cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਜਮਾਂਦਰੂ ਦਿਲ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ
ਨਿਦਾਨ
ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਐਕੋਕਾਰਡੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਮਾਂਦਰੂ ਦਿਲ ਦੇ ਨੁਕਸਾਂ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੈ ਜੋ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਤਿਮਾਹੀ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਔਰਤ 18 ਤੋਂ 24 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਯੰਕ ਅਗਰਵਾਲ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਜੁਲਾਈ 2019 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵਿਜੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ 2019 ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੀਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੱਟ ਕਾਰਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਬਾਕੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜਮਾਂਦਰੂ ਦਿਲ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ
ਨਿਦਾਨ
ਇਹ ਇੱਕ ਪੇਟ ਦਾ ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਜਾਂ ਟ੍ਰਾਂਸਵਾਜਿਨਲ ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਯੰਕ ਅਗਰਵਾਲ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅਗਰਵਾਲ ਵਿਪਾਸਨਾ ਦੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਅਨੁਰਾਗ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੋਸਫ਼ ਮਰਫੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਿ ਪਾਵਰ ਆਫ਼ ਦ ਸਬਕੌਂਸ਼ੀਅਸ ਮਾਈਂਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ।
ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਪ੍ਰਵੀਨ ਸੂਦ ਦੀ ਧੀ ਅਸ਼ੀਤਾ ਸੂਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ
ਜਮਾਂਦਰੂ ਦਿਲ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ
ਨਿਦਾਨ
ਜੇ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਇੱਕ ਸੇਪਟਲ ਨੁਕਸ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਨੁਕਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਲਾਜ
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਸੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਸਰਜਰੀ ਅਤੇ / ਜਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਡਾਇਰੇਟੀਕਸ, ਜੋ ਦਿਲ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਲੂਣ ਅਤੇ ਡਾਈਗੋਕਸਿਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਨੂੰ ਧੀਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਤਰਲ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਨੁਕਸਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲਤਾ ਨੂੰ ਆਮ ਵਾਂਗ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਜਰੀ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤੀਆਂ ਸਰਜਰੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਹੁਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਭਰ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਲ ਸਬੰਧੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਪਹਿਲੀ ਇੱਕ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਡੀਆਲੋਜਿਸਟ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗੀ ਦੇ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜਿਸਟ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਜਮਾਂਦਰੂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ 1.8 ਮਿਲਿਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਾਲਗ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
Category:CS1 maint: Archived copy as title ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਲੇਖ ਸੰਪਾਦਨ ਮੁਹਿੰਮ 2018 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਹਤ ਵਿਗਿਆਨ
ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ
ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਪਰਵਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅੱਜ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਤੀਸਰੀ,ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪਰਵਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਬੇਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਪਰਵਾਸ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬੇਹਤਰ ਬਣਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਉਦਰੇਵੇਂ ਦੇ ਸੁਰ ਭਾਰੂ ਸੀ।ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਬੁਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੀੜ੍ਹੀ- ਪਾੜੇ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਂਵਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਵੱਖਰੇ- ਵੱਖਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਪਰਵਾਸ ਧਾਰਨ  ਕੀਤਾ। ਕੇਨੈਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਆਦਿ। ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਮਕਾਲੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹਰਜੀਤ ਅਟਵਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬੋਰਨ ਦੇਸੀ'ਸਾਊਥਾਲ ਵਨ ਵੇਅ ' ਆਦਿ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸਮੱਸਿਆ, ਭੂ - ਹੇਰਵਾ, ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰਾ, ਔਰਤ-ਮਰਦ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤਣਾਓ, ਨਜਾਇਜ਼ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਰਵਾਸ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੱਕਿਆਂ ਹੌਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ।
ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮੂਲ-ਮੁੱਦੇ
ਇਥੇ ਇਸ ਗੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਨਾ ‌ਕੁਥਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਤੇ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਟੂੰਡੀਲਾਟ ਕਾਬਲ‌ ਗ਼ਦਰ ਗੁੂੰਜ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਸਤਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕਾਬਲੋ ਦੇਸ਼ ਪਰਤ ਆਏ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਾ ਅਗਲਾ ਕਾਂਡ ਜੱਗ ਜਾਹਿਰ ਹੈ। ਗਦਰ ਅਤੇ ਗਦਰ ਗੂੰਜ਼ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕਲਾ- ਕੋਂਸਲ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਕਿੰਤੂ ਪ੍ਰੰਤੂ ਕਰੇ ਤਾਂ ਪਿਆ ਕਰੇ ਪ੍ਰੰਤੂ ਨੌਜਵਾਨ ਭਾਰਤ ਸਭਾ, ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਰਿਪਬਲਿਕਨ  ਆਰਮੀ, ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਮੱਚੇ ਕੌਮੀ ਮੁਕਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੱਲੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤੇ ਕਿਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਕਵਿਤਾ, ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਤੇ ਜਝਾਰੂ  ਕਾਵਿ-ਲਹਿਰਾ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਦੀ ਉੱਘੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੀਲੇ ਵੀ ਦਰ ਗੁਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਪਰ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਕਵੀ ਇਸ ਦੁਬਿਧਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਲ ਮਾਲਕ ਸ਼੍ਰੈਣੀ ਦਾ ਹੱਤਕ ਭਰਿਆ ਵਤੀਰਾ, ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਜਾਂ ਅਨੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕੀਰਨੇ ਨਹੀਂ  ਪਾਉਂਦਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਓ ਬੜਾ ਘੱਟ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਘਰ ਨਾ ਕੋਈ
ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਬੁੱਢਿਆਂ ਵਰਗੀ,
ਜਵਾਨੀ ਹੋਈ ਨਾ ਹੋਈ।
ਕਮਰੇ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ,
ਚੋਥਾ ਹਿੱਸਾ ਤਨਖਾਹ,
ਕਿਹੜਾ ਮੇਰੇ ਘਰ ਦਾ ਰਾਹ
(ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਸੰਤੋਖ)
ਪਰਵਾਸੀ ਸ਼ਾਇਰ ਡਾ ਅਮਰਜੀਤ ਟਾਂਡਾ ਦੀ ਨਜ਼ਮ ਵਿਚ ਇਕ ਨਵੀਨ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਉਹਦੇ ਘੱਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਦੀ ਖ਼ੂਬੀ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਚਿੱਤਰ ਉੱਕਰਣ ਦੀ ਚਾਹਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ। ਅਮਰਜੀਤ ਟਾਂਡਾ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਸੁਹਜ-ਸੰਵੇਦਨਾ, ਸਰੋਦੀਪਣ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਖ਼ਿਆਲੀ ਸਲੀਕੇ ਦੀ ਬਰਕਰਾਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਗਹਿਰੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਵੀ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ, ਪਸ਼ਤੂਨ ,ਸਿੰਧੀ ,ਸਰਾਇਕੀ,ਮੁਹਾਜ਼ਿਰ, ਬਲੋਚੀ,ਹਿੰਦਕੋਵਾਨ, ਚਿਤਰਾਲੀ ਲੋਕ ਚਿਤਰਾਲੀ , ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਛੋਟੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ,ਕਲਸ਼ ਲੋਕ |ਕਲਸ਼]], ਬੁਰੂਸ਼ੋਂ, ਬਰੂਹੀ,ਖੋਵਰ, ਸ਼ੀਨਾ ਬਾਲਟੀ ਅਤੇ ਤੁਰਵਾਲੀ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਦੇਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ 1.7 ਮਿਲੀਅਨ ਅਫਗਾਨ ਰਫਿਊਜ਼ੀ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਵਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕਰਾਚੀ ਅਤੇ ਕੁਏਟਾ ਆਦਿ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ . ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ 1930 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਪਖਤੂਨ ਹਨ।
ਲਗਪਗ 98% ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਇੰਡੋ ਇਰਾਨੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ 20% ਇਰਾਨੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ
ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਹੁ-ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਉਪ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੂਹ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਉਪ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖਿਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਸੋਂ ਦਾ 45% ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 78.7 ਮਿਲੀਅਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਪਸ਼ਤੂਨ
ਪਸ਼ਤੂਨ ਜਾਂ ਪਖਤੂਨ(ਜਾਂ ਪਠਾਣ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਦੂਆ ਵੱਡਾ ਸਮੂਹ ਹਨ।ਇਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਸਦੇ ਹਨ ਹਲਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕੁਹ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 27.7 ਮਿਲੀਅਨ (15%) ਵਸੋਂ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸ਼ਤੂਨ ਵੱਸੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 7 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੇਸ਼ਾਵਰ, ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ , ਕੁਏਟਾ , ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ , ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ,ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਦੇਸ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਵੱਡੀ ਤਦਾਦ ਹੈ ਜੋ ਲਗਪਗ 42 to 60% ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਪਸ਼ਤੂਨ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਵਿਲੱਖਣ ਆਚਾਰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਪਸ਼ਤੂਨਵਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਲੋਕ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਖਣੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹਨ।
ਸਿੰਧੀ
ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਬਹੁ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਹਨ ਜੋ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੋਲ ਵਸਦੇ ਹਨ ਜਿਥੋਂ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿੰਧੀ ਪਿਆ। ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਰਾ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੁਲਫ਼ੀਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ, ਪੀਰ ਸਾਹਬ ਪਗਾਰਾ,ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਅਤੇ ਆਸਿਫ ਅਲੀ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ
ਬਸੀ ਪੁਰਾਣੀ
ਬਸੀ ਪੁਰਾਣੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਵਿਭਾਗ
ਸੰਯੁਕਤ ਮੈਕਸੀਕੀ ਰਾਜ (Estados Unidos Mexicanos) 32 ਸੰਘੀ ਇਕਾਈਆਂ ਵਾਲ਼ਾ ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਗਣਰਾਜ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 31 ਰਾਜ ਅਤੇ ਇੱਕ "ਸੰਘੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ" (ਮੈਕਸੀਕੋ ਸ਼ਹਿਰ) ਹੈ।
ਬਸੀ ਪੁਰਾਣੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਵਿਭਾਗ
1917 ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਸੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਅਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਰਾਜ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਭਾ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹੈ ਜਦਕਿ ਸੰਘੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਕੋਲ਼ ਸਥਾਨਕ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸੀਮਤ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰੀ ਹੈ। ਸੰਘੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇਲਾਕਾ, ਜਿਹਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸ਼ਹਿਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।
ਰਾਜ
ਨੋਟ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਰਾਜ
ਯੋਕੋਹਾਮਾ
ਕਾਨਾਗਾਵਾ ਪ੍ਰੀਫੈਕਟੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਟੋਕੀਓ ਮਗਰੋਂ ਅਬਾਦੀ ਪੱਖੋਂ ਜਪਾਨ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਟਾਪੂ ਹੋਂਸ਼ੂ ਉੱਤੇ ਕਾਂਤੋ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਟੋਕੀਓ ਖਾੜੀ ਉੱਤੇ, ਟੋਕੀਓ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਹ ਵਡੇਰੇ ਟੋਕੀਓ ਖੇਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਬਾਰ ਮਤਸਵਾਹ ਅਤੇ ਬਾਤ ਮਤਸਵਾਹ
ਬਾਰ ਮਤਸਵਾਹ ਜਾਂ ਬਾਰ ਮਸਵਾਹ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰਸਮ ਹੈ ਜੋ ਲੜਕਿਆਂ ਦੇ ਬਲੋਗ਼ਤ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਅਲਾਮਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਮੁਸਾਵੀ ਰਸਮ ਬਾਤ ਮਤਸਵਾਹ ਕਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਬਾਰ ਮਤਸਵਾਹ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦ ਮੁੰਡਾ ਤੇਰਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਦਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ਿਰਕੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਰਾਂ ਜਾਂ ਤੇਰਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯਹੂਦੀ ਸ਼ਰੀਅਤ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਸ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬੱਚੇ ਦੀ ਹਰ ਹਰਕਤ ਤੇ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰ ਠਹਿਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬੱਚਾ ਖ਼ੁਦ ਯਹੂਦੀ ਸ਼ਰੀਅਤ ਤੇ ਇਖ਼ਲਾਕੀ ਅਸੂਲ ਮੰਨਣ, ਅਤੇ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਯਹੂਦੀ ਸਮਾਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਔਰ ਲੜਕੇ ਬਾਜਮਾਤ ਨਮਾਜ਼ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਾਰ ਮਤਸਵਾਹ ਦੀ ਤਕਰੀਬ ਆਮ ਤੌਰ ਪਰ ਲੜਕੇ ਦੀ ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਜਾਂ ਲੜਕੀ ਦੀ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਾਲਗਿਰਾਹ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਸਬੁਤ (ਸਨਿਚਰ) ਪਰ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਰ ਮਤਸਵਾਹ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਸ਼ਨਾ ਔਰ ਤਲਮੂਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਰ ਮਤਸਵਾਹ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ, ਦੋਸਤ, ਔਰ ਯਹੂਦੀ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਅਫ਼ਰਾਦ ਦੇ ਸਾਥ ਦਾਅਵਤ ਪਰ ਮੁਸ਼ਤਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਗਰ ਕੁਛ ਲੋਕ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿਆਹੀ ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਖ਼ਾਸਅਜਿਹਾ ਫ਼ੰਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਪਾਰਟੀ ਦੇਣਾ। ਕੁਛ ਬਰਾਦਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵ ਬਾਲਗ਼ ਨੂੰ ਸੰਦ ਨਾਮਾ ਭੀ ਨਿਵਾਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਬਾਲਗ਼ ਯਹੂਦੀ ਆਪਣੀ ਬਾਅਦ ਦੀ ਬਲੋਗ਼ਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਾਰ ਮਤਸਵਾਹ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਬਾਰ ਮਤਸਵਾਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੀ ਐਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਰਸਮ ਨਿਭਾਈ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਬਲੋਗ਼ਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਯਹੂਦੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਾਫ਼ਾ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਲਗ਼ ਨਵ ਮਜ਼ਹਬ ਯਹੂਦੀਆਂ ਵੀ ਬਲੋਗ਼ਤ ਵਿੱਚ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਐਤਵਾਰ
ਐਤਵਾਰ ਹਫਤੇ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦਿਨ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਭਾ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਭਾ ਜਾਂ ਕੌਮੀ ਅਸੰਬਲੀ (ਉਰਦੂ: نیشنل اسمبلی ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: National Assembly, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੰਬਲੀ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਦੋ-ਸਦਨੀ ਸੰਸਦ (ਮਜਲਿਸ - ਏ ਸ਼ੂਰਾ), ਜਿਸਦਾ ਉੱਚ-ਸਦਨ ਸੇਨੇਟ ਹੈ, ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਸਦਨ ਹੈ। ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕੌਮੀ ਅਸੰਬਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 342 ਆਸਨ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 242 ਚੋਣ ਦੇ ਜ਼ਰਏ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ 70 ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਹਨ। ਕੌਮੀ ਅਸੰਬਲੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸੰਧੀ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਉਹ ਇਕਾਈ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਜਨਤਾ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਸਭਾ ਦੀ ਜੋੜੀਦਾਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨੀ ਢਾਂਚਾ
ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਜੇਕਰ ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਸੇਨੇਟ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕਿ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ, ਡਾ॰ ਫਹਮੀਦਾ ਮਿਰਜਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪੁਲਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਨੇਸ਼ਨਲ ਅਸੰਬਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਸਾਰ ਅਲੀ ਦੀ ਖਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੀਗ (ਏਨ) ਘਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧੀ ਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਚੋਣਾਂ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਸੰਬਲੀ ਦੇ ਸੰਯੋਜਨ ਦੇ ਅਨੁੱਛੇਦ 51 ਵਿੱਚ ਵਿਨਿਰਦਿਸ਼ਟ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਨੇਸ਼ਨਲ ਅਸੰਬਲੀ ਵਿੱਚ 342 ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕੁਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ 272 ਪ੍ਰਤੱਖ ਚੋਣ ਤੋਂ ਭਰੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਵੋਟ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ 5% ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ 60 ਸੀਟਾਂ ਲਈ 10 ਸੀਟਾਂ ਰਾਖਵੀਂਆਂ ਹਨ, ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਨੁਪਾਤਕ ਤਰਜਮਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਭਰਿਆ ਹੈ। 2006 ਦੇ ਵਿੱਚ, ਉੱਥੇ 72 ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਾਂ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੰਬਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਪ੍ਰਤੀਸਪਰਧੀ ਲੋਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਚੋਣ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁੱਛੇਦ 62 ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਮਰ ਦੇ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਵੰਡ
14ਵੀਂ ਅਸੰਬਲੀ ਦੋਰਾਨ 4 ਰਾਜਾਂ, ਸੰਘੀ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਨੰਦ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਵੰਡ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 148 ਸੀਟਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 35 ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜੋੜ ਕੇ ਕੁੱਲ 183 ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ 61 ਸੀਟਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 14 ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜੋੜ ਕੇ ਕੁੱਲ 75 ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਐਲ.ਡਬਲਯੂ,ਐਫ,ਪੀ ਵਿੱਚ 35 ਸੀਟਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 8 ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜੋੜ ਕੇ ਕੁੱਲ 43 ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 14 ਸੀਟਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 3 ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜੋੜ ਕੇ ਕੁੱਲ 17 ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਫਾਟਾ ਵਿੱਚ 12 ਅਤੇ ਸੰਘੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ
ਔਸਕਾਰ ਆਰੀਆਸ
thumb|ਔਸਕਰ ਏਰੀਆਸਔਸਕਰ ਏਰੀਆਸ (13 ਸਤੰਬਰ 1940) ਕੋਸਟਾਕੀਕਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 1987 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਕੇ ਕਾਮਰਾਜ
ਕੁਮਾਰਾਸਾਮੀ ਕਾਮਰਾਜ, ਉਰਫ ਕੇ ਕਾਮਰਾਜ, (15 ਜੁਲਾਈ 1903 – 2 October 1975 ) ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ 1960ਵਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ "Kingmaker" ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1954–1963 ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ। 1952–1954 ਅਤੇ 1969–1975 ਉਹ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ) ਰਹੇ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਤਮਿਲਨਾਡੁ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਹੇਠਲੇ ਸਤਰ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਕੇ ਦੇਸ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਚੁਣਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਿੰਗਮੇਕਰ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਾਮਰਾਜ ਨੇ 60ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਬਣਾਈ ਕਾਮਰਾਜ ਪਲਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬੜੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1903 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1975
ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਹਲਕਾ ਨੰ 25 ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਕੁਨਰ ਸੂਬਾ
ਕੁਨਰ (کونړ, ) ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ 34 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਸਦਾਬਾਦ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 428,800 ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਅਲੋਚਕ ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ
ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ - ਡਾ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਵੀ
ਭੂਮਿਕਾ -
ਡਾ ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਆਲੋਚਕ ਸੀ l ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਚਿੰਤਨ ਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸ ਰੇਖਾ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਵੀ ਦਾ ਸ਼ੁਮਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ l ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਚਿੰਤਕਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ ਨੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਚਿੰਤਕਾਂ ਡਾ. ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ, ਡਾ. ਟੀ. ਆਰ. ਵਿਨੋਦ, ਡਾ. ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਤੇਜਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਚਿੰਤਨ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ l ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਆਲੋਚਕ ਸੀ l
ਘੋਟਣਾ
ਕੁੰਡੇ/ਸੁਨਹਿਰੇ ਵਿਚ ਜਿਸ ਲੱਕੜ ਦੇ ਸੋਟੇ ਨਾਲ ਲੂਣ, ਮਿਰਚ, ਮਸਾਲਾ ਆਦਿ ਰਗੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਘੋਟਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਘੋਟਣੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਚਟਣੀ ਕਰਨ, ਠੰਡਿਆਈ ਰਗੜਣ, ਭੰਗ ਘੋਟਣ, ਦੁਆਈਆਂ ਰਗੜਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਰਗੜਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਘੋਟਣਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਰ ਕੁ ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਲੰਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਲਾਈਦਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਘੋਟਣਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿੰਮ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਨਿੰਮ ਦੀ ਲੱਕੜ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਭੰਗ ਰਗੜਣ ਵਾਲੇ ਘੋਟਣੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੇ ਕੁ ਫੁੱਟ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੁੰਗਰੂ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਘੋਟਣੇ ਤੋਂ ਕਈ ਵੇਰ ਭੂੰਡ ਆਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਨੂੰਹਾਂ ਆਪਣੀ ਅੜਬ ਸੱਸ ਦੀ ਅੜਬਾਈ ਕੱਢਣ ਲਈ ਵੀ ਘੋਟਣੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ/ਹਨ। ਪੁਲਸ ਵਾਲੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਦੋਸ਼ ਮੰਨਵਾਉਣ ਲਈ ਘੋਟਣੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਲੋਚਕ ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ
ਯੋਗਦਾਨ :
ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਵੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਆਲੋਚਕ ਸੀ l ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਚਿੰਤਨ ਨੂੰ ਸਿਖਰੀ ਨੁਕਤਿਆਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚਾਇਆ l ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਤੀ ਉਹਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬੜੀ ਉਸਾਰੂ ਸੀ, ਉਹ ਅਗਰਗਾਮੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਹਰ ਟਿੱਪਣੀ ਲੋਕ ਹਿੱਤ ਪੈਂਤੜੇ ਤੋਂ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸੰਕਲਪਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਣ ਸਦਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਉਹ ਬੜੇ ਸਾਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ l ਉਸਦੀਆਂ ਦੋ ਪੁਸਤਕਾਂ 'ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (1982)'ਅਤੇ ਵਿਰਸਾ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ (1986)'ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਲੀ ਚਿੰਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਅਸਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਮੌਲਿਕ ਸੁਭਾਅ ਦੀਆਂ ਹਨ l ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਬੈਠੇ" ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ" ਲਈ ਮੱਧਸ਼੍ਰੇਣਿਕ ਸਮਝੌਤਾਵਾਦੀ ਪੈਂਤੜਾ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰੀ ਬੈਠੇ ਸਨ l ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗੀ ਬੈਠੇ ਸਨ l ਉਸ ਸਮੇਂ ਡਾ. ਰਵੀ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਨ ਵਿਰੋਧ ਤੇ ਸੰਵਾਦ ਛੇੜਿਆ l ਡਾ. ਰਵੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੇਣ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਾਸਾਰ ਪੱਛਮੀ ਚਿੰਤਨ -ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਪੁਣ -ਛਾਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ l ਅਜਿਹੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਚੌਖਟਾ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ l ਇਸ ਚੌਖਟੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪਰਿਪੇਖ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਆਲੋਚਨਾ -ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੀ ਸਾਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ l ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿੱਚੋਂ ਜਨਮ ਕਿ ਇਹ ਵਿਧੀਆਂ ਕਿੰਨਾ- ਕਿੰਨਾ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਕੀ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਨੁਕਤਾ ਨਿਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਕੀ ਹੈ? ਆਦਿ ਨੁਕਤੇ ਪੱਛਮੀ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਰਵੀ ਨੇ ਉਠਾਏ ਹਨ l ਪੱਛਮੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਰਿਪੇਖਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਪੂਰੀ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਨਾਲ ਪੜਤਾਲਿਆ ਹੈ l ਡਾ. ਰਵੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਨਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਥੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ l
ਘੋਟਣਾ
ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚੋਂ ਲੂਣ, ਮਿਰਚ, ਮਸਾਲੇ ਪੀਸੇ ਹੋਏ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਠੰਡਿਆਈ ਲੋਕ ਪੀਣੋਂ ਹੱਟ ਗਏ ਹਨ। ਚਟਣੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਜ਼ਰੂਰ ਆਪਣੀ ਭੰਗ ਘੋਟਣੇ ਨਾਲ ਘੋਟਦੇ ਹਨ। ਘੋਟਣੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਅਲੋਚਕ ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ
ਪੁਸਤਕਾਂ :
1.ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਮ ਕਾਵਿ ਦਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ
2.ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (1982)
3. ਵਿਰਸਾ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ (1986)
ਸਾਹਿਤ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਥਿਤੀ, ਨਵੇਕਲੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਦੀ ਵੱਖਰਤਾ ਉੱਪਰ ਬਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਦਵੰਤਵਾਦੀ ਅਤੇ ਨਿੱਗਰ ਸਾਮਿਅਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ l ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਚਿੰਤਨ ਤੇ ਚਿੰਤਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਜਿਕ, ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਿਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਹਾਮੀ ਸੀ l ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਉਸਨੇ (ਪ੍ਰੋ. ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ )ਮਹਾਨ,
ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਾਬਿਤ ਕੀਤਾ l ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ, ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ, ਵਿਸ਼ਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਮੁੱਲਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਹੁ -ਕੋਣਾ ਤੋਂ ਪਰਖਿਆ -ਜੋਖ਼ਿਆ l ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਦਾ ਢੰਗ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕਮਈ ਅਟਕਲ ਨਾਲ ਚਿਤਰਨ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਜੁਝਾਰੂ ਵਿਦਰੋਹੀ ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸੰਤਾਪ ਸੰਬੰਧੀ ਲਿਖੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ l ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ ਨੇ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ l
ਨਜ਼ੀਰ ਬਨਾਰਸੀ
ਨਜ਼ੀਰ ਬਨਾਰਸੀ (ਜਨਮ: 25 ਨਵੰਬਰ 1909-ਮੌਤ: 23 ਮਾਰਚ, 1996) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸੀ। ਗੰਗੋ ਜਮਨ, ਜਵਾਹਰ ਸੇ ਲਾਲ ਤੱਕ, ਗੁਲਾਮੀ ਸੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੱਕ, ਚੇਤਨਾ ਕੇ ਸਵਰ, ਕਿਤਾਬੇ ਗਜ਼ਲ, ਰਾਸ਼ਟਰ ਕੀ  ਅਮਾਨਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਕੇ ਹਵਾਲੇ ਆਦਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਲੋਂ ਮੂਲਚੰਦ ਸੋਨਕਰ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕੀ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ੀਰ ਬਨਾਰਸੀ ਕੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਨਾਮਕ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕੁੰਦੂਜ਼
ਕੁੰਦੂਜ਼ (ਪਸ਼ਤੋ: کندز‎; ਫ਼ਾਰਸੀ: قندوز‎) ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸੂਬਾਈ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਲਗਮਾਨ
ਲਗਮਾਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਬਸੀ ਦੌਲਤ ਖਾਂ
ਬਸੀ ਦੌਲਤ ਖਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨੁਆਕਚੋਤ
ਨੁਆਕਚੋਤ (ਅਰਬੀ: نواكشوط ਜਾਂ انواكشوط (ਖ਼ਿਆਲ ਮੁਤਾਬਕ ਬਰਬਰ "ਹਵਾਵਾਂ ਦੀ ਥਾਂ", ਨਵਾਕਸੁਤ ਤੋਂ ਤਰਜਮਾ)) ਮਾਰੀਟੇਨੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰੀਟੇਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸਰੋਜ ਨਾਲਿਨੀ ਦੱਤ
ਸਰੋਜ ਨਾਲਿਨੀ ਦੱਤ, (9 ਅਕਤੂਬਰ 1887 – 19 ਜਨਵਰੀ 1925) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰਕ ਸੀ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਬੰਗਾਲ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਹੁਗਲੀ ਨੇੜੇ ਪੈਂਦੇ ਬੈਂਡਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਬ੍ਰਜਿੰਦਰਨਾਥ ਡੇ ਸੀ, ਸਰੋਜ ਨਲਿਨੀ ਦੱਤ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉਸਦੇ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਕਲਕੱਤੇ, ਭੋਨੀਪੋਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਕਸਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੰਮੇਲਨ ਸਮਾਜ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। 1905 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਗੁਰੂਸਦੇ ਦੱਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। 1909 ਵਿੱਚ ਸਰੋਜ ਨਲਿਨੀ ਦੱਤ ਦੀ ਕੁਖੋਂ ਉਸਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਜਿੰਦਰਸਦੇ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
ਮੌਤ
19 ਜਨਵਰੀ 1925 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਅਚਾਨਕ ਪੀਲੀਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਟੋਬੀਆਸ ਮਿਕੇਲ ਆਰੇਲ ਆਸਰ
thumb|ਟੋਬੀਆਸ ਮਿਕੇਲ ਆਰੇਲ ਆਸਰਟੋਬੀਆਸ ਮਿਕੇਲ ਆਰੇਲ ਆਸਰ ਨੂੰ 1911 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
ਸਰੋਜ ਨਾਲਿਨੀ ਦੱਤ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1887 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਬੁੱਧਵਾਰ
ਬੁੱਧਵਾਰ ਮੰਗਲਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਵੀਰਵਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੈਂਡਰਡ ISO 8601 ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਤੀਜਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਚਹਾਰਸ਼ੰਬਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੈੱਡਨਸਡੇ। ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇਹ ਇਹ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲੋਗਰ
ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ।
ਬੁੱਧਵਾਰ
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਰਤੋਂ
ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਬੁੱਧ ਬੁੱਧ(ਗ੍ਰਹਿ) ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੇ ਹਫਤੇ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਦਿਨ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਥਾਈ ਸੌਰ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੁੱਧਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਰੰਗ ਹਰਾ ਜਿਹਾ ਹੈ।
ਲੋਗਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਬੁੱਧਵਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦਿਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖ ਸੁਧਾਰ ਐਡਿਟਾਥਾਨ
ਫਰਿਆਲ ਤਾਲਪੁਰ
ਫਰਿਆਲ ਤਾਲਪੁਰ (ਜਨਮ 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 1958) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ 2008 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
ਤਾਲਪੁਰ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 1958 ਨੂੰ ਨਵਾਬਸ਼ਾਹ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਕੀਮ ਅਲੀ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਅਤੇ ਬਿਲਕੀਸ ਸੁਲਤਾਨਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਿੰਧ ਦੇ ਨਵਾਬਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਬਲੋਚ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਆਸਿਫ਼ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਦੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਅਜ਼ਰਾ ਫਜ਼ਲ ਪੇਚੂਹੋ, ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਦੀ ਸਾਲੀ ਹੈ।
ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਮੀਰ ਮੁਨਵਰ ਅਲੀ ਤਾਲਪੁਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ 3 ਧੀਆਂ ਹਨ; ਆਇਸ਼ਾ, ਫਾਤਿਮਾ ਅਤੇ ਤਾਨੀਆ ਤਾਲਪੁਰ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
2007 ਵਿੱਚ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਭੁੱਟੋ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਬਣ ਗਈ; ਬਿਲਾਵਲ ਭੁੱਟੋ ਜ਼ਰਦਾਰੀ, ਬਖਤਾਵਰ ਭੁੱਟੋ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਅਤੇ ਆਸੀਫਾ ਭੁੱਟੋ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਅਤੇ ਲਰਕਾਨਾ ਵਿੱਚ ਭੁੱਟੋ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ। 2007 ਵਿੱਚ, ਤਾਲਪੁਰ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਪੀਪੀਪੀ ਦਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਣਾਉਣਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਵਾਬਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮੇਅਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੂੰ ਪੀਪੀਪੀ ਦੁਆਰਾ 2008 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਲਈ ਟਿਕਟ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਪ-ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪੀਪੀਪੀ ਦੁਆਰਾ ਭੁੱਟੋ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ NA-207 (ਲਰਕਾਣਾ-ਕਮ-ਸ਼ਿਕਾਰਪੁਰ-ਕਮ-ਕੰਬਰ ਸ਼ਾਹਦਾਦਕੋਟ) ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਲੜਨ ਲਈ ਟਿਕਟ ਅਲਾਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਚੋਣ ਸੀ। ਭੁੱਟੋ ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਪ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਗਈ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ। ਉਹ ਪੀਪੀਪੀ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ ਪਰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਪੀਪੀਪੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਤਾਲਪੁਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਜ਼ਿੱਦੀ ਔਰਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ ਟਰਾਫੀ
ਮੌਜੂਦਾ ਫਾਰਮੈਟ
ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤਪਾਲ
ਸਤਪਾਲ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ/ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਮ ਹੈ।
ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ ਟਰਾਫੀ
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖਿਡਾਰੀ
ਕਈ ਟੈਸਟ ਖਿਡਾਰੀ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੁਧੀ ਕੁੰਦੇਰਨ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਸੁਰਤੀ ਨੇ 1954-55 ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਲਗਾ ਕੇ ਨੌਰਥ ਜ਼ੋਨ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਵਾਈ ਸੀ। ਅਸ਼ੋਕ ਮਾਂਕਡ ਨੇ 1960-61 ਤੋਂ 1962-63 ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਸੀਜ਼ਨ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਵੈਸਟ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। 1967-68 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਕਾਰਸਨ ਗਾਵਰੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸਨ। ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੁਲਕਰ ਨੇ 1988-89 ਵਿੱਚ ਬੰਬੇ ਅੰਡਰ -19 ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦਿਆਂ 214 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਟੈਸਟ ਡੇਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਫਰਿਆਲ ਤਾਲਪੁਰ
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
2009 ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਲੀਕਸ ਦੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਕੇਬਲ ਲੀਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਡਰੋਂ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਆਸਿਫ਼ ਅਲੀ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਦੂਤ ਐਨ ਡਬਲਯੂ ਪੈਟਰਸਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਬਿਲਾਵਲ ਭੁੱਟੋ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਤਾਲਪੁਰ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਕੇਬਲ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਅਸ਼ਫਾਕ ਪਰਵੇਜ਼ ਕਿਆਨੀ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਦਾ ਵੀ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਤਾਲਪੁਰ ਆਸਿਫ ਅਲੀ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ NA-207 ਲਰਕਾਣਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਮੁੜ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ ਟਰਾਫੀ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖੇਡਾਂ
ਸਤਪਾਲ
ਸਤਪਾਲ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਨਾਮ
ਵੀਡੀਓ ਕਾਰਡ
ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਕਾਰਡ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਕਾਰਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਐਕਸਲਰੇਟਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰਕਟ ਬੋਰਡ ਹੈ ਜੋ ਕੰਪਿਊਟਰ ਮਾਨੀਟਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਆਉਟਪੁਟ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 3 ਡੀ ਚਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਐਕਸਪੈਂਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਡਿਸਪਲੇਅ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੰਪਿਊਟਰ ਮਾਨੀਟਰ) ਲਈ ਆਉਟਪੁੱਟ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਫੀਡ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਕਾਰਡ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੋ-ਅਯਾਮੀ (2 ਡੀ) ਚਿੱਤਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਡੈਸਕਟੌਪ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਗੇਮ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ (3ਡੀ) ਚਿੱਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵੀਡੀਓ ਕਾਰਡ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੰਪਿਊਟਰ ਏਡਡ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ 3 ਡੀ ਮਾਡਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਵੀਡੀਓ ਕਾਰਡ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਬਹੁਤ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ 3 ਡੀ ਮਾਡਲ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਦੇ ਮਦਰਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਗਰਾਫਿਕਸ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਵੱਖਰੇ ਵੀਡੀਓ ਕਾਰਡਾਂ ਜਿੰਨੇ ਤੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਹ ਆਮ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਗੇਮਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਯੂਜ਼ਰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ ਗਰਾਫਿਕਸ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀਡੀਓ ਕਾਰਡ ਨੂੰ ਇੰਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ ਗਰਾਫਿਕਸ
ਪਿੱਠੂ ਗਰਮ
ਪਿੱਠੂ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਖੇਡ ਹੈ। ਖਿਡਾਰੀ ਪਹਿਲਾ ਦੋ ਧੜੇ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,ਇਕ ਗੋਲ ਦਾਇਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਠੀਕਰਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਧਿਰ ਦਾ ਕੋਈ ਖਿਡਾਰੀ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਗੇਂਦ ਨਾਲ ਠੀਕਰੀਆਂ ਨੂੰ ਫੁੰਡਦਾ ਹੈ,ਜੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਫੂੰਡੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਦੂਜੀ ਧਿਰ ਦਾ ਕੋਈ ਖਿਡਾਰੀ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਬੋਚ ਲਏ ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਧਿਰ ਹਾਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਗੇਂਦ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਫੂੰਡਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਗੇਂਦ ਬੋਚ ਲਈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਧਿਰ ਦੇ ਇਸ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਵਾਰੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਗੇਂਦ ਠੀਕਰਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਫੁੰਡਣ ਮਗਰੋਂ ਬੋਚੀ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ ਤਾਂ ਦੂਜੀ ਢਾਣੀ ਵਾਲੇ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਧਿਰ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗੇਂਦ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਗੇਂਦ ਲਗ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਧਿਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵਾਰੀ ਕੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹੈਂਜ ਮੌਰਗਨਥੂ
ਹੈਂਜ ਯੋਆਕਿਮ ਮੌਰਗਨਥੂ (17 ਫਰਵਰੀ 1904 – 19 ਜੁਲਾਈ 1980) 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਮੌਰਗਨਥੂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਜਾਰਜ ਐਫ. ਕੇਨਨ ਅਤੇ ਰਿਨਹੋਲਡ ਨਿਏਬੂਹਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਮਰੀਕੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੌਰਗਨਥੂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਸਦੀ ਪੁਸਤਕ 'ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ', ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1948 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਪੰਜ ਐਡੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ।
ਮੌਰਗਨਥੂ ਨੇ ਆਮ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦ ਨਿਊ ਲੀਡਰ, ਕਮੈਂਟਰੀ, ਵਰਲਡਵਿਊ, ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਰਿਵਿਊ ਆਫ ਬੁੱਕਸ ਅਤੇ ਦ ਨਿਊ ਰਿਪਬਲਿਕ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਲਿਖਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ, ਰਿਨਹੋਲਡ ਨਿਏਬਹਾਰ, ਜਾਰਜ ਐਫ. ਕੇਨਨ, ਕਾਰਲ ਸਕਮਿਟ  ਅਤੇ ਹੰਨਾਹ ਅਰੈਂਡਟ ਆਦਿ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੱਤਰਵਿਹਾਰ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।  ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਮੌਰਗਨਥੂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕੇਨਨ ਇਸਦੇ ਪਾਲਸੀ ਪਲੈਨਿੰਗ ਸਟਾਫ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀ ਅਤੇ ਜਾਨਸਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਦੀ ਵੀਅਤਨਾਮ  ਵਿੱਚ ਨੀਤੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਜਾਨਸਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਮੌਰਗਨਥੂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ, ਕੈਰੀਅਰ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਮੌਰਗਨਥੂ ਦਾ ਜਨਮ 1904 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਅਸ਼ਕੇਨਜ਼ੀ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਜ਼ਮੀਰੀਅਨਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬਰਲਿਨ, ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ, ਮਿਊਨਿਖ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਜਿਨੇਵਾ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਉਚੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅੰਤਰਿਮ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ 1937 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਪਰੈਕਟਿਸ ਕੀਤੀ। ਮੌਰਗਨਥੂ ਨੇ ਕੈਨਸਸ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ 1939-1943 ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕੇਨਸੇਥ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਸ਼ਾਲੋਮ ਕਲੀਸਿਯਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।   ਫਿਰ ਮੌਰਗਨਥੂ ਨੇ 1973 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਚਲੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਨਿਊਯਾਰਕ (ਸੀਯੂਐਨਵਾਈ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰੀ ਚੇਅਰ ਲੈ ਲਈ।
ਨਿਊਯਾਰਕ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੌਰਗਨਥੂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਆਪਣਾ ਨਵਾਂ ਜੀਵਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਹੰਨਾਹ ਆਰੰਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ,  ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਐਥਲ ਪਰਸਨ (ਮੌ. 2012) ਨਾਲ, ਜੋ ਇੱਕ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ (ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਤਥ ਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਮੌਰਗਨਥੂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ)।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1980
ਪ੍ਰੀਤੀ ਗਾਂਗੁਲੀ
ਪ੍ਰੀਤੀ ਗਾਂਗੁਲੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Preeti Ganguly; 17 ਮਈ 1953 – 2 ਦਸੰਬਰ 2012) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਾਮਿਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਉਹ ਅਨੁਭਵੀ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਗਾਂਗੁਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਾਸੂ ਚੈਟਰਜੀ ਦੀ ਖੱਟਾ ਮੀਠਾ (1978) ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੇਨੀ ਸੇਠਨਾ, ਡਾਇ-ਹਾਰਡ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਕਾਮਿਕ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
1993 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਲਗਭਗ 50 ਕਿਲੋ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਬਦਲ ਗਈਆਂ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, 'ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਡਰਾਮੈਟਿਕ ਆਰਟਸ' ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਇੱਕ ਐਕਟਿੰਗ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵੀ ਲਈਆਂ। ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇਮਰਾਨ ਹਾਸ਼ਮੀ ਸਟਾਰਰ, ਆਸ਼ਿਕ ਬਣਾਇਆ ਆਪਨੇ (2005) ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਅਦਾਕਾਰ ਦੇਵੇਨ ਵਰਮਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਰੂਪਾ ਗਾਂਗੁਲੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਭਰਾ, ਅਰੂਪ ਕੁਮਾਰ, 1962 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਫਿਲਮ, ਬੇਜ਼ੁਬਾਨ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ, ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਨੂਪ ਕੁਮਾਰ ਉਸਦੇ ਚਾਚਾ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਸੀ ਸਤੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਵਿਆਹ ਮੁਖਰਜੀ-ਸਮਰਥ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸ਼ਸ਼ਧਰ ਮੁਖਰਜੀ ( ਸੁਬੋਧ ਮੁਖਰਜੀ ਦੇ ਭਰਾ) ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰੀਤੀ ਦੀ 2 ਦਸੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਝੁੰਪਾ ਲਾਹਿੜੀ
ਝੁੰਪਾ ਲਾਹਿੜੀ (ਬੰਗਾਲੀ: ঝুম্পা লাহিড়ী, ਜਨਮ 11 ਜੁਲਾਈ 1967) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਲਾਹਿੜੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ, ਇੰਟਰਪ੍ਰੇਟਰ ਆਫ ਮੈਲਡੀਜ (1999) ਨੂੰ 2000 ਵਿੱਚ ਗਲਪ ਦੇ ਪੁਲਿਤਜਰ ਇਨਾਮ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ ਦ ਨੇਮਸੇਕ (2003) ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਉਸੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਨੀਲਾਂਜਨਾ ਸੁਦੇਸ਼ਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਨਾਮ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਉਪਨਾਮ ਝੁੰਪਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲਾਹਿੜੀ ਨੂੰ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬੈਰੇਕ ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਕਲਾ ਅਤੇ ਮਾਨਵੀਅਤਾ ਬਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
'ਦ ਨੇਮਸੇਕ' ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਤਾਬ ਸੀ, ਇੱਕ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਟਾਈਮਜ਼ ਬੁੱਕ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਨਐਕਸਟਮਡ ਅਰਥ (2008) ਨੇ ਫ੍ਰੈਂਕ ਓ'ਕੋਨਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਵਲ, ਦ ਲੋਲੈਂਡ (2013), ਮੈਨ ਬੁਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਫਿਕਸ਼ਨ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਅਵਾਰਡ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਸੀ। 22 ਜਨਵਰੀ, 2015 ਨੂੰ, ਲਹਿਰੀ ਨੇ ਦ ਲੋਲੈਂਡ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਲਈ US$50,000 ਦਾ DSC ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਲਾਹਿੜੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ-ਪਰਵਾਸੀ ਤਜਰਬੇ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕੀਤੀ। 2011 ਵਿੱਚ, ਲਾਹਿੜੀ ਰੋਮ, ਇਟਲੀ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਲੇਖਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ, ਇਤਾਲਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ Dove mi trovo ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਤਾਲਵੀ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਪੇਂਗੁਇਨ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸੰਕਲਨ, ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 40 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਤਾਲਵੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ 40 ਇਤਾਲਵੀ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਰਜ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਇਤਾਲਵੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
2014 ਵਿੱਚ, ਲਾਹਿੜੀ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਿਊਮੈਨਿਟੀਜ਼ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2015 ਤੋਂ 2022 ਤੱਕ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸੀ। 2022 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬਰਨਾਰਡ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਮਿਲਿਸੈਂਟ ਸੀ। ਮੈਕਿੰਟੋਸ਼ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਣ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣ ਗਈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਲਾਹਿੜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ;[1] ਲਾਹਿੜੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਹੋ ਵੀ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।" ਲਾਹਿੜੀ ਕਿੰਗਸਟਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਮਰ ਲਾਹਿੜੀ ਨੇ ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਅਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ; "ਦ ਥਰਡ ਐਂਡ ਫਾਈਨਲ ਕੰਟੀਨੈਂਟ" ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ, ਕਹਾਣੀ ਜੋ ਮੈਲਾਡੀਜ਼ ਦੇ ਦੁਭਾਸ਼ੀਏ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮਾਡਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।  ਲਾਹਿੜੀ ਦੀ ਮਾਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿਰਸੇ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਵੱਡੇ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਕਸਰ ਕਲਕੱਤਾ (ਹੁਣ ਕੋਲਕਾਤਾ) ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਲਾਹਿੜੀ ਨੇ ਕਿੰਗਸਟਨ, ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਨਾਮ ਝੰਪਾ ਨਾਲ ਬੁਲਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਰਸਮੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਇਸ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਸੀ। ਲਾਹਿੜੀ ਨੇ ਚੇਤੇ ਕੀਤਾ, "ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਸੀ.... ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਹੋ ਉਹ ਹੋ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹੋ।" ਉਸਦੇ ਨਾਵਲ ਦ ਨੇਮਸੇਕ ਦੀ ਪਾਤਰ, ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ਵੀਕ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਕੀ ਵਿੱਚ, ਲਹਿਰੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ "ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੋਣ ਦਾ ਤੀਬਰ ਦਬਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪੁਰਾਣੀ ਦੁਨੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਹ।" ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਾਲਗ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਜੂਝ ਰਹੀ ਸੀ। ਲਾਹਿੜੀ ਨੇ ਸਾਊਥ ਕਿੰਗਸਟਾਊਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੀ.ਏ. 1989 ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬਰਨਾਰਡ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ।
ਲਾਹਿੜੀ ਨੇ ਫਿਰ ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉੱਨਤ ਡਿਗਰੀਆਂ: ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ., ਇੱਕ ਐਮ.ਐਫ.ਏ. ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਣ ਵਿੱਚ, ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐੱਮ.ਏ., ਅਤੇ ਰੇਨੇਸੈਂਸ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐੱਚ.ਡੀ. ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ, 1997 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇ "ਐਕਰਸਡ ਪੈਲੇਸ: ਜੈਕੋਬੀਅਨ ਸਟੇਜ (1603-1625) 'ਤੇ ਇਤਾਲਵੀ ਪੈਲਾਜ਼ੋ" ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਿਲੀਅਮ ਕੈਰੋਲ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ) ਅਤੇ ਹੇਲਮਟ ਵੋਲ (ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸ) ਸਨ। ਉ ਸਨੇ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸਟਾਊਨ ਦੇ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਵਰਕ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਲਈ, ਜੋ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ (1997–1998) ਤੱਕ ਚੱਲੀ। ਲਾਹਿੜੀ ਨੇ ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਣੀ ਸਿਖਾਈ ਹੈ।
2001 ਵਿੱਚ, ਲਾਹਿੜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਲਬਰਟੋ ਵੌਰਵੌਲੀਅਸ-ਬੁਸ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ TIME ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਹੁਣ TIME ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸੀਨੀਅਰ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ, ਲਾਹਿੜੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ, ਔਕਟਾਵੀਓ (ਜਨਮ 2002) ਅਤੇ ਨੂਰ (ਜਨਮ 2005) ਨਾਲ ਰੋਮ ਚਲੀ ਗਈ। 1 ਜੁਲਾਈ, 2015 ਨੂੰ, ਲਾਹਿੜੀ ਨੇ ਲੇਵਿਸ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲਿਖਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼
ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ (ਜਨਮ 1949) ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿਖੇ ਸਮਕਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ।  ਉਹ ਯੂਰਪ-ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਹੈਰੀਟੇਜ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੀ ‘ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਕਮੇਟੀ’ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸ ਰਿਸਰਚ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ICSSR) ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਗਰਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, 1885-1947 ਦਾ ਸਹਿ-ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।  ਉਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮੋਹਰੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਤਾਬ Struggle for Hegemony in India ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਜ਼ਰੀਏ — ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਰਾਜ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ, ਅਤੇ ਕਿਰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਲਾਮਬੰਦੀ — ਮੇਲ ਕੇ ਐਨਟੋਨਿਓ ਗ੍ਰਾਮਸਕੀ ਦੇ ਹੈਜਮੋਨਿਕ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਇੱਕਸੁਰ ਸਮੁੱਚ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। 1981 ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਜੋਸ਼ ਨੇ “ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ” ਪੁਸਤਕ ਲਿਖੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਨਵਯੁੱਗ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ’ ਦਿੱਲੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਛਾਪਿਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਆਰਟੀਕਲ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪਦੇ ਰਹੇ ਹਨ । ਇਤਿਹਾਸ ਵੱਲ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਦੀ ਐਮ ਐਸ ਸੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਪੂਨਮ ਯਾਦਵ
ਪੂਨਮ ਯਾਦਵ (ਜਨਮ 24 ਅਗਸਤ 1991) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ  ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2013 ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮਹਿਲਾ ਟਵੰਟੀ -20 ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ (WT20I) ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਯਾਦਵ ਦੀ ਟੈਸਟ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 16 ਨਵੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਖਿਲਾਫ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਨਡੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2013 ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਾਲ 2013-14 ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ 'ਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਟੀਮ ਲਈ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਗਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਪੂਨਮ ਯਾਦਵ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਅਗਸਤ 1991 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਘੁਵੀਰ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਮੁੰਨਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਯਾਦਵ ਦਾ ਕੱਦ ਚਾਰ ਫੁੱਟ ਅਤੇ 11 ਇੰਚ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਆਗਰੇ ਚੱਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਸੀ।
ਆਗਰਾ ਦੇ ਏਕਲਵਯ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਹ ਇਕੱਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨੂੰ ਆਪਨੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਜੋਂ ਅਪਨਾਵੇ।
ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਉਹ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਕਲਰਕ ਵਜੋਂ ਦਾਖਿਲ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਵੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿਰੁੱਧ ਖੇਡਿਆ।
ਪੂਨਮ ਨੇ ਸਾਲ 2017 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ‘ਗੂਗਲੀ’ ਨਾਲ ਕਮਾਲ ਕੀਤਾ।
ਉਹ 2018 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਾਂਝੀ ਮੋਹਰੀ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਸਤੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਟੀ-20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਟੀਮ ਦੀ ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਪਛਾੜਦਿਆਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਖਿਡਾਰਨ ਬਣ ਗਈ।
ਬੀ.ਸੀ.ਸੀ.ਆਈ. ਨੇ ਸਾਲ 2018-19 ਲਈ ਪੂਨਮ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।
2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
2020 ਵਿੱਚ, ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਪੂਨਮ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ।
ਜਦੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਟੀਮ ਆਫ ਦਿ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਪੂਨਮ ਯਾਦਵ ਇਕਲੌਤੀ ਭਾਰਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
18 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 28 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਪੂਨਮ ਯਾਦਵ ਟੀ -20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਈਸੀਸੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 7 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀਬੀਸੀ ਹੈਕਾਥਾਨ 2021 ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਨੰਗਰਹਾਰ ਸੂਬਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਮੰਗਲਵਾਰ
ਮੰਗਲਵਾਰ (,, /ˈtuːzdeɪ/ or /ˈtuːzdi/) ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਹੈ ਜੋ ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਤੀਜਾ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦਿਨ
ਟਵਾਈਲਾਈਟ (ਨਾਵਲ ਲੜੀ)
ਟਵਾਈਲਾਈਟ ਅਮਰੀਕਨ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸਟੇਫਨੀ ਮੇਅਰ ਦੇ ਚਾਰ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਪਿਸ਼ਾਚ ਦੀ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ| ਇਸ ਲੜੀ ਉੱਪਰ ਪੰਜ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵੀ ਬਣੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦਾ ਟਵਾਈਲਾਈਟ ਸਾਗਾ ਹੈ|
ਟਵਾਈਲਾਈਟ
ਟਵਾਈਲਾਈਟ (Twilight) ਸਟੇਫਨੀ ਮੇਅਰ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲ ਹੈ| ਇਹ ਟਵਾਈਲਾਈਟ ਲੜੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਪਿਸ਼ਾਚ ਦੀ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ| ਟਵਾਈਲਾਈਟ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ 14 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਜਦ ਇਸਨੂੰ 2005 ਵਿਚ ਹਾਰਡਬੈਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਨਿਊਯੌਰਕ ਟਾਈਮਸ ਦੀ ਬੈਸਟਸੈਲਰ ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਇਸਨੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਵੀ ਆ ਗਿਆ| ਉਸੇ ਸਾਲ ਇਸਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਬਾਲ ਪੁਸਤਕ ਸਨਮਾਨ ਵੀ ਮਿਲਿਆ| ਇਹ ਨਾਵਲ 2008 ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਕਨ ਵਾਲੀ ਪੁਸਤਕ ਵੀ ਸੀ| ਅਤੇ 2009 ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਕਨ ਵਾਲੀ ਪੁਸਤਕ ਸੀ| ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ਉੱਪਰ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਅਗਲਾ ਭਾਗ ਨਿਊ ਮੂਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ| ਇਹ ਹੁਣ ਤੱਕ 37 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ|
ਨਿਊ ਮੂਨ
ਨਿਊ ਮੂਨ ਸਟੇਫਨੀ ਮੇਅਰ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲ ਹੈ| ਇਹ ਟਵਾਈਲਾਈਟ ਲੜੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਪਿਸ਼ਾਚ ਦੀ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ| ਨਾਵਲ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੀ ਮੁੱਕੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦ ਐਡਵਰਡ ਉਸਤੋਂ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਸਟੇਫਨੀ ਮੇਅਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਨਾਵਲ ਇੱਕ ਗੁਆਚੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ| ਸਿਰਲੇਖ 'ਨਿਊ ਮੂਨ' ਬੇਲਾ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਉਸ ਨਵੇਂ ਪੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮੱਸਿਆ ਪੱਖ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਾਂਗ ਹਨੇਰ ਭਰਿਆ ਹੈ| ਨਾਵਲ ਸਿਤੰਬਰ 6, 2006 ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸਦੀਆਂ 100,000 ਕਾਪੀਆਂ ਛਪਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ| ਰਿਲੀਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਇਹ ਨਾਵਲ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਿਊਯੌਰਕ ਟਾਈਮਸ ਅਤੇ ਯੂਐੱਸਟੂਡੇ ਦੀ ਬੈਸਟਸੈਲਰ ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕੀਤੀ ' ਅਤੇ 2008 ਵਿਚ 5.3 ਮਿਲੀਅਨ ਕਾਪੀਆਂ ਬਿਕਣ ਕਾਰਣ ਇਹ ਸਰਵੋਤਮ ਬਾਲ ਪੁਸਤਕ ਵੀ ਬਣੀ| ਇਹ 2009 ਦੀ ਬੈਸਟ ਸੈਲਰ ਪੁਸਤਕ ਸੀ| ਇਹ 38 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ| ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰੀਤ ਕਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਹਾਣੀ ਐਲਾਨਿਆ| ਇਸ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ  2009 ਵਿਚ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਵੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਜੋ ਕਿ ਇਸੇ ਨਾਂ ਤੇ  ਸੀ|
ਇਕਲਿਪਸ
ਇਕਲਿਪਸ ਸਟੇਫਨੀ ਮੇਅਰ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲ ਹੈ| ਇਹ ਟਵਾਈਲਾਈਟ ਲੜੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਪਿਸ਼ਾਚ ਦੀ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ| 2010 ਵਿਚ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਫਿਲਮ ਰੂਪਾਂਤਰਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਕਿ ਦਾ ਟਵਾਈਲਾਈਟ ਸਾਗਾ: ਇਕਲਿਪਸ ਸੀ| ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਕਮਾਈ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਇਹ ਸਫਲ ਰਹੀ|
ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਡਾਅਨ
ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਡਾਅਨ ਸਟੇਫਨੀ ਮੇਅਰ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲ ਹੈ| ਇਹ ਟਵਾਈਲਾਈਟ ਲੜੀ ਦਾ ਚੌਥਾ ਅਤੇ ਆਖਿਰੀ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਪਿਸ਼ਾਚ ਦੀ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ| ਨਾਵਲ 2 ਅਗਸਤ 2008 ਨੂੰ 4,000 ਕਿਤਾਬ-ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ| ਛਪਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਇਸਦੀਆਂ 3.7 ਮਿਲੀਅਨ ਕਾਪੀਆਂ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਵਿਚ ਵਿਕ ਗਈਆਂ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਹੈ| ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਇਸ ਉੱਪਰ ਦੋ ਫਿਲਮਾਂ ਵੀ ਬਣੀਆਂ ਜੋ ਕਿ ਦਾ ਟਵਾਈਲਾਈਟ ਸਾਗਾ: ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਡਾਅਨ 1 ਅਤੇ ਦਾ ਟਵਾਈਲਾਈਟ ਸਾਗਾ: ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਡਾਅਨ 2 ਸਨ|
ਟਵਾਈਲਾਈਟ
ਬੇਲਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਚਾਰਲੀ ਨਾਲ ਫੋਨਿਕਸ ਦੇ ਗਰਮ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਇੱਕ ਬੇਹਦ ਸ਼ਰਮੀਲੀ ਕੁੜੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਵੇਂ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁੰਡੇ ਉਸਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿਚਣ ਲਈ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਪੁੱਠੀਆਂ-ਸਿਧੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ| ਉਹ ਐਡਵਰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਉਸਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਪਰ ਬੇਲਾ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਐਡਵਰਡ ਦਿਖਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਅਜੀਬ ਹੈ ਤੇ ਬੇਲਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦ ਇੱਕ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਦੌਰਾਨ ਐਡਵਰਡ ਬੇਲਾ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਹਥ ਨਾਲ ਕਰ ਰੋਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ| ਉਹ ਐਡਵਰਡ ਤੋਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਈ ਸੁਆਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਐਡਵਰਡ ਉਸਨੂੰ ਨੂੰ ਉਸਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ| ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮਿੱਤਰ ਜੈਕੋਬ ਤੋਂ ਉਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਐਡਵਰਡ ਇੱਕ ਪਿਸ਼ਾਚ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਉਹ ਮ੍ਰਿਤ-ਮਨੁੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜਿਓੰਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਪੀ ਕੀ ਜਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ| ਬੇਲਾ ਉਸਦੀ ਇਹ ਸਚਾਈ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹਨ|
ਨਿਊ ਮੂਨ
ਨਾਵਲ ਇਸਾਬੇਲ ਸਵਾਨ ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ ਕੁਲਿਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਬੇਲਾ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਉੱਪਰ ਐਡਵਰਡ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਬੇਲਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ| ਜਨਮਦਿਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤੋਹਫ਼ਾ ਖੋਲਦਿਆਂ ਬੇਲਾ ਦੇ ਹਥ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਕੱਟ ਲੱਗ ਜਾਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖੂਨ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ| ਪਿਸ਼ਾਚ ਕਿਓਂਕਿ ਖੂਨ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਹੀ ਜਿਓੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਉਹ ਖੂਨ ਵੱਲ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਖੂਨ ਦੀ ਗੰਧ ਨਾਲ ਐਡਵਰਡ ਦਾ ਗੋਦ ਲਿਆ ਭਰਾ ਜੈਸਪਰ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਬੇਲਾ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ ਪਰ ਐਡਵਰਡ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ| ਇਹ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਪਿਸ਼ਾਚ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਪਰ ਬੇਲਾ ਐਡਵਰਡ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ| ਸੋ, ਕੁਲੀਨ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਲਾ ਦੀ ਐਡਵਰਡ ਤੋਂ ਜੁਦਾਈ ਹੀ ਉਸਦੀ ਨਵੀਂ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਹੈ| ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਖੇ ਪਲਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਜਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਿਓਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ| ਉਹ ਬਾਇਕ ਚਲਾਉਣ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤ ਜੈਕੋਬ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ| ਉਹ ਜਿੰਨਾ ਐਡਵਰਡ ਨੂੰ ਭੁਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਓਨਾ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ| ਜੈਕੋਬ ਨਾਲ ਰਹਿਕੇ ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਐਡਵਰਡ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਭੁੱਲ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਤੀਤ ਮੁੜ ਉਸਦਾ ਦਰਵਾਜਾ ਖੜਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ| ਐਡਵਰਡ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਤ ਸੁਪਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੇਲਾ ਨੇ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ ਹੈ| ਉਹ ਇਸੇ ਨੂੰ ਸਚ ਮੰਨ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵੁਲਤ੍ਰੀ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੌਤ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਬੇਲਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਉਹ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਜਿਓਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ| ਵੁਲਤ੍ਰੀ ਐਡਵਰਡ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੇਲਾ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ੈਅ ਹਾਲੇ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਦੇ ਰਾਜ਼ ਪਤਾ ਹਨ| ਅਜਿਹੀ ਸ਼ੈਅ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਲਈ ਖਤਰਨਾਕ ਸੀ| ਸੋ, ਵੁਲਤ੍ਰੀ ਐਡਵਰਡ ਸਾਹਮਣੇ ਦੋ ਵਿਕਲਪ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਤੇ ਉਹ ਬੇਲਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਪਿਸ਼ਾਚ ਬਣਾ ਦਵੇ| ਅੰਤ ਵਿਚ ਕੁਲੀਨ ਪਰਿਵਾਰ ਬੇਲਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|
ਇਕਲਿਪਸ
ਇਕਲਿਪਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਅਚਾਨਕ ਵਧ ਰਹੇ ਕੁਝ ਅਜੀਬ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ| ਇਹ ਹਮਲੇ ਨਾ ਤਾਂ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨਰ-ਭੇੜੀਆਂ ਦੁਆਰਾ| ਐਡਵਰਡ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਤੀਜੀ ਖਤਰਨਾਕ ਸ਼ੈਅ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤ ਵਿਚ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਖੂਨ ਦੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਆਸੀ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ| ਇਸ ਵਾਰੀ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਅਤੇ ਨਰ-ਭੇੜੀਏ ਮਿਲਕੇ ਇਸ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ| ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਵਿਕਟੋਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਰਹੂਮ ਸਾਥੀ ਜੇਮਸ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ|ਐਡਵਰਡ ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ| ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਜੈਕੋਬ ਬੇਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬੇਲਾ ਉਸਨੂੰ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ| ਜੈਕੋਬ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੇਲਾ ਤੇ ਐਡਵਰਡ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਜਲਦ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ| ਜੈਕੋਬ ਅੰਤ ਵਿਚ ਕਿਧਰੇ ਗੁੰਮਨਾਮ ਥਾਂ ਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|
ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਡਾਅਨ
ਨਾਵਲ ਪਿਛਲੇ ਨਾਵਲ ਇਕਲਿਪਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਬੇਲਾ ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਾ ਲਿਆ ਹੈ| ਬੇਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਇੱਕ ਪਿਸ਼ਾਚ ਦੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂਕਿ ਉਹ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਸਕੇ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਹਨ| ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਹਨ| ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਬੇਲਾ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ ਜੈਕੋਬ ਦੇ ਨਜਰੀਏ ਤੋਂ| ਨਾਵਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਬੇਲਾ ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ ਦੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਉੱਪਰ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ| ਵਿਆਹ ਦੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਬੱਚਾ ਹੈ ਜੋ ਅਧਾ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਅਧਾ ਪਿਸ਼ਾਚ ਹੈ| ਜਦ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਐਡਵਰਡ ਅਤੇ ਬੇਲਾ ਇਸ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ| ਨਾਵਲ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਹਾਰਿਆ ਜੈਕੋਬ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ| ਜਦ ਬੇਲਾ ਦੇ ਗਰਭ ਦੀ ਖਬਰ ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਬੇਲਾ ਦੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਪਰ ਗਰਭ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਇੱਕ ਬੱਚੀ ਰੇਂਸਮੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਮਗਰੋਂ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਉਸਦਾ ਖੂਨ ਏਨਾ ਜਿਆਦਾ ਵਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਰਨ ਕੰਡੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਐਡਵਰਡ ਉਸਨੂੰ ਦਿਲ ਦੇ ਕੋਲ ਕੱਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪਿਸ਼ਾਚ ਦੇ ਖੂਨ ਦੇ ਮੇਲ ਨਾਲ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਜੀਵਿਤ ਹੋ ਉੱਠਦੀ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਵੀ ਪਿਸ਼ਾਚ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| ਨਾਵਲ ਦੇ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਬੇਲਾ ਦੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਚ ਅਜੀਬ ਬਦਲਾਵ ਆਉਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ| ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਿਸ਼ਾਚ ਕਰਦੇ ਹਨ| ਅੰਤ ਵਿਚ ਉਹ ਐਡਵਰਡ  ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਦਿਮਾਗ ਪੜ ਕੇ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੂਰਨਤਾ ਢਲ ਜਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ|
ਫ਼ਲਾਇੰਗ ਫ਼ਿਸ਼ ਕੋਵ
ਫ਼ਲਾਇੰਗ ਫ਼ਿਸ਼ ਕੋਵ (ਭਾਵ ਉੱਡਣ ਮੱਛੀ ਖਾੜੀ) ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਟਾਪੂ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਸਤੀ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਨਕਸ਼ੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ "ਦਾ ਸੈਟਲਮੈਂਟ" (ਭਾਵ ਬਸਤੀ) ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਸ ਟਾਪੂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬਰਤਾਨਵੀ ਬਸਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1888 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਟਾਪੂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਦੁੱਧ ਦੀ ਨੌਕਰਾਣੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੇਟੀ
thumb| ਕੇਟ ਗ੍ਰੀਨਵੇ, ਦੁਆਰਾ 'ਦਿ ਫੇਬਲ ਆਫ਼ ਗਰਲ ਐਂਡ ਹਿਜ਼ ਮਿਲਕ ਪਾਇਲ'1893 ਦੁੱਧ ਦੀ ਨੌਕਰਾਣੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੇਟੀ ਆਰਨੇ-ਥੌਮਸਨ -ਉਥਰ ਟਾਈਪ 1430 ਦੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਵਿਘਨ ਵਾਲੇ ਦਿਹਾੜੀਦਾਰ ਸੁਪਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਪਰ ਪੱਛਮੀ ਰੂਪ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਦੁੱਧ ਦੀ ਦਾਸੀ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀ ਈਸਪ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁੱਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਪੇਰੀ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। thumb| ਮਾਰਸੇਲਸ ਲਾਰੂਨ (c.1688) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੀ ਮਿਲਕਮੇਡ thumb| ਬ੍ਰਿਟਜ਼ ਕੈਸਲ ਦੇ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਘੜੇ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਪਾਵੇਲ ਸੋਕੋਲੋਵ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="0">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਕੋਰਨੀਅਲ ਲਿਮਬਸ
ਕੋਰਨੀਅਲ ਲਿਮਬਸ ਕੋਰਨੀਆ ਅਤੇ ਸਕਲੇਰਾ ਦਾ ਬਾਰਡਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਸਨੀ ਲਿਓਨ
'ਸਨੀ ਲਿਓਨ' ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਂ 'ਕਿਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਵੋਹਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ-ਕਨੇਡੀਅਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਕਾਮ ਉਕਸਾਉ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸਨੀ ਲਿਓਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਰਨੀਆ, ਓਂਟਾਰਿਓ/ਔਨਤਰਿਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ । ਇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸਿਰਮੌਰ ਜ਼ਿਲਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਗਲੀ ਦੇ ਮੁੰਡਿਆ ਨਾਲ ਹਾਕੀ ਖੇਡਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਈਸ ਸਕੇਟਿੰਗ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਸਿੱਖ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਸਟੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਆਮ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ 12 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਫ਼ੋਰਟ ਗ੍ਰੇਟਿਅਟ, ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੀ ਲੇਕ ਫ਼ਾਰੇਸਟ, ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਚਲਾ ਗਿਅਾ। ਸੰਨੀ ਲਿਓਨ ਨੇ 1999 ਵਿਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ।
ਕਰੀਅਰ
thumb|left|upright|ਲਿਓਨ 2002 ਅਡਲਟ ਏਕਸਪੋ ਤੇ|alt=A black-haired woman wearing a yellow top and jeans sitting behind a table looking up at the camera. ਅਸ਼ਲੀਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਦੁਨਿਆਂ ਵਿਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਜਰਮਨ ਬੇਕਰੀ, ਜਿੱਫ਼ੀ ਲੁਬ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਰ ਅਤੇ ਨਿਵਰਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਔਰੇਂਜ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿਚ ਨਰਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਵਕ਼਼ਤ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਸਹੇਲੀ, ਜੋ ਕਾਮੁਕ ਨਰਤਕੀ ਸੀ, ਨੇ ਲਿਓਨ ਨੂੰ ਜਾਨ ਸਟੀਵੰਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ, ਜੋ ਕੀ ਇੱਕ ਦੱਲਾ(ਦਲਾਲ) ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੰਨੀ ਦੀ ਜੇ ਏਲੇਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਵਾਈ ਜੋ ਪੈਂਟਹਾਉਸ(Penthouse) ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅਸ਼ਲੀਲ ਕਰੀਅਰ ਲਈ ਨਾਮ ਚੁਨਣਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਸੰਨੀ ਦੱਸਿਆ। ਲਿਓਨ ਨਾਮ ਉਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਬੋਬ ਗਸਿਓਨੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਪੇਂਟਹਾਉਸ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਲਿਓਨ ਨੇ ਪੇਂਟਹਾਉਸ ਲਈ ਚਿੱਤਰ ਕਢਵਾਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਚ 2002 ਦੀ ਪੇਂਟ ਆਫ਼ ਦੀ ਮੰਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ 2002 ਦੇ ਹਸਲਰ(Hustler) ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਹਸਲਰ ਹਨੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ(ਅਵਾਰਡ) ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ
ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਸੰਨੀ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਮਹੇਸ਼ ਭੱਟ ਨਾਲ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਜਿਸਮ-2 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਨੀ ਨੇ ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ ਦੀ 'ਰਾਗਿਨੀ ਐੱਮਐੱਮਐਸ-੨' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ 65 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕਮਾਏ। ਸੰਨੀ ਨੇ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਹੇਟ ਲਵ ਸਟੋਰੀ' ਵਿਚ "ਗੁਲਾਬੀ ਹੋਂਠ" ਆਈਟਮ ਗੀਤ ਵਿਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਗੀਤ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੀ ਹੋਇਆ। 2014 ਵਿਚ ਸੰਨੀ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮ 'ਡੀਕੇ ' ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਆਈਟਮ ਗਾਣਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।