cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਆਚਾਰੀਆ ਭੱਟੀ
ਸਾਰ
ਸਾਰ ਵੱਜੋਂ,ਮਹਾਕਵੀ ਭੱਟੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਆਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ? ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਦਾ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ,ਪਰ ਅਲੰਕਾਰਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਵੇਚਨ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ‘ਆਚਾਰੀਆ'ਪਦ ਜ਼ਰੂਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਮਹਾਕਾਵਿ ਕਹਿਣ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ‘ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਕਾਵਿ’ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ
ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਗੋਪੀ
ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਗੋਪੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। 2013 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਫਾਰਵਰਡ ਬਲਾਕ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ। 2009 ਤੱਕ ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਕੱਤਰੇਤ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। 2000 ਤੱਕ ਉਹ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਅਗਰਗਾਮੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਿਤੀ ਦੀ ਚੇਅਰ ਵੂਮੈਨ ਹੈ। ਉਹ 1977 ਤੋਂ 1991 ਦਰਮਿਆਨ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ।
ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਨੀਤੀ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਉਸਨੇ ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਗੋਪੀ ਨੇ ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ ਉੱਤਰੀ ਸੀਟ ਤੋਂ 1972 ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ। ਉਹ 19,846 ਵੋਟਾਂ (40.07%) ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ। ਉਸਨੇ 1977 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਸੀਟ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਅਤੇ ਜਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ 32,792 ਵੋਟਾਂ (63.07%) ਮਿਲੀਆਂ। ਗੋਪੀ ਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ ਉੱਤਰੀ ਸੀਟ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ, 46,810 ਵੋਟਾਂ (57.15%) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ 1987 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, 49,172 ਵੋਟਾਂ (54.74%) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹੁਕਮਦੇਵ ਨਰਾਇਣ ਯਾਦਵ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ
ਪ੍ਰੇਮ ਕੌਰ
ਮੋਟੀ ਲਿਖਤਰਾਣੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕੌਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਜਿਲੇ ਦੇ ਲਾਡੇਵਾਲਾ ਵੜੈਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੰਬੜਦਾਰ, ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁਤਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ 1822 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1831 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ,  ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਤੰਬਰ 1843 ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਲੈਹਣਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕਤਲ ਕਰਵਾ ਦਿਤਾ। 1849 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਲੈਣ ਕਰਕੇ ਰਾਣੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕੌਰ ਨੂੰ 7200 ਰੁਪਏ ਸਾਲਾਨਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਲਗਾ ਦਿਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਗੀਤਾ ਰਾੳ ਗੁਪਤਾ
ਗੀਤਾ ਰਾਓ ਗੁਪਤਾ (ਜਨਮ 1956 ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ) ਲਿੰਗ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਐਚਆਈਵੀ / ਏਡਜ਼ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਏਡਜ਼ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਐਚਈਵੀ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ, ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਹੈ। ਰਾਓ ਗੁਪਤਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਆਨ ਵੂਮੈਨ (ਆਈਸੀਆਰਡਬਲਯੂ) ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਉਸਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਆਈਸੀਆਰਡਬਲਯੂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1997 ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰੈਲ 2010 ਤੋਂ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀਸੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ, ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬਿੱਲ ਅਤੇ ਮੇਲਿੰਡਾ ਗੇਟਸ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।।ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਯੂਨੀਸੈਫ ਲਈ ਡਿਪਟੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਜੀਏਵੀਆਈ ਅਲਾਇੰਸ ਲਈ ਬੋਰਡ ਦੀ ਉਪ-ਚੇਅਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੱਕਤਰ-ਜਨਰਲ ਬਾਨ ਕੀ ਮੂਨ ਦੁਆਰਾ 18 ਅਪਰੈਲ 2011 ਨੂੰ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਰਾਓ ਗੁਪਤਾ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਇੰਡੀਆ) ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸਮਾਜਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਐਡਵਾਂਸਡ ਡਿਗਰੀਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਡਰਾਪ-ਇਨ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰ ਦਿੱਤਾ। ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਵਿਚ, ਰਾਓ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਐਨ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਟੀਮ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚ, ਰਾਓ ਗੁਪਤਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ 1988 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਆਨ ਵੂਮੈਨ (ਆਈਸੀਆਰਡਬਲਯੂ) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਈਸੀਆਰਡਬਲਯੂ ਕੋਲ ਕਈ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਓ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਇੱਕ 15-ਦੇਸ਼ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾਂ ਦੀ ਐੱਚਆਈਵੀ ਸੰਕਰਮਣ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਓ ਗੁਪਤਾ 1996 ਵਿੱਚ ਆਈਸੀਆਰਡਬਲਯੂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ ਸਨ।
ਰਾਓ ਗੁਪਤਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਏਡਜ਼ 2031 ਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਡਰਾਈਵਰ ਵਰਕਿੰਗ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਸਹਿ-ਕਨਵੀਨਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਯੂ ਐਨ ਏਡਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਅਗਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਏਡਜ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਕੋਰਸ ਦਾ ਚਾਰਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਮੋਰਿਆ ਫੰਡ ਅਤੇ ਨਾਈਕ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬੋਰਡਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਰਾਓ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਯੂ.ਐੱਨ. ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਬਾਰੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੱਕਤਰ-ਜਨਰਲ-ਪੱਧਰੀ ਪੈਨਲ ਦੀ ਸਹਿ-ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ 2002 ਤੋਂ 2005 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਿਲੀਨੇਮ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੀ ਸਹਿ-ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ। ਰਾਓ ਗੁਪਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਡਜ਼ ਟੀਕਾਕਰਣ ਪਹਿਲਕਦਮੀ (ਆਈਏਵੀਆਈ) ਅਤੇ ਇੰਟਰਏਕਸ਼ਨ ਦੇ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਸਨ।
ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਮਾਰਗਰੇਟ ਚੈਨ ਨੇ ਰਾਓ ਗੁਪਤਾ ਨੂੰ ਡਬਲਯੂਐਚਓ ਸਿਹਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਤੋਂ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਲਿੰਗ-ਅਧਾਰਤ ਹਿੰਸਾ (ਜੀਜੀਬੀਵੀ) ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੀ ਸਹਿ-ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ (ਕੈਥਰੀਨ ਸੀਏਰਾ ਦੇ ਨਾਲ); ਸਮੂਹ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਰਲਡ ਬੈਂਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਿਮ ਯੋਂਗ ਕਿਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਬਦਸਲੂਕੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਰਾਓ ਗੁਪਤਾ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਵਿਕਾਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ, ਦਿ ਨਿਯੂਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਤੇ ਯੂਐਸਏ ਟੂਡੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਬਰਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਰਾਓ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਸਮਾਜਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਤੱਕ ਸੰਗਠਨ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਮ ਫਿਲ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਰਟਸ ਦੇ ਇੱਕ ਬੈਚਲਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਸਟਰ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ।
ਮਹਾਰਤ
ਰਾਓ ਗੁਪਤਾ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਲਿੰਗ ਮੁੱਖਧਾਰਾ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਐਚਆਈਵੀ ਅਤੇ ਏਡਜ਼, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਣ, ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ,ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਬਰਾਬਰੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956
ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ
'''ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ''' ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਜੈਕਟ ਅਧੀਨ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੁਸਾਇਟੀ,ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪੁਸਤਕਾਂ
1 ਹਾਸ਼ੀਏ ਦੇ ਹਾਸਲ (ਸੰਪਾਦਕ) ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ,ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ,2013
2 ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਸੰਵੇਦਨਾ, ਸੁਚੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਪਟਿਆਲਾ,1986
3 ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਪੁਨਰ-ਚਿੰਤਨ, ਲੋਕਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਸਰਹੰਦ, 1991
ਅਜੇ ਤਨਵੀਰ
ਕਾਵਿ-ਨਮੂਨਾ
ਗ਼ਜ਼ਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇਰੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਇਹ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਹਨ। ਮੈਂ ਰੰਗਾਂ ਬਿਨ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਨਕਸ਼ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਸਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸਲਾਮਤ ਹੈ, ਸੋਚ ਰਿਹਾਂ ਏਨੇ ਖ਼ਤ ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਵਾਪਸ ਆਏ ਹਨ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਹਰ ਪੰਛੀ ਦੇ ਹੱਕ ਲਈ ਤੂੰ ਗਾਉਂਦਾ ਜੋ, ਇਸ ਦਾ ਕਰਨ ਵਿਰੋਧ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਰਲ ਕੇ ਆਏ ਹਨ।… ਜਿਸ ਜਿਸ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਖੌਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਮਰਨੇ ਦਾ, ਐਸੇ ਲੋਕੀ ਆਪਾਂ ਸੀਨੇ ਨਾਲ ਲਗਾਏ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਹਾਦਿਸਆਂ ਵਿੱਚ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁਲਦਸਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਣ ਲਿਆਏ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਸਨ ਜੁਗਨੂੰ, ਤਾਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਕਾਗਜ਼ ਉੱਤੇ ਦੀਪ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਹੋਰ ਬੜਾ ਕੁਝ ਕਰਨੇ ਵਾਲਾ ਹੈ ‘ ਤਨਵੀਰ ” ਅਜੇ, ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦਿਲ ਨੂੰ ਭਾਏ ਹਨ।
ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ
ਪੁਸਤਕਾਂ
4 ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ: ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ, ਲੋਕਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ-2002
ਅਜੇ ਤਨਵੀਰ
ਕਾਵਿ-ਨਮੂਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ
ਪੁਸਤਕਾਂ
5 ਉਤਰ-ਆਧੁਨਿਕਤਾ, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ-2002
6 ਵਾਤਾਵਰਣ ਚੇਤਨਾ(ਸਹਿ ਸੰਪਾ), ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ-2004
7 ਸ਼ਹੀਦੇ ਆਜ਼ਮ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਨੋਟਬੁੱਕ(ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨ) ਲੋਕਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ-2005
8 ਪਾਸ਼: ਮੈਂ ਹੁਣ ਵਿਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ (ਸੰਪਾਦਨ) ਲੋਕਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ-2005
9 ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਕੈਡਮੀ, ਦਿੱਲੀ, 2006
10 ਪੰਜਾਬੀ ਸਟੇਜੀ ਕਾਵਿ: ਸਰੂਪ, ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਸਥਿਤੀ,ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ,2007
11 ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ,(ਸਹਿ ਸੰਪਾ),ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ
12 ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਵਿਚਾਰ (ਸਹਿ ਸੰਪਾ),ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ,ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ,
13 ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪਾਕਾਰ ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਰੂਪਾਂਤਰਨ (ਸੰਪਾ),ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ
14 ਗੋਸ਼ਟਿ ਪੰਜਾਬ, ਲੋਕਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 2018
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਮੁੰਦਰ
ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਮੁੰਦਰ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: कश्यप सागर, ਫਾਰਸੀ - دریای مازندران ਦਰਆ ਏ ਮਜੰਦਰਾਨ), ਏਸ਼ਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਵ੍ਰਹਤ ਸਰੂਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਚਕਾਰ ਏਸ਼ਿਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਝੀਲ ਖੇਤਰਫਲ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ੪, ੩੦, ੦੦੦ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਆਸਰਾ ੭੮, ੨੦੦ ਘਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਬਾਹਿਅਗਮਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਸਿਰਫ ਤਬਖ਼ੀਰ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਬਾਹਰ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਇਹ ਕਾਲ਼ਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਬੋਸਫੋਰਸ, ਏਜਿਅਨ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੂਮਧਿਅ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਜਿਅਚਨਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਪਰ ਝੀਲ ਕਹਿਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖਾਰਾਪਣ ੧. ੨ ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਮੁਦਰੋਂ ਦੇ ਕੁਲ ਖਾਰੇਪਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹਨ ਉਨਮੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼ਿਅਪ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ।
ਕੈਸਪਿਅਨ ਸਮੁੰਦਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਕੁਲ ਪਾਣੀ ਦਾ ੪੦ - ੪੪ % ਪਾਣੀ ਹੈ। [ turkmanistan ], ਕਜਾਖਸਤਾਨ, ਰੂਸ, ਅਜਰਬੈਜਾਨ, ਈਰਾਨ ਇਸਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਦੇਸ਼ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਬਹੁਤ ਛਿਛਲਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਸਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ੫ - ੬ ਮੀਟਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੱਖਣ ਭਾਗ ਦੀ ਔਸਤ ਗਹਿਰਾਈ ੧੦੦੦ ਮੀਟਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਹੈ। ਕੈਸਪਿਅਨ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਾਨਚਿਤਰੋਂ ਵਿੱਚ ਕਾਜਵਿਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਸਨੂੰ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਦਰਆ - ਏ - ਮਜੰਦਰਾਂ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਅਤੇ ਵਿਲੁਪਤ ਪੈੜਾ ਟਿਥਾਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਰਹਿੰਦ ਖੂਹੰਦ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ ੫੫ ਲੱਖ ਸਾਲਾਂ ਪੂਰਵ ਧਰਤੀ ਦੀ ਵਿਵਰਤਨਿਕ (ਟੇਕਟੋਨਿਕ) ਪਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭੂਮੀ - ਬੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਯੂਰੋਪ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਵੋਲਗਾ ਨਦੀ ਜੋ ਯੂਰੋਪ ਦੇ ੨੦ % ਭੂਮੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸੀਂਚਤੀ ਹੈ, ਕੈਸਪਿਅਨ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ੮੦ % ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਯੁਰਾਲ ਨਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟਾਪੂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਗੁਰਜਾ ਆਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਟਾਪੂ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਲੰਮਾਈ ੪੭ ਕਿ. ਮੀ ਹੈ।
ਵੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਝੀਲਾਂ
ਬੋਪਾਰਾਏ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨਤਾਰਨ)
ਬੋਪਾਰਾਏ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪੱਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਪੱਟੀ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਿਲੀਅਮ ਕੂਪਰ
ਵਿਲੀਅਮ ਕੂਪਰ (26 ਨਵੰਬਰ 1731 – 25 ਅਪਰੈਲ 1800) ਨੂੰ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਕਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਸੁਖ ਦੀਆਂ ਲਾਸਾਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗਾਂਧੀ (ਕਿਤਾਬਘਰ)
ਗਾਂਧੀ ਕਿਤਾਬਘਾਰ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਘਰਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜੋ 1971 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। 40 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ 36 ਕਿਤਾਬਘਰ ਹਨ।
ਵਿਲੀਅਮ ਕੂਪਰ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਵਿਲੀਅਮ ਕੂਪਰ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਕਹੇਮਸਟਡ (Berkhamsted), ਹਰਟਫੋਰਡਸ਼ਾਇਰ (Hertfordshire), ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਜਾਨ ਕੂਪਰ ਉਥੋਂ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦਾ ਰੈਕਟਰ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਐਨ ਕੂਪਰ ਸੀ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾਭਰਾ ਜਾਨ ਸੱਤ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਫ ਦੋ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਸਕੇ। ਉਸਦੇ ਮਾਂ, ਐਨ ਦੀ 7 ਨਵੰਬਰ 1737 ਨੂੰ ਜਾਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਐਨੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਵਿਲੀਅਮ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਅਤੇ ਇਹੀ ਦੁਖ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਲਿਖੀ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ, "ਮੇਰੇ ਮਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਤੇ," ਦਾ ਵਿਸ਼ੇ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਮਾਮਾ ਰੌਬਰਟ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਮਾਮੀ ਹੈਰੀਓ ਦੇ ਉਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੇੜੇ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਲੀਅਮ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਰੌਚਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਗਾਂਧੀ (ਕਿਤਾਬਘਰ)
ਇਤਿਹਾਸ
ਗਾਂਧੀ ਕਿਤਾਬਘਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 24 ਜੂਨ 1971 ਨੂੰ ਮੌਰੀਸ਼ੀਓ ਆਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਘੱਟ ਪੜ੍ਹਨ ਕਰ ਕੇ ਸਨ। ਕਿਤਾਬਘਰਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰ ਕੇ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਰੀਸ਼ੀਓ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕਿਤਾਬਘਰ 150 ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਿਗੇਲ ਆਂਜੇਲ ਦੇ ਕੂਏਵੇਦੋ 128 ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ।
ਵਿਲੀਅਮ ਕੂਪਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ
ਗਾਂਧੀ (ਕਿਤਾਬਘਰ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਕਸੀਕਨ ਕੰਪਨੀ
ਉਪਗ੍ਰਹਿ
thumb|right| ਉਪਗ੍ਰਹਿ (ਅੰਗਰੇਜੀ: Satellite) ਦੋ ਤਰਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ- ਮਾਨਵ ਨਿਰਮਤ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪਦਾਰਥ (Object) ਦੂਜੇ ਦਾ ਚੱਕਰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ ਤਾ ਉਹ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 11 ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ 11ਵੇਂ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਖੋਜ 1987 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਹ ਗ੍ਰਹਿ ਸੂਰਜ ਤੋ ਲਗਭਗ 1500 ਕਰੋੜ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਗ੍ਰਹਿ R26-27 ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਧਾਰਨ ਲਈ ਚੰਦਰਮਾ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਉਪਗ੍ਰਹ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਸਾ ਦਾ ਸਪੇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਮਾਨਵ ਨਿਰਮਿਤ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਨਾਉਟੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੁਆਲੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਲਾਭ
ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਸੂਸੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਫਿੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਪਰ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਪਗ੍ਰਹਿ
ਯਕਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਯਕਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਨ (ਧਰਮ ਬਾਕਾ ਉਪਖਿਆਨ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਧਰਮੀ ਸਾਰਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ) ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਵਣ ਪਰਵ ਜਾਂ ਅਰਾਨਿਕਾ-ਪਰਵ ਜਾਂ ਆਰਾਨੀਆ-ਪਰਵ (ਅਰਥ: ਜੰਗਲ ਦੀ ਪੁਸਤਕ) ਵਿੱਚ ਦਰਜ਼ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਬਨਵਾਸ ਦੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੈ ਕਿ ਪਿਆਸੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ ਯਕਸ਼ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖੀ ਸੀ।
ਕਥਾ
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਬਨਵਾਸ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਗੁਪਤਵਾਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੂੰ ਸਤਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਇੱਕ ਦਿਨ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਵਿਮਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਰੋਂਦਾ ਹੋਇਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਰੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਣ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ – “ਮੇਰੀ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਅਰਣੀ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਟੰਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਹਿਰਨ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਲੱਕੜੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਖੁਰਕਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਅਰਣੀ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਉਸ ਦੇ ਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਟਕ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਹਿਰਨ ਘਬਰਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੜੀ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਗਨੀ ਹੋਤਰ ਲਈ ਅੱਗ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਕਰਾਂਗਾ?” (ਅਰਣੀ ਅਜਿਹੀ ਲੱਕੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਅਰਣੀ ਨਾਲ ਰਗੜ ਕੇ ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਉਸ ਬਰਾਹਮਣ ਤੇ ਤਰਸ ਖਾਕੇ ਪੰਜੇ ਭਰਾ ਹਿਰਣ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਹਿਰਨ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੱਖੋਂ ਓਝਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਖਰ ਥੱਕੇ-ਟੁੱਟੇ ਪਾਂਡਵ ਇੱਕ ਬੋਹੜ ਦੀ ਛਾਂਵੇਂ ਬੈਠ ਗਏ। ਉਹ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਸਨ ਕਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸੂਰਬੀਰ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਪਿਆਸ ਦੇ ਮਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਕੰਠ ਸੁੱਕ ਰਹੇ ਸੀ। ਨਕੁਲ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਕੁਝ ਦੂਰ ਜਾਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵੱਛ ਪਾਣੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਕੁਲ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਿਆ, ਇੱਕ ਆਵਾਜ ਆਈ – “ਮਾਦਰਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਹਾਰ, ਇਹ ਜਲਾਸ਼ਏ ਮੇਰੇ ਆਧੀਨ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿਓ, ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਪੀਓ।”
ਨਕੁਲ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਤੇਜ ਪਿਆਸ ਲੱਗੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਅਣਸੁਣੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ। ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹੀ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਦੇਰ ਤੱਕ ਨਕੁਲ ਦੇ ਨਾ ਪਰਤਣ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਹਦੇਵ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਸਹਦੇਵ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹੀ ਘਟਨਾ ਘਟੀ ਜੋ ਨਕੁਲ ਦੇ ਨਾਲ ਘਟੀ ਸੀ। ਸਹਦੇਵ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਰਜੁਨ ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਦੋਨਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਏ ਪਏ ਵੇਖਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਿਹੋ ਜਿਹੀ ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਸੁਣੀ ਸੀ। ਅਰਜੁਨ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਕੇ ਸ਼ਬਦਭੇਦੀ ਤੀਰ ਚਲਉਣ ਲੱਗਿਆ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਫਲ ਨਾ ਨਿਕਲਿਆ। ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਮੂਰਛਿਤ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਵੀ ਨਾ ਮੁੜਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਏ ਪਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਿਸੇ ਰਾਖ਼ਸ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਹੈ ਪਰ ਕੁੱਝ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹਿਆ। ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਭੀਮ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹੀ ਆਵਾਜ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ।– “ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈ?” – ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਭੀਮ ਨੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ। ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹੀ ਉਹ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਢੇਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਚਾਰਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾ ਪਰਤਣ 'ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜਦੇ ਹੋਏ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਲਭਦੇ ਹੋਏ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਵੀ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹੀ ਆਵਾਜ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ – “ਖਬਰਦਾਰ! ਤੁਹਾਡੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨ ਕੇ ਤਾਲਾਬ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ । ਇਹ ਤਾਲਾਬ ਮੇਰੇ ਆਧੀਨ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਠੀਕ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਪਰ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤਾਲਾਬ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹੋ!”
ਯਕਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਜਾਣ ਗਏ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਯਕਸ਼ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ – “ਤੁਸੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ!” ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਕਿਹਾ – ਸਬਰ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ. ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ – ਦਾਨ । ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ – ਮਨ । ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ – ਵਿੱਦਿਆ । ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ – ਅਹਮ ਭਾਵ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਗਰਵ ਦੇ ਛੁੱਟ ਜਾਣ 'ਤੇ । -ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ – ਕ੍ਰੋਧ । ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ – ਲੋਭ । -ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ – ਸੀਤਲ ਸੁਭਾਅ 'ਤੇ । -ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ – ਅੱਛਾ ਸੁਭਾਅ ਹੀ ਸੁਖੀ ਹੋਣ ਦਾ ਉਪਾਅ ਹੈ । ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ – ਤੰਦਰੁਸਤੀ । -ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ – ਤਰਸ । -ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ – ਸੱਜਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਦੋਸਤੀ ਕਦੇ ਪੁਰਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ । -ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ – ਰੋਜ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ – ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਮਰਦੇ ਹਨ ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਨੰਤਕਾਲ ਤੱਕ ਜਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਯਕਸ਼ ਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਠੀਕ ਠੀਕ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੇ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਯਕਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ – “ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਏ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਹੀ ਜਿੰਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੀ ਚਾਹੇਂਗਾ ਉਹ ਜਿੰਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ”।
ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਇੱਕ ਪਲ ਸੋਚਿਆ, ਫਿਰ ਕਿਹਾ – “ਨਕੁਲ ਜਿੰਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇ”।
ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੀ ਯਕਸ਼ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ – “ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ! ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਜਿੰਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਭੀਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਨਕੁਲ ਨੂੰ ਜਿਵਾਉਣਾ ਕਿਉਂ ਠੀਕ ਸਮਝਿਆ? ਭੀਮ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਹੀ ਜਿਵਾ ਲੈਂਦੇ ਜਿਸ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕੌਸ਼ਲ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਆਈ ਹੈ!”
ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਕਿਹਾ – “ਹੇ ਦੇਵ, ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਤਾਂ ਭੀਮ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਨਹੀਂ ਹੀ ਅਰਜੁਨ ਦੁਆਰਾ। ਧਰਮ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਬੇਮੁਖ ਹੋਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੰਤੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤ ਮੈਂ ਜਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਾਦਰਵਤੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਪੁੱਤ ਜਿੰਦਾ ਰਹੇ।”
“ਪੱਖਪਾਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਚਾਰੇ ਭਰਾ ਜਿੰਦਾ ਹੋ ਜਾਣ!” – ਯਕਸ਼ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਯਕਸ਼ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪ ਧਰਮਦੇਵ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਹਿਰਨ ਦਾ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਆਪਣੀ ਅੱਖਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨ।
ਹਵਾਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ
ਦੂਸਰਾ ਚੀਨ-ਜਾਪਾਨ ਯੁੱਧ
ਦੂਸਰਾ ਚੀਨ-ਜਾਪਾਨ ਯੁੱਧ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਾਰਨ ਸੰਨ 1937 ਵਿੱਚ ਇਹ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਮਗਰੋਂ ਜਾਪਾਨ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਾਂ-ਸ਼ਕਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਖੁਲ੍ਹੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਪਨਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਫਾਰਮੋਸਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਸੰਨ 1931 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰੇ ਬਿਨਾ ਹੀ ਮਨਚੁਰੀਆ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਨੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਮੰਗੋਲੀਆ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ।
ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਨੀਤੀ
ਜਾਪਾਨ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਉੱਨਤੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਨੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਸਾਮਰਾਜ ਵਲ ਵਧਣਾ ਆਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਾਪਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚੀਨ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਚੀਨ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਘਰੇਲੂ-ਯੁੱਧ ਦੀ ਅੱਗ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਪਰ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਸੰਨ 1931 ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਰੇਲ ਗਾਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਝਗੜਾ ਹੋਣ ਤੇ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਬਹਾਨਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਚੀਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਮੁਕਦਨ ਅਤੇ ਚਾਨ-ਚੁਨ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ
ਮੁਕਦਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੇ ਚੀਨੀ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਵਿਰੋਧੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਹੜਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਖਾਵੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਮਾਲ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ ਪਰ ਚਿਆਂਗ ਕਾਈ ਛੇਕ ਦੀ ਨਾਨਕਿੰਗ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੋਈ ਕਦਮ ਨਾ ਉਠਾਇਆ।
ਜੇਹੋਲ ਤੇ ਜਿੱਤ
ਸੰਨ 1933 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਕਵਾਂਗ-ਤੁੰਗ ਸੈਨਾ ਨੇ ਸ਼ਾਨ ਹੈਕਵਾਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਨਚੂਰੀਆ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਲਿਆਂਗ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਕਿ 3 ਮਾਰਚ 1933 ਨੂੰ ਜੇਹੋਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚਿੰਗਤੇਹ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਮੰਗੋਲੀਆ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ
ਸੰਨ 1935 ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਚਹਾਰ ਪ੍ਰਾਂਤ ਮੰਚੂਕੁਓ ਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਗ ਨੂੰ ਮਾਂਚੂਕੋ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਓਮਿੰਨਟਾਂਗ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆ ਸਾਖ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੈਂਗਸੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਸਟਾਲਿਨ ਨੇ ਮਾਰਚ 1936 ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੂਸ ਮਾਂਚੂਕੋ ਦੁਆਰਾ ਬਾਹਰੀ ਮੰਗੋਲੀਆ ਤੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨਾਲ ਜਾਪਾਨ ਸਹਿਮ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਨਾਲ ਸੰਨ 1936 ਵਿੱਚ ਸੰਧੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਲਿਅੋਕੋਚਿਆਓ ਘਟਨਾ
ਜੁਲਾਈ 1937 ਨੂੰ ਪੀਕਿੰਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਾਰਕੋਪੋਲੋ ਪੁਲ ਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਸੈਨਾ ਯੁੱਧ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਚੀਨੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਝੜਪ ਹੋ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀ ਸੈਨਿਕ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲੈਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦਾ ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਅਜੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਜਾਂਚ ਕਰ ਹੀ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਜਾਪਾਨੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਚੀਨੀ ਪਹਿਰੇ ਦਾਰਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿਤਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਰਤਾ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿਤੀ। ਬਸ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਇਹ ਯੁੱਧ 8 ਸਾਲ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦੋਰਾਨ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 1941 ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਜਾਪਾਨ-ਚੀਨ ਦਾ ਇਹ ਯੁੱਧ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਯੁੱਧ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਿੱਟਾ
ਚੀਨ-ਜਾਪਾਨ ਯੁੁੱਧ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦੀ ਭੁੱਖ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਯੁੱਧ ਦੁਰ-ਪੂਰਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਲਾਰਡ ਵੈਲਜਲੀ
ਲਾਰਡ ਵੈਲਜਲੀ (20 ਜੂਨ 1760 – 26 ਸਤੰਬਰ 1842) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜਨੀਤੀਵੇਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਰਿਚਰਡ ਕੂਲੇ ਵੈਲਜਲੀ ਸੀ। ਓਹ (1795 ਤੋਂ 1805 ਈ.) ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਸੀ।ਉਹ ਮੌਰਨਿੰਗਟਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਰਲ, ਇੱਕ ਆਈਰਿਸ਼ ਪੀਅਰ ਅਤੇ ਐਨੇ, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸਕੌਨਟ ਡੰਗਨਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਆਰਥਰ, ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਵੈਲਿੰਗਟਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਰਸ਼ਕ ਸੀ।ਵੇਲਜਲੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਐਨੀ ਸੀਸੀਲਿਆ ਬੋਊਜ਼-ਲਿਓਨ ਦੀ ਕਾਬਲੀ ਨਾਨੀ ਸੀ, ਸਟ੍ਰੈਥਮੋਰ ਦੀ ਕਾਉਂਟੀ ਅਤੇ ਕਿੰਗਹੋਰਨ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਦੂਜੀ ਦੀ ਨਾਨੀ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਵੈਲਜਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 1760 ਵਿਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਸੈਂਸੀਡੇਸੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।ਉਹ ਰਾਇਲ ਸਕੂਲ, ਅਰਹਮਗ, ਹੈਰੋ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਈਟਨ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਚਰਚ ਵਜੋਂ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿਚ ਦਰਸਾਇਆ ਸੀ।ਉਹ ਹੈਰੋ ਅਤੇ ਈਟਨ ਦੋਵੇਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਕੁਝ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।1780 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਮ ਲਈ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਇਰਨ ਹਾਊਸ ਆਫ ਲਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ, ਮਰਨਿੰਗਟਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਰਲ ਬਣ ਗਏ।ਉਸ ਨੂੰ 1782 ਵਿਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਲਾਜ ਦਾ ਗਰੈਂਡ ਮਾਸਟਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਕਾਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਕਰਜ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਅਖੀਰ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਅਸਟੇਟ ਵੇਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਏ।ਹਾਲਾਂਕਿ, 1781 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਮੇਟ ਦੇ ਕਸਟੋਸ ਰੋਟੋਲੋਰਮ ਦੀ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1784 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਾਊਸ ਆਫ ਕਾਮਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ, ਬੇਰੇ ਅਲਸਟਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ। ਛੇਤੀ ਹੀ ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵਿਲੀਅਮ ਪਿਟ ਦੀ ਯੂਅਰਜਰ ਦੁਆਰਾ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦਾ ਮਾਲਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।1793 ਵਿਚ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਪਿਟ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦੇ ਬਚਾਅ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ। ਉਹ ਓਰੀਐਂਟਲ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ 1797 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ
ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਇਕ ਮਹਾਨ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਪਰੰਤੂ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੂੰ ਫ੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਗਣਰਾਜ ਅਤੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਬਾਅਦ ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣਾਇਆ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਮੌਰਨਿੰਗਟਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸਥਾਰ ਦਾ ਇਕ ਯੁਗ ਬਣਾਇਆ।ਰਾਬਰਟ ਕਲਾਈਵ ਜੇਤੂ ਅਤੇ ਵਾਰਨ ਹੇਸਟਿੰਗਜ਼ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਪਰੰਤੂ ਮੌਨਿੰਗਟਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਇਆ।. ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਡੇੱਕਨ ਵਿਚ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਬਣਾਇਆ।ਅਪ੍ਰੈਲ 1798 ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਗਣਰਾਜ ਵਿਚ ਗੱਠਜੋੜ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।ਮੋਰਨਿੰਗਟਨ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੁਆਰਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵਾਲੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਵਿਘਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨਾ।.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1760 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1842
ਫ਼ਰੰਸ ਏਮੀਲ ਸਿਲੰਪਾ
ਫ਼ਰੰਸ ਏਮੀਲ ਸਿਲੰਪਾ (link=ਤਸਵੀਰ:Fi-Frans_Eemil_Sillanpää.ogg|11x11px|[[ਤਸਵੀਰ:Loudspeaker.svg|link=ਤਸਵੀਰ:Fi-Frans_Eemil_Sillanpää.ogg|11x11px|ਇਸ ਅਵਾਜ਼ ਬਾਰੇ pronunciation <small class="metadata audiolinkinfo" style="cursor:help;">(ਮਦਦ·ਜਾਣੋ) ]]) (16 ਸਤੰਬਰ 1888 – 3 ਜੂਨ 1964)  ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਨਲੈਂਡੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ 1939 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਨਲੈਂਡੀ ਲੇਖਕ ਬਣ ਗਈ। "ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਿਸਾਨੀ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਜਿਸ ਕਮਾਲ ਕਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ" ਉਸਦੇ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸਿਲੰਪਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੇਮੇਨੇਕਿਰੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਗਰੀਬ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾਪਿਤਾ ਦਿਹਾੜੀ ਮਜਦੂਰਸੀ ਅਤੇ ਮਾਂ ਨੌਕਰਾਣੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਟੈਂਪਰੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਿਲੰਪਾ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਸਟੂਡੈਂਟ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹਿੱਤਕਾਰ ਹੈਨਿਕ ਲਿਜੀਰੂਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਡਾਕਟਰੀ  ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ 1908 ਵਿੱਚ ਹੇਲਸਿੰਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 1913 ਵਿੱਚ ਸਿਲੰਪਾ ਹੇਲਸਿੰਕੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪਿੰਡ ਚਲੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪੂਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।  1914 ਵਿੱਚ ਸਿਲੰਪਾ ਨੇ ਯੂਸੀ ਸੁਓਮੇਤਾਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਲਈ ਲੇਖ ਲਿਖੇ। 1916 ਵਿੱਚ ਸਿਲੰਪਾ ਨੇ ਸਿਗਰਿਦ ਮਾਰੀਆ ਸਲੌਮਕੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ 1914 ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਸਿਲੰਪਾ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਸ਼ਾਵਾਦ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।  ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਨਾਵਲ Hurskas kurjuus (1919) ਫਿਨਲੈਂਡ ਸਿਵਲ ਯੁੱਧ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਾਹਰਮੁੱਤਾ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ Nuorena nukkunut (The Maid Silja ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ, 1931)  ਲਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
1939 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ "ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਿਸਾਨੀ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਜਿਸ ਕਮਾਲ ਕਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ" ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ।   ਇਨਾਮ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਫਿਨਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਟੁੱਟ ਗਈ ਅਤੇ ਵਿੰਟਰ ਵਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।  ਸਿਲੰਪਾ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਫੰਡ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਤਮਗਾ ਪਿਘਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿਲੰਪਾ ਨੇ ਸਿਲਾਨਪੈਨ ਮਾਰਸਿਲਾਉਲੂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸ਼ਬਦਾਂ ਹੌਸਲੇ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਏਸਕੋ ਕਾਰੇਲੀਅਨ ਇਸਥਮਸ ਵਿਖੇ ਮਿਲਟਰੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।
1939 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਿਗਰਿਦ ਦੀ ਮੌਤ ਨਿਮੂਨੀਏ ਨਾਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਅੱਠ ਬੱਚੇ ਛੱਡ ਗਈ ਸੀ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸਿਲੰਪਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਕਟਰੀ ਅੰਨਾ ਵੌਨ ਹਰਟਜੈਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਟਾਕਹੋਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।
ਮੌਤ
ਸਿਲੰਪਾ ਦੀ ਮੌਤ 3 ਜੂਨ 1964 ਨੂੰ ਹੇਲਸਿੰਕੀ ਵਿੱਚ 75 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਲਿਖਤਾਂ
right|thumb|Sillanpää sitting for the sculptor Mauno Oittinen in 1931.
ਫਿਲਮਾਂ
thumb|Poststamp released in 1980 in honour of Sillanpää. ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਲਿਖਤਾਂ ਕੰਮ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1888 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1964 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਹੁਰੀਆਤ
ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਹੁਰੀਆਤ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੀਹ ਸੱਯਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ ਗੀਲਾਨੀ ਨੇ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਹੁਰੀਆਤ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪਾਰਟੀ 7 ਅਗਸਤ 2004 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਲੱਖ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦੀ ਸੁੰਹ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਹੈਲੀ ਸ਼ਾਹ
ਹੈਲੀ ਸ਼ਾਹ (ਜਨਮ 7 ਜਨਵਰੀ 1996) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿਚ ਸ੍ਵਰਾਗਨੀ ਵਿਚ ਸਵਾਰਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਅਤੇ ਦੇਵਾਂਸ਼ੀ ਵਿਚ ਦੇਵਾਂਸ਼ੀ ਬਖਸ਼ੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ ਇਸ਼ਕ ਮੇਂ ਮਰਜਾਵਾਂ 2 ਵਿੱਚ ਰਿਧਿਮਾ ਵੰਸ਼ ਰਾਇਸਿੰਗਨੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸ਼ਾਹ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਹੈ।  ਉਹ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਦੋਂ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ 8 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਗੁਲਾਲ ਨਾਲ ਹੋਈ। 2011 ਵਿੱਚ ਉਹ 'ਦੀਆ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ' ਵਿਚ ਸ਼ਰੂਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਫੇਰ ਉਸਨੇ ਲਾਈਫ ਓਕੇ ਦੇ ਅਲੈਕਸ਼ਮੀ - ਹਮਾਰੀ ਸੁਪਰ ਬਹੂ ਵਿੱਚ ਅਲੈਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ 'ਖੇਲਤੀ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਾਗੀ ਆਂਖ ਮਿਚੋਲੀ' ਵਿਚ ਅਮੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਨੀ ਪਲ ਦੇ 'ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਕੀ ਗੁਲਕ ਆਸ਼ੀ' ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਈਸ਼ਾ ਗੁਪਤਾ
ਈਸ਼ਾ ਗੁਪਤਾ (ਜਨਮ 28 ਨਵੰਬਰ 1985) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਮਾਡਲ ਹੈ ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਬਣਾਇਆ।
ਗੁਪਤਾ ਨੇ  2007 ਵਿੱਚ ਫ਼ੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੇ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੂੰ ਛੇਤੀ ਬਾਅਦ ਹੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਆਉਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਜੰਨਤ 2 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਵੀਂ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੇ ਇਨਾਮ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ। ਈਸ਼ਾ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2012 ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਚੱਕਰਵਯੂ  ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸ਼ਲਾਘਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕਾਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹਮਸ਼ਕਲਸ  (2014) ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਰੀਵਿਊ ਮਿਲੇ। ਇਸਨੂੰ ਵੱਡੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਭੂਤਿਆ ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਜ਼ 3ਡੀ  (2012) ਅਤੇ ਰੁਸਤਮ (2016) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲੀ।
ਹੈਲੀ ਸ਼ਾਹ
ਕਰੀਅਰ
ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ 9 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। 2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦੇਵਾਂਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦੇਵਾਂਸ਼ੀ ਉਪਾਧਿਆਏ / ਬਖਸ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਉਸਨੇ ਸਰਵ ਉੱਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਾ ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਕੈਡਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਈਸ਼ਾ ਗੁਪਤਾ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਨਵੰਬਰ 1985 ਨੂੰ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਦਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਅਫ਼ਸਰ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਮਾਤਾ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਨੇਹਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਮਾਸ ਕੰਮਯੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਮਣੀਪਾਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਕੰਮਯੂਕੇਸ਼ਨ ਮਣੀਪਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਰਨਾਟਕ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ  ਇਸਨੇ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਲਈ ਔਡੀਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨ੍ਯੂਕੈਸਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਵੀ ਮਿਲੀ ਪਰ ਇਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਇਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਗੁਪਤਾ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੇ ਮਿਸ ਫੋਟੋਜੈਨਿਕ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ ਕੈਲੰਡਰ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹੈਲੀ ਸ਼ਾਹ
ਕਰੀਅਰ
ਸਾਲ 2019 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਸਲਤਨਤ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਕਾਇਨਾਤ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਦੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਰਾਜਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਉਲਟ ਸਟਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੂਫੀਆਨਾ ਪਿਆਰ ਮੇਰਾ ਵਿਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿਚ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਅੱਗੇ ਉਹ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਯੇ ਰਿਸ਼ਤੇਂ ਹੈਂ ਪਿਆਰ ਕੇ ਵਿੱਚ ਨੇਹਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਈਸ਼ਾ ਗੁਪਤਾ
ਕੈਰੀਅਰ
ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਹੇਸ਼ ਭੱਟ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਜੰਨਤ 2 ਤੋਂ ਇਮਰਾਨ ਹਾਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾ ਕੇ ਕੀਤੀ। thumb|ਗੁਪਤਾ ਅਰਜੁਨ ਰਾਮਪਾਲ (ਖੱਬੇ) ਅਤੇ [[ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਝਾ|ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਝਾਅ (ਸੱਜੇ) ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਕਰਵਿਊ ਦੀ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ   .]] ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਤਾਤੀਨੇਨੀ ਸੱਤਿਆ ਦੀ ਤਾਮਿਲ/ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸਚਿਨ ਜੇ  ਜੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ, ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹੰਗਾਮਾ ਦੇ ਤਰਨ ਆਦਰਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਈਸ਼ਾ ਗੁਪਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨਮੋਹਕ ਸੁਹਜ ਨਾਲ ਲੁਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਅਪਵਿੱਤਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ।" ਗਲੈਮ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਮਾਰਟਿਨ ਡਿਸੂਜ਼ਾ ਨੇ ਲਿਖਿਆ।, "ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡੈਬਿਊ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਈਸ਼ਾ ਗੁਪਤਾ ਲਈ, ਮੇਰਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਐਕਟਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਗੌਰਵ ਮਲਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਈਸ਼ਾ ਗੁਪਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਲਾਰਾ ਦੱਤਾ ਅਤੇ ਈਸ਼ਾ ਕੋਪੀਕਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਹੈ। the glam quotient." ਬੌਲੀਵੁੱਡਲਾਈਫ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਮਹਾਦੇਵਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਈਸ਼ਾ ਗੁਪਤਾ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਯਕੀਨ ਨਾਲ ਰੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਲਈ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੁਝ ਹੋਵੇ। ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਿਰਫ ਸੈਕਸੀ ਦਿਖਣ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।" ਫਿਲਮ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਫਲ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਤੌਰ 'ਤੇ ₹430 ਮਿਲੀਅਨ (US$5.7 ਮਿਲੀਅਨ) ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਪਤਾ ਲਈ ਹੋਰ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੰਨਤ 2 ਸਹਿ-ਸਟਾਰ ਇਮਰਾਨ ਹਾਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਬਿਪਾਸ਼ਾ ਬਾਸੂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਕਰਮ ਭੱਟ ਦੀ ਰਾਜ਼ 3D ਸਾਈਨ ਕੀਤੀ, ਗੁਪਤਾ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਹੁਨਰ ਲਈ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, ਫਿਲਮ ਆਲੋਚਕ ਕੋਮਲ ਨਾਹਟਾ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ, "ਈਸ਼ਾ ਗੁਪਤਾ ਸੰਜਨਾ ਵਾਂਗ ਸਖਤ ਹੈ ਪਰ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵੱਲ (ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਗਭਗ ਨਿਡਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ)" ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਬਿਪਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਈਸ਼ਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ-ਖਸੁੱਟ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਭੱਟ ਦੀ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਜਿੱਥੇ ਹੀਰੋਇਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਹ ਕਲਪਨਾਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਬਿਪਾਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹੌਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਈਸ਼ਾ ਕੁਝ ਕੱਚੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। "[20] 'ਰਾਜ਼ 3' ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ 360 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
2014 ਵਿੱਚ, ਈਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਾਜਿਦ ਖਾਨ ਦੀ ਕਾਮਿਕ ਕੇਪਰ ਹਮਸ਼ਕਲਸ ਵਿੱਚ ਸੈਫ ਅਲੀ ਖਾਨ, ਰਿਤੇਸ਼ ਦੇਸ਼ਮੁਖ, ਰਾਮ ਕਪੂਰ, ਬਿਪਾਸ਼ਾ ਬਾਸੂ ਅਤੇ ਤਮੰਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਇਸਨੂੰ "ਆਫਤ" ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।[22] 2013 ਦੀਆਂ ਟਾਈਮਜ਼ '50 ਸਭ ਤੋਂ ਮਨਭਾਉਂਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 8ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹੈਲੀ ਸ਼ਾਹ
ਕਰੀਅਰ
2020 ਤੋਂ ਸ਼ਾਹ ਇਸ਼ਕ ਮੇਂ ਮਰਜਾਵਾਂ 2 ਵਿੱਚ ਰਰਾਹੁਲ ਸੁਧੀਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨਾਲ ਰਿਧਿਮਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਈਸ਼ਾ ਗੁਪਤਾ
ਕੈਰੀਅਰ
2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਕਮਾਂਡੋ 2 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ ਸਫਲਤਾ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਟੋਟਲ ਧਮਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਫਿਲਮ ਨੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ₹200 ਕਰੋੜ (US$28 ਮਿਲੀਅਨ) ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਹ 2019 ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।[24] ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ TOABH ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਹੈਲੀ ਸ਼ਾਹ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਈਸ਼ਾ ਗੁਪਤਾ
ਕੈਰੀਅਰ
ਚੱਕਰਵਿਊਹ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਰਾਮਪਾਲ (ਖੱਬੇ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਝਾਅ (ਸੱਜੇ) ਨਾਲ ਗੁਪਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਲੋਲਟ
ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਆਚਾਰੀਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਰਸ ਸਿਧਾਂਤ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਸੀ। ਆਚਾਰੀਆ ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਨੇ ਅਭਿਨਵਭਾਰਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋੱਲਟ ਦੀ ਚਰਚਾ ਭਰਤਮੁਨੀ ਦੇ ਨਾਟਸੂਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਟੀਕਾਕਾਰ ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਰਤ ਦੇ ਰਸਪਰਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਰਵਪ੍ਰਥਮ ਵਿਦਵਾਨ ਲੋੱਲਟ ਹੀ ਹੈ।  ਰਸਨਿਸ਼ਪਤੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਆਜਾਦ ਮਤ ਸਾਹਿਤਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਮੀਮਾਂਸਕ ਅਤੇ ਅਭਿਧਾਵਾਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਮਤਲਬ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਅਭਿਧਾ ਨਾਲ ਠੀਕ ਉਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਹੀ ਤੀਰ ਕਵਚ ਨੂੰ ਭੇਦਦੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੜਕੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਸ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਸਾਮੰਜਸ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ -ਸ਼ਾਸਤਰ ਚ' ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮਤ 'ਉਤਪੱਤੀਵਾਦ' ਅਥਵਾ ਆਰੋਪਵਾਦ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੇ 'ਉੁਤਪਾਦ੍ਰਯ-ਉਤਪਾਦਕਸੰਬੰਧਾਤ੍ਰ' ਅਤੇ'ਨਿਸ਼ਪੱਤਿਹ੍ਰ' ਪਦ ਦਾ ਅਰਥ 'ਉਤਪੱਤਿਹ੍ਰ' ਕੀਤਾ ਹੈ । ਇਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ 'ਰਸਸੂਤ੍ਰ' ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਾਇਕਾ (ਸੀਤਾ) ਆਦਿ ਆਲੰਬਨ ਵਿਭਾਵ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਬਸੰਤ ਆਦਿ ਉੱਦੀਪਨ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਨਾਇਕਾ(ਰਾਮ) ਆਦਿ ਭਾਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਟਾਕ੍ਰਸ਼, ਅੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਸ਼ਟਾਵਾਂ ਆਦਿ ਕਾਰਯਰੂਪ ਅਨੁਭਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਾਇਕਰਾਤ 'ਰਤੀ' ਆਦਿ ਸਥਾਈਭਾਵ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਦੇਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਨਾ ਦੀ ਲੱਜਾ, ਚਿੰਤਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਆਦਿ ਵਿਆਭਿਚਾਰਿਭਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਜਾਦੀਂ ਹੈ । ਇਸ ਤਰਤ 'ਰਤੀ' ਆਦਿ ਭਾਵ ਕਾਵਿ ਜਾਂ ਨਾਟਕ ਦੇ ਪਾਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ।ਜਦੋੰ ਕੋਈ ਅਭਿਨੇਤਾ ਰਾਮ ਆਦਿ ਪਾਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਰੂੁਪ ਧਾਰਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਭਿਨੈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦਰਸ਼ਕ ਉਸ 'ਰਾਮ ਦਾ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵਿੱਚ 'ਮੱਮਤਵ' (ਆਪਣੇਪਨ) ਦਾ ਆਰੋਪ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਉਹ ਉਸੀ ਨੂੰ 'ਰਾਮ' ਸ਼ਮਝ ਲੈਦਾਂ ਹੈ । ਇਸ ਤਰ੍ਹਾ 'ਰਾਮ' ਆਦਿ ਚ' ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ 'ਰਤੀ' ਦਰਸ਼ਕ ਨੂੰ ਨਟ (ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ) ਚ' ਵਿਸ਼ੇਸ ਚਮਤਕਾਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਪੰਨ ਕਰਦੀ ਅਤੇ 'ਰਸ' ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਧਾਰਣ ਕਰ ਲੈਦੀਂ ਹੈ ।
ਰਸਸੂਤ੍ਰ ਦੀ ਇਸ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ 'ਸਿੱਧੀ' ਚ' ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਦਰਸ਼ਕ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਰੂਪ ਦੇ ਕਾਰਣ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਜਾਦਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਉਸ ਤਰਤ ਰਾਮ ਆਦਿ ਪਾਤ੍ਰਾਂ ਚ ' ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ 'ਰਤੀ' ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਟ ਚ' ਨਾ  ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ 'ਰਤੀ' ਅਭਿਨੈ  ਦਰਸ਼ਕ  ਨੂੰ ਉਸ ਨਟ ਚ' ਨਾ ਰੋਣ ਤੇ ਉਹ 'ਰਤੀ' ਦਰਸ਼ਕ ਨੂੰ ਉਸ ਨਟ ਚ' ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁਂੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਸੰਦੇਹ ਤੇ ਦਰਸਕ ਆਨੰਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਚਾਹੇ ਰਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਮੂਲਰੂਪ ਚ' ਅਨੁਕਾਰ (ਰਾਮ) ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ; ਪਰੰਤੂ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਨਿਪੁਣਤਾਪੂਰਣ ਅਭਿਨੈ ਦੇ ਕਾਰਣ ਦਰਸ਼ਕ ਉਸੇ ਤੇ ਅਨੁਕਾਰਯ (ਰਾਮ) ਦਾ ਆਰੋਪ ਕਰ ਲੈਦਾਂ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਉਸੇ ਨੂੰ 'ਰਾਮ' ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ । ਇਸੇ ਕਾਰਣ ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਦਾ ਮਤ 'ਆਰੋਪਵਾਦ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ।
ਆਚਾਰੀਆ ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਦੀ ਉਕਤ ਰਸਸੂਤ੍ਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਚ' ਬਾਅਦ ਦੇ ਆਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾ ਦੀ ਘਾਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ ਹੈ । ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਰਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਕਾਰਯ ਰਾਮ ਆਦਿ ਪਾਤ੍ਰਾਂ ਚ' ਮੰਨੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਨਟ ਚ' ਰਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਸਲੀ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਸਿਰਫ ਰਾਮ ਆਦਿ ਦੀ ਨਕਲ ਹੈ । ਇਹ ਦਸ਼ਾ ਚ' ਦਰਸ਼ਕ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਚ' ਰਸ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗੀ । ਅਤੇ ਉਹ ਰਸ ਦਾ ਆਸਆਦਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗੀ । ਜੇ ਦਰਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਰਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ ਭ੍ਰਾਤੀਂ ਵਾਲੀ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ । ਇਸ ਲਈ ਕਾਵਿ ਜਾਂ ਨਾਟਕ ਦੇ ਰਸ- ਆਸੁਆਦਨ ਚ' ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਚ' ਉਕਤ ਘਾਟ ਜਾਂ ਦੋਸ਼ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦੂਜੇ ਆਚਾਰੀਆ ਨੇ ਰਸਸਤ੍ਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਵੀ. ਅਨਾਮਿਕਾ
'''ਵੀ. ਅਨਾਮਿਕਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: V. Anamika;''' ਜਨਮ 12 ਮਾਰਚ 1976) ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਨੀਲੰਕਾਰਾਈ, ਚੇਨਈ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਕਲਾਕਾਰ, ਐਸ. ਧਨਪਾਲ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ, ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ (ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੇਕਿੰਗ) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ। 2006 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਐਡਿਨਬਰਗ ਪ੍ਰਿੰਟਮੇਕਰ ਦੇ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀ ਲੱਕੜ-ਬਲਾਕ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਕਲਾਕਾਰ ਵਿਦਵਾਨ ਵਜੋਂ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਗਈ।
ਅਵਾਰਡ
ਉਹ ਕਲਾ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ (2014), ਔਡੀ ਰਿਟਜ਼ ਆਈਕਨ ਅਵਾਰਡ, ਚੇਨਈ (2011), ਚਾਰਲਸ ਵੈਲਸ ਇੰਡੀਆ ਟਰੱਸਟ ਅਵਾਰਡ (2010-11) ਦੀ 55ਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਵੈਸਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਏਨਾਮਲਿੰਗ ਕਲਾ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਐਡਿਨਬਰਗ ਪ੍ਰਿੰਟਮੇਕਰਜ਼ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਿੰਟਮੇਕਿੰਗ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ (1997) ਲਈ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਆਰਟਿਸਟ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ 6ਵੀਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ (1995), ਕਰਨਾਟਕ ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਪਰਿਸ਼ਠ - ਕਰਨਾਟਕ, ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਅਕਾਦਮੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਫਾਰ ਯੰਗ ਆਰਟਿਸਟ (2001), ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਕਰਾਫਟਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਰਗੇ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਅਕਾਦਮੀ (1997) ਦੇ ਨਾਲ, ਖੇਤਰੀ ਕਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਚਿੱਤਰ ਕਲਾ ਸਮਸੇਦ (1996), ਮਛੀਲਾਪਟਨਮ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ।, ਅਰੀਕਾਮੇਡੂ ਆਰਟ ਅਕੈਡਮੀ ਚੌਥੀ ਦੱਖਣੀ ਜ਼ੋਨ ਪੱਧਰੀ ਕਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਕਮੇਟੀ, ਪਾਂਡੀਚੇਰੀ (1996) ਅਤੇ ਓਵੀਆ ਨਨਕਲਾਈ ਕੁਜ਼ੂ ਅਵਾਰਡ, (1995)।, 1998)।
ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ
ਗਰੁੱਪ ਸ਼ੋਅ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਭਗਵਾਨਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਭਗਵਾਨਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ 70 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਹਰਿਦੁਵਾਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਨੁਸੂਚੀਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵਾ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 98545 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ
2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਕੇਸ਼ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਵਿਧਾਇਕ !ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ !ਵੋਟਰ % !ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ !ਸਰੋਤ
ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਯੂਸਫ ਰਜ਼ਾ ਗਿਲਾਨੀ
ਮਖ਼ਦੂਮ ਸੱਯਦ ਯੂਸੁਫ਼ ਰਜ਼ਾ ਗਿਲਾਨੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ 16ਵਾਂ ਤੇ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦਾ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੰਬਲੀ ਦਾ ਸਪੀਕਰ ਤੇ ਵਜ਼ੀਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਯੂਸੁਫ਼ ਰਜ਼ਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵੀ ਹੈ। ਯੂਸੁਫ਼ ਰਜ਼ਾ ਗਿਲਾਨੀ ਕਰਾਚੀ ਚ ਜੰਮਿਆ ਪਰ ਉਸਦੇ ਵਡੇਰੇ ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਟੱਬਰ ਵਿਚੋਂ ਸੀ। ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਬੀ ਏ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਜ਼ਰਨਲਿਜ਼ਮ ਚ ਐਮ ਏ ਕੀਤਾ। 1978 ਚ ਜਰਨਲ ਜ਼ਿਆ ਦੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਲਾਅ ਚ ਸਿਆਸਤ ਚ ਆਇਆ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਚ ਆ ਗਿਆ। ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ ਚੋਨੀਜੋ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਚ ਵਜ਼ੀਰ ਲੱਗ ਗਿਆ। 1988 ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਚ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਦੇ ਵੇਲੇ ਰਲ਼ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਚ ਵਜ਼ੀਰ ਲੱਗਿਆ ਰਿਹਾ। 1993 ਤੋਂ 1997 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੰਬਲੀ ਦਾ ਸਪੀਕਰ ਰਿਹਾ। ਸਪੀਕਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਇਆਂ ਗਿਲਾਨੀ ਨੇ ਕਨੂੰਨ ਤੋੜਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਮੈਰਿਟ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਆਪਣੇ ਈ ਹਲਕੇ ਦੇ 600 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਤੇ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਏਸ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਤੇ ਗਿਲਾਨੀ ਨੂੰ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਹੋਈ। ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਦੇ ਨੈਬ ਨੇ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਚ ਓਨੂੰ ਕਈ ਵਰਿਆਂ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ । 2007 ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ 2008 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਲੈਕਸ਼ਨ ਜਿੱਤਿਆ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਹੱਥ ਨਾਲ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ 26 ਵੀਂ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਬਣ ਗਿਆ। ਖ਼ਾਨ ਚੋਨੀਜੋ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਚ ਵਜ਼ੀਰ ਲੱਗ ਗਿਆ। 1988 ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਚ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਦੇ ਵੇਲੇ ਰਲ਼ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਚ ਵਜ਼ੀਰ ਲੱਗਿਆ ਰਿਹਾ।
ਸਰਾਈਕੀ ਸੂਬਾ
4 ਜੂਨ 2011 ਨੂੰ ਯੂਸੁਫ਼ ਰਜ਼ਾ ਗਿਲਾਨੀ ਨੇ ਜਲਾਲਪੁਰ ਪੈਰ ਵਾਲਾ ਚ ਦੱਖਣੀ ਪੰਜਾਬ ਚ ਸਰਾਈਕੀ ਸੂਬਾ ਬਨਾਣ ਦ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਤੌਹੀਨ ਅਦਾਲਤ
ਫ਼ਰਵਰੀ 2012 ਈ. ਉੱਚ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਚ ਮੁਕੱਦਮੇ ਖੋਲਣ ਵਾਸਤੇ ਖ਼ਤ ਲਕਂਨ ਦੇ ਅਦਾਲਤੀ ਹੁਕਮ ਦੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਰਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਚ ਫੜਿਆ ਗਿਆ। 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਯੂਸੁਫ਼ ਰਜ਼ਾ ਗਿਲਾਨੀ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾਂ ਮੰਨਣ ਤੇ ਮੁਜਰਿਮ ਦੱਸਿਆ ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ। 19 ਜੂਨ 2012 ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਯੂਸੁਫ਼ ਰਜ਼ਾ ਗਿਲਾਨੀ ਨੂੰ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਦੇ ਕਮਲ ‏ਈ ਨਿਕੰਮਾ ਕਿ ਕੇ ਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਂਜੀ (ਲਿਪੀ)
ਕਾਂਜੀ (漢字; ) ਚੀਨੀ ਲੋਗੋਗਰਾਫਿਕਸ ਲਿਪੀ ਹਾਂਜੀ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਕਾਤਾਕਾਨਾ ਅਤੇ ਹਿਰਾਗਾਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜਪਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਂਜ਼ੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ ਨਿਸ਼ਚਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲਗਭਗ 85000 ਕਾਂਜੀ ਅੱਖਰ ਹਨ। ਪਰ ਰੋਜ਼ਨਾ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 2000-3000 ਕਾਂਜੀ ਅੱਖਰਾ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਣਾਂ
ਹਰ ਕਾਂਜੀ ਦੇ ਕਈ ਉਚਾਰਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਕਾਂਜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਈ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ 月 ਦਾ ਮਤਲਬ ਮਹੀਨਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਦ ਵੀ।
ਜੋਇਓ ਕਾਂਜੀ
ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ 2136 ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਹੈ ਜੋ ਜਪਾਨ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਪਾਨੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਆਦਿ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਪੀਆਂ
ਪਰੇਸ਼ੀਰਨ ਦਿਹਾੜਾ
ਪਰੇਸ਼ੀਰਨ ਦਿਹਾੜਾ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ 8 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਉਥੇ ਸਰਕਾਰੀ ਛੁੱਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਵੀ ਫਰਾਂਸੇ ਪਰੇਸ਼ੀਰਨ(ਮੌਤ 8 ਫ਼ਰਵਰੀ 1849) ਦੀ ਬਰਸੀ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ 1945 ਤੋਂ ਸਲੋਵੇਨ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਿਕ ਚੇਤਨਤਾ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ 1991 ਤੋਂ ਇਸ ਦਿਨ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਛੁੱਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ 7 ਫ਼ਰਵਰੀ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਸਰਵਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ੀਰਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ੀਰਨ ਫੰਡ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੂਸਾਖਾਨ
ਮੂਸਾਖਾਨ (مسخّن) ਇੱਕ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਮਾਸ ਨੂੰ ਪਿਆਜ਼, ਸੁਮੈਕ, ਅਲਸਪਾਇਸ ਮਸਾਲਾ, ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਤਲੇ ਹੋਏ ਪਾਇਨ ਮੇਵਿਆਂ ਨਾਲ ਪਕਾ ਕੇ ਤਬੂਨ ਬ੍ਰੈਡ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਹੰਮਰ (محمر) ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਲਸਤੀਨ ਦਾ ਕੌਮੀ ਪਕਵਾਨ ਵੀ ਹੈ।
ਮੂਸਾਖਾਨ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਪਕਵਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰੈੱਡ ਜਾਂ ਰੋਟੀ ਉੱਪਰ ਚਿਕਨ ਰੱਖ ਕੇ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸੂਪ ਨਾਲ ਵੀ ਪਰੋਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਮੂਸਾਖਾਨ" ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ "ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਜੋ ਗਰਮ ਹੋਵੇ।"
ਪੋਸ਼ਣ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਮੂਸਾਖਾਨ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੇਠਾਂ ਦੱਸੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ,  (ਲਗਭਗ 300 ਗ੍ਰਾ.):
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਾ
ਜੋ ਰੂਟ
ਜੋਸਫ ਐਡਵਰਡ ਰੂਟ (ਜਨਮ 30 ਦਸੰਬਰ 1990) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਇੰਗਲੈਂਡ ਟੈਸਟ ਟੀਮ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਕਪਤਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਤੌਰ ਤੇ ਯੌਰਕਸ਼ਾਇਰ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਈਸੀਸੀ ਪਲੇਅਰ ਰੈਂਕਿੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਟੈਸਟ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੇਂ ਅਤੇ ਵਨਡੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸਰਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਟੈਸਟ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੂਟ 2019 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਜੇਤੂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਸਲਾਮੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਦਾ ਆਫ਼ ਸਪਿਨਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਖੇਡਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਮਾਈਕਲ ਵਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਲਈ ਮਿਡਲ ਆਰਡਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿਰੱਧ ਟੈਸਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਲਈ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਸਟ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਰੋਜ਼ਾ ਅਤੇ ਟਵੰਟੀ -20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈਡਿੰਗਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਅਗਸਤ 2018 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ 1000ਵੇਂ ਟੈਸਟ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਟੈਸਟ ਇਲੈਵਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਂਕੜੇ
4 ਅਗਸਤ 2019 ਤੱਕ ਰੂਟ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਵਨਡੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ 16-16 ਸੈਂਕੜੇ ਲਗਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਕਪਤਾਨ
ਆਸਲ
ਆਸਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪੱਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਪੱਟੀ ਦੇ ਪਿੰਡ
1897
1897 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ 1890 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਮੌਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਨਹਿਰੂ ਰਿਪੋਰਟ
ਨਹਿਰੂ ਰਿਪੋਰਟ1928 ਦੀ 'ਨਹਿਰੂ ਰਿਪੋਰਟ' ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਡੋਮੀਨੀਅਨ ਸਟੇਟਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ  ਸਰਬ ਪਾਰਟੀ ਕਾਨਫਰੰਸ  ਮੈਮੋਰੰਡਮ ਸੀ।। ਇਸ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਲਈ ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਵੋਟਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਤੀ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਅੰਤਿਮ ਰਿਪੋਰਟ 'ਤੇ ਮੋਤੀ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਅਤੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ, ਅਲੀ ਇਮਾਮ, ਤੇਜ ਬਹਾਦੁਰ ਸਪਰੂ, ਮਾਧਵ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਅਨੇ, ਮੰਗਲ ਸਿੰਘ, ਸ਼ੁਏਬ ਕੁਰੈਸ਼ੀ, ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ, ਅਤੇ ਜੀ.ਆਰ. ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਾਲਸੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ, ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਮਾਮਲੇ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਰਾਏ ਵੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ
ਗੰਧਾਰ ਕਲਾ
ਗੰਧਾਰ ਕਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਲਾ ਦਾ ਚਰਚਾ ਵੈਦਿਕ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੰਧਾਰ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਦੀ ਈਸਵੀ ਤੋਂ ਚੌਥੀ ਸ਼ਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾਵਾਂ 50 ਈ0 ਤੋਂ 150 ਈ0 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੰਧਾਰ ਕਲਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾ - ਵਸਤੂ ਭਾਰਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਕਲਾ ਸ਼ੈਲੀ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਗੰਧਾਰ ਕਲਾ ਨੂੰ ਗਰੀਕਾਂ - ਰੋਮਨ, ਗਰੀਕਾਂ ਬੁੱਧਿਸਟ ਜਾਂ ਹਿੰਦੂ - ਯੂਨਾਨੀ ਕਲਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਜਲਾਲਾਬਾਦ, ਹੱਡਾ, ਬਾਮਿਆਨ, ਸਵਾਤ ਘਾਟੀ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਸਨ। ਇਸ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੁੱਧ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਮੂਰਤੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸਫੇਦ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਪੱਥਰ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਗੰਧਾਰ ਕਲਾ ਨੂੰ ਮਹਾਯਾਨ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਸਪਸ਼ਟ ਝਲਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਵਸਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਲਵਟਾਂ ਸਾਫ਼ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਸ਼ਿਲਪੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਸਲੀਅਤ ਪਰ ਘੱਟ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਬਾਹਰਲੇ ਸੌਂਦਰਿਆ ਨੂੰ ਮੂਰਤਰੂਪ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਬੁੱਧ ਯੂਨਾਨੀ ਦੇਵਤਾ ਅਪੋਲੋ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚਕੋਟੀ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰੇਮ, ਕਰੁਣਾ, ਸਨੇਹ ਆਦਿ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਲੰਕਾਰਿਤਾ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਸੁਮੇਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਜਿਆਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਦੇ ਬਾਲ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਵੱਲ ਮੋੜ ਕੇਇੱਕ ਜੂੜਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਸਜੀਵ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਨਿਸ਼ਕ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਗੰਧਾਰ ਕਲਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਵੱਡੀ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਭਰਹੁਤ ਅਤੇ ਸਾਂਚੀ ਵਿੱਚ ਕਨਿਸ਼ਕ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਸਤੰਭ ਗੰਧਾਰ ਕਲਾ ਦੇ ਉਦਾਹਰਨ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਟੀਕੇਕਰ
ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਟੀਕੇਕਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ ਕਸੌਟੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੀ  ਵਿੱਚ ਅਰਪਨਾਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਬ ਟੀਵੀ 'ਤੇ  ਜੇਰਸੀ ਨੰ. 10 ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।  ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਤੇ ਨੀਲਜਾਨਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਰੇ ਲਿਏ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਇਸਨੂੰ ਇਸ ਪਿਆਰ ਕੋ ਕਯਾ ਨਾਮ ਦੀ ਦੂਨ?..ਏਕ ਵਾਰ ਫਿਰ  ਅੰਜਲੀ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ ਕਸੌਟੀ ਜਿੰਦਗੀ ਕੀ ਵਿੱਚ ਅਪਾਰਨਾ ਬਾਸੂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਕਫ਼ੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਕਸੌਟੀ ਜਿੰਦਗੀ ਕੀ ਦੇ ਸਹਿ-ਅਦਾਕਾਰ ਸਿਕੰਦਰ ਖਰਬੰਦਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਢਾਈ ਸਾਲ ਡੇਟ ਕੀਤਾ। ਜੋੜੇ ਦੇ ਘਰ 1 ਦਸੰਬਰ 2008 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੀਆ ਖਰਬੰਦਾ ਨਾਂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
ਆਰ. ਮਾਧਵਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਚੰਦ੍ਰਲੋਕ
ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ
ਜਯਦੇਵ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਚਨਾ ਦਾ ਮਕਸਦ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜਿਆਂ ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਸਿਧਾਤਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਸਗੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਸਿਧਾਤਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਸਰਲ, ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਰ ਆਧਿਆਏ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰਲੇ ਸਲੋਕ ਤੋਂ ਲੇਖਕ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਮੁਯਖ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਆਧਿਆਏ ਅਤੇ ਕਿਰਨ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਾਵਿ ਦੋਸ਼
ਹਿਰਦੈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੀ ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਏ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਗਟ ਹੋਣ ਵਾਲਾ (ਉਹ ਤੱਤ ਵਿਦਵਾਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ)ਦੋਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। (2)ਜੋ ਤੱਤ ਕਾਵਿ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ,ਉਸਨੂੰ ਕਾਵਿ ਦੋਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਅਚਾਰੀਆਂ ਜਯਦੇਵ ਨੇ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਦੋਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਸਮੇਤ ਉਦਾਹਰਣਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਵਿ ਲਕਸ਼ਣ
(ਲਕਸ਼ਣ ਤੋ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਕਿਹੜੇ ਲੱਛਣ ਹਨ) ਲਕਸ਼ਣ ਅਲੰਕਾਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਪਰ ਕੁੱਝ ਵਿਦਵਾਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੈਯਦੇਵ ਵੀ ਇੱਕ ਹਨ,ਲਕਸ਼ਣਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹਨ। (2) ਅਚਾਰੀਆਂ ਜਯਦੇਵ ਨੇ ਕਾਵਿ ਦੇ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਲਕਸ਼ਣਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਅਕਸਰ ਕਾਵਿ ਲਕਸ਼ਣ,ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਮਕ ਲਕਸ਼ਣ,ਅਭਿਮਾਨ ਨਾਮਕ ਕਾਵਿ ਲਕਸ਼ਣ, ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਨਾ ਲਕਸ਼ਣ ਪ੍ਤਿਸ਼ੋਧ (ਲਕਸ਼ਣ)ਨਿਰੁਕਤ ਲਕਸ਼ਣ, ਮਿਥਯਾਧਯਵਸਾਯ ਲਕਸ਼ਣ ਯੁਕਤਿ ਕਾਵਿ ਲਕਸ਼ਣ, ਕਾਰਯ ਲਕਸ਼ਵਣਾ ਹਨ।
ਕਾਵਿ ਗੁਣ
ਕਾਵਿ ਦੇ ਸ਼ੋਭਾ ਵਪਾਉਣਾ ਵਾਲੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਗੁਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਣ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਰਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਯਦੇਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸ ਗੁਣ ਰਸ:- ਸਲੇਸ਼, ਪ੍ਰਸਾਦ,ਸਮਤਾ,ਸਮਾਧੀ,ਮਧਰਿਆ,ਉਜ,ਸਕਮਾਰਯ,ਉਦਾਰਤਾ, ਅਰਥ,ਵ੍ਯਕਤੀ ਅਤੇ ਕਾਂਤੀ। ਜਯਦੇਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਵਿ ਦੇ ਇਹ ਦਸ ਗੁਣ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਆਦਿ ਗੁਣ ਵਰਗੇ ਹਨ। ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ੋਭਾ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਲੰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਸ਼ੋਭਾ ਦਾ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਾਵਿ ਅਲੰਕਾਰ
ਜਯਦੇਵ ਨੇ ਅਲੰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਆਤਮਾ ਮੰਨਿਆ,ਜੋ ਅਲੰਕਾਰ ਰਹਿਤ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਉਹ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੇਕ ਰਹਿਤ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਅਲੰਕਾਰ ਤੋ ਭਾਵ ਹੈ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਅਜਿਹਾ ਤੱਤ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਅਚਾਰੀਆਂ ਜੈਯਦੇਵ ਅਲੰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਸਥਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅਲੰਕਾਰ ਲਈ ਸੁੰਦਰਤਾ,ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਨਵੀਨ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰੜੋਤਾ ਆਦਿ ਗੁਣਾ ਦਾ ਹੋਣਾ ਜਰੂਰੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਕਾਵਿ ਰਸ
ਜਯਦੇਵ ਰਸ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਭਾਗ ਆਦਿ ਰਸ ਕਾਵਿ ਜਾਂ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੈਯਦੇਵ ਰਸ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਸਵਾਦਮਈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਤੋ ਪ੍ਰਾਪਤ ਆਨੰਦਾਤਮਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਵਿਭਾਵ (ਰਸ ਦਾ)ਕਾਰਣ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ ਅਲੰਬਨ ਅਤੇ ਉਦੀਪਨ। ਅਨੁਭਵ ਉਸ (ਕਾਰਣ)ਦਾ ਕਾਰਜ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰੀ ਭਾਵ ੳਸਦਾ ਸਹਾਇਕ ਹੈ (ਪੰਨਾ 52) ਰਸ ਦੇ ਵਰਣਨ ਤੋ ਬਾਅਦ ਰੀਤੀਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਾਂਚਾਲੀ,ਲਾਟੀ,ਗੌੜੀ ਅਤੇ ਵੈਦਰਭੀ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਿੰਤੇ ਹਨ। ਜਯਦੇਵ ਰੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰਸ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਰੀਤੀ ਹਰ ਰਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਸ਼੍ਰਿਗਾਰ ਰਸ ਵਿੱਚ ਵੈਦਰਭੀ ਅਤੇ ਰੋਦ੍ਰ ਅਤੇ ਵੀਰ ਰਸ ਵਿੱਚ ਗੌੜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਰਸਾ ਵਿੱਚ ਪਾਂਚਾਲੀ ਅਤੇ ਲਾਟੀ ਰੀਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੀਤੀ ਦੇ ਵਰਣਨ ਤੋ ਬਾਅਦ ਵਿ੍ਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਯਦੇਵ ਪੰਜ ਵਿ੍ਤੀਆਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਰੀਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਸਮਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿ੍ੱਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਰਚਨਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀ ਲਕਸ਼ਣ
ਜਦੋ ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਰਥ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅਰਥ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਲਕਸ਼ਣਾ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਯਦੇਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁੱਖ ਅਰਥ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਉਸ (ਮੁੱਖ ਅਰਥ)ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਅਰਥ ਦਾ ਪ੍ਤਿਪਾਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ (ਵਿੱਤਿ) ਲਕਸ਼ਣਾ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕ ਪ੍ਸਿੱਧੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਪੂਰਵਾ ਅਤੇ ਪ੍ਯੋਜਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਦੇ ਅਰਵਾਚੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ (ਪੰਨਾ-65) ਜਯਦੇਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆਂ ਹੈ ਕਿ ਲਕਸ਼ਣਾ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ,ਲਕਸ਼ਣਾ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਬਣ ਕੇ ਪਦ, ਪਦ ਦੇ ਅਰਥ,ਸੰਖਿਆ ਕਾਰਕ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੂੰਦੀ ਹੈ
ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਭਿਧਾ
ਜਿਸ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਰਥ ਦਾ ਬੋਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,ਉਸਨੂੰ ਅਭਿਧਾ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਰਥ ਨੂੰ ਅਭਿਧਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵਾਚਯ ਜਾਂ ਅਭਿਪੇਯ ਅਰਥ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਭਿਧਾ ਸਬੰਧੀ ਆਚਾਰੀਆ ਜਯਦੇਵ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਅਰਥ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਜਵਾਰੀ ਬੇਲਾ
ਜਵਾਰੀ ਬੇਲਾ ਜਾਂ ਤੱਟੀ ਜੰਗਲ ਜਾਂ ਮੈਂਗਰੋਵ ਉਹਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨੇ ਕੱਦ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਦੀ ਝਿੜੀ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਤਪਤ-ਖੰਡੀ ਅਤੇ ਉੱਪ ਤਪਤ-ਖੰਡੀ ਇਲਾਕਿਆਂ-ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ 25°ਉ ਅਤੇ 25°ਦ ਵਿੱਥਕਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ- ਦੇ ਖ਼ਾਰੇ ਅਤੇ ਤੱਟੀ ਵਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ-ਫੁੱਲਦੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਜਵਾਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ 2000 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ 53,190 ਵਰਗ ਮੀਲ (137,760 ਕਿਮੀ²) ਸੀ ਜੋ 118 ਮੁਲਕਾਂ ਅਤੇ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਵਾਰੀ ਬੇਲੇ