cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਗੋਸਟਿ ਆਤਮੇ ਪਰਮਾਤਮੇ ਕੀ - ਦੇਹੀ ਕਾ ਬੀਚਾਰੁ
ਕਹੈ ਜੀ - ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਕਉ ਸਾਰੀ ਸਿ੍ਰਸਟੀ ਪਰਲੋ ਕਰੇਗਾ । ਤਬ ਸਾਰੀ ਜੋਤਿ ਖਿੰਚ ਕੈ ਆਪ ਮਹਿ ਸਮਾਇ ਲੈਵੇਗਾ । ਆਪ ਅਕਾਸ਼ ਰੂਪੀ ਹੋਇਆ ।ਇਸ ਪ੍ਰਾਨ ਪਿੰਡ ਕੀ ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਹੋਇਗੀ ?
ਜਿਤਨੇ ਤੋਲ ਕਰਿ ਸਰੀਰੁ ਕੀਆ ਹੈ ਤਿਤਨੇ ਤਿਆਗਿ ਪਵਨ ਪਾਨੀ ਖਿੰਚਿ ਕਰਿ ਲੈ ਸਿਰ ਕੈ ਬਿਖੈ ਰਾਖੀਐਗੀ ਜੀ । ਸਿਰ ਤੇ ਜਿਤਨੀ ਵਸਤੁ ਹੈ ਸੋ ਨਿਰੰਜਨ ਕੀ ਜੋਤਿ ਸਿਉਂ ਸਮਾਈ ਜਾਤੀ ਹੈ ਜੀ ।ਬਹੁੜਿ ਏਕ ਕਾ ਏਕੁ ਹੋਇ ਜਾਤਾ ਹੈ । ਨਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨਾ ਖੰਡ, ਨਾ ਮਿਲ਼ਨਾ ਨਾ ਜੁਦਾ । ਤਬ ਇਕ ਨਿਰੰਜਨ ਪੁਰਖ ਕੀਆ ਕਥਾ ਆਦਿ ਪੁਰਬਲੀਆ । ਤੱਥ ਕਈ ਕ ਜੁਗ ਨਿਰਾਹਾਰੁ ਹੀ ਰਹਿਆ । ਕਈਕ ਜੁਗ ਓਅੰਕਾਰ ਮੋ ਰਹਿਆਂ । ਤਬ ਉਅੰਕਾਰ ਕਉ ਮਥਿ ਪਿਰਥੀ ੳ ਗਗਨਿ ਫੁਟੇ । ਅਪਨੇ ਧੀਰਜ ਤੇ ਧਰਤੀ ਸਾਜੀ । ਅਪਨੇ ਅਕਾਰ ਤੇ ਅਕਾਸੁ ਸਾਜਿਆ । ਪ੍ਰਾਨ ਤੇ ਪਵਨੁ ਨਿਕਲਿਆ। ਅੰਤਰ ਤੇ ਜੋਤ ਨਿਕਾਲੀ ਮਨਸ਼ਾ ਤੇ ਦੇਵੀ ਨਿਕਾਲੀ । ਜੁਗਤ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਮਹਾਦੇਵ ਕੀਏ । ਤੀਨੋ ਦੇਉ ਤਖਤ ਕਰਿ ਬੈਠਨੇ ਕਊ ਇਕੁ ਮਹਲੁ ਕੀਆ, ਉਨ ਤੀਨ ਛੱਤ ਬਾਹੀ ਹੈ ਜੀ - ਊਭ ਮਧਿ ਪਿਆਲਿ । ਤੀਨ ਛੱਤ ਪਵਨ ਕਾ ਥੰਭ ਦੀਆ ਹੈ ਜੀ । ਪਵਨ ਕਾ ਛਤੁ ਬਾਹਾ । ਦਇਆ ਕਾ ਗਾਰਾ ਕੀਆ । ਸੰਤੋਖ ਕੀ ਇੱਟ ਲਗਾਈ । ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਤੇ ਚਉਰਾਸੀ ਲੱਖ ਜੂਨ ਥਾਪੀ । ਚੳਰਾਸੀ ਲੱਖ ਚਾਰ ਠਉਰ ਕੀਏ । ਜੋ ਚਾਰਿ ਖਾਣੀ ਹੈ ਜੀ । ਅੰਡਜ , ਜੇਰਜ ,ਸੇਤਜ , ਉਤਭੁਜ । ਏਹ ਚਾਰ ਖਾਣੀ ਹੈ ।
੪੭੨
472 (47 ਪੰਜਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਏਬੀਏਪੀ
ਏਬੀਏਪੀ (ਐਡਵਾਂਸ ਬਿਜਨਸ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ) ਇੱਕ ਇੱਕ ਹਾਈ-ਲੇਵਲ ਕੰਪਿਊਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਜਰਮਨ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀ SAP ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਵਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਐਸਏਪੀ (SAP) ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਸਰਵਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰੁਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕੁੱਝ ਭਾਗ ਨੈੱਟਵੀਵਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੇ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਉਪਯੋਗੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਏਬੀਏਪੀ ਦਾ ਸਿੰਟੈਕਸ ਕੋਬੋਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਆ (ਸਿਰਿਲਿਕ)
ਆ (ਸਿਰਿਲਿਕ:ਵੱਡਾ А ਛੋਟਾ а) ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਏਪੀਐਲ (ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਹਥਨ
ਹਥਨ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਨੇੜਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਾਜਵਾ(ਦੋਆਬਾ)
ਬਾਜਵਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 97 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 472 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 220 ਮਰਦ ਅਤੇ 252 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 1145 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਘੱਟ, 815 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 89.83% ਸੀ।  ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 96.89% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ  83.91% ਹੈ।http://www.census2011.co.in/data/village/30935-bajwa-punjab.html
ਗਿਓਕ ਵਿਲਹੈਲਮ ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼ ਹੇਗਲ
ਜਾਰਜ ਵਿਲਹੇਮ ਫਰੈਡਰਿਕ ਹੀਗਲ (ਜਰਮਨ: [ˈɡeɔɐ̯k ˈvɪlhɛlm ˈfʁiːdʁɪç ˈheːɡəl]; 27 ਅਗਸਤ 1770 – 14 ਨਵੰਬਰ 1831) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਰਮਨ ਫਿਲਾਸਫ਼ਰ ਸਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀ ਸਨ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਤੱਕ ਬਰਲਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀ ਉਸੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਯਥਾਰਥ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨੇ ਯੂਰਪੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਪਲਟਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਦੀਆਂ ਐਨ ਬਰੂਹਾਂ ਤੱਕ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਚਪਨ
ਹੇਗਲ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਅਗਸਤ, 1770 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਜਰਮਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸਟੁਟਗਰਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਪਤਿਸਮਾ ਜਾਰਜ ਵਿਲਹੈਲਮ ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼, ਉਹ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਲਹੈਲਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਜਾਰਜ ਲੁਡਵਿਗ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ Rentkammersekretär (ਵੁਰਟੈਮਬਰਗ ਦੇ ਡਿਊਕ ਕਾਰਲ ਯੁਗੇਨ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿਖੇ ਰੈਵੇਨਿਊ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਸਕੱਤਰ) ਸੀ। ਹੀਗਲ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਮਾਰੀਆ ਮਾਗਡਾਲੇਨਾ ਲੂਈਸਾ, ਵੁਰਟੈਮਬਰਗ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਹੀਗਲ ਤੇਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਜਦ ਉਸ ਦੀ "ਬਿਲਿਆਸ ਬੁਖਾਰ" ( Gallenfieber ) ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।ਹੀਗਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਗ ਲੱਗ ਹੀ ਚੱਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਬਚ ਗਿਆ। ਹੀਗਲ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ, Christiane Luise (1773-1832), ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਰਾ ਜਾਰਜ ਲੁਡਵਿਗ (1776-1812)ਸੀ, ਜੋ 1812 ਵਿੱਚ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੀ ਰੂਸੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਫ਼ਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਲੇਬਨਾਨ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ
ਲੇਬਨਾਨ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਲੇਬਨਾਨ ਦਾ ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਉੱਚੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਫ ਨਾਲ ਸਰਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ. ਦੇਸ਼ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਲਈ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ, ਵਾਦੀਆਂ, ਮਾਰਸ਼ੀਆਂ, ਤੱਟਵਰਤੀ ਮੈਦਾਨਾਂ, ਲੂਣ ਦੀਆਂ दलदल ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਭੂਗੋਲ
ਸ਼ਹਿਰੀ ਪਸਾਰ, ਵੱਧ ਚੜ੍ਹਨ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲੇਬਨਾਨ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਬਨਸਪਤੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਖੰਡਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਲੇਬਨਾਨ ਦਾ ਸੀਡਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ; ਲੇਬਨਾਨ ਪਹਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੇ, ਇਹ ਰੁੱਖ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੀਮਤੀ ਲੱਕੜ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਟਾਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਪੱਕੇ ਦਰੱਖਤ ਅਜੇ ਵੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ਪਹਾੜੀ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਡਰ ਕਾਫ਼ੀ ਆਮ ਹਨ। ਕਈ ਭੰਡਾਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲਗਾਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਲੇਬਨਾਨ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਜੰਗਲੀ ਜੰਗਲ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਈਨ, ਓਕ, ਫਰ, ਬੀਚ, ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਅਤੇ ਜੂਨੀਪਰ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੀਕਾ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਹੈ।  ਜਿੱਥੇ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਵੁਡਲੈਂਡ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਹੀ ਝੁਲਸਿਆ ਗਿਆ; ਲੇਬਨਾਨ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸੇਰਾਟੋਨੀਆ, ਓਕ ਅਤੇ ਪਿਸਤਸੀਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਲੇਬਨਾਨ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰਬ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਿਸਟਸੀਆ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਬਦਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  ਦੂਸਰੇ ਦੇਸੀ ਰੁੱਖ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਸੇਬ, ਜੁਦਾਸ ਟ੍ਰੀ ਅਤੇ ਸੀਰੀਅਨ ਮੈਪਲ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਬਚਾਅ ਰਣਨੀਤੀ ਵਜੋਂ ਉਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਹ ਵੇਖਣ ਲਈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਕੰਟੇਨਰ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਲਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਦਾਰ, ਓਕ, ਨਕਸ਼ੇ ਅਤੇ ਜੂਨੀਪਰ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ।  ਲੇਬਨਾਨ ਰੀਫੌਰਸਟੇਸਟੇਸ਼ਨ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਜੋ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਫੌਰੈਸਟ ਸਰਵਿਸ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਏਜੰਸੀ ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ 2014 ਵਿੱਚ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਫੰਡਿੰਗ ਨਾਲ ਹੈ। ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦੇ, ਫਰਨ ਅਤੇ ਮੱਸੇ ਹਨ. ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਬਾਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੌਦੇ ਖਿੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਪੌਦੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਗਦੇ ਹਨ, ਫੁੱਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੀਜ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਮੀਦਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੌਦਾ ਇਕ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿਚ ਹੈ ਲੇਬਨਾਨ ਵਾਇਓਲੇਟ, ਜਿਹੜਾ ਲੇਬਨਾਨ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਪੱਥਰੀਲੀ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿਚ ਉੱਚਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ==
ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ
ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਜਾਂ ਓਮਾਨ ਦਾ ਸਾਗਰ (خليج عُمان—ਖ਼ਲੀਜ ਉਮਾਨ; ਜਾਂ ਫੇਰ خليج مکران—, ਖ਼ਲੀਜ ਮਕਰਾਨ; ਫ਼ਾਰਸੀ: دریای عمان ਦਰਿਆ-ਏ ਓਮਾਨ, ਜਾਂ دریای مکران ਦਰਿਆ-ਏ ਮਕਰਾਨ; ਖ਼ਲੀਜ ਓਮਾਨ) ਇੱਕ ਪਣਜੋੜ ਹੈ (ਨਾ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਸਤਵਿਕ ਖਾੜੀ) ਜੋ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਹੋਰਮੂਜ਼ ਪਣਜੋੜ ਨਾਲ਼ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਗੋਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਕਿ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੀ ਸ਼ਾਖ਼ਾ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਨ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਓਮਾਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਰਦੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਹਮਲਾ
18 ਮਾਰਚ 2015 ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਵਰਦੀ 'ਚ ਤਿੰਨ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਟਿਊਨਿਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬਾਰਦੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੰਧਕ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਇੱਕੀ ਲੋਕ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਯੂਰਪੀ ਯਾਤਰੀ,, ਮੌਕੇ ਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜਦਕਿ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੀੜਤ ਦੀ ਦਸ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਹ ਦੇ ਕਰੀਬ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।  ਦੋ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ, ਸਵੀਡਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਯਾਸੀਨ ਲਬਿਦੀ ਅਤੇ ਸਾਬਰ ਖਚਨੋਈ, ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਜਦਕਿ ਤੀਜਾ ਹਮਲਾਵਰ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਹਮਲੇ
473
473 (47 ਪੰਜਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਸੱਤਾ (ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ)
thumb|ਇੱਥੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਵਿਗਾੜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੂਬ੍ਰਿਸ ਸਿੰਡਰੋਮ, ਮੇਗਾਲੋਮੇਨੀਆ, ਹੈਮਰਟੀਆ ਜਾਂ ਨਰਕਸਿਜ਼ਮ ਵੱਖਰੇ ਹਨ. ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ (ਪਾਵਰ) ਤੋਂ ਭਾਵ ਲੋਕ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜਾਂ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰ (ਅਥਾਰਟੀ) ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਅਕਸਰ ਸਮਾਜਿਕ ਬਣਤਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਈ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਬੁਰਾਈ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ, ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਉਪਰ ਵੱਲ ਜਾਂ ਹੇਠ ਵੱਲ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇਠ ਵੱਲ ਸ਼ਕਤੀ ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੇਠਲੇ ਅਮਲੇ ਤੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਉਪਰ ਵੱਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੀ ਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਤਾਹਿਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਪਣੇ ਨੇਤਾ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।.
ਬੇ (ਸਿਰਿਲਿਕ)
ਬੇ (ਸਿਰਿਲਿਕ:ਵੱਡਾ Б ਛੋਟਾ б) ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ
ਅਡੋਰਨੋ
= ਥਿਓਡੋਰ ਡਬਲਿਊ ਐਡੋਰਨੋ =
ਮੌਤ
ਥਿਓਡੋਰ ਡਬਲਿਊ ਐਂਡੋਰਨੋ ਦੀ ਮੌਤ 65 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 6 ਅਗਸਤ 1979 ਨੂੰ ਵਿਸਪ ਵੀਲਾਇਸ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿਚ ਹੋਈ।
ਬੋਧਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਫਰੈਂਕਫਰਟ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਐਡਰਨੋ ਹੇਗਲ, ਮਾਰਜ਼ ਅਤੇ ਫਾਇਡ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਲੋਰੇਂਜ ਜੁਗਰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਐਡਰਨੋ ਦੀ "ਐਂਚੀਲੇਸ ਏੜੀ" ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਡਰਨੋ ਨੇ " ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ, ਮਾਰਜਿਜ਼ਮ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਵਿਯੇਨਿਸ ਕੌਮ ਦਿਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਤੇ ਲਗਭਗ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਿਆ।
ਸਿਧਾਂਤ
ਐਡਰਨੋ ਦਾ ਕੰਮ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਲਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰਆਤ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਮਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਐਡਰਨੋ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਵੈ ਰੱਖਿਆ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ ਸਮੇਂ ਕੁਰਬਾਨੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਐਡਰਨੋ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਮੇਜਰ ਫਰੈਂਕਫਰਟ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਮੈਕਸ ਮੋਰਖਾਈਮਰ ਅਤੇ ਹਰਬਰਟ ਮਾਰਿਓ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਨਤ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਕੋਲਾਪਸ ਹਿਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਪਲ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਲੰਘ ਗਿਆ ਸੀ। ਐਡਰਨੋ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕੀ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਕਾਦ ਇਨਕਲਾਬੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਅਧਾਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹਮਲੇ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਐਡਰਨੋ ਇਹ ਦਲੀਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰਤਾ ਯਥਾਰਥ ਨਾਲੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਸ ਯਥਾਰਥ ਦਾ ਉਹ ਅਧਿਅਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਐਡੋਰਨੋ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਨਵੀਕਰਨ
ਮਾਨਕੀਕਰਨ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ' ਇਕ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਗਏ ਮਾਸ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਫਾਰਮੂਲੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਆਮ ਗਿਰੋਹ "82 ਅਨੁਸਾਰ 9 ਐਡਰਨੋ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸੀਂ ਇਕ ਮੀਡੀਆ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਦੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਖਪਤ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਮਾਸ ਮੀਡੀਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਉਪਯੋਗਤਾਵਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਕੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਉਕਤ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਤਾਂ ਕਿ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਨਾਫਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ।
ਐਂਡੋਰਨੋ ਦਾ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ
ਐਡੋਰਨੋ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਸਵੈਬ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਿਤ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਨਿਰਮਾਣ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਸੰਕਲਪ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
"ਡਾਇਲੈਕਟਿਕ ਆਫ ਦ ਐਨਲਾਈਟਨਮੈਂਟ"
ਐਡੋਰਨੋ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਡਾਇਲੈਕਟਿਵ ਆਫ ਦ ਐਨਵਾਇਰਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਰਨਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗਿਆਨਕਰਨ (ਐਨਲਾਈਟਨਮੈਂਟ) ਦਾਦਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਆਪਣੇ ਅੰਤਮ ਸਿਰੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਹ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਆਵੇਗੀ, ਪੁੱਠੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਚਿੰਤਨ ਨੂੰ ਵੀ ਬੜਾ ਮਿਲੇਗਾ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਤਰਕ, ਦਲੀਲ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸੋਚ ਹੀ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਗਠਨ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਬਣ ਗਏ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇੰਨਾ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ, ਵਿਗਿਆਨੀ, ਤਕਨੀਕੀ, ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਜਿਸ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਉਦਾਸ ਦਿਨ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇਕ ਉਦਾਸੀਨ ਸਮਾਜ ਹੀ ਸੀ।
ਲੀਡਸ
ਲੀਡਸ ਪੱਛਮੀ ਯੌਰਕਸ਼ਾਇਰ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸੁਲੋਚਨਾ ਚਾਵਾਨ
ਸੁਲੋਚਨਾ ਮਹਾਦੇਵ ਕਦਮ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sulochana Mahadev Kadam; 13 ਮਾਰਚ 1933 – 10 ਦਸੰਬਰ 2022), ਸੁਲੋਚਨਾ ਚਵਾਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ ਜੋ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਲਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ "ਤੁਝਿਆ ਉਸਲਾ ਲਾਗਲ ਕੋਲ੍ਹਾ", "ਪਦਾਰਵਰਤੀ ਜਰਤਾਰੀਚਾ" ਦੋਵੇਂ ਫਿਲਮ ਮਲਹਾਰੀ ਮਾਰਤੰਡ (1965), "ਸੋਲਾਵਾ ਵਾਰਿਸ ਧੋਕਿਆਚਾ", "ਕਸਾ ਕੇ ਪਾਟਿਲ ਬਾਰਾ ਹੈ ਕਾ?" ਦੋਵੇਂ ਫਿਲਮ ਸਾਵਲ ਮਾਝਾ ਆਇਕਾ! (1964) ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਐਲਬਮ ਗੀਤ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ। ਉਸਦੇ ਹਿੰਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ "ਚੋਰੀ ਚੋਰੀ ਆਗ ਸੀ ਦਿਲ ਮੇਂ ਲਗਾਕੇ","ਉਲਫਤ ਜਿਸੈ ਕਹਿਤੇ ਹੈ। ਜੀਨੇ ਕਾ ਸਹਾਰਾ ਹੈ", "ਮੌਸਮ ਆਯਾ ਹੈ ਰੰਗੀਨ", "ਵੋ ਆਏ ਹੈਂ ਦਿਲ ਕੋ ਕਰਾਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ" ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸੁਲੋਚਨਾ ਕਦਮ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਮਾਰਚ 1933 ਨੂੰ ਫਨਾਸ ਵਾਦੀ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਰਾਧਾਬਾਈ ਕਦਮ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਕਲਗੀਤੁਰਾ (1955) ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਾਮਰਾਓ ਚਵਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੁਲੋਚਨਾ ਚਵਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਉਚਾਰਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗੱਲਾਂ ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਚਵਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ 'ਮਾਜ਼ੇ ਗਾਣੇ ਮਾਂਜੇ ਜਗਨੇ' ( ਸਿੰਗਿੰਗ ਮਾਈ ਲਾਈਫ) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।
ਚਵਾਨ ਦੀ ਮੌਤ 10 ਦਸੰਬਰ 2022 ਨੂੰ 89 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ
ਖੰਭਾਤ ਦੀ ਖਾੜੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਸੁਲੋਚਨਾ ਚਾਵਾਨ
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
thumb| ਚਵਾਨ ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਚਵਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰਚ 2022 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਵਣੀ ਸਮਰਾਧਨੀ ( . '  ਲਾਵਾਨੀ ਕੁਈਨ ' ) ਕਲਾ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਗਾਇਨ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ। ਇਹ ਖਿਤਾਬ 1952 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਕੇਸ਼ਵ ਅਤਰੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਸਾਲ 2010 ਲਈ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2022 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1933
ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਲਾ ਮਾਈਓਰ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਾਲਾਸ)
ਸਾਂਤਾ ਮਰਿਆ ਲਾ ਮੇਅਰ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਾਲਸ)  ਅਸਤੂਰੀਆਸ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਕਬਰਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
੪੭੪
474 (47 ਪੰਜਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਜੇ ਪੀ ਸਾਂਡਰਸ
ਜੇ ਪੀ ਸਾਂਡਰਸ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਕਮੀਸ਼ਨਰ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ 17 ਦਸੰਬਰ 1928 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵੇਲੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਬੁਰਜ ਮਾਨ ਕੌਰ
ਬੁਰਜ ਮਾਨ ਕੌਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ,ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਕੱਛ ਦੀ ਖਾੜੀ
ਕੱਛ ਦੀ ਖਾੜੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੀ ਇੱਕ ਭੀੜੀ ਖਾੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਚਰਮ ਸੀਮਾ ਦੇ ਜਵਾਰ-ਭਾਟਿਆਂ ਕਰ ਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।.
ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡੂੰਘਾਈ 401 ਫੁੱਟ (122 ਮੀਟਰ) ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਟਿਮ ਐਲਨ
ਟੋਮੋਤੀ ਐਲਨ ਡਿਕ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕਮੇਡੀਅਨ ਹੈ । ਉਸਨੂੰ ਟਿਮ ਐਲਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਉਸਨੂੰ ਏਬੀਸੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੋਮ ਇਮਪਰੂਵਮੈਂਟ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੇ ਦਾ ਸੈਂਟਾ ਕਲੋਜ਼ ਟ੍ਰਾਈਲੋਜ਼ੀ, ਟੋਏ ਸਟੋਰੀ ਟ੍ਰਾਈਲੋਜ਼ੀ ਅਤੇ ਗਲੈਕਸੀ ਕੁਏਸਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਉਹ ਲਾਸਟ ਮੈਨ ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਇਕ ਬੈਕਸਟਰ ਵੱਜੋਂ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਐਲਨ ਦਾ ਜਨਮ ਡੇਨਵਰ, ਕੋਲਾਰਾਡੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਮਾਰਥਾ ਕੈਥਰੀ, ਜੋ ਕੀ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੇਰਾਲਡ ਐਮ. ਡਿਕ ਦਾ ਬੇਟਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ
ਕਮਾਠੀਪੁਰਾ
ਕਾਮਥੀਪੁਰਾ ਮੁੰਬਈ ਦਾ ਬਹੁ-ਚਰਚਿਤ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਏਰੀਆ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚਰਚਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਏਰੀਆ ਹੈ। 1795 ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਬੰਬੇ ਦੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਆਂਧਰਾ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋ ਇਹ ਦੇਹ ਵਪਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਥੇ 2 ਲੱਖ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।  ਇਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆ ਨੂੰ ਲੋਕ ਕਾਮਥੀਸ ( ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ/ਵਾਲੀਆਂ ) ਦਾ ਨਾਮ ਦਿਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਭਾਵ ਮਜਦੂਰ ਜਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ 1992 ਵਿੱਚ ਇਥੇ ਦੇਹ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 50,000 ਸੀ ਜੋ 2009 ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਕੇ 1,600 ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਗਏ।
ਟਿੱਪਣੀਆਂ
<div class="reflist columns references-column-width" style="-moz-column-width: 33em; -webkit-column-width: 33em; column-width: 33em; list-style-type: decimal;">
ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੇਸਵਾਗਿਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਏਰੀਏ
ਗੀਤ
thumb|1490 ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਖ਼ਾਕਾ: ਤਿੰਨ ਗਾਇਕ ਆਪਣੇ ਫ਼ਨ ਦਾ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੀਤ ਇੱਕ ਐਸੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਲਾਮਈ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਗਾਵੇ। ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਇਨਸਾਨੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤਕ ਸਾਜ਼ ਵੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਗੀਤ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਗੀਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂ ਇਨਸਾਨੀ ਆਵਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਪੂਰੇ ਗਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਵਿ-ਟੁਕੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਅਦਾਇਗੀ ਸਮੇਂ ਸੁਰ ਅਤੇ ਤਾਲ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੀਤ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਗਾਇਕ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੇਂਦਰੀ ਗਾਇਕ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਹੋਰ ਆਵਾਜਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸੁਰ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੀਤ ਦੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲ (ਸਥਾਈ) ਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੇਂਦਰੀ ਗਾਇਕ ਦੇ ਹਮਆਵਾਜ਼ ਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਬਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗੀਤ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ
ਮਾਰਕ ਹੈਮਿਲ
ਮਾਰਕ ਹੈਮਿਲ (25 ਸਤੰਬਰ 1951 ਵਿੱਚ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਸਟਾਰ ਵਾਰਸ ਫਿਲਮਾਂ ਵੀਚ ਲੂਕ ਸਕਾਈਵਾਕਰ ਦਾ ਚਿੱਤਰਣ ਓਦਾ ਸਬ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿਧ ਭੂਮਿਕਾ ਰੈ।
ਅਲਾਦੀਨ
right|thumb|ਅਲਾਦੀਨ ਦਾ ਜਾਦੂਈ ਬਗੀਚਾ ਵਿੱਚ ਮੈਕਸ ਲਏਬਰਟ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਚਿੱਤਰ ਅਲਾਦੀਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੀ ਪਰੀ ਕਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਦ ਬੁੱਕ ਆਫ ਵਨ ਥਾਉਜੈਂਡ ਡ ਵਨ ਨਾਇਟ (ਦ ਅਰਬੀਅਨ ਨਾਇਟਸ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਚਰਚਿਤ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।
ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਰਾਏ
ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਰਾਏ (ਜਾਂ ਦੇਵਾ ਰਾਏ III) ਸੰਗਮਾ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਵਿਜੈਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ (1446-1465) ਸਮਰਾਟ ਸੀ। ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਰਾਏ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇਵ ਰਾਏ ਦੂਜਾ ਦਾ ਵਾਰਸ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਜੈਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਿਆਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਗਮਾ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਲਈ ਇਕ ਸੁਨਹਿਰੀ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿਐਪਰ, ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਰਾਏ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਉਲਟ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਅਲਾਦੀਨ
ਕਹਾਣੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ
left|thumb|328x328px|ਜਾਦੂਗਰ ਅਲਾਦੀਨ ਨੂੰ ਜਾਦੂਈ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਲਾਦੀਨ ਚੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾਂ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਲੜਕਾ ਸੀ। ਮਗਰੇਬ ਤੋ ਆਇਆ ਇੱਕ ਜਾਦੂਗਰ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਮਜੂਦ ਜਾਦੂਈ ਚਿਰਾਗ ਨੂੰ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਦੇ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਅਲਾਦੀਨ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਗੁਜਰ ਚੁੱਕੇ ਪਿਤਾ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਦਰਜੀ ਦਾ ਭਰਾ ਦਸ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਤੇ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਦੂਗਰ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਅਲਾਦੀਨ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਫੱਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਅਲਾਦੀਨ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਘਿਸਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜਾਦੂਗਰ ਵਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅੰਗੂਠੀ ਵਿਚੋਂ ਰਗੜ ਖਾਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਿੱਨ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਜਦੋਂ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਚਿਰਾਗ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਾਕਤਵਰ ਜਿੱਨ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕੇ ਚਿਰਾਗ ਦੇ ਮਲਿਕ ਦਾ ਗੁਲਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਰਾਏ
ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਬਹਾਮਾਨੀ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਿੰਗ-ਉਤੱਕਲ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਗਜਪਤੀ ਸਮਰਾਟ ਕੋਲੋਂ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਕਾਵੇਰੀ ਤਕ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀਆਂ ਹਾਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਗਜ਼ਪਤੀਆਂ ਨੇ 1454 ਵਿਚ ਰਾਜਮੁੰਦਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਅਤੇ 1463 ਵਿਚ ਉਦੇਗਿਰੀ ਅਤੇ ਚੰਦਰਾਗਿਰੀ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਹਾਮਾਨੀ ਰਾਜਾਂ ਨੇ 1450 ਤਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਵਿਜੈਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਤੇ ਕਈ ਪੋਰਟਾਂ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਕ ਸਮੇਂ ਵਿਜੈਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹੇਠ ਸੀ।
ਅਲਾਦੀਨ
ਕਹਾਣੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ
ਚਿਰਾਗ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਜਿੱਨ ਨੇ ਅਲਾਦੀਨ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਨ ਅਲਾਦੀਨ ਲਈ ਸਹਿਨਸ਼ਾਹ ਦੇ ਮਹਿਲ ਤੋਂ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਿਲ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਲਾਦੀਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਬਡੋਲਬਡੋਰ  ਆਲ ਨਿਕਾਹ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਰਾਏ
ਇਹਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਸੰਗਮਾ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋਇਆ; ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਰਾਏ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਵਿਰਪਕਸ਼ ਰਾਏ ਦੂਜਾ ਨੇ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਮੌਕਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਸਕ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ।
ਪ੍ਰੌਢ ਰਾਏ
ਵਿਜੈਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜਾ।
ਅਲਾਦੀਨ
ਕਹਾਣੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ
ਇੱਕ ਦਿਨ ਜਾਦੂਗਰ ਪੁਰਾਣੇ ਚਿਰਾਗ ਦੇ ਬਦਲੇ ਨਵੇਂ ਚਿਰਾਗਾਂ ਦੇਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਨਾਲ ਆਲਦੀਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਜਾਦੂਈ ਚਿਰਾਗ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਿੱਨ ਮਹਿਲ ਤੇ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਮਗਰੇਬ ਲੈ ਜਾਣ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਅਲਾਦੀਨ ਕੋਲ ਜਾਦੂਈ ਅੰਗੂਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਹ ਛੋਟੇ ਜਿੰਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਛੋਟਾ ਜਿੰਨ ਵੱਡੇ ਜਿੰਨ ਦੀ ਤਰਹ ਤਾਕਤਵਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਪਰ ਉਹ ਅਲਾਦੀਨ ਨੂੰ  ਜਾਦੂਗਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅਲਾਦੀਨ ਜਾਦੂਗਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਚਿਰਾਗ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਿਲ ਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਗਹ ਵਾਪਿਸ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੌਢ ਰਾਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਜੈਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ
ਅਲਾਦੀਨ
ਕਹਾਣੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ
ਜਾਦੂਗਰ ਦਾ ਭਰਾ ਇੱਕ ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਵੁੱਡੀ ਔਰਤ ਦਾ ਭੇਸ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਝਾਂਸੇ ਵਿੱਚ ਫਸਾ ਕੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਲਾਦੀਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨ ਅਲਾਦੀਨ ਨੂੰ ਇਸ ਗਲ ਦਾ ਸਾਰਾ ਭੇਦ ਦਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਲਾਦੀਨ ਉਸ ਬਹਰੂਪੀਏ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਣ ਲੱਗ ਪੇਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਲਾਦੀਨ ਸਹਿਨਸ਼ਾਹ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਇਨ ਕਰੈਨਸਟਨ
ਬ੍ਰਾਇਨ ਕਰੈਨਸਟਨ (ਜਨਮ 7 ਮਾਰਚ 1956) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਮਾਤਾ, ਆਵਾਜ਼ ਕਲਾਕਾਰ, ਸਕਰੀਨ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ। ਕਰੈਨਸਟਨ ਨੂੰ ਏਐਮਸੀ ਦੀ ਲੜੀ ਬਰੇਕਿੰਗ ਬੈਡ ਵਿੱਚ ਵਾਲਟਰ ਵਾਈਟ ਅਤੇ ਫੋਕਸ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਵੱਜੋਂ ਨਿਭਾਏ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬਰੇਕਿੰਗ ਬੈਡ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਉਸਨੇ ਨਾਟਕ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰ ਵੱਜੋਂ ਐਮੀ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ।
ਅਲਾਦੀਨ
ਰੂਪਾਂਤਰਨ
ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂਤਰਨ ਅਸਲੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਮ-ਤੋਰ ਤੇ ਚੀਨੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਰਬੀਆਈ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜੋਸਫ਼ ਬੀਮ
ਜੋਸਫ਼ ਫੇਅਰਚਾਈਲਡ ਬੀਮ (30 ਦਸੰਬਰ, 1954 – 27 ਦਸੰਬਰ, 1988 ) ਇੱਕ ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਗੇਅ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ।
ਅਲਾਦੀਨ
ਕਿਤਾਬਾਂ
ਅਲਾਦੀਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 8 ਮਈ, 2019 ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ, ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਂਡ ਰੇਕਸ ਵਿਖੇ ਕੀਤਾ. [].] [] 58] ਇਹ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਮਈ 24, 2019 ਨੂੰ 3 ਡੀ, ਡੌਲਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਆਈਐਮਐਕਸ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਸਟਾਰ ਵਾਰਜ਼: ਦਿ ਰਾਈਜ਼ Skਫ ਸਕਾਈਵਕਰ ਲਈ ਅਸਲ ਰੀਲੀਜ਼ ਮਿਤੀ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਕੇ. ਇਹ ਫਿਲਮ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 20 ਦਸੰਬਰ, 2019 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਸਤੰਬਰ 2017 ਵਿੱਚ, ਫਿਲਮ 24 ਮਈ, 2019 ਤੱਕ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। []]] [] 60] १९६२ ਵਿੱਚ ਦ ਵਾਲਟ ਡਿਜਨੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਨੇ ਪੇਪਰੀਨੋ ਈ ਲਾ ਗ੍ਰੋਤਾ ਦੀ ਆਲਦੀਨੋ (ਡੋਨਾਲਡ ਅਤੇ ਅਲਾਦੀਨ ਦੀ ਗੁਫਾ) ਦੇ ਨਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਪਰਕਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਓਸਵਾਲਡੋ ਪਵਿਸੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਤੇ ਪਿਯਰ ਲੋਰੇਂਜੋ ਦੀ ਵੀਟਾ ਨੇ ਚਰਚਿਤ ਕੀਤਾ।
ਜੋਸਫ਼ ਬੀਮ
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ
ਬੀਮ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਦਸੰਬਰ 1954 ਨੂੰ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰਡ ਸਨ ਫੇਅਰਚਾਈਲਡ ਬੀਮ ਅਤੇ ਡੋਰਥੀ ਸਾਂਡਰਸ ਬੀਮ, ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਲਾਦੀਨ
ਪ੍ਰਸੰਗ
<div class="ਅਲਾਦੀਨ ਇੱਕ 2019 ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਗੀਤਕ ਕਲਪਨਾ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ. ਗਾਈ ਰਿਚੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੌਨ Augustਗਸਟ ਦੇ ਨਾਲ ਸਕ੍ਰੀਨ ਪਲੇਅ ਸਹਿ-ਲਿਖਤ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੀ 1992 ਦੇ ਉਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਐਨੀਮੇਟਡ ਫਿਲਮ ਦਾ ਇੱਕ ਲਾਈਵ-ਐਕਸ਼ਨ ਅਨੁਕੂਲਣ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ. [1] [ਏ] ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵਿਲ ਸਮਿਥ, ਮੀਨਾ ਮਸੂਦ, ਨੋਮੀ ਸਕਾਟ, ਮਾਰਵਾਨ ਕੇਨਜਾਰੀ, ਨਵਿਦ ਨੇਗਹਬਾਨ, ਨਸੀਮ ਪੇਡਰਡ, ਬਿਲੀ ਮੈਗਨੁਸੇਨ ਅਤੇ ਨੁਮਾਨ ਆਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਐਲਨ ਟੂਡਿਕ ਅਤੇ ਫਰੈਂਕ ਵੈਲਕਰ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਹਨ। ਪਲਾਟ ਅਲਾਦੀਨ ਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗਿਆ ਹੈ, ਇੱਕ ਗਲੀ ਦਾ ਅਰਚਿਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਜੈਸਮੀਨ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਜੀਨੀ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਜਾਫਰ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹੈ." style="list-style-type: decimal; min-height: 29px;">ਆਲਾਦੀਨ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਗੁਟਨਾਵਰਗ ਵਿੱਚ
ਜੋਸਫ਼ ਬੀਮ
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ
ਬੀਮ ਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਬਲੈਕ ਸਟੂਡੈਂਟ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 1974 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਲਈ ਓਮੇਗਾ ਸਾਈ ਫਾਈ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬ੍ਰਾਇਨ ਕਰੈਨਸਟਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਅਲਾਦੀਨ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪਾਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਜੋਸਫ਼ ਬੀਮ
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ
1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਬੀਮ ਨੇ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਜਿਓਵਨੀ'ਜ਼ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਬਲੈਕ ਗੇਅ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ, ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਲਿਖਤ ਕਈ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੇਅ ਕਮਿਉਨਟੀ ਨਿਊਜ਼, ਦ ਪ੍ਰਿੰਟਡ ਬ੍ਰਾਈਡ ਕੁਆਰਟਲੀ, ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਗੇਅ ਨਿਊਜ਼, ਦ ਐਡਵੋਕੈਟ, ਨਿਊ ਯਾਰ੍ਕ ਨੇਟਿਵ, ਦ ਬਾਡੀ ਪੋਲਿਟਿਕ ਅਤੇ ਦ ਵਿੰਡੀ ਸਿਟੀ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਦਿ।
ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਰਾਏ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਜੈਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ
ਜੋਸਫ਼ ਬੀਮ
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ
ਬੀਮ ਦੀਆਂ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਬ੍ਰਦਰ ਟੂ ਬ੍ਰਦਰ ਅਤੇ ਨੋ ਚੈਕ ਟੂ ਟਰਨ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਸਨ। ਬੀਮ ਕੋਲ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਨੈਟਵਰਕ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਡਰੇ ਲਾਰਡ, ਬਾਰਬਰਾ ਸਮਿਥ, ਐਸੈਕਸ ਹੈਮਫਿਲ, ਡੈਨੀਅਲ ਗੈਰੇਟ, ਸੋਨੀਆ ਸਾਂਚੇਜ਼ ਅਤੇ ਬੇਯਾਰਡ ਰਸਟਿਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਬੀਮ ਨੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਪੱਤਰ-ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ।
ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਬੀਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਮਲਿੰਗੀ ਰੰਗ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੋਰੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੇਦਖਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਦਾ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕਾਲੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਮਾਨਵਵਾਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਸਲ, ਲਿੰਗ, ਵਰਗ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ "ਸਹੀ" ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਯਤਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।
ਲੈਸਬੀਅਨ ਅਤੇ ਗੇਅ ਪ੍ਰੈਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਬੀਮ ਨੂੰ 1984 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। 1985 ਵਿੱਚ, ਬੀਮ ਅਮਰੀਕਨ ਫਰੈਂਡਜ਼ ਸਰਵਿਸ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। 1985 ਵਿੱਚ ਬੀਮ ਬਲੈਕ ਲੈਸਬੀਅਨਜ਼ ਅਤੇ ਗੇਜ਼ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੋਲੀਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਜਰਨਲ, ਬਲੈਕ/ਆਊਟ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਬੀਮ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਗੇਅ ਨਿਊਜ਼ ਲਾਂਬਡਾ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬੀਮ ਇਨ ਦ ਲਾਈਫ (1986) ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ, ਜੋ ਕਾਲੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੀ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ 1987 ਵਿੱਚ ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਦੇ ਸਟੇਟ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਬੀਮ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਸਰਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਬ੍ਰਦਰ ਟੂ ਬ੍ਰਦਰ, ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਏਸੇਕਸ ਹੈਮਫਿਲ ਅਤੇ ਬੀਮ ਦੀ ਮਾਂ, ਡੋਰਥੀ ਨੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬ੍ਰਦਰ ਟੂ ਬ੍ਰਦਰ: ਬਲੈਕ ਗੇਅ ਮੇਨ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ1991 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ
1992 ਵਿੱਚ ਬੀਮ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਦੇ ਪੇਪਰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਕਲਚਰ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਲਈ ਸ਼ੋਮਬਰਗ ਸੈਂਟਰ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤੇ। ਦਾਨ ਨੇ ਕਾਲੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਉ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਇਨ ਦ ਲਾਈਫ ਆਰਕਾਈਵ ਦੇ ਸਟੀਵਨ ਜੀ. ਫੁਲਵੁੱਡ ਦੁਆਰਾ ਕਿਊਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਪੱਤਰ-ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਡਰੇ ਲਾਰਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਆਯੋਜਕ ਬੇਯਾਰਡ ਰਸਟਿਨ ਅਤੇ ਕਵੀ ਪੈਟ ਪਾਰਕਰ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਬੀਮ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੇਅ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨੋਟਸ ਅਤੇ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1988 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਵੇ (ਸਿਰਿਲਿਕ)
ਵੇ (ਸਿਰਿਲਿਕ:ਵੱਡਾ В ਛੋਟਾ в) ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ
ਈਦਗਾਹ (ਕਹਾਣੀ)
ਈਦਗਾਹ  ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਿਖਾਰੀ ਮੁਨਸ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਚਰਚਿਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਪਲਾਟ
ਈਦਗਾਹ ਇੱਕ ਚਾਰ ਸਾਲਾ ਹਾਮਿਦ ਨਾਂ ਦੇ ਅਨਾਥ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਅਮੀਨਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਨਾਇਕ ਹਾਮਿਦ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਸਤੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਦਾਦੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਲਈ ਅਜੀਬ ਤੋਹਫੇ ਲੈਣ ਲਈ ਅੱਲ੍ਹਾ ਕੋਲ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਹਮੀਦ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੋਤੇ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਬਾਰੇ ਅਮੀਨਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹਾਮਿਦ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਬੱਚਾ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਈਦ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਹਾਮਿਦ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੋਰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਈਦਗਾਹ ਲਈ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਹਾਮਿਦ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨੀਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਾੜੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਲਈ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਪੈਸਾ ਈਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਮੁੰਡੇ ਝੂਟੇ ਲੈਣ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਦਾ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਾਮਿਦ ਨੂੰ ਖਿਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਪਲ ਭਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਆਪਣੇ ਮਜ਼ੇ ਲੈਂ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੋਚਦਿਆਂ ਕੀ ਰੋਟੀਆਂ ਸੇਕਦੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਉਸਦੀ ਦਾਦੀ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਸੇਕੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉਥੋਂ ਇੱਕ ਚਿਮਟਾ ਖਰੀਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਹਾਮਿਦ ਦੇ ਦੋਸਤ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਈ ਖਿਝਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਚਾਕੂਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਮਿਦ ਕਈ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਦਲੀਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਹਦੇ ਦੋਸਤ ਆਪਣੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਚਿਮਟੇ ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਟਾ ਲੈਣ ਦੀ ਵੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਾਮਿਦ ਨੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਦਿਲ-ਟੁੰਬ ਲੈਣ ਵਾਲੈ ਤੋੜੇ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਹਮੀਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਨੂੰ ਚਿਮਟੇ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਜਾਂ ਪੀਣ ਲਈ ਕੁਝ ਖ਼ਰੀਦਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚਿਮਟਾ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਝਿੜਕਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਹਾਮਿਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਾ ਦਿਤਾ ਕਿ ਉਹਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਸਾੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਤੇ ਫੁੱਟ ਫੁੱਟ ਕੇ ਰੋ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਰਹਿਮਦਿਲੀ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਆਵਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਫ਼ਾਕਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ
ਸਫ਼ਾਕਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ (ਜਨਮ 17 ਜੂਨ 1972) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ ਹੈ।
ਈਦਗਾਹ (ਕਹਾਣੀ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸਈਅਦ ਫੈਜ਼-ਉਲ ਹਸਨ ਸ਼ਾਹ
ਫੈਜ਼-ਉਲ ਹਸਨ ਸ਼ਾਹ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਖਤੀਬ ਉਲ ਇਸਲਾਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਇਸਲਾਮੀ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਭਾਸ਼ਣਕਾਰ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਯੋਗਦਾਨ
ਉਹ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜਮੀਅਤ ਉਲੇਮਾ-ਏ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮਜਲਿਸ-ਏ-ਅਹਰਾਰ-ਉਲ-ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਸੂਬਾਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1911 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1984
ਜਿਮ ਬਰਾਉਨ
ਜੇਮਸ ਨੱਥਨੀਏਲ ਬਰਾਊਨ (ਜਨਮ 17 ਫਰਵਰੀ 1936) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਮਰੀਕੀ ਫੁਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ (ਐਨਐਫਐਲ) ਦੇ ਕਲੀਵਲੈਂਡ ਬ੍ਰਾਊਨ ਲਈ 1957 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1965 ਤੱਕ ਫੁੱਲਬੈਕ ਦੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਤੇ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਾਰੇ ਫੁਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ , ਬਰਾਊਨ ਲੀਗ ਦੇ ਹਰ ਸੀਜਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋ ਬਾਊਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਏਪੀ ਐਨਐਫਐਲ ਮੋਸਟ ਵੈਲਯੂਅਬਲ ਪਲੇਅਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ 1964 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਮੈਡਲ ਦੇ ਨਾਲ ਐਨਐਫਐਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੌਂ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਠ ਵਾਰ ਲੀਗ ਵਿਚ ਦੌੜਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਇਸ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਕਾਰਡ ਦਰਜ ਕੀਤੇ। 2002 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਬਰਾਊਨ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਸਯਾਰਕਯੂਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖੇਡਣ ਦੌਰਾਨ ਸਰਬ-ਅਭਿਨੇਤਾ ਆਲ-ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੈਰਕੁਜ ਔਰੰਗਮੈਨ ਫੁਟਬਾਲ ਟੀਮ ਲਈ ਇੱਕ ਆਲਮੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ, ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ, ਅਤੇ ਲੈਕਰੋਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 44 ਨੰਬਰ ਦੀ ਜਰਸੀ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ, 1995 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਫੁੱਟਬਾਲ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ.
ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ,ਉਸਨੇ12,312 ਯਾਰਡਾਂ ਅਤੇ 106 ਟੱਚਡਾਊਨ ਲਈ 2,359 ਵਾਰ ਗੋਲ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਏ ਸਨ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਸਨ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀ ਗੇਮ ਵਿੱਚ 104.1 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ ਯਾਰਡ ਖੇਡੇ, ਅਤੇ ਐਨਐਫਐਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਲਈ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਗਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਹੈ,ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ 1971 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋ ਫੁੱਟਬਾਲ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਐਨਐਫਐਲ 75 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਆਲ-ਟਾਈਮ ਟੀਮ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਨਐਫਐਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰੀਨ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਬਰਾਊਨ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਬਣੇ, ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਬ੍ਰਾਊਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸੈਂਟ. ਸਿਮਨਜ਼ ਟਾਪੂ, ਜਾਰਜੀਆ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਸਵਿਨਟਨ ਬਰਾਊਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਥੇਰੇਸਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।
ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਮਨਹਾਸੈੱਟ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ, ਲੈਕਰੋਸ, ਬੇਸਬਾਲ ਅਤੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖੇਡਦਿਆਂ 13 ਲੈਟਰਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।
ਐਨ ਐਫ ਐਲ ਕੈਰੀਅਰ ਅੰਕੜੇ
left|thumb|150x150px|ਬਰਾਊਨ ਖੇਡ ਸਮੇਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪਟਿਆਲਾ
ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ
ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਰਾਕੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਪਟਿਆਲੇ ਦਾ ਜੰਮ-ਪਲ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ
1947 ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਟਿਆਲਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਮਹਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ ਸੰਨ 1875 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਬਣਿਆ। ਯਾਦਵਿੰਦਰਾ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਥਾਪਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਲਾ, ਜਰਨਲ ਸਿਵਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੀਵਾਨ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ,ਪਟਿਆਲਾ, ਮਹਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ, ਮੁਲਤਾਨੀ ਮਲ ਮੋਦੀ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ, ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ, ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਲੜਕੀਆਂ, ਪਟਿਆਲਾ, ਬਿਕਰਮ ਕਮਰਸ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ, ਨੇਤਾ ਜੀ ਸੁਭਾਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਪੋਰਟਸ ਅਥਾਰਟੀ ਮੋਜੂਦ ਹਨ।
ਹੋੰਗਜ਼ੇ ਝੀਲ
ਹੋੰਗਜ਼ੇ ਝੀਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੰਗਤਜ਼ੇ ਝੀਲ ਜਾਂ ਹੰਗ-ਤਸੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਚੀਨ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਕਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੀਲੀ ਨਦੀ — ਫਿਰ ਵੀ ਸ਼ੈਨਡੋਂਗ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀ ਸੀ — ਹੁਆਈ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ। ਵਧੇ ਹੋਏ ਤਲਛਟ ਅਤੇ ਵਹਾਅ ਨੇ ਝੀਲ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ, ਸਿਜ਼ੌ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਮਿੰਗ ਜ਼ੁਲਿੰਗ ਮਕਬਰੇ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ। ਸਾਮਰਾਜੀ ਅਤੇ ਗਣਤੰਤਰ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਝੀਲ ਜਿਆਂਗਸੂ ਅਤੇ ਅਨਹੂਈ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਹੱਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਪਰ 1955 ਤੋਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਆਂਗਸੂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਹੁਣ ਸੁਕਿਆਨ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਸਿਹੋਂਗ ਅਤੇ ਸਿਯਾਂਗ ਦੀਆਂ ਕਾਉਂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਹੁਆਈਆਨ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ੂਈ ਅਤੇ ਹੋਂਗਜ਼ੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਚਾਈਨਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਝੀਲ ਦਾ ਆਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਵਧੇਰਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਮੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਟਿਆਲਾ
ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ
ਰਾਜਾ ਭਲਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਪਲੈਕਸ ਪੋਲੋ ਗਰਾਉਡ,ਯਾਦਵਿੰਦਰਾ ਸਪੋਰਟਸ ਸਟੇਡੀਅਮ ਅਤੇ ਰਿੰਗ ਹਾਲ ਰੋਲਰ ਸਕੇਟਿੰਗ
ਹੋੰਗਜ਼ੇ ਝੀਲ
ਹੋੰਗਜ਼ੇ ਝੀਲ ਲਗਭਗ 3 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਯੂ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਹੈ ਇਸਦੀ ਡੂੰਘਾਈ 12.5 m ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਜਿਆਂਗਸੂ ਦੀ ਦੂਜੀ-ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌਥੀ- ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ-ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ, ਝੀਲਾਂ ਪੋਯਾਂਗ, ਡੋਂਗਟਿੰਗ, ਤਾਈ ਅਤੇ ਹੁਲੁਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ। ਹੋੰਗਜ਼ੇ  ਝੀਲ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 365 km ਤੱਕ ਹਨ ।
ਪਟਿਆਲਾ
ਸ਼ੀਸ ਮਹਿਲ
ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ ਪਟਿਆਲੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਰਾਸਤੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਥੇ ਬਣਿਆ ਲਛਮਣ ਝੂਲਾ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹਰਿਦੁਆਰ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਲਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ ਦੇ ਲਈ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਪੇਂਟਰ ਬੁਲਵਾ ਕੇ ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਪੇਂਟ ਕਰਵਾਈਆਂ ਸਨ। ਇਥੇ ਇੱਕ ਮੈਡਲ ਗੈਲਰੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੈਂਕੜੇ ਮੈਡਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁਰਾਤਨ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਕੁਲੈਕਸ਼ਨ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਬਣੀ ਬਨਾਸਰ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।
ਹੋੰਗਜ਼ੇ ਝੀਲ
ਇਤਿਹਾਸ
ਉਹ ਖੇਤਰ ਜੋ ਹੁਣ ਹੋੰਗਜ਼ੇ ਝੀਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਲਗਭਗ 2 ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁਆਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੇੜਲੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਤਲਛਟ ਦੁਆਰਾ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰਬੀ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਸੀ। ਚੀਨੀ ਪੁਰਾਤਨਤਾ ਵਿੱਚ, ਖੇਤਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖੋਖਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੁਲਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਨੇੜਲੇ ਝੀਲਾਂ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋੰਗਜ਼ੇ  ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਨਿਦੁਨ ਅਤੇ ਵਾਂਜੀਆ ਸਨ। ਵੂ ਦੇ ਹੇਗੇਮੋਨ ਫੁਚਾਈ ਨੇ 486 BC ਵਿੱਚ ਝੀਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਯਾਂਗਜ਼ੂ ਅਤੇ ਯਾਂਗਸੀ ਡੈਲਟਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ ਹਾਨ ਜਾਂ ਹਾਂਗੂ ਨਹਿਰ ( t, s , Hángōu ) ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ।ਕਿਊ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ
ਹਾਨ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਫੁਲਿਨ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਪੋਫੂ ਪੌਂਡ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੂ ਬੂ ਦੇ ਧੜੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਗੁਆਂਗਲਿੰਗ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਚੇਨ ਡੇਂਗ ਨੇ ਜਿਆਨਨ 5 ( 200 AD . ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਈ.) ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਗਾਓਜੀਆ ਵੇਇਰ (, ਗਾਓਜੀਆਯਾਨ ) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।), ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ 30- ਲੀ ਬੰਨ੍ਹ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਨੇੜਲੇ ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਹਾਂਗਉ ਨਹਿਰ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਬਸਤੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਹੁਆਈ ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹੈ।
ਪਟਿਆਲਾ
ਮੋਤੀ ਬਾਗ ਪੈਲੇਸ
ਆਪਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਕਲਾ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਮੋਤੀ ਬਾਗ ਪੈਲੇਸ ਵਿਖੇ ਅੱਜ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੇਡ ਸੰਸਥਾਨ ਨੇਤਾ ਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਸਪੋਰਟਸ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਮਹਿਲ ਦਾ ਹੁਣ ਦੋਹਰਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਮਹਿਲ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਰਹਿਣ ਸਹਿਣ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਠਾਠ ਬਾਠ ਦੀ ਜਿਊਂਦੀ ਜਾਗਦੀ ਮਿਸਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਨਜ਼ਾਰਾ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਖੁਲ੍ਹੀ ਸੰਸਥਾ ਜਿਥੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਕੋਚ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਾਮ ਚਮਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੋਤੀ ਬਾਗ ਪੈਲੇਸ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੰਨ 1847 ਵਿਚ ਬਣਾਵਾਇਆ। ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਬਾਗ ਦੀ ਤਰਜ਼ ‘ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਰਾਂਦਰੀ
ਬਾਰਾਂਦਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਹੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹੈ। ਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਣੇ ਵੱਲੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕੋਨੇ- ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਲਿਆ ਕੇ ਲਾਏ ਗਏ ਰੁੱਖ ਬੂਟੇ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਨਜ਼ਾਰਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਇਥੇ ਸੈਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵਰਦਾਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹੋੰਗਜ਼ੇ ਝੀਲ
ਇਤਿਹਾਸ
ਹੋਂਗਵੂ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਮਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮਰਾਟ, ਮਿੰਗ ਜ਼ੁਲਿੰਗ ਕਪੜੇ ਦੀ ਕਬਰ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ ਸਿਜ਼ੌ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਸ਼ਾਹੀ ਰੁਤਬੇ ਤੱਕ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੋਂਗਲ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਗਾਓਜੀਆ ਵਾਇਰ ਦਾ ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਾਈਟ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ। ਵਾਨਲੀ 7 (ਸੀ.1579), ਪੈਨ ਜਿਕਸਨ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ 40 to 42 km ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਤਾਰ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਈਡ੍ਰੋਲੋਜੀ ਦੇ ਉਸਦੇ ਕੁਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇ ਸਿਜ਼ੌ ਨੂੰ ਹੜ੍ਹ ਆਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਬਰਾਂ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿਮੋਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬਰਖਾਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। left|thumb|250x250px| [[ਪੈਨ ਜਿਕਸਨ ਦੇ ਨਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸਿੱਕੂ ਕਵਾਂਸ਼ੂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਤੋਂ, ਸਿਜ਼ੌ ਅਤੇ ਮਿੰਗ ਜ਼ੁਲਿੰਗ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁਆਈ ਅਤੇ ਪੀਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਹੋੰਗਜ਼ੇ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਹੈ। 1680 ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹ ਦੌਰਾਨ ਸਿਜ਼ੌ ਅਤੇ ਮਕਬਰੇ ਦੋਵੇਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋੰਗਜ਼ੇ  ਝੀਲ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਡੁੱਬ ਗਏ ਸਨ।]] ਕਿੰਗ ਦਾ ਵੇਲਾ ਆਉਣ ਤੱਕ, ਪੀਲੀ ਨਦੀ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਗਾਦ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਹੁਆਈ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਭੇਦ ਹੋਣ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਰਾਹ ਬਦਲ ਗਿਆ ਸੀ । ਕਾਂਗਸੀ 16 ਵਿੱਚ ( c. 1677 ), ਜਿਨ ਫੂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਵਾਇਸਰਾਏ ( t , s 靳, Jìn Fǔ, 1633 – 1692) ਨੇ ਝੌਕੀਆਓ ਤੋਂ ਜਿਆਂਗਬਾ ( t , s , Jiǎngbà ) ਤੱਕ ਬੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ। [6] ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ 1680 ਵਿੱਚ, ਵਧੇ ਹੋਏ ਸਿਲਟਿੰਗ ਨੇ ਹੋੰਗਜ਼ੇ ਝੀਲ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਜ਼ੋਉ ਅਤੇ ਮਿੰਗ ਜ਼ੁਲਿੰਗ ਨੂੰ ਖਾ ਗਿਆ। [5] ਕਾਂਗਸੀ ਅਤੇ ਕਿਆਨਲੋਂਗ ਸਮਰਾਟਾਂ ਨੇ 67 - 70 km ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੋਏ ਗਾਓਜੀਆ ਵਾਇਰ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਹੋੰਗਜ਼ੇ  ਝੀਲ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਵਾਨਲੀ 3 ( c. 1575 ) ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਨਫੇਂਗ 5 ( c. 1855 ), ਗਾਓਜੀਆ ਵਾਇਰ ਅਤੇ ਹੋੰਗਜ਼ੇ  ਦਾ ਬੰਨ੍ਹ 140 ਵਾਰ ਫਟਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 300 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲੰਘਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। [6] ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੌਰਾਨ, ਝੀਲ ਦਾ ਪੱਧਰ 10 m ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। । [6] 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਦਾਓਗੁਆਂਗ ਸਮਰਾਟ ਨੇ ਜਿਆਂਗਨਾਨ ਨਦੀ ਦੇ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਝਾਂਗ ਵੇਨਹਾਓ ( t , s 文浩, Zhāng Wénhào, d.1836) ਮੁਰੰਮਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਮੁਰੰਮਤ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਡੈਮਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਬਾਰਡਰ ਗਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। [6] ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ, ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ੌਕੀਆਓ ਨੇੜੇ ਨੌ ਡਰੈਗਨਾਂ (, jiǔ lóng ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੇਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ; ਮੰਦਰ ਹੜ੍ਹ ਵਿਚ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਸੀ। [6] 1850 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਤਾਈਪਿੰਗ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਕਾਰਨ ਯੈਲੋ ਰਿਵਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀਲੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਉੱਤਰੀ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਝੀਲ ਤੋਂ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਅਤੇ ਗਾਰੇ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪਟਿਆਲਾ
ਰਾਜਿੰਦਰਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦਰਾ ਕੋਠੀ
ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਖਾਸ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਰਾਜਿੰਦਰਾ ਕੋਠੀ ਵਿਖੇ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਵਿਰਾਸਤੀ ਹੋਟਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਿੰਦਰਾ ਕੋਠੀ ਜਿਥੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਲਾਅ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਦੀ ਦਿੱਖ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹੋੰਗਜ਼ੇ ਝੀਲ
ਇਤਿਹਾਸ
ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਚਾਈਨਾ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਝੀਲ ਦੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਲਈ 1955 ਵਿੱਚ ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਅਨਹੂਈ ਦੀਆਂ ਕਾਉਂਟੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਆਂਗਸੂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੱਕ, ਇਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਇੰਨਾ ਘੱਟ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮਿੰਗ ਜ਼ੁਲਿੰਗ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਰਗ ਦੀਆਂ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਫਿਰ ਤੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੂਬਾਈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਭਾਲ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਕਬਰਾਂ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਅਤੇ ਬਹਾਲ ਕੀਤੀ, ਆਖਰਕਾਰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ 2700 m ਬਣਾਇਆ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹੜ੍ਹ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹ । [5] 1966, 1976, ਅਤੇ 1985 ਵਿੱਚ, ਹੋੰਗਜ਼ੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਧੁਨਿਕ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈਵੀਜ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਵਾਧੂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। [6]
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਆਂਗਸੂ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਪਟਿਆਲਾ
ਕਾਲੀ ਮਾਤਾ ਮੰਦਰ
ਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਣੇ ਵੱਲੋਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਕਾਲੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਜੋਤ ਲਿਆ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸ੍ਰੀ ਕਾਲੀ ਮਾਤਾ ਮੰਦਰ ਨਾ ਕੇਵਲ ਸ਼ਹਿਰ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਆਸ ਪਾਸ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੂਰ ਦੂਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪੂਜਣਯੋਗ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਦੇ ਨਵਰਾਤਰਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਥੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖਣਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਦੁੱਖ ਨਿਵਾਰਨ ਸਾਹਿਬ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਦੁੱਖ ਨਿਵਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਨੌਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੰਚਮੀ ਦਾ ਮੇਲਾ ਬੜੀ ਧੂਮ ਧਾਮ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਨਿਵਾਸੀ ਸਵੇਰੇ-ਸ਼ਾਮ ਇਥੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤ ਪਟਿਆਲਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਥੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਜ਼ਰੂਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰ ਸਟੇਟ ਲਾਇਬਰੇਰੀ
ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਹਰੇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਗੇਟ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 10 ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਨਾਮ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੀ ਤਰਜ਼ ‘ਤੇ ਬਣੀ ਮਾਲ ਰੋਡ ‘ਤੇ ਸੈਂਟਰ ਸਟੇਟ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਅਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ।
ਵਿਰਾਸਤ ਸਮਾਨ
ਇਸ ਅਜਾਇਬਘਰ, ਜਿਹੜਾ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਤਵ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਹਾਲ ਦੀ ਘੜੀ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬੰਦੂਕਾਂ, ਪਿਸਤੌਲ, ਭਾਲੇ, ਟੋਪ, ਢਾਲਾਂ, ਨੇਜੇ ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨਾਦਰਸ਼ਾਹ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ‘ਸ਼ਿਕਾਰਗਾਹ’ ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਅੱਬਾਸ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਰਲੱਭ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੇਰੇ ਪੰਜਾਬ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੰਸਾਰ ’ਚੋਂ ਕਈ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਸ਼ਾਸਕ ਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ‘ਚ ਆਈਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਤੇ ਖਸਤਾ ਹਾਲ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ‘ਬੁਰਜ ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ’ ਵਿਖੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਨਿਰੰਤਰ ਬਲ ਰਹੀ ਜੋਤ ਅੱਜ ਵੀ ਬਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੋਤ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਥੇ ਟਿੱਬੇ ਦੀ ਬਣੀ ਇੱਕ ਝਿੜੀ ਅੰਦਰ ਬਲਦੀ ਸੀ। ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਜੋਤ ਕੋਲ ਲੰਮੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤਪੱਸਵੀ ਥੜਾ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਮੋਜ਼ੈਂਬੀਕ ਨਹਿਰ
ਮੋਜ਼ੈਂਬੀਕ ਨਹਿਰ ਮਾਦਾਗਾਸਕਰ ਅਤੇ ਮੋਜ਼ੈਂਬੀਕ ਵਿਚਲਾ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਮਾਦਾਗਾਸਕਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਟੱਕਰ-ਬਿੰਦੂ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭੀੜੇ ਮੁਕਾਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਅੰਗੋਚੇ, ਮੋਜ਼ੈਂਬੀਕ ਅਤੇ ਤੰਬੋਹੋਰਾਨੋ, ਮਾਦਾਹਾਸਕਰ ਵਿਚਕਾਰ ਚੌੜਾਈ 460 ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ।
ਹੈਦਰ ਨਗਰ
ਹੈਦਰ ਨਗਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਨੇੜਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
475
475 (47 ਪੰਜਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਗੇ (ਸਿਰਿਲਿਕ)
ਗੇ (ਸਿਰਿਲਿਕ:ਵੱਡਾ Г ਛੋਟਾ г) ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ
ਫ਼ਰਹਾਤ ਬਾਨੋ
ਫ਼ਰਹਾਤ ਬਾਨੋ ਢਾਕਾ ਨਵਾਬ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਚਾਚਾ ਢਾਕਾ ਦੇ ਨਵਾਬ, ਸਰ ਖ਼ਵਾਜਾ ਸਲੀਮੁੱਲਾ ਸਨ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਫ਼ਰਹਾਤ ਬਾਨੋ ਬੰਗਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਲੈਕਟ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 21 ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਸਨ।  ਉਸਨੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ 1944 ਵਿੱਚ ਅਨਾਥਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਐਕਟ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।  ਉਸਨੇ ਨਾਰੀ ਰਖਸ਼ਾ ਸਮਿਤੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਕੁਮੁਦਨੀ ਬਾਸੂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਿਲ ਦੀ ਕਾਪੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਫ਼ਰਹਾਤ ਬਾਨੋ ਦਾ ਵਿਆਹ 1912 ਵਿੱਚ ਢਾਕਾ ਦੇ ਨਵਾਬ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਖ਼ਵਾਜਾ ਸ਼ਹਾਬੂਦੀਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਖ਼ਵਾਜਾ ਸ਼ਹਾਬੂਦੀਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 9 ਫਰਵਰੀ 1977 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ਵਾਜਾ ਸ਼ਹਾਬੂਦੀਨ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਵਾਬਜ਼ਾਦਾ ਖ਼ਵਾਜਾ ਅਟੀਕੁਲ੍ਹਾ ਵੀ ਢਾਕਾ ਦੇ ਨਵਾਬ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਾਚਾ, ਸਰ ਖ਼ਵਾਜਾ ਸਲੀਮੁੱਲਾ, ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨਵਾਬ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਲੜਕਾ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਖ਼ਵਾਜਾ ਵਾਸਿਉਦੀਨ ਸੀ।  ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲੜਕਾ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਬੈਂਕਰ ਖ਼ਵਾਜਾ ਜ਼ਕੀਉਦੀਨ ਸੀ। ਜ਼ਕੀਉਦੀਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬੇਗਮ ਬੀਨੂੰ ਜ਼ਕੀਉਦੀਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਅਲਮਾਸ ਜ਼ਕੀਉਦੀਨ ਅਤੇ ਯੈਸਮੀਨ ਮੁਰਸ਼ਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜ਼ਾਹੇਦ ਜ਼ਕੀਉਦੀਨ ਸਨ।  ਖਾਨਕਰ ਫਜ਼ਲ ਸੋਭਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਹਸਮਤ ਅਰਾ ਬੇਗਮ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਰਹਿਮਾਨ ਸੋਭਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ  ਸੀ।
ਐਚ ਐਮ ਨਕਵੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਉੱਪਰ ਨੂੰ ਮੁੜਿਆ ਗੇ (ਸਿਰਿਲਿਕ)
ਉੱਪਰ ਨੂੰ ਮੁੜਿਆ ਗੇ (ਸਿਰਿਲਿਕ:ਵੱਡਾ Ґ ਛੋਟਾ ґ) ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ
੪੭੬
476 (47 ਪੰਜਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਰਿਆਜ਼ ਬਟਾਲਵੀ
ਰਿਆਜ਼ ਬਟਾਲਵੀ (1937 – 15 ਜਨਵਰੀ 2003) ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਰਿਆਜ਼ੁਲ ਹਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਫਰਵਰੀ 1937 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਟਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1947 ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੋਹਿਸਤਾਨ ਅਖ਼ਬਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਉੱਘਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਨਸੀਮ ਹਿਜਾਜ਼ੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ 1963 ਵਿੱਚ  ਡੇਲੀ ਮਸ਼ਰਿਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਉਹ ਇਸ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਨਾਟਕਕਾਰ ਵਜੋਂ
ਰਿਆਜ਼ ਬਟਾਲਵੀ ਨੇ ਡੁਬਈ ਚਲੋ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣੀ - ਡੁਬਈ ਚਲੋ (1979)। ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਏਕ ਹਕੀਕਤ ਏਕ ਫ਼ਸਾਨਾ ਵੀ ਲਿਖਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸਲਾਮਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ
ਸਲਾਮਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ (1935 - 10 ਜੁਲਾਈ 2001) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ ਸੀ। ਸਲਾਮਤ ਅਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਅਣਵੰਡੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਚੁਰਾਸੀ ਘਰਾਣੇ (ਸਕੂਲ) ਦਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ
ਸਲੁਵ ਨਰਸਿੰਹ ਦੇਵ ਰਾਏ
ਸਲੁਵ ਨਰਸਿੰਹ ਦੇਵ ਰਾਏ (ਸ਼ਾਸਨ 1485-1491 ) ਵਿਜੈਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸਲੁਵ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਜੈਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ
ਭੁੱਖਾ ਸਰੀਰ ਤੇ ਭੁੱਖੀ ਆਤਮਾ
ਭੁੱਖਾ ਸਰੀਰ ਤੇ ਭੁੱਖੀ ਆਤਮਾ ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤ-ਲੜੀ ਦੀ ਲਿੱਖੀ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਸੀ। ਇਹ ਉਸ ਨੇ ਸੰਨ 1922 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿੱਖੀ ਸੀ ਜੋ 1923 ਦੇ ਸਾਲ ਛਪੀ ਸੀ। ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੀਣਾ-ਵਿਨੋਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਛਪਣ ਬਾਅਦ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇੱਕ ਲੇਖਿਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਦਕਾ ਹੀ ਉਹ ਲਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਏ।
=ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ= ਕਿਤਾਬ
ਸਾਨ ਪੇਦਰੋ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਤੇਬੇਰਗਾ)
ਸਾਨ ਪੇਦਰੋ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਤੇਵੇਰਗਾ) (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Colegiata de San Pedro de Teverga) ਅਸਤੂਰੀਆਸ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਮੀਰਾਬੇਨ
ਮੀਰਾਬੇਨ (22 ਨਵੰਬਰ 1892 - 20 ਜੁਲਾਈ 1982) ਦਾ ਮੂਲ ਨਾਮ ਮੈਡਲਿਨ ਸ‍ਲੇਡ ਸੀ। ਗਾਂਧੀਜੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੀ ਖਿਚ ਸਦਕਾ ਸੱਤ ਸਮੰਦਰ ਪਾਰ ਕਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਹਿੰਦੁਸ‍ਤਾਨ ਚੱਲੀ ਆਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਦੀ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈ। ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ - ਮੀਰਾ ਬੇਨ। ਮੀਰਾ ਬੇਨ ਸਾਦੀ ਧੋਤੀ ਪਹਿਨਦੀ, ਸੂਤ ਕੱਤਦੀ, ਪਿੰਡ-ਪਿੰਡ ਘੁੰਮਦੀ। ਉਹ ਗੋਰੀ ਨਸ‍ਲ ਦੀ ਅੰਗਰੇਜ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਹਿੰਦੁਸ‍ਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜਰੂਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਨ‍ਮ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਠੀਕ ਮਾਅਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸ‍ਤਾਨੀ ਸੀ। ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਆਪਣੀ ਇਸ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੁਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਨੁਰਾਗ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਮੈਡਲਿਨ ਸਲੇਡ ਦਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ 1892 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਰਾਇਲ ਨੇਵੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਫ਼ਸਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਲੇਡ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਈਸਟ ਇੰਡੀਜ ਸੁਕੈਡਰਨ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤਾ ਬਚਪਨ ਆਪਣੇ ਤਕੜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਨੇ ਕੋਲ ਬਿਤਾਇਆ। ਸਲੇਡ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਇਕਾਂਤ ਪਸੰਦ ਕੁੜੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਸਕੂਲ ਜਾਣਾ ਤਾਂ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਰੁਚੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ, ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਿਖੀਆਂ। ਰੋਮਾਂ ਰੋਲਾਂ ਦੀ ਲਿਖੀ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਪੜ੍ਹਕੇ ਸਲੇਡ ਨੂੰ ਗਾਂਧੀਜੀ ਦੀ ਵਿਰਾਟ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ। ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਥੀ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਦੇਸ਼ ਛੱਡਕੇ ਭਾਰਤ ਆ ਗਈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸੇਵਾ ਭਾਵ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਲਗਾਉ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮੀਰਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਉਹ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਲੜੀ ਜਾ ਰਹੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਥੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਨੌਂ ਅਗਸਤ 1942 ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ-ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਗਾ ਖਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮਈ 1944 ਤੱਕ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 1932 ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਗੋਲਮੇਜ ਸਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਛੂਆਛਾਤ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਵਰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੀਰਾ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੁਟੀ ਰਹੀ ਅਤੇ 18 ਜਨਵਰੀ 1959 ਨੂੰ ਉਹ ਭਾਰਤ ਛੱਡਕੇ ਵਿਆਨਾ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕੰਮ ਵਾਸਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
20 ਜੁਲਾਈ 1982 ਨੂੰ ਮੀਰਾ ਬੇਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ 'ਚ ਭੂਮਿਕਾ
ਉਹ 7 ਨਵੰਬਰ 1925 ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਪਹੁੰਚੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇਸਾਈ, ਵਲੱਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਅਤੇ ਸਵਾਮੀ ਆਨੰਦ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ ਜੋ ਤਕਰੀਬਨ ਚੌਂਤੀ ਵਰ੍ਹੇ ਚੱਲੀ। ਮੀਰਾਬੇਨ ਆਪਣੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰੂਕੁਲ ਕਾਹਨਗਰੀ ਵਿਖੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿੱਖਣ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਵਾਮੀ ਪਰਮਾਨੰਦ ਮਹਾਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਬਖਸ਼ੇ ਜਾਣ ਲਈ ਰਿਵਾੜੀ ਦੇ ਭਗਵਤ ਭਗਤੀ ਆਸ਼ਰਮ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਉਥੇ ਭਾਗਵਤ ਭਗਤੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਲਿਖਿਆ।
ਮੀਰਾਬੇਨ ਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਦੇ ਜ਼ੈਨੀਥ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਪੜਾਅ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ 1931 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿਖੇ ਗੋਲ ਟੇਬਲ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਵਿੱਚ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਲੰਦਨ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਮੀਰਾਬੇਨ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਲਈ ਰੋਲੈਂਡ ਗਏ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੁੱਟੀ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤਾਂ ਰੋਲਲੈਂਡ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੀਥੋਵੈਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਲਿਖੀ ਸੀ। 1960 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਸਟਰੀਆ ਜਾਣ ਦਾ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਕੀ ਦਿਨ ਬੀਥੋਵੈਨ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੀ। 1931 ਵਿੱਚ ਅਸਹਿਯੋਗ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1932-33 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਦ 'ਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਸ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਲਾਕਾਤ, ਹੋਰਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਡੇਵਿਡ ਲੋਇਡ ਜਾਰਜ, ਜਨਰਲ ਸਮਟਸ ਅਤੇ ਵਿੰਸਟਨ ਚਰਚਿਲ ਵੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਰੁਜ਼ਵੇਲਟ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਮੀਰਾਬੇਨ ਨੇ ਸੇਵਾਗਰਮ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਅਤੇ 1942 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਅਹਿੰਸਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੋਕਣ ਲਈ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਪੁਣੇ ਦੇ ਆਗਾ ਖਾਨ ਪੈਲੇਸ ਵਿਖੇ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਗਸਤ 1942 ਤੋਂ ਮਈ 1944 ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇਸਾਈ ਅਤੇ ਕਸਤੂਰਬਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਸਿਮਲਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਅਤੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮਿਸ਼ਨ, ਅੰਤਰਿਮ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਗਵਾਹ ਵੀ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਆਗਾ ਖਾਨ ਪੈਲੇਸ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਰੁੜਕੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੌਲਦਾਸਪੁਰ ਮਾਜਰਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਕਿਸਾਨ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਸਥਾਨਕ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇੜੇ ਪਾਸ਼ੂਲੋਕ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1952 ਵਿੱਚ ਭਿਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਬਾਪੂ ਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਗੋਪਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਬੰਦੋਬਸਤ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਡੇਅਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ। ਕੁਮਾਉਂ ਅਤੇ ਗੜਵਾਲ ਵਿਖੇ ਬਿਤਾਏ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਇਆ, ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹਿਮਾਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸੋਮਥਿੰਗ ਰੋਰੰਗ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਪਰ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ-ਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1980 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ "ਚਿਪਕੋ ਅੰਦੋਲਨ" ਨਾਮਕ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਮੁਹਿੰਮ ਵੇਖੀ ਗਈ।
ਉਹ 1959 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ। 1960 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਸਟਰੀਆ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਵੀਏਨਾ ਵੁਡਜ਼ (ਬਾਡੇਨ, ਹਿਂਟਰਬਰਬਲ, ਕ੍ਰੈਕਿੰਗ) ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਈਸ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ, ਜਿੱਥੇ 1982 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਉਸ ਨੂੰ 1981 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ, ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਮੀਰਾਬੇਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਮੀਰਾਬੇਨ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ "ਦ ਸਪਰੀਚੂਅਲ ਪਿਲਗ੍ਰੀਮੇਜ" ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਪੂ ਦੇ ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਲਿਖੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ 'ਨਿਊ ਐਂਡ ਓਲਡ ਗਲੇਨਿੰਗਜ਼' ਨੂੰ ਵੀ ਪਬਲਿਸ਼ ਕਰਵਾਇਆ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਬੀਥੋਵੈਨ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਬੀਥੋਵੈਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਜੀਵਨੀ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1892 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1982
ਮਲੱਕਾ ਪਣਜੋੜ
ਮਲੱਕਾ ਪਣਜੋੜ (ਮਾਲੇ/ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ: Selat Melaka/Malaka; ਜਾਵੀ: سلت ملاك) ਮਾਲੇ ਪਰਾਇਦੀਪ (ਪਰਾਇਦੀਪੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ) ਅਤੇ ਸੁਮਾਤਰਾ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਭੀੜਾ ਅਤੇ 805 ਕਿ.ਮੀ. ਲੰਮਾ ਪਣਜੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਇੱਕ ਮਲੱਕਾ ਸਲਤਨਤ ਮਗਰੋਂ ਪਿਆ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 1400 ਤੋਂ 1511 ਤੱਕ ਨੇੜਲੇ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਣਜੋੜ
ਡੇ (ਸਿਰਿਲਿਕ)
ਡੇ (ਸਿਰਿਲਿਕ:ਵੱਡਾ Д ਛੋਟਾ д) ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ
ਸੁਲਤਾਨ (2016 ਫ਼ਿਲਮ)
ਸੁਲਤਾਨ 2016 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰੁਮਾਂਸਵਾਦੀ ਖੇਡ-ਨਾਟਕ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ।  ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਲੀ ਅਬਾਸ ਜ਼ਫ਼ਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਦਿੱਤਿਆ ਚੋਪੜਾ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸ਼ਰਮਾ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮਹਾਵੀਰ ਤਿਆਗੀ
ਮਹਾਵੀਰ ਤਿਆਗੀ (1899-1980) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਸਦ ਸੀ।