cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸ਼ਿਕਲੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਅਜੋਕੀ ਹਾਲਤ:-
ਸਿਕਲੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਅਤੇ ਪਛੜੇਵਾਂ ਅੱਜ ਏਨਾ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਆਰੰਭੇ ਭਲਾਈ-ਕਾਰਜ ਨਿਗੂਣੇ ਅਤੇ ਅਧੂਰੇ ਹਨ। ਸਮਾਜਕ, ਆਰਥਕ, ਵਿੱਦਿਅਕ, ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਇਸ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਤਰਸਯੋਗ ਹੈ।ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਦੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਵਿਚ ਕਰਾਮਾਤੀ ਗੁਣਵਤਾ ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਗੁਣਵਤਾ ਨੂੰ ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਸਿਕਲੀਗਰ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਦਸਤਕਾਰੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦਿਮਾਗ ਲੈ ਕੇ ਜੰਮਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਕੂਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ‘ਨਵੇਂ ਜ਼ਮਾਨੇ’ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਵਿਰਵੇ, ਪੁਰਾਣੀ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਮਾਹਰ ਇਹ ਕਾਬਲ ਅਤੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਲੋਕ ਦਰ-ਦਰ ਦੀਆਂ ਠੋਹਕਰਾਂ ਖਾਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹਨ। ਅਗਰ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਆਸ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ:-
1.       ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ, ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, ਪੰਜਵੀਂ ਵਾਰ, 1990. ਪੰਨਾ 91.
2.       ਉਹੀ, ਪੰਨਾ 298 ਅਤੇ
3.       ਡਾ. ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ, ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼, ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ, ਗੁਰ ਰਤਨ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਪਟਿਆਲਾ, 2005,ਪੰਨਾ 247.
4.       ਸਿਕਲੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ, 1990, ਪੰਨਾ 14  639-40.
5      ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼, ਜਿਲਦ ਤੀਜੀ, ਪੰਨਾ 640
ਚੱਕ ਕਲਾਂ
ਚੱਕ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼ਿਕਲੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ:-
6.       The Sikligars of Punjab, Page 8.
ਚੱਕ ਕਲਾਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ਿਕਲੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ:-
7      ਸਿਕਲੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਪੰਨਾ 17
8.     ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੋਮਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ `ਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰਤ ਅਧਿਐਨ ਅਜੇ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ।
9     ਸਿਕਲੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਪੰਨਾ 18
10       ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼, ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ, ਪੰਨਾ 247
11   ਸਿਕਲੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਪੰਨਾ 18
1612
1612 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1610 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਚਕਰ
ਚਕਰ', ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਬਲਾਕ/ਤਹਿਸੀਲ ਜਗਰਾਓਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ: ਲੁਧਿਆਣਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਿੰਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਪੱਛਮੀ ਹੱਦ ਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਮਾਰਗ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਚਕਰ ਦੀ ਨਕਸ਼ਾ ਸਥਿਤੀ 30°38'37"N 75°23'48"E ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ ਔਸਤ ਉਚਾਈ ੨੩੩ ਮੀਟਰ ਹੈ|
ਇਤਿਹਾਸ
ਲਗਭਗ 1000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਕਰੀਬ 11000 ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪਿੰਡ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਮਿਸਲ ਅਤੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਪਿੰਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜੇ ਵੀ ਇਸਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਪੂਰਥਲੇ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਪਿੰਡ ਚਕਰ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ 4-5 ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਥੇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹਾਮੀ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨੇ 7 ਬੁਰਜ਼ਾਂ ਵਾਲਾ ਕੱਚਾ ਕਿਲਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।ਇਸ ਦੇ ਥੱਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਹੀਨ (ਨਾਲਾ) ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਸੀ।
ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ
ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਰਾਏਕੋਟ ਪਰਗਣੇ ਦੇ ਮਾਲਕ ਰਾਏਕੱਲਾ ਦੇ ਵਡੇਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਕਲ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਪੂਤ ਵੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚੋਂ ਤੁਲਸੀ ਨਾਮੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਰਾਏਕੋਟ ਦਾ ਉਹ ਪਰਗਣਾ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਖ ਚੱਕੂ ਨਾਮ ਦਾ ਪਰਗਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੁਕਲ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਵੰਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਰਾਏ ਕੱਲ੍ਹਾ ਅਜ਼ੀਜ਼ਉੱਲਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗੰਗਾ ਸਾਗਰ ਬਖਸ਼ਿਆ। ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਪਰੋਕਤ ਸ਼ੇਖ ਚੱਕੂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿਚਲੇ ਚੱਕੂ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਹੀ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਚਕਰ ਪਿਆ ਹੈ।
ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਪਿੰਡ ਚਕਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਖਾਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਬੁਲੰਦ ਸੱਤ ਮੰਜ਼ਲੀ ਇਮਾਰਤ ਤੇ ਲਗਭਗ ਓਨਾ ਹੀ ਉੱਚਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਨ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੱਲ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਵਿਚਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਧੁਰ ਡੂੰਘੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਗਵਾਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਸੀਤ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਵਕਤ ਦੇ ਨਾਲ ਮਸੀਤ ਦੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੀ ਬਚੀ ਹੈ ਪਰ ਕਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਹਿਫ਼ਾਜਤ ਨਾਲ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦਿਨ-ਤਿਉਹਾਰ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ ਸਿੱਖ, ਹਿੰਦੂ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਾਰੇ ਰਲ ਕੇ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਨ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ ਇਹ ਪਿੰਡ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਇਹ ਚਕਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸੀਵਰੇਜ, ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਮਾਡਲ ਤੇ ਮਾਡਰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਖਾਸਕਰ ਬਾਕਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 2 - 3 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਹੀ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ |
ਬਾਹਰੀ ਪੰਨੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਾਏਪੁਰ (ਸੰਗਰੂਰ)
ਰਾਏਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਨੇੜਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਸਤਰਬੋਟਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ
ਉਮਿਓ ਦੇ ਗੈਮੀਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਸਤਰਬੋਟਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਸਤਰਬੋਟਨ ਕਾਊਂਟੀ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਇੱਕ ਕਾਊਂਟੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਵੈਸਟਰਬਾਟਨ ਕਾਉਂਟੀ ਪੁਰਾਖੋਜ ਸੁਸਾਇਟੀ ਜਨਵਰੀ 1886 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਿੱਟੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਲੱਭਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਦੱਖਣੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ 25 ਜੂਨ 1888 ਨੂੰ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੀਡਨ
ਦ ਆਇਰਨ ਹੀਲ
ਦ ਆਇਰਨ ਹੀਲ (The Iron Heel) ਫੌਲਾਦੀ ਅੱਡੀ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਜੈਕ ਲੰਡਨ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ 1908 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਡਿਸਟੋਪੀਆਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਕ ਲੰਡਨ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਚੈੱਕ
ਇੱਕ ਚੈੱਕ, ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਬੈਂਕ (ਜਾਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਯੂਨੀਅਨ) ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਰਕਮ ਅਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਚੈੱਕ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੈੱਕ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਰਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਲ ਇੱਕ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਬੈਂਕਿੰਗ ਖਾਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਅਕਸਰ ਮੌਜੂਦਾ, ਚੈੱਕ, ਚੈਕਿੰਗ, ਚੈਕਿੰਗ, ਜਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਡਰਾਫਟ ਖਾਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਜਿੱਥੇ ਪੈਸਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਰਾਜ਼ ਚੈੱਕ 'ਤੇ ਮੁਦਰਾ ਰਾਸ਼ੀ, ਮਿਤੀ, ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਤਾ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੇਰਵੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ, ਜਿਸਨੂੰ ਡਰਾਹੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਰਕਮ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਚੈੱਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੈਰ-ਨਕਦੀ ਢੰਗ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਚੈੱਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਤੱਕ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੈੱਕ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਰਬਾਂ ਚੈੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ; ਇਹ ਖੰਡ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਚੈੱਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘਟ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਚੈੱਕ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਸੀਮਾਂਤ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜਾਅਵਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੈਂਕਿੰਗ
ਜਾਦੂ ਪਹਾੜ
ਟਾਮਸ ਮਾਨ ਦਾ ਨਾਵਲ "ਜਾਦੂ ਪਹਾੜ " ਟੀ. ਬੀ. ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਧਾਰਨ ਅਰੋਗ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਮਾਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਨਾਵਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਯੂਰਪ ਦੇ ਉਚ ਮਧ ਵਰਗ ਅਮੀਰ ਤੇ ਸਥਿਰ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਵਿਚਰਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ |
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਨਾਵਲ
ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ
ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਅੰਕੜਿਆ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮਿਣਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜੰਤਰ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ 1960 'ਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਜੇਬ ਦੇ ਅਕਾਰ ਦਾ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ 1970 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਆਮ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ ਲਈ ਵੀ ਕੈਲਕੂਲੇਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ ਹੈ ਪਰ ਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਣਿਤ ਦੇ ਔਖੇ ਸੁਆਲਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਕੈਲਕੂਲੇਟਰ ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਉਂਦਾ।
ਡਿਜ਼ਾਇਨ
ਆਧੁਨਿਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਵਿੱਚ ਕੀ-ਬੋਰਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਕਾਂ ਵਾਲੇ ਬਟਨ ਅਤੇ ਅੰਕਗਣਿਤ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਦੀ ਡਿਸਪਲੇ ਐਲਸੀਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ
ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ (14 ਫ਼ਰਵਰੀ 1937 - 26 ਨਵੰਬਰ 2021) ਇਹ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਮੂਨ ਦੀ ਅੱਖ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2015 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੋਸ ਵਜੋਂ ਇਹ ਇਨਾਮ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ
ਉਸਨੇ 1953 ਵਿੱਚ ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ ਦੀਆਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ (ਅਨੁਵਾਦਕ: ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੁਮਾਣਾ) ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ‘ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ‘ਜ਼ ਸਿਲੈਕਟਡ ਸਟੋਰੀਜ਼' ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਕਿਸ਼ਨਾਓ
ਕਿਸ਼ਨਾਓ ਜਾਂ ਚਿਸ਼ੀਨਾਊ (ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਿਸ਼ੀਨੇਵ, Кишинёв ਤੋਂ) ਮੋਲਦੋਵਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਬੀਚ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ 2012 ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਅੰਦਾਜ਼ਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦੇ ਢੁਕਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 667,600 ਅਤੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 794,800 ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਮਾਦਰੀਦ
ਇਤਿਹਾਸ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Museo de Historia de Madrid) ਸਪੇਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਾਦਰੀਦ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਰਿਆਲ ਓਸਪਿਸਿਓ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 1673 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਪੇਦਰੋ ਦੇ ਰੀਵੇਰਾ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 1673 ਵਿੱਚ ਰਿਆਲ ਓਸਪਿਸਿਓ ਦੇ ਆਵੇ ਮਾਰੀਆ ਈ ਸਾਨ ਫੇਰਨਾਨਦੋ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹੋਈ ਸੀ।
1919 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਰਿਆਲ ਆਕਾਦਮੀ ਦੇ ਬੈਲਾਸ ਆਰਤੇਸ ਦੇ ਸਾਨ ਫੇਰਨਾਨਦੋ ਅਤੇ ਸੋਸੀਏਦਾਦ ਏਸਪਾਨੀਓਲਾ ਦੇ ਆਮੀਗੋਸ ਦੇਲ ਆਰਤੇਸ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਜੋਂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ-ਕਲਾਤਮਿਕ ਯਾਦਗਾਰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ
ਰੋਜ਼ਾ (ਇਸਲਾਮ)
ਰੋਜ਼ਾ ਇਸਲਾਮ ਦੇ 5 ਥੰਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਸਲਾਮੀ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕੱਦਸ ਮਹੀਨੇ ਰਮਜ਼ਾਨ ਅਲ-ਮੁਬਾਰਿਕ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ੇ ਰੱਖਦੇ। ਰੋਜ਼ੇ ਦੌਰਾਨ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੁਬ੍ਹਾ ਸਾਦਿਕ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ ਤੱਕ ਖਾਣੇ ਪੀਣ, ਜਦਕਿ ਮੀਆਂ ਬੀਵੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਤਾਅਲੁੱਕ ਤੋਂ ਬਾਜ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਰੋਜ਼ਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸੁਬ੍ਹਾ ਸਾਦਿਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਣਾ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਹਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਾਦ ਨਮਾਜ਼ ਫ਼ਜਰ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ ਉੱਪਰੰਤ ਅਜ਼ਾਨ ਮਗ਼ਰਿਬ ਦੇ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾ ਖੋਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਨਮਾਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਜ਼ੇ ਨੂੰ ਅੱਲਾ ਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਫਰਜ਼ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਹਿਮੀਅਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਸਲਿਮ ਇਤਿਹਾਸ
ਢੇਊ
ਢੇਊ (ਅਰਟੋਕਾਰਪਸ ਲੈਕੂਚਾ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ:लकुच ) ਇਹ ਸਿਧੇ ਤਣੇ ਵਾਲਾ ਦਰਮਿਆਨੇ ਕੱਦ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਛੱਤਰ ਫੈਲਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕੱਚੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਸਬਜੀ ਅਤੇ ਆਚਾਰ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰੁੱਖ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਉੱਲੀ ਅਤੇ ਸਿਉਂਕ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ।
ਗੁਲਮੋਹਰ
'ਗੁਲਮੋਹਰ' (ਡੇਲੋਨਿਕਸ ਰੇਜੀਆ) ਦਾ ਰੁੱਖ ਦਰਮਿਆਨੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆ ਵਿਰਲੀਆ, ਪਰ ਸੋਹਣਾ ਛੱਤਰੀਨੁਮਾ ਛਤਰ ਬਣਾਉਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੁਲਮੋਹਰ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਅਕਸਰ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਜੂਨ ਤੱਕ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਬਰਸਾਤ ਤੋ ਬਾਅਦ ਫੁੱਲ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਤੋਂ ਕਿਰਮਚੀ ਲਾਲ ਨਰੰਗੀ ਜਿਹੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗੁਲਮੋਹਰ ਨੂੰ 'ਮੈਡਗਾਸਕਰ(ਮਾਦਾਗਾਸਕਰ)' ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।
ਨਾਮ
ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਂ 'ਡੇਲੋਨਿਕਸ ਰੇਜੀਆ' ਵਾਲ਼ੇ ਗੁਲਮੋਹਰ ਨੂੰ 'ਰਾਇਲ ਪੋਸ਼ੀਆਨਾ' ਜਾਂ 'ਫ਼ਲੇਮ ਟ੍ਰੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ 'ਸ੍ਵਰਗ ਦਾ ਫੁੱਲ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ 'ਰਾਜ ਆਭਰਣ' ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਇਸਨੂੰ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਚੁਰਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੰਡ
'ਗੁਲਮੋਹਰ' "ਮੈਡਾਸਾਗਰ" ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਖੰਡੀ ਤੇ ਉਪ-ਖੰਡੀ ਖੇਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਸਾਰ ਭਰ 'ਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਇਹ ਜਾਤੀ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਭਰ 'ਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ 'ਫਲਾਵੀਦਾ'(ਬੰਗਾਲੀ: ਰਾਧਚੁਰਾ) ਵਿੱਚ ਪੀਲ਼ੇ ਫੁੱਲ ਹਨ।
ਇਹ ਸੈਂਟ ਕਿਟਸ ਅਤੇ ਨੇਵੀਸ ਦਾ ਕੌਮੀ ਫੁੱਲ ਵੀ ਹੈ। ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ 'ਪੌਨੀਸੀਆਨਾ' ਗੀਤ ਕਿਊਬਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗੁਲਮੋਹਰ ਬ੍ਰਿਸਬੇਨ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਉਪਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲ਼ੀਆਂ 'ਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੁੱਖ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਮਈ-ਫੁੱਲ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਗੁੱਲਮੋਹਰ ਜਾਂ ਗੁੱਲ ਮੁਹਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਯੂਗਾਂਡਾ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ, ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਮੈਕਸੀਕੋ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਫਲੋਰੀਡਾ ਤੇ ਬਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਬ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫਲਣ ਦੀ ਰੁੱਤ
ਗੁਲਮੋਹਰ ਦੇ ਭਰੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੱਤੀਆਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਫੁੱਲ ਗਿਣੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ਼ਰਮ ਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲ਼ੇ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਪਰਾਗੀਕਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰਕੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੁੱਕੀ ਸਖ਼ਤ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਝਾੜ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਫੁੱਲ ਖਿਲਣ ਦੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰਾ ਪੇੜ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ ਲਾਲ, ਨਾਰੰਗੀ ਜਾਂ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰੱਖ਼ਤ
ਜੂਸੇਡਇਜਮ
ਜੂਸੇਡਇਜਮ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰ ਕੇ ਆਨੰਦ ਲੇਣ ਵਾਲੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਜੂਸੇਡਇਜਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਨਵਰ ਨਾਲ ਬੇਰਹਿਮੀ
ਮਿਆਣੀ, ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ)
ਮਿਆਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (9.3 ਮੀਲ), ਨਕੋਦਰ ਤੋਂ 33 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (21 ਮੀਲ), ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ 56 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (35 ਮੀਲ) ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 187 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (116 ਮੀਲ) ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮੇਟੀ
ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮੇਟੀ (D.N.C. ਜਾੰ DNC) ਇੱਕ ਲੋਕਾੰ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। D.N.C. ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮੇਟੀ
ਚੱਕ ਖੁਰਦ
ਚੱਕ ਖੁਰਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹੈਪੇਟਾਈਟਿਸ ਬੀ
ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਲਹੂ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈਪੇਟਾਈਟਿਸ ਬੀ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਬਿਮਾਰੀ ਲੱਗਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਰੀਬ ਲਾਗ ਲੱਗਣਾ ਜਾਂ ਬਚਪਨ ਦੌਰਾਨ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉੱਥੇ ਲਾਗ ਲੱਗਣ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾੜੀ ਦੁਆਰਾ ਨਸ਼ੀਲੀ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧ ਹਨ। ਜੋਖਮ ਦੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਲਹੂ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਡਾਇਲਸਿਸ, ਲਾਗ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ, ਸੰਕਰਮਣ ਦੀ ਜਿਆਦਾ ਦਰ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ। ਟੈਟੂ ਬਣਵਾਉਣ ਅਤੇ ਐਕਿਉਪੰਕਚਰ ਕਾਰਨ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੇਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਿਹਤਰ ਰੋਗਾਣੂਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਘੱਟ ਆਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੈਪੇਟਾਈਟਿਸ ਬੀ ਵਾਇਰਸ ਹੱਥ ਫੜਨ, ਖਾਣ ਲਈ ਭਾਂਡੇਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਚੁੰਮਣ, ਜੱਫੀ ਪਾਉਣ, ਖੰਗਣ, ਛਿੱਕਣ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਫੈਲਦੀ। ਲਾਗ ਦੇ ਸਪੰਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੇ 30 ਤੋਂ 60 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਨਿਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਜਾਂ ਵਾਇਰਸ ਵਿਰੁੱਧ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ ਲਈ ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਵਾਇਰਸ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ: ਏ (A), ਬੀ (B), ਸੀ (C), ਡੀ (D), ਅਤੇ ਈ (E)।
ਇਸ ਸੰਕਰਮਣ ਦੀ ਟੀਕਾਕਰਣ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕਥਾਮ 1982 ਤੋਂ ਸੰਭਵ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ। ਪੂਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਖੁਰਾਕਾਂ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਟੀਕਾ ਲੱਗਭਗ 95% ਸਮਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ ਲੱਗਭਗ 180 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸਾ ਵਜੋਂ ਟੀਕੇ ਲਗਾਏ। ਇਹ ਵੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਖੂਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੂਨ ਦੀ ਹੈਪੇਟਾਈਟਿਸ ਬੀ ਲਈ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਲਾਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੋਡੰਮ ਵਰਤੇ ਜਾਣ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਾਗ ਦੌਰਾਨ, ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਾਇਮੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਐਂਟੀਵਾਇਰਲ ਦਵਾਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਟੀਨੋਫੋਵਿਰ ਜਾਂ ਇੰਟਰਫੇਰੋਨ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਸਿਰੋਸਿਸ ਲਈ ਜਿਗਰ ਦਾ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਅਬਾਦੀ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ-ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲਾਗ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 24 ਕਰੋੜ (240 ਮਿਲੀਅਨ) ਤੋਂ 35 ਕਰੋੜ (350 ਮਿਲੀਅਨ) ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਇਮੀ ਸੰਕਰਮਣ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ 750,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਬੀ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਹੁਣ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੇ ਉਪ-ਸਹਾਰਵੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਮ ਕਰਕੇ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 5 ਤੋਂ 10% ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਦਾਇਮੀ ਲਾਗ ਹੈ। ਯੂਰੋਪ ਅਤੇ ਉਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲਾਗ ਦੇ ਦਰ 1% ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਰਮ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਅਜਿਹੇ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ HBV ਟੀਕਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਂਦਰ-ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੇ ਹੋਰ ਸਦੱਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਚੰਦਰਲੇਖਾ (ਡਾਂਸਰ)
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਵਲੋਂ 2004 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ, ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ ਲਈ ਸਰਵਉੱਚ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਵਾਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਬੋਧਵਾਦੀ ਡਾਕਟਰ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਿੰਦੂ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ।
ਕਰੀਅਰ
ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੰਦਰਲੇਖਾ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾਂਸ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅੱਧ ਵਿਚਕਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਡਾਂਸ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਏਲਾੱਪਾ ਪਿਲਾਈ ਅਧੀਨ ਦਾਸੀ ਅੱਟਮ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਨ੍ਰਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਡਾਂਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬਾਲਸਾਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਰੁਕਮਿਨੀ ਦੇਵੀ ਅਰੁੰਦਲੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਚੰਦਰਲੇਖਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿਖਲਾਈ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਵਿੱਚ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਪੋਸਟ-ਮਾਡਰਨ ਫਿਊਜ਼ਨ ਨਾਚਾਂ ਵੱਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਜਿਵੇਂ ਕਲਾਰਿਪਾਯਾਟੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਕਲਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਕਿਤਾਬਚਾ
ਰੁਸਟਮ ਬਾਰੂਚਾ. ਚੰਦਰਲੇਖਾ: ਔਰਤ, ਨਾਚ, ਵਿਰੋਧ. ਇੰਡਸ. ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: 1995. ISBN  81-7223-168-7
ਕ੍ਰਿਸਟਿਨ ਬੇਕਰ
ਕ੍ਰਿਸਟਿਨ ਮੈਰੀ ਬੇਕਰ ਨੈਸ਼ਵਿਲ, ਟੈਨੇਸੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਟੇਲੋ ਫ਼ਿਲਮਜ਼ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਨੈਟਵਰਕ, ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਫੋਕਸ ਵਾਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕੰਪਨੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਬੇਕਰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆਨਾ ਤੋਂ ਹੈ ਪਰ ਉਸਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਨੈਸ਼ਵਿਲ, ਟੈਨੇਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਿਡਲ ਟੈਨੇਸੀ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੇਕਰ ਨੇ ਸਪਰਿੰਗਫੀਲਡ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਮਾਸਟਰ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਬੇਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਗਿਲਡ ਆਫ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਰੀਜੈਂਸੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਾਈ.ਐਮ.ਸੀ.ਏ. ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ।
2007 ਵਿੱਚ, ਬੇਕਰ ਨੇ ਇੱਕ ਓਪਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਟੇਲੋ ਫ਼ਿਲਮਜ਼ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਲੈਸਬੀਅਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਸਾਈਟ 2009 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਗਾਹਕੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬੇਕਰ ਨੇ ਇਸਦੇ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਬੇਕਰ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਡੇਬੋਰਾਹ ("ਡੇਬ") ਮੇਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਪਰ 2014 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪ੍ਰੇਮ ਲਤਾ ਕਟਿਆਰ
ਪ੍ਰੇਮ ਲਤਾ ਕਟਿਆਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਉਹ ਕਲਿਆਣਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਤੋਂ ਪੰਜ ਵਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਮੰਤਰੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਇਕਾਈ ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਨਪੁਰ ਤੋਂ ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਹੈ। ਉਹ ਕੁਰਮੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੋਂ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮਲਤਾ ਕਟਿਆਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਲਿਆਣ ਸਿੰਘ, ਰਾਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੁਪਤਾ, ਰਾਜ ਨਾਥ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰੀ ਮਾਇਆਵਤੀ (ਜਦੋਂ ਬਸਪਾ ਦਾ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਸੀ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਰਹੀ ਹੈ।
1991 ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕਾਨਪੁਰ ਦੀ ਕਲਿਆਣਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟ (ਜਿਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ.-ਕਾਨਪੁਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ) ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਕੁਰਮੀ ਨੇਤਾ ਦਾ ਵਿਨੈ ਕਟਿਆਰ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਯੂਪੀ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮਲਤਾ ਦਾ ਸਬੰਧ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਧੀ, ਨੀਲਿਮਾ ਕਟਿਆਰ, ਹੁਣ ਕਲਿਆਣਪੁਰ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਯੁਵਾ ਮੋਰਚਾ ਦੀ ਸੂਬਾ ਇਕਾਈ ਵਿੱਚ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਉਦਾ ਦੇਵੀ
ਉਦਾ ਦੇਵੀ (ਹਿੰਦੀ: ऊदा देवी) 1857 ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਧਰੋਹ ਦੀ ਇਕ ਯੋਧਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਸੀ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਝਾਂਸੀ ਦੀ ਰਾਣੀ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਨਾਇਕਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਸਲ 'ਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿਚ ਉਦਾ ਦੇਵੀ ਵਰਗੇ ਦਲਿਤ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧੀ ਲੜਾਕੂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਲਿਤ ਔਰਤ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ 1857 ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਬਗਾਵਤ ਦੇ ਯੋਧਾ ਜਾਂ “ਦਲਿਤ ਵੀਰੰਗਨਾਸ” ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਮੱਕਾ ਪਾਸੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਹਜ਼ਰਤ ਮਹਿਲ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ ਸੀ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਉਦਾ ਦੇਵੀ ਉਸ ਜ਼ਿਲੇ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਬੇਗਮ ਹਜ਼ਰਤ ਮਹਿਲ ਕੋਲ ਲੜਨ ਲਈ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਚੱਲਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਹੋਰ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਬੇਗਮ ਨੇ ਉਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਔਰਤ ਬਟਾਲੀਅਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਅਵਧ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਦਾ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੋਵੇਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਅੰਤਮ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
ਸਿਕੰਦਰ ਬਾਗ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਉਦਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 1857 ਵਿਚ ਸਿਕੰਦਰ ਬਾਗ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਬਟਾਲੀਅਨ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜੀਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵੱਧਣ 'ਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਵਿਚ ਬੁਲੇਟ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਕਿਸੇ ਲੁਕਵੇਂ ਵਿਰੋਧੀ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਜਤਾਉਂਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਾਗ਼ੀ ਨੂੰ ਨਕਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਮਰ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ। ਜਾਂਚ ਕਰਨ 'ਤੇ, ਉਸ ਬਾਗੀ ਦਾ ਉਦਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵਿਲੀਅਮ ਫੋਰਬਸ-ਮਿਸ਼ੇਲ, ਮਹਾਨ ਵਿਦਰੋਹ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ, ਉਦਾ ਦੇਵੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦੀ ਹੈ: “ਉਹ ਭਾਰੀ ਜੋੜੀ ਵਾਲੀ ਕੈਵੈਲਰੀ ਪਿਸਤੌਲ ਦੀ ਇਕ ਜੋੜੀ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਪੇਟੀ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਥੈਲਾ ਅਜੇ ਵੀ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਦਾ ਤਕਰੀਬਨ ਅੱਧਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਬਸੇਰੇ ਤੋਂ, ਜੋ ਕਿ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਅੱਧੀ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।"
ਪੀਲੀਭੀਤ ਦੇ ਪਾਸੀ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਹਰ ਸਾਲ 16 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਉਦਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਮਿਆਂਮਾਰ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
thumb|175px|ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਮੰਡਲ ਮਿਆਂਮਾਰ (ਬਰਮਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਮਿਆਂਮਾਰ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰ 6,76,578 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਪੱਖੋਂ 40ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤਰ ਚਿਨ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਕਚਿਨ ਪਰਬਤੀ ਖੇਤਰ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੈ।
ਜਲਵਾਯੂ
ਬਰਮਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਹਨ- ਗਰਮ ਰੁੱਤ, ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ। ਇਰਾਵਦੀ ਨਦੀ ਦੀ ਉੱਪਰੀ ਘਾਟੀ ਭਾਵ ਕਿ ਖੁਸ਼ਕ ਖੇਤਰ ਗਰਮ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਅਤੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਠੰਡਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖੇਤਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਇਥੇ ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਵਰਖਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਪਰੰਤੂ ਕਚਿਨ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚੋਟੀਆਂ ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢਕੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਇੱਥੇ ਅੱਧੀ ਮਈ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਮੱਧ-ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਤਿਮ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਤੂਫ਼ਾਨ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਰਾਕਾਨ ਅਤੇ ਤਿਨਾਸਿਰਿਮ ਪਰਬਤ-ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਤਟੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵਰਖਾ ਲਗਭਗ 200 ਤੋਂ 250 ਇੰਚ, ਯਾਂਗੋਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਇੰਚ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ 30 ਇੰਚ ਤੱਕ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸਮੇਂ ਕਚਿਨ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਮੱਧ ਦਾ ਖੁਸ਼ਕ ਖੇਤਰ ਫਿਰ ਵੀ ਖੁਸ਼ਕ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਨਹਿਰਾਂ
ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਹਿਰਾਂ ਵੀ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਂਡਲੇ ਨਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਨਹਿਰ ਦੀ ਖੁਦਾਈ 1902 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦੂਸਰੀ ਸਵੀਬੋ ਨਹਿਰ ਅਤੇ ਤੀਸਰੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋਨ ਨਹਿਰ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨਹਿਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿੰਜਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾਨ ਅਨਤੋਨੀਓ ਦੇ ਲਾਸ ਆਲੇਮਾਨੇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਨ ਅਨਤੋਨੀਓ ਦੇ ਲਾਸ ਆਲੇਮਾਨੇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ  (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de San Antonio de los Alemanes) ਮਾਦਰਿਦ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1973 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਬਾਰੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੰਬੀ
ਲੰਬੀ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਮਲੋਟ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸਾਨ ਅਨਤੋਨੀਓ ਦੇ ਲਾਸ ਆਲੇਮਾਨੇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਲੰਬੀ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਲੰਬੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਵਾਰ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ
ਲੰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ ਨੰ: 9 ਤੇ ਮਲੋਟ ਅਤੇ ਮੰਡੀ ਡੱਬਵਾਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਜਨਸੰਖਿਆ
2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲੰਬੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 5,053 ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2,602 (53%) ਮਰਦ ਸਨ, ਅਤੇ 2,451 (47%) ਔਰਤਾਂ ਸਨ। 6 ਸਾਲ ਤੋਂ ਹੇਠ ਆਬਾਦੀ 563 ਸੀ। ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ  6 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 62.14% ਸੀ। ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਹਜ਼ਾਰ ਮਰਦਾਂ ਪ੍ਰਤੀ  942 ਔਰਤਾਂ ਸੀ।
ਸੜਕ
ਲੰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ ਨੰ: 9 ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸੜਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰੇਲਵੇ
ਲੰਬੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਲੋਟ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੰਡੀ ਡੱਬਵਾਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਨ।
ਡਾਕ ਸੇਵਾ
ਲੰਬੀ ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕ ਸੇਵਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਬ ਆਫਿਸ  ਹੈ। ਲੰਬੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 152113 ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਾਲਤੀ ਦੇਵੀ
ਮਾਲਤੀ ਦੇਵੀ (5 ਅਗਸਤ 1968 - 6 ਸਤੰਬਰ 1999) ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਾ ਦਲ ਦੀ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਨਵਾਦਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਮਾਲਤੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਅਗਸਤ 1968 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਗਯਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੰਗਲਗੌਰੀ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। 4 ਫਰਵਰੀ 1984 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੇਟੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="The material near this tag is possibly inaccurate or nonfactual. (March 2014)">ਸ਼ੱਕੀ   ]
ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ-ਲੈਨਿਨਵਾਦੀ) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ, ਭੂਮੀਹੀਣ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1995 'ਚ ਸੀ ਪੀ ਆਈ (ਐਮਐਲ) ਛੱਡ ਗਈ। ਉਹ 1995 ਤੋਂ 1998 ਤੱਕ ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ 12ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ।
ਮੌਤ
6 ਸਤੰਬਰ 1999 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿੱਲੀ ਵਾਲੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵਿਖੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਸਾਲ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1999 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਜਨ (ਭਾਰਤ ਦੀ 85% ਜਨਸੰਖਿਆ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦਲਿਤ, ਪਿਛੜੇ, ਸਿੱਖ, ਮੁਸਲਿਮ, ਆਦਿ ਆਉਂਦੇ ਹਨ) ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਦੇ ਪਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਆਪਣੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਦੇ ਕੋਈ ਪਦ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਕਾਂਸ਼ੀਰਾਮ ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਤਰ ਉਦੇਸ਼ ਸੱਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਤੀ ਆਧਾਰਿਤ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਹੁਜਨਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਸਮਾਨਤਾ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬਸਪਾ ਨੇ 1999 ਲੋਕਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ 14 ਸੀਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ। 1995 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪੈਰੋਕਾਰ ਮਾਇਆਵਤੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ, ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਛੜੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਕੋਟੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸਫੋਟਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਾਤੀ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1964 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਐਨੀਹਿਲੇਸ਼ਨ ਆਫ ਕਾਸਟ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਏ ਸੀ ਜੋ ਅੰਬੇਡਕਰ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਛੁੱਟੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਸਾਹਿਬ ਕਾਂਸ਼ੀਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ
ਕਾਂਸ਼ੀਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਮਾਤਾ ਬਿਸ਼ਨ ਕੌਰ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਆਪ ਆਪਣੇ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਨ। ਆਪ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਚਮਾਰ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਆਸਦਾਨ
ਪੈਰਾਡਾਇਜ਼ ਲੌਸਟ
ਪੈਰਾਡਾਇਜ਼ ਲੌਸਟ ਇੱਕ ਮਹਾਕਾਵਿ ਹੈ, 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਜੌਨ ਮਿਲਟਨ (1608-1674) ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਖਾਲੀ ਆਇਤ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਵਰਜਨ, 1667 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਦਸ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਈਨਾਂ ਵਾਲੀ ਆਇਤ ਸੀ। 1674 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਰਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ (ਵਰਜਿਲ ਦੇ ਏਨੀਡ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ) ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲਟਨ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਕਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਬਾਈਬਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਪਤਝੜ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ: ਡਿੱਗ ਹੋਏ ਦੂਤ ਸ਼ਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਆਦਮ ਅਤੇ ਹੱਵਾਹ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਅਤੇ ਅਦਨ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਰਖਾਸਤਗੀ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਮਿਲਟਨ ਦਾ ਮਕਸਦ, ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣਾ" ਹੈ।
ਰਚਨਾ
thumb|ਗੁਸਟਾਵ ਡੋਰੇ, ਦਿ ਹੈਵਨਲੀ ਹੋਸਟਜ਼, ਸੀ. 1866, ਪੈਰਾਡਾਇਜ਼ ਲੌਸਟ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਪੈਰਾਡਾਇਜ਼ ਲੌਸਟ ਦੇ ਪੈਨਗੁਇਨ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ, ਮਿਲਟਨ ਵਿਦਵਾਨ ਜੌਨ ਲਿਓਨਡ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਜੌਨ ਮਿਲਟਨ ਲਗਭਗ 65 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਜਦ 1667 ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਡਾਇਜ਼ ਲੌਸਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। [ਲੇਖਕ] ਜੌਨ ਔਬਰੀ (1626-97) ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਵਿਤਾ 1658 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 1663 ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਹਿੱਸੇ ਲਗਭਗ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮਿਲਟਨ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।" ਲਿਯੋਨਾਰਡ ਇਹ ਵੀ ਨੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਲਟਨ ਦੀ "ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਬਿਬਲੀਕਲ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।"
ਢਾਂਚਾ
ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ "ਪੁਸਤਕਾਂ" (ਦਸ ਅਸਲ ਵਿੱਚ, 1674 ਦੇ ਮਿਲਟਨ ਦੇ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਮੁੱਖ 'ਤੇ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (ਸੰਖੇਪ ਵਰਨਣ) ਪਹਿਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਛਾਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ
ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਸੈਮੂਅਲ ਜੌਨਸਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਪੈਰਾਡਾਇਜ਼ ਲੌਸਟ "[ਮਿਲਟਨ ਦੀ] ਅਚੰਭੇ ਦੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ" ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ "[ਮਿਲਟਨ] ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ: ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ, ਭਿਆਨਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਰਨੀਆਂ, ਉਦਾਸੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ।"
ਕਵਿਤਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਮਿਲਟਨ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਟੂਅਰਟ ਰਾਜਤੰਤਰ ਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਤੇ।
ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਂਕਾਵਿ
ਲਵਾਨਮ
ਗੋਪਾਰਾਜੂ ਰਾਮਚੰਦਰ ਲਵੰਨਮ (10 ਅਕਤੂਬਰ 1930 - 14 ਅਗਸਤ 2015), '''ਜੀ. ਲਵੰਨਮ ਜਾਂ ਲਵੰਨਮ''' ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਛੂਤ-ਛਾਤ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।  ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਸਤਿਕ  ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਹੇਮਲੇਤਾ ਲਵੰਨਮ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਸਕਾਰ ਸੰਸਥਾਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਇੱਕ ਭਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੈਣ ਸਨ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਅਕਤੂਬਰ 1930 ਨੂੰ ਨਾਸਤਿਕ ਆਗੂ ਗੋਪਾਰਾਜੂ ਰਾਮਚੰਦਰ ਰਾਓ "ਗੋਰਾ" ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਗੋਰਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੁਧਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇ ਦਾ ਦੁਭਾਸ਼ੀਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦੇ ਬਾਹਰ ਹੇਮਲਾਤਾ ਲਵੰਨਮ, ਜੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀ ਗੁਰਰਾਮ ਜੌਸ਼ੁਆ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਸੀ, ਨਾਲ 1960 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਉਹ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੰਗਠਨ, ਸੰਸਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜੋਗਿਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।  ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ, ਇਕ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਨਾਸਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਸੀ। 19 ਮਾਰਚ 2008 ਨੂੰ 75 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਉਹ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ. 14 ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ ਲਵੰਨਮ ਦੀ ਮੌਤ ਵਿਜੈਵਾੜਾ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅੰਗ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋ ਗਈ।
ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਰਾਇ
ਲਵੰਨਮ ਨੇ ਨਵੇਂ ਰਾਜ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਗਠਨ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਝ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਸਬੰਧ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਸਤਿਕ ਚੋਣ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਲਿਖੀ।
ਪੁਰਸਕਾਰ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ-
ਕਿਤਾਬ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ-
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2015
ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮੇਟੀ
ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮੇਟੀ (R.N.C. ਜਾਂ RNC) ਇੱਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ
ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰਵਾਦ (Idealism) ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸਮੇਕਿਤ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਕੁਲ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿਚਾਰ (Idea) ਜਾਂ ਚੇਤਨਾ (Consciousness) ਦਾ ਪਰਕਾਸ਼ਨ ਹਨ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਾਰਤੱਤ ਪਦਾਰਥ (Matter) ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਚੇਤਨਾ ਹੈ। ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਦਾ ਵਿਪਰੀਤ ਰੂਪ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਤਮਕ-ਅਭੌਤਿਕ ਦੇ ਮੁੱਢਲਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਦੇ ਦੁਜੈਲਾ ਹੋਣ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਦੇਸ਼-ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਦੀ ਪਰਿਮਿਤਤਾ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੀ ਰੱਬ ਦੁਆਰਾ ਰਚਨਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੇ ਜੜਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਸੰਗਿਆਨ ਦੀ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਰਹਸਮਈ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਸੰਸ਼ਾਵਾਦ ਅਤੇ ਅਗਿਆਇਵਾਦ ਦੀ ਤਰਫ ਵਧਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪੱਖ ਤੋਂ, ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਚਾਰ—ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ—ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਚੱਕ ਵੰਦਲ
ਚੱਕ ਵੰਦਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਬੀ ਐਫ ਸਕਿਨਰ
ਬੁਰਹਸ ਫ਼ਰੈਡਰਿਕ  (ਬੀ ਐਫ) ਸਕਿਨਰ (20 ਮਾਰਚ 1904 – 18 ਅਗਸਤ 1990) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ, ਵਿਵਹਾਰਵਾਦੀ, ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ।  ਉਹ 1958 ਤੋਂ 1974 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੱਕ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਸਾਈਕਾਲੋਜੀ ਦਾ ਐਡਗਰ ਪੀਅਰਸ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਸੁਤੰਤਰ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਉਹ ਭੁਲੇਖਾ ਮੰਨਦਾ ਸੀ। ਸਕਿਨਰ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰਵਾਈ ਪਿਛਲੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਉਹ ਪੁਨਰ-ਪੁਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਕਹਿੰਦਾ  ਹੈ: ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਮਾੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਉੱਚ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ; ਜੇ ਨਤੀਜੇ ਚੰਗੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ  ਦੁਹਰਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧੇਰੇ ਤਕੜੀ ​​ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਆਰਟ ਗੇਮ
ਆਰਟ ਗੇਮ ਇੱਕ ਓਹੋ ਜੇਹੀ ਵਿਡੀਓ ਗੇਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਗੇਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਵਾਰ ਗੇਮ ਦਾ ਮਕਸਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਆਦਾਤਰ, ਆਰਟ ਗੇਮਾਂ ਬਹੁਤ ਨਵੀਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹੋਰ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾੰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਡਾਕਟਰ ਫਾਸਟਸ (ਨਾਟਕ)
ਅੰਗਰੇਜ਼ ਨਾਟਕਕਾਰ ਕਰਿਸਟੋਫਰ ਮਾਰਲੋ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾ 'ਡਾਕਟਰ ਫਾਸਟਸ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਤਰਾਸਦਿਕ ਇਤਹਾਸ' ‘(ਦ ਟਰੈਜਿਕ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ ਦ ਲਾਈਫ ਐਂਡ ਡੈਥ ਆਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਫਾਸਟਸ)’ ਇੱਕ ਕਾਵਿ-ਨਾਟਕ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਫਾਸਟਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਵੇਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਾਊਸਟ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਫਾਸਟਸ ਮਾਰਲੋ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਟਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਤੋਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ, 1604 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
"ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਕੈਨਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅਲਿਜਬੇਥਨ ਨਾਟਕ ਨੇ ਡਾਕਟਰ ਫਾਸਟਸ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਪਾਠ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।...ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਫਾਊਸਟ ਦੀ ਕਥਾ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀਅਤਾ ਇਸ ਡਰਾਮੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਮੁਢੋਂ ਹੀ ਰੱਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।..."
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਟਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜੀ ਨਾਟਕ ਦੀ ਸਰੂਆਤ, ਨੇਤਕਤਾ ਤੇ ਚੰਗਿਆਈ,ਧਰਮ ਨਾਟਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਰਚ ਦਾ ਨਾਟਕ,ਦੁਨਿਆਵੀ ਨਾਟਕ,ਨੇਕੀ ਤੇ ਬਦੀ
ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੌਨ
400px|thumb|right
ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੌਨ ਜਾਂ ਹਿਗਜ਼ ਬੋਜ਼ੌਨ ਬੋਸੋਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖੋਜ ੪ ਜੁਲਾਈ, ੨੦੧੨ ਨੂੰ ਹੋਈ। ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਪੀਟਰ ਹਿੱਗਸ ਦੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਤੇਂਦਰ ਨਾਥ ਬੋਸ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰਖਿਆ ਗਿਆ। ਹਿੱਗਸ ਬੋਸੋਨ ਕਣ ਨੂੰ ਜੋ ਕਿ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਪੁੰਜ (mass) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੌਂ ਤਜਰਬਾਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। CERN ਦੇ ਲਾਰਜ ਹੈਡ੍ਰਾਨ ਕੋਲਾਈਡਰ ਰਾਹੀਂ ਹੋਏ ਬਿਗ ਬੈਂਗ ਤਜਰਬੇ ਨੇ ੪ ਜੁਲਾਈ ਦੀਆਂ ਅਖਬਾਰਾਂ ਲਈ ਨਸ਼ਰੀਆਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਜਾਂ ਇਸ ਵਰਗੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਣ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।ਇਸ ਖੋਜ ਕੀਤੇ ਕਣ ਦਾ ਪੁੰਜ (mass) 125-126 GeV ਗੈਗਾ ਇਲੈਕਟਰੋਨ ਵੋਲਟਸ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਖੋਜ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਬਣਾਵਟ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਤੇ ਸਹਾਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਖੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਅਗੌਲ
ਅਗੌਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2011 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ 1,874 ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 53.68 % ਮਰਦ ਅਤੇ 46.32 % ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਾਖਰਤਾ 71.49 % ਹੈ।
ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਰ
ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਰ (ਜਨਮ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ 1952) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਹੈ। 1936 ਵਿੱਚ ਮਨੀਬੇਨ ਕਾਰਾ ਦੀ AITUC ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜੋ ਕੇਂਦਰੀ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹੈ
ਅਗੌਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਰ
ਕੌਰ 1979 ਤੋਂ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (AISF) ਦੀ ਦੂਜੀ ਮਹਿਲਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ 1999 ਤੋਂ 2002 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਵੂਮੈਨ (NFIW) ਦੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਣੀ ਉਹ 1994 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ AITUC ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਕੱਤਰ ਰਹੀ। ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, 1972 ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੀਪੀਆਈ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ, ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੰਗਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਮੀਆ-ਜੇਐਨਯੂ-ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 10 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਪਰੇਸੇਨੀਸੀਓ ਦਾ ਸਾਨ ਆਂਦਰੇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਪਰੇਸੇਨੀਸੀਓ ਦਾ ਸਾਨ ਆਂਦਰੇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: IglesiaParroquial de San Andrés) ਪਰੇਸੇਨੀਸੀਓ, (Presencio) ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1983 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਬਿਨ ਓਕਰੀ
ਬਿਨ ਓਕਰੀ  (ਜਨਮ 15 ਮਾਰਚ 1959) ਇੱਕ ਨਾਈਜੀਰੀਆਈ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ।  ਓਕਰੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮੋਹਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ  ਸਲਮਾਨ ਰਸ਼ਦੀ ਅਤੇ ਗੈਬਰੀਅਲ ਗਾਰਸੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਵਰਗੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਉਸਨੂੰ `ਦ ਫੈਮਿਸ਼ਡ ਰੋਡ ਲਈ ਸਾਲ 1991 ਦਾ ਮੈਨ ਬੁਕਰ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ। ਮੈਨ ਬੁਕਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਓਹ ਪਹਿਲਾ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਕਾਲਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਬਿਨ ਓਕਰੀ ਨੇ ਨਾਵਲ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਹਾਣੀ, ਕਵਿਤਾ, ਲੇਖ ਆਦਿ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਬਿਨ ਓਕਰੀ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
Category:Articles with Wayback Machine links ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਤਲਿਆ ਮੁਰਗਾ
ਦੱਖਣੀ ਤਲਿਆ ਹੋਇਆ ਚਿਕਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਤਲੇ ਹੋਏ ਚਿਕਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਕਟੋਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਿਕਨ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਮੋਟੇ ਕੜਾਹੀ ਅਤੇ ਪੈਨ-ਤਲੇ ਹੋਏ, ਡੂੰਘੇ ਤਲੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਦਬਾਅ ਤਲੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰੈੱਡਿੰਗ ਚਿਕਨ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰਿਸਪ ਪਰਤ ਜਾਂ ਛਾਲੇ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਮੀਟ ਵਿੱਚ ਜੂਸ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬ੍ਰਾਇਲਰ ਮੁਰਗੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਡਿਸ਼ ਫਰਾਈ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਕਟੋਰੇ ਫਿਟਰ ਸਨ, ਜੋ ਯੂਰਪੀਅਨ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਸੀ ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਿਕਨ ਦੀ ਚਰਬੀ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਤੋਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪੱਛਮੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਪੱਕੇ ਤਲੇ ਹੋਏ ਚਿਕਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸੀ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਮ ਦੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਚਿਕਨ ਭੁੰਨਣਾ ਅਤੇ ਪਕਾਉਣਾ)। ਸਕਾਟਿਸ਼ ਤਲ਼ਣ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨਿੰਗ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮੀ ਅਫਰੀਕੀ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕਨ ਨੇ ਅਮੈਰੀਕਨ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਏਪੀਸੀਅਸ ਦੀ ਰੋਮਨ ਕੁੱਕਬੁੱਕ (ਚੌਥੀ ਸਦੀ) ਕੋਲ ਡੁੱਲ-ਫਰਾਈਡ ਚਿਕਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਲਮ ਫਰੰਟੋਨਿਅਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ "ਤਲੇ ਹੋਏ ਚਿਕਨ" ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1830 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ, ਅਤੇ 1860 ਅਤੇ 1870 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕੁੱਕਬੁੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਕਾਟਿਸ਼ ਤਲੇ ਹੋਏ ਚਿਕਨ ਨੂੰ ਚਰਬੀ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ (ਭਾਵੇਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ) ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਤਲੇ ਹੋਏ ਚਿਕਨ ਦੀ ਪਕਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ (ਪਰ ਮੋਟਾ ਅਤੇ ਪਾਮ ਦੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ)। ਸਕਾਟਿਸ਼ ਫਰਾਈ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਮੌਸਮੀ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਫਰੀਕੀ ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੱਖਣ ਅਮੈਰੀਕਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਤਲੇ ਹੋਏ ਚਿਕਨ ਨੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਫਰੀਕਾ-ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਕੁਝ ਸਾਧਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ, ਜੋ 1730 ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੋਲਟਰੀ (ਲਾਈਵ ਜਾਂ ਪਕਾਏ) ਦੀਆਂ ਵਿਕਰੇਤਾ ਬਣੀਆਂ। ਇਸ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਮਹਿੰਗੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਫਰੀਕਨ-ਅਮਰੀਕੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਦੁਰਲੱਭ ਭੋਜਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ) ਖਾਸ ਮੌਕਿਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਸੀ। alt=A blob of lard on a plate.|thumb| ਘਰੇਲੂ ਬਣੇ ਸੂਰ ਦਾ ਚਰਬੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਲਾਰਡ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਜਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਵਿਲਸਨ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ
ਵਿਲਸਨ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ, ਦਾ ਨਾਮ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਜਾਨ ਵਿਲਸਨ, ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਪਿਆ। ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ p ਇਸਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਕਿ p2, (p − 1)! + 1 ਨੂੰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ "!" ਦਾ ਮਤਲਵ ਕ੍ਰਮਗੁਣਿਤ ਹੈ: ਇਸ ਦਾ ਮਿਲਾਣ ਵਿਲਸਨ ਪ੍ਰਮੇਯ ਨਾਲ ਕਰੋ ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ p, (p − 1)! + 1 ਨੂੰ ਵੰਡਦੀ ਹੈ।
ਵਿਲਸਨ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ ਆਰਡਰ ਨੰ n
ਵਿਲਸਨ ਪ੍ਰਮੇਯ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਹਰੇਕ ਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆ n \ge 1 ਅਤੇ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ p \ge n ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਕਗਣਿਤ
ਬਾਨੂ ਹਰਾਲੂ
ਬਾਨੂ ਹਰਾਲੂ ਵਣ ਜੀਵਨ ਸਰੰਖਿਅਨ ਖ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਿਸ਼ਨ
ਬਾਨੂ ਹਰਾਲੂ ਨੇ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਟੀ.ਵੀ. ਪੱਤਰਕਾਰਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਨੂ ਹਰਾਲੂ ਨੇ ਹੁਣ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵਣ ਜੀਵਨ ਸਰੰਖਿਅਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਿਸ਼ਨ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਵੋਖਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਡੋਯਾੰਗ ਜਲਾਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤਹਿ ਕਰ ਹਜ਼ਾਰਾ ਬਾਜ਼ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਓਹ ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਵਲ ਤੁਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਬਾਜ਼ 22 ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤਹਿ ਕਰਦੇ ਹਨ। 2012 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਇਹ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਕੋਸ਼ਿਸ਼
ਬਾਨੂ ਹਰਾਲੂ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਮਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੇ ਉਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਇਸ ਗੱਲ ਵੱਲ ਦਵਾਇਆ। ਇਸਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਨਤੀਜੇ ਨਾਲ ਨਵੰਬਰ 2013 ਦੇ ਬਾਅਦ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਮੁਹਿੰਮ
ਆਪਣੀ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਲਈ ਬਾਨੂ ਨੇ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਾਇਲਡਲਾਈਫ ਐਂਡ ਬਾਇਓਡਾਇਵਰਸਿਟੀ ਕੰਜ੍ਰਵਵੈਸ਼ਨ ਟਰਸੱਟ ਵੀ ਬਣਾਇਆ।
ਪੁਰਸਕਾਰ
ਬਾਨੂ ਨੂੰ ਇਹਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲਈ ਸਾਲ 2001 ਵਿੱਚ ਚਮੇਲੀ ਦੇਵੀ ਜੈਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਨਵਜਿਆ ਗਿਆ।
ਲਿਖਤਾਂ
ਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ "ਮੈਕਿੰਗ ਨਿਊਜ",ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਨਿਊਜ, ਓਨ ਹਰ ਉਯਨ ਵੇਅ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਤਰਕਾਰ
ਜੰਡਿਆਲਾ ਗੁਰੂ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਜੰਡਿਆਲਾ ਗੁਰੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਹਲਕਾ ਨੰ 14 ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਰਾਗ ਵਡਹੰਸ
ਵਡਹੰਸ ਰਾਗ ਖਮਾਚ-ਠਾਟ ਦਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਕ 557-594 ਤਕ ਇਸ ਰਾਗ ਦੀ ਬਾਣੀ ਅੰਕਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਗਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੁਪਹਿਰ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਰਾਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪਹਿਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਰਾਗ-ਬੱਧ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰਾਗ ਦਾ ਨੰਬਰ ਅੱਠਵਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 24 ਚਉਪਦੇ, 2 ਅਸ਼ਟਪਦੀਆਂ, 17 ਛੰਤ, 9 ਅਲਾਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਹਲਾ 4 ਦਰਜ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ
ਗਿਟਾਰਜ਼ - ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਗਿਟਾਰਜ਼ - ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਕਸਬੇ ਉਮੇਓ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2014 ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਚੱਕ ਪੀਰਪੁਰ
ਚੱਕ ਪੀਰਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੁਇੰਟਨ ਡੀ ਕੌਕ
ਕੁਇੰਟਨ ਡੀ ਕੌਕ (ਜਨਮ 17 ਦਸੰਬਰ 1992) ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਟਾਈਟਨਸ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 2017 ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਔਫ਼ ਦ ਈਅਰ (Cricketer of the Year) ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਚਾਡ
ਖੇਤਰ, ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਚਾਡ ਦੇ ਖੇਤਰ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਭੀਖੀ
ਅਕਲੀਆ* ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਕਲਾਂ* ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਖੁਰਦ* ਅਨੂਪਗੜ* ਅਤਲਾ ਕਲਾਂ* ਅਤਲਾ ਖੁਰਦ* ਬੱਪੀਆਣਾ* ਭੁਪਾਲ* ਬੀਰ ਖੁਰਦ* ਬੁਰਜ ਝੱਬਰ* ਢੈਪਈ* ਧਲੈਵਾ* ਗੁੜਥੜੀ* ਹੀਰੋ ਕਲਾਂ* ਹੋਡਲਾ ਕਲਾਂ* ਜੱਸੜਵਾਲਾ* ਜੋਗਾ* ਖੀਵਾ ਦਿਆਲੂ ਵਾਲਾ* ਖੀਵਾ ਕਲਾਂ* ਖੀਵਾ ਖੁਰਦ* ਕਿਸ਼ਨਗੜ ਫਰਮਾਹੀ* ਕੋਟੜਾ* ਮਾਖਾ ਚਹਿਲਾਂ* ਮੱਤੀ* ਮੌਜੋ ਕਲਾਂ* ਮੌਜੋ ਖੁਰਦ* ਮੋਹਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ* ਮੂਲਾ ਸਿਘ ਵਾਲਾ* ਫਫੜੇ ਭਾਈਕੇ* ਰੱਲਾ* ਰੜ* ਸਮਾਉ*
ਬੁਢਲਾਡਾ
ਅਚਾਨਕ* ਅਹਿਮਦ ਪੁਰ* ਅਕਬਰਪੁਰ ਖੁਡਾਲ* ਅੱਕਾਵਾਲੀ* ਆਲਮਪੁਰਬੋਦਲਾ* ਆਲਮਪੁਰ ਮੰਦਰਾ* ਅੰਡਿਆਂਵਾਲੀ* ਬੱਛੋਆਣਾ* ਬਹਾਦਰਪੁਰ* ਬਖਸ਼ੀਵਾਲਾ* ਬਰੇ* ਭਾਦੜਾ* ਭਖੜਿਆਲ* ਭਾਵਾ* ਬੁਢਲਾਡਾ ਪਿੰਡ* ਬੀਰੇਵਾਲਾ ਡੋਗਰ* ਬੀਰੋਕੇ ਕਲਾਂ* ਬੀਰੋਕੇ ਖੁਰਦ* ਬੋਹਾ* ਬੋੜਾਵਾਲ* ਚੱਕ ਭਾਈਕੇ* ਚੱਕ ਅਲੀਸ਼ੇਰ* ਦਰੀਆਪੁਰ* ਦਾਤੇਵਾਸ* ਧਰਮਪੁਰਾ* ਦਿਆਲ ਪੁਰਾ* ਦੋਦੜਾ* ਫਰੀਦਕੇ* ਗਾਮੀਵਾਲਾ* ਗੰਡੂ ਕਲਾਂ* ਗੰਡੂ ਖੁਰਦ* ਗੋਬਿੰਦਪੁਰਾ* ਗੋਰਖਨਾਥ* ਗੁੜੱਦੀ* ਗੁਰਨੇ ਕਲਾਂ* ਗੁਰਨੇ ਖੁਰਦ* ਹਾਕਮ ਵਾਲਾ* ਹਸਨਪੁਰ* ਹੀਰੋਖਰਦ* ਜਲਵੇੜਾ* ਜੋਈਆਂ* ਜੁਗਲਾਣ* ਕਾਹਨਗੜ* ਕਲੀਪੁਰ* ਕਣਕਵਾਲ ਚਹਿਲਾਂ* ਕਾਸਮਪੁਰ ਛੀਨਾ* ਖਤਰੀਵਾਲਾ* ਖੀਵਾ ਮੀਹਾ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ* ਖੁਡਾਲ ਕਲਾਂ* ਕਿਸ਼ਨਗੜ ਸੇਢਾ ਸਿੰਘ* ਕੁਲਾਣਾ* ਕੁਲਹਿਰੀ* ਕੁਲਰੀਆ* ਲੱਖੀਵਾਲਾ* ਲੱਖਮੀਰਵਾਲਾ* ਮਘਾਈਆ* ਮੱਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ* ਮਲਕੋ* ਮਲਕਪੁਰ ਭੀਮੜਾ* ਮੰਡਾਲੀ* ਮੰਡੇਰ* ਫੁਲੂਵਾਲਾ ਡੋਡ* ਫੁਲੂਵਾਲਾ ਡੋਗਰਾ* ਪਿੱਪਲੀਆ* ਰੱਲੀ* ਰਾਮਗੜ* ਰਾਮਗੜ ਸ਼ਾਰਪੁਰੀਆ* ਰਾਮਨਗਰ ਭੱਠਲ* ਰਾਮਪੁਰ ਮੰਦਰ* ਰੰਘੜਿਆਲ* ਰਿਉਂਦ ਕਲਾਂ* ਰਿਉਂਦ ਖੁਰਦ* ਸੈਦੇ ਵਾਲਾ* ਸੰਧਲੀ* ਸੰਘਰੇੜੀ* ਸਸਪਾਲੀ* ਸਤੀਕੇ* ਸ਼ੇਖਪੁਰ ਖੁਡਾਲ* ਸ਼ੇਰਖਾਂ ਵਾਲਾ* ਸਿਰਸੀਵਾਲਾ* ਟਾਹਲੀਆਂ* ਤਾਲਬਵਾਲਾ* ਟੋਡਰਪੁਰ* ਉਡਤ ਸੈਦੇ ਵਾਲਾ*
ਝੁਨੀਰ
ਬਾਜੇਵਾਲਾ* ਬਨਵਾਲਾ* ਬਹਿਣੀਵਾਲ* ਭਲਾਈਕੇ* ਭੰਮੇ ਕਲਾਂ* ਭੰਮੇ ਖੁਰਦ* ਬੀਰੇ ਵਾਲਾ ਜੱਟਾਂ* ਬੁਰਜ ਭਲਾਈਕੇ* ਚਚੋਹਰ* ਚੈਨੇ ਵਾਲਾ* ਚਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ* ਛਾਪਿਆਂ ਵਾਲੀ* ਦਲੇਲ ਵਾਲਾ* ਦਲੀਏ ਵਾਲੀ* ਦਾਨੇਵਾਲਾ* ਦਸੋਦੀਆ* ਧਿੰਗੜ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ)* ਫਤਿਹ ਪੁਰ* ਘੁੱਦੂਵਾਲ* ਗੁਰਕਣੀ* ਜੋੜਕੀਆਂ* ਝੇਰਿਆਵਾਲੀ* ਝੁਨੀਰ* ਖਿਆਲੀ ਚਹਿਲਾਵਾਲੀ* ਕੌਰਵਾਲਾ* ਕੋਟ ਧਰਮੂ* ਲਾਲਿਆਂ ਵਾਲੀ* ਮਾਖਾ* ਮਾਖੇ ਵਾਲਾ* ਮੀਆਂ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ)* ਮੋਢਾ* ਮੋਫਰ* ਨੰਦਗੜ੍ਹ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ)* ਪੈਰੋ* ਰਾਏਪੁਰ (ਪਿੰਡ)* ਰਾਮਾਨੰਦੀ* ਸਾਹਨੇਵਾਲੀ* ਤਲਵੰਡੀ ਅਕਲੀਆ* ਟਾਂਡੀਆ* ਉਡਤ ਭਗਤ ਰਾਮ* ਉਲਕ*
ਮਾਨਸਾ
ਮਾਨ ਅਸਪਾਲ* ਬਰਨਾਲਾ (ਪਿੰਡ)* ਭਾਈਦੇਸਾ* ਭੈਣੀ ਬਾਘਾ* ਬੁਰਜ ਧਲੈਵਾੰ* ਬੁਰਜ ਹਰੀਕੇ* ਬੁਰਜ ਰਾਠੀ* ਚਕੇਰੀਆ* ਦਲੇਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ* ਡੇਲੁਆਣਾ* ਦੁਲੋਵਾਲ* ਗਾਗੋਵਾਲ* ਗੇਹਲੇ* ਘਰਾਂਗਣਾ* ਹੀਰੇ ਵਾਲਾ* ਜਵਾਹਰਕੇ* ਕੱਲੋ* ਕਰਮਗੜ ਔਤਾਂਵਾਲੀ* ਖਾਰਾ* ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ* ਖਿਆਲਾ ਕਲਾਂ* ਖਿਆਲਾ ਖੁਰਦ* ਖਿੱਲਣ* ਖੋਖਰ ਕਲਾਂ* ਖੋਖਰ ਖੁਰਦ* ਕੋਟ ਲੱਲੂ* ਕੋਟਲੀ ਕਲਾਂ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ)* ਮਾਨਬੀਬੜੀਆਂ* ਮਲਕਪੁਰ ਖਿਆਲਾ* ਮਾਨਸਾ ਖੁਰਦ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ)* ਮੌਜੀਆਂ* ਮੂਸਾ (ਪਿੰਡ)* ਨੰਗਲ ਕਲਾਂ* ਨੰਗਲ ਖੁਰਦ* ਨਰਿੰਦਰ ਪੁਰਾ* ਰਮਦਿੱਤੇ ਵਾਲਾ* ਸੱਦਾ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ* ਸਹਾਰਨਾ* ਤਾਮਕੋਟ* ਠੂਠਿਆਂ ਵਾਲੀ* ਉਭਾ*
ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ
ਆਦਮਕੇ* ਆਹਲੁਪੁਰ* ਅਲੀਕੇ* ਬਰਨ (ਪਿੰਡ)* ਭਗਵਾਨਪੁਰਾ ਹੀਗਣਾ* ਭੱਲਣਵਾੜਾ* ਭੂੰਦੜ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ)* ਚੋਟੀਆਂ* ਚੁਹੜੀਆਂ* ਧਿਗਾਣਾ* ਫੱਤਾ ਮਾਲੋ ਕਾ* ਹੀਰਕੇ* ਜਗਤ ਗੜ ਬਾਂਦਰਾ* ਜਟਾਣਾ ਕਲਾੰ* ਜਟਾਣਾ ਖੁਰਦ* ਝੰਡਾ ਕਲਾਂ* ਝੰਡਾ ਖੁਰਦ* ਝੰਡੂਕੇ* ਕਾਹਨੇਵਾਲਾ* ਕਰੰਡੀ* ਕਲੀਪੁਰ ਡੂੰਮ* ਕੌਰੀਵਾਲਾ* ਖੈਰਾ ਕਲਾਂ* ਖੈਰਾ ਖੁਰਦ* ਕੋਟੜਾ* ਕੁਸਲਾ* ਲੋਹਗੜ* ਮਾਨਖੇੜਾ* ਮੀਰਪੁਰ ਕਲਾਂ* ਮੀਰਪੁਰ ਖੁਰਦ* ਨਾਹਰਾਂ* ਫੁਸ ਮੰਡੀ* ਰਾਜਰਾਣਾ* ਰਣਜੀਤ ਗੜ ਬਾਂਦਰਾਂ* ਰੋੜਕੀ* ਸਾਧੂਵਾਲਾ* ਸੰਘਾ* ਸਰਦੂਲੇਵਾਲਾ* ਟਿੱਬੀ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ*
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਾਮਾ (ਲੇਖਕ)
ਬਾਮਾ (ਜਨਮ 1958), ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਮਾ ਫਾਸਟੀਨਾ ਸੋਸਾਏਰਾਜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ, ਦਲਿਤ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਨਾਵਲ ਕਰੁਕੁ (1992) ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਨੁਭਵ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੋਰ ਨਾਵਲ:ਸੰਗਤੀ (1994) ਅਤੇ ਵਾਨਮਾਮ (2002), ਦੋ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੰਗ੍ਰਹਿ: ਕੁਸੁਬੂੁਕਕਰਾਨ (1996) ਅਤੇ ਓਰੂ ਤੱਤਵੁ ਉਰਮਾਇਯਮ (2003) ਲਿਖੇ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਬਾਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 1958 ਵਿੱਚ ਫੁਸਤੀਨਾ ਮੈਰੀ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਰਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਮਦ੍ਰੱਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੂਥੁਪਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਾਮਾ ਦਾ ਦਾਦਾ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਈਸਾਈ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਮਾ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਦਲਿਤ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਨੌਕਰੀ ਸੀ। ਬਾਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ. ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੇ, ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਵਿਸ਼ਾ
ਬਾਮਾ ਦੇ ਨਾਵਲ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਭੇਦਭਾਵ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਈਸਾਈਅਤ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਜਾਤਪਾਤ ਅਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਮਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਦਲਿਤ ਨਾਰੀਵਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਬਟੈਂਟਲ ਔਰਤ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਰਾਵਲਾ ਮੰਡੀ
ਸਥਿਤੀ
ਰਾਵਲਾ ਘੜਸਾਣਾ-ਖਾਜੂਵਾਲਾ ਸੜ਼਼ਕ ਤੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਹ ਘੜਸਾਨਾ ਤੋਂ 30 ਅਤੇ ਗੰਗਾਨਗਰ ਤੋਂ 180 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਜੈਪੁਰ 480 ਕਿਮੀ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 600 ਕਿਮੀ ਹੈ।
ਅਰਥਚਾਰਾ
ਰਾਵਲਾ ਦੀ ਅਰਥਚਾਰਾ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਜਿਪਸਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨਅਤਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
ਲੋਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ
thumb|ਰਾਵਲਾ ਮੰਡੀ ਦਾ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਮੰਦਰ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪਬੋਲੀ ਬਾਗੜੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ(HRA) ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੰਗਠਿਤ ਇੱਕ ਕਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1928 ਨੂੰ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਕੋਟਲਾ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਚੰਦਰਸੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ, ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਦੇਵ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1928 ਤੱਕ ਇਸਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਪਿਛੋਕੜ
1920 ਦੀ ਅਸਹਿਯੋਗ ਲਹਿਰ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅਹਿੰਸਾਵਾਦੀ ਵਿਰੋਧ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹਿੰਸਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਚੌਰੀ ਚੌਰਾ ਕਾਂਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਭਰਵਾਂ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੁਅੱਤਲੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਗੈਰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੀ। ਮੁਅੱਤਲੀ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਖਲਾਅ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਨਕਲਾਬੀ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਗਠਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ।
ਗਯਾ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ
ਫਰਵਰੀ 1922 ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀ ਕਿਸਾਨ, ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਚੌਰੀ ਚੌਰਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਚੌਰੀ ਚੌਰਾ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 22 ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਜਿੰਦਾ ਸਾੜੇ ਗਏ।
ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਏ ਬਗੈਰ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮ ਚੰਦ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੈਂਬਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਅਸਹਿਯੋਗ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਿਸਮਿਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਮੂਹ ਨੇ 1922 ਦੀ ਗਯਾ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਦੋ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ -ਇੱਕ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਬਗਾਵਤੀ। ਜਨਵਰੀ 1923 ਵਿੱਚ, ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਸਮੂਹ ਨੇ ਮੋਤੀ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਅਤੇ ਚਿਤਰੰਜਨ ਦਾਸ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਵਰਾਜ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਈ, ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਮੂਹ ਨੇ ਬਿਸਮਿਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਈ।
ਸਥਾਪਨਾ
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਐਸੋਸਿਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਕਤੂਬਰ 1924 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦ ਬਿਸਮਿਲ, ਯੋਗੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਚਟਰਜੀ, ਸ਼ਿਵ ਵਰਮਾ, ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ਚੀਂਦਰਨਾਥ ਸਾੰਨਿਆਲ ਆਦਿ ਨੇ ਕਾਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਇਨਕਲਾਬ ਰਾਹੀਂ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਕਾਕੋਰੀ ਕਾਂਡ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਇਸ ਦਲ ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸੋਲਾਂ ਹੋਰ ਨੂੰ ਕੈਦ ਦੀਆਂ ਸਜਾਵਾਂ ਦੇ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਦ ਇਸ ਦਲ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਆਜਾਦ ਨੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਵਿਜੈ ਕੁਮਾਰ ਸਿਨਹਾ, ਕੁੰਦਨ ਲਾਲ ਗੁਪਤ, ਭਗਵਤੀ ਚਰਣ ਵੋਹਰਾ, ਜੈਦੇਵ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵਰਮਾ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨਵੇਂ ਦਲ ਦੇ ਗਠਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ, ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਆਗਰਾ ਅਤੇ ਅਯੁੱਧਿਆ, ਰਾਜਪੂਤਾਨਾ, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਉਡੀਸਾ ਆਦਿ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦੇ ਕਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। 8 ਅਤੇ 9 ਸਤੰਬਰ 1928 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਫਿਰੋਜ ਸ਼ਾਹ ਕੋਟਲਾ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਬੈਠਕ ਕਰਕੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭਾਰਤ ਨੌਜਵਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਬਰਾਂ ਨੇ ਸਭਾ ਦਾ ਵਿਲਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਐਸੋਸਿਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਮ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਐਸੋਸਿਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਐਸੋਸਿਏਸ਼ਨ।
ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
1924 ਤੋਂ 1925 ਤੱਕ, ਐਚ.ਆਰ.ਏ. ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਸੁਖਦੇਵ ਥਾਪਰ ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਆਮਦ ਨਾਲ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ।
ਕਾਕੋਰੀ ਰੇਲ ਡਕੈਤੀ HRA ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ। ਕਾਕੋਰੀ ਘਟਨਾ 8 ਅਗਸਤ 1925 ਨੂੰ ਵਾਪਰੀ, ਜਦੋਂ HRA ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਲਖਨਊ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 10 ਮੀਲ (16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਦੂਰ ਇੱਕ ਰੇਲਗੱਡੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਪੈਸਾ ਲੁੱਟ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। HRA ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਘਟਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰੀਆਂ ਸਨ, ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਲਈ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਚਾਰ ਨੇਤਾਵਾਂ - ਅਸ਼ਫਾਕੁੱਲਾ ਖਾਨ, ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਿਸਮਿਲ, ਰੋਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰਾਜੇਂਦਰ ਲਹਿਰੀ - ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 1927 ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਹੋਰ 16 ਨੂੰ ਲੰਬੀਆਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ HRA ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਨੇ ਐਚਆਰਏ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕਲੌਤਾ ਸੀ ਜੋ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਨਵਾਰੀ ਲਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਗਵਾਹ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।