cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਫ਼ਰੀਦਾ ਖ਼ਾਨਮ
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਫ਼ਰੀਦਾ ਖ਼ਾਨਮ ਦਾ ਜਨਮ 1935 ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਹੈ। ਮੁਖਤਾਰ ਬੇਗਮ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ ਉਸ ਨੇ ਉਸਤਾਦ ਆਸ਼ਿਕ ਅਲੀ ਖਾਨ ਤੋਂ ਖਿਆਲ, ਠੁਮਰੀ ਅਤੇ ਦਾਦਰਾ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਮੁਖਤਾਰ ਬੇਗਮ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਫਰੀਦਾ ਨੂੰ ਰਿਆਜ਼ ਲਈ ਖਾਨ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਤੇ ਬਾਕਾਇਦਗੀ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਕਸੀਮ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਫਰੀਦਾ ਖਾਨਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਧੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਬੇਟੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਚੌਥੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਐਂਡੋਕ੍ਰਿਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਛੋਟੀ ਧੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਫ਼ਰੀਦਾ ਖ਼ਾਨੁਮ ਨੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ (ਬਯਾ ਓ ਜ਼ੋਸ਼), ਫ਼ੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ੈਜ਼ (ਸਬ ਕਤਲ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ), ਦਾਗ਼ ਦਿਹਲਵੀ (ਤੌਬਾ ਤੌਬਾ ਮੇਰੀ ਤੌਬਾ), ਆਗਾ ਹਸ਼ਰ ਕਸ਼ਮੀਰੀ (ਤੁਮ ਔਰ ਫ਼ਰੇਬ ਖਾਓ), ਮੀਰ ਤਕੀ ਮੀਰ (ਆਦਤ ਹੀ ਬਨਾ ਲੀ ਹੈ ਤੂਨੇ ਤੋ ਮੁਨੀਰ ਅਪਨੀ) ਅਤੇ ਸੂਫ਼ੀ ਤਬੱਸੁਮ (ਕੁਛ ਔਰ ਗੁੰਮ ਰਹੀਏ) ਜਿਹੇ ਮਕਬੂਲ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਗਾਈਆਂ ਹਨ। ਫ਼ਰੀਦਾ ਖ਼ਾਨੁਮ ਦੇ ਗਾਏ ਕੁਝ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਈਗਰ ਕੋਚੇਤਕੋਵ
thumb ਈਗਰ ਵਿਕਟਰੋਵਿਚ ਕੋਚੇਤਕੋਵ (ਜਨਮ 13 ਮਈ 1970) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਸਮਲਿੰਗੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ ਜੋ ਰੂਸੀ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਹੈ।
ਕੋਚੇਤਕੋਵ 2013 ਰੂਸੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਮਲਿੰਗਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਇਜ਼ ਬਣਨ ਅਤੇ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹਿੰਸਾ ਲਈ ਕਸੂਰਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ।
ਸਤੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਕੋਚੇਤਕੋਵ ਨੇ ਰੂਸ ਦੇ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੈਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਅਲੇਕਸੀ ਡੇਵੀਡੋਵ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੀ ਰਾਜ-ਸਪਾਂਸਰਡ ਹੋਮੋਫੋਬੀਆ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਫੌਰਨ ਪਾਲਿਸੀ ਦੁਆਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 100 ਚੋਟੀ ਦੇ ਚਿੰਤਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਾਰਵੇਈ ਕੇ ਲੇਬਰ ਸੰਸਦ ਐਨਟ ਟ੍ਰੇਟੇਬਰਗਸਟੂਨ ਅਤੇ ਹੇਕਨ ਹੁਗਲੀ ਦੁਆਰਾ ਕੋਚੇਤਕੋਵ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਫ੍ਰੈਂਕ ਮੁਗੀਸਾ, ਸੁਨੀਲ ਬਾਬੂ ਪੰਤ ਅਤੇ ਆਈ.ਐਲ.ਜੀ.ਏ. 2014 ਲਈ ਨੋਬਲ ਅਮਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਤੋਂ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ
ਮਰਦਮੋਹ ਅਤੇ ਔਰਤਮੋਹ
ਮਰਦਮੋਹ ਅਤੇ ਔਰਤਮੋਹ ਦੋ ਸੰਕਲਪ ਹਨ ਜੋ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗਕ ਅਨੁਸਥਾਪਨ ਨੂੰ ਏਕਲ ਜੈਂਡਰ ਸਮਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਮਲਿੰਗੀ ਦੇ ਸੰਕਲਪੀਕਰਨ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਰਦਮੋਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲਿੰਗ ਦੀ ਨਰ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਤੀ ਖਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤ ਮੋਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲਿੰਗ ਦੀ ਨਾਰੀ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਤੀ ਖਿੱਚ ਹੈ। ਦੋਹਰਾਮੋਹ (ambiphilia) ਮਰਦਮੋਹ ਅਤੇ ਔਰਤਮੋਹ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਦੁਲਿੰਗਕਤਾ ਵੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿਤਲੀ
ਤਿਤਲੀ ਕੀਟ ਵਰਗ ਲੈਪੀਡੋਪਟੇਰਾ ਗਣ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਾਲਗ਼ ਤਿਤਲੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ, ਅਕਸਰ ਚਮਕੀਲੇ ਰੰਗੀਨ ਖੰਭ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬੜੀ ਪਿਆਰੀ ਉਡਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਤਿਤਲੀਆਂ (ਪਰਪਰਵਾਰ ਪੈਪੀਲਿਓਨਾਇਡੀਆ), ਸਕਿੱਪਰ (ਪਰਪਰਵਾਰ ਹੇਸਪਰਾਇਡੀਆ) ਅਤੇ ਪਤੰਗਾ-ਤਿਤਲੀਆਂ (ਪਰਪਰਵਾਰ ਹੇਡੀਲਾਇਡੀਆ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਤਿਤਲੀਆਂ ਦੇ ਪਥਰਾਟ 40-50 ਲੱਖ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਮਰਦਮੋਹ ਅਤੇ ਔਰਤਮੋਹ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿੰਗਕ ਅਨੁਸਥਾਪਨ
ਤਿਤਲੀ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ
ਤਿਤਲੀ ਬਾਰੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਬੁਝਾਰਤ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ: ਅਰਸ਼ੋਂ ਉਤਰੀ ਕਾਮਨੀ ਕਰ ਕੇ ਸੁੰਦਰ ਭੇਸ, ਜੋੜਾ ਸਤਰੰਗਾ ਪਹਿਨ ਕੇ ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ ਹੇਠ।
ਤਿਤਲੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕਈ ਬੋਲੀਆਂ ਵੀ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੇਠ ਪੇਸ਼ ਹੈ: ਕਾਲੀ ਤਿਤਲੀ ਕਮਾਦੋਂ ਨਿਕਲੀ ਕਿ ਉਡਦੀ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ ਪੈ ਗਿਆ
ਤਿਤਲੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: ਤਿਤਲੀ ਉੜੀ, ਬੱਸ ਤੇ ਚੜੀ, ਸੀਟ ਨਾ ਮਿਲੀ, ਰੋਣ ਲਗੀ, ਡਰਾਈਵਰ ਬੋਲਾ, ਆਜਾ ਮੇਰੇ ਪਾਸ, ਤਿਤਲੀ ਬੋਲੀ, ਹਟ ਬਦਮਾਸ਼,
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿਤਲੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੀਟ
ਨੀਕੌਨ ਡੀ810
ਨੀਕੌਨ ਡੀ810 ਇੱਕ 36.3 ਮੈਗਾਪਿਕਸਲ ਪ੍ਰੌਫੈਸ਼ਨਲ-ਗ੍ਰੇਡ ਫੁੱਲ ਫਰੇਮ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਸਿੰਗਲ ਲੈਂਸ ਰਿਫਲੈਕਟ ਕੈਮਰਾ ਹੈ, ਜੋਕਿ ਨੀਕੌਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ I ਇਸ ਕੈਮਰੇ ਦਾ ਐਲਾਨ, ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੂਨ 2014 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਜੁਲਾਈ 2014 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ I
ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਡੀ800/ਡੀ800ਈ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਮੇਜ ਸੈਂਸਰ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਇਐਸਓ 64 ਦੀ ਬੇਸ ਸੈਂਸਟਿਵੀਟੀ ਅਤੇ ਆਈਐਸਓ 32 to 51,200 ਤੱਕ ਦੀ ਵਾਧੂ ਰੇਂਜ, ਐਕਸਪੀਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨੋਏਸ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ 1 ਸਟਾਪ ਨੋਏਸ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ, ਡਬਲ ਬਫਰ ਸਾਇਸ, ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਫਰੇਮ ਰੇਟ ਅਤੇ ਵਧਾਈ ਹੋਈ ਬੈਟਰੀ ਲਾਇਫ਼, ਸੁਧਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆਟੋ ਫ਼ੋਕਸ – ਜੋਕਿ ਹੁਣ ਡੀ4ਐਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, 1080ਪੀ ਐਫ਼ਪੀਐਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਧਰੀ ਹੋਈ ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਈ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ I
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਸਹਾਇਕ ਸਮਾਨ
ਨੀਕੋਨ ਡਬਲਿਊਟੀ-4/ਡਬਲਿਊਟੀ-5 ਜਾਂ ਡਬਲਿਊਟੀ-5/ਡਬਲਿਊਟੀ-5ਏ (ਯੂਟੀ-1 ਨੈਟਵਰਕ ਵੀ) ਡਬਲਿਊਲੈਨ ਲਈ ਵਾਇਰਲੈਸ ਟ੍ਰਾਂਸਮੀਟਰ I ਤੀਜੇ ਧਿਰ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਉਪਲਭਦ ਹੈ I
ਨੀਕੋਨਵਾਇਰਲੈਸ ਰੀਮੋਟ ਕੰਟਰੋਲ ਜਾਂ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ
ਜੀਪੀਐਸ ਜੀਓਟੈਗਿੰਗ ਲਈ ਨੀਕੋਨ ਜੀਪੀ-1 ਜਾਂ ਜੀਪੀ-1ਏ ਜੀਪੀਐਸ ਯੁਨਿਟ Iਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਧੁਰਿ ਕੰਪਾਸ, ਡੇਟਾ ਲੋਗਰ, ਬਲੂਟੂਥ ਅਤੇ ਇੰਨਡੋਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੋਲਮੈਟਾ,[7] ਡੋਨ, [8] ਇਜ਼ੀਟੈਗ, ਫੂਲੋਗਾ੍ਫ਼ੀ, ਗਿਸਟੈਕ ਅਤੇ ਫੋਟਿਕਸ ਤੋਂ ਉਪਲਭਦ ਹਨ I ਤੁਲਣਾ/ਸਮੀਖਿਆ ਦੇਖੋ ਨੀਕੋਨ ਬੈਟਰੀ ਗਿ੍ਪ ਜਾਂ ਤੀਜੇ ਧਿਰ ਦੇ ਸਮਾਧਾਨ
ਗਰੇਟ ਬੈਰੀਅਰ ਰੀਫ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਥਾਵਾਂ
ਕਪੂਰੀ
ਕਪੂਰੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਘਨੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਘਨੌਰ ਤੋਂ ਦੂਰੀ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਅੰਬਾਲਾ ਤੋਂ ਦੂਰੀ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਲਗਪਗ 400 ਘਰਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 3500 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਥਾਵਾਂ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ, ਸੀਤਲਾ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮੰਦਰ, ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਦੀ ਦਰਗਾਹ, ਗੁੱਗਾ ਮਾੜੀ, ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਾਹਲਾ (ਬਲਾਕ ਲੋਹੀਆਂ)
ਮਾਹਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੋਹੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਰਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚਾਹਲ
ਹਰਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚਾਹਲ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਮਈ, 1957 ਨੂੰ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਆਲਮਪੁਰ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਰਾਮਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਹ 1988 ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ
ਹਰਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚਾਹਲ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦੇ ਕੋਲ ਪਿੰਡ ਆਲਮਪੁਰ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ 27 ਮਈ 1957 ਨੂੰ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਫਾਇਲਾਂ ਨੂੰ ਰੀਨੇਮ
ਫਾਇਲਾਂ ਨੂੰ ਰੀਨੇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਜਾਂ ਫੋਲਡਰ ਖੋਲ੍ਹੋ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਤੁਸੀਂ ਫਾਈਲਾਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ | ਕੰਟਰੋਲ ਬਟਨ ਦਬਾ ਕੇ ਫਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੋ | ਹੁਣ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਫਾਈਲ ਉੱਤੇ ਮਾਊਸ ਦਾ ਸੱਜਾ ਬਟਨ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ | ਹੁਣ ਮੀਨੂ ਵਿਚੋਂ ਰੀਨੇਮ (Rename) ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ | ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਫਾਈਲਾਂ ਚੁਣੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ picture ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ picture ਨਾਮ ਟਾਈਪ ਕਰਨ ਉੱਪਰੰਤ ਐਟਰ ਬਟਨ ਦਬਾ ਦਿਓ | ਕੰਪਿਊਟਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਫਾਈਲਾਂ ਦਾ ਨਾਂ picture(1), picture(2) ਅਤੇ picture(5) ਰੱਖ ਦੇਵੇਗਾ |
ਪੰਜਾਬੀ 'ਚ ਨਾਮ ਦੀ ਵਿਧੀ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਫਾਈਲ/ਫੋਲਡਰ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂਅ ਤੁਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ | ਹੁਣ ਰਾਈਟ ਕਲਿੱਕ ਕਰ ਕੇ ਰੀਨੇਮ (Rename) ਕਮਾਂਡ ਲਓ | ਭਾਸ਼ਾ ਪੱਟੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਚੁਣੋ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਟਾਈਪ ਕਰ ਦਿਓ |
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ
ਮੰਗੋਲ ਲਿੱਪੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਰਣਮਾਲਾਵਾਂ
ਰਾਇਪੁਰ, ਮਾਨਸਾ
ਰਾਇਪੁਰ, ਜਾਂ ਰਾਏਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਰਾਏਪੁਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 5530 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 23.93 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ
left|thumb|ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਰਾਏਪੁਰ, ਜਿਸਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ 212 m, ਲਗਭਗ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ29.90556°N, 75.25472°W ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਝੁਨੀਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮਾਨਸਾ ਸ਼ਹਿਰ ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ (21 km), ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਇਸ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ (32) km) ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਇਸ ਦੇ ਦੂਰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ (203 km). ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਹੁਣੇ ਹੁਣੇ 21 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ 11 ਪਿੰਡਾਂ ਬਾਜੇ ਵਾਲਾ, ਬੀਰੇ ਵਾਲਾ ਜੱਟਾਂ, ਝਰੀਆਂ ਵਾਲਾ (ਬਿਸ਼ਨਪੁਰਾ), ਟਾਂਡੀਆਂ, ਨੰਗਲਾ, ਪੇਰੋਂ, ਬੈਹਣੀਵਾਲ, ਬਾਣੇ ਵਾਲਾ, ਤਲਵੰਡੀ ਅਕਲੀਆ (ਛੋਟੀ ਤਲਵੰਡੀ), ਮਾਖਾ ਅਤੇ ਛਾਪਿਆਂ ਵਾਲੀ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਜਨਸੰਖਿਆ
2001 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 5,530 ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 940 ਪਰਿਵਾਰਾਂ, 2,940 ਮਰਦ ਅਤੇ 2,590 ਔਰਤਾਂ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 53% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ 47% ਹਨ, ਪ੍ਰਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ 880 ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਨਾਲ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ
alt=Old well in Raipur|left|thumb|ਪੁਰਾਣਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਧੂ ਗੋਤ ਦੇ ਜੱਟ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਖੂਹ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਣਵਰਤਿਆ ਪਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਖੰਡਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਮਰਦ ਆਪਣਾ ਵਿਹਲਾ ਸਮਾਂ ਸੱਥ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਕੇ ਜਾਂ ਤਾਸ਼ ਖੇਡ ਕੇ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। alt=Men sitting under Pipal tree|right|thumb|[[ਪਿੱਪਲ|ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ]]
ਧਰਮ
ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖ ਹੈ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਡੇਰੇ ਹਨ। <span ਡੇਰਾ ਸੰਤ ਤੋਤਾ ਰਾਮ ਬਹੁਤ ਭਸਿੱਧ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਏ style="color:blue;">ਵੱਡਾ ਡੇਰਾ ਡੇਰਾ ਅਤੇ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰੀਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ/ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ, ਅੱਗੇ, ਇੱਕ ਲਾਲੀ ਮੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਦੁਰਗਾ ਮੰਦਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਜਲਵਾਯੂ
ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਹਿਮਾਲਿਆ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਥਾਰ ਮਾਰੂਥਲ ਅਤੇ ਮਾਨਸੂਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਾਪਮਾਨ 43 °C ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 5 °C ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ। ਮਾਨਸੂਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਲਗਭਗ 70% ਬਾਰਸ਼ ਜੁਲਾਈ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
thumb|ਆਦਰਸ਼ ਪਬਲਿਕ ਐਸ.ਸੀ. ਸਕੂਲ, ਰਾਏਪੁਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਵਿੱਦਿਅਕ ਵਿਕਲਪ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਸੰਸਥਾ ਆਦਰਸ਼ ਪਬਲਿਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕਤਾ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਫਿਲਟਰ ਕੀਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾਵਰ ਗਰਿੱਡ, ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ ਅਤੇ ਰਿਵਰਸ ਓਸਮੋਸਿਸ ਪਲਾਂਟ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਹੈ।
ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
ਸਿੱਖਿਆ
ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ 800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।
ਡਰੇਨੇਜ
ਪਿੰਡ ਦੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: surrounding road) ਨੂੰ ਨਿਕਾਸੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਘਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਨੀਵੇਂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੂੜੇ ਅਤੇ ਬਰਸਾਤੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭੈੜੀ ਹੈ। ਬਾਕੀ  (ਸੜਕ) ਵੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮਾਨਸਾ ਅਤੇ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਭਰ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਫ਼ਰਗਨਾ ਖੇਤਰ
ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਫ਼ਰਗਨਾ ਖੇਤਰ 15 ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਫ਼ਰਗਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਅਰਥਚਾਰਾ
ਫ਼ਰਗਨਾ ਖੇਤਰ ਦਾ ਮੌਸਮ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਜਲਵਾਯੂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਫ਼ਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਰਗਨਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਪਾਹ, ਰੇਸ਼ਮਕੀੜਾ ਪਾਲਣ, ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਵਾਇਨ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗੋਸ਼ਤ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ, ਚੀਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਉਦਯੋਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਲ ਰਿਫ਼ਾਇਨਰੀ, ਖਾਦ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ, ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਦੀ ਬੁਣਾਈ, ਲਘੂ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਪੌਟਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਖੇਤਰ ਉਜ਼ਬੇਕ ਦਸਤਕਾਰੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ
ਅਕਾਰਬਨੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਅਕਾਰਬਨੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਅਕਾਰਬਨਿਕ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨਿਕ ਧਾਤਵੀਂ ਯੋਗਿਕਾਂ ਦੇ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਬਨਿਕ ਆਧਾਰਿਤ ਯੋਗਿਕਾਂ ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਕਾਰਬਨ-ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਬੰਧਨ (C-H) ਵਾਲੇ ਯੋਗਿਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਅਕਾਰਬਨਿਕ ਯੋਗਿਕਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਦੋ ਵਿਸ਼ਿਆ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਹੈ ਪਰ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਕਾਰਬਨੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪ-ਵਿਸ਼ਾ ਕਾਰਬਨਿਕ ਧਾਤਵੀਂ ਯੋਗਿਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਹਰ ਖੇਤਰ 'ਚ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ, ਧਾਤਵੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਰੰਗ, ਸਰਫੈਕਟੈਂਟ, ਪਾਲਿਸ, ਦਵਾਈਆ, ਬਾਲਣ, ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਬੁਰਜ ਮਾਨਸਾ
ਬੁਰਜ ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਫੂਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਘਰਾਂਗਣਾ
ਘਰਾਂਗਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਮਾਨਸਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਘਰਾਂਗਣਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2075 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 6.64 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਨੇੱਲੋਰ ਜ਼ਿਲਾ
ਨੇੱਲੋਰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਆਂਦਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ।
ਘਰਾਂਗਣਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨੇੱਲੋਰ ਜ਼ਿਲਾ
ਉਮਰ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਤੋਂ
ਕੁੱਲ ਪਿੰਡ - 1,110
ਮਾਇਆ
ਅਦਵੈਤ ਵੇਦਾਂਤ ਵਿੱਚ ਨਿਰਗੁਣ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਜਾਂ ਕਰਤਾਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਰਲ ਇਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਪੰਚ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਅਦਵੈਤਵਾਦ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਸ਼ਬਦ ਕਈ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ,ਜਿਵੇਂ ਭਰਮ,ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕਾਰਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਆਦਿ।
ਵੇਦ
ਰਿਗਵੇਦ ਤੇ ਯਜੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਇੰਦਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਭਰਮ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦਾ ਹੀ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਦਿਸਦੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮਿਥਿਆ ਜਾਂ ਮਾਇਆ ਰੂਪ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਨਿਰਗੁਣ ਸੰਤ ਸਨ ਤੇ ਅਦਵੈਤਵਾਦ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਅਦਵੈਤ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਚਲਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਥਲੇ ਉਹ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਫਾਸ,ਮਹਾਂ ਠਗਣੀ,ਡਾਇਣ ਆਦਿ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਵਿਦਿਆ-ਮਾਇਆ ਭਗਤ ਨੂੰ ਵੈਰਾਗਵਾਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਵਿਦਿਆ- ਮਾਇਆ ਉਸਨੂੰ ਸੰਸਾਰਮੁਖੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਇਆ ਦੇ ਭੇਦ
ਵੈਸ਼ਨਵ ਭਗਤੀ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭੇਦ ਹਨ:- ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਇਆ ਸ਼ਬਦ ਕਈ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ। ਮਾਇਆ ਦਾ ਇੱਕ ਅਰਥ ਮਾਂ ਹੈ:- ਦੂਜੇ ਅਰਥ ਛਲਾਵਾ,ਛਲ,ਧੋਖਾ,ਕਪਟ ਹਨ:- ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਦਾ ਇੱਕ ਅਰਥ ਹੋਰ ਹੈ:- ਜਗਤ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਦਿ-ਸ਼ਕਤੀ। ਜਿਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਸਤ,ਰਜ,ਤਮ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ :
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ
ਜੋਨ ਬਾਇਜ਼
ਜੋਨ ਬੇਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਜਨਵਰੀ 1941 ਨੂੰ ਹੋਇਆ |
ਮੈਰੀ ਪ੍ਰਾਈਡ
ਮੈਰੀ ਪ੍ਰਾਈਡ (ਜਨਮ 1955) ਹੋਮਸਕੂਲਿੰਗ ਅਤੇ ਇਸਾਈ ਮਸਲਿਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਰਸਾਲਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਉਸਦੀ ਹੋਮਸਕੂਲਿੰਗ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਸਿੱਖਿਆ 'ਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤਕਨੀਕ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਦੌਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਬਾਰੇ ਵੀ ਲਿਖਿਆ। ਹੋਮਸਕੂਲਿੰਗ ਲਹਿਰ 'ਚ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਈਡ ਨੇ ਨੂੰ ਬਤੌਰ "ਹੋਮਸਕੂਲ ਲਹਿਰ ਦੀ ਰਾਣੀ" ਅਤੇ "ਹੋਮਸਕੂਲਿੰਗ ਗੁਰੂ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।   ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, ਦ ਵੇਅ ਹੋਮ, ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਕ਼ੁਇਰਫੁਲ ਲਹਿਰ 'ਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਪ੍ਰਾਈਡ ਦਾ ਜਨਮ 1955 ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਈਡ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿੰਸੇਲਿਅਰ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ 1974 'ਚ ਇਲੈੱਕਟ੍ਰਿਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਚ ਬੈਚੁਲਰ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਬਿਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਇਸ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਕ੍ਰਿਸਚੈਨਨਿਟੀ 'ਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਏ। ਪ੍ਰਾਈਡ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਾਰਕੁਨ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਆਗੂ
ਕਬੂਲਪੁਰ (ਘਨੌਰ)
ਕਬੂਲਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਘਨੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਾਫ਼ੋ
thumb|ਮਿਊਨਿਖ ਵਿੱਚ ਗਲਿਪਟੋਥੈਕ ਦੀ ਇੱਕ ਤੀਵੀਂ ਦਾ ਸਿਰ, ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਸਾਫੋ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਪੋਰਟਰੇਟ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ1. ਸਾਫ਼ੋ ( / <span title="/ˈ/: primary stress follows">ˈ s <span title="/æ/: 'a' in 'bad'">æ f <span title="/oʊ/: 'o' in 'code'">oʊ / ; Aeolic ਯੂਨਾਨੀ ΨάπφωΨάπφω, Psappho ; ਅੰ. 630 – ਅੰ. 570 ਈਪੂ) ਲੇਸਬੋਸ ਟਾਪੂ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਕਵਿੱਤਰੀ ਸੀ।  ਸਾਫੋ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰਗੀਤਕ ਕਵਿਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੀਅਰ ਨਾਲ ਗਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਗੀਤਕਤਾ ਲਈ ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਾਫ਼ੋ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਵਿਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਕਵਿਤਾ - "ਓਡ ਟੂ ਅਫਰੋਡਾਈਟ" ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਬਾਕੀ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਗੀਤਕ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸਾਫ਼ੋ ਨੇ ਸੋਗ ਵੈਣ ਅਤੇ ਇਆਮਬਿਕ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਲਿਖੀ। ਸਾਫ਼ੋ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਐਪੀਗਰਾਮ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ੋ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਹੈਲਨਿਸਟੀਕਲ ਅਨੁਕਰਣ ਹਨ।
ਸਾਫ਼ੋ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਲੈਸਬੋਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੇ ਦੋਨੋਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਰੋਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਸਨ; 2014 ਵਿੱਚ ਲੱਭੀ ਗਈ ਕਵਿਤਾ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਲਗਭਗ 600 ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਜਲਾਵਤਨ ਕਰ ਕੇ ਸਿਸਲੀ ਮੁਲਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 570 ਈਪੂ ਤਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਾਓਨ ਮਲਾਹ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ੋ ਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜੁੜੀਆਂ ਦੰਦ ਕਥਾਵਾਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਸਾਫ਼ੋ ਇੱਕ ਬਹੁਤਾ ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਕਵਿਤਰੀ ਸੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਲੱਗਭਗ 10,000 ਲਾਈਨਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਹੈਲੇਨਿਸਟਿਕ ਸਿਕੰਦਰੀਆ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਦਰਯੋਗ ਨੌਂ ਪ੍ਰਗੀਤਕ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਸਾਫ਼ੋ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸਧਾਰਨ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਰੋਤ
alt=Red-figure vase painting of a woman holding a lyre. On the left, a bearded man with a lyre is partially visible.|thumb|ਸਾਫ਼ੋ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਅੰ. 470 ਈਪੂ ਤੋਂ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੀਅਰ ਅਤੇ ਪਿੱਕ ਫੜੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਲਕਾਊਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਲਈ ਰੁਖ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਫ਼ੋ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹਨ: ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਦਵਾਨ ਜੀਵਨੀਮੂਲਕ ਸਰੋਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਵਧਾਨ ਹਨ;  ਤਸਦੀਕਾਂ, ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਹੋਰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਸਾਫ਼ੋ ਦੇ ਜੀਵਨ ਸੰਬੰਧੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਹਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਫ਼ੋ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹਨ;ਅਤੇ ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ੋ ਨੇ ਜੀਵਨ ਜੀਵਿਆ ਸੀ।
ਤਸਦੀਕਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸਾਫ਼ੋ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਵਿਤਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ੋ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀਮਤੀ ਸਰੋਤ ਹਨ,  ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿ ਸਾਫ਼ੋ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਸਹੀ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਢੇ ਗਏ ਸਿੱਟੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਾਅਵੇ ਗਲਤ ਹਨ।  ਫਿਰ ਵੀ, ਤਸਦੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੁਝ ਵੇਰਵੇ ਸਾਫ਼ੋ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਲਏ ਹੋਏ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸਾਫ਼ੋ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।  ਉਹ ਲੈਸਬੋਸ ਦੇ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਤੇ ਮਿਟੀਲੇਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ 630 ਈਪੂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਪਰੰਪਰਾ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਲੀਅਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨਾਂ ਦਾ ਬਸ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਸਾਫ਼ੋ ਦੀ ਧੀ ਕਲੀਅਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸੇ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਸਾਫ਼ੋ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਘੱਟ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਵਾਹ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ੋ ਦੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਦਸ ਨਾਮ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ;   ਸੰਭਵ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਸਾਰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਫ਼ੋ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਫ਼ੋ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਨਾਮ ਸਕਾਮੈਨਡਰੋਨੀਮਸ ਹੈ।   ਓਵੀਡ ਦੇ ਹੀਰੋਇਡਜ਼ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਸਾਫ਼ੋ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਫ਼ੋ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਚੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਕੈਂਪਬੈਲ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਵੇਰਵਾ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਕਵਿਤਾ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਗੁੰਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ। ਸਾਫੋ ਦਾ ਖੁਦ ਦਾ ਨਾਂ ਕਈ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਹਿੱਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਆਪਣੀ ਹੀ ਐਰੋਨੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਉਹ ਰੂਪ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ ਉਹ ਹੈ: Psappho।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਪੂ
ਔਡਿਸ਼ਨ (1999 ਫ਼ਿਲਮ)
ਔਡੀਸ਼ਨ (オーディション) 1999 ਦੀ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਵਲ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ ਡਰਾਵਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਟਕਾਸ਼ੀ ਮਾਈਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਧਵਾ, ਸ਼ਿਗਘਰੂ ਅਯਾਮਾ (ਰਾਇ ਈਸ਼ਾਬਾਸ਼ੀ) ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਤਨੀ ਲੱਭੀ ਹੈ। ਅਯਾਮਾ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਨਵੇਂ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜਾਤੀ ਆਡੀਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਯਾਮਾ ਆਸਮੀ (ਈਹੀ ਸ਼ੀਨਾ) ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਡੇਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਫੇਰ ਉਸਦਾ ਅਤੀਤ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਇਹਨਾਂ ਸਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਣ ਲਗਦਾ ਹੈ।
ਔਡਿਸ਼ਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀ ਕੰਪਨੀ ਓਮੇਗਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਉਤਪਾਦਨ ਰਿੰਗ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਰੂ ਮੁਰਕਮੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਔਡਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖਰੀਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਪਰੋਗਰਾਮਰ ਡੈਸੁਕ ਟੈਂਗਨ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਿਇਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਲਈ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਹਫਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣ ਗਈ ਸੀ।
ਕਾਸਟ
ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ      :
ਵਿਕਾਸ
alt=Novelist Ryu Murakami|left|thumb|ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਰਯੁ ਮੁਰਾਕਮੀ ਦੁਆਰਾ ਉਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚੋਂ ਲਈ ਗਈ ਸੀ ਔਡਿਸ਼ਨ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਉਤਪਾਦਨ ਕੰਪਨੀ ਜਪਾਨੀ ਕੰਪਨੀ ਓਮੇਗਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸੀ। ਓਮੇਗਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹਿਡੀਓ ਨਕਾਟਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਰਿੰਗ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੀ; ਇਹ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਦੀ ਚਰਚਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1999 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਡਾ. ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ
ਡਾ. ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ (ਜਨਮ 12 ਅਪਰੈਲ 1941) ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਖੋਜੀ ਬਿਰਤੀ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਗਲਪਕਾਰ ਹੈ।
ਜਨਮ ਤੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ
ਡਾ. ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ ਦਾ ਜਨਮ ਬਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਟੋਭਾ ਟੇਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ 359 ਚੱਕ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਇਲਪੁਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 12 ਅਪਰੈਲ (6 ਫੱਗਣ) 1941 ਨੂੰ ਸ੍ਰ. ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਘਰ ਮਾਤਾ ਸ੍ਰੀ ਹਰਬੰਸ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪੁਸ਼ਤੀ ਪਿੰਡ ਗੁਨੋਵਾਲਾ ਨੇੜੇ ਜੰਡਿਆਲਾ ਗੁਰੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹੈ।
ਵਿੱਦਿਆ
ਡਾ. ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਗਗੋਮਾਡਲ ਦੇ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਅੱਠਵੀਂ ਪਾਸ ਕਰ ਕੇ 1957 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਆ ਕੋਲ ਪਿੰਡ ਕੈਰੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਤੱਕ ਵਿੱਦਿਆ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਐਮ.ਏ. ਪੰਜਾਬੀ ਕਰ ਕੇ 1979 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। 1984 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਧਿਐਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਏ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਡਾ. ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ ਨੇ ਕਹਾਣੀ, ਨਾਵਲ, ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਰਚੀਆਂ। ਲੇਖਕ ਨੇ 5 ਨਾਵਲ, 2 ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 4 ਜੀਵਨੀਆਂ ਅਤੇ 7 ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸਾਹਿਤਕ ਦੇਣ
ਡਾ. ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਹੈ। ਕੈਰੋਂ ਖੋਜੀ ਅਤੇ ਸਿਰੜੀ ਬਿਰਤੀ ਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਨਣ ਲਈ ਓੁਹਨਾਂ ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਦੀ ਖੋਜ ਪੂਰੇ ਸਿਰੜ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਕੈਰੋਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਇਛਾਵਾਂ, ਕਾਮਨਾਵਾਂ, ਟੁੱਟਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ, ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਤਿੜਕਣ, ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਦਲਦਲ ਵਿੱਚ ਧਸ ਚੁੱਕੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਕੈਰੋਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਵਲ 'ਨਾਦ-ਬਿੰਦ' ਛਪਣ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਚਰਚਾ ਚ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਚ ਕੈਰੋਂ ਨੇ ਯੋਗ ਧਿਆਨ, ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ, ਕਾਮ-ਵਾਸਨਾ ਅਤੇ ਬੰਦੇ ਦੇ ਚੇਤਨ-ਅਵਚੇਤਨ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਦਵੰਦ ਨੂੰ ਪਕੜਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਯਾਦਾਂ, ਡਾਇਰੀ, ਪਿੱਛਲ ਝਾਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਰਨਾਤਮਕ ਜੁਗਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕਥਾਨਕ ਉਸਾਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ, ਲੋਕ ਧਰਾਈ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਤ ਉਸ ਦੀ ਨਾਵਲੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਸਾਧਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਯਥਾਰਥ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਅਨੇਕਾਂ ਪੱਖ ਅਤੇ ਪਾਸਾਰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਰਾਮਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ
thumb|ਰਾਮਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਰਾਮਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਬਿਰਾਨੀਆ, ਫਤੇਹਪੁਰ ਸ਼ੇਖਾਵਤੀ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ਵਿਖੇ 1975 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ, ਹਿੰਦੀ ਗਲਪ ਲੇਖਕ, ਫਿਲਮ ਗੀਤਕਾਰ, ਫਿਲਮ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਾਰੇ ਮੋਹਰੀ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾ ਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਸਿਆਸੀ ਵਿਅੰਗ, ਕੌਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ ਚੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਵੇਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਫਿਲਮ  'ਜ਼ੈੱਡ ਪਲੱਸ', ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਪਟਕਥਾ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਫਿਲਮ ਭੋਭਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿਖਾਈ ਅਤੇ ਸਰਾਹੀ ਗਈ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਖੇਡ
ਖੇਡ (ਜਾਂ ਖੇਡਾਂ) ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾਪ੍ਰਸਤ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ, ਬੇਕਾਇਦਾ ਜਾਂ ਜੱਥੇਬੰਦਕ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਰਾਹੀਂ, ਸਰੀਰਕ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਮੁਹਾਰਤ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਨਾਲ਼ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ ਵੀ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਖੇਡਾਂ ਹਨ, ਕੁਝ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਲੁੜੀਂਦੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਕੁਝ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਖੇਡ ਸਕਣ, ਭਾਵੇਂ ਜੋਟੀ ਵਜੋਂ ਜਾਂ ਕੱਲ੍ਹਮ-ਕੱਲੇ।
ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਖੇਡਾਂ ਕਈ ਅਸੂਲਾਂ ਜਾਂ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਬੇਦਾਗ਼ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੇਤੂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਸਲਾ ਅਟੱਲ ਜਾਂ ਇੱਕਸੁਰ ਰਹਿ ਸਕੇ। ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਪਤਾ ਸਰੀਰਕ ਵਾਕਿਆਂ ਤੋਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੋਲ ਮਾਰਨੇ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਕੀਰ ਟੱਪਣੀ, ਜਾਂ ਫੇਰ ਜੱਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡ ਦੇ ਕੌਤਕ ਵੇਖ ਕੇ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਮੁਹਾਰਤ ਜਾਂ ਹੁਨਰੀ ਛਾਪ ਵਰਗੇ ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਜਾਂ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਮਾਪਦੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਜੱਥੇਬੰਦਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਖੇਡ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਛੁੱਟ, ਖੇਡਾਂ ਗ਼ੈਰ-ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਵਾਸਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਦਿਲ-ਪਰਚਾਵੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਰਸ਼ਕੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰਦੀਆਂ ਭੀੜਾਂ ਪੁੱਜਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਪਸਰੇ ਹੋਏ ਸਰੋਤਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏ.ਟੀ. ਕਰਨੀ, ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੰਪਨੀ, ਮੁਤਾਬਕ ਸੰਸਾਰਕ ਖੇਡ ਸਨਅਤ ਦਾ 2013 ਤੱਕ ਕੁੱਲ ਮੁੱਲ $620 ਅਰਬ ਸੀ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਮਾਨਸ ਝੀਲ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> <mapframe text="Lake Manas (center) and Lake Ailik (top)" width="200" height="200" zoom="9" latitude="45.8" longitude="85.933333" />ਮਾਨਸ ਝੀਲ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਉਈਗਰ ਆਟੋਨੋਮਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੂਣ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਡਜ਼ੰਗੇਰੀਅਨ ਬੇਸਿਨ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਗੁਰਬੰਤੁੰਗਗਟ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਝੀਲ ਹੋਬੋਕਸਰ ਮੰਗੋਲ ਆਟੋਨੋਮਸ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਸਤੀ ਕਰਾਮੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਉਰਹੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ, ਲਗਭਗ 40 km ਝੀਲ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ।
ਮਾਨਸ ਝੀਲ ਨੂੰ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਯਿਹਾਕੇ ਝੀਲ ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮਾਨਸ ਝੀਲ ਨੂੰ ਤਿਆਨ ਸ਼ਾਨ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਮਾਨਸ ਨਦੀ ਦਾ ਅੰਤਮ ਬਿੰਦੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਦੀ ਦਾ ਬੈੱਡ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਝੀਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਇਤਿਹਾਸ
ਚੀਨੀ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਖੋਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਜ ਦੀ ਮਾਨਸ ਝੀਲ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਝੀਲ, ਪੁਰਾਣੀ ਮਾਨਸ ਝੀਲ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਡਜ਼ੰਗੇਰੀਅਨ ਬੇਸਿਨ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀ ਮਾਨਸ ਝੀਲ ਅਰਲੀ ਪਲੇਸਟੋਸੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਰਲੀ ਕੁਆਟਰਨਰੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਮੱਧ ਚਤੁਰਭੁਜ ਵਿੱਚ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਦੀਆਂ ਜੋ ਪੁਰਾਣੀ ਮਾਨਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਵਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਇਰਟੀਸ਼ ਹੁਣ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਲੁੰਗੁਰ ਨਦੀ ਉਲੁੰਗੂਰ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਮਕੀਆਓ ਨਦੀ, ਮਾਨਸ ਝੀਲ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਤੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀ।
ਪੁਰਾਣੇ ਐਲੂਵੀਅਲ ਪੱਖਿਆਂ ਅਤੇ ਲੇਕਸਟ੍ਰੀਨ ਟੈਰੇਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀ ਮਾਨਸ ਝੀਲ ਦਾ ਪੱਧਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 280 ਮੀਟਰ ਉੱਪਰ ਸੀ।
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀ ਮਾਨਸ ਝੀਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ, ਇਸਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਲੇਟ ਕੁਆਰਟਰਨਰੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਈ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸ ਝੀਲ, ਆਈਲਿਕ ਝੀਲ (ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਯਾਂਗ ਨਦੀ ਦਾ ਅੰਤ ਬਿੰਦੂ ਹੈ), ਅਤੇ ਐਲਨ ਨੂਰ ਹਨ।
20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਜ ਦੀ ਮਾਨਸ ਝੀਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਐਲਨ ਨੂਰ (  ਸੀ। , ਜਾਂ (    , ਅੱਜ ਦੀ ਮਾਨਸ ਝੀਲ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਹ ਉਹ ਝੀਲ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ (18ਵੀਂ-19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ) ਐਲਨ ਨੂਰ ਨੂੰ ਮਾਨਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੁਟੂਬੀ ਨਦੀ (呼图壁河) ਅਤੇ ਸੰਤੂਨ ਨਦੀ (三屯河) ਦੇ ਪਾਣੀ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਦੋ ਨਦੀਆਂ ਤਿਆਨ ਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਹੁਟੂਬੀ ਅਤੇ ਚਾਂਗਜੀ ਕਾਉਂਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਡਜ਼ੰਗੇਰੀਅਨ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ, ਉਹ ਮਾਨਸ ਝੀਲ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਐਲਨ ਨੂਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲੀਆ ਇਤਿਹਾਸ
1950 ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਮਾਨਸ ਨਦੀ ( ਸ਼ੀਹੇਜ਼ੀ / ਮਾਨਸ ਕਾਉਂਟੀ ਖੇਤਰ, ਉਹ ਖੇਤਰ ਜਿੱਥੇ ਨਦੀ ਤਿਆਨ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਝੰਗੇਰੀਅਨ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ) ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਅਤੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਸਿੰਚਾਈ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਮਾਨਸ ਨਦੀ ਸਿੰਚਾਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ 1962 ਤੱਕ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ 1.36 km3 ਤੱਕ ਵਰਤਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਪਾਣੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਮਾਨਸ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਵਹਿ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮਾਨਸ ਝੀਲ ਤੱਕ ਵੀ ਘੱਟ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਐਲਨ ਨੂਰ, ਜਿਸਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤਹ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ 238 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (92 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਕ ਗਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 261-263 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ, ਖਾਰੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨੰਗਾ ਮੈਦਾਨ ਹੈ।
ਨੋਟਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸੁਖਬੀਰ
ਸੁਖਬੀਰ, (ਹਿੰਦੀ: सुखबीर) (9 ਜੁਲਾਈ 1925 - 22 ਫਰਵਰੀ 2012), ਉਰਫ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 7 ਨਾਵਲ, 11 ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 5 ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਨੇਕਾਂ ਨਿਬੰਧ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ ਰਿਵਿਊ ਛਪ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਸੁਖਬੀਰ ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ 1950 ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਨੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਬਲਬੀਰ ਤੋਂ ਸੁਖਬੀਰ ਛਾਪਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਇਹੀ ਨਾਮ ਆਪਣਾ ਲਿਆ।
ਉਹਦਾ ਪਿਤਾ ਮਨਸ਼ਾ ਸਿੰਘ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਇੰਜਨੀਅਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੁਖਬੀਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਦਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਖਿਆਲਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਦਾ ਅਸਰ ਸੁਖਬੀਰ ਦੀ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਤੇ ਉਮਰ ਭਰ ਰਿਹਾ। ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਬੀਰਮਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਸੀ ਜਦੋਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬਦਲੀ ਕਰਨ ਮੁੰਬਈ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਉਥੋਂ ਹੀ ਕੀਤੀ। ਉਥੋਂ ਹੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1958 ਵਿੱਚ ਉਹ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਉਚੇਰੀ ਵਿਦਿਆ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਐਮ ਏ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲਿਸਟ ਬਣੇ।
ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਲੇਖਕ, ਕਾਲਜ ਲੈਕਚਰਾਰ, ਆਦਿ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਲਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁੱਲਵਕਤੀ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਜੀਵਨ ਗੁਜਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਗੰਭੀਰ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਖਬੀਰ ਨੂੰ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ 22 ਫਰਵਰੀ 2012 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਉਸਦਾ ਬੇਟਾ - ਨਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਅਣਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭਾਵ
ਸੁਖਬੀਰ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸਟੇਨਬੈਕ, ਚੈਖਵ, ਇਰਵਿੰਗ ਸਟੋਨ, ਫਰਾਇਡ, ਟੀ ਐੱਸ ਈਲੀਅਟ, ਪਾਬਲੋ ਨਰੂਦਾ, ਸਰਦਾਰ ਜਾਫਰੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰ, ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਅਤੇ ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸੁਖਬੀਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਮੋਢੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1961 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਉਸਦਾ ਨਾਵਲ 'ਰਾਤ ਦਾ ਚਹਿਰਾ' ਇਕ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਇਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਰਾਤ ਵਿਚ ਫੈਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਉਸਨੇ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਧਾਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸਦੀ ਇਕ ਉਦਾਹਰਣ ਕਹਾਣੀ ਹੈ "ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਰਾਤ", ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰ ਆਪਣੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਗੁੰਮ ਚੁੱਕੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਗ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦਮਨਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕ ਅਨੋਖਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਾਵਿਕ ਲੇਖਾ-ਚਿੱਤਰਾਂ ਲਿਖਣਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਸਿਖ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ, ਲੇਖਕ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ, ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ, ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ, ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ, ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ, ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਹਿਰਾਈ ਅਤੇ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਧੀਰ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ, ਜੋ ਫਰਵਰੀ – ਅਪ੍ਰੈਲ 2010 ਵਿਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਸਿਕ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੂਰਜ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਹ 1989 ਵਿਚ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਫਜ਼ ਤੇ ਲੀਕਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਏ ਸਨ।
ਉਸਨੇ ਦਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ ਜਿਹੀਆਂ ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਲੇਖਾ-ਚਿੱਤਰ ਲਿਖੇ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੇਂਟਰ ਇਮਰੋਜ਼ ਦਾ ਹੈ।
ਸੁਖਬੀਰ ਦਾ ਸ਼ਬਦੀ ਸਵੈ-ਚਿੱਤਰ
ਸੁਖਬੀਰ: ਸੈਲਫ ਪੋਰਟ੍ਰੇਟ
ਸੁਪਨਕਾਰ ਹਾਂ ਭਾਵੇਂ ਆਮ ਜਿਹੀ ਮਿੱਟੀ ਹਾਂ ਮੈਂ ਖਰਵੀ ਤੇ ਤਗੜੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਜੋ ਗੁੰਨ੍ਹੀ ਗਈ ਏ
ਮਿੱਟੀ ਜਿਸ ਦੇ ਸਵਾਦ ਅਨੇਕਾਂ ਮਿੱਟੀ ਜਿਸ ਦੇ ਤੇਲ 'ਚ ਬੱਤੀ ਜਗਦੀ ਮਿੱਟੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦੀਆਂ ਤ੍ਰਾਟਾਂ ਸੁਪਨੇ ਤੇ ਰੰਗ ਹਨ
ਆਮ ਜਿਹਾ ਇੱਕ ਚਿਹਰਾ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਚਿਹਰਿਆਂ ਦੇ ਨਕਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਨਕਸ਼ ਜੋ ਝਖੜਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤਰਾਸ਼ੇ ਗਏ ਹਨ ਨਕਸ਼ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭੁੱਖਾਂ ਤ੍ਰੇਹਾ ਤ੍ਰਿਪਤੀਆਂ ‘ਚੋ ਲੰਘ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਤਾਅ ਖਾਧਾ
ਇਹ ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਨਹੀਂ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ‘ਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਹਨ ਤੇ ਉਨਹਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਰੁਹ ਦਾ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਚਾਨਣ ਏ
ਇਕ ਚਿਹਰਾ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੰਦੇ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਏ ਤਾਹੀਂ ਹਰ ਇੱਕ ਚਿਹਰਾ ਮੈਂਨੁ ਭਾਉਂਦਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਹਰਖ ਸੋਗ ਹਾਂ ਤੱਕਦਾ ਅਜੇ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਏ ਧੂੜਾਂ ਫੱਕਦਾ ਜਹਿਰ ਦਾ ਕੋੜਾ ਸਵਾਦ ਪਚਾਉਂਦਾ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਨੇ ਕਦੇ ਸੀ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਤਾ ਤਾਂਹੀ ਤਾਂ ਇਹ ਅੱਜ ਤਾਈਂ ਜਿਉਂਦਾ ਏ
ਸੁਪਨੇ ਸਿਰਜਦਾਂ ਹਾਂ ਮੈਂ ਉਂਜ ਤਾਂ ਆਮ ਜਿਹੀ ਮਿੱਟੀ ਹਾਂ ਆਦਿ ਕਾਲ ਦੇ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਜੋ ਗੁੰਨ੍ਹੀ ਗਈ ਏ I
ਅਨੁਵਾਦ
‘ਗੋਰਕੀ ਦੇ ਖਤ’, ‘ਪੋਸਤੋਵਸਕੀ ਦਾ ‘ਸੁਨਹਿਰੀ ਗੁਲਾਬ’ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ ‘’ ਜੋ ਟਾਲਸਟਾਏ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲ ‘ਵਾਰ ਐਂਡ ਪੀਸ’ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1925 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਜਾਕੁਤਸਕ
ਜਾਕੁਤਸਕ (Якутск; Дьокуускай, Jokūskai, ) ਰੂਸ ਦੇ ਸਾਖਾ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਰਕਟਿਕ ਚੱਕਰ ਤੋਂ 450 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ (280 ਮੀਲ) ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। 2010 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 2,69,601 ਹੈ ਜਦਕਿ 2002 ਤੇ 1989 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 2,10,642 ਤੇ 1,86,626 ਸੀ।
ਜਾਕੁਤਸਕ ਲੇਨਾ ਨਦੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਾਕੁਤਸਕ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਛੋਟਾ ਮੈਗਨ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਵੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਹੀਰਿਆਂ ਦੀ ਕਾਫੀ ਸਪਲਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਜਮਸੰਖਿਆ 3 ਲੱਖ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਮੱਧਮਾਨਤ (ਐਵਰੇਜ) ਤਾਪਮਾਨ −34 °C (−30 °F) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਠੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਤੁਰਕੀ ਸਾਖਾ ਲੋਕ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਕੁਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 13ਵੀਂ ਤੇ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਸ ਕਰ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘੁਲ-ਮਿਲ ਗਏ। ਰੂਸੀ ਜਾਕੁਤਸਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1632 ਵਿੱਚ ਓਸਟ੍ਰਾਗ (ਛੋਟਾ ਕਿਲ੍ਹਾ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਓਟਰ ਬੇਕੇਤੋਵ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। 1639 ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੋਏਵੁਦਸਤਵੋ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਾਕੁਤਸਕ ਵੋਏਵੁਦ ਜਲਦ ਹੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੂਸੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸਦਾ ਪੂਰਬ ਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਿਸਤਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1880-90ਵਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਨਿੱਕਾ ਪਿੰਜ ਹੀ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਤੇ ਹੋਰ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਟਾਲਿਨ ਦੇ ਰਾਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਸਮੇਂ ਇਹਨਾਂ ਭੰਡਾਰਾਂ ਜਾ ਕਾਫੀ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕੈਂਪਾਂ ਦੇ ਤਾਜ਼ ਵਾਧੇ ਨੇ ਵੀ ਜਾਕੁਤਸਕ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਤਾਪਮਾਨ
ਸਿਆਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਕਾਫੀ ਠੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੁਲਾਈ ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ ਤੱਕ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਮੱਧਮਾਨ ਕ੍ਰਮਵਾਰ +19.5 °C (67.1 °F) ਤੋਂ −38.6 °C (−37.5 °F) ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਕੁਤਸਕ ਪਾਰਮਾਫ਼੍ਰੋਸਟ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਤੇ ਇੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰ ਬਜਰੀ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨਟਾਰਕਟਿਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਠੰਡਾ ਤਾਪਮਾਨ ਯਾਨਾ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਜਾਕੁਤਸਕ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਖਾ ਗਣਰਾਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂੂਸੀ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਮੋਰਟਲ ਕੌਮਬੈਟ
ਮੋਰਟਲ ਕੌਮਬੈਟ ਇਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮੀਡੀਆ ਫ੍ਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀ ਹੈ ਜੋ ਵਿਡੀਓ ਗੇਮਾਂ ਦੀ ਇਕ ਲੜੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿਚ 1992 ਵਿਚ ਮਿਡਵੇ ਗੇਮਜ਼ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਸਟੂਡੀਓ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਗੇਮ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਚਾਰ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ ਜੋ ਐਡ ਬੂਨ ਅਤੇ ਜੌਨ ਟੋਬੀਅਸ ਨੇ ਜੀਨ-ਕਲਾਉਡ ਵੈਨ ਡੈਮਏ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵਾਲੀ ਇਕ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਬਣਾਉਣੀ ਸੀ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਡਿੱਗਿਆ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੋਰਟਲ ਕੌਮਬੈਟ ਨਾਮਕ ਇਕ ਕਲਪਨਾ- ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਲੜਾਈ ਦੀ ਖੇਡ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਮੌਰਟਲ ਕੌਮਬੈਟ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲੜਨ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਲੜਾਕੂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਹੁੰਚਿਆ ਜੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨੇ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਅਸਲ ਖੇਡ ਨੇ ਕਈ ਐਕਸ਼ਨ-ਐਡਵੈਂਚਰ ਗੇਮਜ਼, ਫਿਲਮਾਂ ( ਐਨੀਮੇਟਡ ਅਤੇ ਲਾਈਵ ਐਕਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਸੀਕਵਲ ਦੇ ਨਾਲ ), ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ( ਐਨੀਮੇਟਡ ਅਤੇ ਲਾਈਵ-ਐਕਸ਼ਨ ) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਲੜੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੀਕਵਲ ਅਤੇ ਸਪਿਨ-ਆਫ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਾਰਡ ਗੇਮ ਅਤੇ ਲਾਈਵ-ਐਕਸ਼ਨ ਟੂਰ. ਸਟ੍ਰੀਟ ਫਾਈਟਰ ਅਤੇ ਟੇਕਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੋਰਟਲ ਕੌਮਬੈਟ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਲੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੀਡੀਆ ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਸ ਲੜੀ ਵਿਚ ਹਿੰਸਕ ਸਮਗਰੀ ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ਾਸਕਰ ਇਸ ਦੀਆਂ ਘਾਤਕਤਾਵਾਂ (ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਲਾਂ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। <i id="mwLg">ਮੋਰਟਲ ਕੌਮਬੈਟ ਦੇ</i> ਦੁਆਲੇ ਹੋਏ ਵਿਵਾਦਾਂ, ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ, ਈਐਸਆਰਬੀ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਰੇਟਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ. ਇਸ ਲੜੀ ਦੀਆਂ ਮੁਢੱਲੀਆਂ ਗੇਮਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ਡ ਸਪ੍ਰਾਈਟਸ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪੈਲੇਟ ਦੀ ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਵੀ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਿਡਵੇ ਦੇ ਦੀਵਾਲੀਆਪਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੋਰਟਲ ਕੌਮਬੈਟ ਵਿਕਾਸ ਟੀਮ ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰਰੋਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡਮ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ। ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਫਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਚਾਲੂ ਕੀਤੇ।
ਗੇਮਪਲੇਅ
left|thumb| ਮਾਰਟਲ ਕੌਮਬੈਟ II ਆਰਕੇਡ ਕੈਬਨਿਟ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਬੋਰਡ ਅਸਲ ਤਿੰਨ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਪਡੇਟਸ, ਮੋਰਟਲ ਕੌਮਬੈਟ (1992), ਮੋਰਟਲ ਕੌਮਬੈਟ II (1993), ਮੋਰਟਲ ਕੌਮਬੈਟ 3 (1995), ਅਲਟੀਮੇਟ ਮੌਰਟਲ ਕੋਮਬੈਟ 3 (1995), ਅਤੇ ਮੋਰਟਲ ਕੌਮਬਟ ਟ੍ਰਾਈਲੋਜੀ (1996), ਨੂੰ 2 ਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਆਰਕੇਡਾਂ ਵਿਚ ਜਾਇਸਟਸਟਿਕ ਅਤੇ ਪੰਜ ਬਟਨਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡੇ ਗਏ ਸਨ: ਉੱਚ ਪੰਚ, ਘੱਟ ਪੰਚ, ਉੱਚ ਕਿੱਕ, ਲੋ ਕਿੱਕ ਅਤੇ ਬਲਾਕ.ਮਾਰਟਲ ਕੋਮਬੈਟ 3 ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਅਪਡੇਟਾਂ ਨੇ ਛੇਵਾਂ "ਰਨ" ਬਟਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਮੁਢੱਲੇ ਮੌਤ ਦੇ ਕੋਮਬੈਟ ਗੇਮਜ਼ ਵਿਚਲੇ ਪਾਤਰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, ਇਕੋ ਇਕ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਾਲ ਹੈ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਡਿਵੈਲਪਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਮਿਡਵੇ ਗੇਮਜ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਇਕੋ ਸਟਾਈਲਡ ਲੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਅਟੈਕ ਬਟਨਾਂ ਨਾਲ ਪੰਚਾਂ ਅਤੇ ਕਿੱਕਾਂ ਅਤੇ ਬਲਾਕਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਲੜੀ ਲਈ ਰੱਖਣਗੇ। ਘਾਤਕ ਕੋਮਬੈਟ: ਮਾਰੂ ਗੱਠਜੋੜ ਨੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਚਾਲਾਂ ਨਾਲ ਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਲੜਾਈ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਹੈ। ਮਾਰੂ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਕੋਮਬੈਟ ਤੱਕ: ਧੋਖਾ, ਪਾਤਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀ ਪਾਤਰ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਲੜਾਈ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ: ਦੋ ਨਿਹੱਥੇ ਸ਼ੈਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਇਕ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਅਪਵਾਦ ਮੌਰਟਲ ਕੌਂਬੈਟ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ : ਆਰਮਾਗੇਡਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਖਸ਼ ਵਰਗੇ ਬੌਸ ਪਾਤਰ ਮੋਲੋਕ ਅਤੇ ਓਨਾਗਾ ਜਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਲੜਨ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਹੋਵੇਗੀ।  ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੜੀ ਵਿਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਅਸਲ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਕਾਲਪਨਿਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਗੋਰੋ ਦੀਆਂ ਲੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਇਸ ਤੱਥ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਹਨ। ਆਰਮਾਗੇਡਨ ਲਈ, ਖੇਡਣ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਸੰਖਿਆ ਕਾਰਨ ਲੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਅੱਖਰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੋ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਕ ਹੱਥ ਤੋਂ ਲੜਾਈ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਇਕ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ) ਤੱਕ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।   ਮਾਰਟਲ ਕੌਮਬੈਟ ਬਨਾਮ. ਡੀ ਸੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਹਰੇਕ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਾਲਾਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਿਆਪਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦੇਣ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਮਲਟੀਪਲ ਲੜਾਈ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਕੁਝ ਪਾਤਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈ ਲੜਾਈ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।  2011 ਦਾ ਮਾਰਟਲ ਕੋਮਬੈਟ ਇੱਕਲੇ 2 ਡੀ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਰਦਾਰ 3 ਡੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਪਿਛਲੀਆਂ ਐਮ ਕੇ ਗੇਮਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਨਿਯੰਤਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਚਾਰ ਹਮਲੇ ਦੇ ਬਟਨ ਹਰ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਗ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਟਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਰੰਟ ਪੰਚ, ਬੈਕ ਪੰਚ, ਫਰੰਟ ਕਿੱਕ ਅਤੇ ਬੈਕ ਕਿੱਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਅਗਲਾ ਅਤੇ ਪਿਛਲਾ ਹਿੱਸਾ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗ ਨੇੜਿਓਂ ਅਤੇ ਦੂਰ ਤੋਂ ਵਿਰੋਧੀ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹੈ।)
ਮਾਰਟਲ ਕੌਮਬੈਟ: ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਮਾਰਟਲ ਕੌਮਬੈਟ : ਆਰਮਾਗੇਡਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ "ਕੋਨਕੁਐਸਟ", ਇੱਕ ਮੁਫਤ-ਰੋਮਿੰਗ ਐਕਸ਼ਨ-ਐਡਵੈਂਚਰ ਮੋਡ ਹੈ ਜੋ ਸਿੰਗਲ-ਪਲੇਅਰ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਫੈਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਰਟਲ ਕੋਮਬੈਟ ਲੜੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਜਾਣੀ ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਸ ਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਚਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਫੈਟਾਟੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਅਸਲ ਵਿਚਾਰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗੇਮਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁਫਤ ਹਿੱਟ ਦੇਣਾ ਸੀ।  ਬੁਨਿਆਦੀ ਘਾਤਕ ਚਾਲਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਜੇਤੂ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਰਾਇਆ, ਬਚਾਅ ਰਹਿਤ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਘੋਰਢੰਗ ਨਾਲ ਕਤਲ ਕਰਕੇ ਇਕ ਮੈਚ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਪਾਤਰ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਕੋ ਅਪਵਾਦ ਹੈ ਮਾਰਟਲ ਕੌਮਬੈਟ : ਆਰਮਾਗੇਡਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕ੍ਰੇਟ-ਏ-ਫੈਟਾਲੀਟੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਲ ਤੋਂ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਿੰਸਕ ਹਰਕਤਾਂ ਦੀ ਇਕ ਲੜੀ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਤਰਾਂ ਲਈ ਆਮ ਹੈ।
ਟੌਰੋਡੌਂਟਿਜ਼ਮ
ਟੌਰੋਡੌਂਟਿਜ਼ਮ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਰੂਪਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਬਦਲਾਵ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਅਕਸਰ ਬਹੁਤੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪਲਪ ਖਾਨੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪਲਪ ਦੇ ਤਲੇ ਤੇ ਸ਼ਿਖਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਪਨ ਇਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਟੌਰੋਡੌਂਟਿਜ਼ਮ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ “ਬਲਦ ਵਰਗਾ” ਦੰਦ। ਦੰਦ ਦੇ ਰੇਡੀਓਗ੍ਰਾਫ ਵਿੱਚ ਦੰਦ ਆਇਤਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖਰ ਸ਼ੰਕੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਲਪ ਖਾਨਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਵਿਸ਼ਾਖਨ ਕੁਝ ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਲੰਮਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਲਾਜ
ਦੰਦ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਚਮੜੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੁਣੌਤੀ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਨਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੰਤ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਨੁਵੰਸ਼ਕ ਨੁਕਸ
ਕਮਾਲਪੁਰ (ਘਨੌਰ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਉਸਤਾਦ ਸ਼ੌਕਤ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ
ਉਸਤਾਦ ਮੀਆਂ ਸ਼ੌਕਤ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹਿੰਦ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤਬਲਾ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਪੰਡਤ ਹੀਰਾ ਲਾਲ਼ ਅਤੇ ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਨਾਮਵਰ ਉਸਤਾਦ ਮੀਆਂ ਕਾਦਰ ਬਖ਼ਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਗਿਰਦੀ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਸੰਗਤ ਦੇ ਲਈ ਉਸਤਾਦ ਸ਼ੌਕਤ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੇ ਤਮਾਮ ਚੋਟੀ ਦੇ ਕਲਾਸਿਕੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ, ਮਸਲਨ ਮਰਹੂਮ ਉਸਤਾਦ ਸਲਾਮਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ, ਉਸਤਾਦ ਬੜੇ ਫ਼ਤਿਹ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ, ਮਲਿਕਾ ਮੌਸੀਕੀ ਮਰਹੂਮਾ ਰੌਸ਼ਨ ਆਰਾ ਬੇਗਮ ਅਤੇ ਸਤਾਰ ਨਵਾਜ਼ ਮਰਹੂਮ ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਖ਼ਾਨ ਪੁਣਛ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਬਾਹਰਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਤਾਦ ਸ਼ੌਕਤ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਜਾਨ ਗਾਰਬਾਰਕ ਨਾਲ ਸੁਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਦੀ ਐਲਬਮ ਰਾਗਾ ਐਂਡ ਸਾਗਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਬਲਾ ਬਜਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਤਾਦ ਸ਼ੌਕਤ ਹੁਸੈਨ ਦੀ ਯਾਨੀ ਗਾਰ ਬਾਰਕ ਨਾਲ ਦੂਸਰੀ ਐਲਬਮ ਦਾ ਨਾਮ ਮਾਦਰ ਹੈ ਜਿਸ ਮੈਂ ਤੌਂਸ ਦੇ ਊਦ ਨਵਾਜ਼ ਅਨਵਰ ਬ੍ਰਾਹਮ ਨੇ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਤਾਦ ਸ਼ੌਕਤ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਨਾਰਵੇ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਜ਼ਾਦ ਗਾਇਕਾ ਦਯਾ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਐਲਬਮ " ਈ ਆ ਲੱਤ ਸ਼ਲਾਗ ਲੇਸ" ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੰਗੀ ਨਵਾਜ਼ ਉਸਤਾਦ ਸੁਲਤਾਨ ਖ਼ਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।
ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲਾ
ਨਿਜਾਮਾਬਾਦ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਆਂਦਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ । ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ ਨਿਜਾਮਾਬਾਦ ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇੰਨ‍ਦਰਪੁਰੀ ਅਤੇ ਇੰਨ‍ਦੂਰ ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਵਿਖ‍ਯਾਤ ਆਂਧਰਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਿਜਾਮਾਬਾਦ ਜਿਲਾ ਆਪਣੀ ਬਖ਼ਤਾਵਰ ਸੰਸ‍ਕਿਰਿਆ  ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸ‍ਮਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਸੀਮਾਕਣ
ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਕਰੀਮਨਗਰ, ਮੇਡਕ ਅਤੇ ਨੰਦੇਦੂ ਜਿਲੀਆਂ ਵਲੋਂ ਮਿਲਦੀ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਆਦਿਲਾਬਾਦ ਵਲੋਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ।  ਇਹ ਜਿਲਾ ਚਾਲੁਕ‍ਯ ,  ਤੁਗਲਕ ,  ਗੋਲਕੁੰਡਾ ਅਤੇ ਨਿਜਾਮ ਸ਼ਾਸਕਾਂ  ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ।  ਇਸ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀ ਅਨੇਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਇਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ।  ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਵਲੋਂ ਭਰਪੂਰ ਇਹ ਸ‍ਥਾਨ ਉਦਯੋਗਕ ਵਿਕਾਸ ਵਲੋਂ ਰਸਤਾ ਉੱਤੇ ਤੇਜੀ ਵਲੋਂ ਆਗੂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ।  ਨਿਜਾਮਾਬਾਦ ਵਲੋਂ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਆਂਧਰਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼  ਕਰ ਇਸ ਰਾਜ‍ਯ ਨੂੰ ਬਖ਼ਤਾਵਰ ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ।
ਉਮਰ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਤੋਂ
ਕੁੱਲ ਪਿੰਡ - 854
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਨਸੀਮ ਹਜਾਜ਼ੀ
﻿ਨਸੀਮ ਹਜ਼ਾਜ਼ੀ ਉਰਦੂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਸਨ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲਕਾਰੀ ਦੀ ਸਫ਼ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਮੁਕਾਮ ਰਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਹੁਸੈਨ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਪਣੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ "ਨਸੀਮ ਹਜਾਜ਼ੀ" ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ |ਪੰਜਾਬ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗਰਦਾਸਪੁਰ ਚ 1914 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਵਕਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਹਿਜਰਤ ਕਰ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚ ਗੁਜ਼ਾਰੀ। ਉਹ ਮਾਰਚ 1996 ਚ ਇਸ ਜਹਾਨ ਫ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਕੂਚ ਕਰ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਮਾਈਕ ਟਾਈਸਨ
ਮਾਈਕ ਟਾਈਸਨ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹੈਵੀਵੇਟ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਤਨੀਸ਼ਾ ਕ੍ਰਾਸਟੋ
ਤਨੀਸ਼ਾ ਕ੍ਰਾਸਟੋ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Tanisha Crasto; ਜਨਮ 5 ਮਈ 2003) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਬਹਿਰੀਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ 2016 ਬਹਿਰੀਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਲੇਂਜ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰੇਸਸੀ ਪੁਤਰੀ ਲੇਜਰਸਰ ਵੇਰੀਏਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼ ਈਵੈਂਟ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। 2017 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਇਰਾਨ ਦੀ ਨੇਗਿਨ ਅਮੀਰੀਪੁਰ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਕਲੱਬ ਯੂਏਈ ਓਪਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਈਮ ਸਟਾਰ ਸਪੋਰਟਸ ਅਕੈਡਮੀ ਕਲੱਬ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਟਲ ਟਾਈਮ ਦੁਬਈ ਕਲੱਬ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਕ੍ਰਾਸਟੋ ਦਾ ਜਨਮ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਟਿਊਲਿਪ ਅਤੇ ਕਲਿਫੋਰਡ ਕ੍ਰਾਸਟੋ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਦ ਇੰਡੀਅਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਭਾਰਤ
2018 ਵਿੱਚ, ਖਾੜੀ-ਅਧਾਰਤ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਚਲੀ ਗਈ।  ਉਸਨੇ 2019 ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਏਸ਼ੀਆ ਜੂਨੀਅਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ 2018 ਅਤੇ 2019 BWF ਵਿਸ਼ਵ ਜੂਨੀਅਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।
2021 ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਾਸਟੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਬੇਰ ਕੱਪ ਅਤੇ ਸੁਦੀਰਮਨ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਉਹ 2021 ਸਕਾਟਿਸ਼ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਾਨ ਭਟਨਾਗਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਪ ਜੇਤੂ ਰਹੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2003 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ
ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ (ਉਰਦੂ: مدر انڈیا, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Mother India) 1957 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਮਹਿਬੂਬ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਨਰਗਿਸ, ਸੁਨੀਲ ਦੱਤ, ਰਾਜੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਮਹਿਬੂਬ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਔਰਤ (1940) ਦਾ ਰੀਮੇਕ ਹੈ। ਇਹ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਪਿਸ ਰਹੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਰਾਧਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭੈੜੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਲਗਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਇੱਕ ਦੇਵੀ-ਸਰੂਪ ਉਦਹਾਰਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਲੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਗੁੰਡੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਆਪ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਹਿਟ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫ਼ਿਲਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ੧੯੫੮ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ ਕਿਸਮਤ (1943), ਮੁਗ਼ਲ - ਏ - ਆਜ਼ਮ (1960) ਅਤੇ ਸ਼ੋਲੇ (1975) ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੁਨਿੰਦਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕ ਵੇਖਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਹਿੰਦੀ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਭਾਰਤ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਲਈ ਭੇਜੀ ਗਈ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਚੋਟੀਆਂ (ਬਠਿੰਡਾ)
ਚੋਟੀਆਂ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਫੂਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹੀਰੇ ਵਾਲਾ
ਹੀਰੇ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਮਾਨਸਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਹੀਰੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1521 ਸੀ। ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 5.44 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਆਸਾ ਅਕੀਰਾ
ਆਸਾ ਅਕੀਰਾ (ਜਨਮ 3 ਜਨਵਰੀ, 1986) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੋਰੋਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਬਾਲਗ ਫ਼ਿਲਮਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਅਕੀਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਜਨਵਰੀ, 1986 ਨੂੰ ਮੈਨਹੈਟਨ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ, ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜੋ ਇਸਦੇ ਜਪਾਨੀ ਮਾਪੇ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਹਨ। ਇਹ ਸੋਹੋ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੋਕੀਓ ਦੀ ਚਲੀ ਗਈ ਜਦੋਂ ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਇੱਕ ਪੋਰਟਰੇਟ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ, ਉੱਥੇ ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ। ਇਹ ਜਦੋਂ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਡਾਉਨਟਾਉਨ ਬਰੁਕਲਿਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਲਿੰਟਨ ਹਿੱਲ ਚਲੀ ਗਈ। 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਅਕੀਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਨੂੰ "ਬਿਲਕੁਲ ਆਮ" ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਆਪਣੀ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਬੁਕਸਟੋਰ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਅਕੀਰਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ, ਮੈਨਹੈਟਨ ਵਿੱਚ, ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰਥ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ 45 ਸਾਲ ਜਪਾਨੀ ਨੀਤੀਵਾਨ ਰਹੇ। ਆਪਣੇ ਘੱਟ ਗ੍ਰੇਡ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਿਸ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਇਰਵਿੰਗ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਗ੍ਰਾਮਰਸੀ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਿਲਾ ਲਿਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
right|thumb|2009 ਵਿੱਚ ਅਕੀਰਾ ਅਕੀਰਾ ਨੇ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਇੱਕ ਡੋਮਿਨੈਟਿਕਸ  ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਇੱਕ ਸਟਰਿਪਰ, ਹਸਟਲਰ ਕਲੱਬ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2006-2007 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਸ਼ੋਅ ਬੁਬਾ ਦ ਲਵ ਸਪੋਂਜ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ "ਵੇਸਵਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਪੋਰੋਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਜੀਨਾ ਲੀਨ ਨਾਲ ਹੋਈ ਜਿਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਕਾਮ ਉਕਸਾਉ (ਪੋਰਨ) ਕਾਰਜ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੁੰਡਾ-ਕੁੜੀ ਸੀਨ ਟ੍ਰੇਵਿਸ ਨਾਈਟ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜੀਨਾ ਲੀਨ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਕੁੜੀ-ਕੁੜੀ ਵਾਲੇ ਸੀਨ ਕੀਤੇ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ' 'ਤੇ ਲੀਨ ਨਾਲ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ ਇਸਨੇ ਵੋਉਇਰ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਫਰੀਲਾਂਸਰ ਬਣ ਗਈ। ਆਸਾ ਇਸਦਾ ਅਸਲੀ ਪਹਿਲਾ ਨਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਪਾਨੀ ਮਤਲਬ "ਸਵੇਰ" ਹੈ, ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਨਾਂ ਅਕੀਰਾ ਸਟੇਜੀ ਨਾਂ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅਕੀਰਾ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ "ਮਰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿੱਸਣ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ" ਜਿਨਸੀ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਕੀਰਾ ਨੂੰ ਬਤੌਰ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ
thumb|2012 ਵਿੱਚ ਅਕੀਰਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਐਕਸਬੀਆਈਜ਼ੈਡ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਔਰਤ ਪ੍ਰਫਾਮਰ ਲਈ   ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਬੈਕਸਟੇਜ 'ਤੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੋਕੀਓ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਕੁੱਕੜ
ਕੁੱਕੜ ਲਾਲ ਜੰਗਲੀ ਕੁੱਕੜ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਪ-ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਆਮ ਘਰੇਲੂ ਜਨੌਰ ਹੈ। 2003 ਵਿੱਚ 24 ਅਰਬ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨਾਲ, ਕੁੱਕੜ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਕੁੱਕੜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੀਟ ਅਤੇ ਅੰਡਿਆਂ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰੇਲੂਕਰਨ ਦੇ ਸਬੂਤ 8,000 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 15ਵੀਂ ਸਦੀ  ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ "ਰੋਜ਼ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ" ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੀਆ ਨਸਲਾਂ
ਬ੍ਰਾਇਲਰ ਮੁਰਗਾਨੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਤੋਂ ਮਾਸ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਮੁਰਗਾਨੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਾਰ ਵਧਣ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਿਸਲਾਂ ਦੀ ਮੁਰਗਾਨੀਆ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਪਾਰਕ ਮੁਰਗੀ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਇਆ ਸੱਭਿਅਤਾ
ਮਾਇਆ ਸਭਿਅਤਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰਚੀਨ ਮਾਇਆ ਸਭਿਅਤਾ ਗਵਾਟੇਮਾਲਾ, ਮੈਕਸੀਕੋ, ਹੋਂਡੁਰਾਸ ਅਤੇ ਯੂਕਾਟਨ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਸੀ। ਮਾਇਆ ਸਭਿਅਤਾ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਭਿਅਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ 1500 ਈ0 ਪੂ0 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।ਇਹ ਸਭਿਅਤਾ 300 ਈ0 ਤੋਂ 900 ਈ0 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਉੱਨਤੀ ਦੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੀ। ਇਸ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ ਮੈਕਸਿਕੋ, ਗਵਾਟੇਮਾਲਾ, ਹੋਂਡੁਰਾਸ ਅਤੇ ਅਲ - ਸੈਲਵਾੜੋਰ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਇਆ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਅੰਤ 16 ਵੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਪਰ ਇਸ ਪਤਨ 11 ਵੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਿੰਹਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਬਲੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਅਭਿਜਾਤ ਵਰਗ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤੋਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ਾਸਨ ਚਲਾਂਦਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਗ ਦਾਸ ਅਤੇ ਦਾਸੀਆਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ
ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1923-24 ’ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰੇਡੀਓ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਬੰਬਈ ਤੋਂ ਹੋਇਆ। 1929 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਟੇਟ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸਰਵਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। 1936 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਰਸਮ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੇ ਗੀਤ
ਪ੍ਰਸਾਰ ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰ ਖ਼ਿੱਤੇ ਤੇ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲਗਭਗ 192 ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ 'ਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਜਲੰਧਰ, ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਬਠਿੰਡਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡਾਂ ’ਚੋਂ ਲੱਭ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿੱਤੇ ਜਾਂ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਜੰਮਣ ਤੋਂ ਮਰਨ ਤੱਕ ਦੇ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਟੇਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਲੋਪ ਹੋ ਰਹੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤਕ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਅਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ’ਚੋਂ 7407 ਸੰਸਕਾਰੀ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਆਡੀਓ, ਵੀਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕੀਤੀ ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਛੋਹਾਂ ਦੇਣ ਮਗਰੋਂ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਅਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 393, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 601 ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ 963 ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡਾ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਤਹਿਤ ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਗ਼ਮੀ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ’ਤੇ ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਬੀਲੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵੇ, ਮਾਝੇ, ਦੋਆਬੇ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ’ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਤਹਿਤ 13 ਸੂਬਿਆਂ, ਜਿਹਨਾਂ ’ਚ ਪੰਜਾਬ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਹਰਿਆਣਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਮੇਘਾਲਿਆ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ, ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ 'ਚ ਰਿਕਾਡਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੇਡੀਓ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ