cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਚਿੜੀਆਂ ਮੁਕਾਓ ਮਹਿੰਮ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਹੌਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਮੈਰੀ ਜੈਕਸਨ (ਅਦਾਕਾਰਾ)
ਜੀਵਨੀ
ਉਹ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿਚ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਸਟਾਕ ਥੀਏਟਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਕਾਲਜ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿਚ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਯੁੱਗ ਵਿਚ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿਚ ਇਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਜੈਕਸਨ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ, ਮਿਲਫੋਰਡ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਚਾਰਟਰ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। 1988 ਵਿੱਚ, ਜੈਕਸਨ ਨੇ ਹੁਰੋਨ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਓਕ ਗਰੋਵ ਕਬਰਸਤਾਨ ਦੇ ਪੁਲਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ  ਸੀ - ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪੁਲ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਹਿਰ ਮਿਲਫੋਰਡ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ 95 ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ ਤੋਂ  ਢਾਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਪਾਰਕਿੰਸਨ'ਸ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਹੋਈ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੈਕਸਨ ਨੂੰ ਉਥੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸਦਾ ਪਤੀ 68 ਸਾਲਾ ਦੇ ਗ੍ਰਿਫਿਨ ਬੈਨਕ੍ਰਾਫਟ ਜੂਨੀਅਰ ਦੁਆਰਾ ਬਚਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਸਦੇ ਨਾਲ 4 ਜੁਲਾਈ, 1937 ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2005 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1910
ਘੰਟਾ ਘਰ (ਨੇਪਾਲ)
ਘੰਟਾ ਘਰ  (घन्टाघर), ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਜਨਤਕ ਘੰਟਾ ਘਰ ਹੈ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ (ਤ੍ਰਿਚੰਦਰ ਕਾਲਜ ਨੇੜੇ) ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਣੀ ਪੋਖਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਣਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੀਰ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਮੂਲ ਘੰਟਾ ਘਰ ਲੰਡਨ ਦੇ ਬਿੱਗ ਬੇਨ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਰਾਣਾ ਯੁੱਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਨੇਪਾਲੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਵਾਲਾ ਘੰਟਾ ਘਰ 1934 ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਰਾਣਾ ਟਾਵਰ ਭੁਚਾਲ ਨੇ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਜ਼ਖ਼ਮ
ਵਰਗੀਕਰਨ
ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਜ਼ਖ਼ਮ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਜ਼ਖ਼ਮ
ਖੁਲ੍ਹੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਵਸਤੂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣਦਾ ਸੀ:
ਬੰਦ
ਬੰਦ ਜ਼ਖਮਾਂ ਦੇ ਘੱਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਓਪਨ ਜ਼ਖ਼ਮਿਆਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਹਨ:
ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ
ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ' (ਅੰਗਰੇਜੀ: World War II) 1939 ਤੋਂ 1945 ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਾਰ-ਪੱਧਰ ਦੀ ਜੰਗ ਸੀ। ਲਗਪਗ 70 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਥਲ, ਜਲ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾਵਾਂ ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।ਧੁਰੀ ਰਾਸਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਫਰਾਂਸ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।ਇਹ 01/09/1939 ਤੋਂ 02/09/1945 ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ - ਮਿੱਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਧੁਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰ। ਇਸ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰਨ ਯੁੱਧ ਦਾ ਮਨੋਭਾਵ ਪ੍ਰਚਲਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹਾਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਰੱਥਾ ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਝੋਂਕ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਲਗਪਗ 10 ਕਰੋੜ ਫੌਜੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖੂਨੀ ਯੁੱਧ ਸਾਬਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਵਿੱਚ 5 ਤੋਂ 7 ਕਰੋੜ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਨਾਂ ਗਈਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ੌਜੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਅਜ਼ਾਦੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਲੋਕਾਸਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕਮਾਤਰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਾਪਾਨ ਚੀਨ ਨਾਲ 1937 ਤੋਂ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੀ ਪਰ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 01 ਸਤੰਬਰ 1939 ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਪੋਲੈਂਡ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਫ਼ਰਾਂਸ ਨੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿਰੁੱਧ ਯੁੱਧ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। ਜਰਮਨੀ ਨੇ 1939 ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਮਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਪੋਲੈਂਡ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। 1939 ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ 1941 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੱਕ, ਅਭਿਆਨ ਅਤੇ ਸੰਧੀ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਮਹਾਦੀਪੀ ਯੂਰਪ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਾਗ ਜਾਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ। ਨਾਜ਼ੀ-ਸੋਵੀਅਤ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਆਪਣੇ ਛੇ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੋਲੈਂਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਉੱਤੇ ਕਾਬਜ ਹੋ ਗਿਆ। ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਹਾਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਯੂ.ਕੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦੇਸ਼ ਹੀ ਧੁਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਚੱਲੀ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਦੀ ਜੰਗ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ। ਜੂਨ 1941 ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਧੁਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਯੁੱਧਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਦਸੰਬਰ 1941 ਨੂੰ ਜਾਪਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵੀ ਧੁਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੁੱਦ ਗਿਆ। ਦਰਅਸਲ ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਇੰਡੋ-ਚਾਇਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਗਲਬੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪਰਲ ਹਾਰਬਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। 1942 ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵੱਧਦੀ ਧੁਰੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਲਗਾਮ ਉਦੋਂ ਲੱਗੀ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਜਾਪਾਨ ਸਿਲਸਿਲੇਵਾਰ ਕਈ ਨੌਸੈਨਿਕ ਝੜਪਾਂ ਹਾਰਿਆ ਯੂਰਪੀ ਧੁਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਣਾਇਕ ਮੋੜ ਤਦ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਟਾਲਿਨਗਰਾਡ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਣਾ ਪਿਆ।
1943 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਝੜਪਾਂ ਹਾਰਿਆ, ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਣਵਸ਼ ਧੁਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਾਮਰਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹੱਟਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਅਪਨਾਉਣ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। 1944 ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਤਰਫ ਪੱਛਮੀ ਮਿੱਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਜਰਮਨੀ ਦੁਆਰਾ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਫ਼ਰਾਂਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਉਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਲੋਂ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੋਈ ਹੋਈ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਪਸ ਖੋਹਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ। 1945 ਦੇ ਅਪ੍ਰੈਲ - ਮਈ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਅਤੇ ਪੋਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੇ ਬਰਲਿਨ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦਾ ਅੰਤ 8 ਮਈ 1945 ਨੂੰ ਤਦ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਆਤਮਸਮਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1944 ਅਤੇ 1945 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕਈ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਨੌਸੈਨਾ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਦੇ ਕਈ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਜਾਪਾਨੀ ਦੀਪਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਕਤ ਕਰੀਬ ਆਇਆ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪਰਮਾਣੁ ਬੰਬ ਡੇਗ ਦਿੱਤੇ। 15 ਅਗਸਤ 1945 ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਜਾਪਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਆਤਮਸਮਰਪਣ ਕਰਨਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਪਿੱਠਭੂਮੀ
ਪਹਿਲੇ ਸੰਸਾਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਰਮਨੀ ਨੂੰ ਵਰਸਾਏ ਦੀ ਸੰਧੀ ਉੱਤੇ ਜਬਰਨ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਨੇ ਪਏ। ਇਸ ਸੰਧੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਛੱਡਣੀ ਪਈ ; ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਮੰਨਣੀ ਪਈ ; ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਸੰਸਾਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
1917 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਇਆ ਜੋ ਦੀ ਜੋਸਫ ਸਤਾਲਿਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਸੀ, 1922 ਵਿੱਚ ਉਸੀ ਸਮੇਂ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਬੇਨੇਤੋ ਮੁੱਸੋਲੀਨੀ ਦਾ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਹੋਇਆ।
1933 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਅਡੋਲਫ ਹਿਟਲਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਤੁੰਰਤ ਹੀ ਉਸਨੇ ਜਰਮਨੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਫ਼ਰਾਂਸ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਏ ਜੋ ਦੀ ਪਿੱਛਲੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕ਼ਸਾਨ ਉਠਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਇਟਲੀ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਵਿਆਕੁਲ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਦੀ ਜਰਮਨੀ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਸੁਫ਼ਨਾ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਬਨਣ ਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਫ਼ਰਾਂਸ ਨੇ ਇਟਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਥੋਪੀਆ - ਜੋ ਉਸਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸੀ - ਨੂੰ ਇਟਲੀ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ। 1935 ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਗਈ ਜਦੋਂ ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਵਰਸਾਏ ਦੀ ਸੰਧੀ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜਰਮਨੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਲਈ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਨੇ ਸਟਰੇਸਾ ਨਾਮਕ ਸ਼ਹਿਰ (ਜੋ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੋਸ਼ਣਾ - ਪੱਤਰ ਉੱਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਆਸਟਰੀਆ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਨੂੰ ਵਰਸਾਏ ਦੀ ਸੰਧੀ ਤੋੜਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ। ਲੇਕਿਨ ਸਟਰੇਸਾ ਘੋਸ਼ਣਾ - ਪੱਤਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਤਿੰਨਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਸਹਮਤੀ ਜਿਆਦਾਤਰ ਗੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਬਣੀ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਜੋ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਰਮਨ ਫੌਜ 1935 ਵਿੱਚ ਨੁਰੇਮਬਰਗ ਵਿੱਚ
1935 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਵਰਸਾਏ ਦੀ ਸੰਧੀ ਨੂੰ ਦਰਕਿਨਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਆਜਾਦ ਕਰਾਰ ਕਰਕੇ ਕੁੱਝ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1935 ਦੀ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ ਨੇ ਇਥੋਪੀਆ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਨਿਯਮਕ ਮੰਨਿਆ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਇਟਲੀ ਨੇ ਜਰਮਨੀ ਨੂੰ ਆਸਟਰੀਆ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। 1936 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਰਾਈਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਤਰਾਜ ਨਹੀਂ ਉਠਾਏ ਗਏ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਚਾਲੂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਨੇ ਉੱਥੇ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਾਲੀ ਸਪੇਨਿਸ਼ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੀ। ਨਵੇਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਪਰੀਖਣ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੇ 1939 ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਗਿਆ ਤਣਾਉ ਵਧਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਦੋਂ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਨੇ ਰੋਮ-ਬਰਲਿਨ ਧੁਰੀ (ROME - BERLIN AXIS) ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੌਮਿਨਟਰਨ ਵਿਰੋਧੀ ਸਮਝੌਤਾ (anti comintern pact) ਕੀਤਾ ਜੋ ਚੀਨ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ 1940 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
1 ਸਤੰਬਰ, 1939 ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਪੋਲੈਂਡ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ
ਬੁਰਸਾ
ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਤਪੇਸ਼ਵਰੀ ਸ਼ਰਮਾ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਚਾਨਕਲੇ
ਚਾਨਕਲੇ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ
ਮਾਰਕ ਖੈਸਮਾਨ
ਮਾਰਕ ਖੈਸਮਾਨ (ਯੂਕ੍ਰੇਨੀ: Марк Хайсман; ਜਨਮ 1958) ਇੱਕ ਯੂਕ੍ਰੇਨੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਟੇਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕਈ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ ਹਨ।
ਟ੍ਰੀਟਸ!
ਟਰੀਟਸ!  ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਐਡੀਸ਼ਨ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਕਲਾਰਸਾਲਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੁਆਰਾ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਜੋ ਕਿ 2011 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਿਮਾਹੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ.
ਕਨੂਰ
ਕੰਣੂਰ  (ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ കണ്ണൂര്‍}}),ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੇੰਨੋਰ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਹਾਸਕ,ਸੈਰਗ਼ਾਹ,ਸਾਹਿਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਪੇਰੀਪੱਲਸ ਆਫ਼ ਇਰੀਥਰੀਅਨ ਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ Naura ਨੌਰਾ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੇਂਟ ਐੰਜਲੋ ਫ਼ੋਰਟ ਨਾਂਅ ਦਾ ਕਿਲਾ 1505 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਗਵਰਨਰ ਫ਼੍ਰਾਸਿਸਕੋ ਦ ਅਲਮੀਡਾ ਨੇ ਬਨਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਕਿਲਾ ਡੱਚ ਲੋਕਾਂ,ਫਿਰ ਅਰਾੱਕਲ ਸਲਤਨਤ ਤੇ ਫੇਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ
ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਆਬੋਹਵਾ
ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੇ ਸਾਹਿਲ ਤੇ ਇਹ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸਾਹਿਲ ਪਇਆੰਬਲਮ ਹੈ।
ਵੇਖਣ ਯੋਗ
]] ]]
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆੰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਏਦਿਰਨੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ
ਦੌਣ ਕਲਾਂ
ਦੌਣ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲੱਗਪੱਗ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਬਹਾਦੁਰਗੜ੍ਹ (ਕਸਬਾ) ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੁਰਦੁਆਰੇ, ਇੱਕ ਮਸੀਤ ਅਤੇ ਦੋ ਮੰਦਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੇਂਟ ਐੰਜਲੋ ਫ਼ੋਰਟ
ਸੇਂਟ ਐੰਜਲੋ ਫ਼ੋਰਟ ਨਾਂਅ ਦਾ ਕਿਲਾ 1505 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਗਵਰਨਰ ਫ਼੍ਰਾਸਿਸਕੋ ਦ ਅਲਮੀਡਾ ਨੇ ਬਨਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਕਿਲਾ ਡੱਚ ਲੋਕਾਂ,ਫਿਰ ਅਰਾੱਕਲ ਸਲਤਨਤ ਤੇ ਫੇਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।ਇਹ ਕੰਣੂਰ,ਕੇਰਲ,ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। thumbnail|ਸੇਂਟ ਐੰਜਲੋ ਫ਼ੋਰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕ
ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ
ਲਲਿਤ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ (Russian: Музей изобразительных искусств им. А.С. Пушкина) ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਕਲਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੰਗੀਤਕ ਤਿਉਹਾਰ ਸਵਿਆਤੋਸਲਾਵ ਰਿਕਟਰ ਦਾ ਦਸੰਬਰ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ 1981 ਦੇ ਬਾਅਦ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲਡਿੰਗ
ਪੁਸਕਿਨ ਸਟੇਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਰੋਮਨ ਕਲੇਨ ਅਤੇ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਸ਼ੁਕੋਵ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੂਰੀ ਨੈਚਏਵ-ਮਾਲਤਸਵ ਦੁਆਰਾ ਵਿੱਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ 1898 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1912 ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਇਵਾਨ ਰੇਰਬਰਗ, ਨੇ 1909 ਤਕ, 12 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਉਪਰਾਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
2008 ਵਿਚ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਮਿਤ੍ਰੀ ਏ. ਮੇਦਵੇਦਵ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਲਈ 177 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਸ਼ਕਿਨ
ਬਲਦੇਵ
‘ਦਵਿਜ ਬਲਦੇਵ’ ਵਿਚ ਤੀਬਰ ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਭਰਪੂਰ ਹਾਸ-ਰਸ ਦੇ ਬਲ 'ਤੇ ਉਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹੱਲ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ‘ਦਵਿਜ ਬਲਦੇਵ’ ਨੂੰ ਮਾਣ ਸੀ-
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਮੈਰੀ ਕੋਮ
ਮਾਂਗਟੇ ਚੁੰਗਨੇਈਜਾਂਗ ਮੈਰੀ ਕੋਮ (ਜਨਮ 1 ਮਾਰਚ 1983), ਜਿਸ ਨੂੰ '''ਐੱਮ. ਸੀ. ਮੈਰੀ ਕੋਮ , ਮੇਗਨੀਫੀਸ਼ੈਂਟ ਮੈਰੀ ਜਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਮੈਰੀ ਕੋਮ''' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਕੋਮ ਨਾਂ ਦੇ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰਖਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਛੇ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜੀ ਚੈਂਪਿਅਨਸ਼ਿਪ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੀਆ ਛੇ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜੀ ਚੈਂਪਿਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਔਰਤ ਖਿਡਾਰਣ ਹਨ। 2012 ਲੰਡਨ ਓਲਿੰਪਕ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਇੱਕਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮੁਕੇਬਾਜ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਫਲਾਈਵੇਟ ਕੈਟਾਗਰੀ (51 ਕਿੱਲੋ ਭਾਰ) ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ. ਇਸੇ ਕੈਟਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਏ. ਆਈ. ਬੀ. ਏ. ਵਿਸ਼ਵ ਇਸਤਰੀ ਰੈਂਕਿਗ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੌਥੈ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
ਮੈਰੀ ਕੋਮ ਕਾਂਗਾਥੇਈ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਚੁਰਾਚਨਪੁਰ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ, ਮਾਂਗਟੇ ਟੋਂਪਾ ਕੋਮ ਅਤੇ ਮਾਂਗਟੇ ਅਖਮ ਕੋਮ ਝੁਮ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਨੀ ਛੇਵੀਂ ਕਲਾਸ ਤੱਕ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲੋਕਤਕ ਕ੍ਰਿਸਚਿਅਨ ਮਾਡਲ ਸਕੂਲ ਮੋਈਰਾਂਗ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਠਵੀਂ ਤੱਕ ਸੰਤ ਜੇਵੀਅਰ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਮੋਈਰਾਂਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਨੌਵੀਂ ਅਤੇ ਦਸਵੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਆਦਿਮਜਤੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਇਂਫਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ਨਾ ਕਰ ਸਕੀ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ NIOS, ਇਂਫਾਲ ਤੋ ਦੁਬਾਰਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਚੁਰਾਚੰਦਪੁਰ ਕਾਲਜ ਤੋ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਹਲਾਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ, ਪਰ ਦਿਂਗਕੋ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕੇਬਾਜ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਿੱਤਾ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਮਨੀਪੁਰ ਰਾਜ ਮੁਕੇਬਾਜੀ ਕੋਚ ਐੱਮ. ਨਰਜਿਤ ਸਿੰਘ, ਦੀ ਨਿਗਰਾਣੀ ਹੇਂਠ ਖੁਮਣ ਲੰਪਕ, ਇਂਫਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਨੀ ਸਿਖਲਾਈ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ।
ਵਿਆਹ
ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕੇ. ਓਨਲਰ ਕੋਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਜੁੜਵਾਂ ਬੱਚੇ ਹਨ ਜਿਨਂ ਦਾ ਨਾਮ ਰੇਚੁਂਗ ਅਤੇ ਖੁਪਨੇਈਵਾਰ ਹੈ।
ਫਿਲਮ
2012 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੰਜੇ ਲੀਲਾ ਭੰਸਾਲੀ ਨੇ ਮੈਰੀ ਕੋਮ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਜੀਵਨੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਾਮਣ ਕਰਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਮੈਰੀ ਕੋਮ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਵੇਗੀ।
ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਕੇਬਾਜ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖਿਡਾਰੀ
ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਸੂਬਾ
ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਧੁਨੀਕੇ
ਧੂਨੀਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸੰਗਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਾਰਦੌਲੀ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ
class=cx-highlight|thumb|300px|[[ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ (ਬਾਰਦੌਲੀ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ) 1928 ਵਿਚ।]] 1928 ਦਾ ਬਾਰਡੋਲੀ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ  ਸਿਵਲ ਨਫ਼ਰਮਾਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘਟਨਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਨੇ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। 1925 ਵਿੱਚ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਬਾਰਦੌਲੀ ਤਾਲੁਕਾ ਨੂੰ ਘੋਰ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਐਪਰ, ਬੰਬੇ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਸਾਲ ਲਗਾਨ ਵਿੱਚ 30% ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਾਗਰਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਬਿਪਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਇੰਨੀ ਗੰਭੀਰ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਲਗਾਨ ਭਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤੀ ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਹ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਢਿੱਡ ਭਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਆਤੁਰ ਸਨ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਤਰਸਯੋਗ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਖਿਲਾਫ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਾਰਦੋਲੀ ਸੀ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 1928 ਨੂੰ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਵੱਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਅੰਦੋਲਨ ਨਿਰੋਲ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਬਣਿਆ ਰਹੇ ਅਤੇ ਇਸ ਤੇ ਸ੍ਵਰਾਜ ਦਾ ਠੱਪਾ ਨਾ ਲੱਗੇ। ਵੱਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਨੇ ਇਸ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਝੁਕਣਾ ਪਿਆ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ 30 ਫੀਸਦੀ ਲਗਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ 21.9 ਫੀਸਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਨਾਲ਼ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਲਗਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਘੱਟ ਕਰਦਿਆਂ ਸਿਰਫ 6.3 ਫੀਸਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਇਸ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵੱਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਗਰੀਬ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੇ  ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ  ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਚੰਪਾਰਣ, ਬਿਹਾਰ, ਅਤੇ ਖੇੜਾ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਜਿਮੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦੋ ਮਹਾਨ ਬਗਾਵਤਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋਨੋਂ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ  ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਅਧਿਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਂਧੀਵਾਦ
ਕੌਲੂਨ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ ਸਰੋਵਰ
ਕੌਲੂਨ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ, ਕੌਲੂਨ ਸਮੂਹ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਕਾਮ ਸ਼ਾਨ ਕੰਟਰੀ ਪਾਰਕ, ਸ਼ਾ ਟੀਨ, ਨਿਊ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼, ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਹੈ।
ਕੌਲੂਨ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਜੌਗਿੰਗ ਟ੍ਰੇਲ, 1.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਗੋਲਾਕਾਰ ਰਸਤਾ, ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਡੈਮ ਅਤੇ ਡੈਮ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਵਾਲਵ ਹਾਊਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰੇਡ I ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਕਿਰਕਲਾਲੇਰੀ
ਕਿਰਕਲਾਲੇਰੀ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ
ਸੀਮੈਂਟ (ਨਾਵਲ)
ਸੀਮੈਂਟ (ਰੂਸੀ: Цемент) ਫਿਉਦਰ ਗਲੈਡਕੋਵ (1883-1958) ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ 1925 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਹ ਨਾਵਲ ਅਕਤੂਬਰ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਸੋਵੀਅਤ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਰੂਪਮਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਰਚਨਾ ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਮਾਂ (ਨਾਵਲ) ਹੈ।
ਐਕਟਿਵਿਜ਼ਮ
ਐਕਟਿਵਿਜ਼ਮ ਸਮਾਜਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ, ਆਰਥਕ, ਜਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਧਾਰ, ਜਾਂ ਖੜੋਤ, ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣ ਜਾਂ ਅੜਚਨ ਪਾਉਣ, ਜਾਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਐਕਟਿਵਿਜ਼ਮ ਅਖਬਾਰਾਂ ਜਾਂ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਣ, ਆਤੰਕਵਾਦ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਚੋਣ ਪਰਚਾਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਈਕਾਟ ਜਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂਡੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ, ਰੈਲੀਆਂ, ਸੜਕ ਜੁਲੂਸ, ਹੜਤਾਲਾਂ ਧਰਨੇ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਰਥਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਨਾਡਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਰਿਸਰਚ ਦੀ ਸੁਰੁਆਤ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਾਮੂਹਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਸਮਾਜਕ ਮੀਡਿਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਕਟਿਵਿਜ਼ਮ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ (Всеросси́йский музе́й А. С. Пу́шкина) — ਰੂਸ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ (1799-1837) ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਰੂਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਜ਼ਬਰਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ
ਹਰਜੀਤ ਹਰਮਨ
ਹਰਜੀਤ ਹਰਮਨ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਅਕਤੂਬਰ, 1975 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੋਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਹਰ ਮੰਜ਼ਿਲ ਬੜੇ ਤਰੱਦਦ ਨਾਲ ਸਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਰਜੀਤ ਹਰਮਨ ਨੇ ਅਕਾਲ ਕਾਲਜ ਮਸਤੂਆਣਾ ਸਾਹਿਬ (ਸੰਗਰੂਰ) ਵਿਖੇ ਡੀਫਾਰਮੇਸੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਈਟੀਟੀ ਕੀਤੀ।
ਗਾਇਕੀ
ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਹਰਮਨ ਮਿਲਿਆ। ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਰਮਨ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਤਵੱਜੋਂ ਦਿੱਤੀ। ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਹਰਜੀਤ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ‘ਹਰਮਨ’ ਤਖ਼ੱਲਸ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਪਲੇਠੀ ਟੇਪ ‘ਕੁੜੀ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜੀ’ ਐਚਐਮਵੀ ਨੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਟੇਪ ਦਾ ਟਾਈਟਲ ਗੀਤ ਜਲੰਧਰ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਸੰਦਲੀ ਪੈੜਾਂ’ ਵਿੱਚ ਚੱਲਿਆ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰਮਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚਲੀ ਕਸ਼ਿਸ਼ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤਕ ਮੁਤਾਸਿਰ ਕਰ ਗਈ। ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਿਆਂ-ਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਗੱਲ ‘ਪੰਜੇਬਾਂ’ ਐਲਬਮ ਨੇ ਸਿਰੇ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ‘ਜਿੱਥੋਂ ਮਰਜ਼ੀ ਵੰਗਾਂ ਚੜ੍ਹਵਾ ਲਈਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਚੱਲਦੈ’ ਗੀਤ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਰਮਨ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਉੱਥੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਸੂਖ਼ਮ ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸਾਖ਼ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਰਜੀਤ ਹਰਮਨ ਦੇ ਕਈ ਗੀਤ ਕਿਸੇ ਅੱਲ੍ਹੜ ਮੁਟਿਆਰ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਵੀ ਕਰਦੇ ਨੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਬੜੀ ਸਲੀਕੇਦਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਹਰਮਨ ਦੀ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਤਕ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨਾ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਹਰਜੀਤ ਹਰਮਨ, ਪਰਗਟ ਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੁੱਲ ਸ਼ਰਮਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਤਵਾਜ਼ਨ ਬਣਾ ਕੇ ਚੱਲਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਫਿਲਮੀ ਸਫ਼ਰ
ਹਰਮਨ ਨੂੰ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਦੇਸੀ ਰੋਮੀਓਜ਼’ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ। ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਬਤੌਰ ਹੀਰੋ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਤੇ ਰਵਿੰਦਰ ਗਰੇਵਾਲ ਨਾਲ ‘ਮੋਗਾ ਟੂ ਮੈਲਬਰਨ ਵਾਇਆ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ’ ਫਿਲਮ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਝੁੱਗੀਆਂ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ
ਝੁੱਗੀਆਂ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਇਕਬਾਲ ਦੀਪ ਸਿੰਘ
ਇਕਬਾਲ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਬਹੁ ਵਿਧਾਈ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਥਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਗਲਪਕਾਰ। ਪਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਨਿਸਚਿੰਤ ਹੋ ਕਿ ਆਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਉਠਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤਰੰਗਾਂ ਦੇ ਨਾਦ ਨੂੰ ਬਿੰਬਾਂ ਵਿੱਚ ਢਾਲਣ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਤ੍ਰੀਵ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਫਰੋਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਧੇੜਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਪੁੰਨ ਕਲਮਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਲਪੀ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਖਾਸ ਕਰ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪ੍ਰਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਧਾਰਮਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਦੇ ਦੰਭੀ ਕਿਰਦਾਰ ਤੋਂ ਪਰਦਾ ਹਟਾਉਂਦੀਆ ਹਨ। ਇਕਬਾਲ ਦੀਪ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕਲਮ ਆਪਣੀ ਧਤਰੀ ਦੇ ਪੀੜਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁਖ-ਦਰਦ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਉਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਹੈ।
ਕੋਕਾਏਲੀ
ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਤਾਨੀਆ ਸਚਦੇਵਾ
ਤਾਨੀਆ ਸਚਦੇਵਾ (ਜਨਮ 20 ਅਗਸਤ 1986 ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਸਤਰੰਜ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਜਿਸਨੂੰ ਐਫ.ਆਈ.ਡੀ.ਆਈ. ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਸਟਰ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਮਾਸਟਰ ਵੁਮੈਨ ਵਿੱਚ ਹਾਸਿਲ ਹੈ।
ਸੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਤਾਨੀਆ ਨੂੰ ਸਤਰੰਜ ਦੀ ਜਾਚ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਅੰਜੁ ਤੋਂ ਮਿਲੀ। ਸਚਦੇਵਾ ਅੱਠਵੀਂ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਵੁਮੈਨ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਤਾਬ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਰਤ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਖਿਡਾਰਨ ਬਣ ਗਈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਤਾਨੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮਾਡਰਨ ਸਕੂਲ ਵਸੰਤ ਵਿਹਾਰ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਜੁਏਸ਼ਨ ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਂਕਟੈਸ਼ਵਰਾਂ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਪੂਰਨ ਸਵਰਾਜ
right|thumb|220x220px|1931 ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਤਰਿਮ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਝੰਡਾ। ਪੂਰਨ ਸਵਰਾਜ ਐਲਾਨਨਾਮਾ ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨਨਾਮਾ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੁਆਰਾ 26 ਜਨਵਰੀ, 1930, ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਲਈ ਪੂਰਨ ਸਵਰਾਜ  ਵਾਸਤੇ ਲੜਨ ਲਈ  ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਪੂਰਨ ਸਵੈ-ਰਾਜ ਦੇ (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਵਿੱਚ Sanskrit, ਪੂਰਨ, " ਪੂਰਾ," ਸਵ, "ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ," ਰਾਜ,  ਹਕੂਮਤ"," ਇਸ ਲਈ, "ਪੂਰਾ ਸਵੈ-ਰਾਜ").
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ Modern indian history - Bipin Chandra
ਗੰਨਾ
thumb|ਸੈਚਰਮ ਆਫਿਸ਼ਿਨਰਮ (ਗੰਨੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ) thumb|ਗੰਨਾ ਦੀ ਫ਼ਸਲ, ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ, 2016 thumb|ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਗੰਨਾ thumb|ਗੰਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਖੰਡ ਦਾ ਕਟੋਰਾ ਗੰਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਕੇਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Sugarcane; ਅਕਸਰ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ) ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਘਾਹ ਜਾਤੀ ਵਾਲੀ (ਜੀਨਸ ਸੈਕਰਮ) ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਫ਼ਸਲ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਖੰਡ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਨੇ ਦੇ ਪੌਦੇ 2 ਤੋਂ 6 ਮੀਟਰ (6-20 ਫੁੱਟ) ਤੱਕ ਲੰਬੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਮੋਟੇ, ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ, ਰੇਸ਼ੇਦਾਰ ਡੰਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਕਰੋਜ਼ (ਮਿੱਠੇ ਰਸ) ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੰਨਾ ਘਾਹ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ, ਕਣਕ, ਚਾਵਲ, ਅਤੇ ਜੁਆਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਦੇ ਗਰਮ ਤਪਸ਼ ਅਤੇ ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ। ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਅਤੇ ਉਪ-ਉਪਖੰਡੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਗਈ, ਗੰਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਫਸਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2020 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 1.9 ਬਿਲੀਅਨ ਟਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦਾ ਕੁੱਲ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ 40% ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਖੰਡ ਦਾ 79% ਹਿੱਸਾ ਗੰਨਾ ਹੈ (ਬਾਕੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੰਡ ਚੁਕੰਦਰ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ)। ਲਗਭਗ 70% ਖੰਡ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਸੈਕਰਮ ਆਫਿਸ਼ਿਨਰਮ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਗੰਨੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅੰਤਰ-ਪ੍ਰਜਨਨ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਕਿਸਮਾਂ ਬਹੁਤੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਿੱਲ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਵਿਚੋਂ ਸੂਕਰੋਜ਼ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਠਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਖਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੈਮ ਅਤੇ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੱਖਿਅਕ ਵਜੋਂ, ਕੇਕ ਅਤੇ ਪੈਟਿਸਰੀ ਲਈ ਸਜਾਵਟੀ ਫਿਨਿਸ਼ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਈਥੇਨੌਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਫਲੇਰਨਮ, ਰਮ ਅਤੇ ਕੈਚਾਕਾ ਵਰਗੇ ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਗੰਨਾ ਉਦਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਇਥੌਨੋਲ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਾਲ ਗੰਨਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਫਸਲ ਹੈ। ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ, ਫੂਡ ਐਂਡ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਔਰਗਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 90 × 90 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 26 × 106 ਹੈਕਟੇਅਰ (6.4 × 107 ਏਕੜ) ਵਿੱਚ ਪੈਦਾਵਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1.83 × 109 ਟਨ (1.80 × 109 ਲੰਮਾ ਟਨ; 2.02 × 109 ਛੋਟਾ ਟਨ)। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬਰਾਜ਼ੀਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੰਨਾ ਉਤਪਾਦਕ ਸੀ. ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਉਤਪਾਦਕ, ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਘੱਟਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ, ਚੀਨ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਨ।
ਗੰਨਾ ਆਸਟ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਪਾਪੁਆਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਫਸਲ ਸੀ। ਇਹ ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਆ, ਆਈਲੈਂਡ ਮੇਲਾਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵ-ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਅਨ ਮਲਾਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ 1200 ਤੋਂ 1000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਆਸਟ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਅਨ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਛੇਵੀਂ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਾਰਸੀ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀਆਂ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ "ਕਾਨਾ ਜੋ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ" ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੰਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਫੈਲਾਇਆ। ਵਪਾਰੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਖੰਡ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾ ਮਸਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਕੈਰੇਬੀਅਨ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਟਾਪੂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਖੰਡ ਦੀ ਫਸਲ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਵੱਡੇ ਪਰਵਾਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਚਾਲਕ ਬਣ ਗਈ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਗੁਲਾਮਾਂ ਵਜੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੱਕੀ ਦੇ ਟਾਂਡਿਆਂ ਵਰਗੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਇਕ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਮਿੱਠਾ ਰਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੀੜ ਕੇ, ਅੱਗ 'ਤੇ ਕਾੜ੍ਹ ਕੇ ਗੁੜ, ਸ਼ੱਕਰ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਗੰਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਕਮਾਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈਆਂ ਵਿਚ ਇੱਖ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੰਨਾ ਮੁਢਲੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਫ਼ਸਲ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਸੀ ਗੰਨੇ ਦੀ ਇਕ ਕਿਸਮ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਾਨਾ ਗੰਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਚੂਪਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਗੁੜ ਤੇ ਸ਼ੱਕਰ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਬਣਦੀ ਸੀ। ਸ਼ੱਕਰ ਤਾਂ ਬੂਰੇ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਕਣ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਗੰਨੇ ਦੀ ਲਾਲ ਪੋਨੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਆਈ। ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਥੋੜ੍ਹਾ ਲਾਲੀ ’ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਚੂਪਣ ਵਿਚ ਪੋਲਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਅੰਗੂਰੀ ਪੋਨੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਆਈ। ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹਰਾ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਗੰਨਿਆਂ ਦਾ ਗੁੜ ਤੇ ਸ਼ੱਕਰ ਵਧੀਆ ਬਣਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਤਾਂ ਗੰਨੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਆਈਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਾਰਮੀ ਗੰਨੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚੂਪਣ ਵਿਚ ਕਾਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡ ਪਿੰਡ ਕਈ ਕਈ ਘੁਲ੍ਹਾੜੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਗੰਨਾ ਪੀੜ ਕੇ ਗੁੜ, ਸ਼ੱਕਰ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਗੰਨਾ ਬੀਜਣ ਸਮੇਂ ਹਲ ਨਾਲ ਖੰਮਣੀ/ਮੌਲੀ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਸਨ। ਗੁੜ ਵੰਡਦੇ ਸਨ। ਬੀਜਣ ਲਈ ਰੱਖੇ ਗੰਨੇ ਨੂੰ ਵੱਢ ਕੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਦੱਬ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਗੰਨਾ ਬੀਜਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਦੱਬੇ ਗੰਨੇ ਨੂੰ ਕੱਢ ਕੇ ਇਕਇਕ ਫੁੱਟ ਕੁ ਦੇ ਟੋਟੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਬਜੋਟੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਸੰਮਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਗੰਨੇ ਦੀ ਨਵੀਂ ਫਸਲ ਬੀਜਣ ਲਈ ਗੰਨੇ ਨੂੰ ਖੇਤ ਵਿਚ ਹੀ धडा ' ਰੱਖ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਬੀਜਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵੱਢ ਕੇ ਟੋਟੇ-ਟੋਟੇ ਕਰ ਕੇ ਬੀਜ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਵੇਰ ਦਾ ਬੀਜਿਆ ਗੰਨਾ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਢਾਂ ਦੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਨੇ ਦੇ ਉਤਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਲੰਮੇ-ਲੰਮੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਜੋ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਿੱਥੇ ਗੰਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਬੀਜਦਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਗੰਨਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ਦੇ ਏਰੀਏ ਵਿਚ ਹੀ ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਲਈ ਬੀਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਘੁਲ੍ਹਾੜੀਆਂ 'ਤੇ ਗੰਨਾ-ਪੀੜ ਕੇ ਗੁੜ, ਸ਼ੱਕਰ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੌਦੇ ਦਾ ਵਰਣਨ
ਗੰਨਾ ਇੱਕ ਗਰਮ, ਸਦਾਬਹਾਰ ਘਾਹ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਾਲੀ ਫ਼ਸਲ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 3 ਤੋਂ 4 ਮੀਟਰ (10 ਤੋਂ 13 ਫੁੱਟ) ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 5 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (2 ਇੰਚ) ਵਿਆਸ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੰਨੇ ਦੇ ਤਣੇ ਡੰਡੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਪੱਕਣ 'ਤੇ, ਪੂਰੇ ਪੌਦੇ ਦਾ ਲਗਭਗ 75% ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਰਿਪੱਕ ਗੰਨੇ ਦੀ ਡੰਡੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 11-16% ਫਾਈਬਰ, 12-16% ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਸ਼ੱਕਰ, 2-3% ਗੈਰ-ਸ਼ੁਗਰ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ, ਅਤੇ 63-73% ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੰਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਜਲਵਾਯੂ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਿਸਮ, ਸਿੰਚਾਈ, ਖਾਦਾਂ, ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ, ਰੋਗ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਵਾਢੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੰਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਔਸਤ ਝਾੜ 60-70 ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ (24-28 ਲੰਬਾ ਟਨ/ਏਕੜ; 27-31 ਛੋਟਾ ਟਨ/ਏਕੜ) ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ 30 ਤੋਂ 180 ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੰਨਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਨਕਦੀ ਫਸਲ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੰਨੇ ਦਾ ਜੀਨੋਮ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਜੀਨੋਮ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਜਿਆਦਾਤਰ ਅੰਤਰ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡਾਈਜੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੌਲੀਪਲੋਇਡਾਈਜੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਸ਼ੂਗਰਕੇਨ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼ਬਦ "ਸ਼ੂਗਰਕੇਨ" ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ, शर्करा (ਸ਼ਰਕਰਾ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਤੋਂ ਸُكَّر ਸੁਕਰ, ਅਤੇ ਮੱਧ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਮੱਧ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ sucre) ਨੂੰ "ਗੰਨਾ" ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਕੈਰੀਬੀਅਨ - gana, (ਗੰਨੇ ਲਈ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ) ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਫਸਲ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਦੂਸਰਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕੇਂਦਰ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਅਤੇ ਤਾਈਵਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਐਸ. ਸਿਨੇਂਸ ਆਸਟ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕਲਟੀਜਨ ਸੀ। ਗੰਨੇ ਲਈ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਆਸਟ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਅਨ ਵਿੱਚ *təbuS ਜਾਂ *CebuS ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਮਲਾਇਓ-ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਅਨ ਵਿੱਚ *tebuh ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 5,500 ਬੀਪੀ ਤੋਂ ਆਸਟ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਮਿੱਠੇ S. officinarum ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਕੋਲੰਬਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਨੂੰ ਗੰਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ; ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀਪਾਂਨੋਲਾ (ਆਧੁਨਿਕ ਦਿਨ ਹੈਤੀ ਅਤੇ ਡੋਮਿਨਿਕ ਰੀਪਬਲਿਕ) ਦੇ ਟਾਪੂ ਨੂੰ. ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਖੰਡ ਨੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਨਿਰਮਿਤ ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਗ਼ੁਲਾਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਊ ਵਰਲਡ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੇ ਤਿਕੋਣ ਵਪਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੂਗਰ (ਅਕਸਰ ਗੁੜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ) ਨੂੰ ਕੈਰੀਬੀਅਨ ਤੋਂ ਯੂਰਪ ਜਾਂ ਨਿਊ ਇੰਗਲੈਂਡ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਖੰਡ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਮੁਨਾਫਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਦੋਂ ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨੂੰ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਕੈਰਬੀਅਨ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੰਡ ਪਲਾਂਟਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਗ਼ੁਲਾਮਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਖੰਡ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ। thumb|ਐਂਟੀਗੁਆ ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਬੂਟੇਨ, 1823 ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੰਨਾ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਕੀਮਤੀ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਸੱਤ ਸਾਲ 'ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ' ਤੇ ਗੁਆਡੇਲੂਪ, ਮਾਰਟੀਨੀਕ ਅਤੇ ਸੈਂਟ ਲੂਸੀਆ ਦੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਬਰਫ ਦੀ ਕੁਝ ਇੱਕ ਏਕੜ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਡਚ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਊ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ (ਨਿਊਯਾਰਕ) ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੂਗਰ ਕਲੋਨੀ ਸੂਰੀਨਾਮ ਰੱਖਿਆ।
ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸ਼ੂਗਰ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 70% ਖੰਡ ਇਸ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਐਸ. ਅਪਿਟਨਾਰਮ ਅਤੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। thumb|ਥਿਓਡੋਰ ਬ੍ਰ ਦੁਆਰਾ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਲੇਹਗ੍ਰਾਗ ਇੱਕ ਗੰਨਾ ਪਲਾਂਟਾ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ: ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ "ਸਫੈਦ ਅਫਸਰ" ਹੈ, ਜੋ ਯੂਰਪੀਨ ਨਿਗਾਹਬਾਨ ਹੈ। ਸਲੇਵ ਵਰਕਰ ਫਸਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਖੱਬੇਪਾਸੇ ਨੂੰ ਗੰਨਾ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਫਲੈਟ ਥੱਲੇ ਵਾਲਾ ਬਰਤਨ ਹੈ।
ਖੇਤੀ / ਕਾਸ਼ਤ
thumb|250x250px|ਗੰਨਾ ਪਲਾਂਟ, ਮੌਰੀਸ਼ੀਅਸ ਗੰਨੇ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 60 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (24 ਇੰਚ) ਸਾਲਾਨਾ ਨਮੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਜਾਂ ਉਪ-ਉਪਖੰਡੀ ਮੌਸਮ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਕੁਸ਼ਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ C4 ਪਲਾਂਟ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਦੇ 1% ਤੱਕ ਨੂੰ ਬਾਇਓਮਾਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਗਰਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਪ-ਉਪਖੰਡਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵਧਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੰਨੇ ਦੀ ਫਸਲ 15 kg/m2 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੰਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਸਲ, 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਫਲੋਰੀਡਾ, ਲੁਈਸਿਆਨਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਟੈਕਸਾਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਬਾਗਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਸੰਚਾਲਿਤ ਖੰਡ ਪਲਾਂਟ 2016 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਧ ਰਹੇ ਖੇਤਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੌਰੀਸ਼ੀਅਸ, ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਰੀਪਬਲਿਕ, ਪੋਰਟੋ ਰੀਕੋ, ਭਾਰਤ, ਗੁਆਨਾ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਪੇਰੂ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਬੋਲੀਵੀਆ, ਕੋਲੰਬੀਆ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਇਕੂਏਟਰ, ਕਿਊਬਾ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼, ਐਲ ਸੈਲਵੇਡੋਰ, ਜਮੈਕਾ ਅਤੇ ਹਵਾਈ, ਗੰਨਾ ਫਸਲ ਗੰਨਾ ਦੇ 15 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਫਸਲ ਹੈ, ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਉਥੇ ਘਟ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਫਲੋਰੀਡਾ ਅਤੇ ਲੁਈਸਿਆਨਾ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੈ।
ਗੰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਪਜਾਊ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲੇ ਮੋਲੀਸੋਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰੀ ਕਰੈਕਿੰਗ ਵਰਟੀਸੋਲ, ਨਪੁੰਸਕ ਐਸਿਡ ਆਕਸੀਸੋਲ ਅਤੇ ਅਲਟੀਸੋਲ, ਪੀਟੀ ਹਿਸਟੋਸੋਲ, ਪਥਰੀਲੇ ਅਤੇ ਆਈਸੋਲ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਉਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਰਪੂਰ ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੋਵੇਂ ਗੰਨੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੇ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਚਾਈ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿਸਰ ਗੰਨੇ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਪਜ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ। ਗੰਨਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪੋਟਾਸ਼ ਖਾਦ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 9% ਖਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। left|thumb|ਗੰਨੇ ਦਾ ਫੁੱਲ, ਡੋਮਿਨਿਕਾ ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਗੰਨੇ ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਧੁਨਿਕ ਤਣੇ ਦੀ ਕਟਾਈ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਪ੍ਰਜਨਨ ਵਿਧੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਕਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਮੁਕੁਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਟਿੰਗਜ਼ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਹੱਥੀਂ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਨਤ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ, ਬਿਲੇਟ ਲਾਉਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਮਕੈਨੀਕਲ ਹਾਰਵੈਸਟਰ ਦੁਆਰਾ ਕਟਾਈ ਕੀਤੀ ਬਿਲੇਟਸ (ਡੰਡੀ ਜਾਂ ਡੰਡੇ ਦੇ ਭਾਗ) ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਬੀਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਸਟੈਂਡ ਦੀ ਕਈ ਵਾਰ ਕਟਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਹਰ ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੰਨਾ ਨਵੇਂ ਡੰਡੇ ਭੇਜਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਰੈਟੂਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਢੀ ਘਟਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਆਖਰਕਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਬੀਜਣ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਤੋਂ 10 ਵਾਢੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਮਸ਼ੀਨੀ ਖੇਤੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਉੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਘੱਟ ਪੈਦਾਵਾਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਗੰਨੇ ਨੂੰ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਢੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਹੱਥੀਂ ਵਾਢੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫ੍ਰੈਂਚ ਟਾਪੂ ਰੀਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ, ਗੰਨੇ ਦੀ ਕਟਾਈ ਅਕਸਰ 10 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। thumb|ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਣਕ ਦੀ ਖੰਡ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਹੋਂ ਬਿਨਹਾ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਵੀਅਤਨਾਮ alt=Photo of trailer trucks filled with plant cane|right|thumb|ਗੰਨਾ ਮਕੈਨੀਕਲ ਹਾਰਵੇਸਟਰ, ਜਬੋੋਟੀਬਾਲ, ਸਾਓ ਪੌਲੋ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਗੰਨੇ ਦੀ ਕਟਾਈ ਹੱਥੀਂ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਵਾਢੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਹੱਥੀਂ ਵਾਢੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਤ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਗ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਡੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਵਾਢੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਫਿਰ ਗੰਨੇ ਦੇ ਚਾਕੂ ਜਾਂ ਚਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਗੰਨੇ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉੱਪਰ ਕੱਟਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੁਨਰਮੰਦ ਵਾਢੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ 500 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (1,100 lb) ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਗੰਨਾ ਕੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਕੈਨੀਕਲ ਵਾਢੀ ਇੱਕ ਕੰਬਾਈਨ, ਜਾਂ ਗੰਨੇ ਦੀ ਵਾਢੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਔਸਟੋਫਟ 7000 ਸੀਰੀਜ਼, ਅਸਲੀ ਆਧੁਨਿਕ ਹਾਰਵੈਸਟਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਹੁਣ ਕੈਮਕੋ/ ਜੌਹਨ ਡੀਰੇ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਾਪੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਸ਼ੀਨ ਡੰਡੇ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਗੰਨੇ ਨੂੰ ਕੱਟਦੀ ਹੈ, ਪੱਤੇ ਕੱਟਦੀ ਹੈ, ਗੰਨੇ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਲੰਬਾਈ ਵਿਚ ਕੱਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟਰ ਵਿਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਵਾਢੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਫਿਰ ਰੱਦੀ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਹਰ ਘੰਟੇ 100 ਟਨ (100 ਟਨ) ਦੀ ਕਟਾਈ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕਟਾਈ ਕੀਤੀ ਗੰਨੇ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੰਨਾ ਆਪਣੀ ਖੰਡ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਗੁਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਵਾਢੀ ਦੌਰਾਨ ਗੰਨੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਹਾਰਵੈਸਟਰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟਣ ਅਤੇ ਲੋਡ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਵਾਢੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਔਸਟੌਫਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਢੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ ਹਾਈ-ਲਿਫਟ ਇਨਫੀਲਡ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਾਈਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦੇ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਲਈ। ਇਸ ਮਸ਼ੀਨੀ ਕਟਾਈ ਲਈ ਖੇਤ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ; ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਛੱਡੀ ਗਈ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦੇ ਸਿਖਰ ਅਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਗਲੀ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਮਲਚ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੀੜੇ
ਗੰਨੇ ਦੀ ਮੱਖੀ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੇਨ ਗਰੱਬ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਫਸਲ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਇਮੀਡਾਕਲੋਪ੍ਰਿਡ (ਕਨਫੀਡੋਰ) ਜਾਂ ਕਲੋਰਪਾਈਰੀਫੋਸ (ਲੋਰਸਬਨ) ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੀੜੇ ਕੁਝ ਤਿਤਲੀ/ਕੀੜੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਲਾਰਵੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਰਨਿਪ ਮੋਥ, ਗੰਨੇ ਦੇ ਬੋਰਰ (ਡਾਇਟ੍ਰੀਆ ਸੈਕਰਾਲਿਸ), ਅਫਰੀਕਨ ਗੰਨੇ ਬੋਰਰ (ਏਲਡਾਨਾ ਸੈਕਰੀਨਾ), ਮੈਕਸੀਕਨ ਰਾਈਸ ਬੋਰਰ (ਈਓਰੋਮਾ ਲੋਫਟਿਨੀ), ਅਫਰੀਕੀ ਆਰਮੀ ਕੀੜਾ (ਸਪੋਡੋਪਟੇਰਾ ਐਕਸਪੋਡੋਪਟੇਰਾ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ), ਪੱਤਾ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ, ਦੀਮਕ, ਸਪਿੱਟਲਬੱਗਸ (ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਾਨਰਵਾ ਫਿਮਬ੍ਰਿਓਲਾਟਾ ਅਤੇ ਡੀਓਇਸ ਫਲੇਵੋਪਿਕਟਾ), ਅਤੇ ਮਿਗਡੋਲਸ ਫਰਿਆਨਸ (ਇੱਕ ਬੀਟਲ)। ਪਲਾਂਟਹੋਪਰ ਕੀਟ ਯੂਮੇਟੋਪੀਨਾ ਫਲੈਵੀਪ ਵਾਇਰਸ ਵੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗੰਨੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਰਾਮੂ ਸਟੰਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਸੇਸਾਮੀਆ ਗ੍ਰੀਸੇਸੈਂਸ ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੀਟ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਇਹ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਜਵਾਬੀ ਲਾਗਤਾਂ ਦਾ 80% ਕਵਰ ਕਰੇਗੀ।
ਜਰਾਸੀਮ (ਪੈਥੋਜਨ)
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਰਾਸੀਮ ਗੰਨੇ ਨੂੰ ਸੰਕਰਮਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੈਂਡੀਡੇਟਸ ਫਾਈਟੋਪਲਾਜ਼ਮਾ ਸੈਕਰੀ ਕਾਰਨ ਗੰਨੇ ਦੀ ਘਾਹ ਵਾਲੀ ਸ਼ੂਟ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਵ੍ਹਿੱਪਟੇਲ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਗੰਨੇ ਦੀ ਮੁਸਕਰਾਈ, ਫੁਸਾਰੀਅਮ ਮੋਨੀਲੀਫੋਰਮ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪੋਕਾਹ ਬੋਏਂਗ, ਜ਼ੈਂਥੋਮੋਨਸ ਐਕਸੋਨੋਪੋਡਿਸ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਗੰਮਿੰਗ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਾਲ ਫੈਟੋਟ੍ਰਿਕਮ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੰਨੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵਾਇਰਲ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦੇ ਮੋਜ਼ੇਕ ਵਾਇਰਸ, ਮੱਕੀ ਸਟ੍ਰੀਕ ਵਾਇਰਸ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਪੀਲੇ ਪੱਤੇ ਦੇ ਵਾਇਰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਯਾਂਗ ਐਟ ਅਲ., 2017 ਗੰਨੇ ਦੀ ਭੂਰੀ ਜੰਗਾਲ ਲਈ USDA ARS ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਇੱਕ ਜੈਨੇਟਿਕ ਨਕਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਫਿਕਸੇਸ਼ਨ (ਨਿਰਧਾਰਨ)
ਗੰਨੇ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਗਲੂਕੋਨਾਸੇਟੋਬੈਕਟਰ ਡਾਇਜ਼ੋਟ੍ਰੋਫਿਕਸ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਫਲ਼ੀਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ-ਫਿਕਸਿੰਗ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਉਲਟ ਜੋ ਕਿ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੀ. ਡਾਇਜ਼ੋਟ੍ਰੋਫਿਕਸ ਗੰਨੇ ਦੇ ਤਣੇ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਸੈਲੂਲਰ ਸਪੇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਪਰਤ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਵਿਕਸਤ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਫਸਲ ਦੀ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਗੰਨਾ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਤਾਂ
ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 20,000 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ - ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਤੱਟ ਦੇ ਨਾਲ ਗੰਨਾ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਸੇਵਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਥਕਾਵਟ ਕਾਰਨ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਕੁਝ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਈ ਖਤਰਿਆਂ ਕਰਕੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ, ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ, ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਗੰਨੇ ਨੂੰ ਹੱਥੀਂ ਕੱਟਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਘੰਟਿਆਂਬੱਧੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹਰਕਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ
ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਗੰਨੇ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਲਈ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਲਾਂ ਤਾਜ਼ੇ ਕਟਾਈ ਵਾਲੇ ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਕੱਚੀ ਖੰਡ ਕੱਢਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ "ਮਿਲ-ਚਿੱਟੀ" ਖੰਡ ਕਈ ਵਾਰ ਖੰਡ ਕੱਢਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਥਾਨਕ ਖਪਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖੰਡ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਕ੍ਰਿਸਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਲਫਰ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨੂੰ ਰੰਗ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਣੂਆਂ ਦੇ ਗਠਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਭਾਫ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਖੰਡ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ, ਅਕਸਰ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਫਿਰ ਸ਼ੁੱਧ ਚਿੱਟੀ ਸ਼ੂਗਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ 99% ਸੁਕਰੋਜ਼ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪੜਾਅ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਿਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੰਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਰਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰੀ ਵਧਣ ਨਾਲ ਰਿਫਾਈਨਡ ਖੰਡ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਮਿਲਿੰਗ ਅਤੇ ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ ਵੱਲ ਰੁਝਾਨ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਿਲਿੰਗ
alt=Photo of man holding bar that penetrates large tank|thumb|195x195px|ਹੱਥੀਂ ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਜੂਸ ਕੱਢਣਾ alt=Photo of truck hauling trailer|thumb|200x200px|ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੰਡ ਮਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਰੱਕ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਗੰਨੇ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਗੰਨੇ ਦੀ ਖੰਡ (ਸੁਕਰੋਜ਼) ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦੇ ਹੋਰ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਗਾਸ, ਗੁੜ ਅਤੇ ਫਿਲਟਰਕੇਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਬੈਗਾਸ (ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ ਕੱਢਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੰਨੇ ਦਾ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁੱਕਾ ਰੇਸ਼ਾ), ਕਈ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
alt=Photo of shorter building with smoke coming out of smokestack next to five-story office building|right|thumb|200x200px|Sertãozinho ਵਿੱਚ ਸਾਂਟਾ ਏਲੀਸਾ ਗੰਨਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਪਲਾਂਟ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਖੰਡ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਭਾਫ਼ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਬਾਇਲਰਾਂ ਲਈ ਬੈਗਾਸ ਅਤੇ ਬੈਗਾਸ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਲਣ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੁੱਕੇ ਫਿਲਟਰਕੇਕ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਫੀਡ ਪੂਰਕ, ਖਾਦ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਮੋਮ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੰਟੈਲੀਜੈਨਸੀ ਕੋਸੈਂਟ
ਇੰਟੈਲੀਜੈਨਸੀ ਕੋਸੈਂਟ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Intelligence quotient/IQ) ਕਈ ਵੱਖ ਮਾਨਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇੱਕ ਗਿਣਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਆਕਲਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਟੈਲੀਜੈਨਸੀ ਕੋਸੈਂਟ ਪਦ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਜਰਮਨ ਸ਼ਬਦ Intelligenz Quotient ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਜਰਮਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਲਿਅਮ ਸਟਰਨ ਨੇ 1912  ਵਿੱਚ 20ਵੀ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅਲਫਰੇਡ ਬਾਈਨੇਟ ਅਤੇ ਥੇਓਡੋਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਬੱਚੀਆਂ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਅਪਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। thumb|257x257px|ਅਲਫਰੇਡ ਬਾਈਨੇਟ
ਗੰਨਾ
ਮਿਲਿੰਗ
ਗੁੜ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਬਲੈਕਸਟ੍ਰੈਪ, ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਸੁਆਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਗੁੜ ਦਾ ਸ਼ਰਬਤ। ਬਲੈਕਸਟ੍ਰੈਪ ਗੁੜ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਪੂਰਕ ਵਜੋਂ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਗਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਈਥਾਨੌਲ, ਰਮ ਅਤੇ ਸਿਟਰਿਕ ਐਸਿਡ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ ਗੁੜ ਦੇ ਸ਼ਰਬਤ ਨੂੰ ਗੁੜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਪਲ ਸੀਰਪ, ਉਲਟ ਸ਼ੱਕਰ, ਜਾਂ ਮੱਕੀ ਦੇ ਸ਼ਰਬਤ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੁੜ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪ ਬੇਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। alt=Outdoor photo of series of rectangular metal trays divided by short internal metal sheets|left|thumb|200x200px|ਰਿਬਨ ਗ੍ਰੀਨ ਸੀਰਪ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗੜਬੜ ਵਾਲੇ ਪੈਨ ਅਤੇ ਫੋਮ ਡਾਈਟਰ ਵਾਲੇ ਬਾਊਪੋਰਟਰ
ਰੀਫਾਈਨਿੰਗ
ਸ਼ੂਗਰ ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ ਅੱਗੇ ਕੱਚਾ ਖੰਡ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰੀ ਸੀਰਪ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ "ਐਂਟੀਨੇਸ਼ਨ" ਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰਿਫੁਗਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸ਼ੱਕਰ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ 'ਬਾਹਰਲੀ ਪਰਤ ਨੂੰ ਧੋਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ. ਬਾਕੀ ਬਚੀਆਂ ਖੰਡ ਨੂੰ ਫਿਰ ਇੱਕ ਰਸ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਭੰਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲਗਭਗ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਿਕਦਾਰ।
ਫਾਸਫੋਰਿਕ ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਕੈਲਸੀਅਮ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਸਾਈਡ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਹੱਲ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੈਲਸੀਅਮ ਫਾਸਫੇਟ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਫਾਸਫੇਟ ਕਣਾਂ ਕੁਝ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ ਨੂੰ ਫਸਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਜ਼ਬ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਤਲਾਬ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਫਲੋਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਕੰਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਸ "ਫੋਫੈਟੇਸ਼ਨ" ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ "ਕਾਰਬੋਰੇਟਨੇਸ਼ਨ" ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਸਪਾਈਪਟੀਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਅਤੇ ਕੈਲਸੀਅਮ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਸਾਈਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਘੋਲ ਨੂੰ ਫਿਲਟਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀਰਪ ਨੂੰ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਾਰਬਨ ਦੁਆਰਾ ਫਿਲਟਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੋਨ ਚਾਰ ਜਾਂ ਕੋਲੇ ਆਧਾਰਿਤ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਾਰਬਨ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਰੋਲ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਰਹੇ ਰੰਗ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਾਲੀਆਂ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ ਕਾਰਬਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ. ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਾਰਪ ਨੂੰ ਫਿਰ ਸੁਪਰਸਟਰ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਲਈ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੈਕਿਊਮ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਸ਼ੁੱਧ ਰਿਫਾਈਨਡ ਸ਼ੂਗਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇੱਕ ਖੰਡ ਮਿਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਨੂੰ ਸੈਂਟੀਰੀਫੂਗਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਗੁੜਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਧੀਕ ਖੰਡ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਰਸੋਈਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰੂਪ ਨਾਲ ਧੋਣ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਭੂਰੇ ਸ਼ੂਗਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਕਰਕੇ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਖੰਡ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਅੰਤਿਮ ਗੁੜ ਵਿੱਚ 20-30 ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ ਸੂਕਰੋਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 15-25 ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਫ਼ਲਕੋਸ।
ਡਾਈਨਟੇਬਲ ਸ਼ੂਗਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਅਨਾਜ ਖੁੰਬਦਾ ਨਹੀਂ, ਖੰਡ ਨੂੰ ਸੁੱਕ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਟਰੀ ਡ੍ਰਾਈਕਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਉਡਣਾ।
ਉਤਪਾਦਨ / ਪੈਦਾਵਾਰ
2020 ਵਿੱਚ, ਗੰਨੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਉਤਪਾਦਨ 1.87 ਬਿਲੀਅਨ ਟਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਕੁੱਲ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ 40% ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 20%, ਅਤੇ ਚੀਨ 6% (ਸਾਰਣੀ) ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ, 2020 ਵਿੱਚ 26 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈਕਟੇਅਰ ਗੰਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2020 ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਔਸਤਨ ਪੈਦਾਵਾਰ 71 ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਪੇਰੂ 123 ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਸੀ। ਗੰਨੇ ਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸੰਭਾਵਿਤ ਪੈਦਾਵਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 280 ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਪਲਾਟਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ 236-280 ਟਨ ਗੰਨੇ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2008 ਤੋਂ 2016 ਤੱਕ, ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੇ ਲਗਭਗ 52% ਦੀ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਗੰਨੇ ਵਿੱਚ 1% ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
ਮਹੋਗਨੀ
ਮਹੋਗਨੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿਰਮਚੀ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਵਿਏਤੇਨਿਆ ਦੇ ਜਿਨਸ ਵਾਲੀ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮ ਦੀ ਲਾਲ-ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਉਸ਼ਣ ਕਟਿਬੰਧੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਇਮਾਰਤੀ ਲੱਕੜ ਹੈ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਦੇਸੀ ਲੱਕੜ ਹੈ, ਜੋ ਚੀਨਾਬੇਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਹੈ।
ਮੁਖੰਮਸ
ਮੁਖੰਮਸ (ਅਰਬੀ مخمس 'ਪੰਜਪਦੀ') ਉਰਦੂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੋਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਬੰਦ ਜਾਂ ਪੜਾਅ 5-5 ਸਤਰਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਬੰਦ ਦੀ ਸਾਰੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਲੈਅਬੱਧਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੰਦ ਆਪਣੀ ਅਖੀਰ ਸਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਲੈਅ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਕਾਰੀਆ
ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਸੰਗੀਤਾ ਦਬੀਰ
ਸੰਗੀਤਾ ਦਬੀਰ (ਦੇਵਨਾਗਰੀ: संगीता दबीर; ਜਨਮ 22 ਜਨਵਰੀ 1971) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸੰਗੀਤਾ ਦਬੀਰ ਦਾ ਜਨਮ ਨਾਗਪੁਰ, ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਖੱਬੂ-ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਲਈ ਚਾਰ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਅਤੇ 19 ਓਡੀਆਈ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਕਾਰਨ-ਕਾਰਜ ਸੰਬੰਧ
ਕਾਰਨਤਾ (Causality) ਜਾਂ ਕਾਰਨ-ਕਾਰਜ ਸਬੰਧ ਜਾਂ ਕਾਰਨਵਾਦ ਇੱਕ ਘਟਨਾ (ਕਾਰਨ) ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਘਟਨਾ (ਕਾਰਜ) ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੂਜੀ ਘਟਨਾ ਪਹਿਲੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਰਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਾਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਾਰਨ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਾਰਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਾਰਜ-ਕਾਰਨ ਸੰਬੰਧ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇੱਕ ਕਾਰਜ ਦੇ ਅਨੇਕ ਕਾਰਨ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਅਨੇਕ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ ਚੁਣਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਦੇ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰ ਕੇ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਕੇ ਵੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਾਰਜ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਕਾਰਜ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੀ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੰਕਲਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰਨ-ਕਾਰਜ ਸੰਬੰਧ
ਕਰਿਸ਼ਤੋਵ ਕਿਸਲੋਵਸਕੀ
2002 ਵਿੱਚ, ਕਿਸਲੋਵਸਕੀ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦਸ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫਿਲਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਸਾਈਟ ਐਂਡ ਸਾਊਂਡ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2007 ਵਿੱਚ, ਟੋਟਲ ਫਿਲਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ "100 ਮਹਾਨ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ" ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 47ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ।
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
alt=Photo of the house where Kieślowski was raised|thumb| ਸੋਕੋਲੋਵਸਕੋ ਵਿੱਚ 23 ਗਲੋਵਨਾ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿੱਚ ਘਰ ਜਿੱਥੇ ਕਿਸਲੋਵਸਕੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿਸਲੋਵਸਕੀ ਦਾ ਜਨਮ ਵਾਰਸਾ, ਪੋਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਬਾਰਬਰਾ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਕਿਸਲੋਵਸਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।  ਉਸਦਾ ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਕਈ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਪਿਤਾ, ਇੱਕ ਤਪਦਿਕ ਦੇ ਮਰੀਜ਼, ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਥੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ। ਜਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸੈਨੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਕਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਉਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦੀ।  ਕਿਸਲੋਵਸਕੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ "ਸ਼ਖਸੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ" ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਫਾਇਰਫਾਈਟਰਜ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਪਰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੈਰੀਅਰ-ਮੁਖੀ ਟੀਚਿਆਂ ਦੇ, ਉਸਨੇ ਫਿਰ 1957 ਵਿੱਚ ਵਾਰਸਾ ਦੇ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਥੀਏਟਰ ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਥੀਏਟਰ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਬੈਚੂਲਰ ਡਿਗਰੀ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਕਾਲਜ ਛੱਡ ਕੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰਿਕ ਟੇਲਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਸਲੋਵਸਕੀ ਨੇ ਲੋਡਜ਼ ਫਿਲਮ ਸਕੂਲ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋਮਨ ਪੋਲਾਂਸਕੀ ਅਤੇ ਐਂਡਰੇਜ਼ ਵਜਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਫੌਜੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਲਾ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਲਈ ਡਾਕਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਖਾਣ ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੈੜੇ ਤਰੀਕੇ ਆਪਣਾਏ। ਉਸਦੀ ਤੀਜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ 'ਤੇ, 1964 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਕੂਲ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ 1968 ਤੱਕ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਰਾਜਕੀ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਰੋਕ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂਕਣ ਲਈ ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਕਿਸਲੋਵਸਕੀ ਨੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
1966-1980: ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੰਮ
ਕਿਸਲੋਵਸਕੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਸੀਆਂ, ਕਾਮਿਆਂ ਅਤੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪਾਇਆ ਕਿ ਪੋਲਿਸ਼ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਟਕਰਾ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ  ਸੀ। ਉਸਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਫਿਲਮ ਵਰਕਰਜ਼ '71, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ 1970 ਦੀਆਂ ਜਨਤਕ ਹੜਤਾਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੈਂਸਰ ਕੀਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਰਕਰਜ਼ '71 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਕਰੀਕੁਲਮ ਵਿਟਾਏ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੀ ਗਲਪੀ  ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪੋਲਿਟ ਬਿਊਰੋ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫੁਟੇਜ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸਲੋਵਸਕੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਫਿਲਮ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ ਨੇ ਇਸਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਿਸਲੋਵਸਕੀ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਦੋ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ  ਬਣਾਉਣਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ: ਵਰਕਰਜ਼ '71 ਦੀ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੀ ਇੱਕ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਹੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸਟੇਸ਼ਨ (1981) ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸਦੀ ਫੁਟੇਜ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦੀ  ਇੱਕ ਅਪਰਾਧਿਕ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਇਸ ਨਿਰਣੇ ਤੇ ਪੁੱਜ ਗਿਆ ਕਿ ਗਲਪ ਨਾ ਸਿਰਫ ਵਧੇਰੇ ਕਲਾਤਮਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
1975-1988: ਪੋਲਿਸ਼ ਫ਼ਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਗੈਰ-ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ, ਪਰਸੋਨਲ (1975), ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਮਾਨਹਾਈਮ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਪਰਸੋਨਲ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਅਗਲੀ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ, ਦ ਸਕਾਰ (ਬਲਿਜ਼ਨਾ ), ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੀ ਕਾਸਟ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸਨ: ਪਰਸੋਨਲ ਇੱਕ ਸਟੇਜ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਾਲਜ ਵੇਲ਼ੇ ਦੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਕਾਰ  ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘਟੀਆ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ।  ਇਹ ਫਿਲਮਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੈਰ-ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ; ਆਪਣੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਮਨਕਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਭਾਰ ਹੇਠ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਟਿੱਪਣੀ ਦੇ ਦਰਸਾਇਆ।  ਕੈਮਰਾ ਬਫ (ਐਮੇਟਰ, 1979) (ਜਿਸ ਨੇ 11ਵੇਂ ਮਾਸਕੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ) ਅਤੇ ਬਲਾਇੰਡ ਚਾਂਸ (ਪ੍ਰਜ਼ੀਪੈਡੇਕ, 1981) ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਲੀਹਾਂ ਤੇ ਚੱਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਪਰ ਇਹ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ਼ੋਂ ਵੱਧ ਇੱਕ ਇੱਕਲੇ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਨੈਤਿਕ ਵਿਕਲਪਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫ਼ੋਕਸ ਸਨ। ਇਸ ਅਰਸੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਕਿਸਲੋਵਸਕੀ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੋਰ ਪੋਲਿਸ਼ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ  ਵਿੱਚ ਜਾਨੁਜ਼ ਕਿਜੋਵਸਕੀ, ਆਂਡਰੇਜ਼ ਵਾਜਦਾ, ਅਤੇ ਐਗਨੀਜ਼ਕਾ ਹੌਲੈਂਡ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ) ਸਹਿਤ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਸਿਨੇਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੌਲੈਂਡ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੇ ਪੋਲਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਹਰੇਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੁੜ-ਸ਼ੂਟਿੰਗ/ਮੁੜ-ਸੰਪਾਦਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਗਾਈ ਗਈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਬਲਾਇੰਡ ਚਾਂਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਛੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 1987 ਤੱਕ ਘਰੇਲੂ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼  ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨੋ ਐਂਡ (ਬੇਜ਼ ਕੋਨਕਾ, 1984) ਸ਼ਾਇਦ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਭਾਂਤ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਦੇ ਭੂਤ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਵਿਧਵਾ ਦੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਮਾਰਸ਼ਲ ਲਾਅ ਦੌਰਾਨ ਪੋਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਰਕਾਰ, ਅਸੰਤੁਸ਼ਟਾਂ ਅਤੇ ਚਰਚ ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਇਸਦੀ ਸਖ਼ਤ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਨੋ ਐਂਡ ਦੇ ਤੋਂ  ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਸਲੋਵਸਕੀ ਨੇ ਦੋ ਜਣਿਆਂ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜ਼ਬਿਗਨਿਊ ਪ੍ਰੀਸਨਰ ਅਤੇ ਵਕੀਲ ਕ੍ਰਜ਼ੀਸਜ਼ਟੋਫ ਪੀਸੀਵਿਜ਼ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ਼ ਕਿਸ਼ਲੋਵਸਕੀ ਦੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਲਈ ਮਾਰਸ਼ਲ ਲਾਅ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਪਾਈਸੀਵਿਜ਼ ਕਿਸਲੋਵਸਕੀ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਿਹਾ।
ਪ੍ਰੀਜ਼ਨਰ ਨੇ ਨੋ ਐਂਡ ਅਤੇ ਕਿਸਲੋਵਸਕੀ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਪ੍ਰਿਸਨਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਨੂੰ (ਗਲਪੀ) ਡੱਚ ਸੰਗੀਤਕਾਰ "ਵਾਨ ਡੇਨ ਬੁਡੇਨਮੇਅਰ" ਦੇ ਕੰਮ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।