cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਰੂਪੇਰਤ ਰਾਜ
ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਅਡਵਾਂਸਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਟਰਾਂਸਸੈਕਸੁਅਲਜ਼ ਐਂਡ ਜੈਂਡਰ ਰਿਵਿਊ
ਦਸੰਬਰ 1981 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਨੇ ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋੜਾਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਟਰਾਂਸ ਐਡਵੋਕੇਸੀ ਗਰੁੱਪ ਸਨ ਰਾਜ ਦੇ ਕੰਮ, ਟੋਰਾਂਟੋ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਮਾਰੀਓ ਅਤੇ ਬੈਕੀ ਮਾਰਟਿਨੋ ਦੀ ਲੈਬੀਰਿੰਥ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ (ਯੋਨਕਰਜ਼, ਨਿਊਯਾਰਕ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਜੌਨੀ ਏ ਦੇ ਐਫ2ਐਮ (ਟੇਨੈਫਲੀ, ਐਨਜੇ), ਸੈਂਟਾ ਐਨਾ, ਸੀ.ਏ. ਵਿਚ ਜੇਡ ਪਟਨ ਦੇ ਪੁਨਰ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿਚ ਜੇਫ਼ ਸੈਸ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਰਾਜ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਜਰਨਲ ਰਿਵਿਊ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਹੈਮਿਲਟਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸ ਮਹਿਲਾ, ਸੂਜ਼ਨ ਹਕਸਫੋਰਡ ਨੇ ਲੈ ਲਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਨੇ 1979 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਲੁਜਾਸ਼ਾ ਸਰੋਵਰ
ਲੁਜਾਸ਼ਾ ਸਰੋਵਰ ਚੀਨ ਦੇ ਗਾਂਸੂ ਸੂਬੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜੋ ਪੀਲੀ ਨਦੀ 'ਤੇ ਲਿਉਜੀਆਕੀਆ ਡੈਮ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ 130 km2 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਨਕਸਿਆ ਹੁਈ ਆਟੋਨੋਮਸ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਦੀ ਯੋਂਗਜਿੰਗ ਕਾਉਂਟੀ (ਚੌੜੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਚੌੜੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰਾ), ਡੋਂਗਜ਼ਿਆਂਗ ਆਟੋਨੋਮਸ ਕਾਉਂਟੀ (ਦੱਖਣੀ ਕਿਨਾਰੇ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਾ), ਲਿੰਕਸੀਆ ਕਾਉਂਟੀ (ਦੱਖਣੀ ਕਿਨਾਰੇ ਦਾ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸਾ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਜਿਸ਼ੀਸ਼ਾਨ ਬੋਨਨ, ਡੋਂਗਜਿਯਾਂਗ ਅਤੇ ਸਲਾਰ ਆਟੋਨੋਮਸ ਕਾਉਂਟੀ (ਦੱਖਣੀ ਕਿਨਾਰੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ)।
ਡੈਕਸੀਆ ਨਦੀ ਅਤੇ ਤਾਓ ਨਦੀ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਚੌੜੀਆਂ ਖਾੜੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
left|thumb| ਲੁਜਾਸ਼ਾ ਸਰੋਵਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਪੂਨੀਆਂ ਖਾਨਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਯਾਤੀ ਘੋਸ਼
ਜਯਾਤੀ ਘੋਸ਼ (ਜਨਮ 1955) ਇੱਕ ਵਿਕਾਸ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ।
ਉਹ ਹੁਣ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਸੱਟਡੀਜ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਸਕੂਲ ਲਈ ਅਰਥਸਾਸਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਪੈਸ਼ਲਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਤ, ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪੈਟਰਨ, ਮੈਕਰੋ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਜੈਂਡਰ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਮੁੱਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਘੋਸ਼ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐੱਚਡੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਵਾਲਾ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੇ ਥੀਸਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ "ਗੈਰ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਕਿਰਾਇਆ': ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ  ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਾਮਲਾ" ਸੀ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨ ਡਾ ਟੀ ਬਿਰੇਸ ਸੀ।
ਵਿਵਾਦ
ਉਸ ਨੇ ਯੂਨੀਅਨ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਜੇਐਨਯੂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ 9 ਫਰਵਰੀ, 2016 ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ/ਸਾਬੋਤਾਜ ਕਰਨ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ, ਜਿੱਥੇ  ਕੌਮ-ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਅਰੇ ਅਤੇ ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਈਵੈਂਟ "ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਬਿਨਾ ਪੋਸਟਆਫ਼ਿਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਨਾਅਰੇ ਲੱਗੇ ਸਨ।
5 ਮਾਰਚ 2016 ਨੂੰ ਜੇਐਨਯੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹਿਸ ਦੌਰਾਨ ਬੋਲਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਆਦਮੀ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ 'ਵਿਰੋਧੀ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ' ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਏ ਸਨ ਉਹ ਆਈ ਬੀ ਤੋਂ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹਾਕੀ
250px|thumb|ਮੈਲਬੌਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹਾਕੀ ਖੇਡ ਰਹੇ ਖਿਡਾਰੀ ਹਾਕੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਖੇਡ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਟੀਮਾਂ ਲੱਕੜੀ ਜਾਂ ਕਠੋਰ ਧਾਤੁ ਜਾਂ ਫਾਈਬਰ ਵਲੋਂ ਬਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਾਠੀ (ਸਟਿਕ) ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਰਬਰ ਜਾਂ ਕਠੋਰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਰੋਧੀ ਟੀਮ ਦੇ ਜਾਲ ਜਾਂ ਗੋਲ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਾਕੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਹਾਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 4,000 ਸਾਲ ਪੂਰਵ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਬਣ ਗਈ। 11 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਵਿਰੋਧੀ ਦਲਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਮਾਰਕ ਬਿੰਦੀ ਉੱਤੇ ਮੁੜੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਛੜੀ (ਸਟਿਕ) ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਦਲ ਦੇ ਗੋਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰਨੇ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਰਫ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਖੇਡ ਆਈਸ-ਹਾਕੀ ਵਲੋਂ ਭਿੰਨਤਾ ਦਰਸ਼ਾਨੇ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਮੈਦਾਨੀ-ਹਾਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਨੇਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦੇ ਐਲਾਨ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ 1971 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਹਾਕੀ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਤਾਵਾਂ ਹਨ - ਓਲੰਪਿਕ, ਏਸ਼ੀਆਈ ਕੱਪ, ਯੂਰੋਪੀ ਕੱਪ ਅਤੇ ਪੈਨ - ਅਮਰੀਕੀ ਖੇਡ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਆਟੋ ਪਲਾਥ
ਔਟੋ ਐਮਿਲ ਪਲਾਥ (13 ਅਪਰੈਲ 1885 -5 ਨਵੰਬਰ 1940) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਦਾ ਪਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਇੱਕ ਕੀਟ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵਿਤਰੀ ਸਿਲਵੀਆ ਪਲਾਥ ਦਾ, ਅਤੇ ਵਾਰਨ ਪਲਾਥ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਅਤੇ ਔਰੇਲੀਆ ਪਲਾਥ ਦਾ ਪਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1934 ਵਿੱਚ, ਬੰਬਲਮੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੌਰ-ਤਰੀਕੇ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵਿਤਾ, ਡੈਡੀ ਦਾ ਅਤਿ-ਸੰਭਾਵੀ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਔਟੋ ਐਮਿਲ ਪਲਾਥ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਅਪਰੈਲ 1885 ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਬੋ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ ਅਤੇ ਥੀਓਡੋਰ ਪਲਾਥ, ਇੱਕ ਲੋਹਾਰ, ਅਤੇ ਅਰਨੈਸਤੀਨ ਪਲਾਥ (ਮੂਲ ਨਾਮ ਕੋਟਕੇ) ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਸਨ।
ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਤਯਾਬੁਨ ਨਿਸ਼ਾ
ਤਯਾਬੁਨ ਨਿਸ਼ਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Tayabun Nisha) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਬਕਾ ਐਥਲੀਟ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 1974 ਵਿੱਚ ਡਿਸਕਸ ਥਰੋਅ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਾਮ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਵਾਸਾਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਧਿਆਲੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇੱਕ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਇਹ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕੀਆਂ। 1971 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 9ਵੀਂ ਇੰਟਰ ਸਟੇਟ ਐਥਲੈਟਿਕ ਮੀਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਅਸਾਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਅਥਲੀਟ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
1974 ਵਿੱਚ ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਡਿਸਕਸ ਥਰੋਅ ਵਿੱਚ 12 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ 29.32 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਨਾਲ ਥਰੋਅ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 1982 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਗਈ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਖੇਡ ਅਕੈਡਮੀ ਅਤੇ ਹੋਸਟਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਸਾਮ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ
'''ਡਾ. ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ''' ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਟਕਸਾਲੀ ਵਿਦਵਾਨ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਇਕ ਅਹਿਮ ਵਿਸ਼ੇ ਵੱਜੋਂ ਇਸਨੂੰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੋਰਸਾਂ ਦਾ ਸਜੀਵ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅੰਗ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁਲਵਾਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੂਰ ਅੰਦੇਸ਼ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਉਚੇਰੀ ਸੂਝ ਤੇ ਖੋਜੀ ਬਿਰਤੀ ਨੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਗੌਰਵ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਕਰਦਿਆਂ ਮੌਲਿਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵਾ
ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਲਾਇਲਪੁਰ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਅਨੰਦ ਕੌਰ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਭਾਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਤੱਕ ਦੀ ਉਚੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਉਮਰ ਭਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬਲਵੰਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਡਾ. ਥਿੰਦ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ,ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਉਸੇ ਹੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ। ਡਾ. ਥਿੰਦ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੈਕਸਟ ਬੁੱਕ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵੀ ਸੀ। 1972-1976 ਤੱਕ, ਡਾ. ਥਿੰਦ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਕਨਵੀਨਰ ਸੀ। ਉਹ 1977-1978 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ।
ਡਾ. ਥਿੰਦ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਤਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ-
ਡਾ. ਥਿੰਦ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਤਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਫੋਕਲੋਰ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਹੈੈ। ਜਿਥੇ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਡੇਢ ਦਰਜਨ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ/ ਸੰਪਾਦਕ ਹਨ ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 75 ਦੇ ਲਗਭਗ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਵੀ ਛਪ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਡਾ. ਥਿੰਦ ਸੱਤਰ ਦੇ ਲਗਭਗ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਅਤੇ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਆਪ ਸਾਲ 2000 ਅਤੇ 2003 ਵਿਚ ਅਦਾਰਾ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ ਰੀਵਿਊ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਿੰਸ ਜਾਰਜ ਵਿਖੇ, ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਦੋਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ। ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਰਾਹੀਂ ਹਿੰਦ-ਪਾਕਿ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖਾਵੇਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਪ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਰਚੇ ਜਾ ਰਹੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਦੋ ਦਰਜਨ ਪੁਸਤਕਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ/ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਤੋਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈਆਂ ਹਨ।
ਡਾ. ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਦਾ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਚ ਮੁਢਲੇ ਫੋਕਲੋਰਿਸਟ ਵਜੋਂ ਯੋਗਦਾਨ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਲੋਕ+ਧਾਰਾ ਦੇ ਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਡਾ. ਥਿੰਦ ਨੇ ਲੋਕ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਬਾਰੇ ਡਾ. ਸਤੇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਅਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਉਹ ਵਰਗ ਹੈ ਜੋ ਪੰਡਤਾਈ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੂਨਯ ਇਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨ-ਸਧਾਰਣ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਲੋਕ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਸ ਕੋਲ ਵਿਰਸੇ ਵਿਚ ਮਿਲੀਆਂ ਪ੍ਰੰਪਰਾਵਾ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਭੰਡਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਡਾ. ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ 'ਲੋਕਯਾਨ' ਦਾ ਨਾਂ ਦੇ ਕੇ 'ਫੋਕਲੋਰ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਠੀਕ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਡਾ. ਥਿੰਦ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ :
"ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਅੰਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਦਾ ਉਹ ਗਿਆਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਲੋਕ ਮਾਨਸ ਦੀ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਕੇ ਪੀੜ੍ਹੀਓ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੱਗੇ ਤੋਰੇ ਲੋਕਯਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ, ਭਾਸ਼ਾ, ਅਨੁਸਠਾਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਕਿੱਤੇੇ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਆਦਿ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। "
ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਲੋਕ ਵਿਰਸਾ
ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ,ਜਿਸ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਾਸੀ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਜਿਊਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੱਦੀ-ਪੁਸ਼ਤੀ ,ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ,ਰਿਆਇਤਾਂ, ਅਕੀਦਿਆ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ,ਰਹੁਰੀਤਾਂ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖਤ ਵੀ ਕਰਾਉਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਵਿਰਸੇ ਬਾਰੇ ਭਰਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕਯਾਨ ਅਤੇ ਮਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ (1973)
ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਪੀ ਐੱਚ ਡੀ ਸ਼ੋਧ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਪੁਸਤਕ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਸਲੀ ਸਿਰਲੇਖ 'ਲੋਕਯਾਨ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ 1500 ਤੋਂ 1800 ਈ.' ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਉਪਲਬਧ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਲੋਕਯਾਨਿਕ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਯਤਨ ਹੈ।
ਖਾਕਟ
ਖਾਕਟ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੁਧਿਆਣਾ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਲੁਧਿਆਣਾ-1 ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਹਿਰਾਮ ਬੇਜ਼ਾਈ
ਬਹਿਰਾਮ ਬੇਜ਼ਾਈ (, ਜਨਮ 26 ਦਸੰਬਰ 1938) ਇੱਕ ਇਰਾਨੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਥੀਏਟਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸਕਰੀਨਲੇਖਕ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਬਹਿਰਾਮ ਬੇਜ਼ਾਈ ਫਾਰਸੀ ਕਵੀ ਉਸਤਾਦ ਨਿਹਮਤੁੱਲਾ ਬੇਜ਼ਾਈ (ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਜ਼ੋਕਾ ਇ ਬੇਜ਼ਾਈ - ذکائی بیضائی) ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇਰਾਨ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀ ਅਦੀਬ ਅਲੀ ਬੇਜ਼ਾਈ, ਬਹਿਰਾਮ ਬੇਜ਼ਾਈ ਦਾ ਚਾਚਾ ਹੈ। ਬਹਿਰਾਮ ਬੇਜ਼ਾਈ ਦਾ ਦਾਦਾ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ-ਰੇਜ਼ਾ ਅਰਾਨੀ (ਇਬਨ ਰੂਹ - ابن روح), ਅਤੇ ਪੜਦਾਦਾ, ਮੁੱਲਾ ਮੁਹੰਮਦ-ਫ਼ਾਕਿਹ ਅਰਾਨੀ (ਰੂਹ ਉਲ-ਅਮੀਨ - روح الامین), ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਰਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸਾਜੀਗੇ
ਸਾਜੀਗੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਸੂਜੀ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਨਾਮ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ੀਰਾ ਆਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸੂਜੀ ਦਾ ਹਲਵਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੂਜੀ ਦੀ ਪੁਡਿੰਗ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਜੀਗੇ ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕੇਸਰ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਕੇਸਰੀ ਭਾਥ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਸਾਜੀਗੇ ਨੂੰ ਮਿਠਾਈ ਜਾਂ ਨਾਸ਼ਤੇ ਦੀ ਤਰਾਂ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸੂਜੀ, ਚੀਨੀ, ਘੀ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਅਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਸਰਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਨਾਲ ਬੜੇ ਸਵਾਦ ਨਾਲ ਚਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇਹ. ਇਸ ਵਿਅੰਜਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੇਹਤਮੰਦ ਲਾਭ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਤਨਾਰਾਯਨ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਪਰਸਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੰਡੇ ਹਨ. ਇਸਦੇ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕੇਲੇ ਅਤੇ ਅਨਾਨਾਸ ਵੀ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਿਠਆਈ
ਜੈਂਡਰ ਚਿੰਨ੍ਹ
ਜੈਂਡਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਜੈਂਡਰ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਿਆਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ
ਦੋ ਮਿਆਰੀ ਸੈਕਸ ਸਿੰਬਲ ਮਰਦ ♂ ਅਤੇ ਔਰਤ ♀ ਜੋਤਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਲਏ  ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਵੀਨਸ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ। ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਮੁੜ-ਸੁਰਜੀਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਲਾਸੀਕਲ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਧਾਤ ਲੋਹੇ ਅਤੇ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਾਰਲ ਲੀਨੀਅਸ ਵੱਲੋਂ 1751 ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅੱਜ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਲਈ ਵਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਰੀਜ਼।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਂਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਤਮ ਸਨਮਾਨ ਮਹੀਨਾ ਜੂਨ 2016
ਰਿਮ ਝਿਮ ਪਰਬਤ
ਰਿਮ ਝਿਮ ਪਰਬਤ  ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਸੰਤਾਪ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਛਪੀ।
ਸਾਰ
ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਨਾਇਕ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦੂਸਰੀ ਪੀੜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਬਾਪ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੁਲਮ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਟੱਕਰ ਲੈਂਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਕੇ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਜਥੇ ਨਾਲ ਗਿਆ ਸੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਸੀ, ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਿੰਡ-ਸਾਥੀ ਤੇ ਲਹਿਰ-ਸਾਥੀ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਹਦਾ ਬਾਪੂ।
ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਨੱਥੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਖਿਚੀ ਲਕੀਰ ਦੇ ਪਾਰ ਜਾ ਖਲੋਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਵਡੇ ਪਧਰ ਤੇ ਹੋਈ ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕਪਾਸੜਤਾ ਭਾਰੂ ਕੇਆਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਸਾਰੇ ਸੁਆਲਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਵਿਆਪਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਲੈਸ਼-ਬੈਕ ਰਾਹੀਂ ਲੇਖਕ, ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਇਸ ਪੱਖ ਨੂੰ ਉਘਾੜਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਰੋਬਿਨ ਹੁੱਡ
ਰੋਬਿਨ ਹੁੱਡ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Robin Hood) (ਪੁਰਾਣੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਜੇ Robyn Hode) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਬਾਗੀ ਹੀਰੋ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਚੁੱਕ ਤੀਰੰਦਾਜ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਤਲਵਾਰਬਾਜ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਅਮੀਰਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਕੇ ਗਰੀਬਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦੇਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਰਾਬਿਨ ਹੁਡ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਚਿਤਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਾਕੂ
ਮੇਲਾ
(1)ਭੂਮਿਕਾ= ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਲੱਖਾਂ ਪੀਰਾਂ, ਫਕੀਰਾਂ, ਸੰਤਾਂ, ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਮੁਨੀਆਂ, ਗੁਰੂਆਂ, ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਮੇਲੇ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕੇ ਬਹੁਤ ਧੂਮ-ਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ *ਇੱਕ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੇਲਾ ਹੈ ਜੋ ਕੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹੀਦ  ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।(*ਇਥੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨਜਦੀਕੀ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੇਲੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਮੇਲੇ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ) --- -- -- -- -  ---   --- -- - ---
(2)ਇਤਿਹਾਸ= *ਇਹ ਮੇਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹੀਦ ਕਪਤਾਨ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ  ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੇ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਬੋਰਡਰ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ਼ਹਾਦਤ ਉਪਰੰਤ  ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ(*ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਲਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ)
(3)ਮੇਲੇ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ =ਅੱਜ ਐਤਵਾਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬੇਲੀ (ਮਿੱਤਰ,ਦੋਸਤ) ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਬੇਲੀ ਨੇ ਮੇਲੇ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕੁੜਤਾ-ਚਾਦਰਾ ਪਾ ਕੇ ਪੈਰੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਜੁੱਤੀਆਂ ਤੇ ਗਲਾਂ ਵਿਚ ਕੈਂਠੇ ਪਾ ਕੇ ਮੇਲੇ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ।
(4)ਮੇਲੇ ਦਾ ਮਾਹੌਲ= ਮੇਲਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਪਿੰਡ ਪੁਹੰਚੇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਮੇਲਾ ਬਹੁਤ ਰੌਣਕ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੇਲੇ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਸੀ।
(6)ਲੰਗਰ= ਮੇਲੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਮੇਲੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਲੰਗਰ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਜੋ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਛਕਿਆ ਤੇ ਸੇਵੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਵੀ ਕਿੱਤੀ। ਲੰਗਰ ਅਟੁੱਟ ਵਰਤਿਆ।
ਪੁਰ
ਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਮੇਲਾ
(7)ਸਮਾਗਮ/ਦੀਵਾਨ= ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਨ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਦੀਵਾਨ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਕਵੀਸ਼ਰ, ਰਾਗੀ, ਢਾਡੀਜਥੇ, ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਸੰਤ ਤੇ ਹਸਤੀਆਂ ਵੀ ਹਾਜਰ ਸਨ । ਅਸੀਂ ਸਮਾਗਮ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਦੀਵਾਨ ਚੋ ਨਿਕਲ ਆਏ।
ਪੁਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੇਲਾ
(8)ਸਰਧਾਂਜਲੀ= *ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਸਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਂਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਰਸਮ ਵਿਚ ਫੌਜੀ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।(*ਇਸ piont ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਛੱਡ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹੋ।)
(9)ਪੰਘੂੜੇ= ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਪੰਘੂੜੇ ਵੀ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ । ਬਚੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਬੱਚੇ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਪੰਘੂਰੇ ਬਹੁਤ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਤਰਾਂ ਦੇ ਸਨ। ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਜੇ ਆਏ।
(10)ਦੁਕਾਨਾਂ= ਮੇਲੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਔਰਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਬਚੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਖਾ ਪੀ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਪਕੌੜੇ ਤੇ ਸਮੋਸੇ ਖਾਦੇ ਤੇ ਘਰ ਲਈ ਖਰੀਦ ਲਏ।
---―
ਨੋਟ= ਦਾਸ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਮੇਲੇ ਦਾ ਲੇਖ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਵਰਕ ਸੀ ਕਰਦੇ ਹੋਇਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆ ਹੋਣੀਆਂ ਮੈਂ ਮੁਆਫੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°
ਕੁਝ ਅੱਖਰ ਗ਼ਲਤ ਹਨ ਜਿਵੇਂ (1) ਵਿਚ ਜਿਸਦਾ ਸਹੀ ਹੈ ਵਿੱਚ (2)ਬਚੇ ਜਿਸਦਾ ਸਹੀ ਹੈ ਬੱਚੇ। bracketਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕੋਈ ਵੀ ਅੱਖਰ ਨਹੀਂ ਲਿਖਣਾ ਸਵਾਏ (ਦੋਸਤ,ਮਿੱਤਰ)ਜੋ ਕੇ (3) ਨੰਬਰ ਪੁਆਇੰਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ
Sukhroop singh84 (ਗੱਲ-ਬਾਤ) 04:10, 19 ਜੂਨ 2019 (UTC)
ਕਮਬਾਇਨ ਹਾਰਵੈਸਟਰ
[[ਤਸਵੀਰ:Lely-Mähdrescher.jpg|thumb|ਇਕ ਲੇਲੀ ਦੀ ਕਮਬਾਇਨ
]] [[ਤਸਵੀਰ:Old_Style_Harvester.jpg|thumb|ਪੁਰਾਣੇ ਸਟਾਈਲ ਦਾ ਹਾਰਵਰੈਸਟਰ, ਹੈਨਟੀ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ
]] [[ਤਸਵੀਰ:John_Deere_9870_STS_with_625D.JPG|thumb|ਜੌਹਨ ਡੀਅਰਸ ਕਮਬਾਇਨ 9870 ਐਸਟੀਐਸ ਨੂੰ 625 ਨਾਲ
]] ਕਮਬਾਇਨ ਹਰਵੈਸਟਰ, ਜਾਂ ਬਸ ਕਮਬਾਇਨ, ਇੱਕ ਬਹੁਪੱਖੀ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨਾਜ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਵਾਢੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਂ ਇਸਦੇ ਤਿੰਨ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀ ਫਲਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ- ਇੱਕ ਕੰਗਾਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਢਣ, ਪਿੜਾਈ ਅਤੇ ਸਫਾਈ। ਕਮਬਾਇਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਣਕ, ਜੌਹ, ਰਾਈ, ਜੌਂ, ਮੱਕੀ (ਮੱਕੀ), ਜੂਗਰ, ਸੋਇਆਬੀਨ, ਸਣ (ਅਸਲੇ, ਸੂਰਜਮੁਖੀ) ਅਤੇ ਕੈਨੋਲਾ ਵੀ ਵੱਡੀਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੀਲਡ ਦੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਨ: ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਤੂੜੀ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਕਰਚੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਸਤਰੇ ਅਤੇ ਸੀਮਾ-ਫੀਡ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
]] [[ਤਸਵੀਰ:Combine-harvesting-corn.jpg|left|thumb|ਇੱਕ ਜੌਨ-ਡੀਅਰ ਟਾਇਟਨ ਲੜੀ ਮੱਕੀ ਦੀ ਵਾਡੀ ਆਲੀ ਕਮਬਾਇਨ
]]
ਕਮਬਾਇਨ ਹੈਡ
ਕ੍ਮ੍ਬਾਇਨ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਯੋਗ ਹੈਡਾ (ਸਿਰਾਂ) ਨਾਲ ਲੈਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖ਼ਾਸ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਿਆਰੀ ਸਿਰਲੇਖ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਅਨਾਜ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਚਾਕੂ ਕਟਰ ਬਾਰ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਟਾਈ ਫਸਲ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੱਚੇ ਫਸਲ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਲਈ ਮੋਟਲ ਜਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਭਿੰਨਤਾ, ਇੱਕ "ਫੈਕਸ" ਪਲੇਟਫਾਰਮ, ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇੱਕ ਕਟਰ ਬਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੋਇਆਬੀਨ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਲਈ ਖਾਕੇ ਅਤੇ ਰੇਡੀਅਸ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਫੋੜਾ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਫਲੇਕ ਸਿਰ ਸੋਇਆਬੀਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਅਨਾਜ ਦੇ ਲਈ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਕਣਕ ਹੈਡ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਡਰਾਪਰ" ਸਿਰਲੇਖ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕ੍ਰੌਸ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਫੈਬਰਿਕ ਜਾਂ ਰਬੜ ਦੇ ਅਪਰੇਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਡਰਾਪਰ ਹੈਡ ਕ੍ਰਾਸ ਔਊਜਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਜ਼ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਧੇਰੇ ਥ੍ਰੈਪੁੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈਡਰ ਵੱਖਰੇ ਕਣਕ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਣਕ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਮੁੱਚੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਜਦੋਂ ਅਨਾਜ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨੂੰ ਮੱਕੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੱਕੀ ਦਾ ਸਿਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਤਾਣੇ ਪੇਟੇ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਡੰਡੇ ਅਤੇ ਪੱਤਾ ਨੂੰ ਕੰਨ ਵਿੱਚੋਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਿਰਫ ਕੰਨ (ਅਤੇ ਪਪ) ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਣ। ਇਹ ਨਾਟਕੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸਿਲੰਡਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਕਤਾਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਾਰਨ ਮੱਕੀ ਦੇ ਮੁਹਾਜ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਦੀ ਕਦਾਈਂ ਸਿਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਨਾਜ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਮੱਕੀ ਦੇ ਹੈਡ ਵਰਗੇ ਕਤਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੁਆਇੰਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਛੋਟੇ ਅਨਾਜ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਵੱਢਣ ਵੇਲੇ ਉਬਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਬੀਜ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਵੈ-ਚਲਾਇਆ ਗਲੀਨਰ ਕਮਬਾਇਨ ਨੂੰ ਟਾਇਰਾਂ ਜਾਂ ਟਾਇਰਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟਰੈਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਚੌਲ ਦੀ ਕਟਾਈ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ 10in ਡੂੰਘੇ ਡੂੰਘੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਕਮਬਾਇਨਾ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਪੁੱਲ ਕਿਸਮ ਦੇ, ਇੱਕ ਹੀਰੇ ਦੀ ਛੱਤਰੀ ਨਾਲ ਟਾਇਰਾਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਚਿੱਕੜ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਟ੍ਰੈਕ ਅਡਾਪਟਰ ਪਲੇਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਹੋਰ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਫਿੱਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
[[ਤਸਵੀਰ:SS851422.JPG|thumb|ਜੌਨ ਡੀਅਰ ਕਮਬਾਇਨ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿਚਲੇ ਸਮਤਲ ਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਰੇਲਵੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ
]]
ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮਾਉਣ ਸਮੇਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮ ਕਲਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਿੱਤੇ
ਨਿਕ ਐਡਮਜ਼ (ਅਦਾਕਾਰ, ਜਨਮ 1931)
ਨਿਕ ਐਡਮਜ਼ (ਜਨਮ ਨਿਕੋਲਸ ਅਲਾਇਸਿਸ ਐਡਮਸ਼ੌਕ, 10 ਜੁਲਾਈ, 1931) - 7 ਫਰਵਰੀ, 1968) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨਰਾਇਟਰ ਸੀ। ਉਹ 1950 ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਏਬੀਸੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਲੜੀ ‘ ਦਿ ਰੈਬੇਲ’ (1959) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ ਸਨ। ਐਡਮਜ਼ ਦੀ 36 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਜੇਮਜ਼ ਡੀਨ ਅਤੇ ਐਲਵਿਸ ਪ੍ਰੈਸਲੀ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਵਿਆਪਕ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨੇ ਉਸਦੀ ਨਿਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਅਟਕਲਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਐਡਮਜ਼ ਦੀ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਲਈ ਆਲਮੋਵੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਸਮੀਖਿਅਕ ਡੈਨ ਪੈਵਲਾਈਡਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿਆਦਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝਦਿਆਂ, ਉਸਨੂੰ ਓਨਾ ਹੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਉਹ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਜਿੰਨਾ ਉਸਨੇ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।"
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਐਡਮਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਦੇ ਨੈਂਟਿਕੋਕੇ, ਕੈਥਰੀਨ (ਕੁਟਜ਼) ਅਤੇ ਐਂਥਰਾਸਾਈਟ ਕੋਲਾ ਮਾਈਨਰ ਪੀਟਰ ਐਡਮਸ਼ੌਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਉਤਰਾਈ ਦੇ ਸਨ। 1958 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸਨ ਹੇਡਾ ਹੌਪਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਛੋਟੇ ਕੰਪਨੀ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ - ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਸਨ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਖਰੀਦਣਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿਚ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਸਕੇ। ”
ਐਡਮਜ਼ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਛੱਡ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਐਡਮਜ਼ ਦੇ ਚਾਚੇ ਦੀ ਮਾਈਨਿੰਗ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਐਡਮਜ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ, “ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਸਾਡਾ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਜੈਲੋਪੀ ਵਿੱਚ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਾਡਾ ਪਲੰਘ ਉੱਪਰ ਸੀ।”, ਐਡਮਜ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ- “ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਸਨੇ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਗੈਸ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਜਰਸੀ ਸਿਟੀ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿਖੇ ਆਡਬਨ ਪਾਰਕ ਵਿਖੇ ਕੀਤੀ। ਇਕ ਆਦਮੀ ਆਇਆ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਇਕ ਮਿਸਟਰ ਕੌਨ। ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੁਸੀਂ ਇੰਝ ਜਾਪਦੇ ਹੋ ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ,' ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ 'ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ'। " ਐਡਮਜ਼ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬੇਸਮੈਂਟ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮਕਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਕ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਬਿਲਡਿੰਗ ਦੇ ਦਰਬਾਨ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਖਰਕਾਰ, ਉਹ ਓਸ਼ੀਅਨ ਐਵੀਨਿਊ ਅਤੇ ਰਟਰਜ਼ ਐਵੇਨਿਊ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੈਨ ਨੋਸਟ੍ਰੈਂਡ ਐਵੀਨਿਊ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਦੇ ਕੇਅਰਨੀ ਵਿਖੇ ਵੈਸਟਰਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਹ ਹੈਨਰੀ ਸਨਾਈਡਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਇਕ ਸਫਲ ਅਥਲੀਟ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਸਕੂਲ ਖੇਡ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਿਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ, ਉਦੋਂ ਉਹ ਸੀਨੀਅਰ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਅਜੇ ਵੀ ਐਡਮਜ਼ ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਲੂਯਿਸ ਕਾਰਡਿਨਲਜ਼ ਨਾਲ ਮਾਈਨਰ ਲੀਗ ਬੇਸਬਾਲ ਵਿਚ ਖੇਡਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਵਿਚ ਬੇਲੋੜੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਰਸੀ ਸਿਟੀ ਜਾਇੰਟਸ, ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਮਾਈਨਰ ਲੀਗ ਟੀਮ ਲਈ ਇੱਕ ਬੈਟ ਲੜਕੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਸ੍ਰੋਤ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਐਡਮਜ਼ ਨੇ ਬਿੱਲੀਅਰਡਜ਼ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਦਿਆਂ ਇੱਕ ਅੱਲੜ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਕਮਾਏ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1968 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931
ਕਟਾਣੀ ਖੁਰਦ
ਕਟਾਣੀ ਖੁਰਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੁਧਿਆਣਾ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਲੁਧਿਆਣਾ-1 ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੱਸ ਬਾਜਵਾ
ਜੱਸ ਬਾਜਵਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ- ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਸ ਦੀ ਐਲਬਮ ਚਕਵੀ ਮੰਡੀਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ "ਠੱਗ ਲਾਈਫ" ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਜੱਸ ਬਾਜਵਾ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗ ਵਾਲੇ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਰੇਕ ਪਾਉਣ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਰ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ "ਚੱਕਵੀ ਮੰਡੀਰ " ਨਾਮ ਦੀ ਐਲਬਮ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਐਲਬਮ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਐਲਬਮ ਦੇ ਗਾਣੇ ਕੈਟ-ਵਾਕ ਅਤੇ ਚਕਵੀ ਮੰਡੀਰ ਵਰਗੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ।
ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਸਿੰਗਲ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ "ਫੀਮ ਦੀ ਡਲੀ", "ਕਿਸਮਤ", "ਟੋਲਾ" ਅਤੇ "ਤੇਰਾ ਟਾਈਮ" ਵਰਗੇ ਗੀਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਗਾਣੇ ਬਹੁਤ ਹਿੱਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਚਹੇਤਾ ਬਣ ਗਿਆ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਐਲਬਮ "ਜੱਟ ਸੌਦਾ" ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਮਯਾਬੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭਰਵਾਂ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਰਣਜੀਤ ਬਾਵਾ, ਕੌਰ ਬੀ, ਅਤੇ ਗਿੱਪੀ ਗਰੇਵਾਲ ਵਰਗੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰੋ ਕਬੱਡੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਅਜ਼ਮਾਈ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਠੱਗ ਲਾਈਫ" ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਖੂਬ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਮਿਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਅਲੋਚਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਸਿੰਗਲ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੋਜ਼ ਪਿੰਨ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜੋ ਜੱਸ ਬਾਜਵਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਣੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਵੀਂ ਐਲਬਮ "ਅਰਬਨ ਜਿੰਮੀਦਾਰ" ਵੀ ਉਸੇ ਸਾਲ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਚੌਥੀ ਐਲਬਮ 10 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ "ਜੱਟ ਨੇਸ਼ਨ" ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਜਾਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨੁਕੁਸ
ਨੁਕੁਸ (Nukus, Нукус; No'kis, Нөкис; No'kis; Нукус) ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਰਾਜ ਕਰਾਕਲਪਾਕਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਅਬਾਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 271,400 ਹੈ। 24 ਅਪਰੈਲ, 2014 ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਅਬਾਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 230,006 ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲੋਂ ਆਮੂ ਦਰਿਆ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਇਸਦੇ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਨੁਕੁਸ ਕਲਾ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਨੁਕੁਸ ਉਜ਼ਬੇਕਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਬੀਲਾ ਨਾਮ ਨੁਕੁਸ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਨੁਕੁਸ 1932 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਵਸੇਬੇ ਤੋਂ ਵਧਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੋਵੀਅਤ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1950 ਤੱਕ ਵੱਡੇ ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਬਿਲਡਿੰਗਾਂ ਬਣ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਅਲੱਗ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਲਾਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਰਸਾਇਣ ਨਿਰੀਖਣ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਦਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਰਸਾਇਣਿਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਰੀਖਣ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਕੇਂਦਰ ਸੀ।
ਥਾਵਾਂ
ਨੁਕੁਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਦਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ। ਇਸ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤੱਤ ਛਾਣਬੀਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਕਲਾ-ਕਿਰਤਾਂ, ਰਵਾਇਤੀ ਗਹਿਣੇ, ਵਸਤਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਸਾਜ਼ ਹਨ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਨੁਮਾਇਸ਼ਾਂ ਅਰਾਲ ਸਾਗਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਲੁਪਤ ਹੋ ਰਹੇ ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਕਲਾ ਦਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ 1918 ਤੋਂ 1935 ਤੱਕ ਦੇ ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕੀ ਕਲਾ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਟਾਲਿਨ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਰੇ ਸੋਵੀਅਤ ਕਲਾ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁਲਾਗ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੋਵੀਅਤ ਕਲਾ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਫਿਰ ਵੀ ਬਚ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਸੋਵੀਅਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਦੂਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਰਜਿਤ ਕਲਾ ਦਾ ਮਾਰੂਥਲ (The Desert of Forbidden Art) ਇਸਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਹੈ।
ਨੁਕੁਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸਕੂਲ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ UNICEF ਵੱਲੋਂ ਖ਼ਾਸ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੌਸਮ
ਨੁਕੁਸ ਵਿੱਚ ਠੰਢੀ ਮਾਰੂਥਲੀ ਜਲਵਾਯੂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਲੰਮੀਆਂ, ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ, ਕਾਫ਼ੀ ਠੰਢੀਆਂ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ੀਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਦੂਖ-ਨਿਵਾਰਨ ਸਾਹਿਬ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੁਖ ਨਿਵਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਲਹਿਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅੱਜ ਕੱਲ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਰਿਵਾਇਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਜੀ ਸੈਫ਼ਾਬਾਦ (ਹੁਣ ਬਹਾਦੁਰਗੜ੍ਹ) ਵਿਖੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਲਹਿਲ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਲਹਿਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਤਾਂ ਜੋ ਓਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਣ। ਉਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਇੱਕ ਲੰਮੇ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜ੍ਹਤ ਸਨ।
ਗੁਰੂ ਜੀ 24 ਜਨਵਰੀ 1672 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੱਪੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਬੋਹੜ ਦੇ ਦਰਖਤ ਥੱਲੇ ਰਹੇ।
ਲੜਾਈ
ਮੁੱਦਕੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਬਾਬਾ ਹਨੂਮਾਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਕਾਲੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ 3200 ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਸਤਲੁਜ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਰਿਆਸਤੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਤੁਰੇ, ਕੇ ਉਹ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਨਾ ਕੇ ਗੋਰਿਆਂ ਦਾ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ 3200 ਮਰਜੀਵੜੇ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਯੋਧੇ ਸਨ। ਸਿੱਧਾ ਡੇਰਾ ਆਕੇ ਪਟਿਆਲੇ ਲਾਇਆ ਕਿਓਂਕਿ ਵਕ਼ਤ ਬੀਤ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਦਾਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਲੜਾਈਆਂ ਹਾਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਪੰਥ ਦਾ ਭਲਾ ਸੋਚਕੇ, ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਆਏ ਸਨ ਪ੍ਰੰਤੂ ਜ਼ਮੀਰ ਵੇਚ ਚੁੱਕੇ ਰਾਜਾ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਨੂੰ ਇਤਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕੇ ਹੁਣ 45 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸਤਲੁਜ ਕਿਨਾਰੇ ਹੋਏ ਕਟਾਵੱਢ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਫੌਜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇਥੇ ਪਟਿਆਲੇ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਰਲਕੇ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਜਿੱਥੇ ਅੱਜ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰਣ ਸਾਹਿਬ ਹੈ, ਇਹ ਅਸਲ ਚ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿਥੇ ਬੇਅੰਤ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਵੀ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ। ਘੇਰਾ ਮਜਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸਿੰਘ ਜੰਗ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦੇ ਗਏ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ ਰਾਜਪੁਰੇ ਹੋਇਆ। ਮੁੜ ਸਤਲੁਜ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਲਾਡਵੇ, ਜਗਾਧਰੀ ਦੇ ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦਾ ਮਦਦ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਖੈਰ, ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਮਰਨਾ ਮੰਡ ਕੇ , ਸੋਹਾਣੇ ਨਗਰ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਆਹਮੋ ਸਾਹਮਣੀ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸਚਾ ਕੀਤਾ। 23 ਦਸੰਬਰ 1845 ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਹਨੂੰਮਾਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਆਪਣੇ 500 ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸੋਹਾਣੇ ਲਾਗੇ ਜੂਝਦਿਆਂ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਏ। ਬਾਬਾ ਹਨੂੰਮਾਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਪਟਿਆਲੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕੇ ਜਥੇਦਾਰ ਜੀ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਤਾਂ ਫੌਜ ਲੈਕੇ ਲੜਨ ਆ ਰਿਹਾ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ , ਤਾਂ ਬਾਬਾਜੀ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਖਾਲਸਾ ਜੀ ਇਹ ਰਾਜ ਭਾਗ ਸਦੀਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ , ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਏਥੇ ਵੀ ਸੁਰਖ਼ਰੂ ਅਤੇ ਓਥੇ ਵੀ ਸੁਰਖ਼ਰੂ। ਏਥੇ ਰਹਿਣਾ ਅਸੀਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਰਹਿਣਾ ਇਹਨੇ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਸੋ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਬਚਨ ਕੀਤੇ ਸਨ, 23 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 25 ਦਸੰਬਰ 1845 ਨੂੰ 3200 ਗੁਰੂ ਕੇ ਲਾਲਾਂ ਦਾ ਕਾਤਿਲ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਪਟਿਆਲੇ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨਰਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਲੇ ਪਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸ਼ਹੀਦੀ , ਇਹ ਜੰਗ , ਇਹਦੀ ਯਾਦ, ਇਹਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਸਭ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।  ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਹੜੇ ਰਹਿ ਗਏ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਬਾ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਮਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਰਹਿੰਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਗਾਰੇ ਲੈ ਸ੍ਰੀ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਏ।
ਲਾਰਿਸਾ ਐਲੇਕਸੈਂਡਰੋਵਨਾ
ਲਾਰਿਸਾ ਐਲੇਕਸੈਂਡਰੋਵਨਾ (ਜਨਮ 1971) ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਲਈ ਰਾਅ ਸਟੋਰੀ ਦੇ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਐਡੀਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਲਟਰਨੇਟ ਵਰਗੇ ਆਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਮ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਹ ਹਫਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਲਈ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕਨ ਬਲੌਗਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਬਲਾਗ ਵੀ ਹੈ। ਐਲੇਕਸੈਂਡਰੋਵਨਾ ਨੇ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟੋਨ, ਵੈਨੀਟੀ ਫੇਅਰ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ਵੀਕ ਵਿੱਚ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਐਲੇਕਸੈਂਡਰੋਵਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਓਡੇਸਾ, ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਮਾਪੇ ਐਲੇਕਸੈਂਡਰ ਯੂਰੋਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਅਤੇ ਕਲਾਵਦਿਆ ਬੋਰਿਸੋਵਨਾ ਇੱਕ ਲੇਖਾਕਾਰ ਹੈ। ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ, ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭੇਦਭਾਵ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਲਿਖਣ ਕੈਰੀਅਰ
ਲਾਰਿਸਾ ਐਲੇਕਸੈਂਡਰੋਵਨਾ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਗਲਪ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਇਆ। 2000 ਦੀ ਚੋਣ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ' ਤੇ ਲਿਖਣ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਖ਼ਬਰ ਟੁਕੜੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। ਓਹੀਓ ਵਿਚ ਚੋਣ ਧੋਖਾਧੜੀ ਬਾਰੇ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ,  ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੱਟ ਵੈਂਟ ਰੋਂਗ ਇਨ ਓਹੀਓ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਬਲਾਗਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗਰਟੀ ਕੋਰੀ
1947 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕਾਰਲ, ਅਰਜਨਟੀਨੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਬਰਨਾਰਡੋ ਹੌਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗਰਟੀ ਕੋਰੀ ਨੂੰ ਗਲਾਈਕੋਜਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਾਰਨ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਗਲਾਈਕੋਜਨ ਦੇ ਕਾਰਜ ਢੰਗ ਨੂੰ ਕੋਰੀ ਚੱਕਰ ਜਾਂ ਕੋਰੀ ਸਾਈਕਲ ਚੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2004 ਵਿੱਚ ਗਰਟੀ ਅਤੇ ਕਾਰਲ ਕੋਰੀ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਿਸਟੋਰਿਕ ਕੈਮੀਕਲ ਲੈਂਡਮਾਰਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਕੰਮ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸੀ।
ਮਾਈਲੋਸਕਲੈਰੋਸਿਸ ਨਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ 10 ਕੁ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1957 ਵਿੱਚ ਗਰਟੀ ਕੋਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ। ਚੰਦ ਅਤੇ ਵੀਨਸ ਗ੍ਰਹਿ 'ਤੇ ਭੇਜੇ ਕੋਰੀ ਕ੍ਰੇਟਰਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਗਰਟੀ ਕੋਰੀ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ
ਗਰਟੀ ਥਰੇਸਾ ਰੈਡਨਿੱਟਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 1896 ਨੂੰ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜੋ ਕਿ ਪਰਾਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ, ਓਟੋ ਰੈਡਨਿੱਟਜ਼, ਇੱਕ ਕੈਮਿਸਟ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਖੰਡ ਰਿਫਾਇਨ ਕਰਨ ਦੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਢੰਗ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੰਡ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਮਾਰਥਾ ਸੀ। ਲਾਈਸੀਅਮ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਟੀ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਗਰਟੀ ਨੇ 16 ਸੀਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਹੀ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਕਲ, ਜੋ ਕਿ ਪੀਡੀਈਟ੍ਰਿਕਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ, ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਕੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। 1914 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਕਾਰਲ ਫਰਡੀਨੈਂਡਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸੀਟੇਟ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ (ਪਰਾਗ) ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸਨੂੰ 1920 ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਗਰਟੀ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਾਰਲ ਕੋਰੀ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਗਰਟੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਈ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ 1920 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਾ ਲਿਆ। ਗਰਟੀ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਕੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵਿਆਨਾ, ਅਸਟਰੀਆ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਗਰਟੀ ਨੇ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲ ਕੈਰੋਲੀਨਨ ਚਿਲਡਰਨ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ ਗਰਟੀ ਨੇ ਪੀਡੀਆਟ੍ਰਿਕ ਇਕਾਈ ਅਤੇ ਥਾਈਰਾਇਡ ਦੇ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿਨਿਮਨ (ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ) ਕਰਨ ਸਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਗੜਬੜ ਸਬੰਧੀ ਵੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ।
ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਕਾਫੀ ਔਖੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਗਰਟੀ ਜ਼ੈਰੋਪਥੈਲਮੀਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ। ਵਿਗੜਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਫਿਰ ਕੋਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
1922 ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਜਣੇ ਯੂ.ਐਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਫੈਲੋ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਥਿਤ 'ਸਟੇਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਸਟੱਡੀ ਆਫ਼ ਮਲਿੱਗਨੈਂਟ ਡਸੀਸਿਜ਼'(ਹੁਣ ਰੋਜ਼ਵੈੱਲ ਪਾਰਕ ਕੈਂਸਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ) ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। 1928 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯੂ.ਐਸ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਵੀ ਮਿਲ ਗਈ।
ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਰਲ ਕੇ ਰੋਜ਼ਵੈੱਲ ਵਿੱਚ, ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟਸ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਦੀ ਛਾਣਬੀਨ ਸਬੰਧੀ, ਆਪਣਾ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਣਦਾ-ਟੁੱਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹਾਰਮੋਨਜ਼ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰੋਜ਼ਵਿੱਲ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠਿਆਂ 50 ਪੰਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ। ਗਰਟੀ ਨੇ ਇਕਹਿਰੀ ਲੇਖਿਕਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 11 ਪੰਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ। 1929 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਚੱਕਰ (ਸਾਈਕਲ), ਕੋਰੀ ਚੱਕਰ, ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਲਈ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਁ ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਰਸਾਇਣਿਕ ਪਰਿਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਲਾਈਕੋਜਨ ਆਦਿ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਤੋੜਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਮੈਟੀਬੋਲਿਜ਼ਮ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1931 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੋਜ਼ਵੈੱਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੇ ਕਾਰਲ ਨੂੰ ਤਾਂ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਗਰਟੀ ਨੂੰ ਸਭ ਨੇ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗਰਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ 'ਗੈਰ-ਅਮਰੀਕੀ' ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ। 1931 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੇਂ.ਲੂਈਸ, ਮਿਸੀਸੂਰੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਰਲ ਨੂੰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਗਰਟੀ ਦੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਅਤੀਤ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਘੱਟ ਤਨਖ਼ਾਹ 'ਤੇ, ਖੋਜ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਕਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੀ ਹੈ। 1943 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਰੀਸਰਚ ਬਾਇਓਲਾਜੀਕਲ ਕਮਿਸਟਰੀ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਕੋਲੌਜੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਕੁ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ 1957 ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਂਝਾ ਕੰਮ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਡੱਡੂ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਦਰਜੇ ਦੇ ਯੋਗਿਕ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਗਲਾਈਕੋਜਨ ਨੂੰ ਗਲੂਕੋਜ਼ 1-ਫਾਸਫੇਟ ਵਿੱਚ ਤੋੜਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕੋਰੀ ਈਸਟਰ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਯੋਗਿਕ ਢਾਂਚਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਫਾਸਫੋਰੀਲੇਸ ਨਾਂਅ ਦੇ ਪਾਚਕ (ਐਨਜ਼ਾਇਮ) ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਰਸਾਇਣਕ ਬਣਾਵਟ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੀ ਈਸਟਰ, ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਗਲਾਈਕੋਜਨ ਦੇ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦਮ ਹੈ। ਇਹ ਲਹੂ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਤੋਂ ਗਲਾਈਕੋਜਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਆਖਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗਰਟੀ ਕੋਰੀ ਨੇ ਗਲਾਈਕੋਜਨ ਸਟੋਰੇਜ਼ ਡਿਸੀਜ਼ 'ਤੇ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪਾਚਕ ਦੋਸ਼ (ਐਨਜ਼ਾਇਮਿਕ ਡਿਫੈਕਟ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਗਰਟੀ ਪਹਿਲੀ ਅਜਿਹੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਇਸ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਪਾਚਕ (ਐਨਜ਼ਾਇਮ) ਵਿਚਲੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੋਸ਼ਾਂ (ਡਿਫੈਕਟਾਂ) ਦਾ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖੀ ਅਨਵੰਸ਼ਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ (ਹਿਊਮਨ ਜੈਨੇਟਿਕ ਡਿਸੀਜ਼) ਹਨ।
ਗਰਟੀ ਅਤੇ ਕਾਰਲ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਮ ਰਲ ਕੇ ਹੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਗਲਾਈਕੋਜਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 1947 ਵਿੱਚ ਵੀ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਰਜਨਟੀਨੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਬਰਨਾਰਡੋ ਹੌਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਰੂਪ 'ਚ ਮਿਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਦੀ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਸ਼ੱਕਰ ਅਤੇ ਸਟਾਰਚ ਦੇ ਮੁੜ-ਪਰਤਣ (ਰਿਵਰਸੀਬਲ) ਦੇ ਵਿਕਸਤ ਢੰਗ ਅਤੇ ਡਾਇਬੈਟਿਕਸ ਦੇ ਇਲਾਜਨੂੰ ਲੱਭਣ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।
ਸਨਮਾਨ
1947 ਵਿੱਚ ਗਰਟੀ ਕੋਰੀ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ, ਮੈਰੀ ਕਿਊਰੀ ਤੇ ਇਰੇਨ ਜੋਲੀਅਟ ਕਿਊਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੀਜੀ ਔਰਤ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਚਿਕਿਤਸਾ ਜਾਂ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ। 1953 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅਮੈਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਸਾਥੀ (ਫੈਲੋ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਚੰਦ 'ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਕ੍ਰੇਟਰ ਕੋਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਉਸੇ ਦੇ ਸਨਮਾਨ 'ਚ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀਨਸ ਗ੍ਰਹਿ 'ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਕੋਰੀ ਕ੍ਰੇਟਰ ਵੀ ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
1948 ਕੋਰੀ ਨੂੰ ਗਾਰਵਨ ਓਲਿਨ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਮੈਡਲ ਕੇਵਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਖਰੀ ਸਾਲ
ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਗਰਟੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਪਰਬਤ ਦੀ ਸੈਰ 'ਤੇ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਗਰਟੀ ਮਾਈਲੋਸਕਲੈਰੋਸਿਸ, ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਦੀ ਘਾਤਕ ਬਿਮਾਰੀ, ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ ਆਪਣਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਸਿਰਫ਼ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ ਹੀ ਉਸਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਛੱਡਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ 1947 ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਈ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ, ਟੌਮ ਕੋਰੀ ਨਾਲ ਗੁਜਾਰਿਆ ਜਿਸਦਾ ਵਿਆਹ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਕਾਰਕੁੰਨ ਫਾਈਲਿਸ ਸਖਲਾਫਲੀ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1896
ਕੁੱਕੜਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ
﻿ਕੁੱਕੜਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਲੜਾਕੇ ਕੁੱਕੜ ਆਮ ਕੁੱਕੜਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕੁੱਕੜਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਮਕਬੂਲ ਹੈ। ਐਪਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਕਰ ਕੇ ਖੇਡ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਢੰਗ ਤਰੀਕੇ ਅੱਡ ਅੱਡ ਹਨ। ਲੜਾਈ ਦਾ ਇਹ ਫ਼ਨ ਸਿਰਫ਼ ਨਰ ਕੁੱਕੜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ੂਨੀ ਲੜਾਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਕੁੱਕੜ ਦੇ ਲਹੂ ਲੁਹਾਣ ਹੋਣ ਜਾਂ ਫਿਰ ਹਲਾਕ ਹੋਣ ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੂਨੀ ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖ਼ੂਨੀ ਖੇਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ
ਅਲੈਕਸਿਸ ਤਸੀਪਰਾਸ
ਅਲੈਕਸਿਸ ਤਸੀਪਰਾਸ ਇੱਕ ਯੂਨਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ, ਜੋ 26 ਜਨਵਰੀ 2015 ਦੇ ਬਾਅਦ ਯੂਨਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੈ ਅਤੇ 2009 ਤੋਂ ਕੋਲੀਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਦ ਰੈਡੀਕਲ ਲੈਫਟ (SYRIZA) ਗਠਜੋੜ ਦਾ ਆਗੂ ਹੈ।
ਤਸੀਪਰਾਸ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਜੁਲਾਈ 1974 ਨੂੰ ਐਥਨਸ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਜੋਆਨ ਮੀਰੋ
ਜੋਆਨ ਮੀਰੋ ਈ ਫਰਾ (20 ਅਪਰੈਲ 1893 - 25 ਦਸੰਬਰ 1983) ਇੱਕ ਕਾਤਾਲਾਨ ਸਪੇਨੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਅਤੇ ਕੁੰਭਕਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਜਮਾਂਦਰੂ ਸ਼ਹਿਰ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਫੁਨਦਾਸੀਓ ਜੋਆਨ ਮੀਰੋ ਦਾ ਅਜਾਇਬਘਰ 1975 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਰਹਾਇਸ਼ੀ ਸ਼ਹਿਰ ਪਾਲਮਾ ਦੇ ਮਾਲੋਰਕਾ ਵਿੱਚ ਫੁਨਦਾਸੀਓ ਪਿਲਾਰ ਈ ਜੋਆਨ ਮੀਰੋ 1981 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗੈਲਰੀ
<Gallery> File:Les Fusains.jpg|ਇਥੇ ਜੋਆਨ ਨੇ 1927 ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ File:JuanMiroMosaic.jpg| "ਪਲਾ ਦੇ ਲੋਸ" ਨਾਂ ਦਾ ਮੋਜ਼ੈਕ File:MNCARS Patio Escultura Miro.JPG|ਮਿਉਸਿਓ ਰਿਏਨਾ ਸੋਫੀਆ File:Hakone open air museum (10).jpg|ਹਕੋਨੇ ਓਪਨ ਏਅਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ File:Grande Maternite.JPG|ਗਰਾਂਦੇ ਮਾਤੇਰਨੀਤੇ File:Fundació Miró P1370077.JPG|ਫੁਨਦਾਸੀਓ ਮੀਰੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ
</Gallery>
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਨਿਰਮਲਾ (ਨਾਵਲ)
ਨਿਰਮਲਾ (निर्मला, ਅਨੁਵਾਦ The Second Wife) ਮੁਨਸ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 1927 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੰਨ 1926 ਵਿੱਚ ਦਹੇਜ ਪ੍ਰਥਾ ਅਤੇ ਅਨਜੋੜ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਚੰਨ ਵਿੱਚ ਨਵੰਬਰ 1925 ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ 1926 ਤੱਕ ਇਹ ਨਾਵਲ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਰੂਚਿਰਾ ਗੁਪਤਾ
ਰੂਚਿਰਾ ਗੁਪਤਾ, (ਜਨਮ 7 ਜਨਵਰੀ 1964), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੈਕਸ ਟਰੈਫਿਕਿੰਗ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਰਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 25 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੈਕਸ ਤਸਕਰੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ, ਸਰਕਾਰੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 2002 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਅਪਣਾ ਆਪ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਇਕ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਪਣਾ ਆਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਲਿੰਗ ਵਪਾਰ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਆਪਣੇ ਆਪ" ਸੰਸਥਾ ਨੇ 15,000 ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਫਸੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ।, ਉਹ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਕੈਰੀਅਰ
ਗੁਪਤਾ ਤਸਕਰੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਅਮਲ 'ਤੇ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। 2012 ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਅਫੇਅਰਜ਼ 'ਚ' ਮੂਵਮੈਂਟ ਬਿਲਡਿੰਗ ਆੱਫ ਸੈਕਸ ਟ੍ਰੈਫਿਕਿੰਗ  ਤੇ ਕੋਰਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ। ਰੂਚਿਰਾ ਨੇ ਸੈੱਟਨ ਹਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਦੇ ਕੋਰਸ ਵੀ ਸਿਖਾਏ ਹਨ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ
2009 ਵਿੱਚ, ਕਲਿੰਟਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸਿਵਲ ਸੋਸਾਇਟ ਵਿੱਚ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਕਲਿੰਟਨ ਗਲੋਬਲ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਸੀ, ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ।  2010 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੀਜੀਆਈ ਲੀਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕਲਿੰਟਨ ਨੇ ਆਲਮੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿਚ ਚੁਣੇ ਗਏ ਨੌਜਵਾਨ ਆਗੂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਐਗਜ਼ੈਕਟਿਵ, ਜਨਤਕ ਸੇਵਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਉਦਮ, ਅਤੇ ਜਨਤਕ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿਚਲੇ ਐਨ ਜੀ ਓ ਮੈਨੇਜਰ ਹਨ।
ਹਾਊਸ ਆਫ ਲਾਰਡਸ ਦੁਆਰਾ ਗੁਪਤਾ ਨੂੰ ਐਬੋਲਿਸ਼ਨਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ ਦਾ ਹੈ।  ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸੈਕਸ-ਟਰਾਂਸਫਿਕੰਗ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ' ਦਿ ਸੈਲਿੰਗ ਆਫ਼ ਬੇਸੌਕਿੰਗ 'ਨੇ 1996 ਵਿਚ ਇਕ ਨਿਊਜ਼ ਐਂਡ ਡੌਕਮੇਰੀ ਐਮੀ ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਦਸਤਾਵੇਜ਼
ਗੁਪਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਡੌਕੂਮੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ:
ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
<div class="cx-template-editor-title" title="The Citation template generates a citation for a book, periodical, contribution in a collective work, patent, or a web page. It determines the citation type by examining which parameters are used.">Citation  author surname <span data-key="last" title="surname of the author of the cited material" class="cx-template-editor-param-desc">  Gupta    author given name <span data-key="first" title="given name (first name) of the author of the cited material" class="cx-template-editor-param-desc">  Ruchira    title of source   Big Porn Inc.: exposing the harms of the global pornography industry    year  2011    ref  none    postscript. pages 239–248    contribution  Pornography in India    location  North Melbourne, Victoria    publisher  Spinifex Press    isbn  9781876756895    ISBN  9781876756895
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲੋਕਧਾਰਾ
thumb| [[ਜਾਦੂ-ਟੂਣਾ|ਜਾਦੂ ਦਾ ਕਾਲੀਨ ਇੱਕ ਦੰਦਕਥਾਈ ਕਾਲੀਨ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰਤ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ]] ਲੋਕਧਾਰਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: 'folklore') ਕਿਸੇ ਲੋਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਹਮਾਨ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ, ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ, ਲੋਕ ਨਾਚ, ਮਿਥਾਂ, ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਦੰਦ ਕਥਾਵਾਂ, ਜ਼ਬਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਕਹਾਵਤਾਂ, ਵਿਅੰਗ, ਬੁਝਾਰਤਾਂ, ਲੋਕ ਧਰਮ, ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ, ਵਹਿਮ-ਭਰਮ, ਲੋਕ ਸਾਜ਼, ਸੰਦ, ਬਰਤਨ ਭਾਂਡੇ ਅਤੇ ਲੋਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਇੱਕ ਜਟਿਲ ਤਾਣਾ ਬਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਚਾਰ ਵੰਨਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੇ ਹਾਂ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ "ਫੋਕਲੋਰ" ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਹੈ। ‘ਫੋਕਲੋਰ` ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ 1846 ਈ. ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਦਵਾਨ 'ਵਿਲੀਅਮ ਜਾਨ ਥਾਮਸ' ਨੇ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਉਦਗਮ ਜਰਮਨ ਭਰਾਵਾਂ "ਜੈਕੁਬ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਗਰਿਮ" ਦੁਆਰਾ ਮੌਖਿਕ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਦੇ ਇਕੱਤਰੀਕਰਨ, ਸੰਕਲਨ ਅਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਵਿਭਿੰਨ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਣਾ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਫੋਕਲੋਰ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਵਿੱਚ ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਨੇ ‘ਫੋਕਲੋਰ` ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਫੋਕਲੋਰ ਨੂੰ ਤਤਸਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤ ਕੇ ਕੰਮ ਸਾਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਦੂਜੀ ਤੇ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਫੋਕਲੋਰ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ "ਕਹਾਣੀ" ਕੀਤਾ। "ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਬ੍ਰਿਟੇਨਕਾ" ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਫੋਕਲੋਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਉਹ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ, ਵਹਿਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ, ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰਾਂ, ਰਸਮਾਂ-ਰੀਤਾਂ ਤੇੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡਾਂ ਦਾ ਸੋਮਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਚਲੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਗਿਆਨ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸਥਾਪਿਤ ਪੈਟਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਖੰਡਿਤ, ਸੁਧਰੇ ਪਰ ਨਿਸਬਤਨ ਬਦਲਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁਗ ਤੀਕ ਵੀ ਹੋਂਦ ਕਾਇਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਡਾ. ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, “ਸਮੇਂ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਨਮੁਖ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੋਚਣੀ ਦਾ ਵਿਅਕਤ ਰੂਪ ਹੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਲਈ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਮਾਧਿਅਮ ਦੀ ਕਿਸਮ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਉਚਾਰ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਤੋਂ ਲੋਕਗੀਤ ਬਣਦਾ ਉਚਾਰ ਤੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਤੋਂ ਕਥਾ, ਕਥ ਤੇ ਕਾਰਜ ਤੋਂ ਰੀਤ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤ, ਧਾਗੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕਸੀਦਾਕਾਰੀ ਆਦਿ ਬਣਦਾ ਹੈ।"
ਲੱਛਣ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:
ਪਰੰਪਰਾ
ਪਰੰਪਰਾ ਭਾਵੇਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਮੇਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਜੀਵੰਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ। ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰੀਤਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਸਾਇੰਸ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਆਪਣੇ ਸੰਗਠਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਲੋਕ-ਸਮੂਹ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਹਾਸਿਲ ਹੋਵੇ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸ਼ਾਮਿਲ ਅਤੇ ਨਿਖੜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਦੋਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਹਾਸਿਲ ਹੋਵੇ।
ਮਨੋਸਥਿਤੀ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਧਰਾਤਲ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਮਨੋਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਮਨੋ-ਸਥਿਤੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਜੁਗਤ ਤੇ ਜੀਵਨ-ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਸਥਿਤੀ ਅੱਗੋਂ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ, ਸੰਦਾਂ ਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਉਣ ਸਦਕਾ, ਜੀਵਨ-ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਰਿਵਰਤਨ
ਬਦਲਾਵ ਤਾਂ ਸਮਾਜ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਵਾਪਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤਿਭਾ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਸਮੂਹਿਕ ਸਿਰਜਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਹੜਾ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਡੂੰਘੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਤਾ ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਮ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀ ਘਾਲਣਾ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਬੰਧਕਤਾ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਖੂਬੀ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੀ ਵਿਚਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਰਗਰ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਵਿਉਂਤਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਤੱਤ ਵਾਧੂ ਜਾਂ ਅਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਸਮੂਹ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਕਦੇ ਵੀ ਅਣਗੌਲਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਡਾ. ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, “ਲੋਕਧਾਰਾ ਇੱਕ ਚੂਲ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਘੁੰਮਦਾ, ਰੇੜਕੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚੋਂ ਰਹੱਸ ਨਿਤਾਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"
ਲੋਕਧਾਰਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਤ ਭਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਕ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਵਿਰਸੇ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਲੋਕ ਮਾਨਸ ਦੀ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਜਨਸਮੂਹ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸੰਚਾਰ "ਮੋਖਿਕ ਅਤੇ ਲਿਖਤੀ" ਦੋਵੇਂ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪੱਖ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। “ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੰੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਅਕਤ ਕਲਾਵਾਂ, ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਵਹਿਮ ਭਰਮ, ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਅਤੇ ਮੰਤਰ ਵੀ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” “ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸੋਚ, ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਰੂੜੀਆਂ ਸਮਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਰੀਤਾਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਿਕਸੀਆਂ ਹਨ। ਕਲ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਪੈਟਰਨਾਂ ਦੀ ਜਨਮਦਾਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਹੈ: ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਭਿੰਨ ਰੂਪ ਅਤੇ ਮੁਢਲੀਆਂ ਕਾਵਿ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੱਤਾਂ ਲੈ ਅ, ਤਾਲ, ਛੰਦ, ਅਲੰਕਾਰ ਆਦਿ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਨਿੰਮੇ ਹਨ। ਮੁੱਢਲੇ ਨ੍ਰਿਤ ਤੇ ਨਾਟ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਰਹੁ ਰੀਤਾਂ ਦਾ ਹੀ ਭਾਵੁਕ ਸਮੂਹਤੀਕਰਣ ਹਨ। ਅਜੋਕੀ ਕਥਾ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਵਡਿਕੀ, ਸਿਖਿਕ ਕਥਾ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਦਾਦੀ ਅੰਮਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਲਪ ਕਲਾ, ਮੂਰਤੀਕਲਾ ਤੇ ਬੁੱਤਕਾਰੀ ਦਾ ਮੁੱਢ ਵੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਚਕਿਤਸਾ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਸੱਚ ਵੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।” “ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਘੇਰਾ ਬੜਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਡੂੰਘਾ ਹੈ। ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਭਰਮਾਂ, ਵਹਿਮਾਂ,ਰੀਤਾਂ-ਮਨੋਤਾਂ ਤੇ ਰਿਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਇਸ ਅਖੁਟ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਅਨਿਆਂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਿਧਰੇ ਹੱਦਬੰਨਾ ਨਹੀਂ ਇਹ ਅਥਾਹ ਭੰਡਾਰ ਹੈ।” ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਕੀਤੇ ਵਰਗੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪੱਖ ਨੂੰ ਛੋਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵਰਗੀਕਰਨ ਵਧੇਰੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਯਾਨਿਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਇਸ ਤਰਾਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ
ਲੋਕ ਗੀਤ, ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਵਧ ਰੂਪ
ਲੋਕ ਕਲਾ
ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ, ਲੋਕ ਨਾਟ, ਲੋਕ ਨ੍ਰਿਤ, ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਤੇ ਲੋਕ ਕਲਾ
ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ
ਲੋਕ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ਼, ਮੇਲੇ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰ, ਪੂਜਾ ਵਿਧੀਆਂ, ਲੋਕ ਲੋਕਯਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਦਾ ਕੋਸੀ ਅਰਥ ਉਪਕਰਮ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਜ ਦਾ ਆਰੰਭਣਾ ਹੈ।ਨਿਯਮ ਕਿਸੇ ਕਾਰਜ ਦੇ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕਿਸੀ ਉੱਤਮ ਫ਼ਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਕਾਨ੍ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਤੰਤਰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਤਰ ਦਾ ਵਿਧੀ ਪੂਰਵਕ ਜਾਪ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਹੈ। ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਇਸ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਰਹੁ ਰੀਤਾਂ, ਤਿਉਹਾਰ, ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਵਰਤ ਆਦਿ ਲੋਕ ਮਾਨਸ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਫ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਜੀਵਨ ਦਾ ਦਰਪਣ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਿਕ ਸਾਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਹਿਤਿਕ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦਾ ਭਾਗ ਬਣਾਉਂਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ, ਸੰਸਕਾਰਾਂ,ਪੂਜਾ ਦੇ ਢੰਗਾਂ,ਪੂਰਬਾਂ ਅਤੇ ਉਤਸਵਾਂ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਿਕ ਸਾਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੋ ਢੰਗਾਂ ਨਾ
ਲ ਕਰਦੇ :ਹਨ
(ੳ) ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਿਕ ਸਾਮੱਗਰੀ ਦਾ ਸਾਧਾਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਭਾਗ ਬਣਨਾ।
(ਅ) ਅਨੁ਼ਸ਼ਠਾਨਿਕ ਸਾਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੋ ਕੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਨਾ।
ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਿਕ ਸਾਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਖੇ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵਾਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
(੧) ਸੰਸਕਾਰ:
ਜਨਮ, ਵਿਆਹ ਤੇ ਮੌਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ,ਸਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਆਦਿ।
(੨) ਪੂਜਾ ਵਿਧੀਆਂ:
ਆਰਤੀ, ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ,ਚੰਦ,ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਪੂਜਾ,ਸੀਤਲਾ ਅਤੇ ਦੁਆਦਸ ਸਿਲਾ ਆਦਿ।
(੩) ਕਰਮ ਕਾਂਡ:
ਹੋਮ,ਤੀਰਥ,ਜਾਤਿ ਵਰਣ,ਗਮਣ,ਪੂਰਵ,ਉਤਸਵ,ਦਾਨ,ਸੂਤਕ,ਪਾਤਕ,ਜੂਠ,ਭਿੱਟ, ਚੌਂਕਾ,ਕਾਰਵ੍ਹ ਆਦਿ।
(੪) ਵਰਤ:
ਇਕਾਦਸ਼ੀ਼ੀ,ਅਹੋਈ,ਚੰਦ੍ਰਾਇਣ,ਮੌਨ,ਵਰਤ ਆਦਿ।
(੫) ਵੇਸ਼ ਭੂਸ਼ਾ:
ਤਿਲਕ ਜਾਂ ਟਿੱਕਾ,ਮਾਲਾ, ਭਗਵਾਂ ਵੇਸ਼,ਨਾਂਗੇ, ਜਟਾਂ ਵਧਾਉਣੀਆਂ,ਭਸਮ ਲਗਾਉਣੀ,ਅਗਨਿ ਤਪ ਆਦਿ। ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਆਦਿ ਇਹਨਾਂ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਹੀ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
(1)ਸੰਸਕਾਰ:
ਜਦ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਉਸਦੀ ਆਦਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਜਦ ਸਾਰਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਰੀਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਕਾਰ ਲੋਕ ਮਾਨਸ ਦਾ ਸੂਖਮ ਰੂਪ ਹਨ ਅਤੇ ਰੀਤੀ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਥੂਲ ਅਥਵਾ ਵਿਵਹਾਰਿਕ ਰੂਪ।
(੧) ਜਨਮ ਸੰਸਕਾਰ:
ਜਨਮ ਸੰਬੰਧੀ ਰਸਮਾਂ ਭਾਵੇਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਗੁੜ੍ਹਤੀ, ਕੜੀਆਂ ਦਾ ਗਿਣਨਾ,ਦੁਧੀਆ ਧੁਆਈ, ਬਾਹਰ ਵਧਾਉਣਾ, ਪੰਜੀਰੀ ਵੰਡਣੀ, ਕੱਪੜੇ ਭੇਜਣੇ, ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ, ਨਾਮਕਰਨ ਆਦਿ ਰੀਤਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਬੱਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।