cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਵਾਰਤਕ ਦੇ ਤੱਤ
ਵਾਰਤਕ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ:-
↑ ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਵੰਨਗੀਆਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, ਪੰਨਾ 6
ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ
ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ (ਜਿਸਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦਾ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਗਣਰਾਜ; ਪਹਿਲਾਂ ਸੇਲਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ 31 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (19.3 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਹੈ। ਉਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਰਹੱਦ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ ਮਾਲਦੀਵ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦਾ ਲਿਖਤੀ ਇਤਿਹਾਸ 3000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਪੂਰਵ-ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਜੋ ਕਿ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 1,25,000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਣ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਕਾਰਣ ਰੇਸ਼ਮ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਫੀ ਮਹੱਤਤਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਹ 1948 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋਇਆ।
ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ ਕਰੋੜ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਚਾਹ, ਕਾਫੀ, ਨਾਰੀਅਲ ਅਤੇ ਰਬੜ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਤੰਤਰ
ਐਤੀਆਣਾ
ਐਤੀਆਣਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਓਕਤਾਵੀਓ ਪਾਜ਼
ਓਕਤਾਵੀਓ ਪਾਜ਼ (31 ਮਾਰਚ 1914 – 19 ਅਪਰੈਲ 1998) ਮੈਕਸੀਕਨ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਸੀ ਅਤੇ 1990 ਦਾ ਨੋਬਲ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸੀ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਓਕਤਾਵੀਓ ਪਾਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਮਾਰਚ 1914 ਨੂੰ ਓਕਤਾਵੀਓ ਸੋਲੋਰਜ਼ਾਨੋ (ਪਿਤਾ) ਅਤੇ ਜੋਸਫੀਨਾ ਲੋਜ਼ਾਨੋ (ਮਾਤਾ) ਦੇ ਘਰ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹਦਾ ਪਿਉ ਮੈਕਸੀਕਨ ਤੇ ਮਾਂ ਸਪੇਨੀ ਸੀ। ਉਹਦਾ ਪਿਉ ਡਿਆਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਇਨਕਲਾਬ ਸਮਰਥਕ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣ ਉਹਦੀ ਮਾਂ, ਉਹਦੀ ਚਾਚੀ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਦਾਦੇ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਵਿਲੀਅਮ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਉਹਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹਦੇ ਪਰਵਾਰ ਵਲੋਂ ਹਕੂਮਤ ਵਿਰੁਧ ਇਨਕਲਾਬੀ ਆਗੂ ਜ਼ਪਾਟਾ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਸਮਰਥਨ ਕਾਰਨ ਜ਼ਪਾਟਾ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜਲਾਵਤਨੀ ਹੰਢਾਉਣੀ ਪਾਈ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੱਟਿਆ।
ਸਾਹਿਤਕ ਰੁਝਾਨ
ਪਾਜ਼ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਵਾਹ ਆਪਣੇ ਦਾਦੇ ਦੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਰਾਹੀਂ ਪਿਆ ਜੋ ਕਲਾਸਿਕੀ ਮੈਕਸੀਕੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। 1920 ਵਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਜੇਰਾਰਡੋ ਡੀਆਗੋ, ਜੁਆਨ ਰੇਮਨ ਜਿਮੇਨੇਜ ਵਰਗੇ ਯੂਰਪੀ ਕਵੀਆਂ, ਅਤੇ ਐਨਟੋਨੀਓ ਮਸਾਡੋ ਵਰਗੇ ਸਪੇਨਿਸ਼ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹਦੀ ਮੁਢਲੀ ਲੇਖਣੀ ਉੱਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। 1931 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਡੀ ਐਚ ਲਾਰੰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਪਾਜ਼ ਨੇ 'ਕੈਬੇਲੇਰਾ'(Cabellera) ਸਹਿਤ ਆਪਣੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਛਪਵਾਈਆਂ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਲੂਨਾ ਸਿਲਵੇਸਟਰ' (ਜੰਗਲੀ ਚੰਦਰਮਾ) ਛਪਵਾਈ। 1937 ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਸਪੇਨ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਕਵੀਆਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਹੋਇਆ। ਪਾਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਚਾਲੀ ਕੁ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਹ ਜ਼ਹੀਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪੈਰਿਸ, ਜਨੇਵਾ, ਨਿਊਯਾਰਕ, ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1968 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਹੋਏ ਅਣਹੱਕੇ ਕਤਲਾਂ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਢੇਰ ਸਾਰੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਕਸੀਕੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਜ਼ੋਯਾ ਖ਼ਾਨ
ਜ਼ੋਯਾ ਖ਼ਾਨ (ਸਾਰਾ ਖ਼ਾਨ ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ,, ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਬਿਉਟੀ ਪਿਜਿੰਟ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾਮਨਾ ਖੱਟਿਆ ਅਤੇ ਖੁਬਸੂਰਤ ਚਮੜੀ ਲਈ ਉਪਜੇਤੂ ਰਹੀ। 2011 ਵਿੱਚ, ਆਪਣਾ ਐਕਟਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਜ਼ੋਯਾ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜਿਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਪਠਾਣ ਹਨ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕੈਬਿਨੇਟ ਮਨਿਸਟਰ, ਹਾਰੂਨ ਯੂਸਫ਼ ਦੀ ਭਤੀਜੀ/ਭਾਣਜੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਸਮੇਂ ਬਾਸਕੇਟ ਬੌਲ ਅਤੇ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਲਾੜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ੌਂਕ ਵਜੋਂ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਲਾੜੀ ਹੈ।
ਮਾਡਲਿੰਗ
ਜ਼ੋਯਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਤੌਰ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਕੀਤੀ। ਜ਼ੋਯਾ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਮਾਡਲ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੀਡੀਆ ਸਮਰਥਨ ਬ੍ਰਾਂਡ "ਫੈਂਟਾ", "ਲੌਰਿਅਲ", "ਫਲਾਇੰਗ ਮਸ਼ੀਨ", "ਏਅਰਟੈਲ", ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰਦਰਸ, "ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ", "ਬਲੈਕਬੈਰੀ ਫੋਨ", "ਰੀਬੋਕ" ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਇਵੈਂਟਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਜ
ਜ਼ੋਯਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਵੈਂਟਸ ਅਤੇ ਸ਼ੋਆਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬਤੌਰ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਜ਼ੋਯਾ ਨੇ ਕਈ ਸ਼ੋਆਂ ਅਤੇ ਲਾਈਵ ਇਵੈਂਟਸ ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟ ਸ਼ੋਅਜ਼, ਏਸ਼ੀਅਨ ਓਪਨ ਕਿਕ-ਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਮਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਸੰਗੀਤਕ ਸਬੰਧੀ, ਮਨੋਰੰਜਕ ਅਤੇ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਸੁਰਭੀ ਹਾਂਡੇ
ਕੈਰੀਅਰ
ਸੁਰਭੀ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕ ਸਵਾਮੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 'ਸੁਗਮ ਸੰਗਤ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ' ਲਈ ਏਆਈਆਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਅੰਬਤ ਗੋਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ। ਜ਼ੀ ਮਰਾਠੀ ਸੀਰੀਅਲ ਜੈ ਮਲਹਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਅਗਨੀ ਮਹਲਸਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਯਾਦਗਾਰ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ ਆਗਾ ਬਾਈ ਅਰੇਚਿਆ 2 ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸੁਰਭੀ ਜਲਗਾਓਂ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਸੰਜੇ ਹਾਂਡੇ ਸੰਗੀਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹਨ। ਸੁਰਭੀ ਵੀ ਸ਼ੌਕ ਵਜੋਂ ਗਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕੱਦ 5 ਫੁੱਟ 2 ਇੰਚ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਜਲਗਾਓਂ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦੁਰਗੇਸ਼ ਕੁਲਕਰਨੀ ਨਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਤੁੰਗਰਾਲੀ
ਤੁੰਗਰਾਲੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਤੁੰਗਰਾਲੀ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 617 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 3.08 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲਇਰਾ ਮੈਕੀ
ਲਇਰਾ ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਕੀ ( /L ɪər ə ਮੀਟਰ ə k I / 31 ਮਾਰਚ 1990 - 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019) ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਦ ਟ੍ਰਬਲਜ਼ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੀਡੀਆਗੇਜ਼ਰ, ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ ਐਗਰੀਗੇਟਰ ਵੈਬਸਾਈਟ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਨੂੰ, ਮੈਕੀ ਨੂੰ ਡੇਰੀ ਦੇ ਕ੍ਰੇਗਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੰਗਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਮੈਕੀ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਮਾਰਚ 1990 ਨੂੰ ਬੇਲਫਾਸਟ, ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਜੇਮਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਲਈ ਲਿਖਿਆ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਹ ਚਿਲਡਰਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ (ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਹੈੱਡਲਾਈਨਰਜ਼) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਇਹ ਇੱਕ ਚੈਰਿਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਦੁਆਰਾ 2006 ਵਿੱਚ ਸਕਾਈ ਨਿਊਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਯੰਗ ਜਰਨਲਿਸਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਾਲ ਬ੍ਰੈਡਸ਼ਾਅ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਰਮਿੰਘਮ ਸਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਔਨਲਾਈਨ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਜਨਵਰੀ, 2020 ਵਿੱਚ ਔਨਲਾਈਨ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਉਸਦੀ ਭੈਣ, ਨਿਕੋਲਾ ਕਾਰਨਰ, ਨੇ ਉਸਦੀ ਤਰਫੋਂ ਡਿਗਰੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
2011 ਵਿੱਚ ਮੈਕੀ ਨਿਊਜ਼ ਐਗਰੀਗੇਟਰ ਮੀਡੀਆਗੈਜ਼ਰ ਦੇ ਸਟਾਫ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਿਊਜ਼ ਐਗਰੀਗੇਟਰ ਟੇਕਮੇਮ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਸਾਈਟ ਹੈ।  2014 ਵਿੱਚ ਉਹ "ਲੇਟਰ ਟੂ ਮਾਈ 14 ਈਅਰ ਓਲਡ ਸੇਲਫ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਬਲੌਗ ਪੋਸਟ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬੇਲਫਾਸਟ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਧਣ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਮੈਕੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਹਿਰ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਲੇਖ ਸਨ ਜੋ ਉਸਨੇ ਮੋਜ਼ੇਕ  (ਦ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਦੁਆਰਾ ਮੁੜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ), ਦ ਬੇਲਫਾਸਟ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਆਈ ਅਤੇ ਬਜ਼ਫੀਡ ਨਿਊਜ਼ ਲਈ ਲਿਖੇ ਸਨ।  2016 ਵਿੱਚ ਫੋਰਬਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਇੱਕ ਖੋਜੀ ਰਿਪੋਰਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ "30 ਅੰਡਰ 30 " ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਗਲਪ ਰਚਨਾ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਏਂਜਲਸ ਵਿਦ ਬਲੂ ਫੇਸ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੇੜੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਬੇਲਫਾਸਟ ਐਮ.ਪੀ. ਰੌਬਰਟ ਬ੍ਰੈਡਫੋਰਡ ਦੀ ਆਰਜ਼ੀ ਆਈ.ਆਰ.ਏ. ਹੱਤਿਆ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਮੈਕੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕਰਾਉਡਫੰਡਿੰਗ ਤੋਂ ਮਦਦ ਲਈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਐਕਸਕਲੀਬਰ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 'ਫੈਬਰ ਐਂਡ ਫੈਬਰ' ਨਾਲ ਦੋ-ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਸੌਦੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਕੀਤੇ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਸਮੇਂ, ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ, ਦ ਲੌਸਟ ਬੁਆਏਜ਼, 2020 ਵਿੱਚ ਫੈਬਰ ਦੁਆਰਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਤਹਿ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿ ਗਈ। ਇਹ ਨਵੰਬਰ 1974 ਵਿੱਚ ਬੇਲਫਾਸਟ ਦੀ ਫਾਲਸ ਰੋਡ ਤੋਂ ਥਾਮਸ ਸਪੈਂਸ ਅਤੇ ਜੌਨ ਰੌਜਰਸ ਦੇ ਗਾਇਬ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਫੈਬਰ ਐਂਡ ਫੈਬਰ ਨੇ ਅੰਨਾ ਫੰਡਰ ਦੀ ਸਟੈਸੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਐਂਡੀ ਓ'ਹੇਗਨ ਦੀ ਦਿ ਮਿਸਿੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਮੈਕਕੀ ਨੇ 'ਦ ਟ੍ਰਬਲਜ਼' ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਸੁਸਾਈਡ ਆਫ਼ ਦ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਬੇਬੀਜ਼" ਲਿਖਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਸਮੇਂ, ਮੈਕੀ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਦ ਟ੍ਰਬਲਜ਼ ਦੌਰਾਨ ਅਣਸੁਲਝੀਆਂ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਮਾਰਚ 2019 ਵਿੱਚ ਆਇਰਿਸ਼ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਲੇਖਕ ਮਾਰਟਿਨ ਡੋਇਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੇਖ "ਬੈਸਟ ਆਫ਼ ਆਇਰਿਸ਼: ਆਇਰਿਸ਼ ਰਾਈਟਿੰਗ ਦੇ 10 ਉਭਰਦੇ ਸਿਤਾਰੇ" ਵਿੱਚ ਮੈਕੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 2016 ਦੇ ਓਰਲੈਂਡੋ ਨਾਈਟ ਕਲੱਬ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਬਾਰੇ 2017 ਵਿੱਚ ਟੇੱਡਐਕਸਸਟੋਰਮੋਂਟ ਵੂਮਨ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਟੇੱਡਐਕਸ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ, "ਕਿੰਨੀ ਅਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ"। 2018 ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੈੱਡਲਾਈਨਰਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਟਰੱਸਟੀ ਬਣ ਗਈ, ਇੱਕ ਚੈਰਿਟੀ ਜਿਸ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਮੈਕੀ ਸਾਰਾ ਕੈਨਿੰਗ ਦੀ ਸਾਥੀ ਸੀ, ਜੋ ਅਲਟਨੇਗੇਲਵਿਨ ਏਰੀਆ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਨਰਸ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਡੇਰੀ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਕੈਨਿੰਗ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮੰਗਣੀ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਵੀ ਖਰੀਦੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮੌਤ
18 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਨੂੰ ਮੈਕੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਡੇਰੀ ਦੇ ਕ੍ਰੇਗਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੰਗਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਈਸਟਰ ਰਾਈਜ਼ਿੰਗ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪਰੇਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟਾਂ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਛਾਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿੰਸਾ ਭੜਕ ਗਈ। ਗੜਬੜ ਫੈਨਡ ਡਰਾਈਵ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ ਬੰਬ ਸੁੱਟੇ ਅਤੇ ਦੋ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲ 12 ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ। ਮੈਕੀ, ਜੋ ਫੈਨਡ ਡਰਾਈਵ 'ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਖਤਰਬੰਦ ਪੁਲਿਸ ਲੈਂਡ ਰੋਵਰ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ, ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਸੀ। ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਫੁਟੇਜ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਸੀ.ਸੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਊ ਆਈ.ਆਰ.ਏ. ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੈਂਡਗਨ ਨਾਲ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਕੀ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ, ਇੱਕ ਬਖਤਰਬੰਦ ਲੈਂਡ ਰੋਵਰ ਵਿੱਚ, ਅਲਟਨੇਗੇਲਵਿਨ ਏਰੀਆ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਿਪਬਲਿਕਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ। ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੀ ਹੱਤਿਆ 2001 ਮਾਰਟਿਨ ਓ'ਹਾਗਨ, ਯੂ.ਕੇ. ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਸਾਥੀ, ਮਾਂ, ਦੋ ਭਰਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ ਛੱਡ ਗਈ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੇਖਕ
ਮਾਯਏਮ ਚੋਇੰਗ ਵਾਂਗਮੋ ਦੋਰਜੀ
ਖ਼ਿਤਾਬ
ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਵੰਗਚੂਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਖੂਨ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਦਾਦੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1897 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1994 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਇਲਟੀ
ਨੋਸ਼ਨ ਪ੍ਰੈੱਸ
ਨੋਸ਼ਨ ਪ੍ਰੈੱਸ ਚੇਨਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2012 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ 2000 ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਨੋਸ਼ਨ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਜਨਵਰੀ 2012 ਵਿੱਚ ਨਵੀਨ ਵਲਸਾਕੁਮਾਰ, ਜਨਾ ਪਿੱਲੇ ਅਤੇ ਭਾਰਗਵ ਅਦੇਪੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ HNIs ਤੋਂ 1 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਫੰਡਿੰਗ ਮਿਲੀ।
ਸੇਵਾਵਾਂ
ਲੇਖਕ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨੋਸ਼ਨ ਪ੍ਰੈੱਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਟੂਲਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਬੇਸਿਕ ਕਾਪੀਏਡਿਟਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਟੀਚਾ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ; ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਲਾਭ ਦਾ 70% ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਕੰਪਨੀਆਂ
ਰੀਡਿੰਗ ਲੋਲਿਤਾ ਇਨ ਤਹਿਰਾਨ
ਰੀਡਿੰਗ ਲੋਲਿਤਾ ਇਨ ਤਹਿਰਾਨ:ਏ ਮੇਮੋਇਰ ਇਨ ਬੁਕਸ ਈਰਾਨੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਜ਼ਰ ਨਫੀਸੀ ਦੀ 2003 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਹ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਲਈ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬੱਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਪਲਾਟ
ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਲੇਖਕ, ਜੋ ਇਨਕਲਾਬ (1978-1981) ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਰਾਨ ਪਰਤੀ ਅਤੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ 1997 ਤੱਕ ਇਰਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਉਸਦੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ। ਇਹ 1979 ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੇਹਰਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਨ, ਪਰਦਾ ਪਹਿਨਣ ਦੇ ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਇਨਕਾਰ  ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਕੱਢੇ ਜਾਣ, ਈਰਾਨ-ਇਰਾਕ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ, ਅੱਲਾਮਾ ਤਾਬਾਤੇਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1981) ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਵਾਪਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ (1987), ਆਪਣੀ ਬੁੱਕ ਕਲੱਬ ਦੇ ਗਠਨ (1995-97), ਅਤੇ ਪਰਵਾਸ ਉਸ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਗਾਥਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਜਿਬਰਾਲਟਰ
ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਔਬੇਰਿਅਨ ਪਰਾਇਦੀਪ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪਰਵੇਸ਼ ਦਵਾਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸਵਸ਼ਾਸੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਹੈ। 6.843 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (2.642 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੱਦ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਧਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਨੌਸੇਨਾ (Royal Navy) ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਾਰ ਹੈ।
ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੀ ਸੰਪ੍ਰਭੁਤਾ ਆਂਗਲ - ਸਪੇਨੀ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁੱਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਤਰੇਚਤ ਸੁਲਾਹ 1713 ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਪੇਨ ਦੁਆਰਾ ਗਰੇਟ ਬਰੀਟੇਨ ਦੀ ਕਰਾਉਨ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਪੇਨ ਨੇ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਜਤਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਲੌਟਾਨੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਰਹਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਸੰਪ੍ਰਭੁਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਚਟਾਨੀ ਪਰਾਇਦੀਪ ਹੈ, ਜੋ ਸਪੇਨ ਦੇ ਮੂਲ ਥਾਂ ਵਲੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਵਂ ਵਿੱਚ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਐਲਜੇਸਿਅਰਾਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਹੈ। 1713 ਤੋਂ ਇਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਛਾਉਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਚਟਾਨੀ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਨੂੰ ਚੱਟਾਨ (ਦਿੱਤੀ ਰਾਕ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਚੱਟਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਉੱਤੇ ਉੱਠਦੀ ਦਿਸਣਯੋਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਟਾਨੀ ਸਥਲਖੰਡ ਉੱਤਰ ਦੱਖਣੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਪਤਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਵਿਭਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਪਰ ਕਈ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀਆਂ ਹਨ। ਚੱਟਾਨਾਂ ਚੂਨਾ ਪੱਥਰ ਦੀ ਬਣੀ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਨਿਰਮਿਤ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੀਵ-ਜੰਤੁਵਾਂਦੇ ਚਿਹਨ ਵੀ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਨਗਰ ਨਵਾਂ ਬਸਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਗਰ ਦੀ ਆਮ ਤੌਰ: ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਮਾਰਤਾਂ ਲੜਾਈ (177-83) ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਵਰਤਮਾਨ ਨਗਰ ਰਾਕ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 3/16 ਵਰਗ ਮੀਲ ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਕੁੱਝ ਭਾਗ ਸੁਖਾਕਰ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਗਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਭਾਗ ਪੱਧਰਾ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪੱਧਰੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਵੱਲ ਉੱਚੇ ਅਸਮਤਲ ਭੱਜਿਆ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸਸਥਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਵੱਲ ਫੌਜ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਬੇਰਕ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆ ਵੀ ਹੈ। ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਕੋਇਲੇ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਸੀ ਉੱਤੇ ਤੇਲ ਤੋਂ ਜਲਯਾਨੋਂ ਦੇ ਚਲਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਜਿਆਦਾ ਸਥਿਲਤਾ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਕਬਜ਼ਾ
24 ਜੁਲਾਈ– 1704 ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਐਡਮਿਰਲ ਜਾਰਜ ਰੂਕੇ ਨੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰਕਬਾ ਸਿਰਫ਼ 2.6 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ ਸਿਰਫ਼ 30000 ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ‘ਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਅੱਜ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ 27% ਇੰਗਲਿਸ਼, 24% ਸਪੈਨਿਸ਼, 20% ਇਟੈਲੀਅਨ, 10% ਪੁਰਤਗੇਜ਼ੀ, 8% ਮਾਲਟਾ ਵਾਸੀ, 3% ਯਹੂਦੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕੂ ਹੋਰ ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ 83% ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿਬਰਾਲਟੀਅਰਨ ਲਿਖਵਾਇਆ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸਪੇਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਬਰਾਲਟਰ
ਅਵਾਮੀ ਤਹਰੀਕ
ਸਿੰਧੀ ਅਵਾਮੀ ਤਹਿਰੀਕ (ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ-ਅੰਦੋਲਨ) ਜੋ ਹੁਣ ਅਵਾਮੀ ਤਹਿਰੀਕ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਏ।ਟੀ।ਪੀ।), ਇੱਕ ਖੱਬੇ-ਵਿੰਗ, ਸਮਰਥਕ ਹੈ ਸਮਾਜਿਕ ਜਮਹੂਰੀ, ਸਮਰਥਕ ਸਮਾਜਵਾਦੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਿਆਸੀ ਵਿਚਾਰ ਅਧਾਰਿਤ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿੰਧ, ਅਤੇ ਦਫਤਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਸਿੰਧ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੈ।
ਅਵਾਮੀ ਤਹਿਰੀਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 5 ਮਾਰਚ, 1970 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੇਖਕਾਂ, ਕਾਰਕੁਨਾਂ, ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਪਾਰਟੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤਕਵਾਦੀ ਰਸੂਲ ਬਖਸ਼ ਪਾਲੀਜੋ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੀਪੀਪੀ-ਪੀ ਅਤੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਵਿਰੁੱਧ ਜਗੀਰਦਾਰੀ ਵਿਰੋਧੀ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਅਵਾਮੀ ਤਹਿਰੀਕ ਅਤੇ ਪੀਟੀਆਈ ਉਹ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਜਗੀਰਦਾਰੀ-ਵਿਰੋਧੀਵਾਦ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2016)">ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ  ]
ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
ਅਵਾਮੀ ਤਹਿਰੀਕ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿੰਸਕ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਰਾਹ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਾਰਕਸਿਜ਼ਮ-ਲੇਲਿਨਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਮਾਓਵਾਦ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਮੰਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਵਾਲੇ ਰਾਜ ਦੇ ਫਾਇਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਸਮਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ. ਅਵਾਮੀ ਤਹਿਰੀਕ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਲਿੰਗ, ਸ਼੍ਰੇਣੀ, ਰੰਗ, ਭਾਸ਼ਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਭੇਦਭਾਵ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
Official webpage
ਯੁਕਾਤਾ
ਯੁਕਾਤਾ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਕਿਮੋਨੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਮੋਨੋ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਜਪਾਨੀ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ। ਪਰ ਯੁਕਾਤਾ ਨੂੰ ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਓਬੀ ਇੱਕ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਯੁਕਾਤਾ ਸਸਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਠੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਕਾਉਣਾ ਸੌਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਪਾਉਣਾ ਸੁਖਮਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਯੁਕਾਤਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਂਵੇ ਕੀ ਨੌਜਵਾਨ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੇਲੇ, ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਤਿਓਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੁਕਾਤਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਪਾਨ ਦੇ ਕਈ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਥੀਮ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਯੁਕਾਤਾ ਨੂੰ ਵਰਦੀ ਦੀ ਤਰਾਂ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੂਮੋ ਪਹਿਲਵਾਨ ਆਮ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਯੁਕਾਤਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਜਪਾਨੀ ਹੋਟਲ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਲਈ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਲਈ ਯੁਕਾਤਾ ਪਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਦਮਿਆਂ ਲਈ ਅਖ਼ਤਿਆਰੀ ਟੋਪੀ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਸਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਪਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਯੁਕਾਤਾ ਆਸਮਾਨੀ ਨੀਲਾ ਰੰਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅੱਜ-ਕੱਲ ਤਰਾਂ ਤਰਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਯੁਕਾਤਾ ਦਾ ਆਮ ਨਿਯਮ ਹੈ ਕੀ ਨੌਜਵਾਨ ਲੋਕ ਚਮਕਦਾਰ, ਰੌਚਕ ਰੰਗ ਅਤੇ ਬੋਲਡ ਪੈਟਰਨ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨੇਰੇ ਰੰਗ ਅਤੇ ਸੰਜੀਵ ਪੈਟਰਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਕੋਟਲਾ ਭੱਗੂ
ਕੋਟਲਾ ਭੱਗੂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੋਨਾਕਰੀ
thumb|283x283px ਕੋਨਾਕਰੀ (ਸੋਸੋ: ) ਗਿਨੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਬੰਦਰਗਾਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਗਿਨੀ ਦਾ ਆਰਥਕ, ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ 2009 ਵਿੱਚ ਅਬਾਦੀ 1,548,500 ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂਬੋ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ, ਜੋ ਲੋਸ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਗੁਆਂਢੀ ਕਲੂਮ ਪਰਾਇਦੀਪ ਉੱਤੇ ਵੀ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਨੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਡੇਲਫਿਨ ਡੇਲਾਮਾਰ
thumb|Rigolette cherchant à se distraire en l'absence de Germain, [[Joseph-Désiré Court (1844).]] ਵੇਰੋਨੀਕ ਡੇਲਫਿਨ ਡੇਲਾਮਾਰ  (1822 – 8 ਮਾਰਚ 1848),  ਨਾਮ ਦੀ ਉੱਚ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਖੂਬਸੂਰਤ ਨਾਰੀ ਸੀ। ਡੇਲਾਮਾਰ ਦੇ ਕਈਰਖ ਮਿੱਤਰ ਸਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਕੂਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੌਲੀਹੌਲੀ ਉਹ ਕੁੰਠਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਗੁਸਤਾਵ ਫਿਲਾਬੇਰ ਨੇ ਉਸੀ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਮਾਦਾਮ ਬੋਵਾਰੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1848
ਐਲਿਸ ਟੈਂਪਰਲੇ
ਐਲਿਸ ਟੈਂਪਰਲੇ ਐਮਬੀਈ (ਜਨਮ 22 ਜੁਲਾਈ 1975) ਇੱਕ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਫੈਸ਼ਨ ਲੇਬਲ, ਟੈਂਪਰਲੇ ਲੰਡਨ 2000 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2006 ਵਿੱਚ, ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਅਮੈਰੀਕਨ ਵੋਗ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਸੀ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ "ਇੰਗਲਿਸ਼ ਰਾਲਫ਼ ਲੌਰੇਨ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਐਲੀਸ ਟੈਂਪਰਲੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਸਾਈਡਰ ਫਾਰਮ 'ਤੇ, ਸਮਰਸੈਟ ਵਿੱਚ ਪਲੀ ਅਤੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰਲ ਸੇਂਟ ਮਾਰਟਿਨਜ਼ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ। ਆਪਣੇ ਤਤਕਾਲ ਬੁਆਏਫਰੈਂਡ ਲਾਰਸ ਵੌਨ ਬੈਨੀਗਸੇਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਨ 2000 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਟੈਂਪਰਲੇ ਲੰਡਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਾਂਡ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਫੈਬਰਿਕਸ ਅਤੇ ਹੱਥ-ਪੂਰਨ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਟੈਂਪਰਲੇ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਨਾਟਿੰਗ ਹਿੱਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। 2005 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੇ ਸ਼ੋਅ 2009 ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ 2011 ਤੱਕ ਦਿਖਾਇਆ। ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਸ਼ੋਅ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਮੌਸਮਾਂ ਲਈ, 2009 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ, ਟੈਂਪਰਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਰਵਾਇਤੀ ਕੈਟਵਾਕ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ।
ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਮਾਲਕੀ ਹੈ,ਇਹ ਐਲਿਸ ਟੈਂਪਰਲੇ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਟੈਂਪਰਲੇ ਕੋਲ ਪੰਜ ਇਕੱਲੇ ਇਕੱਲੇ ਬੁਟੀਕ ਹਨ, ਮੇਅਫਾਇਰ ਦੀ ਬਰੂਟਨ ਸਟ੍ਰੀਟ ਤੇ ਇੱਕ ਝੰਡਾ ਅਤੇ ਨਾਟਿੰਗ ਹਿੱਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੌਕੇ-ਪਹਿਨ ਬੁਟੀਕ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਇਕੱਲੇ ਸਟੋਰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਦੁਬਈ ਅਤੇ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਟੈਂਪਰਲੇ ਲੰਦਨ 37 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 300 ਸਟੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਟੈਂਪਰਲੇ ਗਣਿਤ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇਵਿਲ ਟੈਂਪਰਲੇ ਦੀ ਪੋਤੀ ਹੈ। ਉਹ 1998 ਵਿੱਚ ਮਈਫਾਇਰ ਵਿੱਚ ਮੀਟ ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੇਟਰੈਸ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਾਰਸ ਵੌਨ ਬੈਨੀਗਸੇਨ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਹਲਵਾਰਾ
ਹਲਵਾਰਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਲੱਗਣ
ਬਲੱਗਣ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 224 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 1033 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 516 ਮਰਦ ਅਤੇ 517 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 1002 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਵਧ, 882 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 74.23% ਸੀ।  ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 78.19% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ  70.36% ਹੈ।
ਮੰਜੁਲ ਭਾਰਗਵ
ਮੰਜੁਲ ਭਾਰਗਵ (ਹਿੰਦੀ: मंजुल भार्गव, 8 ਅਗਸਤ 1974) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦਾ ਗਣਿਤਗਿਅਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 2014 ਵਿੱਚ ਫੀਲਡਸ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਸਾਬਦਾਨ
ਵਿਲਾਕਾਦੀਮਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਵਿਲਾਕਾਦੀਮਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de San Pedro Apóstol) ਕੰਤਾਲੋਜਾਸ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1965 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਕੁਸਾ ਮੋਚੀ
ਕੁਸਾ ਮੋਚੀ (ਜਪਾਨੀ: 草餅, ਯੋਮੋਗੀ ਮੋਚੀ ਜਾਂ ਕੁਸਾਮੋਚੀ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ) ਇੱਕ ਜਪਾਨੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਬਸੰਤ ਦੀ ਮੌਸਮੀ ਮਿਠਾਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਮੋਚੀ ਅਤੇ ਜਰਸੀ ਕਡਵੀਡ ਦੇ ਜਪਾਨੀ ਮੁਗਵੋਰਟ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਈ ਬਾਰ ਲਾਲ ਬੀਨ ਦੇ ਪੇਸਟ ਨਾਲ ਵੀ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਸਾ ਮੋਚੀ ਉਨ ਦਿਆਫੁਕੂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਪਕਵਾਨ
ਨੀਤੀਸ਼ਤਕ
ਨੀਤੀਸ਼ਤਕ ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਤਕਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਤਕਤ੍ਰੈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀ ਸੰਬੰਧੀ ਸੌ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ।
ਥੀਮ
ਇਸ ਸ਼ਤਕ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਭਰਤਰਹਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਲੋਕ ਵਿਵਹਾਰ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਨੀਤੀ ਸੰਬੰਧੀ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਰਫ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਮੂਰਖਤਾ, ਲੋਭ, ਪੈਸਾ, ਦੁਰਜਨਤਾ, ਹੈਂਕੜ ਆਦਿ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਦਿਆ, ਸੱਜਣਤਾ, ਉਦਾਰਤਾ, ਸਵੈ-ਅਭਿਮਾਨ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਸੱਚ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਨੀਤੀਸ਼ਤਕ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਭਨਾਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਸੂਕਤੀ ਰੁਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਦਾਹਰਣ
ਅਗਯ: ਸੁਖਮਾਰਾਧ੍ਯ: ਸੁਖਤਰਮਾਰਾਧ੍ਯਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਯ:। ਗਿਆਨਲਵਦੁਰ੍ਵਿਦਗ੍ਧੰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਪਿ ਤੰ ਨਰੰ ਨ ਰਞ੍ਜਯਤਿ ॥ (ਭਰ੍ਤ੍ਰਹਰਿ ਵਿਰਚਿਤ ਨੀਤਿਸ਼ਤਕਮ੍)
ਅਰਥਾਤ:-ਜੋ ਅਬੋਧ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਸੌਖ ਨਾਲ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਘੱਟ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਉਪਰੋਂ ਹੰਕਾਰੀ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਖੁਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ?
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ
ਲਿਬਰਵਿਲ
ਲਿਬਰਵਿਲ ਮੱਧ-ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿਚਲੇ ਦੇਸ਼ ਗਬਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਮੋ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਗਿਨੀ ਦੀ ਖਾੜੀ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਠ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। 2005 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 578,156 ਸੀ।
ਨੱਥੂਰਾਮ ਸ਼ਰਮਾ
ਨੱਥੂਰਾਮ ਸ਼ਰਮਾ ਆਪਣੇ ਕਲਮ-ਨਾਮ ਮਹਾਕਵੀ ਸ਼ੰਕਰ (ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ), ਹਰਦੁਆਗੰਜ, ਅਲੀਗੜ੍ਹ, ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ (ਹੁਣ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ), ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਾਨਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸਿੰਚਾਈ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਖਰੀਬੋਲੀ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਹ ਮਾਡਰਨ ਪੀਰੀਅਡ ਦਾ ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਜਨਮ 1859 ਵਿੱਚ ਹਰਦੁਆਗੰਜ, ਅਲੀਗੜ੍ਹ, ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ (ਹੁਣ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ), ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1874 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਿਡਲ ਕਲਾਸ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਈਟੀ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ। ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ: "ਨਥੂਰਾਮ ਇੱਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ, ਵਾਅਦੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।"
ਸ਼ੰਕਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਵੀਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਿਵੇਦੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ ਸਰਸਵਤੀ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਸ਼ੰਕਰ ਦੀਆਂ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਅਨੁਰਾਗ ਰਤਨ, ਸ਼ੰਕਰ ਸਰੋਜ, ਗਰਭਰੰਦ ਰਹਸਿਆ, ਗੀਤਾਵਲੀ, ਕਵਿਤਾ ਕੁੰਜ, ਦੋਹਾ, ਸਮਸਿਆਪੁਰਤੀਆਨ, ਵਿਵਿਧ ਰਚਨਾ, ਕਲਿਤ ਕਾਲੇਵਰ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਸਤਸਾਈ। ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ।
ਉਸਨੂੰ ਮਹਾਕਵੀ ਭਾਵ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਮੌਤ 21 ਅਗਸਤ 1932 ਨੂੰ ਹਰਦੁਆਗੰਜ, ਅਲੀਗੜ੍ਹ, ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਹੋਈ।
ਵੰਸ਼
ਸ਼ੰਕਰ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਹਰੀ ਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਕ੍ਰਿਪਾ ਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਦਾਦਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਇੰਦਰਾ ਇੰਦੂ ਦੇ ਪੜਦਾਦੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1932 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1859
ਲਸੂੜਾ
ਕੋਰੋਡੀਆ ਡਾਇਗੋਟੋਮਾ  ਬਰੋਜ ਪਰਵਾਰ, ਬੋਰਾਗਿਨਸੇਈ ਵਿਚ ਇੱਕ ਫੁੱਲਦਾਰ ਦਰਖ਼ਤ ਦੀ ਇਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੰਡੋੋਮਲਾਏ ਈਕੋਜ਼ਨ, ਉੱਤਰੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਮੇਲੇਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਮੂਲਵਾਸੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਆਮ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਸੁਗੰਧ ਮੈਨਜੈਕ, ਸਨੋਟੀ ਗੱਬਲਜ਼, ,ਗੂੰਦ ਬੇਰੀ,ਅਨੋਨਾਂਗ, ਗੁਲਾਬੀ ਮੋਤੀ, ਪੰਛੀ ਚੂਨਾ ਰੁੱਖ ਦੇ, ਭਾਰਤੀ ਚੈਰੀ, लसोड़ा टेंटी, ਡੇਲਾ ਜਾਂ ਗੁੰਦਾ (ਹਿੰਦੀ), ਲਸੂੜਾ (ਨੇਪਾਲੀ) ਅਤੇ ਭੋਕਰ (ਮਰਾਠੀ)। ਮਲਵਈ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਉਂਚਾਰਨ ਨਸੂੜਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੁੱਖ ਦਰਮਿਆਨੇ ਕੱਦ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਰਖਤ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਗ਼ੁਲਾਬੀ ਰੰਗ ਦਾ ਰੀਠੇ ਦੇ ਅਕਾਰ ਦਾ ਜਾਂ ਕਹਿ ਲਓ ਬੇਰ ਵਰਗਾ ਲੇਸਦਾਰ ਫਲ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਜੂਨ-ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਹਦਾ ਫਲ ਪੱਕਦਾ ਹੈ। thumb|ਲਸੁੜੇ ਦਾ ਰੁੱਖ
ਪੰਜਾਬ 1984
ਪੰਜਾਬ 1984 2014 ਦੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਨੁਰਾਗ ਸਿੰਘ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 1984-86 ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੇ ਆਮ ਜੀਵਨ ਤੇ ਅਸਰ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਇਹਨਾਂ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 27 ਜੂਨ 2014 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ, ਕਿਰਨ ਖੇਰ, ਪਵਨ ਮਲਹੋਤਰਾ ਅਤੇ ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਨਿਭਾਏ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2014 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਤਰਖਾਣਵਾਲਾ
ਤਰਖਾਣਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਤਰਖਾਣਵਾਲਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1758 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 12.18 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਿੱਛੂ
thumb|right|230px|ਬਿੱਛੂ ਬਿੱਛੂ ਆਰਥਰੋਪੋਡਾ (Arthropoda) ਸੰਘ ਦਾ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਐਰੈਕਨਿਡ (ਮੱਕੜੀ) ਹੈ। ਇਸਦੀ ਅਨੇਕ ਜਾਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਅੰਤਰ ਬਹੁਤ ਮਾਮੂਲੀ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਬੂਥਸ (Buthus) ਖਾਨਦਾਨ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੱਗਪਗ ਸਾਰੇ ਜਾਤੀਆਂ ਤੇ ਘੱਟਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਟੁੱਟੀ ਮੰਜੀ ਜੀਜੇ ਦੀ, ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਪੈਰ ਧਰਿਆ, ਨੀ ਮਾਂ ਮੇਰੇ ਏਥੇ ਠੂਹਾਂ ਲੜਿਆਂ, ਨੀ ਮਾਂ ਮੇਰੇ ........,
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਛੂ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਅਕਾਦਮਿਕ ਮਸਲਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਦੀ ਤਹਿ ਹੇਠ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਅਰਥ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਤੋਂ ਭਾਵ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਅੰਦਰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਧਾ ਭਾਵ ਨਾਵਲ, ਨਾਟਕ, ਕਹਾਣੀ, ਕਵਿਤਾ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ। ਸਾਝਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਇਕਮਿਕ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰਨਾ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਇਕਹਿਰੇ ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਬੰਨਣਾ ਅਤਿਅੰਤ ਗੁੰਝਲਾਦਾਰ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਕਾਰਜ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ: ਸੰਯੁਕਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਵਿੱਚ 1947 ਦੀ ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਨੂੰ ਅਹਿਮ ਬਿੰਦੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਝ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸੰਯੁਕਤ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਹਾਂ ਪੰਜਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅੱਧੇ ਅਧੂਰੇ ਹੀ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਚੀਆਂ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਚੀਆ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਡਾ. ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਅਤੇ ਡਾ. ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਰਾਂ ਨੇ ਅਧੂਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਨਿਗੂਣਾ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਉਧਰ ਵੀ ਨਜ਼ਮ ਹੁਸੈਨ ਸੱਯਦ, ਅਹਿਮਦ ਸਲੀਮ, ਅਫ਼ਜਲ ਅਹਿਸਾਨ ਰੰਧਾਵਾ ਅਤੇ ਇਕਬਾਲ ਕੈਸਰ ਵਰਗੇ ਲੇਖਕ, ਚਿੰਤਕ ਵਸਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਭਾਵੇਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਂਝੀ ਰਹਿਤਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਘੇ ਲੇਖਕ ਵਿਦਵਾਨ ਨਜ਼ਮ ਹੁੁਸੈਨ ਸੱਯਦ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਧਰਲੇ ਚਿੰਤਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਸਾਹਿਤ ਸਮਝ ਦੇ ਅਣਗੋਲਿਆ ਕਾਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ: ਪਰਵਾਸ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪਰਵਾਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ, ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲੋਂ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਤਾ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਵਾਸ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਾਂਝ ਹੈ, ਇਤਿਹਾਸਿਕ, ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਉਪਜਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ, ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕੀਤੇ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਨਾ। ਪਰੰਤੂ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਉੱਪਰੋਕਤ ਵੱਖਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਤੇ ਸਵਾਲੀਆ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦੀ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਕਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ ਹੈ।
ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਲਈ ਠੋਸ ਕਦਮ ਪੁੱਟੇ ਜਾਣ ਲਈ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਪਰੰਤੂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ:
ਲਿਪੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਲਈ ਦੋ ਲਿਪੀਆਂ ਦਾ ਮਸਲਾ ਵੀ ਇੱਕ ਤਲਖ਼ ਹਕੀਕਤ ਵਾਂਗ ਸਨਮੁਖ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਸਲਾ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਦੋਹਾਂ ਲਿਪੀਆਂ `ਚ ਸੰਪੂਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਉਪਲੱਬਧੀ ਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਮੂਲ ਪਾਠਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂੇ।
ਕਾਲਵੰਡ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ
ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਚਲ ਰਹੀਆਂ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਉਪਜ ਰਹੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਢਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।
ਵੱਖਰੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ
ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਾਂਝ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸੰਯੁਕਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਇਤਿਹਾਸ, ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਖਰੇਵੇਂ
ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ, ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ, ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਇਤਿਹਾਸਕ, ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਖਰੇਵਾਂ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਕਰ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਥੋਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਤਾ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੇ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਿਛਲੀ ਸਦੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਮੰਨ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਅਨੁਸਰ ਦੋਹਾਂ ਪੰਜਾਬਾਂ ਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੁਝ ਸਾਂਝੀਆਂ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿੰਭਿਨਤਾਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਣਗੀਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਪਰਿਪੇਖ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਅੱਗੇ ਤੋਰੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਅਧਿਆਤਮਕ ਵਾਰਾਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਕਰੀਨਾ ਕਪੂਰ
ਕਰੀਨਾ ਕਪੂਰ (21 ਸਤੰਬਰ 1980) ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਨਾਮ ਕਰੀਨਾ ਕਪੂਰ ਖਾਨ ਨਾਮ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਣਧੀਰ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਬਬੀਤਾ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਕਪੂਰ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਸੈਫ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2000 ਵਿੱਚ ਰਫਿਊਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਕਪੂਰ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਡਰਾਮਾ "ਅਸ਼ੋਕਾ" ਅਤੇ ਮੈਲੋਡਰਾਮਾ "ਕਭੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਕਭੀ ਗਮ" ... (ਦੋਵੇਂ 2001) ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਵਪਾਰਕ ਅਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੁਹਰਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 2004 ਕਪੂਰ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਆਈਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ "ਚਮੇਲੀ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ "ਦੇਵ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੰਗਾ ਪੀੜਤ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਪਰਾਧ ਫ਼ਿਲਮ "ਓਮਕਾਰਾ" ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦੀ ਨਾਇਕਾ ਦੇਸਡੇਮੋਨਾ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਦੇ ਦੰਗਾ ਪੀੜਤ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲਈ ਅਲੋਚਨਾਤਮਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ "ਜਬ ਵੀ ਮੈਟ" (2007), ਥ੍ਰਿਲਰਜ਼ "ਕੁਰਬਾਨ" (2009) ਅਤੇ "ਤਲਾਸ਼: ਦਿ ਅਨਸਰ ਲਾਇਜ਼ ਵਿਦਇਨ (2012), ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ "ਵੀ. ਆਰ. ਫੈਮਿਲੀ" (2010), ਹੀਰੋਇਨ (2012) ਅਤੇ "ਉਡਤਾ ਪੰਜਾਬ" (2016) ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ।ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਫ਼ਿਲਮ "ਰਾ.ਵਨ" (2011), ਡਰਾਮੇ "3 ਇਡੀਅਟਸ" (2009), "ਬਾਡੀਗਾਰਡ" (2011) ਅਤੇ "ਬਜਰੰਗੀ ਭਾਈਜਾਨ" (2015), ਔਰਤ ਬੱਡੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਵੀਰੇ ਦੀ ਵੈਡਿੰਗ" (2018) ਅਤੇ ਕਾਮੇਡੀ "ਗੁੱਡ ਨਿਊਜ਼" ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਅਦਾਕਾਰ ਸੈਫ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਹੈ, ਕਪੂਰ ਦੀ ਆਫ-ਸਕ੍ਰੀਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਕਵਰੇਜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਜ਼ਿੱਦੀ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਪੂਰ ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
21 ਸਤੰਬਰ 1980 ਨੂੰ ਬੰਬੇ (ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ) ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਕਪੂਰ (ਅਕਸਰ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਬੇਬੋ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਰਣਧੀਰ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਬਬੀਤਾ (ਸ਼ਿਵਦਾਸਨੀ) ਦੀ ਛੋਟੀ ਧੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਵੀ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੀ ਪੋਤੀ, ਅਦਾਕਾਰ ਹਰੀ ਸ਼ਿਵਦਾਸਾਨੀ ਦੀ ਦੋਤੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੀ ਪੜਪੋਤੀ ਹੈ। ਅਦਾਕਾਰ ਰਿਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਉਸ ਦਾ ਚਾਚਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੇਟਾ, ਅਦਾਕਾਰ [ਰਣਬੀਰ ਕਪੂਰ, ਉਸ ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਕਪੂਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਕਰੀਨਾ" ਨਾਮ ਅੰਨਾ ਕਰੀਨੀਨਾ ਕਿਤਾਬ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਗਰਭਵਤੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਪੜ੍ਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਾਸਿਓਂ ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਤਰਫ਼ ਉਹ ਸਿੰਧੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮੂਲ ਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਅਤੇ ਵਿਗਾੜਿਆ ਬੱਚਾ" ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਕਪੂਰ ਦੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਬਣੀ; ਉਹ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਨਰਗਿਸ ਅਤੇ ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਫੇਰ ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਡੈਬਿਊ ਕਰਨ ਤੱਕ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2007 ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਮੇਲ ਕੀਤਾ। ਕਪੂਰ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕਾਰਕ ਵੀ ਹਨ [...] ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਹਾਂ।"
ਕਪੂਰ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਜਮਨਾਬਾਈ ਨਰਸੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਵੈਲਹੈਮ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਚੱਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਦੱਸਿਆ। ਕਪੂਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਗਣਿਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਗ੍ਰੇਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਵੈਲਹੈਮ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮਿੱਠੀਬਾਈ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਬਿਜਨੈਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਕਪੂਰ ਨੇ ਫਿਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਹਾਰਵਰਡ ਸਮਰ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕੋਰਸ ਲਈ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਲਾਅ 'ਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਲਾਅ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ; ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਇੱਕ ਚਿਰ ਸਥਾਈ ਜਨੂੰਨ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਐਫ.ਟੀ.ਆਈ.ਆਈ.) ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਨਮਿਤ ਕਪੂਰ ਦੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਫੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
2009 ਵਿੱਚ, ਕਰੀਨਾ ਨੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰੁਜੁਤਾ ਦਿਵੇਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ, ਡੋਂਟ ਲੂਜ਼ ਯੂਅਰ ਮਾਈਂਡ, ਲੂਜ਼ ਯੂਅਰ ਵੇਟ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਰੈਂਡਮ ਹਾਊਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗਾ ਹੁੰਘਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਵੀਹ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀਆਂ 10,000 ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੂਮੈਨ ਐਂਡ ਦਿ ਵੇਟ ਲੌਸ ਤਮਾਸ਼ਾ, ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਰੀਨਾ ਨੇ ਆਡੀਓਬੁੱਕ ਵੌਇਸ-ਓਵਰ ਵੀ ਕੀਤਾ। 2013 ਵਿੱਚ, ਕਰੀਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਯਾਦਾਂ, ਦਿ ਸਟਾਈਲ ਡਾਇਰੀ ਆਫ਼ ਏ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਵਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੀ "too-breezy" ਲਿਖਤ ਲਈ ਮਿੰਟ ਦੁਆਰਾ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਰੋਸ਼ੇਲ ਪਿੰਟੋ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਲਿਖਤ, ਇਹ ਪੇਂਗੁਇਨ ਬੁੱਕਸ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਡੀ (ਲੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਯਾਦਾਂ, ਗਾਈਡਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) ਛਾਪ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦਿਵੇਕਰ ਨਾਲ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਦ ਇੰਡੀਅਨ ਫੂਡ ਵਿਜ਼ਡਮ ਅਤੇ ਦ ਆਰਟ ਆਫ ਈਟਿੰਗ ਰਾਈਟ, ਪੋਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੈਗਨੈਂਸੀ ਬਾਈਬਲ (ਅਦਿਤੀ ਸ਼ਾਹ ਭੀਮਜਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ) ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਬਣ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2022 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਹਾਫ਼ ਗਰਲਫ੍ਰੈਂਡ
ਹਾਫ਼ ਗਰਲਫ੍ਰੈਂਡ ਚੇਤਨ ਭਗਤ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ 1 ਅਕਤੂਬਰ 2014 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ।
ਕਥਾਨਕ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ ਝਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਪੋਰਟਸ ਕੋਟਾ ਦੇ ਸਿਰ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਸਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾ ਆਉਣ ਕਰਨ ਉਸਦੀ ਬੜੀ ਬੇਇੱਜਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਗਰ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਚੰਗੀ ਖੇਡਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦਾ ਦਾਖਲਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਰਿਯਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਿਯਾ ਵੀ ਸਪੋਰਟਸ ਕੋਟੇ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ 'ਕੱਠੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖੇਡਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੇਕਿਨ ਮਾਧਵ ਰਿਯਾ ਨੂੰ ਦੋਸਤ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਆਪਣੀ ਗਰਲਫ੍ਰੈਂਡ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਮਾਧਵ ਨੇ ਰਿਯਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ। ਰਿਯਾ ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਟਾਲਦੀ ਰਹੀ। ਮਗਰ ਇੱਕ ਦਿੰਨ ਜਦ ਮਾਧਵ ਉਸਦੇ ਘਰ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਣ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਤਾਂ ਰਿਯਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਹੀ ਪਿਆ। ਰਿਯਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਉਹ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਾਧਵ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਦੇਖ ਕੇ ਰਿਯਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸੋਚਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮਾਧਵ ਦੀ ਹਾਫ਼ ਗਰਲਫ੍ਰੈਂਡ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ। ਮਾਧਵ ਥੋੜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੇਕਿਨ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭੜਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਧਵ ਤੇ ਰਿਯਾ ਜਦ ਮਾਧਵ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਮਾਧਵ ਨੇ ਰਿਯਾ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਚੁੰਮਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਅਪ-ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਰਿਯਾ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਧਵ ਨਾਲ ਕਦੇ ਗੱਲ ਨਾ ਕੀਤੀ। ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਕੱਲੇ 'ਚ ਲੈ ਗਈ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਦੀ ਦਾ ਕਾਰਡ ਫੜਾ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਧਵ ਦੁਖੀ ਹੋਕੇ ਉਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕਾਲਜ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਧਵ ਦੁਖੀ ਹੋਕੇ ਹੀ ਬਿਹਾਰ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਰਿਯਾ ਦਿਖ ਗਈ। ਉਹ ਰਿਯਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚਾਲੇ ਛਡ ਕੇ ਰਿਯਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ, ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਜਦ ਤਕ ਬਾਹਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਰਿਯਾ ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ ਤੇ ਲੰਘ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਮਾਧਵ ਉਹ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਿਯਾ ਨੂੰ ਉਡੀਕਦਾ ਰਿਹਾ। ਬਹੁਤ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰਿਯਾ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲ ਗਈ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਫੇਰ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਏ। ਮਾਧਵ ਦਾ ਦੁਮਰਾਓੰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਹੀ। ਉਹ ਸਕੂਲ ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਣ ਲਾਈ ਮਾਧਵ ਨੇ ਬਿਲ ਗੇਟਸ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਮਦਦ ਲੈਣ ਦਾ ਨਿਸਚੇ ਕਿੱਤਾ। ਰਿਯਾ ਨੇ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਧਿਅਾ ਸਪੀਚ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਿੱਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਭੰਦ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਹੋ ਗਏ। ਆਖਿਰਕਾਰ ਉਹ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ ਜੱਦ ਬਿਲ ਗੇਟਸ ਨੇ ਮਾਧਵ ਨੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਸੀ। ਮਾਧਵ ਦੀ ਸਪੀਚ ਸੁਣ ਕੇ ਬਿਲ ਗੇਟਸ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਲੋਕ ਬੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਚੰਗੇ ਲਾਈ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਦਾਨ ਕਰਤੇ। ਲੇਕਿਨ ਪੂਰੇ ਸਮਾਰੋਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਧਵ ਨੇ ਰਿਯਾ ਨੂੰ ਲਭਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਿੱਤੀ, ਲੇਕਿਨ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਤੋਂ ਪੁਛਣ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕੀ ਰਿਯਾ ਤਾਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਰਿਯਾ ਨੇ ਮਾਧਵ ਲਾਈ ਇੱਕ ਚਿਠੀ ਛਡੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦੁੱਸਿਆ ਸੀ ਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਰੋਗ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਤਕ਼ਲੀਫ਼ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਕਾਰਣ ਮਾਧਵ ਉਸਦਾ ਪਿੱਛਾ ਨਾ ਕਰੇ। ਮਾਧਵ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਰਿਬਾਤੇਜ਼ਾਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਰਿਬਾਤੇਜ਼ਾਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de San Pedro Apóstol) ਰਿਬਾਤੇਜ਼ਾਦਾ, (Ribatejada) ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1996 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਇਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਹਸਤੀ ਵਾਲਾ
ਹਸਤੀ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਡਾਕਖਾਨਾ ਪਿੰਡ ਮਹਾਲਮ ਦਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਹੈ। ਹਸਤੀ ਵਾਲਾ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ  8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ  ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਹੁਸੈਨੀ ਵਾਲਾ (ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ) ਦੀ ਦੂਰੀ 16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ  ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਰਹੱਦ ਹੈ। ਇਸ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਰੰਗੇ ਨੂੰ ਸਲਾਮੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ  ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਨ ਸੰਖਿਆ 706 ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਨੁੰ ਪਹਿਲੋਂ ਬਲਾਕ ਘੱਲਖ਼ੁਰਦ  ਵਿਚ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਬਦਲ ਕੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਫਿਊਜ਼ੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ 1947 ਵਿਚ ਹੋਈ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚੋਂ ਆਏ ਸਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਿਭਿੰਨ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਿੱਤਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਆਰਮੀ ਵਿਚ ਭਰਤੀ  ਹੋਣ ਤੇ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਤਰ ਨੌਜਵਾਨ ਬੀ.ਏ, ਐੱਮ.ਏ ਅਤੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ  ਜਿਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਨੀਤਾ ਦੇਸਾਈ
ਅਨੀਤਾ ਮਜੂਮਦਾਰ ਦੇਸਾਈ  (ਜਨਮ 24 ਜੂਨ 1937) ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਬੁਕਰ ਇਨਾਮ ਲਈ ਨਾਮਿਤ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਲਪ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ
ਮੌਰਨੇ ਮੌਰਕਲ
200px|thumbnail|right|ਮੋਰਨੇਅ ਮੋਰਕੈਲ
ਮੌਰਨੇ ਮੌਰਕਲ (Morné Morkel ਜਨਮ: 6 ਅਕਤੂਬਰ 1984) ਦੱਖਣ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਪੁਡੂਚੇਰੀ (ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼)
ਪਾਂਡੀਚਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ 8 ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ 4 ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ-ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਕਲੋਨੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਪਾਂਡੀਚਰੀ ਇਸ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤ ਪ੍ਰਦੇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੀਚਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਦਲਕੇ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸਦਾ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਨਵਾਂ ਪਿੰਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ
ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤ ਪ੍ਰਦੇਸ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਛੋਟੇ ਅਣ-ਜੁੜੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ (293 ਕਿਮੀ2), ਕਰਾਈਕਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ (161 ਕਿਮੀ2) ਅਤੇ ਯਾਨਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ (20 ਕਿਮੀ2) ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਮਾਹੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ (9 ਕਿਮੀ2) ਲੱਖਾ ਸਾਗਰ 'ਤੇ। ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਅਤੇ ਕਰਾਈਕਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਯਾਨਮ ਅਤੇ ਮਾਹੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ, 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 13,94,467 ਹੈ। ਪੁਡੂਚੇਰੀ 30.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟਰੇਖਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹੈ।
ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚਾਰ ਖੇਤਰ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਨਦੀਆਂ, ਕਰਾਈਕਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸੱਤ, ਮਾਹੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅਤੇ ਯਾਨਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਨਦੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦੀ।
ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ
ਪਾਂਡੀਚਰੀ ਵਿੱਚ ਬੇਹਤਰੀਨ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ ਕਿਉਕਿ ਇਹ 17ਵੀੰ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਬਸਤੀਆਂ(ਉਪਨਿਵੇਸ਼) ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀıਪਾਂਡੀਚਰੀ, ਕਰਾਏਕਲ,ਯਾਨਾਮ,ਅਤੇ ਮਾਹੇ 1954 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਲਾਏ ਗਏ ਸੀ ਜਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਚਾਲਕ ਦੇਖਾਯੀ ਦੇਂਦੀ ਹੈı
ਪੰਡਿਤ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨੇਹਰੁ  ਨੇ ਪਾਂਡੀਚਰੀ ਨੂੰ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਦਾ ਝਰੋਖਾ (ਬਾਰੀ) ਆਖਿਆ ਸੀı ਇਥੇ ਕਿੰਨੀ ਗਲਿਆਂ ਦੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਮ ਹੰਨ ਜਿਂਵੇ Rue de l' eveche.ı
ਉਥੇ ਦੇ ਵਾਸਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਘਰਾਂ ਦੇ ਵਾਂਗ  ਫਿੱਕਾ ਰੰਗ ਅਤੇ ਅਕਾਊ ਉੱਚੀ ਕੰਦਾਂ ਅਤੇ ਤਾਕਿਆਂ ਵਾਲੇ ਮਕਾਨ ਹਨ ਜੋ ਕੀ ਅੰਦਰ ਤੋ ਬੇਸ਼ਮਾਰ ਸੁਨਖੇ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਹਨı ਉਥੇ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਤਮਿਲ, ਮਲਿਆਲਮ, ਤੇਲਗੁ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਵਾਹਸ਼ੀਲ ਹਨıਅਤੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿਸਦਾ ਹੈı
ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ
ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ 6 ਨਵੰਬਰ 1962 ਤੋਂ ਪਾਂਡੀਚੇਰੀ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਦੀ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Cities and towns in Pondicherry district ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Puducherry ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Municipalities of Puducherry ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਅਜਾਦੀ ਲੀਗ
ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲੀਗ ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਮਤਾਧਿਕਾਰ  ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ.
ਇਤਿਹਾਸ
ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ 1907 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸੋਸਲ ਅਤੇ ਰਾਜਨੈਤਿਕ ਸੰਗ੍ਥਨ(WSPU) ਦੇ 70 ਲੋਕਾ ਨੇ ਜਿਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਟੇਰੇਸਾ ਬਿਲਿਨ੍ਗਟਨ,ਕਾਰਲੋਟ ਦੇਸਪਾਡ ਅਤੇ ਮੇਗਰਟ ਨੇਵੀਸਨ ਸੀ | ਉਹ ਕ੍ਰਿਸਟੇਬਲ ਨੇਵਿਸਨ ਦੇ ਐਲਾਨ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਕਿ WSPU ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਕਾਨਫਰੰਸ  ਰੱਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਹੋਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਫੇਸਲੇ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਲਵੇ ਗੀ |
ਲੀਗ ਨੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਟੈਕਸ ਦੀ ਗੈਰ- ਭੁਗਤਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰੋਸ ਦੀ ਗੈਰ- ਹਿੰਸਕ ਫਾਰਮ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਫਾਰਮ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਕਾਈ ਦਾ ਸਾਈਫਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਵਾਉਣ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਨਕਾਰ. ਇਹ 4000 'ਤੇ ਅੰਗ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ 1909-1933 ਤੱਕ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਵੋਟ ਅਖਬਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ. ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ pacifism ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਮਹਿਲਾ ਪੀਸ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਸਮਰਥਨ. ਜੰਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ 'ਤੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸੇਵੀ ਕੰਮ ਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ 1916 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਾਬਿੰਗ ਦੇ ਕੰਮ ਮੁੜ ਚਾਲੂ
1918  ਲੰਡਨ ਦੇ ਚੋਣਾ ਵਿੱਚ ਹਾਵ- ਮੇਰ੍ਟੀਨ ਅਤੇ ਇਮਲੀ ਫਰੋਸਟ ਫਿਪਸ ਆਜਾਦ ਉਮੀਦਵਰ  ਖੜੇ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਮਨਾ ਕਰਨਾ ਪਯਾ | ਉਹ ਮਤਾਧਿਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮਨਾਇਆ,  ਬਰਾਬਰ ਤਨਖਾਹ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ|
thumb|ਜੁਲਾਈ 4, 1930 ਵੋਟ ਦੇ ਮੁੱਦੇ
ਵੋਟ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
1907 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲੀਗ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨੀਆ ਭਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ. ਲੀਗ ਸੱਠ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਅੰਗ ਸੀ| ਲੀਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਇਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਖਬਾਰ ਵੋਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ. ਲੀਗ ਦੇ ਸਦੱਸ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ. ਵੋਟ ਜਨਤਕ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਬਣ ਗਿਆ, ਮੁਹਿੰਮ, ਰੋਸ, ਅਤੇ ਘਟਨਾ ਦੇ ਜਨਤਕ ਜਾਣਕਾਰੀ | ਇਸ ਅਖਬਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਫੈਲ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਜੰਗ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲੀਗ ਲਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ. ਲੀਗ ਦੇ ਸਦੱਸ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਬਣਨ ਲਈ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ. ਇਲਾਵਾ, ਅੰਗ ਦੁਖੀ ਹੈ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲਾ ਮਤਾਧਿਕਾਰ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਜਦਕਿ ਜੰਗ ਵਾਪਰਨ ਗਿਆ ਸੀ ਰੋਕ ਲਈ ਆਏ ਸਨ.
ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਸਮਾਗਮ
ਲੀਗ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼, ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਸੀ | ਲੀਗ ਰੋਸ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ  ਸਾਨਤੀਵਾਦ ਵਕਾਲਤ ਹੋਈ ਨਾ ਸਿਰਫ ਲੀਗ ਜੰਗ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਸਿਰਫ ਅਜਿਹੇ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਫਾਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਨਕਾਰ ਅਤੇ ​​ਟੈਕਸ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਨਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਫਾਰਮ ਵਰਤਿਆ ਸੀ | ਮਿਸਾਲ ਲਈ, 1908 ਅਤੇ 1909 ਵਿੱਚ ਅੰਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਆਬਜੈਕਟ ਨੂੰ ਸੰਸਦ 'ਚ ਕ੍ਰਮ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਲੜੀਬੱਧ | 28 ਅਕਤੂਬਰ, 1908 ਨੂੰ, ਮਹਿਲਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲੀਗ, ਮੁਰਲ ਮੋਟਰ, ਵਾਲੇਟ ਟਾਲਾਰਡ, ਅਤੇ ਹੈਲਨ ਫਾਕਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੰਗ, ਹਾਊਸ ਆਫ ਕਾਮਨਜ਼ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬੈਨਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ | ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿੰਡੋ ਦੇ ਉੱਪਰ ਗ੍ਰਿਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੜੀਬੱਧ | ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿੰਡੋ ਦੇ ਉੱਪਰ ਗ੍ਰਿਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੜੀਬੱਧ | ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਗ੍ਰਿਲ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਤਾਲੇ ਕਿ ਵਿੰਡੋ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਕੀਤੀ ਬੰਦ ਦਾਇਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਜੁੜੇ ਸਨ | ਇਹ ਰੋਸ ਗ੍ਰਿਲ ਘਟਨਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ|
ਆਰਕਾਈਵ
ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲੀਗ ਦੇ ਪੁਰਾਲੇਖ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਦੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ 'ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ' ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਹਵਾਲੇ 2WFL
ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ
ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ (ਹਿੰਦੀ: कालांवाली) ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਮਿਉਂਸਪਲ ਕਮੇਟੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਸਬੇ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਂ ਕਾਲਿਆਂਵਾਲੀ ਸੀ ਪਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਪੈਲਿੰਗ (Kalanwali) ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸੇ ਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਮ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਮਿਲ ਗਈ ।
ਜਨਸੰਖਿਆ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ, ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 25,155 ਸੀ। ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 53% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 47% ਸੀ। ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਦੀ ਔਸਤ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 64.5% ਹੈ ਜੋ ਕੌਮੀ ਔਸਤ 64% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 70% ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 58% ਹੈ।
ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਖੇਤਰ ਨਰਮਾ, ਕਪਾਹ, ਕਣਕ,ਸਰ੍ਹੋਂ ਤੇ ਗੁਆਰੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਿੱਤਾ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਹੈ। ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਆਬਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਿੰਦੀ ਜਾਂ ਬਾਗੜੀ ਨੂੰ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਛੋਟਾ ਹਿੱਸਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਕਸਬੇ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਅਤੇ ਚਕੇਰਿਆ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਚਕੇਰਿਆ ਪਿੰਡ ਕਾਲਾਵਾਲੀ ਦਦੋਨੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ|ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਨਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪੀਣ ਅਤੇ ਸਿੰਜਾਈ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਵਿੱਚ 3 ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਹਨ। ਇਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ, ਇੱਕ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਹਿ-ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲ ਵੀ ਹਨ। ਸਿੱਖਿਆ ਪੱਖੋਂ ਇਸ ਦਾ ਸ਼ੁਮਾਰ ਪੱਛੜੇ ਕਸਬੇ ਵਜੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ ਕਾਲਜ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਮਿਆਰੀ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪੱਧਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਿਰਸਾ ਅਤੇ ਬਠਿੰਡਾ ਵਰਗੇ ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ
ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਬਠਿੰਡਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਿਰਸਾ, ਆਦਮਪੁਰ, ਹਿਸਾਰ, ਹਾਂਸੀ, ਭਿਵਾਨੀ,ਰੋਹਤਕ ਅਤੇ ਬਹਾਦੁਰਗੜ੍ਹ ਹਨ। ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਸੜਕੀ ਮਾਰਗ ਦੁਆਰਾ ਨੇੜਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ, ਚਕੇਰਿਆ, ਔਢਾਂ, ਅਨੰਦਗੜ, ਗੁਦਰਾਣਾ, ਖਿਓਵਾਲੀ, ਰੋਹਿੜਾਂਵਾਲੀ, ਤਾਰੂਆਨਾ, ਕੁਰੰਗਾਵਾਲੀ, ਫੱਗੂ, ਦੇਸੂ ਮਲਕਾਣਾ, ਅਸੀਰ, ਮਾਖਾ,ਖੋਖਰ, ਹੱਸੂ,ਨੌਰੰਗ, ਪਿਪਲੀ, ਜਗਮਾਲਵਾਲੀ, ਪੰਨੀਵਾਲਾ ਰੁਲਦੂ, ਤਖ਼ਤਮੱਲ, ਸੁਖਚੈਨ, ਤਿਲੋਕੇਵਾਲਾ, ਦਾਦੂ, ਪੱਕਾ ਸ਼ਹੀਦਾਂ, ਕੇਵਲ, ਕਣਕਵਾਲ, ਰਾਮਾਂ ਮੰਡੀ ਆਦਿ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਲਗਭਗ 40 ਪਿੰਡ ਹਨ। ਤਖਤ ਸ਼੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਤੋਂ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ
ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਕਣਕ, ਝੋਨਾ, ਗਵਾਰਾ, ਜੌਂ, ਨਰਮਾ-ਕਪਾਹ, ਸਰ੍ਹੋਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਚੰਗਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਤਵ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਜੋ ਮੰਡੀ ਵਿਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਨ। ਖੂਹ ਵਾਲਾ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਮਾਰਕਿਟ, ਡੋਕਟਰ ਮਾਰਕਿਟ, ਮੀਨਾ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਬੱਸ ਅੱਡਾ, ਰੇਲਵੇ ਫਾਟਕ ਵਲੀ ਗਲੀ, ਆਦਿ ਹੋਰ ਵੀ ਬਜ਼ਾਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਓਲਿਵਰ ਗਿਰੌਦ
200px|right|ਓਲਿਵਰ ਗਿਰੌਦ
ਓਲਿਵਰ ਗਿਰੌਦ (ਜਨਮ 30 ਸਤੰਬਰ, 1986) ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਅਰਸਨਲ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ|
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ
ਨੂਰਪੁਰ, ਨਕੋਦਰ
ਨੂਰਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਆਈਓਥੀ ਥਾਸ
"ਆਇਓਥੀ ਥਾਸ" ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸਪੈਲਿੰਗ ਹੈ; ਹੋਰ ਸਪੈਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਡਤ ਸੀ। ਅਯੋਧਿਆ ਦਾਸ, ਸੀ। ਇਓਥੀ ਦੌਸ, ਸੀ। ਆਈਯੋਢੀ ਦੌਸ, ਸੀ। ਇਓਥੀ ਥੌਸ, ਕੇ. ਅਯੋਤਿੱਤਾਕਾਰ (ਆਵਾਰਕਲ) ਜਾਂ ਕੇ. ਅਯੋਤਿੱਤਾਸਾ (ਪੰਤਿਤਾਵਾਰਕਲ).
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਆਇਓਥੀ ਥਾਸ ਦਾ ਜਨਮ ਚੇਨਈ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਲਾਇਟ ਖੇਤਰ, ਕਥਾਵਰਾਇਣ ਵਿੱਚ 20 ਮਈ 1845 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ  ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੀਲਗਿਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ. ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵੈਸ਼ਨਵਵਾਦ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਮਾਧਵਰਾਮ, ਪੱਟਾਭਿਰਮਨ, ਜਾਨਕੀ, ਰਮਨ ਅਤੇ ਰਾਸਰਾਮ ਰੱਖੇ. ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਜੌਰਜ ਹੈਰਿੰਗਟਨ ਲਈ ਊਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਕਥਾਵਰਣ ਦਾ ਇਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਲਾਭ ਹੋਇਆ.