cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਆਸ਼ਿਕ (ਲੋਕ ਗਾਇਕ)
right|thumb|200x200px| ਬਾਗਲਮਾ right|thumb|200x200px| [[ਡਫ਼|ਕੱਵਾਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੋਹਰ ]] right|thumb|200x200px| [[ਤਬਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਸ਼ਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ]] right|thumb|200x200px| ਯੂਰੋਵਿਜ਼ਨ ਗਾਇਨ ਮੁਕਾਬਲੇ 2012 ਵਿੱਚ ਬਾਗਲਾਮਾ ਜਾਂ ਸਾਜ਼ ਵਜਾ ਰਹੀ ਟੋਲੀ right|thumb|200x200px| ਯੂਰੋਵਿਜ਼ਨ ਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ 2012 ਵਿੱਚ ਬਾਲਬਨ ਅਤੇ [[ਡਫ਼|ਡਫ਼ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਈ ਟੋਲੀ ]] right|thumb|200x200px| [[ਯੇਰਵਾਨ|ਯੇਰੇਵਨ ਵਿੱਚ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਅਸੂ ਸਕੂਲ ]] right|thumb|200x200px| ਯੂਨਸ ਇਮਰੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵਾਲਾ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਬੈਂਕ ਨੋਟ (2009) right|thumb|256x256px| ਇਸਮਾਈਲ (1487–1524) right|thumb|200x200px| ਅਸ਼ੀਗ ਅਲਾਸਗਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੀ ਇੱਕ [[ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ|ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ]] right|thumb|200x200px| ਸਯੇਟ-ਨੋਵਾ ਦੀ 250 ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ 1962 ਦੀ [[ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ|ਸੋਵੀਅਤ ਟਿਕਟ ]] right|thumb|200x200px| ਆਸ਼ਿਕ ਜੀਵਾਨੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਡਾਕ ਟਿਕਟ right|thumb|264x264px| 1955 ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਆਸ਼ਿਕ ਰਸੂਲ ਘੋਰਬਾਨੀ (ਫ਼ਾਰਸੀ: [[:fa: عاشیق رسول قربانی|عاشیق رسول قربانی ) ਦਾ ਪੋਰਟਰੇਟ। ]] right|thumb|200x200px| ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਅਸੀਕ, ਚਾਂਗੀਜ਼ ਮਹਿਦੀਪੁਰ (ਫ਼ਾਰਸੀ: [[:fa: چنگیز مهدی‌پور|چنگیز مهدی‌پور ). ]] right|thumb|200x200px| [[ਬਾਕੂ ਵਿੱਚ ਨੂਰੂਜ਼ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਆਸ਼ਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ]] right|thumb|280x280px| ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, 1989, [[ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ|ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਵਿਤਾ "ਕੋਰੋਗਲੂ" ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਸਟੈਂਪ ]] ਆਸ਼ਿਕ ( aşık ) ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਰਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਲੰਮੇ ਨੱਕ ਵਾਲੀ ਵੀਣਾ(bağlama) ਨਾਲ ਦਾਸਤਾਨ ਜਾਂ ਛੋਟਾ ਗੀਤ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦਾਸਤਾਨ (ਪਾਰੰਪਰਕ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਿਕਾਏ( hikaye) ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜੋਕਾ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਆਸ਼ਿਕ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ,ਲੰਮੇ ਨੱਕ ਵਾਲੀ ਵੀਣਾ(bağlama) ਵਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਪਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਭੰਡਾਰ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਆਸ਼ਿਕ ( عاشق ) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਯੋਗੀ ")।ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਇਸ਼ਕ ( عشق, ਪਿਆਰ), ਜੋ ਕਿ ਅਵੇਸਤਨ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ - ਇੱਛਾ ਹੈ, ਇੱਛਾ, ਚਾਹੁਣਾ; (ਕਿਸੇ ਨੂੰ)।.
ਯੁਨਾਇਟ੍ਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ
2 × 2 ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ
ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਦਾ ਡਿਟ੍ਰਮੀਨੈਂਟ ਇੰਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
ਆਸ਼ਿਕ (ਲੋਕ ਗਾਇਕ)
ਇਤਿਹਾਸ
ਅਨਾਤੋਲੀਆ, ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦਿਆਂ ਤੁਰਕੀ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਮੁੱਢ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤੁਰਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਮਨਵਾਦੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਆਸ਼ਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ- ਬਕਸ਼ੀ, ਡੇਡੇ ਅਤੇ ਉਜ਼ਾਨ ਜਾਂ ਓਜ਼ਾਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ, ਫਿਰਕੂ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਹ ਤੁਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭੱਟ, ਢਾਡੀ ਜਾਂ ਗਵੱਈਏ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ ਤੇ ਆਸ਼ਿਕ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਤੰਬੂਰਾ ਸਾਜ਼ ਵਜਾ ਕੇ ਗਾਉਂਦੇ ਫਿਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯੁਨਾਇਟ੍ਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ
2 × 2 ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ
U ਦਾ \det(U) = 1 ਨਾਲ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਉੱਪ-ਸਮੂਹ ਸਪੈਸ਼ਲ ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਗਰੁੱਪ SU(2) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਸ਼ਿਕ (ਲੋਕ ਗਾਇਕ)
ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਦਵੰਦ ( deyişmə )
ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਝਗੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਸਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਸ਼ਿਕ ਗਾਇਨ ਕਰਕੇ ਬੁਝਾਰਤ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਵਰਗੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ:
ਯੁਨਾਇਟ੍ਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ
2 × 2 ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ
ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ U ਨੂੰ ਇਸ ਬਦਲਵੀਂ ਕਿਸਮ ਨਾਲ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਅਈਅਰ
ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਅਈਅਰ (ਜਨਮ 29 ਦਸੰਬਰ 1972) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਬਕਾ ਫਸਟ ਕਲਾਸ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਹੁਣ ਇੱਕ ਅੰਪਾਇਰ ਹੈ ਅਤੇ 2015-16 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਦੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਯੁਨਾਇਟ੍ਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ
2 × 2 ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ
ਜੋ, φ1 = ψ + Δ ਅਤੇ φ2 = ψ − Δ ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਆਸ਼ਿਕ (ਲੋਕ ਗਾਇਕ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਯੁਨਾਇਟ੍ਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ
2 × 2 ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ
ਇਹ ਦਰਸਾਓ (ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨ), ਕੋਣ θ ਦੇ 2 × 2 ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਅਤੇ 2 × 2 ਔਰਥੋਗਨਲ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਿੱਸਾ-ਕਰਨ-ਕ੍ਰਿਆ ਜੋ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:
ਕਿਸੇ ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਦੀਆਂ ਮੁਢਲਿਆਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਹਿੱਸਾ-ਕਰਨ-ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਸੰਭਵ ਹਨ।
ਨਵਾਂ ਪਿੰਡ ਅਕਾਲੀਆਂ
ਨਵਾਂ ਪਿੰਡ ਅਕਾਲੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਾਰਤਾ ਸ਼ਮਾਤਵਾ
ਮਾਰਤਾ ਸ਼ਮਾਤਵਾ (15 ਫਰਵਰੀ 1965 ਮਿੰਸਕ) ਇੱਕ ਬੇਲੋਰਸ਼ੀਅਨ ਚਿਤਰਕਾਰ ਹਨ।
ਡੈਣਾ ਦੇ ਫੁਲ
ਡੈਣਾ ਦੇ ਫੁਲ ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ :witches flowers ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾੜਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਸ਼ੁ ਇਹਨਾ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਲ
ਬੁਰਜ ਥਰੋੜ
ਬੁਰਜ ਥਰੋੜ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਭਗਤਾ ਭਾਈ ਕਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੈਂਟਰਲ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟ
ਸੈਂਟਰਲ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ (ਪੰਜਾਬੀ: ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਚਾਲਣ ਇਕਾਈ) ਦਾ ਪੂਰਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰੋਸੇਸਰ ਜਾਂ ਮਾਇਕਰੋਪ੍ਰੋਸੇਸਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਕੰਪਨੀਆਂ-(ਇੰਟੇਲ ਅਤੇ ਏ.ਐਮ.ਡੀ) ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਸ਼ਬਦ ਕੰਪਿਊਟਰ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 1960 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਮੇਗਾਹਰਟਜ਼(MHZ) ਵਿੱਚ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗਣਿਤਕ ਅਤੇ ਲੌਜਿਕ ਇਕਾਈ (ਏ.ਐਲ.ਯੂ)
ਅਰਥਮੈਟਿਕ ਅਤੇ ਲੌਜਿਕ ਯੂਨਿਟ ਏ.ਐਲ.ਯੂ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਹੈ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤਕ ਅਤੇ ਲੌਜਿਕ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਯੂਨਿਟ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਰਖਦਾ ਹੈ। ਗਣਿਤਕ ਅਤੇ ਲੌਜਿਕ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਹੀ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਕਿਰਿਆ ਲਾਗੂ ਕਰਨੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ ਬਣਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ
ਲਿੰਗ (ਵਿਆਕਰਨ)
ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਲਿੰਗ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨਾਂਵ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦਾ ਅਸਰ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਾਕੀ ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ (ਮੇਲ)।
ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਲਿੰਗ ਭਾਰੋਪੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਐਫ਼ਰੋ-ਏਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਦਰਾਵੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਲਿੰਗ ਅਲਤਾਈ, ਆਸਟਰੋ-ਨੇਸ਼ੀਆਈ, ਸੀਨੋ-ਤਿੱਬਤੀ, ਯੂਰਾਲੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤੀਆਂ ਮੂਲ ਅਮਰੀਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕਕਰਾਲਾ (ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ)
ਕਕਰਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੌਤ ਦੀ ਘਾਟੀ
ਮੌਤ ਦੀ ਘਾਟੀ ਜਾਂ ਡੈਥ ਵੈਲੀ ਪੂਰਬੀ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਰੂਥਲੀ ਘਾਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਹਾਵੇ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉਤਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਹਨ।
ਵਾਲਟਰ ਪੇਟਨ
ਵਾਲਟਰ ਜੈਰੀ ਪੇਟਨ (25 ਜੁਲਾਈ, 1954 - 1 ਨਵੰਬਰ 1999) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਜੋ ਪਿਛਲੇ 13 ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ (ਐਨਐਫਐਲ) ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਬੀਅਰਸ ਲਈ ਰਨਿੰਗ ਬੈਕ ਵਜੋਂ ਖੇਡਿਆ। ਪੇਟਨ ਐਨਐਫਐਲ ਜਗਤ ਵਿੱਚ "ਮਿੱਠਾ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਨੌਂ ਵਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋ ਬਾਊਲ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਪੇਟਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਸ਼ਰ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਰਿਅਰ ਰਸ਼ਿੰਗ ਯਾਰਡਸ, ਟੱਚਡਾਉਨਸ, ਕੈਰੀਜ, ਸਕਰੀਮੇਜ ਤੋਂ ਯਾਰਡਸ, ਆਲ ਪਰਪਜ ਯਾਰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਲਈ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖੇ। ਉਹ ਬਹੁਮੁਖੀ ਵੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਗੈਰ-ਰਿਸੀਵਰ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਅੱਠ ਕੈਰੀਅਰ ਟੱਚਡਾਊਨ ਪਾਸ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ 1993 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋ ਫੁੱਟਬਾਲ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਫੁੱਟਬਾਲ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਐਨਐਫਐਲ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਕੋਚ ਮਾਇਕ ਦਿਤਕਾ ਨੇ ਪੈਟਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜੋ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ- ਪਰ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦੱਸਿਆ।
ਮੌਤ ਦੀ ਘਾਟੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ ਦੀ ਘਾਟੀ
ਵਾਲਟਰ ਪੇਟਨ
ਪੇਟਨ ਨੇ ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜੈਕਸਨ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕਾਲੇਜਿਏਟ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਲ-ਅਮਰੀਕੀ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਬੀਅਰਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ 1975 ਦੇ ਡਰਾਫਟ ਦੀ ਚੌਥੀ ਸਮੁੱਚੀ ਚੋਣ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਪੇਟਨ ਨੇ 1977 ਏਪੀ ਐਨਐਫਐਲ ਮੋਸਟ ਵੈਲੈਂਟਲ ਪਲੇਅਰ ਐਵਾਰਡ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ 1985 ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਬੀਅਰਸ ਨਾਲ ਸੁਪਰ ਬਾਊਲ ਐਕਸੈਕਸ ਜਿੱਤਿਆ। 1987 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਐਨਐਫਐਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ 13 ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਵਿੱਚ 1,200 ਗਜ਼ ਦੀ ਉਪਲਬਧੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਬੀਰੋਕੇ ਖੁਰਦ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਾਲਟਰ ਪੇਟਨ
ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਦੁਰਲੱਭ ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕਲਰੋਜ਼ਿੰਗ ਕੋਲਿੰਗਟਿਸ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੇਟਨ ਦੀ 1 ਨਵੰਬਰ, 1999 ਨੂੰ, 45 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਚੋਲਾਂਗਿਓਕੋਕਾਰਿਨੋਮਾ ਤੋਂ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਵਾਲਟਰ ਪੇਟਨ ਅਵਾਰਡ, ਵਾਲਟਰ ਪੈਟਨ ਮੈਨ ਆਫ ਦਿ ਯੀਅਰ ਅਵਾਰਡ, ਅਤੇ ਅੰਗ ਦਾਨ ਦੀ ਲੋੜ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਐਨਐਫਐਲ ਰਿਕਾਰਡ
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲਗਾਤਾਰ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਰਸ਼ਿੰਗ ਯਤਨ: 4 (1976–1979)
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1999
ਵਲਾਦੀਮੀਰ (ਗੋਦੋ ਦੀ ਉਡੀਕ)
ਵਲਾਦੀਮੀਰ (ਸਨੇਹਪੂਰਵਕ ਦੀਦੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਮੁਖ਼ਾਤਿਬ; ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮੁੰਡਾ ਉਸਨੂੰ ਮਿਸਟਰ ਐਲਬਰਟ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ) ਸੈਮੂਅਲ ਬੈਕਟ ਦੇ ਨਾਟਕ ਗੋਦੋ ਦੀ ਉਡੀਕ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਸ਼ਖਸੀਅਤ
ਗੋਦੋ ਦਾ "ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ" (ਅਤੇ, ਬੈਕਟ ਦੇ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ "ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ", ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਦੋਨਾਂ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਪਹਿਲੂ (ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਅਸਟਰਾਗਨ ਦੀ ਅਤਿ ਸਾਦਗੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ) ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਹੈ।
ਉਮਾਨ
ਉਮਾਨ (عمان) ਅਰਬੀ ਪਰਾਇਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਅਰਬ ਮੁਲਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਇਮਰਾਤ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਯਮਨ ਨਾਲ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹੱਦਾਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਫ਼ਰਾਂਸੋਆ ਬਰਨੀਅਰ
ਫ਼ਰਾਂਸੋਆ ਬਰਨੀਅਰ (ਫਰਾਂਸੀਸੀ:François Bernier, 25 ਸਤੰਬਰ 1620 - 22 ਸਤੰਬਰ 1688) ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਲੱਗਪੱਗ 12 ਸਾਲ ਦੇ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਮੁਗ਼ਲ ਹਾਕਮ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ (28 ਅਕਤੂਬਰ 1615 - 30 ਅਗਸਤ 1659) ਦਾ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਡਾਕਟਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ (14 ਅਕਤੂਬਰ 1618 - 20 ਫਰਵਰੀ 1707) ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਦੀ 1684 ਦੀ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ Nouvelle division de la terre par les différentes espèces ou races qui l'habitent (ਧਰਤੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਤਕਸੀਮ) ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੱਡ ਅੱਡ ਨਸਲਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਉੱਤਰ-ਕਲਾਸੀਕਲ ਵਰਗੀਕਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਪੁਸਤਕ ਵੀ ਲਿਖੀ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਅਤੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1620 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1688 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਖੋਜੀ
ਸਈਅਦ ਮਹਿਮੂਦ ਖੁੰਦਮੀਰੀ
ਸਈਅਦ ਮਹਿਮੂਦ ਖੁੰਦਮੀਰੀ (ਆਪਣੇ ਤਖੱਲੁਸ ਤਾਲਿਬ ਦੁਆਰਾ ਮਸ਼ਹੂਰ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ, ਹਾਸਰਸਕਾਰ, ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਕਲਾਕਾਰ, ਭਾਸ਼ਣਕਾਰ, ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਅਤੇ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਰਦੂ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਹਾਸਰਸ ਦੇ ਕੁਲੀਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 16 ਜਨਵਰੀ 2011 ਨੂੰ ਪੁਣੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ)
ਖੁੰਦਮੀਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਫਰਵਰੀ 1938 ਨੂੰ ਡੋਨੇਗਲ ਬਿਦਰ, ਕਰਨਾਟਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਲੇਖਣੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਾ ਦਲਾਨ-ਈ ਹੈਦਰਾਬਾਦ (ਇੱਕ ਜ਼ਮੀਨੀ-ਜੜ੍ਹ ਕਲਾ ਅਤੇ ਹਾਸਰਸ ਸਮੂਹ) ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1963 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ ਇਸਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਗੂਫਾ, ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਤਾਲਿਬ, ਇੱਕ ਉਪਨਾਮ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਹਾਸੇ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ। ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਉੱਚੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਸੁਰ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਪੱਖੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਲਾਤਮਕ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਖੁੰਦਮੀਰੀ ਨੇ ਸਈਦਾ ਆਇਸ਼ਾ ਖੁੰਦਮੀਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚੇ ਸਨ: ਸਈਦਾ ਸਲਮਾ ਖੁੰਦਮੀਰੀ, ਸਈਦ ਜ਼ੀਸ਼ਾਨ ਖੁੰਦਮੀਰੀ, ਸਈਅਦ ਇਰਫਾਨ ਖੁੰਦਮੀਰੀ, ਸਈਦ ਫੈਜ਼ਾਨ ਖੁੰਦਮੀਰੀ, ਆਫਰੀਨ ਸਰੂਰ ਖੁੰਦਮੀਰੀ, ਅਤੇ ਸਈਦਾ ਯਾਸਮੀਨ ਖੁੰਦਮੀਰੀ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਖੁੰਦਮੀਰੀ ਨੇ ਮੁਸ਼ੀਰਾਬਾਦ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ 31 ਮਈ 1963 ਨੂੰ ਚੰਚਲਗੁੜਾ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 16 ਸਾਲ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਮੁਖੀ ਆਦਮੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਕੂਲੀ ਸਾਥੀ, ਸਈਅਦ ਨਈਮੁਦੀਨ ਨਾਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵੀ ਖੇਡਿਆ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਅਤੇ ਸੋਫਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਨੰਬਰ 35 ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ 16 ਮਈ 1992 ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਆਰਕੀਟੈਕਟਸ ਦੁਆਰਾ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸੀਰੀਅਲ ਨੰਬਰ 1716 ਦੇ ਨਾਲ "ਫੇਲੋ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਆਰਕੀਟੈਕਟਸ" ਵਜੋਂ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਫ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਲਿਖਤ ਵਰਤੇ ਹਨ
ਲਿਖਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਨਵ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦੇ ਢੰਗ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ ਹਨ, ਇਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਵਧੇਰੇ ਲਿਖਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਲਿਖਤ, ਆਈਡੋਗਰਾਫੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਜਾਂ ਮੁਢਲੇ ਨਿਮੋਨਿਕ ਚਿੰਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸੱਚੀ ਲਿਖਾਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਾਕ ਦੀ ਵਸਤੂ ਕੋਡਬੰਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਾਠਕ ਵੱਡੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਗੱਲ ਨੂੰ ਉਠਾਲ ਲਵੇ, ਇਹ ਬਾਅਦ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਲਿਖਤ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਲਗੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਡਬੰਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੇ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਸਲ ਅਰਥ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਗਾਉਣਾ ਵਧੇਰੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਾਂ ਅਸੰਭਵ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤਕ ਕਿ ਬਹੁਤਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਲਿਖਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਫਾਨਾ-ਨੁਮਾ ਲਿਖਤ।
ਲਿਖਣ ਦੀਆਂ ਕਾਢਾਂ
right|thumb|264x264px|[[ਸੂਮਰ, ਦੱਖਣੀ ਮੈਸਾਪੋਟਾਮੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਭਿਅਤਾ, ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲਿਖਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੋਜ ਹੋਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਲਗਭਗ 3100 ਈ.ਪੂ.)]] thumb|240x240px|ਤਸਵੀਰਾਂਗ ਲਿਖਾਈ ਨਾਲ ਸੂਮਰ ਤੋਂ ਚੂਨੇ ਦੀ ਕੀਸ਼ ਟੈਬਲੇਟ; ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਲਿਖਤ, 3500 ਈ. ਆਸ਼ਮੋਲੀਅਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਨੰਬਰ ਲਿਖਣਾ ਭਾਸ਼ਾ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨੰਬਰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇਖੋ।
ਆਜ਼ਾਦ ਲਿਖਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ 3100 ਈਪੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1200 ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਰੂਪਮਾਨ ਹੋਈਆਂ, ਪਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਲਿਖਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸੁਮੇਰੀ ਲਿਖਾਈ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋਨੋਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸੁਮੇਰੀ ਲਿਖਾਈ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਭਾਵ, ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਲਿਖਤ ਵਰਤ ਕੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਦੇ ਸੰਕਲਪ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਠੀਕ ਠੀਕ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਦੋ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਣ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਜਗ੍ਹਾ ਪਹੁੰਚਾਏ ਹੋਣਗੇ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨੀ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਅਵਿਸ਼ਕਾਰ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਪੂਰਬ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ,  ਅਤੇ ਮੇਸੋਪੋਟਾਮੀਅਨ ਅਤੇ ਚੀਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋਗੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਧੁਨੀਆਤਮਿਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਦੀਆਂ ਪਹੁੰਚਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਹੋਇਆ।  ਮਿਸਰੀ ਲਿਪੀ ਮੇਸੋਪੋਟਾਮੀਅਨ ਕੂਨੀਫਾਰਮ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਕਲਪਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਪੁਸ਼ਟੀਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਿਖਤ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਸੋਪੋਟਾਮੀਆ ਤੋਂ ਮਿਸਰ ਆਇਆ ਹੈ।  1999 ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਮਿਸਰੀ ਗਲਿਫ਼ 3400 ਈਪੂ ਦੇ ਹਨ, ਜੋ "ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੋਗੋਗ੍ਰਾਫ, ਇੱਕ ਖਾਸ ਥਾਂ, ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਪਹਿਲੇ ਮੇਸੋਪੋਟੇਮੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਧੁਨੀ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਏ ਸਨ।"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਖਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਦਿਆਲਪੁਰਾ ਭਾਈਕਾ
ਦਿਆਲਪੁਰਾ ਭਾਈਕਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਭਗਤਾ ਭਾਈ ਕਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਤਾਹਿਰਾ ਆਸਿਫ਼
ਤਾਹਿਰਾ ਆਸਿਫ਼ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਜੋ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਜੂਨ 2014 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1961 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਆਸਿਫ਼ ਨੂੰ 2002 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਕਿਊ) (ਪੀਐਮਐਲ (ਕਿਊ)) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ ਉੱਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਮੁਤਾਹਿਦਾ ਕੌਮੀ ਮੂਵਮੈਂਟ (MQM) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ PML (Q) ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸਨੇ 2008 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ NA-126 ਲਾਹੌਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ ਪਰ ਉਹ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਸਿਰਫ 517 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੀ।
ਉਸਨੇ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ NA-126 ਲਾਹੌਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ MQM ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੀਟ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੋਣ ਲੜੀ ਪਰ ਉਹ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਸਿਰਫ 422 ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੰਧ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ MQM ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਜੂਨ 2014 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ
ਮੌਤ
18 ਜੂਨ 2014 ਨੂੰ ਦੋ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ (ਟਾਰਗੇਟ ਕਿਲਿੰਗ) ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਧੀ ਅਤੇ ਡਰਾਈਵਰ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਖ ਜ਼ਾਇਦ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ 19 ਜੂਨ 2014 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ
MQM ਨੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸੋਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। MQM ਦੇ ਨੇਤਾ ਅਲਤਾਫ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹੱਤਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਛੋਟਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ
[https://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?params=31_57_52_N_75_28_11_E. Coord:31.964444, 75.469722]
ਛੋਟਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦਰਮਿਆਨ 17 ਮਈ 1746 ਈ: ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਕਾਹਨੂੰਵਾਨ ਛੰਭ 'ਚ ਵਾਪਰਿਆ ਖੂਨੀ ਦੁਖਾਂਤ, ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਘਲੂਘਾਰੇ ਸਮੇਂ ਕੀਤੇ ਵੱਡਾ ਕਤਲਾਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਵਖਰਾਉਣ ਦੇ ਮੰਤਵ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਛੋਟਾ ਘਲੂਘਾਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ। ਕਾਹਨੂੰਵਾਨ ਦਾ ਛੰਭ ਜੋ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ ਮੁਕੇਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਸੜਕ ਉੱਤੇ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਫੌਜੀ ਛਾਉਣੀ ਤਿੱਬੜ ਤੋਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਭਗ 10-12ਹਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਨ ਲਖਪਤ ਰਾਏ ਦੇ ਭਰਾ ਤੇ ਐਮਨਾਬਾਦ ਦੇ ਫੌਜਦਾਰ ਜਸਪਤ ਰਾਏ ਦੀ ਪਿੰਡ ਖੋਖਰਾਂ ਵਿਖੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਦੀਵਾਨ ਲਖਪਤ ਰਾਏ ਨੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਖੁਰਾ-ਖੋਜ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾਧੀ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਗਵਰਨਰ ਯਾਹੀਆ ਖਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਹੀ ਫੌਜ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੀ। ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਮੱਸਿਆ ਦੇ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਰ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਲੜਾਈ ਦਾ ਅਰੰਭ
ਜਦੋਂ ਇਸ ਦਰਦਨਾਕ ਘਟਨਾ ਦੀ ਦੁਖਦਾਈ ਖ਼ਬਰ ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹੇ ਭੇਜ ਕੇ ਫੌਜਾਂ ਸਮੇਤ ਕਾਹਨੂੰਵਾਨ ਦੇ ਛੰਭ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਅਪੀਲ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਰਨੈਲ ਆਪਣੇ ਜਥਿਆਂ ਸਮੇਤ ਕਾਹਨੂੰਵਾਨ ਦੇ ਛੰਭ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜ ਗਏ, ਜਿਥੇ ਸਿੱਖ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 25 ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹੋ ਗਈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦੀਵਾਨ ਲਖਪਤ ਰਾਏ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ। ਕਾਹਨੂੰਵਾਨ, ਸ੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦਪੁਰ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੇ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਛੰਭ 'ਚ ਪੁੱਜੀ ਸ਼ਾਹੀ ਫੌਜ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਚੌਕੀਆਂ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀਆਂ ਤੇ ਖਾਸ-ਖਾਸ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਤੋਪਾਂ ਵੀ ਬੀੜ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਛੰਭ ਨੇੜਲੇ ਵਸਨੀਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਹਰ ਸਰਗਰਮੀ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਰੀ ਕਰ ਕੇ, ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾ ਕੇ ਸ਼ਾਹੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਧਰ ਸਿੰਘ ਵੀ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਤੇ ਲਖਪਤ ਰਾਏ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕਰ ਕੇ ਰਾਸ਼ਨ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਲੁੱਟ ਕੇ ਆਪਣੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜਾ ਬਹਿੰਦੇ। ਇਸ ਛੰਭ ਦਾ ਘੇਰਾ ਲਗਭਗ 3 ਮਹੀਨੇ ਚੱਲਿਆ ਤੇ ਇਸ ਲੰਬੀ ਚਲਦੀ ਗੁਰੀਲਾ ਲੜਾਈ 'ਚ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਰਾਸ਼ਨ ਪਾਣੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੋਣਾ ਅਰੰਭ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਵੀ ਹਠ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਨ ਦੇ ਚਾਲੇ ਪੈਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਜਦੋਂ ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਕੌੜਾ ਮੱਲ ਨੂੰ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਖੱਚਰਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਾਸ਼ਨ ਲੱਦ ਕੇ ਜੰਮੂ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਖੁਫ਼ੀਆ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਰਾਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ, ਖੱਚਰਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨੇੜਿਉਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਤਾਂ ਲੁੱਟ ਲਏ ਜਾਣ। ਇਹ ਸਿੰਘਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਖ਼ਬਰ ਸੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਜ ਹੀ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਵਪਾਰੀ ਕਾਹਨੂੰਵਾਨ ਦੇ ਛੰਭ ਨੇੜਿਓਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਰਾਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਹੋਰ ਬੁਲੰਦ ਹੋ ਗਏ। ਕੌੜਾ ਮੱਲ ਦੀ ਇਸੇ ਨੇਕੀ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ 'ਚ ਮਿੱਠਾ ਮੱਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਧਰ ਲਖਪਤ ਰਾਏ ਦੇ ਮਾਮਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸਿੰਘਾਂ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਘਟੀਆ ਤੌਰ-ਤਰੀਕਿਆਂ ਉੱਤੇ ਉਤਰ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਦਰਬਾਰ ਜਾ ਕੇ ਕੀ ਮੂੰਹ ਵਿਖਾਏਗਾ? ਉਸ ਨੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੁਹਾਰ, ਤਰਖਾਣ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਛੰਭਨੁਮਾ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਟਵਾ ਕੇ ਚੁਫੇਰਿਉਂ ਅੱਗ ਲਗਵਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ-ਚੁਫੇਰਿਉਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਪੈ ਗਈਆਂ।
ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ
ਇਕ ਜੇਠ-ਹਾੜ੍ਹ ਦੀ ਅੱਤ ਦੀ ਗਰਮੀ, ਦੂਜਾ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ, ਤੀਜਾ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜੇ ਤੇ ਚੌਥਾ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ੂਕਦਾ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ। ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰ ਕੇ ਮੈਦਾਨੇ-ਜੰਗ 'ਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਜੂਝ ਕੇ ਲੜਨ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਟੱਲ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸਿੰਘ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਲਗਾਉਂਦਿਆਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਖਿਲਾਫ਼ ਜੂਝ ਪਏ। ਇਸ ਗਹਿਗੱਚ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ 11,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੰਘ-ਸਿੰਘਣੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਤੇ 2000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਿੰਘ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਤੇ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਏ। ਸੈਂਕੜੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਲਖਪਤ ਰਾਏ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਹੈਰੀਟੇਜ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਸ਼ਾਨਾਮੱਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਲੜਾਈਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਯੁੱਧ
ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ
== ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 1926 ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 57 ਸਾਖੀਆ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਪੁਸਤਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ==
ਸੰਪਾਦਨ[ਸੋਧੋ]
ਇਸ ਜਨਮਸਾਖੀ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਪੋਥੀਆ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇੱਕ "ਵਲੈਤ ਵਾਲੀ ਜਨਮਸਾਖੀ" ਜਿਸ ਦੀ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਪੋਥੀ ਸੰਨ 1815-16 ਈ ਵਿੱਚ ''ਐਚ.ਟੀ. ਕੌਲਬਰੁੱਕ ਨੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਹਾਊਸ ਦੀ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ ਦਿਤੀ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਪੋਥੀ "ਹਾਫਿਜ਼ਾਬਾਦ ਵਾਲੀ ਜਨਮਸਾਖੀ" ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 15 ਨਵੰਬਰ 1885 ਈ ਵਿੱਚ ਮੈਕਸ ਆਰਥਰ ਮੈਕਾਲਿਫ਼ ਨੇ ਛਪਵਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਓਰੀਐਂਟਲ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਭਾਈ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ'' ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਕੇ ਛਾਪੀ ਹੋਈ ਸੰਨ 1926 ਈ.ਦੀ 'ਪੁੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀʼ,ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਹੁਣ ਤਕ ਛੇ ਸੱਤ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿਕ ਕੇ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਇਸੇ ਵਲਾਇਤੀ ਵਾਲੀ ਤੇ ਹਾਫ਼ਿਜਾਬਾਦ ਵਾਲੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਦਾ ਹੀ ਇਕ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਹੈ।
ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਛੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ:
1.ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ
2.ਸਾਹਿਤਕ ਮਹੱਤਵ
3.ਪੁਰਾਤਨ ਗੱਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਸਥਾਨ
4.ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਹਿਮੀਅਤ
5.ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਸ਼ਬਦ-ਯੋਜਨਾ
6.ਛੰਦ ਵਿਵਸਥਾ
●ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ:[ਸੋਧੋ]
ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸੱਤਰ ਸਾਲਾ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਆਪਣੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਰੱਖ ਕੇ ਵਾਧੂ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਡੰਬਰ ਤੇ ਅਲੰਕਾਰਿਕ ਵਿੰਗ-ਵਲੇਵਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬੜੇ ਸਰਲ ਤੇ ਸਾਦਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਆਮ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ: ਸੰਮਤ 1526 ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ           ਜਨਮਿਆ,ਵੈਸਾਖ ਮਾਹਿ,ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਚਾਂਦਨੀ  ਰਾਤ,ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ;ਪਹਰੁ ਰਾਤ ਰਹਿਦੀ ਕਉ ਜਨਮਿਆ,ਅਨਹਦ ਸਬਦ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਕੈ ਦਰਬਾਰਿ ਵਾਜੇ।...........ਤਬ ਕਾਲੂ ਖੱਤ੍ਰੀ ਜਾਤ ਵੇਦੀ ਤਲਵੰਡੀ ਰਾਇ ਭੋਇ ਭੱਟੀ ਦੀ ਵਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਆਹ;ਉਥੇ ਜਨਮ ਪਾਇਆ। ਵੱਡਾ ਹੋਆ ਤਾ ਲੱਗਾ ਬਾਲਕਾ ਨਾਲੇ ਖੇਡਣ,ਪਰ ਬਾਲਕਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦਿਸਟਿ ਆਵੇ ਅਤੇ ਆਤਮੇ ਅਭਿਆਸੁ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦਾ ਕਰੈ।
●ਪੁਰਾਤਨ ਗੱਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਸਥਾਨ:[ਸੋਧੋ]
ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਦਾ ਪੁਰਾਣੇ ਗੱਦ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਇਸਦੀ ਸਿੱਧੀ ਸਾਦੀ ਸਰਲ ਵਾਕ ਰਚਨਾ,ਇਸ ਵਿੱਚੋ ਠੁੱਕਦਾਰ ਲਹਿੰਦੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਨੁਹਾਰ,ਬਾ-ਮੁਹਾਵਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਨ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੀ ਪੂਰੀ-ਪੂਰੀ ਝਲਕ ਹੈ,ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੌਕਿਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ,ਮਜ਼ੵਬੀ ਵਿਚਾਰ ਪਰੰਪਰਾ,ਜਨ-ਸਮਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਸੀ ਫ਼ਿਰਕੇਦਾਰੀ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਰੁਚੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਦੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸੱਚ-ਮੁੱਚ ਹੀ ਅਪਣਾਉਣਯੋਗ ਸਿਫਤਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਗੱਦ ਦੀ ਇੰਨੀ ਸੁਚੱਜੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਕਿਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਗੱਦ ਦੀ ਇਕੋ ਇਕ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ ਹੈ,ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਬੋਲਚਾਲ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਥਾਵੀਂ ਅਬ,ਤਬ,ਕੀ,ਥਾਂ,ਥੇ,ਥੀ ਆਦਿ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਦੀ ਹੈ।
●ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਹਿਮੀਅਤ:[ਸੋਧੋ]
ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਅਸੂਲ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਗੁਆਂਢੀ ਬੋਲੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਗੁਆਂਢੀ ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਲਫਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੇਤ-ਦੇਤ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਦੇ ਮੁੱਢੋਂ ਹੀ ਸਬੂਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ,"ਸਸੈ ਸੋਇ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਜਿਨ ਸਾਜੀ" ਕਹਿ ਕੇ ਆਸਾ ਮਹਲਾ ਪਹਿਲਾ ਪੱਟੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਲਿਪੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਸ਼ਾਰਦਾ ਲਿੱਪੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਥਾਉਂ ਥਾਈਂ ਥੋੜਾ ਬਾਹਲਾ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵੱਜੋਂ ਸ਼ਾਰਦਾ ਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਵੱਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਸਕਦਾ ਹਨ।
●ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਸ਼ਬਦ ਯੋਜਨਾ:[ਸੋਧੋ]
== ਵਿਆਕਰਨ ਵਰਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਵੇਰਵੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਨਾਂ ਹੈ,ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਵਿਆਕਰਣ ਨੂੰ ਵਰਣ-ਬੋਧ,ਸ਼ਬਦ-ਬੋਧ ਤੇ ਵਾਕ-ਬੋਧ ਨਾਮਕ ਤਿੰਨਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਕਰਨ ਦੇ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਰੂਪ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਥਨ ਅਨੁਸਾਰ "ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਦੂਜਾ,ਤੀਜਾ ਜਾਂ ਚੌਥਾ ਅੱਖਰ 'ਭ','ਬ' ਜਾਂ 'ਸ਼' ਦੀ ਥਾਵੇਂ 'ਹ' ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਜਿਵੇਂ ਜੀਭ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਜੀਹ,ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਸੁਰਹੀ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਪੁਹਮੀ ਆਦਿ।ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ-ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਹਨ,ਜਿਵੇਂ:[ਸੋਧੋ] == "ਇਕ ਦਿਨ ਇਕ 'ਖਿਜਮਤਗਾਰ' ਗਇਆ। ਕਪੜੇ ਲਾਹਿ 'ਖਿਜਮਤਗਾਰ' ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤੇ।"
●ਛੰਦ ਵਿਵਸਥਾ:[ਸੋਧੋ]
ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਵਿੱਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮ,ਉਲਾਰ,ਸਰਸੀ,ਸ਼ਲੋਕ,ਸਵੱਯਾ,ਲਲਿਤਪਦ,ਹਾਕਲ,ਕਲਸ,ਗੀਤਾਂ,ਘਨਕਲਾ,ਚੌਪਾਈ ਤਾਟੰਕ,ਪਉੜੀ,ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਾ,ਵਿਸ਼ਨੁਪਦ,ਪੁਨਹਾ ਤੇ ਰੂਪਮਾਲਾ ਨਾਮੀ ਸਤਾਰਾਂ ਛੰਦ ਵਰਤੇ ਹਨ,ਜੋ ਮਾਤਰਿਕ ਵਰਨਿਕ ਤੇ ਗਣਿਕ ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨੇ ਕਿਸਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਅਲੌਕਿਕ ਕਾਵਿਕ-ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ: (1)ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਾ ਛੰਦ
"ਨਾ ਦੇਵ ਦਾਨਵਾ ਨਰਾ। ਨ ਸਿਧ ਸਾਧਿਕਾ ਧਰਾ। ਕਲਾ ਧਰੈ ਹਿਰੈ ਸਈ।".......
(2) ਰੂਪਮਾਲਾ ਛੰਦ
"ਕੂੜ ਰਾਜਾ ਕੂੜ ਪਰਜਾ ਕੂੜ ਸਭ ਸੰਸਾਰ॥ ਕੂੜ ਮੰਡਪ ਕੂੜ ਮਾੜੀ ਕੂੜ ਬੈਸਣ ਹਾਰ॥"
ਸਰਾਂਸ਼:[ਸੋਧੋ]
ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਮੁਲਾਂਕਣ,ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸਤਾਰ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਤੋਂ ਹੀ ਕੰਮ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ,ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦ ਇਹ ਜਨਮਸਾਖੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰੀ ਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਲਮ-ਬੰਦ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ,ਦਰਅਸਲ ਪੰਜਾਬੀ ਗੱਦ ਦਾ ਪ੍ਰਾਰੰਭ ਕਾਲ ਸੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦਰਬਾਰੀ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤੇ ਮਦ੍ਰ ਦੇਸ ਦੇ ਜੰਮਪਲ ਤੇ ਰਾਵੀ ਝਨਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਜਨਮ ਵੀ ਤਲਵੰਡੀ ਰਾਇ ਭੋਇ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰਾ ਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਤੇ ਇਸ ਜਨਮਸਾਖੀ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਵਿੱਚ ਲਹਿੰਦੀ ਦਾ ਵਧੀਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ।
ਪੂਨੀਆਂ
ਪੂਨੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਧਰਤੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵਾਸਤਾ ਧਰਤੀ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਉਪਜ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ਼ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅਤੀਤ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਯੋਦਗਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਮਰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਲਗਭਗ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬੇਹੱਦ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵਾਪਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਧਰਤੀ ਸੂਰਜੀ ਧੁੰਦ ਦੇ ਵਾਧੇ ਸਦਕਾ ਤਕਰੀਬਨ 4.54 ਬਿਲੀਅਨ (4.54) ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਜਵਾਲਾਮੁਖੀਆਂ 'ਚੋਂ ਨਿੱਕਲਦੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ਾਇਦ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਵਾ-ਮੰਡਲ ਬਣ ਗਿਆ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਆਕਸੀਜਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਅਜੋਕੇ ਜੀਵਨ ਵਾਸਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੁੰਦਾ। ਅਨੇਕਾਂ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀਆਂ ਫਟਣ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਟੱਕਰਾਂ ਕਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਡਾਢਾ ਹਿੱਸਾ ਪਿਘਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਟੱਕਰ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਧਰਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕੋਣ ਉੱਤੇ ਟੇਢਾ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਚੰਨ ਦੀ ਉਪਜ ਹੋਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਪੈਣ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ ਠੰਢੀ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਠੋਸ ਪੇਪੜੀ ਬਣ ਗਈ ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਲ ਉੱਤੇ ਤਰਲ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦਾ ਸਬੱਬ ਬਣਿਆ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਰੂਪ 3.8 ਤੋਂ 3.5 ਅਰਬ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਬੂਤ, ਪੱਛਮੀ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਦੇ 3.7 ਅਰਬ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਗਾਦ-ਭਰੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਜੀਵ-ਉਪਜਾਊ ਸਿੱਕਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 3.48 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਰੇਤ-ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੇ ਪਥਰਾਟ ਹਨ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਲਗਭਗ 2 ਅਰਬ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਂਦ ਵੋੱਚ ਆਏ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਹਵਾ-ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਨਾਲ਼ ਲੈਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 58 ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਜੰਤੂ ਬਹੁਤਾ ਕਰ ਕੇ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਅਤੇ ਸੂਖ਼ਮ ਸਨ ਜਿਸ ਮਗਰੋਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਹੁ-ਕੋਸ਼ੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਉਪਜ ਹੋਈ। ਕੈਂਬਰੀਆਈ ਕਾਲ ਵੇਲੇ ਇਸ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਜੋਕੀਆਂ ਮੁੱਖ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੀਕਰਨ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਗ੍ਰਹਿ ਉੱਤੇ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਹੀ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ 'ਚ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਇਸ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸਦਕਾ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਲੇਟ ਨਿਰਮਾਣਕੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਉਤਲੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਘੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੀਵ-ਮੰਡਲ ਦਾ ਹਵਾ-ਮੰਡਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਜੀਵੀ ਹਾਲਤਾਂ ਉੱਤੇ ਡਾਢਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਓਜ਼ੋਨ ਪਰਤ, ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ।
ਸਮੀਰ ਸੈਨ
ਸਮੀਰ ਸੈਨ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਫਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਏਵਰਸਟੌਨ ਸਮੂਹ ਦਾ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਅਤੁਲ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਧਰਤੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਕਤੀ ਪੈਮਾਨਾ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਦਤੀ ਪੈਮਾਨਾ ਨਾਮਕ ਸਾਰਨੀ ਵਿੱਚ ਤਰਤੀਬਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਰਤਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਘੋਖ ਮਗਰੋਂ ਕਈ ਮਿਆਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਮੀਰ ਸੈਨ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ / ਸਿੱਖਿਆ
ਸਮੀਰ ਸੈਨ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਧਰਤੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਬਾਹਰੀ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਤੀ
ਸਮੀਰ ਸੈਨ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ / ਸਿੱਖਿਆ
ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਬੈਚਲਰ ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸੰਨ 1995 ਵਿੱਚ ਮੈਸਾਚਿਉਸੇਟਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੀਬੀਏ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਯੂਐਸਏ ਵਿੱਚ ਕਰਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮਬੀਏ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
2006 ਵਿੱਚ, ਸਮੀਰ ਸੈਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਅਤੁਲ ਕਪੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ - ਇੱਕ ਸੰਪਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਫਰਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਫਰਮ।
ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ, ਸਮੀਰ ਸੈਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਐਵਰਸਟਨ ਸਮੂਹ ਨੇ ਬਰਗਰ ਕਿੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸਮੀਰ ਸੈਨ ਇੰਡੋਸਪੇਸ ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਪਾਰਕਸ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਏਵਰਸਟੌਨ ਕੈਪੀਟਲ ਅਤੇ ਯੂਐਸ-ਅਧਾਰਤ ਰੀਅਲਟਰਮ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਉੱਦਮ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, 3 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ, ਸਮੀਰ ਸੈਨ ਨੇ ਵੈਲਰਨ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੀਰ ਸੰਘਵੀ ਨਾਲ ਰਸੋਈ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਹ ਵਾਈਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਪਾਰਕਾਂ, ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਸਨਅਤੀ ਗੁਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੈ।
ਖਮੇਰ ਸਾਮਰਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਮਰਾਜਯ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਮੇਰ ਸਾਮਰਾਜਯ
ਅਦਨਾਨ ਮਲਿਕ
ਅਦਨਾਨ ਮਲਿਕ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬੈਨਰ, AMP ਤਹਿਤ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ WWF ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੂਤ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਏਸ਼ੀਆ 21 ਫੈਲੋ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਮਲਿਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਆਰਕਾਈਵ ਦੇ ਬੋਰਡ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ <i id="mwJQ">ਕੇਕ</i> ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਸੀਮ ਅੱਬਾਸੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਮ 'ਚ ਰੋਮੀਓ ਨਾਂ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ।
ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਬਿਜਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ ਕਾਰਾ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਲਘੂ ਫਿਲਮ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿਵਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਦਿ ਫਾਰਗੋਟਨ ਸਾਂਗ ਜਾਂ ਭੁੱਲੀ ਹੋਈ ਹੂੰ ਦਾਸਤਾਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਨੇਮਾ 'ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਫੀਚਰ-ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਗਈ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਸਿਲੇਬਸਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ 42 ਸਾਲ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ  ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਸਰਦਾਰ ਰਹੀ।  ਉਸਨੇ ਜਵਾਨੀ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਆਨੀ ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ, ਨੇਸਕਾਫੇ, ਕੋਰਨੇਟੋ, ਫੈਂਟਾ ਅਤੇ ਓਏ ਹੋਏ ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਲਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ!
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੱਲਾਂ
ਬੱਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸਨੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ
ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਇੱਕ 48 ਮੀਲ (77.1 ਮੀਲ) ਲੰਮੀ ਸਮੁੰਦਰੀ-ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਨਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ (ਕੈਰੇਬੀਆਈ ਸਾਗਰ ਰਾਹੀਂ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ਼ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਕੇਂਦਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ| ਇਹ ਬੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ| ਇਹ ਪੈਸੀਫਿਕ ਅਤੇ ਕੈਰੀਬੀਅਨ ਸਮੁੰਦਰ ਜੋ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ| ਇਹ ਨਹਿਰ ਪਨਾਮਾ ਥਲਜੋੜ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਦੀ ਸੌਖ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਜਿੰਦਰੇ ਹਨ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗਾਤੁਨ ਝੀਲ ਤੱਕ ਉਤਾਂਅ (ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 26 ਮੀਟਰ ਉੱਚੀ) ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਜਿੰਦਰੇ 33.5 ਮੀਟਰ ਚੌੜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਚੌੜਾ ਜਿੰਦਰਾ-ਰਾਹ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਹਿਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਮੰੁਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਸਫਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘਟ ਗਿਆ| ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ 1903 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਲੰਬੀਆ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੇ 1914 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ|
ਲਾਭ
ਇਹ ਨਹਿਰ ਵਪਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਡਾ ਸਾਧਨ ਹੈ| ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਲਗਭਗ 11 ਫੀਸਦੀ ਕੇਕੜੇ ਅਤੇ 5 ਫੀਸਦੀ ਛੋਟੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਸਾਲ 14 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੰੁਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਤੋਂ ਟੋਲ ਫੀਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਨਹਿਰ ਦੇ ਆਸੇ-ਪਾਸੇ ਦੋ ਸ਼ਹਿਰ ਕੋਲੋਨ ਅਤੇ ਪਨਾਮਾ ਵਸੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ |
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਹਿਰਾਂ
ਨੰਦ ਕਿਸ਼ੋਰ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)
'''ਏ. ਨੰਦ ਕਿਸ਼ੋਰ''' (ਜਨਮ 10 ਜੁਲਾਈ 1970) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਬਕਾ ਫਸਟ-ਕਲਾਸ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਹੁਣ ਇੱਕ ਅੰਪਾਇਰ ਹੈ ਅਤੇ 2015-16 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਦੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅੰਪਾਇਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਕਰਾਨੀਕਲ ਆਫ਼ ਏ ਡੈਥ ਫ਼ੋਰਟੋਲਡ
ਕਰਾਨੀਕਲ ਆਫ਼ ਏ ਡੈਥ ਫ਼ੋਰਟੋਲਡ (ਮੂਲ ਸਪੇਨੀ ਟਾਈਟਲ: Crónica de una muerte anunciada) ਗੈਬਰੀਅਲ ਗਾਰਸ਼ੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼, ਦਾ 1981 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਛੋਟਾ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਰਸ਼ੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਕੱਲਰ ਮਾਜਰੀ
ਕੱਲਰ ਮਾਜਰੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ਾਰਲਮੇਨ
ਸ਼ਾਰਲਮਾਨ (2 ਅਪਰੈਲ 742/747/748 – 28 ਜਨਵਰੀ 814), ਜਾਂ ਚਾਰਲਸ ਮਹਾਨ (Carolus or Karolus Magnus) ਜਾਂ ਚਾਰਲਸ ਪਹਿਲਾ ਫ਼ਰਾਂਕੀਆ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਫਰੈਂਕ ਰਾਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਾਰਲਮਾਨ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਕਲਾ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਪੁਨਰਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫਤਹਿ ਮਹਿੰਮਾਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਹੋਲੀ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਰਾਜਸੀ ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚਾਰਲਸ ਪਹਿਲੇ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸ਼ਾਰਲਮਾਨ ਨੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਇੱਕਜੁਟ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਯੂਰਪ ਦਾ ਪਿਤਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੋਹੱਬਤ ਤੁਮਸੇ ਨਫਰਤ ਹੈ
ਮੋਹੱਬਤ ਤੁਮਸੇ ਨਫਰਤ ਹੈ   ਜੀਓ ਟੀਵੀ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਡਰਾਮਾ ਹੈ। ਇਸਨੁੰ ਖ਼ਲੀਲ-ਉਰ-ਰਹਿਮਾਨ ਕਮਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ 7th ਸਕਾੲੀ ਇੰਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਫਾਰੂਕ ਰਿੰਦ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਆਇਜ਼ਾ ਖਾਨ, ਇਮਰਾਨ ਅੱਬਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਸ਼ੇਖ ਦੇ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਿਕ ਹਨ। ਡਰਾਮੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਸਾਰਨ 8 ਅਪਰੈਲ 2017 ਨੂੰ ਜੀਓ ਟੀਵੀ ਉੱਪਰ ਹੋਇਆ।
ਪਲਾਟ
ਸੀਰੀਅਲ ਕਾਨੀਜ ਬੇਗਮ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਝੱਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇਖੀ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਗੁਆਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਪਲਾਂ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ-ਨੀਵੇਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਕਨੀਜ਼ ਬੇਗਮ ਦੀ ਦੋਹਤਰੀ ਮਾਹੀਨ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ (ਅਾਇਜ਼ਾ ਖਾਨ), ਇਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਗੁਸੈਲ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰੀ ਹੈ ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਅੱਖ ਦਾ ਤਾਰਾ ਹੈ। ਵਕਾਰ ਅਹਿਮਦ (ਇਮਰਾਨ ਅੱਬਾਸ) ਕਨੀਜ਼ ਬੇਗਮ ਦਾ ਇਕ ਪੋਤਾ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮਾਹੀਨ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਕਨੀਜ਼ ਬੇਗਮ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਹੀਨ ਦੀ ਗੁਲਰੇਜ (ਸ਼ਹਿਜਾਦ ਸ਼ੇਖ) ਨਾਲ ਮੰਗਣੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਗੁਲਰੇਜ ਇੱਕ ਸ਼ਰਮੀਲਾ, ਪੋਲਟ੍ਰੌਨ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਾਹੀਨ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਡੂੰਘੀ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੁਲਰੇਜ਼ ਨੂੰ ਜਦ ਵਕਾਰ-ਮਾਹੀਨ ਦੇ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਮੰਗਣੀ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸਾਜਿਸ਼ ਦੇ ਚੱਲਦੇ ਵਕਾਰ ਮਾਹੀਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਹੀਨ ਵਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਵਿਛੋੜੇ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਨਫਰਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 8 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜਦ ਵਕਾਰ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਨੀਜ਼ ਉਸਦਾ ਨਿਕਾਹ ਮਾਹੀਨ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਿਕਾਹ ਹੋ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮਾਹੀਨ ਵਕਾਰ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਬਹੁ-ਵਿਆਹ
ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਸ਼ਬਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਪੌਲੀਗੈਮੀ ਦਾ ਸਮਾਨਅਰਥੀ ਹੈ। ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਦਾ ਅਰਥ ਇੱਕ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਇਨਸਾਨਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣਾ। ਇੱਕ ਪਤੀ ਜਾਂ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਸ਼ਬਦ ਵਾਂਗ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਸ਼ਬਦ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਰਾਜ ਇਸ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਇਸ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਸਾਸ਼ਤਰ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕਰਤਾ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਬਹੁ ਗਿਣਤੀ ਸੰਭੋਗ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਰੂਪ ਹੈ।gdbujdudhudebudhurhhhydhegeheyudgdydbduebdubdudhdudbudjehdurhydjgdhshgdydgdyRacdghdegdubudbubdar chuifhfgj hugdtzSzxcg
ਕਿਸਮਾ
ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ - ਬਹੁ-ਪਤਨੀ ਵਿਆਹ, ਬਹੁ-ਪਤੀ ਵਿਆਹ, ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਵਿਆਹ।
ਬਹੁ-ਪਤਨੀ ਵਿਆਹ
ਬਹੁ-ਪਤਨੀ ਵਿਆਹ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਤਨੀਆਂ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਦੇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਿਥੇ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਬਹੁ-ਪਤਨੀ ਵਿਆਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨਜੂਰ ਸ਼ੁਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਦੇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਿਥੇ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਥੇ ਆਦਮੀ ਇੱਕ ਤੋਂ ਜਿ਼ਆਦਾ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਦੇ। ਉਸ ਔਰਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪਤਨੀ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆ ਨੂੰ ਨਜਾਇਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁ-ਪਤੀ ਵਿਆਹ
ਬਹੁ-ਪਤੀ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਜਿ਼ਆਦਾ ਪਤੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਦੀ ਨਿਰਾਲੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਕੇਵਲ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਚ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਪਤੀ ਵਿਆਹ ਜਮੀਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵੰਡ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜੇਕਰ ਹਰੇਕ ਭਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏਗਾ ਤੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਜੈਸਮੀਨ ਭਸੀਨ
ਜੈਸਮੀਨ ਭਸੀਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ੀ ਟੀ ਵੀ ਦੇ ਟਸ਼ਨ-ਏ-ਇਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਟਵਿੰਕਲ ਤਨੇਜਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ "ਦਿਲ ਸੇ ਦਿਲ ਤਕ (ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਜ਼)" ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮ 'ਵਾਨਾਮ' (2011) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਾਲਜੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਅਤੇ ਨਾਇਕ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਗਰਲਾਮੁਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਰੋਲਸਟਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਭਸੀਨ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕੋਟਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਸਪਟੈਲਿਟੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਭਸੀਨ ਛੋਟੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਾਦਸਾ ਵਾਪਰਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਖੂਨ ਦੀ ਉਲਟੀ ਆਈ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਕੋਮਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਭਸੀਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਕਸਟਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਆਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ। ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ, ਜੈਸਮੀਨ ਨੇ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਵਨਮ ਨਾਲ ਅਭਿਨੈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਰੋਦਪਾਠੀ, ਵੀਟਾ, ਅਤੇ ਲੇਡੀਜ਼ ਐਂਡ ਜੈਂਟਲਮਿਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਵਪਾਰਕ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਾਬਰ ਗੁਲਾਬਰੀ, ਓਡੋਨੀਲ, ਹਿਮਾਲੀਆ ਨਿੰਮ ਫੇਸ ਵਾੱਸ਼, ਕੋਲਗੇਟ, ਅਤੇ ਮੈਕਡੋਨਲਡ, ਚੇਨੱਈ ਹੀਰੇ, ਪੈਪਸੀ ਅਤੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਐਕਸ-ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। 2015 ਵਿੱਚ, ਭਸੀਨ ਨੂੰ ਜ਼ੀ.ਟੀਵੀ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਲੜੀ ਟਸ਼ਨ-ਏ-ਇਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਲੀਡ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਡੈਬਿਊ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।ਟਸ਼ਨ-ਏ-ਇਸ਼ਕ ਸਤੰਬਰ, 2016 ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। and won best debut award in Gold Awards. Tashan-E-Ishq ended in September 2016. 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀ ਵੀ ਸ਼ੋਅ ‘ਦਿਲ ਸੇ ਦਿਲ ਤੱਕ’ ਵਿੱਚ "ਤੇਨੀ" ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਬਹੁ-ਵਿਆਹ
ਹਵਾਲੇ
1.Diouf, Nafi (May 2, 2004). "polygamy hangs on in Africa" The Milwaukee Journal Sentinel. 2.Zeitzen, Miriam Koktvedgaard (2008) Polygamy: A Cross – Cultural Avelysis
ਸਪੇਨ
ਸਪੇਨ (ਸਪੈਨਿਸ਼: España, ਏਸਪਾਨਿਆ), ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਪੇਨ ਦੀ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ, ਇੱਕ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇਬੇਰੀਅਨ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਭੂਮਧ ਸਾਗਰ ਇਲਾਵਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਰਵਾਸੀ ਖੇਤਰ, ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸੀਮਾ ਦੇ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸ, ਅੰਡੋਰਾ ਅਤੇ ਬੀਸਕਾਏ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਅਤੇ ਪੱਛਮ-ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਕਰਮਵਾਰ: ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਸਾਗਰ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਸਪੇਨਿਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭੂਮਧ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬੇਲਿਅਰਿਕ ਟਾਪੂ ਸਮੂਹ, ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਕੈਨਰੀ ਟਾਪੂ ਸਮੂਹ, ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਦੋ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ਹਿਰ ਸੇਉਟਾ ਅਤੇ ਮੇਲਿਲਾ ਜੋ ਕਿ ਮੋਰੱਕੋ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਲਿਵਿਆ ਨਾਮਕ ਸ਼ਹਿਰ ਜੋ ਕਿ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਸਪੇਨ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹਿ: ਖੇਤਰ ਹੈ। ਸਪੇਨ ਦਾ ਕੁਲ ਖੇਤਰਫਲ 504, 030 ਕਿਮੀ² ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਪੇਨ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਸੰਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੰਢਿਆ ਇੱਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਹੈ। ਸਪੇਨ ਇੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੰਕੇਤਕ ਸਕਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬਾਰਹਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਹੈ (20 ਵਾਂ ਉੱਚਤਮ ਮਨੁੱਖ ਵਿਕਾਸ ਸੂਚਕਾਂਕ), 2005 ਤੱਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੂਚਕਾਂਕ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਦਾ ਸਥਾਨ ਦਸਵਾਂ ਸੀ। ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਯੂਰੋਪੀ ਸੰਘ, ਨਾਟੋ, ਓਈਸੀਡੀ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਪਾਰ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਸਪੇਨ ਯੂਰਪ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ ਹੈ। ਏਦੇ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਤੇ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰ ਏ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਰੂਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਏ ਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਤੇ ਐਲਟਾਨਟਕ ਸਮੁੰਦਰ ਏ ਤੇ ਏਦੇ ਥੱਲੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਬਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਏ। ਏ ਯੂਰਪ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ ਏ। ਇਸ ਦੀ ਖ਼ਾਜ਼ ਥਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਏ ਬੁੱਤ ਪੁਰਾਣੇ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਈ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਤੱਵਜਾ ਦਾ ਮਰਕਜ਼ ਰੀਆ ਏ ਤੇ ਏ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ 14ਵੀਂ 15ਯਂ ਸਦੀ ਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਬੁੱਤ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਏਨੇ ਬੁੱਤ ਦੂਰ ਤੱਕ ਸਲਤਨਤ ਬਣਾਈ ਜੀਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅੱਜ ਵੀ 40 ਕਰੋੜ ਹਸਪਾਨਵੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੈਗੇ ਨੇਂ। ਏਦੀ ਹਕੂਮਤ ਇੱਕ ਕਨੂੰਨੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਦੇ ਥੱਲੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਨਾਲ਼ ਬਣੀ ਏ। ਸਪੇਨ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਚ 9ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬੋਤਾ ਜੀ ਡੀ ਪੀ ਏ ਤੇ ਏਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਨਾਪ ਦੁਨੀਆ ਚ 16ਵਾਂ ਏ। ਸਪੇਨ ਅਕਵਾਮ-ਏ-ਮੁੱਤਹਿਦਾ, ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ, ਨੀਟੂ, ਓ ਈ ਸੀ ਡੀ ਤੇ WTO ਦਾ ਸੰਗੀ ਏ। [ਲਿਖੋ]ਜੁਗ਼ਰਾਫ਼ੀਆ
ਸਪੇਨ ਦਾ 51ਵਾਂ ਤੇ ਯੂਰਪ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ ਏ। ਪੀਰੀਨੀਜ਼ ਦੇ ਪਾੜ ਉੱਤਰ ਚਿਰ ਦੇ ਚ ਫ਼ਰਾਂਸ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਨੇਂ। ਸਪੇਨ ਦੇ ਕਜ ਜ਼ਜ਼ੀਰੇ ਬਹਿਰਾ ਰੂਮ ਚ ਵੀ ਨੇ ਤੇ ਕਜ ਜ਼ਜ਼ੀਰੇ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰ ਚ ਵੀ ਨੇਂ। ਸਪੇਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉਤੇ ਥੱਲੇ ਹੁੰਦੇ ਇਲਾਕੇ ਤੇ ਪਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਨੇਂ। ਇੰਨਾਂ ਪਾੜਾਂ ਤੋਂ ਕਈ ਦਰਿਆ ਵੀ ਬੰਦੇ ਨੇਂ। [ਲਿਖੋ]ਤਰੀਖ਼
ਸਪੇਨ ਚ 12 ਲੱਖ ਵਰਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਰੇ ਰੀਏ ਸਨ ਤੇ ਮਾਡਰਨ ਇਨਸਾਨ 35000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸਪੇਨ ਆਏ। ਉਹ ਲੋਕ ਫ਼ਰਾਂਸ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਵੇ-ਏ-ਸਪੇਨ ਪਹੁੰਚੇ। ਆਖ਼ਰੀ ਬਰਫ਼ ਦੂਰ ਦੇ ਬਾਦ ਸਪੇਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਚੋਂ ਇੱਕ ਏ ਜਿਥੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਯੂਰਪ ਦੁਬਾਰਾ ਅਬਾਦ ਕੀਤਾ। ਰੋਮੀਆਂ ਨੇ ਬਹਿਰਾ ਰੂਮ ਦੇ ਸਾਹਲੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੇ ਕਾਰ ਤੇਜ ਦੀਆਂ ਕਲੋਨੀਆਂ ਅਤੇ 210 ਤੋਂ 205 ਬੀ ਸੀ ਚ ਮਿਲ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਵੀ ਮਿਲ ਮਾਰ ਲਿਆ ਤੇ ਓਥੇ 500 ਵਰਿਆਂ ਤੱਕ ਹਕੂਮਤ ਕੀਤੀ। 711 ਚ ਇਥੇ ਬਿਨੁ ਅਮੀਆ ਦੇ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ ਵਲੀਦ ਬਣ ਅਬਦ ਉਲਮੁਲਕ ਦੇ ਵੇਲੇ ਊਦੇ ਜਰਨੈਲ ਤਾਰਿਕ ਬਣ ਜ਼ਿਆਦ ਨੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲਿਆ ਤੇ ਸਪੇਨ ਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਤੇ ਅਰਬਾਂ ਨੇ ਮੱਲ ਮਾਰ ਲਿਆ। ਅਰਬਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਪੇਨ ਤੇ ਮਿਲ ਮਾਰ ਲਿਆ ਪਰ ਏਦੇ ਉੱਤਰ ਚ ਪਾੜੀ ਥਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਿਥੋਂ ਫ਼ਿਰ ਅਰਬਾਂ ਨਾਲ਼ ਲੜਾਈ ਟੋਰੀ ਜਿਹੜੀ ਅਗਲੀਆਂ ਅੱਠ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਰਈ। ਅਰਬਾਂ ਨੇ ਇਥੋਂ ਦੱਯਾਨ ਵਾਸੀਆਂ ਕਈ ਹੱਕ ਦਿੱਤੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਟੈਕਸ ਵੀ ਦੇਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ। ਅੱਠਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਸਪੇਨ ਦੀ ਚੋਖੀ ਸਾਰੀ ਲੋਕ ਗਿਣਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੂਚਕੀ ਸੀ। ਬਰਬਰ ਤੇ ਅਰਬ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਸ਼ਕਾਰ ਖਿਚਾਓ ਵੀ ਚਲਦਾ ਰੀਆ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਗਵਾਡਾਲਕਵੀਰ ਐਬਰੋ ਵੀਲੀਨਸੀਆ ਤੇ ਗੁਰ ਨਾਤਾ ਦੇ ਪਾੜੀ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵੱਸ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਮਵੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ਤ ਦਾ ਰਾਜਗੜ੍ਹ ਕਰ ਤਬਾ ਲੈਂਦੇ ਯੂਰਪ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਿਖਾਈ ਰਹਿਤਲ ਦੇ ਸਮਬਨਦੇ ਜਿਹੜੇ ਲੈਂਦੇ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਇਥੇ ਲੀਏ-ਏ-ਗੇਅ ਔਹਆਕੇ ਵਦੇ। ਸਾਈਂਸ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਤੇ ਰਹਿਤਲ ਇਥੇ ਪੁੰਗਰੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਹਵੇ-ਏ-। ਵਾਈ ਬੀਜੀ ਚ ਵਾਦੇ ਹਵੇ-ਏ-ਨਵੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਤੇ ਨਵੀਂ ਰੁਖ ਲਗਏ-ਏ-ਗੇਅ। 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਚ ਬਿਨੁ ਅਮੀਆ ਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਸਪੇਨ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਰਾਜਾਂ ਚ ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਗ਼ਫ਼ਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ ਜ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਏ ਉੱਤਰ ਚ ਵਸਦੀਆਂ ਸਗ਼ਾਈ ਦੇਸਾਂ ਲਈ ਉਨਾਣ ਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮਿਲ ਮਾਰਨ ਅਸਾਨ ਹੌਦਾ ਗਿਆ। ਉਤਲੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਤੋਂ ਮਰਾਬਤੀਨ ਤੇ ਮੋਹਦੀਨ ਸਪੇਨ ਆਏ ਪਰ ਉਹ ਮੁਸਲਿਮ ਸਪੇਨ ਨੂੰ ਨਾਂ ਬਚਾ ਸਕੇ। 1492 ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਅਖ਼ੀਰਲਾ ਰਾਜ ਗੁਰ ਨਾਤਾ ਤੇ ਵੀ ਸਗ਼ਾਿਆਂ ਨੇ ਮੱਲ ਮਾਰ ਲਿਆ। 1492 ਨੂੰ ਈ ਕੋਲੰਬਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰਾਂ ਲਈ ਜ਼ਾਜ਼ ਤੇ ਪਿਸੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕੋਲੋਂ ਲਬਦੇ ਨੇਂ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਲਬ ਨੇ ਓਥੇ ਮਿਲ ਮਾਰਨ ਨਾਲ਼ ਸਪੇਨ ਜੱਗ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਬਣ ਗਿਆ। ਅਰਾਗ਼ੋਨ ਤੇ ਕਸਤੀਲੀਹ ਦੇ ਇੱਕ ਜੱਟ ਹੋਣ ਨਾਲ਼ ਸਪਕਨ ਇੱਕ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਾਈ ਵੇਲੇ ਦੀ ਨਿਊ ਪਈ। 16ਵੀਂ ਤੇ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਚ ਸਪੇਨ ਯੂਰਪ ਦੀ ਅੱਗੇ ਵਦਵੀਂ ਤਾਕਤ ਸੀ। ਸਪੇਨ ਦਿਆਂ ਨੈਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਬਰਤਾਨੀਆ ਫ਼ਰਾਂਸ ਤੇ ਸਲਤਨਤ ਉਸਮਾਨੀਆ ਨਾਲ਼ ਵੀ ਲੜਾਈਆਂ ਹੋਇਆਂ। ਹਸਪਾਨਵੀ ਸਲਤਨਤ ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅੰਗ ਬਹਰਾਲਕਾਹਲ ਦੇ ਥਾਂ ਉਤਲੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਜ਼ਜ਼ੀਰੇ ਨੀਦਰਲੀਨਡੋ ਫ਼ਰਾਂਸ ਜਰਮਨੀ ਇਟਲੀ ਦੇ ਕਈ ਪਾਸੇ ਹੈਗੇ ਸਨ। ਏਦੇ ਬਾਰੇ ਆਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਏ ਜੇ ਏ ਪਹਿਲੀ ਸਲਤਨਤ ਸੀ ਜੀਦੇ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੇ ਡੁੱਬਦਾ। 1793 ਚ ਸਪੇਨ ਨੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਨਾਲ਼ ਲੜਾਈ ਛੇੜੀ ਜੀਦੇ ਚ ਸਪੇਨ ਨੂੰ ਹਾਰ ਹੋਈ। ਸਪੇਨ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਇੱਕ ਥੱਲੇ ਲੱਗਾ ਸੰਗੀ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ। 1814 ਚ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਹਾਰ ਬਾਝੋਂ ਸਪੇਨ ਚ ਊਦਾ ਜ਼ੋਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਪਰ ਸਪੇਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਹ ਚਗੜੇ ਟੁਰੇ ਜਿੰਨਾਂ ਨੇ ਸਪੇਨ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਊਦੇ ਕੋਲੋਂ ਕੀਲੀਵਰਨਿਆ ਤੌਣ ਲੈ ਕੇ ਪੇਟਾ ਕੂਨੀਆ ਤੱਕ ਦੇ ਥਾਂ ਖਣਿਜ ਗੇਅ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="lower-alpha"/>
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ
thumb|300x300px| ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Amritsar College of Engineering and Technology) ਪੰਜਾਬ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਪੂਰਥਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਕਾਲਜ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਮਾਨਾਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2002 ਵਿਚ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ (ਟਰੱਸਟ) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕੈਂਪਸ 13 ਏਕੜ ਵਿੱਚ 1200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਚੇਅਰਮੈਨ ਸ੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਰਮਾ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾ: ਵੀ ਕੇ ਬੰਗਾ ਹਨ। ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਟਾਫ ਦੀ ਤਾਕਤ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਮਾਨਤਾ
ਇਹ ਐਨ.ਬੀ.ਏ. ਅਤੇ ਐਨ.ਏ.ਏ.ਸੀ. ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਏ.ਆਈ.ਸੀ.ਟੀ.ਈ. ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਕਾਲਜ ਹੈ ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ '''ਆਈ.ਐਸ.ਓ. 9001 ਦੁਆਰਾ 2000 ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ''' ਨਾਲ ਵੀ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
ਕੋਰਸ
ਇੰਸਟੀਚਿਟ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ, ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੋਰਸ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੋਟਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੋਰਸ।ਇਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ 17 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰਸ, ਬਿਜਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰਸ, ਬੀਐਸਸੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਬੀ.ਕਾਮ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੋਰਸ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਜ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਇਨ ਇਨ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਕੋਰਸ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਮੁੱਖ ਕੋਰਸ, ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ
ਸੰਸਥਾ ਕੋਲ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੈਸ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਤਕਨੀਕੀ ਲੈਬਾਂ, ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ, ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਹੋਸਟਲ ਹੈ। ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਿਖਲਾਈ ਕੋਰਸਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੋਬੋਲਾਬ, ਬਿਗ ਡੇਟਾ ਲੈਬ, ਅਤੇ ਆਟੋ ਲੈਬ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਾਲਮੇਲ
ਏ.ਸੀ.ਈ.ਟੀ. ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਐਡਵਾਂਸਡ ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਫਰੇਜ਼ਰ ਵੈਲੀ, ਪਿਟਸਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਐਸਏ ਅਤੇ ਡੋਂਗਗੁਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੋਲ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ  ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਸਹੀਬੰਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਏ.ਸੀ.ਈ.ਟੀ. ਦੇ ਓਰੇਕਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ, ਸਿਸਕੋ ਸਿਸਟਮਸ ਅਤੇ ਸਨ ਮਾਈਕਰੋਸਿਸਟਮ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹਨ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਤ ਕੋਰਸ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਧਾਰੇ
ਮਯਾਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਮਯਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ-ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਮਯਾਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਮਯਾਨ ਭਾਸ਼ਵਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 5,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਵਿਧੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸਿਰਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਯਾਨਾਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੇਸੋਮੈਰੀਕਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਆਈ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਮੇਸੋਆਮੇਰਿਕਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ. ਸਾਰੀਆਂ ਮਯਾਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾਈ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਨਿਦਾਨ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ. ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਸਥਾਨਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਾਰੇ ਸੰਬੰਧਕ ਨਾਮ ਵਰਤਦੇ ਹਨ. ਉਹ ਵਿਆਕਰਣ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਟਾਈਪੋਲੋਜੀਕਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੇਸੋਏਮਰਿਕਾ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਆਕਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਉਪਚਾਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਵਸਤੂਆਂ, ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਅਤੇ "ਸਥਿਤੀ" ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਬਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਮਯਾਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ.
ਲਾਤੀਨੀ ਲਿਪੀ ਵਿਚ ਲਿਖੀਆਂ ਮਯਾਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਅਮੀਰ-ਉੱਤਰ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਝ ਦਾ ਅਧਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕੋਲੰਬੀਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਅਨੌਖਾ ਸੀ.
ਮਯਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ-ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। [[] ਆਧੁਨਿਕ ਮਯਾਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਮਯਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 5,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਵਿਧੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ. ਪ੍ਰੋਟੋ-ਮਯਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਛੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ: ਹੁਆਸਟੀਕਨ, ਕਿਚਿਅਨ, ਯੂਕਾਟਕੇਨ, ਕਾਨਜੋਬਲਾਂ, ਮਾਮੇਨ ਅਤੇ ਚੋਲਾਨ-ਜ਼ੇਜ਼ਟਲਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ.
ਮਯਾਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੇਸੋਮੈਰੀਕਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਮੇਸੋਆਮੇਰਿਕਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ. ਸਾਰੀਆਂ ਮਯਾਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾਈ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਿਦਾਨ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਕਾਲ (2000 ਬੀ ਸੀ ਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ) ਵਿਚ, ਮਿਕਸ ਜ਼ੋਕਿਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਨਵਰਡ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਮਯਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਜਾਪਦੇ ਹਨ. ਇਸ ਨਾਲ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਮੁ Mayaਲੀ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਮਿਕਸ ਜ਼ੋਕਿਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਸ਼ਾਇਦ ਓਲਮੇਕ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਸੀ। ਲੋਨਵਰਡਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ. ਮਯਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਾਹਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੈਂਪਬੈਲ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਲੈਨਕਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਕਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਤੇ ਕਲਾਸਿਕ ਪੀਰੀਅਡ (250-900) ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਗਹਿਰੇ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ. [3]
ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਬਸਤੀਕਰਨ ਦੌਰਾਨ, ਸਾਰੀਆਂ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਨਵੀਂ ਵੱਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ. ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਸਮੇਤ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਡੋਮੇਨਾਂ ਵਿਚ ਮਯਾਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਵੀ ਮਾਇਆ ਖੇਤਰ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਾਹਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਰੋਧਕ ਸੀ, [ਨੋਟ]] ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਇਆ ਕਮਿ communitiesਨਿਟੀ ਅਜੇ ਵੀ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਚ ਅਨੁਪਾਤ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ. ਮਾਇਆ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੁਣ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ. ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਯਾਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮਰੀਬੰਦ ਹਨ ਜਾਂ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿਚ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੂਸਰੀਆਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਉਮਰ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਵਹਾਰਕ ਹਨ।
ਆਧੁਨਿਕ ਪੀਰੀਅਡ
ਜਿਵੇਂ ਕਿ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਮਾਇਆ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗੜਿਆ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਨਸਲੀ-ਹੰਕਾਰੀ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਫੈਲੀਆਂ, ਮਯਨ-ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਾਇਆ, ਮਾਇਆ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਵਜੋਂ ਸਾਂਝੀ ਜਾਤੀਗਤ ਪਹਿਚਾਣ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। [ਨੋਟ 8]