cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਜਿਗਰ ਮੋਰਾਦਾਬਾਦੀ
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਗੌਂਡਾ ਨੂੰ ਜਿਗਰ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੱਕਾ ਡੇਰਾ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਗੌਂਡਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਕਬੂਲ ਸਹਿਤਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। ਜਿਗਰ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦੀ ਦਾ ਸਬੰਧ ਗ਼ਜ਼ਲਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਧਾ ਨਾਲ ਸੀ। ਜਿਗਰ ਉਰਦੂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤਕਾਰ ਮਜ਼ਰੂਹ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰੀ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਵੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਉਰਦੂ ਦੇ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ ਲਿਖੇ।
ਵਾਲੈਂਸੀਆ ਕਲੱਬ ਦੀ ਫੁੱਟਬਾਲ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਜਿਗਰ ਮੋਰਾਦਾਬਾਦੀ
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਜਿਗਰ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦੀ ਨੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਉਚੇਰੀ ਵਿਦਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਕਿਸੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ’ਚ ਪੜ੍ਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹੀ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਿਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਿਗਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਹਦ ਮਕਬੂਲ ਸਨ, ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਇਰ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾ ਦਾ ਸ਼ੁਮਾਰ ਉਰਦੂ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਕਬੂਲ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਤੋਂ ਬਾਦ ਜਿਗਰ ਉਰਦੂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਾਇਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਡੀ.ਲਿਟ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਗ਼ਾਲਿਬ ਅਤੇ ਇਕਬਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ
ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ
ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਜਾਂ ਗਲੇਸ਼ਰ ਜਾਂ  ਸੰਘਣੀ ਬਰਫ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਚਿਰਜੀਵੀ ਪਿੰਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਾਰ ਹੇਠ ਲਗਾਤਾਰ ਤੁਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਉੱਥੇ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਵਰ੍ਹਿਆਂ, ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਸਦੀਆਂ, ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਡਿੱਗਦੀ ਬਰਫ਼ ਦਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣਾ ਉਹਦੇ ਖੁਰਨ ਨਾਲ਼ੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੌਲ਼ੀ-ਹੌਲ਼ੀ ਵਿਗੜਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਾਰ ਸਦਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਕਸਾਅ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਇਹ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਤਰੇੜਾਂ, ਵਿਰਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਲੱਖਣ ਮੁਹਾਂਦਰੇ ਹੋਂਦ 'ਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਹੇਠਲੀ ਤਹਿਆਂ ਦੇ ਮਲਬੇ ਨੂੰ ਵੀ ਰਗੜਦੇ-ਖੁਰਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਗਾਂਹ ਲਿਜਾ ਕੇ ਚੱਕਰੀ ਪਿੰਡ (ਸਿਰਕ) ਅਤੇ ਢੇਰ (ਮੋਰੈਨ) ਆਦਿ ਜਮੀਨੀ ਰੂਪ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਰਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕਹਿਏ ਤਾਂ ਗੁਰੂਤਵ ਬਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਖਿਸਕਦੇ ਬਰਫ਼ ਪੁੰਜ ਨੂੰ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਕਰੀਬ 10 ਫ਼ੀ ਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੋਈ 20-30 ਲੱਖ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਥਰੀਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸੇ ਤਕ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਸਨ।ਅੱਤ ਦੇ ਠੰਡੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ’ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਰੇਖਾ’ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਜਮਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਹੋਂਦ ’ਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਥਾਈ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਬਰਫ਼ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ’ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਰੇਖਾ’ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ’ਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। (1) ਪਰਬਤਾਂ ਜਾਂ ਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਅਤੇ ਮਹਾਦੀਪੀ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ। 1953 ’ਚ ਐਚ-ਡਬਲੀਊ- ਅਹਲਮੰਨ ਨੇ ਰੂਪ-ਆਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਥਰਮਲ (ਤਾਪ) ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ’ਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਗਿਆਰ੍ਹਾਂ ਉਪ-ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ’ਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੀ ਗਤੀ
ਗੁਰੂਤਵ ਬਲ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਹੀ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੀ ਬਰਫ਼ ਪੁੰਜ ਦੀ ਮੋਟਾਈ ਅਤੇ ਢਲਾਣ ਕਰ ਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ: (1) ਬੁਨਿਆਦੀ ਆਧਾਰ ਵਿਚਲੀ ਫ਼ਿਸਲਣ ਕਰ ਕੇ, (2) ਘਿਸਰਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟੁੱਟ-ਭੱਜ ਕਰ ਕੇ, (3) ਬਰਫ਼ ਪੁੰਜ ਦੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਸੁੰਗੜਨ ਜਾਂ ਫੈਲਣ ਨਾਲ।
ਭੂਗੋਲ
ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਦੇਖੋ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਅਤੇ 1850 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੱਟਣ ਦਾ ਬਿਓਰਾ|
ਅਰਜਨਟਾਇਨਾ,ਅਕੋਨਕਾਗੁਆ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਾਲੀ ਬਰਫ਼ ਦਾ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ:
ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਤੇ ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਦੀਪਾਂ ’ਤੇ ਲਗਭਗ 50 ਦੇਸ਼ਾਂ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਸਿਰਫ਼ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਉਪ-ਮਹਾਦੀਪ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਲਾਸਕਾ, ਕਨੇਡਾ, ਚਿਲੀ, ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ, ਆਇਸਲੈਂਡ ਅਤੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਹਨ। ਪਰਬਤੀ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਵੀ ਬੜੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਲਾਕੇ ’ਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਐਂਡੀਜ਼ ਪਰਬਤ ਮਾਲਾ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ, ਚੱਟਾਨੀ ਪਹਾੜੀਆਂ, ਕਾਕੇਸ਼ੀਸਿਅਸ ਅਤੇ ਐਲਪਸ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ’ਚ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਖਰੀ ਬਰਫ਼ ਯੁਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੋਸਿਉਸ੍ਕੋ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ’ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਮੌਜੂਦ ਸੀ|(28) ਨਿਊ ਗੁਇਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਪੁਨ੍ਸਕ ਜਯਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਹੁਣ ਬੜੀ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।(29) ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਤਨਜੀਨੀਆਂ ਦੇ ਕਿਲਿਮਾਨਜਾਰੋ ਪਰਬਤ, ਕੀਨੀਆਂ ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਰਿਊਨਜ਼ੋਰੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ’ਤੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਦੀਪ ਸਮੂਹ ਆਈਸਲੈਂਡ, ਸਵਾਲਬਾਰਡ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਜੈਨ ਮਾਏਨ, ਮੈਰੀਅਨ, ਗ੍ਰੈਂਡ ਟੇਰੇ (ਕਰਗੁਲੇਨ) ਅਤੇ ਬੁਵੇਤਦੇ ਅੰਟਾਰਟਿਕ ਉਪ-ਮਹਾਦੀਪਾਂ ’ਤੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਰਫ਼ ਯੁਗ ਸਮੇਂ ਤਾਈਵਾਨ, ਮਾਉਨਾ ਕੀਆ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅਤੇ ਟੈਨਰਾਇਫ਼ ਦੇ ਚੌਥਾਈ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਲਪਾਈਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਫ਼ੈਰੋ (Faroe) ਤੇ ਕਰੋਜ਼ੈਟ (Crozet) ਦੇ ਟਾਪੂ (31) ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।).......ਬਰਫ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਤੈਹ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦੇ ਬਣਨ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਕਈ ਸਾਰੇ ਫ਼ੈਕਟਰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਨ, ਮਸਲਨ ਧਰਤੀ ਦੀ ਢਲਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਡਿਗਰੀ, ਬਰਫ਼ ਦੀ ਖਾਸ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਹਵਾਵਾਂ| ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ 20 ਤੋਂ 27 ਡਿਗਰੀ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਜਾਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਹਰ ਥਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਤੇ ਦੱਖਣ ’ਚ 20 ਤੋਂ 27 ਡਿਗਰੀ ਤਾਈਂ ਹੈਡਲੇ ਸਰਕੁਲੇਸ਼ਨ ਦੇ ਡਿਗਦੇ ਗ੍ਰਾਫ਼ ਕਰ ਕੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਇੰਨੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਰਫ਼ੀਲੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ 6500 ਮੀਟਰ (21330 ਫ਼ੁੱਟ) ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਖਿਸਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦਕਿ 19 ਡਿਗਰੀ ਉੱਤਰ-ਦੱਖਣ ’ਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਉਚੇਰੀ ਮਾਤਰਾ ਕਰ ਕੇ 5000 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ’ਤੇ ਹੀ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਥਾਈ ਬਰਫ਼ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ
ਉਚੇਰੇ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦਾ ਬਣਨਾ ਕੋਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਰਤਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਰਕਿਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੈਂਕਸ ਟਾਪੂ(?) ਅਤੇ ਅੰਟਾਰਟਿਕਾ ਵਿਚਲੀਆਂ ਮਕਮੁਰਦੋ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ਕ ਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਧਰੁਵੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਡ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬਰਫ਼ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਗਰਮ ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਠੰਡੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਫ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਦੇ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ| ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬਰਫ਼ ਯੁਗ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਮਨਚੂਰੀਆ, ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਦੇ ਤਰਾਈ ਖੇਤਰਾਂ (32)ਅਤੇ ਮੱਧ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਲਾਸਕਾ ਦੇ ਚੌਥਾਈ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ(33) ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਠੰਡ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੰਨੀ ਘੱਟ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਹੋਂਦ ’ਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਸਕਦੇ|(34) (35)
ਧਰੁਵੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਖੁਸ਼ਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੋਲੀਵੀਆ, ਚਿੱਲੀ ਅਤੇ ਅਰਜਨਟਾਈਨਾ ਦੇ ਕੁਝ ਪਹਾੜ ਤੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਉੱਚਾਈ 4500 ਮੀਟਰ (14800 ਫ਼ੁੱਟ) ਤੋਂ 6900 ਮੀਟਰ (22600 ਫ਼ੁੱਟ) ਹੈ, ਪਰ ਠੰਡ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਇੱਥੇ ਇੰਨੀ ਬਰਫ਼ ਜਮਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਣ| ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਚੋਟੀਆਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬੇਹਦ ਖੁਸ਼ਕ ਅਟਾਕਾਮਾ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ
ਪੌਪਾਈ
350px|right|ਇੱਕ ਕੌਮਿਕ ਵਿੱਚ ਪੌਪਾਈ ਅਤੇ ਵਿੰਪੀ ਪੌਪਾਈ ਇੱਕ ਗਲਪੀ ਕਾਰਟੂਨ ਪਾਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਐਲਜ਼ੀ ਕਰਿਸਲਰ ਸੀਗਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਕੌਮਿਕ, ਰੰਗ-ਮੰਚ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਕਾਰਟੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਕਿੰਗ ਫ਼ੀਚਰਜ਼ ਦੀ ਕੌਮਿਕ ਲੜੀ ਥਿੰਬਲ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ 17 ਜਨਵਰੀ 1929 ਨੂੰ ਆਇਆ; ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੌਮਿਕ ਲੜੀ ਦਾ ਨਾਂ  ਪੌਪਾਈ  ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸੀਗਰ ਦੀ 'ਥਿੰਬਲ ਥੀਏਟਰ' ਲੜੀ ਉਦੋਂ ਆਪਣੇ 10ਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦ ਪੌਪਾਈ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਹ ਉਸ ਲੜੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ 1930ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿੰਗ ਫ਼ੀਚਰਜ਼ ਦਾ ਮਹਤੱਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਬਣ ਗਿਆ। 1938 ਵਿੱਚ ਸੀਗਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਈ ਕੌਮਿਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੌਪਾਈ ਕੌਮਿਕ ਚਾਲੂ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀਗਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬੱਗ ਸੈਗਨਡੋਫ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਿਹਾ।
1933, ਮੈਕਸ ਅਤੇ ਡੇਵ ਫਲੀਸ਼ਰ ਦੇ ਫਲੀਸ਼ਰ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਨੇ ਪੈਰਾਮਾਊਂਟ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਲਈ  ਥਿੰਬਲ ਥੀਏਟਰ  ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੌਪਾਈ ਦ ਸੇਲਰ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕਾਰਟੂਨ 1930ਵਿਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਰਟੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਮਾਊਂਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫੇਮਸ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ 1957 ਤੱਕ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਚਾਲੂ ਰੱਖਿਆ। 2002 ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ ਗਾਈਡ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਦੇ 50 ਸਰਵਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਕਾਰਟੂਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪੌਪਾਈ ਨੂੰ 20ਵੇਂ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰਟੂਨ
ਸ਼ਾਜਿਆਸੀ ਸਰੋਵਰ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ਸ਼ਾਜਿਆਸੀ ਸਰੋਵਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਲਾਨ ਝੀਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ। ਮੂਲਾਨ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ, ਹੁਆਂਗਪੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਵੁਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰ, ਹੁਬੇਈ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਚੀਨ, ਜ਼ਜਿਆਸੀ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੀ ਨਦੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਲ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿਆਪਕ ਲਾਭ ਵੀ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ।
ਸ਼ਾਜਿਆਸੀ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਨਵੰਬਰ 1959 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 1965 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। 2,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਸਤਹ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ 253.5 ਮਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ ਦੀ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਡੈਮ ਦੀ ਉਚਾਈ 30.8 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਪੌਪਾਈ ਦ ਸੇਲਰ ਮੈਨ
ਪੌਪਾਈ ਦ ਸੇਲਰ ਮੈਨ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਐਨੀਮੇ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਾਰਟੂਨ ਨੈੱਟਵਰਕ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਪੌਪਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਔਲਿਵ ਆਇਲ ਤੇ ਬਲੂਟੋ ਸਨ। ਇਸ ਐਨੀਮੇ ਲੜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚੀਜ਼ ਪਾਲਕ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਪੌਪਾਈ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰਟੂਨ
ਅਨੁਰਾਧਾ ਪਾਲ
ਅਨੁਰਾਧਾ ਪਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸ਼ਨਲ ਨਾਰੀ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਬਿਓਰਾ
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਤਬਲਾ ਸਿਖਾਣ ਵਾਲੇ ਉਸਤਾਦ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੜੀ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਤਬਲਾ ਸਿਖਾਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੋਏ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਵੇਖ ਕੇ ਤਬਲਾ ਵਜਾਉਣਾ ਸਿੱਖਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕੋਟਾ ਵਿੱਚ ਪਰਫਾਰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਮਹਾਨ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਜਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਉਸਤਾਦ ਅੱਲਾ ਰੱਖਾ ਖ਼ਾਨ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਬੋਤਮ ਗਵਰਨਿੰਗ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।ਇਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ।ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਜਕਾਰਣੀ ਸੰਸਥਾ ਜਿਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਗਵਰਨਰ ਜਾਂ ਰਾਜਪਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੇ ਇੱਕ ਕਨੂੰਨ ਘੜਨੀ ਕੌਂਸਲ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈਜਿਸਲੇਟਿਵ ਅਸੈਂਬਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਆਂਉਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਗਵਰਨਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੁਬਾਰਾ ਥਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਦਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਸਮੀ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਹੀ ਮੁਖੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਰਤਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਇੱਥੇ ਹੀ  ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਤੇ ਸਕੱਤਰੇਤ ਵਾਕਿਆ ਹਨ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੀ ਵੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਅਦਾਲਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਧੀਨ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜ ਆਂਉਦੇ ਹਨ।
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2022 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦੇ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਹੇਠਾਂ ਹੈ:
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2017 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦੇ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਹੇਠਾਂ ਹੈ:
ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ
ਮੌਜੂਦ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੁੱਲ 18 ਵਿਧਾਇਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ  ਨੇਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ-
ਬਾਹਰੀ ਸ੍ਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ
ਕ੍ਰਾਮਰਜ਼ ਡਿਜਨ੍ਰੇਸੀ ਥਿਊਰਮ
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਾਮਰਜ਼ ਡੀਜਨ੍ਰੇਸੀ ਥਿਊਰਮ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਧੇ-ਪੂਰਨਅੰਕ ਕੁੱਲ ਸਪਿੱਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਟਾਈਮ-ਪਲਟਾਓ ਸਮਰੂਪਤ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਹਰੇਕ ਊਰਜਾ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾ ਵਾਸਤੇ, ਓਸੇ ਊਰਜਾ ਵਾਲੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰੇਕ ਊਰਜਾ ਲੈਵਲ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਦੋਹਰੇ ਡਿਜਨ੍ਰੇਟ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇਜਰ ਇਸਦਾ ਅੱਧਾ-ਅੰਕ ਸਪਿੱਨ ਹੋਵੇ।
ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਟਾਈਮ ਰਿਵ੍ਰਸਲ ਸਮਿੱਟਰੀ ਕਿਸੇ ਵਕਤ ਪਲਟਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਧੀਨ ਭੌਤਿਕੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸਮਰੂਪਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਓਪਰੇਟਰ ਟਾਈਮ-ਰਿਵ੍ਰਸਲ ਓਪਰੇਟਰ ਨਾਲ ਵਟਾਂਦਰਾ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਯਾਨਿ ਕਿ
ਤਾਂ ਹਰੇਕ ਊਰਜਾ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾ |n\rangle ਵਾਸਤੇ, ਵਕਤ ਪਲਟੀ ਹੋਈ ਅਵਸਥਾ T|n\rangle ਵੀ ਓਸੇ ਊਰਜਾ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੇਸ਼ੱਕ, ਵਕਤ ਪਲਟੀ ਹੋਈ ਅਵਸਥਾ ਮੂਲ ਅਵਸਥਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕਿਸੇ ਅੱਧਾ-ਅੰਕ ਸਪਿੱਨ ਸਿਸਟਮ ਲਈ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵਕਤ ਪਲਟਸਾਓ ਸਾਰੇ ਐਂਗੁਲਰ ਮੋਮੈਂਟਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਅੱਧਾ-ਅੰਕ ਸਪਿੱਨ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਣਾ ਉਸੇ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਫੇਰ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ (ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਨੰਬਰ ਕਦੇ ਵੀ ਜ਼ੀਰੋ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਐਤਰੇਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ
ਐਤਰੇਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਗਵੇਦ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ (ਗ੍ਰੰਥ) ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਰਚਨਾ ਦਾ ਰਚਣਹਾਰ, ਮਹੀਦਾਸ ਐਤਰੇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ
ਸੰਖਿਆ ਰੇਖਾ
ਸੰਖਿਆ ਰੇਖਾ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੇਟਵੀਂ ਰੇਖਾ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਹੀ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਧਨ ਦੀਆਂ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਫਰ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਰਿਣ ਦੀਆਂ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਫਰ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਤੇ ਚਿੱਤਰ ਤੇ −9 ਤੋਂ 9 ਤੱਕ ਦੇ ਪੂਰਨ ਅੰਕ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਸੰਖਿਆ ਰੇਖਾ ਹਰੇਕ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਦੋਨੋਂ ਪਾਸੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੇਖਾ ਦੇ ਦੋਨੋਂ ਸਿਰੇ ਤੀਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਇਹ ਦਖਾਇਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਰੇਖਾ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਸੰਖਿਆ ਰੇਖਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਜੋੜ, ਘਟਾਉ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਖਿਆ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿਸਿਆ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਮੂਲ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਸਿਫਰ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਖਿਆ ਰੇਖਾ ਵਿੱਚ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪਰਿਮੇਯ ਸੰਖਿਆ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਕ ਸੰਖਿਆ, ਪੂਰਨ ਅੰਕ, ਅਪਰਿਮੇਯ ਸੰਖਿਆ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ \mathbb{R} ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਜ਼ਾਰਾ ਲੋਕ
ਹਜ਼ਾਰਾ (هزاره, ਫ਼ਾਰਸੀ) ਮਧ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਾਮੁਦਾਇ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਰੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਹਜ਼ਾਰਗੀ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਤੀਸਰਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।
ਸੰਖਿਆ ਰੇਖਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਕਗਣਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਸਾਬ
ਹਜ਼ਾਰਾ ਲੋਕ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਜ਼ਾਰਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਜਾਂ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਸ਼ਬਦ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦਾ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਮਾਨਰਥੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਭੂਗੋਲਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਬਾਬਤ। ਇਸੇ ਗਿਆਤ ਯੂਰਪੀ-ਕੇਂਦਰਵਾਦ ਕਰ ਕੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਲਾਗਲਾ ਪੂਰਬ ਦੀ ਥਾਂ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅੰਕੜਾ ਵਿਭਾਗ
ਭਾਵੇਂ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਉਪਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਪਰ ਇਰਾਨ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿੰਨੀ ਅਰੋੜਾ
ਵਿੰਨੀ ਅਰੋੜਾ (ਜਨਮ ਨਾਮ ਹਰਮੀਤ ਕੌਰ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਠਵਾਂ ਵਚਨ ਵਿੱਚ ਉਰਮੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਆਂ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਕੇ ਚਰਨੋਂ ਮੇਂ ਸਵਰਗ, ਦੋ ਦਿਲ ਏਕ ਜਾਨ, ਸ਼ੁਭ ਵਿਵਾਹ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰ ਧੀਰਜ ਧੂਪੜ ਨਾਲ 16 ਨਵੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ 2009 ਵਿੱਚ "ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਕੇ ਚਰਨੋਂ ਮੇਂ ਸਵਰਗ" ਦੇ ਸੈੱਟਾਂ 'ਤੇ ਹੋਈ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਦਿਖ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ, ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ, ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਲਾਈਫ ਓਕੇ ਵਰਗੇ ਕਈ ਮਨੋਰੰਜਨ ਚੈਨਲਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਿੰਦਾਸ 'ਤੇ 'ਯੇ ਹੈ ਆਸ਼ਿਕੀ' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡ "ਦਿ ਅਦਰ ਮੰਮੀ ਐਜ਼ ਸਾਚੀ" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਟੀ.ਵੀ. ਸੋਪ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਰੋੜਾ 2015 ਵਿੱਚ "ਸੋਨਾਟਾ ਵਾਚਜ਼ ਵੈਡਿੰਗ ਕੁਲੈਕਸ਼ਨ" ਲਈ ਇੱਕ ਟੀ.ਵੀ. ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਉੱਤੇ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਫ਼ਿਲਮ "ਧਨਕ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕਾ ਆਸ਼ਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਹ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਜੂਹੀ ਸੇਠੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਸੀ। "ਲਾਡੋ - ਵੀਰਪੁਰ ਕੀ ਮਰਦਾਨੀ" ਕਲਰਜ਼ ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ ਸੁਰਭੀ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ "ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਔਰ ਵੋਹ" ਵਿੱਚ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲਗਧ
ਲਗਧ ਰਿਸ਼ੀ ਵੈਦਿਕ ਜੋਤੀਸ਼ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵੇਦਾਂਗ ਜੋਤਿਸ਼ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਲ 1350 ਈ ਪੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲਾ
ਸਾਂਸੀ ਖਾਨਬਦੋਸ਼ ਕਬੀਲਾ ਹੈ ਜੋ ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਹੈ। ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁੱਝ ਬਿਖਰਾਓ ਹੋਇਆ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਹੁਣ ਇਹ ਕਬੀਲਾ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਕਬੀਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਂਸੀ ਬੋਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਿਲਕੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ  ਇਹ ਬੋਲੀ  ਹਿੰਦ - ਆਰਿਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲੁਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਚੁੱਕੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਤਕਰੀਬਨ  60, 000  (ਸਾਲ 2002 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ) ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ:
ਸਾਂਸੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕਬੀਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਸੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਸੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਂਤੂ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਬੀਲੇ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਕਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਥਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂਂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਉਜਾੜ ਬੀਆਬਾਨ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਘਮਾਉਦੀ ਨੇ ਸਾਂਸੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਧਾੜਵੀ ਡਾਕੂ ਬਣਿਆ ਜਿਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਬੀਢੂ ਤੇ ਮਾਹਲਾ ਸਨ, ਜੋ ਅੱਗੇ 23 ਗੋਤਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਬਣੇ।
ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਉਤਪਤੀ:
ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਬੀਲਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਸਾਂਸੀ' ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ 'ਸੈਂਸੀ' ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਤਾਂਤੂੰ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਂਸੀ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸਵਾਸ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਾਹ। ਇਸ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਬਣਤਰ ਮਰਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਲੜਕੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਜਿਆਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਤਵੀਤ, ਕਾਲਾ ਧਾਗਾ,ਜਾਂ ਤੜਾਗੀ ਪਾਉਣ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਵੀ ਬੁਰੀ ਨਜਰ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।"●ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਗੋਤਰ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।""●ਕਬੀਲੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੁੱਖ ਗੋਤਾਂ 'ਮਾਹਲਾ'ਅਤੇ'ਬੀਢੂ'ਹਨ।" ●ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰੀਤਾਂ - ਰਸਮਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇਸਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਗੁਜ਼ਰਾਂਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ 'ਕੋਮਕੀ' ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਦੇ ਪਿੰਡ 'ਤਾਤਲੀ' ਵਿਖੇ 'ਮਾਈ ਲੱਖੀ' ਦੀ ਮਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਮਾਈ ਲੱਖੀ ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਇਕ ਸੰਤ ਆਤਮਾ ਸੀ ਜਿਹੜੇ ਉਮਰ ਭਰ 'ਜਤੀ ਸਤੀ' ਰਹੀ। ਉਹ ਘਰ- ਬਾਰ ਅਤੇ ਦੁਨੀਅਾਂਦਾਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਜੋਗਨ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਜੰਗਲ ਬੇਲਿਆਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਹੀ ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲਾ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਬਸਟਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਸਾਰੇ ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਨੂੰ ਜਰਾਇਮ ਪੇਸ਼ਾ ਕੌਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬ ( ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ) ਦੇ ਨੌਂ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਜ਼ਰਾਇਮ ਪੇਸ਼ਾ ਕੌਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਜ ਸਨ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ 1881 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, "ਵੱਖ - ਵੱਖ ਖਿੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਾਲ ਚਲਣ ਵੱਖੋ - ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਇਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਜਰਾਇਮ ਪੇਸ਼ਾ ਜਮਾਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਜੱਟ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਬਦਨਾਮ ਅਪਰਾਧੀ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਇਹ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਅਪਰਾਧੀ ਵਜੋਂ ਦਰਜ਼ ਹਨ।"
ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ:
ਸਾਂਸੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਪੱਖੀਵਾਸ ਕਬੀਲਾ ਹੈ।ਇਸਦੀਆਂ ਪੰਜਾਹ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜਾਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੀਕਣ, ਭੇਡ ਕੁੱਟ, ਬਦੀਏ, ਗਲਿਹਾਰੇ ਜਾਂ ਕੁੱਚਬੰਦ, ਬੱਦੋਂ, ਕੰਜਰ ਅਤੇ ਢੇਅ ਆਦਿ ਖਾਸ ਵਰਨਣ ਯੋਗ ਹਨ। ਸਾਂਸੀਆਂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਂਸੀਆਂ ਨੇ ਪੱਕੇ ਡੇਰੇ ਵੀ ਬਣਾ ਲਏ ਹਨ। ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਰਾਜਪੂਤ ਲੜਕੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਘਰਦਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਢੇਕ ਦਿੱਤਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਫਲ ਖਾ ਗੁਜਾਰਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਾਹਸ ਬਲੀ(ਸਾਹਸ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਸਾਹਸੀ)ਸੀ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਬਹਾਦਰ ਯੋਧਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਸੁਆਹ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਦੇ ਸੁੰਘਣ ਤੇ ਅੰਦਰ ਗਏ ਕਿਣਕੇ ਤੋਂ ਬੱਚਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ। ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਾਡੀ ਜਾਂ ਸਾਂਸ ਮੱਲ ਹੋਇਆ। ਸਾਂਸ ਜਾਂ ਸਾਹ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਸਾਂਸੀ ਲੋਕ ਉਹ ਬਹਾਦਰ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਪਰਿਸਥੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ। ਇਹ ਦੁਸ਼ਵਾਰੀਆਂ ਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।ਕੁਝ ਪਰਿਵਾਰਕ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੇ ਤਕਨੋਲੋਜੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲਾ ਇੱਕ ਅਗਿਆਤ ਹੋਣੀ ਭੋਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਵੀ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਕਦਮ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚਲ ਸਕਣ। ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਦੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਇਸਨੂੰ ਰਾਜਪੂਤਾਨੇੇ ਭੱਟੀ ਰਾਜਪੂਤ ਦੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਆਰੀਆਈ ਨਸਲ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਨੂੰ ਜੱਟਾਂ ਨਾਲ ਇਕਮਿਕ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਗੋਤ:
ਸਾਂਸੀ ਜਾਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੌਤ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਮਾਹਲ, ਬਿਡੂ, ਲੋਧੀ, ਪੁਰੀ, ਬੈਂਸ, ਸੇਠੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੌਤ ਸਨ।
1. ਮੰਜੀ ਤੋਂ ਉਤਾਰਨ ਦੀ ਰਸਮ :
ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਮੰਜੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਾਰਨ ਦੀ ਰਸਮ ਪ੍ਚਲਿਤ ਹੈ। ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਮਾੜਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਮਿ੍ਤਕ ਦੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਇਕ ਗੰਧਾਲਾ ਗੱਡ ਕੇ ਧੂਣੀ ਧੁਖਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਸਿਆਣੇ ਅਤੇ ਬੁਜ਼ਰਗ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਸੱਥਰ ਵਿਛਾ ਕੇ ਮਿ੍ਤਕ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੋਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
3. ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ:
ਸਾਂਸੀ ਲੋਕ ਕਬੀਲੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਕੁਝ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿਚ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਮਿ੍ਤਕ ਨੂੰ ਸਿਵਿਆਂ ਵੱਲ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਘੜਾ ਭੰਨਣ ਉਪਰੰਤ ਇਕਦਮ ਮਿ੍ਤਕ ਸਰੀਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਰੂਹ ਵਾਪਿਸ ਨਾ ਆਵੇ। ਮਿ੍ਤਕ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਅਗਨੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
5. ਹੱਢੀ ਕੱਢਣ ਦੀ ਰਸਮ:
ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਵਿਚ ਮਿ੍ਤਕ ਦੇ 'ਦਾਹ ਸੰਸਕਾਰ' ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਹੱਡੀ ਕੱਢਣ ਦੀ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਮ ਵਿਚ ਮਿ੍ਤਕ ਦੇ ਸਿਵੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਹੱਡੀ ਕੱਢ ਕੇ ਕਿਧਰੇ ਸਾਂਭ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਅਤੇ ਭੂਤਾਂ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉਪਾਅ ਲਈ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਮਿ੍ਤਕ ਦੀ ਹੱਡੀ ਸਿਵੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਹਰਿਦੁਆਰ ਲਿਜਾਣ ਵੇਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
6. ਫੁੱਲ ਚੁਗਣ ਦੀ ਰਸਮ:
ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਫੁੱਲ ਚੁੱਗਣ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸਚਿਤ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਪਰ ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਸਾਂਸੀ ਲੋਕ ਦਾਹ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਜਾਂ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਮਿ੍ਤਕ ਦੇ ਫੁੱਲ ਚੁਗਦੇ ਹਨ। ਮਿ੍ਤਕ ਦੇ ਫੁੱਲ ਗੰਗਾ ਲਿਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿ੍ਤਕ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਨਮ ਰਸਮਾਂ:-
1.ਬੱਚੇ ਦੀ ਆਮਦ
2.ਸ਼ਿਲੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ
3.ਬੂਹੇ ਅੱਗੇ ਅੱਕ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਰਸਮ
4.ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਹਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ
5.ਜਲ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣਾ
ਵਿਆਹ ਰਸਮਾਂ:-
2.ਵਿਆਹ ਦਾ ਦਿਨ ਧਰਨਾ
3.ਮਹਿੰਦੀ ਦੀ ਰਸਮ
4.ਖਾਰੇ ਤੋਂ ਉਤਾਰਨ ਦੀ ਰਸਮ
5.ਸਿਹਰਾਬੰਦੀ ਦੀ ਰਸਮ
6.ਘੋੜੀ ਚੜਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ
7.ਫੇਰਿਆਂ ਦੀ ਰਸਮ
ਭਾਸ਼ਾ:-
ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਜੰਗਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਟੀ. ਗਾ੍ਹਮ ਬੇਲੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਲਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਦੋ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। 1.ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਬੋਲੀ
2.ਗੁੁਪਤ ਭਾਸ਼ਾ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਰੇ ਸਾਂਸੀ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਗੁਪਤ ਭਾਸ਼ਾ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅੱਜ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਭਲਾਈ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੀਮਾਂ ਤਹਿਤ ਲਾਭ ਦੇ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਵੀ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਕਦਮ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚਲ ਸਕਣ।
ਮੁਜਾਰਾ ਲਹਿਰ
ਮੁਜਾਰਾ ਲਹਿਰ ਜਾਂ ਮੁਜਾਰਾ ਅੰਦੋਲਨ (1948-1952)ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੂਬੇ ਪੇਪਸੂ ਵਿੱਚ ਰਜਵਾੜਿਆਂ ਤੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਲੜਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਲੋਕ-ਹਿਤੈਸ਼ੀ, ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਸੀ ਅੰਦੋਲਨ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਤਤਕਾਲੀ ਲਾਲ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਪੇਪਸੂ ਦੇ 884 ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ 18 ਲੱਖ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮਾਲਕੀ ਹੱਕ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਕੋਲੋਂ ਲੈਕੇ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਕਾਮਰੇਡ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸੁਤੰਤਰ, ਕਾਮਰੇਡ ਜੰਗੀਰ ਸਿੰਘ ਜੋਗਾ ਅਤੇ ਕਾਮਰੇਡ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਫੱਕਰ ਇਸਦੇ ਮੋਹਰੀ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸਨ। 1953 ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਾ ਦੁਸਹਿਰਾ ਗਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵੱਡੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰਕੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮਾਲ ਮੰਤਰੀ ਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕੀ ਹੱਕ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁਜਾਰੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਇੰਤਕਾਲ ਕਰਾਏ।
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦਾ ਪਿੰਡ ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ, ਜੋ ਕਿ ਬਰੇਟਾ ਦੇ ਲਾਗੇ ਹੈ, ਇਸ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ। ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਮੁਜਾਰਿਆਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ 784 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਮੁਜਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਲਈ 19 ਮਾਰਚ 1949 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲਾਲ ਪਾਰਟੀ ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਾਮਰੇਡ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸੁਤੰਤਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ 8 ਜਨਵਰੀ 1948 ਨੂੰ ਨਕੋਦਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਮਰੇਡ ਚੈਨ ਸਿੰਘ ਚੈਨ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਵਿੱਚ ‘ਮੁਜਾਰਾ ਵਾਰ ਕੌਂਸਲ’ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ‘ਪੈਪਸੂ ਕਿਸਾਨ ਸਭਾ’ ਦਾ ਵੀ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਮੁਜਾਰਾ ਲਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਭਾਵੇਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਲੰਮੇ ਘੋਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਵੰਡ ਦੇ ਦਰਦਨਾਕ ਜ਼ਖਮ ਵੀ ਝੱਲ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਇਹ ਲਹਿਰ ਸੰਪਰਦਾਇਕਤਾ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਣਭਿੱਜ ਸੀ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਜਾਰਿਆਂ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਸੀ। ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕੋਈ ਸਿੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ। ਅਸਲ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਹਿਰਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤੇ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਕੂਟਨੀਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਪਿਛੋਕੜ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਗੁਲਾਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹੀ ਸਾਮਰਾਜ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਲਕ ਅੰਦਰ ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ ਤੇ ਰਜਵਾੜਾਸ਼ਾਹੀ ਉਪਰ ਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਲੋਕ-ਲਹਿਰ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਧਾਰਮਿਕ ਵਖਰੇਵਿਆਂ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆ ਸਕੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂਂ ਕਿਸਾਨ ਲਹਿਰਾਂ
ਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆ
ਇੱਕ ਇੰਟਜਰ (ਪੂਰਨ ਅੰਕ) (ਲੈਟਿਨ ਇੰਟੈਜਰ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਪੂਰਾ”) ਇੱਕ ਅੰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਭਿੰਨ ਹਿੱਸੇ (ਫਰੈਕਸ਼ਨ ਕੰਪੋਨੈਂਟ) ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 21, 4, 0, ਅਤੇ −2048 ਪੂਰਨ ਅੰਕ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ 9.75, 5½, ਅਤੇ √2 ਪੂਰਨ ਅੰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪੂਰਨ ਅੰਕਾ ਦਾ ਸੈੱਟ ਸਿਫਰ (0), ਕੁਦਰਤੀ ਅੰਕਾਂ (1,2,3,…), ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਣ ਅੰਕ ਜਾਂ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਅੰਕ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਜੋੜ-ਇਨਵਰਸਾਂ (ਉਲਟੇ ਪੂਰਨ ਅੰਕਾਂ ਯਾਨਿ ਕੀ -1, -2-, -3, …)ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਬੋਲਡ ਫੇਸ Z ਜਾਂ ਬਲੈਕਬੋਰਡ ਬੋਲਡ ਨਾਲ (Unicode U+2124 ℤ) ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜਰਮਨ ਸ਼ਬਦ Zahlen ([ˈtsaːlən] ਅੰਕਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ℤ, ਰੇਸ਼ਨਲ ਅਤੇ ਵਾਸਤਵਿਕ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਬਸੈੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਅੰਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਅਨੰਤ ਗਿਣਤੀ ਤੱਕ ਗਿਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇੰਟੇਜਰ, ਕੁਦਰਤੀ ਅੰਕਾਂ ਵਾਲਾ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਰਿੰਗ ਰਚਦੇ ਹਨ। ਅਲਜਬਰਿਕ ਅੰਕ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਇੰਟੇਜਰਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਰੇਸ਼ਨਲ ਅੰਕ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨ ਅਲਜਬਰਿਕ ਇੰਟੇਜਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਰੇਸ਼ਨਲ ਇੰਟੇਜਰ ਉਹ ਅਲਜਬਰਿਕ ਇੰਟੇਜਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰੇਸ਼ਨਲ ਅੰਕ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਕਗਣਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਸਾਬ
ਜੈਕਸਨਵਿਲ, ਫ਼ਲੌਰਿਡਾ
ਜੈਕਸਨਵਿਲ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਫ਼ਲੌਰਿਡਾ ਰਾਜ ਦਾ ਅਬਾਦੀ ਪੱਖੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਰਕਬੇ ਪੱਖੋਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ। ਇਹ ਡੁਵਾਲ ਕਾਊਂਟੀ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ ਜੀਹਦੇ ਰਾਹੀਂ 1968 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ।
ਫਰਜ਼ਾਨਾ ਡਾਕਟਰ
ਫਰਜ਼ਾਨਾ ਡਾਕਟਰ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਦਾਊਦੀ ਬੋਹਰਾ ਮੁਸਲਿਮ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ, ਉਹ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਆ ਗਈ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉਭਰ ਰਹੇ ਲੈਸਬੀਅਨ, ਗੇ, ਲਿੰਗੀ ਜਾਂ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੇਖਕ ਲਈ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਟਰੱਸਟ ਆਫ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ 2011 ਡੇਨੇ ਓਗਿਲਵੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਵਲ, ਸਿਕਸ ਮੀਟਰ ਆਫ਼ ਪੇਵਮੈਂਟ, ਲੈਸਬੀਅਨ ਫਿਕਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ 2012 ਲਾਂਬਡਾ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ 4 ਜੂਨ, 2012 ਨੂੰ ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਜੇਤੂ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2017 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਵਨ ਬੁੱਕ, ਵਨ ਬਰੈਂਪਟਨ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਤੀਜਾ ਨਾਵਲ, ਆਲ ਇਨਕਲੂਸਿਵ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2017 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਕੋਬੋ 2015 ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੋਸਟ ਦੀ ਸਾਲ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਕਿਤਾਬ ਸੀ।
ਸੀਬੀਸੀ ਬੁੱਕਸ ਨੇ ਬਸੰਤ 2020 ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦੇ 2020 ਨਾਵਲ ਸੇਵਨ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਗਲਪ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਮੁਸਲਿਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ
ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ (ਭਾਵ, "ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਰੱਬੀ ਨਾਮ ਬੋਲਦਾ/ਜਪਦਾ ਜਾਂ ਰੱਬ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਨੰਦੀਤ ਜਾਂ ਆਨੰਦਮਈ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਵੇ ਜਾਂਂਦਾ ਹੈ)
ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ ਇਹ ਸਿੱੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੈੈੈੈੈੈਕਾਰੇ/ਨਾਅਰਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈਂ। ਪੂਰਾ ਜੈਕਾਰਾ "ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ, ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ"
ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ‘ਸਤਿ’ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਸੱਚ’ ਤੇ ‘ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ’ਭਾਵ ‘ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਰੇ’ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਰੱਬ, ਇੱਕ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਵਾਹਿਗੁਰੂ।
ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਜੈਕਾਰਾ ਹੈ।
‘ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ’ਇਸ ਜੈਕਾਰੇ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦ, ਹਿੰਮਤ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੁੱਖ, ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਜਾਂ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਨਾਲ ਲੜਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੈਕਾਰਾ ਸੱਚ ਦੀ ਪੈਰੋਕਾਰੀ(ਭਾਵ ਰਾਖੀ) ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਿੱਖ ਸੱਚ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਨਿਛਾਵਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂ
ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ ... ਸਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ (ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ... ਸੱਚ ਹੈ ਮਹਾਨ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਹੈ), ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਅਰਾ ਜਾਂ ਜੈਕਾਰਾ ਹੈ (ਜਿੱਤ, ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਆਨੰਦ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਅਰਾ) ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅਤਿਅੰਤ ਸੱਚ ਹੈ, ਉਸਤੇ ਇੱਕ ਅਨਾਦਿ ਕਿਰਪਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਭਾਵਨਾ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਜਸ਼ਨ ਦੇ ਮੂਡ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਢੰਗ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਹ ਸਿੱਖ ਧਰਮ- ਪੂਜਾ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਚੀਕ ਕੇ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੈਕਾਰਾ, ਸਿੱਖ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀ ਜਿੱਤ (ਜਾਂ ਜੈ) ਰੱਬ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜੋ ਸਿੱਖ ਨਮਸਕਾਰ "ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਿਹ "(ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕੇ "ਖਾਲਸਾ ਰੱਬ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੈ", ਜਾਂ" ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਖਾਲਸੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਗੁਰੂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!")
ਡਾ. ਡਰੇ
ਐਂਡਰੇ ਰੋਮਲੇ ਯੰਗ (ਸਟੇਜ ਨਾਂ ਡਾ. ਡਰੇ) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰੈਪਰ, ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਫਟਰਮਾਥ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਅਤੇ ਬੀਟਸ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਹੈ। ਡਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਡੈਥ ਰੋਅ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਦਾ ਸਹਿ-ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। 2017 ਤੱਕ, ਉਹ ਫੋਬਰਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਿਪ ਹਾਪ ਵਿੱਚ, 740 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਯੰਗ ਦਾ ਜਨਮ ਕੈਂਪਟਨ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਥੀਓਡੋਰ ਅਤੇ ਵਰਨਾ ਯੰਗ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਲਾਦ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਮੱਧ ਨਾਮ, ਰੋਮਲੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ‘ਆਰ ਐਂਡ ਬੀ’ ਗਰੁੱਪ, ‘ਦ ਰੋਮਲੇਜ਼’ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ 1964 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ, 1968 ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ 1972 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹੋਏ ਸਨ। 1976 ਵਿੱਚ, ਯੰਗ ਨੇ ਕਾਂਪਪਟਨ ਵਿੱਚ ਵੈਂਗਾਰਡ ਜੂਨੀਅਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਪਰ ਜੁੰਡਲੀ ਹਿੰਸਾ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਉਪਨਗਰੀ ਰੋਜੇਵੇਲਟ ਜੂਨੀਅਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਤਬਾਦਲਾ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਸੰਨ 1979 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੰਪਟਨ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟੇਨੀਅਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਪਰ ਮਾੜੇ ਗ੍ਰੇਡਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਾਊਥ ਸੈਂਟਰਲ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਦੇ ਫ੍ਰੀਮੋਂਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਯੰਗ ਨੇ ਨਾਰਥੋਪ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਪ੍ਰੈਨਟਿਸਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਮਾੜੇ ਗ੍ਰੇਡ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਡਾ. ਡਰੇ ਦੇ ਪੰਜ ਵੱਖ ਵੱਖ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੈਪਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਨਹਿਰੂ-ਲਿਆਕਤ ਸਮਝੌਤਾ
8 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1950 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ-ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ-ਮੰਤਰੀ ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਖਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹਿਰੂ-ਲਿਆਕਤ ਸਮਝੌਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀਆਂ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਓਨ੍ਹਾ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਅਸਮਾ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼
ਅਸਮਾ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼ (أسماء محفوظ, ਜਨਮ 1 ਫਰਵਰੀ 1985) ਇੱਕ ਮਿਸਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ 6 ਅਪਰੈਲ ਯੂਥ ਲਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਬਾਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮੋਨਾ ਐਲਟਾਹਾਵੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ 2011 ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਈ ਗਈ ਇਸ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਬਲਾਗ ਪੋਸਟ ਲਈ ਸਰਹਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਬਗ਼ਾਵਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਹ ਮਿਸਰ ਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਇਸਦਾ ਜਨਮ 1 ਫਰਵਰੀ 1985 ਨੂੰ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਾਇਰੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ 6 ਅਪਰੈਲ ਯੂਥ ਲਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲਾਰਜ ਹੈਡਰਾਨ ਕੋਲਾਈਡਰ
ਸਰਨ‘(CERN ਯੂਰਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਖੋਜ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ) ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਅਹਿਤਮਾਮ ਕੀਏ ਜਾਣੇ ਵਾਲੇ ਇਸ ਤਜਰਬੇ ਕੇ ਦੌਰਾਨ ਅਨਜੀਨਅਰਜ਼ ਜ਼ਰਾਤ ਕੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਆ ਕੁ ਸਤਾਈਸ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤਵੀਲ ਜ਼ੇਰ ਜ਼ਮੀਨ ਸੁਰੰਗ ਨੁਮਾ ਮਸ਼ੀਨ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਾਰਨੇ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਂਗੇ। ਪਾਂਚ ਅਰਬ ਪਾਊਂਡ ਕੀ ਲਾਗਤ ਸੇ ਤਿਆਰ ਹੁਣੇ ਵਾਲੀ ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨਕੁਨ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਇਆ ਜਾਏ ਗਾ ਤਾਕਿ ਕਾਇਨਾਤ ਕੀ ਇਬਤਦਾ ਪਰ ਹੁਣੇ ਵਾਲੇ ਧਮਾਕੇ ਔਰ ਉਸ ਦੇ ਅਰੰਭ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਅਲਾਮਤਾਂ ਨੂੰ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿਰਜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਤਜਰਬੇ ਨਾਲ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਉਸ ਜੱਗ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਧਮਾਕੇ ਯਾ ਟਕਰਾਅ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ।ਵਿਗਿਆਨੀ ਉਸ ਦੁਰਲੱਭ ਜ਼ੱਰੇ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਹਿੱਗਸ ਬੋਸੋਨ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੀ ਹੈ।
ਬਿਗ ਬੈਂਗ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਹਾਲਤ
ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾਕਟਰ ਸਟੀਵ ਮਾਇਰਜ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਗ ਬੈਂਗ ਕੇ ਫ਼ੌਰਨ ਬਾਅਦ ਕੇ ਲਮਹਾਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲੀਏ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਬਨਾਂਦੇ ਹੋਏ ਜੋ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਇਨ੍ਹੀਂ ਸਹੀ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲੀਏ ਕੋਲਾਈਡਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਏ ਗਾ। ਇਸ ਗ਼ਲਤੀ ਕੀ ਵਜ੍ਹਾ ਸੇ ਮਸ਼ੀਨ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇ ਕਾਮ ਕਰਨੇ ਮੈਂ ਦੋ ਸਾਲ ਕੀ ਦੇਰੀ ਹੋਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ 2008 ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਸ਼ੀਨ ਮੈਂ ਨੁਕਸ ਕੀ ਵਜ੍ਹਾ ਸੇ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਚੌਦਾ ਮਹੀਨੋਂ ਕੇ ਲੀਏ ਰੋਕ ਦੀਆ ਗਿਆ ਥਾ। ਅਬ ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ 2011 ਮੈਂ ਬੰਦ ਕਿਆ ਜਾਏ ਗਾ। ਸਰਨ‘ ਕੇ ਜ਼ੇਰ ਅਹਿਤਮਾਮ ਕੀਏ ਜਾਣੇ ਵਾਲੇ ਇਸ ਤਜਰਬੇ ਕੇ ਦੌਰਾਨ ਅਨਜੀਨਅਰਜ਼ ਜ਼ਰਾਤ ਕੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਆ ਕੁ ਸਤਾਈਸ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤਵੀਲ ਜ਼ੇਰ ਜ਼ਮੀਨ ਸੁਰੰਗ ਨੁਮਾ ਮਸ਼ੀਨ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਾਰਨੇ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਂਗੇ। ਪਾਂਚ ਅਰਬ ਪਾਊਂਡ ਕੀ ਲਾਗਤ ਸੇ ਤਿਆਰ ਹੁਣੇ ਵਾਲੀ ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨਕੁਨ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਇਆ ਜਾਏ ਗਾ ਤਾਕਿ ਕਾਇਨਾਤ ਕੀ ਇਬਤਦਾ ਪਰ ਹੁਣੇ ਵਾਲੇ ਧਮਾਕੇ ਔਰ ਉਸ ਦੇ ਅਰੰਭ ਹੋਣ ਦਿਆਂ ਅਲਾਮਤਾਂ ਨੂੰ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿਰਜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਤਜਰਬੇ ਕੇ ਲੀਏ ਸੁਰੰਗ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਲੰਡਰ ਕੀ ਸ਼ਕਲ ਕੇ ਮਕਨਾਤੀਸੋਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਨਾਲ ਰਖਿਆ ਗਿਆ ਹੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਮਿਕਨਾਤੀਸੀ ਸਲਨਡਰੋਂ ਨਾਲ ਪਰੋਟੋਨ ਜ਼ਰਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲਕੀਰ ਪੈਦਾ ਹੋਗੀ ਜੋ ਸਤਾਈਸ ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਦਾਇਰੇ ਕੀ ਸ਼ਕਲ ਮੈਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮੇਗੀ। ਸੁਰੰਗ ਮੈਂ ਪਰੋਟੁਨ ਜ਼ਰਾਤ ਕੇ ਟਕਰਾਨੇ ਸੇ ਦੋ ਲਕੀਰੇਂ ਪੈਦਾ ਹੂੰਗੀ ਜਿਨ੍ਹੀਂ ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਕੇ ਅੰਦਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਸੇ ਮੁਖ਼ਾਲਿਫ਼ ਸੁਮੱਤ ਨਾਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਾਇਆ ਜਾਏ ਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਸੈਕਿੰਡ ਮੈਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਕੀਰਾਂ ਗਿਆਰਾ ਹਜ਼ਾਰ ਜਿਸਤ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਣਗੀਆਂ। ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੁਕੱਰਰ ਜਗਹੋਂ ਪਰ ਜ਼ਰਾਤ ਕੀ ਯੇ ਲਕੀਰੇਂ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਕਾ ਰਾਸਤਾ ਕਾਟੇਂਗੀ ਔਰ ਇਨ ਦੇ ਇਸ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਮੁਤਾਲਿਆ ਕੀਤਾ ਜਾਏ ਗਾ। ਬਿਗ ਬੈਂਗ ਤਹਰਬਾ ਸਫਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।
4 ਜੁਲਾਈ 2012 ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਇਸ ਦਿਨ ਇਸ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਹਿੱਗਸ ਬੋਸੋਨ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਕਣ ਦੀ ਖੋਜ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਰੱਬੀ ਕਣ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਰੱਬੀ ਕਣਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਇਹ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ 60 ਸਾਲਾ ਪੁਰਾਣਾ ਇਹ ਸਵਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਠੋਸ ਮਾਦਾ(mass) ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ਼ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਅਣਸੁਲ਼ਝੇ ਸਵਾਲ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੱਬੀ ਕਣਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਚੱਲ ਸਕੇਗਾ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭੜਕਦੇ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਊਰਜਾ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲ਼ਦੀ ਹੈ? ਜੇ ਰੱਬੀ ਕਣ ਮਿਲਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਸਹੀ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ਼ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾੱਡਲ ਦੀ ਵੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਹਰ ਵਸਤੂ ਠੋਸ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਹਿਗਸ ਬੋਸੋਨ ਭਾਵ ਰੱਬੀ ਕਣਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਨਾ ਚਲਦਾ ਤਾਂ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾੱਡਲ ਫ਼ੇਲ੍ਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਠੋਸ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਪਤਾ ਨਾ ਚੱਲ ਸਕਦੇ। ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਤਦ ਗਣਿਤ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸੁਆਲ ਉਠਣ ਲਗਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੱਬੀ ਕਣਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ਼ ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਸਕੇਗੀ, ਸੰਚਾਰ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬ ਆਵੇਗਾ, ਨੈਨੋ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆਉਣਗੀਆਂ, ਮੋਬਾਇਲ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਜੁੱਗ ਆਵੇਗਾ, ਊਰਜਾ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਦੇ ਕਈ ਭੇਤ ਖੁੱਲ੍ਹਣਗੇ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਮਕਬੂਲ ਫ਼ਿਦਾ ਹੁਸੈਨ
ਮਕਬੂਲ ਫਿਦਾ ਹੁਸੈਨ (17 ਸਤੰਬਰ 1915 – 9 ਜੂਨ 2011 ) ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਐਮ ਐਫ਼ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਭਾਰਤੀ ਪੇਂਟਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਿੰਦਾਸ ਤੇ ਹੱਸਾਸ ਮਨ ਵਾਲਾ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੇ ਸੰਜੀਦਾ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਨੰਗੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਫ਼ਕੀਰ ਸੀ। ਹੁਸੈਨ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਸੰਨ 1935 ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਮੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਜੇ.ਜੇ. ਆਰਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਦੋਂ ਉਹ 20 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਸੀ।ਉਸ ਦਾ ਬਚਪਨ ਇੰਦੌਰ ਨੇੜੇ ਮਾਲਵਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਪੰਡਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਬੀਤਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ ਰਿਹਾ। ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ ‘ਤੇ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ‘ਕਤਰ’ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਲੈ ਲਈ ਸੀ।
ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ
ਮਕਬੂਲ ਫ਼ਿਦਾ ਹੁਸੈਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਧਾਰਨ ਤੋਂ ਸਧਾਰਨ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਲੱਖਾਂ,ਕਰੋੜਾਂ ਪੌਂਡਾਂ ਤੇ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ। ਸਾਡੇ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ ਪਰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਫੋਬਰਜ਼ ਪੱਤਰਿਕਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਪਿਕਾਸੋ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ’ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਲਮੀ ਨਾਇਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਫੈਂਟਸੀ ਜਿਹੜੀ ਮਕਬੂਲ ਨੇ ਵੇਖੀ ਸੀ ਉਹ ਕਮਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਸਿਨ ਤਕ ਸਭ ਨਾਇਕਾਵਾਂ ਉਹਨੂੰ ਖੁਦਾ ਵਾਂਗ ਮੰਨਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਸੰਯੋਗ ਹੀ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਾਜਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵੀ ਹੋਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਰੋਹ ਜ਼ਰੂਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ। ਇਹ ਵੀ ਸੰਯੋਗ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਖਰੀ ਚਿੱਤਰ ਜਿਸ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਦਾ ਬਣਾਇਆ, ਉਹ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦੀ ਜੁਝਾਰੂ ਅਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲਾ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਰੂਪ ਦਾ ਹੈ। ਇੰਦੌਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੁਸੈਨ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੀ ਲੰਬੀ ਦਾਸਤਾਨ ਹੈ। ਲੰਦਨ ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਉਹ ਮੌਸਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚਿੱਤਰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀਆਂ। ਫ਼ਿਦਾ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਚਰਚਿਤ ਪੇਂਟਿੰਗ ‘ਵੋਟ ਜੀਤਨੇ ਕੇ ਲੀਏ’ ਸੰਨ 1970 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਮਕਬੂਲ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਫ਼ਿਦਾ ਹੁਸੈਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਵੀ ਅਜੀਬ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨਾਂ ਤੀਕ ਔਰਤ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਛਵੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿੱਤਰਿਆ। ਉਸ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਆਦਿ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚਿਤਰਿਆ ਤੇ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਉਸ ‘ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਗਏ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਬੜੀ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਝੱਲੇ। ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰ੍ਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ। 1952 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਏਕਲ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਜਿਉਰਿਕ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੀ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਤਾ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਗੋਲੀ ਸੰਘ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਗੋਲੀ ਸੰਘ (ਆਈ.ਏ. ਯੂ.) ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਾਵਰਾਨਾ ਖਗੋਲ-ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਹੈ। ‘ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਗੋਲੀ ਸੰਘ’ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ (International Astronomical Union ਜਾਂ IAU) ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ (Union astronomique internationale) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ ਫ਼ਰਾਂਸ ਸ਼ਹਿਰ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਘ ਦਾ ਟੀਚਾ ਖਗੋਲਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਧ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਚੀਜ਼ ਲੱਭੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ (ਆਈ.ਏ. ਯੂ.) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਾਮਕਰਣ ਨਾਲ਼ ਉਹ ਹੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਮਾਨਤਾ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਗੋਲੀ ਸੰਘ ਦਾ ਸੰਗਠਨ 1919 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਸੀ ਹੋਰ ਖਗੋਲੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸੀ ਖਗੋਲਸ਼ਾਸਤਰੀ ਬੈਂਝਾਮੈਂ ਬੈਲੌਦ ( Benjamin Baillaud ) ਸਨ। 1922 ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅ॰ਖ॰ਸ॰ ਹਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਬੈਠਕ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੂਸਰਾ ਸੰਸਾਰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ 1938-1948 ਦੇ ਦਸਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬੈਠਕ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾਮੰਡਲ
ਸੇਖਰ ਗੁਪਤਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸਬਿਤਰਾ ਭੰਡਾਰੀ
ਸਾਬਿਤਰੀ ਭੰਡਾਰੀ (सावित्री भण्डारी)  'ਸਾਂਬਾ' ਇੱਕ ਨੇਪਾਲੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੋਕੁਲਮ ਕੇਰਲਾ ਐਫ.ਸੀ. ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਮਹਿਲਾ ਕੌਮੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਕਲੱਬ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭੰਡਾਰੀ ਏ.ਪੀ.ਐਫ. ਕਲੱਬ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਉਹ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਸਟ੍ਰਾਈਕਰ ਬਣੀ। ਫ਼ਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਲਦੀਵ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਲੀਗ ਖੇਡਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੇਠੂ ਐਫ.ਸੀ.
ਉਸਨੇ ਸਾਲ 2018-19 ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਵੀਮਨ ਲੀਗ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਇੰਡੀਅਨ ਵੀਮਨ ਲੀਗ ਦੀ ਤਰਫ ਸੇਠੂ ਐਫਸੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ।  ਆਪਣੇ ਡੈਬਿਉ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 6 ਮਈ 2019 ਨੂੰ ਮਨੀਪੁਰ ਪੁਲਿਸ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਲੱਬ ਲਈ 4 ਗੋਲ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੂੰ ਸੇਠੂ ਐਫਸੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਮੈਚ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰੀਅਰ
ਭੰਡਾਰੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਭੂਟਾਨ ਖਿਲਾਫ 2014 ਦੇ ਐਸ.ਏ.ਐਫ.ਐਫ. ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2016 ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਖਿਲਾਫ ਦੋ ਗੋਲ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੇ 17 ਦਸੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦੋਸਤਾਨਾ ਜਿੱਤ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੰਡਾਰੀ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸਾਲ 2016 ਦੇ ਐਸ.ਏ.ਐਫ.ਐਫ. ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ ਭੂਟਾਨ ਖਿਲਾਫ ਖੇਡਿਆ। ਉਸਨੇ ਛੇ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਨੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ 8-0 ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸਮੂਹ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 5 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ
ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ  ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਹਿਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਢਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਪਿਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੂਰਬ ਇਸਲਾਮੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਸਾਮਗਰੀ ਖੋਹ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਰਤਮਾਨ ਇਰਾਨ, ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਅਜਰਬਾਈਜਾਨ ਸਮੇਤ ਇਰਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਅਤੇ ਮਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜਿਥੇ ਫਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਕਵੀ ਮੌਲਾਨਾ ਰੂਮੀ ਜੋ ਫਾਰਸ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ-(ਵਰਤਮਾਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ) ਬਲਖ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਕੋਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੇਲਜੁਕ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ।
ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਦੇ ਮਹਾਨਤਮ ਸਾਹਿਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਫਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮੱਧ ਫਾਰਸੀ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਫਾਰਸੀ ਦੀਆਂ ਬਚੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੀ ਫਾਰਸੀ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ 522 ਈਸਾ ਪੂਰਵ (ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ Achaemenid ਅਤੇ Behistun ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਦੀ ਤਾਰੀਖ)। (ਗੇਟੇ ਨੇ ਫਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਥੰਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਕਰ ਕੇ ਮੰਨਿਆ ਸੀ। )
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਾਹਿਤ
ਘਰ-ਬਿਨਾਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਤੋਂ
ਘਰ-ਬਿਨਾ ਖਿੜਕੀਆਂ ਤੋਂ (A House Without Windows) ਨਾਵਲ, ਅਫ਼ਗਾਨੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਦਾ ਖੂਬਸੂਰਤ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਚਿਤਰਣ ਹੈ। ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਏ ਇੱਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਨਾਦੀਆ ਹਾਸ਼ਮੀ ਹੈ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲ
ਖਗੋਲੀ ਗੋਲਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾਮੰਡਲ
ਘਨੌਰ
ਘਨੌਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ​​ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ। 2001 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਘਨੌਰ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 5754 ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਦ 53% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ 47% ਸਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 64% ਲੋਕ ਪੜੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਗੁਰਲਾਲ ਘਨੌਰ ਅਤੇ ਵਿੱਕੀ ਘਨੌਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੱਬਡੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹੈਨਰਿਕ ਪੋਂਟੋਪਿਦਨ
ਹੈਨਰਿਕ ਪੋਂਟੋਪਿਦਨ (24 ਜੁਲਾਈ 1857 - 21 ਅਗਸਤ 1943) ਇੱਕ ਡੈਨਿਸ਼ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 1917 ਵਿੱਚ "ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਵਰਣਨ" ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕਾਰਲ ਗੇਲੇਰਪ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਮਿਲਿਆ। ਪੋਂਟੋਪਿਦਨ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ - ਸਮਾਜਿਕ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਇੱਛਾ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸਾਕਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਸਹਿਤ - ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਯੁੱਗ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਹਸਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਤੋਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਮਕਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ ਮਾਡਰਨ ਬਰੇਕ-ਥਰੂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮੌਲਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਮੁਢਲੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
left|thumb|Pontoppidan c. 1874 ਜਟਲੈਂਡਿਕ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ, ਪੋਂਟੋਪਿਦਨ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਵਕਤੀ ਲੇਖਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ 1881 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ ਦਿੱਤੀ।
ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਵਿਦਰੋਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼-ਅਧਿਕਾਰ-ਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਵੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੂਕ ਵਿੱਚ, ਹੈਨ੍ਰਿਕ ਪੋਂਟੋਪਿਦਨ ਨੇ ਮੂਲ ਡੈਨਿਸ਼ ਰੂਟ ਬ੍ਰੌਬੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਉਪਨਾਮ ਪੋਂਟੋਪਿਦਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਲਾਤੀਨੀਕਰਨ ਦੀ ਖਿੱਲੀ ਉਡਾਈ।
ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਗੈਰ-ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰੋਲਤਾਰੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ੀਕ੍ਰਿਤ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਨਾਲੋਂ ਨਾਤਾ ਤੋੜ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ Landsbybilleder ("ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ", 1883) ਅਤੇ Fra Hytterne ("ਝੋਪੜੀਆਂ ਤੋਂ", 1887) ਵਿੱਚ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ 1890 ਦੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ Skyer "(ਬੱਦਲ") ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵਾਂ ਦੀ ਨੀਮ-ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦਾ ਇੱਕ ਕੌੜਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੀ  ਅਤੇ ਡੈਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ 'ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੀ ਕਮੀ' ਦੀ ਵੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡੇ ਬਿਨਾਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀਵਾਦੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਪੋਂਟੋਪਿਦਨ ਦੀ 1889 ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ "ਮਸੀਹਾ" ਅਤੇ 1890 ਦੇ ਟੁਕੜੇ "ਡੇਨ ਗੇਮਲ ਆਦਮ" ਨੂੰ ਗੁਮਨਾਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਈਸ਼-ਨਿੰਦਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਅਰਨਸਟ ਬਰਾਂਡੇਸ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 1891 ਵਿੱਚ "ਮਸੀਹਾ" ਲਈ 300 ਕਰੌਨਰ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1892 ਵਿੱਚ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।
ਮੁੱਖ ਕੰਮ
ਤਿੰਨ ਨਾਵਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੋਂਟੋਪਿਦਨ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 1890 ਤੋਂ 1920 ਤਕ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬਾਲਜ਼ੈਕ ਅਤੇ ਜ਼ੋਲਾ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ "ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਵਰਨਣ" ਦੇ ਨਾਵਲ ਦਾ ਇੱਕ ਡੈਨਿਸ਼ ਵਰਜ਼ਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਅਤੇ ਲਿਬਰਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੰਘਰਸ਼, ਵਧ ਰਹੇ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਰਹੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨਾਂ.ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਇਕ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰ ਕੇ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵ
thumb|Portrait of Pontoppidan by Michael Ancher (1908)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1943 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਗਾਂਧੀ ਭਵਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
right|thumb|ਗਾਂਧੀ ਭਵਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਗਾਂਧੀ ਭਵਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭਵਨ ਅਤੇ  ਮੋਹਨਦਾਸ ਕੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ  ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਰਬੁਜਿਏ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਪੀਅਰ ਜੇਨਰੇ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਡਿਜ਼ਾਇਨ
ਇਹ ਇੱਕ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਹਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਤਲਾਬ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਇੱਕ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ ਐਂਟਰੀ ਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੇ "ਸੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ," ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਅੱਜ ਇਸ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਬਾਰੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੰਡਾਰ ਵੀ ਹੈ।
ਸਿਮਰਨ ਪ੍ਰੀਨਜਾ
ਸਿਮਰਨ ਪ੍ਰੀਨਜਾ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਲੜੀ ਭਾਗਯਲਕਸ਼ਮੀ ਵਿੱਚ ਭੂਮੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਸੀਰੀਅਲ ਕਾਲਾ ਟੀਕਾ  ਵਿਚ ਕਾਲੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲੋਕ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ
ਲੋਕ ਰੂੜੀਆਂ
ਲੋਕ ਰੂੜੀਆਂ ਲੋਕ-ਧਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਲੋਕ ਮਨ ਆਪਣੀ ਸਿਜਣਾਤਮਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕ ਰੂੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ, “ ਲੋਕ ਰੂੜੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰੂੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਮੋਟਿਫ਼ ਹਨ। ” ਹਰ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਆਪਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚੋਂ ਲੋਕ ਰੂੜੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਵਰਤਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੀ ਸੰਚਾਰ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ਼ੋਂ ਨਾਲ਼ ਨਵੀਆਂ ਰੂੜੀਆਂ ਸਿਰਜਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
‘ਰੂੜੀ’ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਮੋਟਿਫ਼ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਆਇ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਅਜਿਹੇ ਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੁਤੰਤਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੋਵੇ। ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ‘ਅਭਿਪ੍ਰਾਯ’ ਵੀ ਇਸੇ ਭਾਵ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ। ਡਾ. ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਪਾਲ ਅਨੁਸਾਰ, “ ਲੋਕ-ਧਾਰਾ ਦੇ ਹਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਰੂੜੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਦੇ ਮੋਟਿਫ਼, ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੂੜੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਰੂੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ” ਲੋਕ ਰੂੜੀਆਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕ ਰੂੜੀਆਂ ਦੀ ਤਹਿ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਮਨ ਦੀ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਰੂੜੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਆਚਾਰ ਵਿਹਾਰ, ਕਰਨੀ, ਕਥਨੀ ਨਾਲ਼ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਮੁਲਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਿਸ਼ੇਧਾਤਮਿਕ।
ਹਰੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਆਧਾਰ ਕੁੱਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋਕ ਰੂੜੀਆਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਉਸ ਜਾਤੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਚਰਿੱਤਰ, ਜੀਵਨ ਵਿਵਹਾਰ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਿਕ ਪਾਸਾਰ, ਸਮੂਹਕ ਅਨੁਭਵ ਤੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ। ਡਾ. ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਅਨੁਸਾਰ, “ ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ, ਨ੍ਰਿਤ, ਧਰਮ, ਵਿਗਿਆਨ ਆਦਿ ਸਭ ਲੋਕ-ਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਰੂੜੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਦੀ ਚੂਲ਼ ਲੋਕ ਰੂੜੀਆਂ ਹੀ ਹਨ। ਲੋਕ-ਧਾਰਾ ਸਾਡੀ ਸੋਚ, ਕਲਾ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਦੀਆਂ ਰੂੜੀਆਂ ਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸਿਧਾਂਤ ਲੋਕ ਰੂੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ” ਡਾ. ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਰੂੜੀਆਂ ਗਿਣਾਈਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ: 1. ਚਿੰਨ੍ਹਾਤਮਕ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ 2. ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਿਕ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ 3. ਧਾਰਮਿਕ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ 4. ਕਲਾਤਮਿਕ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ 5. ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪਰਕ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ 6. ਸੰਕਲਪਾਤਮਿਕ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਧਰਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਭਿਅਾਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
1978
1978 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1970 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਆਕਰਸ਼ੀ ਕਸ਼ਯਪ
ਆਕਰਸ਼ੀ ਕਸ਼ਯਪ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Aakarshi Kashyap; ਜਨਮ 24 ਅਗਸਤ 2001) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 2018 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 2019 ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
2014-2016
ਕਸ਼ਯਪ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿੱਤ 24 ਅਗਸਤ, 2014 ਨੂੰ ਸਿਵਾਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੈਂਕਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨਵੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ।
28 ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਨੂੰ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ PNB ਮੈਟਲਾਈਫ ਜੂਨੀਅਰ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਸੀਜ਼ਨ 2 ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਾਈਨਲਜ਼ ਵਿੱਚ U-15 ਅਤੇ U-17 ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਸਿੰਗਲ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੇ ਤਾਜ ਜਿੱਤੇ।
2016 ਵਿੱਚ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਬੇਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਦੁਕੋਣ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਓਲੰਪਿਕ ਗੋਲਡ ਕੁਐਸਟ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੀ। ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ 16 ਅਕਤੂਬਰ, 2016 ਨੂੰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਸ਼ਟਲ ਕਲੱਬ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ 25ਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਖੇਤਾਨ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਜੂਨੀਅਰ ਰੈਂਕਿੰਗ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ-17 ਅਤੇ ਅੰਡਰ-19 ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੇ ਤਾਜ ਜਿੱਤੇ
2016 ਵਿੱਚ ਵੀ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਕੁਡੁਸ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਏਸ਼ੀਆ ਅੰਡਰ-15 ਅਤੇ ਅੰਡਰ-17 ਜੂਨੀਅਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
2017–2018
ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਯੋਨੇਕਸ-ਸਨਰਾਈਜ਼ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸੀਨੀਅਰ ਰੈਂਕਿੰਗ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ। ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਗਾਇਤਰੀ ਗੋਪੀਚੰਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, 63 ਮਿੰਟ ਦੇ ਮੈਰਾਥਨ ਮੈਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਾਈਨਲ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਵਿੱਚ 21-17, 12-21, 21-9 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਅਨ ਸਕੂਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਅੰਡਰ-17 ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਾਲੀ ਖਿਡਾਰਨ ਨੇ ਮਈ 2018 ਵਿੱਚ ਯੋਨੇਕਸ ਸਨਰਾਈਜ਼ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਜੂਨੀਅਰ ਰੈਂਕਿੰਗ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਗਰਲਜ਼ ਸਿੰਗਲ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ।
2019–ਮੌਜੂਦ
2019 ਵਿੱਚ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਵਿਜੇਵਾੜਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੋਨੇਕਸ ਸਨਰਾਈਜ਼ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸੀਨੀਅਰ ਰੈਂਕਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਸਿੰਗਲ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਫਾਰਮ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਅਨੁਰਾ ਪ੍ਰਭੂਦੇਸਾਈ ਨੂੰ 21-12, 21-16 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ।
2020 ਵਿੱਚ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸੁਚਿਤਰਾ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੀ ਇਸ ਸ਼ਟਲਰ ਨੇ ਕੀਨੀਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ 2020 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ, ਜੋ ਕਿ BWF ਫਿਊਚਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਈਵੈਂਟ ਹੈ।
ਦਸੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੈਂਕਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਦੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ। ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਤਾਨਿਆ ਹੇਮੰਤ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਗੇਮਾਂ ਵਿੱਚ 21-15, 21-12 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ।  ਦਸੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੈਂਕਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਦੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ। ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਤਾਨਿਆ ਹੇਮੰਤ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਗੇਮਾਂ ਵਿੱਚ 21-15, 21-12 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2001
ਖਗੋਲੀ ਚੀਜ਼
ਖਗੋਲੀ ਚੀਜ਼ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਜਿਸਦੀ ਰਚਨਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹਿ, ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਗਰਹ, ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ (ਗੈਲਕਸੀ), ਵਗੈਰਾਹ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਬਾਸਲ ਖ਼ਰਤਾਬੀਲ
ਬਾਸਲ ਖ਼ਰਤਾਬੀਲ (ਅਰਬੀ: باسل خرطبيل) ਜਾਂ ਬਾਸਲ ਸਫ਼ਦੀ (ਅਰਬੀ: باسل صفدي) (ਜਨਮ 22 ਮਈ 1981 ਨੂੰ ਦਮਸ਼ਕ ਵਿਖੇ) ਇੱਕ ਪਲਸਤੀਨੀ ਸੀਰੀਆਈ ਓਪਨ-ਸਰੋਤ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਡੈਵਲਪਰ ਹੈ। 15 ਮਾਰਚ 2012 ਨੂੰ ਸੀਰੀਆਈ ਖ਼ਾਨਾਜੰਗੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਰ੍ਹੇ-ਗੰਢ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੀਰੀਆਈ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਆਦਰਾ ਜੇਲ, ਦਮਸ਼ਕ ਵਿਖੇ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 3 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਫ਼ੌਜੀ ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਗੁਪਤ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿਖੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। 7 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਨਿਗਰਾਨ ਅਤੇ 30 ਹੋਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਚਿੱਠੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਖ਼ਰਤਾਬੀਲ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਦੱਸੀ ਜਾਵੇ। 11 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਇਹ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਫੈਲੀਆਂ ਕਿ ਖ਼ਰਤਾਬੀਲ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਗੁਪਤ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿਖੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਇਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਰਚਨਾ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਲਮੀਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ 3ਡੀ ਵਰਚੂਅਲ ਪੁਨਰਸਿਰਜਣਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਰੋਸ-ਲਹਿਰ 2014
ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਚੀਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਲਈ ਉਮੀਦਵਾਰ ਕੌਣ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਚੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਚੁਣੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਹੁਦਾ ਸਾਂਭਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਕਿ "ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਉਸ ਵਾਅਦੇ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਹੈ ਜੋ ਚੀਨ ਨੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨੀਆ ਤੋਂ ਕਬਜ਼ਾ ਲੈਣ ਸਮੇਂ 1997 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ।
1900 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
1900 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1900 ਤੋਂ 1909 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1900 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
ਸੰਨ ਆਫ਼ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੁਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ 12 ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ