cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਪਿੰਕੀ ਰਾਣੀ/ਕੱਚਾ ਖਾਕਾ
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਦੇਣ
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਚਾਰੀਆ ਕੇਸ਼ਵ ਮਿਸ਼੍ਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤਿ ਸੰਖਿਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਤੇ ਪੂਰਵਵਰਤੀ ਅਚਾਰੀਆ- ਦੰਡੀ, ਆਨੰਦਵਰਧਨ, ਰਜਸ਼ੇਖਰ,ਮੰਮਟ, ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਆਦਿ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਮਹਤੱਵ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਅਨੇਕ ਅਗਿਆਤ ਅਚਾਰੀਆ ਤੇ ਕਿਰਤਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਚਨਾ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਜੀ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਮੂਲ ਸ੍ਰੋਤ ਜੋ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ,ਪਰ ਇਹ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਵਰਤੀ ਅਚਾਰੀਆ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ  ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂੰ ਸਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਵੇਚਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤਿਸੰਖਿਪਤ ਹੈ।
ਕਾਵਿ ਦੇ ਹੇਤੂ
ਅਚਾਰੀਆ ਕੇਸ਼ਵ ਮਿਸ਼੍ਰ ਨੇ ਵੀ ਹੇਮਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਮੱਤ ਦ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਉਂਤਪਤੀ ਤੇ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ 'ਪ੍ਰਤਿਭਾ'ਦਾ ਉਪਕਾਰਕ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕਾਵਿ ਦਾ ਲਕਸ਼ਣ ਤੇ ਸਰੂਪ
ਅਚਾਰੀਆ ਕੇਸ਼ਵ ਮਿਸ਼੍ਰ ਨੇ "ਰਸ ਤੋਂ ਭਰਪੂਰ ਕਾਵਿ ਦਾ ਸੁਣਿਆ ਇੱਕ ਵਾਕ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ"- ਕਹਿ ਕੇ ਉਪਰੋਕਤ ਭੋਜ ਦੇ ਕਥਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਅਲੰਕਾਰ
ਅਚਾਰੀਆ ਕੇਸ਼ਵ ਮਿਸ਼੍ਰ ਨੇ ਅਲੰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਦੇ ਆਧਾਯਕ ਤੱਤ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ
ਅਚਾਰੀਆ ਕੇਸ਼ਵ ਮਿਸ਼੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਅਚਾਰੀਆ (ਹੇਮਚੰਦ੍ਰ, ਜਯਦੇਵ, ਵਿਧਿਆਧਰ,ਵਿਦਿਆਨਾਥ) ਨੇ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦਾਲੰਕਰ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਦਿੱਵਿਆ ਭਾਰਤੀ
ਦਿੱਵਿਆ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਭਾਰਤੀ (ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਨਾਂ ਸਨਾ ਨਾਦੀਆਦਵਾਲਾ, 1974-1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1990ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਪਾਰਕ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਦਿੱਵਿਆ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ੁਬਸੂਰਤ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੀ ਖ਼ੁਬਸੂਰਤੀ ਲਈ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਪਛਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਮਿਲਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸੀ ਪਰ ਦਿੱਵਿਆ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ਬੋਬੀਲੀ ਰਾਜਾ (1990) ਵਿੱਚ ਮੁ~ਖ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਬਾਲੀਵੂਡ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸ਼ੋਲੇ ਔਰ ਸ਼ਬਨਮ ਤੇ ਦੀਵਾਨਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਗੋਵਿੰਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਰੁਖ਼ ਖ਼ਾਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਵਿਆ ਨੂੰ 1993 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਫ਼ਾਰ ਨਿਊ ਫੇਸ ਆਫ਼ ਦਾ ਈਅਰ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਇਸਨੇ 1992 ਤੋਂ 1993 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਰ 14 ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਬਾਲੀਵੂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਅਟੁੱਟ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। 5 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1993 ਨੂੰ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲੇ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੀ ਬਾਲਕਨੀ ਤੋਂ ਵਰਸੋਵਾ ਵਿੱਚ ਗਿਰਣ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਥਲੇ ਡਿਗਣ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਤਕ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਰਣ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਦਿੱਵਿਆ ਭਾਰਤ ਦਾ ਜਨਮ ਬੰਬਈ, ਭਾਰਤ, ਵਿੱਚ ਬੀਮਾ ਆਫ਼ਿਸਰ ਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ, ਮੀਤਾ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਦਿੱਵਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਕੁਨਾਲ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋ ਭਰਾ ਹੋਰ ਸਨ ਜੋ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਭਰਾ ਸਨ। ਇਸਨੂੰ ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਸੀ। ਦਿਵਿਆ ਭਾਰਤੀ ਦਾ ਬਚਪਨ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮਾਨੇਕਜੀ ਕੂਪਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਜੁਹੂ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 9ਵੀਂ ਕਲਾਸ ਹੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ। ਉਹ ਅਜੇ ਸਿਰਫ਼ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਫਿਲਮਾਂ
ਦਿਵਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਬੋਬਲੀ ਰਾਜਾ’ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 1990 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ। ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਾ’ ਤੋਂ ਮਿਲੀ। ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਕੁਸੁਮ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਚਲਾ ਗੀਤ ‘ਸਾਤ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ’ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਿਵਿਆ ਨੇ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤਕ ਸੱਤ ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਸੱਤ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕਰ ਲਈਆਂ ਸਨ। ‘ਦਿਵਿਆ ਸ਼ਕਤੀ’ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਕਮਾਲ ਦੀ ਆਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਦਿਵਿਆ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਾ, ਸ਼ੋਲਾ ਔਰ ਸ਼ਬਨਮ, ਦਿਲ ਕਾ ਕਿਆ ਕਸੂਰ, ਜਾਨ ਸੇ ਪਿਆਰਾ, ਦੀਵਾਨਾ, ਬਲਵਾਨ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਜ਼ਮਾਨਾ, ਦਿਲ ਆਸ਼ਨਾ ਹੈ, ਗੀਤਾ, ਦਿਲ ਹੀ ਤੋ ਹੈ, ਕਸ਼ੱਤਰੀਆ, ਰੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ਜਿਹੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦੇ ਜੌਹਰ ਦਿਖਾਏ। ਰੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਿਵਿਆ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਜਾਨ ਸੇ ਪਿਆਰਾ’ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਬਡ਼ੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਫੇਅਰ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਮੌਤ
10 ਮਈ 1992 ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਾਜਿਦ ਨਾਡਿਆਵਾਲਾ ਨਾਲ ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ‘ਸ਼ੋਲਾ ਔਰ ਸ਼ਬਨਮ’ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਸਾਜਿਦ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿਵਿਆ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਿਮ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ‘ਸਨਾ’ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 11 ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੀ 5 ਅਪਰੈਲ 1993 ਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ 11 ਵੱਜ ਕੇ 45 ਮਿੰਟ ’ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਵਰਸੋਵਾ (ਮੁੰਬਈ) ਵਿਖੇ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਬਾਲਕਨੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਹੀ ਪੁਲੀਸ ਅਤੇ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਮੰਗਵਾਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਰਾਹੀਂ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਮ ਤੋੜ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1993
ਪੰਜਾਬ ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ
ਪੰਜਾਬ ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਪੀ.ਐਫ.ਏ.) ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੀ ਰਾਜ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਬਾਡੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਕੌਮੀ ਗਵਰਨਿੰਗ ਬਾਡੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਫੁੱਟਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਫੁੱਟਬਾਲ ਪਿਰਾਮਿਡ
ਪੰਜਾਬ ਫੁੱਟਬਾਲ ਢਾਂਚਾ, ਦੋ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਲੀਗਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੀਗ ਕਈ ਪੱਧਰਾਂ' ਤੇ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਿਲ੍ਹਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ
ਸਲਾਮ ਆਦਿਲ
ਸਲਾਮ ਆਦਿਲ (1924, ਨਜਫ਼ – 24 ਫਰਵਰੀ 1963, ਬਗਦਾਦ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਸੈਨ ਅਲ ਰਾਦੀ, ਹਾਸ਼ਿਮ,ਅਤੇ  ' ਅਮਰ, ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਇਰਾਕੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਵੀ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ।  ਉਹ ਇਰਾਕੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ 1955 ਤੋਂ ਆਗੂ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। 1963 ਵਿੱਚ ਬਾਥ ਪਾਰਟੀ  ਦੇ ਕੀਤੇ ਰਾਜ ਪਲਟੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਜਾਂ  ਫਾਹਾ ਲਾ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਘਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਹੁਸੈਨ ਅਲ-ਰਾਦੀ ਦਾ ਜਨਮ 1924 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਆਟਾ ਮਿੱਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਕਲਰਕ ਸੀ। ਅਲ-ਰਾਦੀ ਨੇ ਬਗਦਾਦ ਦੇ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਟੀਚਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। 1936 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਦੀਵਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਰੰਤੂ 1946 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਬਗਦਾਦ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਕਬਾਬ ਵੇਚ ਕੇ ਆਪਣੀ ਰੋਟੀ ਚਲਾਈ।
ਪਾਰਟੀ ਸਰਗਰਮੀ, 1949-1955
ਜਨਵਰੀ 1949 ਵਿੱਚ ਅਲ-ਰਾਦੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1951 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਈ ਤੇ, ਇਰਾਕੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਡਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਕਾਮਰੇਡ ਇੰਚਾਰਜ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1953 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲੰਡਨ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਸੇ ਸਾਲ, ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਬਹਾ ਅਲ-ਦੀਨ ਨੂਰੀ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਬਦ ਅਲ-ਕਰੀਮ ਅਹਮਦ ਅਲ-ਦੌਦ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅਤਿ-ਖੱਬੀ ਲਾਈਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਟਕਰਾਉ ਵਾਲੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਲ-ਰਾਦੀ ਨੇ ਇਸ ਲਾਈਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕੁਝ ਮਾਡਰੇਟ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ, ਪਰ 16 ਜੂਨ 1954 ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਹਾਮਿਦ ਊਤਮਾਨ, ਕੂਤ ਜੇਲ ਤੋਂ ਬਚ ਨਿਕਲਿਆ ਅਤੇ ਅਤਿ-ਖੱਬੀ ਲਾਈਨ ਮੁੜ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਅਲ-ਦੌਦ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਚੁਣ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਊਤਮਾਨ ਨੇ ਅਲ-ਰਾਦੀ ਤੇ ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਕੁਰਾਹੇ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਅਲ-ਰਾਦੀ ਫਰਾਤ ਦੇ ਮੱਧ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਿਆ।
ਇਰਾਕੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ  ਸਕੱਤਰ
ਜੂਨ 1955 ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਕੱਤਰੇਤ ਤੋਂ ਉਤਮਾਨ  ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਲ-ਰਾਦੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਮਾਡਰੇਟ ਲਾਈਨ ਦਾ ਫ਼ੋਕਸ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸੀ; ਪਰ, ਉਤਮਾਨ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਝੜਪਾਂ ਨੂੰ ਉਕਸਾਇਆ ਸੀ ਉਸ ਨੇ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਚਲਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ। ਅਲ-ਰਾਦੀ ਨੇ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਪੁਨਰਗਠਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਏਕਤਾਬਧ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਔਨ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਅਲ-ਰਾਦੀ ਦਾ ਮਾਡਰੇਟ ਤਰੀਕਾ ਸੀਰੀਆਈ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਅਰਬ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਖਾਲਿਦ ਬਕਦਸ਼ ਵਰਗਾ ਸੀ। 1955-1959 ਦੀ ਅਵਧੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਇਰਾਕੀ ਪਾਰਟੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਬਿੰਦੂ ਨਾਲੋਂ ਬਕਸ਼ਾਸ਼ ਦੇ ਵੱਧ ਨੇੜੇ ਸੀ। ਅਲ-ਰਾਦੀ ਖ਼ੁਦ ਆਪ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦਾ  ਸੀ; 1961 ਤੱਕ, ਉਹ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਸਵਾਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਅਮੀਰ ਅਬਦੁਲਾਹ ਤੇ ਛੱਡਣ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੌਧਿਕ ਹਸਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਅਲ-ਰਾਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਕਾਸਿਮ ਸਰਕਾਰ
ਅਲ-ਰਾਦੀ ਅਤੇ ਅਬਦੱਲਾ ਵਿਚਾਲੇ ਇਹ ਮੱਤਭੇਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1958 ਦੇ ਪਲਟੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਬਦ ਅਲ-ਕਰੀਮ ਕਾਸਿਮ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ, ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਏ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਇਰਾਕੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕੌਮੀ ਬੁਰਜੂਆ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਈ 1959 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਸਿਮ ਦੀ ਕਠੋਰ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਆ ਨੇ ਅਬਦੁਲਾਹ ਨੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪੱਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਅਲ-ਰਾਦੀ  ਵਧੇਰੇ ਰੈਡੀਕਲ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 1959 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਕਟ ਪੇਸ਼ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਸਿਮ ਦੁਆਰਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੁਝ ਕਦਮ ਉਠਾਏ ਗਏ ਅਤੇ ਕਿਰਕੁਕ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ 1959 ਦੀਆਂ ਗੜਬੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਜਿਸ ਲਈ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪਲੇਨਮ ਵਿੱਚ ਸੱਜੇ ਪੱਖ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ ਸੀ: ਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਤਮ-ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਇਤਿਹਾਦ ਅਸ਼-ਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਲ-ਰਾਦੀ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਨੇਤਾ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਪਰ ਉਸਦੀ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਬਦਲ ਕੇ ਪਹਿਲੇ ਸਕੱਤਰ ਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਹਾਇਕ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਬਦੱਲਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਨ।
1960 ਦੀ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਕਾਸਿਮ ਦੇ ਨਵੇਂ ਹਮਲੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਦ ਆਸ਼-ਸ਼ਾਬ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁਕ-ਰੁਕ ਕੇ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ,  ਵਿਚਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੋਂ, ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਾਲੇ ਸੰਗਠਨਾਂ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ/ਸਮਰਥਾਵਾਂ  ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤੱਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਨੂੰ ਵੱਧ ਜਾਂ ਘੱਟ ਹੱਦ ਤੱਕ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਵੰਬਰ 1961 ਵਿੱਚ ਅਲ-ਰਾਦੀ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਲਿਆ। "ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ" ਲਾਈਨ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਅਬਦੁੱਲਾ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਹਾਇਕ ਸਕੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵਧ ਰਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਰ ਕੇ, ਅਲ-ਰਾਦੀ ਨੂੰ, ਮਈ 1962 ਵਿੱਚ ਕੁਰਦੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਮਿਊਨਿਸਟ-ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਮਨ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲਹਿਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਸਿਮ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਨੀਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। 1962 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਕੁਰਦ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਰਾਜਪਲਟੇ ਦੀ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ, ਲੇਕਿਨ ਰਾਦੀ ਨੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਨਵਰੀ 1963 ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਾਸਿਮ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਪਲਟੇ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
8 ਫ਼ਰਵਰੀ 1963 ਨੂੰ ਬਾਥਿਸਟ ਰਾਜ ਪਲਟਾ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਹ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਜੁਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਸਨ। ਅਲ-ਰਾਦੀ ਨੇ ਪਲਟੇ ਦੇ ਜਨਤਕ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਲਈ ਅਪੀਲ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਬਗਦਾਦ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਗਰੀਬ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 10 ਫਰਵਰੀ ਤਕ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਚਾਉ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਿਆ।
ਫੜੇ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਮੌਤ
ਨਵੇਂ ਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ  ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਤਸੀਹਿਆਂ ਦੇ ਚੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ। 20 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਅਲ-ਰਾਦੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਾਇ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਤਸੀਹਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਚਾਰ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਤਸੀਹਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
1953 ਵਿਚ, ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਥਾਮਨਾ ਨਾਜੀ ਯੋਸੇਫ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹੋਏ: ਇਮਾਨ ਹੁਸੈਨ ਅਹਿਮਦ ਅਲ-ਮਸ਼ਾਵੀ, ਸ਼ਤਾ ਹੁਸੈਨ ਅਬਦੁੱਲ ਅਲ-ਮੁਸ਼ਾਵੀ ਅਤੇ ਅਲੀ ਹੁਸੈਨ ਅਹਿਮਦ ਅਲ-ਮੁਸਾਵਾਇ।
ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1924 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1963 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਕੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਜੂਡਿਥ ਫਰੈਂਕ
ਜੂਡਿਥ ਫਰੈਂਕ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਦੋ ਵਾਰ ਲਾਂਬਡਾ ਸਾਹਿਤਕ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਰਹੀ ਹੈ, 2005 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਕ੍ਰਾਈਬੇਬੀ ਬੁੱਚ ਲਈ 17ਵੇਂ ਲਾਂਬਡਾ ਸਾਹਿਤਕ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈਸਬੀਅਨ ਡੈਬਿਊ ਫਿਕਸ਼ਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਜੈਤਾ ਰਹੀ ਅਤੇ 27ਵੇਂ ਲਾਂਬਡਾ ਵਿਖੇ ਗੇਅ ਫਿਕਸ਼ਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤੀ ਗਈ। 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਲ ਆਈ ਲਵ ਐਂਡ ਨੌ ਲਈ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਯਹੂਦੀ ਹੈ।
ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਵਾਨਸਟਨ, ਇਲੀਨੋਇਸ ਤੋਂ ਫਰੈਂਕ ਨੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਐਫ.ਏ. ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਲਈ ਬੀ.ਏ. ਅਤੇ ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਈ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਦੀ ਹਿਬਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਐਮਹਰਸਟ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਲੇਖਣੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਉਸਨੇ ਦ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਰਿਵਿਊ, ਅਦਰ ਵੌਇਸਸ ਅਤੇ ਬੈਸਟ ਲੇਸਬੀਅਨ ਲਵ ਸਟੋਰੀਜ਼ 2005 ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਮਨ ਗਰਾਊਂਡ: ਏਟੀਨਥ ਸੇਨਚ੍ਰੀ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸੇਟਰਿਕ ਫ਼ਿਕਸ਼ਨ ਐਂਡ ਦ ਪੂਅਰ (1997) ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਲਾ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸੁਹਾਨਾ ਮੇਹਰਚੰਦ
thumb| ਮੇਹਰਚੰਦ 2013 ਵਿੱਚ ਸੁਹਾਨਾ ਮੇਹਰਚੰਦ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਐਂਕਰ ਅਤੇ ਸੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਨਾਓ ਦੀ ਹੋਸਟ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਮੇਹਰਚੰਦ ਦਾ ਜਨਮ ਡਰਬਨ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਟੋਰਾਂਟੋ, ਓਨਟਾਰੀਓ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੇਹਰਚੰਦ ਰਾਇਰਸਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ। ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਕਰੀਅਰ ਇੱਕ ਚਾਚਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ ਜੋ ਉਸਦੇ ਜੱਦੀ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮੀਗਤ ਅਖਬਾਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਮੇਹਰਚੰਦ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਸੀਐਚਸੀਐਚ-ਟੀਵੀ, ਹੈਮਿਲਟਨ, ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਿੰਡਸਰ, ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਸੀਬੀਈਟੀ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਓਟਾਵਾ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ CJOH-TV, ਇੱਕ CTV ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਜਨਰਲ ਰਿਪੋਰਟਰ ਅਤੇ ਹਫਤੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਐਂਕਰ ਵਜੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ।
ਸਤੰਬਰ 1987 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 1989 ਤੱਕ, ਮੇਹਰਚੰਦ What's New, CBC-TV ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਬਰਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤਮਾਨ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਟੋਰਾਂਟੋ-ਲੰਡਨ-ਵਿੰਡਸਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਦੀ ਐਂਕਰ ਬਣ ਗਈ।
ਸਤੰਬਰ 1995 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਸੀਬੀਐਲਟੀ ਉੱਤੇ ਸੀਬੀਸੀ ਈਵਨਿੰਗ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਐਂਕਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੇਹਰਚੰਦ ਨੇ ਬਿਲ ਕੈਮਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ ਜੋ ਸੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ਵਰਲਡ ਦੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਟੈਲੀਕਾਸਟ ਨੂੰ ਐਂਕਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈਲੀਫੈਕਸ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ।ਸਤੰਬਰ 2000 ਵਿੱਚ, ਸੀਬੀਸੀ ਈਵਨਿੰਗ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਰੱਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਊਜ਼ਵਰਲਡ ਉੱਤੇ ਨਿਊਜ਼ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਲਈ ਐਂਕਰ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ, ਸੀਬੀਸੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵੀਕਐਂਡ ਨਿਊਜ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਬਣ ਗਈ।
ਮੇਹਰਚੰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਦੋ ਜੇਮਿਨੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਕੰਮ ਲਈ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਐਂਡ ਵੀਡੀਓ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਰੋਟਰੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਪੌਲ ਹੈਰਿਸ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਉਹ 36 ਸਾਲ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 30 ਸਤੰਬਰ 2022 ਨੂੰ ਸੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਮੇਹਰਚੰਦ ਭਾਰਤੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਸੰਘੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਐਡਮ ਵਾਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ।
ਮੇਹਰਚੰਦ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪਰਫਾਰਮਰਜ਼ ਫਾਰ ਲਿਟਰੇਸੀ, ਜੇਮਸ ਆਫ ਹੋਪ, ਦ ਰੈੱਡਵੁੱਡ ਸ਼ੈਲਟਰ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਐਂਡ ਚਿਲਡਰਨ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੈਰਾਪਲਜਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਦਿ ਹਸਪਤਾਲ ਫਾਰ ਸਿਕ ਚਿਲਡਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੈਸ ਮਾਰਗਰੇਟ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਸੈਂਟਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962
ਹਰਕੁਲੀਜ਼
ਹਰਕੁਲੀਜ਼ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਦੈਵੀ ਨਾਇਕ ਹਰਕੁਲੀਸ ਦਾ ਰੋਮਨ ਨਾਮ ਹੈ। ਉਹ ਯੂਨਾਨੀ ਦੇਵਤੇ ਜ਼ਿਊਸ (ਰੋਮਨ ਤੁੱਲ ਜੁਪੀਟਰ) ਅਤੇ ਨਾਸਵੰਤ ਆਲਕਮੀਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਿਥਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੂਰਬੀਰ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹਾਦਰ ਯੋਧਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸਾਹਸੀ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਦੰਤ ਕਥਾ
ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਜ਼ਿਊਸ ਦੀ ਇਛਾ ਸੀ ਕਿ ਹਰਕੁਲੀਜ਼ ਵੀ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਤਾਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਸੀ ਅਗਰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰਾਣੀ ਹੇਰਾ ਹਰਕੁਲੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਂਦੀ। ਪਰ ਹੇਰਾ ਹਰਕੁਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਚਿੜਦੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਹਰਕੁਲੀਜ਼ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਹਰੀਲੇ ਸੱਪ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਲੇਕਿਨ ਹਰਕੁਲੀਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਪਾਇਆ। ਹਰਕੁਲੀਜ਼ ਲਈ ਓਲੰਪਸ ਤੇ ਕੋਈ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਦੰਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ। ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮੇਗਾਰਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ - ਖੁਸ਼ੀ ਜੀਵਨ ਬਸਰ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਚਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਿਊਸ ਦਾ ਬੇਟਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਓਲੰਪਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਜਾ ਪੁੱਜਾ। ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਬਾਰਾਂ ਵੱਡੇ ਦੁਭਰ ਕੰਮ ਸੌਂਪੇ ਗਏ। ਹਰਕਿਊਲਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਤਾਂ ਕਰ ਲਏ ਲੇਕਿਨ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਮਿਥਿਹਾਸ
ਡੈਨਵਰ
ਡੈਨਵਰ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਾਊਂਟੀ (ਅਰਾਪਾਹੋ: Niinéniiniicíihéhe') ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਰਾਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਏਲ ਪਾਸੋ ਕਾਊਂਟੀ ਮਗਰੋਂ ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲੀ ਕਾਊਂਟੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਨਿਜ਼ਾਮ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ
ਨਿਜ਼ਾਮ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਜਾਂ ਐਚਈਐਚ ਨਿਜ਼ਾਮ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਹਵੇਲੀ, ਸਾਬਕਾ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੋਹਫ਼ੇ ਪਏ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਆਖਰੀ ਨਿਜ਼ਾਮ, ਉਸਮਾਨ ਅਲੀ ਖਾਨ, ਆਸਿਫ਼ ਜਾਹ VII ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਿਲ੍ਵਰ ਜੁਬਲੀ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਸਮੇਂ ਮਿਲੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਹੀ
ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1966 ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸਵਰਗੀ ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਐਮ. ਏ. ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਰਾਲਾ ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪਰਧਾਨ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਦਸਵੀਂ ਕਲਾਸ ਤੋ ਨਾਟਕ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ, ਡਾਕਟਰ ਆਤਮਜੀਤ ਹੋਰਾਂ  ਨਾਲ ਨਾਟਕ ਕੀਤੇ। ਦਲਜੀਤ ਸ਼ਾਹੀ ਨੇ ਜਲੰਧਰ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੰਦਲੀ ਪੈੜਾਂ, ਵਿਰਾਸਤ ਦੀਆਂ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਭਾਅ ਜੀ ਦੇ ਬਣਾਏ ਸੀਰੀਅਲ ਜੋ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਟੈਲੀਕਾਸਟ ਹੋਇਆ ਦਾਸਤਾਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ  ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਜਲੰਧਰ ਕਈ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ ਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਤੇ ਸਮਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਇਕੱਠ ਕਰਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਦਸ ਦੇ ਕਰੀਬ ਲੇਖਕ ਸੱਦੇ ਅਤੇ ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ ਦੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ ਨੁਜਹਤ,ਨੁਸਰਤ ਅਤੇ ਨਿੱਘਾਹਿੱਤ ਆਈਆਂ।
ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਹੀ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਵਕੀਲ ਹੈ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਕੂਲ  ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਫੀਸ ਮੁਆਫ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸਕੂਲ ਰਾਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ “ਇੱਕ ਗੇੜੀ ਅਮਰੀਕਾ " ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ "ਝਰੀਟਾਂ"। ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਹੀ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਬੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਰਟ ਸੈਂਟਰ ਸਮਰਾਲਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਚੀ, ਲੇਖਕ ਮੰਚ ਸਮਰਾਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।  ਉਹ ਵਕੀਲਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕਾਂ ਬਾਰੇ ਰੇਖਾ ਚਿੱਤਰ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਲਜੀਤ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੱਡੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਛਪਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਾਲਿਬ ਜੈਤੋਈ
ਤਾਲਿਬ ਜੈਤੋਈ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ।
ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਭੂਮਾਤਾ ਬਰਗੇਡ
ਭੂਮਾਤਾ ਬਰਗੇਡ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਹੈ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਬੇਇੰਸਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜਦਾ ਹੈ।  ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਦੇ ਸ਼ਿੰਗਨਾਪੁਰ ਸਥਿਤ ਸ਼ਨੀ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦ
ਜੋਸ਼ੂਆ ਫ਼ਜ਼ਲਦੀਨ
ਕਵਿਤਾ
1.ਤਾਰੇ (1960,ਨਜ਼ਮਾਂ ਤੇ ਗੀਤ
ਨਾਵਲ
1.ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਮੁੱਲ(1928)
3.ਬਰਕਤੇ(1945,ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਂ ਬੰਤੋਂ)
4.ਪਤੀ ਬਰਤਾ ਕਮਲਾ
ਕਹਾਣੀ
2.ਇਖ਼ਲਾਕੀ ਕਹਾਣੀਆਂ(1935)
3.ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ(1936)1934)
ਨਾਟਕ
1.ਦਿਹਾਤੀ ਤਲਵਾਰ(ਪੂਰਾ ਨਾਟਕ,1935)
2.ਪਿੰਡ ਦੇ ਵੈਰੀ(ਪੂਰਾ ਨਾਟਕ)
3.ਰੂਹਾਨੀ ਵਾਰਤਾ(1941,ਪੂਰਾ ਨਾਟਕ)
ਜੀਵਨੀ
ਯਸੂਅ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ(1939)
ਅਨੁਵਾਦ
1.ਅੰਜੀਲ ਸ਼ਰੀਫ਼(1961,ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ)
2.ਹਜ਼ਰਤ ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੇ ਵਾਕ (1967,ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ)
ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ
ਨਾਵਲ
ਨਾਟਕ
ਫੁਟਕਲ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ
1.The philosophy of Hindu Muslim Unity
2.The Punjab Customary Law.Tragedy of The Untouchable(1932) , 3.Separate Electorates-The Life Blood of Pakistan(1956)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਅਬੂ ਬਕਰ
ਅਬੂ ਬਕਰ ‘ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਆਬੀ ਕ਼ੁਹਾਫ਼ਾ ਅਸ-ਸਿਦੀਕ਼ (أبو بكر عبد الله بن أبي قحافة الصديق; 573 CE – 23 August 634 CE) ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਬੂ ਬਕਰ ),  ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਦੋ ਵਰ੍ਹੇ ਛੋਟਾ ਉਸਦਾ ਸਾਥੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਔਰਤ “ਆਇਸ਼ਾ” ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੋਣ ਨਾਤੇ  —ਇਹ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਹੁਰਾ ਸੀ। ਇਹ ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋਣ ਤੇ ਹਿਜਰੀ ਸਨ 11 ਵਿੱਚ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ ਰਸੂਲਅੱਲਾ ਮੁਕ਼ਰਰ ਹੋਇਆ.  <sup class="noprint Inline-Template " style="white-space:nowrap;" contenteditable="false">[<span title="This citation requires a reference to the specific page or range of pages in which the material appears. (December 2015)">pageneeded ]  ਅਬੂ ਬਕਰ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਕਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਪਹਿਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅਬੂ ਬਕਰ ਦਾ ਜਨਮ 573 ਨੂੰ ਮੱਕਾ ਦੇ ਕਬੀਲਾ ਕੁਰੈਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖ਼ ਬਨੂ ਤਮੀਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅਬਦਾਲਕਾਬਾ ਸੀ ਤੇ 610 ਚ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਅਬਦੁੱਲਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਖਾਂਦੇ ਪੀਂਦੇ ਘਰ ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਅਰਬ ਦੇ ਰਿਵਾਜ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਉਹ ਇੱਕ ਬੱਦੂ ਟੱਬਰ ਚ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਪਾਈ। ਉਸਦੀ ਕੁਨੀਅਤ ਅਬੂਬਕਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਬਾਪ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸਮਾਨ ਬਿਨ ਅਬੀ ਕਹਾਫ਼ਾ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਉਮ ਅਲਖ਼ੀਰ ਸਲਮਾਈ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ ਪੇਸ਼ਾ ਤਿਜਾਰਤ ਅਤੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਸੀ। ਮੱਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨੂੰ ਨਿਹਾਇਤ ਮੁਅੱਜ਼ਿਜ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੁਤੁਬ ਸੀਰਤ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਤਾਰੀਖ ਦੇ ਮੁਤਾਲੇ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਅਸਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸਦੇ ਅਤੇ ਰਸੂਲ ਅੱਲ੍ਹਾ ਸਿੱਲੀ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਲੈਹਿ-ਓ-ਆਲਾ ਵਸੱਲਮ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਡੂੰਘੇ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸੰਬੰਧ ਸਨ। ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਕੋਲ ਆਉਣਾ ਜਾਣਾ, ਬੈਠਣਾ ਉਠਣਾ, ਹਰ ਅਹਿਮ ਮੁਆਮਲੇ ਉੱਤੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਰੋਜ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਸੀ। ਸੁਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕਸਾਰਤਾ ਦੇ ਸਬੱਬ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਮੁਹੱਬਤ ਕਮਾਲ ਸੀ। ਬਿਅਸਤ ਦੇ ਐਲਾਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਪ ਨੇ ਬਾਲਗ਼ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ। ਈਮਾਨ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲ-ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਖ਼ਰਚ ਕਰਕੇ ਮੁਅਜਜਨ ਰਸੂਲ ਹਜ਼ਰਤ ਬਿਲਾਲ ਸਮੇਤ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਅਜਿਹੇ ਗ਼ੁਲਾਮਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕੀਤਾ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਾਲਿਮ ਆਕਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪਾਦਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਜ਼ੁਲਮੋ ਸਿਤਮ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਨਨੀ
ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ, ਉੜੀਆ(ਓਡੀਆ), ਬੰਗਾਲੀ, ਮਰਾਠੀ, ਸਿੰਧੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਨੇਪਾਲੀ ਆਦਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਬਣਜਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰੋਮਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤਯ ਰਚਨਾ
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧਤ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ 'ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ' ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਅੱਜ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਯੱਗ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ 22 ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸੂਬੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਅਧਿਆਪਨ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ
ਹਿੰਦੂ, ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਜੈਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਸ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਤੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਵੀ ਕਈ ਲਿਖਤਾਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਰਡਾਰ
ਰਡਾਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:radar) ਇੱਕ ਆਬਜੈਕਟ-ਡਿਸਟੈਕਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਹੈ ਜੋ ਰੇਡੀਓ ਤਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਚੀਜ ਦੀ ਰੇਜ਼, ਐਂਗਲ, ਜਾਂ ਗਤੀ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ਾਂ, ਪੁਲਾੜ ਯੰਤਰ, ਗਾਈਡਡ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ, ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ, ਮੌਸਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਡਾਰ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਲਹਿਰਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਐਂਟੀਨਾ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਐਂਟੀਨਾ (ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਐਂਟੀਨਾ ਹੀ ਟ੍ਰਾਂਸਿਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਇੱਕ ਰਸੀਵਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ (ਜੋ ਕੀ ਆਬਜੈਕਟ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਟਰ ਤੋਂ ਰੇਡੀਓ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਆਬਜੈਕਟ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਰਸੀਵਰ ਵੱਲ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਬਜੈਕਟ ਦੇ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਗਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਡਾਰ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਡਾਰ ਨੂੰ ਪਿਹਲੀ ਵਾਰ ਨਾਮ ਸੰਨ 1940 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ, ਰੇਡੀਓ ਡਿਟੈਕਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰੇਂਜਿੰਗ ਜਾਂ ਰੇਡੀਓ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਰੇਂਜਿੰਗ। ਸ਼ਬਦ  ਰਾਡਾਰ  ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਾਮ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਊਬਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
1492 ਵਿੱਚ ਇਤਾਲਵੀ ਐਕਸਪਲੋਰਰ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਕੋਲੰਬਸ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਊਬਾ ਦਾ ਟਾਪੂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੇਸੋਮਰਿਕਨ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦਾ ਵਸੇਬਾ ਸੀ। ਕੋਲੰਬਸ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਿਊਬਾ ਇੱਕ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਕਲੋਨੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਹਵਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ ਗਵਰਨਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫ਼ਲੋਰਿਡਾ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸਪੇਨ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1762 ਵਿੱਚ, ਹਵਾਨਾ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਰਤਾਨੀਆ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਸਪੇਨੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਲਮਕਵੀਂ ਸਪੈਨਿਸ਼-ਅਮਰੀਕਨ ਜੰਗ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 1898 ਵਿੱਚ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਸਪੇਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਾਢੇ ਡੇਢ ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ, ਕਿਊਬਾ ਨੇ 1902 ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ, ਕਿਊਬਾ ਗਣਤੰਤਰ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਰਥਕ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਿਲਸਲਾ ਵੀ ਦੇਖਿਆ। ਫਿਰ 26 ਜੁਲਾਈ ਦੀ ਮੂਵਮੈਂਟ ਚੱਲੀ ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਫੀਡਲ ਅਤੇ ਰਾਉਲ ਕਾਸਟਰੋ ਰੁਜ਼ ਕੋਲ ਸੀ। ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ 1953-59 ਦੌਰਾਨ ਕਿਊਬਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੌਰਾਨ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਫੁਲਗੈਂਸੀਓ ਬਤਿਸਤਾ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਤੋਂ ਲਾਹ ਦਿੱਤਾ।  ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਊਬਾ ਦਾ ਰਾਜਭਾਗ ਕਾਸਟਰੋ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕਿਊਬਾ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਰਾਜ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।   ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਲੱਗ ਥਲੱਗ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਵਾਂਗ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨ ਜਾਰੀ ਹਨ।    ਘਰੇਲੂ ਆਰਥਿਕ ਸੁਧਾਰ ਵੀ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਨ।
ਪੂਰਵ-ਕੋਲੰਬੀਆਈ ਇਤਿਹਾਸ
ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ 4ਥੇ ਮਿਲੇਨੀਅਮ ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।  ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਿਊਬਨ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਾਈਟ, ਲੇਵੀਸਾ, ਲਗਪਗ 3100 ਈਪੂ ਤੋਂ 2000 ਈਪੂ ਦੀ ਹੈ।  2000 ਈਪੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਈਟਾਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਗਿਣਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਕੇਓ ਰੇਡੋਂਡੋ ਅਤੇ ਗੁਆਏਬੋ ਬਲੈਂਕੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਹ ਨੀੋਓਲਿਦਕ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੇ ਭੂਮੀ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਸ਼ੈੱਲ ਟੂਲ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡੈਗਰ ਵਰਗੇ ਗਲੈਡੀਓਲੀਤੋਸ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਰਮਕਾਂਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਸਨ।  ਕੇਓ ਰੇਡੋਂਡੋ ਅਤੇ ਗੁਆਏਬੋ ਬਲੈਂਕੋ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮਾਹੀਗੀਰੀ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਗੁਜ਼ਾਰੇਯੋਗ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਸੀ।
ਕੋਲੰਬਸ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਗੁਆਨਾਜਟਾਬੇ, ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕਿਊਬਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਨੂੰ ਟਾਇਨੋ ਅਤੇ ਸਿਬੋਨੀ ਸਮੇਤ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਫਲਿਆਂ ਨੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਦੂਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਲੋਕ ਕੈਰੀਬੀਅਨ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਗਏ ਸਨ।
ਟਾਇਨੋ ਅਤੇ ਸਿਬੋਨੀ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਆਰਾਵਕ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਯੂਰਪੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਉਹ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ, ਫਿਰ ਉਹ ਟਾਪੂ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਧ ਗਏ ਸੀ। ਸਪੇਨੀ ਡੋਮੀਨੀਕਨ ਪਾਦਰੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਬਾਰਟੋਲੋਮੇ ਡੇ ਲਾਸ ਕਾਾਸਸ ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਕਿ 15 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਕਿਊਬਾ ਦੀ ਟਾਇਨੋ ਆਬਾਦੀ 350,000 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਟਾਇਨੋ ਲੋਕ ਯੁਕੋਟ ਰੂਟ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਅਤੇ ਕੇਸਾਵਾ ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਕਾਉਂਦੇ। ਉਹ ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਵੀ ਉਗਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਆਲੂ ਖਾਂਦੇ ਸਨ। ਇੰਡੀਅਨਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ "ਜੋ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਸਨ, ..."।
ਸੂਚਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ
ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ
[[ਤਸਵੀਰ:First_Tractor_Company_-_old_working_model_-_01.jpg|right|thumb|ਪਹਿਲਾ ਟ੍ਰੈਕਟਰ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ, ਚੀਨ ਦੇ ਹੈਨਾਨ, ਜ਼ੀਨਬੂ ਟਾਪੂ ਤੇ.
]] ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਧਾਤੂ (ਇਕ ਲਗਾਤਾਰ ਟ੍ਰੈਕਡ ਟਰੈਕਟਰ) ਹੈ ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਮੈਟਲ ਪਲੇਟ (ਇੱਕ ਬਲੇਡ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ, ਰੇਤ, ਮਲਬੇ ਜਾਂ ਉਸਾਰੀ ਜਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਧੱਕਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਸੰਘਣੀ ਸੰਕੁਚਿਤ ਸਾਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਵਰਗੇ ਉਪਕਰਣ (ਇੱਕ ਰਿਪਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)।
ਬੁਲਡੋਜਰਜ਼ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸਾਈਟਾਂ, ਖਾਣਾਂ ਅਤੇ ਖਾਣਾਂ, ਫੌਜੀ ਬੇਸਾਂ, ਭਾਰੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਫੈਕਟਰੀਆਂ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ "ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ" ਸ਼ਬਦ ਸਹੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਟਰੈਕਟਰ (ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਟ੍ਰੈਕਡ) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡੋਜ਼ਰ ਬਲੇਡ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਵਰਣਨ
[[ਤਸਵੀਰ:CAT-D10N-pic001.jpg|thumb|ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਪੇਂਕ ਰਿਪਰ ਨਾਲ ਲੈਸ ਇੱਕ ਕੈਰੇਰਪਿਲਰ ਡੀ.ਐੱਨ.10 ਬੱਲਡੋਜ਼ਰ।
]] ਅਕਸਰ ਬਹੁਤੇ ਬਲਡੋਜ਼ਰ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਟ੍ਰੈਕ ਵਾਲੇ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਟ੍ਰੈਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮੋਟੇ ਖੇਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਾਈਡ ਟ੍ਰੈਕ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ (ਘਟੀਆ ਦਬਾਅ ਘਟਾਉਣ) ਤੇ ਬਲਡੋਜ਼ਰ ਦੇ ਵਜ਼ਨ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਹ ਰੇਤਲੀ ਜਾਂ ਗੰਦੇ ਗਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਰੋਕਥਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਾਧੂ ਚੌੜੇ ਟਰੈਕਾਂ ਨੂੰ ਸਟਾੱਕ ਟਰੈਕ ਜਾਂ ਐਲ ਪੀ ਐਲ (ਘੱਟ ਜ਼ਮੀਨੀ ਦਬਾਅ) ਟਰੈਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬੁਲਡੋਜਰਜ਼ ਕੋਲ ਟ੍ਰਾਂਸਮੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਟਰੈਕ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਟ੍ਰੈਕਟਿਵ ਬਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਬਲੋਡੋਜਰ ਅਕਸਰ ਸੜਕ ਦੀ ਉਸਾਰੀ, ਉਸਾਰੀ, ਖਣਿਜ, ਜੰਗਲਾਤ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਕਲੀਅਰਿੰਗ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੋਬਾਈਲ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਧਰਤੀ-ਚਲਦੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਕ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ ਇੱਕ ਪਹੀਏ ਵਾਲੀ ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਾਰ-ਪਹੀਏ ਦਾ ਚਾਰ-ਪਹੀਆ-ਡਰਾਇਵ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ, ਸਪਸ਼ਟ ਸਟੀਅਰਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਹੈ। ਬਲੇਡ ਸੰਕੇਤ ਜੋੜ ਦੇ ਅੱਗੇ ਮਾਊਂਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਐਂਟੀੁਏਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਲਡੋਜ਼ਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਟੂਲ ਬਲੇਡ ਅਤੇ ਰਿਪਰ ਹਨ।
ਸ਼ਬਦ "ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ" ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਨਿਰਮਾਣ ਵਾਹਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੱਡੇ ਮੋਰੀ ਲੋਡਰ ਲਈ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਲੇਡ
[[ਤਸਵੀਰ:Wintershall_Monte_Kali_01.jpg|thumb|ਬੁਲਡੌਜ਼ਰ ਬਲੇਡ
]] ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ ਬਲੇਡ ਟਰੈਕਟਰ ਦੇ ਮੋਹਰੇ ਭਾਰੀ ਮੈਟਲ ਪਲੇਟ ਹੈ, ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਧੱਕਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰੇਤ, ਮਿੱਟੀ, ਮਲਬੇ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਡੋਜਰ ਬਲੇਡ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਬਲੇਡ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫਰੇਮ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਕੋਣ ਤੇ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰ ਹੋਰ 'ਟਿਲਟ ਸਿਲੰਡਰਾਂ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਦੋਂ ਗਲੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕੋਣ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਬਲੇਡ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਕਿਨਾਰੇ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਜਿਵੇਂ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਲਈ।
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ ਨੂੰ "ਟੋਕਰੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਟੁਕੜੇ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਧੱਕਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1883 ਵਿੱਚ ਜੇਮਸ ਪੋਰਟਿਅਸ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਫਰੇਸਨੋ ਸਕਰਾਪਰ, ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਡਿਜਾਈਨ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਕੱਟ ਤੋਂ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਰ ਮੈਦਾਨ (ਭਰਨ) ਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡੇਜਰ ਬਲੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੇਂਦਰ ਭਾਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ "ਬਲਦ ਬਲੇਡਜ਼" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਿੱਪਰ
[[ਤਸਵੀਰ:Liebherr_724_Planierraupe_4.jpg|thumb|ਮਲਟੀ-ਸ਼ੈਕ ਰਿਪਰ
]] ਰਿਪਰ ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਲੰਬੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਖਰਗੋਸ਼ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ (ਸਿੰਗਲ ਸ਼ੰਕ / ਵੱਡੀ ਆਰਪੀਰ) ਜਾਂ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ (ਮਲਟੀ ਸ਼ੰਕ ਦੀਆਂ ਕੁਰਸੀ) ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਭਾਰੀ ਤਿੱਖਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਪਿਸਟ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਿਪਰ ਸ਼ੈਕ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਯੋਗ ਟੰਗਸਟਨ ਸਟੀਲ ਅਲਲੀ ਟਿਪ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਬੂਟ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਟਣਾ ਭਰੀ ਪੱਟੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਸਤਹ ਦੇ ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਫੁੱਟਪਾਥ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਲਈ ਆਸਾਨ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਰੇਡਿੰਗ ਹੋ ਸਕੇ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਚਟਾਨੀ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਸਖਤ ਧਰਤੀ (ਜਿਵੇਂ ਪੁਡੌਲ ਮੱਖਣ) ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਅਟੁੱਟ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਵਾਈਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਲਾਵਾ ਵਹਾਓ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਤਪਾਦਕ ਭਾਰੀ ਬੁੱਢੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਲਾਵਾ ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਸਤ੍ਹਾ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਜਾਂ ਦਰੱਖਤ ਲਗਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਬੱਲਡੌਜ਼ਰਜ਼ ਟੁੰਡਬੱਸਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਇੱਕ ਘੱਟ ਆਮ ਰੀਅਰ ਅਟੈਚਮੈਂਟ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਸਪਾਈਕ ਹੈ ਜੋ ਹਰੀਜੱਟਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਫੁਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਉਭਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਟੁੰਡਬੂਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਟੁੰਡ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਟੁੰਡਬੱਸਟਰ ਵਾਲਾ ਬੂਲੋਡਰਜ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਬਰੱਸ਼-ਰੈਕ ਬਲੇਡ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰਮਾਤਾ
ਔਫ-ਹਾਈਵੇ ਰਿਸਰਚ ਦੁਆਰਾ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ 2010 ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅੰਕੜੇ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ੰਤੂਈ ਬਿੱਲੋਡਜ਼ਰਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਤਪਾਦਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 10,000 ਜਾਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 5 ਕੈਰੇਲਰ-ਕਿਸਮ ਡੋਜਰ ਬਣੇ। ਇਕਾਈਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਅਗਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ ਕੈਟੇਰਪਿਲਰ ਇੰਕ. ਜਿਸ ਨੇ 6,400 ਯੂਨਿਟਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ।
ਕੋਮਾਟਸੂ ਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਡੀ 575 ਏ, 1991 ਵਿੱਚ ਡੀ 757 ਏ -2 ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਡੀ 575 ਏ -3 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਾਹਨ
ਗੁਰਦੀਪ ਕੋਹਲੀ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਗੁਰਦੀਪ ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਇਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਕ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰਦੀਪ ਨੇ 10 ਦਸੰਬਰ 2006 ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਪੁੰਜ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸੰਜੀਵਨੀ ਵਿਚ ਉਸਦਾ ਸਹਿ-ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
ਗੁਰਦੀਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੀ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਫਲਗੁਨੀ ਪਾਠਕ ਦੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵੀਡੀਓ "ਹੇਰੇ ਮੇਰੀ ਹੁਈ ਗੁਲਾਬੀ" ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਸੰਜੀਵਨੀ ਵਿਚ ਡਾ: ਜੂਹੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ 'ਸਿੰਧੂਰ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਕਾ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਰਜੁਨ ਪੁੰਜ ਨਾਲ ਸਟਾਰ ਵਨ ਦੇ 'ਜੇੱਟ ਸੈੱਟ ਗੋ' ਅਤੇ 'ਨੱਚ ਬੱਲੀਏ 2' ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਕਸਮ ਸੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਨੀਤਾ ਵਾਲੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਬਾਨੀ ਜੈ ਵਾਲੀਆ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ 'ਬੈਸਟ ਆਫ ਲੱਕ ਨਿੱਕੀ' ਵਿੱਚ ਹੇਮਾਨੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜ਼ੀ ਖਾਨਾ ਖਜਾਨਾ 'ਤੇ ਬੱਚਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਏ.ਬੀ.ਸੀ. (ਆਲ ਅਬਾਉਟ ਕੁਕਿੰਗ) ਨਾਮ ਦੇ ਕੁਕਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦੀਆ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ ਅਤੇ ਦਿਲ ਕੀ ਬਾਤੇਂ ਦਿਲ ਹੀ ਜਾਨੇਂ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਸੇਠਜੀ ਵਿੱਚ "ਸੇਠਜੀ" ਅਹਿਲਿਆ ਦੇਵੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰੋਨਿਤ ਰਾਏ ਅਤੇ ਮੋਨਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਏ.ਐਲ.ਟੀ.ਬਾਲਾਜੀ ਦੇ 'ਕਹਿਨੇ ਕੋ ਹਮਸਫ਼ਰ ਹੈਂ' ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ ਦਾਸਤਾਨ-ਏ-ਮੁਹੱਬਤ: ਸਲੀਮ ਅਨਾਰਕਲੀ ਵਿਚ ਜੋਧਾ ਬਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਸੰਜੀਵਨੀ 2 ਵਿੱਚ ਡਾ. ਜੂਹੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 12 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਫ਼ਿਲਮ
ਗੁਰਦੀਪ ਨੇ ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਉਡੀ ਰਾਠੌਰ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇਵਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਨਾਮਿਕਾ ਬਾਨੀ ਵਜੋਂ ਸਾਲ 2019 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਸਟੂਡੈਂਟ ਆਫ ਦ ਈਅਰ 2' ਵਿਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਆਈ. ਸੇਰੇਬਰੀਆਕੋਵ
ਈਗਰ ਦਮਿਤਰੀਏਵਿੱਚ ਸੇਰੇਬਰੀਆਕੋਵ (Игорь Дмитриевич Серебряков; 27 ਨਵੰਬਰ 1917 - 1998) ਰੂਸੀ ਸੋਵੀਅਤ ਭਾਰਤ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ਕਾਰ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਗੋਰ ਰਾਬਿਨੋਵਿਚ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ-ਰੂਸੀ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸੇਰੇਬਰੀਆਕੋਵ ਦਾ ਜਨਮ ਰੂਸ ਦੇ ਮਰੀਓਪੋਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 27 ਨੰਵਬਰ, 1917 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮੌਤ 1998 ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਟਰੇਚਰ: ਏ ਬ੍ਰੀਫ਼ ਆਊਟਲਾਈਨ
ਆਈ. ਸੇਰੇਬਰੀਆਕੋਵ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ‘ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ “ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ :ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਰੇਖਾ” ਸੇਰੇਬਰੀਆਕੋਵ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆਂ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ। ਬਾਹਰਲੇ ਮੁਲਕ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖਿਆਂ ਗਿਆ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਹੈ।
‘’ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਦਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਗਰਸਾਂ-ਦ-ਤਾਸੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ,ਜੋ ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ।‘’14
ਸੇਰੇਬਰੀਆਕੋਵ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰੂਸੀ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ,ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਰੇ ਉਸਦੀ ਅਜਿਹੀ ਰੁਚੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਸਬੂਤ ਉਸਦੀ ਪੁਸਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ 1968 ਵਿੱਚ ਨਾਊਕਾ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਸੈਂਟਰਲ ਡੀਪਾਰਟਮੈਂਟ ਔਂਫ ਉਰੀਐਂਟਲ ਲਿਟਰੇਚਰ ਮਾਸਕੋ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੌਲਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜੀ ਅਨੁਵਾਦ ਟੀ.ਏ. ਜੈਲੀਟ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ 1971 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਸੇਰੇਬਰੀਆਕੋਵ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਵਿਚਾਰਿਆ ਹੈ
1.   ਸੂਰਮਿਆਂ ਦਾ ਵਿਰਸਾ        2.ਨਵੇਂ ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿਚ
1)   ਸੂਰਮਿਆਂ ਦਾ ਵਿਰਸਾ              ਆਰੰਭ ਤੋਂ 1849 ਤੱਕ
·      ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ
·      ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸੋਮੇ
·      ਰੋਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ
·      ਵਾਰਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਇਕ
·      ਪੀੜਾਂ ਦੀ ਅੱਗ
·      ਜੁਲਾਹਿਆਂ ਅਤੇ ਚਮਾਰਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ
·      ਮੀਰੀ ਤੇ ਪੀਰੀ
·      ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ੇਰ
2.ਨਵੇਂ ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ               1849 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ
·      ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੇ ਮੋੜ ਉੱਤੇ
·      ਜੱਟ ਉਹ ਮੇਰੇ ਮਿਤ੍ਰ ਹਨ
·      ਵਿਅੰਗ ਦੇ ਤੀਰ
·      ਨਵਾਂ ਬੀਜ
·      ਨਵੇਂ ਨਾਇਕ
·      ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਉਪਜਿਆ ਸਾਹਿਤ
·      ਯੁੱਗ ਦੀ ਅਵਾਜ
ਅਜਿਹੇ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਉੱਕਾ ਹੀ ਅਣਜਾਣ ਹੈ। ਸੇਰੇਬਰੀਆਕੋਵ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਦੇ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਾਫੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹਨ। ਨਾਥ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਿਖਾਈ ਹੈ।
‘’ਨਾਥ ਜਿਸਦੇ ਅਰਥ ਹਨ ‘ ਰੱਖਿਅਕ ‘ਹਿੰਦੂ ਜਾ ਬੋਧੀ ਫਿਰਕੇ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਥਾਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦ,ਬੁੱਧ ਮੱਤ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਹੋਰ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਖਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਿਖਸ਼ਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਲੱਛਣ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤਕ ਤਰਕਵਾਦ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਖਦੇ ਸਨ।‘’16
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ –ਪਰੰਪਰਾ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਉਹ ਇਸ ਤਰਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ :
‘’ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਰਾਹੀਂ ਚਲ ਰਹੇ ਮੂਲ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਤੱਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੇਵਲ ਹਿੰਦੂ,ਪੰਡਤਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਚਿੰਤਕਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਸਗੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨੀ ਹੀ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਜੁਲਾਹੇ ਅਤੇ ਚਮਾਰ ਵੀ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਭਾ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਮਾਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।‘’17
ਸੇਰੇਬਰੀਆਕੋਵ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਾਗ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਲਿਖਦਾ ਹੈ :
‘’ਬਰਤਾਨਵੀ ਬੰਦੂਕਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੋਰ ਉੱਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਕਬਜੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰਚ 29,1849 ਨੂੰ ਇਹ ਐਲਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਤੋਰ ਉੱਤੇ ਉਰਦੂ,ਫਾਰਸੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।.... ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪੱਖ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ, ਸਮੇਤ ਇਸਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ।‘’18
ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਨੂੰ ਜੋ ਵਿਲੱਖਣ ਗੁਣ-ਲੱਛਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਹਨ,ਉਨਾ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:
·      ਡਾ. ਸੇਰੇਬਰੀਆਕੋਵ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਜਮਾਤੀ ਦਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦਰਦ ਵਰਗੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਜਮਾਤੀ ਦਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਰਸ਼ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਮਾਤੀ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਤੀ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਕਾਫੀ ਲਾਹੇਵੰਦ ਸਿੱਟੇ ਉਪਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਡਾ. ਸੇਰੇਵਰੀਆਕੋਵ ਨੇ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
·      ਸੇਰੇਬਰੀਆਕੋਵ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ,ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰਵ –ਆਗ੍ਰਹਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵਿਭਿੰਨ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਲੱਛਣ ਬੜਾ ਘੱਟ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
·      ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਸੰਯੋਜਨ ਸਮੇਂ ਸੇਰੇਬਰੀਆਕੋਵ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਹੀ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੇਖਕਾਂ/ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੁੱਲਪਰਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਲਿਆਂਦੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਬਹੋਲਾ
ਬਹੋਲਾ (ਐਡਜ਼ /ædz/) ਜਾਂ ਤੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਖੋਦਣ ਵਾਲਾ ਉਪਕਰਣ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਕੁਹਾੜੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਖੋਦਣ ਵਾਲਾ ਪੱਤਾ ਹੱਥੇ ਦੇ ਸਮਾਂਤਰ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੰਬਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਹੋਲੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੱਥੀਂ ਲੱਕੜ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਘੜਨ ਜਾਂ ਤਰਾਸਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਐਡਜ਼ ਦੇ ਦੋ ਮੁਢਲੇ ਰੂਪ ਹਨ- ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਹੈਂਡਲ ਵਾਲਾ ਸੰਦ - ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਦੋਹਾਂ ਹਥਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਹੱਥੀ ਵਾਲਾ ਸੰਦ। ਕਠੋਰ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਖੁਦਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਇੱਕ ਸੰਦ ਨੂੰ ਕੁਦਾਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਖਾਣਾ ਸੰਦ
ਧਾਰੀਵਾਲ, ਪਿੰਡ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਪੱਟੀ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਿਲਾਨ
ਮਿਲਾਨ ( or ;  Milano ; Lombard, Milanese variant: Milan )  ਇਟਲੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਂਬਾਰਦੀਆ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਮੂਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 13 ਲੱਖ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 50 ਲੱਖ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ 5ਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਗਈ ਜਿਸਨੂੰ ਵੱਡਾ ਮਿਲਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਆਬਾਦੀ 70 ਤੋਂ 100 ਲੱਖ ਹੈ  ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਨ, ਬੇਰਗਾਮੋ, ਕੋਮੋ, ਲੇਚੋ, ਲੋਦੀ, ਮੋਂਸਾ ਤੇ ਬਰੀਆਂਸਾ, ਪਾਵੀਆ, ਵਾਰੇਸੇ ਅਤੇ ਨੋਵਾਰਾ ਸੂਬੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ
400 ਈਪੂ ਦੌਰਾਨ ਕੈਲਟਿਕ ਇੰਸੂਬਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਿਲਾਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 222 ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਰੋਮਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਮੇਦੀਓਲੈਨਮ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਭਾਰਤੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਕੁਨੂ
ਕੁਨੂ  ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਈਸਟਰਨ ਕੇਪ ਪ੍ਰਾਂਤ, 32 km ਵਿੱਚ ਬੱਟਰਵਰਥ ਅਤੇ ਮਥਾਥਾ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਤੇ ਮਥਾਥਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ 2020
2 ਮਾਰਚ, 2020 ਨੂੰ, ਸਾ ਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕੋਵਿਡ -19 ਇਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ।
ਮਾਰਚ 2020
ਸਾਊਦੀ ਅਰੇਬੀਆ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ -19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਸਾਂ ਦੇ ਸਿੰਡਰੋਮ ਕੋਰੋਨਵਾਇਰਸ 2 (ਸਾਰਸ-ਕੋਵੀ -2) ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ. 2 ਮਾਰਚ, 2020 ਨੂੰ, ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਾ Saudiਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਕੇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। [2] 8 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਸਾ Saudiਦੀ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ 150 ਦੇ ਕਰੀਬ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਭਤੀਜੇ, ਫੈਸਲ ਬਿਨ ਬਾਂਦਰ ਅਲ ਸਾ corਦ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਵਾਇਰਸ ਦੀਆਂ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਕੁਸ਼ਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇੰਟੈਂਸਿਵ ਕੇਅਰ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।  20 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ, ਰਾਜ ਦੇ 354,527 ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਏ ਕੇਸ ਹਨ, ਜੋ ਅਰਬ ਖਾੜੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 341,956 ਬਰਾਮਦਗੀ ਅਤੇ 5,729 ਮੌਤਾਂ ਹਨ।
ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ
27 ਫਰਵਰੀ 2020 ਨੂੰ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਮੱਕਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਉਮਰਾਹ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਮਦੀਨਾ ਵਿੱਚ ਪੈਗੰਬਰ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਥੇ ਸਾਰਸ-ਕੋਵ -2 ਦਾ ਜੋਖਮ ਸੀ।
5 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਮੱਕਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਮਸਜਿਦ ਅਤੇ ਨਬੀ ਦੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਾਲੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਸਬੰਦੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਮਹਾਨ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
19 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੱਕਾ ਅਤੇ ਮਦੀਨਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਸਜਿਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਨਮਾਜ਼ ਅਤੇ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
20 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੱਕਾ ਅਤੇ ਮਦੀਨਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਵਿੱਤਰ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵਿਖੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਨਿਕਾਸੀ
2 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ, ਕੱਢੇ ਗਏ 10 ਸਾਊਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੁਹਾਨ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਕੋਵਿਡ -19 ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਟੈਸਟਾਂ ਦਾ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਧੂ ਹਫਤਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ
6 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਵਸਨੀਕਾਂ 'ਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ' ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ 2 ਫਰਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧੀ ਯਾਤਰੀ ਉਡਾਣਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
20 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਉਡਾਣਾਂ, ਰੇਲ, ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀਆਂ ਨੂੰ 14 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵਾਂ ਉਪਾਅ ਸਵੇਰੇ 6 ਵਜੇ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, ਜਿਹੜਾ (ਏਐਸਟੀ) ਸ਼ਨੀਵਾਰ 2- ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਸੀਮਾ ਸ਼ੁਲਕ ਕੰਟਰੋਲ
28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਮੱਕਾ ਅਤੇ ਮਦੀਨਾ ਵਿੱਚ ਖਾੜੀ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਪਰਿਸ਼ਦ (ਜੀਸੀਸੀ) ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਜੀਸੀਸੀ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਜੋ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ 14 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਸਾ ਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਲਾਕਡਾਊਨ ਖੇਤਰ
8 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ 'ਤੇ ਕਤੀਫ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ' ਤੇ ਸਾਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਰੋਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਤੀਫ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੀਮੇਂਟ ਬਲਾਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮੁੱਖ ਸੜਕ' ਤੇ ਸੜਕ ਦੇ ਅੜਿੱਕੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਕਤੀਫ ਦੇ ਸਨ। 30 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਜੇਦਾਹ ਗੋਵਰਨੇਰੇਟ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਰਫਿਊ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਐਂਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੱਕਾ ਅਤੇ ਮਦੀਨਾ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਕਰਫਿਊ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹੋਰ ਉਪਾਅ
7 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸਾਰੇ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ 2020 ਸਾਊਦੀ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਜੋ 23 ਮਾਰਚ ਨੂੰ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਹੋਣੀਆਂ ਸਨ, ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਨੋਟਿਸ ਤਕ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  14 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਅਗਲੇ ਨੋਟਿਸ ਆਉਣ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸਟੇਡੀਅਮਾਂ, ਖੇਡ ਕੇਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਜਿੰਮ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
8 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਬੰਦ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਬਲਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
14 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਮਿਉਂਸਪਲ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਜ਼ੋਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਦੀ ਨਸਬੰਦੀ ਅਤੇ ਹਵਾਦਾਰ ਬਣਾਉਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
15 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਫਾਰਮੇਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਪਰਮਾਰਕੀਟਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ, ਕਾਫੀ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਪਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ 2020 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019-20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ
ਤੁਗਾਲਾ ਮੈਨੁਇਲਾ
ਤੁਗਾਲਾ ਮੈਨੁਇਲਾ ਤੁਵਾਲੂ ਦੇ ਇੱਕ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 21 ਜੂਨ 1994 ਤੋਂ 26 ਜੂਨ 1998 ਵਿੱਚ,ਤੁਵਾਲੂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਏਲਿਜਾਬੇਥ ਦੂਸਰੀ ਦੁਆਰਾ, ਤੁਵਾਲੂ ਦੇ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਮਤਲਬ ਮਹਾਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਪਦ ਉੱਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਨਿੱਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਸਕ ਦੇ ਕਰਤੱਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਹਿਕ ਗੁਲ
ਮਹਿਕ ਗੁਲ (ਜਨਮ 2000) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 42ਵੇਂ ਸ਼ਤਰੰਜ ਓਲੰਪੀਆਡ ਵਿੱਚ ਵੂਮੈਨ ਕੈਂਡੀਡੇਟ ਮਾਸਟਰ (WCM) ਦਾ FIDE ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹੈ ਉਸਨੇ 45 ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ
ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੁਲ ਨੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖੇਡਣਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਜੂਨ 2012 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਕੋਚਿੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਉਸਨੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 40ਵੇਂ ਸ਼ਤਰੰਜ ਓਲੰਪੀਆਡ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਕੂ, ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ 42ਵੇਂ ਸ਼ਤਰੰਜ ਓਲੰਪੀਆਡ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਗੁਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਡੇ ਗਏ ਗਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇ ਮੈਚ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵੂਮੈਨ ਕੈਂਡੀਡੇਟ ਮਾਸਟਰ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਲਿਟਲ ਮਾਸਟਰ ਸ਼ਤਰੰਜ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2000
ਚਮਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਵਰਤ ਕਥਾ
ਵਰਤ ਗੁਰਮਤਿ ਅਨੁਸਾਰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਉਮਰ ਨਹੀਂ ਵੱਧਦੀ।
ਵਰਤ ਕਥਾ
ਵਰਤ ਕਥਾ ਧਰਮ ਕਥਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵੰਨਗੀ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਿੱਥਾਂ, ਵਾਂਗ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਅੰਗ ਹੈ। ਇਹ ਕਥਾ, ਕਥਾ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਵਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਕਥਾ ਸੁਣੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਵਰਤ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਵਰਤ ਕਥਾ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਮਨੋਰਥ ਵਰਤ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਮਹਾਤਮਾ ਕਥਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਥਾ ਹੀ ਦਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਰਤ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਕੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਵਿਧੀਵਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਂ ਰੱਖਣ ਜਾਂ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਦੈਵੀ ਕਰੋਪੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।1
ਵਰਤ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਵਰਤ ਲਈ ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਉਪਾਸ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ‘ਉਪਵਾਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਰਹਿਣਾ। ਡਾ. ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਨੇ ਵਰਤ ਲਈ ਉਪਵਾਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਾਉਣਾ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤ ਦਾ ਅਰਥ ਸਿਰਫ਼ ਭੁੱਖਿਆਂ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਦਾਚਾਰਕ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਵੀ ਹੈ।2
ਕਰਵਾ ਦਾ ਅਰਥ
ਕਰਵਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭਰਿਆ ਬਰਤਨ ਅਰਥਾਤ ਛੋਟਾ ਘੜਾ ਜਾਂ ਕੁੱਜਾ।3
ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦਾ ਵਰਤ
ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦਾ ਵਰਤ ਸੁਹਾਗਣਾਂ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵਰਤ ਗੌਰੀ (ਪਾਰਵਤੀ-ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ) ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਰਤ ਦਾ ਦੈਵੀ ਫਲ, ਸੁਹਾਗ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਹੈ। ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦਾ ਵਰਤ ਸੁਹਾਗਣਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਔਰਤਾਂ ਨਿਰਜਲ ਰਹਿ ਕੇ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਪ੍ਰਥਾ ਹੈ ਕਿ ਵਰਤ ਦੇ ਵਿਧੀ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤਾਚਾਰੀ ਉਸ ਵਰਤ ਦੀ ਕਥਾ/ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਰਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਹਾਗਣਾਂ ਆਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ ਸਗੋਂ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣਦੀਆਂ ਹਨ।5