cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਕੋਟਾਂ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਇਤਿਹਾਸ
14 -8- 1953 ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਸੰੰਗਤਾਂ ਦੂੂੂਰੋੋਂ ਨੇੇੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰੰਡਾਂਂ ਵਿਚੋਂ ਮੰੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱੱਕਠੀਆਂਂ ਹੋ ਗਈ ਆਂ ਅਤੇ ਮੰੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇੇ ਤੋਂ ਜਗ੍ਹਾ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਪਰਗਟ ਹੋੋੋਇਆ ਅਸਥਾਨ ਛੇੇੇਵੀਂਂ ਪਾਤਸਾਹੀ ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗਵਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲੇ ਵਿੱੱਚੋੋ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਰਿਹਾ ਹੋ ਕੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬਿਰਾਜੇੇ ਸਨ। ਇੱੱਕਠੀਆਂਂ ਹੋੋੋਈਆਂ ਸੰੰਗਤਾਂ ਨੇ ਸੇੇਵਾ ਲਈ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਸਮੱੱਗਰੀ ਦੇੇੇਣ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇੇ। ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਜੋ ਵੀ ਮਨ, ਵਿੱਚ ਇੱੱਛਾ ਧਾਰ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੂੂੰਹੋੋ ਮੰੰਗੀਆਂਂ ਮੁੁੁਰਾਦਾਂਂ ਪਾਉਦਾ ਹੈ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਤਨ, ਮਨ, ਧਨ ਨਾਲ ਸੇੇਵਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾ ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਫ਼ਲ ਕਰੀਏ।
ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਮੇਲਾ
ਮੰੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਮੇੇੇਲਾ ਆਦਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਆਗਮਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਰਬ ਬੜੀ ਧੂੂੂਮ - ਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਲਾਨਾ ਜੋ ੜ ਮੇੇੇਲਾ ਹਰ ਸਾਲ 12 - 13 -14 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਵੱੱਡੀ ਪੱੱਧਰ ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਂਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਧਾਲੂ ਰੋੋੋੋਜ਼ਾਨਾ ਸਰਧਾ ਸਤਿਕਾਰ ਭੇੇੇਟ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਯਾਤਰੂੂੂਆ ਤੇ ਸੰੰਗਤਾਂ ਲਈ ਲੰੰਗਰ ਅਤੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦਾ ਸਮੁੁੱਚਾ ਪ੍ਰਬੰੰਧ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਇਹ ਮੇੇੇਲਾ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 12 _ 13 -14 ਤਿੰੰਨੇੇ ਦਿਨ ਬੜੀ ਸਰਧਾ ਨਾਲ ਮਨਾਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਮੇੇੇਲੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂਂ ਦੁੁੁਕਾਨਾਂਂ ਤੇ ਝੂੂੂਲੇ ਵੀ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਮੇੇੇਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋੋੋਟ ਪਿੰੰਡ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਹਰੋ ਵੀ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਮੇੇੇਲਾ ਦੇੇੇਖਣ ਆਉਦੇ ਹਨ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਭੀੜ ਲੱੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਮੇੇੇਲਾ ਹਰ ਸਾਲ ਬੜੀ ਧੂੂੂਮ ਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਕੰਵਰ ਗਰੇਵਾਲ
ਕੰਵਰ ਗਰੇਵਾਲ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਉਸਨੇ 6 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਗਾਉਣਾ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ | ਇਹ ਉਸਦੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸਟੇਜ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਗਾਉਣ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਨ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਕੋਟਕਪੁਰਾ ਦੇ ਐਸਬੀਸੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ | ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਐਲਬਮ "ਅੱਖਾਂ" ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ. ਉਹ ਗੀਤ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ ਸੀ | ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਾਤਰ ਕੰਵਰ ਦੇ ਗੀਤ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਕੰਵਰ ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ
ਪਾਗਲ ਦੀ ਡਾਇਰੀ (ਕਹਾਣੀ)
ਪਾਗਲ ਦੀ ਡਾਇਰੀ (1835; ਰੂਸੀ: Записки сумасшедшего, ਜ਼ਾਪੀਸਕੀ ਸੁਮਾਸਸ਼ਿਦਸ਼ੇਵਾ) ਗੋਗੋਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਓਵਰਕੋਟ ਅਤੇ ਨੱਕ ਸਹਿਤ ਪਾਗਲ ਦੀ ਡਾਇਰੀ ਗੋਗੋਲ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਨਿਕੋਲਸ ਪਹਿਲਾ ਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇੱਕ ਆਮ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਡਾਇਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਤਰ, ਪਾਪਰਿਸ਼ਚਿਨ ਦੇ ਪਾਗਲਪਣ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਗਲ ਦੀ ਡਾਇਰੀ, ਗੋਗੋਲ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਡਾਇਰੀ-ਇੰਦਰਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪਲਾਟ ਸਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਗੋਲ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ
ਰੌਟਲੈੱਜ
ਰੌਟਲੈੱਜ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ 1836 ਵਿਚ ਜਾਰਜ ਰੌਟਲੈੱਜ ਨੇ ਸਥਾਪਤ  ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਹਰ ਸਾਲ 1800 ਰਸਾਲੇ ਅਤੇ 5000 ਤਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦੀ  ਹੈ। ਇਸਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 70000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਰੌਟਲੈੱਜ ਹਿਉਮੈਨੀਟੀਸ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ  ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ  ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ  ਕੰਪਨੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ
ਕਾਨਾ ਸਿੰਘ
ਕਾਨਾ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਾਣੀ, ਨਜ਼ਮ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਆਦਿ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਂਝੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜੰਮਪਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੋਠੋਹਾਰ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਗੁਜਰਖਾਨ ਵਿਖੇ 8 ਫ਼ਰਵਰੀ 1937 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਅਜਕਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮੋਹਾਲੀ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਲੇਖਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਗਟਾ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਕਲਮ ਉਸ ਅੰਦਰਲੇ ਬਾਲਕ ਦਾ ਖਿਡੌਣਾ ਹੈ। ਹਰ ਕੌੜੇ-ਮਿੱਠੇ ਤਜਰਬੇ ਨਾਲ ਦੋ-ਚਾਰ ਹੋਣ ਵਾਸਤੇ ਇਹ ਖਿਡੌਣਾ ਉਸਨੂੰ ਤਾਕਤ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ। 2004 ਦੀ ਮਹਿਫਿਲ-ਏ-ਮੁਸ਼ਾਇਰਾ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਨਾ ਪੋਠੋਹਾਰਨ ਦੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸ੍ਰ੍ਰ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਡਮੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵੱਲੋਂ ਬਾਵਾ ਬਲਵੰਤ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀ
ਕੁੜੀ ਪੋਠੋਹਾਰ ਦੀ ਹੁਸਨਾਂ ਨੀ ਰਾਣੀ ਹਾਂ ਮੈਂ ਨੱਢੀ ਪੋਠੋਹਾਰ ਨੀ ਸੁਹਣੀ ਤੈ ਸਿਆਣੀ ਹਾਂ ਮੈਂ ਨੱਢੀ ਪੋਠੋਹਾਰ ਨੀ। ਵੱਡੀ ਥਈ ਖਾਈ ਖਾਈ ਗਰੀ ਤੈ ਛੁਹਾਰੇ ਉੱਚੀ ਥਈ ਘਿੰਨੀ ਘਿੰਨੀ ਪੀਂਘਾਂ ਨੇ ਹੁਲਾਰੇ ਪੀਢੀ ਥਈ ਕੁੱਦੀ ਕੁੱਦੀ ਢੱਕੀਆਂ ਤੈ ਕੱਸੀਆਂ ਕੂਲੀ ਥਈ ਪੀ ਪੀ ਦੁੱਧ ਮੱਖਣ ਤੈ ਲੱਸੀਆਂ ਜੰਡੀਆਂ ਤੈ ਚੜ੍ਹੀ ਚੜ੍ਹੀ ਬੇਰੀਆਂ ਉਲਾਰ੍ਹਨੀ ਹੁਸਨਾਂ ਨੀ ਰਾਣੀ ਹਾਂ ਮੈਂ ਨੱਢੀ ਪੋਠੋਹਾਰ ਨੀ।
ਹਵਾਲੇ
}
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਮੱਛਰ
ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਮੰਜਲਾਂ
ਮੱਛਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਮੰਜਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਡਾ, ਲਾਰਵਾ, ਪਿਊਪਾ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਮੱਛਰ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਟੋਭਿਆਂ, ਤਾਲਾਬਾਂ, ਗੰਦੇ ਨਾਲੇ ਨਾਲੀਆਂ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭੰਡਾਰ ਅਤੇ ਘਾਹ ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਪੜਾਅ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਦੀਨ ਮੱਛਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਜਿੰਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਖਾਧ-ਖੁਰਾਕ
ਮੱਛਰਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਖਾਧ ਖੁਰਾਕ ਫਲਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਰਸ ਹੈ। ਖੂਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਕੇਵਲ ਮਦੀਨ ਮੱਛਰ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਂਡੇ ਦੇਣ ਲਈ ਮਦੀਨ ਮੱਛਰ ਨੂੰ ਇਸਪਾਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਖੂਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਖੂਨ ਚੂਸ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮਦੀਨ ਮੱਛਰ ਆਰਾਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਖੂਨ ਹਜਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਆਂਡੇ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਮੱਛਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਕਿਸਮਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਉੱਡ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫਰ ਤੈਅ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਿਆਦਾ ਕਿਸਮਾਂ ਗਰਮ ਸਿੱਲ੍ਹੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਚਲਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਠੰਡੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਕਰਮਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਲੇਕਿਨ ਪੂਰੇ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਮਨੱਖੀ ਖੂਨ
ਮਾਦਾ ਮੱਛਰ ਜੋ ਇੱਕ ਕੀਟ ਹੈ, ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਰਾਹੀਂ ਛੱਡੀ ਗਈ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨੂੰ 100 ਫੁੱਟ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸੁੰਡ ਪਤਲੀ ਅਤੇ ਤਿੱਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁੰਡ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਨਲੀ ਰਾਹੀਂ ਥੁੱਕ ਮਨੁੱਖ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਛਰ ਦੇ ਥੁੱਕ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਲਹੂ ਨੂੰ ਜੰਮਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸੁੰਨ੍ਹ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੱਛਰ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਮੱਛਰ ਦੂਜੀ ਨਲੀ ਰਾਹੀਂ ਖ਼ੂਨ ਨੂੰ ਚੂਸਦਾ ਹੈ।
ਮੱਛਰ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਖੁਰਕ
ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਮੱਛਰ ਦੇ ਥੁੱਕ ਵਿਚਲੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰਲੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਟੀਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਜਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਹਿਸਟਾਮੀਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰੋਗ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਕਣ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਹਿਸਟਾਮੀਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਿਸਟਾਮੀਨ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਥਾਂ ਵੱਲ ਨੂੰ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਲਹੂ ਵਹਿਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸੈੱਲ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ  ਵੱਡੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨਾਲ ਨਾੜੀ  ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਥਾਂ ’ਤੇ ਖ਼ੁਰਕ ਹੋਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬੀਮਾਰੀਆਂ
ਮੱਛਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਤਿਆਰਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰੋੜਾਂ ਤੱਕ ਜਾ ਪੁੱਜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਸਾਲ 20 ਲੱਖ ਲੋਕ ਇਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬੀਮਾਰੀਆਂ -ਡੇਂਗੂ ਬੁਖਾਰ, ਪੀਲਾ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਮਲੇਰੀਏ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਅਫਰੀਕੀ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਮੱਛਰ ਦਾ ਖੂਨ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਵਿਵਹਾਰ ਏਡਜ਼ ਵਰਗੇ ਘਾਤਕ ਰੋਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਇਹ ਮਲੇਰੀਆ, ਡੇਂਗੂ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਬੁਖ਼ਾਰ ਆਦਿ ਦਾ ਵਾਹਕ ਹੈ।
ਮੱਛਰਾਂ ਨੇ ਪੀਣ-ਰਹਿਤ ਇੰਜੇਕਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਿੱਤਾ
ਓਹੀਓ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਰੋਪੜ ਦੇ ਸ਼ੋਧਕਰਤਾ ਦੇਵ ਗੁਰੇਰਾ, ਭਾਰਤ ਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਨਵੀਨ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸ਼ੋਧ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੱਛਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਣਾ ਬਿਨਾ ਪੀੜ ਦੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਬਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰਾਂ ਦੇ ਤਰਲ ਦੇ ਛਿੜਕਾ ਰਾਹੀਂ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸੁੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂਕੀ ਉਹ ਨੁਕੀਲੇ ਸਟਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਭੇਦ ਸਕੇ, ਜਿਸਦਾ ਵਰਤ ਸਾਨੂ ਬਿਨਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਈ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿਛ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਖੂਨ ਚੂਸਣ ਲਇ ਕਰਦਾ ਹੈ! ਇਹਨਾਂ ਸ਼ੋਧਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ, ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਸੂਈ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੋ ਮਾਈਕਰੋ ਸੂਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਕ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕਰਨ ਲਇ ਤਰਲ ਛੱਡਣ ਲਇ ਤੇ ਦੂਜੀ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਦੇਣ ਜਾਂ ਖੂਨ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਪੀੜ ਕਿੱਤੇ ਕੱਢਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇਗਾ! ਸੂਈ ਮੱਛਰਾਂ ਕੇ ਵਾਂਗ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਇ ਵਾਈਬਰੇਟ ਵੀ ਹੋਵੇਗੀ!
ਸਾਰੇ ਜ਼ਾਲਮ ਨਹੀਂ
ਮਾਦਾ ਅਤੇ ਨਰ ਮੱਛਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਰਸ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਦਾ ਮੱਛਰ ਹੀ ਕੱਟਦਾ ਹੈ। ਮਾਦਾ ਮੱਛਰ ਚਮੜੀ ਦੀ ਗੰਧ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਸੀਨੇ ਵਿਚਲਾ ਲੈਕਟਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਮਾਦਾ ਮੱਛਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਇਹ 160 ਫੁੱਟ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਛੱਡੀ ਗਈ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੀ ਗਈ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੱਟਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਡੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁੰਡ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲਹੂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਭੇਟ ਭਰ ਕੇ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਆਂਡੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਂਡੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਕੱਟਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਅਮੀਨੋ ਐਸਿਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੱਛਰ ਵਿੱਚ ਅੰਡੇ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਲਈ ਅਤੇ ਅੰਡਿਆਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਜੇ ਮਾਦਾ ਨੂੰ ਲਹੂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਤਾਂ ਅੰਡੇ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੱਛਰਾਂ ਦੀਆਂ ਔਸਤਨ 33 ਹਜ਼ਾਰ ਨਸਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹੀ ਜ਼ਾਲਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਦਾ ਮੱਛਰ ਹੀ  ਕੱਟਣ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਰਾਸੀਮ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਦਾ ਮੱਛਰ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੈਲੀ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅੰਡੇ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਇਸ ਲਈ ਮਾਦਾ ਮੱਛਰ ਕੱਟਦੀ ਹੈ। ਉਂਜ ਮਾਦਾ ਮੱਛਰ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਹੈ। ਮਾਦਾ ਮੱਛਰਾਂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਨਰ ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅੱਧੀ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਕੋਈ ਮੱਛਰ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਤ ਮਰੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ ਕੇਵਲ 31 ਦਿਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਰ ਮੱਛਰ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਤ ਹੀ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਾਦਾ ਮੱਛਰ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਬੇਵਕਤੀ ਮੌਤ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਸੋਡੀਅਮ ਕਲੋਰਾਈਡ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਕੇਵਲ ਨਾਂ-ਮਾਤਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਾਦਾ ਮੱਛਰ ਦੇ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅੰਡੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੀਟ ਪਤੰਗੇ
ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆਈ ਵੌਨ
ਵੌਨ (원) (ਨਿਸ਼ਾਨ: ₩; ਕੋਡ: KRW) ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੌਨ ਵਿੱਚ 100 ਜਿਓਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਵਰਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।
ਸੁਕੰਨਿਆ
ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੁਕੰਨਿਆ (Sanskrit:सुकन्या) ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਰਯਤੀ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਚਯਵਾਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਇਰਫ਼ਾਨ ਪਠਾਨ
ਇਰਫ਼ਾਨ ਖ਼ਾਨ ਪਠਾਨ (ਜਨਮ 27 ਅਕਤੂਬਰ 1984) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 2003/04 ਬਾਰਡਰ-ਗਾਵਸਕਰ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਈ ਖੇਡਣ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
1547
1547 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1540 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਇਰਫ਼ਾਨ ਪਠਾਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
1547
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਹੋਠੀਆਂ
ਹੋਠੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਸ੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਤੋਂ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਨੀਲਾਲ ਦਿਵੇਦੀ
ਮਨੀਲਾਲ ਨਭੁਭਾਈ ਦਿਵੇਦੀ (26 ਸਤੰਬਰ 1858 – 1 ਅਕਤੂਬਰ 1898) ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਲੇਖਕ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਚਿੰਤਕ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੀਲਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਈ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਬਾਲ ਵਿਆਹ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਿ ਕੀ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਪੂਰਬੀ ਸਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਉੱਚ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਘੱਟ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ "ਧਾਰਮਿਕ ਲੀਹਾਂ 'ਤੇ ਸੁਧਾਰਕ" ਮੰਨਦਾ ਸੀ।
ਮਨੀਲਾਲ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਪੰਡਿਤ ਯੁੱਗ, ਜਾਂ "ਵਿਦਵਾਨ ਯੁੱਗ" ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ - ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਾਹਿਤ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੱਛਮੀ ਮਾਡਲ ਤੋਂ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ।. ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਵੈਤ (ਗੈਰ-ਦਵੈਤ) ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਆਤਮਨਿਮੰਜਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ; ਕਾਂਤਾ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਟਕੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਾਟਕ; ਨਰੂਸਿੰਘਾਵਤਾਰ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਟਕੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਨਾਟਕ; ਪ੍ਰਣਵਿਨਿਮਯਾ, ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਰਹੱਸਵਾਦ ਦਾ ਅਧਿਐਨ; ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਸਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਆਲੋਚਨਾ ਹੈ। ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਅਦਵੈਤ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੇ ਉਸਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਆਧਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ 1893 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਧਰਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਪਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਵਿੱਤੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਉਸਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਅਸੰਭਵ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਮਨੀਲਾਲ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦੋਸਤੀ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹੋਏ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਉਸਨੂੰ 1890 ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਜਿਨਸੀ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਵੇਸ਼ਵਾਵਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿਫਿਲਿਸ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਰਿਹਾ ਅਤੇ 40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਆਧੁਨਿਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮੋਢੀ ਨਰਮਦ ਨੇ ਮਨੀਲਾਲ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬੌਧਿਕ ਵਾਰਸ ਮੰਨਿਆ। ਮਨੀਲਾਲ ਨੇ ਮਾਸਿਕ ਪ੍ਰਿਯਮਵਦਾ ਅਤੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਰਮਦ ਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ 1885 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ।
ਜੀਵਨੀ
ਮਨੀਲਾਲ ਨਭੁਭਾਈ ਦਿਵੇਦੀ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਸਤੰਬਰ 1858 ਨੂੰ ਨਡਿਆਦ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਥੋਦਰਾ ਨਗਰ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ, ਭਾਈਲਾਲ ਦਵੇ, ਨੇ ਮਨੀਲਾਲ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਨਭੁਭਾਈ ਨੂੰ ਗਿਆਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਕਦੇ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਨਭੁਭਾਈ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦਾ ਬੇਟਾ ਕਲਰਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਿੱਖੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। alt=Building of Elphinstone College, Bombay|thumb| ਮਨੀਲਾਲ ਨੇ 1880 ਵਿੱਚ ਐਲਫਿੰਸਟਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। alt=Building of Shamaldas College, Bhavnagar|thumb| ਸਮਾਲਦਾਸ ਕਾਲਜ, ਭਾਵਨਗਰ ਉਸਨੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰੱਕੀ ਦਿਖਾਈ; ਉਹ ਦੂਜੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚੌਥੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਮਨੀਲਾਲ ਤਰੱਕੀ ਤੋਂ ਨਾਖੁਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਤੀਜੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਜਿਓਮੈਟਰੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ 1875 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਸਵੀਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਬੰਬੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਜੇਮਜ਼ ਟੇਲਰ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ।
ਉਸਨੇ 1877 ਵਿੱਚ ਐਲਫਿੰਸਟਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 1880 ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ, ਉਸਨੇ ਕਾਲਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਟੋਡਿਡੈਕਟ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਨਡਿਆਦ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ 1880 ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਸਹਾਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣ ਗਿਆ। 1881 ਵਿਚ, ਉਸ ਦੀ ਬਦਲੀ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਬੰਬਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਹ 1885 ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਗਰ ਦੇ ਸਮਾਲਦਾਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਪਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ 1889 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਨਵੰਬਰ 1892 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 1893 ਤੱਕ, ਉਹ ਪਾਟਨ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਖੇ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਜੈਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਤੋਂ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬੜੌਦਾ ਰਾਜ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ, ਜਿਸਦਾ ਉਹ ਦਸੰਬਰ 1893 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 1895 ਤੱਕ ਮੁਖੀ ਰਿਹਾ। thumb| ਅਮਰ ਆਸ਼ਾ, ਮਨੀਲਾਲ ਦਿਵੇਦੀ ਦੀ ਇੱਕ [[ਗ਼ਜ਼ਲ, ਉਸਦੀ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ]]
ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1898 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1858 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats
2017 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2017, 4 ਫਰਵਰੀ, 2017 ਨੂੰ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਗਠਜੋੜ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਜਮਹੂਰੀ ਗਠਜੋੜ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਤਹਿਤ 117 ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟਿੰਗ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਚੋਣ-ਨਤੀਜੇ 11 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ ਐਲਾਨੇ ਗਏ ਸਨ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਬਹੁਮਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪੰਦਰ੍ਹਵੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ
ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਲਗਾਤਾਰ 2 ਵਾਰੀਆਂ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਮਗਰੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਬਣਾ ਚੁੱਕੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ-ਭਾਜਪਾ ਗਠਜੋੜ ਅੱਗੇ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰ ਬਨਾਉਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਜੋ ਕਿ 10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ ਉਸ ਅੱਗੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਤੇ ਕਾਬਿਜ ਹੋਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਾਰ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਲੋਕਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 13 'ਚੋਂ 4 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤਣ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਵੀ ਕੁੱਦ ਪਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸਖਤ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਣ ਦੇ ਪੂਰੇ ਆਸਾਰ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।
ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਅਗਸਤ 2016 ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2017 ਵਿੱਚ 1.9 ਕਰੋੜ ਵੋਟਰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 4 ਫ਼ਰਵਰੀ, 2017 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 78.62 ਫ਼ੀਸਦੀ ਮਤਦਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚਾਲੇ 1145 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜ ਦੇ 33 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ 6,668 ਵੀ.ਵੀ. ਪੈਟ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰਾਂ ਸਮੇਤ 33 ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਈਵੀਐਮਜ਼ ਨਾਲ ਵੀਵੀਪੈਟ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਉੱਚ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਹਲਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 22 ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰਾਂ 'ਚ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਨਵੇਂ ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਜੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 1400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਉਥੇ ਨਵੇਂ ਬੂਥ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ
ਚੌਣ ਸਮਾਸੂਚੀ
ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ 4 ਜਨਵਰੀ 2017 ਨੂੰ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
ਨਤੀਜਾ
ਇਨ੍ਹਾ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ 11 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦਲ ਨੂੰ ਬਹੁਮਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ। center|300x300px
ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਤੀਜਾ
ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2017 ਦਾ ਨਤੀਜਾ ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:left;" width=225 |ਪਾਰਟੀ (ਦਲ) ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |ਸੀਟਾਂ (ਜਿਹਨਾਂ 'ਤੇ ਚੋਣ ਲੜੀ) ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |ਸੀਟਾਂ ਬਦਲੀਆਂ ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |ਖ਼ਾਸ ਵੋਟ ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |ਵੋਟਾਂ ਜੋ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |ਬਦਲਾਵ
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਗਠਨ
11 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਆਏ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਅਕਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਕਰਾਰੀ ਹਾਰ ਹੋਈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ 12 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
16 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 26ਵੇੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 9 ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਪੰਜਾਬ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੌਣਾਂ 2019
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਚੋਣਾਂ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ)
2021 ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ
ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਲਨ
ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੇ ਕੋਲ ਜਲਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ‘ਹਰਟ ਬਰਨ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਜਲਨ ਭੋਜਨ ਨਲੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਨਲੀ ਦੀ ਸੋਜ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੇਟੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਅਤੇ ਝੁਕ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਇਹ ਜਲਨ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਰਨ
ਬੇਮੇਲ ਭੋਜਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਖੱਟੀਆਂ ਜਾਂ ਮਿਰਚ-ਮਸਾਲੇ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਣ ਨਾਲ।
ਇਲਾਜ
ਯੋਗ ਆਸਣ ਕਰੋ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਵਨਮੁਕਤ ਆਸਣ, ਸਰਵਾਂਗ ਆਸਣ, ਹਲਆਸਣ, ਵਜਰਆਸਣ, ਸ਼ੀਤਲੀ, ਸ਼ੀਤਕਾਰੀ, ਭਰਾਮਰੀ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ, ਯੋਗ ਨਿਦਰਾ ਆਦਿ। ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੋ ਵਾਰ ਕੁੰਜਲ ਕਿਰਿਆ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਚੂਰਨ ਲਓ। ਨਾਰੀਅਲ, ਚਿਰੋਂਜੀ, ਮਿਸ਼ਰੀ ਇੱਕੋ ਹਿੱਸੇ/ਭਾਰ ਦੀ ਲੈ ਕੇ ਚੂਰਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਮਚ ਭਰ ਕੇ ਖਾਓ। ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਤੋਂ 15 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਾਣੀ ਪੀਓ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਮਾਰੀਆਂ
ਸਰਗੁੰਦੀ
ਸਰਗੁੰਦੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਰੁੜਕਾ ਕਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਰੋਵਰ
ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਰੋਵਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਨਫਿਊਸ਼ਸ ਝੀਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਾਨ ਟਾਊਨ, ਕੁਫੂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਨਡੋਂਗ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਚੀਨ, ਜ਼ਿਆਓਈ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੰਚਾਈ, ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ, ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੜ੍ਹ ਕੰਟਰੋਲ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੋਵਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਝੀਲ ਨੂੰ "ਸੈਕਰਡ ਵਾਟਰ ਲੇਕ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 28 ਨਵੰਬਰ 1958 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 5 ਸਤੰਬਰ 1960 ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਜੀਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ। ਸਰੋਵਰ 264.1 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਵਾਟਰਸ਼ੈੱਡ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ 118 ਮਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਗਜੇਂਦਰ ਚੌਹਾਨ
ਗਜੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ  (ਜਨਮ 10 ਅਕਤੂਬਰ 1956), ਕਿੱਤਾਗਤ ਨਾਮ ਗਜੇਂਦਰ ਚੌਹਾਨ , ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ, ਟੀਵੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੜੀਵਾਰ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਦਾ ਰੋਲ ਨਿਭਾਉਣ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੰਸਥਾਨ (ਐਫਟੀਆਈਆਈ) ਦੀ ਗਵਰਨਿੰਗ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਿੱਠਭੂਮੀ
ਗਜੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਅਕਤੂਬਰ 1956 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨ ਤਨੇਜਾ ਤੋਂ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਲਈ ਟਿਊਟਰਸ਼ਿੱਪ ਲਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਕੈਡਮੀ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੰਸਥਾਨ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ
9 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਚੌਹਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੰਸਥਾਨ (ਐਫਟੀਆਈਆਈ) ਦੀ ਗਵਰਨਿੰਗ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਭਗਵਾਕਰਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੈ। ਇਨਕਲਾਬੀ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਏਆਈਐਸਏ) ਸਮੇਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਲਗਭਗ 29 ਦਿਨ ਤੋਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਚੇਅਰਮੈਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਕਰ ਵਿਖਾਏਗਾ। ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ, ਸੁਬਰਾਮਣੀਅਮ ਸਵਾਮੀ, ਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਕਸਲੀ ਕਹਿ ਕੇ, ਚੌਹਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪ੍ਰਚਾਰ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ। । ਭਾਰਤੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸਕਰੀਨ-ਲੇਖਕ ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਅਸਪਸ਼ਟ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੜਤਾਲ ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗੱਲਬਾਤ ਚਲਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਿਮਲ ਕੁਮਾਰ, ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਸਿਨਹਾ, ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ, ਰਜ਼ਾ ਮੁਰਾਦ, ਰਾਜਵਰਧਨ ਸਿੰਘ ਰਾਠੌਰ, ਅਤੇ ਪੇਂਟਲ। ਉਸ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਅਦਾਕਾਰ ਰਣਬੀਰ ਕਪੂਰ, ਕਲਕੀ ਕੋਚਲਿਨ, ਨਵਾਜ਼ੂਦੀਨ ਸਿਦੀਕੀ, ਅਨੂਪਮ ਖੇਰ, ਕਿਰਨ ਰਾਓ, ਜਾਹਨੂ ਬਰੂਆ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਕਪੂਰ।  ਫ਼ਿਲਮੀ ਹਸਤੀਆਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਓ, ਅਮੋਲ ਪਾਲੇਕਾਰ ਤੇ ਸੁਧੀਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਵੀ ਗਜੇਂਦਰ ਚੌਹਾਨ ਨੂੰ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ
ਬਨਸਪਤੀ
ਘਾਹ ਦਾ ਝੁਕਾਓ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਕ ਘਾਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਲੰਬਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉੱਚੇ ਘਾਹ ਪ੍ਰੈਰੀ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸਵਾਨਾ (ਵਿਰਲੇ ਘਾਹ ਅਤੇ ਰੁੱਖ) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ। left|thumb|ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਕੰਸਾਸ ਦੀ ਫਲਿੰਟ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਕੋਨੋਜ਼ਾ ਪ੍ਰੈਰੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਘਾਹ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਜੰਗਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪੌਦੇ, ਬੂਟੇ ਜਾਂ ਦਰੱਖਤ ਕੁਝ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ 'ਵਿਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ - ਜੋ ਸਵਾਨੇ (ਵਿਰਲਾਂ ਘਾਹ ਅਤੇ ਰੂੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ) ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੁਰ ਕੇ ਚਟਾਨਾਂ ਜਾਂ ਅਰਧ-ਜੰਗਲ ਘਾਹ ਦੇ ਰੂਪ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸਵੈਨਸ ਜਾਂ ਇਬਰਿਅਨ ਡੀਥੇਸਾ ਆਦਿ।
ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ,, ਜਿੱਥੇ ਸਲਾਨਾ ਬਾਰਸ਼ 500 ਤੋਂ 900 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (20 ਅਤੇ 35 ਇੰਚ) ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੀਰੇਨੀਅਲ ਘਾਹ ਅਤੇ ਰੂੜੀ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਟਿਲ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਮੁਲਾਂਕਣ
ਗ੍ਰੈਮੀਨੋਇਡਜ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰਭਾਵੀ ਜੀਵਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ[ ਉਹ ਕ੍ਰੇਟੇਸੀਅਸ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵੱਲ ਵਧੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਡਾਇਨਾਸੌਰ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ (ਕਾਈਰੋਲਿਟੀਜ਼) ਨੂੰ ਪਥਰਾਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਘਾਹ ਦੇ ਫਾਇਟੋਲਿਥ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਚੌਲ ਅਤੇ ਬਾਂਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਘਾਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪੱਛਮੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਓਸੀਨ ਅਤੇ ਪਲੀਓਸੀਨ ਯੁਗਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ, ਕੁਝ 25 ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨੇ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਾਲਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਇਆ। ਮੌਜੂਦਾ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਬਾਇਓਮਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਪਲਾਈਸਟੋਸੀਨ ਦੇ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਗਰਮ, ਸੁੱਕੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਬਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮਾਹੌਲ
ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਕਸਰ 600 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (24 ਇੰਚ) ਅਤੇ 1,500 ਮਿਮੀ (59 ਇੰਚ) ਵਿਚਕਾਰ ਔਸਤਨ ਸਾਲਾਨਾ ਦਰਜੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਔਸਤਨ ਸਾਲਾਨਾ ਤਾਪਮਾਨ -5 ਅਤੇ 20 ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ (ਵੁੱਡਵਰਡ ਐਟ ਅਲ. 2004) ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਠੰਢੇ (-20 °C) ਅਤੇ ਗਰਮ (30 °C) ਮੌਸਮ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਘਾਹ ਦਾ ਝੰਡਾ ਅਜਿਹੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਚਰਾਂਗ ਜਾਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੀ ਅੜਚਣ ਜੰਗਲੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਅਕਾਰ ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਘੱਟ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਘਣਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੱਪਾਂ ਬਾਂਦਰ ਅਤੇ ਚੁੰਝ ਦੇ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀ-ਬਾੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਸਰਵੇਖਣ
ਅਣਗਿਣਤ ਜੰਗਲੀ-ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ("ਅਨਿਯਮਿਤ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ") ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਜਾਂ "ਅਰਧ-ਕੁਦਰਤੀ" ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਰਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਰਮ-ਭੂਮੀ "ਅਰਧ-ਕੁਦਰਤੀ" ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਲਾਂਟ ਭਾਈਚਾਰਾ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਐਂਥ੍ਰੋਪੋਨਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘੱਟ ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਖੇਤੀ, ਜੋ ਇਹ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਣ ਅਤੇ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਾਹ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘਾਹ, ਸੈਜੇਜ਼, ਧੱਫੜ ਅਤੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਸ਼ਿਵ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ
thumb|ਅਗਸਤ 2022 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਿਵ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 23 ਅਗਸਤ 1986) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਪਾਰਸ
ਪਾਰਸ ਪੱਥਰ, ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਜਾਦੂਈ ਪੱਥਰ ਇੱਕ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪੱਥਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਹਰ ਧਾਤ ਸੋਨਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੱਥਰ ਦਾ ਚਰਚਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਵਰਗੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਲੱਭਣ ਦੇ ਕਈ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਪਾਰਸ ਪੱਥਰ ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਕ ਪਹੇਲੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਟੀਕ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪੱਥਰ ਦਾ ਕੇਵਲ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿੱਸੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚਰਚਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਪੱਥਰ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਮੂਲ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ
ਜੀਵਨ
ਇਹ 2010 ਤੋਂ ਸੂਹੀ ਸਵੇਰ ਨਾਂ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਲਿਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਨਾਲ਼ ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਪੰਜਾਬਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਯਤਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਖਿੱਦੋ ਖੂੰਡੀ
ਖਿੱਦੋ ਖੂੰਡੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉੱਨਤ ਰੂਪ ਹਾਕੀ ਹੈ। ਖਿੱਦੋ ਖੂੰਡੀ ਖੇਡ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆ ਕੋਲ ਆਪੇ ਬਣਾਈਆਂ ਖੂੰਡੀਆਂ(ਹਾਕੀਆਂ) ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਖਿੱਦੋ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਖਤ ਦੀ ਰਬੜ ਬਣੀ ਹੋਈ ਜਾਂ ਕਪੜੇ ਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਪੰਜ-ਸੱਤ ਖਿਡਾਰੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਖੁੱਤੀਆਂ ਕੱਢ ਕੇ ਖੂੰਡੀਆਂ ਫੜ ਕੇ ਖਲੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਹੀ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਖੁੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਦਬਾ ਕੇ ਖਿੱਦੋ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਅੱਗੇ ਲੱਗਾ ਖਿਡਾਰੀ ਖਿੱਦੋ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਖਿੱਦੋ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਫੁੰਡਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਫੁੰਡ ਜਾਏ ਤਾਂ ਖਿੱਦੇ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਖੁੱਤੀ ਮੱਲ ਕੇ ਖਲੋਤੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਲਾਂਭੇ ਹੋ ਸਕੇ ਤੇ ਖਾਲੀ ਖੁੱਤੀ ਮੱਲੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਉਹਨੂੰ ਖੁੱਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹਨੇ ਖਿੱਦੋ ਮਾਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫਿਰ ਖੂੰਡੀ ਉਹਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਅੱਗੇ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਖੇਡ ਹੁਣ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ
ਬੁਸ਼ਹਿਰ ਸੂਬਾ
ਬੁਸ਼ਹਿਰ ਸੂਬਾ (, ਉਸਤਾਨ-ਏ ਬੁਸ਼ਹਿਰ) ਇਰਾਨ ਦੇ 31 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸ ਖਾੜੀ ਉੱਤੇ ਲੰਮੇ ਤੱਟ ਨਾਲ਼ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬੰਦਰ-ਏ-ਬੁਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਸੂਬਾਈ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਜਾਣ-ਪਛਾਣ :-
ਸਭਿਆਚਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਜਿਤਨਾ ਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ । ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਹੋਂਦ ਕਾਰਨ ਸਭਿਆਚਾਰ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਨਾ ਕੇਵਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਬਾਕੀ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਤੋਂਂ ਅਲੱਗ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂਂ ਵਿਭਿੰਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਉਪਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਂਂਝ ਤੇ ਵੱਖਰੇਵੇਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ।
ਸ਼ਬਦ 'ਸਭਿਆਚਾਰ' ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਰਿਆਏ 'ਕਲਚਰ' ਸ਼ਬਦ ਆਰੰਭ ਵਿਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਆਦਿ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਸੀ । ਸਤਾਰਵੀਂਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ - ਸੰਕੋਚ ਅਤੇ ਅਰਥ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਵਿਵਿਧ ਸਰੂਪਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਗੁੁਜ਼ਰ ਚੁੁਕਿਆ ਸੀ ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ :-
'''ਐਡਵਰਡ. ਬੀ. ਟਾਇਲਰ''' 'ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ 'ਯੋਗਤਾਵਾਂ' ਤੇ 'ਸਮਰਥਾਂਂਵਾਂਂ' ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਜਟਿਲ ਸਮੁਚ ਨੂੰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮੰੰਨਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਸਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ।
ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਿਰਸਕੋਵਿਤਸ ਅਨੁਸਾਰ, "ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਜਿਆ ਭਾਗ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਭਾਗ ਹੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹੈ ।
ਮੱਧਕਾਲ
ਮੱਧਕਾਲ1700 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲਗਭਗ 1900 ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਦੋ ਕਾਲਾਂ ਆਦਿ ਕਾਲ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ ਧਾਰਾ, ਭਗਤੀ ਕਾਵਿ ਧਾਰਾ ਆਪਣੇ ਸਿਖ਼ਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ,ਉਨ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਉਭਰਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਹੱਸਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸਦਾਚਾਰਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਵਿਦਰੋਹੀ ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ਮਈ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸੁਭਾਅ ਵਿਚ ਅੱਜ ਵੀ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਸਮੋਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਹੈ,ਜੋ ਆਦਿ ਕਾਲ'ਚੌ ਆਇਆ, ਮੱਧਕਾਲ ਨੇ ਕਬੂਲਿਆ ਤੇ ਅੱਗੋ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਲੋਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੱਛਣ:-
(੧) ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹੈ ।
(੨) ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਨੇਕਤਾ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ।
(੩) ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਸਾ ਜਦੋ-ਜਹਿਦ ਵਾਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ।
(੪) ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੂਬਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹੈ ।
(੫) ਇਹ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਚਨਾਣ ਮੁਨਾਰਾ ਹੈ ।
(੬) ਪੰਜਾਬ ਉਪਜਾਊ ਧਰਤੀ ਵਾਲਾ ਮੈਦਾਨੀ ਖੇਤਰ ਹੈ ।
(੭) ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਣਾ, ਦੁੱਖੀ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਜ਼ੁੁੁਲਮਾਂ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈੈੈਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ।
(੮) ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਕ ਸੁੁਭਾਅ ਖ਼ੇੜਿਆ,ਹਾਸਿਆਂ,ਰੰੰਗਾਂਂ ਤੇ ਆਤਮਿਕ,ਹੁੁਲਾਰਿਆ ਨਾਲ ਨਸ਼ਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈੈ,ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿਚ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ ।
(੯) ਇਸ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਆਧਾਰ ਮਾਨਵੀ ਸਾਂਝਾਂਂ ਹਨ ।
(੧੦) ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਸਾਂਝਾ ਤੋੜਨਾ ਮਿਹਣਾ ਹੈ ।
(੧੧) ਇਸ ਦੀ ਹਰ ਰਸਮ ਤੇ ਰੀਤ ਸਰਲ ਤੇ ਖ਼ੁਸਗਵਾਰ ਹੈ ।
(੧੨)ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਮੱਹਤਵ ਹੈ ।
(੧੩) ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮਾਂਵਾਂ ਠੰਢੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਮੱਹਤਤਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ।
ਮੱਧਕਾਲ ਪੰਜਾਬੀ-ਸਮਾਜਕ,ਸਭਿਆਚਾਰ ਪਰਿਪੇਖ:-
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮੱਧਕਾਲ ਵਿਚ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ 'ਸਵਰਨ ਯੁੱਗ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਿੱੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਹੀ ਭਾਗ ਸੀ । ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਧੀ ਵੰੰਸ਼ ਦੇ ਤਿੰੰਨ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਨੇ(1451 ਤੋਂ 1517ਈ:ਤੱਕ) ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੋਲ੍ਹਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ  ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱੱ ਕਾਬਲ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਬਾਬਰ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ । ਇਸ ਤੋਂਂ ਬਾਅਦ ਬਾਬਰ ਨੇ ਮੁੁੁਗ਼ਲ ਰਾਜ ਦੀ ਨੀਂਂਹ  ਰੱਖੀ । ਮੁੁੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਰਾਜ ਆਮ ਜਨਤਾ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਨਹੀਂਂ ਸੀ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਆਮ ਜਨਤਾ ਵਿਦਰੋਹੀ ਬਣੀ।ਇਸ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਨਿਖੱੜਵੀਂਂ ਪਛਾਣ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ।  ਇਸ ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ ਧਾਰਾ, ਸੂੂੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਧਾਰਾ, ਕਿੱੱਸਾ ਕਾਵਿ ਧਾਰਾ, ਲੋਕਿਕ ਕਾਵਿ ਧਾਰਾ ਤੇ ਵਾਰਤਕ ਧਾਰਾ ਆਦਿ ਰਚਨਾਵਾਂਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਉਤੇ ਅਸਰਦਾਇਕ  ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਏ ।
ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਬੜਾ ਰੰਗੀਲਾ ਜੀਵਨ ਹੈ ।ਪੰਜਾਬੀ ਜੰਮਦਾ ਹੀ ਲੋਰੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਲੋਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਲਦਾ ਹੈ, ਘੋੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਢੋਲੇ ਮਾਹੀਏ ਵਿੱਚ ਜੁਆਨੀ ਦਾ ਰਸ ਮਾਣਦਾ ਹੈ,ਅੰਤ  ਅਲਾਹੁਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।  ਏਥੇ ਕੁਝ ਸ਼ਗਨਾਂ ਭਰੇ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ,ਜੋ ਆਦਿਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ  ਮੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ।
ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸੰਬੰਧੀ ਰੀਤਾਂ ਤੇ ਗੀਤ:-
(੧) ਨਵ ਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਲੋਹੜੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
(੨) ਪੁੱਤ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤੇ ਗਾਵਾਂ, ਮੱਝਾਂ ਖਰਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਸੰਗਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
'ਵੀਰ ਘਰ ਪੁੱਤ ਜੰਮਿਆ,ਬਾਪੂ ਮੱਝੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਲ ਘੜਾਵੇ ।'
ਆਮ ਕਰਕੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਜਨਮ ਚੰਗਾ ਤੇ ਕੁੜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾੜਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਪੁੱਤ ਹੋਣ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਥਾਲੀ ਵੱਜਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕੁੜੀ ਦੇ ਜੰਮਿਆ ਗ਼ਮੀ ਵਿੱਚ ਠੀਕਰਾ ਫੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ।
'ਜਦ ਹੋਈ ਧਾਪਾਂ ਤਾਂ ਫੁਟਿਆ ਠੀਕਰਾ ,
ਜਦ ਹੋਇਆ ਸ਼ੇਰ ਤਾਂ ਵੱਜੀ ਥਾਲੀ।'
ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਤੇ ਗੀਤ:-
ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਸੰਬੰਧੀ ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੱਤਰੀ ਖੁਲ੍ਹਾ ਕੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀ ਬਾਰੇ ਪੰਡਤ ਪਾਸੋ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦੀ ਸੀ । ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਜਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ । ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂਆਂ, ਭਗਤਾਂ ਤੇ ਪੀਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦਾ ਜ਼ੋੋਰਦਾਰ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ ।
'ਮਾਨਸ ਕੀ ਜਾਤ ਸਭੈ ਏਕੋ ਪਹਿਚਾਨਬੋ ।'
ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀ ਮੁੁੰਡੇ ਵਾਲਿਆ ਦੇ ਘਰ ਲਗਭਗ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਜਾਂ ਇਕ ਹਫਤਾ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਰੀਤ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ । ਵਰ ਟੋਲਣ ਦੀ ਵਿਚੋੋੋਲਗੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ।
ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਾਵਾ:-
ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਵਟਣਾ ਮਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਨਿਉਂਦਾ' ਸ਼ਰੀਕੇੇੇਚਾਰੀ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵੱੱਲੋਂ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈੈ ।
ਵਾਗ ਫ਼ੜਾਈ ਤੇ ਸੁਰਮਾ ਪੁਆਈ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਰਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ।
ਪਾਣੀ ਵਰਨਾ:-
ਘਰ ਆਈ ਵਹੁਟੀ ਉਤੋਂ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਮਾਂ ਪਾਣੀ ਵਰਨ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਹੋਰ ਵੀ ਚਾਚੀਆਂ, ਤਾਈਆਂ ਤੇ ਭਾਬੀਆਂ ਵੀ ਇਹ ਰਸਮ ਕਰਦੀਆਂਂ ਹਨ।
ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਗੀਤ:-
ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਉਤੇ ਅਲਾਹੁਣੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਅਲਾਹੁਣੀ ਲੋੋੋਕ ਦਰਦ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਹੈ । ਮੌਤ ਉਤੇ ਕਾਂਂਤੇ ਗਏ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਿਆਪੇ ਨੂੰ 'ਅਲਾਹੁਣੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਕਿਸੇੇ ਮੁਟਿਆਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਅਲਾਹੁਣੀ  :
ਤੇਰਾ ਲੁਛ ਲੁਛ ਕਰਦਾ ਜਿਸਮ, ਧੀਏ ਮੋਰਨੀਏ,
ਹਾਏ ਹਾਏ ਧੀਏ ਮੋਰਨੀਏ ।
ਤੇਰੀ ਨਾਗਨ ਵਰਗੀ ਤੋਰ, ਧੀਏ ਮੋਰਨੀਏ,
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਰੂਪ:-
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਰੂਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਚਿੱਤਰ, ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਾ, ਸੁਆਦਲਾ, ਸਾਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਕ ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ਮਈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹੈ । ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਰੂਪ ਬਣਦਾ,ਵਿਗੜਦਾ,ਖੰਡਿਤ ਤੇ ਆਖੰਡ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ । ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮੁਹਾਂਦਰੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਨੁਹਾਰ ਬਣਦੀ ਗਈ ।
ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੀਮਾ-ਵਿਸਥਾਰ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁਹਾਂਦਰਾ:-
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੀਮਾ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੁੁਹਾਂਂਦਰਾ ਬਦਲਦਾ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਜਿਸ ਤੋਂਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਹੋੋੋ ਨਾਮ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ ਤੇ ਇਸਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹੱਦ-ਬੰਦੀ ਵੀ ਬਦਲਦੀ ਰਹੀ ਹੋੋਵੇਗੀ । ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਹੇੇ, ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਮੂਲਕ ਨਾਮ - 'ਸਪਤ-ਸਿੰੰਧੂ', 'ਪੰਚ-ਨਦ' , 'ਪੰਜ+ਆਬ' ਆਦਿ
ਦੂਸਰੇ ਕਬੀਲਾ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ ਮੂਲਕ ਨਾਮ - ਵਹੀਕ, ਮਦ੍ਰ , ਉਸ਼ੀਨਰ , ਤ੍ਰਿਗਰਤ , ਕੇਕਯ ਤੇ ਪੁਰੂ ਆਦਿ ।
ਯੁੱਧਾਂਂ ਦਾ ਅਖਾੜਾ:-
ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਇੱਕ ਬਿਪਤਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਬੜੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ ਸਹਿਣ ਕੀਤਾ । ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ 'ਸ਼ੇੇਰ ਦਰਵਾਜ਼ਾ' ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ 'ਖੜਗ-ਭੁਜਾ' ਵੀ ਆਖਿਆ ਹੈ । ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇੇ ਹੀ 'ਨਾਗ ਜੱੱਗ' ਹੋੋੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਦਾ ਵਰਗ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਗਈ । ਜਿਸ ਨੇ ਕੌਮੀ-ਚਰਿੱਤਰ 'ਚ ਦਰਾੜ ਵੀ ਪਾਈ । ਲਗਾਤਾਰ ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ ਯੂਨਾਨੀ-ਸ਼ੂਕ , ਹੂਨ , ਬੈਕਟਰੀਅਨ ਤੇ ਪਾਰਥੀਅਨ ਪੰਜਾਬ ਉੱੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੱਲਿਆਂ, ਧੱਕਿਆਂ, ਮੁੁੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੇ ਮਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ,ਸਗੋਂਂ ਅਮਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰਿਵਰਤਨ:-
ਮੱਧਕਾਲ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਨੇ ਵੱਡਮੁੱਲਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ । ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਇਸ ਮਾਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਏ ,ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਕੂਕ,ਪਾਪ,ਤੇ ਕੁਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਛਾਏ ਹੋਏ ਸਨ । ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰਹਿਬਰ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਉਂਦਾ । ਉਰਦੂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਇਰ ਮੁਹੰਮਦ ਇਕਬਾਲ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਆਗਮਨ ਸੰੰਬੰਧੀ ਬੜਾ ਭਾਵ ਪੂਰਨ ਸ਼ਿਅਰ ਆਖਿਆ ਹੈ ।
"ਫਿਰ ਉਠੀ ਆਖਿਰ ਸਦਾਅ ਤੌਹੀਦ ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਸੇ ,
ਹਿੰਦ ਕੋ ਇਕ ਮਰਦ ਏ ਕਾਮਿਲ ਨੇ ਜਗਾਇਆ ਖਾਬ ਸੇ ।"
ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਵੀ ਫ਼ਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ:
"ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਗਟਿਆ, ਮਿਟੀ ਧੰਧੁ ਜੱਗ ਚਾਨਣ ਹੋਆ ,
ਜਿਉਂ ਕਰ ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਿਆ, ਤਾਰੇ ਛਪੇ ਅੰਧੇਰ ਪਲੋੋੋਆ । "
ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਨੇ ਉੱਤਮ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮੁੱੱਲ ਵਿਧਾਨਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ । ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਲੌਕਿਕਤਾ ਤੇ ਪਾਰਲੌਕਿਕਤਾ ਦੇ ਰੱਹਸਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸਜੀਵ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ।
ਡਾ: ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ
ਡਾ: ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ(Amarjit Singh Sodhi)(ਜਨਮ 8 ਜੂਨ 1930–23 ਜਨਵਰੀ 2015)ਆਪ ਨੇ ਡੀ.ਏ.ਵੀ.ਕਾਲਜ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਐਮ. ਐਸ. ਸੀ. ਮੈਥਸ ਤੇ ਪੀ.ਐਚ. ਡੀ. ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਉੱਪਰੰਤ 1955 ਈ: ਜੀ. ਐਚ. ਜੀ. ਹਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਸਿੱਧਵਾ ਖੁਰਦ ਦੇ ਫਾਊਂਡਰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ ਦੇ ਸੈਨੇਟ ਤੇ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਮੀਆਂਵਿੰਡ
ਮੀਆਂਵਿੰਡ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਸ੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਤੋਂ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਲੋਵੇਨੀਆ
ਸਲੋਵੇਨੀਆ (Slovenia), ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਲੋਕ-ਰਾਜ, ਮੱਧ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਐਲਪ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦਾ ਹੋਇਆ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੀ ਸੀਮਾ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਸਲੋਵੇਨਿਆ ਦੀ ਸੀਮਾ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਏਡਰਿਆਟਿਕ ਸਾਗਰ, ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਕਰੋਏਸ਼ਿਆ, ਜਵਾਬ - ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਹੰਗਰੀ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰਿਆ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸ਼ਹਿਰ ਲੁਬਜਾਨਾ ਹੈ। ਸਲੋਵੇਨਿਆ 20, 273 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 20 ਲੱਖ ਹੈ। ਸਲੋਵੇਨਿਆ ਦਾ 40 % ਅੰਦਰੂਨੀ ਧਰਤੀ - ਭਾਗ ਉਠਾ ਹੋਇਆ ਪਹਾੜ ਸਬੰਧੀ ਅਤੇ ਪਠਾਰੀਏ ਹੈ। ਸਲੋਵੇਨਿਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਿਖਰ ਮਾਉਂਟ ਤਰਿਗਲੇਵ 2, 864 ਮੀਟਰ (9, 396 ਫੀਟ) ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੀ ਬਿੰਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਉੱਤੇ ਏਡਰਿਆਟਿਕ ਸਾਗਰ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਸਲੋਵੇਨਿਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਮਕਾਮੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਰਾਖਵਾਂ ਭਾਸ਼ਾ ਹੰਗਰੀ ਅਤੇ ਇਟਾਲਿਅਨ ਹੈ।
ਸਲੋਵੇਨਿਆ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਛੋਟਾ ਠੀਕ, ਲੇਕਿਨ ਹੈ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਾਨਦਾਰ। ਇਟਲੀ, ਆਸਟਰਿਆ, ਹੰਗਰੀ ਅਤੇ ਕਰੋਏਸ਼ਿਆ ਵਲੋਂ ਘਿਰਿਆ ਸਲੋਵੇਨਿਆ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੋ - ਹੰਗੇਰਿਅਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਸਲੋਵੇਨਿਆ ਦੇ ਵੱਖ - ਵੱਖ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹਿੱਸੇ ਕਈ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੁਤਵ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹੈ। ਇਸਲਈ ਉੱਥੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਰੋਪ ਦੀ ਸਾਰੀ ਖਾਸਿਅਤੋਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਲੋਵੇਨਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਬੰਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੁਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ, ਨੇਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ, ਏਤੀਹਾਸਿਕ ਸ਼ਹਿਰ, ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਭਗਨਾਵਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੀਖੇ ਪਿੰਡ, ਖੁੱਲੇ ਏਲਪਾਇਨ ਪਠਾਰ, ਅਨੌਖਾ ਭੂਮੀਗਤ ਗੁਫਾਵਾਂ, ਕੰਦਰਾਵਾਂਵਲੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਉਫਨਤੀ ਨਦੀਆਂ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਲੋਂ ਨਹਾਇਆ ਭੂਮਧਿਅ ਸਾਗਰ ਦਾ ਤਟ, ਕਿਲੇ, ਅਜਾਇਬ-ਘਰ. . . ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਅੱਧੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਨੋਖਾ ਕਿਸਮਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਇੰਨੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਖਿੱਚ ਹਨ ਕਿ ਦਿਨ ਗੁਜਰਦੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗਾ। ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸੁਖਦ ਇੰਨਾ ਕਿ ਯੂਰੋਪ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਸੈਲਾਨੀ ਸਲੋਵੇਨਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬੇਸ ਬਣਾ ਕੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਸਲੋਵੇਨਿਆ ਆਪਣੇ ਸਪਾ ਟੂਰਿਜਮ ਅਤੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੋਤੋਂ ਲਈ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਝਰਨੋਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਖੂਬੀਆਂ ਵੀ ਵੱਖ - ਵੱਖ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਬਲੇਡ ਝੀਲ ਹੈ ਜਿਨੂੰ ਜਵੇਲ ਆਫ ਜੂਲਿਅਨ ਆਲਪਸ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਮੀ ਅਤੇ ਸਵਾ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੌੜੀ ਇਹ ਝੀਲ ਕਿਤੇ - ਕਿਤੇ ਤੀਹ ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਡੂੰਘਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ਠਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਬਰਫ ਵਲੋਂ ਲੱਦੇ ਪਹਾੜ, ਆਸਪਾਸ ਗਰਮ ਸੋਤੋਂ ਵਲੋਂ ਆਉਂਦਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਟਾਪੂ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਬਣਿਆ ਹੈ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕਿਲਾ, ਇਸ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਬੇਪਨਾਹ ਖੂਬਸੂਰਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੰਨ ਲਉ ਕੋਈ ਪੇਂਟਿੰਗ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋ। ਬਲੇਡ ਨੂੰ ਇਸਲਈ ਸਲੋਵੇਨਿਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪਹਿਚਾਣ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਟੂਰਿਸਟ ਥਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ
ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ (ਦੇਵਨਾਗਰੀ: संगीत नाटक अकादेमी ਜਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ, The National Academy for Music, Dance and Drama)ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਕਾਦਮੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਰਬਿੰਦਰ ਭਵਨ, ਫਿਰੋਜਸ਼ਾਹ ਰੋਡ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸਥਾਪਨਾ
ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਮੂਜਬ 1953 ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ। 1961 ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮੀ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1860 ਦੇ ਸੋਸਾਇਟੀਜ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋ ਗਈ। ਇਸਦੀ ਨਵੀਂ ਪਰੀਸ਼ਦ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਕਾਦਮੀ ਹੁਣ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਦੇਸ਼
ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸੰਗੀਤ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਨਾਚ ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਉੱਨਤੀ ਲਈ ਵਿਵਿਧ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਾਰਜ-ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਲਈ ਅਨੁਦਾਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਰਵੇਖਣ ਅਤੇ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ; ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਦੇ ਅਧਿਆਪਨ ਲਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰਸ਼ਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ; ਗੋਸ਼ਠੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲਈ ਆਰਥਕ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸੰਗਠਨ ਵਿਵਸਥਾ
ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸਭਾਪਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਪੀ ਵੀ ਰਾਜਮੰਨਾਰ ਸਨ। ਦੂਜੇ ਸਭਾਪਤੀ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਸ਼੍ਰੀ ਜੈਚਾਮਰਾਜ ਵਡਇਰ ਸਨ।
ਪਰੋਗਰਾਮ
ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਪਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਅਧੀਨ ਪਰੰਪਰਕ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਚ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਦੇ ਵਿਵਿਧ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਫੋਟੋਗਰਾਫ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਟੇਪਰੀਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਕਾਦਮੀ ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਦੇ ਪਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਕਾਦਮੀ ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਦੇ ਪਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਹਨ ਜਿਸਦੇ ਅਧੀਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਕਾਦਮੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤ੍ਰੈਮਾਸਿਕ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ
ਜਾਰੋਸਲਾਫ਼ ਸਾਈਫਰਤ
ਜੀਵਨੀ
ਪਰਾਗ ਦੇ ਉਪਨਗਰ ਜ਼ਿਜੇਕੋਵ, ਜੋ ਕਿ ਉਦੋਂ ਆਸਟ੍ਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਾਈਫਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ 1921 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ 1918 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਚੈਕੋਸਲੋਵਾਕੀਆ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਸਾਈਫਰਤ ਸੋਸ਼ਲ-ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਖੱਬੇ ਵਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1921 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ ਚੈਕੋਸਲੋਵਾਕੀਆ (ਕੇ.ਐਸ.ਸੀ.) ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ - ਰੋਵਨੋਸਟ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਟੇਕ, ਅਤੇ ਰਿਫਲੈਕਟਰ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ - ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਦਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸੀ।
1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਸਾਈਫਰਤ ਨੂੰ ਚੈਕੋਸਲੋਵਾਕੀਆ ਦੀ ਕਲਾਤਮਕ ਐਵਾਂ ਗਾਰਦ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ 'ਦੇਵਸਤਿਲ' ਜਰਨਲ ਦੇ ਬਾਨੀ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸੀ। ਮਾਰਚ 1929 ਵਿਚ, ਉਹ ਅਤੇ ਛੇ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇਸ਼ਵਿਕ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੈਕੋਸਲੋਵਾਕੀਆ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਕੇ.ਐਸ.ਸੀ.) ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 1930ਵਿਆਂ ਅਤੇ 1940ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਸਮਾਜਕ-ਜਮਹੂਰੀ ਅਤੇ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
1949 ਵਿੱਚ ਸਾਈਫਰਤ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ 1936, 1955 ਅਤੇ 1968 ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਜਕੀ ਇਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1967 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਲਾਕਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਈ ਸਾਲ (1968-70) ਲਈ ਚੇਕੋਸਲੋਵਾਕ ਲੇਖਕ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ। ਚੈਕੋਸਲੋਵਾਕੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ 1977 ਵਿੱਚ ਉਹ ਚਾਰਟਰ 77 ਦੇ ਹਸਤਾਖਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਸਾਈਫਰਤ ਨੂੰ 1984 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬੁਰੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਸਿਰਫ ਮਾਮੂਲੀ ਜਿਹੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 84 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1986 ਵਿੱਚ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਾਲੂਪੀ ਨਡ ਵਾਤਾਵਾਓ (ਜਿਥੇ ਉਸਦੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ) ਦੇ ਮਿਊਂਸਪਲ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਦਫ਼ਨਾਏ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਗੁਪਤ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੋਗਕਰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਲੋਂ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸੰਕੇਤ ਤੱਕ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
thumb|240x240px|Jaroslav Seifert ਧੀ ਜਨ ਨਾਲ, 1931
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
<div class="cx-template-editor-title" title="This template displays an external link or a reference to a memorial on the Find a Grave website.">Find a Grave  GRid # <span data-key="id" title="The Find a Grave Memorial number, found at the bottom of the Find a Grave article or in the URL (e.g., '1234' for https://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=1234). This parameter is optional if Wikidata property P535 exists, but required if not." class="cx-template-editor-param-desc"> 10931637
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1901 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1986 ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਚੁੰਬਕਤਾ
ਚੁੰਬਕਤਾ ਪਦਾਰਥਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਉਹ ਵਰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੁੰਬਕ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰਨਾਂ ਚੁੰਬਕਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਬਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹਦਾ ਸਰੋਤ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ (ਬਿਜਲਈ ਕਰੰਟ) ਅਤੇ ਮੁਢਲੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਚੁੰਬਕੀ ਦਮ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਚੁੰਬਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹੋਰਨਾਂ ਕਰੰਟਾਂ ਅਤੇ ਦਮਾਂ ਉੱਤੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਅਸਰ ਸਾਰੇ ਹੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਅਸਰ ਸਥਾਈ ਚੁੰਬਕਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਚੁੰਬਕੀ ਦਮ ਲੋਹ-ਚੁੰਬਕਤਾ ਕਰ ਕੇ ਅਟੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਚੁੰਬਕੀ ਬਲ ਸਥਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕੁਝ ਪਦਾਰਥ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਪਾਰ-ਚੁੰਬਕਤਾ); ਕਈ ਹੋਰ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਭੱਜਦੇ ਹਨ (ਆਰਪਾਰ-ਚੁੰਬਕਤਾ); ਕਈਆਂ ਦਾ ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਨਾਲ਼ ਬਹੁਤ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਨਾਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਘੁੰਮਦੇ ਕੱਚ ਦਾ ਵਤੀਰਾ ਅਤੇ ਉਲਟ-ਚੁੰਬਕਤਾ)। ਜਿਹਨਾਂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਨਾ-ਮਾਤਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਚੁੰਬਕੀ ਪਦਾਰਥ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂਬਾ, ਐਲਮੀਨੀਅਮ, ਗੈਸਾਂ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸ਼ੁੱਧ ਆਕਸੀਜਨ ਠੰਡਾ ਕਰ ਕੇ ਤਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣ ਉੱਤੇ ਚੁੰਬਕੀ ਗੁਣ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਮਨਿਲ ਸੂਰੀ
ਮਨਿਲ ਸੂਰੀ (ਜਨਮ ਜੁਲਾਈ 1959) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨਾਮਿਤ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਤਿਕੜੀ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, ਦ ਡੈਥ ਆਫ਼ ਵਿਸ਼ਨੂੰ (2001), ਜੋ ਕਿ 2001 ਦੇ ਬੁਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਲੰਮੀ ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਸੀ, 2002 ਦੇ ਪੈਨ/ਫਾਕਨਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਸ਼ਾਰਟ-ਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਾਲ ਇਸਨੇ ਬਾਰਨਸ ਐਂਡ ਨੋਬਲ ਡਿਸਕਵਰ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਤਿਕੋਣੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੋ ਹੋਰ ਨਾਵਲ, ਦ ਏਜ ਆਫ਼ ਸ਼ਿਵਾ (2008) ਅਤੇ ਦ ਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਦੇਵੀ (2013) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਜੀਵਨੀ
ਸੂਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁਡ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਆਰ.ਐਲ. ਸੂਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਪ੍ਰੇਮ ਸੂਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕਾਰਨੇਗੀ ਮੇਲਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਾਲਟੀਮੋਰ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਣਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣਿਆ। ਸੂਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖਾਲੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। 1995 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦ ਡੇਥ ਆਫ ਵਿਸ਼ਨੂੰ-ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤਣਾਅ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਬਿਲਡਿੰਗ 'ਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਤੀਜਾ ਨਾਵਲ, ਦ ਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਦੇਵੀ (2013), ਫਲੇਵਰਵਾਇਰ ਦੁਆਰਾ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫਿਕਸ਼ਨ ਸੂਚੀ ਦੇ 50 ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ 12ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ।
ਸੂਰੀ ਤਿੰਨ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਤਿਕੜੀ ਲਿਖਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤਿਕੜੀ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ, ਦ ਏਜ ਆਫ ਸ਼ਿਵਾ, 2008 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਤੀਜਾ ਸੀ। ਇਹ ਤੀਸਰਾ ਨਾਵਲ ਦੇਵੀ (ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ) 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ 'ਦ ਸਿਟੀ ਆਫ ਦੇਵੀ' ਸੀ।
ਦਸੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਸੂਰੀ ਨੇ 'ਦ ਸਿਟੀ ਆਫ ਦੇਵੀ' ਵਿੱਚ ਕਲਾਈਮੇਟਿਕ ਸੈਕਸ ਸੀਨ ਲਈ "ਬੈਡ ਸੈਕਸ ਇਨ ਫਿਕਸ਼ਨ" ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਅਕ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਲਿਖਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਾਈਮਜ਼ ਲਿਟਰੇਰੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਅਕ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸੂਰੀ "ਸੈਕਸ, ਮਿਥਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ" ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ "ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ" ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ।
ਸੂਰੀ ਨੇ ਗ੍ਰਾਂਟਾ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੇਅ ਵਧਣ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਗੇਅ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਓਪ-ਐਡ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨਾਚ ਦੇ ਬਾਅਦ
"ਨਾਚ ਦੇ ਬਾਅਦ" ( После бала, translit. ਪੋਸਲੇ ਬਾਲਾ) ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੀ 1903 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਅਤੇ 1911 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕੇਵਲ 1911 ਵਿੱਚ ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਚਨਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
"ਨਾਚ ਦੇ ਬਾਅਦ" ਦਾ ਮੂਲ ਨਾਮ "ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਧੀ" ਸੀ। ਫਿਰ ਤਾਲਸਤਾਏ ਨੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ "ਓ ਤੁਸੀਂ ਕਹੋ" ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਖੀਰ "ਨਾਚ ਦੇ ਬਾਅਦ" ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਦੇ ਭਰਾ ਸੇਰਗੇਈ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਜਾਨ ਨਗਰ ਦੇ ਮਕਾਮੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਦੀ ਪੁਤਰੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਇਸ ਲਈ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੇਰਗੇਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਥੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਗੌੜੇ ਸੈਨਿਕ ਦੀ ਮਾਰ ਕੁਟਾਈ ਦੇਖਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਲਵਲੇ ਠੰਡੇ ਪੈ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਦੀ ਰਚਾਉਣ ਦਾ ਖਿਆਲ ਤਰਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਲਾਟ
ਇਵਾਨ ਵਸੀਲੀਏਵਿਚ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
ਇਵਾਨ ਵਸੀਲੀਏਵਿਚ, ਨੈਰੇਟਰ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸੈਨਾ ਕਮਾਂਡਰ, ਕਰਨਲ ਬੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਲੜਕੀ, ਵਰੇਂਕਾ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਨੀਵਲ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਚ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਰੇਂਕਾ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਵੀ ਨਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਧੀ ਨਾਲ ਕਰਨਲ ਦਾ ਪਿਆਰ ਇਵਾਨ ਨੂੰ "ਕੋਮਲਤਾ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਭਾਵਨਾ" ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਵਾਨ ਸਿਰਫ ਵਰੇਂਕਾ ਨਾਲ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬੇਪਨਾਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਹਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋ ਵਜੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਉਹ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਭਰੀ ਰਾਤ ਅਤੇ ਚਹਿਲ ਪਹਿਲ ਦੇ ਉਲਟ, ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਨਾਇਕ ਇਵਾਨ ਵਸੀਲੀਏਵਿਚ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ - ਵਰੇਂਕਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਖੂਨੀ ਬਦਲਾਖੋਰੀ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਸੈਨਾ ਤੋਂ ਭੱਜ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਫੜੇ ਗਏ ਇੱਕ ਤਾਤਾਰ ਜਵਾਨ ਉੱਪਰ ਕਰਨਲ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਭਿਅੰਕਰ ਜ਼ੁਲਮ ਢਾਹਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਖ਼ੁਦ ਕਰਨਲ ਇੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਿਹੇ ਫ਼ੌਜੀ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਤਾਤਾਰ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੁੱਟਿਆ। ਕੋਮਲਚਿੱਤ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਕਰਨਲ ਦੇ ਇੱਕ ਬੇਰਹਿਮ ਜ਼ਾਲਿਮ ਵਿੱਚ ਪਲਟੇ ਨੇ ਇਵਾਨ ਵਸੀਲੀਏਵਿਚ ਨੂੰ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਝੰਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਵਾਰੇਂਕਾ ਲਈ ਉਸਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਠੰਢੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਪਿਆਰ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਉਤਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮੁੱਕ ਰਹੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਬਿੰਬ ਰਾਹੀਂ ਖ਼ੁਦ ਲੇਖਕ ਦਾ ਈਸਾਈਅਤ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਡੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਆਨ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਇਸ ਤੱਥ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੁਕਰਮ ਵਿਦਾਇਗੀ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਸੀਹੀ ਮੁਆਫ਼ੀ ਇੱਕ ਅਰਥਹੀਣ ਘੋਸ਼ਣਾ ਬਣ ਨਿਬੜਦੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਸਮਾਜ ਦੇ ਬੇਰਹਿਮ ਅਤੇ ਈਸਾਈਅਤ-ਹੀਣ ਚਰਿੱਤਰ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਫ਼ਿਰਾਂ ਨੂੰ ਮਸੀਹ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸਲੋਵਾਕੀਆ
ਸਲੋਵਾਕੀਆ ਯੂਰਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਚੈਕੋਸਲੋਵਾਕੀਆ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਰਾਤੀਸਲਾਵਾ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਜੈਤੋਵਾਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ