cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਨਿਮਾੜੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਨੀਮਾਰੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਰਗੋਨ, ਬਾਰਵਾਨੀ ਅਤੇ ਖੰਡਵਾ ਜ਼ਿਲਿਆਂ' ਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਮਨਾਰਾਇਣ ਉਪਧਿਆਏ, ਮਹਾਦੇਵ ਪ੍ਰਸਾਦ ਚਤੁਰਵੇਦੀ, ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਜੀ ਦੁਬੇ, ਜੀਵਨ ਜੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਹਾਂਦੇਵ ਪ੍ਰਸਾਦ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੁਆਰਾ "ਅਮੇਰ ਬੋਲ" (ਭਾਗਵਤ ਗੀਤਾ ਦਾ ਤਰਜਮਾ) "ਮੱਧ" ਨਿਮਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮਹਾਂਕਾ ਹੈ।
ਅਨੁਪ੍ਰਿਆ ਪਟੇਲ
ਅਨੁਪ੍ਰਿਆ ਪਟੇਲ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Anupriya Patel; ਜਨਮ 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 1981) ਅਪਨਾ ਦਲ (ਸੋਨੇਲਾਲ) ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 7 ਜੁਲਾਈ 2021 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ 2014 ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ 2016 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸੀ।
ਉਹ 2014 ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਫਿਰ 2019 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਰੋਹਨੀਆ ਹਲਕੇ ਲਈ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 2012 ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਸ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਲੜੀ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਅਨੁਪ੍ਰਿਆ ਪਟੇਲ ਸੋਨੇ ਲਾਲ ਪਟੇਲ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਪਨਾ ਦਲ (ਸੋਨੇਲਾਲ) ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਅਤੇ ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਾਹੂ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਨਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (MBA) ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਐਮਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਟੇਲ ਅਪਨਾ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਰੋਹਨੀਆ ਹਲਕੇ ਲਈ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਟੇਲ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਟੇਲ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਅਪਨਾ ਦਲ (ਐਸ) ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਨੁਪ੍ਰਿਆ ਪਟੇਲ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਅਪਨਾ ਦਲ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਡਾ. ਸੋਨੇ ਲਾਲ ਪਟੇਲ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਟੇਲ ਅਪਨਾ ਦਲ (ਕਮੇਰਾਵਾਦੀ) ਦਾ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਟੇਲ ਨੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹ ਸਦਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਅਸਫ਼ਲ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ
ਗੰਨਾ ਪੀੜਨ ਲਈ ਬਣੇ ਸੰਦ ਨੂੰ ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ਨੂੰ ਵੇਲਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ਨਾਲ ਗੰਨਾ ਪੀੜ ਕੇ ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਕੜਾਹੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਬਹਿਣੀ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹਿਣੀ ਹੇਠ ਅੱਗ ਬਾਲ ਕੇ ਰਸ ਨੂੰ ਪਕਾ ਕੇ ਗੁੜ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਤੇ ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ਵਿਚ ਦੋ ਵੇਰ ਪੀੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਵੇਰ ਗੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪੀੜ ਦੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਘੁਲ੍ਹੜੀ ਦੇ ਵੇਲਨਿਆਂ ਨੂੰ ਕਸ ਕੇ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਇਕ ਵੇਰ ਪੀੜੇ ਗੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪੀੜ ਕੇ ਪੂਰਾ ਰਸ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਹੁਣ ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ਸਾਰੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਦੇਗ ਦੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿਥੇ ਰਸ ਨਿਕਲ ਕੇ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ’ਤੇ ਵੇਲਨੇ ਫਿੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਾਰੀ ਪਰਾਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਰਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਰਸ ਬਾਹਰ ਨਾ ਡੁਲ੍ਹੇ।ਪਾਰੀ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਪਰਨਾਲੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਰਨਾਲਾ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਏਸ ਪਰਨਾਲੇ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਹੋ ਕੇ ਹੀ ਰਸ ਬਹੇ/ਪੀਪੇ ਵਿਚ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਦੋ ਵੇਲਨੇ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਕ ਵੇਲਨਾ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੇਲਨਿਆਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਪਾਰੀ ਵਿਚ ਸੈੱਟ ਕੀਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨਾਂ ਵੇਲਨਿਆਂ ਉਪਰ ਦੇਗ ਦਾ ਢੱਕਣ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਧੱਕੜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਧੱਕੜ ਨੂੰ ਸਿਰਕੋਪ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਏਸ ਧੱਕੜ ਵਿਚ ਵੇਲਨਿਆਂ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਪਤਲੇ ਸਿਰੇ ਫਿੱਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧੱਕੜ ਵਿਚ ਇਕ ਮੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਥੋਂ ਦੀ ਵੱਡੇ ਵੇਲਨੇ ਦਾ ਸਿਰਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਏਸ ਸਿਰੇ ਵਿਚ ਲੋਹੇ ਦੀ ਦੇਗ ਦਾ ਟੋਪਾ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਟੋਪੇ ਨੂੰ ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ਦਾ ਸਿਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਏਸ ਟੋਪੇ/ਸਿਰ ਵਿਚ ਘੁਲਾੜੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਲੱਕੜ ਦੀ ਗਰਧਨ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਰਧਨ ਨਲ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਜਾਂ ਊਠ ਜੋੜ ਕੇ ਹੀ ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਰੀ ਤੇ ਧੱਕੜ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਜੋੜਨ ਲਈ ਵੇਲਨਿਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਦੋ ਬਾਹੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਬਾਹੀਆਂ ਪਾਰੀ, ਧੱਕੜ ਤੇ ਵੇਲਨਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵੇਲਨਿਆਂ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਿਚ ਦੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਅਗਲੇ ਦੋਵੇਂ ਵੇਲਨਿਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਦੇਗ ਦੀ ਇਕ ਫੱਟੀ ਲਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਇਕ ਬੜੀ ਸਾਰੀ ਮੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਦੀ ਹੀ ਗੰਨੇ ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ਵਿਚ ਲਾ ਕੇ ਰਸ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ਦੀ ਪਾਰੀ ਤੇ ਜੋ ਬਾਹੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਰੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵੀ ਵਧੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਹੀਆਂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਗਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਹੀਆਂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਥੱਲੇ ਦੋ ਦੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੱਕੜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਤਿਰਛੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਿਚ ਦੀ ਤੇ ਬਾਹੀਆਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਦੀ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕਾਬਲੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਲੱਕੜਾਂ ਹੀ ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਜਕੜ ਕੇ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਹੈ ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਵਰਣਨ
ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਗੰਨਾ ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ’ਤੇ ਪੀੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੇ ਤਾਂ ਘੁਲ੍ਹਾੜੀ ਵੇਖੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ?
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਚਊ
ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਹਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਲ ਦੇ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਲ ਦੇ ਮੁੰਨੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਸੱਲ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚਊ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਚੌ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਚਊ ਉਪਰ ਹੀ ਲੋਹੇ ਦਾ ਫਾਲਾ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਊ ਤੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਫਾਲਾ ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਧਸਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਪਾੜਦਾ ਹੈ। ਸਿਆੜ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਵਾਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਉ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਦੋ ਕੁ ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚਉ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਹਿੱਸਾ ਮੁੰਨੇ ਦੇ ਸੱਲ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਚੂਲ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਊ ਦਾ ਬਾਕੀ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਤਿੰਨ ਕੋਨਾ ਟੇਪਰ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਰ ਚਊ ਦੀ ਚੂਲ ਢਿੱਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕਰਨ ਲਈ ਲੱਕੜ ਦਾ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਟੋਟਾ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਟੋਟੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹੁਣ ਬਹੁਤੀ ਵਾਹੀ ਟਰੈਕਟਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਕੋਈ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜੇ ਦੀ ਹਲ ਨਾਲ ਵਾਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੀ ਖੇਤੀ ਵਿਚੋਂ ਹਲ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਹਲ ਦੇ ਨਾਲ ਚਊ ਵੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਕੁਆਂਟਮ ਸੈਂਸਰ
ਇੱਕ ਕੁਆਂਟਮ ਸੈਂਸਰ ਅਜਿਹਾ ਯੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ਕੁਆਂਟਮ ਸਹਿਸੰਬੰਧਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੁਆਂਟਮ ਇੰਟੈਂਗਲਮੈਂਟ, ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਜਿਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਜਾਂ ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਜੋ ਸਿਰਫ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਨਾਲ਼ੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇ।
ਇੱਕ ਕੁਆਂਟਮ ਸੈਂਸਰ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਪ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾਪ ਦਾ ਸਿਰਫ ਕਾਰਜ ਹੀ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਪ ਦੌਰਾਨ ਇਸਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਿਟੀ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਿਤਾ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਡੀਫੈਂਸ ਅਡਵਾਂਸਡ ਰਿਸਰਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਸ ਅਜੈਂਸੀ ਨੇ ਤਾਜ਼ਾ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਔਪਟੀਕਲ ਕੁਆਂਟਮ ਸੈਂਸਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਸਰਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਤਾਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕੁਆਂਟਮ ਮੀਟ੍ਰੌਲੌਜੀ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਇਮੇਜਿੰਗ, ਜਿਵੇਂ ਕੁਆਂਟਮ ਲੀਥੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਨੂਨ ਸਟੇਟ, ਤੋਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣਾ ਸਿੱਖਦਾ ਲਈ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਲਿਡਾਰ ਵਰਗੇ ਔਪਟੀਕਲ ਸੈਂਸਰ ਸਿਸਟਮਾਂ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਕੁਆਂਟਮ ਸੈਂਸਰ ਹੋਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਹ੍ਰ ਜਿੱਥੇ ਇੰਟੈਗਲਡ ਕੁਆਂਟਮ ਸਿਸਟਮਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਐਟੌਮਿਕ ਕਲੌਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੈਫਗਨੈਟੋਮੀਟਰ ਬਣਾਉਣੇ ਹੋਣ।
ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੁਆਂਟਮ ਸੈਂਸਰ ਦੀ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਉਦਾਹਰਨ ਇੱਕ APD ਅਵਲਾਂਚੇ ਫੋਟੋਡਾਇਓਡ ਜਿਵੇਂ AD500-8 TO52S1 ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੰਟੈਗਲਡ ਫੋਟੌਨਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਵਾਸਤੇ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਦਰਅਸਲ ਵਾਧੂ ਕੂਲਿੰਗ ਅਤੇ ਸੈਂਸਰ ਸੁਧਾਰਾਂ ਸਦਕਾ ਇਹ ਉੱਥੇ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ PMTਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਬਜ਼ਾਰ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਡੀਕਲ ਇਮੇਜਿੰਗ। ਇਹ ਅੱਜਕੱਲ 2-D ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ 3-D ਸਟੈਕਡ ਐਰਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਲੀਕੌਨ ਡਾਇਓਡਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੰਪ੍ਰਿਕ ਸੈਂਸਰਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਬਦਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸੈਂਸਰ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਸੂਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਵਨੀਤਾ ਜਗਦੇਉ ਬੋਰਾਡੇ
ਵਨੀਤਾ ਜਗਦੇਓ ਬੋਰਾਡੇ (ਜਨਮ 25 ਮਈ 1975) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਰਖਿਅਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਏਰੇ ਵੰਚਾਰੇ ਮਲਟੀਪਰਪਜ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ "ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੱਪ ਮਿੱਤਰ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੋਰਾਡੇ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਵਨੀਤਾ ਜਗਦੇਓ ਬੋਰਾਡੇ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਮਈ 1975 ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੁਲਢਾਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਬੋਰਾਡੇ ਨੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਸਿੱਖਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਪਾਲੀ-ਪੋਸਣ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਡੰਗੇ ਬਿਨਾਂ ਫੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਸੋਏਰੇ ਵੈਂਚਾਰੇ ਮਲਟੀਪਰਪਜ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। 50,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ, ਬੋਰਾਡੇ ਨੂੰ ਗਿਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਪਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਆਲੂ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਵੀ ਹੈ।
ਬੋਰਾਡੇ ਨੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਪ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਬਾਰੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਓਫੀਡੀਓਫੋਬੀਆ (ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਡਰ) ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਦਸ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੱਪ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੁਫਤ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਵੇਨਮ ਦਵਾਈਆਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ
ਇੰਡੀਆ ਪੋਸਟ ਨੇ ਬੋਰਾਡੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 2022 'ਤੇ, ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਮ ਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਤੋਂ 2020 ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਸੱਪ ਔਰਤ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬੋਰਾਡੇ ਨੂੰ "ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੱਪ ਮਿੱਤਰ" ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੈਤਾ
ਰਬਾਬ ਹਾਸ਼ਿਮ
ਰਬਾਬ ਹਾਸ਼ਿਮ (Urdu/) ਇਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਆਪਣੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਮੰਨਤ, ਏਕ ਐਸੀ ਮਿਸਾਲ, ਇਸ਼ਕਾਵੇ ਅਤੇ ਨਾ ਕਹੋ ਤੁਮ ਮੇਰੇ ਨਹੀਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਰਬਾਬ ਹਾਸ਼ਿਮ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਨਵੰਬਰ 1992 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਨਾ ਕਹੋ ਤੁਮ ਮੇਰੇ ਨਹੀਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਲ ਸਬਾ ਕਮਰ ਅਤੇ ਅਹਿਸਾਨ ਖਾਨ ਵੀ ਸਨ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਉਸਨੇ ਇਸ਼ਕਾਵੇ ਅਤੇ ਮੰਨਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।. ਉਸਨੇ ਕਈ ਰਿਆਲਟੀ ਸ਼ੋਆਂ ਅਤੇ ਆਈਸੀਸੀ ਕਿ੍ਰਕੇਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਰਾਚੀ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਪੂਰੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਤੋਂ ਥੀਏਟਰ ਆਰਟਸ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਨਵੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਕਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੀਓ ਟੀਵੀ ਲਈ ਇੱਕ ਚਾਈਲਡ ਰਿਪੋਰਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਨਾ ਕਹੋ ਤੁਮ ਮੇਰੇ ਨਹੀਂ ਨਾਲ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅਹਿਸਾਨ ਖਾਨ ਅਤੇ ਸਬਾ ਕਮਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੀਨੀਅਰ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀਵਾਰਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਕਾਵੇ ਅਤੇ ਮੰਨਤ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਤੱਕ, ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਕੁਝ ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਸਪੋਰਟਸ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਸਟ ਜਾਂ ਐਂਕਰ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੀਓ ਸੁਪਰ ਅਤੇ ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ 'ਤੇ ਖੇਡ ਸ਼ੋਅ "ਖੇਲੋ ਔਰ ਜੀਤੋ" ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਕੇਰਲਾ ਹਾਊਸ
ਕੇਰਲਾ ਹਾਊਸ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਕੇਰਲਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਾਜ ਮਿਸ਼ਨ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰੇਕ ਰਾਜ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਿਸ਼ਨ ਘਰ ਰਾਜ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਰੱਖਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕੰਪਲੈਕਸ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਮਾਨਯੋਗ ਜੀ. ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੁਬਾਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕੰਪਲੈਕਸ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸ਼੍ਰੀ. ਪੁਨੀਤ ਕੁਮਾਰ ਆਈ.ਏ.ਐਸ, ਸੀਨੀਅਰ ਆਈ.ਏ.ਐਸ.ਹੈ । ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ਾਂ
ਮੇਘਨਾ ਜੈਕਮਪੁਡੀ
ਮੇਘਨਾ ਜੈਕਮਪੁਡੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Meghana Jakkampudi; ਜਨਮ 28 ਦਸੰਬਰ 1995) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਹ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਅਤੇ ਟੀਮ ਈਵੈਂਟਸ ਵਿੱਚ 2019 ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਸੀ, ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼
BWF ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਲੇਂਜ/ਸੀਰੀਜ਼ (3 ਖਿਤਾਬ, 3 ਉਪ ਜੇਤੂ)
ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995
ਸ਼ੀਲੋ ਸ਼ਿਵ ਸੁਲੇਮਾਨ
ਸ਼ੀਲੋ ਸ਼ਿਵ ਸੁਲੇਮਾਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Shilo Shiv Suleman; ਜਨਮ 1989) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਨ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਕਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸ਼ੀਲੋ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਜਾਦੂਈ ਯਥਾਰਥਵਾਦ, ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਕਲਾ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਲਾਂਘੇ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬਾਇਓਫੀਡਬੈਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਕਲਾ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਧੜਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਐਪਸ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਬਰਨਿੰਗ ਮੈਨ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਲਈ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਫੇਅਰਲੇਸ ਕਲੈਕਟਿਵ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਲਾਕਾਰ ਹਨ ਜੋ ਲਿੰਗ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਕਲਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸੁਲੇਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਬੇਂਗਲੁਰੂ, ਕਰਨਾਟਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹੁਣ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਕਲਾਸ ਵੈਲੀਡਿਟੋਰੀਅਨ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਨੀਲੋਫਰ ਸੁਲੇਮਾਨ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਸਮਕਾਲੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੋਲੰਬਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋਈ।
ਸੁਲੇਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਿਲੀ ਹੋਲੀਡੇ ਅਤੇ ਨੀਨਾ ਸਿਮੋਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਹਾਰਲੇਮ ਅਤੇ ਬਲੂਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੁਣ, ਉਸਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਭਾਵ "ਉਸਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨੇੜੇ" ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੇਗਮ ਅਖਤਰ।
ਕੰਮ
ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਨੀਲੋਫਰ ਸੁਲੇਮਾਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਸ਼ੀਲੋ ਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚਣਾ ਅਤੇ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬਲੌਗਰ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚਿੱਤਰਿਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਚਿੱਤਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਸ਼ੀਲੋ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਲਾ ਉਸ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਜੀਵੰਤ ਕੰਮ ਦਾ ਬਹੁਤ ਗਹਿਰਾ ਸੰਸਕਰਣ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ 2015 ਵਿੱਚ ਦ ਨਿਊ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇਵੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਕੁਆਂਟਮ ਇਮੇਜਿੰਗ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਸੂਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ
ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ (Hindustani pronunciation: [d͡ʒən̪t̪ər mən̪t̪ər]) ਪੱਥਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਖਗੋਲੀ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਸੈਂਬਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ ਸਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੂਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਣਿਤ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ; ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਦਾਹਰਨ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮਰੂਪ ਸੂਰਜੀ ਸੂਰਜੀ ਚੱਕਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਧੁਰੇ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਹਾਈਪੋਟੇਨਿਊਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਿਕੋਣੀ ਗਨੋਮੋਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਗਨੋਮੋਨ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਦੇ ਸਮਤਲ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਦਾ ਇੱਕ ਚਤੁਰਭੁਜ ਹੈ। ਯੰਤਰ ਨੂੰ "ਕੁਸ਼ਲ ਨਿਰੀਖਕ" ਦੁਆਰਾ ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਵਰਗੀ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਪਤਨ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਲਗਭਗ 20 ਸਕਿੰਟਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੱਥਰ ਦਾ ਸੂਰਜੀ ਚੱਕਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵ੍ਰਿਹਤ ਸਮਰਾਟ ਯੰਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੈਪੁਰ ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ ਇੱਕ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੂਜੇ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਜੈਪੁਰ, ਉਜੈਨ, ਮਥੁਰਾ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਪੰਜ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ; ਉਹ 1724 ਅਤੇ 1735 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੂਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਜੰਤਰ ਕੋਲ ਸਮਰਾਟ ਯੰਤਰ, ਜੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਰਾਮ ਯੰਤਰ ਅਤੇ ਨਿਯਤੀ ਚੱਕਰ ਵਰਗੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਗੋਲੀ ਗਣਨਾਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਟੇਬਲਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਗਤੀ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣਾ ਸੀ।
ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ:
● ਸਮਰਾਟ ਯੰਤਰ ● ਜੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਯੰਤਰ ● ਦਿਸ਼ਾ ਯੰਤਰ ● ਰਾਮ ਯੰਤਰ ● ਚੱਕਰ ਯੰਤਰ ● ਰਾਸ਼ਿਵਾਲਯ ਯੰਤਰ ● ਦੀਨਾਸ਼ ਯੰਤਰ ● ਉਤਾਂਸ਼ ਯੰਤਰ
ਨਾਮ
"ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ" ਨਾਮ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 200 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ 1803 ਦੇ ਇੱਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੈਪੁਰ ਰਾਜ ਦੇ ਪੁਰਾਲੇਖ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 1735 ਅਤੇ 1737-1738 ਦੇ ਖਾਤੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਜੰਤਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜੰਤਰ ਲਈ ਨਿਕਾਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੰਤਰ ਸ਼ਬਦ ਯੰਤਰ, ਯੰਤਰ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੰਤਰ ਪਿਛੇਤਰ ਮੰਤਰ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਲਾਹ ਜਾਂ ਗਣਨਾ।
ਪੁਤਲੀਬਾਈ ਗਾਂਧੀ
ਪੁਤਲੀਬਾਈ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ (1844 - 12 ਜੂਨ 1891) ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨੇਤਾ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਕੋਟ ਦੀਵਾਨ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਭਿਆਸੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਦੰਤਰਾਣਾ ਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਆਈ ਸੀ। ਉਹ ਕਰਮਚੰਦ ਨਾਲੋਂ 22 ਸਾਲ ਛੋਟੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਵਿਆਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਜਲਦੀ ਮਰਨ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਦੇ ਬੇਔਲਾਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੋਹਨਦਾਸ ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮੋਨੀਆ ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮਕਥਾ  'ਦ ਸਟੋਰੀ ਆਫ਼ ਮਾਈ ਐਕਸਪੀਰੀਮੈਂਟਸ ਵਿਦ ਟਰੂਥ' ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1839 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਪਰਵਾਰ
ਪੌਲ ਰੋਮਰ
thumb|ਪੌਲ ਰੋਮਰ (2018) ਪੌਲ ਮਾਈਕਲ ਰੋਮਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Paul Michael Romer; ਜਨਮ 6 ਨਵੰਬਰ, 1955) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਹੁਣ ਛੁੱਟੀ ਤੇ) ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਵਿਲੀਅਮ ਨੋਰਡਹਸ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਐਂਡੋਜੀਨਸ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਮੋਢੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ "ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਢਾਂ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੈਕਰੋਕੋਨੋਮਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ" ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਰੋਮਰ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਚਿਲੀ ਦੀ "ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਾਨੀ" ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰੋਮਰ ਨੇ NYU ਦੇ ਸਟਰਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਿਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਲੈ ਲਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰੋਮਰ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੇ, ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ, ਅਤੇ ਰੋਚੈਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ, ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫੌਰ ਇਕਨਾਮਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਰਿਸਰਚ, ਹੂਵਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨ, ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਗਲੋਬਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਸਾਥੀ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਰੋਮਰ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਰਾਡੋ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗਵਰਨਰ ਰਾਏ ਰੋਮਰ ਅਤੇ ਬੀਟ੍ਰਿਸ "ਬੀਏ" ਮਿਲਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਭਰਾ ਅਤੇ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਭਰਾ, ਕ੍ਰਿਸ ਰੋਮਰ, ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜ ਸੈਨੇਟਰ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਫਿਲਿਪਜ਼ ਐਕਸੀਟਰ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਬੀਐਸ ਅਤੇ 1978 ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. 1983 ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ, 1977 ਤੋਂ 1979 ਤੱਕ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਅਤੇ 1979 ਤੋਂ 1980 ਤੱਕ ਕਵੀਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਰੋਮਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕੰਮ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਐਂਡੋਜੀਨਸ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ 1997 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 25 ਸਭ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਲ 2002 ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਸਟ ਕਲਾਜ਼ ਰੈਕਨਵਾਲਡ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜੌਨ ਆਰ. ਕਾਮਨਜ਼ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਸਨਮਾਨ ਸੁਸਾਇਟੀ ਓਮਿਕਰੋਨ ਡੈਲਟਾ ਐਪਸਿਲਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਕਉਪਿਨਮ
ਕਉਪਿਨਮ, ਕਉਪੀਨਾ, ਲੰਗੋਟ ਜਾਂ ਲੰਗੂਟੀ ) ਇੱਕ ਲੰਗੋਟੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅੰਡਰਕਲੋਥਿੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਹੁਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਪਹਿਲਵਾਨੋ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਬਾਜ਼ੀ ਮਾਰਨ ਵੇਲੇ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਤੀ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਆਇਤਾਕਾਰ ਪੱਟੀ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਾਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਜਣਨ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਮਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਚਾਰ ਸਿਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। right|thumb|ਇੱਕ ਪਹਿਲਵਾਨ ਇੱਕ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ [[ਪਹਿਲਵਾਨੀ|ਲੰਗੂਟੀ ਖੇਡਦਾ ਹੈ]] ਨਾਗਾ ਸਾਧੂਆਂ ਜਾਂ ਫਕੀਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਛੋਟੀ ਲੰਗੂਟੀ ਨੂੰ ਕੂਪੀਜ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੌਲ ਰੋਮਰ
ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੋਮਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਸਨੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਕਾਢਕਾਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ: "ਮੈਂ ਜੋ ਸਵਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸੀ, ਤਰੱਕੀ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ?. . . ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ਼ ਤੇਜ਼ੀ ਕਿਉਂ ਫੜਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ? ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਲਈ ਜੇਕਰ [ਇੱਕ ਲਖੂਖਾ ਲੋਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ], ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸਨੂੰ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਉਸ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।"
ਕਉਪਿਨਮ
ਵਰਤੋ
ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ( ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ) ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਵਾਨੀ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਡ (ਰਵਾਇਤੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ) ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੈਚਾਂ, ਅਭਿਆਸ, ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ( ਕਸਰਤ ) ਦੌਰਾਨ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੌਲ ਰੋਮਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਕਉਪਿਨਮ
ਵਰਤੋ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੌਪਿਨਮ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਖੇਡ ਗੇਅਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੁਸ਼ਤੀ ਅਤੇ ਕਬੱਡੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਣਾਅ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਸੈਸ਼ਨਾਂ (ਜਿਮ ਸ਼ਾਰਟਸ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਸਮਾਨ) ਦੌਰਾਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਡੀ ਬਿਲਡਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੈਂਗੋਟ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ (ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਣਾਅ ਵਾਲੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਵਾਨ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਜਣਨ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਜੀ-ਸਟਰਿੰਗ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਗਾਰਡ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ।
ਕਾਉਪਿਨਮ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ (2000-1500 ਬੀ.ਸੀ.) ਤੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਿੰਦੂ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਮ ਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਆਇਤ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਕਉਪਿਨਮ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ
ਇਸ ਦਾ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸੱਚੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੂੰ ਕਉਪੀਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਕਉਪੀਨਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਲਾਨੀ ਅਤੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਮੁਰੂਗਨ ਨੇ ਇਹ ਕਪੜਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲੰਗੋਟ ਜਾਂ ਕੌਪਿਨ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕਉਪਿਨਾ ਪੰਚਕਮ ਨਾਮਕ ਇਕ ਆਇਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਤ ਸਮਰਥ ਰਾਮਦਾਸ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਸੰਤ ਰਮਨਾ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਗੋਟ ਪਹਿਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਲੰਗੋਟਾ
right|thumb|[[ਭਾਰਤੀ ਅਜਾਇਬਘਰ|ਭਾਰਤੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਕਲਕੱਤਾ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਅੰਡਰਗਾਰਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਅਥਲੀਟਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, NWFP, ਅਜੋਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਮਾਲਗੜ੍ਹੀ ਦੇ ਗ੍ਰੇਕੋ-ਬੌਧ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।]] ਪੁਰਾਣਾ ਕਪਿਨਮ ਸਰੂਪ ਅਜੋਕੇ ਲੰਗੋਟਾ ਜਾਂ ਲੰਗੋਟੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਵਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨੱਤਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਖਾੜੇ ਦੇ ਦੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਵੀਅਰ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਹੁਣ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੀਬਰ ਸਰੀਰਕ ਖੇਡਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੁਸ਼ਤੀ, ਹਰਨੀਆ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਸੀਲ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੰਗੋਟ ਲਗਭਗ 3" ਚੌੜਾ ਅਤੇ 24" ਲੰਬਾ ਸੂਤੀ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਮਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਕੱਸ ਕੇ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ
1942, 1967–1971, 1967), 1994, 2003, 2016, ਅਤੇ 2018 ਫਿਲਮਾਂ ਸਮੇਤ ਦ ਜੰਗਲ ਬੁੱਕ ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਾਇਕ ਮੋਗਲੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਲੰਗੋਟ ਪਹਿਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ
ਗੋਂਦੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਗੋਂਦੀ (ਗੋਧੀ) ਇੱਕ ਸਾਊਥ ਸੈਂਟਰਲ ਦ੍ਰਵਿਡਿਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਜੋ ਲਗਪਗ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਗੋਂਦ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਗੁਜਰਾਤ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ. ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਗੌਂਡ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਗੌਂਡ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੋਂਡੀ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਉਦਾਹਰਣ ਵਿਆਹ ਦੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਨਰਾਜ਼ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਗੌਂਡੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੋ-ਲਿੰਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਜਾਂ ਗ਼ੈਰ-ਸਾਧਾਰਣ ਜਿਹੀਆਂ ਹਨ। ਗੋਂਡੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਆਵਾਜ਼ੀਂ ਰੁਕੇ (ਜੀ, ਜੇ, ਡ, ਡੀ, ਬੀ) ਅਤੇ ਐਪੀਰੀਟੇਡ ਸਟਾਪਸ (ਘ, ਜੀ.ਐੱਚ, ਡਹ, ਡੀਐਚ, ਬੀ ਐੱਚ) ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਟੋ-ਦ੍ਰਵਿਡੀਆ ਦੇ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।
ਉਪਭਾਸ਼ਾ
ਜਿਆਦਾਤਰ ਗੋੰਡੀ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਨਿਰਮਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ ਦੁਰਾਲਾ, ਕੋਯਾ, ਮਦੀਆ, ਮੁਰਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜ ਗੌਂਡ. ਕੁਝ ਬੁਨਿਆਦੀ ਧੁਨੀਆਤਮਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦੀਆ ਹਨ। ਇੱਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੁਢਲੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ, ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਗੋਂਡੀ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਕੁਝ ਹੋਰ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਗਵਾਚ ਗਿਇਆ ਹਨ। ਗੌਂਡੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀਆਂ ਡਾਇਲੈਕਟਲ ਫਰਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਆਰ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਹਨ ਜੋ ਆਰੰਭਿਕ ਨਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਈ ਅਤੇ ਓ ਦੇ ਬਦਲਾਵ ਹਨ।
ਲਿਖਣਾ
ਗੋਂਡੀ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਜੋ ਕਿ ਗ਼ੈਰ-ਸਥਾਨਕ ਸਕਰਿਪਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਮੂਲ ਸਦੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।।
ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਗੋਂਡੀ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਮੂਲ ਲਿਪੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਗੌਂਡੀ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।।
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਓਰੀਐਂਟਲ ਮੈਨੂਸਕ੍ਰਿਪਟਸ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਕਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਖਰੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੱਭੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਸਕਰਿਪਟ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਗੌਂਡੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਚੱਕ
ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਗੋਲ ਪਹੀਏ ਨੂੰ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਖੂਹ ਦੇ ਮਹਿਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚੱਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਚੱਕ ਓਨੇ ਆਕਾਰ/ਸਾਈਜ਼ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿੰਨੇ ਅਕਾਰ ਦਾ ਖੂਹ ਦਾ ਮਹਿਲ ਉਸਾਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਚੱਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 9/10 ਕੁ ਫੁੱਟ ਵਿਆਸ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਚੱਕ ਟਾਹਲੀ ਜਾਂ ਕਿੱਕਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਚੱਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੱਕੜ ਦੇ ਗੁਲਾਈਦਾਰ ਕਈ ਟੋਟੇ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੋਟਿਆਂ ਦੀ ਮੋਟਾਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਕ ਕੁ ਫੁੱਟ, ਚੌੜਾਈ ਸਵਾ ਕੁ ਫੁੱਟ ਤੇ ਲੰਬਾਈ ਤਿੰਨ ਕੁ ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੋਟਿਆਂ ਵਿਚ ਸੱਲ ਤੇ ਚੂਲਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਫੇਰ ਸੱਲ ਤੇ ਚੂਲਾਂ ਪਾਏ ਟੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਜੋੜ ਕੇ ਚੱਕ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਖੂਹ ਦਾ ਟੋਆ ਪਾਣੀ ਆਉਣ ਦੀ ਪੱਥਰ ਤੱਕ ਪੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਚੱਕ ਨੂੰ ਫੇਰ ਕਈ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਰੱਸੇ ਪਾ ਕੇ ਖੂਹ ਦੋ ਪੱਟੇ ਹੋਏ ਪਾੜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਚੱਕ ਉਪਰ ਇੱਟਾਂ ਤੇ ਸੀਮਿੰਟ ਨਾਲ ਖੂਹ ਦੇ ਮਹਿਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਚੱਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਫੇਰ ਖੂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਹੁਣ ਤਾਂ ਖੂਹ ਈ ਨੀ ਲੱਗਦੇ ? ਇਸ ਲਈ ਚੱਕ ਕਿੱਥੇ ਪੈਣੇ ਹਨ ?
ਹਰਿਦੁਆਰ ਕੁੰਭ ਮੇਲਾ
ਹਰਿਦੁਆਰ ਕੁੰਭ ਮੇਲਾ ਹਰ 12 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹਰਿਦੁਆਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੇਲਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹੀ ਤਾਰੀਖ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਮੇਲਾ ਉਦੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ ਕੁੰਭ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਮੇਖ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੋਰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸਾਧਕਾਂ ਲਈ ਡੂੰਘੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਪਾਰਕ ਸਮਾਗਮ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਤੱਕ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਹਰਿਦੁਆਰ ਕੁੰਭ ਮੇਲਾ ਕੋਵਿਡ -19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਲ 2021 ਵਿੱਚ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 30 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਅਰਧ ਕੁੰਭ ("ਅੱਧਾ ਕੁੰਭ") ਮੇਲਾ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਦੇ ਛੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਖਰੀ ਅਰਧ ਕੁੰਭ ਮੇਲਾ 2016 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ
ਮੁੱਢਲੇ ਰਿਕਾਰਡ
ਹਰਿਦੁਆਰ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਦੇ ਚਾਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਪ੍ਰਯਾਗ (ਇਲਾਹਾਬਾਦ), ਤ੍ਰਿਮਬਕ (ਨਾਸਿਕ) ਅਤੇ ਉਜੈਨ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਕਈ ਹਵਾਲੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਦੀ ਸਹੀ ਉਮਰ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Haridwar_Kumbh_Mela_-_1850s.jpg/220px-Haridwar_Kumbh_Mela_-_1850s.jpg|right|thumb|ਅੰਗਰੇਜ਼ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਜੇ ਐਮ ਡਬਲਿਊ ਟਰਨਰ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਹਰਿਦੁਆਰ ਕੁੰਭ ਮੇਲਾ ਦਾ ਚਿੱਤਰ । ਸਟੀਲ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ, 1850 ਦਾ ਦਹਾਕਾ। 1857 ਦੀ ਬਗਾਵਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਤਾਜ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਹੇਠ ਆ ਗਏ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਰਾਬਰਟ ਮੋਂਟਗੋਮਰੀ ਮਾਰਟਿਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐਂਪਾਇਰ (1858) ਵਿੱਚ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਹਰਿਦੁਆਰ ਵਿਖੇ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਦੀ "ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਬਾਰੇ ਢੁਕਵਾਂ ਵਿਚਾਰ ਦੇਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ"। ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਪੁਜਾਰੀਆਂ, ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਚੌਕੀਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘੋੜੇ ਦੇ ਵਪਾਰੀ, ਹਾਥੀ ਡੀਲਰ, ਅਨਾਜ ਦੇ ਵਪਾਰੀ (ਬਾਣੀਏ), ਮਿਠਾਈਆਂ (ਹਲਵਾਈ), ਕੱਪੜਾ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਖਿਡੌਣਾ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ। ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸੌਦਾਗਰ ਬੁਖਾਰਾ, ਕਾਬੁਲ, ਤੁਰਕਿਸਤਾਨ, ਅਰਬ ਅਤੇ ਪਰਸ਼ੀਆ ਤੱਕ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੇਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ
ਸ਼ਿਲਪਾ ਗੁਪਤਾ
ਸ਼ਿਲਪਾ ਗੁਪਤਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Shilpa Gupta; ਜਨਮ 1976) ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1992 ਤੋਂ 1997 ਤੱਕ ਸਰ ਜੇਜੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਿਨਸਿਨਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ, ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਵਿੱਚ ਅਰਨੋਲਫਿਨੀ, ਲਿਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਓਕੇ, ਅਰਨਹੇਮ ਵਿੱਚ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵੂਰ ਮਾਡਰਨ ਕੁਨਸਟ, ਵਾਸੇਨਾਰ ਵਿੱਚ ਵੂਰਲਿੰਡੇਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਗਾਰਡਨ, ਗੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਿਓਸਕ, ਬੀਏਲਫੇਲਡਰ ਕੁਨਸਟਵੇਰੀਨ, ਲਾ ਕਨਟੈਮਪੋਰਿਟੀ ਡੇਲਮੇ ਆਰਟ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਲਾ ਕਨਟੈਮਪੋਰਿਟ ਡੇਲ ਵਿੱਚ ਸੋਲੋ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮੀ ਉਸਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਵੇਨਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ 'ਮਾਈ ਈਸਟ ਇਜ਼ ਯੂਅਰ ਵੈਸਟ' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਲੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਜੀਵਨ
ਸ਼ਿਲਪਾ ਗੁਪਤਾ (ਬੀ. 1976) ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਸਰ ਜੇਜੇ ਸਕੂਲ ਆਫ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਤੋਂ ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੀਐਫਏ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਨਾਲ ਲੱਭੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੀਡੀਓ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਕੰਪਿਊਟਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੱਕ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ
ਗੁਪਤਾ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਿਸਟਸ ਕਲੈਕਟਿਵ - ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ 'ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਟਿਸਟ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ' ਅਵਾਰਡ (2004) ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ; ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਪ੍ਰਤੀਸਥਾਨ ਅਵਾਰਡ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (2004); ਟ੍ਰਾਂਸਮੀਡੀਏਲ ਅਵਾਰਡ, ਬਰਲਿਨ (2004); ਲਿਓਨਾਰਡੋ ਗਲੋਬਲ ਕਰਾਸਿੰਗ ਅਵਾਰਡ (2005) ਵਿੱਚ ਉਪ ਜੇਤੂ; ਬਾਇਨਾਲ ਅਵਾਰਡ, ਬਾਇਨਾਲ ਡੀ ਕੁਏਨਕਾ, ਇਕਵਾਡੋਰ (2011) ਅਤੇ ਵਾਈਐਫਐਲਓ ਟਾਈਟਨ ਯੰਗ ਵੂਮੈਨ ਅਚੀਵਰਸ ਅਵਾਰਡ 2012-2013, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976
ਤਿਲਕ ਵਰਮਾ
ਨੰਬੂਰੀ ਠਾਕੁਰ ਤਿਲਕ ਵਰਮਾ (ਜਨਮ 8 ਨਵੰਬਰ 2002) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਗਸਤ 2023 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਆਪਣਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਪਾਰਟ ਟਾਈਮ ਆਫ ਸਪਿਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਤਿਲਕ ਵਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਨਵੰਬਰ 2002 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਤਿਲਕ ਵਰਮਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਾਗਾਰਾਜੂ ਵਰਮਾ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸ਼ੀਅਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਗਾਇਤਰੀ ਦੇਵੀ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਹੈ। ਤਰੁਣ ਵਰਮਾ ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਤਿਲਕ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੀਗਾਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਕੈਡਮੀ, ਲਿੰਗਮਪੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਸਲਾਮ ਬੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਤਿਲਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕ੍ਰੇਸੈਂਟ ਮਾਡਲ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸਕੂਲ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀਲੇਪਾਕਸ਼ੀ ਜੂਨੀਅਰ ਕਾਲਜ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ 30 ਦਸੰਬਰ 2018 ਨੂੰ 2018-19 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 147.26 ਦੀ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਰੇਟ ਨਾਲ 215 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਸਨੇ 28 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ 2018-19 ਸਈਅਦ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਲੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟਵੰਟੀ 20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ
ਉਸਨੇ 28 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ 2019-20 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲਿਸਟ ਏ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ 5 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 180 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ 4 ਵਿਕਟਾਂ ਵੀ ਲਈਆਂ।
ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2020 ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਚ 6 ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਅਤੇ ਸਿਰਫ 86 ਰਨ ਹੀ ਬਣਾਏ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਜੁਲਾਈ 2023 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਦੌਰੇ ' ਤੇ T20I ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਲੜੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 3 ਅਗਸਤ 2023 ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਟੀ-20I ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ 22 ਗੇਂਦਾਂ 'ਤੇ 3 ਛੱਕੇ ਅਤੇ 2 ਚੌਕਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ 39 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 2 ਕੈਚ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2002
ਸਿੰਘਪੁਰਾ (ਸਿਰਸਾ)
ਸਿੰਘਪੁਰਾ ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਸਾ ਤੋਂ 50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਿੰਘਪੁਰਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ। ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਸਿੰਘਪੁਰਾ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰਫਲ 1176 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਾਉਲੀ
ਬਾਉਲੀ ਉਸ ਖੂਹ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਖੂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੱਕ ਪੌੜੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਣ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੌੜੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾ ਕੇ ਹੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਕੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਬੌੜੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿਚ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਅਨੰਦਪੁਰ ਵਿਚ ਅੱਜ ਵੀ ਬਾਉਲੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਬਾਉਲੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਬੋਲੀ ਲਾਉਣਾ 100 ਖੂਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮਹਾਤਮ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕੀ ਦਰਿਆਵਾਂ, ਨਦੀਆਂ, ਨਾਲਿਆਂ, ਢਾਬਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵਰਤਦੇ ਸਨ। ਜਿਹੜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਉਹ ਟੋਬਿਆਂ/ਛੱਪੜਾਂ ਵਿਚ ਮੀਂਹ ਦਾ ਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਵਰਤਦੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸੂਝ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਹੜੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲਾ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਬਾਉਲੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਕੱਚੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਫੇਰ ਬਾਉਲੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਬਣਨ ਲੱਗੀਆਂ। ਫੇਰ ਖੂਹੀਆਂ ਤੇ ਖੂਹ ਲੱਗੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ। ਹੁਣ ਨਲਕੇ ਤੇ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ ਹਨ। ਹੁਣ ਬਾਉਲੀਆਂ ਸਿਰਫ ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਉਲੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਹਿਜਾਬ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਹਿਜਾਬ ਨੇ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ ਤਾਜ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਿਸਨੇ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ, ਡਰਾਮੇ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਚੈਨਲਾਂ ਲਈ ਲਿਖਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਹਿਜਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ, ਯਾਸਮੀਨ ਤਾਹਿਰ ਜੋ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਵਾਜ਼ ਬਣ ਗਈ। ਹਿਜਾਬ ਦੇ ਪੋਤੇ ਫਰਾਨ ਤਾਹਿਰ ਅਤੇ ਅਲੀ ਤਾਹਿਰ ਅਦਾਕਾਰ ਹਨ।
ਪਾਇਲਟ
ਹਿਜਾਬ ਉਡਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲਾਹੌਰ ਫਲਾਇੰਗ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਅਤੇ ਕਲੱਬ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕਈ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਹਿਜਾਬ ਨੇ 1936 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਾਇਲਟ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 1939 ਵਿੱਚ, ਦ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵੂਮੈਨ ਨਿਊਜ਼ ਨੇ 1939 ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਬੇਗਮ ਹਿਜਾਬ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਪਾਇਲਟ ਵਜੋਂ 'ਏ' ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਸਰਲਾ ਠਕਰਾਲ, ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪਾਇਲਟ ਵਜੋਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਲਾ ਅਤੇ ਹਿਜਾਬ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਹਿਜਾਬ ਪਹਿਲੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ।
ਲੇਖਕ
ਹਿਜਾਬ, ਜਿਸਦਾ ਲੇਖਣੀ ਕੈਰੀਅਰ 60 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਹੈ, ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰੋਮਾਂਸ, ਔਰਤਾਂ, ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਲਿਖਤ ਅਕਸਰ ਹਕੀਕਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਕਲਪਨਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਉਸਾਰੀ, ਉਸਦੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਹਿਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਪਾਤਰ ਵਰਤੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪਾਤਰ ਹਨ ਡਾ ਗਾਰ, ਸਰ ਹਾਰਲੇ, ਦਾਦੀ ਜ਼ੁਬੈਦਾ, ਅਤੇ ਹਬਸ਼ਾਨ ਜ਼ੋਨਸ਼।
ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਿਜਾਬ ਲੇਖਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 'ਤਹਿਜ਼ੀਬ-ਏ-ਨਿਸਵਾਨ' ਵਿਚ ਛਪੀ ਅਤੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੇ ਮਾਣਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਸਾਲਿਆਂ 'ਤਹਿਜ਼ੀਬ-ਏ-ਨਿਜ਼ਵਾਨ' ਅਤੇ 'ਫੂਲ' ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਦੋਵਾਂ ਰਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਹਿਜਾਬ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ "ਮੇਰੀ ਨਤਮਮ ਮੁਹੱਬਤ" ਲਿਖਿਆ ਜੋ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ ਲੈਲ-ਓ-ਨਿਹਾਰ, ਸਨੋਬਰ ਕੇ ਸੇ ਮੇ, ਮੇਰੀ ਨਤਮਾਮ ਮੁਹੱਬਤ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰ-ਏ-ਬੁਤਾਅਨ । ਉਸ ਨੂੰ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਲੂਈਸਾ ਮੇ ਅਲਕੋਟ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲ ਲਿਟਲ ਵੂਮੈਨ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਹਿਜਾਬ ਵੀ ਡਾਇਰਿਸਟ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਡਾਇਰੀਆਂ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲ, ਮੋਮਬੱਤੀ ਕੇ ਸਮਾਨ ( ਮੋਮਬੱਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ) 1965 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। ਇਹ ਨਾਮ ਇਸ ਲਈ ਆਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਹਿਜਾਬ ਯੁੱਧ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਮੋਮਬੱਤੀ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੀ ਲਿਖਦਾ ਸੀ। ਜੰਗ ਦੇ ਉਸਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਨਾਵਲ ਪਾਗਲ ਖਾਨਾ (ਪਾਗਲਖਾਨਾ) ਲਿਖਣ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸਦਾ ਆਖਰੀ ਨਾਵਲ ਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਸਿਗਮੰਡ ਫਰਾਉਡ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
ਉਸਦੇ ਕੁਝ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹਨ
ਮੌਤ
ਹਿਜਾਬ ਦੀ ਮੌਤ 19 ਮਾਰਚ 1999 ਨੂੰ ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1999 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1908 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਸੰਗੀਤ
ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਿਸਮ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੇਮੰਤਾ ਜਮਤੀਆ ਨੇ ਲਗਭਗ 1979 ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਖਵਾਦੀ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਮ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਤ੍ਰਿਪੁਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਵਉੱਚ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤ੍ਰਿਪੁਰੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ
ਤ੍ਰਿਪੁਰੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤਕ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖੱਲ ਤੋਂ ਬਣੀ ਖਮ, ਬਾਂਸ ਦੀ ਬਣੀ ਸੁਮੂਈ (ਬਾਂਸਰੀ), ਸਰਿੰਦਾ, ਚੋਂਗਪਰੇਂਗ, ਡਾਂਗਡੂ ਅਤੇ ਝਾਂਜਰ ਆਦਿਵਾਸੀ ਤ੍ਰਿਪੁਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤ੍ਰਿਪੁਰੀ ਸੰਗੀਤ
ਉਝ ਨਦੀ
ਉਝ ਨਦੀ (ਜਾਂ ਉਝ ਨਦੀ ) ਰਾਵੀ ਨਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਠੂਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਕੋਰਸ
ਉਝ ਨਦੀ 4300 m ) ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਹਾੜਾਂ (ਭਦਰਵਾਹ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ ਰੇਂਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ) ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। । ਇਹ ਲਗਭਗ 100 km ਤੱਕ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੱਕ ਰਾਮ ਸਹਾਏ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਾਵੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਦਾਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਦੀ ਦੀ ਔਸਤ ਚੌੜਾਈ ਲਗਭਗ 1.2 km ਹੈ।
ਚਾਰ ਨਦੀਆਂ, ਭੀਨੀ, ਸੁਤਾਰ, ਦੁਨਾਰਕੀ ਅਤੇ ਤਾਲਨ ਪੰਜਤੀਰਥੀ ਵਿਖੇ ਉਝ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਝ ਅਤੇ ਭੀਨੀ ਸਦੀਵੀ ਦਰਿਆ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਮੌਸਮੀ ਹਨ।
ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
ਉਝ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੀਣ, ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਛੋਟੀਆਂ ਨਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਖੱਡਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੋਂ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਲੱਕੜ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੇਤ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਝ ਬੈਰਾਜ ਇਸ ਨਦੀ 'ਤੇ ਜਸਰੋਟਾ ਪਿੰਡ (32.4728°N 75.4174°E) ਵਿਖੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਊਝ ਡੈਮ ਦਰਿਆ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਾਹਰੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ( 32.5633°N 75.4878°E) ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਡੈਮ ਵਿੱਚ 925 ਮਿਲੀਅਨ ਕਿਊਬਿਕ ਮੀਟਰ ਪਾਣੀ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਅਤੇ 196 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ
ਭੰਡਾਰੀ
ਗੱਡੇ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪਾਸੇ ਛੱਤ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸੰਦੂਕੜੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭੰਡਾਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਭੰਡਾਰੀ ਸ਼ਬਦ ਭੰਡਾਰ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਭੰਡਾਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਉਹ ਥਾਂ ਜਿਥੇ ਕੋਈ ਵਸਤ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ। ਸਟੋਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੰਡਾਰੀ ਵਿਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸੰਦ ਜਿਵੇਂ ਖੁਰਪਾ, ਦਾਤੀ, ਰੱਸਾ ਆਦਿ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਹੁਣ ਗੱਡੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਇਸ ਲਈ ਭੰਡਾਰੀ ਕਿਥੋਂ ਰਹਿਣੀ ਸੀ ? ਹੁਣ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਗੱਡਿਆਂ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਭੰਡਾਰੀ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਮਿਲੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਦਖਣੀ ਓਅੰਕਾਰ
ਦਖਣੀ ਓਅੰਕਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਬਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ 54 ਪਉੜੀਆਂ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਸੀ ਸਮੇਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੀਰਥ ਵਾਰਾਣਸੀ ਸਮੇਂ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿਸ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਉਹ ਬਾਣੀ ਦਖਣੀ ਓਅੰਕਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਰਬ ਵਿਆਪਕਤਾ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਿਖਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਓ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਓਅੰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ
ਪੀਰ ਬਖਸ਼ ਭੁੱਟੋ
ਪੀਰ ਬਖਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿੰਧ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਰਤੋਡੇਰੋ ਤਾਲੁਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ, ਯੂਨੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਉਪਮੰਡਲ ਹੈ। ਇਹ 27°45'0N 68°19'60E 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਰਤੋਡੇਰੋ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਮੁਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)
ਮੁਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ (ਜਨਮ 12 ਅਕਤੂਬਰ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਜੁਲਾਈ 2023 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਆਪਣਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ (IPL) ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਜ਼ ਲਈ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ  ਵੈਸਟ ਬੰਗਾਲ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਮੁਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਅਕਤੂਬਰ 1993 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੋਪਾਲਗੰਜ ਜ਼ਿਲੇ, ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਕਾਕਰਕੁੰਡ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਣ 'ਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਉੱਥੇ ਟੈਕਸੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਮੁਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ 30 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ 2015-16 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 13 ਦਸੰਬਰ 2015 ਨੂੰ 2015-16 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਲਿਸਟ ਏ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 6 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ 2015-16 ਸਈਅਦ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਲੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਟੀ-20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।
ਮੁਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਸਤੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿਰੁੱਧ ਵਨਡੇ ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਟਵੰਟੀ20 ਕੌਮਾਂਤਰੀ (T20I) ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੂਨ 2023 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਦੌਰੇ ਲਈ ਤਿੰਨੋਂ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਭੌਣੀ
ਲੱਕੜ ਦੇ ਝਰੀ ਵਾਲੇ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਰੱਸੇ ਨਾਲ ਡੋਲ੍ਹ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਖੂਹ/ਖੂਹੀ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭੌਣੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੱਕੜ ਦੀ ਭੌਣੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੇਰ ਲੋਹੇ ਦੀ ਦੇਗ ਦੀਆਂ ਭੌਣੀਆਂ ਬਣਨ ਲੱਗੀਆਂ। ਭੌਣੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਖੂਹ/ਖੂਹੀ ਲਾਹੁਣ ਸਮੇਂ ਖੂਹ/ਖੂਹੀ ਦੇ ਮਹਿਲ ਹੇਠੋਂ ਕਹੇ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਭੌਣੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਕੋਹ/ਚਰਸ ਨਾਲ ਖੂਹ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢ ਕੇ ਫਸਲਾਂ ਸਿੰਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਦ ਨਲਕੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਘਰੇਲੂ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਖੂਹਾਂ/ਖੂਹੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਭੌਣੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਖੂਹ/ਖੂਹੀ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣ ਲਈ ਚਾਰ ਡੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਣਾਏ ਚੱਕਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੁਆਲੇ ਲੱਜ ਲਪੇਟੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਵੀ ਭੌਣੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਭੌਣੀ ਨੂੰ ਖੂਹੀ ਦੀ ਚਰਖੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਖੂਹ ਦੀ ਪੁਲੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਭੌਣੀ ਸਿਰਫ ਖੂਹ/ਖੂਹੀ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣ ਲਈ ਹੀ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਸੀ।
ਹੁਣ ਨਾ ਖੂਹ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਖੂਹੀਆਂ। ਇਸ ਲਈ ਖੂਹ/ਖੂਹੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭੌਣੀ ਵੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਨਲਕੇ ਹਨ। ਖੇਤੀ ਦੀ ਸਿੰਜਾਈ ਲਈ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਹਨ।
ਰੀਤੀ ਸਿੰਘ
ਸਬ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ (SLt) ਰੀਤੀ ਸਿੰਘ ਭਾਟੀਆ, SLt ਕੁਮੁਦਿਨੀ ਤਿਆਗੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਈਲਟ ਬਣੀਆਂ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਰੀਤੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਚਾਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸਿਗਨਲ ਅਫਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਕਮਾਂਡਰ ਐਸਕੇ ਸਿੰਘ, ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਰੀਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਰੀਤੀ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਨੇਵਲ ਕਮਾਂਡ, ਕੋਚੀ ਤੋਂ 22ਵਾਂ ਸ਼ਾਰਟ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਬਜ਼ਰਵਰ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਮੂਲੇਟਰ ਉਡਾਣਾਂ ਸਮੇਤ 60 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਉਡਾਣ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
21 ਸਤੰਬਰ, 2020 ਨੂੰ, ਰੀਤੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਫਲੀਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਬਜ਼ਰਵਰ (ਏਅਰਬੋਰਨ ਟੈਕਟਿਸ਼ੀਅਨ) ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 17 ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਮਹਿਲਾ ਅਫਸਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਤੱਟ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅਫਸਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਈਐਨਐਸ ਗਰੁੜਾ, ਕੋਚੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ "ਆਬਜ਼ਰਵਰ" ਵਜੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ 'ਤੇ "ਵਿੰਗਜ਼" ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਿਅਰ ਐਡਮਿਰਲ ਐਂਟੋਨੀ ਜਾਰਜ, ਚੀਫ ਸਟਾਫ ਅਫਸਰ (ਸਿਖਲਾਈ), ਸਮਾਰੋਹ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੌਕੇ ਵਜੋਂ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ।
ਉਸਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਫਲਾਇੰਗ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰ, ਏਅਰ ਵਾਰਫੇਅਰ, ਐਂਟੀ-ਸਬਮਰੀਨ ਯੁੱਧ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਹੁਣ ਸੋਨਾਰ ਕੰਸੋਲ ਅਤੇ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ, ਸਰਵੀਲੈਂਸ ਐਂਡ ਰਿਕੋਨਾਈਸੈਂਸ (ISR) ਪੇਲੋਡਸ ਸਮੇਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੈਨਾ ਮਲਟੀ-ਰੋਲ, ਜਾਂ ਯੂਟੀਲਿਟੀ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ MH-60R Seahawk ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਸਮੇਤ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਚਕਲਾ
ਹਲਟ ਦੇ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਬੂੜੀਏ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਚਕਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੱਕੜੀ, ਪੱਥਰ ਦੀ ਗੋਲ ਬਣੀ ਵਸਤ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਉਪਰ ਰੋਟੀਆਂ ਵੇਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਵੀ ਚਕਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਲਟ ਦੇ ਚਕਲੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਚਕਲਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੋਹੇ ਦੀ ਮੋਟੀ ਪੱਤੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਪੱਤੀ ਦਾ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਚੱਕਰ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਰ ਮੋਟੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਚਪਟੇ ਡੰਡੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਡੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਗਜ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਅੱਧ ਤੱਕ ਲੱਗੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਲੋਹੇ ਦੀ ਮੋਟੀ ਲੱਠ (ਧੁਰਾ) ਲੰਘਾਉਣ ਜੋਗੀ ਥਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਗਜ਼ਾਂ ਦੇ ਉਪਰ ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਤਾਲੂਏ ਲਾ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਚਕਲੇ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਧੁਰਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਧੁਰੇ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਗਰਧਨ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਧੁਰੇ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਹਿੱਸਾ, ਹਲਟ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਿਚ ਗੱਡੀ ਲੱਕੜ ਉਪਰ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਚੱਕਰ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪਾਸੇ ਬੂੜੀਏ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸੀ ਚਕਲੇ ਦੀ ਬਣਤਰ। ਹੁਣ ਹਲਟ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਇਸ ਲਈ ਚਕਲੇ ਕਿਥੋਂ ਰਹਿਣੇ ਸਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਵਿਕੀਡਾਟਾ
ਵਿਕੀਡਾਟਾ, ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਵਿਕੀ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਾਂਗ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਡਾਟਾਬੇਸ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਾਟਾ ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਕੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪਰਿਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਡੋਮੇਨ ਲਸੰਸ ਦੁਆਰਾ ਬਾਕੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਕਾਮਨਜ਼ ਵਰਗੀ ਹੀ ਇੱਕ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕਾਮਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਪਲੋਡ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਵਿਕੀਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਵਿਚਲਾ ਡਾਟਾ ਵੀ ਬਾਕੀ ਵਿਕੀਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਲਈ ਵਿਕੀਬੇਸ ਨਾਂ ਦਾ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰਾਂ ਰਾਹੀਂ
thumb|left|ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਆਪਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਚਿੱਤਰ|484x484px thumb|center|ਅੰਤਰਭਾਸ਼ਾਈ ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਲਈ ਆਪਸ਼ਨ, ਜੋ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਨੂੰ ਵਿਕੀਡਾਟਾ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ (ਇਸਨੂੰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸਾਇਡ-ਬਾਰ ਹੇਠ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ
ਮਾਚ
ਮੂਲ
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਖਿਆਲ ਥੀਏਟਰ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਫੈਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਮਾਚ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨੌਟੰਕੀ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਸਵੰਗ ਦੇ ਹੋਰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਥੀਏਟਰ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਮਾਚ ਨੂੰ ਗੋਪਾਲ ਜੀ ਗੁਰੂ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਖੁਦ ਕਈ ਮਾਚ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਮਾਚ ਨੂੰ 18ਵੀਂ ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਾ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰਰਾ ਕਲਾਗੀ ਸਮੂਹਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਨਵੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ, ਗਾਉਣ ਅਤੇ ਨੱਚਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਟੇਜੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ।
ਥੀਮ
ਮਾਚ ਦਾ ਨਾਂ ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਬਦ  'ਮੰਚ' ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪੜਾਅ। ਇਹ ਇੱਕ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਲੋਕ ਥੀਏਟਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਥੀਮ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਨ, ਸਥਾਨਕ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਲਏ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਗੋਪੀਚੰਦ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਨਾਲਾ ਅਤੇ ਦਮਯੰਤੀ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾਨ ਦੇ ਨਾਇਕ ਤੇਜਾਜੀ ਅਤੇ ਕੇਦਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਡਕੈਤੀ, ਸਾਖਰਤਾ ਅਤੇ ਬੇਜ਼ਮੀਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਰਗੇ ਸਮਕਾਲੀ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸੰਗੀਤ
ਸੰਗੀਤ ਮਾਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰਾਗਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਧੁਨ ਉਸ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਸੈੱਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਨਾਟਕ ਦਾ ਮੰਚਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੰਗੀ, ਹਰਮੋਨੀਅਮ ਅਤੇ ਢੋਲ ਆਮ ਸਾਜ਼ ਹਨ।
ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਮਾਚ ਨੂੰ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਸਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੁਆਰਾ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੋਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਹ ਹੁਣ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ, ਅਦਾਕਾਰੀ 'ਤੇ ਘੱਟ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਨਾਚਾਂ ਰਾਹੀਂ ਥੀਮ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਟਕ ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਪਰਦੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੱਚਣ ਵਾਲੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਵਜੋਂ ਦੁੱਗਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਗਾਇਆ ਨਾਟਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਬੋਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਚ ਇੱਕ ਉੱਚੇ ਪੜਾਅ ਜਾਂ ਮੰਚ ' ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਨਿਭਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਜੋ ਔਰਤ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਗਾਉਣਾ ਮਾਚ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਤੱਤ ਹੈ, ਖਿਡਾਰੀ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਾਚਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਭਿਸ਼ਤੀ ਰਾਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਓਵਰਚਰ ਸੈੱਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁਕ ਜਾਂ ਵਨਾਗ, ਧੁਨ ਜਾਂ ਰੰਗਤ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ ਜਾਂ ਬੋਲ । ਨਾਟਕ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਸਰਸ ਇੱਕ ਸ਼ੇਮਰਖਾਨ ਜਾਂ ਬਿਧਾਬ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋਕਰ ਜੋ ਸੂਤਰਧਾਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਲਾਈਮੈਕਸ ਅਕਸਰ ਨਾਟਕ ਦੇ ਨਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਨ ਪਾਊਡਰ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨੱਚਦੇ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਵੇਦਿਆ ਗੁਰਜ਼ਾਦਾ
ਸ਼੍ਰੀਵੇਦਿਆ ਗੁਰਜ਼ਾਦਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Srivedya Gurazada; ਜਨਮ 15 ਅਗਸਤ 2002) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ 2021 ਵਿੱਚ ਮੈਕਸੀਕੋ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ BWF ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
BWF ਵਰਲਡ ਟੂਰ (1 ਉਪ ਜੇਤੂ)
BWF ਵਰਲਡ ਟੂਰ, ਜਿਸਦਾ ਐਲਾਨ 19 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਵਰਲਡ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (BWF) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਕੁਲੀਨ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਹੈ। BWF ਵਰਲਡ ਟੂਰ ਨੂੰ ਵਰਲਡ ਟੂਰ ਫਾਈਨਲ, ਸੁਪਰ 1000, ਸੁਪਰ 750, ਸੁਪਰ 500, ਸੁਪਰ 300 ਅਤੇ BWF ਟੂਰ ਸੁਪਰ 100 ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
BWF ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਲੇਂਜ/ਸੀਰੀਜ਼ (2 ਖ਼ਿਤਾਬ)
ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼
BWF ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੀਰੀਜ਼ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ
BWF ਫਿਊਚਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2002
ਸਿਨੀਵਾਲੀ
ਸਿਨੀਵਾਲੀ (Sanskrit: सिनीवाली, Sinīvālī) ਇੱਕ ਵੈਦਿਕ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਦੋ ਭਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 2.32.7-8 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ, ਨਿਰਪੱਖ-ਹਥਿਆਰਬੰਦ, ਵਿਸਾਖੀ ਅਤੇ ਅਸਾਨ ਜਨਮ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਗੁੰਗੂ, ਰਾਕਾ, ਸਰਸਵਤੀ, ਇੰਦਰਾਣੀ ਅਤੇ ਵਰੁਣਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 10.184.2 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ੀਸ਼ੂ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਰਸਵਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਅੰਗੀਰਸ ਦੀ ਵੀ ਇੱਕ ਧੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਧਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ ਦੀ ਮਾਂ, ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਨਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਗੈਰੀ ਕਲਾਂਗ
ਗੈਰੀ ਕਲਾਂਗ (ਜਨਮ 28 ਦਸੰਬਰ, 1941, ਪੋਰਟ---ਪ੍ਰਿੰਸ ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ), ਇੱਕ ਹੈਤੀਆਈ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ। 2007 ਤੋਂ, ਉਹ ਵੱਕਾਰੀ "ਕਨਸਿਲ ਡੇਸ ਈਕ੍ਰੀਵੇਨਜ਼ ਫ੍ਰੈਂਕੋਫੋਨਜ਼ ਡੀ ਅਮੈਰੀਕ" (ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਫੈਨਕੋਫੋਨ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਕਾਉਂਸਲ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਕਲੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ, ਕਵਿਤਾ, ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਗੈਰੀ ਕਲਾਂਗ “ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਡੇਸ ਏਰਿਕਵੇਨਜ਼ ਕ਼ੂਬੇਕੋਸਾਈਸ (ਯੂ.ਐੱਨ.ਈ.ਕਿ))” (ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਕਿ ਕਿਊਬਿਕ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ), “ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇਸ ਏਰੀਕਵੇਨਸ ਡੀ ਲੰਗੂ ਫ੍ਰਾਂਸਾਈਸ” (ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ) ਅਤੇ ਪੀਈਐੱਨ ਕਲੱਬ ਆਫ਼ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 2004 ਦੇ ਹੈਤੀਅਨ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਐਡਵਿਜ ਡੈਂਟਿਕਟ, ਰੇਨੇ ਡੀਪੇਸਟ੍ਰੀ, ਫ੍ਰੈਂਕਟੀਏਨ, ਡੈਨੀ ਲੈਫਰੀਅਰ, ਜੋਸਫੈਟ -ਰਾਬਰਟ ਲਾਰਜ ਅਤੇ ਲੇਸਲੀ ਮਨੀਗਾਟ (ਹੈਤੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ) ਸਨ। ਗੈਰੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਰਚੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਵਲ, ਕਵਿਤਾਵਾਂਂ, ਕਹਾਣੀਆਂ, ਲੇਖ ਵੀ ਲਿਖੇੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕਨੇਡੀਅਨ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਗੈਰੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ ਹਿਊਮੈਨਟੀ ਵਰਤਿਆ ਹੈ।