cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ
ਵਿਰਾਸਤ
ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਬਾਰੇ "ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੋਇਲ (ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਾਈਟਿੰਗਲ)" ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ 2006 ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਜਮਾਲੀ ਕਮਾਲੀ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਅਤੇ ਮਸੀਤ
ਜਮਾਲੀ ਕਮਾਲੀ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਅਤੇ ਮਸੀਤ, ਦੋ ਤਕਰੀਬਨ ਜੁੜਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਿਰੌਲੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੁਤਬ ਮੀਨਾਰ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਤ ਸ਼ੇਖ ਫ਼ਜ਼ਲਉੱਲਾਹ,ਜੋ ਸ਼ੇਖ ਜਮਾਲੀ ਕੰਬੋਹ ਜਾਂ ਜਲਾਲ ਖਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਮੁਗਲ ਸਲਤਨਤ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਧੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਹਨ, ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵਜੋਂ ਉਸਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਇਹ ਸਮਾਂ ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਾਬਰ ਅਤੇ ਹਮਾਯੂੰ ਦੇ ਕਾਲ ਦਰਮਿਆਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।ਸ਼ੇਖ ਜਮਾਲੀ ਕੰਬੋਹ ਜਾਂ ਜਮਾਲੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰਤ ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ।ਦੂਸਰੇ ਸ਼ਖਸ ਕਮਾਲੀ ਬਾਰੇ ਜਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਜਮਾਲੀ ਕਮਾਲੀ  ਵਜੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਆਓਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਬਰਾਂ ਵੀ ਇਕੱਠੀਆਂਹੀ ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।ਇਹ ਮਸੀਤ ਅਤੇ ਮਕਬਰਾ 1528-1529, ਵਿੱਚ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਮਾਲੀ ਨੂੰ 1535 ਵਿੱਚ, ਜਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਮਕਬਰੇ ਵਿੱਚ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਸੀਤ ਦੀ ਬਣਤਰ
ਜਮਾਲੀ ਕਮਾਲੀ ਦੀ ਮਸੀਤ ਇਸ ਦੇ ਇਰਦ ਗਿਰਦ ਫੈਲੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ 1528-29,ਵਿਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।ਇਹ ਲਾਲ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਢਲੇ ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਦੀ ਮੁਗ਼ਲ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਡਾਟਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਡਾਟ ਵਿਚਕਾਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡ ਅਕਾਰੀ ਗੁੰਬਦ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਡਾਟਾਂ ਤੇ ਕੁਰਾਨ ਦੀਆਂ ਆਇਤਾਂ ਉਕਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਮਕਬਰੇ ਦੀ ਬਣਤਰ
ਜਮਾਲੀ ਕਮਾਲੀ ਦਾ ਮਕਬਰਾ 7.6 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਵਰਗਾਕਾਰ ਮਕਬਰਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਛੱਤ ਸਪਾਟ ਹੈ।ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਛੱਤ ਤੇ ਅਤੇ ਦੀਵਾਰਾਂ ਤੇ ਗੂਹੜੇ ਲਾਲ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਮੀਨਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਤੇ ਕੁਰਾਨ ਦੀਆਂ ਆਇਤਾਂ ਅਤੇ ਜਮਾਲੀ ਦੇ ਸ਼ਿਅਰ ਉਕ੍ਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਰੌਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਸਜਿਦਾਂ
ਮੰਦਰ
ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਮੰਦਿਰ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: मंदिरम ਤੋਂ, IAST: Maṁdiraṁ) ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਰਾਧਨਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਥਾਂ ਜਾਂ ਦੇਵਸਥਾਨ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਜਿਸ ਥਾਂ ਕਿਸੇ ਆਰਾਧੀਆ ਦੇਵ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਧਿਆਨ ਜਾਂ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਉੱਥੇ ਮੂਰਤੀ ਇਤਆਦਿ ਰੱਖ ਕੇ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਉਸਨੂੰ ਮੰਦਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੰਦਰ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ 'ਘਰ' ਹੈ। ਵਸਤੂਤ: ਸਹੀ ਸ਼ਬਦ 'ਦੇਵਮੰਦਰ', 'ਸ਼ਿਵਮੰਦਰ', 'ਕਾਲ਼ੀਮੰਦਰ' ਆਦਿ ਹਨ।
ਅਤੇ ਮੱਠ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਚੇਲਾ ਆਚਾਰੀਆ ਜਾਂ ਧਰਮਗੁਰੂ ਆਪਣੇ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ ਦੇ ਹਿਫਾਜਤ ਅਤੇ ਸੰਵਰੱਧਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਮਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ ਦੇ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਹਿੱਤ ਹੋ ਅਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲ ਸਕੇ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਬੋਧੀ ਵਿਹਾਰਾਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਹਿੰਦੂ ਮੱਠਾਂ ਜਾਂ ਈਸਾਈ ਮੋਨੇਸਟਰੀਜ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਮੱਠ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੇ ਕਾਲ ਯਾਨੀ ਸੱਤਵੀਂ ਜਾਂ ਅਠਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ ਨੂੰ 'ਕੋਈਲ' ਜਾਂ 'ਕੋਵਿਲ' (கோவில்) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ
thumb|left|ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ thumb|right|250px|ਐਂਟਾਰਕਟਿਕਾ ਹੇਂਠਾਂ ਹਰੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਮਹਾਂਦੀਪ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਗ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਮੋਟੀ ਪੱਥਰ ਰੂਪੀ ਪਰਤ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੈ। ਐਂਟਾਰਕਟਿਕਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 100 ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਸੰਨ 1772 ਤੋਂ 1775 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਖੋਜੀ ਕੈਪਟਨ ਜੇਮਜ਼ ਕੁੱਕ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। 15 ਜਨਵਰੀ, 1912 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੈਪਟਨ ਸਕਾਟ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ਤੱਕ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 60 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਪਰ ਸਾਰੇ ਇਸ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਤਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਐਂਟਾਰਕਟਿਕਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਗ ਤੋਂ 900 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ 2500 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਤੋਂ 3800 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 13000 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਇਲਾਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 1 ਕਰੋੜ 40 ਲੱਖ ਵਰਗ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ 98 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ 2000 ਤੋਂ 3000 ਮੀਟਰ ਮੋਟੀ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਥੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਦੀ 3 ਕਰੋੜ ਕਿਊਬਿਕ ਕਿਮੀ ਜਾਂ 72 ਲੱਖ ਕਿਊਬੀਕ ਹੈ। ਐਂਟਾਰਕਟਿਕਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ 32 ਹਜ਼ਾਰ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮਾ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਕਾ ਦਾ 13 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, 5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਤਲਾਬ ਹਨ। ਐਂਟਾਰਕਟਿਕਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਐਂਟਾਰਕਟਿਕਾ ਲੈਮਬਰਟ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਹੈ ਜੋ 40 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮਾ ਹੈ। ਐਂਟਾਰਕਟਿਕਾ ਦੇ ਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ 6 ਮਹੀਨੇ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਖੇਤਰਫਲ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੁੱਲ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰਫਲ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਖਣੀ ਅਰਧ ਗੋਲੇ 'ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 3 ਕਰੋੜ ਵਰਗ ਕਿ: ਮੀ: ਹੈ। ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਦਾ ਲਗਭਗ 98 ਫੀਸਦੀ ਭਾਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਮੋਟੀ ਚਾਦਰ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੋਟਾਈ 2-5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੈ। ਇਥੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਲੂਣੇ ਨਿਰਮਲ ਪਾਣੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 70 ਫੀਸਦੀ ਭਾਗ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੈ।
ਜਲਵਾਯੂ
ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਗਰਮੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਸਿਫਰ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਥੇ ਲਗਭਗ 4 ਮਹੀਨੇ ਸੂਰਜ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਥੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦਿਨ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਮਈ ਤੋਂ ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਉਦੈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਰਾਤ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੀਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਇਥੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ -950 ਸੈਂਟੀਗਰੇਟ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ -5 ਡਿਗਰੀ ਤੋਂ -10 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਗਤੀ 30 ਤੋਂ 50 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾਂ
ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਬਾਰੇ ਖੋਜਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਈ ਵਿਗਿਆਨੀ ਭੇਜੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਲੋਂ 9 ਜਨਵਰੀ 1981 ਨੂੰ ਡਾ. ਐਸ. ਜ਼ੈੱਡ. ਕਾਸਿਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਐਂਟਰਾਕਿਟਕਾ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸੰਨ 1983 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਗੰਗੋਤਰੀ ਨਾਮੀ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਖੋਜ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਬਰਫੀਲੇ ਮਹਾਂਦੀਪ ਉੱਪਰ 'ਕਵੀਨ ਮਾਡਲੈਂਡ' ਨਾਮੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਦੱਖਣ ਗੰਗੋਤਰੀ (ਇੰਦਰਾ ਸ਼ਿਖਰ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਫਰਾਂਸ, ਨਾਰਵੇ, ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਅਮਰੀਕਾ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਚਿੱਲੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾਂ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਪੇਂਗੁਇਨ ਅਤੇ ਹੋਰ
ਇਥੇ ਮਾਨਵ ਜਾਤੀ ਦਾ ਰਹਿਣਾ ਅੰਸਭਵ ਹੈ। ਇਥੇ ਪੇਂਗੁਇਨ, ਕਿ੍ਲ, ਮੱਛੀ, ਵਾਲਰਸ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰ ਕਿ੍ਲ ਮੱਛੀ ਤੇ ਸੀ ਵਾਲਰਸ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭੋਜਨ ਲੜੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਪਾਦਪ ਪਲਵਕ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੜੀਵਾਰ ਕ੍ਰਿਲ, ਮੱਛੀਆਂ, ਸਕਵਿਡ, ਪਾਂਗਿਵਨ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਚਿੜੀਆਂ, ਸੀਲ ਅਤੇ ਵੇਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਐਂਟਾਰਕਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਐਂਟਾਰਟਿਕਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਇਹ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਦੀਪਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੈਂਗੁਇਨ ਦੀਆਂ 21 ਪਰਜਾਤੀਆਂ ਐਂਟਰਾਕਟਿਕਾ ਦੇ ਤੱਟੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਰਬਤੀ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਖ਼ਣਿਜ਼
ਇਥੇ ਲੋਹਾ, ਤਾਂਬਾ ਅਤੇ ਕੋਲਾ ਖਣਿਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕਰਨਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਰੋਮਾਂਚਕਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਂਦੀਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਪਿਤਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ (2003 ਫ਼ਿਲਮ)
ਪਿਤਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ (Отец и сын, ਗੁਰਮੁਖੀ: ਓਤੇਤਸ ਇ ਸਿਨ) 2003 ਦੀ ਰੂਸੀ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਸ਼ੋਕੂਰੋਵ ਹੈ। ਇਹ 2003 ਕੈਨਜ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਕਹਾਣੀ ਸਾਰ
ਪਿਤਾ (ਪਤਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਉੱਪਰੰਤ) ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਇਕੱਠੇ ਇੱਕ ਅਪਾਰਟਮੇਂਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਥੇ ਹਰ ਵਕਤ ਚੈਕੋਵਸਕੀ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਆਪਣੀ ਨਿਜੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ, ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਦੈਨਿਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਹਨ। ਕਦੇ ਉਹ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇਕਦਮ ਤੇ, ਅਲੇਕਸਈ ਫੌਜੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਪੋਰਟਸ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗੈਰ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਲਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਥਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮਝਦੀ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਜਲਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਾਣਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿ ਸਾਰੇ ਬੇਟਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਆਪਣਾ ਆਜ਼ਾਦ ਜੀਵਨ ਜੀਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਿਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼ਾਦੀ ਅਮੀਨ
thumb| ਆਈ.ਡਬਲਿਊ.ਐਸ.ਐਫ., ਕੋਲੋਨ, 2013 ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਦੀ ਅਮੀਨ ਸ਼ਾਦੀ ਅਮੀਨ (ਜਨਮ 1964) ਇੱਕ ਇਰਾਨੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ। 1980 ਵੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਰਨ ਈਰਾਨ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਮੀਨ ਇਸ ਸਮੇਂ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਈਰਾਨ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਿੰਗਕਤਾ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛੁਪਾਉਣਾ ਪਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਵਿਚਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੀ। ਅਮੀਨ 1979 ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ: ਉਹ ਖ਼ੁਮੈਨੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਸਨੂੰ 1983 ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਕਫ਼ੁਰਟ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋਣ ਲਈ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਅਤੇ ਬਰਲਿਨ ਰਾਹੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਭੱਜਣਾ ਪਿਆ।
ਉਹ ਈਰਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਨੈਟਵਰਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਸ਼ਬਾਕੇਹ) ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਈਰਾਨੀ ਲੈਸਬੀਅਨ ਨੈਟਵਰਕ (6 ਰੰਗ) ਦੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 6 ਰੰਗ ਲਈ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਸਟਿਸ ਫਾਰ ਈਰਾਨ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਵੀ ਹੈ।
ਸਰਗਰਮਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
ਅਮੀਨ ਨੇ ਗੋਲਰੋਖ ਜਹਾਂਗੀਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 2009 ਦਾ ਹੈਮਦ ਸ਼ਾਹਿਦੀਅਨ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਫੈਮਿਨਿਸਟ ਪੇਪਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਈਰਾਨੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈਮਦ ਸ਼ਾਹਿਦਿਅਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਫੰਡ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮੀਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 1980 ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਦ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਪ੍ਰਿਜ਼ਨਰਜ਼, ਬਿਓਂਡ ਦ ਵਾਲ, ਦਿਵਰਡ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। 2012 ਵਿੱਚ ਅਮੀਨ ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੇ ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਵਸ ਅਗੇਂਸਟ ਹੋਮੋਫੋਬੀਆ, ਬਿਫੋਬੀਆ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫੋਬੀਆ (ਆਈ.ਡੀ.ਏ.ਐਚ.ਓ.) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਿਆ ਸੀ। 2013 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਗੇ ਪ੍ਰਾਈਡ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਈਰਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਸਥਾਨ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਅਮੀਨ ਨੇ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਪ੍ਰਾਈਡ 2014 ਵਿੱਚ 6 ਰੰਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲਿੰਗ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਰਾਹਾ ਬਹਰੇਨੀ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਸਟਾਕਹੋਮ ਪ੍ਰਾਈਡ ਵਿਖੇ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਲੋਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ, ਲਿੰਗ-ਪਰਿਵਰਤਨ ਸੰਚਾਲਨ ਟ੍ਰਾਂਸੈਕਸੁਅਲ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।"
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964
ਅੰਜਲੀ ਭਾਰਦਵਾਜ
thumb|ਅੰਪਲੀ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਂਪੇਨ ਫਾਰ ਪੀਪਲਜ਼ ਰਾਈਟ ਟੂ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ (ਐਨ ਸੀ ਪੀ ਆਰ ਆਈ) ਦੀ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿਚ ਅੰਜਲੀ ਭਾਰਦਵਾਜ (ਜਨਮ 1973) ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਂਪੇਨ ਫਾਰ ਪੀਪਲਜ਼ ਰਾਈਟ ਟੂ ਇਨਫੋਰਮੇਸ਼ਨ (ਐਨ ਸੀ ਪੀ ਆਰ ਆਈ) ਦਾ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਕਨਵੀਨਰ ਹੈ  ਅਤੇ ਸਤਰਕ ਨਾਗਿਰਕ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।  ਉਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਹੱਕ, ਲੋਕਪਾਲ, ਵਿਸ਼ਲਬਲੋਅਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਿਵਾਰਣ ਅਤੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਹੱਕ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੀਏ ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਔਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮਐਸਸੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕੰਮ
ਭਾਰਦਵਾਜ 1999 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਂਪੇਨ ਆਫ ਪੀਪਲਜ਼ ਰਾਈਟ ਟੂ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ (ਐਨਸੀਪੀਆਰਆਈ) ਦਾ ਸਹਿ-ਕਨਵੀਨਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਅਧਿਨਿਯਮ, 2005, ਵਿਸ਼ਲ ਬਲੋਅਰਜ਼ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਐਕਟ, 2011,  ਲੋਕਪਾਲ ਅਤੇ ਲੋਕਾਯੁਕਤ ਐਕਟ 2013 ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਿਵਾਰਣ ਬਿੱਲ ਬਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਉਹ ਆਰ.ਟੀ.ਆਈ. ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਐਂਡ ਐਡਵੋਕੇਸੀ ਗਰੁਪ (ਆਰਏਏਏਜੀ) ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਆਰ.ਟੀ.ਆਈ. ਐਕਟ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਲਈ 2008 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਮੀਡੀਆ
ਉਹ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇਲਿਖਦੀ ਹੈ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਪੰਡਿਤ
ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਪੰਡਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਮੇਵਾਤੀ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਾਬਕਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਦਾ ਕਰੀਅਰ 1970 ਅਤੇ 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਉਸਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਤਿੰਦਰ, ਸੰਜੀਵ ਕੁਮਾਰ, ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ, ਵਿਨੋਦ ਖੰਨਾ, ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਸਿਨਹਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੰਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ 1975 ਵਿੱਚ ਸਸਪੈਂਸ ਥ੍ਰਿਲਰ ਉਲਝਾਨ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਨਿਲ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੀ ਸੰਕੋਚ (1976), ਜੋ ਕਿ ਨਾਵਲ ਪਰਿਣੀਤਾ ' ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲੋਲਿਤਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾ ਫੇਰੀ, ਅਪਨਾਪਨ, ਖਾਨਦਾਨ, ਚੇਹਰੇ ਪੇ ਛੇਹਰਾ, ਧਰਮ ਕਾਂਤਾ ਅਤੇ ਵਕਤ ਕੀ ਦੀਵਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮ ਬਾਂਡੀ 1978 ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਮ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਦਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1967 ਦੀ ਫਿਲਮ ਤਕਦੀਰ ਵਿੱਚ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤ "ਸਾਤ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਸੇ" ਗਾ ਕੇ ਇੱਕ ਬਾਲ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਹੇਮੰਤ ਕੁਮਾਰ ਵਰਗੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਮਰਾਠੀ, ਉੜੀਆ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ। 1980 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਜਜ਼ਬਾਤ (HMV) ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਐਲਬਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ, ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ, ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ, ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਸਿੰਘ, ਯੇਸੂਦਾਸ, ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਉਦਿਤ ਨਾਰਾਇਣ ਵਰਗੇ ਨਿਪੁੰਨ ਗਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਦੋਗਾਣੇ ਗਾਏ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੈਕਿਸ਼ਨ, ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ ਪਿਆਰੇਲਾਲ, ਕਲਿਆਣਜੀ ਆਨੰਦਜੀ, ਕਾਨੂ ਰਾਏ, ਬੱਪੀ ਲਹਿਰੀ, ਊਸ਼ਾ ਖੰਨਾ, ਰਾਜੇਸ਼ ਰੋਸ਼ਨ, ਖਯਾਮ, ਰਾਜਕਮਲ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਵਰਗੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਗਾਇਆ। 1986 ਵਿੱਚ, ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ ਪਿਆਰੇਲਾਲ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਮਨਹਰ, ਸ਼ਬੀਰ ਕੁਮਾਰ, ਨਿਤਿਨ ਮੁਕੇਸ਼ ਅਤੇ ਅਨੁਰਾਧਾ ਪੌਡਵਾਲ ਦੇ ਨਾਲ "ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਮਿਊਜ਼ਿਕ" ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਲੰਡਨ ਦੇ ਰਾਇਲ ਐਲਬਰਟ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਫਿਲਮ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਦ ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ (1996) ਦੇ ਗੀਤ "ਸਾਗਰ ਕਿਨਾਰੇ ਭੀ ਦੋ ਦਿਲ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਲਾਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਜਤਿਨ ਅਤੇ ਲਲਿਤ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਹਿਸਾਰ (ਹੁਣ ਫਤਿਹਾਬਾਦ) ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿਲੀਮੰਦੋਰੀ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪੰਡਿਤ ਜਸਰਾਜ ਉਸਦੇ ਚਾਚਾ ਸਨ। ਰਾਜਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਜਨ ਸੰਘ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵਸੰਤ ਕੁਮਾਰ ਪੰਡਿਤ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਚਾ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਮੰਧੀਰ ਪੰਡਿਤ (ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜਤਿਨ ਪੰਡਿਤ ਨਾਲ ਮੰਧੀਰ-ਜਤਿਨ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵਜੋਂ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ) ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਸਾਥੀ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਾਇਆ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਈ ਲਾਈਵ ਕੰਸਰਟ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਗਈ।
ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੰਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਦੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੰਮ ਮਿਲਣਾ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਔਖੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਵਿਜੇਤਾ ਪੰਡਿਤ ਅਤੇ ਜੀਜਾ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਆਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ, ਨੇ ਉਸਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਮਈ ਐਲਬਮ ਲਿਖਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਆਦੇਸ਼ ਉਸਦੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਾਥਰੂਮ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਕਮਰ ਦੀ ਹੱਡੀ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਆਪਣੀਆਂ ਚਾਰ ਸਰਜਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਲੰਬਾਈ ਦਾ ਰੇਡੀਓ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜੁਲਾਈ 2017 ਵਿੱਚ ਆਰਜੇ ਵਿਜੇ ਅਕੇਲਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ
ਬਣਤਰ
ਬਣਤਰ ਜਾਂ ਬਣਾਵਟ ਕਿਸੇ ਭੌਤਿਕ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਨਾਲੀ, ਜਾਂ ਜਥੇਬੰਦ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਿਤ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਅਤੇ ਜਥੇਬੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਣਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਬੰਧ
ਵਸੁਦੇਵ
ਵਸੁਦੇਵ ਯਾਦਵ ਸ਼ੂਰ ਅਤੇ ਮਾਰਿਸ਼ਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਉਗਰਸੇਨ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦੇਵਕ ਅਤੇ ਆਹੁਕ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਕੀ ਸਰਵਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ। ਪੁਰਾਣਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਨਕ (ਨਗਾਰੇ) ਬਜਾਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਨਾਉਂ ਆਨਕਦੁੰਦਭੀ ਵੀ ਹੈ। ਹਰੀਵੰਸ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਨੰਦਾ ਭਰਾ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਓਵਿਦ
ਪਬਲਿਅਸ ਓਵਿਦਿਅਸ ਨਾਸੋ (Publius Ovidius Naso, 20 ਮਾਰਚ 43 ਈ . ਪੂ .- ਈ . 17/18) ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕਵੀ ਸੀ ਜੋ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਵ ਸੰਗ੍ਰਿਹ, ਹੀਰੋਇਦੇਸ, ਅਮੋਰੇਸ ਅਤੇ ਅਰਸ ਅਮਾਤੋਰਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੇਕਜਮੇਟਰ ਕਵਿਤਾ ਮੇਟਾਮੋਰਫੋਸਿਸ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ
ਵਿਦਿਆਵਤੀ ਚਤੁਰਵੇਦੀ
ਵਿਦਿਆਵਤੀ ਚਤੁਰਵੇਦੀ (1926–2009) ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ।  ਉਸਨੇ 1957 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅਣਵੰਡੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਲੌਂਡੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1980 ਅਤੇ 1989 ਦਰਮਿਆਨ ਖਜੂਰਾਹੋ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ) ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਤਿਆਵਰਤ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਵੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖਜੂਰਾਹੋ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2009
ਵਰਤਾਰਾ
ਵਰਤਾਰਾ (ਯੂਨਾਨੀ: φαινόμενoν, ਫੈਨੋਮੇਨਨ ਤੋਂ, ਕਿਰਿਆ ਫੈਨੇਨ ਤੋਂ ; ਅਰਥਾਤ ਵਿਖਾਉਣਾ, ਚਮਕਣਾ, ਜ਼ਾਹਰ ਹੋਣਾ) ਕਿਸੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ ਪਰਿਘਟਨਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੰਕਲਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਬਿਸਰਾਮਪੁਰ
ਬਿਸਰਾਮਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਾਂਤਾ ਅਗਵੇਦਾ ਦਾ ਮਹਿਲ
ਸਾਂਤਾ ਅਗਵੇਦਾ ਦਾ ਮਹਿਲ ਫੇਰੀਸ, ਮਨੋਰਿਕਾ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਪਠਾਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਠਾਰ ਦਾ ਨਾਂ ਸਾਂਤਾ ਅਗਵੇਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 264 ਮੀਟਰ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਟਾਪੂ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਠਾਰ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਮੋਤੇ ਤੋਰੋ (358 ਮੀਟਰ) ਅਤੇ ਏਸਕੁਲੁਸਾ (275 ਮੀਟਰ) ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸਾਂਤਾ ਅਗਵੇਦਾ ਦੇ ਮਹਿਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮਨ ਵਿੱਚ ਮੇਜੋਰਿਕਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅਰਬਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਕੋਰਦੋਬਾ ਦੇ ਖਲੀਫੇ ਨੇ ਇਸਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਇਸਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੱਕੇ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਪਰ ਇਹ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ 1232ਈ. ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਅਰਬਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣਿਆ ਜਦੋਂ ਅਰਾਗੋਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਲਫਾਨਸੋ ਤੀਜੇ ਨੇ ਇੱਥੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1343ਈ. ਵਿੱਚ ਅਲਫਾਨਸੋ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਪੀਟਰ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 2006 ਤੱਕ ਇਹ ਮਹਿਲ ਲਗਭਗ ਤਬਾਹ ਹੋ ਚੁਕਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸਦੀ ਮੁੜਉਸਾਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮੀਰ ਅਮਨ
ਮੀਰ ਅਮਨ, ਅਸਲੀ ਨਾਂ ਮੀਰ ਮਹੰਮਦ ਅਮਾਨ ਇੱਕ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੀ। ਇਹ ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਕਿੱਸਾ-ਏ-ਚਾਰ ਦਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ
ਮੀਰ ਅਮਨ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹਮਾਂਯੂ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਦਰਬਾਰ ਨਾਲ ਵਾਬਸਤਾ ਹੋਏ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹੇ। ਮਗ਼ਲਾਂ ਦੇ ਦੌਰ ਆਖਿਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਨੇ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਮੱਲ ਜਾਟ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਖੋਹ ਲਈ ਤਾਂ ਮੀਰ ਅਮਨ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਖੈਰਬਾਦ ਕਹਿ ਕੇ ਅਜ਼ੀਮਾਬਾਦ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਥੋਂ ਕਲਕੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਬੇਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਿਆ। ਆਖ਼ਿਰ ਮੀਰ ਬਹਾਦੁਰ ਅਲੀ ਹੁਸੈਨੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਤਆਰੁਫ਼ ਫੋਰਟ ਵਿਲੀਅਮ ਕਾਲਜ ਦੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾਕਟਰ ਗਿਲਕਰਾਇਸਟ ਨਾਲ ਕਿਰਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਮੀਰ ਅਮਨ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਜ਼ਿਮ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਅਤੇ ਕ਼ਿੱਸਾ ਚਹਾਰ ਦਰਵੇਸ਼ (ਫ਼ਾਰਸੀ) ਨੂੰ ਸਰਲ ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਫਰਮਾਇਸ਼ ਤੇ 1801 ਵਿੱਚ ਬਾਗ਼-ਓ-ਬਹਾਰ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜੋ 1802 ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ 1803 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ। ਮੀਰ ਅਮਨ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ ਗੰਜ ਖ਼ੂਬੀ ਹੈ ਜੋ ਮਿਲਾ ਹੁਸੈਨ ਵਾਇਜ ਕਾਸ਼ਫ਼ੀ ਦੀ (ਅਖ਼ਲਾਕ ਮਹਸਨੀ) ਦਾ ਤਰਜੁਮਾ ਹੈ।
ਮੀਰ ਅਮਨ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਕਿਸੇ ਕਿਤਾਬ ਜਾਂ ਤਜ਼ਕਿਰਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਹੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ
੨੭੨
272 ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਗਤੀ
ਰੌਸਨੀ ਦੀ ਗਤੀ ਖਲਾਅ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨੂੰ
c
ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਸਰਬਵਿਆਪਕ ਭੌਤਿਕ ਸਥਿਰ ਅੰਕ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਸਲ ਮੁੱਲ 299,792,458 ਮੀਟਰ ਪਰ ਸੈਕਿੰਡ (≈3 ਮੀ/ਸੈ),
ਉਹ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਗਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਮਾਦਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਭੌਤਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ਗਤੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਗਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪੁੰਜ ਰਹਿਤ ਕਣ ਜਿਵੇ, ਰੋਸ਼ਨੀ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੇਟਿਕ ਵਿਕਰਨਾ ਅਤੇ ਗਰੂਤਾ ਕਿਰਨਾ ਅਾਦਿ, ਖਲਾਅ ਵਿੱਚ ਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਪੇਖਤਾ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ
ਦਾ ਸਬੰਧ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਮੀਕਰਨ '''
E
=
mc2
'''
ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਤੇ ਗਤੀ
v
ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਨੂੰ ਅਪਵਰਤਿਤ ਅੰਕ
n
/
). ਜਿਵੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਕੰਚ ਵਿੱਚ ਅਪਵਰਤਿਤ ਅੰਕ 1.5 ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਵ ਹੈ ਕਿ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕੰਚ ਵਿੱਚ c
/ 1.5 ≈ 200,000 km/s; ਗਤੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੌਸਨੀ ਦਾ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਅਪਵਰਤਿਤ ਅੰਕ 1.0003 ਹ।
ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 299,700 km/s ਜਾਂ 90 km/s ਘੱਟ ਹੈ।.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ
ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ (1912 - 19 ਜੂਨ 1997) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਪੂਰਨਸ਼ੀਸ਼ੀ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਕੁਲ ਚੰਦਰ ਡੇ ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਰਤੀ ਵਿਖੇ ਸੰਗੀਤ, ਨ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਦੇ ਨਾਚ ਨਾਟਕ ਪਾਠਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਮੁਕੁਲ ਚੰਦਰ ਡੇ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਡ੍ਰਾਇਪੁਆਇੰਟ-ਐਚਿੰਗ ਦਾ ਮੋਢੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੀ.
ਕੰਮ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ, ਉਸਨੇ ਕਵੀ ਨੂੰ ਉਹ ਨੋਟ ਦਿਖਾਏ ਜੋ ਉਸਨੇ ਲਏ ਸਨ ਜਦੋਂ ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਕਵੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਅਬਾਨੀਨੰਦਰਨਾਥ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਬਨਿੰਦਰਨਾਥ ਦੇ 70 ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਤੇ ਘੋਰੋਵਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਬੀਮਾਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਲਿਖ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਕਵੀ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨੋਟ ਕਰਦੀ ਸੀ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਵੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖਦੇ ਸਨ।
ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਨੂੰ 1942 ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਜੇਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਿਆਂ ਜੈਨਾ ਫੈਟੋਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ। ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਯਾਤਰੀ ਪੋਥੀ ਘਾਟ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ.
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਨੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਚੰਦਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਵੀ ਦੁਆਰਾ ਖੁਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ 20 ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ। 1955 ਵਿਚ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਤਤਕਾਲੀਨ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1972 ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀਨੀਕੇਤਨ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤਕ ਸ਼ਿਆਮਬਤੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜੀਤਭੂਮ ਵਿਚ ਰਹੀ ।
ਸਨਮਾਨ
ਰਾਣੀ ਚੰਦਾ ਨੇ 1954 ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰਨਕੁੰਭੋ ਲਈ ਰਬਿੰਦਰਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਭੁਵਣ ਮੋਹਿਨੀ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਨਰੇਰੀ ਡੀ. ਲਿੱਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਰਬਿੰਦਰਾ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਿਲੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1997 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1912 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੁਮੈਨ 2020
ਆਦਿਵਾਰਾਹ ਮੰਦਰ
ਆਦਿਵਾਰਾਹ ਮੰਦਰ ਮਥੁਰਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਮਾਣਿਕ ਚੌਕ ਮਥੁਰਾ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਥੁਰਾ ਜ਼ਿਲਾ
ਟੈਰੀ ਕੈਸਲ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਧੀ, ਕੈਸਲ ਦਾ ਜਨਮ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੁਗੇਟ ਸਾਉਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1975 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਨੀਸੋਟਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗਈ।
ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਸਦੇ, ਕੈਸਲ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਲਟਰ ਏ. ਹਾਸ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਬਲੈਕੀ ਵਰਮਯੁਲੇ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।
ਲਗਭਗ 2000 ਤੋਂ ਅਰੰਭ ਕਰਦਿਆਂ, ਕੈਸਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਅਕ ਕਰੀਅਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਲਿਖਦਿਆਂ ਕਿ "ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ- ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਦੀ ਵਾਂਗ - ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਿੱਧਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਾਂ।" ਉਸਦੇ ਲੇਖ ਅਕਸਰ ਲੰਡਨ ਰਿਵਿਉ ਆਫ਼ ਬੁੱਕਸ, ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਅਤੇ ਨਿਊ ਰੀਪਬਲਿਕ ਵਿੱਚ ਛਪਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਸਬੀਅਨ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
੨੭੩
273 (27 ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਪਾਥੀ
thumb|ਪਕਥਣ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਪਾਥੀਆਂ। ਪਾਥੀ ਗੋਹੇ ਤੋਂ ਬਣੀ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਦੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਥੀਆਂ ਪੱਥਣ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਪਕਥਣ ਵਿੱਚ ਪਾਥੀਆਂ ਪੱਥ ਕੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਸੁਕਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਚਿਣ ਕੇ ਇੱਕ ਸੰਕੂਕਾਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਗ੍ਹੀਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਨੇਡਾ
ਰਿਜ਼ਕਾ
ਰਿਜ਼ਕਾ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਸੁਪਰਫੂਡ ਹੈ ਜਿਸ ਉਪਰ ਅਨੇਕਾਂ ਦੇਸੀ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਅਲਫਾ ਅਲਫਾ ਇਸ ਦਾ ਅਰਬੀ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪੌਦਿਆ ਦਾ ਬਾਪ।ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਰਿਜ਼ਕਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਵਿਚ 20 ਤੋਂ 30 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਖਣਿਜ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੀ ਉੱਪਰਲੀ ਸਤਹ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ।ਇਹ ਪੌਦਾ ਵਿਟਾਮਿਨ,ਖਣਿਜ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਸਾਡੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਕਈ ਮਨੁੱਖੀ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ੇ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਪ੍ਰੋਟੀਨ,ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ,ਬੀ-1,ਸੀ,ਕੇ,ਅਤੇ ਈ,ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ,ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ,ਕੈਰੋਟੀਨ,ਫੋਲਿਕ ਐਸਿਡ,ਮੈਂਗਨੀਜ਼,ਕਾਪਰ,ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ,ਲੋਹਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਕ ਆਦਿ ਹਨ।ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਬੀਜ,ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਰਿਜ਼ਕਾ ਨੂੰ ਖਣਿਜਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆਂ ਸ੍ਰੋਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਦੇ ਸਿਹਤ ਭਰਪੂਰ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਰਿਜ਼ਕਾ ਨਾਲ ਗਠੀਆ,ਸ਼ੂਗਰ,ਕੈਂਸਰ,ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ,ਗੰਜਾਪਨ,ਸਾਹ ਦੇ ਰੋਗ,ਮੋਟਾਪਾ ਅਤੇ ਸਫੈਦ ਦਾਗ ਆਦਿ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਵਿਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਵੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ,ਖੂਨ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਅਤੇ ਆਟੋ ਇਮਿਊਨ ਨਾਲ਼ ਸੰਧਿਤ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਮਰੀਜ਼ ਆਦਿ।ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ਼ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੁਭੱਦਰਾ
ਵਿਆਹ
ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਮੁਤਾਬਕ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਸੁਭੱਦਰਾ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਪੁੱਛੇ ਬਿਨਾਂ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨਾਲ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸੁਭੱਦਰਾ ਦੇ ਭੱਜ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਕੇ ਬਲਰਾਮ ਅਰਜੁਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਆਖ਼ਰ, ਬਲਰਾਮ ਮੰਨ ਗਿਆ ਤੇ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿਖੇ ਸੁਭੱਦਰਾ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਉਭਾਵਾਲ
'ਉਭਾਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸੰਗਰੂਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸੰਗਰੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਲਹਿੰਦੇ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਭਾਵਾਲ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਗਭ 8000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਂਗ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਵੀ ਜਿਆਦਾਤਰ ਆਬਾਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਗੁਰੂਦੁਆਰੇ,ਇੱਕ ਸੀਨੀ.ਸੰਕੈ.ਸਕੂਲ, ਅਤੇ ਦੋ ਪਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਹਨ।
ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ
ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਉਭਾਵਾਲ ਇਕੱ ਖਾਸ ਥਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਐੱਮ .ਪੀ. ਸ. ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜੰਮਪਲ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਸ. ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ ਦਾ ਜਦੀ ਪਿੰਡ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਟੋਟੋ ਕੂਪਮੈਨ
ਕੈਥਰੀਨਾ "ਟੋਟੋ" ਕੂਪਮੈਨ (28 ਅਕਤੂਬਰ 1908 – 27 ਅਗਸਤ 1991) ਇੱਕ ਡੱਚ-ਜਾਵਾਨੀਸ ਮਾਡਲ ਸੀ, ਜੋ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਇਟਾਲੀਅਨ ਟਾਕਰੇ ਲਈ ਜਾਸੂਸ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਰੈਵੇਨਸਬਰੂਕ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਲਾ ਗੈਲਰੀ ਵਜੋਂ ਹੈਨੋਵਰ ਗੈਲਰੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
1908 ਵਿੱਚ ਜਾਵਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਕੂਪਮੈਨ ਡੱਚ ਅਤੇ ਜਾਵਾਨੀਸ ਮੂਲ ਦੀ ਡੱਚ ਘੋੜਸਵਾਰ ਅਫ਼ਸਰ ਜਾਨ ਜੋਰਜ ਕੂਪਮੈਨ ਅਤੇ ਕੈਥਰੀਨਾ ਜੋਹਾਨਾ ਵੈਸਟ੍ਰਿਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਕੈਥਰੀਨਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਨਪਸੰਦ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਚਪਨ ਦਾ ਉਪਨਾਮ, ਟੋਟੋ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਭਰਾ ਓਡੀ ਕੋਪਮੈਨ (1902–1949) ਜਿਸਦਾ ਉਪਨਾਮ ਹੈਨਰੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਸਫਲ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਕੋਪਮੈਨ ਨੇ 1920 ਵਿੱਚ ਜਾਵਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੇ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਇਤਾਲਵੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਇੰਗਲਿਸ਼ ਫਾਈਨਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਰਿਸ ਚਲੀ ਗਈ।
ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਪਮੈਨ ਨੇ ਕੋਕੋ ਚੈੱਨਲ ਲਈ ਇੱਕ ਹਾਊਸ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਪਰ ਸਿਰਫ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ ਰੋਚਸ, ਮੈਨਬੋਚਰ ਅਤੇ ਮੈਡਲੇਨ ਵਿਓਨੱਟ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵੋਗ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਐਡਵਰਡ ਸਟੀਚੈਨ ਅਤੇ ਜਾਰਜ ਹੋਈਇੰਗਨ-ਹੁਏਨ ਵੱਲੋਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਕੂਪਮੈਨ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ  ' ਦ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਾਈਫ ਆਫ ਡੌਨ ਜੁਆਨ' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਵਿੱਚ ਟੱਲੂਲਾਹ ਬੈਂਕਹੈੱਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਰਡ ਬੀਵਰਬਰੂਕ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੀਵਰਬਰੂਕ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤੀਹ ਸਾਲ ਉਸਦਾ ਸੀਨੀਅਰ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਅਤੇ ਕੋਪਮੈਨ ਦਾ 1934 ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਚੱਕਰ ਚਲਿਆ, ਜੋ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਚਲਿਆ। ਉਹ 1930 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਅਕਸਰ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਓਪੇਰਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਬੀਵਰਬਰੂਕ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਕੂਪਮੈਨ ਦਾ ਉਸਦੇ ਬੇਟੇ ਮੈਕਸ ਆਈਟਕੇਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਬੰਧ 'ਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਭਰੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡੇਲੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਈਵਿਨੰਗ ਸਟੈਂਡਰਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੋਪਮੈਨ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਦੇ ਉੱਚ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚੋ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਕੂਪਮੈਨ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਐਟਕਨ ਚਾਰ ਸਾਲ ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦਰਅਸਲ ਕੋਪਮੈਨ ਨੇ ਬੀਵਰਬਰੂਕ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਸਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਬਸ਼ਰਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।
ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ
ਕੋਪਮੈਨ ਨੇ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ 1939 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਮੁਸੋਲਿਨੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧੀਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਟਾਲੀਅਨ ਟਾਕਰੇ ਲਈ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੰਪਰਕਾਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਕੁਸ਼ਲਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਬਲੈਕ ਸ਼ਰਟਸ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਮਿਲਾਨ ਅਤੇ ਲਾਜ਼ੀਓ ਦੀਆਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਸਾ ਮਾਰਟਿਨਾ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਉਹ ਬਚ ਗਈ ਅਤੇ ਪੇਰੂਜੀਆ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਵਿਰੋਧੀ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਬਚ ਨਿਕਲੀ ਅਤੇ ਵੈਨਿਸ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉਥੇ ਹੀ ਅਕਤੂਬਰ 1944 ਵਿੱਚ ਕੂਪਮੈਨ ਡੇਨੀਅਲ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਜਰਮਨ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਦਿਆਂ ਫੜੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਰਾਵੇਨਸਬਰੁਕ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1945 ਵਿੱਚ ਕੈਂਪ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਜ਼ੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕੋਪਮੈਨ ਸਣੇ ਕਈ ਸੌ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਰੈਡ ਕਰਾਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ, ਰੈਂਡੋਲਫ ਚਰਚਿਲ ਗੋਥਨਬਰਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗਮਈ ਕੋਪਮੈਨ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਕਪੜੇ, ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿੱਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲ ਅਤੇ ਮੌਤ
1945 ਵਿੱਚ ਅਸਕੋਨਾ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤਯਾਬ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਕੂਪਮੈਨ ਨੇ ਆਰਟ ਡੀਲਰ ਐਰਿਕਾ ਬ੍ਰਾਉਸਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ। ਬ੍ਰਾਉਸਨ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਗੈਲਰੀ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੋਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨੋਵਰ ਗੈਲਰੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹਨੋਵਰ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਗੈਲਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਬੇਕਨ (ਕਲਾਕਾਰ) ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਕਾਰਨ। 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਕੋਪਮੈਨ ਨੇ ਲੰਦਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਖੁਦਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ। 1959 ਵਿੱਚ ਕੂਪਮੈਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਉਸਨ ਨੇ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਕੁਝ ਜਾਇਦਾਦ ਖਰੀਦੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਛੇ ਵਿਲਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਾਉਸਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ 18 ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਗਸਤ 1991 ਵਿੱਚ ਕੂਪਮੈਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤਕ ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਲਿੰਗੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1991 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1908 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਸਰਿੰਦਰਨਾਥ ਬੈਨਰਜੀ
ਸਰ ਸੁਰੇਂਦਰਨਾਥ ਬੈਨਰਜੀ (সুরেন্দ্রনাথ বন্দ্যোপাধ্যায়) (10 ਨਵੰਬਰ 1848 – 6 ਅਗਸਤ 1925) ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਰੰਭਕ ਦੌਰ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਅਰੰਭਕ ਦੌਰ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਨੇਤਾ ਬਣ ਗਏ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਆਗੂ
ਬੀਅਰ ਗ੍ਰਿਲਜ਼
ਐਡਵਰਡ ਮਾਈਕਲ ਗ੍ਰਿਲਜ਼ ਉਰਫ਼ ਬੀਅਰ ਗ੍ਰਿਲਜ਼ (ਜਨਮ 7 ਜੂਨ 1974) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਹਸਕਰਮੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰਸਤੂਤਾ (ਪੇਸ਼ਕਾਰ) ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਬੌਰਨ ਸਰਵਾਈਵਰ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਕੰਡ
ਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਕੰਡ ਗਤੀ ਅਤੇ ਵੇਗ ਦਾ ਯੂਨਿਟ ਹੈ ਜੋ ਦੋਨੋਂ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਨੂੰ ਸੈਕੰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਐਸ.ਆਈ ਯੂਨਿਟ, ਮੀਟਰ ਸੈਕੰਡ−1, ਮੀਟਰ/ਸੈਕੰਡ, ਜਾਂ ਮੀਟਰ⁄ਸੈਕੰਡ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਮਾਨੀ ਗਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਕੰਡ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਦਲੋ
1 ਮੀਟਰ/ਸੈਕੰਡ ਬਰਾਬਰ ਹੈ:
1 ਫੁੱਟ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਕੰਡ = 0.3048 ਮੀਟਰ/ਸੈਕੰਡ
1 ਮੀਲ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ = 0.44704 ਮੀਟਰ/ਸੈਕੰਡ
1 ਕਿਲੋਮਿਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਕੰਡ ਬਰਾਬਰ ਹੈ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਿਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਬਿਲ
ਬਿਲ ਜਾ ਬਿਲਪੱਥਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਬੂਟਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੋਗ ਨਾਸ਼ਕ ਗੁਣ ਹੋਣ ਕਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਲਵ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੇਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬਿਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਮਿਆਂਮਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਬਨਗਲਾਦੇਸ਼, ਕੰਬੋਡੀਆ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਬੇਲ ), ਬੰਗਾਲ ਕੁਇਨਸੀ  ਸੁਨਹਿਰੀ ਸ਼ੇਬ,  ਜਪਾਨੀ ਸੰਤਰਾ  ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਨਸਪਤਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸਨੂੰ ਫਲ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਮਈ ਵਿੱਚ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਪੱਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਿਲ ਦਾ ਫਲ ਸੁਨਹਿਰੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਗੁੱਦਾ ਰਸੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਨੂੰ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰੀਕ੍ਰਿਆ ਲਈ ਸਮਰੱਥ ਔਸ਼ਧੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀਆ ਔਸ਼ਧੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਲ ਅਤੇ ਮਲੇਰੀਆ ਵਰਗੇ ਰੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਲਹੇਬੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਆਂਤਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜ ਸਮਤਾ ਵੱਧਦੀ ਹੈ। ਭੁੱਖ ਵੱਧਦੀ ਹੈ। ਬਿਲ ਦੇ ਗੁੱਦੇ ਤੋਂ ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਪੜੇ ਧੋਣੇ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ
ਧਾਰਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵੀ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਮੈਂ ਮਾਣਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਕੀ ਇਸਦੀ ਜੜ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਜਿਹੜੇ ਤਿੰਨ ਪੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਦੇਵ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੁੱਖ
ਛੌਹਾੜ
ਛੌਹਾੜ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਾਲਾਨਾ ਪੌਦਾ
right|thumb|320x320px|ਮਟਰ ਸਾਲਾਨਾ ਪੌਦਾ ਹਨ। ਇਕ ਸਾਲਾਨਾ ਪੌਦਾ (ਇੰਗ: Annual Plant) ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪੌਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਵਦੇ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੀਜ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਤੋਂ, ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਤਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੌਦੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਲਾਨਾ ਬਸੰਤਾਂ ਜਾਂ ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਦੀ ਪਤਝੜ ਦੁਆਰਾ ਪੱਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸਰਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਪਤਝੜ ਦੌਰਾਨ ਉਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਕੈਲੰਡਰ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਬਸੰਤ ਜਾਂ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੱਕਦੇ ਹਨ।
ਸਲਾਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਬੀਜ-ਟੂ-ਬੀਜ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਤੇਲਬੀਜ਼ ਰਪਾ ਫਲੋਰੈਂਸ ਲੈਂਪਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਪੁੰਗਰਨ ਤੋਂ ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਲਈ ਕਲਾਸਰੂਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਕਸਰ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਮਾਰੂਥਲ ਸਲਾਨਾ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਥ੍ਰੋਪਾਈਟਟਸ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੀਜ-ਟੂ-ਬੀਜ ਜੀਵਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਕੇਵਲ ਹਫ਼ਤੇ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਲ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਸਾਲ ਖੁਸ਼ਕ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਬੀਜ ਬੀਜਦੇ ਹਨ।
ਕਾਸ਼ਤ
ਸਲਾਨਾ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਪੌਦੇ ਉੱਗਦੇ ਹਨ, ਸਾਲਾਨਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਪਾਲਤੂ ਅਨਾਜ। ਕੁੱਝ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਪੌਦੇ ਬਗੀਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ ਵਜੋਂ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਜਲਵਾਯੂ ਲਈ ਠੰਡੇ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਗਾਜਰ, ਸੈਲਰੀ ਅਤੇ ਪਾਰਸਲੇ ਅਸਲ ਚ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਹਨ ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਆਪਣੀ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਪੱਟੀ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ ਫਸਲ ਵਜੋਂ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਟਮਾਟਰ, ਮਿੱਠੇ ਆਲੂ ਅਤੇ ਘੰਟੀ ਮਿਰਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਸਾਲਾਨਾ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ, ਕਣਕ, ਚਾਵਲ, ਲੈਟਸ, ਮਟਰ, ਤਰਬੂਜ, ਬੀਨਜ਼, ਜ਼ਿੰਨੀਆ ਅਤੇ ਮੈਰੀਗੋਲ੍ਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਗਰਮੀ
ਸਾਲ ਦੇ ਨਿੱਘੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਗਰਮੀ ਦੇ ਸਲਾਨਾ ਪੌਦੇ, ਫੁੱਲ, ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਗੀਚੇ ਦਾ ਕਰੈਬਘਾਹ ਇੱਕ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਘਾਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰਦੀ
ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਲਾਨਾ ਪਤਝੜ ਜਾਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਗਦੇ ਹਨ, ਸਰਦੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਖਿੜਦੇ ਹਨ।
ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਪੌਦੇ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖਿੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੂਜੇ ਪੌਦੇ ਡਾਰਮੇਂਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਸਾਲਾਨਾ ਬੀਜ ਬੀਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਉਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਰਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਠੰਢਾ ਹੋਣ ਤੇ ਬੀਜ ਪਤਝੜ ਜਾਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਗਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਪੌਦੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰ ਸਰਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੀੜੇ ਕੀੜਿਆਂ ਜਾਂ ਫੰਗਲ ਰੋਗਾਂ (ਅੰਡਾਸ਼ਯ ਸਮੂਟ - ਮਾਈਕ੍ਰੋਬੋਟ੍ਰੀਮ ਸਪਾ) ਲਈ ਹੋਸਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਫਸਲਾਂ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਹ ਸੰਪਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਵਪਾਰਕ ਖੇਤੀ ਲਈ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਣੂ ਜੈਨੇਟਿਕਸ
2008 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਾਲਾਨਾ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਦੋ ਜੀਨਾਂ ਦੀ ਨਾ-ਸਰਗਰਮਤਾ ਚੱਕਰ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ ਪੌਦੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਅਰਬਿਆਪਸਿਸ ਥਾਲੀਆਨਾ ਵਿੱਚ SOC1 ਅਤੇ FUL ਜੈਨ ਨੂੰ ਅਸਫਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਇਹ ਸਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਮਾਨਸਿਕ ਪੌਦਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੱਕੜ ਦਾ ਗਠਨ, ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ.।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਮਾਰਕੋ ਵੈਨ ਬਾਸਟਨ
ਮਾਰਕਸ "ਮਾਰਕੋ" ਵੈਨ ਬਸਟਨ (ਡੱਚ ਉਚਾਰਨ: [mɑrkoː vɑn bɑstə (n)] (ਸੁਣੋ); ਜਨਮ 31 ਅਕਤੂਬਰ 1964) ਇੱਕ ਡੱਚ ਫੁਟਬਾਲ ਮੈਨੇਜਰ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਜੈਕਸ ਅਤੇ ਮਿਲਾਨ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਯੂਰਪੀਅਨ ਫਾਰਵਰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਫੁਟਬਾਲਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਹਾਈ ਪਰੋਫਾਈਲ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ 300 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ 1993 ਵਿੱਚ 28 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਲੈ ਲਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਜ਼ੈਕ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਕੌਮੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਰਿਹਾ।
ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਲਈ ਖੇਡਦਿਆਂ ਵੈਨ ਬਾਸਟਨ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਤੇ ਯੂਈਐਫਏ ਯੂਰੋ 1988 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਟ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਕਲੱਬ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਈਰਡੀਵਿਸੀ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਕੱਪ ਜੇਤੂ ਅਜੈਂਸ ਅਤੇ ਮਿਲਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਸੀਰੀਏ ਏ ਦੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਅਤੇ ਦੋ ਯੂਰਪੀਨ ਕੱਪ ਜਿੱਤੇ।
ਉਹ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।1992 ਵਿੱਚ ਵੈਨ ਬਾਸਟਨ ਨੂੰ ਫੀਫਾ ਵਰਲਡ ਪਲੇਅਰ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1988, 1989 ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਬਲੋਨ ਡੀ ਆਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਫੀਫਾ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਸੈਂਟਰੁਇਨ ਇੰਟਰਨੈਟ ਪੋਲ ਵਿੱਚ ਛੇਵਾਂ, ਆਈਐਫਐਫਐਚਐਸ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਸੈਂਚੁਰੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦਸਵੀਂ ਅਤੇ ਆਈਐਫਐਫਐਚਐਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਸੈਂਚੁਰੀ ਵਿੱਚ 12 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਫਰਾਂਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਫਰਾਂਸ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਠਵਾਂ ਵੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2004 ਵਿੱਚ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਜੀਵਤ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਫੀਫਾ 100 ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪੇਲੇ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। 2004 ਵਿੱਚ, 100 ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਡਚ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਤਦਾਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵੈਨ ਬਸਟਨ ਨੇ 25 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ, ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਲਈ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। 2007 ਵਿੱਚ, ਸਕਾਈ ਸਪੋਰਟਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੈੱਨ ਬਿਸਟਨ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਅਥਲੀਟਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਤਾਲ (ਸੰਗੀਤ)
ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਤਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਤਾਲ ਦਾ ਵੱਡੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਤਾਲ ਦੇਣ ਲਈ ਤਬਲੇ, ਮਰਦੰਗ, ਢੋਲ ਅਤੇ ਮੰਜੀਰੇ ਆਦਿ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਮਰਦੰਗ, ਘਟੰ ਇਤਆਦਿ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਤਬਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ
੨੭੪
274 (27 ਤਿਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ
ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਗਤੀ ਅਤੇ ਵੇਗ ਦਾ ਯੂਨਿਟ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਘੰਟੇ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ/ਘੰਟਾ ਜਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ·ਘੰਟਾ−1 ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਸਪੀਡ ਸਪੀਡੋਮੀਟਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਨਾਲ ਹੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਕੁੰਨਰਾਂ
'ਕੁੰਨਰਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸੰਗਰੂਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਹੋਰ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਇੱਕ ਲੋਕ ਕਲਾ ਹੈ। ਜੋ ਹੋਰ ਕਲਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕਿਰਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਨੂੰ ਖੇੜਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਅਨੰਦ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਈ ਸੰਗਤੀਕਾਰ ਗਾਇਕੀ ਨੂੰ ਹੀ ਇਬਾਦਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।ref>ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੰਗੀਤ, ਵਿਰਸਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ, ਡਾ. ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਇੰਡਸ਼ਟਰੀਅਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਲਿਮਟਡਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 1995, ਪੰਨਾ-15
ਇਤਿਹਾਸ
ਬੋਲੀ ਵਾਂਗ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾ ਸਾਧਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਗੀਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੇਣ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਂ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਜਨਮਦਾਤਾ ਹੈ। ਮਹਾਂਦੇਵ, ਨਾਰਦਮੁਨੀ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਕਲਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤਕ ਪੁੱਜੀ। ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਕਲਾ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਖੋਜੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤਾਂ ਚੀਖਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਚੀਖ਼ਾਂ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਲਰਜ਼ ਜਾਂ ਥਰਥਰਾਹਟ ਨੇ ਸੁਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿਂੱਤਾ। ਫਿਰ ਜਦ ਚੀਖ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਬੋਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।”1 ਹੌਲ਼ੀ-ਹੌਲ਼ੀ ਇਸ ਨਾਲ ਤਾਲ, ਲੈਅ ਅਤੇ ਤੁਕਾਂਤ ਆਦਿ ਜੁੜਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰੂਪ ਵਲ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਦੋ ਰੂਪਾਂ, ਮਾਰਗੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ
--ਵਾਤ ;਼ਘੀਗ ਵਚ ;ਾੇਾਹ।ਾ ਗ਼ਾਹਾ ਘਾਸਾ ਵਾਸਤ ਰਪ ਖਾਤਦ ;਼ਘੀਗ ਦਪਖਾਗਾ ਪਛਂ ਖਾਤਦ ;਼ਘੀਗ ਵਚ ਵੀਰਚ ਦੀ ਠਢਖਾ;ਕਸ ਡ.ਿਾ+ਸਦੀ ਪਛਂ ਲ; ਦੀ ਸਾ ਘਕਦ ਡਾਅਿ ਦਾ ਜਮਰੱ ਚਿੇਾੱਗਿ ਫਓੇਚ ਚਪੀ਼ ਪਾਤਗਾਂ``
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ
ਮਨੁੱਖ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਹੀ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ “ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੂਹਾਂ ਚੋਂ ਸ਼ਬਦ ਨਿਕਲੇ ਅਤੇ ਗੀਤ ਬਣੇ। ਇਹ ਵੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਰੱਖਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਬਿਨਾਂ ਗਾਉਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਸੰਗੀਤ ਬੱਧ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲੇ। ਗੀਤ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਇਸ ਮੇਲ ਨੂੰ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਜਨਜੀਵਨ ਉਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਰੁਚੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮੋਈ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੁਲੰਦ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ, ਜੋਸ਼ੀਨਾ ਬੀਰ ਰਸੀ ਗਾਯਨ, ਨਾਦ ਦਾ ਖੁੱਲਾਪਣ, ਭਾਵੁਕਤਾ, ਅੰਤਿਮ ਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਲਮਕਾ ਕੇ ਛੱਡਣਾ ਆਦਿ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਰਿਤਰ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਗਾਉਣਾ ਵਜਾਉਣਾ ਅਤੇ ਨੱਚਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਭਰਭੂਰ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਤਿੰਨੋਂ ਰੂਪ ਗਾਇਨ ਵਾਦਨ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਯਨ ਰੂਪ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਜਹੀ ਝਾਤ ਮਾਰਾਂਗੇ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਯਨ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਗਾਯਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਹੈ। ਵਾਦਨ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਇਸਦੇ ਸਹਾਇਕ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਯਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕੀ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਡਾ. ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵੰਡਦੇ ਹਨ।
ਗਾਇਨ ਰਾਗ
ਉਪਰੋਕਤ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁੱਖ ਦੇ ਗਾਇਨ ਰਾਗ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:-
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਵਾਦਨ
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਹਾਇਕ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਾਦਨ ਸਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗਾਯਨ ਵਾਲੀ ਧੁਨ ਦਾ ਅਨੁਕਰਣ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਸਾਜ਼ ਸੁਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਉੱਚੀ ਨੀਵੀਂ ਸੁਰ ਸੈਟ ਕਰਕੇ ਉਸੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਜ਼ ਤਾਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਾਇਕੀ ਜਾਂ ਨਾਚ ਦਾ ਰਿਧਮ ਸੈਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਾਜ਼:-
ਸਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਲ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਸਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੰਜਾਬੀ ਠੇਕਾ ਜਾਂ ਕਹਿਰਾਵਾ ਵਜਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਲਿਪੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ। ==ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਚ “ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਚ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤੀਸਰੀ ਧਾਰਾ ਹਨ। ਪੀੜੀ ਦਰ ਪੀੜੀ ਇਹ ਲੋਕ ਨਾਚ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਸਲਾਂ ਮੌਸਮਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਹ ਲੋਕ ਨਾਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਜਿਉਣ ਜੋਗਾ ਬਣਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੁੰਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਮੁੰਦਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਗਾਇਨ ਅਤੇ ਵਾਦਨ ਦੀ ਸੰਗਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨਾਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰ ਵਿਹਾਰ ਦੀਆਂ ਝਲਕਾਂ ਵੀ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।”7 ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਤ ਲੋਕ ਨਾਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ।
ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਪਾਪੂਲਰ ਗਾਇਕੀ
ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਲੋਕ ਇਹਨਾਂ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਗੀਤ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਕਹੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਲਤ ਰੁਝਾਨ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਤਾਂ ਇਹ ਗੀਤ ਲੋਕ ਗੀਤ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਹੀ ਖ਼ਰੇ ਨਹੀਂ ਉਤਰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਰਚੇਤਾ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ। ਦੂਸਰਾ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਰਲਾਅ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਕ ਐਂਡ ਰੋਲ ਸੰਗੀਤ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਅਜੋਕੇ ਗੀਤ ਜੋ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੇਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਇਸਨੂੰ ;ਜਪੀਵ ਠਚਤਜਫ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਵਧੇਰੇ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਇਹ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਾਮਕ, ਮੀਂਡ, ਤਾਨਾਂ, ਮੁਰਕੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਭੂਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ;ਜਪੀਵ ਫ;਼ਤਤਜਫ਼; ਸੰਗੀਤ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਦ ਦਾ ਖੁੱਲਾਪਣ, ਤਰਲਤਾ ਤੇ ਆਪ ਮੁਹਾਰਾਪਣ ਜਿਆਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਰਿ;ਾ ਵਰਚਫੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਅੱਜ ਦੀ ਸਾਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਰਿ;ਾ ਵਰਚਫੀ ਨਾਲ ਭਰਭੂਰ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਦੋ ਜਾਂ 3% ਗਾਇਕ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜੋ ;ਜਪੀਵ ਫ;਼ਤਤਜਫ਼; ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਵਰਨਾਂ 97% ਗਾਇਕ ਰਿ;ਾ ਵਰਚਫੀ ਵਾਲੇ ਹੀ ਹਨ।ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਸਮੁੱਚੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਹੀ ਸੇਧ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਆਮ ਲੋਕਾਈ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਹੋਣ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਥੋੜੀ ਜਹੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਸ੍ਰੋਤਾ ਇਸ ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਗਾਇਕੀ ਵਿਚਲਾ ਅੰਤਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਪਾਪੂਲਰ ਗਾਇਕੀ ;ਜਪੀਵ ਫ;਼ਤਤਜਫ਼; ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰਿ;ਾ ਵਰਚਫੀ ਭਰਭੂਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਵੀ ਰਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਜ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ
ਆਦਿਲਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲਾ
ਆਦਿਲਾਬਾਦ ਆਂਦਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਜਿਲਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਨੇਕ ਵੰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸ਼ਤਾਬਦੀਆਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ । ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਸਿਆ ਇਹ ਖੂਬਸੂਰਤ ਸਥਾਕਨ ਇੱਕ ਉਪਿਉਕਤੱ ਪਰਯਟਨ ਸਥਦਲ ਹੈ ।  ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਹੀ ਦੇਖਣ ਯੋਗਯਗ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਇੱਥੇ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੱਲੋ ਜ਼ੋਰੀ ਹੀ ਆਪਣੀ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ।  ਇਸ ਤੋਂ ਆਕਰਸ਼ਤ ਹੋਕੇ ਹਜਾਰੋ ਪਰਯਟਨ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ।  ਦੇਵੀ ਸਰਸਵ ਦੀ ਦਾ ਘਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਥਾਨ ਸਿਟੀ ਆਫ ਕਾਤਰ  ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ।
ਆਦਿਲਾਬਾਦ ਦਾ ਨਾਮ ਬੀਜਾਪੁਰ ਦੇ ਅਰੰਭ ਦਾ  ਸ਼ਾਸਕ ਅਲੀ  ਆਦਿਲ ਸ਼ਾਹ  ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ।  ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਆਦਿਲਾਬਾਦ ਕਈ ਸੰਸਕ੍ਰਿੀਤੀਆਂ ਦਾ ਘਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ।  ਮਧਯਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ  ਦੇ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੋਣ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਉਤਤਕਰ ਭਾਰਤ  ਦੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ  ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਵੰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ।  ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਗੁਆਂਢ ਦੀ ਮਰਾਠੀ ਸੰਸਕਿੱਰਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੇਲੁਗੂ ਸੰਸਕਿੱਰਿਆ ਦਾ ਹਿਸਜਿੇਹਾ ਬੰਨ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ।
ਮਹਾਤਮਾਆ ਗਾਂਧੀ ਪਾਰਕ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬੀਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮਹਾਤਮਾਲ ਗਾਂਧੀ ਫੁਲਵਾੜੀ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ ।  ਇਹ ਸਥਾਂਨ ਧਯਾਰਨ ਸਾਧਨਾ ਲਈ ਬਿਲਕੁੰਲ ਉਪਿਉਕਤੰ ਹੈ ।  ਹਰੇ ਭਰੇ ਲਾਨ ਅਤੇ ਵਿਵਿਧ ਪ੍ਰਕਾਰ  ਦੇ ਦਰਖਤ ਬੂਟੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸੱਜਿਆ ਇਹ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ  ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਜਾਂਿ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ।  ਬਚਚਾਂੇ  ਦੇ ਖੇਡਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰੀਡਾ ਸਥਾਸਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਖੇਡਣ ਦਾ ਆਨੰਦ ਉਠਾ ਸੱਕਦੇ ਹੈ ।
ਬਸਰ ਮੰਦਿਰ
ਨਿਜਾਮਾਬਾਦ ਵਲੋਂ 50 ਕਿਮੀ. ਦੂਰ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਡੇ ਸਥਿਤ ਬਸਰ ਦਾ ਸ਼੍ਰੀ ਗਿਆਨ ਸਰਸਵਬਦੀ ਮੰਦਿਰ  ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਇੱਕ ਸਿਰਫ ਮੰਦਿਰ  ਹੈ ।  ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾਵਾਂ  ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਾਂਭਾਰਤ  ਦੇ ਲੜਾਈ  ਦੇ ਬਾਦ ਰਿਸ਼ੀ  ਵਯਾੋਸ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਉੱਤੇ ਨਿਕਲੇ ।  ਉਹ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ  ਦੇ ਕੰਡੇ ਕੁਮਾਰਚਲਾ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਪੁੱਜੇ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਨਿਹੀਂ ਹੋਕਰ ਦੇਵੀ  ਨੇ ਉਂਨਹਾਂਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ ।  ਦੇਵੀ  ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਉਂਨਹੋਂਬਨੇ ਨਿੱਤ ਤਿੰਨ ਜਗ੍ਹਾ ਤਿੰਨ ਮੁੱਠੀ ਰੇਤ ਰੱਖੀ ।  ਚਮਤਕਾਿਰਸਵਸਰੂਪ ਰੇਤ  ਦੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ੜੇਰ ਤਿੰਨ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਏ ਜੋ ਸਨ -  ਸਰਸਵ ਦੀ,  ਲਕਸ਼ਮੀਿ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ।  ਅੱਜ ਇਹ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਬਸਰ ਦੀ ਸਬਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪੂਜਨੀਕ ਦੇਵੀਆਂ ਹੈ ।
ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਮੰਦਿਰ  ਮੁਖਯਲ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਨਦੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਹੈ ।  ਅੱਖਰ ਪੂਜੇ ਦੇ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਅਭਿਭਾਵਕ ਆਪਣੇ ਬਚਚਾਂਯ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦੇਵੀ  ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ   ਦੇ ਨਾਲ ਹੋ ।  ਵਾਦਾਇਤੀ ਸ਼ਿਲਾ,  ਅਸ਼ਟਜਤੀਰਥ ਬਸਰ  ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਅੰਨਯਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਰਸ਼ਨੀਕ ਸਥਵਲ ਹਨ ।  ਹਜਾਰਾਂ ਸ਼ਰੱਧਾਲੁ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰਿ ਉੱਤੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ  ਪਾਂਦੇ ਹਨ ।  ਵਯਾਰਸ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ,  ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ,  ਦਸ਼ਹਰਾ ਅਤੇ ਨਵਰਾਤਰਿ ਵੀ ਇੱਥੇ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਉਲਲਾ ਸ  ਦੇ ਨਾਲ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
ਕੇਲਸਾਪੁਰ ਨਗਰ
ਆਦਿਲਾਬਾਦ ਵਲੋਂ 32 ਕਿਮੀ. ਦੂਰ ਕੇਲਸਾਪੁਰ ਨਾਗੋਬਾ ਵਿੱਚ ਮੰਦਿਰ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।  ਇਸ ਮੰਦਿਰ  ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਦੀ ਪਾਸ਼ਾਣ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਵੱਡੀ ਸੰਖਜਾਂਗ ਵਿੱਚ ਭਕਤਾਂ  ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ।  ਪੂਸ  ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਭੇਦਭਾਵ ਨੂੰ ਭੁਲਾਕੇ ਲੋਕ ਕੇਲਸਾਪੁਰ ਜਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਿਸਜਿਿਹਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ।  ਇਹ ਜਾਤਰਾ ਨਾਗੋਬਾ  ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਆਜੋਜਿਤ ਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।  ਇਸ ਜਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟੇਰ  ਦੇ ਵੀ ਅਨੇਕ ਸ਼ਰੱਧਾਲੁ ਭਾਗ ਲੈਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ।
ਜੈਨਾਥ ਮੰਦਿਰ
ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸਥਾੀਨ ਆਦਿਲਾਬਾਦ ਵਲੋਂ 21 ਕਿਮੀ. ਦੂਰ ਹੈ । ਮੰਦਿਰ  ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖੋਂ ਵਲੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੰਦਿਰ  ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਪਲਲਾਵ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ।  ਮੰਦਿਰ  ਵਿੱਚ ਮੰਦਿਰ  ਵਾਸਤੁਲਸ਼ਿਲਪਾ ਦੀ ਜੈਨ ਸ਼ੈਲੀ  ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੱਛਣ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ।  ਇਸਲਈ ਇਸ ਮੰਦਿਰ  ਦਾ ਨਾਮ ਜੈਨਾਥ ਪਿਆ ।  ਕਾਰਤਕ ਸ਼ੁੱਧ ਅਸ਼ਟਿਮੀ ਵਲੋਂ ਇਲਾਇਚੀ ਸਪਤੇਮੀ  ( ਅਕਟੂਦਬਰ - ਨਵੰਬਰ )  ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਲਕਸ਼ਮੀਰ ਨਰਾਇਣ ਸਗਿੱ ਦੜੀ ਬਰਹਮੋਤਸੇਵ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਜਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਜਾਂਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੱਧਾਲੁ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ।
ਲੀਟਰ
ਲੀਟਰ ਜਿਸ ਨੂੰ L ਜਾਂ l ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੀਟਰ, ਆਇਤਨ ਦੀ ਇਕਾਈ ਹੈ।
ਆਦਿਲਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲਾ
ਕਵਲ ਵੰਨਯ ਜੀਵ ਅਭਯਾ‍ਰੰਨਯਲ
893 ਵਰਗ ਕਿਮੀ. ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਇਹ ਵੰਨਯ ਜੀਵ ਅਭਯਾਲਰੰਨਯਵ ਨਿਰਮਲ ਵਲੋਂ 70 ਕਿਮੀ. ਦੂਰ ਹੈ । ਇੱਥੇ ਬਾਰਕਿੰਗ ਡਿਅਰ,  ਨੀਲਗਾਏ ,  ਜੰਗਲੀ ਝੋਟਾ ,  ਚੀਦਾ ਅਤੇ ਚੀਤਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।  ਡੋਗਪਾ ਮਾਏ ਅਤੇ ਅਲੀਨਗਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਚ ਟਾਵਰਾਂ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ।  ਇੱਥੋਂ ਪ੍ਰਭਾਤ ਅਤੇ ਸੂਰਿਆਸਤਂ ਦਾ ਪੰਛੀ ਦ੍ਰਸ਼ਯ  ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ।
ਕੁੰਟਾਲਾ ਵਾਟਰਫਾਲ
ਇਹ ਵਾਟਰਫਾਲ ਨੇਰੇਡਕੋਂਡਾ ਪਿੰਡ ਵਲੋਂ 12 ਕਿਮੀ. ਦੂਰ ਹੈ ਜੋ ਆਦਿਲਾਬਾਦ ਵਲੋਂ 22 ਕਿਮੀ. ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ । ਕੁੰਟਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕਦਮ   ਨਦੀ 45 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਵਲੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਘਣ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।  ਰਾਜਯਸ ਦਾ ਸਭਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵਾਟਰਫਾਲ ਕੁੰਟਾਲਾ ਦਾ ਦ੍ਰਸ਼ਯਲ ਬਹੁਤ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ।  ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਲਈ ਸਭਤੋਂ ਉਪਿਉਕਤਾ ਹੈ ਕਯੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਨਦੀ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਊਫਾਨ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।  ਝਰਨੇ  ਦੇ ਨੇੜੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਸਥਾਉਪਿਤ ਹੈ ਜਿੰਨਹਾਂੂ ਸੋਮੇਸ਼ਵੋਰ ਸਵਾਮੀ  ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।  ਸ਼ਿਵਰਾਤਰਿ ਉੱਤੇ ਇੱਥੇ ਭਕਤਾਂੇ ਦਾ ਤਾਂਤਾ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ।
ਲੀਟਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਿਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਆਦਿਲਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲਾ
ਨਿਰਮਲ ਆਰਟ
ਮੰਚੇਰਿਅਲ ਵਲੋਂ 50 ਕਿਮੀ. ਦੂਰ ਨਿਰਮਲ ਆਦਿਲਾਬਾਦ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਗਰ ਹੈ । ਇਹ ਸਥਾੇਨ ਆਪਣੇ ਲੱਕੜੀ  ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ।  ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਵਲੋਂ ਤਰਾਸ਼ੇ ਗਏ ਇਹ ਖਿਡੌਣੇ ਅਤੇ ਤਸਵੀਇਰਾਂ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ  ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਹੀ ਪੁਕਾਰੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ।  ਸ਼ਿਲਉਲਪਕਾਰ ਸਥਾਸਨੀਏ ਸਤਾਰ ਉੱਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਮੁਲਾਇਮ ਲੱਕੜੀ ਵਲੋਂ ਸਬਜੀਆਂ,  ਫਲਾਂ ,  ਜਾਨਵਰਾਂ ,  ਗੁੜੀਆਂ  ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ।  ਇਸ ਖਿਡੌਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਮੰਨ ਲਉ ਸ਼ਿਲਉ ਪਕਾਰ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਫੂਕ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ ।  ਨਿਰਮਲ ਪੇਂਟਿੰਗਸਸ ਵਿਸ਼ਅਇਤੇ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਵਿਵਿਧਤਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ।  ਨਿਰਮਲ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸਿਸੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਉਂਨਹੋਂਵਨੇ ਨਿਜਾਮ ਦੀ ਸੇਵੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ।  ਇਸ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਬੰਦੂਕਾਂ ਰੱਖੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ।
ਹਵਾ ਰਸਤਾ
ਨਿਕਟਤਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਲੋਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
ਰੇਲ ਰਸਤਾ
ਆਦਿਲਾਬਾਦ ਦਾ ਆਪਣਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਹਿਸੋ ੋਸ ਵਲੋਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
ਸੜਕ ਰਸਤਾ
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਇੱਥੇ ਪੁੱਜਣ ਦਾ ਸਭਤੋਂ ਠੀਕ ਰਾਸਤਾੋ ਹੈ ।  ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆ ਰਾਸ਼ਟਸਰੀਏ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 7 ਦੁਆਰਾ ਦੇਸ਼  ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿਸਸਾਂਤ ਵਲੋਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ।  ਰਾਜਯ  ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦੀਆਂ ਬਸਾਂ ਅਤੇ ਨਿਜੀ ਬਸਾਂ ਆਦਿਲਾਬਾਦ ਵਲੋਂ ਆਂਧ੍ਰ  ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਂਧ੍ਰ  ਪ੍ਰਦੇਸ਼  ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ ।
ਉਮਰ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਤੋਂ
ਕੁੱਲ ਪਿੰਡ - 1,586
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਮਾਸੁਮਾ ਅਨਵਰ
'''ਡਾ. ਮਾਸੁਮਾ ਅਨਵਰ' ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆ ਦੀ ਡਾਕਟਰ (ਬਾਲ ਚਕਿਤਸਕ) ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਬਹਿਤਰੀਨ ਗਾਇਕ,ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵੀ ਹੈ। ਐਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਲੇਠੀ ਐਲਬਮ ਢੋਲਾ''  (2008 ਵਿੱਚ) ਰਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੂੰ ਬੈਸਟ ਇਮੈਜਿੰਗ ਟੈਲੈਂਟ-ਮਿਉਜ਼ਿਕ ਅਤੇ 15ਵਾਂ ਲਕਸ ਸਟਾਇਲ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਡੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖਾਨ, ਅਬੀਦਾ ਪਰਵੀਨ, ਉਸਤਾਦ ਮੁਹੰਮਦ ਜੁਮਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਰੇਸ਼ਮਾ ਵਲੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਮਿਲੀ।
2012 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਡੈਬਿਊ ਫ਼ਿਲਮ "ਕਾਕਟੇਲ" ਨਾਲ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ "ਲੁੱਟਣਾ" ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਮਾਲਿਕ" ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗਾਣਾ "ਨੈਨਾ ਰੋਏ" ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਸੀਜ਼ਨ 9 , ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਫਾਖੀਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕੋਕ ਸਟੂਡੀਓ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕਾਵਾਂ