cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਹੇਮਲਤਾ (ਗਾਇਕਾ)
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਾਜੀਵ ਖੰਡੇਲਵਾਲ
ਰਾਜੀਵ ਖੰਡੇਲਵਾਲ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਰਦ ਟੀਵੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਰਦ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰ
ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ
ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ (11 ਅਪ੍ਰੈਲ 1943 –14 ਅਗਸਤ 2007) ਨਕਸਲਬਾੜੀ ਦੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 1943 ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਚਿੰਤ ਕੌਰ ਪਿਤਾ ਰੌਣਕੀ ਰਾਮ, ਪਿੰਡ ਘੁੰਗਰਾਲੀ ਸਿੱਖਾਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਐਸ ਤਰਸੇਮ ਅਨੁਸਾਰ "ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 1943 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।" ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਿਰਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਛੋਟੇ ਮੋਟੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਯੂ.ਪੀ. ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ ਨਕਸਲਬਾੜੀ ਕਾਵਿ-ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਤੂਫਾਨ ਵਾਂਗ ਉੱਠਿਆ ਕਵੀ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ ਨੇ 1960-61 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ, ਸਮਰਾਲਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਆਪਣੇ ਕਬੀਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਲਜ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ਾ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਖੰਨੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਏਐਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਪਰ ਇਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕਾਲਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ 1964 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇੜਲੇ ਕਸਬੇ ਬਹਿਲੋਲਪੁਰ ਦੇ ਐਸਐਚਐਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਜੂਨੀਅਰ ਟੀਚਰਸ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਪਰ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਨਰਜ਼ ਕੋਰਸ, ਗਿਆਨੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਿਤਾਇਆ ਪਰ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ ਨੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਰਾਜ ਮਿਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਦਿਹਾੜੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਟਿਊਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ।
ਵਿਤਕਰਾ
ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਦਭਾਵ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ 'ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ' ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਦਾਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੈਰੇ ਵਿਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ: 'ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਗਨੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇਕ ਚਮਤਕਾਰ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਸਕਿਆ ਹਾਂ।' ਉਹ ਅੱਗ ਕੀ ਸੀ ਉਹ ਉਸੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੈਰੇ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਕੁਝ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜ ਜਾਂ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮਾਸੂਮ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਜੱਟ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਖੂਹ 'ਤੇ ਨਹਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਘਸੀਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਕੋਰੜੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਚਮਿਆਰ' ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਖੂਹ 'ਤੇ ਨਹਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿਚ, ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਸ 'ਅੱਗ' ਵਿਚ ਧੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੀ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।' ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ, "ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ ਚਮਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜੰਮਿਆ । ਇਹ ਗੱਲ ਇਹਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਕਈ ਥਾਈਂ ਆਈ ਹੈ । ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਵਿਚ ਇਹਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਹੜੇ, ਸਕੂਲ ਤੇ ਨਕਸਲੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਫੇਰ ਪੁਲਸ ਦੇ ਜ਼ਾਤ ਅਭੀਮਾਨ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ਼ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।"
ਕਾਵਿ-ਵੰਨਗੀ
ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਪਹਿਲਵਾਨ
ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਕਸ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਲੰਗੋਟੇ ਲੜਨ ਲਈ ਭੁਖ ਨੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜ ਤੋੜ ਜੋੜ ਤੋੜ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਸਾਰੀ ਕਸਰਤ ਹੈ। ਦਾਅ ਬਹੁਤ ਡਾਢੇ ਨੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਥਾਂ ਚੁੱਪ ਕਰ ਜਾਣਾ
ਪੀਣ ਦੀ ਥਾਂ ਪਿਆਸੇ ਮਰ ਜਾਣਾ ਖਾਣ ਦੀ ਥਾਂ ਕਸਮ ਖਾਣੀ ਲੜਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ। ਪਛਾੜਦੇ ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਗਰਦਣ ਤੇ ਗੋਡਾ ਧਰਕੇ ਖੇਤ ਪਏ ਗਧੇ ਵਾਲੀ ਜੂਨ ਭੁਗਤਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਤਾਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਕਸ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਲੰਗੋਟੇ। 14 ਅਗਸਤ 2007 ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਆਂਤੜੀਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਦਇਆਨੰਦ ਮੈਡੀਕਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਨੂਰ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂਰ
ਨੂਰ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂਰ (ਜਨਮ 13 ਸਤੰਬਰ 1954) ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ।
ਨੂਰ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂਰ ਦਾ ਜਨਮ ਜਨਾਬ ਮੁਹੰਮਦ ਇਸਮਾਈਲ ਥਿੰਦ ਦੇ ਘਰ, ਕਿਲ੍ਹਾ ਰਹਿਮਤ ਗੜ੍ਹ, ਮਾਲੇਰ ਕੋਟਲਾ, ਜ਼ਿਲਾ ਸੰਗਰੂਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਂ ਨੂਰ ਮੁਹੰਮਦ ਥਿੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਨੂਰ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂਰ ਉਸ ਦਾ ਕਲਮੀ ਨਾਂ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਐਮ ਏ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ 'ਬਾਬਾ-ਏ-ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਬੀ ਅਵਾਰਡ' ਅਤੇ 'ਲਹਿਰਾਂ ਅਦਬੀ ਅਵਾਰਡ' 2001 (ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਿਹ
ਉਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ (ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਦੂਜਾ) ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਅੱਬਾਸ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਪਤਾਸੇ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਬੈਤ, ਲਿੱਪੀਅੰਤਰਣ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਕਰਤਾਰਪੁਰ (ਬਲਾਕ ਪਾਤੜਾਂ)
ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪਾਤੜਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ
ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ (ਛੋਟਾ ਰੂਪ BofA) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮਲਟੀਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਫ਼ਾਇਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲ਼ੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਜਿਸਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਚਾਰਲੋਟ, ਉੱਤਰੀ ਕਾਰੋਲੀਨਾ ਵਿਖੇ ਹਨ। ਜਾਇਦਾਦ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੈਂਕ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। 2013 ਮੁਤਾਬਕ, ਕੁੱਲ ਕਮਾਈ ਪੱਖੋਂ, ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ 21ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। 2010 ਵਿੱਚ ਫ਼ੋਰਬਸ ਨੇ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀ ਆਖਿਆ।
ਨਵਾਸ ਟਾਪੂ
ਨਵਾਸ ਟਾਪੂ (La Navasse, ਹੈਤੀਆਈ ਕ੍ਰਿਓਲ: Lanavaz ਜਾਂ Lavash) ਕੈਰੇਬੀਆਈ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਗ਼ੈਰ-ਅਬਾਦ ਟਾਪੂ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਗ਼ੈਰ-ਸੰਗਠਤ, ਗ਼ੈਰ-ਸੰਮਿਲਤ ਰਾਜਖੇਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਮੱਛੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ-ਜੀਵਨ ਸੇਵਾ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੈਤੀ, ਜੋ 1801 ਤੋਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਮੁਖ਼ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗਿਣਦਾ ਹੈ।
ਯਿਲੌਂਗ ਝੀਲ
ਯਿਲੌਂਗ ਝੀਲ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕਾਉਂਟੀ, ਹੋਂਗਹੇ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ, ਜੂੰਨਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 32 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (12 ਵਰਗ ਮੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀਨ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਇਸਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਖਿੜਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਗਭਗ 2 km ਕਾਉਂਟੀ ਸੀਟ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ। ਝੀਲ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਯੀ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਦੇ ਹਨ। 2013 ਦੀ ਬਸੰਤ ਤੱਕ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸੋਕੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮੀ ਆਈ ਸੀ।
ਝੀਲ ਜੂੰਨਾਨ-ਗੁਈਜ਼ੋ ਪਠਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਯੁਲੋਂਗ ਝੀਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਝੀਲ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਯੂਲੋਂਗ ਪਹਾੜ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 1629 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਡ੍ਰੈਗਨ ਜੋ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਦਿਨ ਦੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੂੰਨਾਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਮੀਰਪੁਰ ਖੁਰਦ
ਮੀਰਪੁਰ ਖੁਰਦ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਮੀਰਪੁਰ ਖੁਰਦ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1966 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 8.85 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ਮੀ ਜਲੰਧਰੀ
ਸ਼ਮੀ ਜਲੰਧਰੀ (ਜਨਮ 11 ਜੂਨ 1971) ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵੱਸਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ।
ਸਫ਼ੂਰਾ ਜ਼ਰਗਰ
ਸਫ਼ੂਰਾ ਜ਼ਰਗਰ (ਜਨਮ 1993) ਕਿਸ਼ਤਵਾੜ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਾਰਕੁਨ ਆਗੂ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਐਕਟ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਦੀ ਐਮ.ਫਿਲ. ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਮੀਆ ਤਾਲਮੇਲ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੀਡੀਆ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਜ਼ਰਗਰ ਦਾ ਜਨਮ 1993 ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤਵਾੜ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸੀ। 1998 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਫਰੀਦਾਬਾਦ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ (ਐਨ.ਸੀ.ਆਰ.) ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਇਕਲੌਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੀ। 2018 ਵਿੱਚ, ਜ਼ਰਗਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਜ਼ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਰਵੱਈਆ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੀ: “ਤੁਸੀਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹੋ, ਵਾਪਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਜਾਓ”।
ਉਸ ਨੇ ਜੀਸਸ ਐਂਡ ਮੈਰੀ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ (ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ) ਵਿਖੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਵਿਖੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਧਿਐਨਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਫਿਲ. ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
2020 ਤੱਕ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸਮੀਆ ਹੈ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਰਗਰਮੀ
ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਿੰਸਾ ਇੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਸਾਜਿਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸਫੂਰਾ 'ਤੇ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ (ਰੋਕਥਾਮ) ਐਕਟ (ਯੂ.ਏ.ਪੀ.ਏ) ਦੇ ਤਹਿਤ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
15 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਉਹ ਤਿਹਾੜ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਭੀੜ ਭਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਣਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ -19 ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਇਕੱਲੇ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਿ ਹਿੰਦੂ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਜੱਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਇੱਕ "ਉੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਕਮੇਟੀ" ਨੇ ਡੀ.ਜੀ. (ਜੇਲ੍ਹਾਂ) ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜ਼ਰਗਰ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।" ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਦਿੱਲੀ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਿਵਾਦ
ਸਫੂਰਾ ਜ਼ਰਗਰ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਕੈ ਅਣਪਛਾਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜ਼ਰਗਰ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਕਈ ਵੀਡੀਓ ਤੋਂ ਅਣ-ਸੰਬੰਧਤ ਚਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਕੈਪਚਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਝੂਠੇ ਦਾਅਵੇ ਸਨ। ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਸਮੇਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਲਾਈ ਗਈ ਅਫ਼ਵਾਹ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਉੱਪਰ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ ਵਿਖੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ। ਅਣਪਛਾਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਜੋੜੇ ਡਾ ਸੈਕਸ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਸਫੂਰਾ ਜ਼ਰਗਰ ਹੈ, ਪਰ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਆਲਟਨਿਊਜ਼.ਇਨ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਝੂਠੇ ਅਤੇ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਸਨ। ਵੀਡੀਓ ਪਾਰਨਹੱਬ (Pornhub) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖਤ ਪਾਰਨਹੱਬ ਮਾਡਲ ਸੇਲੇਨਾ ਬੈਂਕਸ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਦੂਜੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪੋਸਟਾਂ 'ਚ ਸਫੂਰਾ ਜ਼ਰਗਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਅਣਵਿਆਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿਹਾੜ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਨ ਵਿਆਹੀ ਗਰਭਵਤੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦ ਕੁਇੰਟ ਤੱਥ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਝੂਠੇ ਹੋਣ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਫੂਰਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਨਲਾਈਨ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਔਰਤ ਵਿਰੁੱਧ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਫੋਬੀਆ ਸਨ। 20 ਮਈ 2020 ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਆਨਲਾਈਨ ਵਿਲਿਫਿਕੇਸ਼ਨ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਅਤੇ ਟਰਾਲਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਜ਼ਰਗਰ ਨਾਲ ਮਈ 2018 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਖਾਸ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਜਾਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲਹਿਜ਼ੇ ਦੀ ਘਾਟ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਬਚਪਨ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੁਜ਼ਰਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਜ਼ਾਹਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮੇਰੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਜੱਜ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੱਖਰੇ lਢੰਗ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।"
6 ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਨੂੰ, ਸਫੂਰਾ ਜਰਗਰ ਨੇ ਕਿਸ਼ਤਵਾੜ ਵਿੱਚ ਸਬੂਰ ਅਹਿਮਦ ਸਿਰਵਾਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਿਆਹ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮਈ 2018 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਗੌਰਿਕਾ ਸਿੰਘ
ਗੌਰਿਕਾ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਨੇਪਾਲੀ ਤੈਰਾਕ ਹੈ। ਗੌਰਿਕਾ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਵੀਮਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਏ। ਇਸਨੇ 2016 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਤਮਗਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਤਮਗੇ ਜਿੱਤੇ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸਿੰਘ ਨੇ ਹੈਬਰਡੈਸ਼ਰਜ਼ ਅਸਕੇਜ਼ ਸਕੂਲ ਫ਼ਾਰ ਗਰਲਜ਼ ਅਤੇ ਬੇਲਮੌਂਟ ਮਿੱਲ ਹਿੱਲ ਪ੍ਰੈਪਰੇਟਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਸਿੰਘ ਇਸ ਸਮੇਂ ਟਫਟਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕਸ 2016
ਗੌਰਿਕਾ ਦੀ ਉਮਰ 13 ਸਾਲ ਅਤੇ 255 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਰੀਉ ਓਲਪਿੰਕ 2016 ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਐਥਲੀਟ ਸੀ। ਸਿੰਘ ਨੇ ਹੀਟ 1 ਵਿੱਚ 1:08:45 ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ "100 ਮੀਟਰ ਦੀ ਬੈਕਸਟ੍ਰੋਕ" ਦੀ ਵਾਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਇਹ ਸੈਮੀਫ਼ਾਈਨਲ ਲਈ ਚੁਣੀ ਨਹੀਂ ਗਈ। 31 ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਗੌਰਿਕਾ ਦੀ ਖੇਡ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ।
ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ 2020
18 ਸਾਲ 8 ਮਹੀਨੇ 2 ਦਿਨ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ ਨੇ 2020 ਟੋਕੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ 1:00:11 ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 100 ਮੀਟਰ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀਟ 1 ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸਿੰਘ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ ਪਰ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਸਿੰਘ 50ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ।
ਨੋਏਲ ਅਲੂਮਿਤ
ਨੋਏਲ ਅਲੂਮਿਤ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ 2002 ਵਿੱਚ ਨੋਏਲ ਨੂੰ 'ਆਊਟ ਮੈਗਜ਼ੀਨ' ਦੁਆਰਾ 100 ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਸਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968
ਰਜਨੀ ਤਿਲਕ
thumb|ਸਾਲ 2017 'ਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ' ਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਰਜਨੀ ਤਿਲਕ ਰਜਨੀ ਤਿਲਕ (27 ਮਈ 1958 - 30 ਮਾਰਚ 2018) ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਦਲਿਤ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸਨ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਨਾਰੀਵਾਦ ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ   ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਵੀ ਸਨ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਆਲ੍ਟਰਨੇਟਿਵ ਦਲਿਤ ਮੀਡੀਆ (ਸੀਏਡੀਏਐਮ) ਦੇ ਐਗਜ਼ੈਕਟਿਵ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਦਲਿਤ ਔਰਗੇਨਾਇਜ਼ੇਸ਼ੰਸ (ਐਨ.ਏ.ਸੀ.ਡੀ.ਓ.ਆਰ.) ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਲੇਖਕ ਸੰਘ (ਦਲਿਤ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ.
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਤਿਲਕ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਮਈ 1958 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਸਾਧਨਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਦਰਜੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਏ ਸਨ. ਉਹ ਸੱਤ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਰਸ ਬਣਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ ਸੀ.
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਟੀ.ਆਈ. ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਇਕ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੇ ਲਿੰਗ ਆਧਾਰਿਤ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ (ਪੀਐਸਯੂ) ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਜਾਤ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ, ਅਜਿਹੇ ਕਾਰਣਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੰਘ ਅਲੱਗ ਕਰ ਲਿਆ. 1980 ਦੇ ਦਸ਼ਕ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਤਿਲਕ ਦਲਿਤ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਪਰ ਜਾਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਪਿਤਾਪੁਣੇ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣ ਗਏ.
2011 ਵਿੱਚ, ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਆਰਕਸ਼ਣ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਝਾਅ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸਿਤ) ਨੇ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਤਿਲਕ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫਿਲਮ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ. 2012 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਦਲਿਤ ਲੇਖਕਾਂ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦੇ ਇਕ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਟਰੇਨਿੰਗ (ਐਨ.ਸੀ.ਈ.ਆਰ.ਟੀ.) ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਲਿਤ ਲੀਡਰ ਡਾ. ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਬਾਰੇ ਸਕੂਲੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ.
ਇੱਕ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼
ਉਹ ਨਿੱਜੀ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧ ਸੀ. ਉਹ ਆਪਨੇ ਸੰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਨਿੱਜੀ ਮੋਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ.
ਮੌਤ
ਤਿਲਕ ਦਾ 30 ਮਾਰਚ 2018 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ 60 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ. ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਖੀਰਲੇ ਸਾਹ 30 ਮਾਰਚ 2018 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਲਏ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਟੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਜੋਤਸਨਾ ਸਿਧਾਰਥ (ਬੀ. 1987) ਹੈ.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਨੇ ਸੋਗ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਕ ਸਭਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪੀਪਲਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਫਾਰ ਸਿਵਲ ਲਿਬਰਟੀਜ਼ (ਪੀ.ਯੂ.ਸੀ.ਐਲ.) ਦੇ ਆਗੂ ਕਵਿਤਾ ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਦੁਆਰਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀਆਂ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲਹਿਰੀ
ਲਹਿਰੀ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਗਰ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ 14 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਰੋਡ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਲਗਪਗ ਛੇ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਟਕਸਾਲ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੇਵਾਦਾਰ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸਨ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸੋਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਅੱਜ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਹਰ ਸਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਬਰਸੀ ਸਮਾਗਮ 1 ਫੱਗਣ ਅਤੇ 27 ਮੱਘਰ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਮਨਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਉਦਾਸੀਨ ਡੇਰੇ ਦੇ ਸੇਵਕ ਮਰਹੂਮ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਸੂਰਜ ਮੁਨੀ ਵੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਗਿਆਤਾ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਮਹਿਮਾ ਸੀ। ਉਦਾਸੀਨ ਡੇਰੇ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਗੱਦੀਨਸ਼ੀਨ ਬਾਬਾ ਸਤਿ ਮੁਨੀ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਾਲਮੀਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵੱਲੋਂ ਬਾਬਾ ਵਾਲਮੀਕ ਦਾ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਰਾਮਦਾਸੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵੱਲੋਂ ਭਗਤ ਰਵੀਦਾਸ ਦਾ ਮੰਦਰ ਉਸਾਰੀ ਅਧੀਨ ਹਨ।
ਵਿਦਿਆ
ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਗਿਆਨ ਵੰਡਣ ਲਈ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਹਨ, ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਪਬਲਿਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੋਹਕਾਫ਼
ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਮਾਹੌਲ
right|thumb|300px|ਕਾਕਸ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਾਤੀਆਂ
ਉੱਤਰੀ ਕਾਕਸ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰੂਸ ਦੇ ਅੰਗ ਹਨ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਦੇ ਵੱਲ ਰੂਸ ਹੀ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਦੇ ਵੱਲ ਕਾਕਸ ਦੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਕਾਕਸ ਦੀ ਸੀਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸੀਮਾ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਾਕਸ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਕਦੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦਾ ਇੱਕ ਦੂਰ-ਦਰਾਜ ਅੰਗ ਵੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਕਾਕਸ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜੁਗਾਂ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
6,400 ਭਿੰਨ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਦਰਖਤ-ਬੂਟੇ ਅਤੇ 1,600 ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਜਾਨਵਰ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਪਾਏ ਜਾਣ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੰਗ, ਭੂਰਾ ਰਿੱਛ, ਬਘਿਆੜ, ਜੰਗਲੀ ਭੈਸਾ, ਕੈਸਪਿਅਨ ਹੰਗੂਲ (ਲਾਲ ਮਿਰਗ), ਸੁਨੇਹਰਾ ਮਹਾਸ਼ਿਏਨ (ਚੀਲ) ਅਤੇ ਓੜਨੀ (ਹੁਡਿਡ) ਕੌਵਾ ਚਰਚਿਤ ਹਨ। ਕਾਕਸ ਵਿੱਚ 1,000 ਵੱਖ ਨਸਲਾਂ ਦੀ ਮਕੜੀਆਂ ਵੀ ਪਾਈ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਵਣਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਮਿਸ਼ਰਤ ਹੈ- ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਦਰਖਤ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਰੁੱਖ ਰੇਖਾ ਦੇ ਉੱਤੇ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਬੰਜਰ ਅਤੇ ਪਥਰੀਲੀ ਵਿੱਖਦੀ ਹੈ। ਕਾਕਸ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਓਵਚਰਕਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਭੇਡਾਂ ਨੂੰ ਚਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੁੱਤੀਆਂ ਦੀ ਨਸਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਲੋਕ
ਕਾਕਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਪਗ 50 ਭਿੰਨ ਜਾਤੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਭਿੰਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਦੀ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਅਜਿਹੇ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਵਾਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੂਰੇ ਕੇਵਲ ਕਾਕਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ। ਤੁਲਣਾ ਲਈ ਧਿਆਨ ਰਖਿਏ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਜਿਸ ਹਿੰਦ ਯੂਰੋਪੀ ਬੋਲੀ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਉਹ ਇੱਕ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਦਸੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰੋਂ ਮੀਲ ਦੇ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ-ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਵੀ ਅਸਮ ਰਾਜ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਧ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਆਇਸਲੈਂਡ ਟਾਪੂ ਤੱਕ। ਕਾਕਸ ਦੀ ਉਲਝੀ ਅਣਗਿਣਤ ਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੱਖ- ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਾਤੀਆਂ ਵੱਸੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਪਰਵਾਰ ਦੀਆਂ ਹਨ- ਆਰਮੀਨਿਆਈ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਔਸੇਤੀ ਬੋਲੀ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਅਜੇਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਲਤਾਈ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਮੈਂਬਰ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੇ ਨਜਰਿਏ ਵਲੋਂ ਇੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕ ਭਿੰਨ ਇਸਾਈ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸੁੰਨੀ ਮਤ ਦੇ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜਰਬੈਜਾਨ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਸ਼ਿਆ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਾਂ।
ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਾਕਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰੰਗ ਦਾ ਬਹੁਤ ਗੋਰਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਚਿੱਟ-ਰੰਗੀ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਕਸੀ ਜਾਂ ਕਾਕੇਸ਼ਅਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ- ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨਜ਼ਰ ਵਲੋਂ ਕੁੱਝ ਗੋਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ) ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਮਿਲਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੱਧ-ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਸਤਰੀ-ਪੁਰਖ ਕੁਝ ਮਿਸਰ ਵਰਗੇ ਅਰਬ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵਸ ਗਏ ਸਨ (ਜਾਂ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾ ਕੇ ਲਿਜਾਏ ਗਏ ਸਨ) ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਭੂਰੀ ਜਾਂ ਨੀਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਗੋਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਕਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੋਰਾਪਨ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਚਰਕਸ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਅਨੀਤਾ ਸਿੰਘਵੀ
ਅਨੀਤਾ ਸਿੰਘਵੀ (ਜਨਮ 22 ਜੁਲਾਈ 1964) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੂਫੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਅਨੀਤਾ ਸਿੰਘਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਜੋਧਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੀਏ ਅਤੇ ਐਲਐਲਬੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਣੇ ਤੋਂ ਪੰਡਿਤ ਕਸ਼ੀਰਸਾਗਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਅਨੀਤਾ ਸਿੰਘਵੀ ਨੇ ਨਕਸ਼-ਏ-ਨੂਰ ਐਲਬਮ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ (ਮੱਧ ਪੂਰਬ, ਯੂਰਪ, ਅਮਰੀਕਾ) ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਅਨੀਤਾ ਸਿੰਘਵੀ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਿੰਘਵੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੂਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਦੂਜੀ ਉਦਾਸੀ
ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ
== ਸਫਰ ਦਾ ਰਾਹ ==
ਪੁਰੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਕੱਟਕ ਗੰਜਾਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਗੰਟੂਰ -ਕਾਂਜੀਪੁਰਮ(ਵਿਜੇਨਗਰ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ)- ਤ੍ਰਿਵਨਾਮਲਾਏ (ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਦੱਖਣੀ ਅਰਾਕਾਟ) -ਨਾਗਪਟਨਮ-ਤ੍ਰਿਨਕੋਮਲੀ-ਬੇਟੀਕੁਲਾ (ਮਟੀਆਕੁਲਮ)।ਤ੍ਰਿਨਕੋਮਲੀ ਬੇਟੀਕੁਲਾ ਮਟੀਆਕੁਲਮ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹਨ।ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਲੰਕਾ ਫੇਰੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ “ ਹਕੀਕਤ ਰਾਹਮੁਕਾਮ ਰਾਜੇ ਸ਼ਿਵਨਾਭ ਕੀ” ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ।ਇਹ ਲਿਖਤ ਕਈ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਸਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਮੌਜੂਦਾ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਤੇ ਵਲਾਇਤ ਵਾਲੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ, ਭਾਈ ਬਾਲੇ ਵਾਲੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਇਤਿਆਦ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ।ਮਟੀਆਕੁਲਮ ਤੋਂ ਕੁਰੁਕਲਮੰਡਪ ਤੇ ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਤਰਗਾਮਾ-ਬੱਡੁਲਾਨਗਰ-ਨੂਰਅਹਿਲੀਆ ਜਾਂ ਸੀਤਾ ਅਹਿਲੀਆ (ਇੱਥੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦਾ ਕੈਦ ਰਹਿਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ)-ਸੀਤਾਵਾਕਾ (ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਅਵਿਸਵੇਲਾ) ਕੋਟੀ ਰਾਜ ਦਾ।ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਕੋਟੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਧਰਮਾਪਰਕਰਮਾਬਾਹੂ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਲਿਖਿਤ ਅਨਿਰਾਧਪੁਰਾ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।ਕੋਟੀ-ਅਨਿਰਾਧਪੁਰਾ- ਮੇਨਰ ਬੰਦਰਗਾਹ (ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਤਾਲੀਮਿਨਾਰ)-ਸੇਤਬੰਧ (ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਧਨਸਕੋਡੀ ਬੰਦਰਗਾਹ) -ਰਮੇਸ਼ਵਰਮ (ਨਾਨਕ ਉਦਾਸੀ ਮੱਠ ਇਥੇ ਸਥਿਤ ਹੈ)-ਪਾਲਮ ਕੋਟਾਇਮ ਨਗਰ (ਤਿਲਗੰਜੀ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਇੱਥੇ ਹੈ)-ਅਨਾਮਲਾਏ ਪਰਬਤ-ਨੀਲਗਿਰੀ ਪਰਬਤ- ਬਿਦਰ- ਨਾਂਦੇੜ ਨਗਰ (ਮਾਲਟੇਕਰੀ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹੈ)- ਦੇਵਗਿਰੀ (ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਔਰੰਗਾਬਾਦ)- ਬੜੋਚ (ਨਰਬਦਾ ਦਾ ਡੈਲਟਾ) (ਨਾਨਕਬਾੜੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਬੜੋਚ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਲ ਹੈ।)- ਪ੍ਰਭਾਸ ਪਤਨ (ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਵਾਰਾਵਿਲੀ  ਬੰਦਰਗਾਹ, ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ ਇੱਥੇ ਹੈ)।- ਗਿਰਨਾਰ ਪਰਬਤ (ਜੂਨਾਗੜ ਦਾ ਇਲਾਕਾ,ਦਿਸ ਨੂੰ ਸੋਰਠ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)- ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ-ਉਜੈਨ- ਚਿਤੌੜਗੜ੍ਹ- ਅਜਮੇਰ (ਪੁਸ਼ਕਰ ਝੀਲ ਕੋਲ)-ਅੰਬੇਰ- ਮਥਰਾ- ਰਿਵਾੜੀ- ਹਿਸਾਰ-ਸਰਸਾ (ਚਿੱਲਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਇਥੇ ਯਾਦ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ।)-ਪਾਕਪਟਨ (ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਗੱਦੀ ਨਸ਼ੀਨ ਸ਼ੇਖ ਇਬਰਾਹੀਮ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਅਨੇਕ ਵਾਰ ਪਾਕਪਟਨ ਗਏ)-ਦੀਪਾਲਪੁਰ ਪੁਨੀਆ ਤੇ ਅੰਤ ਤਲਵੰਡੀ ਉਦਾਸੀ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ
ਖੇਡ ਦਾ ਮੈਦਾਨ
thumb| ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਮਿਉੂਨਿਖ ਵਿੱਚ ਅਲਾਇੰਜ ਅਰੇਨਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਾਹਰੀ ਰੰਗ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਸੀ। thumb|ਮੈਲਬੌਰਨ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਮੈਦਾਨ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 10 ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਮੈਦਾਨ ਹੈ। ਖੇਡ ਦਾ ਮੈਦਾਨ (ਬਹੁਵਚਨ ਮੈਦਾਨਾਂ ਜਾਂ ਮੈਦਾਨ) ਆਊਟਡੋਰ ਸਪੋਰਟਸ, ਸਮਾਰੋਹ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਸਥਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਪੜਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਟਾਇਰਡ ਸਟ੍ਰੈਟ ਦੁਆਰਾ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਜਾਂ ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਘਟਨਾ ਵੇਖਾਉਣ ਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਰਿਣੀ ਦੇਸਾਈ
ਤਾਰਿਣੀ ਦੇਸਾਈ ( તારિણી દેસાઈ) ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ।
ਖੇਡ ਦਾ ਮੈਦਾਨ
ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮੈਦਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮੈਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 50% ਅਸਲ ਸਮਰੱਥਾ ਇੱਕ ਅਸਲ ਇਮਾਰਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਠੋਸ ਸਟੈਂਡ ਜਾਂ ਸੀਟਾਂ ਜੇ ਵਧੇਰੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਘਾਹ-ਪਿਲਾਉਂਦਿਆਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਪੋਰਟਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਮੈਦਾਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਰਿਣੀ ਦੇਸਾਈ
ਜੀਵਨ
ਉਸਨੇ 1955 ਵਿੱਚ ਸੁਧੀਰ ਦੇਸਾਈ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਸੰਸਕਰ ਦੇਸਾਈ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਰਾਣੀ ਦੇਸਾਈ ਅਤੇ ਧਵਾਨੀ ਦੇਸਾਈ ਹਨ।
ਖੇਡ ਦਾ ਮੈਦਾਨ
ਘੱਟੋ ਘੱਟ 10,000 ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਟੇਡੀਅਮਾਂ ਨੂੰ ਐਸੋਸਿਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ, ਜਾਂ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲਈ ਵਰਤਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਡ ਹੈ. ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਟੇਡੀਅਮ ਖੇਡ ਗ੍ਰਿਡੀਰਨ ਫੁੱਟਬਾਲ, ਬੇਸਬਾਲ, ਆਈਸ ਹਾਕੀ, ਬਾਸਕਟਬਾਲ, ਕ੍ਰਿਕਟ, ਰਗਬੀ ਯੂਨੀਅਨ, ਰਗਬੀ ਲੀਗ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ, ਗੇਲੀ ਫੁੱਟਬਾਲ, ਰਗਬੀ ਸਦਮੇ ਵਿਚ, ਖੇਤ ਲਾਕਰੋਸਸ, ਅਖਾੜੇ ਫੁੱਟਬਾਲ, ਬਾਕਸ ਲਾਕਰੋਸਸ, ਫੁਟਸਲ, ਮਿੰਨੀ ਫੁਟਬਾਲ, ਬੈਂਡੀ, ਅਥਲੈਟਿਕਸ, ਵਾਲੀਬਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਹੈਂਡਬਾਲ, ਸੁੱਟਣ, ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ, ਸਕੀ ਜੰਪਿੰਗ, ਮੋਟਰਸਪੋਰਟਸ (ਫਾਰਮੂਲਾ 1, ਨਾਸਕਰ, ਇੰਦੀਕਰ, ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਸੜਕ ਰੇਸਿੰਗ, ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਸਪਿਡਵੇਅ, ਅਦਭੁਤ ਜੈਮ), ਕੁਸ਼ਤੀ, ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ, ਮਿਕਸਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ, ਸੂਮੋ, ਨੈੱਟਬਾਲ, ਟੈਨਿਸ, ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ, ਸਾਈਕਲਿੰਗ, ਆਈਸ ਸਕੇਟਿੰਗ, ਗੋਲਫ, ਤੈਰਾਕੀ, ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ, ਕਬੱਡੀ, ਬਲੌਫਾਈਟਿੰਗ, ਬਾਕਸ ਲੈਕਰੋਸ, ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਨਿਯਮ ਫੁਟਬਾਲ, ਘੋੜਸਵਾਰੀ, ਪੋਲੋ, ਘੋੜ ਦੌੜ ਅਤੇ ਵੇਟ ਲਿਫਟਿੰਗ. ਵੱਡੀ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਬਾਸਕੇਟਬਾਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਖਾੜਾ (ਜਾਂ ਇਨਡੋਰ ਸਟੇਡੀਅਮ) ਖੇਡ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਰੇਸ ਸਰਕਟ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਘੋੜੇ ਰੇਸਿੰਗ ਟ੍ਰੈਕ ਸਟੇਡੀਅਮ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਸਪੋਰਟਸ ਗੇਟਾਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੂਰੀ ਖੇਡ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਸਟੈਂਡ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ. ਫਰਕ ਲਈ, ਸਮਰੱਥਾ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਰੱਥਾ ਦੁਆਰਾ ਸਟੇਡੀਅਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ।
ਨਿਰੁਕਤ ਵਿਗਿਆਨ
thumb|ਖੇਡ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਉਲੰਪੀਆਂ "ਸਟੇਡੀਅਮ" ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ "ਸਟੈਡੀਅਨ" (στάδιον) ਦਾ ਲਾਤੀਨੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ, 600 ਮਨੁੱਖੀ ਫੁੱਟ  ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਫੁੱਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਲੰਬਾਈ ਦੀ ਸਹੀ ਲੰਬਾਈ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਤੇ 1 ਫੁੱਟ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1 ਸਦੀ = 600 ਫੁੱਟ (180 ਮੀਟਰ), ਇੱਕ ਦਿੱਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 15% ਵੱਡਾ ਜਾਂ ਛੋਟਾ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਾਰਿਣੀ ਦੇਸਾਈ
ਲਿਖਤਾਂ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰੇਡੀਓ ਫੀਚਰ ਨਵਰਾਤਰੀ 1951 ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਦੇ ਬੜੌਦਾ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੇਡੀਓ ਫ਼ੀਚਰ 1962 ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਦੇ ਬੰਬੇ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਬੈਠਕ 1966 ਵਿਚ ਚਾਂਦਨੀ ਰਸਾਲੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਕਬਰੋ ਪਾਨ ਚਲੀ ਸ਼ੇਕ ਛੇ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਰਾਧੇਸ਼ਿਆਮ ਸ਼ਰਮਾ ਦੁਆਰਾ 1975 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਖੇਡ ਦਾ ਮੈਦਾਨ
ਨਿਰੁਕਤ ਵਿਗਿਆਨ
ਇਹ ਰੋਮਨ ਆਕਾਰ ਦੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੀ ਸਮਾਨ ਲੰਬਾਈ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਲਗਭਗ 185 ਮੀਟਰ (607 ਫੁੱਟ) - ਪਰ ਫੁੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਰੋਮਨ ਮਿਆਰੀ ਪਾਸਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ 125 ਪਾਸੋ (ਡਬਲ ਪੈਕਸ) ਦੀ ਦੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਜਿਹੇ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਰੋਮਨ ਟ੍ਰੈਕ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਢਾਂਚੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਸਟੇਡੀਅਮਾਂ ਅਤੇ ਸਟੇਡੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਵਸੀਲਿਆਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਉਤਪਾਦਿਕ ਪੁਰਾਤਨ ਸਟਰਾਈਡੀਆ ਸਿਰਫ 1 ਸਟੇਡੀਅਮ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਸਟੇਡੀਅਮ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਰਿਣੀ ਦੇਸਾਈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਮੁਕਤਾਬਾਈ ਦਿਕਸ਼ਿਤ
ਮੁਕਤਾਬਾਈ ਦਿਕਸ਼ਿਤ ( ਦੇਵਨਾਗਰੀ : मुक्ताबाई दीक्षित) (1901 ਜਾਂ 1902 - 1977) ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਖੇਡ ਦਾ ਮੈਦਾਨ
ਟਿੱਪਣੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡ ਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਟੇਡੀਅਮ
ਮੁਕਤਾਬਾਈ ਦਿਕਸ਼ਿਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1977 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1901
ਸ਼ਾਹਰੀਸਬਜ਼
ਸ਼ਾਖ਼ਰੀਸਬਜ਼ (Шаҳрисабз Shahrisabz; Шаҳрисабз; shahr-e sabz (city of green / verdant city); Шахрисабз) ਦੱਖਣੀ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਸ਼ਕਾਦਾਰਿਓ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਰਕੰਦ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 80 ਕਿ.ਮੀ. ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 2014 ਵਿੱਚ 100,300 ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਉਚਾਈ 622 ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਇਹ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮੰਗੋਲ ਸ਼ਾਸਕ ਤੈਮੂਰ ਦੇ ਜਨਮ-ਸਥਾਨ ਕਰਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸਿਕੰਦਰ ਮਹਾਨ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਟੋਲੇਮੀ ਨੇ ਬਾਖ਼ਤਰ ਦੇ ਸਾਤਰਾਪ ਉੱਪਰ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਫ਼ਾਰਸ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਖ਼ਾਮਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਿਕੰਦਰ ਮਹਾਨ ਨੇ ਉਸ ਪਿੱਛੋਂ ਇਸੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਰੁਖ਼ਸਾਨਾ 328-327 ਈ.ਪੂ. ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਚੌਥੀ ਤੋਂ ਅੱਠਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਤੱਕ ਕੇਸ਼ ਸੌਗ਼ਦਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। 567 ਤੋਂ 658 ਤੱਕ ਕੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਖ਼ਗਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰ ਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਪਿੱਛੋਂ 710 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਪਰ ਅਰਬਾਂ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸ਼ਾਹਰੀਸਬਜ਼ ਵਿੱਚ 9 ਅਪਰੈਲ, 1336 ਨੂੰ ਤੈਮੂਰ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੈਮੂਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਤੈਮੂਰ ਸ਼ਾਹਰੀਸਬਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਕਬਰੇ ਦਾ ਥਾਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸਮਰਕੰਦ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਥਾਵਾਂ
ਤੈਮੂਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਨੂੰ ਯੁਨੈਸਕੋ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤੈਮੂਰ ਦੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹਵੇਲੀ, ਤੈਮੂਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੰਮ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਉਦੋਂ ਜਿੱਤੇ ਖ਼ਵਾਰਜ਼ਮ ਦੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣਵਾਈ ਤੋਂ 1380 ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਈ ਸੀ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਇਸਦੇ 65 ਮੀ. ਦਿਓਕੱਦ ਬੂਹਾ ਦੇ ਟਾਵਰ ਹੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਚੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਉੱਪਰ ਨੀਲੀ, ਚਿੱਟੀ ਅਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪੱਚੀਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਕ-ਸਰਾਏ ਦੀ ਹਵੇਲੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਤਾਕਤ ਅਜ਼ਮਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ - ਸਾਡੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖੋ!
* ਕੋਕ-ਗੁੰਬਜ਼ ਮਸਜਿਦ ਇਸ ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਉਲੂਗ ਬੇਗ ਨੇ 1437 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ਾਹਰੁਖ਼ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨੀਲਾ ਗੁੰਬਦ ਹੈ। ਉਲੂਗ ਬੇਗ ਨੇ 1438 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਬਰਗਾਹ ਵੀ ਬਣਵਾਈ ਸੀ ਪਰ ਇਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕੋਕ ਗੁੰਬਜ਼ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਕਬਰਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਦੋਰਸ-ਸਾਓਦਤ (ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ) ਭਵਨ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਤੈਮੂਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਮਕਬਰੇ ਨੂੰ 8ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਇਮਾਮ ਅਮੀਰ ਕੁਲਾਲ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਵਿੱਚ
1980 ਵਿੱਚ ਉਜ਼ਬੇਕ ਸੋਵੀਅਤ ਬੈਂਡ ਯੱਲਾ ਨੇ ਸ਼ਾਹਰੀਸਬਜ਼ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਗੀਤ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਅਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਕਾਦਾਰਯੋ ਖੇਤਰ
ਮੰਡੀ ਖੁਰਦ
ਮੰਡੀ ਖੁਰਦ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਰਾਮਪੁਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸਟੈਫ਼ ਚਾ
ਸਟੈਫ਼ ਚਾ ਇੱਕ ਕੋਰੀਆਈ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਗਲਪਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਜਿਆਦਾਤਰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਜਾਂ ਮਸਲਿਆਂ ਉੱਪਰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2013,2014 ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਨਾਵਲ ਲਿਖ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ (ਖੋਜੀ)
thumbnail|ਬਾਊ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ 'ਖੋਜੀ' ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖੋਜੀ (-1999)ਜੋ ਬਾਊ ਜੀ ਕਰਕੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮ ਬੁੰਗਾ ਟਰਸਟ ਦੋਦੜਾ ਅਤੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਸੰਗਤ ਦੋਦੜਾ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸਨ।ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੀ ਬਰਮਾ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਦੌਰਾਨ, 24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਾਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਢਾਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਕਲਰਕ ਦੀ ਪਦਵੀ ਤੇ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ 'ਬਾਊ ਜੀ 'ਦੀ ਅੱਲ ਪੈ ਗਈ। ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤੀ ਕੈਂਪਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੋਢੀ ਬਣੇ।1999 ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਨਾ ਕਰ ਗਏ। ਜੀਵਨ ਭਰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ,ਸੰਗਤ ਦਾ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਤੀ ਮੋਹ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਹਟਾਉਣ ਲਈ, ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਅਲਿਪਤ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਤੇ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜਹੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ। 1981 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੈਲਗਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਤੇ ਬਾਦ ਇਹ ਸੰਗਤੀ ਕੀਰਤਨ ਦੋਦੜਾ ਲਹਿਰ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਈ।
ਸਿੱਖ ਸੰਗਤੀ ਕੈਂਪ ਲਹਿਰ
ਉਹਨਾਂ ਬਰਮਾ ਫੌਜ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਦ, ਆਪਣੇ ਰਿਟਾਇਰਡ ਫ਼ੌਜੀ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਿੱਖੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਤੇ ਅਧਾਰਤ, ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲਹਿਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। 1960 ਤੋਂ ਅਰੰਭ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਹਿਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ।ਅੱਜਕਲ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ(ਭਾਰਤ)ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ/ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਨੀਂ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤੀ ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਕੈਂਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵੱਡੇ 8-10 ਦਿਨੀਂ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੋਦੜਾ ਤੇ ਦੁਰਾਹਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਂਉਦੀ ਹੈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
thumbnail|ਬਾਊ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖੋਜੀ ਦੇ ਲੇਖ ਉਹਨਾਂ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਬਾਣੀ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਮੂਲ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ 132 ਲੇਖ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਸੰਗਤ, ਹਉਮੈ ,ਸਬਦ,ਦੂਜਾ ਭਾਉ, ਸਿਮਰਨ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਮਜ਼ਹਬ, ਭਰਮ ,ਬੰਧਨ-ਛੁਟਨ  ਆਦਿ ਤੇ ਲਿਖੇ ਜੋ 13 ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਬੁੰਗਾ ਟਰਸਟ ਦੋਦੜਾ ਵੱਲੋਂ ਛਾਪੇ ਗਏ ਹਨ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਤਰਜਮਾ ਵੀ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ 5 ਲੇਖ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਲੇਖਕ
ਪ੍ਰੀਤੀਸ਼ ਨੰਦੀ
ਪ੍ਰੀਤੀਸ਼ ਨੰਦੀ (ਜਨਮ - 15 ਜਨਵਰੀ 1951) ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਕਵੀ, ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ - ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਪਰੀ ਸਦਨ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਵਲੋਂ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕਵਿਤਾ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾ ਤੇ ਉਰਦੂ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਆਰੰਭਿਕ ਜੀਵਨ
ਪ੍ਰੀਤੀਸ਼ ਨੰਦੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਭਾਗਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਈਸਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਤੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਨੰਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਨਲਿਨੀ ਨੰਦੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਸ ਨੰਦੀ ਅਤੇ ਮਨੀਸ਼ ਨੰਦੀ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਰੰਗੀਤਾ ਪ੍ਰਿਤਿਸ਼-ਨੰਡੀ (ਜਨਮ 1978) ਅਤੇ ਇਸ਼ੀਤਾ ਪ੍ਰਿਤਿਸ਼-ਨੰਦੀ (ਜਨਮ 1980) ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੋਅ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁਸ਼ਾਨ ਨੰਦੀ (ਜਨਮ 1972) ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਕਲਪਨਾ ਮੋਰਪਰਿਆ
ਕਲਪਨਾ ਮੋਰਪਰਿਆ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਰ ਹੈ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਜੇ.ਪੀ. ਮੋਰਗਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੀ 2.1 ਖਰਬ ਡਾਲਰ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਐਕਸ਼ਟੈਂਸ਼ਨ ਹੈ। ਕਲਪਨਾ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਮੁਖੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਲਪਨਾ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਗਠਿਤ ਕਈ ਕਮੇਟੀਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਾਰਚਯੂਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੰਜਾਹ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਕਲਪਨਾ ਮੋਰਪਾਰੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਮਈ 1949 ਨੂੰ ਭਵੰਡਸ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀਬੇਨ ਤੰਨਾ ਦੇ ਲੋਹਾਨਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੋਫੀਆ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਦਾਖਿਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ 1970 ਵਿੱਚ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਨਾਲ ਬੀ.ਐੱਸ.ਸੀ. ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਲਾਅ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸ ਨੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਪਰ 11-12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਪਾਰੂਲ ਠੱਕਰ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਦੀ ਫਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲਾਅ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਜੈ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਾਅ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1974 ਵਿੱਚ ਮਟੂਭਾਈ ਜਮੀਆਤਰਾਮ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਲਾਅ ਫਰਮ ਅਤੇ ਮੈਡਨ, ਜੋ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਤੇ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਫਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਸੀ।
1975 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ. ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਸੌਂਪਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। 1991 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀ ਬਜ਼ਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਭੇਜਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਨਿਊ-ਯਾਰਕ ਦੇ ਡੇਵਿਡ ਪੋਲਕ ਅਤੇ ਵਾਰਡਵੈਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ. ਬੈਂਕ ਦੇ ਜਨਮ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਉਸ ਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਨਿਊ-ਯਾਰਕ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ. ਦੇ ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ. ਬੈਂਕ ਦੇ ਅਭੇਦ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਉੱਨਤੀ
ਕਲਪਨਾ ਨੇ 1975 ਤੋਂ 1994 ਤੱਕ ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ. ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1996 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨੀ, ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਖਜ਼ਾਨਾ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਇੰਚਾਰਜ ਸੀ। 1998 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ. ਦੀ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਈ 2001 ਵਿੱਚ ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ.ਸੀ.ਆਈ. ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ (ਧਾਰਾ 304 ਬ)
ਧਾਰਾ 304 B ਦੇ ਵਿੱਚ ਦਹੇਜ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਮੌਤ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਧਾਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦ ਕਿਸੀ ਔਰਤ ਦੀ ਮੌਤ ਜਲਨ ਦੇ ਜਖਮਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕਿਸੀ ਹੋਰ ਚੋਟ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਧਾਰਨ ਹਾਲਤ ਦੇ ਉਲਟ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ 7 ਸਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਬੰਧੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਜਾ ਉਹ ਜ਼ੁਲਮ ਕਿਸੇ ਦਹੇਜ ਦੀ ਮੰਗ ਵਾਸਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾ ਅਜਿਹੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਦਹੇਜ ਦੇ ਲਈ ਮੌਤ ਆਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਐਸ਼ੇ ਪਤੀ ਜਾ ਸਬੰਧੀ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਕਸੂਰਵਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ
ਨਾਹਰਾਂ
ਨਾਹਰਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਨਾਹਰਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1659 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 7.88 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਾਨ ਆਂਦਰੇਸ, ਪ੍ਰੋਵੀਦੈਂਸੀਆ ਅਤੇ ਸਾਂਤਾ ਕਾਤਾਲੀਨਾ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ
ਸਾਨ ਆਂਦਰੇਸ, ਪ੍ਰੋਵੀਦੈਂਸੀਆ ਅਤੇ ਸਾਂਤਾ ਕਾਤਾਲੀਨਾ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ (Archipiélago de San Andrés, Providencia y Santa Catalina); ਜਾਂ ਆਮ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸਾਨ ਆਂਦਰੇਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਵੀਦੈਂਸੀਆ (San Andrés y Providencia) ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ, ਜੋ ਕੋਲੰਬੀਆ ਤੋਂ ੭੭੫ ਕਿ.ਮੀ. ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਤੇ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਦੇ ਤਟ ਤੋਂ ੨੨੦ ਕਿ.ਮੀ. ਦੀ ਦੂਰਿ 'ਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੱਠ ਬਾਹਰੀ ਮੂੰਗਾ-ਚਟਾਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਸਾਨ ਆਂਦਰੇਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਾਨ ਆਂਦਰੇਸ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਗੂਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਤੀਜੀ ਉਦਾਸੀ
ਸਫਰ ਦਾ ਰਾਹ
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਤਲਵੰਡੀ ਠਹਿਰ ਕੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਤੀਸਰੀ ਉਦਾਸੀ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਤਲਵੰਡੀ-ਲਹੌਰ-ਪੱਟੀ-ਬਿਆਸ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ-ਬਿਲਾਸਪੁਰ (ਪੀਰ ਬੁੱਢਾ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਮੁਕਾਮ)(ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਚਰਨ ਕੰਵਲ ਇੱਥੇ ਹੈ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਇੱਥੇ ਵੱਸਿਆ ਹੈ- ਮੰਡੀ- ਜਵਾਲਾ ਜੀ (ਤਹਿਸੀਲ ਗੋਪੀਪੁਰ ਕਾਂਗੜਾ)-ਨਦੌਣ ਕਾਂਗੜਾ (ਨਗਰਕੋਟ)-ਬੈਜਨਾਥ(ਪੁਰਾਤਨ ਨਾਮ ਕੀੜਗਰਾਮ)-ਮਨੀਕਰਨ (ਕੁਲੂ) -ਲਾਹੌਲ- ਸਪਿਤੀ - ਮਾਨਸਰੋਵਰ- ਕੈਲਾਸ਼।ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਤੇ ਕੈਲਾਸ਼ ਦੀ ਫੇਰੀ ਲਾ ਕੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਗੋਰਤੋਕ (ਪੁਰਾਤਨ ਨਾਮ ਗਾਰੂ) -ਰੁੜੇਕ -ਪਾਨਸੋਂਗ ਝੀਲ ਲਦਾਖ -ਉਪਸ਼ੀ-ਕਾਰੂਨਗਰ-ਗੁੰਫਾ ਹੇਮਸ- ਸਕਾਰਦੂ -ਕਾਰਗਲ-ਜੋਜ਼ੀਲਾ-ਬਾਲਤਾਲ ਨਗਰ -ਅਮਰਨਾਥ -ਪਹਿਲਗਾਮ -ਮਟਨ (ਮਾਰਤੰਡ ਦੇ ਖੰਡਰ ਇੱਥੇ ਹਨ) - ਅਨੰਤਨਾਗ-ਸ੍ਰੀ ਨਗਰ-ਬਾਰਾਮੂਲਾ- ਕੋਹਾਲਾ- ਹਸਨ ਅਬਦਾਲ (ਇੱਥੇ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ ਵਾਕਿਆ ਹੈ)-ਟਿੱਲਾ ਬਾਲ ਗੁੰਦਾਈ - ਸਿਆਲਕੋਟ- ਪਸਰੂਰ - ਫਿਰ ਤਲਵੰਡੀ। ਉਦਾਸੀ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ
ਦਿਪਾਨੀਤਾ ਸ਼ਰਮਾ
ਦਿਪਾਨੀਤਾ ਸ਼ਰਮਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Dipannita Sharma) (ਜਨਮ 2 ਨਵੰਬਰ 1978) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੁਪਰਮਾਡਲ ਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 1988 ਦੇ ਫ਼ਾਈਨਲ ਪੰਜ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਿਸ ਫ਼ੋਟੋਜੇਨਿਕ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜਾਇਨਰਾਂ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਹਾਊਸਿਸ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਕਿਨ ਕੇਅਰ ਬ੍ਰੈਂਡਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਾਰਨੀਅਰ, ਨੀਵੀਆ ਅਤੇ ਡਿਟੋਲ। 2002 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ 16 ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ.
ਨਿਜ਼ੀ ਜੀਵਨ
ਦਿਪਾਨੀਤਾ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਓ ਆਈ ਐਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹੋਲੀ ਚਾਈਲਡ ਸਕੂਲ ਗੁਹਾਟੀ ਤੋਂ ਨੌਵੀੰ ਜਮਾਤ ਤਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਬਾਕੀ ਦੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਮੇਰੀ'ਸ ਸਕੂਲ ਨਾਹਰਕਾਟਿਆ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਫੇਰ ਉਸਨੇ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਕਾਲਜ਼ ਫਾਰ ਵੁਮੈਨ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਪਾਨੀਤਾ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਬਧ ਸਨ। ਦਿਪਾਨੀਤਾ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ, ਦਿਲਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਇਆ। ਅਤੇ ਅੱਜ ਕੱਲ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਿਹ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ, ਅਰੁਨਿਮਾ ਸ਼ਰਮਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਸਮ ਸੇ ਸੀਰਿਅਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਭਿਨੈ ਲਈ ਪ੍ਰ੍ਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਰੁਨਿਮਾ ਨੇ ਰਾਣੋ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸਾਦੀਪੁਰ ਮੋਮੀਆਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨੰਦਗੜ ਕੋਟੜਾ
ਨੰਦਗੜ ਕੋਟੜਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਰਾਮਪੁਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੁਜ਼ਤਰ ਖ਼ੈਰਾਬਾਦੀ
ਇਫਤੀਖਾਰ ਹੁਸੈਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਮੁਜ਼ਤਰ ਖ਼ੈਰਾਬਾਦੀ (ਉਰਦੂ,ਨਸਤਾਲੀਕ:مضطر خیرآبادی) (ਜਨਮ 1862–ਮੌਤ 1927), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ  ਕਵੀ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਜਨ ਨਿਸਾਰ ਅਖਤਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਾਵੇਦ ਅਖਤਰ ਅਤੇ ਸਲਮਾਨ ਅਖਤਰ ਦੇ ਦਾਦਾ ਸਨ।  ਉਸ ਦੇ ਪੜਪੋਤੇ ਪੜਪੋਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਰਹਾਨ ਅਖਤਰ, ਜ਼ੋਯਾ ਅਖਤਰ, ਕਬੀਰ ਅਖਤਰ, ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਤ ਅਖਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ
ਸ਼ੌਕਤ ਕੈਫ਼ੀ
ਸ਼ੌਕਤ ਕੈਫ਼ੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਮਰ ਭਰ ਇਪਟਾ, ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲਿਖਾਰੀ ਸਭਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਥੀਏਟਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹੀ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸ਼ਬਾਨਾ ਆਜ਼ਮੀ ਉਸ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਸ਼ੌਕਤ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਚਲੇ ਗਏ। ਸ਼ੌਕਤ ਕੈਫੀ ਥਿਏਟਰ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਆ ਕੇ ਉਹ 'ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਥਿਏਟਰ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਔਰੰਗਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਉਰਦੂ ਦੇ ਕਵੀ ਕੈਫੀ ਆਜ਼ਮੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਾਇਰੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੈਫ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ, ਇੱਕ ਲੜਕਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੜਕੀ, ਨੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੇਟਾ, ਬਾਬਾ ਆਜ਼ਮੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੈਮਰਾਮੈਨ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਤਨਵੀ ਆਜ਼ਮੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਜਨਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਸੀ ਅਤੇ ਊਸ਼ਾ ਕਿਰਨ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਸ਼ੌਕਤ ਅਤੇ ਕੈਫੀ ਦੀ ਬੇਟੀ ਸ਼ਬਾਨਾ ਆਜ਼ਮੀ (ਅ. 1950), ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮੀ ਗੀਤਕਾਰ ਜਾਵੇਦ ਅਖਤਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼ੌਕਤ ਅਤੇ ਕੈਫੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਏ, ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਤਰਾਅ ਚੜਾਅ ਸਹਿਣੇ ਪਏ। ਕੈਫੀ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਚਨਬੱਧ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰੀ ਕਾਰਡ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦਫਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਇੰਡੀਅਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਥੀਏਟਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਆਈ.ਪੀ.ਟੀ.ਏ.) ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲੇਖਕਾਂ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਪੀ.ਡਬਲਿਊ.ਏ.) ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਉਸ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਸੀ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਇਹ ਜੋੜਾ ਆਪਣੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਡਰੂਮ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਸੀ. ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਸਨ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਜਾਂ ਸਿਨੇਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੌਕਤ ਨੂੰ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਬੱਗ ਨੇ ਵੀ ਡੱਕ ਲਿਆ ਸੀ। ਪੈਸਾ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਸਾ ਅਸਲ ਵਿਚ ਜੋੜੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ।
ਆਖਰਕਾਰ, 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ਕੈਫੀ ਨੇ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਮੁੰਬਈ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦੀ ਭਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੋੜ ਲਿਆ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਉਹ ਜੁਹੂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਮੁੰਬਈ ਗੁਆਂਢੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਏ। ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸਾਂਝ ਨੇ ਸ਼ੌਕਤ ਨੂੰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ (ਗਰਮ ਹਵਾ ਅਤੇ ਉਮਰਾਊ ਜਾਨ) ਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਸਨ। ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸਭ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਫਰਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ।
2002 ਵਿੱਚ ਕੈਫੀ ਆਜ਼ਮੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੌਕਤ ਆਜ਼ਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, "ਕੈਫੀ ਅਤੇ ਮੈਂ" ਲਿਖੀ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਨਾਟਕ "ਕੈਫੀ ਔਰ ਮੈਂ" ਲਈ ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ 2006 ਵਿੱਚ ਕੈਫੀ ਆਜ਼ਮੀ ਦੀ 4ਵੀਂ ਬਰਸੀ ਮੌਕੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼ੌਕਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਕੈਫ਼ੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨਜ਼ਮ
ਐਸਾ ਝੋਂਕਾ ਭੀ ਇੱਕ ਆਯਾ ਥਾ ਕੇ ਦਿਲ ਬੁਝਨੇ ਲਗਾ ਤੂਨੇ ਇਸ ਹਾਲ ਮੇਂ ਭੀ ਮੁਝਕੋ ਸੰਭਾਲੇ ਰੱਖਾ
ਕੁਛ ਅੰਧੇਰੇ ਜੋ ਮਿਰੇ ਦਮ ਸੇ ਮਿਲੇ ਥੇ ਮੁਝਕੋ ਆਫ਼ਰੀਂ ਤੁਝ ਕੋ, ਕੇ ਨਾਮ ਉਨਕਾ ਉਜਾਲੇ ਰੱਖਾ
ਮੇਰੇ ਯੇ ਸਜ਼ਦੇ ਜੋ ਆਵਾਰਾ ਭੀ ਬਦਨਾਮ ਭੀ ਹੈਂ ਅਪਨੀ ਚੌਖਟ ਪੇ ਸਜਾ ਲੇ ਜੋ ਤਿਰੇ ਕਾਮ ਕੇ ਹੋਂ
External links
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਪਟਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਮੋਨੀਕਾ ਮਾਰਕੇਜ਼
'ਮੋਨਿਕਾ ਮੈਰੀ ਮਾਰਕੇਜ਼'  '(ਜਨਮ 1969) ਕਾਲਰਾਡੋ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਹੈ. ਪਿਹਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡਿਪਟੀ ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਬਿੱਲ ਰਿੱਟਰ 2010 ਵਿਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਦੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਦੇ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਖਾਲੀ ਭਰਨ ਲਈ ਮਰਿਯਮ ਮੁਲਾਰਕਯ. ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ = ਰਿੱਟਰ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਕੋਲੋ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ | ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ = ਨਵੀਨਤਮ ਕਾਲਰਾਡੋ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੇ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ|
ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇਵੀ
ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸੁਦਾਕਸ਼ੀਨਾ ਦੇਵੀ (1884–1972) ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਹਮੋ ਹੇਮੇਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਟੈਗੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਸਰ ਜਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਾ, ਸ਼ਾਹਜਹਾਂਪੁਰ ਦੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸ (ਆਈ.ਸੀ.ਐੱਸ.) ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਨੇ ਕੈਸਰ-ਏ-ਹਿੰਦ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਉਸ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਬੇਟੇ ਕੁੰਵਰ ਜੋਤੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਪੂਰਥਲਾ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਪਾਮੇਲਾ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਪੋਤੇ, ਜਤਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ (ਮ੍ਰਿਤਕ), ਇੱਕ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ ਅਤੇ 5 ਵੀਂ, 7, 8 ਵੀਂ, 13 ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਪੋਤਾ, ਜਯੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ (ਮ੍ਰਿਤਕ), ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨਪੁਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੁਰਖਿਆਂ ਵਾਲੇ ਘਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਾ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੋਤਾ, ਜੈਇੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਾਏਸ਼ ਪ੍ਰਸਾਦ, ਪੀਲੀਭੀਤ-ਸ਼ਾਹਜਹਾਨਪੁਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੋਤਾ, ਜਤਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਤਿਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹੈ, ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ 15 ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਖੀਮਪੁਰ ਖੇੜੀ ਦਾ ਧੌਰਾਹੜਾ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ) ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੁੰਵਰ ਜਯੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ (ਮ੍ਰਿਤਕ), (ਕੁੰਵਰ ਜੋਤੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੋਤੇ) ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਬੀਰਵਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੀ ਧੀ ਕੁੰਵਰਾਨੀ ਰੱਤੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ।
ਕੁਮਾਰੀ ਡਾ ਜਯਾ ਪ੍ਰਸਾਦ (ਕੁੰਵਰ ਜੋਤੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਧੀ) ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ.।
ਕੁੰਵਰ ਜੀਤਿਨ ਪ੍ਰਸਾਦ। (ਕੁੰਵਰ ਜਿਤੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ) ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ। ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ।
ਕੁਮਾਰੀ ਜਾਨ੍ਹਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ (ਕੁੰਵਰ ਜਿਤੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਧੀ) ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ।
ਕੁੰਵਰ ਜਾਏਸ਼ ਪ੍ਰਸਾਦ (ਕੁੰਵਰ ਜੈਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ) ਇਸ ਵੇਲੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਕੁੰਵਰਾਨੀ ਨੀਲੀਮਾ ਰਾਵਤ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਦੋ ਪੁੱਤਰ - ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਜੈਯਦਿੱਤਿਆ ਹਨ।
ਕੁੰਵਰ ਜੀਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਸਾਦ (ਕੁੰਵਰ ਜੈਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦਾ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਪੁੱਤਰ), ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਕੁੰਵਰਾਨੀ ਰਾਧਿਕਾ ਸ਼ਰਮਾ ਪ੍ਰਸਾਦਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਪੁੱਤਰ - ਜੈਦੇਵ ਹੈ।
ਕੁੰਵਰ ਜੀਨੇਸ਼ ਪ੍ਰਸਾਦ (ਕੁੰਵਰ ਜੈਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ), ਕਾਰੋਬਾਰੀ (ਫਿਜ਼ ਕਲੋਥਿੰਗ ਕੰਪਨੀ) ਦਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲਦਾ ਸੀ, ਕੁੰਵਰਾਨੀ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਕੌਲ ਪ੍ਰਸਾਦਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਪੁੱਤਰ - ਜਨਮੇਜੈ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਜਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਾ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਮਈ 1884 ਨੂੰ ਨੰਬਰ 6 'ਤੇ, ਦਵਾਰਕਾਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਲੇਨ, ਜੋਰਾਸਾਂਕੋ, ਕਲਕੱਤਾ ਵਿਖੇ ਹੇਮੇਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ (1844–1884) ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਦੇਬੇਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਪਾਰਕ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿਖੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਸਕੂਲ, ਲੋਰੇਟੋ ਕਾਨਵੈਂਟ ਵਿਖੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵਜੋਂ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਉਰਦੂ, ਹਿੰਦੀ, ਫਰਾਂਸੀਸੀ, ਪਿਆਨੋ ਅਤੇ ਵਾਇਲਿਨ ਜਾਣਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਉਹ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹੀ ਪਹਿਲੀ ਬੰਗਾਲੀ ਔਰਤ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਪਤੀ ਪੰਡਿਤ ਜਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸਾਦਾ, ਐਮ.ਏ, ਹਰਦੋਈ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਸਵਰਗੀ ਕੁੰਵਰ ਜਿਤੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ 1903 ਵਿਚ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਆਗੂ ਸਨ)। ਉਹ ਸਕੂਲਿੰਗ ਲਈ ਡਾਇਨਾ ਮੈਚਾਂ (1911 ਮੇਰਠ) ਲਈ ਬੀ.ਪੀ.ਆਰ.ਏ. ਮੈਡਲ ਦੀ ਜੇਤੂ ਸੀ।
ਉਹ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੀ ਇਕ ਮਾਹਿਰ ਸਵਾਰ ਸੀ, ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਮਾਹਿਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਗੇਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਜੈਂਡਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉੱਨਤੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਯੂਪੀ ਦੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨਪੁਰ ਵਿਖੇ ‘ਦ ਪੰਡਿਤ ਜਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਕੰਨਿਆ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ’ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ ਵਿੱਚ ਹੇਵਟ ਮਾਡਲ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਰਦਾਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨਪੁਰ ਅਤੇ ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ ਵਿਖੇ ਪਰਦਾਹ ਕਲੱਬਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਸੀ ਅਤੇ ਨੈਨੀਤਾਲ (ਉੱਤਰਾਖੰਡ) ਵਿਖੇ ਉਸਦੀ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਬਟਸਫੋਰਡ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਾ ਭਵਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਹੁਣ ਉਥੇ ਪ੍ਰਸਾਦਾ ਦੀ ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਜੱਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੀ ਆਈ ਹੈ)।
ਉਹ ਕੈਸਰ-ਏ-ਹਿੰਦ ਮੈਡਲ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਅਤੇ ਆਰਮਜ਼ ਐਕਟ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਤੋਂ ਛੋਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1972 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ
ਪੇਰੀਓਰਬੀਟਲ ਕਾਲੇ ਘੇਰੇ
ਪੇਰੀਓਰਬੀਟਲ ਕਾਲੇ ਘੇਰੇ (ਇਹ ਕਾਲੇ ਘੇਰੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ) ਅਖਾ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਕਾਲੇ ਧਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖਾਨਦਾਨੀ ਅਰੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਇਹਨਾਂ ਲੱਛਣ ਦੇ ਕਾਫੀ ਕਾਰਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ
ਖਾਨਦਾਨੀ
ਜਿਆਦਾਤਰ ਕੇਸਾ ਵਿੱਚ, ਅਖਾ ਦੇ ਨੀਚੇ ਕਾਲੇ ਘੇਰੇ ਆਮ ਤੋ ਤੇ ਖੂਨ ਵਾਹਿਕਾਵਾ ਹੁੰਦਿਆ ਹਨ ਜੋ ਚਮੜੀ ਦੁਆਰਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦੀਆ ਹਨ। ਅਖਾ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਚਮੜੀ (ਪੇਰੀਓਰਬੀਟਲ ਚਮੜੀ) ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸਬ ਤੋ ਪਤਲੀ ਚਮੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। (ਲਗਭਗ 0.5 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 2 ਮਿਲੀਮੀਟਰ). ਗੁੱਦਾ ਨਾੜੀ ਦੀ ਤਰਹ, ਅਖਾ ਦੇ ਨੀਚੇ ਕਾਲੇ ਘੇਰੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਰਸੇ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਖੂਨ ਪਤਲੀ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਤਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਾੜੀ ਦੁਆਰਾ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਤਾ ਇਹ ਨੀਲੇ ਧਬੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਚਮੜੀ ਵੀ ਵਿਰਸੇ ਦਾ ਹੀ ਗੁਣ ਹੈ – ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਘੇਰੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਡੀਪ ਸੇਟ ਹੱਡੀ ਬਣਤਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾ ਵਿੱਚ ਪਰਛਾਵੇ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਅਖਾ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਕਾਲੇ ਘੇਰੇ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਐਲਰਜੀ, ਦਮਾ, ਅਤੇ ਏਕਜੇਮਾ
ਕੋਈ ਵੀ ਹਾਲਤ ਹੈ ਅਖਾ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਰਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਕਾਲੇ ਘੇਰੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ ਇਹ ਆਮ ਤੋ ਤੇ ਅਖਾ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਰਗੜਨ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਐਲਰਜੀ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੋ ਤੇ “ਹੇ ਬੁਖਾਰ” ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਅਖਾ ਦੇ ਨੀਚੇ smudges ਚਮੜੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਭੋਜਨ ਐਲਰਜੀ ਨਾਲ ਵੀ ਅਖਾ ਦੇ ਨੀਚੇ ਦਾ ਖੇਤਰ ਗੂੜਾ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਦਵਾਈ
ਕੋਈ ਵੀ ਦਵਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਖੂਨ ਦਾ ਸਰਕਲ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਖਾ ਦੇ ਹੇਠਾ ਘੇਰੇ ਨੂੰ ਗੂੜਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਿਉ ਕਿ ਅਖਾ ਦੇ ਹੇਠ ਚਮੜੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦਾ ਵਧੀਆ ਵਹਾਅ ਚਮੜੀ ਦ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਦਿਖਦਾ ਹੈ।
ਅਨੀਮੀਆ
ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਪੌਸ਼ਟਿਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਜਾ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਘਾਟ ਵੀ ਅੱਖ ਹੇਠ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬਦਰੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਇਰਨ ਦੀ ਘਾਟ ਅਖਾ ਦੇ ਕਾਲੇ ਚੱਕਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਇਰਨ ਦੀ ਘਾਟ ਅਨੀਮੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋ ਆਮ ਕਿਸਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ਕਿ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਲੋੜੀਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਗਰਭ-ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਚਮੜੀ ਵੀ ਪਤਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਆਈਰਨ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਕਾਰਨ) ਅਖਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅੰਡਰਲਾਈੰਗ ਨਾੜੀ ਹੋਰ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਥਕਾਵਟ
ਨੀਦ ਦੀਕਮੀ ਚਮੜੀ ਦੀ paleness ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਦੇ ਥੱਲੇ ਖੂਨ ਨਾੜੀ ਹੋਰ ਨਗ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਨੀਲੀ ਤੇ ਗਹਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਉਮਰ
ਕਾਲੇ ਘੇਰੇ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਓਰ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਤੇ ਪਕੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਉਮਰ ਵਧਦੀ ਹੈ ਚਮੜੀ ਕੋਲਜੇਨ (ਟਿਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ) ਗੁਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਤਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਲ ਵੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇੱਕ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਅੱਖ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿਆਦਾ ਗਹਿਰੇ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਹ ਕੁਛ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆ ਚਿਹਰੇ ਦੀਆ ਆਦਤ ਜਿਵੇਂ ਕੀ ਵਖਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਕਰਕੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪੇਰੀਓਰਬੀਟਲ ਹਾਈਪਰ ਪਿਗਮੇਨਟੇਸ਼ਨ
ਜਦੋ ਅਖਾ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਮਲੈਨਿਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਆਮ ਨਾਲੋ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਗੂੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪੇਰੀਓਰਬੀਟਲ ਹਾਈਪਰ ਪਿਗਮੇਨਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀਏ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰੀਰ ਕਿਰਿਆ ਵਿਗਿਆਨ
ਅਮੀਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ
ਅਮੀਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ (ਜਨਮ 18 ਅਕਤੂਬਰ 1974), ਆਪਣੇ ਨਾਵਲਾਂ The Immortals of Meluha, The Secret of the Nagas ਅਤੇ The Oath of the Vayuputras.ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਤਿੰਨੋਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ਸ਼ਿਵ ਤਿੱਕੜੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ The Immortals of Meluha ਬੈਸਟ ਸੈਲਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਮੰਡੀਕਰਨ ਰਣਨੀਤੀ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੇ ਲਾਂਚ ਦੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਸਿਖਰ ਸੈਲਰ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਗਿਆ ਸੀ।  2.5 ਲੱਖ ਕਾਪੀਆਂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਹੋਣ ਅਤੇ 70 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵਧ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਤਿੱਕੜੀ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਰੀ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ ਲੜੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।  ਫੋਰਬਸ ਇੰਡੀਆ ਨੇ 2012, 2013 ਅਤੇ  2014 ਵਿੱਚ, ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 100 ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।   ਅਮੀਸ਼ ਨੂੰ, ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉਘੇ ਆਗੂਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਵੇਕਲੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਈਸ਼ਨਹੋਵਰ ਫੈਲੋ ਲਈ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਅਮੀਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦਾ ਬਚਪਨ ਰੁੜਕੇਲਾ, ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੀਤਿਆ।  ਉਹ ਸੇਂਟ ਜੇਵੀਅਰ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕਲਕੱਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅਲੂਮਾਨਸ ਹੈ।  ਭਾਵੇਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਹਦੀ ਪੁੱਜਤ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿੱਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਚੁਣਿਆ।  ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਿਖਣ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਟੈਂਡਰਡ ਚਾਰਟਰਡ, ਡੀਬੀਐਸ ਬੈਕ ਅਤੇ ਆਈਡੀਬੀਆਈ ਫੈਡਰਲ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ 14 ਸਾਲ ਦੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
The Immortals of Meluha, ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਸ-ਅਪ ਨਾਵਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਤਿੱਕੜੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਫਰਵਰੀ 2010 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਇਸ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ, The Secret of the Nagas, 12 ਅਗਸਤ 2011 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ The Oath of the Vayuputras ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਤੀਜੀ ਕਿਸ਼ਤ, 27 ਫਰਵਰੀ 2013 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।  ਤਿੱਕੜੀ ਭਾਰਤੀ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਾਹਸੀ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਫੈਂਤਾਸੀ ਮੁੜ-ਕਲਪਨਾ ਹੈ।
The Immortals of Meluha ਦੇ ਮੂਵੀ ਅਧਿਕਾਰ  2012 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਨੇ ਖਰੀਦੇ ਲਏ ਸਨ। The Immortals of Meluha ਅਤੇ  The Secret of the Nagas ਨੂੰ  ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਜਨਵਰੀ 2013 ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਜੋ ਫਲੈਚਰ ਬੁੱਕ (ਕਿਊਕੇਰਕਸ  ਬੁੱਕ ਦੇ ਇੱਕ ਛਾਪ) ਦੁਆਰਾ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅਮੀਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਡੀਐਨਏ ਅਖਬਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ "ਨਿਊ ਆਈਕਾਨ" ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਮੀਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਸੁਸਾਇਟੀ ਯੰਗ ਅਚੀਵਰਜ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (PRCI) ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਸਾਲ  2014 ਦਾ ਕਮਿਊਨੀਕੇਟਰ ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।  PRCI, ਪੀ.ਆਰ., ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਐਚ ਆਰ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮੀਸ਼ਨਾਂਦੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਸੰਸਥਾ ਨੇ, ਮੁੰਬਈ  ਵਿਖੇ 8ਵੇਂ ਗਲੋਬਲ ਸੰਚਾਰ ਸੰਮੇਲਨ ਸਮੇਂ ਅਮੀਸ਼ ਨੂੰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਅਮੀਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਨੂੰ ਰੇਡੀਓ ਵਨ ਨੇ ਸਾਲ 2013 ਦਾ ਮੈਨ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ ਐਲਾਨਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਐਪਿਕ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਇੱਕ ਖਿਆਲੀ ਮੁੜ-ਕਲਪਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਜੀ ਤਿੱਕੜੀ ਦੀ ਇੱਕ prequel ਹੈ।
ਰੂਪਾਂਤਰਨ
thumb|2012 ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ The Immortals of Meluha, The Secret of the Nagas ਅਤੇ The Oath of the Vayuputras ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
The Immortals of Meluha 14 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ), ਹਿੰਦੀ, ਤੇਲਗੂ, ਬੰਗਾਲੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਆਸਾਮੀ, ਮਲਿਆਲਮ, ਕੰਨੜ, ਬਹਾਸ਼ਾ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ, ਤਾਮਿਲ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਯੂਕੇ), ਇਸਤੋਨੀ, ਸਪੇਨੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ।