cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਲਿਸੀਪ੍ਰਿਯਾ ਕੰਗੁਜਮ
ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਬਚਾਅ ਕਿੱਟ
ਲਿਸੀਪ੍ਰਿਯਾ ਨੇ 4 ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਨੂੰ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਰਵਾਈਵਲ ਕਿੱਟ ਫਾਰ ਦ ਫਿਊਚਰ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਯੰਤਰ ਲਿਆਇਆ। ਸੁਕੀਫੂ ਇਕ ਲਗਭਗ ਜ਼ੀਰੋ ਬਜਟ ਕਿੱਟ ਹੈ ਜੋ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਰੱਦੀ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਨਣ ਯੋਗ ਪੌਦਾ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਲਈ ਗਰੀਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਚ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਰੱਦੀ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਤਾਜ਼ੇ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸਾਡੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਸਕੇ. ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਨਵੇਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕ ਸਮਾਗਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਭਵਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਕਟ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਲਈ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਾਰੇ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਉਸੀ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਮਿਸ਼ਨ, ਅੱਗੇ ਲਿਆਂਦਾ ਅਤੇ ਲਚਕੀਲੇਪਣ ਦੇ ਗੁਣ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਬਚਾਅ ਲਈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਜੰਮੂ (ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ.) ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਚੰਦਨ ਘੋਸ਼ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats
ਅਬੀ ਵਾਮਬਾਚ
ਮੈਰੀ ਅਬੀਗੈਲ ਵਾਮਬਾਚ (ਜਨਮ 2 ਜੂਨ 1980) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਬਕਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰਣ ਹੈ, ਕੋਚ, ਦੋ ਵਾਰ ਦੀ ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਅਤੇ ਫੀਫਾ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜੇਤੂ ਹੈ। ਸਾਲ ਦੇ ਯੂਐਸ ਸੁਕੱਰ ਐਥਲੀਟ ਦੇ ਛੇ ਵਾਰ ਦੇ ਜੇਤੂ ਵਾਮਬਾਚ 2003 ਤੋਂ 2015 ਤਕ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕੌਮੀ ਫੁਟਬਾਲ ਟੀਮ ਉੱਤੇ ਨਿਯਮਤ ਰਹੀ ਅਤੇ 2001 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕੈਪ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਕੌਮੀ ਟੀਮ ਲਈ ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗੋਲਫਰ ਅਤੇ 184 ਗੋਲ  ਨਾਲ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਦੋਨਾਂ ਫੁੱਟਬਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਵਾਮਬਾਚ ਨੂੰ ਸਾਲ 2012 ਦੇ ਫੀਫਾ ਵਰਲਡ ਖਿਡਾਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ 2015 ਦੀ ਟਾਈਮ 100 ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਰੌਚੈਸਟਰ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਾਮਬਾਚ ਪਿਟਸਫੋਰਡ ਦੇ ਰੋਚੈਸਟਰ ਉਪਨਗਰ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਉੱਚ ਖਿਰਦੀ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ ਸੀ। ਪੀਟ ਅਤੇ ਜੂਡੀ ਵਮਬਾਚ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਉਹ ਸੱਤ ਭੈਣ-ਭਰਾ (ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਭਰਾ) ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੀ।ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਫੁਟਬਾਲ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਖੇਡ ਕਿਵੇਂ ਖੇਡੀ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਫੁੱਟਬਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਵਾਮਬਾਚ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ  "ਮੇਰੇ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ". "ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਟੀਮ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੁੰਦਾ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹੋ ... ਮੈਂ ਸਿੱਖਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉਸੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਜਿੱਤਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਸੀ। ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਨਿਮਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੁਨਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਕੁਝ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਦੀ ਹੈ।"
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਾਜਾ ਮਾ
ਮਾਜਾ ਮਾ ਇੱਕ 2022 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ -ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜੋ ਆਨੰਦ ਤਿਵਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ, ਗਜਰਾਜ ਰਾਓ, ਰਿਤਵਿਕ ਭੌਮਿਕ, ਬਰਖਾ ਸਿੰਘ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਅਤੇ ਸਿਮੋਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 6 ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਨੂੰ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਪ੍ਰਾਈਮ ਵੀਡੀਓ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕਥਾਨਕ
ਪੱਲਵੀ ਪਟੇਲ ਇੱਕ ਹਾਊਸਿੰਗ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਮਨੋਹਰ ਪਟੇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਧੀ ਲਿੰਗਕਤਾ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ.ਆਈ.ਏ.+ ਸਮੂਹ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮਰਥਕ ਵੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਉਸ ਦਾ ਬੇਟਾ ਈਸ਼ਾ ਹੰਸਰਾਜ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪੱਲਵੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਪੱਲਵੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਲਿੰਗਕਤਾ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ? ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਮਾਜਾ ਮਾ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਪਰ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਸਵੱਛ ਪਲਾਟ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ।  ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੰਟਰਨੈਟ ਮੂਵੀ ਡੈਟਾਬੇਸ 'ਤੇ 6.2/10 ਦੀ ਰੇਟਿੰਗ ਹੈ।
ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਤੋਂ ਰਚਨਾ ਦੂਬੇ ਨੇ 3.5/5 ਦੀ ਰੇਟਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ "ਪੱਲਵੀ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਸੰਬੰਧ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਨੈਵੀਗੇਟ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਚੇਤ ਯਤਨ" ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਫਸਟਪੋਸਟ ਤੋਂ ਮਾਨਿਕ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ਪੱਲਵੀ ਦੀ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਤਕ ਬਹਿਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਸਾਹਸੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ। ਪੱਲਵੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਤੌਰ ' ਤੇ ਇਸ ਨੈਤਿਕ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਟ੍ਰੋਪਾਂ ਅਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਡੂੰਘਾਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਘੁੰਮ ਸਕਦੀ ਹੈ।" ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਤੋਂ ਸ਼ਵੇਤਾ ਕੇਸ਼ਰੀ ਨੇ 'ਮਾਜਾ ਮਾ'' ' ਨੂੰ 2/5 ਦੀ ਰੇਟਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਲਿਖਿਆ, "ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਜਰਾਜ ਰਾਓ ਨੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਨਹੀਂ ਉਡਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਅੰਤ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਹੈ।"
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਐਲਗਜ਼ੈਡਰ ਬੋਰੋਡਿਨ
ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੋਰਫੀਰੀਏਵਿਚ ਬੋਰੋਡਿਨ (12 ਨਵੰਬਰ 1833 - 27 ਫਰਵਰੀ 1887) ਇੱਕ ਰਸ਼ੀਅਨ ਕੈਮਿਸਟ ਅਤੇ ਜਾਰਜੀਅਨ ਵੰਸ਼ਜ ਦਾ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਸੰਗੀਤਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਦਿ ਮਾਈਟੀ ਹੈਂਡਫੁੱਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਮੂਹ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਸੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਬੋਰੋਡਿਨ ਆਪਣੇ ਸਿੰਫੋਨੀਜ, ਉਸਦੇ ਦੋ ਸਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਚੌਕਿਆਂ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਟੈਪਸ ਵਿਚਲੇ ਸਿੰਫੋਨਿਕ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਓਪੇਰਾ ਪ੍ਰਿੰਸ ਇਗੋਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਿੰਸ ਇਗੋਰ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯੂਐਸ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕਿਸਮੇਟ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਪੇਸ਼ੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਕੈਮਿਸਟ, ਬੋਰੋਡਿਨ ਨੇ ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਬਿਹਤਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੁੱਢਲਾ ਕਿੱਤਾ ਮੰਨਿਆ, ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਵਿਹਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਰਚਨਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਕੈਮਿਸਟ ਵਜੋਂ, ਬੋਰੋਡਿਨ ਜੈਵਿਕ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਊਕਲੀਓਫਿਲਿਕ ਬਦਲ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਕੈਮਿਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਐਲਡੋਲ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦਾ ਸਹਿ-ਖੋਜਕਰਤਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਬੋਰੋਡਿਨ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਫੌਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ 1885 ਤਕ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਸੰਗੀਤਕ ਵਿਰਾਸਤ
ਰੂਸ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਬੋਰੋਡਿਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਲਿਸਟ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਵ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 1880 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸਿੰਫਨੀ ਨੰਬਰ 1 ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਕੰਟੈਸੇਟ ਡੀ ਮਰਸੀ-ਅਰਗੇਨਟੀਓ ਦੁਆਰਾ। ਉਸਦਾ ਸੰਗੀਤ ਇਸ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੋਲ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਸੁਮੇਲ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੰਜ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਉਸਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਜੋਸ਼ੀਲੇ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸੰਜੋਗਾਂ ਨੇ ਛੋਟੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਡੈਬਸੀ ਅਤੇ ਰੇਵਲ 'ਤੇ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ (ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਤੌਰ' ਤੇ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1913 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿਆਨੋ ਦਾ ਟੁਕੜਾ "ਏ ਲਾ ਮੈਨਿਰੇ ਡੀ ਬੋਰੋਡੀਨ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ)।
ਬੋਰੋਡਿਨ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਭੜਕੀਲੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੇ ਰਾਬਰਟ ਰਾਈਟ ਅਤੇ ਜਾਰਜ ਫਾਰੈਸਟ ਦੁਆਰਾ 1953 ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕਿਸਮੇਟ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ " ਸਟਰੈਂਜਰ ਇਨ ਪੈਰਾਡਾਈਜ਼ ", " ਐਂਡ ਇਜ਼ ਮਾਈ ਪ੍ਰੀਵੇਲਡ " ਅਤੇ ਬਾਉਬਲਜ਼, ਬੰਗਲਜ਼ ਅਤੇ ਮਣਕੇ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਢਾਲਣਾ ਸੰਭਵ ਬਣਾਇਆ। 1954 ਵਿੱਚ, ਬੋਰੋਡਿਨ ਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਮਰੇਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੋਨੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਨਮਾਨ
12 ਨਵੰਬਰ, 2018 ਨੂੰ, ਗੂਗਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡੂਡਲ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ।
ਸੋਮਿਆ ਸ਼ਰਮਾ
ਸੌਮਿਆ ਸ਼ਰਮਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਆਰਜੇ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜੋ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸ਼ੈੱਟੀ, ਕਾਜਲ ਅਗਰਵਾਲ, ਨਯਨਥਾਰਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਰੂਤੀ ਹਾਸਨ ਸਮੇਤ ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਬਾਹੂਬਲੀ: ਦਿ ਬਿਗਨਿੰਗ (2015) ਅਤੇ ਬਾਹੂਬਲੀ 2: ਦ ਕੰਕਲੂਜ਼ਨ (2017) ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਰਵੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਡਬਿੰਗ ਕਲਾਕਾਰ ਲਈ ਉਸਦਾ ਨੰਦੀ ਅਵਾਰਡ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸੋਮਿਆ ਦਾ ਵਿਆਹ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਆਨੰਦ ਰੰਗਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਸੌਮਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਟੋਪੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਆਰਜੇ, ਡਬਿੰਗ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਓਕੇ ਜਾਨੂ, ਅਮਰੀਕਾ ਅੰਮਾਈ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਭੀਮ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੰਦੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਘੰਟਾਘਰ
ਘੰਟਾਘਰ (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੜੀ-ਟਾਵਰ) ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਥਬਰੂਕ ਕਲਾਕਟਾਵਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਘੜੀ ਦਾ ਟਾਵਰ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ। ਕਲਾਕ ਟਾਵਰ 1870 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਅੰਸ਼ਕ ਢਹਿਣ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਢਾਹੇ ਜਾਣ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ। ਸ਼ਬਦ "ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ" ( ਅਨੁਵਾਦ : ਚਾਂਦੀ ਜਾਂ ਚਾਂਦਨੀ ਵਰਗ ) ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਗਲੀ ਨੂੰ ਮਨੋਨੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਇਆ। ਘੰਟਾਘਰ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਇਹ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਗਰਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ, ਇਹ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਭੀੜ-ਭੜੱਕਾ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਟਾਊਨ ਹਾਲ ਇਸ ਸਾਈਟ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਕਲਾਕ ਟਾਵਰ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਜਾਬਾਈ ਕਲਾਕ ਟਾਵਰ, ਮੁੰਬਈ, 1878, ਹੁਸੈਨਾਬਾਦ ਕਲਾਕ ਟਾਵਰ, ਲਖਨਊ, 1881, ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ ਕਲਾਕ ਟਾਵਰ, ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ, 1897 ਅਤੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਕਲਾਕ ਟਾਵਰ, ਇਲਾਹਾਬਾਦ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਲਾਕ ਟਾਵਰ ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘੰਟਾਘਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਘੰਟਾਘਰ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੁਝ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸੀ। 30 ਮਾਰਚ 1919 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਥਾਨ ਹੈ। thumb| ਸਰ ਥਾਮਸ ਥੀਓਫਿਲਸ ਮੈਟਕਾਫ ਦੀ 1843 ਦੀ ਐਲਬਮ ਤੋਂ [[ਜਹਾਂਆਰਾ ਬੇਗਮ|ਜਹਾਨਾਰਾ ਬੇਗਮ ਦੀ ਕਾਫ਼ਲੇ ਦੀ ਕਾਫ਼ਲੇ ਜਿਸਨੇ ਅਸਲੀ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।]]
ਕਿੰਗਰਾ (ਸਿਰਸਾ)
ਰਕਬਾ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ 778 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ।
ਘੰਟਾਘਰ
ਕਾਰਵਾਂਸਰਾਏ ਅਤੇ ਟਾਊਨ ਹਾਲ
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਜਹਾਨਰਾ ਬੇਗਮ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਬਗੀਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਲੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਾਫ਼ਲੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਰਬਰਟ ਚਾਰਲਸ ਫੈਨਸ਼ਾਵੇ, 1902 ਵਿੱਚ, ਸਰਾਏ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ:
ਕਿੰਗਰਾ (ਸਿਰਸਾ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਘੰਟਾਘਰ
ਕਾਰਵਾਂਸਰਾਏ ਅਤੇ ਟਾਊਨ ਹਾਲ
ਸਰਾਏ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ 1857 ਦੇ ਗ਼ਦਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੇਰਾਈ ਦੀ ਥਾਂ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ-ਐਡਵਰਡੀਅਨ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਇਮਾਰਤ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਟਾਊਨ ਹਾਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਪੂਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਲਾਕ ਟਾਵਰ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਟਾਊਨ ਹਾਲ ਦੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਿਦਰੋਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 1860-5 ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀਅਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਲਾਰੈਂਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਰੀਡਿੰਗ ਰੂਮ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਰਬਾਰ ਹਾਲ ਸੀ। MCD ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਟਾਊਨ ਹਾਲ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ, ਚੈਂਬਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ, ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਜੋਂ 'ਸਥਾਨਕ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨਾਂ ਅਤੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਭੋਗ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ' ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। thumb| "ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲੀ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼," ਜਾਦੂ ਕਿਸਨ ਦੁਆਰਾ ਫੋਟੋ, ਜੋ ਕਿ 1910 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਟਰ ਦੁਆਰਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਈ ਸਰਕ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ
ਸਫੀਲਗੁਡਾ ਝੀਲ
ਸਫੀਲਗੁਡਾ ਝੀਲ, ਜਿਸਦਾ ਮੂਲ ਨਾਮ ਨਦੀਮੀ ਚੇਰੂਵੂ (ਅਸਲ ਨਾਮ) ਅਤੇ ਮਿੰਨੀ ਟੈਂਕ ਬੰਡ ਹੈ, ਸਫੀਲਗੁਡਾ ਹੈਮਲੇਟ, ਨੇਰਡਮੇਟ ਪਿੰਡ, ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਇੱਕ ਪਾਰਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਫੀਲਗੁਡਾ ਝੀਲ ਪਾਰਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਨਦੀਮੀ ਬਰਡ ਆਈਲੈਂਡ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਟਾਪੂ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਘਣੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।  ਕਟਾ ਮਿਸਮਾ ਮੰਦਿਰ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਸੜਕ ਹੁਸੈਨ ਸਾਗਰ ਝੀਲ ' ਤੇ " ਟੈਂਕ ਬੰਨ੍ਹ " ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨੈਕਲੈਸ ਰੋਡ ਵਰਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ "ਮਿੰਨੀ ਟੈਂਕ ਬੰਨ੍ਹ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਲੋਕ ਸੈਰ ਸਪਾਟੇ ਲਈ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਰਬਨ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਗਰੀਨ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਬਹਾਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਝੀਲ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਨੇੜਲੇ ਕਲੋਨੀਆਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੋਰੰਜਨ ਖੇਤਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਕਟਾ ਮਿਸਮਾ ਮੰਦਿਰ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਸੜਕ ਹੁਸੈਨ ਸਾਗਰ ਝੀਲ ' ਤੇ " ਟੈਂਕ ਬੰਨ੍ਹ " ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨੈਕਲੈਸ ਰੋਡ ਵਰਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ "ਮਿੰਨੀ ਟੈਂਕ ਬੰਨ੍ਹ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਲੋਕ ਸੈਰ ਸਪਾਟੇ ਲਈ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਆਰਟ+ਫੈਮੀਨਿਜ਼ਮ
ਆਰਟ ਐਂਡ ਫੈਮੀਨਿਜ਼ਮ (ਢੰਗ ਆਰਟ +ਫੈਮੀਨਿਜ਼ਮ) ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਐਡਿਟ-ਏ-ਥਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸਿਆਨ ਐਵਨਜ਼, ਜੈਕਲੀਨ ਮੈਬੇ, ਮਾਈਕਲ ਮੰਦੀਬਰਗ ਅਤੇ ਲੌਰਲ ਪਟਾਕ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਰਦਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
2014 ਵਿੱਚ, ਆਰਟ+ਫੈਮੀਨਿਜ਼ਮ ਦੀ ਉਦਘਾਟਨੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ 30 ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ 'ਤੇ 600 ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਚਾਰ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਦੇ, 17 ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ 1,400 ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੇ 70 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।
ਸਥਾਪਤੀ
ਆਰਟ+ਫੈਮੀਨਿਜ਼ਮ (ਕਲਾ + ਨਾਰੀਵਾਦ) ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਆਰਟਸਟਰ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀਅਨ ਸਿਆਨ ਐਵਨਜ਼ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਆਰਟ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀਜ਼ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ ਨਾਰਥ ਅਮਰੀਕਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਵਾਨਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਜੈਕਲੀਨ ਮੈਬੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਮੈਬੇ ਨੇ ਮਾਇਕਲ ਮੰਦੀਬਰਗ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਸਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਜਮਾਤ ਕਮਰੇ 'ਚ ਵਿਕਿਪੀਡੀਆ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਣ ਕੀਤਾ। ਮੰਦੀਬਰਗ ਨੇ ਅੱਗੇ ਲੌਰਲ ਪਟਾਕ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਆਈਬੀਮ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ, ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਵੈਂਟ ਪਲਾਨ ਕਰਨ 'ਚ ਮਦਦ ਦੇਣ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ।
ਆਰਟ+ਫੈਮੀਨਿਜ਼ਮ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਫਰਕ ਨੂੰ ਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਔਰਤ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।  ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸਿਰਫ 17 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਜੀਵਨੀਆਂ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਹਨ ਅਤੇ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਔਰਤਾਂ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ '' ਤੇ ਬਤੌਰ ਸੰਪਾਦਕ ਸਰਗਰਮ ਹਨ। ਮੈਕਿਨਸੀ ਮੈਕ ਨੂੰ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਕਲਾ+ਨਾਰੀਵਾਦ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਵੈਂਟ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਬਾਹਰ, 2015 ਇਵੈਂਟ ਨੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਕੰਬੋਡੀਆ, ਭਾਰਤ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਰਗੇ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਮੀਡੀਆ ਕਵਰੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਵੈਂਟ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਤੇ ਮੀਡੀਆ ਕਵਰੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਕੈਂਸਸ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ, ਟੈਕਸਾਸ, ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਵਰਜੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮਿਲੀ।
ਅਗਵਾਨੀ
ਇਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਵੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ, ਫੋਰਨ ਪੋਲਿਸੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਐਵਨਜ਼,ਮੈਬੇ, ਮਾਇਕਲ, ਰਿਚਰਡ ਕਨਿਪਲ, ਡੋਰੋਥੀ ਹਾਵਰਡ, ਅਤੇ ਪਟਾਕ ਨੂੰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਲਿੰਗ ਵਿਤਕਰੇ ਨਾਲ ਜਾਣੂੰ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ "ਆਲਮੀ ਚਿੰਤਕ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
ਐਂਟੋਨ ਬਰੁਕਨਰ
ਰਿਚਰਡ ਵੈਗਨਰ ਅਤੇ ਹਿਊਗੋ ਵੁਲਫ ਵਰਗੇ ਸੰਗੀਤਕ ਰੈਡੀਕਲਜ਼ ਦੇ ਉਲਟ, ਬਰੁਕਨਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੈਗਨਰ ਨੇ ਦੂਜੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਬਹੁਤ ਨਿਮਰਤਾ ਦਿਖਾਈ। ਬਰੁਕਨਰ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਬਰੁਕਨਰ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਵਿਵਾਦ, ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੰਸ ਵਾਨ ਬੁਲੋ ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਅੱਧਾ ਪ੍ਰਤੀਭਾ, ਅੱਧਾ ਸਿਮਲਟਨ" ਦੱਸਿਆ। ਬਰੂਕਰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਵੈ-ਅਲੋਚਨਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸੰਸਕਰਣ ਹਨ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿੰਮੋਨਿਜ਼ ਵਿੱਚ ਅੜਿੱਕੇ ਸਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਲੋਚਕ ਐਡੁਆਰਡ ਹੈਂਸਲਿਕ ਅਤੇ ਜੋਹਾਨਸ ਬ੍ਰਾਹਮਜ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਸਮਰਥਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅਕਾਰ ਅਤੇ ਦੁਹਰਾਓ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਰੁਕਨਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਕੰਮ, ਅਕਸਰ ਸਹਿਯੋਗੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ ਚਿੰਤਾ ਬਾਰੇ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਬਰੁਕਨਰ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤ ਗੁਸਤਾਵ ਮਾਹਲਰ ਸਮੇਤ ਅਗਲੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ
ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਲੰਬੇ ਅਰਸੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਰਕੈਸਟ੍ਰਲ ਕੈਨਵਸ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਬਰਕਨਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ।
ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਜ਼ੀਆਂ ਨੇ ਬਰੁਕਨਰ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜਰਮਨ ਵੋਲਕ ਦੇ ਜ਼ੀਟਗੀਸਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਿਟਲਰ ਨੇ 1967 ਵਿੱਚ ਰੇਗਨਜ਼ਬਰਗ ਦੇ ਵਾਲਹਲਾ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿਚਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਬਰੁਕਨਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬਰਜ਼ੀਨਰ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।
ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਅਡੌਲਫ ਹਿਟਲਰ ਬਰੁਕਨਰ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਲੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਫਲੋਰੀਅਨ ਦੇ ਮੱਠ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ - ਜਿੱਥੇ ਬਰੁਕਨੇਰ ਨੇ ਅੰਗ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ - ਵਿੱਚ ਬਰੁਕਨਰ ਦੀਆਂ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ। ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਭਿਕਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਇਮਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱ. ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੰਗ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਅਤੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਬਰੁਕਨਰ ਅਧਿਐਨ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬਰੁਕਨਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣ ਲਈ ਹਾਜ਼ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਲਈ ਵੀ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਖੁਦ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਲਈ ਸਮਗਰੀ ਖਰੀਦੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਬਰੁਕਨਰ ਸਿੰਫਨੀ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਫਾਲ 1943 ਵਿੱਚ ਸਮਾਰੋਹ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ। ਲਿਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਘੰਟੀ ਟਾਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਲਈ ਬਰੁਕਨਰ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਿੰਫਨੀ ਤੋਂ ਥੀਮ ਖੇਡਣ ਦੀ ਉਸਦੀ ਯੋਜਨਾ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਬ੍ਰਾਕੇਨਰ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਸਿੰਫਨੀ ਤੋਂ ਅਡਾਗੀਓ ਜਰਮਨ ਰੇਡੀਓ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 1 ਮਈ 1945 ਨੂੰ ਹਿਟਲਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਅੱਜ ਬਰਕਨਰਹੌਸ ਲੀਨ੍ਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 1974 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਿਟਲਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਨਾਜ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਬਰੁਕਨਰ ਦੇ ਰੁਖ ਨੂੰ ਕੋਈ ਠੇਸ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੀ, ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਨ। ਨਾ ਹੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਫਿਲਹਰਮੋਨਿਕ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਨੇ ਕਦੇ ਬਰੁਕਨਰ ਦੇ ਸੰਗੀਤ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੈਗਨਰ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਅੱਠਵੀਂ ਸਿੰਫਨੀ ਨੂੰ ਜੁਬਿਨ ਮਹਿਤਾ ਨਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਬਰੁਕਨਰ ਦੇ ਸਿਮਫੋਨਿਕ ਕਾਰਜਾਂ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਯੇਨ੍ਨਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਬਦਨਾਮ ਸਨ, ਹੁਣ ਵਿਯੇਨ੍ਨਾ ਫਿਲਹਾਰਮੋਨਿਕ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1896 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1824 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats
ਧਿਆਨ
ਧਿਆਨ ਇੱਕ ਕਿਰਿਆ ਜਾਂ ਅਭਿਆਸ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਚੇਤੰਨਤਾ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਹੇਤ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਸਤੂ, ਵਿਚਾਰ, ਜਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀ 'ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਉੱਲੇਖ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਬੁੱਧ, ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਚਿੰਤਨਸ਼ੀਲ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਹੋਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਰਗੇ ਗੈਰ-ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਧਿਆਨ ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ, ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਪੀੜ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਵੈ-ਧਾਰਨਾ, ਸਵੈ-ਸੰਕਲਪ, ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ, ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨਕ, ਅਤੇ ਰਕਤ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਵਿਉਤਪੱਤੀ
ਸ਼ਬਦ 'ਧਿਆਨ' ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮੂਲ ਧਿਆਈ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਚਿੰਤਨ ਜਾਂ ਮਨਨ ਕਰਨਾ।
ਮੂਲ
ਧਿਆਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਉਸ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਉਭਾਰ ਜਿੜ੍ਹੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਤੱਤ ਹੈ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਵੀਨਤਮ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  ਧਿਆਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਉੱਲ੍ਹੇਖਾਂ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ (ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਸਮੇਤ) ਵਿੱਚ ਹਨ।  ਬ੍ਰਿਹਦਰਣਿਅਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ "ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ (ਆਤਮਾਨ) ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨਾ" ਵਜੋਂ ਧਿਆਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜੈਨ ਧਰਮ
ਜੈਨ ਧਿਆਨ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ-ਮਾਰਗ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੰਗ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਤਨ ਤ੍ਰਿਆ "ਤਿੰਨ ਰਤਨ" ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਉਚਿਤ ਧਾਰਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਉਚਿਤ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਅਚਰਣ। ਜੈਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਵੈ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨਾ, ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣਾ ਅਤੇ ਬਣੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲਗਾਅ ਜਾਂ ਘਿਰਣਾ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਜਾਣਕਾਰ-ਦਰਸ਼ਕ (ਗਿਆਤ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ) ਬਣਨ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੈਨ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਧਰਮ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਲਾ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬੁੱਧ ਧਰਮ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/BodhidharmaYoshitoshi1887.jpg/170px-BodhidharmaYoshitoshi1887.jpg|thumb| ਬੋਧੀਧਰਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਜ਼ਾਜ਼ਨ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਵਾਣ ਵੱਲ ਮਾਰਗ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਧਿਆਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚਭਾਵਾ ("ਵਿਕਾਸ") ਅਤੇ ਅਨਾਪਨਸਤੀ ("ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਚੇਤਨਾ") ਦਾ ਮੂਲ ਅਭਿਆਸ ਝਨਾ / ਧਿਆਨ ਜਾਂ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਉਪਰੰਤ ਦੂਜੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਫੈਲੀ ਗਈ ਸੀ, 2ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੀਨ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ, ਅਤੇ 6ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ। ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਏਸ਼ੀਆਈ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਬੋਧੀ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ, ਬੋਧੀ ਧਿਆਨ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮੀ ਦੁਨੀਆਂ 'ਚ ਜ਼ੇਨ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੈਰ-ਬੋਧੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਦੀਆਂ ਬੋਧ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾਇਆ। ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਧਾਰਨਾ (ਬੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਸਤੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ) ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਧਿਆਨ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਚਿਕਿਸਤਾ 'ਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Patanjali_Statue.jpg/220px-Patanjali_Statue.jpg|thumb| ਪਤੰਜਲੀ ਯੋਗਪੀਠ ਵਿਖੇ [[ਪਦਮਾਸਨ|ਪਦਮ-ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੀ ਪਤੰਜਲੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ।]] ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ 'ਸ਼ੁੱਧ ਜਾਗਰੂਕਤਾ', ਜਾਂ 'ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ' ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਦਵੈਤ ਵੇਦਾਂਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਤਮਨ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਵੈ, ਨੂੰ ਭਰਮ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਦਵੈਤ ਆਤਮਾ-ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਦਵੈਤਵਾਦੀ ਯੋਗ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਾਮਖਿਆ ਵਿੱਚ, ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ 'ਪੁਰਸ਼/ਪੁਰਖ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਜੋ ਕੁਦਰਤ, 'ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ' ਦੁਆਰਾ ਬੇਰੋਕ ਹੈ। ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਨੂੰ ਮੋਕਸ਼, ਵਿਮੁਕਤੀ ਜਾਂ ਕੈਵਲਯ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਧਰਮ
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਉੱਨਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਹੇਤ ਸਿਮਰਨ (ਧਿਆਨ) ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੋਵੇਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ; ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਿਮਰਨ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਭਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਧਰਮ - ਤਾਓਵਾਦ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Stage1.gif/170px-Stage1.gif|thumb| "ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ", ਗੋਲਡਨ ਫਲਾਵਰ ਦੇ ਰਾਜ਼ ਤੋਂ ਤਾਓਵਾਦੀ ਧਿਆਨ ਤਾਓਵਾਦੀ ਧਿਆਨ ਨੇ ਇਸਦੇ ਲੰਬੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਕਾਗਰਤਾ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ, ਕਿਊ ਕਾਸ਼ਤ, ਚਿੰਤਨ, ਅਤੇ ਮਨਨਸ਼ੀਲਤਾ ਧਿਆਨ ਸਮੇਤ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। 5ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਚੀਨੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੁਆਰਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਦਾਓਵਾਦੀ ਧਿਆਨ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ
ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਤੌਰਾ ਵਿੱਚ, ਇਸਹਾਕ ਨੂੰ ਖੇਤ ਵਿੱਚ "לשוח" (ਲਸੋਆਹ) ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ - ਕਈ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਧਿਆਨ ਅਭਿਆਸ ਵਜੋਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਉਤਪਤ 24:63)। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਨਾਖ (ਇਬਰਾਨੀ ਬਾਈਬਲ) ਵਿਚ ਸੰਕੇਤ ਹਨ ਕਿ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਨੇਮ ਵਿੱਚ, ਸਿਮਰਨ ਲਈ ਹਿਬਰੂ ਸ਼ਬਦ ਹਨ: ਹਾਗਾ (הגה) ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਾਹ, ਬੁੜਬੁੜਾਉਣਾ, ਜਾਂ ਮਨਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੀਹਾ (שיחה), ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਜਾਂ ਜੱਪਣਾ।
ਬਹਾਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ
ਬਹਾਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਿਮਰਨ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਧਿਆਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਤਮਕ ਰਵੱਈਏ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਲ ਮੁੜਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਂਝ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਬ੍ਰਹਮ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੱਛਮੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਸਾਰ
19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/Meditating_in_Madison_Square_Park.jpg/220px-Meditating_in_Madison_Square_Park.jpg|right|thumb| ਸਕੁਏਅਰ ਪਾਰਕ, [[ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ|ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਲੋਕਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ]]
ਸੰਭਾਵੀ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਣਸੁਖਾਵੇਂ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।   ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪਾਗਲਪਣ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿੱਜੀ ਵਿਕਾਸ
ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ, ਦਿੱਲੀ
left|thumb|200x200px| ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨਮਨ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ 1638 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੰਧ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਿੱਲੀ, ਜਾਂ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨਾਬਾਦ ਦਾ ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੇਟ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਕੰਧ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਿੱਲੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਿਆਗੰਜ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ, ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਰੋਡ (ਜਾਂ ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਮਾਰਗ) ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਸੜਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ 1638 ਵਿੱਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਲਬੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ – ਉੱਚੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨਾਬਾਦ ਨੂੰ ਘੇਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਇਸ ਗੇਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਵਿਚ ਨਮਾਜ਼ ਲਈ ਜਾਣ ਲਈ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ
ਇਹ ਗੇਟ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਕੰਧ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਗੇਟ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਗੇਟ (1853) ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਣਤਰ ਹੈ। ਗੇਟ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਕਰੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਇਸ ਗੇਟ ਤੋਂ ਸੜਕ ਦਰਿਆਗੰਜ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਗੇਟ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕਿਲੇ ਦੀ ਕੰਧ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕੰਧ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਗੇਟ ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਡੇ ਗਾਰਡਨਰ
ਡੇ ਡੇਬੋਰਾਹ ਰੀਕਾ ਲਿਪਫੋਰਡ, ਜਿਸਨੂੰ ਹੁਣ ਡਾ. ਡੇ ਗਾਰਡਨਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮਿਸ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਸਿਟੀ ਹੈ, (1974) ਜਿਸਨੇ ਮਿਸ ਡੇਲਾਵੇਅਰ 1976 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿਖਰਲੇ ਦਸ ਸੈਮੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਅਫਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਬਣ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ। ਮਿਸ ਅਮਰੀਕਾ 1977 ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲਿਸਟ।
ਮੁਲਿਕਾ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਦੇ ਐਲਵੁੱਡ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, 1973 ਵਿੱਚ ਹੈਮਿਲਟਨ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ, ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਕਾਉਂਟੀ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਓਕਕ੍ਰੈਸਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਇਆ
ਉਹ ਲਿਪਫੋਰਡ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਥੀਮੈਟਿਕ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸੈਂਡਕੈਸਲ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਕੰਪਲੈਕਸ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਗੁਆਮ ਦੇ ਸੰਪੰਨ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ $40 ਮਿਲੀਅਨ ਡਿਨਰ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਨਾਈਟ ਕਲੱਬ ਸਹੂਲਤ ਸੀ।
ਗਾਰਡਨਰ ਨੇ ਔਰਡੋਟ, ਗੁਆਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਸਲਾਹਕਾਰ KUAM ਬ੍ਰੌਡਕਾਸਟਿੰਗ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਮੇਨਲੈਂਡ ਵਾਪਸ ਆਉਣ 'ਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਟ੍ਰੇਡ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕਨ ਬ੍ਰੌਡਕਾਸਟਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਆਨ-ਏਅਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ।
ਉਹ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ( ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਾਈਟ ਟੂ ਲਾਈਫ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਆਊਟਰੀਚ) ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਅਮਰੀਕਨ ਫਾਰ ਲਾਈਫ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ
right|thumb|ਰਿਮ ਫਾਇਰ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਯੋਸੇਮਿਟੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦੇ ਨੇੜੇ 250,000 ਏਕੜ (1,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਜਾਂ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੇ ਭਾਂਬੜ ਜੋ ਕੰਢੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਜਾਂ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਿਸਮ ਨਾਲ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਬਰੱਸ਼ ਫਾਇਰ, ਝਾੜੀ ਅੱਗ, ਮਾਰੂਥਲ ਅੱਗ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ, ਘਾਹ ਦੀ ਅੱਗ, ਪਹਾੜੀ ਅੱਗ, ਪੀਟ ਅੱਗ, ਬਨਸਪਤੀ ਦੀ ਅੱਗ, ਜਾਂ ਘਿਨਾਉਣੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੈਵਿਕ ਚਾਰਕੋਲ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ 420 ਮਿਲੀਅਨ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭੂਮੀਗਤ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ। ਭੂਗੋਲਿਕ ਜੀਵ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੂਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਗ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ 'ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ' ਕਾਰਬਨ-ਅਮੀਰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਮੌਸਮੀ ਖੁਸ਼ਕ ਮਾਹੌਲ, ਵਾਯੂਮੈੰਡਿਕ ਆਕਸੀਜਨ, ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਇਗਜਾਈਨ।
ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ ਦੇ ਕਾਰਨ
ਜੰਗਲੀ ਫਾਇਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਰਨ ਹਨ:
ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਅਗਨੀਕਾਂਡ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸਿੱਧੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗਜ਼ਨੀ, ਰੱਦ ਕੀਤੀਆਂ ਸਿਗਰਟਾ, ਪਾਵਰ-ਲਾਈਨ ਆਰਕਸ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਾਪ ਮੈਪਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ) ਅਤੇ ਸਾਜ਼-ਸਾਮਾਨ ਤੋਂ ਸਪਾਰਕਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰਮ ਰਾਈਫਲ-ਬੁਲੇਟ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਦੁਆਰਾ ਵਾਈਲਡਲੈਂਡ ਦੀ ਅੱਗ ਦਾ ਅਗਨੀਕਰਨ ਵੀ ਸਹੀ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਅਤੇ ਕਲੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਨੂੰ ਜਲਾਓ. ਲੌਗਿੰਗ ਕਰਕੇ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਘਾਹ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਉਚਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਅੱਗ ਦੇ ਕੋਰੀਡੋਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਵੀਅਤਨਾਮ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਘਾਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਹੈਰੋਬੀਨਾਈਡਜ਼, ਵਿਸਫੋਟਕ ਅਤੇ ਵਿਅਤਨਾਮ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਮਕੈਨੀਕਲ ਜ਼ਮੀਨੇ-ਕਲੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਬਰਬਲਿੰਗ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਫੈਲਾਓ
[[ਤਸਵੀਰ:Wildfire_near_Cedar_Fort,_Utah.jpg|alt=Flat expanse of brown grasses and some green trees with black and some gray smoke and visible flames in the distance.|right|thumb|ਉਟਾਹ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਤ੍ਹਾ ਦੀ ਅੱਗ, (ਯੂ.ਐਸ.)
]] [[ਤਸਵੀਰ:Forest_fire_aftermath.jpg|alt=Mountainous region with blackened soil and trees due to a recent fire.|right|thumb|ਉੱਤਰੀ ਕੈਸਕੇਡਸ, ਯੂਐਸ ਵਿੱਚ ਕਰਾਊਨ ਫਾਇਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਚਾਰਟਡ ਭੂਮੀ
]] ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਮੱਗਰੀ, ਇਸਦੇ ਵਰਟੀਕਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਨਮੀ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਾਲਣ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਾਰਨ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਘਟੀਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਘਣਤਾ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭੂਮੀਗਤ ਤੱਤ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਉਪਲੱਬਧ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਰਗੇ ਕਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਈਂਧਨ ਦੁਆਰਾ ਪਤਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਭੌਤਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
[[ਤਸਵੀਰ:Northwest_Crown_Fire_Experiment.png|alt=A line of trees completely engulfed in flames. Towers with instrumentation are seen just beyond the fire's reach.|right|thumb|ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਅੱਗ।
]] ਜੰਗਲੀ ਜੰਗਾਂ ਉਦੋਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਦੇ ਤਿਕੋਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਇਗਨੀਵੀਜ਼ਨ ਸ੍ਰੋਤ ਨੂੰ ਬਲਦ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਜਲਣਸ਼ੀਲ ਪਦਾਰਥ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਫ਼ੀ ਗਰਮੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕੋਲ ਅੰਬੈਸੀ ਤੋਂ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਾਫੀ ਸਪਲਾਈ ਹੈ ਹਵਾ ਇੱਕ ਉੱਚ ਨਮੀ ਸਮੱਗਰੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਗਨੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਨੂੰ ਧੀਮਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਮੱਗਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੁੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਫਾਇਰ ਪੁਆਇੰਟ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੰਘਣੀ ਜੰਗਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਰ ਰੰਗਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੇਠਲੇ ਅੰਬੀਨਟ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਘੱਟ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਘੱਟ ਸੰਘਣੀ ਸਮੱਗਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘਾਹ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਚਿਣਨ ਲਈ ਸੌਖਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਘਣੇ ਪਦਾਰਥ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤੌੜੀਆਂ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਣੀ ਗਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਆਮ ਕਰਕੇ ਮਿੱਟੀ, ਨਮੀ, ਜਾਂ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਲੀਨ ਹੋਏ ਪਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੰਤੁਲਨ ਕਾਇਮ ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੌਦੇ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ ਜਿਆਦਾ ਜਲਣਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਕ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਲਗਾਤਾਰ ਫਲੇਮਿੰਗ ਬਲਨ ਕਾਇਮ ਕਰਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਣ-ਲੰਮੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਰਗਰਮ ਜਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਅਣਚਾਹੇ ਅਤੇ ਸਾੜੀਆਂ ਸਾਜ਼-ਸਮਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁਗੰਧਿਤ ਤਬਦੀਲੀ। ਜਦੋਂ ਅਗਲਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਵਾ ਅਤੇ ਵੁਡੀ ਸਾਮੱਗਰੀ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਵੇਦਨਾ ਅਤੇ ਥਰਮਲ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਲੱਕੜ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ 100 °C (212 °F) ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਤੇ ਭਾਫ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਗਲਾ, 230 °C (450 °F) 'ਤੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਾਈਰੋਲਿਸੀਸ ਜਲਣਸ਼ੀਲ ਗੈਸਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਲੱਕੜ 380 °C (720 °F) 'ਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ, ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਕਾਫੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 590 °C (1,000 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹਾਈਟ) ਤੇ ਬਲਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ, ਜੰਗਲੀ ਮਿਕਦਾਰ ਦੇ ਫਰੰਟ ਤੋਂ ਗਰਮੀ ਦੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਹਵਾ ਨੂੰ 800 ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ (1,470 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹਾਈਟ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀਤ ਅਤੇ ਡ੍ਰਿੰਵਜ਼ਸ਼ੀਲ ਸਮੱਗਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ. ਉੱਚ-ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਤਹ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠਲੇ ਦਰਖ਼ਤ ਦੀ ਛੱਤਰੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਗਲੀ ਇਗਨੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
[[ਤਸਵੀਰ:2011-08-04_20_00_00_Susie_Fire_in_the_Adobe_Range_west_of_Elko_Nevada.jpg|thumb|ਨੇਵਾਡਾ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ ਦੀ ਅਕਸਰ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
]] [[ਤਸਵੀਰ:Incendio_en_Caracas_(4515878847).jpg|thumb|ਸੋਕੇ ਦੌਰਾਨ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ।
]] ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਸੋਕਿਆਂ, ਚੱਕਰਵਾਸੀ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਲ ਨੀਨੋ, ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਮੌਸਮ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਈ-ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਪਹਾੜ, ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਫਾਇਰਸਾਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਨਾਟਕੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਵਰਖਾ ਦੇ ਵਰ੍ਹੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਅੱਗ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੱਗ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬਰਫ ਦੀ ਪਿਘਲੀ ਅਤੇ ਜੁੜੀ ਤਪਸ਼ ਵੀ ਪੱਛਮੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਮੌਸਮ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਅਤੇ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਵਧੇਰੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਜੰਗਲੀ ਮਿਕਦਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਇੱਕ 2015 ਅਧਿਐਨ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੇ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਮਨੁੱਖੀ-ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 8000 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਜਾ ਰਹੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਮ੍ਹਾਂਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਸੋਕੇ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਮੌਜ਼ੂਦਾ ਅੱਗ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਜਲਵਾਯੂ, ਜੰਗਲੀ ਫਾਈਲਾਂ 'ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ ਕਿ ਜੰਗਲੀ ਝੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
ਵਾਤਾਵਰਣ
[[ਤਸਵੀਰ:Global_Fires_-_August_and_February_2008.jpg|alt=Two illustrations of the earth, one above the other. The seas are dark gray in color and the continents a lighter gray. Both images have red, yellow, and white markers indicating where fires occurred during the months of August (top image) and February (bottom image) of the year 2008.|right|thumb|ਸਾਲ 2008 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਗਸਤ ਦੇ ਮਹੀਨੇ (ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਿੱਤਰ) ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ (ਹੇਠਲਾ ਚਿੱਤਰ), ਜੋ ਕਿ ਨਾਸਾ ਦੇ ਟੈਰਾ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਉੱਤੇ ਮੱਧਰੇ ਰੈਜ਼ੋਲੂਸ਼ਨ ਇਮੇਜਿੰਗ ਸਪੈਕਟਰੋ ਰੇਡੀਓਮੀਟਰ (ਐਮ.ਡੀ.ਆਈ.ਐੱਸ.) ਦੁਆਰਾ ਖੋਜੇ ਗਏ, ਦੌਰਾਨ ਗਲੋਬਲ ਫਾਇਰ.
]]
ਵੱਡੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗਾਂ
(ਕਾਲਕ੍ਰਮਿਕ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਗਲੀ ਅੱਗਾਂ
ਪੂਨਮ ਗੁਪਤਾ
ਪੂਨਮ ਗੁਪਤਾ OBE (ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1976 ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ (ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼) ਉੱਦਮੀ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਹੈ ਜੋ 2002 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਗਈ ਸੀ। ਪੂਨਮ ਗੁਪਤਾ ਨੂੰ 2017 ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਚੈਰਿਟੀ ਲਈ ਉਸਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਆਰਡਰ ਆਫ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਐਂਪਾਇਰ (OBE) ਦੀ ਅਫਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਲੇਡੀ ਇਰਵਿਨ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਰਿਟ 'ਤੇ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਫੋਰ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਹਾਲੈਂਡ ਦੇ ਮਾਸਟਰਿਚ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਐਮਬੀਏ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਆਨਰਜ਼ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। 2022 ਵਿੱਚ, ਪੂਨਮ ਨੂੰ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਈਕੋਲ ਸੁਪਰੀਊਰ ਰਾਬਰਟ ਡੀ ਸੋਰਬਨ ਵਿਖੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ. ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਬੇਲਫਾਸਟ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਪੁਨੀਤ ਗੁਪਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ। ਇਕੱਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ, ਪਹਿਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 2005 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਦਾ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 2007 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਗਰਭ-ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਪੂਨਮ ਨੂੰ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਤਪਦਿਕ ਦੇ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਚੈਰੀਟੇਬਲ
ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਯੋਗਦਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ, ਪਛੜੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਕੈਂਸਰ, ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹਨ।
ਉਹ ਐਕਸ਼ਨ ਫਾਰ ਚਿਲਡਰਨ ਚੈਰਿਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਪਾਂਸਰ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਡਿਨਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਲੱਖਾਂ ਪੌਂਡ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
2009 ਵਿੱਚ, ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਐਨੀ ਲੈਨੋਕਸ ਦੇ ਨਾਲ ਆਕਸਫੈਮ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਸਰਕਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਚੈਰਿਟੀ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ।
2017 ਵਿੱਚ, ਪੂਨਮ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਪੂਨਮ ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਕੇ ਬਾਲ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਗੁਲਾਮੀ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸੱਚਾ ਜਾਫ਼ਰੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਪੇਂਟਿੰਗ 'ਤੇ ਜੇਤੂ ਬੋਲੀ ਲਗਾਈ।
2021 ਵਿੱਚ, ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਡੀਆ ਕੋਵਿਡ ਅਪੀਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਘਾਤਕ ਦੂਜੀ ਕੋਵਿਡ ਲਹਿਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 3,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਕਸੀਜਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਪੂਨਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਰੋਬਾਰ - ਪੀਜੀ ਪੇਪਰ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ 2003 ਵਿੱਚ ਕਿਲਮਾਕੋਲ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਘਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਤਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸੀ ਜੋ ਅਕਸਰ ਲੈਂਡਫਿਲ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਪੀਜੀ ਪੇਪਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ 53 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਆਯਾਤ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੇਪਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਪਤਾ ਹੁਣ ਪੀਜੀ ਵਰਲਡ, ਐਸਏਪੀਪੀ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼, ਐਸਏਪੀਪੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ, ਐਸਏਪੀਪੀ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ, ਐਨਵਾਈਜ਼ ਡੈਂਟਲ ਹੈਲਥ, ਪੁਨਵ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਉੱਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਡੀਆ ਇੰਕ ਗਰੁੱਪ ਦੁਆਰਾ 'ਯੂਕੇ-ਭਾਰਤ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ' ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। thumb| 2015 ਪੀਜੀ ਪੇਪਰ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਿਟੇਡ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਕਸਟਮ ਹਾਊਸ, ਗ੍ਰੀਨੌਕ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਹਮੀਦਾ ਬਾਨੂ ਬੇਗਮ
ਪਰਿਵਾਰ
ਹਮੀਦਾ ਬਾਨੂ ਬੇਗਮ ਦਾ ਜਨਮ  1527 ਨੂੰ ਸ਼ੇਖ਼ ਅਲੀ ਅਕਬਰ ਜਾਮੀ, ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ੀਆ, ਦੀ ਧੀ ਸੀ, Akbar Jami, a Persian Shia, ਜੋ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹਿੰਦਲ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਸੀ, ਪਹਿਲੇ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਾਬਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਹੁਮਾਯੂੰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ
ਉਹ ਹੁਮਾਯੂੰ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਹਿੰਦਾਲ ਦੇ ਘਰ ਅਕਸਰ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਦਿਲਦਾਰ ਬੇਗਮ (ਬਾਬਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਹੁਮਾਯੂੰ ਦੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ) ਦੁਆਰਾ ਅਲਵਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਦਾਅਵਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁਮਾਯੂੰ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੂਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਹਮੀਦਾ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ ਨਾਲ ਹੁਮਾਯੂੰ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਹਮੀਦਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦਾਲ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਹ ਸੰਭਾਵਿਤ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮੀਦਾ ਹਿੰਦਲ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦੇ ਲਈ ਸਿਰਫ ਹਾਲਾਤੀ ਸਬੂਤ ਹਨ। ਹਿੰਦਲ ਦੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਹਮੀਦਾ ਦੀ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਗੁਲਬਦਨ ਬੇਗਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਹਮਾਯੂੰ-ਨਾਮਾ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਮੀਦਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦਿਲਦਾਰ ਬੇਗਮ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਵੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਹਮੀਦਾ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਚਾਲੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਿਲਦਾਰ ਬੇਗਮ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਹੁਮਾਯੂਨਾਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਝਿਜਕ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਇਲਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ
ਘੰਟੇਵਾਲਾ
thumb| ਘੰਟੇਵਾਲਾ [[ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ]] ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਘੰਟੇਵਾਲਾ ਹਲਵਾਈ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 1790 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਹਲਵਾਈ (ਰਵਾਇਤੀ ਮਿਠਾਈ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਇਸ ਨੇ ਨਹਿਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਸਦੇ ਪੋਤੇ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਲਾਨੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸੋਹਨ ਹਲਵੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb| ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਘੰਟੇਵਾਲਾ ਵਿਖੇ ਸੋਹਨ ਹਲਵਾ (ਚੋਟੀ ਦੀ ਸ਼ੈਲਫ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਮਿਠਾਈਆਂ left|thumb|217x217px| ਬਾਦਸ਼ਾਹ [[ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੂਜਾ|ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ II, (ਆਰ. 1759 - 1806) ਜਿਸ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਦੁਕਾਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਪਿਆ ਸੀ।]] ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਾਲਾ ਸੁੱਖ ਲਾਲ ਜੈਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਸਿੰਧੀਆ ਦੁਆਰਾ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ II (ਆਰ. 1759 - 1806) ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅੰਬਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕੰਧ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਇਹ ਦੁਕਾਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਦੁਆਰਾ ਸੱਤ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਚਲਾਈ ਗਈ।
ਘੰਟੇਵਾਲਾ ਦੀਆਂ ਮਠਿਆਈਆਂ 1857 ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਰੋਹ (ਗ਼ਦਰ) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ। 23 ਅਗਸਤ 1857 ਦੇ ‘ਦਿਹਲੀ ਉਰਦੂ ਅਖਬਾਰ’ ਅਖਬਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਐਸ਼ੋ-ਆਰਾਮ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਬਾਗੀਆਂ ਦੇ ਨਰਮ ਪੈ ਗਏ ਹਨ:". . ਜਿਸ ਪਲ ਉਹ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਂਕ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ... ਘੰਟਾਵਾਲਾ ਦੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਲੜਨ ਅਤੇ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਇੱਛਾ ਗੁਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।"ਲਾਲਾ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਮਿਸ਼ਰੀ ਮਾਵਾ ਵੇਚ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ 40 ਤੋਂ 50 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮਠਿਆਈਆਂ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਉਹ ਸੀਜ਼ਨ ਜਾਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਜੈਨ, ਜੋ ਕਿ ਸੱਤਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ, ਅਨੁਸਾਰ। ਪਰਿਵਾਰ ਕੁਝ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਝਰਨੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਹੋਰ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਦੁਕਾਨ ਬੰਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੀ ਦੁਕਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਘੰਟੇਵਾਲਾ ਕਨਫੈਕਸ਼ਨਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਨਿਰਮਲ ਜੈਨ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਲੀ ਪਰਾਂਠੇ ਵਾਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਉਤਪਾਦ
ਮਾਲਕ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਜੈਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ' ਸੋਹਨ ਹਲਵਾ ' ਖਾੜੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਦਾ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸੀ। ਪਿਸਤਾ ਬਰਫੀ ਅਤੇ ' ਮੋਤੀਚੂਰ ਦਾ ਲੱਡੂ ', ਕਾਲਾਕੰਦ, ਕਰਾਚੀ ਦਾ ਹਲਵਾ ਅਤੇ ਮੱਕਨ ਚੂਰਾ ਵਰਗੇ ਸਨੈਕਸ ਵਰਗੇ ਸਦੀਵੀ ਮਨਪਸੰਦ ਵੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ। ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਹੋਲੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਗੁਜੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਮਕੀਨ, ਸਮੋਸਾ, ਕਚੋਰੀ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਸਨੈਕਸ ਵੇਚਦਾ ਸੀ।
ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ
ਇਸ ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ 2015 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੰਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 200 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਾਣੀ ਮਿਠਾਈ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਘੰਟੇਵਾਲਾ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਟਰ ਢਾਹ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਾਣ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਮਿਠਾਈ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਦਮੇ ਅਤੇ ਘਾਟੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ।" ਦ ਹਿੰਦੂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ: “ਬਾਹਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਯੂਨਿਟਾਂ ਨੂੰ ਸਕ੍ਰੈਪ ਵਜੋਂ ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ 'ਤੇ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਸੇਵਾ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਵਿਰਾਸਤੀ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੀ ਮੌਤ ਸੀ - ਅਤੀਤ ਦੀ ਇੱਕ ਜਿਉਂਦੀ ਜਾਗਦੀ ਯਾਦ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦਾ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।"
ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ (2008 ਅਤੇ 2011 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਾਕਲੇਟ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋ ਕੇ $857 ਮਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਈ ) ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਲਈ। ਲਾਲਾ ਸੁਖ ਲਾਲ ਜੈਨ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ 39 ਸਾਲਾ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਜੈਨ ਨੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਜਤਾਇਆ: “ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਘੰਟੇਵਾਲਾ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦੇਣੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਦਿਲ ਕੰਬਾਊ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਰੋਂਦੇ ਰਹੇ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਘੰਟੇਵਾਲਾ ਦੀ ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹਾਂ।" ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ: “ਸਾਡੀ ਦੁਕਾਨ ਨੂੰ 2000 ਵਿੱਚ ਸੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਅਦਾਲਤੀ ਸੁਣਵਾਈ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। 15 ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਕਮੇਟੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਘਰ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦੇਈਏ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵਿੱਤੀ ਸਰੋਤ ਜਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ” ਅਜੋਕੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਉਸ ਬ੍ਰਾਂਡ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਪੂੰਜੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕੀ ਜੋ ਔਫਲਾਈਨ ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਦੋਵੇਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਬਣਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਮੰਡੀ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੌਰ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਈਸਟਬੋਰਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਗਰਲਜ਼ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡੀ, ਇੱਕ ਪੰਜ-ਪੀਸ ਜੈਜ਼ ਬੈਂਡ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਵਿਆਹ 1923 ਵਿੱਚ ਮੰਡੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸੇਨ ਬਹਾਦਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੋੜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਿੰਗ ਜਾਰਜ V ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਮੈਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮੰਡੀ, ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ, ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ, ਟਿੱਕਾ ਯਸ਼ੋਦਨ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 1923) ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨਿਰਵਾਣਾ ਦੇਵੀ (ਜਨਮ 1929) ਸਨ। 1927 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਹੇਰਾਲਡ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹਾਸ਼ੀਏ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਲੜਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਲਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ 1933 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਕੌਰ ਨੇ ਪੈਰਿਸ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 8 ਦਸੰਬਰ 1940 ਨੂੰ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਗੇਸਟਾਪੋ ਦੁਆਰਾ "ਫਰਾਂਸ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਗਹਿਣੇ ਵੇਚਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ" ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬੇਸਨਕੋਨ ਦੇ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ ਦਫਤਰ ਅਤੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਪੇਟੇਨ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ ਉਸਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਮਦਦ ਮੰਗੀ। ਜਰਮਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਜਾਸੂਸ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸੌਦੇ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਉਸਦੀ ਵਾਪਸੀ "ਕਾਫ਼ੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ" ਸੀ। ਕੌਰ ਦੀ 1948 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੌਰ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਸੀ।
2022 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਪੱਤਰਕਾਰ "ਲਿਵੀਆ ਮਨੇਰਾ ਸੰਬੂਏ" ਨੇ ਇੱਕ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖੀ, Il segreto di Amrit Kaur, ਜੋ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ In Search of Amrit Kaur ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 2023 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਇਲਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ II ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1948 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904
ਕੁਟੀ ਵੈਲੀ
ਕੁਟੀ ਘਾਟੀ ਇੱਕ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਘਾਟੀ ਹੈ ਜੋ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸੁਦੂਰਪਸ਼ਚਿਮ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸੂਬੇ ਦੇ ਦਾਰਚੁਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਦਾਰਚੁਲਾ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਇਹ ਤਿੱਬਤ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਘਾਟੀ ਹੈ। ਇਹ NW ਤੋਂ SE ਧੁਰੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਟੀ ਯਾਂਕਤੀ ਨਦੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਲੀ ਨਦੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਸ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਈਨਸਿਸ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਮਾਉਂ ਦੇ ਚਾਰ ਭੋਟੀਆ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਜੋਹਾਰ, ਦਾਰਮੀਆ ਅਤੇ ਚੌਦਾਂਸੀ ਹਨ। [1] ਮਈ 2020 ਵਿੱਚ, ਨੇਪਾਲ ਨੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਘਾਟੀ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਅੱਧ 'ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੁਟੀ ਯਾਂਕੀ ਕਾਲੀ ਨਦੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 1816 ਦੀ ਸੁਗੌਲੀ ਸੰਧੀ ਦੁਆਰਾ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਬਣਨਾ ਸੀ।
ਕੁਟੀ ਯਾਂਕਤੀ
ਕੁਟੀ ਯਾਂਕਤੀ ਕਾਲੀ ਨਦੀ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਦੂਸਰੀ ਕਾਲਾਪਾਣੀ ਨਦੀ ਹੈ ਜੋ ਲਿਪੁਲੇਖ ਦੱਰੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ
ਕਾਲੇ ਵਾਲਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ (ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ)
ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦਾ ਨਾਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਪਿਆ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਗੇਟ ਲਾਹੌਰੀ ਗੇਟ ਹੈ, ਜੋ ਦਿੱਖ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਮਾਨ ਹੈ।Delhi Gate (Red Fort)
ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੁਆਰਾ ਪੱਛਮ ਵੱਲ 10.5 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਬਾਰਬੀਕਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗੇਟਵੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਗ, ਆਇਤਾਕਾਰ, ਅਤੇ ਕਪੜੇ ਹੋਏ ਤੀਰਦਾਰ ਪੈਨਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਨਲ ਅਰਧ-ਅਸ਼ਟਭੁਜ ਟਾਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੋ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅੱਠਭੁਜ ਪਵੇਲੀਅਨ ਦੁਆਰਾ ਤਾਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਲਾਲ ਰੇਤਲਾ ਪੱਥਰ ਗੇਟ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੰਡਪ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਚਿੱਟੇ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋ ਮੰਡਪਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੱਤ ਛੋਟੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ ਗੁੰਬਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲਘੂ ਛੱਤਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰਦਾ ਹੈ। ਫਲੇਮ-ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਬੈਟਲਮੈਂਟਾਂ ਕੰਧ ਨੂੰ ਘੇਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸਦੇ ਨੇੜੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਆਖਰੀ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਸਤੰਬਰ 1857 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਦਰਲੇ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੱਥਰ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਬਿਨਾਂ ਸਵਾਰਾਂ ਦੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਾਰਡ ਕਰਜ਼ਨ ਦੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਗਲੇਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਕਰਾਸ ਪੁਰਾਣੇ ਕਬਰਸਤਾਨ ਦੀ ਥਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦਰਿਆ-ਗੰਜ ਦੇ ਬਗੀਚੇ ਅਤੇ ਛਾਉਣੀ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਫੈਜ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੁਖਤਾਰ ਬੇਗਮ
ਮੁਖਤਾਰ ਬੇਗਮ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ, ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ। ਉਹ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਤੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰਾਣੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਹਠੀਲੀ ਦੁਲਹਨ, ਅਲੀ ਬਾਬਾ 40 ਚੋਰ, ਨਲ ਦਮਯੰਤੀ, ਦਿਲ ਕੀ ਪਿਆਸ, ਆਖ ਕਾ ਨਸ਼ਾ, ਮੁਫਲਿਸ ਆਸ਼ਿਕ ਅਤੇ ਚਤਰਾ ਬਕਾਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਮੁਖਤਾਰ ਬੇਗਮ ਦਾ ਜਨਮ 1901 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੁਖਤਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਸਨ। ਮੁਖਤਾਰ ਦੀ ਇਕ ਭੈਣ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਫਰੀਦਾ ਖਾਨਮ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਸਨ।
ਕੈਰੀਅਰ
1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਲਕੱਤਾ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸਟੇਜ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉਰਦੂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਆਗਾ ਹਸ਼ਰ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਬੇਗਮ ਬੰਬਈ ਵੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਥੀਏਟਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਮੂਕ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1931 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਨਲ ਦਮਯੰਤੀ, ਦਿਲ ਕੀ ਪਿਆਸ, ਆਂਖ ਕਾ ਨਸ਼ਾ ਅਤੇ ਮੁਫਲਿਸ ਆਸ਼ਿਕ ਸਮੇਤ ਹਿੰਦੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਦੋਵਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਮੁਖਤਾਰ ਬੇਗਮ ਨੇ ਦੋ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗਾਣੇ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀ ਆਗ ਅਤੇ ਭੇਸ਼ਮ ਸਮੇਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਮੁਖਤਾਰ ਬੇਗਮ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਈ ਉਸਨੇ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਾਸਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਗਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।  ਮੁਖਤਾਰ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੇਡੀਓ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੀਤ ਗਾਏ।
ਮੁਖ਼ਤਰ ਬੇਗਮ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਗਾਇਕਾ ਨਸੀਮ ਬੇਗਮ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਫਰੀਦਾ ਖਾਨਮ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ
ਮੁਖਤਾਰ ਨੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਆਗਾ ਹਸ਼ਰ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੁਖਤਾਰ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਫਰੀਦਾ ਖਾਨਮ ਵੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕਾ ਹੈ।
ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮੌਤ
ਮੁਖਤਾਰ ਬੇਗਮ ਨੂੰ ਅਧਰੰਗ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ 25 ਫਰਵਰੀ 1982 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ 80 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸੁੰਦਰ ਦਾਸ ਆਰਾਮ
ਸੁੰਦਰ ਦਾਸ ਆਰਾਮ 18ਵੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਸੁੰਦਰ ਦਾਸ ਲਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ 'ਆਰਾਮ' ਤਖੱਲਸ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਮਸਨਵੀ ਕਵਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ
ਕੌਸ਼ਿਕੀ
'ਕੌਸ਼ਿਕੀ  (ਮਹਾਸਰਸਵਤੀ)' ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਖੁਬਸੂਰਤੀ ਨੇ, ਜੋ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਉਹਨਾਂ ਚੋਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਖੂੰਖਾਰ ਸ਼ੇਰ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਸਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਮੰਦਰਾਂ 'ਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮੂਰਤ ਅੱਠ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੀ ਘੜੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ 'ਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਚੱਕਰ, ਘੋਟਣਾ ਵਰਗੇ ਸ਼ਸ਼ਤਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੰਦਪੁਰਾਨ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਮਹਾਤਮਇਆ (ਮਾਰਕੰਦਿਆ ਪੁਰਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ) 'ਚ ਦੇਵੀ ਅੰਬਿਕਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਦੇਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦੈਂਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਥਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠ 'ਤੇ ਜਵਾਲਾ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਮਹਾਤਮਇਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਚਾਮੁੰਡਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ।
ਜਨਮ
ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਦੀ ਜਨਮ ਗਾਥਾ ਮਾਤਸਿਆ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਣ, ਦੋਵੇਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ, 'ਚ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਤਸਿਆ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਰੂਪਵਾਨ (ਗੌਰੀ) ਬਣਨ ਲਈ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਚਮੜੀ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਹੋ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪੱਕੇ-ਰੰਗ ਦੀ ਦੇਵੀ ਕੌਸ਼ਿਕੀ 'ਚ ਉਭਰੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਵਿੰਧਿਆ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ, ਦੋ ਦੈਂਤ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਲਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਮਾਰ ਮੁਕਾਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ 'ਚ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।