cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਪੱਛਮੀ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਬ੍ਰਾਈਡਸਮੇਡ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਰੋਮਨ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ 10 ਗਵਾਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਾੜੇ ਅਤੇ ਲਾੜੀਆਂ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦੇ ਸਕਣ (ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।) ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾਵਾਂ ਇਹ ਨਾ ਜਾਣ ਸਕਣ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਕਿਸ ਦਾ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਤੱਕ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਵੀ, ਇਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਬੁਰਾ ਸੋਚਣ ਵਾਲੇ ਬਦਸਲੂਕੀ ਅਤੇ ਬਦਦੁਆਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਪੀਰੀਅਡ ਦੀਆਂ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਵਿਚ, ਲਾੜੀ ਅਤੇ ਲਾੜੇ ਨੇ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਅਕਸਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਦੂਜੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਨੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਗਰੂਸਮੈਨ
ਇਕ ਗਰੂਸਮੈਨ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰਹਿ ਵਿਚ ਲਾੜੇ ਦੇ ਪੁਰਸ਼ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾੜਾ ਇਸ ਪਦਵੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤਾਂ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚੋਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਚੁਣਿਆ ਜਾਣਾ ਇਕ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ ਗਰੂਸਮੈਨ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਦੀ ਚੋਣ ਲਾੜਾ ਬੈਸਟ ਮੈਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਗਰੂਸਮੈਨ ਦਾ ਕਰਤੱਵ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਏ ਹੋਏ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠਣ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮਾਂ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲੈਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲਾੜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨਾ, ਬੈਚਲਰ ਪਾਰਟੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਟੈਗ ਨਾਈਟ ਜਾਂ ਬਾਕਸ ਨਾਈਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਜਾਂ ਇਕੱਲੇ ਨੱਚਣ ਵਾਲੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ, ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਭਰਪੂਰ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਤਾਂ ਵਿਹਾਰਕ ਸਹਾਇਤਾ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗਰੂਸਮੈਨ ਸਥਾਨਕ ਜਾਂ ਖੇਤਰੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਵੇਂ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜੇ ਦੀ ਕਾਰ ਸਜਾਉਣਾ।
ਬੈਸਟ ਮੈਨ
right|thumb|275x275px| ਕੰਬੋਡੀਆ ਵਿੱਚ, ਲਾੜੇ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤਿੰਨ ਵਰ-ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਲਾੜੀ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤਿੰਨ ਵਧੂ-ਦੋਸਤ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ। ਬੈਸਟ ਮੈਨ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਲਾੜੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਰਦ ਸਾਥੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਲਾੜਾ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਉਸ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਮਿੱਤਰ, ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲਾੜਾ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਵੂਮੈਨ ਜਾਂ ਸਰਬੋਤਮ ਵਿਅਕਤੀ  ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ 'ਬੈਸਟ ਮੈਨ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਿੱਥੇ ਬੈਸਟ ਮੈਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤਾਨਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਚਿੱਟੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਬੈਸਟ ਮੈਨ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ :
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਬੈਸਟ ਮੈਨ, ਜਾਂ ਆਨਰ ਅਟੈਂਡੈਂਟਸ, ਸਰਵ ਵਿਆਪੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਬੈਸਟ ਮੈਨ ਦਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਧੁਨਿਕ, ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ, ਬੈਸਟ ਮੈਨ ਅਕਸਰ ਲਾੜੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਮਰਦ ਦੋਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੈਸਟ ਮੈਨ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਰਵਾਇਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਾਂ ਲਾੜੀ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਅਗਵਾਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਗ੍ਰੀਸ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿਚ, ਬੈਸਟ ਮੈਨ ਅਕਸਰ ਇਕ ਕੋਮਬਰੋਸ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਾਯੋਜਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾੜੇ ਦਾ ਧਰਮ ਅਧਿਆਪਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੌਂਬਰੋਸ (ਜਾਂ ਕੌਮਬਾਰਾ, ਜੇ ਇਕ ਔਰਤ ਹੋਵੇ) ਇਕ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹੈ ਜੋ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੇਦੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖਰਚੇ ਵੀ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ।
ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿਚ ਬੈਸਟ ਮੈਨ ਤੋਂ ਇਹ ਆਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਵੇਂ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਸੇਧਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਦਰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੈਸਟ ਮੈਨ ਦਾ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਪਤਨੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਬੈਸਟ ਮੈਨ ਬਿਹਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਹ ਗੰਭੀਰ, ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਸਲਾਹ ਦੇ ਸਕੇ। ਇਕ ਬੈਸਟ ਮੈਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੂਟਾਨ ਦਾ ਬੈਸਟ ਮੈਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਲਾੜੇ ਅਤੇ ਲਾੜੀ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਰਸਮੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕਈਂ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਫਲਾਵਰ ਗਰਲਜ਼
thumb| ਫੁੱਲ ਚੁੱਕੀ ਕੁੜੀ ਇਕ ਫਲਾਵਰ ਗਰਲ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮੈਂਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਿੰਗ ਬੀਅਰਰ ਅਤੇ ਪੇਜ ਬੁਆਏਜ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਫਲਾਵਰ ਗਰਲ ਵੀ ਲਾੜੀ ਜਾਂ ਲਾੜੇ ਦੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇਕ ਦੋਸਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਫਲਾਵਰ ਗਰਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਸਬੰਧਿਤ ਧਾਰਮਿਕ ਗੀਤ ਦੌਰਾਨ ਲਾੜੀ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਫ਼ੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਖੜੀਆਂ ਵਿਛਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਗ਼ੁਲਾਬ ਦੇ ਫ਼ੁੱਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਫ਼ੁੱਲਾਂ ਦਾ ਗੁਲਦਸਤਾ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਗਾਣਾ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਵਾਨ ਫਲਾਵਰ ਗਰਲ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੇ ਰਸਮ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਮੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੀ ਲੜਕੀ ਦੂਸਰੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਰਗੇ ਕੰਮ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨਿਤ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ 4 ਤੋਂ 8 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਲਾਵਰ ਲੜਕੀਆਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਜੇ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਵਾਨ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੋਣ। ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਹੀ ਵਿਆਹਾਂ, ਸ਼ਾਹੀ ਵਿਆਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਿਆਹਾਂ ਜਾਂ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ।
ਉਸਦਾ ਮਰਦ ਹਮਰੁਤਬਾ ਰਿੰਗ ਬੈਅਰਰ ਜਾਂ ਪੇਜ ਬੁਆਏ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਰਿੰਗ ਬੈਅਰਰ ਅਤੇ ਫਲਾਵਰ ਗਰਲਜ਼ ਨੂੰ ਇਕ ਜੋੜੇ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਵੀ ਲਾੜੇ ਅਤੇ ਲਾੜੀ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੇਜ ਬੁਆਏਜ਼, ਕਾਯਨ ਬੀਅਰਸ ਅਤੇ ਰਿੰਗ ਬੀਅਰਜ਼
ਇੱਕ ਪੇਜ ਬੁਆਏ ਵਿਆਹ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਕੋਟਿਲਿਅਨ (ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਸਮ) ਲਈ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਮਰਦ ਸੇਵਾਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਨੌਜਵਾਨ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਪੇਜ ਬੁਆਏਜ਼ ਅਕਸਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਹੀ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਟਿਲਿਅਨ (ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਲੜਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਰਸਮ) ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਪੇਜ ਬੁਆਏ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਰਿੰਗ ਬੀਅਰਰ ਦੀ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਰੀਤ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਆਮ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਬੈਸਟ ਮੈਨ ਹੀ ਰਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਿੰਗ ਬਿਅਰਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੋਟੇ ਭਾਈ ਜਾਂ ਭਤੀਜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਥੇ ਛੋਟੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਜਾਂ ਭਤੀਜੀਆਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ) ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵੀ ਫਲਾਵਰ ਗਰਲਜ਼ ਜਿੰਨੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 5 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਤੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜੇ ਦੇ ਪ੍ਰੀ-ਵਿਆਹੁਤਾ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਬੱਚਾ ਰਿੰਗ ਬਿਅਰਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਾਯਨ ਬਿਅਰਰ ਵੀ ਰਿੰਗ ਬਿਅਰਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਯਨ ਬਿਅਰਰ ਇਕ ਜਵਾਨ ਲੜਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵਿਆਹ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਤੁਰਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਕੇ ਜਾਂ ਕਾਯਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੇਡਿੰਗ ਇਰੇ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।  ਸਿੱਕਿਆਂ ਵਿਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 13 ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਯਿਸੂ ਮਸੀਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਧਰਮ ਦੂਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਪੇਨ ਦੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ
thumb|350x350px| ਯਹੂਦੀ ਵਿਆਹ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਆਹ, ਸੰਸਕਾਰ, ਨਾਮਕਰਨ, ਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜੱਜ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਕਾਰਵਾਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ.
ਸੰਸਕਾਰਵਾਦੀ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਵਿਕਲਪਿਕ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਰਵਾਇਤੀ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮੁੱਖਧਾਰਾ ਦੇ ਪਾਦਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਕੁਝ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੈਲੀਬ੍ਰੇਟਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਬਗੀਚਿਆਂ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ, ਪਹਾੜਾਂ, ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ, ਲੰਮੀ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰਾ, ਹੋਟਲਾਂ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ, ਨਿਜੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਵਾਦੀ ਪਾਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਾਦਰੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ, ਮਿਲਟਰੀ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿਚ, ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਥੋੜੀ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯਮਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਰੀਤਵਾਦੀ (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਦੇਖ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਆਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਮਹਿਲ ਕਲਾਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ
ਮਹਿਲ ਕਲਾਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਰਨਾਲਾ ਦਾ ਹਲਕਾ ਨੰ: 104 ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਸੰਗਰੂਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਦੋਹਿਰਾ ਛੰਦ
ਦੋਹਿਰਾ ਇੱਕ ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਛੰਦ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਤੁਕਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਤੁਕ ਵਿੱਚ 24 ਮਾਤਰਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਤੁਕ ਦੇ ਬਿਸਰਾਮ 13+11 ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਪਹਿਲਾ ਬਿਸਰਾਮ 13 ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਦੂਜਾ 11 ਉੱਪਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਕ ਦੇ ਅਖੀਰ ਉੱਤੇ ਗੁਰੂ ਲਘੂ ਇਕੱਠਾ ਹੀ ਆਵੇਗਾ ਜਿਵੇਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਆਕਰਨ
ਛੱਜੂ ਭੱਟ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੁਖਾਦੀਆ ਸਰਕਲ
thumb|ਸੁਖਾਦੀਆ ਸਰਕਲ, ਉਦੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਸੁਖਾਦੀਆ ਸਰਕਲ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਉਦੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਾਣਕਪੁਰ ਅਤੇ ਮਾਉਂਟ ਆਬੂ ਦੇ ਨਾਲ ਫੈਲੀ ਪੰਚਵਟੀ ਨਾਲ ਜਾ ਜੁੜਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਵਾਸਤੇ ਫਾਸਟ-ਫੂਡ, ਊਂਠ-ਸਵਾਰੀ, ਘੋੜ-ਸਵਾਰੀ, ਕਿਸ਼ਤੀ-ਸੈਰ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਾਰਕ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਸੁਖਾਦੀਆ ਸਰਕਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੌਂਡ ਹੈ। ਅੰਦਰ ਵੜਦਿਆਂ ਹੀ ਇੱਕ 21 ਫੁੱਟ ਦਾ ਤਿੰਨ-ਮੰਜ਼ਿਲੀ ਫਵਾਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਹੇਠਾਂ ਚਿੱਟਾ ਸੰਗਮਰਮਰ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਣਕ ਨਾਲ ਬਣੇ ਇੱਕ ਕੰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕਣਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਪੌਂਡ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤੀ-ਸੈਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਊਂਠ-ਸਵਾਰੀ ਅਤੇ ਘੋੜ-ਸਵਾਰੀ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਖੇਡ-ਸਥਾਨ ਵੀ ਬਣੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ 1968 ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1970 ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਲਈ ਖੁੱਲ ਗਿਆ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ-ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਜੰਮਪਲ ਮੋਹਨ ਲਾਲ ਸੁਖਾਦੀਆ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਪਰ ਹੈ।
ਪਹੁੰਚ
ਸੁਖਾਦੀਆ ਸਰਕਲ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫਰ ਬੜਾ ਰਮਣੀਕ ਹੈ। ਉਦੈਪੁਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਹ 4.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਆਟੋ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਾੜ ਦੀ ਸੈਰ ਦਾ ਕੋਈ ਖ਼ਰਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਊਂਠ-ਸਵਾਰੀ, ਘੋੜ-ਸਵਾਰੀ, ਕਿਸ਼ਤੀ-ਸੈਰ ਦੇ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਵਾਜਿਬ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਥਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਿਆਸਤੀ ਥਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਦੈਪੁਰ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ
ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਪਕ
ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਨਾਵਲੈਟ ਚੰਗੇਜ਼ ਆਇਤਮਾਤੋਵ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲੈਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਾਦੁਗਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਮਾਸਕੋ, ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਬਆਦ ਵਿੱਚ 2006 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਦਸਤਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਇਸ ਨਾਵਲੈਟ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪੀਪਲਜ਼ ਫੋਰਮ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲੈਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਚੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਏ ਹੈ,ਜਦੋ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਦੂਜੇ ਦਹਾਕੇ ਕਿਰਗਿਜ ਅੰਦਰ ਸੋਵੀਅਤ ਸਤਾ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ।ਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਸੁਆਰਥ ਰਹਿਤ ਰਿਸ਼ਤੇ,ਸਮਰਪਣ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਜੋ ਤਸਵੀਰ ਇਸ ਨਾਵਲੈਟ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਉਹ ਹੁਣ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਭ ਲਈ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਵਲ
ਜਿਗਨੇਸ਼ ਮੇਵਾਨੀ
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਮੇਵਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਦਸੰਬਰ 1982 ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਮਹੇਸਾਨਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮੇਊ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿਚ ਸਵਾਸਤਿਕ ਵਿਦਿਆਲਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲਾ ਮੱਧਮਿਕ ਸ਼ਾਲਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 2003 ਵਿਚ ਐਚ. ਕੇ. ਕਾਲਜ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਕੀਤੀ। 2004 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਡਿਪਲੋਮਾ ਇਨ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਐਂਡ ਮੈਸ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। 2004 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਰਸਾਲੇ  ਅਭਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2013 ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡੀ. ਟੀ. ਲਾਅ ਕਾਲਜ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੁਹੰਮਦ ਅਲ-ਬੁਖਾਰੀ
ਮੁਹੰਮਦ ਅਲ-ਬੁਖਾਰੀ (19 ਜੁਲਾਈ 810 – 1 ਸਤੰਬਰ 870) ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਇਮਾਮ ਅਲ-ਬੁਖ਼ਾਰੀ ਜਾਂ ਇਮਾਮ ਬੁਖਾਰੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਸੀ  ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਬੁਖਾਰਾ (ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬੁਖਾਰਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਹਦੀਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਿਖਿਆ ਜੋ ਕਿ ਸਹੀਹ ਅਲ-ਬੁਖਾਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ (ਸਹੀਹ) ਹਦੀਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲ-ਅਦਬ ਅਲ-ਮੁਫ਼ਰਾਦ।
ਜਨਮ
ਮੁਹੰਮਦ ਇਬਨ ਇਸਮਾਇਲ ਅਲ-ਬੁਖ਼ਾਰੀ ਅਲ-ਜੁਲਫੀ ਦਾ ਜਨਮ ਜੁੰਮੇ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿਨ ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ, 19 ਜੁਲਾਈ 810 (13 ਸ਼ਾਵਾਲ 194 ਏ.ਐੱਚ.) ਨੂੰ  ਤਰਾਂਸੋਕਸੀਆਨਾ (ਹੁਣ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬੁਖ਼ਾਰਾ ਵਿਖੇ  ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ, ਇਸਮਾਇਲ ਇਬਨ ਇਬਰਾਹਿਮ, ਹਦੀਸਾਂ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ, ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਮਲਿਕ ਇਬਨ ਅਨਸ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੀ। ਕੁਛ ਇਰਾਕੀ ਵਿਦਵਾਨ ਉਸ ਤੋਂ ਹਦੀਸਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।
ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ
ਇਮਾਮ ਬੁਖ਼ਾਰੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਦਾਦਾ ਅਲ-ਮੁਗਿਰਾਹ, ਬੁਖਾਰਾ ਬੁਖ਼ਾਰਾ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਯਮਨ ਅਲ-ਜ਼ੁਲਫੀ ਹੱਥੋਂ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰਕੇ ਬੁਖ਼ਾਰਾ ਵਿੱਚ ਆ ਵੱਸਿਆ। ਰਿਵਾਜ਼ ਮੁਤਾਬਿਕ ਉਹ ਯਮਨ ਦਾ ਮਾ ਬਣਿਆ ਅਤੇ  ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ  ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਅਲ-ਜ਼ੁਲਫੀ ਦਾ ਨਿਸਬਾਹ ਢੋਹਣਾ ਪਿਆ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਲ-ਮੁਗਿਰਾਹ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬਰਦੀਜ਼ਬਾਹ ਬੁਖਾਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਪੂਰਵਜ ਹੈ।  ਉਹ ਪਾਰਸੀ ਮਜਾਈ (Magi) ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ। ਅਸ-ਸੁਬਕੀ ਇਕਲੋਤਾ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਬਰਦੀਜ਼ਬਾਹ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਬਜ਼ਾਬਾਹ ਸੀ।  ਬਰਦੀਜ਼ਬਾਹ ਅਤੇ ਬਜ਼ਾਬਾਹ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਥੋੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕਿ ਉਹ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਅਪਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਦੀਸ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾਵਾਂ
ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਲ-ਧਾਹਾਬੀ ਉਸਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ:ਉਹ ਸਾਲ 205 (ਏ.ਐੱਚ) ਵਿੱਚ ਹਦੀਸਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ left|thumb|300x300px|ਬੁਖਾਰੀ ਦੀ ਹਦਿਸਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਯਾਤਰਾ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਭਾਈ ਤੇ ਵਿਧਵਾ ਮਾਂ ਨਾਲ ਮੱਕਾ ਦਾ ਹੱਜ ਕੀਤਾ। ਉਥੋਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਹਦੀਸਾਂ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਯਾਤਰਾਵਾ ਦੀ ਲੜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਗਿਆਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਇਸਲਾਮਿਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀ ਹੋਕੇ ਲੰਘਿਆ, ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਹਦੀਸਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ 1000 ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ 600,000 ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਸੋਲਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬੁਖ਼ਾਰੇ ਵਾਪਿਸ ਆਇਆ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਅਲ-ਜਾਮੀ ਅਸ-ਸਹੀਹ ਲਿਖਿਆ, ਜੋ ਕਿ 7,275 ਸਾਬਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਅਧਾਰ ਜੁਟਾਉਣ ਲਈ ਪਾਠਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਾਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਦੀਸਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੁੰਨੀ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸਨੂੰ ਕੁਰਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।  ਉਸਨੇ ਅਲ-ਅਦਬ ਅਤੇ ਅਲ-ਮੁਫਰਾਦ ਨਾਮਕ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਰਚੀਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਅਚਾਰ ਵਿਹਾਰ ਬਾਰੇ ਹਦੀਸਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਹਦੀਸਾਂ ਦੇ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰਾਂ ਦਿਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਬਾਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਆਖਰੀ ਸਾਲ
864/250 ਦੇ ਸਾਲ ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਪੁਰ ਜਾ ਵੱਸਿਆ। ਨਿਸ਼ਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਇਬਨ ਅਲ-ਹਜਾੱਜ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕ਼ਾਤ ਹੋਈ|ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਉਸਦਾ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਉਹੀ ਸਹੀਹ ਮੁਸਲਿਮ ਹਦੀਸ ਨੂੰ ਇੱਕਠਾ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਲ-ਬੁਖ਼ਾਰੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਪ੍ਰਮਾਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਿੱਕਤਾਂ  ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਖਰਤੰਕ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਮਰਕੰਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਸਦੀ ਸਾਲ 870/256 ਵਿਚ  ਮੌਤ ਹੋਈ।
ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ
ਸਿਕੰਦਰ ਖਾਨ ਲੋਧੀ (ਮੌਤ 21 ਨਵੰਬਰ 1517), ਜਨਮ ਨਿਜ਼ਾਮ ਖਾਨ, ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਵਿੱਚ 1489 ਤੋਂ 1517 ਦੇ ਤੱਕ ਇੱਕ ਪਸ਼ਤੂਨ ਸੁਲਤਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਜੁਲਾਈ 1489 ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬਹਿਲੂਲ ਖਾਨ ਲੋਧੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਧੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣਿਆ। ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਲੋਧੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫ਼ਲ ਸ਼ਾਸਕ, ਉਹ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ 9000 ਆਇਤਾਂ ਦਾ ਦੀਵਾਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਗੁਆਚੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਦੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ ਅਤੇ ਲੋਧੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਖੇਤਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਸਿਕੰਦਰ ਸੁਲਤਾਨ ਬਹਿਲੂਲ ਲੋਧੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਲੋਧੀ ਸ਼ਾਸਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸਿਕੰਦਰ ਇੱਕ ਸਮਰੱਥ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਧੀ ਰਾਜ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਅਲਾਉਦੀਨ ਹੁਸੈਨ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਕੀਤੀ। 1503 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਜੋਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆਗਰਾ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਸਬੰਧ
ਰਾਜਾ ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਦੇ ਵੀ ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਬੰਧ ਸਨ। ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਧਰਮ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਮਿਲੀ ਕਿ ਕਬੀਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਗਲਤ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਰਾਜਾ ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਕਬੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਿਵੇਂ ਕਬੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਖੂਨੀ ਹਾਥੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਬੀਰ ਜੀ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਕਾਰਨ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਡਰ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਨੇ ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤੋਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ।
ਸੰਨ 1496 ਵਿਚ ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਕ ਉਪਾਧੀ ਔਰਤ (ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਸਵਾ ਸੀ) ਨਾਲ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸਾਰੀ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਘੁੰਮੇ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਬਾਰਬਕ ਖਾਨ ਆਇਆ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਕਬੀਰ ਜੀ ਇਮਤਿਹਾਨ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਰਾਜਾ ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕਬੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਅਤੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ।
ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ
ਨਵਾਂ ਤਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਾਜਾ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਹਮਲੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਹਿਲੂਲ ਲੋਧੀ ਨੂੰ 800,000 ਟੈਂਕ (ਸਿੱਕੇ) ਦੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇ ਕੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। 1489 ਵਿੱਚ, ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਨੇ ਬਹਿਲੂਲ ਲੋਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਬਣਾਇਆ। 1500 ਵਿੱਚ, ਮਨਸਿਮ੍ਹਾ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕੁਝ ਬਾਗੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਣ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਣ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸੁਲਤਾਨ, ਰਾਜਾ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਦੰਡਕਾਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ। 1501 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਧੌਲਪੁਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਵਿਨਾਇਕ-ਦੇਵਾ ਗਵਾਲੀਅਰ ਭੱਜ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਨੇ ਫਿਰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਵੱਲ ਕੂਚ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਚੰਬਲ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੇ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਫੈਲਣ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਾਰਚ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਾ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਨੇ ਲੋਧੀ ਨਾਲ ਸੁਲ੍ਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਮੌਕੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁੰਵਰ ਵਿਕਰਮਾਦਿਤਿਆ ਨੂੰ ਸੁਲਤਾਨ ਲਈ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੇ ਕੇ ਲੋਧੀ ਕੈਂਪ ਭੇਜਿਆ। ਉਸਨੇ ਵਿਨਾਇਕ-ਦੇਵਾ ਨੂੰ ਧੌਲਪੁਰ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ, ਬਾਗੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨ ਲਈਆਂ, ਅਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਸਰਨ ਲਾਲ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ ਕਿ ਵਿਨਾਇਕ ਦੇਵਾ ਨੇ ਧੌਲਪੁਰ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਗੁਆਇਆ ਸੀ: ਇਹ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਚਾਪਲੂਸੀ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
1504 ਵਿਚ, ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਤੋਮਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਮੰਦਰਯਾਲ ਕਿਲੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਮੰਦਰਿਆਲ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਲੋਧੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਟਿਕਾਣਾ ਨਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ, ਜੋ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਧੌਲਪੁਰ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਜੇਹਾਦ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ। ਸਤੰਬਰ 1505 ਤੋਂ ਮਈ 1506 ਤੱਕ, ਲੋਧੀ ਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਰਾਜਾ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਦੀਆਂ ਹਿੱਟ-ਐਂਡ-ਰਨ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ। ਲੋਧੀ ਦੁਆਰਾ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੇ ਲੋਧੀ ਨੂੰ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਆਗਰਾ ਪਰਤਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਜਾ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਨੇ ਜਟਵਾੜ ਨੇੜੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੋਧੀ ਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਛੋਟੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਧੌਲਪੁਰ ਅਤੇ ਮੰਦਰਿਆਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਫਰਵਰੀ 1507 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਨਰਵਰ-ਗਵਾਲੀਅਰ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਉਦਿਤਨਗਰ (ਉਤਗੀਰ ਜਾਂ ਅਵੰਤਗੜ੍ਹ) ਕਿਲੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਸਤੰਬਰ 1507 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨਰਵਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਸ਼ਾਸਕ (ਤੋਮਾਰਾ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ) ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਤੋਮਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾ ਸਲਤਨਤ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਦਸੰਬਰ 1508 ਵਿੱਚ, ਲੋਧੀ ਨੇ ਨਰਵਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਿੰਘ ਕੱਛਵਾਹਾ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਲਹਾਰ (ਲਹੇਅਰ) ਵੱਲ ਕੂਚ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਲਾਹੜ ਵਿਚ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਇਸ ਦੇ ਗੁਆਂਢ ਨੂੰ ਬਾਗੀਆਂ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਲੋਧੀ ਹੋਰ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਰਹੀ। 1516 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ, ਪਰ ਇੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਾ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਦੀ ਮੌਤ 1516 ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵੀ ਨਵੰਬਰ 1517 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਸੀ।
ਧਰਮ
ਲੋਧੀ ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਵਾਂਗ, ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਸਾਰ ਉੱਤੇ ਅੱਬਾਸੀ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਕੰਦਰ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲਾਭ ਵਜੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੁੰਨੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਇਸਲਾਮੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਲੇਮਾ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਵਾਂਗ ਹੀ ਨਿਰਦਈ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਮਜ਼ਾਰਾਂ (ਮਜ਼ਾਰਾਂ) 'ਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਸਲਾਰ ਮਸੂਦ ਦੇ ਬਰਛੇ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਜਲੂਸ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ।
ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਛੋਟੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂਇਕ ਫਰਜ਼ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੁਲਤਾਨ ਖੁਦ ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ (ਸ਼ਰੀਅਤ) ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਸਿਕੰਦਰ ਨੇ ਕਈ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੀਆ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਕਾਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰੀਆ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁਸਲਿਮ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਇਹ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਆਬਾਦੀ ਲਈ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਧੀ ਵੰਸ਼
ਸਲੂਕ
ਸਲੂਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਜੀਵਾਂ, ਸਿਸਟਮ ਜਾਂ ਨਕਲੀ ਇੰਦਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਦੀ ਸੀਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਾਂ ਬਾਹਰਲੀ, ਸੁਚੇਤ ਜਾਂ ਅਚੇਤਨ, ਜ਼ਾਹਿਰ ਜਾਂ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਅਣਇੱਛਤ ਉਕਸਾਹਟ, ਨਿਵੇਸ਼ ਜਾਂ ਸੁਝਾਅ ਪ੍ਰਤੀ ਇਨਸਾਨ, ਜੀਵ, ਜਾਂ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਲਾਗਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਭੌਤਿਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਜੈਵਿਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਜੀਵ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਸਲੂਕ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਅਸਹਿਮਤੀ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਟਾ- ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਆਮ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੀਵ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਾਂ ਬਾਹਰਲੀ ਉਕਸਾਹਟ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅੰਦਰੂਲੀ ਤਾਲਮੇਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਵਹਾਰ ਪੈਦਾਇਸ਼ੀ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ, ਨਾੜੀ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਦੀ ਗੁੰਝਲਤਾ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗੀ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਜਟਿਲਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜਟਿਲ ਦਿਮਾਗੀ ਸਿਸਟਮ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਲੂਕ
ਭੁਪਾਲ
ਭੁਪਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਭੀਖੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਭੁਪਾਲ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 3564 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 12.7 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ, ਨੀਲ ਨਦੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਕੰਡੇ ਕੇਂਦਰਤ ਪੂਰਵ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਭਿਅਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਆਧੁਨਿਕ ਦੇਸ਼ ਮਿਸਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਭਿਅਤਾ 3150 ਈ०ਪੂ० ਦੇ ਆਸ-ਕੋਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਫੈਰੋ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਊਪਰੀ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਮਿਸਰ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਏਕੀਕਰਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਹਿਤ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਅਗਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਇਸਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਥਿਤ "ਰਾਜਾਂ" ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਤੋਂ ਨਿਰਮਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਡੋਲਤਾ ਦੇ ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ ਵੰਡਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਕਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਨਵੇਂ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖਰ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਮੰਦ ਪਤਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਪਿੱਛਲਾ ਅੱਧ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਿਸਰ ਉੱਤੇ ਕਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਫਤਹਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਫੈਰੋ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 31 ਈ०ਪੂ० ਵਿੱਚ ਤਦ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਮਿਸਰ ਉੱਤੇ ਫਤਹਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਬਣਾ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਸਫਲਤਾ, ਨੀਲ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਦੀਆਂ ਪਰੀਸਥਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਢਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਭੋਰਾਕੁ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਉਪਜਾਊ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ, ਉਂਮੀਦ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੋੜ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਫਸਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਸਮਾਜਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਇਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਘਾਟੀ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਣਿਜ ਦੋਹਨ, ਇੱਕ ਸਵਤੰਤਰ ਲਿਖਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਸਾਮੂਹਕ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪਰਿਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗਠਨ, ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਪਾਰ, ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਨੇ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੁਤਵ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਔਜਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਅਤੇ ਆਜੋਜਿਤ ਕਰਣਾ ਸੰਭਰਾਂਤ ਲੇਖਕਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਫੈਰੋ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਫੈਲਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਸੁਨਿਸਚਿਤ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀਆਂ ਕਈ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਉਤਖਨਨ, ਸਰਵੇਖਣ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਜਿਨ੍ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲਕਾਯ ਪਿਰਾਮਿਡ, ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਓਬਲਸਕ ਦੇ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ; ਗਣਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਇੱਕ ਵਿਵਹਾਰਕ ਅਤੇ ਕਾਰਗਰ ਚਿਕਿਤਸਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਸਿੰਚਾਈ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਤਕਨੀਕ, ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਆਤ ਪੋਤ, ਮਿਸਰ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਅਤੇ ਕੱਚ ਤਕਨੀਕੀ, ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ, ਅਤੇ ਗਿਆਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੁਲਾਹ। ਮਿਸਰ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਵਿਰਾਸਤ ਛੱਡੀ। ਇਸਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਰਾਜਗੀਰੀ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਅਪਨਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੂੱਜੇ ਕੋਨੇ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੰਡਰਾਂ ਨੇ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਖੁਦਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਨਮਾਨ ਨੇ ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਮਿਸਰ ਸਭਿਅਤਾ ਕੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਪੜਤਾਲ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤੀਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਟਾਕਰੇ ਤੇ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਪੇਲਯੋਲਿਥਿਕ ਕਾਲ ਦੇ ਪਿੱਛਲੇ ਅੱਧ ਤੱਕ, ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਖੁਸਕ ਜਲਵਾਯੂ ਤੇਜੀ ਤੋਂ ਗਰਮ ਅਤੇ ਖੁਸਕ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਨੀਲ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਦੇ ਕੰਡੇ-ਕੰਡੇ ਬਸਨੇ ਉੱਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਕਰੀਬ 120 ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਲੀਸਟੋਸੀਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਖਾਨਾਬਦੋਸ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਉਦੋਂ ਨੀਲ ਨਦੀ ਮਿਸਰ ਦੀ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਨੀਲ ਨਦੀ ਦੇ ਉਪਜਾਊ ਹੜ੍ਹ ਮੈਦਾਨ ਨੇ ਲੋਕ ਇੱਕ ਵੱਸੀ ਹੋਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਪਰਿਸ਼ਕ੍ਰਿਤ, ਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਧਾਰ ਬਣਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਭਿਅਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਪੂਰਵ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਰੀਕੀ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਪੂਰਵ ਸਾਮਰਾਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ
ਟੂ ਹੈਵ ਐਂਡ ਹੈਵ ਨਾਟ
ਟੂ ਹੈਵ ਐਂਡ ਹੈਵ ਨਾਟ ਅਰਨਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ ਦਾ ਲਿਖਿਆ (1937 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ) ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ "ਏ ਫੇਅਰਵੈੱਲ ਟੂ ਆਰਮਜ਼" ਤੋਂ ਅੱਠ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਸੀ। ਇਹ ਹੈਰੀ ਮੌਰਗਨ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਹੈਰੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੁਆਰਾ ਫਲੋਰੀਡਾ ਅਤੇ ਹਵਾਨਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤਸਕਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਧਨਪਤੀਆਂ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਵੀ ਕਿਰਾਏ ਉੱਤੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਤੀ ਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਕਿਰਾਇਆ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਚੱਲਦਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਹੈਰੀ ਫਿਰ ਟੱਬਰ ਦੇ ਗੁਜਾਰੇ ਲਈ ਕਿਊਬਾ ਤੋਂ ਫਲੋਰਿਡਾ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਆਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸਮਗਲਿੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਮੰਦਭਾਗਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਕਿਊਬਨ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਗਲ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੈਮਿੰਗਵੇ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਚਾਰਲਸ ਸਵੀਨਰਟਨ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੰਪਾਦਨ ਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਪਾਦਰੀ ਚਾਰਲਸ ਸਵਿਨਰਟਨ (ਜਨਮ ਲਗਪਗ 27 ਨਵੰਬਰ 1843 - 1923) ਦਾ ਨਾਂ ਬੜਾ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਸਿਵਾਏ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਡ ਪਾਦਰੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਉੱਘੇ ਵਿਦਵਾਨ ਪਾਦਰੀ,ਆਲੋਚਕ,ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਤਾ,ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਤੁਰ-ਫਿਰ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਇਕੱਤਰੀਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ।
ਚਹਿਲ
ਚਹਿਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਡੀ.ਡੀ.ਟੀ.
ਡੀਡੀਟੀ (ਡਾਈਕਲੋਰੋਡਾਈਫ਼ਿਨਾਈਲਟਰਾਈਕਲੋਰੋਈਥੇਨ) ਇੱਕ ਕਾਰਬਨ-ਯੁਕਤ ਕਲੋਰੀਨ ਕੀੜੇਮਾਰ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਰੰਗਹੀਣ, ਰਵੇਦਾਰ ਠੋਸ, ਸੁਆਦਹੀਣ ਅਤੇ ਕਰੀਬ-ਕਰੀਬ ਗੰਧਹੀਣ ਰਸਾਇਣਕ ਸੰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਕਨੀਕੀ ਡੀਡੀਟੀ ਨੂੰ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜ਼ਾਈਲੀਨ ਜਾਂ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕਸ਼ੀਦਾਂ, ਕੁੱਕਰਿਆਂ, ਏਰੋਸੋਲ, ਧੂੰਏ ਵਾਲੀਆਂ ਮੋਮ-ਬੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਸ਼ਨ ਆਦਿ।
ਜੇਮਜ਼ ਪ੍ਰਿੰਸਪ
ਜੇਮਜ਼ ਪ੍ਰਿੰਸਪ (20 ਅਗਸਤ 1799 – 22 ਅਪਰੈਲ 1840) ਜੋ 1832 - 1840 ਤੱਕ ਕਲਕੱਤਾ (ਅਜੋਕਾ ਕੋਲਕਾਤਾ) ਦੀ ਟਕਸਾਲ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ, ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਖਰੋਸ਼ਠੀ ਦੀ ਵਰਨਮਾਲਾ ਨੂੰ ਉਠਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫੇਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਲਿਪੀ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹੋਮੀ ਮੋਤੀਵਾਲਾ
ਹੋਮੀ ਦਾਦੀ ਮੋਤੀਵਾਲਾ (ਜਨਮ 18 ਜੂਨ 1958) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਨੌਕਾ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 1993 ਵਿੱਚ ਨੌਕਾ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਅਰੁਜਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1994-95 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪੀ. ਕੇ. ਗਰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਖਡ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਿੱਤਾ ਗਿਆ। 2002 ਵਿੱਚ ਨੌਕਾ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਕੌਚਿਂਗ ਦੇਣ ਲਈ ਦਰੌਣਚਾਰਿਆ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਗਰਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ 1990 ਅਤੇ 1994 ਬੀਜਿੰਗ ਅਤੇ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਏਂਟਰਪਰਾਇਸ ਸ਼੍ਰੈਣੀ ਕਾਂਸੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸੇ ਸ਼੍ਰੈਣੀ ਵਿੱਚ 1993 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪਿਆਨ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ। ਮੋਤੀਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਕਮਾਂਡਰ ਦੇ ਪਦ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਹੈ। 1983 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵੀਰਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ੌਰਿਆ ਚਕਰ ਮਿਲਿਆ।
ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਨੁਏਸਤਰਾ ਸੇਨਿਓਰਾ ਦੇਲ ਮਨਜ਼ਾਨੋ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਨੁਏਸਤਰਾ ਸੇਨਿਓਰਾ ਦੇਲ ਮਨਜ਼ਾਨੋ  (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ: Iglesia de Nuestra Señora Del Manzano ਜਾਂ Iglesia de Santa María del Manzano) ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਬਰਗੋਸ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕਾਸਤਰੋਜੇਰੀਜ਼ (Castrojeriz) ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਸਤੀਲੇ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬੇਰੇਨਗਾਰਿਆ (Berengaria) ਦੀ ਵਸੀਅਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਅਲਫਾਨਸੋ ਅਠਵੇਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਫਰਦੀਨਾਦ ਤੀਜੇ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ। ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹਿਲ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਜਾਇਬਘਰ
ਅੱਜ ਕੱਲ ਇਸ ਅਜਾਇਬਘਰ ਵਿੱਚ ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਸਤੂਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਕੜੀ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆ ਚੀਜ਼ਾਂ,ਜਿਹੜੀਆਂ ਚੌਦਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਸੀ, ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਚਿੱਤਰ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤੂਆਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਅਜਾਇਬ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਮੀਨੋ ਦੇ ਸੈਂਤੀਆਗੋ ਜਾ ਰਹੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਲਈ ਸਮਾਨ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਦੀ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਅਜਾਇਬਘਰ ਸੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਸ ਦਾ ਭਵਨ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਦਰਵੀਂ ਸਦੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇੱਥੇ ਕਈ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਗਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
ਪ੍ਰਗਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਮਾਸਕੋ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹੈ। ਪ੍ਰਗਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਲੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਸਾਹਿਤ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਕੇ ਛਪਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਪਰੋਗਰੈੱਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1931 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਮਵਾਦ (ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ) ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਕਲਾ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਵਿਗਿਆਨ, ਬਾਲ-ਸਾਹਿਤ, ਨਾਵਲ, ਛੋਟੇ ਨਾਵਲ, ਭਾਸ਼ਾ-ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਫੋਟੋ ਸੰਗ੍ਰਿਹ (ਅਲਬਮਾਂ) ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ
ਕੈਰੋਲੀ ਟਕਾਸ
ਕੈਰੋਲੀ ਟਕਾਸ (21 ਜਨਵਰੀ, 1910 – 5 ਜਨਵਰੀ, 1976) ਹੰਗਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਦੋ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ। ਇਸ ਨੇ ਇਹ ਤਗਮੇ 25 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਵਾਲੇ ਈਵੈਂਟ 'ਚ ਲਗਾ ਕੇ ਜਿੱੱਤੇ। 1938 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਲਿਆ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਇਸ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਨੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ 1940 ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਫਿਰ ਜਿੱਤ ਲਈ, ਪਰ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ 1940 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ 1944 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਰੱਦ ਹੋ ਗਈਆਂ ਪਰ ਇਸ ਖਿਡਾਰੀ ਨੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਆਖਿਰ 1952 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ 1956 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਬਣ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸਗੋਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਮਹਾਨ ਸ਼ੂਟਰ ਅਖਵਾਇਆ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੇਜ਼ ਫਾਇਰ ਪਿਸਟਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਟੇਕਸ ਨੇ 25 ਮੀਟਰ ਸੈਂਟਰ-ਫਾਇਰ ਪਿਸਟਲ ਵਿੱਚ 1958 ਦੀ ਆਈਐਸਐਸਐਫ ਵਰਲਡ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ 35 ਹੰਗਰੀ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਵੀ ਜਿੱਤੀਆਂ।
ਉਸਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਕੈਰੀਅਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟਕਾਸ ਇੱਕ ਕੋਚ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਸਿਲਾਰਡ ਕੁੰਨ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸਨੇ 1952 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਆਰਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਖਤਮ ਕੀਤਾਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ
ਓਲੰਪਿਕ ਸਹੁੰ
ਓਲੰਪਿਕ ਸਹੁੰ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਚ' ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ, ਕੋਚ, ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਖੇਡਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਵਾਧਾ, ਕਸ਼ਮ ਜਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਖੇਡ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂਗੇ। ਜਿਸ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਖੇਡਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆ ਹਨ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਧੀਆਂ ਖੇਡ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਇਹ ਸਹੁੰ ਸਾਰੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤਰਫੋ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ। ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਦੇ ਸਮੇਂ ਖਿਡਾਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਝੰਡੇ ਦਾ ਇੱਕ ਕੋਨਾ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਰਾਗ ਬਸੰਤ
ਰਾਗ ਬਸੰਤ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਥਾਟ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਜਾਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਗ ਹੈ।
ਬਸੰਤ ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਤੋਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਆਰੋਹ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਅਤੇ ਅਵਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸੁਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਔਡਵ -ਸੰਪੂਰਨ ਜਾਤੀ ਦਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਹੋਲੀਆਂ ਬਹੁਤ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਗਾਉਣ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਗਾਇਨ ਸਮਾਂ ਰਾਤ ਦਾ ਅੰਤਮ ਪਹਿਰ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਦਿਨ ਜਾਂ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਗਾਇਆ ਵਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਾਗਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਰਾਗ ਹਿੰਡੋਲ ਦਾ ਪੁੱਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਵੀ ਥਾਟ ਦਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਇੱਕ ਰਾਗ ਬਸੰਤ ਹਿੰਡੋਲ ਦਾ ਚਰਚਾ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਤਿਅੰਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਗ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਚਰਚਾ ਕਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ 'ਚ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ 25ਵਾਂ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਪੰਜ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਅਤੇ ਚਾਰ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ 99 ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪੰਨਾ 1168 ਤੋਂ 1196 ਤੱਕ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਮਤਭੇਦ ਵੀ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਮਤਾਨੁਸਾਰ ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਤੀਵ੍ਰ ਮ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਮਤਾਨੁਸਾਰ ਦੋਨੋ ਮ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅੱਜਕੱਲ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਬਸੰਤ ਰਾਗ ਮਾਘੀ ਦੇ ਦਿਨ ਤੋ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਚੌਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਸੰਤ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਗਾਇਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸਿਵਾਏ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਸ਼ਬਦ ਚੌਕੀ ਤੋ । ਇਸ ਚੌਕੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਰਾਗੀ ਸਿੰਘ ਬਸੰਤ ਰਾਗ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਲਵਾਉਂਦੇ ਹਨ । ਇਹ ਕ੍ਮ ਹੋਲੇ ਮਹੱਲੇ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ
ਉਤਰਾੰਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਗ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਾਰ ਸਪਤਕ ਖ਼ੂਬ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ ਮ ਕਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੇਵਲ ਆਰੋਹ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ- ਸਾ ਮ, ਮ ਗ, ਮ॑ ਧ॒ ਸਾਂ।
ਗਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ
ਰਾਤ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਪਹਿਰ (ਪਰ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਗਾਇਆ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਜ ਰਾਗ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਰੋਹ ਵਿੱਚ ਨਿ ਦਾ ਲੰਘਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਸਾ ਗ ਮ॑ ਧ॒
ਯਾ
ਸਾ ਗ ਮ॑ ਧ॒ ਰੇਂ॒ ਸਾਂ
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਰ ਸੰਗਤੀਆਂ
1) ਪ ਮ॑ ਗ, ਮ॑ ऽ ਗ
3) ਸਾ ਮ ऽ ਮ ਗ, ਮ॑ ਧ॒ ਰੇਂ॒ ਸਾਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ
ਆਨੰਦ (ਲੇਖਕ)
'''ਪੀ. ਸਚਿਦਾਨੰਦਨ (ਜਨਮ 1936), ਜੋ ਕਿ ਅਨੰਦ''' ਉਪਨਾਮ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਜੀਵਿਤ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੁਆਦ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਕਹਾਣੀ, ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਨ ਸਾਹਿਤ ) ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਏਜੂਥਾਚਨ ਪੁਰਸਕਾਰਮ, ਵਯਾਲਰ ਅਵਾਰਡ, ਓਡੱਕੂਜ਼ਲ ਅਵਾਰਡ, ਮੁਤਥੂ ਵਰਕੀ ਐਵਾਰਡ, ਵਲਾਤੋਲ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਯਸ਼ਪਾਲ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨਾਵਲ ਲਈ ਯਸ਼ਪਾਲ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਜਿੰਦਗੀ
ਸਚਿਦਾਨੰਦਨ ਦਾ ਜਨਮ 1936 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਤ੍ਰਿਚੁਰ) ਦੇ ਇਰਿੰਜਲਕੁਡਾ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1958 ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਤੋਂ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕੈਰੀਅਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਂਦਰੀ ਜਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਯੋਜਨਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ, ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੌਰਟ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 1960–64 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਚਾਰ ਸਾਲ ਫੌਜ (ਨੌਰਥ-ਈਸਟ ਫਰੰਟੀਅਰ ਏਜੰਸੀ ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਲਿਖਣਾ
ਇਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਲੋਚਕ ਐਮ ਗੋਵਿੰਦਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਅਲਕਕੱਟਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। 34 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਇਹ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਰਚਨਾ ਸੀ। ਇਹ ਮਲਿਆਲੀ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਤਜੁਰਬਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀਆਂ ਨਿਘੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਆਲੋਚਨਾਵਾਂ ਇਕੋ ਜਿੰਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਉਸਨੇ ਅਲਕੋਕੱਟਮ (ਭੀੜ) ਦੇ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਨਾਵਲ ਲਿਖੇ: ਮਰਨਸਰਟੀਫਿਕੇਟ (ਮੌਤ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ), ਅਭਿਆਰਥੀਕਲ (ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ) ਅਤੇ ਉਥਾਰਾਯਣਮ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੇ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਉਘਾ ਲੇਖਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਅੱਸੀਵਿਆਂ ਅਤੇ ਨੱਬੇ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਅਨੰਦ ਦੋ ਹੋਰ ਨਾਵਲ, ਮਾਰੂਭੂਮੀਕਲ ਅੰਦਾਕੁੰਨਾਥੂ ਅਤੇ ਗੋਵਰਧਨੰਤ ਯਾਤਰਕਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਦਾ  ਨਾਮ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਬ ਚਮਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸਮਕਾਲੀ ਮਲਿਆਲਮ ਲੇਖਕ ਐਮ. ਮੁਕੰਦਨ ਨੇ ਅਨੰਦ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਬਾਰੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ। "ਅੱਜ ਅਨੰਦ ਕੇਰਲਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਲੰਦ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਅਧਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿ ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਕੱਟੜਵਾਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਲੇਖ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਰੂਪਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਨੰਦ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿਚਲੀ ਵਾਰਤਕ ਬਹੁਤ ਸੰਜਮੀ ਹੈ - ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਚੰਨ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਫੁੱਲ ਖਿੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਠੰਡੀਆਂ ਦਰਿਆਈ ਹਵਾਵਾਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਣੀ ਹੋਈ ਉਸਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਈ ਵਾਰ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਘੋਖ ਕੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936
ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਸਿੱਖੀ
ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਸਿੱਖੀ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਖੇ ਅੱਠ-ਮੰਜ਼ਿਲੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀਆਂ 8 ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ 8 ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪੰਜ ਕੋਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। 18 ਅਪਰੈਲ, 2004 ਨੂੰ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 500 ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੁਰਪੁਰਬ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਸਿੱਖੀ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਟਰੱਸਟ (ਰਜਿ) ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ’ ਵੱਲੋਂ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪੰਜ-ਭੁਜ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ ਲਗਪਗ 5 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਮਾਰਤ ਮੂਹਰੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲੈਂਡਸਕੇਪਿੰਗ ਤੇ ਹਰਿਆ-ਭਰਿਆ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਲੋਕਿਕ ਤੇ ਦਿਲ-ਟੁੰਬਵਾਂ ਹੈ। ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ (ਬੇਸਮੈਂਟ) ਵਿੱਚ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੋਸ਼ਟੀਆਂ ’ਤੇ ਸੈਮੀਨਾਰ ਕਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਮੀਨੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਉੱਪਰ ਸਵਾਗਤੀ ਦਫ਼ਤਰ, ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਬਲਾਕ ਅਤੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਹਾਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉੱਪਰਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ’ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਖ਼ੇਤਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੌਫ਼ਟਵੇਅਰ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਉੱਪਰ ਕੌਮ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਲੀਹਾਂ ’ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ
ਬੇਨੋ ਜ਼ੀਫਾਈਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਵਿਕਾਸ ਗੋਵੜਾ
thumb
ਵਿਕਾਸ ਗੌੜਾ (ਕੰਨੜ: ವಿಕಾಸ್ ಗೌಡ) (ਜਨਮ 5 ਜੁਲਾਈ 1983) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਿਸਕਸ ਥਰੋਅਰ ਅਤੇ ​​ਸ਼ਾਟ ਪੁਟ ਏਥਲੀਟ ਹੈ। ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਜਨਮ ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਫਰੈਡਰਿਕ, ਮੇਰੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਿਵੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1988 ਦੀਆ ਭਾਰਤੀ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਟਰੈਕ ਟੀਮ ਨੂੰ ਕੋਚਿੰਗ ਦਿੱਤੀ।
ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸਨੂੰ ਓਲੰਪਿਕ ਗੋਲਡ ਕੁਐਸਟ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਜੋ ਕੇ ਇੱਕ ਮੁਨਾਫੇ ਲਈ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਕੰਮ ਚੰਗੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਚੈਪਲ ਹਿਲ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ ਅਤੇ 2006 ਡਿਸਕਸ ਥਰੋਅਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਐਨ ਸੀ ਏ ਏ ਦਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੇਤੂ ਵੀ ਰਿਹਾ।
ਉਸ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਬੇਹਤਰੀਨ ਥਰੋਅ ਰਿਕਾਰਡ 66,28 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ 2008 ਬੀਜਿੰਗ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਪਰ ਫ਼ਾਇਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਇਆ ਉਸਨੇ 60,69 ਮੀਟਰ ਦੀ ਥਰੋਅ ਨਾਲ 22ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। 2012 ਲੰਡਨ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ, ਵਿਕਾਸ ਨੇ 65,20 ਮੀਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਥਰੋਅ ਨਾਲ ਪੰਜਵ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਫ਼ਾਇਨਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 8ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
2013 ਪੂਨੇ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ 64,90 ਮੀਟਰ ਦੀ ਥਰੋਅ ਨਾਲ ਵਾਡੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਾਟ ਪੁਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਰਿਕਾਰਡ 19,62 ਮੀਟਰ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਵਧੀਆ ਪਲ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 63.64 ਮੀਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਥਰੋਅ ਨਾਲ 2014 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਉਸਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ 56 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਭਾਰਤੀ ਬਣਾਇਆ।
ਉਸ ਨੇ ਡਿਸਕਸ ਵਿੱਚ 2016 ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੌੜਾਂ ਕਲਾਂ
ਬੌੜਾਂ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਟਰਾਂਸਫ਼ਾਰਮਰਸ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਟਰਾਂਸਫ਼ਾਰਮਰਸ (Transformers) 2007 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਕਲਪਨਾ ਅਧਾਰਿਤ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਇੱਕ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਟਰਾਂਸਫ਼ਾਰਮਰਸ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਟਰਾਂਸਫ਼ਾਰਮਰਸ ਫ਼ਿਲਮ ਲੜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਮਾਈਕਲ ਬੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਟੀਵਨ ਸਪੀਲਬਰਗ ਨੇ ਐਕਜ਼ੈਕਟਿਵ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੰਭਾਲੀ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਆ ਲਾ ਬੀਓਫ਼ ਸੈਮ ਵਿਟਵਿਕੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਮੁੰਡਾ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਚੰਗੇ ਆਟੋਬੌਟਸ ਅਤੇ ਬੁਰੇ ਡਿਸੈਪਟੀਕੌਨਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਛਿੜੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਪਰਾਗਹ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਭੇਸ ਬਦਲ ਕੇ ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਡਿਸੈਪਟੀਕੌਨਸ ਆਲਸਪਾਰਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵਸਤੂ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੋੋਬੋਟ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੇਗਨ ਫ਼ੌਕਸ, ਜੋਸ਼ ਡੁਹਾਮੇਲ, ਟਾਈਰਿਸ ਗਿਬਸਨ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਕੁਲਾਨ ਅਤੇ ਹਿਊਗੋ ਵੇਵਿੰਗਸ ਨੇ ਔਪਟੀਮਸ ਪ੍ਰਾਈਮ ਅਤੇ ਮੈਗਾਟ੍ਰੌਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰਸ ਨੂੰ ਸਮੀਖਕਾਂ ਦੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਆ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਵੱਈਆ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪੱਖੋ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਬਹੁਤ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹਿੱਟ ਸਾਬਿਤ ਹੋਈ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ 45ਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਲ 2007 ਵਿੱਚ 5ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪਾਉਣ ਦਾ ਕੀਰਤੀਮਾਨ ਰਚਿਆ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਭਰ ਵਿੱਚ 709 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਇਫ਼ੈਕਟਸ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਵਲੋਂ ਚਾਰ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮਾਂ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਊਂਡ ਐਡੀਟਿੰਗ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਉਂਡ ਮਿਕਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਇਫ਼ੈਕਟਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਐਂਪਾਇਰ ਨੇ ਸ਼ੀਆ ਲਾ ਬੀਓਫ਼ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਤਾਰੀਫ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ 1980 ਦੇ ਇਸ ਮੂਲ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ ਵਲੋਂ ਆਪਟਿਮਸ ਪ੍ਰਾਇਮ ਨੂੰ ਅਵਾਜ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ ਆਵਾਜ਼ ਕਲਾਕਾਰ ਪੀਟਰ ਕੁਲੈਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਗਰਮਜੋਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਅਗਲੀ ਕਿਸ਼ਤ, ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰਸ: ਰਿਵੈਂਜ ਔਫ਼ ਦ ਫ਼ਾਲਨ, 24 ਜੂਨ, 2009 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਮੀਖਕਾਂ ਦੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਆ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਕਿਸ਼ਤ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਇਆ। ਫਿਰ ਇਸਦੀ ਤੀਜੀ ਕਿਸ਼ਤ, ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰਸ: ਡਾਰਕ ਔਫ਼ ਦ ਮੂਨ, ਨੂੰ 29 ਜੂਨ, 2011 ਨੂੰ, ਵਿੱਚ 3-D ਫ਼ਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਆ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ $ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ ਹੀ ਇਸ ਲੜੀ ਚੌਥੀ ਫ਼ਿਲਮ, ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰਸ: ਏਜ ਔਫ਼ ਐਕਸਟਿੰਸ਼ਨ ਨੂੰ 27 ਜੂਨ, 2014 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਮੀਖਕਾਂ ਦੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਆ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਪੱਖ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਰਿਹਾ ਪਰ ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ $1 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਲਗਭਗ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਲੜੀ ਦੀ ਪੰਜਵੀ ਫ਼ਿਲਮ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰਸ: ਦ ਲਾਸਟ ਨ੍ਹਾਈਟ ਨੂੰ 21 ਜੂਨ, 2017 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2007 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਬੀਰ ਖੁਰਦ
ਬੀਰ ਖੁਰਦ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਭੀਖੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਬੀਰ ਖੁਰਦ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1636 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 7.71 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪੈਰਿਸ ਕਮਿਊਨ
ਪੈਰਿਸ ਕਮਿਊਨ ਜਾਂ ਚੌਥੀ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ (La Commune de Paris, ) ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 28 ਮਾਰਚ 1871 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ (28 ਮਾਈ 1871 ਤੱਕ) ਪੈਰਿਸ ਤੇ ਹਕੂਮਤ ਚਲਾਈ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੌਂਸਲ (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ "ਕਮਿਊਨ") ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਜਲਦ ਹੀ ਕਮਿਊਨ ਨੇ ਸਾਰੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਤੇ ਹਕੂਮਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਜੁਲਾਈ 1870 ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੀਆ ਦੀ ਜੰਗ ਛਿੜ ਪਈ। ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਤੀਸਰੇ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਈ। ਬਰਬਾਦੀ ਅਤੇ ਹਾਰ ਤੋਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਜੀ ਬਚੈਨੀ ਸਾਰੇ ਹੱਦਾਂ ਬੰਨੇ ਟੱਪ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਏਸ ਬੇਚੈਨੀ ਦਾ ਇਤਹਾਸ ਲਿਓਨ ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ (21 ਨਵੰਬਰ - 1 ਦਸੰਬਰ 1831) ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਚਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕਰ ਨੀਤੀ ਤੋਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਣਿਆਂ ਨੇ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। 1834 ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਦੂਜੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਜਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਬਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਮਾਲਾਮਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਮਾਲਿਕਾਂ ਨੇ ਉਜਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਭਾਰੀ ਉੱਚ ਉਛਾਲ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵਜੋਂ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਜਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਥੋਪਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਖੂਨੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਲਗਪਗ 10,000 ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਾਵਤਨ ਜਾਂ ਕੈਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਪੈਰਿਸ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਮੱਧ ਵਰਗ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੋਕ-ਰਾਜੀ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਗ ਪੈਰਿਸ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਤਰਜ ਤੇ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਖੁਦ-ਮੁਖਤਾਰ ਰਾਜ ਦੀ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗੇ ਜਾ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰ ਪੈਰਿਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀਤੇ ਜੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਵਧੇਰੇ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਆਰਥਿਕ ਪਰਬੰਧ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦੀ ਤਾਂਘ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧੂਹ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਮਾਜਿਕ ਲੋਕਰਾਜੀ ਗਣਰਾਜ ਲਈ ਅਪੀਲ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਸਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਕਰਕੇ "ਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਰਡਜ਼ ਨਾਂ ਦੇ ਦਲ ਦਾ ਗਠਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਥੀਯੇ ਸਰਕਾਰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਡਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਦੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ ਖੋਹ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੋਂ ਹਥਿਆਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। 18 ਮਾਰਚ 1871 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਥੀਯੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਨਿਕਲ ਆਏ। ਫੌਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਗਈ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ "ਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਰਡਜ਼ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਖ ਦੇ ਅਨੇਕ ਨੇਤਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਨੇ ਭੱਜਕੇ ਵਾਰਸਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲਈ। 26 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਚੋਣ ਸਰਵਜਨਕ ਮਤ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਕਰਵਾਈ ਗਈ। 90 ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਲਈ ਲੱਗਪੱਗ ਦੋ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਤਦਾਨ ਕੀਤਾ। 28 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਦੀ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਜ ਦੀ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਮਿਨਾਰ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 6 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਗਿਲੋਟੀਨ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਗ ਲਾ ਕੇ ਫੂਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਨਕਲਾਬ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਆਫ਼ ਨੇਸ਼ਨਜ਼
ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ, ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦੇਸ਼ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਆਫ਼ ਨੇਸ਼ਨਜ਼) (ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਮ ਬਰਿਤਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ), 53 ਆਜਾਦ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਘ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ (ਮੋਜਾਮਬੀਕ ਅਤੇ ਆਪ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ)। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਲੋਕਤੰਤਰ, ਸਾਖਰਤਾ, ਮਾਨਵ ਅਧਿਕਾਰ, ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਅਜ਼ਾਦ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਅਲਿਜਾਬੇਥ ਦੂਜੀ ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਬੈਠਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦੀ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1931 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਸਰੂਪ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਆਜਾਦ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਇਆ।
ਮੌਰੀਤਾਨੀਆ
ਮੌਰੀਤਾਨੀਆ (موريتانيا ਮੂਰੀਤਾਨੀਆ; ਬਰਬਰ: Muritanya / Agawej; ਵੋਲੋਫ਼: Gànnaar; ਸੋਨਿੰਕੇ: Murutaane; ਪੁਲਾਰ: Moritani; Mauritanie), ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੌਰੀਤਾਨੀਆ ਦਾ ਇਸਲਾਮੀ ਗਣਰਾਜ, ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅਰਬ ਮਘਰੇਬ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪੱਛਮੀ ਸਹਾਰਾ (ਮੋਰਾਕੋ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੇਠ), ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਲਜੀਰੀਆ, ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਾਲੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸੇਨੇਗਲ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਮੌਰੇਤਾਨੀਆ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਰਬਰ ਹੁਕਮਰਾਨ ਤੋਂ ਪਿਆ ਹੈ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੋਮਨ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ; ਪਰ ਅਜੋਕੇ ਮੌਰੀਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਦੱਖਣ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਬਰਬਰ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂਆਕਚੋਟ ਹੈ ਜੋ ਅੰਧ-ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸਵਾਤੀ ਸ਼ਰਮਾ
ਸਵਾਤੀ ਸ਼ਰਮਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Swati Sharma) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ <i id="mwDQ">ਤਨੂ ਵੇਡਸ ਮਨੂ: ਰਿਟਰਨ</i> ਦੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤ ਬੰਨੋ ਤੇਰਾ ਸਵੈਗਰ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਨੰਦ ਐਲ. ਰਾਏ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਉਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। 2017 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਈਫਲ ਟਾਵਰ (ਪੈਰਿਸ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਬਣ ਗਈ।
ਜੀਵਨੀ
ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਜ਼ੱਫਰਪੁਰ, ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸੀਕਰ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਵਿਰਾਸਤ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇਗੀ। ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ; ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੀ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਤੁਲਨਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਸੁਨਿਧੀ ਚੌਹਾਨ ਨਾਲ ਕਰਨਗੇ।
ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਕੂਲ ਪੰਕਜ ਮਹਾਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜੁੜੀ ਸੰਸਥਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੰਮ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੋਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਡੱਬ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਈਵ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਈ ਭਗਤੀ ਭਜਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਐਲਬਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਫੀਡਬੈਕ ਮਿਲਿਆ।
ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਰਮਾ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਸਲਾਹ ਲਈ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗਾਉਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੈਟਵਰਕ ਕੀਤਾ। 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸੰਪਰਕ ਤਨਿਸ਼ਕ ਬਾਗਚੀ (ਸਮੂਹ ਤਨਿਸ਼ਕ-ਵਾਯੂ ਦੇ), ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਸਕੋਰ ਕੰਪੋਜ਼ਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਗੀਤ, ਬੰਨੋ ਤੇਰਾ ਸਵੈਗਰ, ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਕੰਗਨਾ ਰਣੌਤ ਦੁਆਰਾ 2015 ਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਤਨੂ ਵੈਡਸ ਮਨੂ: ਰਿਟਰਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਡੱਬ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਫਲਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਤਨੂ ਦੇ ਸਕੋਰ ਲਈ ਇੱਕ ਹਿੱਟ ਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਐਲਬਮਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਲੇਬੈਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।
2017 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਈਫਲ ਟਾਵਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਬਣ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994
ਖ਼ੂਨੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
ਖ਼ੂਨੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ( ਉਰਦੂ خونی دروازہ),ਜਿਸ ਨੂੰ ਲਾਲ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਫ਼ਰ ਮਾਰਗ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ 13 ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਵਿਚ ਫਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਕੋਟਲਾ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦਾ ਦੁਆਰ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਰਣ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਾਰਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਖ਼ੂਨੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦਾ ਇਹ ਨਾਮ ਤੱਦ ਪਿਆ ਜਦੋਂ ਇੱਥੇ ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਿਆਂ  -  ਬਹਾਦੁਰਸ਼ਾਹ ਜ਼ਫ਼ਰ ਦੇ ਬੇਟਿਆਂ ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਗ਼ਲ ਅਤੇ ਕਿਜਰ ਸੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਪੋਤਰੇ ਅਬੂ ਬਕਰ  -  ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜਨਰਲ ਵਿਲੀਅਮ ਹਾਡਸਨ ਨੇ 1857 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਜਾਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮੁਗ਼ਲ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਆਤਮਸਮਰਪਣ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਵਿਲੀਅਮ ਹਾਡਸਨ ਨੇ ਤਿੰਨਾਂ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।  22 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਮਾਯੂੰ  ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਤੋਂ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਰੋਕਿਆ, ਨਗਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਦਾਗ਼ ਕੇ ਮਾਰ ਮੁਕਾਇਆ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਲਾਸਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਕੇ ਕੋਤਵਾਲੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਾਬੁਲ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਹੋਈਆਂਹੋਣ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਹਨ-