cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਐਂਡ ਦ ਫਿਲੌਸਫਰਜ਼ ਸਟੋਨ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਕਥਾਨਕ
ਸਾਰੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੈਰੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਾਲੇ ਜਾਦੂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕੁਈਰਲ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪਾਰਸ ਪੱਥਰ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਆਪਣਾ ਜਤਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਨੇਪ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੁਈਰਲ ਆਪਣੀ ਪੱਗ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵੌਲਡੇਮੌਰਟ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਡੰਬਲਡੋਰ ਦੀ ਜਾਦੂ ਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਪਾਰਸ ਪੱਥਰ ਹੈਰੀ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੌਲਡੇਮੌਰਟ, ਹੈਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਪੱਥਰ ਉਸਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬਦਲੇ ਉਹ ਉਸਦੇ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨੂੰ ਦੋਬਾਰਾ ਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹੈਰੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਕੁਈਰਲ ਉਸ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਹੈਰੀ ਦਾ ਹੱਥ ਕੁਈਰਲ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸੜਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹੈਰੀ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵੌਲਡੇਮੌਰਟ ਦੀ ਆਤਮਾ ਕੁਈਰਲ ਦੀ ਰਾਖ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੈਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੈਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲੀ ਵਿੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਗਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਡੰਬਲਡੋਰ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਡਬਲਡੋਰ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੌਨ ਤੇ ਹਰਮਾਈਨੀ ਦੋਵੇਂ ਠੀਕ ਹਨ। ਡੰਬਲਡੋਰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਹੈਰੀ ਕੁਈਰਲ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮਰ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਹੈਰੀ ਨੂੰ ਵੌਲਡੇਮੌਰਟ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਹੈਰੀ, ਰੌਨ ਅਤੇ ਹਰਮਾਈਨੀ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਜਿਹਨਾਂ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹਾਊਸ ਸਲਾਈਥੇਰਿਨ ਨਾਲ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਰਿਹਾ। ਨੇਵਿਲ ਲੌਂਗਬੌਟਮ ਨੂੰ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ 10 ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਰਾਈਫ਼ਾਈਂਡਰ ਹਾਊਸ ਨੂੰ ਹਾਊਸ ਕੱਪ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਅੰਕ ਮਿਲ ਗਏ। ਹੈਰੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਉਸਨੂੰ ਹੌਗਵਰਟਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਲ ਘਰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਫ਼ਿਲਮ ਲੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਲਪਨਿਕ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2001 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸੀਮਾ ਕੁਮਾਰੀ
ਸੀਮਾ ਕੁਮਾਰੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਕੁਮਾਰੀ 2008 ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਲਹਿਰੀ ਦੀ ਸਰਪੰਚ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਭੋਆ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਭੋਆ ਚੋਣ ਖੇਤਰ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਸੀ। 33 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
2017 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਮਾਰੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕੀ ਵਾਧੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। 2012 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹਲਫੀਆ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਵਿਧਾਨਕਾਰ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ 2017 ਤਕ ਲਗਭਗ 30 ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਭੋਆ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਜੋਗਿੰਦਰ ਪਾਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="">
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੂਮੈਨ 2019
ਕਿਮਖਵਾਬ
ਕਿਮਖਵਾਬ (ਕਿਮ-ਖਵਾਬ, ਕਮਖਾਬ, ਮਖਵਾਬ,, ਹਿਰਨਿਆ,  ) ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਵਟੀ ਕੱਪੜੇ ਬੁਣਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਬ੍ਰੋਕੇਡ ਕਲਾ ਹੈ। ਕਿੰਖਵਾਬ ਜ਼ਰ-ਬਾਫਟ (ਸੋਨੇ ਦਾ ਕੱਪੜਾ ਬਣਾਉਣ) ਦੀ ਕਲਾ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਰੇਸ਼ਮੀ ਡੈਮਾਸਕ ਕੱਪੜਾ ਹੈ, ਬੁਣਾਈ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਦਾਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਕਢਾਈ ਕੀਤੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਬੁਣੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਸਪਾਟਾ ਜਾਂ ਕੱਪੜੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਕਿਮਖਵਾਬ ਰੇਸ਼ਮ ਦਾ ਇੱਕ ਫੈਬਰਿਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਬੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ "ਕਮਕਵਾਬ, ਜਾਂ ਕਿਮਖਵਾਬ (ਕਿਨਕੋਬ), ਨੂੰ ਜ਼ਰ-ਬਾਫਟ (ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਬੁਣਿਆ), ਅਤੇ ਮੁਸ਼ੱਜਰ (ਨਮੂਨੇ ਵਾਲੇ) ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" -ਯੂਸਫ ਅਲੀ ਮੁਸ਼ੱਜਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਈਨ-ਏ-ਅਕਬਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਾਮ
“ ਕਿਮਖਵਾਬ ” ਇੱਕ ਫਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸੁਪਨਾ।
ਹਿਰਨਿਆ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕੱਪੜਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੇਦਾਂ (ਸੀ. 1500 ਈ.ਪੂ.) ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਗੁਪਤ ਸਾਮਰਾਜ (4ਵੀਂ-6ਵੀਂ ਸਦੀ ਈ.) ਦੌਰਾਨ ਪੁਸ਼ਪਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਇਵਾੜਾ ਸਰੋਵਰ
ਰਾਏਵਾੜਾ ਸਰੋਵਰ ਦੇਵਰਾਪੱਲੇ ਪਿੰਡ, ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ  ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ  58 ਕਿਲੋਮਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 2,360 tcm ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ CAD ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰ
ਕਿਮਖਵਾਬ
ਵ੍ਯੁਤਪਤੀ
ਪਲੈਟਸ ਅਤੇ ਮਦਰਾਸ ਗਲਾਸ। ਇਸਨੂੰ ਕਾਮ, 'ਥੋੜਾ,' ਖਵਾਬ, 'ਝਪਕੀ' ਤੋਂ ਲਓ।
ਨਿਰਮਾਣ
ਵਾਰਾਣਸੀ, ਸੂਰਤ ਦਾ ਕਿਮਖਵਾਬ ਕੰਮ 1556 ਤੋਂ 1707 ਤੱਕ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਦੋ ਹੋਰ ਕੇਂਦਰ, ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਅਤੇ ਪੈਠਾਨ, ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਨੋਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਮੁੱਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ, ਜਾਂ ਰੇਸ਼ਮ ਅਤੇ ਨਮੂਨੇ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ
ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
thumb|338x338px| Painted ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇ ਸਿਰ ਦਾ [[ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ|Zoroastrian ਜਾਜਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ, ਪਹਿਨਣ Bactrian -style headdress ਨੂੰ, Takhti-Sangin, ਤਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ, ਯੂਨਾਨੀ-Bactrian ਰਾਜ ਨੂੰ, 3-2 ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ]] thumb| [[ਕੇਂਦਰੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ|ਸੀਆਈਏ ਤਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ]] thumb|ਤਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਸਮਾਨਿਦ ਸਾਮਰਾਜ (875–999) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਾਜਿਕ ਲੋਕ 1860 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਬਾਸਮਾਚੀ ਬਗ਼ਾਵਤ 1917 ਦੀ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ 1920 ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਠੱਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1924 ਵਿੱਚ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੋਵੀਅਤ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਗਣਰਾਜ, ਤਾਜਿਕ ਏਐਸਆਰਆਰ ਬਣ ਗਿਆ। 1929 ਵਿੱਚ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਤਾਜਿਕ ਸੋਵੀਅਤ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਰੀਪਬਲਿਕ (ਤਾਜਿਕ ਐਸਐਸਆਰ) ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਭੰਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1991 ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਤਕ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਤਾਜਿਕ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਵਿਰੋਧੀ ਧੜਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ 1997 ਵਿੱਚ ਸਹੀਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪੁਰਾਤਨਤਾ (600 ਈਪੂ - 651 ਈ.)
thumb|ਪੂਰਵ-ਇਸਲਾਮਕ ਪੀਰੀਅਡ (ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ) ਦੀ ਔਰਤ ਦੀ ਮੂਰਤੀ। thumb|ਪੰਜਾ ਕੇਂਟ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਥਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਕੁਲੀਨ ਘਰ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੋਗਦੀਅਨ ਦੀਵਾਰ ਤੇ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰ, ਸੋਗਦੀਅਨ ਆਦਮੀ ਇੱਕ ਬੋਰਡ ਗੇਮ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ, 8 ਵੀਂ ਸਦੀ। ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਕਲਾਸੀਕਲ ਪੁਰਾਤਨਤਾ ਦੇ ਜਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸਿਥੀਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਸੋਗਦਿਆਨਾ, ਬੈਕਟਰੀਆ, ਮੇਰਵ ਅਤੇ ਖ਼ਵਾਰਜ਼ਮ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਸਨ ਜਿਥੇ ਅਜੋਕੇ ਤਾਜਕਸਤਾਨੀ ਤਾਜਿਕਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖੇ ਵੱਸਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਤਾਜਿਕ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬੈਕਟਰੀਆ ਅਤੇ ਸੌਗਦਿਆਨਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮੇਰਵ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੁਰਕਮੇਨੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖ਼ਵਾਰਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਉਜ਼ਬੇਕ ਅਤੇ ਕਜ਼ਾਖ਼। ਸੋਗਦਿਆਨਾ ਜ਼ੇਰਾਵਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕਸ਼ਕਾ-ਦਰਿਆ ਨਦੀ ਘਾਟੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਸੋਗਦਿਆਨਾ ਦੇ ਦੋ ਭਾਈਚਰੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਹਨ ਜੋ ਸੋਗਦੀਆ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਉਪ-ਬੋਲੀਆਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਨ: ਯਾਗਨੋਬੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਗਨਾਨੀ।
ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਕਾਂਸੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟਰੀਆ-ਮਾਰਗਿਯਾਨਾ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਪ੍ਰੋਟੋ-ਇੰਡੋ-ਈਰਾਨੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਈਰਾਨੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ। ਬੈਕਟਰੀਆ ਉੱਤਰੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ (ਅਜੋਕੇ ਅਫਗਾਨ ਤੁਰਕਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਅਮੂ ਦਰਿਆ (ਆਕਸੁਸ) ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਦੱਖਣੀ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਬੈਕਟਰੀਆ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਜਾਂ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਥੋਂ ਹੀ ਜ਼ੋਰਾਸਟਰੀਅਨਿਜ਼ਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਜ਼ੋਰਾਸਟਰੀਅਨਿਜ਼ਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਿਤਾਬ - " ਅਵੈਸਤਾ " - ਪੁਰਾਣੀ-ਬੈਕਟ੍ਰੀਅਨ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ; ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ੋਰੋਸਟਰ ਦਾ ਜਨਮ ਬੈਕਟਰੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਗ੍ਰਸੇਨ
ਉਗ੍ਰਸੇਨ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ਮਹਾਭਾਰਤ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਿਕ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰਾਜ ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਯਦੁਵੰਸ਼ੀ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਕੰਸ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦੇ ਦੋਹਤੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ, ਰਾਜਾ ਕੰਸ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦੁਸ਼ਟ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ, ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਾ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਕੰਸ ਨੇ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਉਖਾੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇਵਕੀ ਅਤੇ ਜਵਾਈ ਵਾਸੂਦੇਵਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਦੇਵਕੀ ਅਤੇ ਵਾਸੂਦੇਵ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਪੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਰਾਜੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰ
ਅਨੁਰਾਧਾ ਕਪੂਰ
ਅਨੁਰਾਧਾ ਕਪੂਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਥੀਏਟਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਛੇ ਸਾਲ (2007-2013) ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਹੀ। ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਜੇ. ਵਸੰਤਨ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਇਸਦੇ ਖੁੱਲੇ ਅਤੇ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਸੁਭਾਅ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਆਪਨ ਕੈਰੀਅਰ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਥੀਏਟਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਓਮ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਦਿਸ਼ਾਤਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੋਹਨ ਰਾਕੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਅਧੇ-ਅਧੁਰੇ ਸਮੇਤ ਕਈ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਲੀਡਜ਼, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਡਰਾਮਾ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਪੀਐਚ.ਡੀ.
1981 ਵਿੱਚ, ਕਪੂਰ ਐਨਐਸਡੀ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਨਾਲ ਰਹੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਜੋ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਸੀਮਾ ਬਿਸਵਾਸ, ਇਰਫਾਨ ਖ਼ਾਨ, ਰਾਜਪਾਲ ਯਾਦਵ, ਨਵਾਜ਼ੂਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ ਅਤੇ ਆਦਿਲ ਹੁਸੈਨ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹਨ।
ਜੁਲਾਈ 2007 ਵਿੱਚ, ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ NSD ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਜੁਲਾਈ 2013 ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਐਨਐਸਡੀ ਰਿਪਰਟਰੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਚੀਫ ਵੀ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਕੂਲ ਆਫ ਕਲਚਰ ਐਂਡ ਕ੍ਰਿਏਟਿਵ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨ, ਅੰਬੇਡਕਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਕੁਮਾਰੀ
ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਕੁਮਾਰੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Abhilasha Kumari; ਜਨਮ 23 ਫਰਵਰੀ 1956) ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 23 ਮਾਰਚ 2019 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੋਕਪਾਲ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਨਿਆਂਇਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਜੱਜ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 2006 ਤੋਂ 2018 ਤੱਕ ਗੁਜਰਾਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਮਨੀਪੁਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ 17 ਮਈ 2018 ਤੋਂ 23 ਮਾਰਚ 2019 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਫਰਵਰੀ 1956 ਨੂੰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵੀਰਭੱਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਰਤਨ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਹ ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਰਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਲੋਰੇਟੋ ਕਾਨਵੈਂਟ, ਤਾਰਾ ਹਾਲ, ਸ਼ਿਮਲਾ, ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਫੈਕਲਟੀ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ LLB ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹਕਾਰ-ਕਮ-ਸਥਾਈ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਮਿਉਂਸਪਲ ਕੌਂਸਲ, ਡਲਹੌਜ਼ੀ ਲਈ ਸਥਾਈ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ; ਸ਼ਿਮਲਾ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਲਈ ਸਥਾਈ ਵਕੀਲ; ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ।
ਉਸਨੇ 9 ਜਨਵਰੀ 2006 ਤੋਂ 7 ਫਰਵਰੀ 2018 ਤੱਕ ਗੁਜਰਾਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਫਿਰ ਉਹ 9 ਤੋਂ 22 ਫਰਵਰੀ 2018 ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮਨੀਪੁਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਬਣੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਈ। ਉਹ 17 ਮਈ 2018 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਸਨੂੰ 23 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ 3 ਹੋਰ ਨਿਆਂਇਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕਪਾਲ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਨਿਆਂਇਕ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956
ਮਾਹੀਨ ਖਾਨ (ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼)
ਮਾਹੀਨ ਖਾਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਰਵਾਇਤੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਪਾਇਨੀਅਰ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਇਆਸੀਰ ਦੀ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਚੇਅਰ ਵੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਮਾਹੀਨ ਖਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੱਪੜੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਨੂੰ ਕੈਰੀਅਰ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਚੋਣਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਬੁਣਕਰਾਂ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਖਾਨ ਨੇ ਓਟਿਸ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਐਂਡ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤੋਂ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ (BFA) ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਾਰਸਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤੋਂ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕੰਮ
ਮਾਹੀਨ ਖਾਨ ਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਅਰੌਂਗ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਉਸਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਅਰੋਂਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਫੈਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਮਾਇਆਸਿਰ ਲਿਮਿਟੇਡ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਮਾਇਆਸੀਰ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਕੱਪੜੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖਾਦੀ, ਸੂਤੀ, ਰੇਸ਼ਮ ਅਤੇ ਮਲਮਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਾਇਆਸੀਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਹੈ। ਮਾਇਆਸੀਰ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਬ੍ਰਾਈਡਲ ਕਾਊਚਰ ਐਕਸਟਰਾਵੈਗਨਜ਼ਾ ਬ੍ਰਾਈਡਲ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਕਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਢਾਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਚੇਅਰ ਵਜੋਂ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਬੰਗਾਲ ਕਲਾ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ; ਵਿਰਾਸਤੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ; ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਮਾਜਿਕ ਉੱਦਮਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਮੱਧ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਮੂਲ ਅਮਰੀਕੀ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਗੈਲਰੀਆਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਮਾਹੀਨ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਪੋਰਟਲ ਅਮਦਰ ਕੋਠਾ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਿਯਮਿਤ ਕਾਲਮ ਵੀ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਡੇਲੀ ਸਟਾਰ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਕਾਲਮ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੌਂਸਲ (FDCB) ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੋਮਾਸੀਲਾ ਡੈਮ
"ਸੋਮਸੀਲਾ ਡੈਮ" ਸੋਮਾਸੀਲਾ, ਨੇਲੋਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੇਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਡੈਮ ਹੈ। ਡੈਮ ਦੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਦਾ ਸਤਹ ਖੇਤਰਫਲ 212.28 km2 ਹੈ1.994 km3 ਦੀ ਲਾਈਵ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ 75 tmcft.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰ
ਰਾਨੀ ਕੇਤਕੀ ਕੀ ਕਹਾਣੀ
ਰਾਨੀ ਕੇਤਕੀ ਕੀ ਕਹਾਣੀ (रानी केतकी की कहानी) ਹਿੰਦੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰਤਕ ਰਚਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਲੇਖਕ ਇੰਸ਼ਾ ਅੱਲ੍ਹਾ ਖ਼ਾਨ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖੱਲ ਵਿੱਚ ਖੋਤਾ
ਦੂਜਾ ਸੰਸਕਰਣ ਪੇਰੀ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ 358 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਖੋਤਾ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਚਰਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣ ਲਈ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕੰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯੂਨਾਨੀ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਏਵੀਅਨਸ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਲਾਤੀਨੀ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿਲੀਅਮ ਕੈਕਸਟਨ ਦੁਆਰਾ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨੈਤਿਕ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਥਾ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਕੇਤ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਕਿੰਗ ਜੌਨ ਵਿੱਚ। ਲਾ ਫੋਂਟੇਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 5.21 (1668) ਵੀ ਇਸ ਸੰਸਕਰਣ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨੈਤਿਕ ਲਾ ਫੋਂਟੇਨ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਖ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੱਪੜੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ.
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹੀ ਸਥਿਤੀ ਬੋਧੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਕੰਮਾ ਜਾਤਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਗਧੇ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖੱਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਾਨਵਰ ਉੱਤੇ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਅਨਾਜ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੌਕੀਦਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਖਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਧੇ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਭੜਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਾਰਿਆ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਬੰਧਤ ਕਹਾਣੀ, ਸਿਹਕੋਟੁਖਾ ਜਾਤਕ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਮਨੋਰਥ 'ਤੇ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਗਿੱਦੜ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਿੱਦੜ ਦੀ ਚੀਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਥੀਮ 'ਤੇ ਇੱਕ ਆਮ ਯੂਰਪੀ ਰੂਪ ਲਾਡੀਨੋ ਸੇਫਾਰਡਿਕ ਕਹਾਵਤ, asno callado, por sabio contado ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: "ਇੱਕ ਚੁੱਪ ਗਧੇ ਨੂੰ ਹੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੈ "ਇੱਕ ਮੂਰਖ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ।"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਫੁੱਲਾਂ ਭਰੀ ਚੰਗੇਰ
ਭੂਮਿਕਾ
ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕਲੋਕ ਬੁਝਾਰਤਾਂਅਗਸਤ 1956 ਵਿੱਚ ਛਪੀ। ਉਸਦੀਆ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਪੁਸਤਕਾਂ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿਤਾਬ
ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਚਰਿੱਤਰ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਹੈ।ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਚਿੰਤਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਸਕਦੇ ਹਾ ਪਹਿਲੇ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰਾ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਆਉਂਦਾ ਜਿਹੜਾ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ ਇਸ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਖੇਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੀ ਸਮੂਹਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਿਆ ਤੇ ਲਿਸਕਾਰਿਆ ਹੈ।ਇਹ ਪੀੜ੍ਹੀਉ ਪੀੜ੍ਹੀ ਸਾਡੇ ਤੀਕਰ ਪੁੱਜਾ ਹੈ।ਇਹ ਲੋਰੀਆਂ,ਕਿੱਕਲੀ,ਲੋਹੜੀ ਤੇ ਸਾਂਝੀ ਦੇ ਗੀਤਾਂ,ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ,ਬੁਝਾਰਤ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਉਹ ਸਾਰਾ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਰਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਜਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰੋੜ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਬਾਲਾਂ ਲਈ ਸਿਰਜਿਆ ਹੈ। ਮਸ਼ੀਨੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਇਹ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਵੀ ਬਾਲਾ ਦੇ ਮਨਾਂ ਤੋਂ ਵਿਸਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਲ ਗੀਤ ਪਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਮਾਦਪੁਰੀ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਭਰੀ ਚੰਗੇਰ ਪੁਸਤਕ ਰਾਹੀ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੂੰ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਫਲ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਿੱਕਲੀ
ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਮਾਦਪੁਰੀ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਭਰੀ ਚੰਗੇਰ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਕਿੱਕਲੀ ਲੋਕ ਨਾਚ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿੱਕਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਲੋਕ ਨਾਚ ਹੈ।ਕਿੱਕਲੀ ਉਹਨਾ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰੀਵ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਦਾ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਨਾਚ ਹੈ।ਕਿੱਕਲੀ ਪਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਬੱਝਵੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਇਸਨੂੰ ਦੋ-ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਆਹਮੋ -ਸਾਹਮਣੇ ਖਲੋਤੇ ਸਜੇ ਹਥ ਨੂੰ ਸਜੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਹਥ ਨੂੰ ਖਬੇ ਹਥ ਨਾਲ ਫੜਕੇ ਮਧਾਣੀ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਘੀਆਂ ਪਾ ਲੈਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਆਪੋ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਗਲਾਂ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੇੜੇ ਤੇ ਗੇੜਾ ਬੰਨ੍ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਗੇੜੇ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਵੀ ਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਮਾਦਪੁਰੀ ਨੇ ਕਿੱਕਲੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਿੱਕਲੀ ਕਲੀਰ ਦੀ ਪਗ ਮੇਰੇ ਵੀਰ ਦੀ ਦੁੱਪਟਾ ਭਰਜਾਈ ਦਾ ਫਿਟੇ ਮੂੰਹ ਜਵਾਈ ਦਾ ਕਿੱਕਲੀ ਦੇ ਗੀਤ ਕਈ ਵਾਰ ਬੈਠ ਕੇ ਵੀ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਂਝੀ ਦੇ ਗੀਤ
ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਮਾਦਪੁਰੀ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਭਰੀ ਚੰਗੇਰ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਗੀਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।ਪਹਿਲੇ ਨਰਾਤੇ ਨੂੰ ਕੁੜੀਆਂ ਨਹਾ ਧੋ ਕੇ ਗੋਹੇ ਦੀ ਲਿਪੀ ਕੰਧ ਉਤੇ ਗੋਹੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਮਾਈ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਚਪਕਾਉਂਦੀਆ ਹਨ।ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਬੜੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਸਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ -ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀ ਮਾਈ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਉਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਂਝੀ ਮਾਈ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਉਣ ਤੋ ਬਾਅਦ ਸੁਆਣੀਆਂ ਸਾਂਝੀ ਮਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਣਾਉਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਨਰਾਤੇ ਦੀ ਆਥਣ ਤੋ ਸਾਂਝੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਘਿਓ ਦਾ ਚਮੁਖੀਆ ਦੀਵਾ ਬਾਲ ਕੇ ਕੁੜੀਆ ਸਾਂਝੀ ਦੇ ਮੰਤਰ ਵਜੋ ਇਹ ਗੀਤ ਅਰੰਭਦੀਆ ਹਨ। <Poem>ਉਠ ਮੇਰੀ ਸਾਂਝੀ ਪਟੜੇ ਖੋਹਲ ਕੁੜੀਆ ਆਈਆਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ</Poem> ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਾਰੇ ਮੁਹੱਲੇ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਸਾਂਝੀ ਮਾਈ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਧ ਤੋ ਇਹ ਗਾਉਂਦੀਆ ਹੋਈਆਂ ਲਾਹ ਲੈਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੁੱਸੇ ਨਾ ਹੋਈ ਸਾਝੜੀਏ ਪਰ ਨੂੰ ਫੇਰ ਮੰਗਾਵਾਗੇ ਫਿਰ ਸਾਂਝੀ ਨੂੰ ਟੋਭੇ ਜਾ ਸੂਏ ਵਿੱਚ ਜਲ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਗੀਤ
ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਮਾਦਪੁਰੀ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਭਰੀ ਚੰਗੇਰ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲੋਹੜੀ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗੀਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਲੋਹੜੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਪੋਹ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਆਖਰੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਲੋਹੜੀ ਨਵ ਜਨਮੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਨਵ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਮੁੰਡੇ ਵਖਰੇ ਹੋ ਕੇ ਲੋਹੜੀ ਮੰਗਦੇ ਹਨ।ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਮਾਦਪੁਰੀ ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ। ਪਾ ਨੀ ਮਾਏ ਪਾ ਕਾਲੇ ਕੁਤੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾ ਕਾਲਾ ਕੁਤਾ ਦਏ ਵਧਾਈ ਤੇਰੀ ਜੀਵੇ ਮੱਝੀ ਗਾਈਂ ਮੱਝੀ ਗਾਈਂ ਨੇ ਦਿਤਾ ਦੁੱਧ ਤੇਰੇ ਜੀਵਣ ਸੱਤੇ ਪੁੱਤ ਸੱਤਾ ਪੁੱਤਾਂ ਦੀ ਕੁੜਮਾਈ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਕਰ ਪਾਈ ਕੋਠੇ ਤੇ ਪੰਜਾਲੀ ਤੇਰੇ ਮੁੰਡੇ ਹੋਣਗੇ ਚਾਲੀ ਸਾਡੀ ਲੋਹੜੀ ਮਨਾ ਦੇ
ਸਕੂਲੀ ਪਾੜ੍ਹਿਆ ਦੇ ਗੀਤ
ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਮਾਦਪੁਰੀ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਭਰੀ ਚੰਗੇਰ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲੀ ਪਾੜ੍ਹਿਆ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਬੱਚੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਬੱਚੀਆਂ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਅਨੇਕਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕਾਵਿ ਟੋਟੇ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲਾ ਦੇ ਨਿਕੇ -ਨਿਕੇ ਬਾਲ ਫਟੀਆਂ ਸੁਕਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਿਆਹੀ ਪਕੜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਬੱਚੇ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਫਟੀ ਤੇ ਗਾਚਣੀ ਮਲ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਡੂਡਣੇ ਤੋ ਫੜ ਕੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਾਉਦੇ ਹੋਏ ਨਿਮਨ ਲਿਖਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਸੂਰਜਾ ਸੂਰਜਾ ਫਟੀ ਸੁਕਾ ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਮੰਗਣਾ ਸਵੇਰੇ ਤੇਰਾ ਵਿਆਹ ਆਉਣਗੇ ਜਨੇਤੀ ਖਾਣਗੇ ਕੜਾਹ
ਡੋਈ ਤੇ ਥਾਲ
ਨਿੱਕੀਆ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਖੁਦੋ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬੜਕਾਉਦੀਆ ਹੋਈਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਇਹ ਗੀਤ ਥਾਲ ਅਤੇ ਡੋਈ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।ਇਹਨਾਂ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭੈਣ ਦਾ ਵੀਰ ਪਿਆਰ ਡੁੱਲ੍-ਡੁੱਲ੍ ਪੈਦਾ ਹੈ।ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਰੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਕਣਕਾਂ ਉਤੇ ਉਡਣ ਭੰਮੀਰੀਆ ਜੀਵੋ ਵੀਰੋ ਜੀਵੋ ਭੈਣਾਂ ਮੰਗਣ ਜੰਜੀਰੀਆਂ
ਬੁੱਝਣ ਵਾਲੀਆ ਬਾਤਾਂ
ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਮਾਦਪੁਰੀ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਭਰੀ ਚੰਗੇਰ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੁਝਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਵੀ ਲੋਕ ਬੁਧੀ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਰਖਦੀਆਂ ਹਨ ਇਹਨਾਂ ਰਾਹੀ ਜਿਥੇ ਅਸੀਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਦੇ ਹਾ ਉਥੇ ਸਾਡੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਲੋਕ ਗੀਤ ਵਾਂਗ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਪੀੜ੍ਹੀਉ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪੁੱਜੀਆਂ ਹਨ।ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਸਾਫ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਬੁਝਾਰਤੀ ਵਰਣਨ - ਦੋ ਕਬੂਤਰ ਜਕਾ ਜੋੜੀ ਰੰਗ ਉਹਨਾ ਦੇ ਕਾਲੇ ਨਾ ਕੁਝ ਖਾਵਣ ਨਾ ਕੁਝ ਪੀਵਣ ਰੱਬ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਪਾਲੇ
ਸੁਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਤਾਂ
ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਭਰੀ ਚੰਗੇਰ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਵਕ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਾਂਗ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਧਨ ਹਨ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹਨ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਬੜਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ।ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸੁਣਨ ਬਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਦਸਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ
ਚੀਣਾ
ਚੀਣਾ ਇਕ ਅਨਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਬੂਟਾ ਦੋਗਲੀ ਕਣਕ ਦੇ ਬੂਟੇ ਜਿੱਡਾ ਕੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਾਣਾ ਬਾਜਰੇ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਿੰਨਾ ਕੁ ਮੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਚਾਰੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖਾਣ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਵਿਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਵੀ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਟਾ ਬਣਾ ਕੇ ਵੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਰੂ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਜਾਈ ਚੇਤ ਵਿਸਾਖ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਬਾਰਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਫਸਲ 50 ਕੁ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਪੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾੜ, ਸਾਉਣ ਵਿਚ ਵੱਢ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਜੀਰੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਝਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉੱਖਲੀ ਵਿਚ ਕੁੱਟ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਛਿਲਕਾ ਲਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛਿਲਕਾ ਲਾਹ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਂਝੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਚੀਣਾ ਬੀਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਚੀਣੇ ਦੀ ਫਸਲ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਬੀਜਦਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸਿਡਨੀ ਪੋਲੈਕ
ਸਿਡਨੀ ਇਰਵਿਨ ਪੋਲੈਕ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sydney Irwin Pollack; 1 ਜੁਲਾਈ, 1934 - 26 ਮਈ, 2008) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ। ਪੋਲਕ ਨੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ 10 ਟੈਲੀਵੀਯਨ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 44 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ 1985 ਦੀ ਫਿਲਮ ਆਉਟ ਆਫ ਅਫਰੀਕਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1958 ਵਿਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕ ਬਣਨ ਲਈ ਮੇਸਨਰ ਦੇ ਸੱਦੇ 'ਤੇ ਪਲੇਹਾਉਸ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। 1960 ਵਿੱਚ, ਪੋਲੈਂਕ ਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ, ਜੌਨ ਫ੍ਰੈਂਕਨਹੀਮਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫ੍ਰੈਂਕਨਹੀਮਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਤਸਵੀਰ, ਦਿ ਯੰਗ ਸੇਵੇਜਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਡਾਇਲਾਗ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੋਲਕ ਬਰਟ ਲੈਂਕੈਸਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਅਭਿਨੇਤਾ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਪੋਲੈਕ ਦਾ ਭਰਾ, ਬਰਨੀ, ਇੱਕ ਕਸਟਮਿਊਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ।
ਪੋਲਕ ਦਾ ਵਿਆਹ 1958 ਤੋਂ 2008 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਕਲੇਰ ਬ੍ਰੈਡਲੀ ਗਰਿਸਵੋਲਡ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨ: ਸਟੀਵਨ (1959), ਰੇਬੇਕਾ (1963), ਅਤੇ ਰੇਚਲ (1969)। 1993 ਵਿਚ, ਸਟੀਵਨ ਦੀ 34 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਇਕ ਛੋਟੇ, ਇਕੋ ਇੰਜਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਹਾਦਸੇ ਵਿਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਭੜਕ ਗਿਆ। ਪੋਲੈਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਲੇਰ ਦੀ ਪਾਰਕਿੰਸਨ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ 28 ਮਾਰਚ, 2011 ਨੂੰ 74 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਮੌਤ
ਪੋਲਕ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ 2007 ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਐਚ ਬੀ ਓ ਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਫਿਲਮ ਰੀਕਾਉਂਟ, ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ 25 ਮਈ, 2008 ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਪੋਲੈਕ ਦੀ ਮੌਤ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਹੋਈ ਜਿਸਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਦੇ ਵੈਨ ਨੂਯਸ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਰਨਵੇ ਦੇ ਨਾਲ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934
33 ਸਵੱਈਏ
33 ਸਵਈਏ (ਗੁਰਮੁਖੀ: ੩੩ ਸਵਈਏ; ਸਵੈਯੇ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ  ਹੈ) ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗ੍ਰੰਥ, ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਬਦ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ 10 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਬ-ਉੱਚ ਅਤੇ ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ
ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਆਪਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਆਪਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਆਪਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਸਾਲ 23 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ 'ਤੇ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਜਰਾਤ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਸਟਰ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (GIDM) ਨੂੰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਕਮ ਰਾਜ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਮੈਨ, ਵਿਨੋਦ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਕੰਮ ਲਈ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਆਪਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪੁਰਸਕਾਰ 2022 ਲਈ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦੀ 125ਵੀਂ ਜਯੰਤੀ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਮੁੱਲ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਜਰਾਤ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸੰਸਥਾਨ (GIDM) ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਿਨੋਦ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੰਮ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 2019, 2020 ਅਤੇ 2021 ਵਿੱਚ ਚੁਣੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮਾਰੋਹ 'ਤੇ ਵੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਬੋਸ ਐਤਵਾਰ 23 ਜਨਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੁਆਰਾ।
ਅਵਾਰਡ
ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਆਪਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ
ਮੱਖਣ ਕੁਹਾੜ
ਮੱਖਣ ਕੁਹਾੜ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਅਰਬੀ ਪੋਨੂੰ
ਅਰਬੀ ਪੋਨੂ ਇੱਕ ਮਲਿਆਲਮ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਐਮ ਟੀ ਵਾਸੂਦੇਵਨ ਨਾਇਰ ਅਤੇ ਐਨ ਪੀ ਮੁਹੰਮਦ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਥੀਮ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਅਰਬ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਨਾਵਲ ਇਸ ਪੱਖ ਤੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੋ ਲੇਖਕਾਂ-ਐਮ.ਟੀ. ਵਾਸੂਦੇਵਨ ਨਾਇਰ ਅਤੇ ਐਨ.ਪੀ. ਮੁਹੰਮਦ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ 1954 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਨਿੱਜੀ ਸਬੰਧ ਬਣਾ ਲਏ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਐਨ.ਪੀ. 25 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਐਮ.ਟੀ. ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਉਭਰਦਾ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਮੁਲਾਕਾਤ ਬਾਰੇ, ਐਮ.ਟੀ. ਨੇ ਦ ਹਿੰਦੂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਸ਼ਾਮ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਚਾਹ ਪੀਤੀ ਸੀ।" ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, 1956 ਵਿੱਚ, ਐਮ.ਟੀ. ਕਾਲੀਕਟ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਐਨ.ਪੀ. ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਏ। ਐਮ.ਟੀ. ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਐਨ.ਪੀ. ਹੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦਾ ਖਰੜਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ।
ਯੂਜੀਨ ਬਰਡਿਕ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਜੇ. ਲੇਡਰਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਨਾਵਲ, ਦ ਅਗਲੀ ਅਮਰੀਕਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਦੇ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਅਰਬੀ ਪੋਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ, ਇਹ ਜੋੜੀ ਲਗਭਗ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਮਲੱਪੁਰਮ ਦੇ ਕਰੂਵਰਕਕੁੰਡੂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹੀ।
ਸੰਖੇਪ ਸਾਰ
ਅਰਬ ਲੋਕ ਕਾਲੀਕਟ, ਸੱਚ ਦੀ ਬੰਦਰਗਾਹ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਤਸਕਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਖਜੂਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖਜੂਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਢਾਬੇ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਸੱਚ ਦੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਬਣ ਗਈ। ਕੋਆ, ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ, ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਅਰਬੀ ਸੋਨੇ, ਅਫੀਮ, ਤਸਕਰੀ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਬਦਬੂ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੇਪੋਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਚੀਨੀ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਅਫੀਮ ਲੱਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਧੋਖੇ ਅਤੇ ਲੁੱਟ-ਖਸੁੱਟ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਆਦਮੀ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲ
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਇਹ ਸਭ ਤੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ 100 ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ:-
ਹਵਾਲੇ
Websites Most popular
ਕੁੱਪ
thumb ਤੂੜੀ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ, ਕਣਕ ਦੇ ਨਾੜ ਨਾਲ ਜਾਂ ਸਲਵਾੜ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕਾਹੀ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਬਣਾ ਕੇ, ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਕੁੱਪ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਪ ਨੂੰ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਮੂਸਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਜਦ ਲੋਕ ਕੁੱਲੀਆਂ/ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੂੜੀ ਨੂੰ ਕੁੱਪਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਦ ਕੱਚੇ ਘਰ ਬਣਾ ਕੇ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਤੂੜੀ ਨੂੰ ਕੁੱਪਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਜਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਨੇ ਜਦ ਪੱਕੇ ਘਰ ਬਣਾਏ ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੂੜੀ ਕੱਚੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ। ਹੁਣ ਬਹੁਤੇ ਘਰ ਪੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੂੜੀ ਵੀ ਪੱਕੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੁੱਪ ਕਈ ਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿਚ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ/ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੱਪ ਮੰਜਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਕੁੱਪ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਠ ਜਾਂ ਛੇ ਮੰਜਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਜਿੰਨੇ ਮੰਜਿਆਂ ਨਾਲ ਕੱਪ ਬਣਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਓਨੇ ਮੰਜਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹੀਆਂ ਦੇ ਲੋਟ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਮੰਜਿਆਂ ਦੇ ਪਾਵੇ ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਜਿਆਂ ਦੇ ਉਪਰ ਦੀ ਤੇ ਪਾਵਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੀ ਰੱਸੇ ਦੇ ਦੋ ਗੇੜ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਰੱਸਿਆਂ ਦੇ ਗੇੜ ਹੀ ਤੂੜੀ ਨੂੰ ਮੰਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਮੰਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਤੂੜੀ ਸਿੱਟੀ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਤੂੜੀ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਦੱਬੀ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਜਦ ਤੂੜੀ ਮੰਜਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਆ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮੰਜਿਆਂ ਤੋਂ ਰੱਸਾ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੰਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਰ ਕਰ ਕੇ ਰੱਖ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਮੰਜਿਆਂ ਦੁਆਲੇ ਫੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਸਿਆਂ ਦੇ ਦੋ ਗੇੜ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਵਾਰਾ ਰੱਖੇ ਮੰਜਿਆਂ ਵਿਚ ਤੂੜੀ ਫੇਰ ਸਿੱਟੀ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਦੱਬੀ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕੁੱਪ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੁੱਪ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੰਜੇ ਲਾਹ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਕੁੱਪ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਪਾਸੇ ਸਲਵਾੜ ਕੁੱਪ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਤੱਕ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਸਲਵਾੜ ਉਪਰ ਮਿੱਟੀ ਪਾ ਕੇ ਕੁੱਪ ਨੂੰ ਉਪਰੋਂ ਲਿੱਪ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਪਰੋਂ ਲਿੱਪਣ ਨਾਲ ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕੁੱਪ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਕੁੱਪ ਦੀਆਂ ਸਾਈਡਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਤੱਕ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸਲਵਾੜ ਮੀਂਹ ਦੀ ਵਾਛੜ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਸੀ। ਕੁੱਪ ਵਿਚੋਂ ਫੇਰ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਤੂੜੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਲੈਵਲ ਤੋਂ ਇਕ ਸਾਈਡ ਤੋਂ ਕੱਢਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਜਿਆਂ ਨਾਲ ਕੁੱਪ ਬਣਦੇ ਸਨ।
ਮੰਜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਕਣਕ ਦੇ ਨਾੜ ਨਾਲ, ਕਾਹੀ ਨਾਲ ਤੇ ਸਲਵਾੜ ਨਾਲ ਕੁੱਪ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। ਇਹ ਕੁੱਪ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਵਿਚ ਗੁੰਬਦ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ/ਹਨ। ਜਿਥੇ ਕੁੱਪ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੜੀ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਢੇਰ ਸਿੱਟ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਉਸ ਢੇਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕਣਕ ਦੇ ਨਾੜ/ਸਲਵਾੜ/ਕਾਹੀ ਨੂੰ ਚਾਰ ਕੁ ਇੰਚ ਡੂੰਘੀ ਖਾਈ ਪੁੱਟਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਖੜੇ ਕੀਤੇ ਨਾੜ/ਸਲਵਾੜ/ਕਾਹੀ ਦੁਆਲੇ ਪੱਟੀ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਈ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਕੇ ਤੋਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਨਾੜ/ਸਲਵਾੜ/ਕਾਹੀ ਖੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਖੜਵੇ ਕੀਤੇ ਨਾੜ/ਸਲਵਾੜ/ਕਾਹੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਣਕ ਦੇ ਨਾੜ/ਕਾਹੀ/ ਸਲਵਾੜ ਦੀ ਵੱਟੀ ਹੋਈ ਬੇੜ ਦੇ ਗੇੜੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਬੇੜ ਦੇ ਗੇੜੇ ਹੀ ਤੂੜੀ ਨੂੰ ਕੁੱਪ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਸਨ। ਕੁੱਪ ਵਿਚ ਫੇਰ ਹੋਰ ਤੂੜੀ ਸਿੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਿੱਟੀ ਤੂੜੀ ਨੂੰ ਆਦਮੀ ਕੁੱਪ ਵਿਚ ਵੜ ਕੇ ਲਤੜੀ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਜਦ ਖੜੀ ਕੀਤੀ ਨਾੜ/ਕਾਹੀ/ਸਲਵਾੜ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਾੜ/ਕਾਹੀ/ਸਲਵਾੜ ਦੇ ਉਪਰ ਫੇਰ ਹੋਰ ਨਾੜ/ਕਾਹੀ/ਸਲਵਾੜ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਏਸੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਫੇਰ ਬੇੜ ਦੇ ਗੇੜੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਤੂੜੀ ਸਿੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਤੂੜੀ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਦੱਬਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਰ ਨਾੜ/ਕਾਹੀ/ਸਲਵਾੜ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਕੁੱਪ ਵਿਚ ਤੂੜੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਕੁੱਪ ਉਪਰ ਜਾਈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਿਉਂ-ਤਿਉਂ ਕੁੱਪ ਦਾ ਘੇਰਾ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਕੁੱਪ ਵਿਚ ਸਾਰੀ ਤੂੜੀ ਭਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਕੁੱਪ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਘੇਰਾ ਘੱਟਘੱਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਿਲਕੁਲ ਉਪਰ ਤੋਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੁੱਪ ਐਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਕ ਬੂੰਦ ਵੀ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਫੇਰ ਕੁੱਪ ਵਿਚੋਂ ਤੂੜੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਕੁੱਪ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਕੱਢਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਕਈ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਤੂੜੀ ਦੇ ਲੰਮੀ ਧੜ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸ ਉੱਪਰ ਨਾੜ/ਕਾਹੀ/ ਸਲਵਾੜ ਪਾ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿੱਪ ਕੇ ਹੀ ਕੁੱਪ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ/ਹਨ। ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੰਜਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਕੁੱਪ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਹਾਂ, ਹੁਣ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਦਾ ਗੁੰਬਦ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧੜ ਵਾਲਾ ਕੁੱਪ ਲਾਇਆ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਅਰੁੰਦਤੀ ਨਾਗ
ਅਰੁੰਧਤੀ ਨਾਗ (ਨੀ ਰਾਓ ; ਜਨਮ 1955/1956 ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਥੀਏਟਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਥੀਏਟਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ( ਆਈਪੀਟੀਏ ) ਨਾਲ ਜੁੜੀ, ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ, ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੰਨੜ, ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ।, ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ।
ਉਹ ਕੁਝ ਸਾਲ ਚਿੰਤਾਮਣੀ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।
ਕੰਨੜ ਅਭਿਨੇਤਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਗ (1980-1990) ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਥੀਏਟਰ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਬੰਧ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨਾਟਕ ਕੀਤੇ: ਗਿਰੀਸ਼ ਕਰਨਾਡ ਦਾ ਅੰਜੂ ਮੱਲੀਗੇ, 27 ਮਵੱਲੀ ਸਰਕਲ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਟਕ ਵੇਟ ਅਨਟਿਲ ਡਾਰਕ, ਸੰਧਿਆ ' ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ। ਛਾਇਆ (ਜਯੰਤ ਡਾਲਵੀ), ਗਿਰੀਸ਼ ਕਰਨਾਡ ਦੀ ਨਾਗਮੰਡਲਾ, ਅਤੇ ਬਰਟੋਲਟ ਬ੍ਰੈਚਟ ਦੀ ਮਾਂ ਹਿੰਮਤ ਹੁਲਾਗੁਰੂ ਹੁਲਿਆਵਵਾ ਵਜੋਂ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ: ਐਕਸੀਡੈਂਟ (1984), ਪਰਮੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮਾ ਪ੍ਰਸੰਗ (1984) ਅਤੇ ਨੋਦੀਸਵਾਮੀ, ਨਵੀਰੋਡੂ ਹੀਗੇ (1987)।
ਨਾਗ ਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਰੰਗਾ ਸ਼ੰਕਰਾ ਵਿੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਥੀਏਟਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਸਪੇਸ ਬਣਾਇਆ ਉਹ 2010 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ (2008), ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ (2010) ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ (57ਵਾਂ) ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਨਾਗ ਦਾ ਜਨਮ 1956 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਨੇਤਾਜੀ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਿਆ। 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਗ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜੋ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਸੀ। ਛੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਚਲੇ ਗਏ। ਸ਼ੰਕਰ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਰ ਕੇ ਨਰਾਇਣ ਦੇ ਮਾਲਗੁਡੀ ਡੇਜ਼ (1987) ਦੇ ਟੀਵੀ ਰੂਪਾਂਤਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਕਾਵਿਆ ਸੀ।
1990 ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਸਪੇਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 2004 ਵਿੱਚ ਰੰਗਾ ਸ਼ੰਕਰਾ ਵਿੱਚ ਸਾਕਾਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਅੱਜ ਥੀਏਟਰ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਸ਼ਾਹਤੋਸ਼
thumb|ਸ਼ਾਹਤੂਸ਼ ਸ਼ਾਲ ਸ਼ਾਹਤੂਸ਼ (ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਾਹتوਸ਼ 'ਉਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ' ਤੋਂ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਤੌਸ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਉੱਨ ਹੈ ਜੋ ਚੀਰੂ (ਪੈਂਥੋਲੋਪਸ ਹਾਡਗਸੋਨੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਿੱਬਤੀ ਹਿਰਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਫਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਚਿਰੂ ਦੀ ਉੱਨ ਤੋਂ ਬਣੇ ਸ਼ਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹਤੂਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਹਤੂਸ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਸ਼ੂ ਉੱਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਕੂਨਾ ਉੱਨ ਹੈ ।
ਬਿਨਾਂ ਪਾਲਤੂ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਚਿਰਸ ਨੂੰ ਕੱਟਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 90 ਦੁਆਰਾ ਚਿਰੂ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਕਾਰਨ % 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, 2016 ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2016 ਤੋਂ, ਸਪੀਸੀਜ਼ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਅੰਸ਼ਕ ਰਿਕਵਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਖਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉੱਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਸਕਾਰਫ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ਾਹਤੂਸ਼ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ, ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ 1979 ਤੋਂ CITES ਅਧੀਨ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ। ਕਾਲੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਹਤੂਸ਼ ਸ਼ਾਲਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ $5,000 ਤੋਂ $20,000 ਤੱਕ ਹੈ।
ਵਰਤੋ
ਜਾਨਵਰ, ਜੋ ਕਿ ਚਾਂਗਟਾਂਗ ਖੇਤਰ, ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਅਤੇ ਕਿੰਗਹਾਈ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਨੂੰ ਅੰਡਰਕੋਟ ਦੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉੱਨ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਦੇ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਕਾਰਫ਼ ਲਈ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਉੱਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਚਿਰੂ ਸਿਰਫ਼ 125-150 ਗ੍ਰਾਮ ਕੱਚਾ ਉੱਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਲਈ, 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10 ਲੱਖ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 45,000 (1998 ਅਨੁਮਾਨ) ਜਾਂ 75,000 (2000 ਅਨੁਮਾਨ) ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਈ ਅਤੇ 2009 ਤੱਕ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲਗਭਗ 150,000 ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉੱਨ ਨੂੰ ਤਿੱਬਤੀ ਚਾਂਗਤਾਂਗ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਫ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2003 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ 14,293 ਲੋਕ ਸ਼ਾਹਤੂਸ਼ ਸ਼ਾਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚਿਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਤੂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਛੋਟੇ ਸ਼ਤੂਸ਼ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਨੋਮਨ ਮੁਬਾਸ਼ਿਰ
ਨੋਮਾਨ ਮੁਬਾਸ਼ੀਰ (ਜਨਮ 13 ਜੂਨ, 1974) ਇੱਕ ਨਾਰਵੇਈ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਐਨ.ਆਰ.ਕੇ. ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੂਲ ਦੇ, ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਐਨ.ਆਰ.ਕੇ. 'ਤੇ ਬਹੁ-ਨਸਲੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਮਿਗਰਾਪੋਲਿਸ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਓਸਟਲੈਂਡਸੇਂਡੀਗੇਨ, ਐਨ.ਆਰ.ਕੇ. 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ ਐਂਕਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਮਿਟ ਲਿਵ ਸੋਮ ਓਲਾ ਨੋਮਨ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਨਾਰਵੇ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਐਨ ਨੋਮਨ ਆਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੀ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਗਾਈਡ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਿਰਲੇਖ ਦੀ ਆਪਣੀ ਐਨ.ਆਰ.ਕੇ. ਲੜੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਨੋਮਨ ਮੁਬਾਸ਼ੀਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਗੇਅ ਹੈ, ਜੋ 2016 ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਕੋਟਾ ਸਟੋਨ
ਕੋਟਾ ਸਟੋਨ ਇਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪੱਥਰ ਹੈ, ਇਹ ਪੱਥਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਕੋਟਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖਾਨਾਂ ਰਾਮਗੰਜ ਮੰਡੀ ਵਿਖੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਨੀਲੇ-ਹਰੇ, ਸਲੇਟੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਪੱਥਰ ਭੂਰੇ, ਕਾਲੇ, ਗੁਲਾਬੀ, ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਥਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ
ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦਿੱਲੀ
ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦਿੱਲੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਜੇਤੂਆਂ ਨੇ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲੀ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦਿੱਲੀ ਉਦੈਰਾਮਸਰ ਦੀ ਮੇਰੀ ਜਾਨਕੀ ਸੀ। ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦਿੱਲੀ ਸੁਪ੍ਰਿਆ ਦਹੀਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 2020 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 15 ਰਾਜ ਫਾਈਨਲਿਸਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਉਪ ਜੇਤੂ
2016 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਪ ਜੇਤੂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਚੋਟੀ ਦੇ 3 ਫਾਈਨਲਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਰਟ ਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹ 2017 ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ੋਨਲ ਵਿੱਚ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦਿੱਲੀ ਖਿਤਾਬ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਗੇ। ਜੇਤੂ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ, ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰੇਗੀ।
ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਸਿੰਘ
ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦ ਵੀਕ ਨਿਊਜ਼ ਵੀਕਲੀ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ, ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਖਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਝਾਨਾਂ 'ਤੇ ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਦਿੱਲੀ ਬਿਊਰੋ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। 2010 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਐਨਵਾਇਰਮੈਂਟ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਨੇ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਸਿੰਘ ਕਾਊਂਟਰਮੀਡੀਆ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਹਨ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੀਪਲਜ਼ ਆਰਕਾਈਵ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਉਹ 2017-2018 ਲਈ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲਈ ਨੀਮਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ
ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਦ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ' ਰਾਮਨਾਥ ਗੋਇਨਕਾ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ ਕੁਸ਼ਰੋ ਈਰਾਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ 2012 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਟੀਆ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਉਸਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨੇ ਉਸਦੀ "ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜਤਾ" ਲਈ ਉਸਦੀ ਤਾਰੀਫ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਝਾੜ ਕਰੇਲੇ
ਝਾੜ ਕਰੇਲੇ ਜੰਗਲੀ ਕਰੇਲੇ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੌੜ ਕਰੇਲਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਬਣੀ ਸਬਜ਼ੀ ਕੌੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਸੀਰ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੇਟ ਦੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਲੇ ਕਈ ਗੁਣ ਹਨ। ਝਾੜ ਕਰੇਲੇ ਦੀ ਵੇਲ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਗਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਕੰਡੇਦਾਰ ਝਾੜੀਆਂ ਉਪਰ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰੇਲੇ ਦਾ ਸਾਈਜ਼ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਅਖਰੋਟ ਜਿੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਪ ਇਸ ਦੀ ਵੱਡੇ ਕਰੇਲੇ ਵਰਗੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਾਲਵੇ, ਦੁਆਬੇ ਅਤੇ ਮਾਝੇ ਵਿਚ ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ? ਇਸ ਲਈ ਝਾੜ ਕਰੇਲੇ ਕਿਥੋਂ ਮਿਲਣੇ ਹਨ ? ਹਾਂ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਰੇੜੀ ਉਪਰ ਵਿਕਦੇ ਜ਼ਰੂਰ ਨਜ਼ਰੀ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿਚੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹੋਣ ? ਜਾਂ ਕੰਡੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹੋਣ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਵਿਵੇਕ ਓਬਰਾਏ
ਵਿਵੇਕ ਓਬਰਾਏ (3 ਸਤੰਬਰ 1976 ਨੂੰ ਜਨਮਿਆ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ ਜੋ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਰਾਮ ਗੋਪਾਲ ਵਰਮਾ ਦੀ ਸੁਪਰ-ਹਿੱਟ ਕੰਪਨੀ (2002) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਨਰ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਥੀਆ, ਮਸਤੀ, ਯੂਵਾ, ਕਾਲ, ਓਮਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਮਸਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ 3 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਲਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਮਿਥੋਨੀਅਲ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮਯੋ ਡੋਲਾਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਟਆਊਟ ਐਟ ਲੋਂਂਖੰਡਵਾਲਾ, ਪਰਿਤਾਲਾ ਰਵਿੰਦਰ, ਅਤੇ ਰਾਏ ਵਿੱਚ ਮੁਥਾਪਾ ਰਾਏ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਓਬਰਾਏ ਦਾ ਜਨਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿਤਾ ਸੁਰੇਸ਼ ਓਬਰਾਏ, ਇੱਕ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸਟਾਰ ਐਕਟਰ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਮਾਂ ਯਸ਼ੋਧਰਾ ਓਬਰਾਏ, ਜੋ ਕਿ ਕੰਦੂਟੋਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਮੰਡਰਾਏਰ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ, ਨੂੰ ਮੰਡਰਾਅਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਂਗਯਮ ਦੇ ਪਾਲੀਕੋਟਾਈ ਪੱਟਕਾਰਾਰ ਪਰਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਪੋਲਾਗਰ ਹਾਕਮ ਹਨ। ਖੇਤਰ ਸੁਰੇਸ਼ ਓਬਰਾਏ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਭਿਨੇਤਾ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।
ਵਿਵੇਕ ਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੇਓ ਕਾਲਜ, ਅਜਮੇਰ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮਿਥੀਬਾਈ ਕਾਲਜ, ਜੁਹੂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ। ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰ ਦੀ ਕਾਰਖਾਨਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਵੇਕ ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਵਿਵੇਕ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕਰਿਪਟ ਲੇਖਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
2002–2009
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਸਾਥੀਆ (2002) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸ਼ਦ ਅਲੀ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਕਾਮੇਡੀ ਮਸਤੀ (2004) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ 2004 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਯੂਵਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 2005 ਵਿਚ, ਉਹ ਕਿਸ਼ਨਾ: ਦ ਯੋਨੀਰ ਪੋਇਟ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ।
2006 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਓਮਕਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਨਾਟਕ ਓਥਲੋ ਦੀ ਇੱਕ ਅਨੁਕੂਲਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਅਸਲ ਖੇਡ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਮਾਈਕਲ ਕੈਸਿਓ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਕੇਸੂ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ. ਓਬਰਾਏ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੇਖ ਕੇ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ।
2007 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਲਟੀ-ਸਟਾਰਰ ਸ਼ੂਟਆਉਟ ਐਟ ਲੋਖੰਡਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਗੈਂਗਸਟਰ ਮਾਇਆ ਡੋਲਾਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
2008 ਵਿੱਚ, ਓਬਰਾਏ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨ ਇਸਤਾਨਬੁਲ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਪੂਰਵਾ ਲੱਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2008 ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਕੋਹਲੀ ਦੀ ਫਿਲਮ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ 'ਅਪੁਨ ਕੇ ਸਾਥ' ਗਾਣੇ ਨੂੰ ਕੀਤਾ।
2009-ਮੌਜੂਦ
[[ਤਸਵੀਰ:Neha_Sharma,_Vivek_Oberoi_at_the_Promo_launch_of_'Jayanta_Bhai_Ki_Luv_Story'_01.jpg|left|thumb|267x267px|ਨੇਹਾ ਸ਼ਰਮਾ ਓਬਰਾਏ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਜਯੰਤਾਭਾਈ ਕੀ ਲਵ ਸਟੋਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਮੋ ਲਾਂਚ ਦੇ ਮੌਕੇ
]] 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਮ ਕੁਰਬਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 2010 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪ੍ਰਿੰਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੰਗੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਹ ਰਾਮ ਗੋਪਾਲ ਵਰਮਾ ਦੇ ਰੱਖਿਤ ਚਰਿਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇੱਥੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਲਗੂ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਪਰਿਤਾਲਾ ਰਾਵੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਓਬਰਾਏ ਫਿਲਮ 'ਬਲਦੀ ਪਾਕੀ' ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਦ ਅਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮਨੀਰਤਨਮ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਿਵੇਕ ਓਬਰਾਏ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਕਿਸਮਤ ਲਵ ਪਾਇਸੀਆਂ ਦੀਲੀ, ਜਿਹੜੀ ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, ਹਾਜ਼ਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਅਸਫਲ ਸੀ। 2011 ਵਿੱਚ ਵਿਵੇਕ ਨੇ 'ਵਾਚ ਇੰਡੀਅਨ ਸਰਕਸ' ਨਾਂ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 16 ਵੀਂ ਬੁਸਾਨ ਫਿਲਮ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 16 ਤੋਂ 40 ਸਾਲ ਦੇ ਉਮਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 3000 ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਫਿਲਮ ਲਈ ਆਡੀਅਰਸ ਚੁਆਇਸ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 380 ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਬੁਸਾਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ 16 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇਸ ਪ੍ਰਸਿਧਕਿਤ ਅਤੇ ਵੱਕਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਰਿਪੋਰਟਰ, ਵਰਾਇਰੇਟੀ ਐਂਡ ਸਕ੍ਰੀਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਰਵੀ ਸਮੀਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਓਬਰਾਏ ਨੇ ਅਮੇਜ਼ਿੰਗ ਸਪਾਈਡਰ-ਮੈਨ 2 ਦੇ ਹਿੰਦੀ-ਡੱਬਵੇਂ ਵਰਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮਈ 2014 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।
ਓਬਰਾਏ ਯੇਰੀਐਫ ਬੈਨਰ ਫਿਲਮ ਬੈਂਕ ਚੋਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ, ਰਿਆ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਰਤੀਸ਼ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਦੇ ਨਾਲ. ਓਬਰਾਏ 12 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਬੈਨਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਓਬਰਾਏ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਊੁ! ਹੋ ਗਿਆ ਨੇ ... ਕੋ-ਸਟਾਰ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ 2003 ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ। ਓਬਰਾਏ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਰਾਏ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਓਬਰਾਏ ਅਤੇ ਰਾਏ ਨੇ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ।
29 ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਨੂੰ, ਓਬਰਾਏ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਜੀਵਰਜ ਅਲਵਾ ਦੀ ਬੇਟੀ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਐਲਵਾ ਨਾਲ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਜੋੜੇ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਵਿਵਾਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਫਰਵਰੀ 2013 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ, ਅਮੇਆ, ਜੋ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਨੂੰ ਜਨਮਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਕਰੀਨਾ ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਆਹਾਰ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਅਕਸਰ ਪੀਟੀਏ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਕਸੀਏਟ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵੇਕ ਓਬਰਾਏ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਕਰੰਮ ਨਫਰਾਸਟਰਕਚਰ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਥਾਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ 25 ਫਲੈਟਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਮੁਕਾਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages using web citations with no URL ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages using citations with accessdate and no URL ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਚਾਮੁੰਡਾ
ਉਹ ਮੁੱਖ ਯੋਗੀਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚੌਂਹਟ ਜਾਂ ਚੁਰਾਸੀ ਤੰਤਰੀ ਦੇਵੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਯੋਧਾ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਹਾਜ਼ਰੀਦਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਨਾਂ ਚੰਡਾ ਅਤੇ ਮੁੰਡਾ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ, ਦੋ ਰਾਖਸ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਮੁੰਡਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਚੰਡਾ ਅਤੇ ਮੁੰਡਾ ਨੂੰ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰਨ ਲਈ ਚੰਡੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਕਾਲੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਕਾਲੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਚਾਮੂੰਡਾ ਆਪਣੇ ਚੰਡੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਪਹਿਲੂ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਭੁੱਖੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਾਂ ਅੰਜੀਰ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਸਮ ਪਸ਼ੂ ਬਲੀਦਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖੀ ਬਲੀਦਾਨ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਪਸ਼ੂ ਬਲੀਦਾਨਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਸ਼ੈਵਵਾਦ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਨਾਲ ਘੱਟ ਆਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੂਲ
ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੋਪਾਲ ਭੰਡਾਰਕਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚਾਮੁੰਡਾ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਦਿਵਾਸੀ ਦੇਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿੰਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕਬੀਲਿਆਂ 'ਚ ਪੁਜੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਕਬੀਲੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਭੇਟ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਬਲੀਦਾਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਪੂਜਾ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚਮੁੰਡਾ ਦੀ ਤਾਂਤਰਿਕ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸ ਦੇਵੀ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਸੁਭਾਅ ਵੈਦਿਕ ਰੁਦ੍ਰ (ਜੋ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿਚ ਸ਼ਿਵ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਪਛਾਣ ਕਈ ਵਾਰ ਅਗਨੀ ਦੇਵਤਾ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵੰਗੂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਉਤਪਤੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਿੰਦੂ ਦੰਤਕਥਾ
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ "ਦੇਵੀ ਮਹਾਤਮਾ" ਵਿੱਚ, ਚਮੁੰਡਾ ਦੇਵੀ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਦੀ ਇੱਕ ਅੱਖ ਤੋਂ ਚਾਂਦਿਕਾ ਜਯਸੁੰਦਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਭਰੀ,ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦੁਰਗਾ ਦੇ "ਮਿਆਨ" ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ੁੰਭ-ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦੇ ਜਰਨੈਲਾਂ ਨੂੰ ਚੰਡਾ ਅਤੇ ਮੁੰਡਾ ਦੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਸਖਤ ਲੜਾਈ ਲੜੀ, ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪੂਜਾ, ਭਗਤੀ
ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਚਮੁੰਡਾ ਨੂੰ ਭੇਡਾਂ ਦੀਆਂ ਰਸਮੀ ਬਲੀਦਾਨਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੈ। ਭਭੂਤੀ ਦੇ ਅੱਠਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਟਕ ਵਿਚ, ਮਾਲਤੀਮਾਧਵ ਨੇ ਇਕ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਚਾਮੁੰਡਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਨਾਇਕਾ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਦੇਵੀ ਦਾ ਇਕ ਭਗਤ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਮੰਦਰ
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿਚ, ਪਾਲਮਪੁਰ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (6.2 ਮੀਲ) ਪੱਛਮ ਵਿਚ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਮੁੰਡਾ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵੀ ਮਹਾਤਮਾ, ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਹਨੂਮਾਨ ਅਤੇ ਭੈਰਵ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਝੰਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਾਂਗੜਾ ਵਿਚ ਮਿਲਿਆ ਇਕ ਹੋਰ ਮੰਦਰ, ਚਮੁੰਡਾ ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ ਧਾਮ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਚਮੁੰਡਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਲੁੰਧਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਚਮੁੰਡਾ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਾ "ਰੁਦਰਾ ਚਮੁੰਡਾ" ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਚਮੁੰਡਾ ਮੰਦਰ ਚੋਟੀਲਾ ਅਤੇ ਪਰਨੇਰਾ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੇ ਹਨ।
thumb|8th-century Baitala Deula in [[ਭੁਬਨੇਸ਼ਵਰ|Bhubaneswar, Odisha dedicated to Chamunda]] thumb|Chamundeshwari Temple thumb|Jodhpur temple
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਮਹਾਕਲਪ
ਮਹਾਕਲਪ ਜਦ ਤੋਂ ਗਰਮ ਗਰਮ ਧਰਤੀ ਗੋਲਾਕਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰ ਕੇ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲੇ ਘੁਮਣ ਲੱਗਿ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਰੀਬ 460 ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ ਹਨ। ਸੈਂਕੜੇ ਕਰੋੜ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕੋਈ ਜੀਵਨ ਨਾ ਉਪਜਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਕੋਈ ਤਿੰਨ ਅਰਬ ਸਾਲ ਕਿਧਰੇ ਕਿਧਰੇ ਇੱਕ ਸੈੱਲਾਂ ਪ੍ਰਾਣੀ ਉਪਜੇ। ਕੁਝ ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਐਲਗੀ ਵਰਗੀ ਸਰਲ ਬਨਸਪਤੀ ਉਪਜੀ। 3.75 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸੁੰਡੀਆ ਤੇ ਗੰਡੋਏ ਵਰਗੇ ਗੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਅੱਜ ਤੋਂ 57 ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਟਰਾਲੋਬਾਈਟ ਜਿਹੇ ਛਿਲਕੇ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਬੀਤ ਚੁੱਕੇ ਵੱਡੇ ਮਹਾਕਲਪ ਦਾ ਨਾਮ ਪੂਰਵ ਕੈਂਬਰੀ ਮਹਾਕਲਪ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ
ਐਮ.ਐਸ. ਗੋਲਵਲਕਰ
ਮਾਧਵਰਾਓ ਸਦਾਸ਼ਿਵਰਾਓ ਗੋਲਵਲਕਰ (ਮਰਾਠੀ: माधव सदाशिव गोळवलकर ; ਜਨਮ: 19 ਫਰਵਰੀ 1906 - ਮੌਤ: 5 ਜੂਨ 1973) ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਕੇ ਦੂਜੇਸਰਸੰਘਚਾਲਕਾਂ ਦੇ ਸਰਸੰਘਚਾਲਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਿੰਤਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਅਕਸਰ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਗੁਰੂ’ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਘ ਦੇ ਕੁਝ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ
ਰਾਨਿਲ ਵਿਕ੍ਰਮਸਿੰਘੇ
ਰਾਨਿਲ ਵਿਕਰਮਸਿੰਘੇ (ਸਿਨਹਾਲਾ: රනිල් වික් රමසිංහ, ਤਾਮਿਲ: 24 ਮਾਰਚ 1949) ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੂਚੀ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਉਹ 1994 ਤੋਂ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਹਨ।ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ 1993 ਤੋਂ 1994, 2001 ਤੋਂ 2004, 2015 ਤੋਂ 2018 ਅਤੇ 2018 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ 1994 ਤੋਂ 2001 ਤੱਕ ਅਤੇ 2004 ਤੋਂ 2015 ਤੱਕ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਅ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਵੀਂ ਵਾਰ ਦੇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਹਨ।
ਮੁ਼ਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿਖਿਆ
24 ਮਾਰਚ 1949 ਨੂੰ ਕੋਲੰਬੋ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਵਿਕਰਮਸਿੰਘੇ ਐਸਮੰਡ ਵਿਕਰਮਸਿੰਘੇ ਅਤੇ ਨਲਿਨੀ ਵਿਕਰਮਸਿੰਘੇ ਨੀ ਵਿਜੇਵਰਦੇਨਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਸਨ ਜੋ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੇ ਲੇਕ ਹਾਊਸ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਬੈਰਨ ਬਣ ਗਏ।
ਰਾਜਨੈਤਿਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਰਾਣਾਸਿੰਘੇ ਪ੍ਰੇਮਦਾਸਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ, ਵਿਕਰਮਸਿੰਘੇ ਨੂੰ 18 ਫਰਵਰੀ 1989 ਨੂੰ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਉਸਨੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਿਯਾਗਾਮਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ ਜ਼ੋਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 1990 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਾਧੂ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਅਰਜੁਨਾ ਨਦੀ
ਅਰਜੁਨਾ ਇੱਕ ਨਦੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਰੁਧੁਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬਣੀ ਸੀ। ਅਰਜੁਨ ਪੰਜ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਸ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀ। ਵਾਟਰਾਪ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਸ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਹੈ।
ਇਸ ਨਦੀ 'ਤੇ 1989 'ਚ ਅਨਾਇਕੁੱਟਮ ਡੈਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਡੈਮ ਸ਼ਿਵਕਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਵਿਰੁਧੁਨਗਰ ਹਾਈਵੇਅ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ
ਸੂਡੋਟੈਂਸਰ
ਇੱਕ ਗੈਰ-ਟੈਂਸਰ ਜਾਂ ਨੌਨ-ਟੈਂਸਰ ਇੱਕ ਟੈਂਸਰ ਵਰਗੀ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੂਚਕਾਂਕਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ-ਥੱਲੇ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਟੈਂਸਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਧੀਨ ਕਿਸੇ ਟੈਂਸਰ ਵਾਂਗ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਲ ਸਿੰਬਲ (ਚਿੰਨ) ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟੈਂਸਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਜੇਕਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਕਿਸੇ ਰੇਖਿਕ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇ ਜਾਂਦੇ।
ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਐਨਰਜੀ ਮੋਮੈਂਟਮ ਟੈਂਸਰ ਰਾਹੀਂ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਫੀਲਡ ਦੀ ਐਨਰਜੀ ਅਤੇ ਮੋਮੈਂਟਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਗੋਂ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਿਰਫ ਓਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਟੈਂਸਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਰਤਾਓ ਕਰਨ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਸੀਮਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਪ੍ਰਤਿ ਵਰਤਾਓ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਟੈਂਸਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਅਜਿਹੇ ਇੱਕ ਸੂਡੋਟੈਂਸਰ (ਮਿੱਥ-ਟੈਂਸਰ) ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਦਾਹਰਨ ਲਾਨਦਾਓ-ਲਿਫਸ਼ਿਟਜ਼ ਸੂਡੋਟੈਂਸਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਮੁਲਤਾਨਾ ਸਿੰਘ
ਕੁੰਵਰ ਮੁਲਤਾਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ (1819 - 1846) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਸਿੱਖ ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਰਤਨ ਕੌਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।