cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਅੰਤਰਾਗਨੀ (ਬੈਂਡ)
ਅੱਗੇ
ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ, ਰਘੂ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇੱਕ ਵਾਇਲਨ ਵਾਦਕ ਮਨੋਜ ਜੌਰਜ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਰਘੂ, ਮਨੋਜ ਜੌਰਜ ਅਤੇ ਭਾਸਕਰ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੁਝ ਅਨੰਦਮਈ ਤਾਜ਼ਗੀ ਭਰਪੂਰ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਮੰਥਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਦੋ ਵਾਇਲਨ ਵਾਦਕਾਂ ਨੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਚੱਜੀਆਂ ਸੰਗੀਤਕ ਜੁਗਲਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ, ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਲੀਡ ਗਿਟਾਰਿਸਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋ ਮੁੱਖ ਵਾਇਲਨਵਾਦਕ ਸਨ। ਬੈਂਡ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੀ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਢੇਰ ਸਾਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤੇ। ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਬੈਂਡ ਦਾ ਤਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰੇਡੀਓ ਸਿਟੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਦੋਂ ਆਈ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 30,000 ਦੀ ਭੀੜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬਰਾਇਨ ਐਡਮਜ਼ ਲਈ ਓਪਨਿੰਗ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ।
ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਵੀ ਅਤੇ ਭਾਸਕਰ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਰਘੂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਏ।
ਅੰਤ
ਰਘੂ ਅਤੇ ਮਨੋਜ ਜੌਰਜ ਮਹਿਮਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ 2004 ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਏ।
ਮੁਦਕੀ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਮੁਦਕੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਲਤਨਤ ਵਿਚਕਾਰ 18 ਦਸੰਬਰ 1845 ਈ. ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜ ਨੇ ਇਹ ਲੜਾਈ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿੱਤੀ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਵਾਂਢੀ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ। ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮੋਹਰੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਸੰਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੰਨ ਲਿਆ ਤੇ 1809 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਸੰਧੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਤੋ ਦਿੱਲੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਪਟਿਆਲ਼ਾ ਰਿਆਸਤ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਧੀਨਤਾ ਮੰਨ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਤਲੁਜ ਤੋ ਲਹਿੰਦੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਿਆਸਤਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਤੋ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਤਿੱਬਤ, ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ,ਕਾਬੁਲ, ਕੰਧਾਰ ਤੱਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਗਏ। 1839 ਈ. ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖ ਸਲਤਨਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗੜਬੜ ਅਤੇ ਕਤਲੋਗਾਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੀਡਰ ਆਪ ਸੱਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕਮਜੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੀਮਾ ਨੇੜੇ ਫੌਜ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਰ ਬਾਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਵੀ ਦੇਣ ਲੱਗੇ। ਇੱਧਰ ਰਾਜਾ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਭੜਕਾਇਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਹੱਥੀ ਵੇਚਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਤੇ ਇਹ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਭੜਕਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਲਈ ਰਸਤਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਲੜਾਈ
left|thumb|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਡਰੈਗਨ ਚਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, [[ਅਰਨੈਸਟ ਕਰੌਫਟਸ|ਅਰਨੈਸਟ ਕ੍ਰੌਫਟਸ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਤੋਂ]] 1845 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਲਾਰਡ ਹਾਰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਗਫ਼ ਨੇ ਦਰਿਆ ਸਤਲੁਜ 'ਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਨਵੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਬਣਵਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤੀਆਂ ਸਨ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਅਪਣੇ ਏਜੰਟ ਜਰਨੈਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੜਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪੇਗੰਡਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼, ਲਾਹੌਰ ਉਤੇ ਕਬਜਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰੀ ਬੈਠੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ 1845 ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਆਗੂ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਮਾਧ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਜੰਗ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀਵਾਲਾ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿਤੀ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਾਜ਼ਸ਼ੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਡੋਗਰੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਸਨ। ਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀ ਦੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ-ਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਤੇ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਨੇ, ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਸਬੰਧੀ ਸਾਰੇ ਹੱਕ ਆਪ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਏ।
ਉਧਰ ਅਗੰਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ 20 ਨਵੰਬਰ, 1845 ਦੇ ਦਿਨ ਅੰਬਾਲਾ ਤੇ ਮੇਰਠ ਛਾਉਣੀਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿਤਾ ਸੀ। 10 ਦਸੰਬਰ, 1845 ਨੂੰ ਇਹ ਫ਼ੌਜਾਂ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਲ ਚਲ ਵੀ ਚੁਕੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਬਰੀਗੇਡੀਅਰ ਵ੍ਹੀਲਰ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਫ਼ੌਜ ਲੈ ਕੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਲ ਚਲ ਪਿਆ ਸੀ। 17 ਦਸੰਬਰ, 1845 ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ੌਜ ਮੁੱਦਕੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅੰਬਾਲਾ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿਚਲੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਕੁਲ ਗਿਣਤੀ ਸਤਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ 69 ਤੋਪਾਂ ਸਨ।
ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਤੇ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਨੇ 24 ਨਵੰਬਰ, 1845 ਨੂੰ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਕੂਚ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿਤਾ ਸੀ। 12 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਇਹ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਚ ਗ਼ੱਦਾਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਅਫ਼ਵਾਹ ਫੈਲਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਦਿੱਲੀ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਕਲਕੱਤਾ ਕਾਬੂ ਕਰ ਕੇ ਲੰਡਨ ਵਲ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਉਥੇ ਹਕੂਮਤ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਯੋਜਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੁਦਕੀ ਵਲ ਹਮਲਾ ਕਰਵਾਇਆ। 18 ਦਸੰਬਰ, 1845 ਦੇ ਦਿਨ ਮੁਦਕੀ ਵਿਚ ਹੋਈ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਾਇਆ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਦੇ ਦੋ ਏਅਡੀਜ਼, ਸਰ ਰਾਬਰਟ ਸੇਲ ਤੇ ਸਰ ਜੌਸਫ਼ ਮੈਕਗੈਸਕਿਲ, ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 215 ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫ਼ੌਜੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਤੇ 657 ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਸਨ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ
""ਮੈਂ ਫੌ਼ਜ ਨਾਲ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਹੋ ਆਇਆ ਹਾਂ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਹੀ ਹੈ।ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ।"... ਪੌਲੀਟੀਕਲ ਏਜੰਟ ਪੀਟਰ ਨਿਕਲਸਨ" ""ਫੀਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੇ ਹੱਲਾ ਨ ਕਰਨਾ ।ਜਿਨਾ ਚਿਰ ਹੋ ਸਕੇ, ਅਟਕੇ ਰਹੋ ਅਤੇ ਫੇਰ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਵਲ ਨੂੰ ਕੂਚ ਕਰਨਾ।".. ਨਿਕਲਸਨਦਾ ਜੁਆਬ"
""ਹੱਲਾ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਮੁਹਰੀ ਸੀ, ਪਰ ਮੂਲ ਤੇ ਗਿਣੀ ਮਿਥੀ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਮੁਠ ਭੇੜ ਕਰਵਾ ਕੇ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਉਲਝਾ ਕੇ ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ ,ਤਾਂ ਜੋ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਰਜੀ ਹੋਵੇ , ਆਪਣੀ ਬੇ ਮੁਹਾਰੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਜੌਹਰ ਪਏ ਵਿਖਾਉਣ।" ਕਨਿੰਘਮ" ""ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਇਕ ਪੈਦਲ ਫ਼ੌਜੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਪੈਦਲ ਫ਼ੌਜੀ ਸਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ (ਅੰਗਰੇਜ਼) ਪਿੱਛੇ ਧੱਕ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।" ਜਾਰਜ ਬਰੂਸ" ""ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੂਰਬੀਏ ਫ਼ੌਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤਬਾਹੀ ਵਾਲੀ ਜੰਗ ਅਜੇ ਤਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੜੀ, ਤੋਪਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਮਾਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿਚ ਜਾਂ ਡਰ ਕਾਰਨ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਭੁੱਲਦੇ ਹੋਏ ਇਕਦਮ ਮੈਦਾਨ 'ਚੋਂ ਭੱਜ ਪਏ।ਹੀਊ ਗਫ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਸਤੇ ਕੈਪਟਨ ਹੈਨਰੀ ਹੈਵਲਾਕ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਭੇਜਿਆ ਜੋ ਘੋੜਾ ਭਜਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਚੀਕ ਚੀਕ ਕੇ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ , ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਛੇ ਨਹੀਂ ।" ਜਾਰਜ ਬਰੂਸ" ""ਹਰ ਸਿੱਖ ਇਸ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ।ਉਹ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਬੰਦੂਕ ਵੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਸੀ ।ਉਹ ਤੋਪਾਂ ਖਿੱਚਦਾ, ਬੌਲਦ ਹਿੱਕਦਾ, ਸਾਰਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਚਾਈਂ ਚਾਈਂ ਬੇੜੀਆਂ ਤੇ ਮਾਲ ਲੱਦਦਾ ਤੇ ਲਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ।ਇਸਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜੀ ਕੇਵਲ ਪੈਸੇ ਲਈ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ ।ਇਹਨਾਂ ਭਾੜੇ ਦੇ ਟੱਟੂ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੀ ਲੜਨ ਦੀ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ।ਉਹ ਤਾਂ ਅਣਮੰਨੇ ਮਨ ਨਾਲ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।".. ਕਨਿੰਘਮ" ""ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਫ਼ਸਰ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਕਿ ਬਗ਼ਾਵਤੀ ਸੁਰਾਂ 'ਚ ਲਿਪਟੀ ਤੇ ਹੁਲੜਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਕ ਦੋ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਹਰਾ ਦੇਣਗੇ ਤੇ ਭਜਾ ਦੇਣਗੇ।" ..ਥੋਰਬਰਨ"
""(ਇਸ ਜੰਗ ਪਿੱਛੋਂ ਹੀ) ਕੁਝ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫ਼ੌਜੀ ਰਾਹ ਖੁੰਝ ਕੇ ਸਿੱਖ ਛਾਉਣੀ ਵਿਚ ਚੱਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਬਾਇਜ਼ੱਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਖਰਚ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਛਾਉਣੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।" ਮੈਕਗ੍ਰੇਗਰ" ""ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਤਹ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਦਮ ਚੁੰਮੇ ਹੋਣ।" ਕਨਿੰਘਮ ਵੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ "ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਇਹ ਫ਼ਤਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਜਿੱਤਾਂ ਵਾਂਗ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।".. ਕਰਨਲ ਮੈਲੀਸਨ"
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਬੱਦੋਵਾਲ
ਆਲੀਵਾਲ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਸਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਹਿਲੀ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਜੰਗ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਗਾਂ
ਅੰਨਾ ਕਾਮੀਏਂਸਕਾ
thumb ਅੰਨਾ ਕਾਮੀਏਂਸਕਾ (12 ਅਪਰੈਲ 1920 – ਵਾਰਸਾ, 10 ਮਈ 1986) ਪੋਲਿਸ਼ ਕਵਿਤਰੀ, ਲੇਖਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ, ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਕਾਮੀਏਂਸਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਾਸਨੀਸਤਾਵ ਵਿੱਚ 12 ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ 1920 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੋਲਿਸ਼ ਕਵੀ
ਛੋਲੇ
ਛੋਲੇ ਅਤੇ ਛੌਲਿਆਂ ਦੀ ਦਾਲ ਨਾ ਹੀ ਕੇਵਲ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੌਂਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬੋਹਾਇਡਰੇਟ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਨਮੀ, ਚਿਕਨਾਈ, ਰੇਸ਼ੇ, ਕੇਲਸ਼ਿਅਮ, ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਕਤਾਲਪਤਾ, ਕਬਜ, ਡਾਇਬਿਟਿਜ ਅਤੇ ਪੀਲਿਆ ਵਰਗੇ ਰੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਛੌਲਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਦੀ ਸੌਂਦਰਿਆ ਵਾਧੇ ਲਈ ਛੌਲਿਆਂ ਦੇ ਆਟੇ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਛੋਲੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਸਲ ਹੈ।
ਇਕ ਅਨਾਜ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਬੂਟਾ ਝਾੜੀਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਦਾਣੇਦਾਰ ਫਲੀ/ਟਾਂਟਾਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਛੋਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਛੋਲੇ ਹਾੜੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਫ਼ਸਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਫ਼ਸਲ ਸੀ। ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਦੋਂ ਕੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੱਚੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਟਾਂਟਾਂ/ਡੱਡਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਸਬਜ਼ੀ ਆਮ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੱਚੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਛੋਲੂਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬਣੀ ਸਬਜ਼ੀ ਨੂੰ ਛੋਲੂਏ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਛੋਲਿਆਂ ਦੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਪੱਟ ਕੇ ਕੱਖਾਂ, ਛਿਟੀਆਂ ਦੀ ਅੱਗ ਉਪਰ ਭੁੰਨ ਕੇ ਹੋਲਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਖਾਧੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਦ ਫ਼ਸਲ ਪੱਕ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਢ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿਚ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਖਲ੍ਹੀਆਂ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਫ਼ਸਲ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਟਿਆਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਛੋਲੇ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਅਨਾਜ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਬਹੁ-ਮੰਤਵੀ ਕੰਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਖੇਤੀ ਵਪਾਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਹੁਣ ਕੋਈ-ਕੋਈ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਹੀ ਬੀਜਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਨਾਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਏਲਿਜ਼ਾਬੇਥ ਟੇਲਰ
ਏਲਿਜ਼ਾਬੇਥ ਟੇਲਰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ- ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1940 ਈ. ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵੱਜੋਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1950 ਈ. ਤੱਕ ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਬਣ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932
ਪੇਗਾਸੱਸ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼
ਪੇਗਾਸੱਸ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਟਰਕੀ ਦੀ ਇੱਕ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਪੇਂਡਿਕ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੁੱਰਕਾਯ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਠਿਕਾਣੇ ਕਈ ਟਰਕਿਸ਼ ਏਅਰਪੋਰਟਾਂ ਤੇ ਹਨ I
ਇਤਿਹਾਸ
ਦੋ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਲ 1990 ਵਿੱਚ ਇਰ ਲਿੰਗਸ ਅਤੇ ਨੇਟ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੇਅਰ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਅਧਾਰਿਤ ਯਾਪੀ ਰੈਡਿਟਬੈਂਕ ਨੂੰ ਬੇਚ ਦਿੱਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਪੇਗਾਸੱਸ ਇੱਕ ਸ਼ੁਧ ਟਰਕਿਸ਼ ਕੰਪਨੀ ਬਣ ਗਈ I 4 ਸਤੰਬਰ 1997 ਨੂੰ, ਪੇਗਾਸੱਸ ਨੇ ਬੋਇੰਗ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਨੂੰ ਇੱਕ 737-400 ਅਤੇ ਇੱਕ 737-800 ਲਈ ਆਡੱਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਅਗਲੀ ਪੀੜੀ ਦੇ ਬੋਇੰਗ 737 ਲਈ ਆਡੱਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਟਰਕਿਸ਼ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣ ਗਈ I ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਆਈਐਲਐਫ਼ਸੀ ਤੋਂ ਹੋਰ ਦੱਸ 737-800ਐਸ ਲੈਣ ਲਈ ਵੀ ਸਮਝੌਤੇ ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ I
ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ, ਈਐਸਏਐਸ ਹੋਡਿੰਗਜ਼ ਨੇ ਪੇਗਾਸੱਸ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਖਰੀਦ ਲਈ ਅਤੇ ਅੱਲੀ ਸਾਬਾਂਚੀ ਨੂੰ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ I ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਚਾਟਰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ I ਸਾਲ 2005 ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਪੇਗਾਸੱਸ ਨੇ ਬੋਇੰਗ ਨੂੰ 12 ਨਵੇਂ 737-800ਐਸ ਲਈ ਆਡਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪੇਗਾਸੱਸ ਦੁਆਰਾ ਬੋਇੰਗ ਨੂੰ ਸਾਲ 2008 ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ 12 ਹੋਰ 737-800ਐਸ ਲਈ ਆਡਰ ਮਿਲਿਆ I ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਆਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਅਨੁਸਾਰ 149 ਸੀਟ 737-700 ਜਾਂ 215 ਸੀਟ 737-900 ਦੀ ਲਚਕਤਾ ਸੀ I
ਸਾਲ 2007 ਵਿੱਚ, ਪੇਗਾਸੱਸ ਕਿਸੀ ਹੋਰ ਨੀਜੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਟਰਕੀ ਲਈ ਵੱਧ ਸਵਾਰੀਆਂ ਲੈਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ I ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਕੁੱਲ 4.4 ਮਿਲੀਅਨ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਫ਼ਰ ਕਰਵਾਇਆ I ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ, ਸਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ 16.8 ਮਿਲੀਅਨ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ I
ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ, ਪੇਗਾਸੱਸ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ - ਟਰਕੀ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਵੱਡੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ 100 ਏ320ਨੀਓ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਲਈ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ (57 ਏ320ਨੀਓ ਅਤੇ 18 ਏ321 ਨੀਓ ਮੋਡਲਾਂ ਲਈ), ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 75 ਫਰਮ ਆਡਰ ਸੀ I ਪੇਗਾਸੱਸ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਏਅਰਬੱਸ ਗਾਹਕ ਅਤੇ ਏ320ਨੀਓ ਆਡਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਟਰਕਿਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ I ਇਹ ਟਰਕੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇੱਕ ਲੋਤਾ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਦਾ ਆਡਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਭੋਸ਼ਨਾ ਦਸੰਬਰ 18, 2012 ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਿਨਾਲੀ ਯਿਲਡਿਮ, ਜੋਕਿ ਟਰਕਿਸ਼ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਸੀ, ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ Iਜੂਨ 2012, ਪੇਗਾਸੱਸ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਕਿਰਗਿਜ਼ ਏਅਰ ਕੰਪਨੀ ਏਅਰ ਮਾਨਸ ਦਾ 49% ਹਿੱਸਾ ਖਰੀਦ ਲਿਆ I 22 ਮਾਰਚ 2013 ਨੂੰ, ਏਅਰ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫਲਾਇਟ ਬ੍ਰਾਂਡ ਪੇਗਾਸੱਸ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ I
ਵਿਪਸ਼ਅਨਾ
ਵਿਪਾਸਨਾ (ਪਾਲੀ: विपासना) ਜਾਂ ਵਿਪਸ਼ਅਨਾ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: विपश्यना) ਆਤਮਨਿਰੀਖਣ ਦੁਆਰਾ ਆਤਮਸ਼ੁੱਧੀ ਦੀ ਅਤਿਅੰਤ ਪੁਰਾਤਨ ਸਾਧਨਾ-ਵਿਧੀ ਹੈ। ਬੋਧੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਠੀਕ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਵੇਖਣਾ - ਸਮਝਣਾ ਵਿਪਸ਼ਅਨਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ 2500 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਭਗਵਾਨ ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ ਨੇ ਲੁਪਤ ਹੋਈ ਇਸ ਪੱਧਤੀ ਦੀ ਮੁੜ ਖੋਜ ਕਰ ਇਸਨੂੰ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਰੋਗ ਦੇ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਇਲਾਜ, ਜੀਵਨ ਜੀਣ ਦੀ ਕਲਾ, ਵਜੋਂ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਬਣਾਇਆ।
ਬੋਲਟਨ ਵਾਨਦੇਰੇਰਸ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਬੋਲਟਨ ਵਾਨਦੇਰੇਰਸ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਬੋਲਟਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਕਰੋਨ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਬੋਲਟਨ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ , ਜੋ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਚੈਮਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਰਾਮਾਇਣ
ਰਾਮਾਇਣ ਮਹਾਨ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹਿੰਦੂ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਡੇ ਅਯੋਧਿਆ ਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਾਣੀ ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਭਰਤ ਰਾਣੀ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੂਘਣ ਰਾਣੀ ਸੁਮਿਤੱਰਾ ਦੇ ਬੇਟੇ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਚਾਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀਵਨ-ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੱਤ ਕਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਾਮਾਇਣ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਸਾਮਾਜਕ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਦਰਸ਼ ਪਿਤਾ-ਪੁੱਤਰ, ਪਤੀ-ਪਤਨੀ, ਭਾਈ-ਭਾਈ, ਮਿੱਤਰ-ਮਿੱਤਰ, ਰਾਜਾ-ਪ੍ਰਜਾ, ਸੇਵਕ-ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਕਰਤੱਵ ਪਾਲਣ ਦੀ ਝਲਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਜੀਵ ਝਾਂਕੀ ਦਾ ਸਮੰਵਈ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੂਲ ਰਾਮਾਇਣ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਰਵ-ਪ੍ਰਥਮ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਹੈ। ਵਾਸਤਵ ’ਚ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਸ਼ਤੀ ’ਚ ਗੋਸੁਆਮੀ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਦਾ ਲਿਖਿਆ “ਰਾਮਚਰਿਤ ਮਾਨਸ” ਮੂਲ ਰਾਮਾਇਣ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਰੂਪਾਂਤਰ ਹੈ। ਰਾਮਚਰਿਤ ਮਾਨਸ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਹੈ। ਰਾਮਾਇਣ ਵਰਗਾ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗੋਸੁਆਮੀ ਸੁਲਸੀਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਇਸਹਨਾਂ ਪਦਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸਰਸ ਅਤੇ ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਪਛਾਣ
ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਆਰਿਆਵਰਥ ਦੇ ਰਾਜ ਮਿਥਿਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੀਰਧਵਜ ਜਨਕ( ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ)ਸੀ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮਾਤਾ ਸੁਨੈਨਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਦਾ ਨਾਮ ਉਰਮਿਲਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਚਾ ਜੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਸਨ ਵੱਡੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਰੁਤਕਿਰਤੀ ਤੇ ਛੌਟੀ ਦਾ ਨਾਮ ਮਾਡਵੀ ਸੀ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਚਂਦਰਭਾਗਾ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚੋ ਹੌਇਆ ਸੀ । ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਸਨ।
ਮਹਾਰਾਜ ਦਸ਼ਰਥ ਅਯੋਧਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਨ ।ਉਨਾ ਦੀਆ ਤਿੰਨ ਰਾਨੀਆਂ ਸਨ।ਕੋਸ਼ਲਿਆ,ਸੁਮੀਤਰਾ,ਕੈਕਈ।ਕੋਸ਼ਲਿਆ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਇਕ ਕੁੜੀ ਸੀ।ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਂਤਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।ਰਿਸ਼ੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ਰਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇਗੀ ਉਹ ਇਕ ਯਗ ਕਰਨਗੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੁਤਰ ਪਰਾਪਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋੲਆ।ਯਗ ਦੋਰਾਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕ ਫਲ ਦਿਤਾ ਜੋ ਤਿਨਾਂ ਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਵੰਡ ਕੇ ਖਾਦਾ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਘਰ ਚਾਰ ਪੁਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇਵ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਸਨ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਮਾਰਾ ਅਹਿਮਦ
ਮਾਰਾ ਅਹਿਮਦ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: ਮਾਰਾ ਅਹਿਮਦ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਨੀਲਮ ਫ਼ਿਲਮਜ਼ (Neelum Films) ਇਸਦੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਮਾਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਬੈਲਜੀਅਮ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਅਤੇ ਪੜੀ ਹੈ। ਇਕ ਮਹੀਨ ਦੀਵਾਰ (ਇਕ ਥਿਨ ਵਾਲ ) ਇਸਦੀ ਤੀਸਰੀ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜੋ 1947 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕ ਵੰਡ ਬਾਰੇ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ
ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੱਥੀਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖਣਾ ਇਹ ਸਾਰੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ਆਈ. ਟੀ. ਆਈ.) ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਟਰੇਡ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 52 ਲੜਕੇ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ 52 ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਿਰੋਲ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਕੋਰਸ ਕਰਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੋਰਸ
ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੋਰਸ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੁਨਰ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੈਲਡਰ, ਕਾਰਪੇਂਟਰ, ਡੀਜ਼ਲ ਮਕੈਨਿਕ, ਟਰੈਕਟਰ ਮਕੈਨਿਕ, ਮੋਟਰ ਮਕੈਨਿਕ, ਫਿਟਰ, ਮਸ਼ੀਨਿਸਟ, ਟਰਨਰ, ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟ ਮਕੈਨਿਕ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਮਕੈਨਿਕ, ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ, ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕ, ਮੈਡੀਕਲ ਇਲੈਕਟੌ੍ਰਨਿਕ, ਰੈਫਰੀਜਰੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਏਅਰ-ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸ਼ਨ, ਵਾਇਰਮੈਨ, ਪੇਂਟਰ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਪਰੇਟਰ ਐਂਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਅਸਿਸਟੈਂਟ, ਪੰਪ ਅਪਰੇਟਰ-ਕਮ-ਮਕੈਨਿਕ, ਡਰਾਫਟਸਮੈਨ ਸਿਵਲ, ਡਰਾਫਟਸਮੈਨ ਮਕੈਨੀਕਲ, ਕਟਾਈ ਅਤੇ ਸਿਲਾਈ, ਕਢਾਈ ਅਤੇ ਨੀਡਲ, ਡਰੈੱਸ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਆਦਿ।
ਘੋਸੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਸਾਂਸਦ
2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰੀਨਰਾਇਣ ਰਾਜਭਾਰ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਸਾਂਸਦ ਚੁਣੇ ਗਏ। 1962 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਂਸਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਸਾਂਸਦ !ਸਰੋਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਸਾਹ-ਨਾਲ਼ੀ ਦੀ ਸੋਜ
<div style="; border-style:solid; border-width:thin; border-color:Gray; width:300px; float:right; margin-top:5px"> ਬਰੋਂਕਾਇਟਿਸ Bronchitis
center|250px
ਬਰੋਂਕਾਈਟਸ ਫੇਫੜੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਸਾਹ-ਨਲੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗ (ਬਾਂਕਿਓਲਸ) ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਮਿਆਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਨਾਲੀ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੋਜ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਬੇਲੋੜੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਨਲੀਨੁਮਾ ਨਾ ਰਹਿਕੇ ਗੁਬਾਰੇਨੁਮਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਿਲੇਂਡਰਨੁਮਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਜ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਮ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਲਗਮ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਦੀਵਾਰਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਈ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਢਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਲੀ ਭਾਂਤ ਬਲਗਮ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਜਮਾਉ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰੁਕਾਵਟ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਫੇਫੜੇ ਦਾ ਅੰਗ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਕੇ ਸੁੰਘੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਗੁਬਾਰੇਨੁਮਾ ਹੋਕੇ ਫੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਫੇਫੜੇ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਧਮਣੀ ਅਤੇ ਗਿਲਟੀ ਵੀ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਮਿਲਿਆ - ਜੁਲਿਆ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਫੇਫੜਾ ਅਤੇ ਸਾਹ ਨਲੀ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਂਦੇ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਹਤ ਵਿਗਿਆਨ
ਮਿਡ-ਡੇਅ-ਮੀਲ ਸਕੀਮ
ਮਿਡ-ਡੇਅ-ਮੀਲ ਸਕੀਮ ਰਾਹੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਅਪਰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੀਮ ਸਰਬ ਸਿੱਖਿਆ ਅਭਿਆਨ ਰਾਹੀ ਭਾਰਤ ਦੇ 1,265,000 ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ 120,000,000 ਬੱਚਿਆ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ 24 ਅਨੁਸ਼ੇਦ ਦੇ ਪੈਰਾ 2c ਜੋ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਿਡ ਡੇ ਮੀਲ ਸਕੀਮ 2004 ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਮਿਡ-ਡੇਅ-ਮੀਲ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 19 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 13723 ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ 66,56 ਅਪਰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਿਡ-ਡੇਅ-ਮੀਲ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਰਕਮ ਦਿਤੀਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ, ਰਾਸ਼ਨ ਦੀ ਖਰੀਦ, ਰਾਸ਼ਨ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਅਤੇ ਬਣਵਾਈ ਦਾ ਮਾਣ ਭੱਤਾ ’ਤੇ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬਰਤਨ ਵੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ
ਚੁਹਾਨਕੇ ਕਲਾਂ
ਚੁਹਾਨਕੇ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚਾਰਲਸ ਚੱਬ (ਪੰਛੀ ਵਿਗਿਆਨੀ)
ਕੈਰੀਅਰ
ਚੱਬ ਨੇ 26 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੇ  ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1851 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1924
ਪਰਲਜ਼ ਐਗਰੋਟੈੱਕ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ (ਪੀਏਸੀਐਲ)
ਪਰਲਜ਼ ਐਗਰੋਟੈੱਕ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ (ਪੀਏਸੀਐਲ) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਚਿੱਟ ਫੰਡ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਛੋਟੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਠੱਗੀ ਮਾਰ ਕੇ ਪੈਸੇ ਦੱਬਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀਆਂ
ਠੰਢੀ ਜੰਗ
thumb|ਟਰੂਮੈਨ
ਸ਼ੀਤ ਜੰਗ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Cold War, ਕੋਲਡ ਵਾਰ) ਇੱਕ ਖੁੱਲੀ, ਪਰ ਤਾਂ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ੀਤ ਜੰਗ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਹਾਂ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਲੜਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਗਿਆ ("ਗਰਮ" ਜੰਗ)। ਸ਼ੀਤ ਜੰਗ ਛਿੜਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ,ਰਾਜਸੀ ਪੈਂਤੜੇਬਾਜੀ, ਪ੍ਰਚਾਰ, ਕਤਲ, ਧਮਕੀਆਂ, ਘੱਟ ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਸੈਨਿਕ ਅਭਿਆਨ, ਪੂਰੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਛਾਇਆ ਯੁੱਧ (proxy war) ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ 1947 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਟੁੱਟਣ (1991) ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤੇ ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਦੌੜ ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਸੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਫਾਈਨਾਂਸਰ ਬਰਨਾਰਡ ਬਰੁਚ ਦੁਆਰਾ ਅਪ੍ਰੈਲ 1947 ਨੂੰ ਟਰੂਮੈਨ ਸਿਧਾਂਤ ਉੱਤੇ ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਵਿਸ਼ੇਸਤਾਵਾਂ
thumb|right ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਤਣਾਅ ਮਗਰੋਂ ਹੋਈ ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੇ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ। ਕੋਰੀਆਈ ਜੰਗ, ਹੰਗਰੀ ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਪਿੱਗਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦਾ ਹਮਲਾ, ਕਿਊਬਨ ਮਿਸਾਈਲ ਕਾਂਡ, ਵੀਅਤਨਾਮ ਦੀ ਜੰਗ, ਅਫ਼ਗਾਨ ਜੰਗ ਅਤੇ ਇਰਾਨ (1953), ਗਵਾਟੇਮਾਲਾ (1954) ਵਿੱਚ ਸੀ.ਆਈ.ਏ (CIA) ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਫੌਜੀ ਤਖਤਾ ਪਲਟ ਤਾਕਤਾਂ, Angola ਅਤੇ El Salvador ਵਿੱਚਲੇ ਚਲਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਆਦਿ ਅਜਿਹੇ ਕੁੱਝ ਮੋਕੇ ਸਨ ਜਿਸਨੇ ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਜਿਹੇ ਕੁੱਝ ਤਨਾਵਾਂ ਕਰ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਦੌੜ
thumb|200px
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਠੰਡੀ ਜੰਗ
ਫਿਫਟੀ ਸ਼ੇਡਜ ਆਫ਼ ਗੇਅ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਟੀ.ਵੀ.ਐਸ. ਮੋਟਰਜ਼
'''ਟੀ.ਵੀ.ਐਸ. ਮੋਟਰਜ਼''' ਚੇਨਈ ਦਾ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੇਨਈ ਦੇ ਉਦਯੋਗ
ਆਈਪੀ ਪਤਾ
ਇੰਟਰਨੈਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਪਤਾ (ਆਈਪੀ ਪਤਾ) ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੈਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਰੇਕ ਉਪਕਰਣ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਇੱਕ ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਲੇਬਲ ਹੈ ਜੋ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਇੰਟਰਨੈਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਇੱਕ ਆਈਪੀ ਪਤਾ ਦੋ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਹੋਸਟ ਜਾਂ ਨੈਟਵਰਕ ਇੰਟਰਫੇਸ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਦਾ ਪਤਾ ਹੈ।
ਆਈਪੀ ਪਤਾ ਮਨੁੱਖੀ-ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਸੰਕੇਤ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਈਪੀਵੀ 4 ਵਿੱਚ 172.16.254.1, ਅਤੇ 2001 ਵਿੱਚ ਡੀਬੀ 8: 0: 1234: 0: 567: 8: 1 ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪਤੇ ਦੇ ਰੂਟਿੰਗ ਪ੍ਰੀਫਿਕਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਸੀਆਈਡੀਆਰ ਸੰਕੇਤ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਬਿੱਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਤੇ ਲਗਾ ਕੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, 192.168.1.15/24, ਜੋ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਬਨੈੱਟ ਮਾਸਕ 255.255.255.0 ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਆਈਪੀ ਪਤਾ ਸਪੇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਅਸਾਈਨਡ ਨੰਬਰ ਅਥਾਰਟੀ (ਆਈਏਐਨਏ) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਇੰਟਰਨੈਟਲ ਇੰਟਰਨੈਟ ਰਜਿਸਟਰੀਆਂ (ਆਰਆਈਆਰਐਸ) ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਨਕ ਇੰਟਰਨੈਟ ਰਜਿਸਟਰੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਤਮ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਆਈਵੀਐਨ 4 ਐਡਰੈੱਸ ਆਈਏਐਨਏ ਦੁਆਰਾ ਆਰਆਈਆਰ ਨੂੰ ਤਕਰੀਬਨ 16.8 ਮਿਲੀਅਨ ਐਡਰੈਸਾਂ ਦੇ ਬਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ 2011 ਤੋਂ ਆਈਏਐਨਏ ਪੱਧਰ ਤੇ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਆਰਆਈਆਰ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਸਪਲਾਈ ਹੈ।
ਨੈਟਵਰਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਰੇਕ ਉਪਕਰਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਈ ਪੀ ਐਡਰੈਸ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਸਾਮੀਆਂ ਸਥਿਰ (ਸਥਿਰ ਜਾਂ ਸਥਾਈ) ਜਾਂ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਫੰਕਸ਼ਨ
ਇੱਕ ਆਈ ਪੀ ਪਤਾ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੋਸਟ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਦਾ ਨੈਟਵਰਕ ਇੰਟਰਫੇਸ, ਅਤੇ ਇਹ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਸਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਹੋਸਟ ਲਈ ਰਸਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ: "ਇੱਕ ਨਾਮ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਇੱਕ ਪਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ।" ਹਰੇਕ ਆਈ ਪੀ ਪੈਕੇਟ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਹੋਸਟ ਦਾ ਆਈਪੀ ਪਤਾ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੋਸਟ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਈਪੀ ਸੰਸਕਰਣ
ਇੰਟਰਨੈਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੇ ਦੋ ਸੰਸਕਰਣ ਅੱਜ ਇੰਟਰਨੈਟ ਵਿੱਚ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹਨ. ਇੰਟਰਨੈਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦਾ ਅਸਲ ਸੰਸਕਰਣ ਜੋ 1983 ਵਿੱਚ ਅਰਪਨੀਟ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦਾ ਪੂਰਵਗਾਮੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਵਰਜਨ 4 (ਆਈਪੀਵੀ 4) ਹੈ।
1990ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਪਭੋਗਤਾ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਆਈਪੀਵੀ 4 ਪਤਾ ਸਪੇਸ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਥਕਾਵਟ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਤ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੰਟਰਨੈਟ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ (ਆਈਈਟੀਐਫ) ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ. ਨਤੀਜਾ ਇੰਟਰਨੈਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਸੀ ਜੋ ਆਖਰਕਾਰ 1995 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਵਰਜਨ 6 (ਆਈਪੀਵੀ 6) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਆਈਪੀਵੀ 6 ਤਕਨਾਲੋਜੀ 2000 ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੈਸਟਿੰਗ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਵਪਾਰਕ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਵੰਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਅੱਜ ਇੰਟਰਨੈਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੇ ਇਹ ਦੋ ਸੰਸਕਰਣ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਹਨ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਰੇਕ ਸੰਸਕਰਣ ਪਤੇ ਦੇ ਫਾਰਮੈਟ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਈਪੀਵੀ 4 ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਾਰਨ, ਆਮ ਸ਼ਬਦ ਆਈਪੀ ਪਤਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਆਈਪੀਵੀ 4 ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਪਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਈਪੀਵੀ 4 ਅਤੇ ਆਈਪੀਵੀ 6 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਸਕਰਣ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਾੜਾ 1979 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸਟ੍ਰੀਮ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਨੂੰ ਵਰਜਨ 5 ਦੀ ਸਪੁਰਦਗੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਈਵੀਵੀ 5 ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
ਸਬ-ਨੈਟਵਰਕ
ਆਈਪੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਆਈਪੀਵੀ 4 ਅਤੇ ਆਈਪੀਵੀ 6 ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਬਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ, ਇੱਕ ਆਈਪੀ ਪਤੇ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਹਾਈ-ਆਰਡਰ ਬਿੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਟਵਰਕ ਪ੍ਰੀਫਿਕਸ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਬਿੱਟ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੈਸਟ ਫੀਲਡ, ਹੋਸਟ ਆਈਡੈਂਟੀਫਾਇਰ, ਜਾਂ ਇੰਟਰਫੇਸ ਆਈਡੈਂਟੀਫਾਇਰ (ਆਈਪੀਵੀ 6) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਸਟ ਨੰਬਰਿੰਗ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਬਨੈੱਟ ਮਾਸਕ ਜਾਂ ਸੀਆਈਡੀਆਰ ਸੰਕੇਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਆਈਪੀ ਪਤੇ ਨੂੰ ਨੈਟਵਰਕ ਅਤੇ ਹੋਸਟ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਈਪੀਵੀ 4 ਪਤਾ
right|thumb|300x300px|ਇੱਕ ਆਈਪੀਵੀ 4 ਪਤੇ ਦਾ ਬਿੰਦੂ-ਦਸ਼ਮਲਵ ਸੰਕੇਤ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਬਾਈਨਰੀ ਮੁੱਲ। ਇੱਕ ਆਈਪੀਵੀ 4 ਪਤੇ ਵਿੱਚ 32 ਬਿੱਟ ਦਾ ਆਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਤਾ ਸਪੇਸ ਨੂੰ 4294967296 (232) ਪਤਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਖਿਆ ਵਿਚੋਂ, ਕੁਝ ਪਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੇਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਨੈਟਵਰਕ (~ 18 ਮਿਲੀਅਨ ਪਤੇ) ਅਤੇ ਮਲਟੀਕਾਸਟ ਪਤੇ (0 270 ਮਿਲੀਅਨ ਪਤੇ)।
ਆਈਪੀਵੀ 4 ਪਤਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿੰਦੀ-ਦਸ਼ਮਲਵ ਸੰਕੇਤ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਦਸ਼ਮਲਵ ਅੰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ 0 ਤੋਂ 255 ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਿੰਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, 172.16.254.1। ਹਰ ਹਿੱਸਾ ਪਤੇ ਦੇ 8 ਬਿੱਟ (ਇੱਕ ਓਕਟੈਟ) ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤਕਨੀਕੀ ਲਿਖਤ ਦੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈਪੀਵੀ 4 ਐਡਰੈੱਸ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੈਕਸਾਡੈਸੀਮਲ, ਅਸ਼ਟਾਲ, ਜਾਂ ਬਾਈਨਰੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਬਨੈੱਟਿੰਗ ਇਤਿਹਾਸ
ਇੰਟਰਨੈਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, ਨੈਟਵਰਕ ਨੰਬਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਰਡਰ (ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੱਠ ਬਿੱਟ) ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ 256 ਨੈਟਵਰਕਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨਾਕਾਫੀ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਧੂ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿਕਸਤ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਨੰਬਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਨੈਟਵਰਕ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਸਨ। 1981 ਵਿਚ, ਕਲਾਸੀਫਲ ਨੈਟਵਰਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਨਿਰਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਕਲਾਸੀਫਲ ਨੈਟਵਰਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਨੈਟਵਰਕ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਅਤੇ ਵਧੀਆ-ਅਨਾਜ ਵਾਲੇ ਸਬਨਟਵਰਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ. ਇੱਕ ਆਈਪੀ ਪਤੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਓਕਟੈਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਬਿੱਟ ਪਤੇ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਤਿੰਨ ਕਲਾਸਾਂ (ਏ, ਬੀ ਅਤੇ ਸੀ) ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਯੂਨੀਕਾਸਟ ਸੰਬੋਧਨ ਲਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਕਲਾਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਨੈਟਵਰਕ ਦੀ ਪਛਾਣ ਪੂਰੇ ਪਤੇ ਦੇ ਸੀਮਾ ਹਿੱਸੇ ਓਕਟੈਟਸ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਹਰੇਕ ਕਲਾਸ ਨੇ ਨੈਟਵਰਕ ਪਛਾਣਕਰਤਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧੂ ਓਕਟੈਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਚ ਆਰਡਰ ਕਲਾਸਾਂ (ਬੀ ਅਤੇ ਸੀ) ਵਿੱਚ ਹੋਸਟਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਤ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੇਠ ਦਿੱਤੀ ਸਾਰਣੀ ਇਸ ਹੁਣ ਪੁਰਾਣੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਮਾਤੀ ਨੈਟਵਰਕ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਵਿਚ ਮਾਪ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ. ਐਡਰੈਸ ਸਪੇਸ ਦਾ ਕਲਾਸ ਸਿਸਟਮ 1993 ਵਿਚ ਕਲਾਸਲੈੱਸ ਇੰਟਰ-ਡੋਮੇਨ ਰੂਟਿੰਗ (ਸੀਆਈਡੀਆਰ) ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।ਸੀਆਈਡੀਆਰ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਅਗੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵੰਡ ਅਤੇ ਰਾਨਟਿੰਗ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਵੇਰੀਏਬਲ-ਲੰਬਾਈ ਸਬਨੈੱਟ ਮਾਸਕਿੰਗ (ਵੀਐਲਐਸਐਮ) 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਅੱਜ, ਜਮਾਤੀ ਨੈਟਵਰਕ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸੇ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਨੈਟਵਰਕ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਅਤੇ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੈੱਟਮਾਸਕ) ਦੇ ਡਿਫਾਲਟ ਕੌਂਫਿਗਰੇਸ਼ਨ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਅਤੇ ਨੈਟਵਰਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਰਗਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਸਕੋਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਪਤੇ
ਮੁਲੇ ਨੈਟਵਰਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਹੋਸਟਾਂ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰਾਂ ਲਈ ਗਲੋਬਲ ਐਂਡ-ਟੂ-ਐਂਡ ਕੁਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਰਾਦਾ ਸੀ ਕਿ ਆਈਪੀ ਪਤੇ ਗਲੋਬਲ ਵਿਲੱਖਣ ਹੋਣ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਨਿੱਜੀ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਪਤੇ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਜੋ ਸਿਰਫ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਟੀਸੀਪੀ / ਆਈਪੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਵਿਲੱਖਣ ਆਈਪੀ ਪਤੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਅੱਜ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ਤੇ ਨੈਟਵਰਕ ਐਡਰੈੱਸ ਟਰਾਂਸਲੇਸ਼ਨ (ਐਨਏਟੀ) ਨਾਲ ਇੰਟਰਨੈਟ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਨੈਟਵਰਕਸ ਲਈ ਆਈਪੀਵੀ 4 ਪਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਗੈਰ-ਓਵਰਲੈਪਿੰਗ ਰੇਂਜ ਰਾਖਵੇਂ ਹਨ। ਇਹ ਪਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਸੇ ਆਈਪੀ ਪਤੇ ਰਜਿਸਟਰੀ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਉਪਭੋਗਤਾ ਰਿਜ਼ਰਵਡ ਬਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਇੱਕ ਬਲਾਕ ਨੂੰ ਸਬਨੀਟਸ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ; ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਮ ਰਾਟਰ ਆਪਣੇ ਆਪ 192.168.0.055 (192.168.0.055 (192.168.0.0/24) ਦੁਆਰਾ 192.168.0.0 ਦੀ ਇੱਕ ਮੂਲ ਪਤਾ ਸੀਮਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਈਪੀਵੀ 6 ਪਤਾ
ਨਵੇਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਤਰ ਪਤੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਇੰਟਰਨੈਟ ਵਿਚ ਰੂਟਿੰਗ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸੀ ਸਬਨਟਵਰਕ ਰਾਟਿੰਗ ਪ੍ਰੀਫਿਕਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਇਕੱਠ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਕੇ. ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਰਾਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਟਿੰਗ ਟੇਬਲਾਂ ਦੀ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸੰਭਵ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵੰਡ 264 ਹੋਸਟਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਬਨੈੱਟ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੂਰੇ ਆਈਪੀਵੀ 4 ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੇ ਅਕਾਰ ਦਾ ਵਰਗ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਪੱਧਰਾਂ ਤੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਈਪੀਵੀ 6 ਨੈਟਵਰਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਪਤੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਨੁਪਾਤ ਛੋਟਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਵਾਂ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਐਡਰੈਸਿੰਗ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਖੰਡ ਦੀ ਉਪਲਬਧ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਬਾਹਰੀ ਨੈਟਵਰਕਸ ਤੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਐਡਰੈਸਿੰਗ ਅਗੇਤਰ ਤੋਂ. ਆਈਪੀਵੀ 6 ਵਿਚ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਆਟੋਮੈਟਿਕਲੀ ਸਾਰੇ ਨੈਟਵਰਕਸ ਦੇ ਰੂਟਿੰਗ ਪ੍ਰੀਫਿਕਸ ਨੂੰ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਕੀ ਗਲੋਬਲ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਜਾਂ ਰੂਟਿੰਗ ਪਾਲਸੀ ਬਦਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁੜ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਜਾਂ ਮੈਨੂਅਲ ਰੈਂਬਰਿੰਗ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ।
ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਈਪੀਵੀ 6 ਐਡਰੈੱਸ ਵੱਡੇ ਬਲਾਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਰੂਟਿੰਗ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪਤੇ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੀ ਆਈ ਡੀ ਆਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪਤੇ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਪਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਆਈਵੀਪੀ 4 ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਨੈਟਵਰਕਸ ਲਈ ਪਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਿਆਂ ਦੇ ਬਲਾਕ ਆਈਵੀਪੀ 6 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਆਈਪੀਵੀ 6 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਸਥਾਨਕ ਪਤਿਆਂ (ਯੂ ਐਲ ਏ) ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੂਟਿੰਗ ਪ੍ਰੀਫਿਕਸ ਐਫ਼ਸੀ 00 :: / 7 ਇਸ ਬਲਾਕ ਲਈ ਰਾਖਵੇਂ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਦੋ / 8 ਬਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 40-ਬਿੱਟ ਸੂਡੋਰੇਨਡੋਮ ਨੰਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਤੇ ਦੀ ਟੱਕਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਸਾਈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰਲ ਜਾਂ ਪੈਕਟ ਗਲਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੁ੍ੱਢਲੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੇ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਬਲਾਕ ਵਰਤਿਆ (ਐਫ਼ਈਸੀ00: :), ਡੱਬਡ ਸਾਈਟ-ਸਥਾਨਕ ਪਤੇ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਸਾਈਟ ਦਾ ਗਠਨ ਕਿਸ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਸਪਸ਼ਟ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਸੰਬੋਧਿਤ ਨੀਤੀ ਨੇ ਰੂਟਿੰਗ ਲਈ ਅਸਪਸ਼ਟਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਹ ਐਡਰੈੱਸ ਦੀ ਕਿਸਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਨਵੇਂ ਸਿਸਟਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਐਫ਼ਈ80 :: ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਤੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲਿੰਕ-ਲੋਕਲ ਪਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਜੁੜੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਇੰਟਰਫੇਸਾਂ ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਨੈਟਵਰਕ ਇੰਟਰਫੇਸ ਲਈ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਪਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਲਿੰਕ ਤੇ ਸਾਰੇ ਆਈਪੀਵੀ 6 ਹੋਸਟ ਵਿਚਕਾਰ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਆਈਪੀਵੀ 6 ਨੈਟਵਰਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਹੇਠਲੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੇਬਰ ਡਿਸਕਵਰੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਲਈ।
ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਲਿੰਕ-ਸਥਾਨਕ ਪਤੇ ਦੇ ਅਗੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਬਲਿਕ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਆਈਪੀ ਪਤਾ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ
ਆਈਪੀ ਪਤਾ ਇੱਕ ਹੋਸਟ ਨੂੰ ਆਰਜੀ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਹੋਸਟ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਜਾਂ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਥਿਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ. ਸਥਾਈ ਕੌਂਫਿਗਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਆਈਪੀ ਪਤੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਜਦੋਂ ਹਰ ਵਾਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਆਈਪੀ ਪਤਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੁੜ ਚਾਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਡਾਇਨਾਮਿਕਆਈਪੀ ਪਤੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡਾਇਨੈਮਿਕ ਆਈਪੀ ਪਤਾ ਡਾਇਨੈਮਿਕ ਹੋਸਟ ਕਨਫਿਗਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ (ਡੀ.ਐੱਚ.ਸੀ.ਪੀ.) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਨੈਟਵਰਕ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਡੀਐਚਸੀਪੀ ਅਕਸਰ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਹੈ ਇਹ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਦੇ ਹਰੇਕ ਉਪਕਰਣ ਨੂੰ ਖਾਸ ਸਥਿਰ ਪਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਬੋਝ ਤੋਂ ਪ੍ਰਹੇਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਿਵਾਈਸਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਤੇ ਸੀਮਿਤ ਪਤਾ ਸਪੇਸ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਖਾਸ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਆਨਲਾਈਨ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਆਈਪੀ ਕੌਨਫਿਗਰੇਸ਼ਨ ਆਧੁਨਿਕ ਡੈਸਕਟੌਪ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਤਾ ਡੀਐਚਸੀਪੀ ਇੱਕ ਲੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਆਦ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਲੀਜ਼ ਦੀ ਮਿਆਦ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਸਟ ਦੁਆਰਾ ਨਵੀਨੀਕਰਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਪਤਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਡਿਵਾਈਸ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਡੀਐਚਸੀਪੀ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਨੈਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸੇ ਹੀ ਆਈਪੀ ਪਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਸਟ ਨੂੰ (ਇਸ ਦੇ ਮੈਕ ਪਤੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ) ਦੁਬਾਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਮੈਕ ਐਡਰੈੱਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਖਾਸ ਆਈਪੀ ਪਤਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਕੇ ਡੀਐਚਸੀਪੀ ਨੂੰ ਕੌਂਫਿਗਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡੀਐਚਸੀਪੀ ਇਕਲੌਤੀ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਆਰਜੀ ਤੌਰ ਤੇ ਆਈਪੀ ਪਤਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੂਟਸਟਰੈਪ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਹੈ ਅਤੇ ਡੀਐਚਸੀਪੀ ਦਾ ਪੂਰਵ ਪ੍ਰੌਸੀਸਰ. ਡਾਇਲਅਪ ਅਤੇ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਡਬੈਂਡ ਨੈਟਵਰਕ ਪੁਆਇੰਟ-ਟੂ-ਪੌਇੰਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੀਆਂ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਐਡਰੈਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨੈਟਵਰਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਟਰ ਅਤੇ ਮੇਲ ਸਰਵ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਐਡਰੈਸਿੰਗ ਨਾਲ ਸੰਰਚਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਥਿਰ ਜਾਂ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਐਡਰੈਸ ਕੌਂਫਿਗਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਜਾਂ ਅਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਸਟੇਟਲੈਸ ਐਡਰੈੱਸ ਆਟੋਕਨਫਿਗਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਹੋਸਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਿੰਕ-ਲੋਕਲ ਐਡਰੈੱਸ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਟਿੱਕੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਆਈਪੀ ਪਤਾ
ਇੱਕ ਸਟਿੱਕੀ ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਆਈਪੀ ਪਤਾ ਇੱਕ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਕੇਬਲ ਅਤੇ ਡੀਐਸਐਲ ਇੰਟਰਨੈਟ ਐਕਸੈਸ ਗਾਹਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਈਪੀ ਪਤੇ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਘੱਟ ਹੀ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਪਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਡੀਐਚਸੀਪੀ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਡਮ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਧੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਚਾਲੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਪਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਲੰਬੇ ਅਰਸੇ ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੀਨੀਕਰਣ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਐਡਰੈਸ ਲੀਜ਼ ਦੀ ਅਗਲੀ ਮਿਆਦ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਮਾਡਮ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਚਾਲੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਕਸਰ ਉਹੀ ਆਈਪੀ ਪਤਾ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ.
ਪਤਾ ਆਟੋਕਨਫਿਗਰੇਸ਼ਨ
ਪਤਾ ਬਲਾਕ 169.254.0.0/16 ਆਈਪੀਵੀ 4 ਨੈਟਵਰਕ ਲਈ ਲਿੰਕ-ਲੋਕਲ ਐਡਰੈੱਸਿੰਗ ਦੀ ਖਾਸ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਆਈਪੀਵੀ 6 ਵਿੱਚ, ਹਰ ਇੰਟਰਫੇਸ, ਭਾਵੇਂ ਸਥਿਰ ਜਾਂ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਐਡਰੈੱਸ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਲਿੰਕ-ਲੋਕਲ ਐਡਰੈੱਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਬਲਾਕ ਫੀ 80 :: / 10 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਐਡਰੈਸ ਸਿਰਫ ਲਿੰਕ 'ਤੇ ਵੈਧ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਨੈਟਵਰਕ ਖੰਡ ਜਾਂ ਪੁਆਇੰਟ-ਟੂ-ਪੌਇੰਟ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਸਟ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਤੇ ਰੂਟਟੇਬਲ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ, ਨਿੱਜੀ ਪਤੇ ਵਾਂਗ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੈਕਟ ਦਾ ਸਰੋਤ ਜਾਂ ਮੰਜ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।
ਜਦੋਂ ਲਿੰਕ-ਲੋਕਲ ਆਈਪੀਵੀ 4 ਐਡਰੈੱਸ ਬਲਾਕ ਰਾਖਵਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਐਡਰੈਸ ਆਟੋਕਨਫਿਗਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਮਾਪਦੰਡ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸਨ. ਸ਼ਰਤ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾੱਫਟ ਨੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਆਈਪੀ ਐਡਰੈੱਸਿੰਗ (ਏਪੀਆਈਪੀਏ) ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਨਤਕ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੰਡੋਜ਼ 98 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਮਈ 2005 ਵਿੱਚ, ਆਈਈਟੀਐਫ ਨੇ ਇਸਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਮਿਆਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ।
ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ
ਇੱਕ ਆਈਪੀ ਪਤੇ ਲਈ ਟਕਰਾਓ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕੋ ਸਥਾਨਕ ਭੌਤਿਕ ਜਾਂ ਵਾਇਰਲੈਸ ਨੈਟਵਰਕ ਦੇ ਦੋ ਉਪਕਰਣ ਇਕੋ ਆਈਪੀ ਪਤਾ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਤੇ ਦੀ ਦੂਜੀ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦੀ ਆਈ ਪੀ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਆਈਪੀ ਪਤੇ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਆਈਪੀ ਪਤੇ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਗਲਤੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਜੇ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਇੱਕ ਉਪਕਰਣ ਲੈਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਡਿਫੌਲਟ ਗੇਟਵੇ ਪਹੁੰਚ ਹੈ ਤਾਂ ਲ਼ੈੱਨ ਸਾਰੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਲਈ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੂਟਿੰਗ
ਆਈਪੀ ਪਤੇ ਨੂੰ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਯੂਨੀਕਾਸਟ, ਮਲਟੀਕਾਸਟ, ਨਾਨਕਾਸਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਐਡਰੈਸਿੰਗ.
ਯੂਨੀਕਾਸਟ ਪਤਾ
ਇੱਕ ਆਈਪੀ ਪਤੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਯੂਨੀਕਾਸਟ ਪਤੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਆਈਵੀਵੀ 4 ਅਤੇ ਆਈਪੀਵੀ 6 ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭੇਜਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਕ ਯੂਨੀਕਾਸਟ ਪਤਾ ਇਕੋ ਡਿਵਾਈਸ ਜਾਂ ਹੋਸਟ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਕ ਡਿਵਾਈਸ ਜਾਂ ਹੋਸਟ ਵਿਚ ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੂਨੀਕਾਸਟ ਪਤੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕੋ ਹੀ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਮਲਟੀਪਲ ਯੂਨੀਕਾਸਟ ਪਤਿਆਂ 'ਤੇ ਭੇਜਣ ਲਈ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਇਕ ਵਾਰ ਸਾਰਾ ਡਾਟਾ ਭੇਜਿਆ ਜਾਏ।
ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਪਤਾ
ਬਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਇੱਕ ਪਤਾ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਭਾਵਤ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਈਪੀਵੀ 4 ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੈਟਵਰਕ ਪੈਕੇਟ ਨੂੰ ਕੈਪਚਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਤਾ 255.255.255.255 ਨੈਟਵਰਕ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਧੇਰੇ ਸੀਮਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਨੈਟਵਰਕ ਪ੍ਰੀਫਿਕਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ-ਹੋਸਟ ਪਤੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਟਿਕਾਣਾ ਪਤਾ 192.0.2.0/24 ਹੈ 192.0.2.255।
ਆਈਪੀਵੀ 6 ਬਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਪਤੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਲਟੀਕਾਸਟ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਆਲ-ਨੋਡ ਮਲਟੀਕਾਸਟ ਪਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਲਟੀਕਾਸਟ ਪਤਾ
ਇੱਕ ਮਲਟੀਕਾਸਟ ਪਤਾ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਈਪੀਵੀ 4 ਵਿੱਚ ਪਤੇ 224.0.0.0 ਤੋਂ 239.255.255.255 (ਪੁਰਾਣੇ ਕਲਾਸ ਡੀ ਪਤੇ) ਨੂੰ ਮਲਟੀਕਾਸਟ ਪਤਿਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਈਪੀਵੀ 6 ਪਤੇ ਬਲੌਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਲਟੀਕਾਸਟ ਲਈ ਅਗੇਤਰ ਐਫ਼ 00 :: / 8 ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਭੇਜਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਯੂਨੀਕਾਸਟ ਪਤੇ ਤੋਂ ਮਲਟੀਕਾਸਟ ਸਮੂਹ ਦੇ ਪਤੇ ਤੇ ਇੱਕ ਡੈਟਾਗ੍ਰਾਮ ਭੇਜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਚੋਲਗੀ ਵਾਲੇ ਰੂਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ (ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮਲਟੀਕਾਸਟ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਹਨ)।
ਐਨੀਕਾਸਟ ਪਤਾ
ਬਰਾਡਕਾਸਟ ਅਤੇ ਮਲਟੀਕਾਸਟ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਸਟ ਇਕ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੂਟਿੰਗ ਟੋਪੋਲੋਜੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਡੇਟਾ ਸਟ੍ਰੀਮ ਸਾਰੇ ਰੀਸੀਵਰਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਜਿਸਦਾ ਰਾਊਟਰ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੈ। ਐਨੀਕਾਸਟ ਪਤਾ ਆਈਪੀਵੀ 6 ਦੀ ਇੱਕ ਬਿਲਟ-ਇਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਆਈਪੀਵੀ 4 ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਸਟ ਪਤੇ ਨੂੰ ਬਾਰਡਰ ਗੇਟਵੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਨਾਲ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪਾਥ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਕਸਟਮ ਢੰਗ ਗਲੋਬਲ ਲੋਡ ਬੈਲਸਿੰਗ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਡ ਡੀਐਨਐਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਨਤਕ ਪਤਾ
ਇੱਕ ਸਰਵਜਨਕ ਆਈ ਪੀ ਪਤਾ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਰੂਟੇਬਲ ਯੂਨੀਕਾਸਟ ਆਈ ਪੀ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਤਲਬ ਕਿ ਇਹ ਪਤਾ ਨਿੱਜੀ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਰਐਫਸੀ 1918 ਦੁਆਰਾ ਰਿਜ਼ਰਵਡ, ਜਾਂ ਸਥਾਨਕ ਸਕੋਪ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਆਈਪੀਵੀ 6 ਪਤਾ ਫਾਰਮੈਟ ਜਾਂ ਸਾਈਟ-ਸਥਾਨਕ ਗੁੰਜਾਇਸ਼, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਲਿੰਕ-ਸਥਾਨਕ ਸੰਬੋਧਨ ਪਬਲਿਕ ਆਈ ਪੀ ਪਤੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗਲੋਬਲ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਹੋਸਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਫਾਇਰਵਾਲਿੰਗ
ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ, ਨੈਟਵਰਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਨੈਟਵਰਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਨਤਕ ਇੰਟਰਨੈਟ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਆਈਪੀ ਪੈਕੇਟ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੇ ਆਈਪੀ ਪਤਾ ਇੱਕ ਆਸਾਨ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨੂੰ ਆਈਪੀ ਪਤਾ ਬਲੌਕ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਰਵਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਬੇਨਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਚੁਣ ਕੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਢੰਗ ਹੈ। ਇਹ ਨੈਟਵਰਕ ਦੇ ਗੇਟਵੇ ਰਾਊਟਰ ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਫਾਇਰਵਾਲ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਜਾਜ਼ਤ ਯੋਗ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਦੇ ਆਈਪੀ ਪਤਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਡੇਟਾਬੇਸ ਕਾਲੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਵ੍ਹਾਈਟਲਿਸਟਸ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਤਾ ਅਨੁਵਾਦ
ਮਲਟੀਪਲ ਕਲਾਇੰਟ ਉਪਕਰਣ ਇੱਕ ਆਈਪੀ ਪਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਹੋਸਟਿੰਗ ਵੈੱਬ ਸਰਵਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਆਈਪੀਵੀ 4 ਨੈੱਟਵਰਕ ਪਤਾ ਟਰਾਂਸਲੇਟਰ (ਐਨਏਟੀ) ਜਾਂ ਪ੍ਰੌਕਸੀ ਸਰਵਰ ਕਲਾਇੰਟ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਇੱਕ ਵਿਚੋਲਾ ਏਜੰਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ IP ਪਤਾ ਇੱਕ ਬੇਨਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਰਵਰ ਤੋਂ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਮ ਅਭਿਆਸ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਨਏਟੀ ਨੂੰ ਮਾਸਕ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਐਨਏਟੀ ਦੇ ਸਿਰਫ "ਬਾਹਰਲੇ" ਇੰਟਰਫੇਸ (ਇੰਟਰਨੈਟ) ਲਈ ਇੱਕ ਇੰਟਰਨੈਟ-ਰੂਟੇਬਲ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਨੈਟ ਡਿਵਾਈਸ ਵੱਡੇ, ਪਬਲਿਕ ਨੈਟਵਰਕ ਦੇ ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਟੀਸੀਪੀ ਜਾਂ ਯੂਡੀਪੀ ਪੋਰਟ ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਕੀਤੇ ਨੈਟਵਰਕ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਤੇ ਤੇ ਮੈਪ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਨੈਟਵਰਕਸ ਵਿੱਚ, ਐਨਏਟੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਗੇਟਵੇ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ, ਰਾਊਟਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਆਈਪੀ ਪਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਾਊਟਰ ਦੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਦੇ ਬਾਹਰੀ ਇੰਟਰਫੇਸ ਤੇ ਇੱਕ ਪਬਲਿਕ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਆਈਪੀ ਪਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਦਾਨ ਸੰਦ
ਕੰਪਿਊਟਰ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਨੈਟਵਰਕ ਇੰਟਰਫੇਸਾਂ ਅਤੇ ਪਤਾ ਕੌਂਫਿਗਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਨਿਦਾਨ ਸਾਧਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾੱਫਟ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਕਮਾਂਡ-ਲਾਈਨ ਇੰਟਰਫੇਸ ਟੂਲਜ਼ ਆਈਪਨਫਿਗ ਅਤੇ ਨੇਤਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਨਿਕਸ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਟੋਕਨਫਿਗਰੇਸ਼ਨ, ਰੂਟ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਈਪੀ ਪਤਾ
ਸੋਲਰਿਸ (ਸੰਚਾਲਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ)
ਸੋਲਰਿਸ ਯੂਨਿਕਸ ਅਧਾਰਿਤ ਸੰਚਾਲਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਨ ਮਾਈਤਕਰੋਸਿਸਟਮਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 1993 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਨ-ਓ.ਐੱਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲਈ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ 2010 ਵਿੱਚ ਓਰਾਕਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਓਰਾਕਲ ਵੱਲੋਂ ਸਨ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸਦਾ ਨਾਂਅ ਬਦਲ ਕੇ ਓਰਾਕਲ ਸੋਲਰਿਸ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੁਮੋਨਾ ਸਿਨਹਾ
ਕੈਰੀਅਰ
1990 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਦੇ ਬੈਸਟ ਯੰਗ ਕਵੀ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2001 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਮ-ਫਿਲ ਅਤੇ ਸੋਰਬਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਾਹਿਤ ਹੈ। 2008 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਨਾਵਲ ਫੈਨਟੇਤਰ ਸੁਰ ਐਲ ਅਮੀਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਬਕਾ ਪਤੀ, ਲੇਖਕ ਲਿਓਨਲ ਰੇ ਨਾਲ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸੰਗ੍ਰਿਹਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ]2011 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਵਲ, ਅਸੋਮੋਂਸ ਲੈਸ ਪਵੇਵਰ, ਐਡੀਸ਼ਨਜ਼ ਡੇ ਐਲ ਓਲੀਵੀਅਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਉਹ 2011 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਕਸ ਵਾਲਿਰੀ-ਲਰਬਾਡ 2012, ਪ੍ਰਿਕਸ ਪੋਪਲੀਸਟੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲੈਟ੍ਰਟਰਪਰਿਵਸ HKW (2016), ਪ੍ਰਿਕਸ ਰਿਆਉਦੋਟ ਦੀ ਛੋਟੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਇਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ, ਪ੍ਰੈਜੀਵ ਕਵਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਚਾਰਲਸ ਬੌਡੇਲੇਅਰ ਅਸੋਮੋਂਸ ਲੇਸ ਪੌਰਵੇਸ! ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ / ਨਾਨਾਕ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਨਹਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਮਾਨਤਾ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ, ਦੁਨਿਆਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਨਾਵਲ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਤੌਰ `ਤੇ ਪਛਾਣ, ਗ਼ੁਲਾਮੀ, ਲਿਖਣ, ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚਾਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੇ ਨੋਟਰੇ ਡੈਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ, ਐਲਿਸਨ ਚਾਵਲ, ਐਨੀ-ਮੈਰੀ ਪਿਕਾਰਡ ਦੁਆਰਾ ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਅਮਰੀਕਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਤੀਸਰੇਂਦਰ ਚੰਦਾ ਦੁਆਰਾ ਇੰਸਟ੍ਰੂਟੂਟ ਕੌਮੀ ਡੈਸ ਲਾਗੇਸ ਅਤੇ ਸਿਵਲਿਜ਼ਿਟੀਜ਼ਾਂ ਵਿਖੇ.ਜਨਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਨਾਵਲ ਕਲਕੱਤੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਮਾਨਾ ਸਿਨਹਾ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਹਿੰਸਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਪ੍ਰਿਕਸ ਡੂ ਰੋਮਨ ਡੀ ਲਾ ਸੋਸਤੇਤ ਡੇ ਗੈਨਜ਼ ਡੇ ਲੈਟਰਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਅਕਸ ਡੂ ਰੇਨੋਨੇਮੈਂਟ ਡੀ ਲਾ ਲੰਗੂ ਅਤੇ ਡੀ ਲੇਟਰੀਫ੍ਰੈਂਚ ਫ੍ਰੈਂਸੀਜ਼ ਡੇ ਐਲਐਕੈਡੈਮੀ ਫ੍ਰੈਂਚਾਈਜ਼।
ਉਸ ਦਾ ਚੌਥਾ ਨਾਵਲ "ਅਪੈਟਾਈਡ" / ਸਟੇਟਲੈੱਸ, ਜਨਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਦੋ ਬੰਗਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੈਰੇਲ ਪੋਰਟਲ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਬਗ਼ਾਵਤ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਸਿਕ ਦੁਚਿੱਤਾ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ; ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਹੋਰ, ਚਾਰਲੀ ਹਬੀਡੋ ਦੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਨਸਲਵਾਦ ਹੈ। ਸੁਮੋਨਾ ਸਿਨਹਾ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਜਰਮਨ, ਇਤਾਲਵੀ ਅਤੇ ਹੰਗਰਿਅਨ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਕੰਮ
ਫੇਨੇਟਰ ਸਰ ਐਲ ਅਮੀਮੇ; 2008, ਐਡੀਸ਼ਨਜ਼ ਡੀ ਲਾ ਫਰਕ
ਅੱਸੋਂਮੌਂਸ ਲੇਸ ਪਾਵੇਸ 2011, ਐਡੀਸ਼ਨਜ਼ ਡੀ ਐਲ ਓਲਵੀਅਰ
ਕਲਕੱਤਾ, 2014; ਐਡੀਸ਼ਨਜ਼ ਡੀ ਐਲ ਓਲਵੀਅਰ
ਅਵਾਰਡ
2012: ਪ੍ਰਿੰਸ ਵਾਲਿਰੀ-ਲਰਬਾਡ
2011: ਪ੍ਰਿਕਸ ਯੂਜੀਨ ਡੈਬਿਟ ਡੂ ਰੋਮਨ ਲੋਕਲਿਸਟ
2014: ਪ੍ਰਿਕਸ ਡੂ ਰਾਈਂਨਮੈਂਟ ਡੀ ਲਾ ਲੰਗੂ ਅਤੇ ਡੀ ਲੇਟਰੀਫੈਂਸੀ ਫ੍ਰੈਂਸੀਜ ਡੇ ਐਲਏ ਅਕੈਡਮੀ ਫਰਾਂਸੀਜ
2016: ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੇਖਕ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973
ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਕੰਪਨੀ
ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਕੰਪਨੀ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਉਲਟ, ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅੰਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ "ਨਿੱਜੀ" ਮਲਕੀਅਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਇਕਾਈ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ LLC, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੀਮਿਤ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਆਸਟਰੀਆ ਵਿੱਚ GmbH, ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ société à responsabilité limitée, ਅਤੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ sociedad de responsabilidad limitada ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਕੰਪਨੀ ਹੋਣ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੀਮਤ ਦੇਣਦਾਰੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ੇਅਰ ਸਿਰਫ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ
ਪ੍ਰਾਣ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ (15 ਅਗਸਤ, 1938 - 6 ਅਗਸਤ, 2014), ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਮਿਕ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1960 ਵਿੱਚ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਚਾਚਾ ਚੌਧਰੀ (1971) ਅਤੇ ਸਾਬੂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲੋਟਪੋਟ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ
ਪ੍ਰਾਣ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਗਸਤ 1938 ਨੂੰ ਸਾਂਝੇ ਪੰਜਾਬ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ 1960 ਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਅਖਬਾਰ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਕਾਰਟੂਨ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2001 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਵੱਲੋਂ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਐਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ 1995 ਵਿੱਚ ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ ਰਿਕਾਰਡਸ ਚ ਵੀ ਆਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ
ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਸਟਮ
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ, ਇੱਕ ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਸਟਮ ਭੌਤਿਕੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਾਸਤੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦੀ ਹਰੇਕ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅੱਖੋਂ ਓਹਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਨਿਮਨ-ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵੈਕਟਰ ਕਿਸੇ ਉੱਚ ਜਟਿਲਤਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੁਆਂਟਮ ਕੋਹਰੰਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ, ਸਿਸਟਮ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੀਆਂ ਸੂਖਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕਿਸੇ ਪੈਂਡੂਲਮ ਬੌਬ ਦੀ ਔਸਤ), ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਸਬੰਧਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੇਂਡੂਲਮ ਦੀਆਂ ਥਰਮਲ ਕੰਪਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਲਾਸੀਕਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਪ੍ਰੋ. ਰਵੇਲ ਸਿੰਘ
'''ਪ੍ਰੋ. ਰਵੇਲ ਸਿੰਘ''' ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਮੈਂਬਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਜ਼ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦਾ ਕਨਵੀਨਰ ਵੀ ਹੈ। ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਬੋਰਡ 'ਤੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ 14 ਸਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਰਾਡਕਾਸਟਰ ਵੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਰਨਲ "ਸਮਦਰਸ਼ੀ" ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਉਹ ਕਈ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ  ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਅਧਿਐਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਸੁਮੇਲ ਹੈ।
ਰਸਾਲੇ
ਸਾਲ 2000 ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ "ਸਮਦਰਸ਼ੀ" ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਲੀ
right|thumb|Fagus sylvatica ਕਲੀ ਬਾਟਨੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕਲੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਵਿਕਸਿਤ ਜਾਂ ਭਰੂਣ ਟੂਸੇ ਨੂੰ ਕਲੀ (bud) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਪੱਤੇ ਦੇ ਐਕਸਲ (axil) ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਤਣੇ ਦੀ ਧੁਰ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਉੱਗਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਬਣੀ, ਇੱਕ ਕਲੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੁਪਤ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ ਤੁਰਤ ਲਗਰ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਫੁੱਲ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਵੀਂ ਟਾਹਣੀ।  ਇਹ ਪਦ, ਜ਼ੂਆਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਤੇ ਫੁੱਟੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਹੁੰਦੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਉੱਡਦੀ ਉੱਡਦੀ ਝਾਤ
right|thumb|250x250px| ਹਲਸੀਆ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਫੁੱਲਦਾਰ ਕਲੀ
ਕਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
right|thumb|270x270px|ਬੂਟਾ ਕਲੀਆਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ right|thumb|270x270px| [[ਅੰਜੀਰ|Ficus carica ਟਰਮੀਨਲ, ਬਨਸਪਤੀ ਕਲੀ]]
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਚੁੰਗਾ
ਚੁੰਗਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਟੱਪਾ
ਟੱਪਾ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵੰਨਗੀ ਹੈ। ਇਹ ਢੋਲਕੀ ਨਾਲ ਗਿੱਧੇ ਜਾਂ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਕਹਿਰੀ ਤੁਕ ਵਾਲਾ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਟੱਪੇ
ਤੂੰ ਕਿਹੜਿਆਂ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਲ੍ਹੇਂ, ਮੈਂ ਕੀ ਜਾਣਾ ਤੇਰੀ ਸਾਰ ਨੂੰ।
ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਦੀ ਮੈਲ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਫਿਰੇਂ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ।
ਕਿੱਥੋਂ ਭਾਲਦੈਂ ਬਜੌਰ ਦੀਆਂ ਦਾਖਾਂ, ਕਿੱਕਰਾਂ ਦੇ ਬੀਜ, ਬੀਜ ਕੇ।
ਜਿਹੜੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਮਰਾਂਗੇ ਨਾਲ ਤੇਰੇ, ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਦਾਨ ਭੱਜ ਗਏ।
ਜਿਹੜੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਰਹਾਂਗੇ ਦੁੱਧ ਬਣ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਨਾਲੋਂ ਪੈਗੇ ਪਤਲੇ।
ਉੱਥੇ ਅਮਲਾਂ ਦੇ ਹੋਣਗੇ ਨਿਬੇੜੇ, ਜਾਤ ਕਿਸੇ ਪੁੱਛਣੀ ਨਹੀਂ।
ਗੋਰੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਾ ਪੁੱਛਦਾ, ਮੁੱਲ ਪੈਂਦੇ ਅਕਲਾਂ ਦੇ।
ਤੇਰੀ ਹਾੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਵਕੀਲਾਂ ਖਾਧਾ, ਸਾਉਣੀ ਤੇਰੀ ਸ਼ਾਹਾਂ ਲੁੱਟ ਲਈ।
ਉੱਚਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅੰਬਰ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਰੋਹੀਆਂ 'ਚ ਹਾਅੜ ਬੋਲਿਆ।
ਗਿੱਧਿਆਂ 'ਚ ਨੱਚਦੀ ਦਾ, ਤੇਰਾ ਦੇਵੇ ਰੂਪ ਦੁਹਾਈਆਂ।
ਨਿੰਮ ਦੇ ਸੰਦੂਖ ਵਾਲੀਏ, ਕਿਹੜੇ ਪਿੰਡ ਮੁਕਲਾਵੇ ਜਾਣਾ।
ਚਰਖੇ ਦੀ ਘੂਕ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋਗੀ ਉੱਤਰ ਪਹਾੜੋਂ ਆਇਆ।
ਭੈਣਾਂ ਵਰਗਾ ਸਾਕ ਨਾ ਕੋਈ, ਟੁੱਟ ਕੇ ਨਾ ਬਹਿਜੀਂ ਵੀਰਨਾ।
ਕਾਲੀ ਡਾਂਗ ਮੇਰੇ ਵੀਰ ਦੀ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਜਦੀ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗੂੰ ਗੱਜਦੀ।
ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਧਣੀਏ ਦਾ ਬੂਟਾ, ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਲੈਣ ਵਾਸ਼ਨਾ।
ਮਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤ ਐਂ ਮਿਲਦੇ, ਜਿਉਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਵੇਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ।
ਪੁੱਤ ਵੀਰ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਮੇਰਾ, ਭੂਆ ਕਹਿ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦਾ।
ਤਿੰਨ ਰੰਗ ਨਹੀਉਂ ਲੱਭਣੇ, ਹੁਸਨ, ਜੁਆਨੀ, ਮਾਪੇ।
ਨਹੀਉਂ ਲੱਭਣੇ ਲਾਲ ਗੁਆਚੇ, ਮਿੱਟੀ ਨਾ ਫਰੋਲ ਜੋਗੀਆ।
ਕਿਹੜੇ ਹੌਸਲੇ ਲੰਬਾ ਤੰਦ ਪਾਵਾਂ, ਪੁੱਤ ਤੇਰਾ ਵੈਲੀ ਸੱਸੀਏ।
ਕੱਟ ਦੇ ਫਰੰਗੀਆਂ ਨਾਮਾ, ਇੱਕੋ ਪੁੱਤ ਮੇਰੀ ਸੱਸ ਦਾ।
ਹਾੜ੍ਹੀ ਵਢੂੰਗੀ ਬਰੋਬਰ ਤੇਰੇ, ਦਾਤੀ ਨੂੰ ਲਵਾ ਦੇ ਘੁੰਗਰੂ।
ਸੱਸਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਕੂੜ ਦੀ ਮਾਂ ਏਂ।
ਜੱਗ ਜੀਉਣ ਵੱਡੀਆਂ ਭਰਜਾਈਆਂ, ਪਾਣੀ ਮੰਗਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇਂਦੀਆਂ।
ਮੁੰਡੇ ਮਰਗੇ ਕਮਾਈਆਂ ਕਰਦੇ, ਲੱਛੀ ਤੇਰੇ ਬੰਦ ਨਾ ਬਣੇ।
ਪਾਣੀ ਡੋਲ੍ਹਗੀ ਝਾਂਜਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਕੈਂਠੇ ਵਾਲਾ ਤਿਲ੍ਹਕ ਗਿਆ।
ਕਾਲੇ ਖੰਭ ਨੇ ਕਾਵਾਂ ਦੇ ਧੀਆਂ ਪ੍ਰਦੇਸ ਗਈਆਂ ਧੰਨ ਜਿਗਰੇ ਮਾਵਾਂ ਦੇ।
ਸੋਟੀ ਦੇ ਬੰਦ ਕਾਲੇ ਆਖੀਂ ਮੇਰੇ ਮਾਹੀਏ ਨੂੰ ਲੱਗੀ ਯਾਰੀ ਦੀ ਲੱਜ ਪਾਲੇ।
ਪੈਸੇ ਦੀ ਚਾਹ ਪੀਤੀ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦੜੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ 'ਚ ਤਬਾਹ ਕੀਤੀ।
ਚਿੜੀਆਂ ਵੇ ਬਾਰ ਦੀਆਂ ਰੱਜ ਕੇ ਨਾ ਦੇਖੀਆਂ ਵੇ ਅੱਖਾਂ ਸਾਂਵਲੇ ਯਾਰ ਦੀਆਂ।
ਇਹ ਕੀ ਖੇਡ ਹੈ ਨਸੀਬਾਂ ਦੀ ਧੱਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਗਿਉਂ ਕੁੜੀ ਤੱਕ ਕੇ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੀ।
ਪਾਣੀ ਦੇ ਜਾ ਤਿਹਾਇਆਂ ਨੂੰ ਭੌਰੇ ਵਾਂਗ ਉੱਡ ਤੂੰ ਗਿਉਂ ਤੱਕ ਫੁੱਲ ਕੁਮਲਾਇਆਂ ਨੂੰ।
ਕਟੋਰਾ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤੇਰੀ ਵੇ ਜੁਦਾਈ ਸੱਜਣਾ ਜਿਵੇਂ ਝੂਟਾ ਫਾਂਸੀ ਦਾ।
ਦੋ ਕਪੜੇ ਸਿਲੇ ਹੋਏ ਨੇ ਬਾਹਰੋਂ ਭਾਵੇਂ ਰੁੱਸੇ ਹੋਏ ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦਿਲ ਤਾਂ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਨੇ।
ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੋਨਾ ਵੇ ਇਕ ਪਲ ਕੀ ਹੱਸਿਆ ਪਿਆ ਉਮਰਾਂ ਦਾ ਰੋਣਾ ਵੇ।
ਖੂਹੇ ਤੇ ਆ ਮਾਹੀਆ ਨਾਲੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰ ਜਾਹ ਨਾਲੇ ਘੜਾ ਵੇ ਚੁਕਾ ਮਾਹੀਆ।
ਸੜਕੇ ਤੇ ਰੁੜ੍ਹ ਵੱਟਿਆ ਜਿਹਨਾਂ ਯਾਰੀ ਨਹੀਉਂ ਲਾਈ ਉਹਨਾਂ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਕੀ ਖੱਟਿਆ।
ਪਈ ਰਾਤ ਨਾ ਹਾਲਾਂ ਵੇ ਵਿੱਚੋਂ ਤੇਰੀ ਸੁਖ ਮੰਗਦੀ ਕੱਢਾਂ ਉਤੋਂ ਉਤੋਂ ਗਾਲਾਂ ਵੇ।
ਮੈਂ ਖੜੀ ਆਂ ਬਨੇਰੇ ਤੇ ਬੁੱਤ ਮੇਰਾ ਏਥੇ ਵਸਦਾ ਰੂਹ ਮਾਹੀਏ ਦੇ ਡੇਰੇ ਤੇ।
ਮੰਦੇ ਹਾਲ ਬੀਮਾਰਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਕੇ ਦੇ ਵਹਿਣ ਅੰਦਰ ਬੇੜੇ ਡੁਬ ਗਏ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ।
ਲੀਰਾਂ ਲਮਕਣ ਸੂਟ ਦੀਆਂ ਮੈਂ ਪਈ ਰੋਂਵਦੀ ਚੰਨਾਂ ਸਹੀਆਂ ਪੀਂਘਾਂ ਝੂਟਦੀਆਂ।
ਨਾਂ ਤੇਰਾ ਲੀਤਾ ਈ ਸਚ ਦੱਸ ਤੂੰ ਮਾਹੀਆ ਕਦੀ ਯਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਈ।
ਬੋਲਣ ਦੀ ਥਾਂ ਕੋਈ ਨਾ ਜਿਹੜਾ ਸਾਨੂੰ ਲਾ ਵੇ ਦਿੱਤਾ ਇਸ ਰੋਗ ਦਾ ਨਾਂ ਕੋਈ ਨਾ।
ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਏ ਫਾਂਡੇ ਦਾ ਭਿੱਜ ਗਈ ਬਾਹਰ ਖੜੀ ਬੂਹਾ ਖੋਲ੍ਹ ਬਰਾਂਡੇ ਦਾ।
ਚਿੱਠੀ ਮਾਹੀਏ ਨੂੰ ਪਾਉਣੀ ਏਂ ਸੌਖੀ ਏ ਲਾਉਣੀ ਚੰਨਾਂ ਔਖੀ ਤੋੜ ਨਿਭਾਉਣੀ ਏਂ।
ਦੋ ਫੁੱਲ ਕੁਮਲਾਏ ਹੋਏ ਨੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਬਟਣ ਚੰਗੇ, ਜਿਹੜੇ ਹਿਕ ਨਾਲ ਲਾਏ ਹੋਏ ਨੇ।
ਹੋਇਆ ਗਲ ਗਲ ਪਾਣੀ ਏਂ ਅਜੇ ਤਕ ਤੂੰ ਮਾਹੀਆ ਸਾਡੀ ਕਦਰ ਨਾ ਜਾਣੀ ਏਂ।
ਗਲ ਗਾਨੀ ਪਾਈ ਰੱਖੀਏ ਜੀਹਦੇ ਨਾਲ ਦਿਲ ਲਾਈਏ ਸਦਾ ਦਿਲ ਨਾਲ ਲਾਈ ਰੱਖੀਏ।
ਮੌਜਾਂ ਪਿਆ ਜਗ ਮਾਣੇ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨੌਕਰ ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਰੱਬ ਜਾਣੇ।
ਗੱਡੀ ਚਲਦੀ ਏ ਤਾਰਾਂ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਮਾਹੀਆਂ ਨਿੱਤ ਮਿਲਦਾ ਹੁਣ ਮਿਲਦਾ ਕਰਾਰਾਂ 'ਤੇ।
ਦੋ ਪੱਤਰ ਅਨਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਡਾ ਦੁਖ ਸੁਣ ਮਾਹੀਆ ਰੋਂਦੇ ਪੱਥਰ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ।
ਫੁੱਲਾ ਵੇ ਗੁਲਾਬ ਦਿਆ ਕਿੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਸਾਂਭ ਰੱਖਾਂ ਮੇਰੇ ਮਾਹੀਏ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਦਿਆ।
ਕਿੱਥੇ ਟੁੱਟੀਆਂ ਮਿਲਣ ਪਈਆਂ ਜਦੋਂ ਦਾ ਤੂੰ ਗਿਆ ਸੱਜਣਾ ਕੰਧਾਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਹਿਲਣ ਪਈਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਟੇਡ ਟਰਨਰ
ਰਾਬਰਟ ਐਡਵਰਡ ਟੇਡ ਟਰਨਰ ਤੀਜਾ (ਜਨਮ 19 ਨਵੰਬਰ 1938) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮੀਡੀਆ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ-ਸੇਵੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲੇ 24-ਘੰਟੇ ਕੇਬਲ ਖਬਰ ਚੈਨਲ, ਕੇਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਨੈਟਵਰਕ (ਸੀ ਐਨ ਐਨ) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪਰਉਪਕਾਰਵਾਦੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਸਹਾਇਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਭਲਾਈ ਜਿਸ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ। ਟਰਨਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਫਾਊਡੇਸ਼ਨ, ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 2001 ਵਿੱਚ, ਟਰਨਰ ਨੇ ਯੂਐਸ ਸੈਨੇਟਰ ਸੈਮ ਨਨ ਨਾਲ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਥਰੈੱਟ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।