cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਜ਼ਿਨੇਦਨ ਜ਼ਿਦਾਨ
ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ
ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜ਼ੀਡਨੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੀਅਲ ਮੈਡੀਰੀਡ ਵੈਟਰਨਜ਼ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਫੁਟਲ ਮੈਚ ਵੀ ਖੇਡੇ ਹਨ। ਜੂਨ 2008 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿਚ, ਜ਼ੀਡਨੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਕੋਲ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਤਤਕਾਲੀ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
1 ਜੂਨ 2009 ਨੂੰ, ਫਲੈਲੀਨੇਟੀਨੋ ਪੇਰੇਜ਼ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਰੀਅਲ ਮੈਡਰਿਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਦੀਨ ਨੂੰ ਕਲੱਬ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ, ਜਨਰਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜੋਰਜ ਵਾਲਡੇਨੋ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਮਿਗੂਏਲ ਪਰਸ਼ਾਜ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਲੱਬ ਦੇ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਸਨ। 2010 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਜ਼ਿਦਨੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਕੋਚਿੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਨੋਟਸ ਅਤੇ ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨਹਿਰ
thumb|ਗਿੱਦੜਾਬਾਹਾ (ਪੰਜਾਬ) ਨੇੜੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਨਜ਼ਾਰਾਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨਹਿਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵਡੀ ਨਹਿਰ ਪਰਿਯੋਜਨਾ ਹੈ,ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਥਾਰ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਅਤੇ ਸਿੰਜਾਈ ਲਈ ਪਾਣੀ ਮੁਹੱਇਆ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹਦਾ ਨਾਂਅ ਰਾਜਸਥਾਨ ਨਹਿਰ ਸੀ।
ਸਰੋਤ
ਇਸ ਨਹਿਰ ਦਾ ਸਰੋਤ ਸਤਲੁਜ ਅਤੇ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਹਿਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰੀਕੇ ਪੱਤਣ ਨਾਂਅ ਦੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਕੱਢੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦਰਿਆ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਲਾਭ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ
ਇਸ ਨਹਿਰ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀਗੰਗਾਨਗਰ,ਬੀਕਾਨੇਰ,ਚੁਰੂ,ਨਾਗੌਰ,ਜੋਧਪੁਰ,ਜੈਸਲਮੇਰ,ਬਾੜਮੇਰ ਅਤੇ ਜਾਲੋਰ ਜਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਿੰਜਾਈ ਲਈ ਪਾਣੀ ਪੰਹੁਚਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਾਰੂਥਲੀਕਰਣ ਨੂੰ ਠੱਲ
thumb|ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਬੀਕਨੇਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ [[ਥਾਰ ਦੇ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੋਈ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨਹਿਰ]] ਵਧਦੇ ਮਾਰੂਥਲੀਕਰਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ ਨਹਿਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਅਤੇ ਨੇੜਲੀ ਜਮੀਨ ਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਜਿਵੇਂ Dalbergia sissoo, Eucalyptus terticornis, Eucalyptus camaldulensis, Morus alba, Tecomella undulata, Acacia tortilis, Azadirachta indica, Albizia lebbeck, Cassia fistula, Popular ciliata, Melia azedarch, and Acacia nilotica ਲਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਕਿੱਕਰ,ਸਰ੍ਹੀਂ,ਅਮਲਤਾਸ,ਨਿੰਮ ਅਤੇ ਰੋਹਿੜਾ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ।
ਥੋਨਾਕਲ ਗੋਪੀ
ਥੋਨਾਕਲ ਗੋਪੀ' (ਜਨਮ 24 ਮਈ 1988) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੀਟ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮੈਰਾਥਨ ਦੌੜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ 2016 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਰਾਥਨ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਮੈਰਾਥਨ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 2:15:25 ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੈ ਕੇ 25ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਥੋਨਾਕਲ ਗੋਪੀ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਸਰ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖਿਡਾਰੀ
ਵੀ ਵੀ ਗਿਰੀ
ਵਰਾਹਗਿਰੀ ਵੇਂਕਟ ਗਿਰੀ ਜਾਂ ਵੀ ਵੀ ਗਿਰੀ (10 ਅਗਸਤ 1894 - 23 ਜੂਨ 1980) ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੌਥੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਹਮਪੁਰ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਮੰਗਦੇ ਸਫ਼ੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1894
ਮਿੰਗਸ਼ਾਨ ਸਰੋਵਰ
ਮਿੰਗਸ਼ਾਨ ਸਰੋਵਰ  ਮਾਚੇਂਗ, ਹੁਬੇਈ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ  ਹੈ, ਜੋ ਜੂਸ਼ੂਈ ਨਦੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ, ਬੈਗੁਓ ਨਦੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਮਿੰਗਸ਼ਾਨ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 1 ਅਕਤੂਬਰ 1957 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੂਨ 1959 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਡੈਮ ਮਜਬੂਤ ਕੰਕਰੀਟ ਇੰਟਰਲਾਕਿੰਗ ਪਾਈਪ ਕਾਲਮਾਂ ਨਾਲ ਅਭੇਦ ਸੀ। ਹੁਬੇਈ ਸੂਬਾਈ ਜਲ ਸਰੋਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਤਾਓ ਸ਼ੁਜ਼ੇਂਗ ਦੁਆਰਾ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੀਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਜਲ ਸਰੋਵਰ  ਦੇ ਡੈਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਝੂ ਐਨਲਾਈ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਲ ਸਰੋਵਰ  ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਥਾਨ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ।
ਮਿੰਗਸ਼ਾਨ ਜਲ ਸਰੋਵਰ, 182 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਬੇਸਿਨ ਖੇਤਰ ਅਤੇ 169 ਮਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲਾ, ਚੀਨ ਦੇ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ।
2010 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਨੇਟੀਜ਼ਨ ਨੇ ਗੂਗਲ ਨਕਸ਼ੇ ' ਤੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਮਿਨਸ਼ਾਨ ਸਰੋਵਰ ਇੱਕ "ਵੱਡੇ ਅਜਗਰ " ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚੀਨੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਚਿੰਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸੋਨਾਲੀ ਬੇਂਦਰੇ
ਸੋਨਾਲੀ ਬੇਂਦਰੇ' (ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1975 ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਤੇਲੁਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਸਨੇ ਕਈ ਤਮਿਲ਼, ਮਰਾਠੀ,ਕੰਨੜ ਫਿਲਮਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਉਸ ਨੇ ਹੋਸਟਿੰਗ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਟੀ ਵੀ ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਸਟਿੰਗ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੋਨੀ ਚੈਨਲ ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਇੰਡੀਅਨ ਆਈਡਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੱਜ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਵਜੋ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਫਿਲਮ ਫੇਅਰ ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸ਼ੋਅ ਇੰਡੀਆ ਬੈਸਟ ਡਰਾਮੇਬਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੱਜ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਹੈ।
ਬੇਂਦਰੇ ਨੇ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਕੀਤੇ ਅਤੇ 1994 ਵਿੱਚ 'ਆਗ' ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਐਕਸ਼ਨ ਰੋਮਾਂਸ 'ਦਿਲਜਲੇ' (1996) ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ। ਉਹ 'ਮੇਜਰ ਸਾਬ' (1998), ਜ਼ਖਮ (1998), ਸਰਫਰੋਸ਼ (1999), ਹਮ ਸਾਥ-ਸਾਥ ਹੈਂ (1999), ਹਮਾਰਾ ਦਿਲ ਆਪਕੇ ਪਾਸ ਹੈ (2000) ਅਤੇ ਕਲ ਹੋ ਨਾ ਹੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ। ਹੋਰ ਸਫਲਤਾ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਕਦਲਾਰ ਧੀਨਮ (1999) ਅਤੇ ਕੰਨੋਡੂ ਕਨਬਥੇਲਮ (1999), ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਪ੍ਰੀਥਸੇ (2000), ਤੇਲਗੂ ਰੋਮਾਂਸ ਮੁਰਾਰੀ (2001), ਇੰਦਰਾ (2002), ਖੜਗਮ (2002) ਅਤੇ ਮਨਮਧੁਡੂ (2002), ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ ਅਨਾਹਤ (2003)।
ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ (1994-1995)
ਬੇਂਦਰੇ ਸਟਾਰ ਡਸਟ ਟੈਲੇਂਟ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਹੇਲ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ 'ਰਾਮ' ਨਾਮ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਣੀ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਗ (1994) ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਲ ਦੇ ਲਕਸ ਨਿਊ ਫੇਸ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੋਨਹਾਰ ਨਿਊਕਮਰ ਲਈ ਸਟਾਰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ।  1994 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨਾਰਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਦੇ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਡੈਬਿਊ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1995 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੁਮਾ ਹੁਮਾ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ (1996-2003)
1996 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਰਕਸ਼ਕ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬਾਬੂ ਦੇਸੀ ਮੇਮ, ਦਿਲਜਲੇ, 'ਅਪਨੇ ਦਮ ਪਰ' ਅਤੇ 'ਸਪੂਤ' ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਈਕਲ ਜੈਕਸਨ ਦੇ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਮਰਾਠੀ ਸਾੜੀ ਵਿੱਚ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਤਿਲਕ ਲਗਾਇਆ। 1997 ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ, ਬੇਂਦਰੇ ਨੇ ਭਾਈ, ਤਰਾਜੂ, ਕਾਹਰ, ਕੀਮਤ, ਹਮਸੇ ਬਧਕਰ ਕੌਂ, ਮੇਜਰ ਸਾਬ, ਅੰਗਾਰੇ ਅਤੇ ਜ਼ਖਮ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ। 1999 ਵਿੱਚ, ਬੇਂਦਰੇ ਨੇ ਦੋ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕਦਲਾਰ ਧੀਨਮ ਅਤੇ ਕੰਨੋਡੂ ਕਨਬਥੇਲਮ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਬੇਂਦਰੇ ਨੇ ਹਮ ਸਾਥ-ਸਾਥ ਹੈਂ, ਵੀ ਸਟੈਂਡ ਯੂਨਾਈਟਿਡ, ਦਹੇਕ ਅਤੇ ਸਰਫਰੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।
2000 ਵਿੱਚ, ਬੇਂਦਰੇ ਨੇ 'ਚਲ ਮੇਰੇ ਭਾਈ' ਅਤੇ 'ਢਾਈ ਅਕਸ਼ਰ ਪ੍ਰੇਮ ਕੇ' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਕੈਮਿਓ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ 'ਹਮਾਰਾ ਦਿਲ ਆਪਕੇ ਪਾਸ ਹੈ' ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਬੇਂਦਰੇ ਨੇ ਇੱਕ ਸਟਾਰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਵਾਰਡ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਪਲੈਨੇਟ - ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਪੀਪਲਜ਼ ਚੁਆਇਸ ਅਵਾਰਡਸ (ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ) ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਬੇਂਦਰੇ ਨੇ 'ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਮੇ ਗੰਗਾ ਰਹਿਤਾ ਹੈਂ' ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਪ੍ਰੀਤਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਡਰ ਦੀ ਰੀਮੇਕ ਸੀ।
2004 ਬੇਂਦਰੇ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਆਖਰੀ ਸਰਗਰਮ ਸਾਲ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾਦਾ ਐੱਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐੱਸ. ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਗਾ ਬਾਈ ਅਰੇਚਾ! ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਦਰ, ਸਪੂਤ, ਬੰਬੇ, ਲੱਜਾ ਅਤੇ ਮੇਜਰ ਸਾਬ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈ ਲਿਆ। 2007 ਵਿੱਚ, ਬੇਂਦਰੇ ਨੇ ਆਪ ਕੀ ਸੋਨੀਆ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕੈਰੀਅਰ (2001-ਮੌਜੂਦਾ)
2001 ਵਿੱਚ, ਬੇਂਦਰੇ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਡਾਂਸ ਸ਼ੋਅ ਕੀ ਮਸਤੀ ਕੀ ਧੂਮ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ....! ਅਤੇ ਮਿਸਟਰ ਐਂਡ ਮਿਸਿਜ਼ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਇੰਡੀਅਨ ਆਈਡਲ 4, ਇੰਡੀਆਜ਼ ਗੌਟ ਟੇਲੈਂਟ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਕੇ ਹੁਨਰਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆਜ਼ ਬੈਸਟ ਡਰਾਮੇਬਾਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ 26 ਫਰਵਰੀ 2005 ਨੂੰ ਸੈਫ ਅਲੀ ਖਾਨ ਅਤੇ ਫਰੀਦਾ ਜਲਾਲ ਨਾਲ 50ਵੇਂ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਕਲਰਜ਼ ਉੱਤੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਮਿਸ਼ਨ ਸਪਨੇ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ।
ਸੋਨਾਲੀ ਨੇ ਸਟਾਰ ਲਾਈਫ ਓਕੇ ਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ 'ਅਜੀਬ ਦਾਸਤਾਨ ਹੈ ਯੇ' ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੋਭਾ ਸਚਦੇਵ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਅਗਲੀ ਵਾਰ 2022 ਵਿੱਚ ਡੀਆਈਡੀ ਲਿ'ਲਸ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਸੀਜ਼ਨ 5 ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਜਹਾਂਗੀਰ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨਤਾਰਨ)
ਜਹਾਂਗੀਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਸ੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਤੋਂ 18 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਐਬਸਰਡਿਜ਼ਮ
thumb|right|230px|ਸਿਸੀਫਸ, ਚਿੱਤਰ: [[ਤਿਤੀਅਨ, 1549]] ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, "ਐਬਸਰਡ" ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਹਿਤ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਦੀ ਮਾਨਵੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਖੋਜ ਪਾਉਣ ਦੀ ਅਸਮਰਥਤਾ ਦੇ ਵਿੱਚਲੇ ਦਵੰਦ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਐਬਸਰਡ ਦਾ ਮਤਲਬ "ਤਾਰਕਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸੰਭਵ" ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ "ਮਾਨਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸੰਭਵ" ਹੈ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਵੀ ਮਨ ਦੋਨੋਂ ਅੱਡ ਅੱਡ ਐਬਸਰਡ ਦੇ ਜਨਕ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ, ਐਬਸਰਡ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕੋ ਵਕਤ ਵਿਦਮਾਨ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਵਿਰੋਧਮਈ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਉਂ ਐਬਸਰਡਿਜ਼ਮ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੰਪਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਵਜਾਤੀ ਦੇ ਨਹਿਤ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਦੇ ਯਤਨ ਅਖੀਰ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ (ਸੋ ਇਹ ਬੇਹੂਦਾ ਹਨ) ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਘੋਰ ਪਸਾਰ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਹਥ ਅਣਜਾਣੇ ਦਾ ਅਸੀਮ ਖੇਤਰ ਨਿਸਚਤਤਾ ਨੂੰ ਅਸੰਭਵ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ, ਕੁੱਝ ਐਬਸਰਡਿਜ਼ਮ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਦੀ ਐਬਸਰਡ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਦੇ ਵਿਪਰੀਤ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਸ਼ਨਵਾਦ
ਉਮਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ
ਉਮਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Umlesh Yadav; ਜਨਮ 1958) ਨੋਇਡਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰਫਾਬਾਦ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ 3 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਧਾਇਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਚੋਣ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ। ਉਮਲੇਸ਼ 2007 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ ਬਿਸੌਲੀ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਧਾਇਕ ਰਹੇ।
ਉਮਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਡੀ ਪੀ ਯਾਦਵ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਹ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਡੀ ਪੀ ਯਾਦਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਯਾਦਵ ਪਰਿਵਾਰ, ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਰਾਹੀਂ ਅਮੀਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, 2007 ਤੱਕ ₹ 260 ਮਿਲੀਅਨ (₹ 26 ਕਰੋੜ) ਦੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੁੱਲ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਸਿਆਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
2017 ਦੇ ਆਪਣੇ ਚੋਣ ਹਲਫ਼ਨਾਮੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ₹ 55.10 ਕਰੋੜ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ₹ 7.95 ਕਰੋੜ ਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਉਸ ਦੇ 2 ਪੁੱਤਰ ਹਨ: ਵਿਕਾਸ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਕੁਨਾਲ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਯਾਦਵ ਸਮੇਤ 2 ਧੀਆਂ।
ਕੁਨਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ 2022 ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਲ ਦੀ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਸਹਿਸਵਾਨ ਸੀਟ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਤੋਂ ਚੋਣ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ।
ਵਿਕਾਸ ਯਾਦਵ ਨਿਤੀਸ਼ ਕਟਾਰਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੈਸਿਕਾ ਲਾਲ ਕਤਲ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਹੈ। ਕਟਾਰਾ ਦਾ ਕਤਲ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਭਾਰਤੀ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਨਿਤੀਸ਼ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਯਾਦਵ ਦਾ ਵਿਆਹ 1 ਨਵੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਗੁੜਗਾਓਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਯਤਿਨ ਰਾਓ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਵੈਟੀਕਨ ਸ਼ਹਿਰ
ਵੈਟੀਕਨ (ਇਤਾਲਵੀ: Vaticano) ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਇਹ ਦੇਸ਼ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਇਟਲੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰੋਮ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਇਤਾਲਵੀ ਹੈ। ਵੈਟੀਕਨ 1929 ਵਿੱਚ ਲੈਟਰਨ ਸੰਧੀ ਦੁਆਰਾ ਇਟਲੀ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ। 120 ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਅਤੇ ਕੁਲ 825 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨਾਲ ਇਹ ਰਕਬੇ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖੋ ਦੁਨਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਵੈਟੀਕਨ ਇੱਕ ਧਰਮ‐ਅਧਾਰਿਤ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਪਰਦਾ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦਾ ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਸਰਬ‐ਉਚ ਧਰਮਗੁਰੂ ਪੋਪ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੋਪ ਹੀ ਵੈਟੀਕਨ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਪੱਦੀ ਖਾਲਸਾ
ਪੱਦੀ ਖਾਲਸਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਰੁੜਕਾ ਕਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੈਲੀ ਮਾਨ
ਸੈਲੀ ਮਾਨ (ਜਨਮ 1951) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਲੇਕਿੰਗਟਨ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਮਾਨ, ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ '''ਰਾਬਰਟ ਐਸ. ਮੁੰਗਰ ਇੱਕ ਜਨਰਲ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਐਲਿਜ਼ਾਬੇਥ ਇਵਾਨਸ ਮੁੰਗਰ''' ਦੀ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੇਕ੍ਸਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸੀ। ਮਾਨ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਨਾਸਤਿਕ ਅਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਮਾਨ ਨੂੰ "ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਅਣਗੌਲਿਆਂ" ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।"  ਮਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਰਾਬਰਟ ਮੁੰਗਰ ਦੁਆਰਾ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੁੰਗਰ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਸਨ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਨ ਦੀਆਂ ਨਗਨ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਸੀ।  ਜਦੋਂ ਉਹ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮਾਨ ਨੇ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਲੇਕਸਿੰਗਟਨ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨ ਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਪੁਤਨੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੈਂਨੀਟੋਨ ਕਾਲਜ ਐਂਡ ਫ੍ਰੈਂਡਸ ਵਰਲਡ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1974 ਵਿੱਚ ਹੌਲੀਨਸ ਕਾਲਜ (ਹੁਣ ਹੋਲਿਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ) ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਅਤੇ 1975 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਮ.ਏ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪੁਤਨੇ ਵਿੱਚ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਉਸ ਦੇ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਨਾਲ ਹਨੇਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੁਤਨੇ ਆਪਣੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਗਨ ਸਹਿਪਾਠੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲਈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਦੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੀ ਹੋਂਸਲਾ ਅਫਜਾਈ ਕੀਤੀ। ਅੱਜ ਉਸ ਦਾ 5x7 ਕੈਮਰਾ ਵੱਡਾ ਫਾਰਮੈਟ ਕੈਮਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ "ਕਦੇ ਵੀ ਫੋਟੋਗਰਾਫੀ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ" ਪੜ੍ਹਿਆ।
ਮੁੱਢਲਾ ਕੈਰੀਅਰ
ਹੋਲੀਨਜ਼ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਨ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਦੀ ਇਮਾਰਤ, ਲੇਵਿਸ ਹਾਲ (ਹੁਣ ਸਿਡਨੀ ਲੇਵਿਸ ਹਾਲ) ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਫੋਟੋ ਖਿਚਵਾਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 1977 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਕੋਰਕੋਰਨ ਗੈਲਰੀ ਆਫ ਆਰਟ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਇਕਲੌਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ। ਕੋਰਕੋਰਨ ਗੈਲਰੀ ਆਫ ਆਰਟ ਨੇ ਮਾਨ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕੈਟਾਲਾਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ “ਦਿ ਲੇਵਿਸ ਲਾਅ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ” ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਮੱਹਤਵਪੁਰਨ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, ਸੈਕਿੰਡ ਸਾਇਟ, ਜੋ 1984 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਨ ਨੇ ਕਈ ਵਿਧਾਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਪਰਿਪੱਕ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ, ਐਟ ਟਵੇਲ: ਪੋਰਟਰੇਟ ਆਫ ਯੰਗ ਵੁਮੈਨ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਵਪਾਰ ਮਿਲਿਆ। 1995 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ "ਅਪਰਚਰ" ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਥਾਨ ਦੇ ਨਾਲ: ਹੈਨਰੀ ਕਾਰਟੀਅਰ-ਬ੍ਰੇਸਨ, ਗ੍ਰੇਸੀਲਾ ਇਟਬਰਾਈਡ, ਬਾਰਬਰਾ ਕਰੂਗਰ, ਸੈਲੀ ਮਾਨ, ਐਂਡਰੇਸ ਸੇਰਾਨੋ, ਕਲੇਰਿਸਾ ਸਲਾਈਘ "ਜੋ ਫੋਟੋਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ
ਗੁਰਮੁਖੀ ਅੰਕ
2 numberi
ਆਧਾਰ (ਮੁੱਢਲੇ) ਨੰਬਰ
ਹੇਠਾਂ ਪੱਛਮੀ ਅਰਬੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਗੁਰਮੁਖੀ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਲਿਪੀ ਅੰਤਰਨ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਹੇਲਨ ਲੇਵਿਟ
ਹੈਲਨ ਲੇਵਿਟ (31 ਅਗਸਤ, 1913 – 29 ਮਾਰਚ, 2009) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ "ਸਟਰੀਟ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ" ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ "ਉਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ "
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1913 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2009 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ
ਮਿਨਰਵਾ
ਮਿਨਰਵਾ ਜਾਂ ਮੀਨਰਵਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Minerva, ਲਾਤੀਨੀ: Minerva ਮਿਨਰਵਾ) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮਨ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਬੁੱਧੀ, ਸੰਗੀਤ, ਚਿਕਿਤਸਾ, ਕਵਿਤਾ, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਵਣਜ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਮਤੁਲ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਧਰਮ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸੀ ਅਥੀਨਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਮਨ ਮਿਥਿਹਾਸ
ਆਂਚਲ ਖੁਰਾਨਾ
ਆਂਚਲ ਖੁਰਾਨਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਐਮਟੀਵੀ ਰੋਡੀਸ (ਸੀਜ਼ਨ 8) ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਪਨੇ ਸੁਹਾਨੇ ਲੜਕਪਨ ਕੇ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਅਰਜੁਨ (ਟੀਵੀ ਲੜੀ), ਸਾਵਧਾਨ ਇੰਡੀਆ, ਆਹਟ (ਸੀਜ਼ਨ 6), ਅਤੇ ਸੀਆਈਡੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਫੂ
ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਉਹ ਰੂਪ ਜੀਹਦਾ ਕੋਈ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਹੁਜਮ ਨਈਂ ਹੁੰਦਾ| ਇਹਨੂੰ ਗੈਸ, ਵਾਅ ਜਾਂ ਵਾਤ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਮਿੱਥ ਆਫ਼ ਸਿਸੀਫਸ
ਸਿਸੀਫਸ ਦੀ ਮਿੱਥ  (ਮੂਲ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ:Le Mythe de Sisyphe) 1942 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਵਿਜੇਤਾ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਲਬੇਰ ਕਾਮੂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਊਲ-ਜਲੂਲ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਨਿਬੰਧ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਗਪਗ 119 ਪੰਨੇ ਹਨ। ਇਹਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ 1955 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਿਸੀਫਸ ਦੀ ਮਿੱਥ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ - ਸਿਸੀਫਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਪਹਾੜੀ ਉੱਪਰ ਚਾੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਪੱਥਰ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਰੁੜ੍ਹ ਕੇ ਫੇਰ ਥੱਲੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਬਰਟ ਕਾਮੂ
ਉਨਤੀ ਦਵਾਰਾ
ਉੱਨਤੀ ਦਾਵਰਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Unnati Davara) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ, ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। 2010 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਈਸਟ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ।
ਜੀਵਨੀ
ਦਾਵਰਾ ਨੇ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 2010 ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਦਾਵਰਾ ਨੇ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਈਸਟ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਫਾਈਨਲਿਸਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਦੋ ਉਪ-ਖਿਤਾਬ ਵੀ ਜਿੱਤੇ; ਮਿਸ ਵਿਵੇਸ਼ੀਅਸ ਅਤੇ ਮਿਸ ਟੈਲੇਂਟੇਡ।
ਸਾਧ-ਸੰਤ
ਜਾਂ 'ਸਾਧੂ' ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਰਥ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ ਭਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਹਨ। ਸੰਤ ਸਾਧ ਵੀ ਭਲੇ ਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਤ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਜਮਾਤ ਜਾਂ ਪੰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਲਿਬਾਸ ਨੀਯਤ ਹੈ।
ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਤ ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਓ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ਕਰੋੜਾਂ ਭੈੜੇ-ਬੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਵਾਹ ਪੈਂਦਾ ਰਹੇ। (ਜਿਵੇਂ) ਚੰਦਨ ਦਾ ਬੂਟਾ, ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਅੰਦਰਲੀ ਠੰਡਕ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ-
ਕਬੀਰ ਸੰਤੁ ਨ ਛਾਡੈ ਸੰਤਈ ਜਉ ਕੋਟਿਕ ਮਿਲਹਿ ਅਸੰਤ॥ ਮਲਿਆਗਰੁ ਭੁਯੰਗਮ ਬੇਢਿਓ ਤ ਸੀਤਲਤਾ ਨ ਤੰਜਤ॥ (ਪੰਨਾ 1373)
ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਹੀਣਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਤ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਤ ਨਹੀਂ, ਅਸੰਤ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸੰਤਾਂ ਨੇ ਚੋਲੇ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਛੋਟੀ ਪੱਗ, ਪਜਾਮੇ ਦਾ ਤਿਆਗ, ਪੈਰੀ ਪਾਊਏ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਵੀ ਖ਼ਾਸ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਅਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਦਿਲ-ਖਿੱਚਵਾਂ ਲਿਬਾਸ ਦੇਖ ਕੇ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਫ਼ੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ-
ਗੁਛਾ ਹੋਇ ਧ੍ਰਿਕਾਨੂਆ ਕਿਉ ਵੁੜੀਐ ਦਾਖੈ॥ ਅਕੈ ਕੇਰੀ ਖਖੜੀ ਕੋਈ ਅੰਬੁ ਨ ਆਖੈ॥
ਗਹਣੇ ਜਿਉ ਜਰਪੋਸ ਦੇ ਨਹੀਂ ਸੋਇਨਾ ਸਾਖੈ॥ ਫਟਕ ਨ ਪੁਜਨਿ ਹੀਰਿਆ ਓਇ ਭਰੇ ਬਿਆਖੈ॥ ਧਉਲੇ ਦਿਸਨਿ ਛਾਹਿ ਦੁਧੁ ਸਾਦਹੁ ਗੁਣ ਗਾਖੈ॥ ਤਿਉ ਸਾਧ ਅਸਾਧ ਪਰਖੀਅਨਿ ਕਰਤੂਤਿ ਸੁ ਭਾਖੈ॥ (ਵਾਰ 35-17, ਪੰਨਾ 172)
ਭਾਵ ਜਿਵੇਂ ਧਰੇਕ/ਡੇਕ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਨੂੰ ਦਾਖ਼ਾਂ ਦਾ ਗੁੱਛਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ? (ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ) ਅੱਕ ਦੀ ਖੱਖੜੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅੰਬ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਸਾਖ ਨਹੀਂ ਭਰਦਾ ਕਿ ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਹਨ। ਬਿਲੌਰ ਹੀਰਿਆਂ ਦੇ ਤੁਲ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਹੀਰੇ ਬੜੇ ਕੀਮਤੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੱਸੀ ਤੇ ਦੁੱਧ ਦੋਵੇਂ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ ਪਰ ਗੁਣ ਤੇ ਸੁਆਦ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਧ ਤੇ ਅਸਾਧ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਪਰਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਗੁਲਾਬਾਸੀ ਦਾ ਫ਼ੁੱਲ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਕਹੇ ਕਿ ਮੈਂ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫ਼ੁੱਲ ਜਿੰਨੀ ਖੁਸ਼ਬੋ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ/ਭੌਰ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸਦੇ ਭਾਢੇ (ਝਾਂਸੇ) ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ। ਬਾਣੀ ਕੇ ਬੋਹਿਥ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਫ਼ੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ-
ਮੰਤ੍ਰੰ ਰਾਮ ਰਾਮ ਨਾਮੰ ਧ੍ਹਾਨੰ ਸਰਬਤ੍ਰ ਪੂਰਨਹ॥ ਗ੍ਹਾਨੰ ਸਮ ਦੁਖ ਸੁਖੰ ਜੁਗਤਿ ਨਿਰਮਲ ਨਿਰਵੈਰਣਹ॥ ਦਯਾ¦ ਸਰਬਤ੍ਰ ਜੀਆ ਪੰਚ ਦੋਖ ਬਿਵਰਜਿਤਹ॥ ਭੋਜਨੰ ਗੋਪਾਲ ਕੀਰਤਨੰ ਅਲਪ ਮਾਯਾ ਜਲ ਕਮਲ ਰਹਤਰ॥ ਉਪਦੇਸੰ ਸਮ ਪਿਤ੍ਰ ਸਤ੍ਰਹ ਭਗਵੰਤ ਭਗਤਿ ਭਾਵਨੀ॥ ਪਰ ਨਿੰਦਾ ਨਹ ਸ੍ਰੋਤਿ ਸ੍ਰਵਣੰ ਆਪ ਤਿਆਗਿ ਸਗਲ ਰੇਣੁਕਹ॥ ਖਟ ਲਖ੍ਹਣ ਪੂਰਨੰ ਪੁਰਖਹ ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਸਾਧ ਸ੍ਵਜਨਹ॥ (ਪੰਨਾ 1357)
ਭਾਵ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ (ਜੀਭ ਨਾਲ) ਜਪਣਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਬ ਵਿਆਪਕ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੁਰਤ ਜੋੜਨੀ, ਸੁੱਖਾਂ-ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵੈਰ-ਰਹਿਤ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ-ਹਮਦਰਦੀ ਰੱਖਣੀ ਅਤੇ ਕਾਮਾਦਿਕ ਪੰਜੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚੇ ਰਹਿਣਾ, ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣਾਉਣਾ ਤੇ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਇਉਂ ਨਿਰਲੇਪ ਰਹਿਣਾ ਜਿਵੇਂ ਕਉਲ ਫ਼ੁੱਲ ਪਾਣੀ ਤੋਂ, ਸੱਜਣ ਤੇ ਵੈਰੀ ਨਾਲ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਾਵ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨੀ ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਬਣਾਉਣਾ, ਪਰਾਈ ਨਿੰਦਿਆ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਸੁਣਨਾ ਅਤੇ ਆਪਾ-ਭਾਵ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸਭ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਬਣਨਾ।
'ਪੂਰਨ ਪੁਰਖਾਂ' ਵਿੱਚ ਇਹ ਛੇ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸਾਧ, ਗੁਰਮੁਖ ਆਖੀਦਾ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਬਰਸਾਤੀ ਡੱਡੂਆਂ ਵਾਂਗ ਅਖੌਤੀ ਸੰਤ ਕਿੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਆਏ ਹਨ? ਜੇਕਰ 'ਭਿੱਖਾ' ਜੱਟ ਜੀ ਅੱਜ ਫਿਰ ਸੰਸਾਰ 'ਤੇ ਆਉਣ ਤਾਂ ਉਹ ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਕਹਿਣਗੇ-
ਰਹਿਓ ਸੰਤ ਹਉ ਟੋਲਿ ਸਾਧ ਬਹੁਤੇਰੇ ਡਿਠੇ॥ (ਪੰਨਾ 1395)
ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੇਰੀ ਨਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਈ। ਬਰਸੁ ਏਕੁ ਹਉ ਫਿਰਿਓ ਕਿਨੈ ਨਹੁ ਪਰਚਉ ਲਾਯਉ॥ ਕਹਤਿਅਹ ਕਹਤੀ ਸੁਣੀ ਰਹਤ ਕੋ ਖੁਸੀ ਨ ਆਯਉ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਛੋਡਿ ਦੂਜੈ ਲਗੇ ਤਿਨ੍ਰ ਕੇ ਗੁਣ ਹਉ ਕਿਆ ਕਹਉ॥ (ਪੰਨਾ 1396)
ਭਾਵ ਸਾਰੇ ਆਖਦੇ ਹੀ ਆਖਦੇ (ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦੇ) ਹੀ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਰਹਤ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅਨੰਦ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂ? ਜਿਹੜੇ ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਜੇ (ਭਾਵ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪਿਆਰ) ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਖੌਤੀ ਸੰਤਾਂ ਕੋਲ ਕੇਵਲ ਭੇਖ ਹੀ ਭੇਖ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਚੰਗਿਆਈ ਭਾਵ ਗੁਣ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਸਾਧ-ਸੰਤ' ਦੇ ਪਦ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੀ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹੀ ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨਐਸੇ ਸੰਤ ਨ ਮੋ ਕਉ ਭਾਵਹਿ॥ ਡਾਲਾ ਸਿਉ ਪੇਡਾ ਗਟਕਾਵਹਿ॥ (ਪੰਨਾ 476)
ਆਮ ਹੀ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਅਖੌਤੀ ਸਾਧ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਰੂ/ਮਹਾਰਾਜ ਵੀ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਵ ਗੁਰੂ/ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਦੰਭ ਵੀ ਰਚੀ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਨੀਚ ਭਨਿਆਰੇ ਵਾਲਾ, ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼, ਜੁਗਰਾਜ ਸਿੰਘ (ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਖਾਲਸਾ) ਆਦਿ। ਅੱਜ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਪਖੰਡੀ ਸਾਧ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਰੀਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਬਗਲੇ ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਰੀਸ ਕਰਦੇ-ਕਰਦੇ ਭੁਬ ਮਰਦੇ ਹਨ।
ਭਾਵ ਹੰਸਾਂ ਨੂੰ ਤਰਦਿਆਂ ਦੇਖ ਕੇ ਬਗਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚਾਉ ਆ ਗਿਆ ਪਰ ਵਿਚਾਰੇ ਬਗਲੇ (ਇਹ ਉਦਮ ਕਰਦੇ) ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ ਤੇ ਪੈਰ ਉਪਰ (ਹੋ ਕੇ) ਡੁੱਬ ਕੇ ਮਰ ਗਏ। ਇਹ ਹਾਲਤ ਐਸੇ ਅਖੌਤੀ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਵੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਜ ੁਗਤੀ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਡੁੱਬ ਮਰਨਗੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ-ਚਾਟੜੇ ਵੀ ਗੋਤੇ ਖਾਂਦੇ, ਡੁੱਬਦੇ, ਮਰਦੇ ਕਹਿਣਗੇ-
ਮੈ ਜਾਣਿਆ ਵਡ ਹੰਸੁ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈ ਕੀਤਾ ਸੰਗੁ॥ ਜੇ ਜਾਣਾ ਬਗੁ ਬਪੁੜਾ ਜਨਮਿ ਨ ਭੇੜੀ ਅੰਗੁ॥ (ਪੰਨਾ 1384)
ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਕਸਵੱਟੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸੰਤ ਵਿਚਲੇ ਗੁਣ, ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਓਨੀਂ ਦੇਰ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਸੰਤ ਤੇ ਅਸੰਤ ਦੀ ਠੀਕ ਪਹਿਚਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਅਸੰਤ/ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਅੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਕਦੀ ਵੀ ਆਤਮਿਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਮਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵੀ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖ਼ਚਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
(ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ) ਅੰਨ੍ਹਾ ਤੇ ਗਿਆਨਹੀਣ ਮਨੁੱਖ (ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) ਕਦੇ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ-
ਅਸੰਤੁ ਅਨਾੜੀ ਕਦੇ ਨ ਬੂਝੈ॥ ਕਥਨੀ ਕਰੇ ਤੈ ਮਾਇਆ ਨਾਲਿ ਲੂਝੈ॥ ਅੰਧੁ ਅਗਿਆਨੀ ਕਦੇ ਨ ਸੀਝੈ॥ (ਪੰਨਾ 160)
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਪੂਰਨ ਸੰਤ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੱਸਦੇ
ਹੋਏ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ-
ਪੇਸੇ ਸਾ ਜੁਜੁ ਯਾਦਿ ਹੱਕ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨੇਸ੍ਹਤ॥ (ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਹ)
ਭਾਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਤੋਂ ਛੁਟ ਹੋਰ ਕੁਝ ਮੰਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ। ਭਗਤੀ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਛੁਟ (ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦਾ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਤੀਰਾ ਨਹੀਂ।
ਸਾਧੁ ਕੀ ਸੁਜਨਤਾਈ ਪਾਹਨ ਕੀ ਰੇਖ ਪ੍ਰੀਤਿ, ਬੈਰ ਜਲ ਰੇਖ ਹ੍ਵੈ ਬਿਸੇਖ ਸਾਧੁ ਸੰਗ ਮੈਂ॥ ਦੁਰਜਨਤਾ ਅਸਾਧੁ, ਪ੍ਰੀਤਿ ਜਲ ਰੇਖ ਅਰੁ, ਵੈਰ ਤੋ ਪਾਖਾਨ ਰੇਖ ਸੇਖ ਅੰਗ ਅੰਗ ਮੈਂ॥
ਸਾਧ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਪੱਥਰ ਦੀ ਲੀਕ ਵਾਂਗੂ ਸਦਾ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵੈਰ ਉਸਦਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੀਕ ਵਾਂਗੂ ਇੱਕ ਛਿਨ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਾਧ ਭਾਵ ਬੁਰੇ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਵੈਰ ਪੱਥਰ ਦੀ ਲੀਕ ਵਾਂਗੂ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ/ਪ੍ਰੀਤੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੀਕ ਵਾਂਗੂ ਇੱਕ ਛਿਨ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੇਖਣ-ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਖੌਤੀ ਸੰਤ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੁਕਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ-ਮਰੋੜ ਕੇ ਧਾਰਨਾ ਲਾ-ਲਾ ਸ਼ਬਦ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਆਪਣੀ ਮਤ ਮੁਤਾਬਿਕ ਅਰਥ ਕਰ-ਕਰ ਕੇ ਭੋਲੇ-ਭਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਹਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ/ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲੋਂ ਤੋੜ ਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਤੇ ਸੰਪ੍ਰਦਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਭੋਲੇ ਭਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪਿਆਰ-ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਵੀ ਪੈਸੇ ਬਟੋਰ ਕੇ ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੇ-ਦਰਬਾਰੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਤ ਸਮਾਜ 'ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ' 'ਤੇ ਵੀ ਹਾਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਗਤਾਂ ਤੋਂ ਲੁੱਟਿਆ ਤੇ ਠੱਗਿਆ ਪੈਸਾ ਇਹ ਇਲੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਅਖੌਤੀ ਪੰਥਕ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਖੂਬ ਵੰਡਦੇ ਹਨ। ਦੂਸਰਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਵੀ ਸਿਫ਼ਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਲੈਕਸ਼ਨ 'ਚ ਵੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰੀ, ਨਸ਼ਈ, ਵਿਭਚਾਰੀ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਚੇਲੇ-ਚਾਟੜਿਆਂ ਤੋਂ ਵੋਟਾਂ ਪੁਆ ਕੇ ਜਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਬੁਰਿਆਈ ਸੰਗਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਬਣਾਇਆ/ਖਰੀਦਿਆ ਆਗੂ ਕੰਮ ਆ ਜਾਏ!
ਅਸੀਂ ਓਨੀਂ ਦੇਰ ਪਾਖੰਡੀ ਸਾਧਾਂ-ਸੰਤਾਂ ਤੇ ਅਖੌਤੀ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕਦੇ, ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਗੁਰਮਤਿ/ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਸਹੀ ਸੋਝੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਅਮਲੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦੇ।
ਸ਼ਰੀਨ ਭਾਨ
thumb|261x261px| ਸ਼ੀਰੀਨ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਫਿਨਟੈਕ ਫੈਸਟੀਵਲ 2020 ਵਿਖੇ, [[ਬਿਲ ਗੇਟਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ।]] ਸ਼ਰੀਨ ਭਾਨ (ਜਨਮ 20 ਅਗਸਤ 1976) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ ਐਂਕਰ ਹੈ। ਉਹ ਸੀ.ਐਨ.ਬੀ.ਸੀ-ਟੀਵੀ 18 ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਉਦਾਇਨ ਮੁਖਰਜੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹੱਟ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਰੀਨ ਨੇ 1 ਸਤੰਬਰ 2013 ਤੋਂ ਸੀ ਐਨ.ਬੀ.ਸੀ.ਟੀ.ਵੀ. 18 ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਐਡੀਟਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਅਤੇ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਬਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸਕੂਲ (ਏ.ਐਫ.ਬੀ.ਬੀ.ਐਸ) ਲੋਧੀ ਰੋਡ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਭਾਨ ਨੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਣਾਇਆ।
ਕਰੀਅਰ
ਸ਼ਰੀਨ ਭਾਨ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ 15 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 14 ਕਾਰਪੋਰੇਟ, ਨੀਤੀਗਤ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਵਪਾਰਕ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਥਾਪਰ ਲਈ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਇੰਫੋਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼-ਖੋਜਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਯੂਟੀਵੀ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਮਸਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਟੀਵੀ ਲਈ 'ਵੀ ਦ ਪੀਪਲ' ਅਤੇ ਸਬ ਟੀਵੀ ਲਈ 'ਲਾਈਨ ਆਫ਼ ਫਾਇਰ' ਵਰਗੇ ਸ਼ੋਅ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਦਸੰਬਰ 2000 ਵਿਚ ਸੀ.ਐਨ.ਬੀ.ਸੀ-ਟੀਵੀ 18 ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ 14 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਰੀਨ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਨਿਊਜ਼ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ 'ਬੈਸਟ ਬਿਜ਼ਨਸ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ' ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ‘ਫਿੱਕੀ ਵੂਮਨ ਆਫ ਦ ਈਅਰ’ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਵਰਲਡ ਇਕਨਾਮਿਕ ਫੋਰਮ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਯੰਗ ਗਲੋਬਲ ਲੀਡਰ’ ਦੇ ਨਾਮ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 2013 ਵਿੱਚ 'ਨਿਊਜ਼ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਐਵਾਰਡਜ਼' ਵਿਖੇ 'ਸਰਬੋਤਮ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਐਂਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ' ਵੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।
ਭਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯੰਗ ਤੁਰਕਸ, ਇੰਡੀਆ ਬਿਜ਼ਨਸ ਆਵਰ, ਦ ਨੈਸ਼ਨਜ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਅਤੇਪਾਵਰ ਟਰਕਸ  ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿਚ ਐਂਕਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੀ.ਐਨ.ਬੀ.ਸੀ-ਟੀਵੀ 18 ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਇੰਡੀਆ ਬ੍ਰੇਨਸਟਾਰਮ ਅਤੇ ਸੀ ਐਨ.ਬੀ.ਸੀ. ਇੰਡਸਟਰੀ ਵੈਕਟਰਜ਼ ਵਰਗੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਰਬੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ
ਸਰਬੀਆ ਦੀ ਮੱਖ ਭਾਸ਼ਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਆਪੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੁਨਾਨੀ ਕਥਨ "ਆਪੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋ" (ਯੂਨਾਨੀ: γνῶθι σεαυτόν, ਲਿਪੀਅੰਤਰ: ਨੌਥੀ ਸਾਊਤੋਨ; ... σαυτόν … sauton), ਡੈਲਫੀ ਦੇ ਨੀਤੀਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਯੂਨਾਨੀ (ਸਫਰਨਾਮਾ) ਲੇਖਕ ਪੋਸੇਨੀਅਸ (10.24.1) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਡੈਲਫੀ ਵਿਖੇ ਅਪੋਲੋ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਮੋਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਉਕਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਨੀਤੀਵਾਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਕਰਾਤ
.us
.us ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲਈ 1985 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਿੱਤਾ ਇੱਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦਾ ਟਾੱਪ-ਲੈੱਵਲ ਡੋਮੇਨ (top-level domain ਜਾਂ ccTLD) ਦੇਸ਼ ਕੋਡ ਹੈ। .us ਡੋਮੇਨ ਤੇ ਰਜਿਸਟਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰੀਕ, ਨਿਵਾਸੀ, ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ ਬਾਰਲੀ ਹੋਂਦ ਜਿਸ ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਰਭਾਵ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੁਹਤੀ ਰਜਿਸਟਰੀ .us ਦੀ ਥਾਂ .com, .net, .org ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਟੀਐਲਡੀਆਂ ਦੇ ਹੇਂਠ ਹੋਈ ਹੈ, .us ਤੇ ਜਿਆਦਾ ਤਰ ਰਾਜ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਰਜਿਸਟਰੀ ਕਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਪਰ .us ਡੋਮੇਨ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਰਜਿਸਟਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ)। .gov ਅਤੇ .mil ਡੋਨੇਮ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮਿਲਟਰੀ ਲਈ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਰਾਜ .us ਦੀ ਬਜਾਏ .gov ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
The original administrator of .us was Jon Postel of the Information Sciences Institute at the University of Southern California. He administered .us under a sub-contract USC/ISI had from SRI International (who held the .us and the Generic top-level domains contract with the United States Department of Defense) and later Network Solutions (who held the .us and the Generic top-level domains contract with the National Science Foundation). Registrants could only register third-level domains or higher in a geographic and organizational hierarchy. The vast majority of the geographic sub-domains in .us were delegated to various private entities and .us registrants register with the delegated administrator for the level they wish to register in, not directly with the .us administrator.
ਅਪਰੈਲ 2002 ਨੂੰ .us ਦੇ ਹੇਂਠ ਰਜਿਸਟਰੀ ਲਈ ਸੇਕੰਡ-ਲੈੱਵਲ ਡੋਮੇਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਿਤੇ ਗਏ। .us ਡੋਮੇਨ ਨਿਊਸਟਾਰ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਨਾਈਟਡ ਸਟੇਟਸ ਡੀਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ ਕਮੱਰਸ ਦੇ ਕਾਂਨਟਰੇਕਟ ਹੇਂਠ ਹੈ।
ਭਰੋਵਾਲ
ਭਰੋਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
.us
ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਸੇਕੰਡ-ਲੈੱਵਲ ਡੋਮੇਨ
ਹਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਰਾਜ, ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ ਸੀ ਦੇ ਦੋ ਅੱਖਰੀ ਸੇਕੰਡ-ਲੈੱਵਲ ਡੋਮੇਨ ਨਾਂ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਟੈਨਡੱਰਡਾਈਜੇਸ਼ਨ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ISO 3166-2:US ਮਿਆਰ ਤੋਂ ਰੱਖੋ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿਊਯਾਰਕ ਲਈ ਹੈ .ny.us ਅਤੇ ਵਰਜਿਨੀਆਂ ਲਈ .va.us। ਪਰ ਕੁਝ ਰਾਜ .gov ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਡੋਮੇਨ ਵਰਤਦਿਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੇਲੀਫੋਰਨਿਆਂ ਦੀ ਵੈੱਬ-ਸਾਇਟ www.ca.us ਦੇ ਬਜਾਏ www.ca.gov ਹੈ।
ਭਰੋਵਾਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ
.us
ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਸੇਕੰਡ-ਲੈੱਵਲ ਡੋਮੇਨ
ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਟਾੱਪ-ਲੈੱਵਲ ਡੋਮੇਨ ਦੇਸ਼ ਕੋਡ ਵੀ ਹਨ — .as ਅਮੈਰੀਕਨ ਸਮੋਆ ਲਈ, .gu ਗੁਆਮ ਲਈ, .mp ਨੋਰਦਰਨ ਮਰੀਆਨਾ ਆਈਲੈਂਡਜ਼ ਲਈ, .pr ਪੁਅਰਟੋ ਰੀਕੋ ਲਈ, ਅਤੇ .vi ਯੂਨਾਈਟਡ ਸਟੇਟਸ ਵਰਜਨ ਆਈਲੈਂਡਜ਼ ਲਈ — ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਮਰੀਕੀ ਉਪ-ਡੋਮੇਨਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਹਨ (.as.us, .gu.us, .mp.us, .pr.us, ਅਤੇ .vi.us)।
Locality-based namespaces
The general format is "<organization-name>.<locality>.<state>.us", where <state> is a state's two-letter postal abbreviation.
Three values of <organization-name> have specific meanings:
Ordinarily, a <locality> is a city, county, parish, or township. Some other names may replace the <locality>:
As noted above, registration of a subdomain in this space may depend on the cooperation of a private delegate. Many mainstream registration companies do not offer domains in this space, which may account for the low utilization rate.
.us ਡੇਮੇਨ ਤੇ ਰਜਿਸਟਰੀ ਲਈ ਪਾਬੰਦੀਆਂ
Under .US Nexus Requirements .US domains may be registered only by the following qualified entities:
To ensure that these requirements are met, NeuStar frequently conducts "spot checks" on registrant information.
To prevent anonymous registrations that do not meet these requirements, the National Telecommunications and Information Administration has ruled that registrants of .us domains may not secure private domain name registration.
Registrants are required to provide complete contact information without omissions.
ਬਾਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਾੱਪ-ਲੈੱਵਲ ਡੋਮੇਨ ਦੇਸ਼ ਕੋਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ
Toppdomän
ਸਰਬੀਆ ਅਤੇ ਮੋਂਟੇਨਏਗਰੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਸ਼
ਕਸ਼ਮੀਰ ਰੀਡਰ
ਕਸ਼ਮੀਰ ਰੀਡਰ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਗਰੁੱਪ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਈ 2012 ਵਿੱਚ "ਨਥਿੰਗ ਬਟ ਨਿਊਜ਼" ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਸ਼ਮੀਰ ਰੀਡਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੌਤਮ ਨਵਲਖਾ, ਹਿਲਾਲ ਅਹਿਮਦ ਮੀਰ, ਅਬਦੁਲ ਮੋਹਮਿਨ, ਯਾਸਿਰ ਅਸ਼ਰਫ, ਮੋਜ਼ੂਮ ਮੁਹੰਮਦ ਭੱਟ, ਬਿਲਾਲ ਭੱਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਅਖ਼ਬਾਰ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ
30 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਅਥਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ 2016 ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਦਰੋਹ ਕਰਕੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰੀਡਰ 'ਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ' ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਾਰਨ ਪਾਬੰਦੀ ਲੱਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਐਤਵਾਰ 2 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਖ਼ਬਾਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ "ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਂਦੀ ਹੈ" ਅਤੇ "ਜਨਤਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ"। ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮੂਹ ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ "ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਝਟਕਾ" ਸੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਆਕਰ ਪਟੇਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਆਰਡਰ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰੀਡਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖ਼ਬਰ ਆਈਟਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਂਦੇ ਹਨ," ਆਕਰ ਪਟੇਲ ਨੇ ਕਿਹਾ। 28 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ, ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਮੈਲਾਨੇਸ਼ੀਆ
ਮੈਲਾਨੇਸ਼ੀਆ ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਉਪ-ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਰਾਫ਼ੂਰਾ ਸਾਗਰ ਤੱਕ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਫ਼ਿਜੀ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਨੁਆਤੂ, ਸੋਲੋਮਨ ਟਾਪੂ, ਫ਼ਿਜੀ ਅਤੇ ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਗ਼ੈਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਕੈਲਡੋਨੀਆ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੂਹਿਕਤਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਪੂਆ ਦਾ ਖੇਤਰ, ਜੋ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੋ ਸੂਬਿਆਂ ਪਾਪੂਆ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਪੂਆ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ, ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮੈਲਾਨੇਸ਼ੀਆ ਨਾਂ ( ਕਾਲੇ; ਟਾਪੂ ਤੋਂ) ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਰਤੋਂ ਯ਼ੂਲ ਡੂਮੋਂ ਡਰਵੀਲ ਵੱਲੋਂ 1832 ਵਿੱਚ ਪਾਲੀਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਨਿਖੜਵੇਂ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਕ ਸਮੂਹ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਖੇਡ ਗੀਤ
ਖੇਡ ਗੀਤ
“ਪੰਜਾਬੀ ਜਨ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਲਕਸ਼ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ, ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਾਸ਼, ਸ਼ਤਰੰਜ, ਬਾਰਾਂ ਟੀਹਣੀ, ਪੀਚੂ ਬੱਕਰੀ ਆਦਿ ਖੇਡੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ਼ ਲੈਸ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਧੇਰੇ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸਗੋਂ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਜਿੰਨੇ ਖਿਡਾਰੀ ਵਧ ਜਾਣ ਉਤਨੀ ਜਗ੍ਹਾ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਯਾ ਘੇਰਾ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸਗੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਖੇਡ ਜੁਗਤ ਜਾਂ ਖੇਡ ਵਿਧੀ ਦਾ ਪਰਿਚੈ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਚੇਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਵਿਰਸੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਰੂਪ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨਤਾ, ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ, ਪੁੱਗਣ, ਹਾਣੀ ਸਿੱਖਣ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਸਾਧਾਰਨ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਕਾਵਿਮਈ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਧੇਰੇ ਖੇਡਾਂ ਗੀਤ ਖੇਡਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ: ‘ਥਾਲ਼’, ‘ਹਰਾ ਸਮੁੰਦਰ’, ‘ਫੂਲੋਂ ਸੇ ਹਮ ਆਤੇ ਹੈਂ’, ‘ਅੰਗਲਾ ਪਤੰਗਲਾ’ ਆਦਿ।”
ਪੁੱਗਣ ਗੀਤ
“ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਦੇ ਆਰੰਭ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਧਿਰ ਦੀ ਵਾਰੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਢੰਗ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹਨ। ਬਹੁਤੇ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਅਕਸਰ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਇੱਕ ਮੁਖੀ ਬੱਚਾ ਟੱਪਾ ਰੂਪ ਪੁੱਗਣ ਗੀਤ ਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਉੱਚਾਰਨ ਨਾਲ਼ ਘੇਰੇ ਵਿਚਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਸੰਕੇਤ ਕਰੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁੱਗਣ ਲਈ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਟੱਪੇ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਲੋਕ-ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਂਗ ਲੋਕ ਮਨ, ਪੁੱਗਣ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੁਨਰ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਟੱਪੇ ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਹਨ: 1. ਉੱਕੜ ਦੁੱਕੜ ਭੰਬਾ ਭੌ, ਅੱਸੀ ਨੱਬੇ ਪੂਰਾ ਸੌ, ਸੌ ਗਲੋਟਾ ਤਿੱਤਰ ਮੋਟਾ, ਚਲ ਮਦਾਰੀ ਪੈਸਾ ਖੋਟਾ, ਖੋਟੇ ਦੀ ਖਟਿਆਈ ਬੇਬੇ, ਦੌੜੀ ਦੌੜੀ ਆਈ। 2. ਈਂਗਣ ਮੀਂਗਣ, ਤਲੀ ਤਲੀਂਗਣ, ਸਾਵਾ ਪੀਲਾ ਬੱਕਰਾ, ਗੁੜ ਖਾਵਾਂ ਵੇਲ ਵਧਾਵਾਂ, ਮੂਲ਼ੀ ਪੱਤਰਾ, ਪੱਤਰਿਆਂ ਵਾਲ਼ੇ ਘੋੜੇ ਆਏ, ਹੱਥ ਕਤਾੜੀ ਪੈਰ ਕਤਾੜੀ, ਨਿਕਲ ਬੀਰਿਆ ਤੇਰੀ ਬਾਰੀ। 3. ਇੱਕ ਮਲਾਈ ਦੋ ਮਲਾਈ, ਤੀਜਾ ਬੋਲੇ ਲੈਫ਼ਟ ਰਾਈਟ। 4. ਆਂਟੇ ਮਾਂਟੇ ਟਈਓ ਟਿੱਚ, ਘੱਗੀ ਬਟੇਰਾ ਆਲ੍ਹਣੇ ਵਿੱਚ। ਦੋ ਵਿਰੋਧੀ ਟੋਲੀਆਂ ਮਿਤਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਵੱਡੇ ਬੱਚੇ ਆਗੂ ਜਾਂ ਲੀਡਰ ਮੰਨ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਜੋਟੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਕਲਪਿਤ ਨਾਮ ਰੱਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕ, ਮਿਥਿਹਾਸਿਕ ਪਾਤਰਾਂ, ਪ੍ਰਕਿਰਤਿਕ ਤੱਤਾਂ ਜਾਂ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਪੁੱਗਣ ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ: 1. ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਪਪੀਤਾ, ਕੋਈ ਮੰਗੇ ਰਾਮ ਕੋਈ ਸੀਤਾ। 2. ਡਿਕਮ ਡਿਕਮ ਡਈਆ ਡੋ, ਜੀਵੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਂ ਪਿਉ,
ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀ ਪਾਥੀ, ਕੋਈ ਲਓ ਸ਼ੇਰ ਤੇ ਕੋਈ ਲਓ ਹਾਥੀ।
3. ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਹਾਣੀਓ – ਹਾਂ ਜੀ !
ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਲਿਆਏ – ਹਾਂ ਜੀ ! ਕੋਈ ਗੁਲਾਬ ਦਾ ਫੁੱਲ, ਕੋਈ ਲਓ ਚੰਬੇਲੀ ਦਾ ਫੁੱਲ।
4. ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੱਥ ਵਿੱਚ ਗੁੱਦੜ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ,
ਗੁੱਦੜ ਵਿੱਚ ਪਪੀਤਾ,
ਕੋਈ ਲਓ ਰਾਮ, ਕੋਈ ਲਓ ਸੀਤਾ।
5. ਉੱਚੇ ਮਹਿਲੀਂ ਫਾਹੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ, ਘੁੱਗੀ ਲਾਉਂਦੀ ਜ਼ੋਰ
ਕੋਈ ਲਓ ਤਿੱਤਰ, ਕੋਈ ਲਓ ਮੋਰ।
6. ਲਾੜਾ ਵਹੁਟੀ ਸੌਣ ਲੱਗੇ
ਕੰਧ ਵਿੱਚ ਵੱਜ ਗਿਆ ਰੋੜ
ਕੋਈ ਲਓ ਰਾਜਾ, ਕੋਈ ਲਓ ਚੋਰ।
7. ਕਾਲ਼ੇ ਬਾਗ਼ੋਂ ਨ੍ਹੇਰੀ ਆਈ
ਨਾਲ਼ ਲਿਆਈ ਘੱਟਾ
ਕੋਈ ਲਓ ਵੱਛਾ, ਕੋਈ ਲਓ ਕੱਟਾ।
ਥਾਲ਼
“ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਲੋਕਗੀਤ ਕੁੜੀਆਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੁੱਝ ਖੇਡਾਂ ਦੋ ਗੀਤ ਵਿਭਿੰਨ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਤਾਲ ਪਾਉਣਾ ਇੱਕ ਵਿਕੋਲਿਤਰੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਚਾਅ ਭਾਵ ਪਰੁੱਚੇ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਉੱਚਾਰਨ ਬੜੀ ਲੈਅ ਮਈ ਰਸ ਭਰਪੂਰ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” “ਥਾਲ਼ ਛੋਟੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਉਹ ਖੇਡ ਗੀਤ ਹਨ ਜੋ ਗੇਂਦ, ਖਿੱਦੋ ਜਾਂ ਪੰਜ ਗੀਟੜਾ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਉੱਚਾਰਦੀਆਂ ਹਨ।” ਇਹਨਾਂ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। “ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਭਾਬੋ ਪ੍ਰਤੀ ਚਾਅ, ਉਮੰਗਾਂ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ: ਕੋਠੇ ਉੱਤੇ ਗੰਨਾ, ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਲੰਮਾ ਭਾਬੋ ਮੇਰੀ ਪਤਲੀ, ਨੱਕ ਜਿਹਦੇ ਮਛਲੀ ਮਛਲੀ ਤੇ ਮੈਂ ਨਹਾਉਣ ਚਲੀਆਂ ਪਿੱਪਲ ਹੇਠ ਲੁੰਡਾ ਪਿੱਪਲ ਢਹਿ ਪਿਆ ਮਛਲੀ ਆ ਗਈ ਹੇਠ ਮਛਲੀ ਦੇ ਦੋ ਮਾਮੇ ਆਏ ਮੇਰਾ ਆਇਆ ਜੇਠ ਜੇਠ ਦੀ ਮੈਂ ਰੋਟੀ ਪਕਾਈ ਨਾਲ਼ ਰਿੱਧੀਆਂ ਤੋਰੀਆਂ ਜਿਊਣ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਆਲ ਮਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਥਾਲ਼। ”
ਅੰਗਲਾ ਪਤੰਗਲਾ
ਇਹ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਬੜੀ ਮਨੋਰੰਜਕ ਖੇਡ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਅੱਠ ਤੋਂ ਵੀਹ ਪੰਝੀ ਤਕ ਬੱਚੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਖੇਡ ਸਮਾਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਗਰ ਦੇ ਵਿਹਰੇ ਜਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖੇਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਗੋਲ ਘੇਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਰਲ ਕੇ ਬੋਲਦੇ ਹਨ: ਅੰਗਲਾ ਪਤੰਗਲਾ ਭਾਈ ਮੇਰਾ ਜੰਗਲਾ ਚਿੜੀਆਂ ਨੇ ਚੂੰ ਚੂੰ ਲਾਇਆ ਈ ਉੱਠ ਨੀ ਚੇਤਨ ਤੇਰਾ ਵੀਰ ਵਿਆਹਿਆ ਈ ਅੰਗਲਾ ਪਤੰਗਲਾ । ਇਸ ਉੱਪਰੰਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਫੜ ਕੇ ਗੋਲ਼ ਘੇਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਨਾਲ ਬੋਲਦੇ ਹਨ: ਗੱਡਾ ਭਰਿਆ ਮਿਰਚਾਂ ਦਾ, ਮਿਰਚਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਤੇ ਭਾਬੋ ਕੁੱਟਣ ਲੱਗੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਆਈ ਨਿੱਛ ਨਿੱਛ ਬਾਬਾ ਨਿੱਛ, ਨਿੱਛ ਬਾਬਾ ਨਿੱਛ। ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਝੂਠੀ ਮੂਠੀ ਦੀਆਂ ਨਿੱਛਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਹੱਸ ਹੱਸ ਕੇ ਲੋਟ ਪੋਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਫੂਲੋਂ ਸੇ ਹਮ ਆਤੇ ਹੈਂ
ਇਹ ਬੱਚਿਆੰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਆਹਮਣੋ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਹਾਂ ਟੋਲੀਆਂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਕੀਰ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਧਿਰ ਇਸ ਟੱਪੇ ‘ਫੂਲੋਂ ਸੇ ਹਮ ਆਤੇ ਹੈਂ’ ਗੀਤ ਨੂੰ ਲੈਅ ਮਈ ਬੋਲਦੇ ਹਨ: ਫੂਲੋਂ ਸੇ ਹਮ ਆਤੇ ਹੈਂ ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਕੇ ਲੀਏ ਤੁਮ ਕਿਸਕੋ ਲੇਨਾ ਚਾਹਤੇ ਹੋ, ਚਾਹਤੇ ਹੋ ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਕੇ ਲੀਏ ਹਮ ਸੁਖੇ ਕੋ ਲੇਨਾ ਚਾਹਤੇ ਹੈਂ, ਚਾਹਤੇ ਹੈਂ, ਟੰਢੇ ਮੌਸਮ ਕੇ ਲੀਏ ਤੁਮ ਕਿਸਕੋ ਨੌਕਰ ਭੇਜੋਗੇ, ਭੇਜੋਗੇ, ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਕੇ ਲੀਏ ਹਮ ਭੋਲੂ ਕੋ ਨੌਕਰ ਭੇਜੇਂਗੇ, ਭੇਜੇਂਗੇ, ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਕੇ ਲੀਏ।
ਹਰਾ ਸਮੁੰਦਰ/ਸਮੁੰਦਰ ਮੱਛੀ
ਇਹ ਖੇਡ ਅੱਠ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਬੜੀ ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਗੋਲ਼ ਚੱਕਰ ਬਣਾ ਕੇ ਖਲੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਲੜਕੀ ਸਿਰ ਵਾਰੀ ਹੋਵੇ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖੇਡ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਮ ਤੇ ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਹਨ: ਕੁੜੀਆਂ: ਹਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਗੋਪੀ ਚੰਦਰ ਬੋਲ ਮੇਰੀ ਮਛਲੀ ਕਿੰਨਾ ਕਿੰਨਾ ਪਾਣੀ ? ਵਾਰੀ ਵਾਲ਼ੀ: ਗਿੱਟੇ ਗਿੱਟੇ ਪਾਣੀ ਕੁੜੀਆਂ: ਹਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਗੋਪੀ ਚੰਦਰ ਬੋਲ ਮੇਰੀ ਮਛਲੀ ਕਿੰਨਾ ਕਿੰਨਾ ਪਾਣੀ ? ਵਾਰੀ ਵਾਲ਼ੀ: ਗੋਡੇ ਗੋਡੇ ਪਾਣੀ ਕੁੜੀਆਂ: ਹਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਗੋਪੀ ਚੰਦਰ ਬੋਲ ਮੇਰੀ ਮਛਲੀ ਕਿੰਨਾ ਕਿੰਨਾ ਪਾਣੀ ? ਵਾਰੀ ਵਾਲ਼ੀ: ਲੱਕ ਲੱਕ ਪਾਣੀ ਕੁੜੀਆਂ: ਹਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਗੋਪੀ ਚੰਦਰ ਬੋਲ ਮੇਰੀ ਮਛਲੀ ਕਿੰਨਾ ਕਿੰਨਾ ਪਾਣੀ ? ਵਾਰੀ ਵਾਲ਼ੀ: ਸਿਰ ਸਿਰ ਪਾਣੀ। ਸਾਰੇ: ਡੁੱਬ ਗਏ ! ਡੁੱਬ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਹਰਲੇ ਬੱਚੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੂੰਡੀਆਂ ਵੱਢਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਮੱਛੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੁੜ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਿੱਕਲੀ
ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਡ ਲਈ ਕੋਈ ਸਮਾਨ ਜਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਰਾਉਂਡ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਇਸ ਖੇਡ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਮਰਜ਼ੀ ਚਾਹੁਣ ਕੁੜੀਆਂ ਇਸ ਖੇਡ ਦਾ ਅਨੰਦ ਮਾਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਲੋਕ-ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ: ਕਿੱਕਲੀ ਕਲੀਰ ਦੀ, ਪੱਗ ਮੇਰੇ ਵੀਰ ਦੀ ਦੁਪੱਟਾ ਮੇਰੇ ਭਾਈ ਦਾ, ਫਿੱਟੇ ਮੂੰਹ ਜਵਾਈ ਦਾ ਗਈ ਸਾਂ ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆਈ ਵੰਗਾਂ ਅਸਮਾਨੀ ਮੇਰਾ ਘੱਗਰਾ, ਮੈਂ ਕਿਹੜੀ ਕਿੱਲੀ ਟੰਗਾਂ ਨੀ ਮੈਂ ਇਸ ਕਿੱਲੀ ਟੰਗਾਂ, ਨੀ ਮੈਂ ਉਸ ਕਿੱਲੀ ਟੰਗਾਂ ਕਿੱਕਲੀ ਕਲੀਰ ਦੀ ਪੱਗ ਮੇਰੇ ਵੀਰ ਦੀ।
ਰੱਸੀ ਟੱਪਣਾ
ਇਹ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਟੱਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਲੜਕੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਵੀ ਟੱਪ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੁੜੀਆਂ ਟੱਪਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਬਾਕੀ ਕੁੜੀਆਂ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਗੀਤ ਬੋਲਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀ ਦਾ ਟੱਪਣਾ ਤੇਜ਼ੀ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਬੋਲ ਵੀ ਉੱਨੇ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ: ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਕਿਤਾਬ ਕੋਈ ਮੇਮ ਕੋਈ ਸਾਹਬ ਮੇਮ ਜਾ ਵੜੀ ਕਲਕੱਤੇ ਉੱਥੇ ਮੇਰਾ ਸਾਹਬ ਨੱਚੇ ਬਾਬੂ ਸੀਟੀਆਂ ਵਜਾਵੇ ਗੱਡੀ ਫੱਕ ਫੱਕ ਆਵੇ ਮੱਛੀ ਮੋਰ ਕੰਡਾ, ਮੱਛੀ ਮੋਰ ਕੰਡਾ ਟੱਪੀ ਜਾ ਟਪਾਈ ਜਾ ਕੰਡਾ ਤੋਂ ਕਢਾਈ ਜਾ ਆਪਣੇ ਟੱਪੇ ਵਧਾਈ ਜਾ।
ਤੇਰਾ ਮੇਰਾ ਮੇਲ ਨਹੀਂ
ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬੜੇ ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ਼ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹੋ ਕੇ ਖੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਾਈ ਵਾਲ਼ੀ ਇੱਕ ਪਾਸੇ। ਸਾਰੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਬੋਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਐਸ ਗਲੀ ਆ ਜਾ ਦਾਈ ਵਾਲ਼ੀ ਕੁੜੀ: ਏਸ ਗਲ਼ੀ ਹਨੇਰਾ ਲੜਕੀਆਂ: ਲੈਂਪ ਲੈ ਕੇ ਆ ਜਾ ਦਾਈ ਵਾਲੀ ਲੜਕੀ: ਲੈਂਪ ਮੇਰਾ ਟੁੱਟਾ ਫੁੱਟਾ ਲੜਕੀਆਂ: ਦੀਵਾ ਲੈ ਕੇ ਆ ਜਾ ਦਾਈ ਵਾਲ਼ੀ: ਦੀਵੇ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਨੀ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਇੱਕੋ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇਰਾ ਮੇਰਾ ਮੇਲ ਨੀ।
ਟੋਚਨ ਪਾ ਵਈ ਟੋਚਨ ਪਾ
ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਿਸਚਿਤ ਨਹੀਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਗ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਫਿਰ ਜੋ ਅਖੀਰਲੇ ਦੋ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਆਪ ਆਪਣਾ ਨਾ ਰੱਖ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਮੂਲ਼ੀ, ਸ਼ਲਗਮ, ਕੇਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਪੋਸ਼ਮਪਾ ਵਈ ਪੋਸ਼ਮਪਾ ਵੀ ਰਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਟੋਚਨ ਪਾ ਵਈ ਟੋਚਨ ਪਾ ਡਾਕੀਏ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ? ਸੋ ਰੁਪਏ ਦੀ ਘੜੀ ਚੁਰਾਈ ਹੁਣ ਤਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾਣੀ ਪਵੇਗੀ ਜੇਲ੍ਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਮਾਈ ਪਤੰਗੜਾ, ਮਾਈ ਪਤੰਗੜਾ
ਇਹ ਖੇਡ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਤੋਂ ਵੀਹ ਤਕ ਕੁੜੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਦਾਇਰਾ ਬਣਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ: ਮਾਈ ਪਤੰਗੜਾ, ਮਾਈ ਪਤੰਗੜਾ ਕੈਸਾ ਰੰਗ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਉੱਠ ਨੀ ਬੀਬੋ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਵਿਆਹਿਆ।
ਦਾਈਆ ਦੁਹਕੜੇ
ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਇਹ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੁੱਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦਾਈ ਵਾਲ਼ਾ ਬੱਚਾ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਲੁੱਕ ਛਿਪ ਜਾਣਾ ਮਕਈ ਦਾ ਦਾਣਾ ਰਾਜੇ ਕੀ ਬੇਟੀ ਆਈ ਜੇ। ਕਈ ਵਾਰ ਬੱਚੇ ਗਾਲ਼ ਕੱਢਣ ਵਰਗੀ ਵਿਧਾ ਵਜੋਂ ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰ ਦੇ ਟੱਪਿਆਂ ਨੂੰ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕਮਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲ ਮਨਹਾਸ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਨੂੰ ਫਿਰ ਵੀ ਅੱਖੋਂ ਓਹਲੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਅਜਿਹੇ ਕੀ ਗੀਤਕ ਟੱਪੇ ਮੀਟ੍ਹੀ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਲਈ ਬੱਚੇ ਮੌਕੇ ਦੀ ਮੌਕੇ ਵੀ ਸਿਰਜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ: 1.ਸਾਡੀ ਪਿੱਤ ਦੱਬਣਾ, ਘਰ ਦੇ ਚੂਹੇ ਚੱਬਣਾ ਇੱਕ ਚੂਹਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਸਿਪਾਹੀ ਫੜ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ ਸਿਪਾਹੀ ਮਾਰੀ ਇੱਟ ਭਾਵੇਂ ਰੋ ਭਾਵੇਂ ਪਿੱਟ। 2. ਭੱਜੀ ਆਈ ਕਾਲ਼ੀ ਗਾਂ ਗਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਵੱਛਾ ਵੱਛੇ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਢੁੱਡ ਚੂਹਾ ਵੜਿਆ ਖੁੱਡ ਸਾਡੀ ਮੀਟੀ ਦੱਬਣਾ ਖੇਡ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਣਾ। ਇਵੇਂ ਹੀ ਬਾਂਦਰ ਕਿੱਲਾ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹਾਰਿਆ ਮੁੰਡਾ ਜੁੱਤੀਆਂ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਚੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ: ਚੰਮ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਚਿੱਚੜਾਂ ਦੀ ਦਾਲ ਆਓ ਬਾਈ ਖਾ ਲਓ ਸੁਆਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ
ਡੱਲੇਵਾਲ
ਡੱਲੇਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਰੁੜਕਾ ਕਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ਾਵਨਾ ਪਾਂਡੇ
'''ਡਾ. ਸ਼ਾਵਨਾ ਪਾਂਡੇ''' ਇੱਕ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਅਤੇ ਸੁਨੀਤਾ ਵਿਲੀਅਮਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਾੜ ਦੀ ਉੜਾਨ ਭਰਨ ਵਾਲੀ ਤੀਜੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਸ਼ਾਵਨਾ, ਕਨੇਡਾ ਦੀ "ਅਲਬਰਟਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਰਲ ਚਿਕਿਤਸਕ ਹੈ। ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਵਨਾ "ਤਕਵੋਨਦੋ ਖੇਡਾਂ" ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਡਾ. ਸ਼ਾਵਨਾ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ, ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਬੁਲਾਰਾ ਵੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਡਾ. ਸ਼ਾਵਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ੇਰਵੁੱਡ ਪਾਰਕ, ਅਲਬੇਰਟਾ, ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਖੇ ਹੋਇਆ। ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸਤੀਸ਼ ਸਟੀਵ ਪਾਂਡੇ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਇੰਦਰਾ ਪਾਂਡੇ ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਸਨ। ਸ਼ਾਵਨਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੀਲ ਪਾਂਡੇ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਅਲਬੇਰਟਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਇਆ।। ਸ਼ਾਵਨਾ ਨੇ "ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਅਲਬੇਰਟਾ" ਵਿੱਚ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਐਸਸੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ‘ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਪੇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ' ਤੋਂ ਐਮ.ਐਸਸੀ ਕੀਤੀ। ਇਹਨਾਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾ. ਪਾਂਡੇ ਨੇ "ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਅਲਬੇਰਟਾ" ਤੋਂ ਔਸ਼ਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਐਮਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸ਼ਾਵਨਾ ਅਲਬੇਰਟਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਖੇ ਇੱਕ ਜਨਰਲ ਚਿਕਿਤਸਕ ਹੈ। ਇਹ ਪੋਲਰ ਸਬਬੋਰੀਟਲ ਸਾਇੰਸ ਇਨ ਅੱਪਰ ਮੇਸੋਸਫੇਰ' (ਪੀਓਐਸਐਸਯੂਐਮ) ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਡਾ. ਪਾਂਡੇ ਫਿਜ਼ੀਔਲੋਜੀ, ਹੈਲਥ, ਅਤੇ ਇਨਵਾਅਰਮੈਂਟਲ ਓਬਜਰਵੇਸ਼ਨ ਇਨ ਮਾਈਕਰੋਗਰੇਵਟੀ (ਪੀਐਚਈਐਨਓਐਮ) ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਵਨਾ "ਪੋਜ਼ੀਡਨ" ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਫਲੋਰੀਦਾ ਵਿੱਖੇ 100 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਕਾਰਜ
ਸ਼ਵਾਨਾ ਪਾਂਡੇ ਸਿਲੀਕੋਨ ਵੈਲੀ ਵਿੱਖੇ ‘ਕੀਵੀਗਾਰਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਜ਼’ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸੰਦੇਸ਼ (ਮਿਠਾਈ)
ਸੰਦੇਸ਼ ਬੰਗਾਲੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਛੇਨਾ ਜਾਂ ਪਨੀਰ ਨਾਲ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਢਾਕਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਪਰਾਨਹਾਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਦਿਲ ਚੁਰਾਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਮਾਵੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸੰਦੇਸ਼ ਦਾ ਮੱਧਕਾਲੀ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਤੀਬਾਸ ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਚੈਤਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਇਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਕੀ ਕਦੋਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਛੇਨਾ ਮਿਠਾਈ ਆਖਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਵਿਧੀ
ਇਸਨੂੰ ਪਨੀਰ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੰਗਾਲੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਖਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਛੇਨਾ ਉੱਤੇ ਚੀਨੀ ਪਾਕੇ ਹਲਕੀ ਆਂਚ ਤੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਦੀ ਬਲ ਬਣਾ ਕੇ ਕੰਚਾਗੋਲਾ ਆਖਦੇ ਹਨ. ਕਈ ਵਾਰ ਛੇਨਾ ਸੁਕਾਕੇ, ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਸਵਾਦ ਦੇਕੇ ਰੰਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਇਸਨੂੰ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਾਸ਼ਨੀ ਪਕੇ, ਨਾਰੀਅਲ ਦੀ ਖੀਰ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਆਕਾਰ ਜਿਂਵੇ ਕੀ ਹਾਥੀ, ਮੱਛੀ, ਆਦਿ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਗੁੜ ਨਾਲ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਨੋਲਨ ਗੁੜ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਇਹ ਮਥੈ ਆਪਣੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਦਾ ਆਈਟੀ ਕਰਾਊਡ
ਦਾ ਆਈਟੀ ਕਰਾਊਡ ਜਾਂ ਦਾ ਇਟ ਕਰਾਊਡ ਗਰਾਅਮ ਲੀਨੀਹਨ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਐਸ਼ ਅਟੈਲਾ ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਜਿਆ ਚੈਨਲ 4 ਉਤਲਾ ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੜੀਵਾਰ ਹੈ ਜੀਹਦੇ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰ ਕ੍ਰਿਸ ਓਡਾਉਡ, ਰਿਚਰਡ ਏਯੌਡ, ਕੈਥਰਿਨ ਪਾਰਕਿਨਸਨ ਅਤੇ ਮੈਟ ਬੈਰੀ ਹਨ।
ਗਲਪੀ ਰੈਨਮ ਇੰਸਟਰੀਜ਼ ਦੇ ਲੰਡਨ ਵਿਚਲੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਜਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਲੜੀਵਾਰ ਆਈਟੀ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ ਅਮਲੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ: ਪੜ੍ਹਾਕੂ ਪਰ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਮੌਰਿਸ ਮੌਸ (ਏਯੌਡ), ਕੰਮਚੋਰ ਰੌਇ ਟਰੈਨੇਮਨ (ਓਡਾਉਡ), ਅਤੇ ਜੈੱਨ ਬਾਰਬਰ (ਪਾਰਕਿਨਸਨ), ਜੋ ਮਹਿਕਮੇ ਦੀ ਮੁਖੀਆ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਰੈਨਮ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਹੈ: ਡੈਨਮ ਰੈਨਮ (ਕ੍ਰਿਸ ਮੌਰਿਸ) ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹਦਾ ਪੁੱਤ ਡਗਲਸ (ਮੈਟ ਬੈਰੀ)।
ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆ
ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆ ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਉਪ-ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਛੋਟੇ ਟਾਪੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਦੱਖਣ 'ਚ ਪੈਂਦੇ ਮੈਲਾਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪੂਰਬ 'ਚ ਪੈਂਦੇ ਪਾਲੀਨੇਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਫ਼ਿਲਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆ ਨਾਂ ਯੂਨਾਨੀ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸ (μικρός), ਭਾਵ ਛੋਟੇ, ਅਤੇ ਨੇਸੋਸ (νῆσος), ਭਾਵ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਰਤੋਂ 1831 ਵਿੱਚ ਯ਼ੂਲ ਡੂਮੋਂ ਡਰਵੀਲ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਮਕਾਲੀਨ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਕਟ
ਭੂਮਿਕਾ
ਸਭਿਆਚਾਰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਕ ਰੁਚੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨੁਕੂਲਣ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਵੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਜੜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲਤਾ ਕਾਰਨ ਪੁਰਾਣੇ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਦਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਇਕ ਸਰਬ ਵਿਆਪਕ ਸਚਾਈ ਹੈੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮੁੱਲ ਟੁਟੁਦੇ, ਸੰਕਟ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਅਧਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸੰਕਟ
ਅਜੌਕੇ ਦੌਰ ਅੰਦਰ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਕਦਰਾਂ- ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਕਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ:-
1. ਕਦਰਾਂ - ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਲਾਂ - ਪ੍ਰਤਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਟੁੱਟ - ਭੱਜ:-
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਖੇਤਰੀ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਵਾਪਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂਤਰਣਾਂ ਕਾਰਨ ਨਵੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਥੇ ਸਾਡਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ, ਉਠਣ-ਬੈਠਣ, ਸੋਚਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਾਡਾ ਪਹਿਰਾਵਾ, ਸਾਹਿਤ, ਧਰਮ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਧੰਦੇ ਆਦਿ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲਣਾ ਪ੍ਰਾਰੰਭ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।ਉਸਾਰੂ ਅਤੇ ਹਾਂਦਰੂ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਾਮਵਾਦੀ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਕਸਤ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਵਲਗਰ, ਨਾਦਰੂ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਤਿਮਾਨ, ਲੱਚਰਵਾਦੀ, ਨੰਗੇਜ਼ਵਾਦੀ ਅਤੇ ਪੌਪਵਾਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਉਭਰ ਅਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੋ ਉਸਾਰੂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਦਰਾਂ-ਕਿਮਤਾਂ, ਮੁੱਲ-ਪ੍ਰਤਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਟੁੱਟ-ਭੱਜ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
2. ਸਮੂਹਿਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਕਾਈਆਂ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ:-
ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ  ' ਕੱਲੀ ਹੋਵੇ ਨਾ ਵਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜੀ ਕੱਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪੁੱਤ ਜੱਟ ਦਾ' ਦੀ ਧਾਰਨੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਸਾਂਝ ਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ' ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਵਿਆਕਰਨ ਸਿਰਜੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਾਂਝ ਦੀ ਇਹ ਵਿਆਕਰਨ ਹਰ ਸੁੱਖ ਦੁੱਖ ਤੇ ਮੁਸਕਿਲ ਸਮੇਂ 'ਚ ਇਕ ਦੂਜੇ ਲਈ ਆਪਾ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਮਾਦਾ ਰੱਖਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜੋਕਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਸਭਿਆਚਾਰ ਆਪਣੇ ਇਸ ਸਮੂਹ ਅਧਾਰਿਤ ਅਤੀਤ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵੱਲ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਮਹਾਨਗਰਾਂ ਵੱਲ ਅਤੇ ਮਹਾਨਗਰਾਂ ਤੋਂ ਮੂਲਕਾਂ ਵੱਲ ਰੁਖਸਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜੋਕਾ ਪੰਜਾਬੀ ਮਨੁੱਖ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ 'ਚ ਪਲਦਾ ਹੋਇਆ ਜਿਥੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿੱਘ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਉਥੇ ਇਸ ਖੰਡਿਤ ਤੇ ਇਕਹਿਰੇ ਜੀਵਨ 'ਚ ਇੱਕਲ ਤੇ ਬੇਗਾਨਗੀ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
3. ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਖੰਡਿਤ ਹੋਣਾ:-
ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਗਿਆਨ ਯੁੱਗ 'ਚ ਪਲ ਪਲ ਬਦਲਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਖੰਡਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ ਸੰਚਾਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੇ ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਮੋਕਲਾ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਵੱਧਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਛੇਤੀ ਹੀ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਕਮਾ ਲੈਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਅਸਿੱਧੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਦੀ ਕਾਹਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਤੇ ਇੰਨੇ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਗੲੇ, ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕੇ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਜੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ, ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਪੰਜਾਬੀ 'ਮਾਲਟਾ ਕਾਂਢ' ਵਰਗੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
4. ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਹੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਪ੍ਰਤੀਕ:-
ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੁੱਲੀਆਂ ਵਿਸਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਚ ਕੁੱਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਸ਼ੋਅਪੀਸ ਬਣ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਲਈ ਸਹਿਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਗਹਿਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਠੇ, ਝਾਂਜਰਾਂ ਤੇ ਤਵੀਤਿਆਂ, ਸੱਗੀ ਫੁੱਲ, ਸਰੀਰਕ ਸਜਾਵਟ ਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਪਰਾਂਦੇ ਅਤੇ ਫੁਲਕਾਰੀਆਂ, ਘਰੇਲੂ ਵਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰੇ, ਦੰਦੋੜੀ ਅਤੇ ਝਿਲਿਆਨੀ, ਉਖ਼ਲੀ ਸੋਟ, ਭੜੋਲੇ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਪੀਹੜੇ, ਖੇਸ, ਦੋਲੇ ਅਤੇ ਗਲੀਚੇ, ਪੰਜਾ-ਹੱਥੀਆਂ, ਦਰੀਆਂ, ਰੱਥ ਗੱਡੇ, ਹਲਟ ਟਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਬਲਦਾਂ ਦੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਆਦਿ। ਰੱਜੇ ਪੁੱਜੇ ਪੰਜਾਬਨਦ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਅੱਜ ਦੀ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਤਿਤਵ ਦਾ ਝਾਉਲਾ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
5. ਸਭਿਆਚਾਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸਹਿਹੋਂਦ ਦੀ ਸਵੱਛ ਸਾਧਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਿ੍ਰਤ ਸੁਭਾਵਿਕ ਦੀ ਸਵੱਛ ਸਹਿਮਤੀ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਕਲਾਤਮਿਕ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਣੀ ਲੋਕ ਭਾਵਨਾ ਵਿਚੋਂ ੳਤਪੰਨ ਹੋਈ ਜਗਿਆਸਾ ਨੂੰ ਛਲੀਆ ਰੂਪ ਦਾ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ਜਿਹਾ ਵਿਖਾ ਕੇ ਲੋਕ ਚਿੱਤ ਅੰਦਰ ਸਵਾਰਥ ਸਨੇਹ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਸਮਝੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਖੋਟ ਹੈ।
6.ਪੱਛਮੀਕਰਨ, ਮੰਡੀਕਰਨ ਤੇ ਉਪਭੋਗੀਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ:-
ਪੱਛਮੀਕਰਨ, ਮੰਡੀਕਰਨ ਤੇ ਉਪਭੋਗੀਕਰਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਅਸਲੋਂ ਹੀ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਦੀ ਤਰਜ-ਏ-ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖਪਤ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਰ ਪ੍ਰੰਪਰਿਕ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਿੰਡ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਘਰ ਪਰੰਪਰਿਕ ਘਰ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਧੀ ਵਿਧਾਨ ਵਾਲਾ ਘਰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੰਜੇ ਅਤੇ ਕੁਰਸੀ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸੋਫਾ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਵਾਸ਼ਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ, ਗੈਸ ਵਾਲਾ ਚੁੱਲਾ ਆਦਿਕ ਉਪਕਰਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਰੰਪਰਿਕ ਰਹਿਤਲ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੰਤਾ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨੇ ਪਰੰਪਰਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਨੈਣ-ਨਕਸ਼ ਨੂੰ ਹੀ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
7.ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਦਾ ਮਸਲਾ:-
ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹੱਦਬੰਦੀਆਂ ਕਿਸੇ ਜਾਤ ਦੇ ਪਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁੱਕਕਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਿੰਦੂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਬੋਲੀ ਮਨਣੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਦੇ ਇਸ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਇਹ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਅਜੋਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਵੇਂ ਹਿੰਦੂ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਸਿੱਖ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲੋਂ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਟੁੱਟਦੇ ਹੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਦੇ ਪੀਂਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੰਗ਼੍ਰੇਜ਼ੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਤੇ ਕਾਨਵੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਨਾ ਕੇਵਲ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹਾ ਗਲਬਾ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਮਿਟਣ ਦੇ ਆਸਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪੲੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਹੋਂਦ ਤੇ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣਾ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਅਨੋਖੀ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਹੈ। ਰੰਗੀਨ ਰੁੱਤਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹੈ। ਵਗਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਰਗਾ ਸੰਗੀਤ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਲੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਹੈ। ਪੰਜਬ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਰਗੀ ਸਵੱਛਤਾ ਹੈ। ਲਹਿਰਾਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਵਰਗੀ ਹੁਸੀਨ ਚਾਲ ਹੈ। ਹਰ ਭਾਂਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਅੰਨ੍ਹੇਰੀਆਂ ਤੇ ਝੱਖੜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਮੱਰਥਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਾਸ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਹੁਸੀਨ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹੈ ਕਿਊਂਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਡੋਲਿਆਂ ਤੇ ਮਾਣ ਨਹੀਂ। ਹਰ ਕੋੲ ਦਗ, ਤੇਗ ਤੇ ਹਲ ਦਾ ਧਨੀ ਨਹੀਂ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਸਰਬਤ ਦਾ ਭਲਾ ਮੰਗਤ ਵਾਲਾ ਵਿਸਾਲ ਦਿਲ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਜਿੰਨੀ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ। ਕੋਈ ਸੰਗਤ ਤੇ ਪੰਗਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ। ਇਨਾਂ ਅਮੀਰ ਵਿਰਸਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਪਚਾਉਣ ਦੀ ਸਮੱਰਥਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਪਚਾ ਕੇ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
.cz
.cz ਚੈਕ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਲਈ 1985 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਿੱਤਾ ਇੱਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦਾ ਟਾੱਪ-ਲੈੱਵਲ ਡੋਮੇਨ (top-level domain ਜਾਂ ccTLD) ਦੇਸ਼ ਕੋਡ ਹੈ। ਇਹ ਡੋਮੇਨ CZ.NIC ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਜਿਸਟਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਡੋਮੇਨ ਲਈ ਰੱਖੇ ਗਏ ਡੋਮੇਨ ਨਾਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰਾਰ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਕਰਨੀ ਪੇਂਦੀ ਹੈ।
ਗਣਤੰਤਰ (ਅਖ਼ਬਾਰ)
ਗਣਤੰਤਰ ("ਲੋਕਤੰਤਰ") 1956 ਅਤੇ 1961 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉੜੀਸਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਓਡੀਆ-ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਗਣਤੰਤਰ ਬੋਲਾਂਗੀਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਟਕ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਸੁਰੇਂਦਰ ਮੋਹੰਤੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸਨ। ਗਣਤੰਤਰ ਨੂੰ ਬੋਲਾਂਗੀਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਾਜੇਂਦਰ ਨਰਾਇਣ ਸਿੰਘਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਣਤੰਤਰ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
.cz
1993 ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਚੈਕੋਸਲੋਵਾਕਿਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਟੁਟਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ .cs ਡੋਮੇਨ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਗਣਤੰਤਰ (ਅਖ਼ਬਾਰ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ
.cz
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਾੱਪ-ਲੈੱਵਲ ਡੋਮੇਨ ਦੇਸ਼ ਕੋਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੈਕ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ
ਮੈਨੁਅਲ ਟੂਰੀਜੋ
thumb ਮੈਨੁਅਲ ਟੂਰੀਜੋ ਜ਼ਪਾਟਾ ( Monteria, ਕੰਬੋਡੀਆ, ਅਪ੍ਰੈਲ 12, 2000), MTZ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ, ਇੱਕ ਹੈ ਕੋਲੰਬੀਆ ਸ਼ਹਿਰੀ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਗਾਇਕ.