cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਮਿਊਰੀਅਲ ਰੂਕਾਇਜ਼ਰ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਮਿਊਰੀਅਲ ਰੁਕਾਇਜ਼ਰ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਦਸੰਬਰ, 1913 ਨੂੰ ਲਾਰੈਂਸ ਅਤੇ ਮਾਈਰਾ ਲਿਓਨਸ ਰੁਕਾਇਜ਼ਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਏਥਿਕਲ ਕਲਚਰ ਫੀਲਡਸਨ ਸਕੂਲ, ਬ੍ਰੋਂਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ, ਫਿਰ ਪੋਫਕੀਸੀ ਵਿੱਚ ਵਸਾਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 1930 ਤੋਂ 32 ਤੱਕ, ਉਸ ਨੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1935 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਸਿਧਾਂਤ ਥਿਊਰੀ ਆਫ ਫਲਾਈਟ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਉਡਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ, ਦੀ ਚੋਣ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ ਸਟੀਫਨ ਵਿਨਸੈਂਟ ਬੇਨੀਟ ਦੁਆਰਾ ਯੇਲ ਯੰਗਰ ਪੋਇਟਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਮੌਤ
ਰੂਕਾਇਜ਼ਰ ਦੀ ਮੌਤ 12 ਫਰਵਰੀ 1980 ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਕਾਰਨ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਰੋਗ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ 66 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਰੂਕਾਇਜ਼ਰ ਦੁਲਿੰਗੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
10 ਮਿੰਟ (2013 ਫ਼ਿਲਮ)
10 ਮਿੰਟ ਇੱਕ 2013 ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਈ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਲੀ ਯੋਂਗ-ਸੀਂਗ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 2013 ਬੁਸਾਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2014 ਨੂੰ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪਲਾਟ
ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਉਮੀਦਾਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਤੋਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਦਫਤਰ ਦਾ ਇਕ ਸਥਾਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋ-ਚੈਨ ਦਾ ਬੌਸ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਹੋਏ ਸਥਾਈ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੋ-ਚੈਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋ ਉਡੀਕ ਵਿਚਲੀ ਨੌਕਰੀ ਅਤੇ ਇਸ ਅਚਾਨਕ ਮਿਲੀ ਨੌਕਰੀ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਸੇ ਇਕ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਲਈ ਝਿਜਕਦਾ ਹੈ। ਲੰਮਾ ਅਤੇ ਸਖਤ ਸੋਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਬਣਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਹੋਰ ਉਸ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ
2013 ਵਿਚ 18 ਵੇਂ ਬੁਸਾਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੇ ਨਿਊ ਕਰੰਟਸ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿਚ10 ਮਿੰਟ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੇ ਕੇ ਐਨ ਐਨ ਮੂਵੀ ਅਵਾਰਡ (ਦਰਸ਼ਕ ਅਵਾਰਡ) ਅਤੇ ਫਿੱਪਰਸੀਸੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
2015 ਵਿੱਚ, ਲੀ ਯੋਂਗ-ਸੀਂਗ 20 ਵੇਂ ਚੁੰਸਾ ਫ਼ਿਲਮ ਆਰਟ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਨਵੇਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਏ। ਉਸਨੇ ਦੂਸਰੇ ਵਾਈਲਡਫਲਾਵਰ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਨਵੇਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ ਜਿੱਥੇ 10 ਮਿੰਟ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ: ਸਰਬੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਲਈ ਲੀ ਯੋਂਗ-ਸੀਂਗ (ਨਰੈਰੇਟਿਵ ਫ਼ਿਲਮ), ਸਰਬੋਤਮ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇਅ ਲਈ ਕਿਮ ਦਾ-ਹਯੂਨ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਨਵੇਂ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਬਾਏਕ ਜੋਂਗ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਨਮਸਤੇ
ਨਿਰੁਕਤੀ
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਆਕਰਣ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਢ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ - “ਨਮਸਤੇ = ਨਮ:+ ਤੇ”। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਲਾਮ"। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਚ, 'ਨਮ:' ਪ੍ਰਣਾਮ ਜਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਲਈ ਅਵਯਯ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ "ਸੂਰਜ ਨਮ:" (ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ)। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਥੇ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ" ਲਈ, ਯੁਸ਼ਮਦ੍ (ਤੁਸੀਂ) ਦੀ ਚੌਥੀ ਵਿਭਕਤੀ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, "ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ" ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ "ਤੁਭਯਮ" ਹੈ, ਪਰ ਇਸੇ ਦਾ ਵਿਕਲਪੀ, ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ "ਤੇ" ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਇਥੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਮਸਤੇ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ “ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪ੍ਰਣਾਮ”। ਇਸ ਨੂੰ "ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਇਸਦਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ "ਨਮ:" ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਮ: ਅਵਯੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੌਥੀ ਵਿਭਕਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।।
ਜ਼ਹਰਾਨ ਕਬੀਲਾ
ਜ਼ਹਰਾਨ (ਅਰਬੀ: زهران‎) ਇੱਕ ਬਦੂ ਅਰਬੀ ਕਬੀਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅਰਬ ਕਬੀਲੋਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਰਬੀ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਗਾਮਿਦ​ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਵੀ ਸੰਬੰਧੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਮਿਤਰਪਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹੋ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਮਾਤਭੂਮੀ ਅਰਬੀ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਦਾ ਦੱਖਣ ਜਾਂ ਦਕਸ਼ਿਣਪੂਰਵੀ ਭਾਗ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਯਮਨ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਅਲ-ਬਾਹਾਹ ਖੇਤਰ, ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਵਰਤਮਾਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ (ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੱਕਾ ਅਤੇ ਜੇੱਦਾਹ ਖੇਤਰਾਂ) ਵਿੱਚ ਬਸੇ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਵਿਚਕਾਰ ਪੂਰਵ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਇਲਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਰਵਾਰਿਕ ਨਾਮ ਜਹਰਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜ਼ਹਰਾਨ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਹੋਣ। 702
ਜ਼ਹਰਾਨੀ ਅਰਬੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ
ਜ਼ਹਰਾਨ ਅਤੇ ਬੇਲਾਦ ਗਾਮਿਦ​ ਕਬੀਲੇ ਆਪਣੀ ਵੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਰਬੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਜਿਨੂੰ ਜਹਰਾਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਜਮਾਣ ਦੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਰਬੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਤਾਕਤਮ ਜਿੰਦਾ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜਿੰਦਾ ਅਰਬੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਸ ਦਾ ਵਿਆਕਰਨ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਅਰਬੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜਦੀਕ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਹਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬ ਕਬੀਲੇ
15 ਨਵੰਬਰ
15 ਨਵੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 319ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 320ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 46 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਦੇਸੀ ਕਲੰਡਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਿਨ 1 ਮੱਘਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਵੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਨਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਹਨ: ਉੱਚ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਤੇ ਮਾਤਹਿਤ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ। ਉੱਚ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ  ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ, ਸੰਘੀ ਸ਼ਰਈ ਅਦਾਲਤ ਅਤੇ ਪੰਜ ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚੌਂਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਇੱਕ ਹਾਈਕੋਰਟ ਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ਼ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼ ਰੱਖਣ, ਬਚਾਣ ਤੇ ਉਸਦਾ ਡਿਫੈਂਸ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।  ਨਾ ਹੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਇਲਾਕਿਆਂ (ਫ਼ਾਟਾ) ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਦਾਲਤੀ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ,ਸਿਵਾਏ ਇਸਦੇ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਕੇਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ   ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਗਿੱਲਗਿਤ ਬਲਤਿਸਤਾਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਦਾਲਤੀ ਨਿਜ਼ਾਮ ਹਨ।
ਸੁਬਾਰਡੀਨੇਟ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਖਾਸ ਅਦਾਲਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਬੈਕਿੰਗ, ਬੀਮਾ, ਕਸਟਮ ਅਤੇ ਐਕਸਾਈਜ਼, ਤਸਕਰੀ, ਨਸ਼ੇ, ਅੱਤਵਾਦ, ਟੈਕਸ, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਖਪਤਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨੂੰ ਕਵਰ  ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੌਜਦਾਰੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰ ਕੋਡ 1898 ਦੇ ਤਹਿਤ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਅਦਾਲਤਾਂ ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਿਵਲ ਕੋਰਟ ਆਰਡੀਨੈ'ਸ 1964 ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੀ।ਮਾਲ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜ਼ਮੀਨ ਮਾਲ ਐਕਟ 1967 ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਖਾਸ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਰਤਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ
thumb|ਲਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਅਤੇ ਬੋਰਡ
ਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਅਤੇ ਬੋਰਡ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ;
ਜੁਵੇਨਾਈਲ ਕੋਰਟਾਂ
right|thumb
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ
ਚਰਾਗਦੀਨ ਦਾਮਨ
ਚਰਾਗਦੀਨ ਦਾਮਨ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਚੌਕ ਮਤੀਦਾਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਤਾਦ ਦਾਮਨ ਦਾ ਜਿਊਂਦੇ ਜੀਅ ਇੱਕ ਵੀ ਕਾਵਿ ਨਹੀਂ ਛਪਿਆ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਚੇਤੇ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਤਾਦ ਦਾਮਨ ਕੋਲ ਵੇਲੇ ਦੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਵਾਲੀ ਡੂੰਘੀ ਅੰਤਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਆਮ ਫ਼ਹਿਮ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਦਾ ਹੁਨਰ ਹੈ। ਵਿਅੰਗ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਵਾਣ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਵਿਅੰਗਮਈ ਜੇ ਸ਼ੇਅਰ ਅਖੌਤਾਂ ਵਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਤੇ ਹਨ। ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਕੰਵਲ ਮੁਸਤਾਕ ਨੇ ਉਸਤਾਦ ਦਾਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਸੰਪਾਦਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰਰ ਵਿੱਚ ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਸੂਰੀ ਨੇ ਸੰਪਾਦਤ ਕੀਤੀ। ਫਰਜੰਦ ਅਲੀ ਨੇ ਉਸਦਿ ਜੀਵਨ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਨਾਵਲ ‘ਭੁੱਬਲ’ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਤਾਦ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਭਰੇ ਜੀਵਨ ਧੀ ਕਲਾ ਤਮਕ ਨਕਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ 1996 ਵਿੱਚ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ।
ਉਸਤਾਦ ਦਾਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਵੇਲੇ ਦੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਵੇਲੇ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਨੀਝ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀ ਜੁਆਰਤ ਤੇ ਲੋਕ ਮੁਹਾਵਰੇ ਵਿੱਚ ਢਲ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਨਰ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਾਕਮਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਤੇ ਚਲਦੀ ਦੇਸੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਪਾਜ ਉਹ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਉਘੜਦਾ ਹੈ:
ਵਾਘੇ ਨਾਲ ਅਟਾਰੀ ਧੀ ਨਹੀਂ ਟੱਕਰ,
ਨਾ ਹੀ ਗੀਤਾ ਨਾਲ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਏ।
ਨਾ ਕੁਫ਼ਰ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਕੋਈ ਝਗੜਾ,
ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਇਹ ਨਫ਼ੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਏ?
ਅਮੀਰਾ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਨਿਸੰਗ ਲਿਖਦਾ ਹੈ:
“ਅਸਾਡੇ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਦਾ ਕੀ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹੋ,
ਜੋ ਦੌਰਾ ਵੀ ਪੈਂਦਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪੈਂਦਾ”।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਜਾਵਾ (ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ)
ਜਾਵਾ ਦਾ ਸਬੰਧ ਓਰੇਕਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ, ਸੰਨ ਮਾਈਕਰੋਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਅਨੇਕਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਉਤਪਾਦ ਮਿਲ ਕੇ ਅਜਿਹੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਬਣੌਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਣ। ਜਾਵਾ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਤਬਦੀਲ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮਾਂ ਤੇ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਾਵਾ ਛੋਟੇ ਉਪਕਰਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮੋਬਾਇਲ ਫੋਨ, ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਰਵਰਾਂ ਅਤੇ
ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਾਵਾ ਐਪਲੈਟਸ, ਵਰਲਡ ਵਾਇਡ ਵੈਬ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਿਅਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਾਵਾ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ) ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜਦੋਂ ਕੰਪਾਇਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਵਾ ਬਾਈਟ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਵਾ ਦਾ ਆਪਨਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਯਾਨਿ ਕਿ ਜਾਵਾ ਵਰਚੁਅਲ ਮਸ਼ੀਨ ਇਸ ਨੂੰ ਚਲਾਓਦਾ ਹੈ। ਜਾਵਾ ਦਾ ਇਹੀ ਗੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਨਿਰਭਰਤਾ ਰਹਿਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13 ਨਵੰਬਰ 2006 ਨੂੰ, ਸੰਨ ਮਾਈਕਰੋਸਿਸਟਮ ਨੇ ਆਪਨੇ ਜਾਵਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ '''ਜੀ. ਐਨ. ਯੂ. ਜਨਰਲ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਸੈਂਸ''' ਹੇਠ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।
ਜਾਵਾ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ
ਜਾਵਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਉਹਨਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਵਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰੋਗਰਾਂਮਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ
ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਜਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਬਲ ਕਿ ਇਹ ਆਪਨੇ ਖੁਦ ਦੇ ਵਰਚੁਅਲ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ
ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਜਾਵਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੰਨ ਮਾਈਕਰੋਸਿਸਟਮ ਤੇ ਦਸੰਬਰ 1990 ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀ++ ਦੀ ਬਦਲੀ ਵਜੌਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਜੇਮਸ ਗਾਸਲਿੰਗ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਸ਼ੁ੍ਰੂ
ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1992 ਤੱਕ ਉਹ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪਲੇਟਫਾਰਮ, ਔਕ ਭਾਸ਼ਾ (ਜਾਵਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ) ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ 3 ਸਤੰਬਰ 1992 ਵਿੱਚ ਸਟਾਰ7
(ਪੀ. ਡੀ. ਏ) ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਫਿਕਲ ਇੰਟਰਫੇਸ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਜਾਵਾ ਦੇ 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, 1.6 ਵਰਜ਼ਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਵਰਜ਼ਨ 1.7, ਜੁਲਾਈ 2011 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਵਾ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ
16 ਨਵੰਬਰ
16 ਨਵੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 320ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 321ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 45 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਦੇਸੀ ਕਲੰਡਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਿਨ 2 ਮੱਘਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਵਾਕਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਵੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਪਿਨਯਿਨ
ਪਿਨਯਿਨ ਜਾਂ ਹਾਨਿਊ ਪਿਨਯਿਨ ਜਾਂ ਪਿਨ-ਇਨ, ਚੀਨ, ਤਾਈਵਾਨ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਚਿੰਨਾਂ ਦੇ ਮੰਦਾਰਿਨ ਉੱਚਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਤੀਨੀ ਵਰਨਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਲਿਪੀ ਬਦਲ ਕੇ ਲਿਖਣ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰੀ ਧੁਨੀਆਤਮਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ ਆਮ ਕਰ ਕੇ ਮਿਆਰੀ ਚੀਨੀ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚੀਨੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਇਹਨੂੰ ਇੱਕ ਇਨਪੁੱਟ ਤਰੀਕੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਮੁਰਦੇ ਦੀ ਤਾਕਤ
ਮੁਰਦੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ ਦੁਆਰਾ ਲਿੱਖੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।
ਕਥਾਨਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਕੋਕੋਸ (ਕੀਲਿੰਗ) ਟਾਪੂ
ਕੋਕੋਸ (ਕੀਲਿੰਗ) ਟਾਪੂ, ਜਾਂ ਕੋਕੋਸ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਕੀਲਿੰਗ ਟਾਪੂ ਵੀ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਖੇਤਰ ਹਨ ਜੋ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਟਾਪੂ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਲਗਭਗ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਇਸ ਰਾਜਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੂੰਗਾ-ਚਟਾਨਾਂ (ਅਟੋਲ) ਅਤੇ 27 ਮੂੰਗਾ ਪਹਾੜੀ (ਕੋਰਲ) ਟਾਪੂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ, ਪੱਛਮੀ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਹੋਮ ਟਾਪੂ, ਲਗਭਗ 600 ਦੀ ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ ਨਾਲ ਅਬਾਦ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਰਾਜਖੇਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਹਿੰਦ ਅਧਿਐਨ
ਹਿੰਦ ਅਧਿਐਨ (Indology), ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਗਰੰਥਾਂ, ਇਤਹਾਸ, ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਏਸ਼ੀਆ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਦੱਖਣ-ਏਸ਼ੀਆ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਿੰਦ ਅਧਿਐਨੈਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਭਾਰਤੀ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੋਸਟ ਨਾਲ === ਸਮਕਾਲੀ Indologists ===
ਸਾਨ ਪੇਦਰੋ ਦੇ ਲੋਸ ਫਰਾਂਕੋਸ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਨ ਪੇਦਰੋ ਦੇ ਲੋਸ ਫਰਾਂਕੋਸ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de San Pedro de los Francos) ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕਲਾਤਾਉਦ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1875 ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
ਸ਼੍ਰੀ 420
ਨੱਟਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸਿਸਰੋ
ਉਸਦਾ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਇਆ ਉਹ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਸੀ।
ਇਮਲੀ
ਇਮਲੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ:Tamarind, ਅਰਬੀ: تمر هندي ਤਾਮਰ ਹਿੰਦੀ, "ਭਾਰਤੀ ਖਜੂਰ") ਪੌਦਾ ਕੁਲ ਫੈਬੇਸੀ ਦਾ ਤਪਤਖੰਡੀ ਅਫਰੀਕੀ ਮੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਫਲ ਲਾਲ ਜਿਹੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਖੱਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਮਲੀ ਦਾ ਰੁੱਖ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਇੱਕ ਡੰਡੀ ਦੇ ਦੋਨੋਂ ਤਰਫ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਟੈਮੇਰਿੰਡਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਮਲੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਫਲੀ-ਨੁਮਾ ਫਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਅੰਦਰ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਹੋਰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਧਾਤ ਪਾਲਿਸ਼। ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਤਰਖਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਸਾਲੇ
ਲੀਲਾ (ਕਿਤਾਬ)
ਲੀਲਾ ਜਾਂ ਲੀਲ੍ਹਾ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਵਿੱਚ ਅਜਮੇਰ ਰੋਡੇ ਅਤੇ ਨਵਤੇਜ ਭਾਰਤੀ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਹ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾ ਐਡੀਸ਼ਨ
ਲੀਲਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਐਡੀਸ਼ਨ 1999 ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ 1053 ਪੰਨੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਰੇਨਬਰਡ ਪ੍ਰੈੱਸ, ਵੈੱਨਕੂਵਰ, ਲੰਡਨ (ਯੂ ਕੇ) ਨੇ ਛਾਪਿਆ ਸੀ।
ਦੂਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ
ਲੀਲਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ 2019 ਵ੍ਵਿਚ ਬਸੰਤ ਮੋਟਰਜ ਅਤੇ ਆੱਟਮ ਆਰਟ ਵੱਲੋਂ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ। ਜਿਦੇ 1224 ਪੰਨੇ ਹਨ। ਇਸ ਵ੍ਵਿਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਬਾਸ਼ਾਵਾ ਦੇ ਮਹਾਂ-ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਮਹਾ_ਕਵੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਹਨ ( ਤਸਵੀਰਾ ਸਮੇਤ) ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1999 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019
ਵੈਨਕੂਵਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ
ਵੈਨਕੂਵਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ (ਅੰਗਰੇਜੀ: Vancouver International Airport) ਸਮੁੰਦਰ ਟਾਪੂ, ਰਿਚਮੰਡ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਡਾਊਨ ਟਾਊਨ, ਵੈਨਕੂਵਰ ਤੋਂ 12 ਕਿ.ਮੀ. ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਆਵਾਜਾਈ (296,511) ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ (1.68 ਕਰੋੜ) ਦੇ ਲਿਹਾਜ ਨਾਲ ਟੋਰਾਂਟੋ ਪੀਅਰਸਨ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਮਗਰੋਂ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸਰੂਫ਼ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਬਿੰਦੂ ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ ਏਸ਼ੀਆ, ਯੂਰੋਪ, ਓਸ਼ੇਨੀਆ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਉਡਾਣਾਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਾਈ ਅੱਡੇ ਨੇ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ
ਪੂਛਲ ਤਾਰਾ
– ਨਿਊਕਲੀਅਸ, ਕੋਮਾ ਅਤੇ ਪੂਛ ਸਿਖਰ ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ ਵੱਲ ·Comet 9P/Tempel collides with Deep Impact's impactor ·Comet 67P/Churyumov–Gerasimenko orbited by Rosetta · Comet C/2011 W3 (Lovejoy) from orbit · Comet 17P/Holmes and its blue ionized tail · Comet 81P/Wild (Wild 2) visited by Stardust, 2004 ਪੂਛਲ ਤਾਰਾ ਬਰਫ਼ ਤੇ ਧੂੜ ਕਣਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਬਰਫੀਲਾ ਛੋਟਾ ਪੁਲਾੜੀ ਪਿੰਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੌਰ ਮੰਡਲ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤੈਅ ਪਥ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਚੱਕਰ ਕੱਟਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਕਦੇ ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸੇਕ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਗੈਸਾਂ ਦੀ ਪੂਛ ਛੱਡਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਛਲ ਤਾਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਕੋਮਾ ਅਤੇ ਪੂਛ। ਇਸ ਦੀ ਨਿਊਕਲੀ ਦੀ ਰੇਂਜ ਕੁਝ ਸੌ ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਦਰਜਨਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੱਥਰਾਂ, ਧੂੜ ਅਤੇ ਗੈਸਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੋਮਾ ਅਤੇ ਪੂਛ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇ ਕਾਫੀ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰਬੀਨ ਦੀ ਮਦਦ ਬਗੈਰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੂਛਲ ਤਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਅੰਦਰ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਵੇਖੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਭੌਤਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਪੂਛਲ ਤਾਰਾ ਇੱਕ ਅਣਘੜਤ ਜਿਹਾ ਆਕਾਸ਼ੀ ਪਿੰਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਆਕਾਰ ਦੇ ਧੂੜ ਕਣਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉਪਰੋਂ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਮੋਟੀ ਪਰਤ ਚੜ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੂਛਲ ਤਾਰੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰਕ ਲੁੱਕ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਕਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰਕ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅਣਘੜਤ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਤਹ ਬਹੁਤ ਖੁਰਦਰੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕੂਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ’ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੂ-ਰੂਪ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰਕ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਮੁਸਾਮਦਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੂਛਲ ਤਾਰੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੁਰਭਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤਕ ਦਰਜਨਾਂ ਭਰ ਕੇਂਦਰਕ ਭੁਰ ਕੇ ਟੁੱਟਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਲੋਪ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਜਿੰਨੀ ਵਾਰ ਕੋਈ ਪੂਛਲ ਤਾਰਾ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਪ੍ਰਤੀਦਿਨ 2 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਧੂੜ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਝੜਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕੋਈ ਪੂਛਲ ਤਾਰਾ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਗਰਮ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ ਜਿੰਨੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਏਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ’ਤੇ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਬਰਫ਼ ਸਿੱਧੀ ਵਾਸ਼ਪ ਕਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਾਸ਼ਪ ਅਤੇ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ ਪੂਛਲ ਤਾਰੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰਕ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਧੂੜ ਦੇ ਬੱਦਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਪਰਾਵਰਤਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੂਛਲ ਤਾਰਾ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਈ ਗੇਂਦ ਕਿਸੇ ‘ਵਾਲ ਦੀ ਜੜ੍ਹ’ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਕੋਮਾ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਛਲ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੂਛਾਂ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਪੂਛਲ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੂਛਾਂ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ ਯਾਨੀ ਕਿ 15 ਕਰੋੜ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ। ਹਰੇਕ ਸਾਲ ਲਗਪਗ ਵੀਹ ਪੂਛਲ ਤਾਰੇ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੂਛਲ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ-ਦੋ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੁਲਾੜ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ ਇੱਕ ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਭਾਵ ਇੱਕ ਖਰਬ ਪੂਛਲ ਤਾਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੂਛਲ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਪਰਿਕਰਮਾ ਪੰਧਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ’ਤੇ ਪੁੱਜੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਦੋ ਭੰਡਾਰ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਪੂਛਲ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ। ਪਲੂਟੋ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਕੁਇਪਰ ਬੈਲਟ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਅਵਧੀ ਵਾਲੇ ਪੂਛਲ ਤਾਰੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰ੍ਹੇ ਊਰਟ ਕਲਾਊਡ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਲੰਬੀ ਅਵਧੀ ਵਾਲੇ ਪੂਛਲ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਊਰਟ ਕਲਾਊਡ ਨੇ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਤਾਰੇ ਤੋਂ ਲਗਪਗ ਇੱਕ-ਚੌਥਾਈ ਦੂਰੀ ਤਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸੂਰਜੀ ਨੈਬੁਲਾ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਗ੍ਰਹਿ, ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਬੌਣੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਦਾ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੇ ਰੂਪ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਖਿੱਲਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗ੍ਰਹਿ, ਉਪਗ੍ਰਹਿ, ਬੌਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਆਦਿ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸੂਰਜ ਦੀ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਵਿਕਸਤ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਪਰ ਕੁਇਪਰ ਬੈਲਟ ਅਤੇ ਊਰਟ ਕਲਾਊਡ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪੁਲਾੜੀ ਪਿੰਡ, ਜੋ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੂਛਲ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰਕ ਹਨ, ਵਿਕਸਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਿਕਸਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲੇ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਅਨੋਖੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਬੂਤ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕੁਝ ਰਸਾਇਣਿਕ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਕ ਯਾਨੀ ਕਾਰਬਨਿਕ ਅਣੂ ਪੂਛਲ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਉਪਰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਛਲ ਤਾਰਿਆਂ ਨੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੋਵੇਗੀ।
ਨਿਊਕਲੀਅਸ
ਪੂਛਲ ਤਾਰੇ ਦੀ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ 100 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਤੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੱਟਾਨ, ਧੂੜ, ਬਰਫ ਅਤੇ ਜੰਮੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੈਸਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਰਬਨ ਮੋਨੋਆਕਸਾਈਡ, ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ, ਮੀਥੇਨ ਅਤੇ ਅਮੋਨੀਆ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਸਿੰਘ
ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਸਿੰਘ (July 7, 1934 - 1934:07:07, March 19, 2018) ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਿਧ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 1989 ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਅਕਾਲ ਮੇਂ ਸਾਰਸ ਲਈ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਵੀ ਨੂੰ 10 ਨਵੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤਾਖਰ ਸੁਮਿਤਰਾਨੰਦਨ ਪੰਤ, ਰਾਮਧਾਰੀ ਸਿੰਘ ਦਿਨਕਰ, ਸਚਿਦਾਨੰਦ ਹੀਰਾਨੰਦ ਵਾਤਸਾਇਨ ਅਗੇਯ, ਮਹਾਦੇਵੀ ਵਰਮਾ, ਨਰੇਸ਼ ਮਹਿਤਾ, ਨਿਰਮਲ ਵਰਮਾ, ਕੁੰਵਰ ਨਰਾਇਣ, ਸ਼ਰੀਲਾਲ ਸ਼ੁਕਲ ਅਤੇ ਅਮਰਕਾਂਤ ਨੂੰ ਇਹ ਇਨਾਮ ਮਿਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ ਮਲਿਆਲਮ ਦੇ ਲੇਖਕ ਜੀ ਸ਼ੰਕਰ ਕੁਰੂਪ ਨੂੰ 1965 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ
ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਸਿੰਘ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੋਰਖਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਲੀਆ ਦੇ ਚਕੀਆ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 1934 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਚਕੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਲਈ ਬਨਾਰਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ 1964 ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਅਗਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਉਦੈ ਪ੍ਰਤਾਪ ਕਾਲਜ, ਬਨਾਰਸ, ਅਤੇ ਗੋਰਖਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਮੇਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ 1976 ਵਿੱਚ, ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਪਦਵੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲਈ, ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤਕ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਧਿਆਪਨ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ। ਸਿੰਘ ਨੇ 1952 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਬਨਾਰਸ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਪੀਠ
17 ਨਵੰਬਰ
17 ਨਵੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 321ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 322ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 44 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਦੇਸੀ ਕਲੰਡਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਿਨ 3 ਮੱਘਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਵੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਜਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਈਨਸਾਜ਼ ਅਸੰਬਲੀ (পাকিস্তান গণপরিষদ, Pākistān Gaṇāpāriṣād; ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਸਭਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੀਟਿੰਗ 11 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਅਤੇ 11 ਸਤੰਬਰ 1948 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨੇ ਇਸਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ।
ਲੈਲਾ ਹਾਤਮੀ
ਲੈਲਾ ਹਾਤਮੀ (, ਜਨਮ 1 ਜਨਮ 1972) ਇੱਕ ਇਰਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਰਾਨੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਲੀ ਹਾਤਮੀ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਜ਼ਰੀ ਖੋਸ਼ਕਮ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਰਾਨੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਫ਼ਿਲਮ 'ਏ ਸੇਪਰੇਸ਼ਨ' ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਬਰਲਿਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਸਿਲਵਰ ਬੀਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
ਆਰੰਭਕ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਹਾਤਮੀ ਦਾ ਜਨਮ ਤੇਹਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਈਰਾਨੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਲੀ ਹਾਤਮੀ ਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਜ਼ਰੀ ਖੋਸ਼ਕਾਮ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਲੌਸੇਨ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸਵਿਸ ਫੈਡਰਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਆਫ਼ ਲੋਸੇਨ (ਈਪੀਐਫਐਲ) ਵਿੱਚ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਰੈਂਚ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ।
ਕਰੀਅਰ
ਹਾਤਮੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੇਜ਼ਰ ਦਾਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਕਮਾਲੋਮੋਲਕ ਫਿਲਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮੀ ਦਿੱਖ 1996 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲੀਲਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦਾਰੀਸ਼ ਮੇਹਰਜੂਈ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 15ਵੇਂ ਫਜਰ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਤੋਂ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇਰਾਨੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਦਰਜਨਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। 'ਦਿ ਡੈਜ਼ਰਡ ਸਟੇਸ਼ਨ' (2002) ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਲਈ ਫਜਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 26ਵੇਂ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਵਰਲਡ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, 'ਪੋਰਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਏ ਲੇਡੀ ਫਾਰ ਅਵੇ' (2005) ਅਤੇ 'ਦਿ ਲਾਸਟ ਸਟੈਪ' (2012) ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 'ਦ ਲਾਸਟ ਸਟੈਪ' ਦੇ ਸੈੱਟ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਕਾਰਲੋਵੀ ਵੈਰੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਉਤਸਵ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਉਤਪਾਦਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਪੁਸ਼ਾਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਸਿਮੌਰਗ ਫਜਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਉਤਸਵ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਰਾਸ ਅਲ-ਖ਼ੈਮਾ
ਰਾਸ ਅਲ-ਖ਼ੈਮਾ (رأس الخيمة) ਫ਼ਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਉੱਤੇ ਵਸੀ ਇੱਕ ਅਰਬ ਸ਼ੇਖ਼ਸ਼ਾਹੀ ਹੈ ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਇਮਰਾਤ (ਯੂ.ਏ.ਈ.) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ "ਤੰਬੂ ਦਾ ਸਿਖਰ" ਹੈ। ਇਹ ਇਮਰਾਤ ਯੂ.ਏ.ਈ. ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਓਮਾਨ ਦੇ ਮੁਸੰਦਮ ਨਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕੇ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਦਾ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ ਲਗਭਗ 1,684 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਸ ਅਲ-ਖ਼ੈਮਾ ਹੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2005 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਮਰਾਤ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 210,063 ਸੀ ਜੀਹਦਾ 41.82 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਭਾਵ 87,848 ਲੋਕ ਇਮਰਾਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਹਾਲੀਆ ਅੰਦਾਜ਼ਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ 250,000 ਤੋਂ 300,000 ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। 2010 ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 97, 529 ਸੀ।
ਲੈਲਾ ਹਾਤਮੀ
ਕਰੀਅਰ
ਹਾਤਮੀ (ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਦੂਜਾ) 2014 ਕੈਨਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਜਿਊਰੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ 2014 ਦੇ ਕਾਨਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿਊਰੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਕੈਨਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਗਿਲਸ ਜੈਕਬ ਦਾ ਗਲ 'ਤੇ ਚੁੰਮਣ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ।
ਰਾਸ ਅਲ-ਖ਼ੈਮਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ
ਲੈਲਾ ਹਾਤਮੀ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਸ ਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਲੀਲਾ (ਅਲੀ ਮੋਸਾਫਾ) ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਹਿ-ਕਲਾਕਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ: ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਮਨੀ (ਜਨਮ ਫਰਵਰੀ 2007) ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਆਸਲ (ਜਨਮ ਅਕਤੂਬਰ 2008) ਹਨ।
ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਫ੍ਰੈਂਚ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾ
ਜਹਾਨਜ਼ੇਬ ਬਾਨੂ ਬੇਗ਼ਮ
ਜਹਾਂਜੇਬ ਬਾਨੋ (1705 ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ) ਇੱਕ ਮੁਗਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਤਾਜਪੋਸ਼ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਦੀਰਾ ਬਾਨੂ ਬੇਗਮ ਜੋ ਕਿ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਨੀ ਬੇਗਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ,ਦੀ ਬੇਟੀ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਵੇਂ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂ ਦੀ ਪੋਤੀ ਵੀ ਸੀ।
ਇਟਾਲੀਅਨ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਫ਼ਰੀ ਨਿਗੂਕੋਓ ਮੈਨੂਕੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਦਲੇਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। .1669 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਆਜ਼ਮ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜੋ ਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਵਾਰਸ ਸੀ, ਜੋ 1707 ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਣਿਆ ਸੀ।
ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਜਹਾਨਜ਼ੇਬ ਤਾਜਪੋਸ਼ ਰਾਜਕੁਮਾ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਡਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵਾਰਸ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਨਦੀਰਾ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ, ਇੱਕ ਮੁਗਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਮੁਹੰਮਦ ਪਰਵੀਜ਼, ਸਮਰਾਟ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮਤਰੇਏ ਭਰਾ, ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਜਹਾਨਰਾ ਬੇਗਮ ਨੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਜਹਾਨਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕੱਟੜ ਹਿਮਾਇਤੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।
ਨਦੀਰਾ ਬੇਗਮ ਦੀ 1659 ਵਿੱਚ ਪੇਚਸ਼ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦਾ ਵਾਰਸ ਸੀ, ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਛੇਵਾਂ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਬਣ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਹਾਨਜ਼ੇਬ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਨਾਥ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਾਤਲ ਦੀ ਗੱਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਾਚੀ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਰੋਸ਼ਨਾਰਾ ਬੇਗਮ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਰੋਸ਼ਨਾਰਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਜਹਾਨਜ਼ੇਬ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੁਆਰਾ ਆਗਰਾ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਜਹਾਨਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚਾਚੀ ਜਹਾਨਾਰਾ ਬੇਗਮ ਨੇ ਪਾਲਿਆ-ਪੋਸਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਧੀਨ, ਜਹਾਨਜ਼ੇਬ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਬਣ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਜਹਾਨਰਾ ਦੀ 1681 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਤਨ ਉਸ ਦੀ ਮਨਪਸੰਦ ਭਤੀਜੀ ਜਹਾਨਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਆਹ
3 ਜਨਵਰੀ 1669 ਨੂੰ, ਜਹਾਨਜ਼ੇਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਆਜ਼ਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਚਾਚੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੇਟੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀ ਦਿਲਰਾਸ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ ਦਾ ਬੇਟਾ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਜਹਾਨਰਾ ਬੇਗਮ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਰਸਮਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਜਾਨੀ ਆਜ਼ਮ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸਾਥੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮਨਪਸੰਦ ਪਤਨੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰਹ ਵੀ ਸੀ।
ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਆਜ਼ਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਿਦਰ ਬਖਤ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਸਾਮਰਾਜੀ ਪੱਖ ਬਿਦਰ ਬਖਤ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਰਮਿਆਨ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ 1700ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚਬਿਦਰ ਨੂੰ ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਵਾਇਸਰਾਏ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ (ਜਿਥੇ ਆਜਮ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ) ਜਹਾਨਜ਼ੇਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਬਿਦਰ ਨੂੰ ਉਸ ਕੋਲ ਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਗ਼ੁਲਾਮੀ
ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸੋਲੋਮਨ ਨਾਰਥਅਪ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਦਾਸਤਾ ਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਬੜੀਆਂ ਮਾਰਮਿਕ ਤੇ ਦਿਲ ਕੰਬਾਊ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਵਰਨਣ ਕਿਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਰਤਾਂਤ ਇੱਕ ਸਿਆਹਫਾਮ ਅਮਰੀਕੀ ਦੀ ਹਿਰਦਾ ਵਲੂੰਧਰਨ ਵਾਲੀ ਆਪ ਬੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦ ਨਾਗਰਿਕ ਸੀ। ਤਕਰੀਬਨ 175 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਕੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਪ੍ਰਥਾ ਵਾਲੇ ਦੱਖਣੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਗ਼ੁਲਾਮ-ਦਾਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਸਰੀਰਕ ਦੁੱਖ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਕਸ਼ਟ ਝੱਲੇ। ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਸ਼ਟ ਅਫਰੀਕੀਆਂ ਨੇ ਝੱਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਹਰ ਘੜੀ ਜ਼ਿੱਲਤ ਭੋਗਣੀ ਪਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲ
ਤਾਇਰਾ ਹੰਟਰ
ਤਾਇਰਾ ਹੰਟਰ (1970 – 7 ਅਗਸਤ, 1995) ਇੱਕ ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤ  ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਕਾਰ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕੇਅਰ ਨੇ ਉਸਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨੋ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੈਡੀਕਲ ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨ ਨੇ ਤਾਇਰਾ ਦੀ ਪੈਂਟ ਕੱਟਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਕਰਨ' ਤੇ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪੈਨਿਸ ਹੈ,  ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਡੀ.ਸੀ. ਜਨਰਲ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਈ.ਆਰ. ਸਟਾਫ ਨੇ ਡੈਂਟਲ ਅਤੇ ਅਪੂਰਨ ਦੇਖਭਾਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Uses authors parameter ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1995 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਵਿਟੁਆਟਰਸਰਾਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
thumbnail|ਵਿਟਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰੇਟਹਾਲ ਵਿਟੁਆਟਰਸਟ੍ਰਾਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜੋਹਾਨਸਬਰਗ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਜੋਹਾਨਸਬਰਗ ਨਗਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਕੇਪਟਾਊਨ ਅਤੇ ਸਟੇਲਿੰਬੌਸ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਫਰੀਕੀ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ 10% ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਾ ਦੇ ਰੈਕਟਾਰ ਅਤੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਦਾ ਨਾਂ ਆਦਮ ਹਬੀਬ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਨਰਾਤੇ
ਨੌਰਾਤੇ, ਨੌਰਾਤਰੀ ਜਾਂ ਨਵਰਾਤਰੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਤਿਓਹਾਰ ਹੈ। ਨਰਾਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ 'ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ'। ਇਹ ਤਿਓਹਾਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਚੇਤ, ਹਾੜ, ਅੱਸੂ, ਪੋਹ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਨੌਮੀ ਤੱਕ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦੇਵੀਆਂ ਕਾਲੀ ਮਾਤਾ (ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਕਾਲ ਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਦੇਵੀ), ਲਕਸ਼ਮੀ (ਧੰਨ ਦੌਲਤ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਦੇਵੀ) ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ (ਸਾਹਿਤ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੇਵੀ) ਦੇ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਨੌਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੌਦੁਰਗਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅੱਸੂ ਦੇ ਨੌਰਾਤੇ
ਨੌਰਾਤੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚਾਨਣ ਪੱਖ ਦੀ ਏਕਮ ਤੋਂ ਨੌਵੀ ਤਿੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਗੋਰਜਾਂ ਤੇ ਸਾਂਝੀ ਮਾਈ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਤਿੱਖਾਂ ਮੰਗਲ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਬੜੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੋਰਜਾਂ ਤੇ ਸਾਂਝੀ ਮਾਈ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੰਜ-ਕੁਆਰੀਆਂ ਖਾਸ ਉਮੰਗ ਤੇ ਰੀਝ ਨਾਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਕੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਗੋਰਜਾਂ ਉੱਤੇ ਗੋਰਜਾਂ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਨ ਭਾਵਦਾ ਵਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਨੌਰਾਤੇ ਨੂੰ ਨਗਰਾਂ ਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਲੀਲ੍ਹਾ ਨਾਟਕ ਖੇਡੇ ਜਾਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਨੌਰਾਤੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੁੜੀਆਂ ਘਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨੁੱਕਰੇ ਜਾਂ ਤੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਘੜਵੰਜੀ ਜਾਂ ਉਖਲੀ ਜਾਂ ਕੋਰੇ ਕੁੱਜੇ ਠੂੰਠੇ ਤੇ ਬਠਲਾ ਵਿੱਚ ਜੌਂ ਬੀਜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ‘ਖੇਤਰੀ’ ਜਾਂ ‘ਗੌਰਜਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ’ ਤੇ ਮਾਤਾ ਗੋਰਜਾਂ ਦਾ ਬਾਗ ਆਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੁਸਹਿਰੇ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆਂ ਤਕ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਨੇਮ ਨਾਲ, ਇਸ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਗੋਰਜਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨ ਕੇ ਤੇ ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਕੱਜ ਕੇ ਪੂਜਿਆ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਵਰਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਰਘੀ ਵੇਲੇ (ਸੰਗਾੜੇ) ਦੇ ਆਟੇ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਪਕਾ ਕੇ ਖਾਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਇਸ ਖੇਤਰੀ ਵਿੱਚ ਜੌਆਂ ਦੇ ਬੁੰਬਲ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਖਰੀ ਨੌਰਾਤੇ ਨੂੰ ਗਵਰਧਨ ਪੂਜਾ ਭਾਵ ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹਰੇ ਜੌਂ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ,ਚਾਚਿਆਂ ਅਤੇ ਤਾਇਆਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਤੇ ਟੰਗ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਗੋਂ ਉਹ ਜੌਂ ਟੰਗਾਈ ਦਾ ਰੁਪਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਨੌਰਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਨੌਰਾਤੇ ਨੂੰ ਗੋਹੇ ਵਿੱਚ ਮਿਟੀ ਗੁੰਨ ਕੇ ਘਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਸਾਂਝੀ ਮਾਈ ਦੀ ਮੂਰਤ ਬਣਾ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਂਝੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ। ਸਾਝੀ ਮਾਈ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਕਲਾਤਮਿਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਭਰਨ ਲਈ, ਕਈ ਵਿਧੀਆ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਕੌਡੀਆ ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਚੰਨ੍ਹ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸੂਰਜ ਡੁਬਦਾ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਾਂਝੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਚਿੜੀਆਂ ਚੰਦੋਏ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚੰਦੋਏ ਤਾਰਿਆ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ। ਚਿੜੀਆਂ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ। ਸਾਂਝੀ ਮਾਈ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਤੇ ਸਰਦਾਰੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੜੀਆਂ ਚੰਦੋਏ ਸਭ ਸਾਂਝੀ ਮਾਈ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਸਾਂਝੀ ਦਾ ਨੌਂ ਦਿਨ ਰਹਿਣਾ ਤੇ ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਵਿਦਾ ਹੋਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਅਤਿ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ।ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਅੰਦਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਿਕਾਸ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨੌ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਨੌ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨੌਂ ਦਿਨ ਨੌ-ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਨੌ ਨਰਾਤੇ ਦੁਰਗਾ ਮਾਤਾ ਦੇ ਨੋਂ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ। ਸਾਂਝੀ ਮਾਈ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਸਾਂਝੀ ਮਾਈ ਦੇ ਜਸ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਚੇਤ ਦੇ ਨਰਾਤੇ
ਚੇਤ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਏਕਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਨੌਵੀਂ ਤੱਕ ਨੌਂ ਦਿਨ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਂ ਨਰਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਤੀ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਪੂਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਵਰਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਨ ਦੁਰਗਾ ਅਸ਼ਟਮੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਨਰਾਤੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਮਾਤਾ ਪਾਰਬਤੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੌਂ ਰੂਪ। ਇਹ ਹਨ:- ਸ਼ੈਲ ਪੁੱਤਰੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ, ਚੰਦਰਘੰਟਾ, ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ, ਸਕੰਦਮਾਤਾ, ਕਾਤਯਾਇਨੀ, ਕਾਲਰਾਤਰੀ, ਮਹਾਂਗੌਰੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧਦਾਤ੍ਰੀ। ਨਰਾਤੇ ਦਾ ਵਰਤ ਔਰਤ ਜਾਂ ਮਰਦ ਕੋਈ ਵੀ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨੌਂ ਦੇਵੀਆਂ
ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀ
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣੀ
ਚੰਦਰਘੰਟਾ
ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ
ਸਕੰਦਮਾਤਾ
ਕਾਲਰਾਤਰੀ
ਮਹਾਗੌਰੀ
ਸਿਧੀਦਾਤਰੀ
ਨੌ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨੌਂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦੁਰਗਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ:
ਮਾਤਾ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਜੰਮੂ ਕਟੜਾ
ਮਾਤਾ ਚਾਮੁੰਡਾ ਦੇਵੀ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਮਾਂ ਵਜਰੇਸ਼ਵਰੀ ਕਾਂਗੜਾ ਵਾਲੀ
ਮਾਤਾ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਦੇਵੀ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਮਾਤਾ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਊਨਾ
ਮਾਤਾ ਨੈਣਾ ਦੇਵੀ ਬਿਲਾਸਪੁਰ
ਮਾਂ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀ ਪੰਚਕੂਲਾ
ਮਾਤਾ ਕਾਲਿਕਾ ਦੇਵੀ ਕਾਲਕਾ
ਮਾਂ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਸਹਾਰਨਪੁਰ
ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚ
ਨਰਾਤੇ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਉੱਲੇਖ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ 'ਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ 'ਚ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਲਈ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਸ਼ਕਤਾ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ, ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਇਕ ਪਰਮ ਭਗਤ ਸੀ।
ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੇ ਅਕਸਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਏ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰਬਾ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਨਾਚਾਂ 'ਚ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ
ਸੀਰਵੀ ਸਮਾਜ
ਸੀਰਵੀ ਇੱਕ ਖੱਤਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਕ ਜਾਤੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਅੱਜ ਵਲੋਂ ਲਗਭਗ ੮੦੦ ਸਾਲ ਪੁਰਵ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਵਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋਕੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਮਾਰਵਾੜ ਅਤੇ ਗੌਡਵਾੜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ। ਕਾਲਾਂਤਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਲੋਕ ਮੇਵਾੜ, ਮਾਲਵਾ, ਨਿੰਹਾੜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੇਲਗਵਾਂ. ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੀਰਵੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਲੋਕ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਮੱਧਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਗੁਜਰਾਤ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਗੋਵਾ, ਕਰਨਾਟਕ, ਆਂਧਰਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਤਮਿਲਨਾਡੁ, ਕੇਰਲ, ਦਿੱਲੀ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਦਮਨ ਦੀਵ, ਪਾਂਡਚੇਰੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸੀਰਵੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪ੍ਰਮਾਣ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ। ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਸਵ। ਮਾਸਟਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਸਿੰਹਜੀ ਚੋਇਲ ਭਾਵੀ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜੋਧਪੁਰ) ਵਾਲੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੀਮਿਤ ਸੋਧਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁੱਝ ਵੀ ਸਚਾਈ ਜੁਟਾਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਖਾਰੜਿਆ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਜਾਲੋਰ ਉੱਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਕਾਂਹੜਦੇਵ ਚੁਹਾਨ ਵੰਸ਼ੀ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ 24 ਗੋਤੀ ਖਾਰੜਿਆ ਸੀਰਵੀ ਕਹਿਲਾਏ।
ਸੀਰਵੀਆਂ ਦੇ ਗੋਤ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: ਜਿਆਦਾਤਰ ਸੀਰਵੀ ਆਈਮਾਤਾ ਦੇ ਅਨੁਵਈਆਂ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਆਈਮਾਤਾ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਬਿਲਾੜਾ ਕਸਬਾ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਅਬੂ ਧਾਬੀ (ਇਮਰਾਤ)
ਅਬੂ ਧਾਬੀ, ਦਫ਼ਤਰੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਦੀ ਇਮਰਾਤ (إمارة أبو ظبي), ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਇਮਰਾਤ (ਯੂ.ਏ.ਈ.]] ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਇਮਰਾਤਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। "ਧਾਬੀ" ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਇੱਕ ਮੂਲ ਹਿਰਨ ਜਾਤੀ ਦਾ ਅਰਬੀ ਨਾਂ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਆਮ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਚੋਖੀਆਂ "ਧਾਬੀਆਂ" (ਹਿਰਨਾਂ) ਵਾਲੀ ਥਾਂ। ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਇਮਰਾਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਰਕਬੇ (67,340ਕਿ.ਮੀ.²) ਪੱਖੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇਮਰਾਤ ਹੈ ਜੋ ਕੁੱਲ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਲਗਭਗ 87 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਵਸੋਂ ਵੀ ਸੱਤਾਂ ਇਮਰਾਤਾਂ 'ਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਜੂਨ 2011 ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹਦੀ ਅਬਾਦੀ 2,120,700 ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ 'ਚੋਂ 439, 100 (21% ਤੋਂ ਘੱਟ) ਲੋਕ ਇਮਰਾਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹਨ।
ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਨਸਲੀ ਗਰੁੱਪ
ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਨੇਪਾਲ, ਭੂਟਾਨ, ਮਾਲਦੀਵ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਨਸਲੀ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਰਚਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੰਨ ਸਵੰਨੀ ਹੈ।  ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੋ ਵੱਡੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਗਰੁੱਪਾਂ - ਇੰਡੋਆਰੀਅਨ ਅਤੇ ਦ੍ਰਵਿੜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।  ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਜਾਤਾਂ ਗੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੈਟੇਗਰੀਆਂ ਦਾ1947 ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਸਾਕਾਰਾਤਮਕ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ, ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀਆਂ ਦਾ, ਕੋਈ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਰੁਤਬਾ ਨਹੀਂ। ਅੱਜ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ 1,652 ਮਾਤ-ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। thumb|ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇਹ ਗਰੁੱਪ ਹੋਰ ਕਈ ਉਪ-ਸਮੂਹਾਂ, ਜਾਤਾਂ ਅਤੇ ਗੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੰਡੋਆਰੀਅਨ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਨੇਪਾਲ, ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਅਤੇ ਮਾਲਦੀਵ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਨਸਲੀ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਗਰੁੱਪ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਦ੍ਰਵਿੜ ਲੋਕ  ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਨਸਲੀ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਗਰੁੱਪ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਈਰਾਨੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਖ਼ੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ  ਅਤੇ ਸੰਘੀ ਹਕੂਮਤ ਵਾਲੇ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਾੜ੍ਹ ਹੈ।ਦਾਰਦੀ ਲੋਕ ਇੰਡੋਆਰੀਅਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੰਡੋ-ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਾ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ,  ਭਾਵੇਂ ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਇੰਡੋਆਰੀਆ ਸ਼ਾਖਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰੀ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।  ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ) ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਗਰੁੱਪ ਜੋ ਕਿਸੇ  ਵੱਡੇ ਗਰੁੱਪ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ Austroasiatic ਅਤੇ ਤਿੱਬਤੋ-ਬਰਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੱਦਾਖ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਭਾਰਤ, ਨੇਪਾਲ, ਭੂਟਾਨ, ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਚਿਟਾਗਾਂਗ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਡੇਮਾਨ ਦੇ ਲੋਕ (ਸੈਂਟੀਨਲ, ਓਂਗੇ, ਜਾਰਾਵਾ, ਗ੍ਰੇਟ ਅੰਡੇਮਾਨੀਜ), ਅੰਡੇਮਾਨ ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੇਦਰੀ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਸੁੰਦਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ Vedda, ਅਤੇ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਹਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਅੱਡਰੀ ਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ,  ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਗਪਗ 5000 ਗਿਣਤੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਜ਼ਾ ਵਾਦੀ ਦੇ ਲੋਕ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਲੱਖਣ ਆਬਾਦੀ ਹਨ। ਉਹ ਬੁਰੂਸ਼ਾਸਕੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਥਲੱਗ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।
ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਸਲੀ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਬਾਹਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਨਾਲ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ (ਜਿੱਥੇ ਤੁਰਕ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਸੀ) ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰੁੱਝੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਹੋਇਆ, ਅੱਡਰੇ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਤੁਰੀਆਂ ਹਨ। ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਸਲੀ ਗਰੁੱਪਾਂ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਢੁੱਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਸਲੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਰ ਪੂਰਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਸਲੀ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਗਰੁੱਪ ਇੰਡੋਆਰੀਅਨ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਪਗ 1 ਅਰਬ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉੱਪ-ਗਰੁੱਪ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ  ਦੇ ਮੂਲ ਬੁਲਾਰੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 47 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਇਹ ਗਰੁੱਪ  ਸਿਰਫ਼ ਭਾਸ਼ਾਈ ਆਧਾਰ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਆਧਾਰ ਤੇ ਨਹੀਂ। ਜੈਨੇਟਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਆਸਟ੍ਰੇਲੇਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹਨ।
ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਇੱਕ ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ.
ਕੋਈਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ thumb|210x210px|ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਹੱਦਬੰਦੀ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ-ਆਰੀਅਨ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ। Ra1a1 ਜੀਨ ਹੈਪਲੋਟਾਈਪ ਉੱਤਰ / ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਤੱਕ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 50% ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦਾਰਦੀ ਲੋਕ
ਦਾਰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ Indo-Iranian ਸਾਖਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿੱਬਤੋ-ਬਰਮੀ ਲੋਕ
thumb|200x200px| Sino-Tibetan languages [[ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ  ਦਰਾਵੜੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ  Altaic Languages  3 groups - ਜਪਾਨੀ (ਸ਼ਾਇਦ ਅਲਤਾਈ), ਕੋਰੀਆਈ, (possibly Altaic), and Indochinese languages  Austronesian languages  ਆਸਟਰੋ-ਏਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ]]
ਡਾਇਆਸਪੋਰਾ
ਕਈ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਨਸਲੀ ਗਰੁੱਪਾਂ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਾਹਰ ਤਕੜੇ ਡਾਇਆਸਪੋਰਾ ਹਨ। , ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਡਾਇਆਸਪੋਰਾ, ਤਾਮਿਲ ਡਾਇਆਸਪੋਰਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਡਾਇਆਸਪੋਰਾ, ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦਾ ਤਾਮਿਲ ਡਾਇਆਸਪੋਰਾ, ਨੇਪਾਲੀ ਡਾਇਆਸਪੋਰਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਆਸਪੋਰਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਡਾਇਆਸਪੋਰਾ ਵੀ ਵੇਖੋ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
Media related to Ethnic groups in India at Wikimedia Commons Media related to Ethnic groups in Pakistan at Wikimedia Commons
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਤਪਤੀ
ਤਪਤੀ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, tapatī) ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਦੀ ਮਾਂ-ਦੇਵੀ ਤਪਤੀ ਨਦੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣੀ ਸੂਰਜ ਦਾ ਘਰ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਪਤੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ ਅਤੇ ਛਾਇਆ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਤਪਤੀ ਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ "ਗਰਮੀ ਕਰਨਾ", "ਗਰਮ", "ਸਾੜਨਾ" ਹੈ।
ਪੂਜਾ ਦੇ ਢੰਗ
ਕਿਉਂਕਿ ਤਪਤੀ ਨਦੀ ਦਾ ਨਾਮ ਤਪਤੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਹਿੰਦੂ ਪਾਠਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ
ਹਿੰਦੂ ਹਵਾਲੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਪਤੀ ਦੇ ਕਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ 'ਚ ਸੂਰਿਆ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਛਾਇਆ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਵਰਨਾਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਰੁ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਉਹ ਯਾਮੀ ਅਤੇ ਭੱਦਰ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਸੀ ਸਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਸ਼ਾਨੀ ਅਤੇ ਯਮ ਸਨ।
ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ
ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਕੁਟਿਅੱਟਮ ਡਰਾਮਾ ਪਰੰਪਰਾ 'ਚ ਤਪਤੀਸਮਵਰਨਾਨ ਜਿਹੇ ਡਰਾਮੇ ਬਣਾਏ ਜਿਸ 'ਚ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਪਾਤਰਾਂ ਕੌਰਵ ਰਾਜਾ ਸਮਵਰਨਾਨ ਅਤੇ ਤਪਤੀ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਕਈ ਨਾਟਕ ਖੇਡੇ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
18 ਨਵੰਬਰ
18 ਨਵੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 322ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 323ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 43 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਦੇਸੀ ਕਲੰਡਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਿਨ 4 ਮੱਘਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਵੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਮਿਡਲਸਬਰੋ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਮਿਡਿਲਸਬਰੋ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਮਿਡਿਲਸਬਰੋ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਵਰਸਾਇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਮਿਡਿਲਸਬਰੋ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ , ਜੋ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਚੈਮਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਜੇ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਜੇ
ਲਿਖਣ ਵੇਲੇ, ਬਹਿਸਯੋਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨਾਲ ਮੁਹਾਵਰੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ P ‘ਜੇ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਜੇ’ Q ਵਿੱਚ Q ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨਾ R ਵਾਸਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਹੋਵੇ, P (ਪਦਾਰਥਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਾਨ) Q ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, P ਸ਼ੁੱਧ ਤੌਰ ਤੇ ਜੇਕਰ Q, P ਸ਼ੁੱਧ ਤੌਰ ਤੇ (ਜਾਂ ਇੰਨਬਿੰਨ) ਜਦੋਂ Q ਸਮਾਨ, P ਇੰਨਬਿੰਨ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ Q ਸਮਾਨ, ਅਤੇ P ਸਿਰਫ Q ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਿਦਵਾਨ “ਇੱਫਫ’’ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਨਾ-ਅਨੁਕੂਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਚਰਚਾ ਦੇਖੋ
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਇਹ XNOR ਗੇਟ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਟੇਬਲ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ XOR ਗੇਟ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਟੇਬਲ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ|
ਥਾਮਸ ਹੋਬਸ
ਥਾਮਸ ਹੋਬਸ (/hɒbz/; 5 ਅਪਰੈਲ 1588 – 4 ਦਸੰਬਰ 1679) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਲੇਵੀਆਥਾਂਨ, 1651 ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੱਛਮੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁਢ ਸੀ।
ਉਮ ਅਲ-ਕਿਵੇਨ
ਉਮ ਅਲ-ਕਿਵੇਨ (أمّ القيوين) ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਇਮਰਾਤ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਇਮਰਾਤਾਂ 'ਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲੀ ਇਮਰਾਤ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਰੂਪਵਾਦ (ਸਾਹਿਤ)
ਰੂਪਵਾਦ, ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਪਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਕਿਸੇ ਪਾਠ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਰਚਨਾ ਪੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਹਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲੇ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਪਾਠ ਦਾ ਅਧਿਅਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੂਪਵਾਦ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਮੰਤਵ ਲਈ ਸਭਿਆਚਾਰ ਜਾਂ ਸਮਾਜਕ ਸੰਦਰਭ, ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਵਸਤੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੋਡਜ, ਵਿਧਾਵਾਂ, ਪ੍ਰਵਚਨ, ਅਤੇ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਫ਼ੋਕਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰੂਪਵਾਦ ਬਾਰੇ
ਰੂਪਵਾਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਕੇਦਂਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰਚਨਾ ਵਿਚ ਰੂਪ ਦੀ ਪਛਾਣ ਤੇ ਵਿਆਖਿਆ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਮੰਨਦੀ ਹੋਈ ਰਚਨਾ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਪੱਖਾਂ ਜਿਵੇਂ ਲੇਖਕ ਦਾ ਜੀਵਨ, ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਰਚਨਾ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ, ਰਾਜਸੀ ਆਰਥਿਕ ਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪੱਖ ਆਦਿ ਨੂੰ ਘੱਟ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਰੂਪਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਕਲਾ ਸਥਾਈ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਸਵੈ ਨਿਰਭਰ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੋ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਮਾਨਵੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਨੇਮਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਖੁਦਮੁਖਤਾਰ, ਸ੍ਵੈਚਲਿਤ ਅਤੇ ਸ੍ਵੈਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਦਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀਪਛਾਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿੰਤਕਾਂ ਨੇ ਕਾਵਿ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਿਵੇਕਲੇ ਚਰਿਤਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਨਿਖੇੜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਰੋਜ਼ਮੱਰਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋ ਵਖਰਿਆ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਰੂਪਵਾਦੀ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੱਖ ਨਮੂਨਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਅਰਥਾਤ ਉਹ ਉਚਾਰ ਜਿਸਨੂੰ ਪੂਰਨ ਧੁਨੀਆਤਮਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿਚ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਰੂਪਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਕਥਨ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਕਿ "ਕਵਿਤਾ ਸਧਾਰਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਗਿਣੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਸਕੇ।" ਰੂਸੀ ਰੂਪਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਸਾਹਿਤਿਕਤਾ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਜਨਬੀਕਰਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ defamiliarisation ਉੱਤੇ ਬੜ੍ਹਾ ਜੋ਼ਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 'ਆਰਟ ਐਜ਼ ਟੈਕਨੀਕ' ਵਿਚ ਸ਼ਕਲੋਵਸਕੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ: ਕਲਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਚੀਜਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਤਰਾਂ ਅਨੁਭਵ ਕਰਾਉਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਹੰਦੀਆਂ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਜਾਣੀਆ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ। ਕਲਾ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਜਨਬੀ ਬਣਾ ਦੇਵੇ, ਰੂਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਵਿਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦੇਵੇ ਤਾਂਕਿ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਤੇ ਸਮਝਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਥੋੜੀ ਦਿੱਕਤ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕੁਝ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇ, ਕਿਉਂਕ ਅਨੁਭਵ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੁਹਜਮਈ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਵਾਹਕ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦੇਣਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਠੀਕ ਹੈ ਬਲਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ। ਰੂਸੀ ਰੂਪਵਾਦੀਆ ਦਾ ਇਕ ਕਾਰਨਾਮਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਸਤੂ ਦੇ ਉਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਕਿ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿਚ ਕਥਾਨਕ ਉਹ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਸ਼ਕਲੋਵਸਕੀ ਨੇ 'ਟ੍ਰਿਮਟ੍ਰਿਮ ਸੈਡੀ' ਨਾਲ ਬਹਿਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਥਾਨਕ ਸਿਰਫ਼ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਕਲਾਤਮਕ ਤਰਤੀਬ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀ ਸਗੋ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਧਨ ਵੀ ਕਥਾਨਕ ਦੇ ਕਲਾਤਮਕ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਜੋ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਧੀਮਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਉਸਦੀ ਗਤੀ ਵਿਚ ਦਖਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਜਨਬੀਕਰਨ
ਰੂਪਵਾਦੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਅਜਨਬੀਕਰਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦਰਸਾਈ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਜੋ ਵੀ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਇਕ ਪਾਸੇ ਉਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਕਾਲ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਯਥਾਰਥ ਨਾਲ। ਯਥਾਰਥ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਕਾਵਿ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਨਾਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵਖ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਕਵੀ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿ-ਕਿਰਤ ਵਿਚ ਯਥਾਰਥ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਜਿਹਾ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਕਾਵਿ-ਕਿਰਤ ਅਜਨਬੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਵਿ-ਕਿਰਤ ਉਸਦੀ ਵਸਤੂ, ਵਸਤੂ-ਰੂਪ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਅਜਨਬੀਕ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਅਾਨ ਮੰਗਦੇ ਸਫ਼ੇ
ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਜੋਸ਼ੀ
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਜੋਸ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1907, ਨੂੰ, ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਅਲਮੋੜਾ ਦੇ ਇੱਕ ਕੁਮਾਊਂਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਰੀਨੰਦਨ ਜੋਸ਼ੀ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਸੰਨ 1928 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ ਏ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਹ ਅਕਤੂਬਰ 1928 ਵਿੱਚ ਮੇਰਠ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਏ। 1929 ਵਿੱਚ, 22 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੇਰਠ ਸ਼ਾਜਿਸ਼ ਕੇਸ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਹੋਰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਨੇਤਾ ਜੋ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਿਆ ਸੀ ਉਹ ਹਨ: ਸ਼ੌਕਤ ਉਸਮਾਨੀ, ਮੁਜੱਫਰ ਅਹਿਮਦ, ਡਾਂਗੇ ਅਤੇ ਜੀ ਵੀ ਘਾਟੇ।
ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
ਸੋਮਨਾਥ ਲਾਹਿੜੀ (ਉਦੋਂ ਭਾਕਪਾ ਦੇ ਸਕੱਤਰ) ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਗਿਰਫਤਾਰੀ ਦੇ ਬਾਦ ਦੇ ਅੰਤ 1935 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਨਵੇਂ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਣੇ। ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ 1935 ਵਲੋਂ 1947 ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਰਹੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਅੰਦੋਲਨ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1934 ਤੋਂ 1938 ਤੱਕ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 1938 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰਜਮਾਨ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋਸ਼ੀ ਇਸਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਨੇ ਭਾਕਪਾ ਉੱਤੇ 1939 ਵਿੱਚ ਇਹਦੇ ਵਲੋਂ ਅਰੰਭ ਸਮੇਂ ਜੰਗ- ਵਿਰੋਧੀ ਰੁਖ਼ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ 1941 ਵਿੱਚ ਨਾਜੀ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤ, ਭਾਕਪਾ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਫਾਸੀਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1980
ਅਮਰਦੀਪ ਟਿਵਾਣਾ
ਅਮਰਦੀਪ ਟਿਵਾਣਾ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮਿਤੀ 21 ਮ 1997 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਪਟਿਆਲਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997
ਡਾ ਯੋਗਿੰਦਰ ਕੇ ਅਲਗ
'''ਡਾ. ਯੋਗਿੰਦਰ ਕੇ ਅਲਗ ''', (ਜਨਮ 14 ਫ਼ਰਵਰੀ 1939) ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਰਥਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਚਾਂਸਲਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਅਲਖ਼ਾਫ਼ੇਰੀਆ
ਅਲਖਾਫ਼ੇਰੀਆ ਮਹਿਲ (Palacio de la Aljafería; قصر الجعفرية) ਮੱਧਕਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਮਹਿਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਅਲ-ਆਂਦਾਲੁਸ ਦੇ ਸਾਰਾਗੋਸਾ ਤੈਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਮੌਜੂਦਾ ਥਾਰਾਗੋਥਾ, ਸਪੇਨ।
ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਇਸ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਤਰੀਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੈਫ਼ਿਆਂ ਦੇ ਕਾਲ ਦੇ ਸਪੇਨੀ ਇਸਲਾਮੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਮਹਿਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣੇ
ਫ਼ੁਜੈਰਾ
ਫ਼ੁਜੈਰਾ (الفجيرة) ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਇਮਰਾਤ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਇਮਰਾਤਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕੱਲੀ ਅਜਿਹੀ ਇਮਰਾਤ ਹੈ ਜੀਹਦੀ ਸਰਹੱਦ ਸਿਰਫ਼ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਉੱਤੇ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਤੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਇਮਰਾਤ ਦੀਆਂ ਇਮਰਾਤਾਂ
ਮੰਜੀ ਪ੍ਰਥਾ
ਮੰਜੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਸਥਾਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕੇ ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਜਿਹੜੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਜੀਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਅਨੁਆਈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਦੇ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਵਿਖੇ ਐਮਨਾਬਾਦ ਦੀ ਮੰਜੀ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਭਾਈ ਲਾਲੋ, ਤੁਲੰਬਾ ਵਿਖੇ ਸੱਜਣ ਠੱਗ ਨੂੰ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਦਾਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਥਾਪਿਆ। ਤੀਜੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ 22 ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਰ ਭਾਗ “ਮੰਜੀ” ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਸਾਰੀਆਂ ਮੰਜੀਆਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਹਰ ਮੰਜੀ ਵਿੱਚ ਲੰਗਰ ਅਤੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹਰ ਮੰਜੀ ਦਾ ਖਰਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਸੀ। ਪੰਜਵੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਨੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਿਰਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਧਨ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਕਰਕੇ ਮੰਜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾ ਦਿਤੀ । ਇਹ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਨੂੰ ਮਸੰਦਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਮਸੰਦ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਕੇ ਗਲਤ ਰਸਤੇ ਪੈ ਗਏ ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰੋ. ਮਲਵਿੰਦਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ
'''ਪ੍ਰੋ. ਮਲਵਿੰਦਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ''' ਪੰਜਾਬੀ ਦੇਸ਼ਭਗਤਾਂ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਰੁਚਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਪੰਜਾਬੀ
ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ:
19 ਨਵੰਬਰ
19 ਨਵੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 323ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 324ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 42 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਦੇਸੀ ਕਲੰਡਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਿਨ 5 ਮੱਘਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਵੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਜਪਾਈ
ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਜਪਾਈ (अशोक वाजपेयी) (ਜਨਮ 16 ਜਨਵਰੀ 1941) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਸਾਹਿਤਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਉਘੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ, ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸਿਵਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਖੂਬ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਕੈਡਮੀ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ (2008-2011) ਚੇਅਰਮੈਨ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀਆਂ 23 ਤੋਂ ਵਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਹੀਂ ਨਹੀਂ ਵਹੀਂ ਲਈ 1994 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ।
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2013
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2013 ਜੋ ਹੰਗਰੀ ਵਿਖੇ 16 ਤੋਂ 22 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਈਆਂ।
ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਜਪਾਈ
ਜੀਵਨ
ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਜਪਾਈ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਜਨਵਰੀ 1941 ਨੂੰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਾਗਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੁਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਨਿਮਨ ਮਧਵਰਗੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਾਗਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫ਼ਨਜ ਕਾਲਜ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਹਿਮ ਪਦਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਹਿਤ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿੱਗਰ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2013
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਜਪਾਈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਕਿਆ ਕੂਲ ਹੈਂ ਹਮ 3
ਕਿਆ ਕੂਲ ਹੈਂ ਹਮ 3 2016 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸੈਕਸ-ਕਾਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਤੁਸ਼ਾਰ ਕਪੂਰ, ਆਫ਼ਤਾਬ ਸ਼ਿਵਾਦਾਸਨੀ ਅਤੇ ਮੰਦਨਾ ਕਰੀਮੀ ਹਨ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਗਿਜ਼ੇਲ ਠਕਰਾਲ, ਕਲਾਉਡਿਆ ਸਿਜ਼ਲਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ, ਸ਼ਕਤੀ ਕਪੂਰ, ਦਰਸ਼ਨ ਜਰੀਵਾਲਾ ਹਨ। ਇਹ 22 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਰੀਲਿਜ਼ ਹੋਈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਕਿਆ ਕੂਲ ਹੈਂ ਫ਼ਿਲਮ ਲੜੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਪਾਲੀਨੇਸ਼ੀਆ
ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਪਾਲੀਨੇਸ਼ੀਆ (Polynésie française, ; Pōrīnetia Farāni) ਫ਼ਰਾਂਸ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੋਂ-ਪਾਰ ਦੇਸ਼ (pays d'outre-mer) ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਲੀਨੇਸ਼ੀਆਈ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੋਸਾਇਟੀ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿਚਲਾ ਤਹੀਤੀ ਨਾਮਕ ਟਾਪੂ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਖੇਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਪੀਤੇ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ 2007 ਤੱਕ ਕਲਿੱਪਰਟਨ ਟਾਪੂ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਤ ਹੁੰਦ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਯਾਕ ਦੇਰੀਦਾ
ਯਾਕ ਦੇਰੀਦਾ (ਫਰਾਂਸਿਸੀ: [ʒak dɛʁida],15 ਜੁਲਾਈ 1930 – 8 ਅਕਤੂਬਰ 2004) ਅਲਜੀਰੀਆ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ ਫਰਾਂਸ ਦਾ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ ,ਜਿਸ ਨੂੰ ਡੀਕੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ (Deconstruction) ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੇਖਣੀ ਕਾਰਜ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਦਰਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹਦਾ ਸੰਬੰਧ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਨਾਲ ਹੈ।