cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕਾਰਲਾ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ
thumb|Worship at Karli in the days of Christ A.D. 20 ਕਾਰਲਾ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਲੋਨਾਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਾਰਲੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕਾਰਲਾ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਨੇਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਹਾੜੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਬਣਾਇਆਂ ਗਈਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਪਸਾਰ ਸਮੇਂ ਬੋਧੀ ਭਿਖਸ਼ੂਆ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਰੂਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਾੜੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਬਣਾਈਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਸਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ’ਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਧੀ ਭਿਖਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਨ-ਲਿਖਣ ਦੇ ਕਮਰੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਚੈਤਯ (ਸਭਾ ਮੰਡਪ) ਵੀ ਹਨ ਜਿਸ ’ਚ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਭਿਖਸ਼ੂ ਆਚਾਰੀਆ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਬੁੱਧ ਦੇ ਬੁੱਤ ਵੀ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇੱਥੇ 70 ਦੇ ਕਰੀਬ ਛੋਟੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਹਨ।ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਹੀ ਇਹ ਗੁਫ਼ਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੱਟਾਨ ’ਚੋਂ ਛੈਣੀਆਂ ਨਾਲ ਕੱਟ-ਕੱਟ ਕੇ ਘੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਫਰਸ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਖੁਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੀ ਛੱਤ ਦੀ ਉਚਾਈ 46 ਫੁੱਟ, ਲੰਬਾਈ 124 ਫੁੱਟ ਅਤੇ ਚੌਡ਼ਾਈ ਤਕਰੀਬਨ 50 ਫੁੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਚੈਤਯ (ਸਭਾ ਮੰਡਪ) ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸਤੰਭ ਹਨ ਅਤੇ ਸਤੰਭਾਂ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚੱਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਟ ਕੇ ਘੜੀਆਂ ਗਿਆ। ਕਾਰਲਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਗੁਫ਼ਾ ਦੇ ਦੁਆਰ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੀ ਆਦਮ ਕੱਦ ਮੂਰਤੀ ਕੰਧ ਵਿੱਚ ਖੁਣੀ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਗੁਫ਼ਾ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਸ ਗੁਫ਼ਾ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਸਤੰਭ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਖਰ ’ਤੇ ਚਾਰ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤਰਾਸੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਫਾਵਾਂ
ਕਾਜੀ ਅਬਦੁੱਲ ਬਾਸੇਤ
ਕਾਜੀ ਅਬਦੁੱਲ ਬਾਸੇਤ (4 ਦਸੰਬਰ, 1935 - 23 ਮਈ, 2002) ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਏਕੁਸ਼ੀ ਪਦਕ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਬਾਸੇਤ ਦਾ ਜਨਮ ਅਬਦੁੱਲ ਜਲੀਲ ਅਤੇ ਨੂਰਜਹਾਂ ਬੇਗਮ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1951 ਵਿਚ ਢਾਕਾ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। 1956 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਢਾਕਾ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਕਲਾ ਸੰਸਥਾ ( (ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ) ਦੇ ਆਖਰੀ ਆਰਟਸ ਫੈਕਲਟੀ ਤੋਂ ਲਖਵੀਂ ਕਲਾ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਕ ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਕਲਾ ਸੰਸਥਾ ਵਿਚ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿਖਲਾਈ 1963-1964 ਦੌਰਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਕਲਾ ਸੰਸਥਾ ਡਰਾਇੰਗ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਉਹ 1995 ਵਿਚ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2002 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਰੋਹਿਨੀ ਪਾਂਡੇ
<span id="result_box" class="" lang="pa"> ਰੋਹਿਨੀ ਪਾਂਡੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹਾਵਰਡ ਜੌਨ ਐਫ. ਕੈਨੇਡੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪਬਲਿਕ ਨੀਤੀ ਦੀ ਮੁਹੰਮਦ ਕਮਲ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਪਾਂਡੇ ਸੀਆਈਡੀ ਦੇ ਨੀਤੀ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਰਿਸਰਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (ਈਪੀਓਡ) ਦੇ ਸਬੂਤ ਦੀ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ ਅਤੇ ਅਬਦੁੱਲ ਲਤੀਫ ਜਮੀਲ ਪਾਉਰਟੀ ਐਕਸ਼ਨ ਲੈਬ, ਐਮਆਈਟੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਿਊਰੋ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਐਨਾਲਿਸਿਸ ਆਫ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ (ਬੀ.ਆਰ.ਈ.ਆਰ.ਏ.ਡੀ.) ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪੇਸ਼ੇ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ (ਸੀ. ਐੱਸ.  ਉਹ ਐਨ ਐੱਫ ਐੱਲ, ਸੀਈਪੀਆਰ ਅਤੇ ਆਈਐਫਪੀਆਰਆਈ ਵਿਖੇ ਫੈਕਲਟੀ ਰਿਸਰਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਵੀ ਹੈ।  ਉਸ  ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਮੁਢਲੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
<span id="result_box" class="" lang="pa"> ਪਾਂਡੇ ਦਾ ਜਨਮ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਇਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮਾਂ ਕੋਲ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਹੈ. <span id="result_box" class="" lang="pa"> ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਅਤੇ ਐਮ. ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਐੱਮ. ਏ., ਅਤੇ ਬੀ. ਏ. ਸੇਂਟ ਸਟੀਫੈਂਸ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ.
ਕੈਰੀਅਰ
<span id="result_box" class="" lang="pa"> ਕੈਨੇਡੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਐਸੋਸਿਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ. ਉਸਨੇ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਐਮ ਆਈ ਟੀ, ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ.
ਕੰਮ
<span id="result_box" class="" lang="pa"> ਪਾਂਡੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਖਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਲਾਭਾਂ ਅਤੇ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਨੀਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ. ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਕਿਵੇਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ' ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਵਿਚ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ ਸੁਧਾਰ ਲਚਕਦਾਰ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਭਿੰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਯਮਾਂ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਨਤਕ ਨੀਤੀ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੌਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ.
<span id="result_box" class="" lang="pa"> ਪਾਂਡੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹਨ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੁਰ ਸਿੱਧੂ
ਗੁਰਸਿਮਰਨ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ (ਜਨਮ 11 ਜੁਲਾਈ 1997) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ, ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਗੀਤ-ਲੇਖਕ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੀਤ "8 ਪਰਚੇ", "ਬੰਬ ਆਗਿਆ", "ਵੱਡੀ ਗਲਬਾਤ", "ਗਭਰੂ", "ਦੇਖੀ ਜਾਉ", "ਅਸ਼ਕੇ ਅਸ਼ਕੇ", "ਟਾਕਰੇ" ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਗੀਤ ਕਰੀਅਰ
ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਜਨਮ ਬਠਿੰਡਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਧੂ ਕੈਨੇਡਾ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵ ਸੰਧੂ ਦੁਆਰਾ 8 ਮਈ 2019 ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ "ਮੂਵਡ ਆਨ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਬਾਣੀ ਸੰਧੂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਗੀਤ "8 ਪਰਚੇ" ਸਤੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਿੱਲ ਦੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਸੰਗੀਤ। ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਜੱਸਾ ਢਿੱਲੋਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਗੀਤ "ਪਿਆਰ ਬੋਲਦਾ" ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਿੱਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਦੁਆਰਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਸਿੰਗਲ "ਬ੍ਰੋ ਓਏ" ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਨਿੰਜਾ ਅਤੇ ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ ਅਭਿਨੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਲਈ "ਛੱਲਾ" ਗਾਇਆ, ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਕੰਪੋਜ਼ ਕੀਤਾ।
ਸਿੱਧੂ ਨੇ "ਸੁਬਾਹ ਜੱਟ ਦਾ" (ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ) ਵਰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। "ਤਾਰੇ" (ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਗਿਆ), ਅਤੇ "ਅਫਸੋਸ" (ਆਰ ਨੈਟ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਗਿਆ)। 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ "ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਲਾਰਾ" ਅਤੇ "ਖੁਸ਼ਬੂ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ।
2021 ਵਿੱਚ, ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ "ਨਥਿੰਗ ਲਾਇਕ ਬਿਫਰ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਪੂਰੀ ਐਲਬਮ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਕਰੇ, ਦੇਖੀ ਜਾਉ, ਅਸ਼ਕੇ ਅਸ਼ਕੇ, ਚੈਰੀ ਚੀਕਸ, ਦਿਲਾ ਵੇ, ਗੋਲੀ ਆਦਿ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਸਫਲ ਸਾਬਤ ਹੋਈ।
2022 ਵਿੱਚ, ਜੈਸਮੀਨ ਸੈਂਡਲਾਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲਾ ਉਸਦਾ ਗੀਤ "ਬੈਂਬ ਆਗਿਆ" ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਯੂਟਿਊਬ ਦੇ ਵੀਕਲੀ ਚਾਰਟਸ 'ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਾਇਕ
ਵਰਲਡਕੈਟ
ਵਰਲਡਕੈਟ ਇੱਕ ਯੂਨੀਅਨ ਕੈਟਾਲਾਗ ਹੈ ਜੋ 170 ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਖੇਤਰਾਂ ਦੇ 72,000 ਪੁਸਤਕਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਗ੍ਰਿਹਾਂ ਦਾ ਮਖਰਚੇ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੁਸਤਕਾਲੇ ਔਨਲਾਈਨ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੈਂਟਰ (OCLC) ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਕਾਰੀ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹਨ. ਇਹ OCLC ਆਨਲਾਈਨ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੈਂਟਰ,ਇੰਕ. ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ. ਭਾਗੀਦਾਰ ਪੁਸਤਕਾਲੇ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਲਡਕੈਟ ਡਾਟਾਬੇਸ ਦੀ ਸਾਂਭ ਕਰਦੇ ਹਨ.
ਇਤੇਹਾਸ
OCLC 1967 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,  ਓਹੀ ਸਾਲ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੇਡ ਕਿਲਗੁਰ ਨੇ ਵਰਲਡਕੈਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ,  ਪਰ ਪਹਲੇ ਕੈਟਾਲਾਗ ਰਿਕਾਰਡ 1971 ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਗਏ ਸਨ. ਨਵੰਬਰ 2014 ਵਿਚ ਵਰਲਡਕੈਟ ਵਿੱਚ 3300 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵਧ ਰਿਕਾਰਡ ਸਨ. ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡਾ ਸੰਭਵ ਡਾਟਾਬੇਸ ਹੈ.
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਨਲਾਈਨ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੈਂਟਰ
ਸਿੱਪੀਆਂ
ਦੋਕਪਾਟੀ, ਜਾਂ ਪਟਲਕਲੋਮੀ (Lamellibranchia/ਲੈਮੇਲਿਬਰੈਂਕਿਆ ਜਾਂ Bivalvia) ਅਕਸ਼ੇਰੁਕੀ ਅਤੇ ਜਲੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹਨ। ਇਹ ਮੋਲਸਕਾ (Molausca) ਸੰਘ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਲੈਮੇਲਿਬਰੈਂਕਿਆਟਾ, ਦੋਕਪਾਟੀ (Bivalve), ਜਾਂ ਪੇਲੇਸਿਪੋਡਾ (Pelecypoda) ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਦ ਚਪਟੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਜਾਏ ਨਵਤਲਿਤ ਅਧਰੀਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਇਹ ਪੈਲੇਸਿਪੋਡਾ ਕਹਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵਰਗ ਮੋਲਸਕਾ ਦੇ ਹੋਰ ਵਰਗਾਂ ਨਾਲੋਂ ਭਿੰਨ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੇਬੀਅਲ ਸਪਰਸ਼ਕ (labial palp) ਸਿਰ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਪਾਸੜ ਸਮਮਿਤ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਸ਼ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਧਿਅਸਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੈਮੇਲਿਬਰੈਂਕਿਆ ਸਥਾਨਬੱਧ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਦੋ ਕਪਾਟੀ ਚਟਾਨਾਂ ਨਾਲ ਫਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰ ਧਾਗਿਆਂ ਵਰਗੇ ਪਲੰਦਿਆਂਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਨੱਥੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਲੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੂਤਰਗੁੱਛ (Byssus) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੂਤਰਗੁੱਛ ਪਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਗੁਹਿਕਾ ਨਾਲ ਸਰਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਦੋਕਪਾਟੀਆਂ ਦੇ ਪਾਦ ਬਿਲ ਬਣਾਉਣ, ਜਾਂ ਗਮਨ ਲਈ ਇਸ਼ਤੇਮਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਦੋਕਪਾਟੀ ਆਪਣੇ ਕਵਚਾਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਰਾਹੀਂ ਤੈਰਦੇ ਹਨ।
ਲੈਮੇਲਿਬਰੈਂਕਿਆ ਦੇ ਕੁਲ 7,000 ਸਪੀਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 100 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਗਿਆਤ ਹਨ।
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਵਚ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪ੍ਰਾਰੂਪਿਕ, ਸਮਾਨ ਕਪਾਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੋਨੋਂ ਕਪਾਟ ਇੱਕ ਲਚਕਦਾਰ ਤੰਤੂ (elastic ligament) ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੰਤੂ ਆਂਤਰਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਰੇਸਿਲੀਅਮ (resilium) ਕਹਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤੰਤੂ ਕਪਾਟਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੋ ਐਡਕਟਰ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਕਵਚਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਵਚ ਦੇ ਇੰਟਰਡੋਰਸਲ ਭਾਗ, ਜਾਂ ਹਿੰਜਪੱਟ (hinge plate) ਵਿੱਚ ਹਿੰਜ ਦੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੰਟਰਲਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਸਧਾਰਨ ਰੂਪ ਅਨੇਕ ਸਮਾਨ ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਬਹੁਦੰਦੀ (taxodont) ਹਿੰਜ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਵਿਭੇਦਿਤ ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਉੱਚਤਮ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਨੇਕ ਦੋਕਪਾਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਧਰ ਅਤੇ ਪਾਰਸ਼ਵਿਕ ਉਪਾਂਤ ਦੇ ਸੂਖਮ ਦੰਦ ਦੁਆਰਾ ਕਪਾਟਾਂ ਦਾ ਠੀਕ ਠੀਕ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਅਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਨਾ (mantle) ਦੇ ਰਿਸਣ ਨਾਲ ਕਵਚ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰਨਾ ਸੰਪੂਰਣ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਢਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸੱਜੀਆਂ ਅਤੇ ਖੱਬੀਆਂ ਦੋ ਪਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਲੀਆਂ ਪਰਨਾ ਪੇਸ਼ੀਆਂ (pallial muscles), ਜਾਂ ਵਰਤੁਲ (orbicular) ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਕਪਾਟਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਵਚ ਦਾ ਪਰਨਾ (pallial) ਜੁੜਨ ਦੀ ਰੇਖਾ (line of attachment) ਨੂੰ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰਨਾ ਰੇਖਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪਿਛੇ ਹਟਣ ਵਾਲਿਆਂ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰਨਾ ਪਾਲ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਅਧਰ, ਸੀਮਾਂਤ ਦੋ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਮੁਸਾਮਾਂ ਨੂੰ ਛਡ ਕੇ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਪਵਾਹੀ (exhalant) ਅਤੇ ਅੰਤਰਵਾਹੀ (inhalant) ਧਾਰਾਵਾਂ ਲਈ ਮੁਸਾਮਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਮੁਸਾਮਾਂ ਉੱਤੇ ਪਰਨਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋ ਪੇਸ਼ੀ ਟਿਊਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਪਰ ਵਾਲੀ ਟਿਊਬ ਅਪਵਾਹੀ ਜਾਂ ਗੁਦਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੀ ਟਿਊਬ ਅੰਤਰਵਾਹੀ ਜਾਂ ਕਲੋਮ ਨਾਲ (ਵੇਖੋ ਚਿੱਤਰ 2) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੀਸਰੇ ਮੁਸਮਤੋਂ ਪਾਦ ਦਾ ਬਹਿਰਬੇਧਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰਨਾ ਗੁਹਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਤਰਵਾਹੀ ਛਿਦਰਕ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਢਕਣ ਵਾਲੇ ਲੇਬੀਅਲ ਸਪਰਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਗਿਲੀਆਂ ਦੇ ਵੱਲ ਇੱਕ ਧਾਰਾ ਪਸ਼ਚ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਧਾਰਾ ਉਲਟੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਪਵਾਹੀ ਨਾਲ ਦੇ ਵੱਲ ਦਿਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰੇਤਾ, ਜਾਂ ਬਜਰੀ ਵਿੱਚ ਧਸੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਿੰਨਾ (pinna) ਅਤੇ ਸੋਲੇਨ (solen) ਵਿੱਚ ਅਪਵਾਹੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਪਕਸ਼ਮਾਭਿਕਾਮਏ ਨਾਲ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰਨਾ ਦੀ ਕੋਰ ਉੱਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਗਰੰਥੀਆਂ, ਸਪਰਸ਼ਕ, ਰੰਗ ਚੱਕ (pigment spot) ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਲੈਮੇਲਿਬਰੈਂਕਿਆ ਦੇ ਗਿਲ, ਜਾਂ ਕਲੋਮ, ਕੰਕਤ ਕਲੋਮ (Ctenidium) ਕਹਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜ ਸਾਹਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਹਕਿਰਿਆ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਨਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੂੰਹ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹ, ਜਾਂ ਯੁਗਮਿਤ ਪਾਲੀਯੁਕਤ ਪਰਖੇਪਣ ਹੈ। ਦੋ ਗਿਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਅਕਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੰਤੁਵਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸ਼ਰੇਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਰਧਕਲੋਮ, (demibranchs) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੋਟੋਬਰੈਂਕ, (protobranch) ਦੋਕਪਾਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੰਤੁ ਸਧਾਰਨ ਪੱਟਿਕਾਵਾਂ ਸਜਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਫਿਲਿਬਰੈਂਕ (filibranch) ਗਿਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੰਤੁ ਸਮਾਂਤਰ ਸਜਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੰਟਰਲਾਕ ਸਿਲੀਅਰੀ ਟਫ (ciliary tuff) ਦੁਆਰਾ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯੂਲੈਮੇਲਿਬਰੈਕ ਗਿਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਜਾ ਸੰਵਹਨੀ (vascular) ਸੰਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੈਮੇਲਿਬਰੈਂਕਿਆ ਵਿੱਚ ਟਰੋਕੋਸਫੀਇਰ (trochosphere) ਅਤੇ ਵੇਲੀਜਰ (veliger) ਲਾਰਵਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੂਣੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਲੈਮੇਲਿਬਰੈਂਕਿਆ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਊਸ਼ਮਾਇਨ (incubation) ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਪੀਆਂ ਘੋਗੇ
ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ
ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ, ਸੰਗਰੂਰ, ਰਤੀਆ, ਸਿਰਸਾ (ਹਰਿਆਣਾ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। 1992 ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਾਲੋਂ ਅਲੱਗ ਹੋ ਕੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਨ ਉਪਰੰਤ ਹੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੁਢਲਾਡਾ ਤੇ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਉੱਪ-ਬਲਾਕ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਮਾਨਸਾ, ਬੁਢਲਾਡਾ, ਭੀਖੀ, ਬਰੇਟਾ, ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ, ਬੋਹਾ ਅਤੇ ਝੁਨੀਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੁੱਲ 242 ਪਿੰਡ ਹਨ। 1992 ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਮਾਨਸਾ ਨੂੰ ਬਠਿੰਡੇ ਨਾਲੋਂ ਅਲੱਗ ਕਰ ਕੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਮਾਨਸਾ ਸ਼ਹਿਰ 1888 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਕਥਨ ਅਨੁਸਾਰ ਖਿਆਲਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਇੱਕ ਫਕੀਰ (ਮਾਣਾਂ) ਇੱਕ ਝੂੰਬੀ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਖਿਆਲਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਾਸੀ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਘਰ ਮਾਨਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੇ ਵੀ ਇਥੇ ਆ ਵਸੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਉਸ ਫ਼ਕੀਰ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਮਾਨਸਾ ਪੈ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕ ਛੋਟੀ ਮਾਨਸਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਉਤੇ 1902 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਵਿਛਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬਣਨ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਸੋਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਨਸਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਸਨਅਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਮੁੱਚਾ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਛੋਟੀ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਨਅਤ ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਬਣਤਰ
ਨਵਾਂ ਬਣਿਆ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ 249 ਪਿੰਡਾਂ, ਛੇ ਥਾਣਿਆਂ ਅਤੇ 2 ਸਬ-ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਾਨਸਾ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਧੇਰੇ ਕਰ ਕੇ ਰਿਆਸਤ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਰਨਾਲਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਂਝੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਿਸਾਰ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਫ਼ਤਿਹਾਬਾਦ, ਸਬ-ਤਹਿਸੀਲ ਢੁੰਗਾਨਾ ਦੇ ਬਾਹਰੇ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਬੁਢਲਾਡਾ ਥਾਣੇ ਦੇ 12 ਪਿੰਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸਬ-ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭੀਖੀ ਅਤੇ ਬਰੇਟਾ ਵੀ ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਭੀਖੀ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਚਹਿਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡ ਚਹਿਲਾਂ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਚਹਿਲਾਂ ਦਾ ਝਲੇਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਜੋਗੀ ਪੀਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਕੋਇਆ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਆਏ ਇਰਾਨੀ ਧਾੜਵੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਰੱਲਾ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਗੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਨੰਬਰ ਮਾਨਾਂ, ਤੀਜਾ ਸਿੱਧੂਆਂ, ਚੌਥਾ ਗਿੱਲਾਂ, ਫਿਰ ਦਲਿਓ, ਚੌਹਾਨ, ਧਾਲੀਵਾਲ, ਢਿੱਲੋਂ ਆਦਿ ਦਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਘੱਗਰ ਉਤੇ ਵਾਸਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਦੰਦੀਵਾਲਾਂ ਦਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਘੱਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਦਾ ਇਲਾਕਾ-ਹਿੰਦੂ ਬਾਗੜੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਥੇ ਸਿੰਚਾਈ ਕੇਵਲ ਕੋਟਲਾ ਅਤੇ ਘੱਗਰ ਸਾਖ ਦੀਆਂ ਨਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਰਜਵਾਹਿਆਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੇ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਲੋਕ-ਪੱਖੀ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਲੜਨਾ ਪਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਮੁਜ਼ਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਲੈਣ ਲਈ ਰਜਵਾੜਾਸ਼ਾਹੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੂਝਣਾ ਪਿਆ। ਨਕਸਲੀ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਲੋਕ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਗੜ੍ਹ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਲਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋ ਕੇ ਲੇਖਕਾਂ ਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਟਕਕਾਰ ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਨਾਟਕ ‘ਰੱਤਾ ਸਾਲੂ’ ਵੀ ਮਾਨਸਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀ ਮੁਜ਼ਾਰਾ ਲਹਿਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਿਖਾਰੀ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਕਲਾਕਾਰ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ
ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਨਹਿਰੂ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਕਾਲਜ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਹਨ। ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਗਰਲਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮਾਨਸਾ ਨਵੀਂ ਕਚਹਿਰੀ ਰੋਡ ਦੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ
ਸਾਈਮਨ ਡਨ
ਕਰੀਅਰ
ਸਾਈਮਨ ਡਨ ਵੋਲਨਗੋਂਗ ਵਿੱਚ ਸਿਡਨੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਰਗਬੀ ਲੀਗ ਖੇਡਦਿਆਂ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਲਿੰਗਕਤਾ ਅਤੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਡਨੀ ਕਨਵਿਕਟਸ ਰਗਬੀ ਕਲੱਬ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਪੋਰਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਜਿਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਸਾਈਮਨ ਨੂੰ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਬੌਬਸਲੇਹ ਟੀਮ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਟੀਮ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀ ਬਣਾਇਆ।  ਉਹ ਲੂਕਾਸ ਮਾਟਾ ਲਈ ਬ੍ਰੇਕਮੈਨ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿੱ ਉਸਨੇ ਬੌਬਸਲੇਹ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗਜ਼ ਕਰਾਸ ਸਟੀਲਰਜ਼ ਨਾਲ ਰਗਬੀ ਖੇਡੀ। ਸਾਈਮਨ ਨੂੰ 2018 ਅਤੇ 2019 ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਆਈ. ਅਵਾਰਡਸ ਸਪੋਰਟਸ ਪਰਸਨੈਲਿਟੀ ਆਫ ਦ ਈਅਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਈਮਨ ਨੇ ਐਟੀਟਿਊਡ, ਗੇਅ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਤੇ ਡੀ.ਐਨ.ਏ. ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਓਨਲਾਈਨ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਗਾਇਸਲਾਈਕਯੂ ਅਤੇ ਗੇਜ਼ ਵਿਦ ਕਿਡਜ਼ ਦੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਵਜੋਂ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਵਕਾਲਤ ਦਾ ਕੰਮ
ਸਿਡਨੀ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਈਮਨ ਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਗਿਵਆਉਟ ਦਿਵਸ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਆਈ+ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਟੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਾਈਮਨ 2020 ਵਿੱਚ ਬੌਬੀ ਗੋਲਡਸਮਿਥ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਰਾਜਦੂਤ ਵੀ ਬਣਿਆ। ਬੌਬੀ ਗੋਲਡਸਮਿਥ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (ਬੀ.ਜੀ.ਐਫ.) ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ. ਚੈਰਿਟੀ ਹੈ।
ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ
ਡਨ ਨੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਯੂਟਿਬ ਚੈਨਲ ਬਣਾਇਆ। ਬਜ਼ਫੀਡ 'ਤੇ ਫ਼ੀਚਰ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਧਿਆਨ 'ਚ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਡਨ ਐਟੀਟਿਉਡ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਨੇਕਡ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਪਾਠਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਹੌਟ 100 ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਵੀ ਵੋਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 2016 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਈਮਨ ਸੈਂਕੜੇ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਹਿਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਟ, ਓਨਲਾਈਨ, ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸਾਈਮਨ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੀਡੀਆ ਰਸਾਲਿਆਂ   ਦੇ ਕਵਰ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
2020 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਟੀਵ ਬ੍ਰੌਕਮੈਨ ਅਤੇ ਨਿਕ ਇਵਾਨਸ ਨਾਲ, ਈਮਨ ਐਸ਼ਟਨ-ਐਟਕਿੰਸਨ ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਸਟੀਲਰਜ਼: ਦ ਵਰਲਡਜ਼ ਫਸਟ ਗੇ ਰਗਬੀ ਕਲੱਬ' ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਗੇਅ ਅਥਲੀਟਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਅਤੇ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ
ਬੇਨ ਕੋਹੇਨ ਅਤੇ ਗੈਰੇਥ ਥਾਮਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਈਮਨ ਡਨ ਸਮਲਿੰਗੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੰਮਿਲਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੇਅ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਸ਼ਿਵ
ਸ਼ਿਵ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਰੁਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਅੰਤਰਿਆਮੀ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਅਰਧਾਙਗਿਨੀ (ਸ਼ਕਤੀ) ਦਾ ਨਾਮ ਪਾਰਵਤੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਾਰਤੀਕੈ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਅਧਿਕਤਰ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਅਤੇ ਮੂਰਤ ਦੋਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਸੌੰਮਿਅ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਰੌਦਰਰੂਪ ਦੋਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਹੋਰ ਦੇਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਭਿੰਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ੍ਰਸ਼ਟਿ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਹਨ। ਤਰਿਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਅਨਾਦੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰਸ਼ਟੀ ਪਰਿਕ੍ਰੀਆ ਦੇ ਆਦਿਸਰੋਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਾਲ ਮਹਾਂਕਾਲ ਹੀ ਜੋਤੀਸ਼ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਅਰਥ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋ ਅਤੇ ਪਰਲੋ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪਾਤਰ
ਰਾਏ ਜਸਾਸਕਰ
ਜੰਮੂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ
ਡਾਟਾਬੇਸ
ਡਾਟਾਬੇਸ ਡਾਟਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗਠਿਤ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੁਸੈਨ
ਇਮਾਮ ਹੁਸੈਨ (ਅਲ ਹੁਸੈਨ ਬਿਨ ਅਲੀ ਬਿਨ ਅਬੀ ਤਾਲਿਬ (الحسين بن علي بن أبي طالب, ਯਾਨੀ ਅਬੀ ਤਾਲਿਬ ਦੇ ਬੇਟੇ ਅਲੀ ਦੇ ਬੇਟੇ ਅਲ ਹੁਸੈਨ, 8 ਜਨਵਰੀ 626 - 10 ਅਕਤੂਬਰ 680) ਅਲੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਬੇਟੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਪਿਆਮਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਦੋਹਤਾ। ਆਪਦਾ ਜਨਮ ਮੱਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਆਪਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਜਾਹਰਾ ਸੀ।
ਇਮਾਮ ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹੀਦ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਸ਼ੀਆ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਯਾਜੀਦ ਪਹਿਲਾ ਦੀ ਕੁਕਰਮੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣ ਲਈ 680 ਵਿੱਚ ਕੂਫ਼ਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਕਰਬਲਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਅਸ਼ੁਰਾ (ਦਸਵਾਂ ਦਿਨ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮੁਹੱਰਮ (ਉਸ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨਾਮ) ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਹੰਮਦ ਪਰਿਵਾਰ
ਰਾਏ ਬਰਜ ਦੇਵ
ਜੰਮੂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੁਬਾਰਾ ਸਾਹਿਬ
alt=ਇਹ ਧਾਤੂ ਚਿਤਰ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਚੁਬਾਰੇ ਸਾਹਿਬ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।|thumb|ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਗੁਰਿਆਈ ਦਾ ਚਿਤਰ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੁਬਾਰਾ ਸਾਹਿਬ  ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰੂ ਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਘਰ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਅਸਥਾਨ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਚੌਬਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਪਰ ਵਸੇ ਨਗਰ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਹੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਸਪੁੱਤਰੀ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇਥੇ ਹੀ ਹੋਇਆ। ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆ ਹੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ 22 ਪਰਚਾਰਕਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 22 ਮੰਜੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਇੱਥੇ ਹੀ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਤੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਇੱਥੇ ਹੀ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਏ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਹੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੀੜ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਬਾਬਾ ਮੋਹਨ ਤੋਂ ਪੋਥੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਧਰੋਹਰ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਘਰ ਸੀ ਜਿਥੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਇਥੇ ਹੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਗੁਰਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਖੂਹ ਹੈ ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਗਏ ਚੁਲ੍ਹੇ ਵੀ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲੇ ਹਨ। left|thumb|ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ 22 (ਪ੍ਰਚਾਰਕ) ਮੰਜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਰੰਧਾਵਾ ਮਸੰਦਾਂ
ਰੰਧਾਵਾ ਮਸੰਦਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਇਸ਼ਬੀਲੀਆ
ਇਸ਼ਬੀਲੀਆ ਜਾਂ ਸਵੀਲ ਜਾਂ ਸੇਬੀਯਾ (Sevilla,, ) ਸਪੇਨ ਦੇ ਸੇਬੀਯਾ ਸੂਬੇ ਅਤੇ ਆਂਦਾਲੂਸੀਆ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਆਦਾਲਕੀਵੀਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਇਹਦੀ ਅਬਾਦੀ 703,000 ਸੀ ਅਤੇ ਇਹਦੇ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਕੁਝ 15 ਲੱਖ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਸਪੇਨ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੀ 30ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਰਾਏ ਨਰਸਿੰਘ ਦੇਵ
ਜੰਮੂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ
ਡੇਨੀਅਲ ਵੂ
ਡੇਨੀਅਲ ਵੂ ਯਿਨ-ਚੋ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦਾ ਜੰਮਿਆ ਇੱਕ ਅਮੀਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ 1988 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਹ 60 ਫਿਲਮਾਂ ਕਰ ਚੁਕਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ "ਜਵਾਨ ਡੋਨੀ ਯੇਨ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਏਐਮਸੀ ਦੇ ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਅਲ ਇਨਟੂ ਦਾ ਬੈਡਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸੰਨੀ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ
ਸੰਵੇਗ
ਸੰਵੇਗ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੇ ਪੁੰਜ ਅਤੇ ਵੇਗ ਦੇ ਗੁਣਨਫਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦਾ ਪੁੰਜ (m) ਅਤੇ ਵੇਗ (v) ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੰਵੇਗ (p) ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਭਾਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਉੇੇਟਨ ਦਾ ਗਤੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਇਸੀ ਸੰਵੇਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਭਾਲ ਕਾਨੂੰਨ
ਤੁਰਕੀ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਤੁਰਕੀ ਆਪਣੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 24 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਮੁਸਤਫਾ ਕਮਲ ਅਟਾਰਟਕ ਦੇ ਛੇ ਤੀਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ: ਗਣਤੰਤਰਵਾਦ, ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ, ਲੈਕਸੀ, ਸੁਧਾਰਵਾਦ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਅਤੇ ਅੰਕੜਾਵਾਦ। ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ 'ਤੇ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫਤਰਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰਾਜ-ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
1982 ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਰਾਜ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਨਿਜੀ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਰਾਜ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ ਲਈ ਹੋਰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਇਹਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਧਾਰਮਿਕ ਆਧਾਰਾਂ 'ਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੁੱਖ ਇਸਲਾਮੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਹਨ ਸੁੰਨੀ ਅਤੇ ਅਲੇਵੀ। ਅਲੇਵੀ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਭਗ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਬਾਦੀ ਦਾ 17 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ। 1970 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਹਿੰਸਕ ਝੜਪਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਦਸੰਬਰ 1978 ਵਿੱਚ ਕਾਹਰਮਨਮਰਸ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਸੁੰਨੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਕਸਬੇ ਦੇ ਅਲੇਵੀ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਭੜਕਾਇਆ ਅਤੇ 100 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। 2 ਜੁਲਾਈ 1993 ਨੂੰ, ਸਿਵਸ ਵਿੱਚ ਅਲੇਵੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਸਿਵਸ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 37 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 24 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁੰਨੀ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਅਲੇਵਿਸ ਨੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਅਕਤੂਬਰ 2007 ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਦਾਲਤ (ਈਸੀਐਚਆਰ) ਨੇ ਇੱਕ ਅਲੇਵੀ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਜਿਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਲਾਜ਼ਮੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕੋਰਸਾਂ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲ ਦੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਅਲੇਵਿਜ਼ਮ ਬਾਰੇ 10 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਦਸੰਬਰ, 2008 ਵਿਚ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਅਲੇਵੀ ਉਦਘਾਟਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਹੋਏ ਪਿਛਲੇ ਦੁੱਖਾਂ ਲਈ ਅਲੇਵਿਸ ਤੋਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ। ਜਨਵਰੀ 2009 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਅਲੇਵੀ ਤੇਜ਼-ਤੋੜ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਲੇਵੀ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਲਈ ਸੀ।
ਕੁਸ਼ਲ ਭਾਰਤ
ਕੁਸ਼ਲ ਭਾਰਤ (Skill।ndia, ਸਕਿਲ ਇੰਡੀਆ) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਦਮੀ ਉਪਰਾਲਾ ਹੈ ਜੋ 16 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ, ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਣ ਲਈ, ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਅਧੀਨ 40 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂਨੂੰ 2022 ਤੱਕ ਰੋਜ਼ਗਾਰੀ ਹੁਨਰਮੰਦ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।. ਇਸ ਅਧੀਨ ਵੱਖ ਵੱਖ ਉਪਰਾਲੇ ਹਨ
ਕੌਮੀ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਮਿਸ਼ਨ,ਕੌਮੀ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਉੱਦਮੀ ਉਦਯੋਗਿਕਤਾ ਨੀਤੀ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੌਸ਼ਲ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾ (PMKVY) ਤੇ ਸਕਿਲ ਰਿਨ ਸਕੀਮ.
ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਸੰਕਲਪ
ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਯੂ ਕੈ ਨੂੰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਜੋ ਸਕੂਲ ਪ੍ਧਰ ਤੇ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਸਮਾਜਕ, ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੇ ਪਰਵਾਰਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ। ਯੁ ਕੇ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਦੂਸਰੈ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ
ਰਾਏ ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ
ਜੰਮੂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ
ਟਿੱਬਾ, ਕਪੂਰਥਲਾ
ਟਿੱਬਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
600
600 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 600 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਮਹਾਂਮ੍ਰਤਿਉਂਜੈ ਮੰਤਰ
ਮਹਾਂਮ੍ਰਤਿਉਂਜੈ ਮੰਤਰ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: महामृत्युञ्जय मंत्र, Mahāmṛtyuṃjaya Mantra "ਮ੍ਰਿਤੂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਮੰਤਰ") ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਰਇੰਬਕਮ ਮੰਤਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਿਗਵੇਦ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ (RV 7.59.12) ਇਹ ਤਰਇੰਬਕ 'ਤਰਿਨੇਤਰਾਂ' ਵਾਲਾ, ਰੁਦਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਤ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਯਜੁਰਵੇਦ (TS 1.8.6.i; VS 3.60) ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮਕਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਹੈ।
ਮੰਤਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ (ਸੰਸਕਿਤ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁੱਖੀ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ):
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ ਅਨੰਦ
ਜਨਮ
ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਇਲਾਦੁਤੁਰਾਈ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਅਇਅਰ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸ਼ਿਵਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਅਨੁਰਾਧਾ ਹਨ।
ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪਿਅਨ
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪਿਆਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਪੰਜ ਵਾਰ (2000,2007,2008,2010,2012) ਵਿਜੇਤਾ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਅਨੰਦ 1988 ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ਗਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀ
ਮੰਜੁਲਾ ਚੇਲੂਰ
ਮੰਜੁਲਾ ਚੇਲੂਰ (ਜਨਮ 5 ਦਸੰਬਰ 1955) ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਹੈ। ਉਹ ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਸੀ, ਕੇਰਲ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਸੀ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜ ਸੀ। ਉਸਨੇ 4 ਦਸੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ
ਯੋਗਤਾਵਾਂ
ਚੇਲੂਰ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਲੁਮ ਸੁਨਮੰਗਲਮਾ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ, ਬੇਲਾਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਰੇਣੁਕਾਚਾਰੀਆ ਲਾਅ ਕਾਲਜ, ਬੰਗਲੌਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ। 1977 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਵਾਰਵਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਲਈ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤਾ। 2013 ਵਿੱਚ ਚੇਲੂਰ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਚੇਲੂਰ ਬੇਲਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਵਕੀਲ ਬਣੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਸਥਾਨਕ ਬੇਲਾਰੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ।
1988 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸੈਸ਼ਨ ਜੱਜ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਸਨੇ ਕੋਲਾਰ ਅਤੇ ਮੈਸੂਰ ਲਈ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਅਤੇ ਸੈਸ਼ਨ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਹਨਾਂ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਛੋਟੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿਖੇ ਫੈਮਿਲੀ ਕੋਰਟ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਜੱਜ ਵੀ ਸੀ। 21 ਫਰਵਰੀ 2000 ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਜੱਜ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਾਈ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਕੇਸ
2013 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਬੈਂਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਚੇਲੂਰ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਵਿਨੋਦ ਚੰਦਰਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਉਪ ਚੇਅਰਮੈਨ ਪੀਜੇ ਕੁਰੀਅਨ ਵਿਰੁੱਧ ਹਾਈ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੇਸ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਾਰਚ 2013 ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜੱਜਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵੀ.ਐਸ. ਅਚੁਤਾਨੰਦਨ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ " ਆਈਸ ਕਰੀਮ ਪਾਰਲਰ ਤੋੜ-ਭੰਨ ਕੇਸ " ਦੀ ਛੇਤੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਈਸ ਕਰੀਮ ਪਾਰਲਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਵਿੱਚ ਲੁਭਾਉਣ ਲਈ ਮੋਰਚਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਜੱਜ
ਕਾਰਲ ਲੀਨੀਅਸ
ਕਾਰੋਲਸ ਲਿਨਾਉਸ (23 ਮਈ 1707 – 10 ਜਨਵਰੀ 1778), ਸਵੀਡਿਸ਼ ਨੋਬਲਿਟੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਲ ਵਾਨ ਲਿੰਨ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।, ਸਵੀਡਿਸ਼ ਜੰਤੂਵਿਗਿਆਨੀ, ਡਾਕਟਰ, ਅਤੇ ਪੌਧਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਦੋਨਾਵੀਂ ਜੀਵ ਨਾਮਕਰਨ ਸਕੀਮ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ।
ਲਿਨਾਓਸ ਦਾ ਜਨਮ ਦੱਖਣ ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕੇ ਸਮਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਉਸ ਦੇ ਵਡਾਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਅੰਤਮ ਨਾਮ ਨੂੰ ਅਪਨਾਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਡਾਰੂ ਸਕੈਂਡਿਨੇਵਿਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਪਿਤ੍ਰਨਾਮ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਵਾਰਿਕ ਫ਼ਾਰਮ ਤੇ ਲੱਗੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ‘ਲਿੰਡੇਨ’ ਦਰਖਤ ਦੇ ਲੈਟਿਨ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤਮ ਨਾਮ ਲਿਨਾਓਸ ਅਪਨਾਇਆ ਸੀ। 1717 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵੈਕਸਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਆਰੰਭਕ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਅਤੇ 1724 ਵਿੱਚ ਜਿਮਨੇਜੀਅਮ ਸਧਾਰਨ ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਇੱਕ ਮਕਾਮੀ ਚਿਕਿਤਸਕ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ, ਕਿ ਇਸ ਬਾਲਕ ਵਿੱਚ ਉਕਤ ਵਿਸ਼ਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਤੇ ਕਾਰਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁੰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਭੇਜਿਆ। ਕਾਰਲ ਨੇ ਉੱਥੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਥੇ ਦੀ ਜੀਵਵਿਗਿਆਨ ਫੁਲਵਾੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਧਾਰਿਆ। ਤਦ ਉਸ ਨੂੰ ਉਪਸਾਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਿਲੀ। ਕਾਰਲ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਪਸਾਲਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੀਡਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1707 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1778
ਰਾਏ ਜੋਧ ਦੇਵ
ਜੰਮੂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ
ਬੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਿਰਨਾ
ਬੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਿਰਨਾ ਇੱਕ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮੁਹਾਵਰੇ
ਰਾਏ ਮਲ ਦੇਵ
ਜੰਮੂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ
ਖੀਰਾ
ਖੀਰਾ (Eng: Cucumber, Cucumis sativus) ਭੌਤਿਕ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਕਾਸ਼ਤ ਵਾਲੇ ਪੌਦਾ ਹੈ, ਕੁਕਰੀਬੀਟਾਸੀਏ ਇਹ ਇੱਕ ਰੀਂਗਣ ਵਾਲੀ ਵੇਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੁਕੁਮਾਇਰਮਿਕ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਬਜ਼ੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਖੀਰੇ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ: ਕੱਟਣਾ, ਅਚਾਰ ਅਤੇ ਬੀਜ ਰਹਿਤ। ਇਹਨਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ, ਸ਼ਬਦ "ਜੰਗਲੀ ਸ਼ੱਕਰ" ਯਾਨੀ ਈਚੀਨੋਸਿਸਟਿਸ ਅਤੇ ਮਰਾਹਾ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜਲੇ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਖੀਰੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਉੱਤੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਆਲਮੀ ਮਾਰਕੀਟ ਉੱਤੇ ਕਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਖੀਰੇ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਣਨ
ਖੀਰੇ ਇੱਕ ਘਿਸਰ ਵਾਲੀ ਵੇਲ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਜੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਲਿਸ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਹਾਇਕ ਫ੍ਰੇਮ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਤਲੇ, ਸਪਰਿੰਗ ਟੈਂਡਰੀਲਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਲਪੇਟਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੌਦਾ ਇੱਕ ਢਲਾਣਾ ਮੀਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਜੜ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਫੈਲੇਗਾ ਜੇਕਰ ਇਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵੇਲ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਤੇ ਹਨ ਜੋ ਫ਼ਲ ਉੱਤੇ ਛੱਲਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਖੀਰੇ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਲੰਡਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਟੇਪਰਡ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਲੰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 60 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (24 ਇੰਚ) ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਵਿੱਚ 10 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (3.9 ਇੰਚ) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ, ਖੀਰੇ ਨੂੰ ਪੇਪੋ, ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਬਾਰੀ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਬਾਹਰੀ ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਭਾਜਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ. ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟਮਾਟਰ ਅਤੇ ਸਕੁਐਸ਼ ਵਰਗੇ, ਅਕਸਰ ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੀਰੇ ਦੇ ਫਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 90% ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪਰਾਗਿਤ ਕਰਨਾ
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੀਰਾ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰ ਨੂੰ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ pollination ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੀ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਸਲਵਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੀਰੇ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਕੜੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰੂਬੀ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਪਰਾਗਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਕਣਾ ਜਿਹਨਾਂ ਲਈ pollination ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਸਵੈ-ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਬੀਜ ਅਤੇ ਫਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਪੌਦੇ ਤੋਂ ਪਰਾਗ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕੁਝ ਸਵੈ-ਅਨੁਕੂਲ ਉਪਕਰਣ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜੋ 'ਲਿਮਨ' ਕਿਸਾਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਪਰਣਾਲੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਫਲ ਗਰਭਪਾਤ ਅਤੇ ਮਿਸਹਪੇਨ ਫਲ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰਾਗਿਤ ਫੁੱਲ ਫਲ ਨੂੰ ਹਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਟੈਮ ਅੰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਪੀਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੋਸ਼ਣ
100 ਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ, ਕੱਚੀ ਖੀਰੇ (ਪੀਲ ਦੇ ਨਾਲ) 95% ਪਾਣੀ ਹੈ, 16 ਕੈਲੋਰੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਸਮੱਗਰੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੇਵਲ ਡੇਲੀ ਵੈਲਿਊ (ਟੇਬਲ) ਦੇ 16% ਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਕੇ ਲਈ ਹੈ।
ਮਹਿਕ ਅਤੇ ਸੁਆਦ
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਹਲਕੇ, ਲਗਪਗ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਹਲਕੀ ਤਰਬੂਜ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕਕੱਟਾਂ ਦੇ ਸੁਆਦ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ (ਈ, ਜ਼ੈਡ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ - ਐਨਨਾ-2,6-ਡਾਈਨੀਅਲ, (Z) -2-ਗੈਰਨਾਲ ਅਤੇ (ਈ) -2-ਗੈਰਨਾਲ. ਕਾਕਬਰੇਟਿਕਸ ਤੋਂ ਥੋੜੇ ਕੁੜੱਤਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਦ ਦੇ ਨਤੀਜੇ।
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ ਸਬਜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ ਵਿਗਿਆਨ
ਰਾਏਪੁਰ ਰਸੂਲਪੁਰ
ਰਾਏਪੁਰ ਰਸੂਲਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਾਰਨ ਓਕੇ ਪਲੀਜ਼
ਹਾਰਨ ਓਕੇ ਪਲੀਜ਼ ਇੱਕ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਟਰੱਕਾਂ, ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਮਗਰ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੰਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਗੇ ਨਿਕਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਰਨ ਵਜਾਓ।
ਰਾਏ ਹਮੀਰ ਦੇਵ ( ਭੀਮ ਦੇਵ )
ਜੰਮੂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ
ਆਰਥਰ ਰੋਡ ਜੇਲ੍ਹ
ਮੁੰਬਈ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ, ਜਿਸਨੂੰ  ਆਰਥਰ ਰੋਡ ਜੇਲ੍ਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 1926 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।   ਇਹ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਜੇਲ੍ਹ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਕੈਦੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ। ਇਹ 1994 ਵਿੱਚ ਅੱਪਗਰੇਡ ਕਰਕੇ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਦਫਤਰੀ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਆਰਥਰ ਰੋਡ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਜੇਲ੍ਹ  ਨੇ 2 ਏਕੜ (0.81 ਹੈਕਟੇਅਰ) ਜ਼ਮੀਨ ਮੱਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਥਿਤੀ
ਜੇਲ੍ਹ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਚਿੰਚਪੋਕਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜੈਕਬ ਸਰਕਲ / ਸਤਿ ਰਸਤਾ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸੰਪਤੀ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਕਰਾਇਆ 12-25,000 ਰੁਪਏ/ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਵਪਾਰਕ ਸੰਪਤੀ 30-60,000 ਰੁਪਏ/ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਪੱਟੇ ਤੇ ਹੈ। ਨੇੜੇ ਹੀ ਇੱਕ ਮੋਨੋਰੇਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ
ਰਾਏ ਅਜਾਇਬ ਦੇਵ
ਜੰਮੂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ
ਟੈਰੀ ਬੌਮ
thumb| ਟੈਰੀ ਬੌਮ ਆਪਣੀ 2004 ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ਼ਨਲ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ। ਟੈਰੀ ਜੋਆਨ ਬੌਮ (ਜਨਮ 1946) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
1970 ਵਿੱਚ ਬੌਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਂਗਰਸ਼ਨਲ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਬੇਲਾ ਅਬਜ਼ੁਗ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1972 ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੈਂਟਾ ਬਾਰਬਰਾ ਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ, ਬੌਮ ਨੇ ਇਸਲਾ ਵਿਸਟਾ ਕਮਿਉਨਟੀ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ 1974 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਮਹਿਲਾ ਥੀਏਟਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਲਿਲਿਥ' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੋਲਿਨ ਮਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਉਸਦੀ ਕਾਮੇਡੀ ਰੇਵਿਓ ਡੌਸ ਲੇਸਬੋਸ, 1981 ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਓਕਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਓਲੀ ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਬੇਅ ਏਰੀਆ ਅਤੇ ਸੈਂਟਾ ਕਰੂਜ਼, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਅਤੇ ਕੇਟ ਮੈਕਡਰਮੌਟ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ, ਲੈਸਬੀਅਨ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਪਲੇਸਜ, ਪਲੀਜ਼(1985) ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
1985 ਤੋਂ 1994 ਤੱਕ, ਉਹ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਐਮਸਟਰਡਮ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। 2004 ਵਿੱਚ ਬੌਮ ਨੇ ਬੈਲਟ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੋਣ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨੈਨਸੀ ਪੇਲੋਸੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਲਿਖਿਆ, ਬੌਮ ਫਾਰ ਪੀਸ । 2011 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਮੇਅਰ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਨ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਅਤੇ 1% ਤੋਂ ਘੱਟ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ 11 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਈ।
ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ, 2014 ਵਿੱਚ, ਬੌਮ ਨੇ ਇੱਕ ਸੋਲੋ ਸ਼ੋਅ, ਹਿਕ: ਏ ਲਵ ਸਟੋਰੀ, ਦ ਰੋਮਾਂਸ ਆਫ਼ ਲੋਰੇਨਾ ਹਿਕੋਕ ਅਤੇ ਏਲੇਨੋਰ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਬੌਮ ਅਤੇ ਪੈਟ ਬੌਂਡ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਲਿਖਿਆ, ਹਿਕ ਫਸਟ ਲੇਡੀ ਏਲੀਨੋਰ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਲੋਰੇਨਾ ਹਿਕੋਕ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਸੀ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ 2336 ਚਿੱਠੀਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ ਜੋ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਨੇ ਹਿਕੋਕ, ਉਸਦੇ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਪਾਤਰ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਿਕ ਨਿਊਯਾਰਕ ਫਰਿੰਜ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਇਸਫ੍ਰਿੰਜ ਫੈਵ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਫ੍ਰਿੰਜ ਐਨਕੋਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਆਫ-ਬ੍ਰੌਡਵੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਸਬੀਅਨ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਾਜਵਾਦ
ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਾਜਵਾਦ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਦਾ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਅਨੁਮਾਨ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਾਜਵਾਦ ਦੀ ਮੁੱਖ ਖੋਜ ਵਿਧੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਦਵੰਦਵਾਦੀ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਹ ਟਰਮ ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼ ਨੇ ਯੂਟੋਪਿਆਈ ਸਮਾਜਵਾਦ ਤੋਂ ਨਿਖੇੜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਸੀ। ਰਾਬਰਟ ਓਵਨ, ਚਾਰਲਸ ਫੁਰੀਏ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਸਾਈਮਨ ਤਿੰਨੇ ਹੀ ਕਾਲਪਨਿਕ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਵੰਡੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਜਮਾਤੀ ਘੋਲ ਅਤੇ ਪੈਦਾਵਾਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਤੇ ਪੈਦਾਵਾਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਆਪਸੀ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦੀ ਚਾਲਕ ਸ਼ਕਤੀ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਰਹੇ। ਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਏਂਗਲਜ਼ ਨੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਅਧਿਐਨ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸਮਾਜਵਾਦ ਨੂੰ ਸੂਤਰਬਧ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਚਾਰ
ਰਾਏ ਬੈਰਮ ਦੇਵ
ਜੰਮੂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ
ਸ਼ੇਖ ਮਾਂਗਾ
ਸ਼ੇਖ ਮਾਂਗਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਪਾਰਟਾਕਸ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਸਪਾਰਟਕਸ  1960 ਦੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਐਪਿਕ ਇਤਹਾਸਕ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸਟੈਨਲੇ ਕੀਊਬ੍ਰਿਕ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਾਵਰਡ ਫਾਸਟ ਦੇ ਨਾਵਲ ਸਪਾਰਟਕਸ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਏਰਿਕ ਬਰੂਨ
ਏਰਿਕ ਬੇਲਟਨ ਈਵਰ ਬਰੂਨ (3 ਅਕਤੂਬਰ 1 9 28 - 1 ਅਪਰੈਲ 1986) ਇੱਕ ਡੈਨਮਾਰਕ ਡੈਨਸੇਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ, ਕਲਾਤਮਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਐਕਟਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸਨ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਏਰਿਕ ਬਰੂਨ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਪਨਹੈਗਨ, ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚੌਥਾ ਬੱਚਾ ਅਤੇ ਏਲਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ (ਨਾਈ ਈਵਰ), ਇੱਕ ਹੈਡਰਸਿੰਗ ਸੈਂਲੋਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਅਰਨਸਟ ਬਰੂਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਬੱਚਾ. ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ।  ਬਰੂਨ ਨੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਡੈਨਿਸ਼ ਬੈਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1946 ਵਿੱਚ ਕੋਪੇਨਹੇਗਨ ਦੇ ਰਾਇਲ ਓਪੇਰਾ ਹਾਊਸ ਦੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਹੈਰਲਡ ਲੈਂਡਰ ਦੇ ਬੈਲੇ ਥੋਰਵਾਡਸੇਨ ਵਿੱਚ ਅਡੋਨੀਜ਼ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਏਰਿਕ ਬਰੂਨ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1986 ਨੂੰ 57 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੇ ਜਨਰਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਫੇਫੜੇ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।  ਪਰ ਪਿਅਰੇ-ਹੈਨਰੀ ਵਰਲਹਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਏਡਜ਼ ਤੋਂ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਸਨ।  ਕੋਪੇਨਹੇਗਨ ਦੇ ਇੱਕ ਉੱਤਰੀ ਉਪਨਗਰ Gentofte, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਮੈਰੀਬੇਜਰਗ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣਚਾਹੇ ਕਬਰ ਵਿੱਚ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ।
ਡਾਂਸ ਅਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜੌਨ ਰੌਕਵੇਲ, ਆਪਣੇ ਬਰੂਨ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਜਲੀ ਵਿੱਚ, ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਿਸਟਰ ਬਰੂਨ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੈਨਕੂਓਓ ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਦੀ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਹੋਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਹ ਕਬਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟੇ।ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਵਿਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਉਸਨੇ ਕਲਾਸਿਕ ਬੈਲੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਲਈ ਉਤਾਰਿਆ ... ਮਿਖਾਇਲ ਬਿਰਸ਼ਨੀਕੋਵ [ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ [ਉਹ] ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਡਾਂਸਰ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਹੈ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ. "
ਫਿਲਮੋਗਰਾਫੀ
ਏਰਿਕ ਬਰੂਨ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਡੀਵੀਡੀ ਤੇ ਆਨ-ਲਾਈਨ ਉਪਲਬਧ ਹਨ:
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1986 ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੇਅ ਅਦਾਕਾਰ
ਬੇਲਗਾਓ
ਬੇਲਗਾਓ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਫਤਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬੇਲਗਾਵੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਬੇਲਗਾਓ ਡਵੀਜ਼ਨ ਅਤੇ ਬੇਲਗਾਓ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਹੱਦ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਗੋਆ ਨੂੰ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੇਲਗਾਓ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਬਾਬਾ ਦਿਆਲ ਦਾਸ
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਬਿੱਤ, ਸਵਈਏ, ਸੋਰਠੇ, ਦੋਹਰੇ ਮੋਦਕ ਛੰਦ, ਦੋਹਿਰਾ,ਬਿਰਧ ਮੋਦਕ ਛੰਦ ਵਰਤੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1624 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਰਾਏ ਖੋਖਰ ਦੇਵ
ਜੰਮੂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ
ਰਾਮਕ੍ਰਿਪਾ ਅਨੰਤਨ
ਰਾਮਕ੍ਰਿਪਾ ਅਨੰਤਨ (ਜਨਮ 1971) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ। ਰਾਮਕ੍ਰਿਪਾ ਮਹਿੰਦਰਾ ਐਂਡ ਮਹਿੰਦਰਾ ਵਿੱਚ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਮੁਖੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਅਨੰਤਨ ਨੇ ਬਿਰਲਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸ, ਪਿਲਾਨੀ ਤੋਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ IDC ਸਕੂਲ ਆਫ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ IIT ਬੰਬੇ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ 1997 ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਦਰਾ ਐਂਡ ਮਹਿੰਦਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਟੀਰੀਅਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬੋਲੇਰੋ, ਸਕਾਰਪੀਓ ਤੇ ਜ਼ਾਈਲੋ ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਿਜ਼ਾਈਨ
ਅਨੰਤਨ ਨੇ ਮਹਿੰਦਰਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ 'ਤੇ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਰਾਏ ਕਪੂਰ ਦੇਵ
ਜੰਮੂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ
ਖਾਦ
thumb|ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਆਧੁਨਿਕ ਖਾਦ ਸਪਰੈੱਡਰ। thumb|ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਈਟ-ਟ੍ਰੈਕ ਐਗਰੀ-ਸਪਰੈੱਡਰ ਚੂਨਾ ਅਤੇ ਖਾਦ ਸਪ੍ਰੈਡਰ। ਖਾਦ (ਅਮਰੀਕਨ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Fertilizer; ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Fertiliser), ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜਾਂ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਮੂਲ (ਚੂਨਾ ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ) ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਮੱਗਰੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਪੌਦੇ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ (ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪੱਤੀਆਂ) ਨੂੰ ਲਗਾਇਆ/ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਵਿਧੀ / ਤਕਨੀਕ
thumb|ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ-ਬਿਨਾ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚਲੇ ਇੱਕ ਫਰਕ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੌਸ਼ਟਿਕ-ਬਿਨਾ ਰੇਤ/ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਨਾਈਟਰੇਟ ਖਾਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਏ ਟਮਾਟਰ ਪੌਦੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਖਾਦ, ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਟੀਚਾ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਇੱਕ ਜੋ ਕਿ ਨਸ਼ਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਢੰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਖਾਦਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਪਾਣੀ ਦੀ ਧਾਰਣ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਸੋਧ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੇਖ, ਖਾਦਾਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ, ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਪਹਿਲੂ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਖਾਦ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਤੰਦਰੁਸਤ ਪੌਦਿਆਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਤੱਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਤੱਤ ਇਸਦੇ ਖਾਦ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ. ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਤ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਖਾਦ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹਨ। ਮੈਕਰੋ-ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਮਾਮਲੇ (ਡੀ ਐਮ) (0% ਨਮੀ) ਆਧਾਰ ਤੇ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ 0.15% ਤੋਂ 6.0% ਤਕ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੌਦੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਹਾਈਡਰੋਜਨ, ਆਕਸੀਜਨ, ਕਾਰਬਨ ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ। ਕਾਰਬਨ, ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਲਈ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਾਦ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਡੀਐਨਏ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸਿਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਲੋਰੋਫ਼ਿਲ) ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਲਈ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਹੋਣ ਲਈ, ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਇੱਕ "ਨਿਸ਼ਚਿਤ" ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਕੁਝ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਸਟ ਪਲਾਂਟ (ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਫਲ਼ੀਦਾਰ) ਐਂਮੋਨਿਆ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਚਲੀ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ (ਐਨ 2) ਨੂੰ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ (DNA) ਅਤੇ ਏ.ਟੀ.ਪੀ (ATP) ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਫਾਸਫੇਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਊਰਜਾ ਕੈਰੀਂਡਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੁਝ ਲਿਪਿਡਜ਼ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਈਕਰੋ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਛੋਟੇ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਹਿੱਸੇ ਪ੍ਰਤੀ ਮਿਲੀਅਨ (ਪੀ.ਪੀ.ਐਮ) ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ 0.15 ਤੋਂ 400 ਪੀ.ਪੀ.ਐਮ ਜਾਂ 0.04% ਦਰਮਿਆਨੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤੱਤ ਅਕਸਰ ਪਾਚਕ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮ ਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੌਦੇ ਦੀ ਚੈਨਬਿਊਲਿਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੱਤ ਆਉਟਲੈਟਸ (ਐਨਜ਼ਾਈਮਜ਼) ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਵਰਗੀਕਰਨ
ਖਾਦ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, N, P, ਜਾਂ K) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ "ਸਿੱਧੀ ਖਾਦ" ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਮਲਟੀਨਿਊਟਰੈਂਟ ਖਾਦ" (ਜਾਂ "ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਖਾਦ") ਦੋ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਨ (N) ਅਤੇ ਪੀ (P) ਖਾਦ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਜੈਵਿਕ ਬਨਾਮ ਗੈਰ-ਵਿਤਰਕ (ਇਸ ਲੇਖ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਸ਼ਾ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਨੂੰ ਯੂਰੀਆ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਾਰਬਨ-ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ (ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤੇ ਗਏ) ਪੌਦਾ- ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਪਦਾਰਥ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ-ਆਰਗੈਨਿਕ (ਗੈਰ-ਜੈਵਿਕ) ਖਾਦਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਖਾਦਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਸਾਇਣਕ ਤਰੀਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਿੰਗਲ ਪੋਸ਼ਣ ਖਾਦ (ਸਿੱਧੀ ਖਾਦ)
ਮੁੱਖ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਅਧਾਰਤ ਸਿੱਧੀ ਖਾਦ ਅਮੋਨੀਆ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਘੋਲ ਹਨ: ਅਮੋਨੀਅਮ ਨਾਈਟਰੇਟ (NH4NO3) ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੂਰੀਆ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ੍ਰੋਤ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਅਮੋਨੀਆ ਅਤੇ ਅਮੋਨੀਅਮ ਨਾਈਟਰੇਟ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਠੋਸ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਵਿਸਫੋਟਕ ਹੈ। ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਖਾਦ ਬਜ਼ਾਰ ਦੀ ਕੁਝ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (2007 ਵਿੱਚ 4%) ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਮੋਨੀਅਮ ਨਾਈਟਰੇਟ (Ca(NO3)2•NH4NO3•10H2O) ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਸਿੱਧੀ ਫਾਸਫੇਟ ਖਾਦ ਸੁਪਰਫਾਸਫੇਟਸ ਹਨ। "ਸਿੰਗਲ ਸੁਪਰਫਾਸਫੇਟ" (ਐਸ ਐਸ ਪੀ) ਵਿੱਚ 14-18% P2O5, ਦੁਬਾਰਾ Ca(H2PO4)2 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਪਰ ਫੋਸਫੋਜਿਪਸਿਮ (CaSO4 · 2 H2O) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ. ਟ੍ਰਿਪਲ ਸੁਪਰਫੋਸਫੇਟ (ਟੀਐਸਪੀ) ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 44-48% P2O5 ਅਤੇ ਕੋਈ ਜਿਪਸਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਿੰਗਲ ਸੁਪਰਫੋਸਫੇਟ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਪਲ ਸੁਪਰਫੋਸਫੇਟ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਡਬਲ ਸੁਪਰਫੋਸਫੇਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਖਾਸ ਸੁਪਰਫਾਸਫੇਟਸ ਖਾਦ ਦੇ 90% ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ-ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਹੈ।
ਮਲਟੀਨਿਊਟਰੈਂਟ ਖਾਦ (ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਖਾਦ)
ਇਹ ਖਾਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮ ਹਨ। ਉਹ ਦੋ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਈਨਰੀ ਖਾਦਾਂ (NP, NK, PK)
ਵੱਡੇ ਦੋ-ਭਾਗ ਖਾਦ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਦੋਨੋਂ ਤੱਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐੱਨਪੀ (NP) ਖਾਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਐੱਨਪੀ ਖਾਦ ਮੋਨੋ-ਅਮੋਨਿਅਮ ਫਾਸਫੇਟ (ਐਮ.ਏ.ਪੀ) ਅਤੇ ਡਾਈ-ਅਮੋਨਿਅਮ ਫਾਸਫੇਟ (ਡੀ.ਏ.ਪੀ) ਹਨ। ਐੱਮ.ਏ.ਪੀ. ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸਾਮੱਗਰੀ NH4H2PO4 ਹੈ ਡੀਏਪੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸਾਮੱਗਰੀ (NH4)2HPO4 ਹੈ। ਲਗਭਗ 85% ਐਮਏਪੀ ਅਤੇ ਡੀਏਪੀ ਖਾਦ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਹਨ।
ਮਾਈਕਰੋ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ (ਮਾਈਕਰੋਨਿਊਟਰੇਂਟਸ)
ਮੁਖ ਮਾਈਕਰੋ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਮੋਲਬੈਡੇਨਮ, ਜ਼ਿੰਕ, ਅਤੇ ਕੌਪਰ (ਪਿੱਤਲ) ਹਨ। ਇਹ ਤੱਤ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਲੂਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਇਰਨ (ਲੋਹਾ) ਖਾਸ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਰਮਿਆਨੀ ਮਿੱਟੀ ਪੀ.ਐਚ. (pH) ਅਤੇ ਫਾਸਫੇਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨਾ-ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ (ਬਾਇਓ-ਅਣਉਪਲਬਧ) ਮਿਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਆਇਰਨ (ਲੋਹਾ) ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਚੇਲੇਟ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, EDTA ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ. ਸੂਖਮ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੌਦਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਸ਼ੂਗਰ ਬੀਟਾਂ ਨੂੰ ਬੋਰਾਨ (B) ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਬਾਲਟ (Co) ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਖਾਦਾਂ
ਚਿਲੀ ਦੇ ਅਟਾਕਾਮਾ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੋਡੀਅਮ ਨਾਈਟਰੇਟ (NaNO3) (ਚਾਈਲੀਅਨ ਸਲਪੱਪੀਟਰ) ਦੀ ਜਮਾਤਾ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੂਲ (1830) ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ-ਅਮੀਰ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਖਾਦ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਖਾਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਾਈਟਰੇਟ ਖਾਦ ਦੀ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਖੋਜ' ਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਆਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਖਾਦ ਲਈ ਰਵਾਇਤੀ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਤੇ ਘੱਟ ਸਤਹ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀਆਂ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਵੇਗੀ।
ਫਾਸਫੇਟ ਖਾਦਾਂ
ਸਾਰੇ ਫਾਸਫੇਟ ਖਾਦ ਐਨੀਅਨ PO4 3- ਵਾਲੇ ਖਣਿਜਾਂ ਤੋਂ ਕੱਢਣ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੁਰਲੱਭ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ, ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਿਆ ਖਣਿਜ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਲੂਣ ਫਾਸਫੇਟ ਖਣਿਜਾਂ ਦੇ ਕੈਮੀਕਲ ਇਲਾਜ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਾਸਫੇਟ ਵਾਲੇ ਖਣਿਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਫਾਸਫੇਟ ਚੱਟਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਖਣਿਜ ਫਲੋਰਪਾਟਾਈਟ Ca5(PO4)3F (CFA) ਅਤੇ ਹਾਈਡਰੈਕਸਾਈਪਾਟਾਈਟ Ca5(PO4)3OH ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਲਫਿਊਰੀ ਜਾਂ ਫਾਸਫੋਰਿਕ ਐਸਿਡ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਫਾਸਫੇਟ ਲੂਣ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਕ ਰਸਾਇਣ ਵਜੋਂ ਸੈਲਫੁਰਿਕ ਐਸਿਡ ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਤਪਾਦਨ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫਾਸਫੇਟ ਖਾਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਸਤੇ ਐਸਿਡ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਸਲਫਰ ਅਤੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਮਿਸ਼ਰਨ ਦੋਨਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵਰਤੋਂ ਇਸ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
ਨਾਈਟ੍ਰੋਫ਼ੋਸਫੇਟ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਂ ਓਡਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸ (1927 ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ) ਵਿੱਚ, 20% ਫਾਸਫੋਰਸ (ਪੀ) ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਤੱਕ ਫੋਸਫੇਟ ਰੌਕ ਨੂੰ ਨਾਈਟ੍ਰਿਕ ਐਸਿਡ (HNO3) ਨਾਲ ਫੋਸਫੋਰਿਕ ਐਸਿਡ (H3PO4) ਅਤੇ ਕੈਲਸੀਅਮ ਨਾਈਟਰੇਟ (Ca(NO3)2)। ਇਹ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਖਾਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਭੰਗ ਹੋਏ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮਗਰੋਣਣ ਐਨ, ਪੀ ਅਤੇ ਕੇ (NPK) ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਰਤ ਖਾਦ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਣ।
ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਖਾਦਾਂ
ਪੋਟਾਸ਼ ਖਾਦਾਂ (ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕ: K) ਖਾਦ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਖਣਿਜਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ। ਪੋਟਾਸ਼ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਖਣਿਜ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਯਤਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਕਦਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸੋਡੀਅਮ ਕਲੋਰਾਈਡ (NaCl) (ਆਮ ਲੂਣ) ਹਟਾਉਣ ਲਈ. ਕਈ ਵਾਰੀ ਪੋਟਾਸ਼ ਨੂੰ ਕੇ2ਓ (K2O) ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਜੋਂ. ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੋਟਾਸ਼ ਖਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਕਲੋਰਾਈਡ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਸਲਫੇਟ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਜਾਂ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਿਸ਼ਰਤ ਖਾਦਾਂ
ਮਿਸ਼ਰਤ ਖਾਦਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨ, ਪੀ ਅਤੇ ਕੇ (NPK) ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਸਿੱਧੀ ਖਾਦਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਮੋਨੋਮੋਨਾਓਮੌਇਮ ਅਤੇ ਡਾਰੋਨੌਇਅਮ ਫਾਸਫੇਟ, ਜੋ ਐਨ ਅਤੇ ਪੀ ਦੋਵੇਂ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਫਾਸਫੇਟਿਕ ਐਸਿਡ (ਫਾਸਫੇਟ ਰੌਕ ਤੋਂ) ਅਤੇ ਅਮੋਨੀਆ ਨੂੰ ਨਿਰਲੇਪ ਕਰਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:
ਜੈਵਿਕ ਖਾਦਾਂ
thumb|ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਕੰਪੋਸਟ-ਬਿਨ। thumb|ਇਕ ਵੱਡੀ ਵਪਾਰਕ ਕੰਪੋਸਟ-ਖਾਦ ਕਾਰਵਾਈ। ਮੁੱਖ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ "ਪੀਟ", ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ ਖੂੰਦ, ਅਤੇ ਸੀਵੇਜ ਸਲੱਜ (ਬਾਇਓਸੋਲਿਡਜ਼) ਹਨ. ਵਾਲੀਅਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਪੀਟ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਹੈ। ਕੋਲੇ ਦੇ ਇਹ ਬੇਢੰਗੇ ਰੂਪ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੋਖਣ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਵਸੀਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਲੱਡਮੀਲ, ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਖਾਣਾ, ਓਹਲੇ, ਖੰਭ, ਅਤੇ ਸਿੰਗ ਆਮ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਹਨ। ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਫਾਇਦੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ "ਵਾਤਾਵਰਨ ਪੱਖੀ" ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਤੱਤ: ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ, ਅਤੇ ਸਲਫ਼ਰ (ਗੰਧਕ)
ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਨੂੰ ਸੁਪਰਫਾਸਫੇਟ ਜਾਂ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਐਮੋਨਿਓਅਮ ਨਾਈਟਰੇਟ ਵਜੋਂ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂ
ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਟੈਸਟ ਦੁਆਰਾ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਸਲ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। Legumes, ਨੂੰ ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਵਾਤਾਵਰਨ ਤੱਕ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਫਿਕਸ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਖਾਦ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਤਰਲ ਖਾਦ ਅਤੇ ਠੋਸ ਖਾਦ
ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਫਸਲਾਂ ਤੇ ਠੋਸ ਅਤੇ ਤਰਲ ਦੋਨਾਂ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਰੀਬ 90% ਖਾਦ ਨੂੰ ਠੋਸ ਆਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਠੋਸ ਖਾਦ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰੇਨਿਊਲ ਜਾਂ ਪਾਊਡਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਘੋਲ ਪ੍ਰਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਠੋਸ ਗਲੋਬੁੱਲ ਤਰਲ ਖਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਵਿਘਨ ਐਮੋਨਿਆ, ਅਮੋਨੀਆ ਦੇ ਘੋਲ, ਅਮੋਨੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਜਾਂ ਯੂਰੀਆ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਘੁਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਸੰਘਣਾ ਤਰਲ ਖਾਦ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਯੂਏਐਨ) ਬਣ ਸਕੇ। ਤਰਲ ਖਾਦ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਇਸ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਤੇਜ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਕਵਰੇਜ ਹਨ। ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਖਾਦ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ "ਫਰਟੀਗੇਸ਼ਨ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਖਾਦ
ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ-ਰੀਲੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਖਾਦ ਬਾਜ਼ਾਰ (1995) ਦੇ ਸਿਰਫ 0.15% (562,000 ਟਨ) ਉਤਪਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਯੋਗਤਾ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਖਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ. ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੇਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਦ ਉਸੇ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੌਦਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਖਾਦ ਦੇ ਪਤਨ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ। ਮਾਈਕਰੋਬਜ਼ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਾਦਾਂ ਨੂੰ ਡੀਗਰੇਡ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਅਸਥਿਰਤਾ ਜਾਂ ਆਕਸੀਕਰਨ ਦੁਆਰਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਪਜਾਊਕਰਣ ਜਾਂ ਲੀਚਿੰਗ ਨਾਲ ਖਾਦ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ. ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਖੁਦਾਈਆਂ ਯੂਰੀਆ ਦੇ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਹਨ, ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਖਾਦ ਜੋ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਈਸਬੋਟਿਲਡੀਡੇਡੀਅਰੀਆ ("IBDU") ਅਤੇ ਯੂਰੀਆ-ਫੋਰਮਲਾਡੀਹਾਈਡ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਯੂਰੀਆ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਲਈ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਪੌਦਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਆਈਬੀਡੀਯੂ ਫਾਰਮੂਲੇ (CH3)2CHCH(NHC(O)NH2)2 ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਕੰਪੋਜ਼ਰ ਹੈ, ਜਦਕਿ 2 ਯੂਰੀਏ-ਫੋਰਮਲਾਡੀਏਡਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਫਾਰਮੂਲੇ (HOCH2NHC(O)NH)nCH2 ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਹੋਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਤੋਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੀ ਘਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੌਲੀ-ਰਿਆਇਤੀ ਖਾਦ (ਖਾਦ ਸਪਾਇਕ, ਟੈਬਸ, ਆਦਿ) ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ "ਬਲਣ" ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਖਾਦ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਪੋਲੀਮਾਈਰ ਪਰਤ ਗੋਲੀਆਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖਾਦ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ 'ਸਹੀ ਟਾਈਮ-ਰਿਹਾਈ' ਜਾਂ 'ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ' (ਐਸਐਨਆਰ) ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਖਾਦਾਂ
ਫੋਲੀਅਰ ਖਾਦ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਪੱਤੀਆਂ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਘੁਲਣ ਸਿੱਧ ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਖਾਦਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਢੰਗ ਲਗਭਗ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਫਲਾਂ ਵਰਗੇ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। thumb|ਪੱਤੇ ਉੱਪਰ ਖਾਦ ਦਾ ਸਾੜ
ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੈਮੀਕਲ
ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ-ਆਧਾਰਿਤ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਰਨ-ਆਫ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। Nitricification inhibitors (ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਸਟੈਬੀਿਲਾਈਜ਼ਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਐਮੋਨਿਆ ਨੂੰ ਨਾਈਟਰੇਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਨੂੰ ਦਬਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਐਨੀਅਨ ਜੋ ਲੀਚ ਕਰਨ ਲਈ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 1-ਕਾਰਬਾਮੋਇਲ -3-ਮਿਥਾਈਲਪੀਰਾਜ਼ੋਲ (ਸੀ.ਐੱਮ.ਪੀ.), ਡੇਸੀਐਂਡੀਐਮਾਈਡ ਅਤੇ ਨਿਤ੍ਰਪਿਰਿਨ (2-ਕਲੋਰੋ -6-ਟ੍ਰਾਈਕਲੋਰੋਮੀਥਾਈਲੀਪੀਰੀਡਾਈਨ) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ. ਯੂਰੀਜ਼ ਇਨ੍ਹੀਬੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਐਮੋਨਿਆ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡੋਲਾਈਟਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਨਾਈਟਰ੍ਰਿਫੀਕੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਯੂਰੀਏ ਨੂੰ ਅਮੋਨੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਉਤਪਰੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। Ureases ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਇਨ੍ਹੀਬੀਟਰ ਐਨ- (ਐਨ-ਬਿਟੀਿਲ) ਥੀਓਫੋਫੋਰਿਕ ਟ੍ਰਾਈਲਾਈਡ (ਐਨਬੀਪੀਟੀ) ਹੈ।