cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਮੇਜਰ ਇਸਹਾਕ ਮੁਹੰਮਦ
ਉਹ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੀਨ, ਦਲਿਤ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਕਲਮ ਬੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਨਾਟਕ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਅਨਪੜ੍ਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਚਨ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਲਿਖਤਾਂ
ਇਸਹਾਕ਼ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਡਰਾਮੇ ਨੂੰ ਦੋ ਲਿਖਤਾਂ ਕੁਕਨੁਸ ਤੇ ਮੁਸਲੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਡਰਾਮਾ ਖ਼ਾਨਾ ਆਬਾਦੀ ਲਿਖੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਰਦੂ ਡਰਾਮੇ ਖ਼ਾਨਾ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸ਼ਾਰਬ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਨਾ ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਈ ਪੰਜਾਬੀ ਤਰਜਮਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਲਿਥੁਆਨੀਆ
ਤਸਵੀਰਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਲੀਖਟਨਸ਼ਟਾਈਨ
ਲਿਕਟੇਂਸਟਾਇਨ ਜਾਂ ਲੀਖਟੇਨਸ਼ਟਾਇਨ (ਜਰਮਨ: Fürstentum Liechtenstein) ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਲੈਂਡਲਾਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸੀਮਾ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਵਿਟਜਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੀਆ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ 160 ਵਰਗ ਕਿਮੀ (ਕਰੀਬ 61 . 7 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕਰੀਬ 35, 000 ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਾਦੁਜ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਚਾਨ ਹੈ।
ਲੀਖਟੇਨਸ਼ਟਾਇਨ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ੀ ਇਕਲੌਤਾ ਅਲਪਾਇਨ ਰਾਜ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਲਪਸ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇਕਲੌਤਾ ਜਰਮਨਭਾਸ਼ੀ ਰਾਜ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸੀਮਾ ਜਰਮਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਹੈ, ਜੋ 11 ਨਿਗਮ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ। ਪਹਾੜੀ ਧਰਤੀ - ਸੰਰਚਨਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਲੀਖਟੇਨਸ਼ਟਾਇਨ ਸੀਤ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਥਾਂ ਹੈ। ਮਜਬੂਤ ਵਿੱਤੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਰ ਕੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਰਪੀ ਅਜ਼ਾਦ ਵਪਾਰ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸ਼ਤਰੰਜ ਕੇ ਖਿਲਾੜੀ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਸ਼ਤਰੰਜ ਕੇ ਖਿਲਾੜੀ 1977 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮੁਨਸ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮ ਚੰਦ ਦੀ ਇਸੇ ਨਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ’ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਵਲੋਂ ਅਵਧ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਵਧ ਦੇ ਨਵਾਬ-ਜਗੀਰਦਾਰ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖੇਡਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਸਤ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਖਾਦੇ-ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖੇਡਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਹ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ, ਉਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੀਂਆਂ ਚਾਲਾਂ ਘੜ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂਕਿ ਅਗਲੀ ਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਕਹਾਣੀ
ਅਵਧ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਨਵਾਬ ਵਾਜਿਦ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਕਤ ਪੰਜ ਵੇਲੇ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ, ਆਪਣੀਆਂ 400 ਰਖੇਲਾਂ ਦੇ ਸਾਥ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਨਣ, ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿਅਰੋ ਸ਼ਾਇਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਭਾਗ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ। ਅਵਧ ਦੇ ਆਮ ਲੋਕ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਲਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਕੁੱਕੜਾਂ ਅਤੇ ਭੇਡੂਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਆਨੰਦ ਮੰਗਲ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਬਹਾਦਰ (ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ) ਅਵਧ ਨੂੰ ਹੜਪਣ ਦੇ ਮਨਸੂਬੇ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਵਧ ਰਾਜ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਅਹਿਦਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਮੋਰੀਆਂ ਲੱਭ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸ ਅਹਿਦਨਾਮੇ ਤੋਂ ਮੁਕਰਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਅਵਧ ਨੂੰ “ਚੈਰੀ” ਵਾਂਗ ਤੋੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਜਦੋਂ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਨਸੂਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਅਵਧ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ, ਅਵਧ ਦੇ ਨਵਾਬਾਂ/ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਉੱਤੇ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਫਵਾਹਾਂ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਸੁਲਤਾਨ ਇਹਨਾਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿਰੋਧੀ ਗਰਦਾਨਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਨਵਾਬ ਦੂਸਰੇ ਨਵਾਬ ਨੂੰ ਬੜੀ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਕਿ “ਇਹ ਲੋਕ ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਕਿਉਂ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ?” ਅਖੀਰ 7 ਫਰਵਰੀ 1856 ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਬਹਾਦਰ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਗੋਲੀ ਚਲਾਇਆਂ ਅਵਧ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਸਿਰਫ ਇੱਕ 13-14 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਸਵਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਵਧ ‘ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਗੋਲੀ ਨਹੀਂ ਚੱਲੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਲੈਸਬੀਅਨ ਦਾ ਗੱਠਜੋੜ
ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਲੈਸਬੀਅਨ ਦਾ ਗੱਠਜੋੜ (ਕੋਆਲੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਅਫ਼ਰੀਕਨ ਲੈਸਬੀਅਨਜ਼) ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਧਾਰਿਤ ਲੈਸਬੀਅਨ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 2003 ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ 19 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਲੇ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਗਠਜੋੜ ਹੈ। ਲੈਸਬੀਅਨ ਅਤੇ ਦੁਲਿੰਗੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ " ਟਰਾਂਸ ਵਿਭਿੰਨ " ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਿਆਂ, ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਦਰਿਸ਼ਗੋਚਰਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2003 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਜੋਹਾਨਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਸਟੱਡੀ ਆਫ਼ ਸੈਕਸੁਅਲਟੀ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਸੈਕਸ ਐਂਡ ਸਿਕਰੇਸੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ 50 ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
2010 ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸੀ.ਏ.ਐਲ. ਅਬਜ਼ਰਵਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਮਈ 2008 ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਚਾਰਟਰ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, "ਕਿ ਉਕਤ ਸੰਗਠਨ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਚਾਰਟਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ"। ਹਾਲਾਂਕਿ 2014 ਵਿੱਚ ਸੀ.ਏ.ਐਲ. ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਰਜ਼ੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 2015 ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਦੇਸ਼
ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਲੇਸਬੀਅਨਜ਼ ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ਨੇ 2006 ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਆਪਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ: ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਢਾਂਚਿਆਂ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਜਿਨਸੀ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨਾ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲੈਸਬੀਅਨ ਪ੍ਰਤੀ ਕਲੰਕ ਅਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਕਰਨਾ, ਖੋਜ, ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਦਰਿਸ਼ਗੋਚਰਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਲੈਸਬੀਅਨ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਕੱਟੜਵਾਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਵੇਖਣਾ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਟਿਕਾਉ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਗੱਠਜੋੜ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਸਬੀਅਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਆਮੇਰ ਦਾ ਕਿਲਾ
ਆਮੇਰ ਦਾ ਕਿਲਾ ਜੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਉਪਨਗਰ ਆਮੇਰ ਵਿੱਚ ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 11 ਕਿਮੀ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਮੇਰ ਕਿਲੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਰਾਜਾ ਮਾਨ ਸਿੰਘ - ਪਹਿਲਾ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਆਮੇਰ ਦੁਰਗ ਹਿੰਦੂ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਲਾਤਮਕ ਸ਼ੈਲੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਾਚੀਰ, ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਰਪਿਲਾਕਾਰ ਰਸਤੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਮਾਵਠਾ ਝੀਲ ਦੇ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਖੜਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸਦੀ ਚਾਰ ਦੀਵਾਰੀ ਅੰਦਰਲੀ ਬਣਤਰ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਨਾਲ ਬਣੇ ਦੀਵਾਨੇ-ਏ-ਖ਼ਾਸ ਅਤੇ ਦੀਵਾਨੇ-ਏ-ਆਮ ਹਨ। ਦੀਵਾਨੇ-ਏ-ਆਮ ਆਮ ਜਨਤਾ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੀਵਾਨੇ-ਏ-ਖ਼ਾਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਿਜੀ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੀਵਾਨੇ-ਏ-ਖ਼ਾਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਸੁਖ ਨਿਵਾਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਥੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝਰਨੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰਖਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਆਮੇਰ ਮਹਿਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਪੂਤ ਮਹਾਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਰਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਰਵਾਜੇ ਕੋਲ ਮਾਂ ਸ਼ਿਲਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਹੈ।
ਆਮੇਰ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਜੈਗੜ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਰਵਾਲੀ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਟਿੱਲੇ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅਲੱਗ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਇੱਕ ਸਰਚਨਾ ਵਾਲੀ ਦਿੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਦੋਹੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨਜਦੀਕ ਹੋਣ ਕਰਨ ਦਿਖਾਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਹਨ। ਆਮੇਰ ਕਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਜੈਗੜ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸਰੁੰਗ ਰਹੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਸਰੁੰਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਯੁੱਧ ਸਮੇਂ ਰਾਜ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਆਮੇਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਜੈਗੜ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਣਾ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਕੇ ਆਮੇਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ।
ਜੈਪੁਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਸਵਾਹਾਂ (ਮੋਰੀਯਾ) ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਆਮੇਰ ਸੀ। ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਜੈ ਮੰਦਿਰ, ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ, ਸੁੱਖ ਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਪੋਲ ਦਿੱਲ ਖਿਚਵੀਆ ਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਆਮੇਰ ਕਿਲ੍ਹਾ ਕਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਧੀਆ ਨਮੂਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਗੈਲਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਕਿਲੇ
ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ
ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ (Сою́з Сове́тских Социалисти́ческих Респу́блик, ਸਯੂਜ਼ ਸਵਯੇਤਸਕੀਖ਼ ਸਸਤੀਆਲੀਸਤੀਚਯੇਸਕੀਖ਼ ਰਿਸਪੂਬਲਿਕ), ਜਿਸ ਨੂੰ USSR ਜਾਂ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਸਮਾਜਵਾਦੀ (ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ) ਦੇਸ਼ ਸੀ ਜੋ ਕਿ 1922 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਮ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਯਾਨੀ ਰਸ਼ੀਆ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਗਲਤ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਰੂਸ ਇਸ ਸੰਘ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਰਿਪਬਲਿਕ ਸੀ। ਇਹ ਇੰਨਾਂ ਵੱਡਾ ਸੀ ਕਿ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰੂਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 14 ਰਿਆਸਤਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ ਰੂਸ ਦੇ ਰਕਬੇ ਦੇ ਘੱਟ ਸੀ। 1945 ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ 1991 ਦੀ ਤਹਲੀਲ ਤੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਦੇਸ਼ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਾਸਕੋ ਸੀ।
ਸੋਵੀਅਤ ਦੌਰ
USSR ਨੂੰ 1917 ਦੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦੌਰਾਨ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਰਿਆਸਤੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀਆਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਆਖ਼ਿਰ ਵੱਡੀ ਫੁੱਟ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਾਲਟਿਕ ਰਿਆਸਤਾਂ, ਪੂਰਬੀ ਪੋਲੈਂਡ, ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦਾ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸਾ ਤੇ ਕੁੱਝ ਦੂਜੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਇਜਫੇ ਤੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਤੇ ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਅਲਹਿਦਗੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਸ਼ਾਹੀ ਦੌਰ ਵਾਲੇ ਰੂਸ ਜਿੰਨੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।
ਆਰ ਮੰਨਿਆ ਏਸ.ਏਸ.ਆਰ ਯਾਨੀ ਆਰਮੀਨੀਆ ਸੋਵਿਅਤ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਜਮਹੂਰੀਆ, ਕਜ਼ਾਕ ਏਸ ਏਸ ਆਰ, ਕਿਰਗ਼ਜ਼ ਏਸ ਏਸ ਆਰ, ਤਾਜਿਕ ਏਸ ਏਸ ਆਰ, ਤੁਰ ਕਮਾਨ ਏਸ ਏਸ ਆਰ, ਅਜ਼ਬਕ ਏਸ ਏਸ ਆਰ, ਆਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਏਸ ਏਸ ਆਰ, ਜਾਰਜੀਆ ਏਸ ਏਸ ਆਰ, ਮਾਲਦਵਾ ਏਸ ਏਸ ਆਰ, ਅਸਟੋਨਿਆ ਏਸ ਏਸ ਆਰ, ਲਟਵਿਆ ਏਸ ਏਸ ਆਰ, ਲਿਥੂਆਨੀਆ ਏਸ ਏਸ ਆਰ, ਬੇਲਾਰੂਸ ਏਸ ਏਸ ਆਰ, ਯਵਕਰਾਈਨ ਏਸ ਏਸ ਆਰ ਤੇ ਸ੍ਵੇਤ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਜਮਹੂਰੀਆ ਵਫ਼ਾਕ ਰੋਸ।
ਸੋਵਿਅਟ ਸੰਘ ਦੇ 1991 'ਚ ਟੁੱਟਣ ਦੇ ਬਾਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ 15 ਰਿਆਸਤਾਂ ਨੂੰ ਪੜਨਾ ਰੂਸੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਜਾਂ ਸੋਵਿਅਤ ਰਿਆਸਤਾਂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਂ 11 ਰਿਆਸਤਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਢੇਲੀ ਢਾਲੀ ਜਿਹੀ ਕਨਫ਼ਡਰੀਸ਼ਨ ਬਣਾ ਲਈ ਏ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ-ਏ-ਮੁਸ਼ਤਰਕਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਤਿਰਕਮਾਨਿਸਤਾਨ ਜਿਹੜਾ ਪਹਿਲੇ ਦੌਲਤ-ਏ-ਮੁਸ਼ਤਰਕਾ ਦਾ ਬਾਕਾਇਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਹੁਣ ਏਸੋਸੀ ਐਟ ਮੈਂਬਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਰੱਖਦਾ ਏ। ੩ ਬਾਲਟਿਕ ਰਿਆਸਤਾਂ ਲਟਵਿਆ, ਅਸਟੋਨਿਆ ਤੇ ਲਿਥੂਆਨੀਆ ਨੇ ਇਸ ਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਨਈਂ ਕੀਤੀ ਬਲਕਿ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਤੇ ਨੀਟੂ ਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ। ਵਫ਼ਾਕ ਰੂਸ ਤੇ ਬੇਲਾਰੂਸ ਨੇ ਹੁਣ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਰਸ਼ੀਆ ਤੇ ਬੇਲਾਰੂਸ ਬਣਾ ਲਈ ਏ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸੋਵਿਅਤ ਸੰਘ ਨੂੰ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਲ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਆਖਰੀ ਰੂਸੀ ਜਾਰ ਨਿਕੋਲਸ ਦੋਮ ਨੇ ਮਾਰਚ 1917 ਤੱਕ ਹਕੂਮਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਸਮੇਤ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਸੋਵਿਅਤ ਸੰਘ ਦਾ ਕਿਆਮ ਦਸੰਬਰ 1922 'ਚ ਅਮਲ ਚ ਆਇਆ, ਉਸ ਵਕਤ ਉਸ ਚ ਰੋਸ (ਬਾਲਸ਼ਵੀਕ ਰਸ਼ੀਆ), ਯੁਕਰਾਇਨ, ਬੇਲਾਰੂਸ ਤੇ ਟਰਾਨਸ ਕਾਕੀਸ਼ਿਆ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਟਰਾਨਸ ਕਾਕੀਸ਼ਿਆ ਰਿਆਸਤ ਚ ਆਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ, ਆਰਮੀਨੀਆ ਤੇ ਜਾਰਜੀਆ (ਗਰਜਸਤਾਨ) ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਬਾਲਸ਼ਵੀਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਸੀ। ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਦੀਦ ਇਨਕਲਾਬੀ ਤਹਿਰੀਕ 1825 ਦੀ ਦਸੰਬਰ ਬਗਾਵਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, 1905 ਦੇ ਅਨਲਾਬ ਦੇ ਬਾਦ 1906 'ਚ ਰੂਸੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ "ਦੋਮਾ" ਕਾਇਮ ਹੋਈ ਪਰ ਮੁਲਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾਜੀ ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਅਦਮ ਇਸਤਿਹਕਾਮ ਮੌਜੂਦ ਰਿਹਾ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਜੰਗ-ਏ-ਅਜ਼ੀਮ ਚ ਫ਼ੌਜੀ ਸ਼ਿਕਸਤ ਤੇ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦੇ ਕਿੱਲਤ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਵਧਦਾ ਗਈਆ।
ਭੂਗੋਲ
ਸੋਵਿਅਤ ਸੰਘ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਸੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੁੱਲ੍ਹ ਖ਼ੁਸ਼ਕੀ ਦੇ ੧੬ ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ੧੯੯੧ ਚ ਸੋਵਿਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ੧੫ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅੱਜ ਵੀ ਰੂਸ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੁਲਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਵਿਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਕੁੱਲ੍ਹ ਰਕਬੇ ਦੇ ੩ ਚੌਥਾਈ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਰਕਬਾ ਸਿਰਫ਼ ਰੂਸ ਦਾ ਸੀ। ਰੂਸੀ ਸਲਤਨਤ ਨੇ ਬਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਯੂਰਪ ਦੇ ਮਸ਼ਰਕੀ ਤੇ ਬੱਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸ਼ੁਮਾਲੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤੇ ਸੋਵਿਅਟ ਸੰਘ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰ ਰੂਸੀ ਸਲਤਨਤ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੇ ਮੁਸ਼ਤਮਿਲ ਸੀ। ਅੱਜ ਵਫ਼ਾਕ ਰੂਸ ਕੋਲ਼ ਕੁੱਝ ਜਨੂਬੀ ਇਲਾਕੇ ਕਢ ਕੇ ਰੂਸੀ ਸਲਤਨਤ ਵਾਲੇ ਤਮਾਮ ਇਲਾਕੇ ਨੇਂ। ਮੁਲਕ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰ ਹਿੱਸਾ ੫੦ ਡਿਗਰੀ ਸ਼ੁਮਾਲੀ ਅਰਜ਼ ਬਲ਼ਦ ਤੋਂ ਉਪਰ ਏ ਤੇ ਉਸਦਾ ਕੱਲ੍ਹ ਰਕਬਾ ਸੋਵਿਅਟ ਸੰਘ ਦੇ ਵੇਲੇ ੨ ਕਰੋੜ ੭੦ ਲੱਖ ਮੁਰੱਬਾ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਹੁਣ ਵਫ਼ਾਕ ਰੋਸ ਦਾ ਰਕਬਾ ਤਕਰੀਬਾ ੨ ਕਰੋੜ ਮੁਰੱਬਾ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਏ।
ਏਨੇ ਵੱਡੇ ਰਕਬੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਮੌਸਮ ਨਿਯਮ ਅਸਤਵਾਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਰਦ ਤੇ ਨਿਯਮ ਬਰਫ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਦੀਦ ਬਰਫ਼ਾਨੀ ਤੱਕ ਏ। ਸੋਵਿਅਟ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਕੱਲ੍ਹ ਰਕਬੇ ਦਾ ੧੧ ਫ਼ੀਸਦ ਕਾਬਲ ਕਾਸ਼ਤ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ। ੧੬ ਫ਼ੈਸਨ ਘਾਹ ਤੇ ਮੈਦਾਨ ਤੇ ਚਰਾਗਾਹਾਂ ਸਨ, ੪੧ ਫ਼ੀਸਦ ਜੰਗਲ਼ਾਤ ਤੇ ੩੨ ਫ਼ੀਸਦ ਦੂਜੇ ਇਲਾਕੇ ਸਨ ਜਿਸ ਚ ਟੈਂਡਰਾ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਏ। ਮੌਜੂਦਾ ਵਫ਼ਾਕ ਰੂਸ ਦੇ ਆਦਾਦ ਵ ਸ਼ੁਮਾਰ ਵੀ ਕੰਮ ਵ ਬੀਸ਼ ਇਹੋ ਈ ਨੀਂ।
ਸੋਵਿਅਟ ਸੰਘ ਯਾ ਹਨ ਦੇ ਵਫ਼ਾਕ ਰੂਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਮਗ਼ਰਿਬ ਤੋਂ ਮਸ਼ਰਿਕ ਵੱਲ ੧੦ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਏ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਜ਼ਬਰਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਤਮਾਨਵਾ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਏ। ਉਸਦੀ ਉਂਚਾਈ ਯਾਨੀ ਜਨੂਬ ਤੋਂ ਸ਼ਮਾਲ ਵੱਲ ਸੋਵਿਅਟ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ੫ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਹੁਣ ਵਾਲੇ ਵਫ਼ਾਕ ਰੂਸ ਦੀ ਤਕਰੀਬਾ ਸਾਢੇ ੪ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਏ। ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰ ਹਿੱਸਾ ਨਾਹਮਵਾਰ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਗੁਜ਼ਾਰ ਏ। ਪੂਰਾ ਅਮਰੀਕਾ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਚ ਸਮਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਕਾਲਾ ਧਨ
ਕਾਲਾ ਧਨ (ਬੇਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬਾ ਧਨ)  en:Black Money(unaccounted Money) ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ ਦਾ ਧਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਹੀ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਧੋਖੇ ਨਾਲ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਗੁਪਤ ਤੇ ਬੇਨਾਮੀ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ, ਅਨੈਤਿਕ ਢੰਗਾਂ ਅਤੇ ਚੋਰ ਮੋਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਧਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਾਲਾ ਧਨ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
ਕਾਲਾ ਧਨ ਸਿਰਫ ਰੋਕੜੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਸ਼ਕਲਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਬੇਨਾਮੀ ਜਾਇਦਾਦ, ਬੇਨਾਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਈ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਦੇਸੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਉਹਲੇ ਰੱਖਿਆ ਧਨ ਇਸ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ।ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਤੇ ਮਾਰੂ ਗ਼ੈਰ ਕਨੂੰਨੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਧੰਦਾ,ਕੰਜਰਖ਼ਾਨੇ ਚੋਰੀ ਕੀਤੇ ਮਾਲ ਦਾ ਧੰਦਾ, ਚੋਰੀ ਕੀਤੇ ਸੰਗੀਤ, ਫਿਲਮਾਂ ਤੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਤੇ ਹਵਾਲੇ ਦੇ ਸਾਧਨ ਨਾਲ ਸਮਗਲਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਧਨ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹਨ।
ਰੋਕੜਾ ਤੇ ਕਾਲਾ ਧਨ
ਰੋਕੜੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਾਲਾ ਧਨ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲ ਕਾਲੇ ਧਨ ਦਾ ਨਾਮਾਲੂਮ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਕੇਵਲ ੫ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੀ ਹੈ। ਰੋਕੜਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਚਿੱਟਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਧਨ ਦਾ ਵਟਾਂਦਰਾ ਉਸ ਦੇ ਕਾਲੇ ਜਾਂ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਟਕ ਸਫੇਦ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਵੱਟਕ ਨਾਲ ਕਾਲਾ ਧਨ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਗਰੀਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਕੜੇ ਰਾਹੀਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਚਲਨ ਹੈ।ਰੋਕੜਾ-ਰਹਿਤ ਅਰਥਚਾਰਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਕੰਪਿਊਟਰੀਕ੍ਰਿਤ ਆਰਥਕ ਢਾਂਚਾ ਖੜਾ ਕਰਨਾ ਅਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਰੋਕੜਾ ਰਹਿਤ ਵਪਾਰ ਸਾਰੇ ਕਾਲੇ ਧਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਠੋਸ ਹੱਲ ਨਹੀਂ।
ਜਾਹਲੀ ਕਰੰਸੀ ਤੇ ਕਾਲਾ ਧਨ
ਕਾਲੇ ਧਨ ਵਿੱਚ ਲਿਪਤ ਰੋਕੜੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਜਾਹਲੀ ਕਰੰਸੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਸਗੋਂ ਅਧਿਕਤਰ ਕਾਲੇ ਧਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰੋਕੜਾ ਅਸਲ ਕਰੰਸੀ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਤੋਂ ਚਿੱਟਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਢੰਗ ਅਪਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਹਲੀ ਕਰੰਸੀ ਤਾਂ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਲੱਖ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਸੌ ਰੁਪਏ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਨਿਗੂਣੀ ਹੈ।
ਬੈਂਕ
ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਮੰਨਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ 58 ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਅਮੀਰਾਂ ਦਾ ਕਾਲਾ ਧਨ ਪਿਆ ਹੈ। ਸੰਨ 1948 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2008 ਤਕ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਿਸ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ 28 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਛੁਪਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਲਗਪਗ 70 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਧਨ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇਸ਼ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਰੌਲਾ ਪਿਆ ਹੈ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਕਢਵਾ ਕੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਖ਼ੁਰਦ-ਬੁਰਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। 2011 ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੂੰਜੀ 14000 ਕਰੋੜ ਰਹਿ ਗਈ ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਘਟ ਕੇ 9000 ਕਰੋੜ ਤਕ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। 2002 ਤੋਂ 2011 ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ 15 ਲੱਖ 70 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਕਾਲਾ ਧਨ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਜਰਤ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਧਨ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤਕ ਵਧ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ 100 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦਾ ਕਾਲਾ ਧਨ ਜਾਂ ਤਾਂ ਦੱਬਿਆ ਪਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਤੁਰਿਆ ਫਿਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਧਨ ਦਾ ਕੋਈ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਦਾ 87 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਿਰਫ਼ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਮੀਰਾਂ ਕੋਲ ਹੀ ਹੈ। 60 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕੋਲ 11.7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ 1.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਉੱਪਰਲੇ ਵਰਗ ਦੀ 60 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪੂੰਜੀ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਵੇ ਜੋ ਕਰਨੀ ਵੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਸਿਰੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ
ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਊਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕਸਬਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 40 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (25 ਮੀਲ) ਊਨਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ। ਉਚਾਈ ਲਗਭਗ 977 ਮੀਟਰ (ਲਗਭਗ 3,200 ਫੁੱਟ) ਹੈ। ਇਹ ਮਾਂ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਘਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਖੇ ਹਿੰਦੂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰ ਇੱਥੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਹਨ। ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਬਹੁਤ ਹੇਠਲੇ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ (ਜਾਂ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ) ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠ (ਛਿੰਨਮਸਟਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠ) ਹੈ।
ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਕਥਾ ਸ਼ਕਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵੀ ਸਤੀ ਦੇ ਆਤਮ-ਦਾਹ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ 51 ਅੰਗ ਕੱਟਣੇ ਪਏ, ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਏ।
ਛਿੰਨਮਸਤਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਥਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਵਿਚ ਸ਼ਕਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਛਿੰਨਮਸਤਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੱਥੇ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੂਲ
ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਮਾਂ ਸਤੀ ਦੀ ਬਲਦੀ ਹੋਈ ਦੇਹ ਨੂੰ 51 ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਤਾਂਡਵ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਣ, ਇਹ ਟੁਕੜੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਖਿੱਲਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਤੀ ਦਾ ਸਿਰ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਨੂੰ 51 ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਛਿੰਨਮਸਤਿਕਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵੀ ਚੰਡੀ ਨੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਯੋਗਿਨੀ ਉਤਪਤੀ (ਜਯਾ ਅਤੇ ਵਿਜਯਾ) ਅਜੇ ਵੀ ਹੋਰ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਪਿਆਸੀਆਂ ਸਨ। ਦੇਵੀ ਚੰਡੀ ਨੇ ਜਯਾ ਅਤੇ ਵਿਜੇ ਦੀ ਹੋਰ ਖੂਨ ਦੀ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸਿਰ ਫੜਿਆ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਗਰਦਨ ਦੀਆਂ ਧਮਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਦੀ ਇੱਕ ਧਾਰਾ ਪੀਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਾਸੇ ਦੋ ਨੰਗੀਆਂ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਖੂਨ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਧਾਰਾ ਪੀਂਦੀ ਹੈ।
ਛਿੰਨਮਸਤਾ, ਸਿਰ ਰਹਿਤ ਦੇਵੀ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸੁਹਿਰਦ ਅਤੇ ਸਮਰਪਤ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪੂਰਵ-ਸੰਕਲਪ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਲਗਾਵ ਅਤੇ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਬ੍ਰਹਮ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰ ਨੂੰ ਵੱਢਣਾ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭੌਤਿਕ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਭੌਤਿਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਛਿੰਨਮਸਤਿਕਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ-ਰੁਦਰ ਮਹਾਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਹਨ - ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਕਲੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਨਰੈਣ ਮਹਾਦੇਵ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਚਕੁੰਦ ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਬਾੜੀ - ਜੋ ਕਿ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਨੂੰ ਛਿੰਨਮਸਤਿਕਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮੰਦਿਰ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
thumb| ਸ਼ਿਵ [[ਸਤੀ (ਦੇਵੀ)|ਸਤੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੋਇਆ]] ਚਿੰਨਮਸਤਿਕਾ ਦੇਵੀ ਆਤਮ-ਬਲੀਦਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਸ਼੍ਰੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਕਸ਼ ਯੱਗ ਅਤੇ ਸਤੀ ਦੇ ਆਤਮਦਾਹ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦੀਦਾ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਸਤੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਗਏ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ 51 ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ 51 ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਤੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪੈਰ ਪਏ ਸਨ
ਮੰਦਰ ਬਾਰੇ
left|thumb| ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਤੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਾਂ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਮਾਤਾ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇਹ ਮੰਦਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਊਨਾ ਦੀ ਅੰਬ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ; ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼.
ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ 'ਤੇ ਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਛਿੰਨਮਸਤਿਕਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਚਰਨ ਕਮਲਾਂ 'ਚ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰਿਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਨ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਸਥਾਨ ਹਨ।
ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਸੜਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਥੇ ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾ ਲਈ, ਛੁੱਟੀ 'ਤੇ ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਯਾਦਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਪਟਿਆਲੇ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੰਡਿਤ ਮਾਈ ਦਾਸ ਨੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 12 ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛਪਰੋਹ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਥਾਨ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਅਜੇ ਵੀ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੰਸ਼ਜ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪੁਜਾਰੀ ਹਨ।
ਹਿੰਦੂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਰਿਕਾਰਡ
ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਵਿਖੇ ਹਿੰਦੂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਰਜਿਸਟਰ ਪੰਡਿਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਥੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਰਜਿਸਟਰ ਹਨ।  ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਯੂਟਾ, ਯੂਐਸਏ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਸੁਸਾਇਟੀ (ਜੀਐਸਯੂ) ਨੇ ਹਰਿਦੁਆਰ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫਿਲਮ ਕੀਤੇ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਪੁਜਾਰੀ (ਪੰਡਿਤ) ਹਰੇਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦਾ ਨਾਮ, ਮਿਤੀ, ਘਰ-ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦਰਜ ਕਰਨਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਜੱਦੀ ਘਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮੂਹਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੀਐਸਯੂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਰਿਦੁਆਰ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ, ਪਿਹੋਵਾ, ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ, ਜਵਾਲਾਪੁਰ ਅਤੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਅਰਦਾਸਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ
ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇਵੀ ਮੰਦਿਰ ਹੁਣ 10 ਸਤੰਬਰ 2020 ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 7 ਵਜੇ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹੇਗਾ।
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 10 ਸਤੰਬਰ, 2020 ਤੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਭਾਗ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਸਦਨ (ਨਵੇਂ ਬੱਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨੇੜੇ) ਜਾਂ ਸ਼ੰਭੂ ਬੈਰੀਅਰ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਲੂ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਲਈ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
65 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ, ਸਹਿ-ਰੋਗ ਵਾਲੇ, ਗਰਭਵਤੀ ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ 10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ,
ਗਰਭ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਜਾਂ ਅਸੀਸ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜਨਤਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ 'ਗਰਭ ਗ੍ਰਹਿ' ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ, ਵੰਡਣ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਦੇ ਛਿੜਕਾਅ ਵਰਗੀਆਂ ਭੌਤਿਕ ਭੇਟਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। right|thumb| ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਛਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਲਾਲ ਕਿਰਮੀ ਰੰਗ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਵੀ ਲਈ ਭੇਟਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਠਿਆਈਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੂਜੀ ਦਾ ਹਲਵਾ, ਲੱਡੂ, ਬਰਫ਼ੀ ), ਖੀਰ (ਸ਼ੱਕਰ-ਕੋਟੇਡ ਫੁਲ ਚਾਵਲ), patasha, ਨਾਰੀਅਲ (ਜਾਂ ਹੋਰ ਫਲ), ਚੁੰਨੀ, ਧਵਾਜਾ (ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਝੰਡਾ), ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਘਿਓ ਕੁਝ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।. ਕੋਈ ਵੀ ਘਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਖਰੀਦ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਵਿਹੜੇ ਤੋਂ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਨਜ਼ਾਰਿਆਂ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਮਨਮੋਹਕ ਹੈ।
ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ
ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮਾਤਾ ਮੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ 3 ਭਰਵਾਈਨ ਤੋਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਜੋ ਮੁਬਾਰਕਪੁਰ - ਦੇਹਰਾ - ਕਾਂਗੜਾ - ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਰੋਡ।
ਬੱਸਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ
ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਅਤੇ HRTC (ਸਰਕਾਰੀ ਬੱਸਾਂ) ਦੁਆਰਾ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਨੂੰ 24 ਘੰਟੇ ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰੇਲਵੇ
ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮਾਰਗ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 20 ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ
ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ISBT ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ ਮੰਦਿਰ ਤੋਂ 1.5 ਕਿ.ਮੀ. ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਦੂਰੀ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਇੱਕ ਕੋਮਲ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਅਸਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਮੰਦਰ ਸਵੇਰੇ 4ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 11 ਵਜੇ ਤਕ ਖੁਲਾ ਹੈ
ਬਸੰਤ : ਲਗਭਗ ਅੱਧ ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਅੱਧ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ। ਸੁਹਾਵਣੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਜੇ ਵੀ ਠੰਡ ਹੈ।
ਗਰਮੀਆਂ: ਮੱਧ-ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਅੱਧ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ। ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਸੂਤੀ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ: ਮੱਧ-ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ (ਮਾਨਸੂਨ ਦਾ ਸਮਾਂ)। ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਿੱਘਾ ਅਤੇ, ਬੇਸ਼ਕ, ਬਰਸਾਤੀ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲਾ.
ਪਤਝੜ: ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ। ਦਿਨ ਸੁਹਾਵਣੇ ਹਨ, ਰਾਤਾਂ ਠੰਢੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਤ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਉੱਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਰਦੀਆਂ : ਦਸੰਬਰ - ਜਨਵਰੀ. ਇਹ ਠੰਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ. ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਬਹੁਤ ਠੰਡੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਪਰਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਵਿਚ ਤਾਪਮਾਨ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 5 ਡਿਗਰੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਔਸਤ ਸਾਲਾਨਾ ਵਰਖਾ 2587 ਹੈ ਮਿਲੀਮੀਟਰ 2012 ਵਿੱਚ, ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਠੰਡੀ ਸਰਦੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਬਰਫਬਾਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 52 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੜਕ ਜਾਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। thumb| ਪਿਛਲੇ ਗੇਟ ਤੋਂ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸ਼ਰਵਣ (ਜੁਲਾਈ-ਅਗਸਤ), ਅਸ਼ਵਿਨ (ਸਤੰਬਰ-ਅਕਤੂਬਰ) ਅਤੇ ਚੈਤਰਾ (ਮਾਰਚ-ਅਪ੍ਰੈਲ) ਵਿੱਚ ਨਵਰਾਤਰੇ ਮੇਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ ਜਦੋਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਿਨ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਪੂਰਨਿਮਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਮੀ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਮਾਨਯਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੇਲਿਆਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਵਣ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਜੋਤਾਂ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਈਆਂ ਸਨ।
ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾਵਾਂ, ਗੈਸਟ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਹੋਟਲ ਹਨ। ਹਿਮਾਚਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਥਾਨੇਕ ਪੁਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਭਰਵਾਈਨ ਵਿਖੇ ਹੋਟਲ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਹਾਈਟਸ (ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਤਰੀ ਨਿਵਾਸ) ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ । ਜੋ ਸਿਰਫ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮੰਦਰ ਤੋਂ 3 ਕਿ.ਮੀ. ਇਸ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੰਸ ਘਾਟੀ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹਨ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੰਦਿਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਾਗਰ (ਪੋਂਗ ਡੈਮ ਝੀਲ) ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਪਾਣੀ ਹਨ।
ਇੱਥੇ ਬਜਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲਗਜ਼ਰੀ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਲੌਜ ਹਨ। ਗਗਰੇਟ ਹੋਟਲਾਂ ਅਤੇ ਪਿਕਨਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਮਾਂ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਖਾਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਕਲਪ ਹਨ।
ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ
ਸੜਕ ਦੁਆਰਾ :
ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ: ਦਿੱਲੀ- ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ -ਰੋਪੜ-ਨੰਗਲ-ਊਨਾ-ਅੰਬ-ਮੁਬਾਰਿਕਪੁਰ- ਥਾਨੇਕ ਪੁਰਾ - ਭਰਵਾਂ -ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ
ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ: ਜਲੰਧਰ -ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ- ਗਗਰੇਟ -ਮੁਬਾਰਿਕਪੁਰ- ਥਾਨੇਕ ਪੁਰਾ - ਭਰਵਾਂ -ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ
ਬੱਸ ਦੁਆਰਾ :
ਦਿੱਲੀ, ਹਰਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਰਾਜ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿਭਾਗ ਦਿੱਲੀ-ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ-ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਰੂਟ 'ਤੇ ਬੱਸਾਂ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਿਮਾਚਲ ਰੋਡ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵੋਲਵੋ ਕੋਚ ਸੇਵਾ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ-ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ-ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ-ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ-ਪਾਲਮਪੁਰ ਰੂਟ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਭਰਵਾਂ ਜਾਂ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ 'ਤੇ ਰੁਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਆਦਿ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਅਕਸਰ ਸਟੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਬੱਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੁਆਰਾ :
ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਜਾਣ ਲਈ ਕਈ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਨੇੜਲੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਲਈ ਅਕਸਰ ਬੱਸ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮਾਰਗ (ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਡ CHMG) ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ 17 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਹੋਰ ਨੇੜਲੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਊਨਾ ਹਿਮਾਚਲ (ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਡ UHL) 50 ਕਿ.ਮੀ.'ਤੇ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ (ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਡ HSX) 42 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 'ਤੇ ਹਨ।
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨੁਕੂਲ ਹਨ:
ਹਵਾ ਦੁਆਰਾ :
ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਗੱਗਲ ਵਿਖੇ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ਲਗਭਗ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਸਪਾਈਸਜੈੱਟ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (160 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (150 km) ਵਿਖੇ ਹਨ
ਗੈਲਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Webarchive template wayback links ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਆਨੰਦਬਾਜ਼ਾਰ ਪੱਤਰਿਕਾ
ਆਨੰਦਬਾਜ਼ਾਰ ਪੱਤਰਿਕਾ ( ਬੰਗਾਲੀ : আনন্দবাজার পত্রিকা, [ਆਨੰਦਬਾਜ਼ਾਰ ਪੱਤਰਿਕਾ] ) ਏਬੀਪੀ ਸਮੂਹ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ। ਆਡਿਟ ਬਿਊਰੋ ਆਫ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਦਸੰਬਰ 2019 ਤੱਕ ਇਸ ਦੀਆਂ 1 ਮਿਲੀਅਨ ਕਾਪੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਰਤਾਮਨ, ਈ ਸਮਯ, ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਪ੍ਰਤੀਦਿਨ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਤੁਸ਼ਾਰ ਕਾਂਤੀ ਘੋਸ਼ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸਿਸਿਰ ਕੁਮਾਰ ਘੋਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ (ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ) ਦੇ ਜੈਸੋਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਗੁਰਾ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 1876 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਤੁਸ਼ਾਰਕਾਂਤੀ ਦੀ ਦਾਦੀ ਦੀ ਭੈਣ ਆਨੰਦਮਈ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਆਨੰਦ ਬਾਜ਼ਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। 1886 ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪੱਤਰਿਕਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1922 ਵਿੱਚ ਆਨੰਦਬਾਜ਼ਾਰ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਪਰਾਈਟਰ ਸੁਰੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਮਜੂਮਦਾਰ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਕੁਮਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 13 ਮਾਰਚ 1922 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੇਠ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ। 1922 ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚਾਰ ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲਾ ਰੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਫੀਚਰ ਸੈਕਸ਼ਨ ਸੀ। ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਇੰਟਰਨੈਟ ਐਡੀਸ਼ਨ 2001 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਛਪੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 2010 ਵਿੱਚ ਟਾਈਮ ਇੰਕ. ਨੇ ਫਾਰਚਿਊਨ ਇੰਡੀਆ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਏਬੀਪੀ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲਾਇਸੰਸ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹਰ ਸਾਲ ਫਾਰਚੂਨ ਇੰਡੀਆ 500 ਦੀ ਸੂਚੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਗਾਡਮਦਰ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਗਾਡਮਦਰ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਜੀਵਨੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਨੈ ਸ਼ੁਕਲਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਜੋ ਕਿ 1999 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਤੋਖਬੇਨ ਜਡੇਜਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਸ਼ਾਹਿਦ ਪਰਵੇਜ਼ ਖ਼ਾਨ
ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਾਹਿਦ ਪਰਵੇਜ਼ ਖ਼ਾਨ (ਜਨਮ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1955) ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿਤਾਰ ਪਲੇਅਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ
ਨੱਲਾਮਾਲਾ ਪਹਾੜੀਆਂ
ਨੱਲਾਮਾਲਾ ਪਹਾੜੀਆਂ ਪੂਰਬੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਾੜੀਆਂ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਨੂਲ, ਨੇਲੋਰ, ਗੁੰਟੂਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ, ਕਡਪਾ ਅਤੇ ਚਿਤੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਮਹਿਬੂਬਨਗਰ ਅਤੇ ਨਾਲਗੋਂਡਾ ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੂਰਬੀ ਘਾਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ
ਵੇਲੀਕੋਂਡਾ ਪਰਬਤ ਲੜੀ
ਵੇਲੀਕੋਂਡਾ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਜਾਂ ਵੇਲੀਕੋਂਡਾ ਪਹਾੜੀਆਂ ਪੂਰਬੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਨੀਵੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਹਨ। ਵੇਲੀਕੋਂਡਾ ਪਹਾੜੀਆਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੂਰਬੀ ਘਾਟ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਾਵਿ
﻿ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਾਵਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸ਼ਾਇਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਾਇਰੀ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਪਿੱਛਲੇ ਚੋਖੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੁਢਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਮੰਨੀ ਪ੍ਰਮੰਨੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਕੀਤੀ ਜਿਹੜੀ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਧਾਂਕ ਜਮਾ ਸਕੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਇਹ ਸ਼ਾਇਰੀ ਜ਼ਬਾਨੀ ਜੋੜ ਕੇ ਯਾਦ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਅਤੇ ਮੁਢਲੇ ਦੌਰ ਦੀ ਕੋਈ ਪੱਕੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਵੀ ਕਿਆਸਰਾਈਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਵੱਡੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਂਭੇ ਰਹਿ ਸਕੇ ਖਰੜੇ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਾਵਿ
ਰੁੜਕੀ (ਬਲਾਕ ਰੁੜਕਾ ਕਲਾਂ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ
ਐਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ (ਜਰਮਨ: Albert Einstein; 14 ਮਾਰਚ 1879 – 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 1955) ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਕਵਿਦ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਾਪੇਖਤਾ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਪੁੰਜ- ਊਰਜਾ ਸਮੀਕਰਣ E = mc^2 ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤੀਕੀ, ਖਾਸਕਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ - ਬਿਜਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ 1921 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦਾ ਜਨਮ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਵੁਟੇਮਬਰਗ ਦੇ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਸੇਲਜਮੈਨ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਪੌਲੀਨ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਕਠਿਨਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਅੱਵਲ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤ-ਭਾਸ਼ਾ ਜਰਮਨ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਟਾਲੀਅਨ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿੱਖੀ।
1880 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮਿਊਨਿਖ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਚਾਚੇ ਨੇ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਕੰਪਨੀ ਖੋਹਲੀ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਸਮਾਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਮਿਊਨਿਖ ਦੇ ਅਕਤੂਬਰ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਇੰਤਜਾਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਯਹੂਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮੰਨਦਾ ਅਤੇ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਚਲੇ ਗਏ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਉਹ ਸਾਰੰਗੀ ਵਜਾਉਣਾ ਸਿੱਖਣ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡ ਵੀ ਦਿੱਤਾ, ਲੇਕਿਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋਜਾਰਟ ਦੇ ਸਾਰੰਗੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅਨੰਦ ਆਉਂਦਾ ਸੀ।
ਲੇਖ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ
ਬਰਨੀ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਬੁਝਾਰਤ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਇੱਕ ਹੱਲ ਲੱਭਿਆ ਅਤੇ ਸੁਵਿਟਰਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੀ ਇੱਕ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ 'ਐਨਲਜ਼ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ਿਕਸ' ਵਿੱਚ ਸੰਨ 1905 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੇਖ 'ਛੋਟੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਗਤੀ' ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਲੇਖ ਦਾ ਛਪਣਾ ਸੀ ਕਿ ਰਾਤੋ ਰਾਤ ਅਲਬਰਟ ਕਲਰਕੀ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਗਿਆਨੀ ਬਣ ਗਿਆ। 26 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੁਲਾਡ਼ੀ ਇਕਸਾਰਤਾ ਦੇ ਨੇਮ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ ਅਤੇ ਤਾਰਾ-ਮੰਡਲ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਅਤੇ ਚਾਲ ਦੀ ਘੋਖ ਕੀਤੀ।
ਨਿਊਟਨ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਹਰੇਕ ਵਸਤ ਸਥਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਆਈਨਸਟੀਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਸ਼ੈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੁਲਾਡ਼ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਚਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਸ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਕੇਵਲ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਚਾਲ ਹੀ ਅਡਰੀ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੋ ਬਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਰਾਹ ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਲਕੀਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਤਿਰਛੀ ਲਕੀਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇਸ ਪੁਲਾਡ਼ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਲਕੀਰ ਦੀ ਚਾਲ ਤਾਂ ਮੂਲੋਂ ਹੀ ਕੋਈ ਸ਼ੈ ਨਹੀਂ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਇੱਕ ਦੂਰ ਦੇ ਤਾਰੇ ਤੋਂ ਜੋ ਕਿਰਨ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪੁੱਜਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੁਡ਼ ਜਾਂ ਝੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗਿਰਦ ਬਣੀ ਹੋਈ ਪਹਾਡ਼ੀ ਢਲਾਣ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦੀ ਹੈ।
ਆਈਨਸਟੀਨ ਨੇ ਨਾ ਕੇਵਲ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਦਰਸਾਇਆ, ਸਗੋਂ ਗਣਿਤ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਗੁਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਮੋਡ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਮਿਣ ਕੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ। ਸੰਨ 1919 ਦੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਸਮੇਂ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਆਈਨਸਟੀਨ ਦੁਆਰਾ ਲਾਏ ਹੋਏ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦਾ ਪਰਤਾਵਾ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਭਲੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਮੋਡ਼ ਬਿਲਕੁਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸੀ, ਜਿੰਨਾ ਆਈਨਸਟੀਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਆਈਨਸਟੀਨ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੋਜਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ 'ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਵਿਗਿਆਨੀ' ਅਤੇ 'ਨਿਊਟਨ ਦਾ ਜੇਤੂ' ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਾਗਲਪਨ ਇਥੇ ਤੱਕ ਪੁੱਜ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਝਗਡ਼ਿਆਂ-ਝੇਡ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਲਈ ਵੀ ਉਸ ਪਾਸ ਆਉਣ ਲੱਗੇ। 1905 ਵਿੱਚ ਆਈਨਸਟੀਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿਊਰਿਚ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ਨੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1909 ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਥੋਡ਼੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਮਗਰੋਂ ਹੀ 1913 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਰਲਿਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ
ਪਹਿਲਾ ਮਹਾਂਯੁੱਧ 1914 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਆਈਨਸਟੀਨ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਅਤਿ ਘਿਰਣਾ ਸੀ। ਅੰਤ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ। ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੂਫ਼ਾਨ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਈਨਸਟੀਨ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਸੋ ਉਹ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਤੇ ੲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖੇ। ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਮਾਣ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਉਸਨੂੰ ਬੁਰੀ ਲਗਦੀ। ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਦਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦਾ।
ੲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਟਨ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਥੇ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਇਹੀ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵਿਚਾਰ ਬਣਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ੲੇਥੇ ਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਸੰਨ 1940 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਨ 1929 ਵਿੱਚ ਆਈਨਸਟੀਨ ਨੇ ਪ੍ਰੱਸ਼ੀਅਨ ਅਕਾਦਮੀ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂਤਵੀ ਖੇਤਰ ਤੇ ਬਿਜਲ-ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਇਕਰੂਪਤਾ ਨੂੰ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਇਸ ਯੂਨੀਫ਼ਾਈਡ ਫ਼ੀਲਡ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਪੁੱਜ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ- ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਟੋਲਮੈਨ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਬੋਰਿਸ ਪੋਡੋਸਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੁਆਂਟਮ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਪਡ਼ਚੋਲ ਕੀਤੀ।
ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ
ਆਈਨਸਟੀਨ ਨੂੰ ਆਸ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤ-ਭੂਮੀ, ਜਰਮਨੀ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਪਣਾ ਪਾਗਲਪਣ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗੀ। ਪਰ ਹੋਇਆ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ। ਸੰਨ 1932 ਵਿੱਚ ਅਡੋਲਫ਼ ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਸੰਭਾਲੀ। ਉਸਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਸਟਾਰਮ ਟਰੁੱਪਰਸ ਨੇ ਘੋਰ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਨਾਜ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਈਨਸਟੀਨ ਮੁਡ਼ ਜਰਮਨੀ ਆ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਈਨਸਟੀਨ ਨਾਲ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਵਰਤਾਓ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਆਈਨਸਟੀਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਣ ਤੋਂ ਨਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਇਸ 'ਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਆਈਨਸਟੀਨ ਨੂੰ ਸੰਨ 1933 ਵਿੱਚ ਨਿਊਜਰਸੀ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਲਈ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਣਾ
ਆਈਨਸਟੀਨ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸੋਚਵਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਨ 1922 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਸਤਕਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜਦ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਜਿਨ੍ਹਾ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਿੱਛਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀਆਂ।" ਭਾਵ ਕਿ ਆਈਨਸਟੀਨ ਨੂੰ ਇਹ ਮਾਨ-ਸਨਮਾਨ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਲਗਦੇ ਸਨ। ਸੋ ਉਸ ਨੇ ਅੱਧੀ ਕੁ ਰਕਮ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਸਿਲਵਾ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਲਈ ਘੱਲ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਨ। ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਹੀ ਸ਼ੁਗਲ ਸਨ- ਗਣਿਤ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ।
ਮੌਤ
ਸੰਨ 1955 ਵਿੱਚ ਆਈਨਸਟੀਨ ਬਿਮਾਰ ਪੈ ਗਿਆ ਅਤੇ 18 ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਦਲੇਰੀ ਭਰੇ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋ ਗਈ। ਮਰਨ ਸਮੇਂ ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਲਗਭਗ 75 ਵਰ੍ਹੇ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਚੈਮ ਵਿਜ਼ਮੈਨ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਨੇ ਇੱਕ ਤਾਰ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋੲੇ ਲਿਖਿਆ, "ਯਹੂਦੀ ਜਾਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਾਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਮਕਦਾ ਹੀਰਾ ਗਵਾ ਲਿਆ ਹੈ।" ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਲਿਊਪੋਲਡ ਇਨਫ਼ੇਲਡ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, "ਮੈਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਈਨਸਟੀਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਪਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਕਦਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਖੇਤਰ ਨਾਲੋਂ ਅਡਰੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿੱਖੀਆਂ ਹਨ।"
ਯੋਗਦਾਨ
ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਸਾਪੇਖਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਮ ਸਿਧਾਂਤ ਸਹਿਤ ਕਈ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ - ਸਾਪੇਖ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਫੋਟਾਨ ਸਿਧਾਂਤ, ਗੁਰੂਤਾ ਤੇ ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਲੈਂਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਮੁੜਨ ਦੀ ਭਵਿੱਖਵਾਣੀ, ਲਹਿਰ ਅਣੂ ਦਵੰਦ, ਪਰਮਾਣੁ ਗਤੀ ਦਾ ਕਵਾਂਟਮ ਸਿਧਾਂਤ, ਸਿਫ਼ਰ ਬਿੰਦੁ ਊਰਜਾ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਸ਼ਰੋਡਿੰਗਰ ਸਮੀਕਰਣ ਦਾ ਅਰਧ ਕਲਾਸਕੀ ਸੰਸਕਰਣ ਹਨ।
ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਪੰਜਾਹ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸ਼ੋਧ-ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। 1999 ਵਿੱਚ ਟਾਈਮ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਤਾਬਦੀ-ਪੁਰਖ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਸਾਰਵਕਾਲਿਕ ਮਹਾਨਤਮ ਵਿਗਿਆਨੀ ਮੰਨੇ ਗਏ। ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਸ਼ਬਦ ਸੂਝਵਾਨ ਦਾ ਸਮਾਰਥੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1879 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1955 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਰਪ
ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਰਪ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਮੱਧ ਯੂਰਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਯੂਰਪੀ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿਚਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਲਾਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀਤ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਕੋਲ ਮੁੜ ਉੱਭਰ ਕੇ ਆਈ ਜਿਸਨੇ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਰਪ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ।
ਮੁਲਕ
ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਰਪ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਸਮਝ ਅਜੇ ਤੀਕ ਤਕਰਾਰੀ ਹੈ ਪਰ ਵੀਜ਼ੇਗ੍ਰਾਦ ਸਮੂਹ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਰਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਰਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਦੇਸ਼
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਰੋਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਕਈ ਵਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਦੇਸ਼ (ਖੇਤਰ)
ਕੁਝ ਸਰੋਤ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ (ਪੂਰਵਲੇ ਹਾਬਸਬੁਰਗ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਸਾਮਰਾਜ) ਅਤੇ ਬਾਲਕਨ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਭੂਗੋਲਕ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਵਿੱਚ ਗਿਣਦੇ ਹਨ:
ਬਾਲਟਿਕ ਮੁਲਕ, ਜੋ ਭੂਗੋਲਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਜਰਮਨ ਰਿਵਾਇਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਰਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹੇਠਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਕਈ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰੋਪ
ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ
ਚੀਨ ਲੋਕ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹਨ। ਸਿੱਖੀ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
18ਵੀਂ ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੰਘਾਈ ਮਿਊਂਸਪਲ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਫਸਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਭਰਤੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ
ਆਜਕਾਲ
ਆਜਕਾਲ (ਉਚਾਰਨ: Bengali pronunciation: [aːdʒkaːl] ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸੰਧਿਆ ਆਜਕਾਲ ) ਕੋਲਕਾਤਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ। ਆਜਕਾਲ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕੋਲਕਾਤਾ, ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਅਗਰਤਲਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1981 ਵਿੱਚ ਅਭਿਕ ਕੁਮਾਰ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਪਾਦਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਗੌਰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਘੋਸ਼ ਸਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਅਸ਼ੋਕ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਨੈਣ ਅਬਿਦੀ
ਸਇਦਾ ਨੈਣ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਅਬਿਦੀ (ਜਨਮ 23 ਮਈ 1985 ਕਰਾਚੀ ਵਿਖੇ; ਉਰਦੂ: ) ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜਾ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਬਿਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਮ ਦੀ ਉੱਪ-ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਹੈ।
2006
19 ਦਸੰਬਰ 2006 ਨੂੰ ਨੈਣ ਨੇ ਜੈਪੁਰ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ।
2009
ਇਸ ਸਾਲ ਉਹ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਸੀ।
2010
ਨੈਣ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ 2010 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਮ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਰੇਜ਼ਰ
ਰੇਜ਼ਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੰਦ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਵਾਲਾੰ ਨੂੰ ਸ਼ੇਵ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਸਿੱਧਾ ਰੇਜ਼ਰ, ਡਿਸਪੋਸੇਬਲ ਰੇਜ਼ਰ ਅਤੇ ਬਿਜਲਈ ਰੇਜ਼ਰ ਹਨ।
ਤਾਂਬਾ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਰੇਜ਼ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਬੰਧੀ ਕਈ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਆਧੁਨਿਕ ਰੇਜ਼ਰ ਦੀ ਕਾਢ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ ਅਤੇ 1930 ਵਿੱਚ ਬਿਜਲਈ ਰੇਜ਼ਰ ਦੀ ਕਾਢ ਵੀ ਕੱਢੀ ਗਈ। 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੇਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੇਵਿੰਗ ਵਾਲਾ ਸੰਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਸੰਦ
ਜਿਬਰੀਲ
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਸਾਈਅਤ ਦੇ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੇ
ਐਂਜੇਲਾ ਕਾਰਟਰ
ਐਂਜੇਲਾ ਓਲੀਵ ਕਾਰਟਰ-ਪੀਅਰਸ (ਨੀ ਸਟਾਲੇਕਰ, 7 ਮਈ 1940 - 16 ਫਰਵਰੀ 1992) ਜੋ ਐਂਜੇਲਾ ਕਾਰਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਨਾਰੀਵਾਦ, ਜਾਦੂਤਿਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਅਤੇ ਪਿਕਸਰਸਕ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। 2008 ਵਿੱਚ, ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ "1945 ਤੋਂ ਬਾਅਦ 50 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਕਾਰਟਰ ਨੂੰ ਦਸਵਾਂ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ। 2012 ਵਿੱਚ, ਸਰਕਟ ਦੇ ਨਾਈਟਸ ਨੂੰ ਜੇਮਜ਼ ਟੈੈਟ ਬਲੈਕ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਇਨਾਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੇਤੂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਸਾਲ 1940 ਵਿੱਚ, ਈਸਟਬੌਰਨ ਵਿੱਚ ਐਂਜੇਲਾ ਓਲਿਵ ਸਟਾਲਕਰ ਦਾ ਜਨਮ, ਸੈਲਫ੍ਰਿਜ ਦੀ ਕੈਸ਼ੀਅਰ ਸੋਫੀਆ ਓਲਿਵ (1905–1969) ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੱਗ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਸਟਾਲਕਰ (1896–1988) ਕੋਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਾਰਟਰ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਯਾਰਕਸ਼ਾਇਰ ਆਪਣੀ ਨਾਨੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਘਰੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੱਖਣੀ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸਟਰੈਥੈਮ ਅਤੇ ਕਲਾਫੈਮ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਕਦਮਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ ਕ੍ਰਾਈਡਨ ਐਡਵਰਟਾਈਜ਼ਰ ਉੱਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਕਾਰਟਰ ਨੇ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ, ਪਹਿਲਾਂ 1960 ਵਿੱਚ ਪਾਲ ਕਾਰਟਰ ਨਾਲ, 1972 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋਇਆ। 1969 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਟੋਕਿਓ ਰਹਿਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੋਮਰਸੇਟ ਮੌਘਮ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ "ਨਥਿੰਗ ਸੈਕਰੇਡ" (1982) ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ "ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਕਿ ਔਰਤ ਬਣਨਾ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਬਣ ਗਈ।" ਉਸ ਨੇ ਨਿਊ ਸੋਸਾਇਟੀ ਲਈ ਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, "ਫਾਇਰਵਰਕ: ਨੌ ਪ੍ਰੋਫਨ ਪੀਸ" (1974) ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵੀ "ਇਨਫ਼ਰਨਲ ਡਿਜ਼ਾਇਰ ਮਸ਼ੀਨਜ਼ ਆਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਹਾਫਮੈਨ" (1972) ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਫੀਲਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਐਡੀਲੇਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਈਸਟ ਐਂਗਲੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਮੇਤ ਲੇਖਕਾਂ ਵਜੋਂ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ। 1977 ਵਿੱਚ, ਕਾਰਟਰ ਨੇ ਮਾਰਕ ਪੀਅਰਸ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। 1979 ਵਿੱਚ, ਦੋਨੋਂ "ਦਿ ਬਲਡੀ ਚੈਂਬਰ", ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖ, "ਦਿ ਸੈਡਿਅਨ ਵੂਮੈਨ ਐਂਡ ਦ ਆਡੀਓਲੋਜੀ ਆਫ਼ ਪੋਰਨੋਗ੍ਰਾਫੀ", ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ।
ਗਲਪ ਦੇ ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਲੇਖਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਾਰਟਰ ਨੇ ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ, ਦਿ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ ਅਤੇ ਨਿਊ ਸਟੇਟਸਮੈਨ, ਨੂੰ ਸ਼ੇਕਿੰਗ ਏ ਲੈੱਗ ਵਿੱਚ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ, ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰੇਡੀਓ ਲਈ ਰਿਚਰਡ ਡੈੱਡ ਅਤੇ ਰੋਨਾਲਡ ਫ਼ਿਰਬੈਂਕ ਉੱਤੇ ਦੋ ਅਸਲ ਰੇਡੀਓ ਨਾਟਕ ਲਿਖੇ। ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਕਾਲਪਨਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ "ਦਿ ਕੰਪਨੀ ਆਫ ਵੁਲਵਜ਼" (1984) ਅਤੇ "ਦਿ ਮੈਜਿਕ ਟੌਇਸ਼ਾਪ" (1987) ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪਾਂਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਕਾਰਟਰ ਦੀ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਕਾਰਨ 1992 ਵਿੱਚ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ 51 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਜੇਨਸ ਦੀ ਮਤਰੇਈ ਧੀ, ਅਡਲ ਵਾਰੇਨਜ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਬ੍ਰੋਂਟੀ ਦੇ ਜੇਨ ਆਇਅਰ ਦੇ ਸੀਕਵਲ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਗੈਰ-ਗਾਲਪਨਿਕ
She wrote two entries in "A Hundred Things Japanese" published in 1975 by the Japan Culture Institute. ISBN 0-87040-364-8 It says "She has lived in Japan both from 1969 to 1971 and also during 1974" (p. 202).
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸਤਿਆਵਤੀ ਰਾਠੌੜ
ਸਤਿਆਵਤੀ ਰਾਠੌੜ (ਜਨਮ 31 ਅਕਤੂਬਰ 1969) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ 2019 ਤੋਂ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਕਲਿਆਣ, ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਕਲਿਆਣ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਉਹ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸਮਿਤੀ ਤੋਂ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਰਾਠੌੜ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਲਗੂ ਦੇਸ਼ਮ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ 2009 ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦੋਰਨਾਕਲ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਠੌੜ ਨੇ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਰਾਠੌੜ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਜੁਲਾਈ 2009 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਰਾਠੌੜ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਰਾਠੌੜ ਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਤੇਲਗੂ ਦੇਸ਼ਮ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਦੋਰਨਕਲ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਰੇਡਿਆ ਨਾਇਕ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ। 1995 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਗੁੰਦਰਾਤੀਮਾਡੁਗੂ ਦੀ ਸਰਪੰਚ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2006 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨਰਸਿਮੁਲਾਪੇਟ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਜਿੱਤੀ।
2009 ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਠੌੜ ਦੋਰਨਕਲ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਮਾਰਚ 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਤੇਲਗੂ ਦੇਸ਼ਮ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸਮਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸੀਟ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਚੋਣ ਲੜੀ, ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਰੇਡਿਆ ਨਾਇਕ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਹਾਰ ਗਈ। ਉਸਨੇ 2018 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਲੜੀ ਸੀ।
ਮਾਰਚ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਸਤੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਰਾਠੌੜ ਨੇ ਕੇ. ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਰਾਓ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਐਸਟੀ ਭਲਾਈ, ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ। ਉਹ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਿਸ਼ਨ ਮਹਾਰਾਜ
(1923 -, 2008) ਕਿਸ਼ਨ ਮਹਾਰਾਜ ਜਾਂ ਪੰਡਤ ਕਿਸ਼ਨ ਮਹਾਰਾਜ (किशन महाराज) (3 ਸਤੰਬਰ 1923 – 4 ਮਈ 2008) ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਬਨਾਰਸ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਭਾਰਤੀ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ
ਵਿਸਥਾਪਨ ਕਿਰਿਆਵਾਂ
ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਧਾਤ Mg, ਲੂਣ ਦਾ ਤਿਜ਼ਾਬ HCl, ਨਾਲ ਕਿਰਿਆ ਕਰ ਕੇ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਕਲੋਰਾਈਡ, MgCl2, ਅਤੇ ਹਾਈਡਰੋਜਨ, H2.
ਉਦਾਹਰਨ
ਤੇਜਾਬ ਅਤੇ ਖਾਰ ਦੀ ਕਿਰਿਆ 'ਚ ਲੂਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਔਕਾਮ ਦਾ ਉਸਤਰਾ
ਔਕਾਮ ਦਾ ਉਸਤਰਾ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਣ ਦਾ ਸਿੱਧਾਂਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫਰਾਂਸਿਸਕਨ ਫ਼ਰਾਇਰ, ਵਿਦਿਅਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਔਕਾਮ ਦੇ ਵਿਲੀਅਮ (1287 - 1347) ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਪਿਆ। ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ ਪਰਿਕਲਪਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਔਕਾਮ ਦਾ ਉਸਤਰਾ ਇੱਕ ਵਿਆਖਿਆ ਤਕਨੀਕ (ਡਿਸਕਵਰੀ ਯੰਤਰ) ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਮਾਡਲਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਆਰਬਿਟਰ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ, ਸਿਧਾਂਤਕ ਮਾਡਲ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮਾਰਗ-ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਅਡਵਾਂਸ ਸਟੱਡੀ
ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਅਡਵਾਂਸ ਸਟੱਡੀ, ਸ਼ਿਮਲਾ Social sciences and Humanities ਦੇ ਖੋਜਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇਕ ਸਿਰਮੌਰ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਲਡਿੰਗ ਲਗਭਗ 13 ਵਾਇਸਰਾਇ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਰਹੀ। ਮਗਰੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇੱਥੇ ਅਜ਼ਾਦੀ, ਵੰਡ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਹੱਤਿਆ ਕੇਸ ਬਾਰੇ ਅਨੇਕਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫ਼ੈਸਲੇ ਹੋਏ। ਲੇਡੀ ਡਫਰਿਨ, ਜੋ ਨੌਵੇਂ ਵਾਇਸਰਾਇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਰੌਚਕ ਗੱਲਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ 1880 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਸਰਕਾਰੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਆਈ। ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੜਦਿਆਂ ਹੀ ਖੱਬੇ ਮੁੜ ਕੇ ਵਿਸਾਲ ਬਾਲ ਰੂਮ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਜਸ਼ਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਲੇਡੀ ਡਫਰਿਨ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਨਾਚ ਨਾਲ਼ੋਂ ਵੱਧ ਆਨੰਦ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਸਵਿਚ ਆਨ-ਆਫ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ (ਉਹ ਸਵਿਚ ਬੋਰਡ ਹਾਲੇ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਸੰਭਾਲ਼ੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਗਾਈਡ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਰੌਚਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। )
ਪਾਲਕੋਂਡਾ ਪਹਾੜੀਆਂ
ਪਾਲਕੋਂਡਾ ਪਹਾੜੀਆਂ ਪੂਰਬੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਾੜੀਆਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਤਿਰੁਪਤੀ ਵਿਖੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿਰੁਕਤਿ
"ਪਾਲਕੋਂਡਾ" ਨਾਂ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਪਾਲ ਭਾਵ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਕੋਂਡਾ ਭਾਵ ਪਹਾੜੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਕੋਂਡਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਦੁੱਧ ਪਹਾੜੀਆਂ"। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਹਾੜੀਆਂ ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰਗਾਹਾਂ ਬਹੁਤ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੂਰਬੀ ਘਾਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ
ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ (ਫ਼ਿਲਮ)
'''ਚਾਰ ਸਾ ਹਿ ਬਜ਼ਾਦੇ''' (ਫ਼ਿਲਮ) ਹੈਰੀ ਬਵੇਜਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਬਣੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ 3ਡੀ ਐਨੀਮੇਟਿਡ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਬ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਪੰਮੀ ਬਾਵੇਜਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲੀ ਤਸਵੀਰੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ 3ਡੀ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ (ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਜੀ) ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।ਇ ਹ ਫ਼ਿਲਮ 'ਬਵੇਜਾ ਮੂਵੀ ਬੈਨਰ' ਹੇਠ ਪੰਮੀ ਬਵੇਜਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਓਮ ਪੁਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਵਾਚਕ ਹੈ। ਲਾਂਚ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 8 ਕਰੋੜ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ 15 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਜਾਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਉਮੀਦ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2014 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਅਲ-ਫ਼ਾਤਿਹਾ
ਸੂਰਾ ਅਲ-ਫ਼ਾਤਿਹਾ (ਅਰਬੀ: سورة الفاتحة‎) ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਪਵਿਤਰ ਕਿਤਾਬ ਕੁਰਆਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੂਰਾ, ਜਾਂ ਅਧਿਆਏ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਫ਼ਾਤਿਹਾਤੁਲਕਿਤਾਬ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਰਤ ਕੁਰਆਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਸੂਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਨਾਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੈ 'ਉੱਮੁਲਕੁਰਆਨ' ਅਰਥਾਤ ਕੁਰਆਨ ਦਾ ਉਹ ਭਾਗ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਰਆਨ ਦਾ ਸਾਰੰਸ਼ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਹੈ 'ਅਸਾਂਸੁਲਕੁਰਆਨ' ਅਰਥਾਤ ਕੁਰਆਨ ਦੀ ਉਹ ਸੂਰਤ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਰਆਨ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 7 ਆਇਤਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤਰਸ ਹੇਤੁ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਆਏ ਦਾ ਖਾਸ ਮਹੱਤਵ ਹੈ, ਦੈਨਿਕ ਅਰਦਾਸ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਅਧਿਆਏ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੂਰਤ ਹੈ।
ਆਇਤਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
ਬਿਸ੍ਮਿ ਲ੍-ਲਅਹਿ ਰ੍-ਰਹ੍ਮਨਿ ਰ੍-ਰਹੇਏਮ੍
اَلْحَمْدُ لِلَّٰهِ رَبِّ ٱلْعَالَمِينَ
ਅਲ੍-ਹਮ੍ਦੁ ਲਿਲ੍-ਲਅਹਿ ਰੱਬਿ ਲ੍-’ਅਲਮੇਏਨ੍
2. ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪਾਲਨਹਾਰ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ।
اَلرَّحْمَٰنِ الرَّحِيْمِ
ਅਰ੍-ਰਹ੍ਮਨਿ ਰ੍-ਰਹੇਏਮ੍।
3. ਪਰਮ ਕਿਰਪਾਮਯ, ਅਸੀਮ ਦਿਆਲੁ।
مَٰلِكِ يَوْمِ ٱلدِّينِ
ਮਅਲਿਕਿ ਯੌਮ੍ ਇ ਦ੍-ਦੇਏਨ੍।
4. ਨਿਰਣਾ ਦਿਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ
ਇਯ੍-ਯਅਕ ਨ’ਬੁਦੁ ਉਅ ਇਯ੍-ਯਅਕ ਨਸ੍ਤ’ਏਏਨ੍।
5. ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇਬਾਦਾਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਆਉੰਦੇ ਹਾਂ।
ٱهْدِنَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلْمُسْتَقِيمَ
ਇਹ੍ਦਿਨ ਸ੍-ਸਿਰਅਤ ਲ੍-ਮੁਸ੍ਤਅ ਕ਼ਿਇਮ੍।
6. ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾ।
'''صِرَٰطَ ٱلَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ ٱلْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا .ٱلضَّآلِّين
ਸਿਰਅਤ ਲ੍-ਲਧੇਏਨ ਅਨ੍’ਅਮ੍ਤ ’ਅਲਯ੍ਹਿਮ੍ ਘਯ੍ਰਿਲ੍ ਮਘ੍ਦੁਉਬਿ ’ਅਲੈਹਿਮ੍ wਅਲ ਦ੍-ਦਅਲ੍-ਲੇਏਨ੍।
7. ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਮਰਾਹ।
اٰمِيْن
ਅਮੀਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਰਆਨ
ਘੁੜਕਾ
ਘੁੜਕਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਰੁੜਕਾ ਕਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲੰਡੀ ਕੋਤਲ
ਲੰਡੀ ਕੋਤਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਘੀ ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਬਾਇਲੀ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ 34°6'4N 71°8'44E ਤੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ੈਬਰ ਏਜੰਸੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ੈਬਰ ਦੱਰਾ ਤੇ ਹੈ। ਸਾਗਰ ਤਲ ਤੋਂ 1,072 ਮੀ ਉਚਾਈ ਤੇ, ਖ਼ੈਬਰ ਏਜੰਸੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚੀਂ ਲੰਘਦੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਐਨੋਡੌਂਸ਼ੀਆ
ਇਹ ਉਹ ਹਾਲਾਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਗੈਰ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਐਨੋਡੌਂਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਰਨ
ਅਜਿਹੇ ਹਲਾਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਤਾਂ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਉੱਗਣ ਵਿੱਚ ਆਈ ਦੇਰੀ ਅਤੇ ਜਾਂ ਠੁਕੇ ਹੋਏ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।