cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਬੋਲ ਰਾਧਾ ਬੋਲ
ਕਥਾਨਕ
ਫਿਲਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਕਿਸ਼ਨ ਮਲਹੋਤਰਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਉਦੀਯੋਗਪਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਕਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਂ (ਸੁਸ਼ਮਾ ਸੇਠ),ਉਸਦਾ ਅੰਕਲ (ਆਲੋਕ ਨਾਥ) ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਭਾਨੁ (ਮਨੀਸ਼ ਬਹਿਲ) ਹਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਕਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਬੇਈਮਾਨੀ ਕਰਦਿਆਂ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੜੀ ਰਾਧਾ (ਜੂਹੀ ਚਾਵਲਾ) ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ,ਕਿਸ਼ਨ,ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਲੀ-ਹੋਲੀ ਕਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਧਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਸ਼ਨ ਕੋਈ ਅਨਜਾਣ ਚਿੱਠੀ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਆਉਣ ਦਾ ਵਾਇਦਾ ਕਰਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਪਿਸ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਥੇ ਮਾਤਮ ਛਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਤੇ ਹਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਹਮਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਬੈਠੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭੂ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਭੂ - ਦ੍ਰਿਸ਼(en: Landscape) ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖਿੱਤੇ ਦੀ ਨਕਸ਼ ਨੁਹਾਰ ਜੋ ਮੌਸਮਾਂ ਦੇ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਧਰਾਤਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮੈਦਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਖੇਤਰ ਅਰਧ ਪਹਾੜੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਡੀ ਏਰੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਤਿੰਨ ਰੁੱਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ:
ਇਹਨਾਂ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਲਿਹਾਜ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭੂ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੁੱਤਾਂ,ਮੌਸਮਾਂ ਅਤੇ ਭੂ ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨਕਸ਼=ਨੁਹਾਰ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਲਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਬੋਲ ਰਾਧਾ ਬੋਲ
ਕਥਾਨਕ
ਜਦੋਂ ਕਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਕਿਸ਼ਨ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਹਮਸ਼ਕਲ ਵੀ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਇਹੀ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ਼ਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਹਮਸ਼ਕਲ ਨੂੰ,ਅਸਲੀ ਕਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸਚ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਹੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਧਾ ਬਾਰੇ ਦਸਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਸ਼ਨ ਹਕਾ-ਬਕਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਹਮਸ਼ਕਲ ਰਾਧਾ ਬਾਰੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਮਾਲਿਕ ਨੂੰ ਨਾ ਪਛਾਣ ਕੇ ਹਮਸ਼ਕਲ ਕੋਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸ਼ਨ ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭੂ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ
ਸਰਦੀ ਦੀ ਰੁੱਤ - ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ ਜਦੋਂ ਅੱਤ ਦੀ ਸਰਦੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ 0 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬੋਲ ਰਾਧਾ ਬੋਲ
ਕਥਾਨਕ
ਕਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਨੋਕਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਹਮਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਖੇਲ ਖੇਡਦਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਕਿਸ਼ਨ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਦੋਰਾਨ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਨੋਕਰ ਉਸਨੁ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਕ਼ਤਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਨ ਇਹ ਵੀ ਘੋਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਨੁ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਿਸ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭੂ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ
ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁੱਤ -ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਜੂਨ, ਜਦੋਂ ਤਾਪਮਾਨ 46 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬੋਲ ਰਾਧਾ ਬੋਲ
ਕਥਾਨਕ
ਇਸੇ ਦੋਰਾਨ,ਰਾਧਾ,ਕਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਸ਼ਹਿਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਪਾਰਟੀ ਕਰਦੇ ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ਼ਨ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਧਾ ਵਾਪਿਸ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਪਰਤਣ ਲਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸਲੀ ਕਿਸ਼ਨ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਭੱਜ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਉਸਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਗੁੰਗਾ (ਸ਼ਕਤੀ ਕਪੂਰ) ਕਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਫਰਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹਮਸ਼ਕਲ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਵਿਓਂਤਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਟੋਨੀ,ਕਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੋਹਰਾ ਹੈ ਅਸਲੀ ਖਿਲਾੜੀ ਉਸਦਾ ਅੰਕਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਜਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਟੋਨੀ ਬਾਰੇ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ। ਕਿਸ਼ਨ ਬੜੀ ਚਾਲਾਕੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਓਂਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੀ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤਾ ਵਾਪਿਸ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਅੰਕਲ ਨੇ ਬਦਲ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਕਿਸ਼ਨ ਵੀ ਟੋਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਟੋਨੀ ਦਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਕਲ ਤੇ ਭਾਨੁ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾ ਕੇ ਅਸਲੀ ਟੋਨੀ ਨੂੰ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਟੀ.ਟੀ. ਢੋਲਕ ਰਾਧਾ ਦੀ ਕਨਪਟੀ ਤੇ ਬੰਦੂਕ ਰੱਖ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅੰਤ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੋੜ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੂੰਗਾ ਉਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਖੁਫ਼ਿਆ ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਭਿੰਡੇ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਸੋਂਪਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਖਲਨਾਇਕਾ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਨ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬੱਸ
ਬੱਸ ਜਾਂ ਲਾਰੀ, ਆਵਾਜਾਈ ਖ਼ਾਤਿਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਐਸਾ ਆਟੋ ਸੜਕੀ ਸਾਧਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕਾਫੀ ਸਾਰੇ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਥ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਦੂਸਰੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੱਕ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਜਨਤਕ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਔਰਤ ਜਣਨ ਅੰਗ ਕੱਟ-ਵੱਢ
ਔਰਤ ਜਣਨ ਅੰਗ ਕੱਟ-ਵੱਢ ਇੱਕ ਰੀਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜਣਨ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਜਾਂ ਅਧੂਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੀਤ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 27 ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮੁਲਕਾਂ, ਯਮਨ, ਇਰਾਕੀ ਕੁਰਦਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਡਾਇਆਸਪੋਰਾ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਲਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਲੜਕੀ ਦੀ ਉਮਰ ਜਨਮ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ 5 ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਣਨ ਅੰਗ ਦੀ ਕੱਟ-ਵੱਢ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦ
1984 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ
ਭਾਰਤ ਨੇ 1984 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਪਰ ਭਾਰਤ ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਕੋਈ ਵੀ ਤਗਮਾ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਿਆ। ਇਹਨਾ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਖਿਡਰਨ ਪੀ.ਟੀ. ਊਸ਼ਾ ਨੇ 400 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇ ਦੌੜ 'ਚ ਇੱਕ ਸੈਕਿੰਡ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਵੇ ਸਮੇੇਂ ਨਾਲ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਖੁਝ ਗਈ। ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹੀ ਸ਼ਿਨੀ ਅਬ੍ਰਾਹਮ 800 ਮੀਟਰ 2:04.69 ਸੈਕਿੰਡ 'ਚ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ 'ਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ 4x400 ਰਿਲੈ ਟੀਮ ਵੀ ਫਾਈਨਲ 'ਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਬਣੀ। ਇਸ ਦੀ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਪੀ. ਟੀ. ਊਸਾ, ਸ਼ਿਨੀ ਇਬਰਾਹਿਮ, ਐਮ.ਡੀ. ਵਲਸਾਮਾ ਅਤੇ ਵੰਨਦਨਾ ਰਾਓ ਸਨ। ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ 3:32.49 ਸੈਕਿੰਡ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੈ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ।
ਖੇਡਾਂ
ਮਰਦਾ ਦੀ 800 ਮੀਟਰ
ਮਰਦਾਂ ਦਾ 20ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵਾਕ
ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਜੈਵਲਿਨ ਥਰੋ
ਔਰਤਾਂ ਦੀ 3,000 ਮੀਟਰ
ਔਰਤਾਂ ਦੀ 400 ਮੀਟਰ ਅੜਿਕਾ ਦੌੜ
ਔਰਤਾਂ ਦੀ 4 × 400 m ਰਿਲੇ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
5 ਅਕਤੂਬਰ
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਕਤੂਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਹਿੰਮਤਪੁਰ
ਹਿੰਮਤਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ੁਭਾਂਗੀ ਕੁਲਕਰਣੀ
ਸ਼ੁਭਾਂਗੀ ਕੁਲਕਰਣੀ (ਜਨਮ 19 ਜੁਲਾਈ 1959) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸ਼ੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਸ ਐਸੋਸ਼ੀਏਸ਼ਨ ਨੂੰ 2006 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਇੱਕ ਲੈੱਗ-ਸਪਿਨਰ ਸੀ। ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ 1976 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖ਼ਿਲਾਫ ਖੇਡਿਆ। ਇਹ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ ਸੀ। ਉਸਨੇ 19 ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਪਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 5 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।
ਸ਼ੁਭਾਂਗੀ ਨੇ 5 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੌਰਿਆਂ ਵਿੱਚ 27 ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਭਾਂਗੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ (ਇੱਕ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ ਅਤੇ ਦੋ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਖ਼ਿਲਾਫ)। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ ਇੱਕ ਓ.ਡੀ.ਆਈ. ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਓਨਾਂ ਨੇ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 1991 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਭਾ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਜੀਵਨ ਦੀ ਤਿਪਾਈ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਵਿਨਧਾਮ ਲੇਵਿਸ
ਵਿਨਧਾਮ ਲੇਵਿਸ (18 ਨਵੰਬਰ 1882 – 7 ਮਾਰਚ 1957) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਖਕ, ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਸੀ। ਉਹ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਵੌਰਟੀਸਿਸਟ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ ਜੋ ਬਲਾਸਟ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਵਰਟੀਸਿਸਟਾਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸੀ।
ਉਸਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾਰ (1918) ਅਤੇ ਦ ਹਿਊਮਨ ਏਜ ਟ੍ਰਾਈਲੋਜੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਦ ਚਾਈਲਡਰਮਾਸ (1928), ਮੋਨਸਟਰੇ ਗਾਈ (1955) ਅਤੇ ਮੈਲੀਨ ਫਿਏਸਟਾ (1955) ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਚੌਥਾ ਖੰਡ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਧੂਰਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਖੰਡ ਵੀ ਲਿਖੇ: ਬਲਾਸਟਿੰਗ ਐਂਡ ਬੰਬਾਰਡੀਅਰਿੰਗ (1937) ਅਤੇ ਰੁਡ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ: ਏ ਨਰੇਟਿਵ ਆਫ਼ ਮਾਈ ਕਰੀਅਰ ਅੱਪ-ਟੂ-ਡੇਟ (1950)।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨੀ
ਲੇਵਿਸ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਨਵੰਬਰ 1882 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੂਬੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਯਾਟ ਨੋਵਾ ਸਕੋਸ਼ੀਆ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਨ ਮਾਂ, ਐਨੀ ਸਟੂਅਰਟ ਲੁਈਸ (née Prickett), ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪਿਤਾ ਚਾਰਲਸ ਐਡਵਰਡ ਲੁਈਸ, ਲਗਭਗ 1893 ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਲੇਵਿਸ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਗਬੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਲੇਡ ਸਕੂਲ ਆਫ ਫਾਈਨ ਆਰਟ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1900 ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਯੂਰਪ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਣ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਹੈਨਰੀ ਬਰਗਸਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਲੈਕਚਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ
1915 ਵਿੱਚ, ਲਹਿਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵੌਰਟੀਸਿਸਟਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕਮਾਤਰ ਯੂਕੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲੇਵਿਸ ਨੂੰ ਖੁਦ ਪੱਛਮੀ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਇਲ ਆਰਟਿਲਰੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਫਾਰਵਰਡ ਆਬਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਪੋਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਹਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਜਾੜ ਜਰਮਨ ਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਨ ਅਤੇ ਯਪ੍ਰੇਸ ਸੈਲੀਅੰਟ ਦੇ ਰਿਮ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਫੈਲੀਆਂ ਬੈਟਰੀਆਂ ਤੋਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਤੰਗ ਖੁੰਝਣ ਅਤੇ ਮਾਰੂ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੇ ਡੂਏਲ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ ਖਾਤੇ ਬਣਾਏ।
ਯਪ੍ਰੇਸ ਦੀ ਤੀਜੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੇਵਿਸ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਯੁੱਧ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਵਿਮੀ ਰਿਜ 'ਤੇ ਬਣਾਏ ਸਕੈਚਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਗਨ-ਪਿਟ (1918) ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਏ ਬੈਟਰੀ ਸ਼ੈਲਡ (1919), ਯਪ੍ਰੇਸ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ। [7] ਲੇਵਿਸ ਨੇ 1918 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ, "ਗਨਸ" ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜੰਗੀ ਡਰਾਇੰਗਾਂ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੌਰਟੀਸਿਸਟ ਸਮੂਹ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਲੇਵਿਸ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ, ਜੌਨ ਕੁਇਨ ਨੇ 1917 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਪੇਂਗੁਇਨ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੌਰਟੀਸਿਸਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, ਟਾਰ 1916-17 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦ ਈਗੋਇਸਟ ਵਿੱਚ ਲੜੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1918 ਵਿੱਚ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਧੁਨਿਕਵਾਦੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੇਵਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਬਲਾਸਟਿੰਗ ਐਂਡ ਬੰਬਾਰਡੀਅਰਿੰਗ (1937) ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1926 ਤੱਕ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗਲਪ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਲਿਖਤ
ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਈ ਓਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1933 ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ, ਵਨ-ਵੇ ਗੀਤ, ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸੋਧਿਆ ਹੋਇਆ ਸੰਸਕਰਣ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਨਿਬੰਧਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੁਸਤਕ ਵੀ ਇਸ ਦੌਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ: ਕਲਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੁਰਸ਼ (1934)। ਦ ਐਪਸ ਆਫ਼ ਗੌਡ ਵਿੱਚ ਲੇਵਿਸ ਦੇ ਵਿਅੰਗ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਬਚਾਅ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 'ਗੈਰ-ਨੈਤਿਕ', ਜਾਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ, ਵਿਅੰਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਫਾਕਨਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹੈਮਿੰਗਵੇ 'ਤੇ ਇਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਅੰਨ੍ਹਾਪਣ
ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਲੇਵਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ 1928 ਦੀ ਰਚਨਾ ਦ ਚਾਈਲਡਰਮਾਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਯੁੱਗ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1955 ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਨਾਟਕੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵੌਰਟੀਸਿਜ਼ਮ", ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ "ਵੋਰਟੀਸਿਜ਼ਮ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਉਹੀ ਸੀ ਜੋ ਮੈਂ, ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ" - ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜੋ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ "ਬਲਾਸਟ" ਤੋਂ "ਵੋਰਟੇਕਸ ਪੈਂਫਲੇਟ" ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਲਿਆਇਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
1918 ਤੋਂ 1921 ਤੱਕ, ਲੇਵਿਸ ਆਇਰਿਸ ਬੈਰੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪਿਆਰ ਦਿਖਾਇਆ।
1930 ਵਿੱਚ, ਲੇਵਿਸ ਨੇ ਗਲੇਡਿਸ ਐਨੀ ਹੋਸਕਿਨਜ਼ (1900-1979) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਛੋਟੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਫਰੋਆਨਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਸ ਸਾਲ ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦੇ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
ਲੇਵਿਸ ਨੇ ਫਰੋਆਨਾ ਨੂੰ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੋਸਤ ਉਸਦੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸਨ। ਅਜਿਹਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੇਵਿਸ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਤੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਤੌਰ 'ਤੇ ਈਰਖਾਲੂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆਤਮਕ ਸੀ। ਫਰੋਆਨਾ ਧੀਰਜਵਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਕਸਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਲੇਵਿਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਪੋਰਟਰੇਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਗਲਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਲਈ ਮਾਡਲ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪੁਰਾਣੇ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪੋਰਟਰੇਟ ਦੇ ਉਲਟ, ਜੋ ਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰੀ ਦਿੱਖ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ, ਫਰੋਆਨਾ ਦੇ ਪੋਰਟਰੇਟ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰੁਝੇਵੇਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 1957 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਲੇਵਿਸ ਨੇ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 40 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ।
ਵਿਰਾਸਤ
ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੇਵਿਸ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਹੁਣ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਗਬੀ ਸਕੂਲ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2007 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੀ 50ਵੀਂ ਬਰਸੀ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੋਰਟਰੇਟ ਗੈਲਰੀ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪੋਰਟਰੇਟ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਿਛੋਕੜ ਰੱਖਿਆ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਫੰਡਾਸੀਓਨ ਜੁਆਨ ਮਾਰਚ (ਮੈਡ੍ਰਿਡ, ਸਪੇਨ) ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ( ਵਿੰਡਹੈਮ ਲੇਵਿਸ 1882-1957 ) ਵਿੱਚ ਲੇਵਿਸ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਡਰਾਇੰਗ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟੌਮ ਲੁਬੌਕ ਨੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ, ਇਹ "ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨੀ ਸੀ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਕਦੇ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।"
2010 ਵਿੱਚ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਰਲਡ ਕਲਾਸਿਕਸ ਨੇ ਵੇਕ ਫੋਰੈਸਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕਾਟ ਡਬਲਯੂ ਕਲੇਨ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ "ਟਾਰ" ਦੇ 1928 ਦੇ ਪਾਠ ਦਾ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੰਸਕਰਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਡਿਊਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਾਸ਼ਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਨੇ 30 ਸਤੰਬਰ 2010 ਤੋਂ 2 ਜਨਵਰੀ 2011 ਤੱਕ " ਦਿ ਵੌਰਟੀਸਿਸਟ : ਰਿਬੇਲ ਆਰਟਿਸਟਸ ਇਨ ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ, 1914-18" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਵੇਨਿਸ (29 ਜਨਵਰੀ – 15 ਮਈ 2011: "I Vorticisti: Artisti ribellia a Londra e New York, 1914–1918") ਅਤੇ ਫਿਰ 14 ਜੂਨ ਅਤੇ 4 ਸਤੰਬਰ ਦਰਮਿਆਨ "The Vorticists: Manifesto for a Modern World" ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਟੈਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੂੰ।
ਲੇਵਿਸ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਰੀਡਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਏਨੀਮੀ ਸਪੀਕਸ 'ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, 2007 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਇੱਕ ਆਡੀਓਬੁੱਕ ਸੀਡੀ ਅਤੇ "ਵਨ ਵੇ ਸੌਂਗ" ਅਤੇ "ਦਿ ਐਪਸ ਆਫ਼ ਗੌਡ" ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ "ਜਦੋਂ ਜੌਨ ਬੁੱਲ ਲਾਫਜ਼" (1938) ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਰੇਡੀਓ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। "ਸੋਚ ਦਾ ਸੰਕਟ" (1947) ਅਤੇ "ਕਲਾ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਦੇਸ਼" (1951)।
ਯਹੂਦੀ ਵਿਰੋਧੀ
ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲੇਵਿਸ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਵਾਲੇ ਚਿੱਤਰਣ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਟਾਰ ਨੂੰ 1928 ਵਿੱਚ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਯਹੂਦੀ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਦੁਵੱਲਾ ਲੜਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਸਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਪੱਛਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਜ਼ਯੋਨਿਸਟ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਰੂਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਅੰਗ ਦ ਐਪਸ ਆਫ਼ ਗੌਡ ਦੀ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਤਰ ਯਹੂਦੀ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਜੂਲੀਅਸ ਰੈਟਨਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੋਰਟਰੇਟ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਾਹਿਤਕ ਹਸਤੀਆਂ ਜੌਹਨ ਰੋਡਕਰ ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਜੋਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਮੀ ਵਿਰੋਧੀ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੇਵਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਂਥਨੀ ਜੂਲੀਅਸ ਦੇ ਟੀ.ਐਸ. ਇਲੀਅਟ, ਐਂਟੀ-ਸੇਮਿਟਿਜ਼ਮ, ਐਂਡ ਲਿਟਰੇਰੀ ਫ਼ਾਰਮ (1995) ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿੱਥੇ ਲੇਵਿਸ ਦੇ ਯਹੂਦੀ ਵਿਰੋਧੀਵਾਦ ਨੂੰ "ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਮੂਲੀ" ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਹੁਣ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਨੀ ਚੁਆ
ਜੇਨੀ ਚੁਆ ਖੇਂਗ ਯੈਂਂਗ  ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਔਰਤ ਹੈ।ਉਹ ਬੀਵਰਕਸ, ਇੰਕ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਫੋਰਬਸ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ "50 ਵਿਮੇਂਨ ਇਨ ਮਿਕਸ" ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ "ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੀ ਗ੍ਰੈਂਡ ਡੇਮ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਜੈਨੀ ਚੁਆ ਦਾ ਜਨਮ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਾਤਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਟੈਂਗਲਿਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ 12 ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਚੂਆ ਕੋਕ ਕੁਆਨ, ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਵਪਾਰੀ ਸਨ, ਜੋ ਲੌਂਗ ਅਤੇ ਜਾਇਫਲ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਗੁਆ ਬੈਠਾ। ਚੁਆ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਚੀਨੀ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ  ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਈਪਿਸਟ ਅਤੇ ਟਿਊਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।  ਐਂਗਲੋ-ਚੀਨੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਏ ਲੈਵਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਵਜੀਫਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ। ਸਕੂਲ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।ਜਦੋਂ ਉਹ 16 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਗੋਹ ਕੀਨ ਚੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਨੇ 8 ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1968 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਗੋਹ ਨੇ ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਚੁਆ ਵੀ ਉੱਥੇ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਹੋਟਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਲਈ ਕਾਰਨੇਲ ਵਿੱਚ ਗਈ। ਚੁਆ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਗੋਹ ਕੇਨ ਯੀ ਅਤੇ ਗੋਹ ਯੰਗ ਪੇਂਗ ਹਨ। 1977 ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋਵੇਭ ਸੁਖੀ ਸ਼ਰਤਾਂ 'ਤੇ ਬਣੇ ਰਹੇ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੁਆ ਨੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂਡੇਂਨ ਹੋਟਲ ਦੇ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।1977 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ 11 ਸਾਲ ਲਈ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ. 1988 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵੈਸਟਿਨ ਹੋਟਲ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਵੈਸਟਿਨ ਵਿਖੇ ਉਹ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ। ਉਹ 1990 ਵਿੱਚ ਰੱਫਲਸ ਹੋਟਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਬਣ ਗਈ।. 2003 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰੱਫਲਸ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਸੀਈਓ ਬਣ ਗਈ।2007 ਵਿੱਚ ਰੱਫ਼ਲਜ਼ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਕੈਪੀਟਾਲੈਂਡ ਦੇ ਐਸਕਟ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸੀਈਓ ਬਣ ਗਈ, ਅਖੀਰ ਉਹ ਕੈਪੀਟਾਲੈਂਡ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਅਫਸਰ ਬਣ ਗਈ। ਜੁਲਾਈ 2012 ਉਸ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।ਚੁਆ ਬੀਵਰਕਸ, ਇੰਕ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਅੱਜ, ਉਹ ਕੰਪਨੀ ਦੀ 40% ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਵਰਤਮਾਨ ਕੰਮ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ।
ਉਹ ਫ਼ਿਲਪੀਨ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਚੁਆ ਸੰਯੁਕਤ ਮੈਕਸੀਕਨ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੀ ਰਾਜਦੂਤ,  ਅਤੇ ਸਲੋਵਾਕੀਆ ਦੇੀ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਦੂਤ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰੀ ਔਰਤਾਂ
ਬਹੀਰਾ ਸਮੁੰਦਰ
ਬਹੀਰਾ ਸਮੁੰਦਰ (ਫ਼ਿਨਲੈਂਡੀ Saaristomeri, ਸਵੀਡਨੀ Skärgårdshavet) ਬਾਲਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਬੋਥਨੀਆ ਦੀ ਖਾੜੀ, ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਅਲਾਂਦ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਜਖੇਤਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕੁਝ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੱਖੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਹੀਰਾ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਟਾਪੂ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਝੁਰਮਟ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਇਲੈੱਕਟ੍ਰਿਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ
ਬਿਜਲਈ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਜਾਂ ਇਲੈੱਕਟ੍ਰਿਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (Electrical engineering) ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵਿਸ਼ਾ-ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਜਲੀ, ਇਲੈੱਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਅਤੇ ਬਿਜਲਈ ਚੁੰਬਕਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ-ਖੇਤਰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਬਿਜਲਈ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ਼, ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ ਅਤੇ ਇਲੈੱਕਟ੍ਰਿਕ ਪਾਵਰ ਵੰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਟੁੱਟ ਅੰਗ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਟਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ ਅਤੇ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਡ ਸਰਕਟ (I.C.) ਦੀ ਕਾਢ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਹੁਤ ਸਸਤੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਰੇਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।
ਉਪ-ਵਿਸ਼ੇ
ਇਲੈੱਕਟ੍ਰਿਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਪ-ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਇਲੈੱਕਟ੍ਰਿਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਉਪ-ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਪਰ ਹੀ ਮਹਾਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਡੂੰਘੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਲੈੱਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵੱਖਰੇ ਖੇਤਰ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਾਵਰ
ਪਾਵਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਲੈੱਕਟ੍ਰਿਕਲ ਜਨਰੇਸ਼ਨ (ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ), ਇਲੈੱਕਟ੍ਰਿਕਲ ਟਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ (ਬਿਜਲੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਭੇਜਣਾ), ਇਲੈੱਕਟ੍ਰਿਕਲ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ (ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡ ਕਰਨੀ) ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਰਾਂਸਫ਼ਾਰਮਰ, ਇਲੈੱਕਟ੍ਰਿਕਲ ਜਨਰੇਟਰ, ਇਲੈੱਕਟ੍ਰਿਕਲ ਮੋਟਰਾਂ, ਹਾਈ ਵੋਲਟੇਜ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਇਲੈੱਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਵਰ ਗ੍ਰਿਡ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੋਂ ਕਿ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਅਤੇ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖਪਤਕਾਰ ਗ੍ਰਿਡ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੇ ਕੋਲੋਂ ਬਿਜਲੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਚ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਆਨ-ਗ੍ਰਿਡ ਪਾਵਰ ਸਿਸਟਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰ ਵੱਧ ਪਾਵਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਡ ਨੂੰ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਪਾਵਰ ਗ੍ਰਿਡ ਤੋਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਤੋਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਪਾਵਰ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਚਲਾਏ ਜਾਣਗੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ਕੰਟਰੋਲ
ਕੰਟਰੋਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਾਈਨੈਮਿਕ ਸਿਸਟਮਾਂ ਅਤੇ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲਰਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਮਾਡਲਿੰਗ ਉੱਪਰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕੰਟਰੋਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਕੰਟਰੋਲ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਫ਼ੀਡਬੈਕ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰੂਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਹੋਵੇ, ਕਾਰ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਂਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇੰਜਣ ਦੁਆਰਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਪਾਵਰ ਨੂੰ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਧ-ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਫ਼ੀਡਬੈਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਕੰਟਰੋਲ ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਸਟਮ ਫ਼ੀਡਬੈਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੇ।
ਇਲੈੱਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ
ਇਲੈੱਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਲੈੱਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਸਰਕਟ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਪੁਰਜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਜ਼ਿਸਟੈਂਸ, ਕਪੈਸਟਰ, ਇੰਡਕਟਰ, ਡਾਇਓਡ ਅਤੇ ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਆਦਿ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕਲ ਇੰਜਿਨੀਰਿੰਗ
ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ
ਰਜਿਸਟਰ ਕਰੰਟ ਦੇ ਪਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਅਵਰੋਧ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਓਹਮ (Ω) ਵਿੱਚ ਮਿਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਰਬਨ, ਫਿਲਮ, ਵਾਇਰਵਾਉਂਡ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਸੁਚਾਲਕ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਥਰਮਿਸਟਰ ਜੋ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਵਲੋਂ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਘੱਟਦਾ ਜਾਂ ਬਢਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੇਰਿਅਬਲ ਰਜਿਸਟਰ ਜਿਨੂੰ ਪ੍ਰੀਸੇਟ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਰਜਿਸਟਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਲਰ ਕੋਡਿੰਗ ਵਲੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਾਮਾਨਿਇਤ: ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਰੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਨੇੜੇ-ਨੇੜ ਅਤੇ ਇੱਕ ਥੋਡਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਟੋਲੇਰੰਸ ਕਲਰ
ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਅੰਕ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖ ਦਿਓ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੀਜੇ ਅੰਕ ਦੇ ਜਿੰਨੇ ਸਿਫ਼ਰ ਲਗਾ ਦਿਓ (x 10 ਉੱਤੇ ਪਾਵਰ ਤੀਜੀ ਗਿਣਤੀ)। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਸ ਰਜਿਸਟਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇਗੀ 42000 ਓਹਮ ਜਾਂ 42 ਕਿੱਲੋ ਓਹਮ (KΩ)। + / - 10 % ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 42000 - 4200 Ω (42000 x 10 %) ਵਲੋਂ 42000 + 4200 Ω (42000 x 10 %) ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਮਤਲਬ 37800 Ω ਵਲੋਂ 46200 Ω ਦੇ ਵਿੱਚ।
ਓਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕਿ ਰੰਗ ਕੋਡਿੰਗ ਬੈਗਨੀ, ਨੀਲਾ ਅਤੇ ਕਾਲ਼ਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇਗੀ 76 Ω (ਬੈਗਨੀ = 7, ਨੀਲਾ = 6 ਅਤੇ 10 ਉੱਤੇ ਸ਼ਕਤੀ 0 1 ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ 76 x 1 = 76 Ω
ਈਥੇਨੋਲ
ਈਥੇਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿਧ ਅਲਕੋਹਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਕੋਹਲ
ਸਿਚੁਆਨ ਜਾਇੰਟ ਪਾਂਡਾ ਸੈਂਕਚੂਰੀਜ਼
ਸਿਚੁਆਨ ਜਾਇੰਟ ਪਾਂਡਾ ਸੈਂਕਚੂਰੀਜ਼, ਚੀਨ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਸਿਚੁਆਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 30% ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦਾ ਘਰ ਹੈ ਖਤਰਨਾਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੰਡਾਂ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਪਾਂਡਿਆਂ ਦੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਪ੍ਰਜਨਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ. ਇਹ ਕਾਈਉਨਗਲਾਇ ਅਤੇ ਜਿਆਜਿਨ ਪਰਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਕੁਦਰਤ ਭੰਡਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨੌਂ ਅਨੋਖਾ ਪਾਰਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 9245 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 2 ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਾਂਡਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਹੋਰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਲ ਪਾਂਡਾ, ਬਰਫ਼ ਤਾਈਪਾਰ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਤਿੱਖੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਪਨਾਹ ਹੈ. ਖੰਡੀ ਟਾਪੂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ, ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ 5,000 ਤੋਂ 6000 ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਹੈ. ਇਹ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖੇਤਰ ਟਾਰਟੀਰੀ ਯੁਗ ਦੇ ਪਾਲੀਓ-ਟਰੋਪਿਕ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ.
ਸਿਚੁਆਨ ਜਾਇੰਟ ਪਾਂਡਾ ਸੈੰਕਚੁਆਇਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਕੁਦਰਤ ਭੰਡਾਰ ਅਤੇ ਨੌਂ ਅਨੋਖਾ ਪਾਰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ.
ਸੱਤ ਨੇਚਰ ਰਿਜ਼ਰਵ:
ਲੈਕਚਰਾਰ
thumb| ਡਿਉਸੀ ਸਬਰਗ ਵਿਚ ਲੈਕਚਰਾਰ (ਜੂਨ 1988) ਲੈਕਚਰਾਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਦਰਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਮਾਹਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਜਾਂ ਅੰਸ਼ਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਖੋਜ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗ੍ਰਾਂਟ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਗਏ ਯੋਗਤਾ ਟੈਸਟ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਹੁਦੇ
ਡਾਲਰ (ਚਿੰਨ੍ਹ)
ਡਾਲਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜਾਂ ਪੇਸੋ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸੋ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁਦਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਿੱਚ ਲਾਤੀਨੀ ਲਿਪੀ ਦਾ "S" ਅੱਖਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਸਿੱਧੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਦਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹ
ਰਾਗਿਨੀ ਸ਼ਾਹ
ਰਾਗਿਨੀ ਸ਼ਾਹ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Ragini Shah) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ, ਸਟੇਜ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਅਨੁਭਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ' ਤੇ ਕਈ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਸਨ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਿੰਦੀ ਸਾਬਣ ਸਰਸਵਤੀਚੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦੁਗਬਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸ਼ਾਹ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੁਜਰਾਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਅਤੇ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਗੁਜਰਾਤੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ ਮੋਤੀ ਬਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਈਟੀਵੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰਾਗਿਨੀ ਕੋਲ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ ਵੀ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ' ਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚਾਣਕਯ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ 1999 ਵਿੱਚ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸੀਰੀਅਲ ਏਕ ਮਹਿਲ ਹੋ ਸਪਨੋ ਕਾ ਵਿੱਚ ਰਸ਼ਮੀ ਸ਼ੇਖਰ ਨਾਨਾਵਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਅੱਜ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਮੇਡੀ-ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਚੰਦਨ ਕਾ ਪਲਨਾ ਰੇਸ਼ਮ ਕੀ ਡੋਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੰਦੀ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਆਈ। ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਸਰਸਵਤੀਚੰਦਰ (2013-14) ਵਿੱਚ ਦੁਗਬਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਰਾਗਿਨੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਭਿਨੇਤਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੀਪਕ ਘੀਵਾਲਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਡਰਾਮਾ ਗੁਲਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਘੀਵਾਲਾ ਨੇ ਜੋ ਜੋ ਮੋਦਾ ਨਾ ਪੜਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਵਰਗੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਖ਼ਬਰਦਾਰ
ਖਬਰਦਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਵੀਰਵਾਰ, ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਅਤੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਤੇ 11 ਵਜੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੀ ਵੀ ਸ਼ੋਅ
ਹਾਂਸ ਟਾਪੂ
ਹਾਂਸ ਟਾਪੂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਵੀਰਾਨ ਬੰਜਰ ਟੀਲਾ ਹੈ।
ਨੈਪਥਾਲ
ਨੈਪਥਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਅਲਕੋਹਲ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਕੋਹਲ
ਬਾਈਸਾਈਕਲ ਥੀਵਜ਼
ਬਾਈਸਾਈਕਲ ਥੀਵਜ਼ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ: Bicycle Thieves; ਇਤਾਲਵੀ: Ladri di biciclette) ਵਿਤੋਰੀਓ ਦੇ ਸੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਲੁਈਗੀ ਬਾਰਤੋਲੀਨੀ ਦੇ ਨਾਵਲ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਫਿਲਮ ਲਈ ਛੈਜ਼ਰੇ ਜਵਾਤੀਨੀ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੂੰ ਇਸਦੇ ਬਣਨ ਤੋਂ 4 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅਕੈਡਮੀ ਓਨਰੇਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰਾਏ ਨੇ 99 ਫਿਲਮਾਂ ਵੇਖੀਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਵਿੱਤੋਰਯੋ ਦੇ ਸੀਕਾ ਦੀ ਨਵਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਫਿਲਮ 'ਲਾਦਰੀ ਦੀ ਬਿਸਿਕਲੇੱਤੇ' (Ladri di biciclette, ਬਾਈਸਿਕਲ ਚੋਰ) ਜਿਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰਾਏ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸਿਨੇਮਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ ਤਾਂ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਨਣ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਸੰਕਲਪ ਸਨ।
ਕਥਾਨਕ
ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਚੋਰੀ ਹੋਈ ਸਾਈਕਲ ਲੱਭਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਉਸਦੀ ਨੌਕਰੀ ਵੀ ਉਸਦੇ ਹੱਥੋਂ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸਾਦਕਪੁਰ
ਸਾਦਕਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਫੋਗ
ਤਲਛਟ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਕਟੌਤੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਵਾ, ਪਾਣੀ, ਜਾਂ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਕਣਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦੇ ਬਲ ਦੁਆਰਾ ਲਿਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਰੇਤ ਅਤੇ ਗਾਦ ਨੂੰ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਸਪੈਂਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤਲਛਟ ਦੁਆਰਾ ਜਮ੍ਹਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਬੈੱਡ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ;  ਜੇਕਰ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲਿਥੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਸਿਲਟਸਟੋਨ (ਤਲਛਟ ਚੱਟਾਨ) ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
6 ਅਕਤੂਬਰ
6 ਅਕਤੂਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 279ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 280ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 86 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਕਤੂਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਸਹਾਇਕ ਲੇਬਲ
ਸਹਾਇਕ ਲੇਬਲ ਇੱਕ ਉਹ ਲੇਬਲ ਹੈ ਜੋ ਕੇ ਤਜਵੀਜ਼ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਲੇਬਲ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਾਰਮੇਸੀ
ਕਾਵੇਰੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵਿਵਾਦ
thumb|ਕਾਵੇਰੀ ਦਰਿਆ ਦੱਖਣੀ ਕਰਨਾਟਕ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਵੇਰੀ ਦਰਿਆ ਆਪਣੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਬੀਜ ੧੮੯੨ ਤੇ ੧੯੨੪ ਦੌਰਾਨ ਸੂਬਾ ਮਦਰਾਸ  ਤੇ ਮੈਸੂਰ ਰਾਜਵਾੜੀ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੀਜਿਆ ਗਿਆ। ੮੦੨ ਕਿ.ਮੀ. ( ੪੯੮ ਮੀਲ) ਲੰਬਾ ਕਾਵੇਰੀ ਦਰਿਆ   ਦਾ ੪੪੦੦੦ ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਬੇਸਿਨ ਖੇਤਰ-ਫਲ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ੩੨੦੦੦ ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਖੇਤਰ-ਫਲ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸ਼ਿਰੇਟੋਕੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ
ਸ਼ਿਰਤੋਕੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ  ​​ਜਪਾਨ ਦੇ ਹੋਕਾਦਾਓ ਦੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਸ਼ੈਰਟੋਕੋ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਸ਼ਬਦ "ਸ਼ਿਰਤੋਕੋ" ਸ਼ਬਦ "ਸਰ ਅਤੋਕੋ" ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਧਰਤੀ ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੈ"|
ਕਾਵੇਰੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵਿਵਾਦ
ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬਣਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਜਦਕਿ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ੩,੦੦੦,੦੦੦ ਏਕੜ ( ੧੨੦੦੦ ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ) ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਹੀ ਜੋਗ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਨਤੀਜਤਨ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਪੈਟਰਨ ਤੇ ਪੂਰਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।ਕੋਈ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਲੱਖਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਰੋਜ਼ੀ ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਾਵੇਗੀ।
ਸ਼ਿਰੇਟੋਕੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ
ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਰਿਨਿਨੂਲਾ ਪੈਰ ਜਾਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੈ| ਸ਼ੈਰਟੋਕੋ ਜਪਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭੂਰੇ ਰਿੱਛ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ ਘਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਨਾਸ਼ਿਰੀ ਟਾਪੂ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ| ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਕਮੁੱੁਵਾਕਕਾ ਫਾਲਸ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦਾ ਝਰਨਾ ਹੈ | ਪਾਰਕ ਦੇ ਜੰਗਲ ਬਨਸਪਤ ਅਤੇ ਸਬਲਾਪਾਈਨ ਮਿਲਾਏ ਹੋਏ ਜੰਗਲਾਂ ਹਨ| ਮੁੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਖਾਲੀਨ ਫਾਈਰ,ਇਰਮਾਨ ਦੇ ਬਿਰਛ ਅਤੇ ਮੌਗੀਲੀਅਨ ਓਕ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ| ਜੰਗਲ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਪਾਰ ਇੱਥੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਸਾਈਬੇਰੀਅਨ ਡਵੈਰਫ ਪਾਈਨ (ਪਿਨਸ ਪਿਮਿਲਾ) ਥੰਕਲਾਂ ਹਨ.
ਕਾਵੇਰੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵਿਵਾਦ
1947 ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਦ
ਅਜ਼ਾਦੀ ਬਾਦ 1956 ਵਿੱਚ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੋਈ ਹੱਦਬੰਦੀ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਵੇਰੀ ਨਦੀ ਦਾ ਸਰੋਤ,ਕੁਰਗ ਜਾਂ ਕੋਡਾਗੂ, ਮੈਸੂਰ ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ।ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਿਆਸਤ ਤੇ ਬੰਬਈ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ।ਮਾਲਾਬਾਰ ਤਟ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕੇ ਜੋ ਮਦਰਾਸ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ ਕੇਰਾਲਾ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਪਾਂਡੂਚੈਰੀ 1954 ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਕਾਬਿਨੀ ਜੋ ਕਾਵੇਰੀ ਦੀ ਸਹਿ ਨਦੀ ਹੈ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੁਣ ਕੇਰਾਲਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਨਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਪਾਂਡੂਚੈਰੀ ਮੁੱਢ ਕਦੀਮ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵਰਤਦਾ ਸੀ।ਇਸ ਲਈ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੇ ਮੈਸੂਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਕੇਰਾਲਾ ਤੇ ਪਾਂਡੂਚੈਰੀ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਮੰਗਣ ਲੱਗੇ ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਬਣ ਗਏ। thumb|ਕਾਵੇਰੀ ਦਰਿਆ ਦੱਖਣੀ ਕਰਨਾਟਕ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ।
1970 ਦਾ ਦਸ਼ਕ
1974 ਨਜ਼ਦੀਕ ਆਉਂਦਾ ਜਾਣ ਕੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਅਸਲੀਅਤ ਜਾਨਣ ਕਮੇਟੀ (CFFC) ਬਣਾਈ ਗਈ ਜਿਸ ਦੀ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ 1973 ਵਿੱਚ ਆਈ।ਰਿਪੋਰਟ ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਕਾਵੇਰੀ ਘਾਟੀ ਅਥਾਰਿਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1976 ਵਿੱਚ ਬਾਬੂ ਜਗਜੀਵਨ ਰਾਮ ਉਦੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੰਚਾਈ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਣੇ ਸੰਧੀ ਦੇ ਮਸੌਦੇ ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜਦੋਂ ਮਸੌਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰਨਾਟਕ ਨੇ ਕੁਸ਼ਾਲਨਗਾਰਾ ਵਿਖੇ ਹਾਰੰਗੀ ਡੈਮ ਦਾ ਕੋਡਾਗੂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਨ ਅਰੰਭਿਆ ਤਾਂ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਨੇ ਫਿਰ ਰੁਕਾਵਟ ਖੜੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਇੰਟਰ ਸਟੇਟ ਦਰਿਆਈ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਵਾਦ ਐਕਟ 1956 ਅਧੀਨ ਟਰਿਬੂਅਨਲ ਗਠਨ ਕਰਨ ਤੇ ਨਿਰਮਾਨ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
1980 ਦਾ ਦਸ਼ਕ
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਨੇ ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਟਰਿਬੂਅਨਲ ਤੋਂ ਕੇਸ ਹਟਾ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਰੰਭੀ।1986 ਵਿੱਚ ਤੰਜੋਰ ( ਮਦਰਾਸ) ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਟਰਿਬੂਅਨਲ ਗਠਨ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਗੁਹਾਰ ਲਗਾਈ ਜੋ ਕੇਸ ਜਾਰੀ ਸੀ ਜਦ ਅਪ੍ਰੈਲ 1990 ਤੱਕ ਦੋਵਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵੀ ਬੇਸਿੱਟਾ ਜਾਰੀ ਸੀ।
ਟਰਿਬੂਅਨਲ ਦਾ ਗਠਨ
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਤੇ 2 ਜੂਨ 1990 ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਪੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੱਜ ਚਿਟਾਟੋਸ਼ ਮੁਖ਼ਰਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰੀ ਟਰਿਬੂਅਨਲ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ।
ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬਣਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਜਦਕਿ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ੩,੦੦੦,੦੦੦ ਏਕੜ ( ੧੨੦੦੦ ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ) ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਹੀ ਜੋਗ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਨਤੀਜਤਨ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਪੈਟਰਨ ਤੇ ਪੂਰਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।ਕੋਈ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਲੱਖਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਰੋਜ਼ੀ ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਾਵੇਗੀ।
ਮੱਧਿਆਵਰਤੀ ਫੈਸਲਾ ਤੇ ਫ਼ਸਾਦ
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਸੁਪ੍ਰੀਮ-ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਲਾਈ ਗੁਹਾਰ ਤੇ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਤੇ ਟਰਿਬੂਅਨਲ ਨੇ 25 ਜੂਨ 1991 ਨੂੰ ਅੰਤਰਿਮ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।ਇਸ ਮੁਤਾਬਕ 1980-81 ਤੇ 1989-90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਮੱਧਮਾਨ ਵਹਾਅ ਜੋ
205 billion ft³ (5.8 km³) ਬਣਿਆ, ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਤੋਂ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਨੂੰ ਭੇਜਣਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ।ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾਟਕ ਨੂੰ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਤੇ ਮਾਸਕ ਵਹਾਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵਾਹੀ ਹੇਠਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਜੋ ਉਸ ਵਕਤ 1120000 acre ਬਣਦੀ ਸੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਕਰਨਾਟਕ ਨੇ ਇੱਕ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਟਰੀਬਿਊਨਲ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 11 ਦਸੰਬਰ 1991 ਦੇ ਗਜ਼ਟ ਰਾਹੀਂ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਕਰਨਾਟਕ ਅੰਤਰਿਮ ਫੈਸਲਾ ਮੰਨਣ ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਕਰਨਾਟਕ ਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਲਗਾਤਾਰ ਹਿੰਸਕ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਦਾ ਦੌਰ ਚਲਿਆ।ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤਾਮਿਲ ਵਾਸੀਆ ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰੂ ਤੋਂ ਉੱਜੜ ਕੇ ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਤੇ ਬੰਗਲੌਰੂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਕਾਲਜ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਬੰਦ ਰਹੇ।
1995-96 ਦਾ ਸੰਕਟ
1995 ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਮੌਨਸੂਨ ਬੁਰੀ ਤਰਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ।ਕਰਨਾਟਕ ਟਰਿਬੂਅਨਲ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਪੁਰ-ਜ਼ੋਰ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਦੀ ਮੰਗ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਪੁਜਾ।ਕੋਰਟ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨ ਤੇ ਟਰੀਬਿਊਨਲ ਨੇ 30 ਦੀ ਮੰਗ ਬਦਲੇ 11 TMC ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਫਿਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਦਖ਼ਲ ਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਘਟਾ ਕੇ 6 TMC ਤੇ ਸਿਮਟ ਗਿਆ, ਇਸ ਤਰਾਂ ਸੰਕਟ ਟਲਿਆ।
ਕਾਵੇਰੀ ਦਰਿਆ ਅਥਾਰਿਟੀ(CRA) ਦਾ ਗਠਨ
ਕਰਨਾਟਕ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਅੰਤਰਿਮ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਫਿਰ ਵੀ 1995-96 ਦੇ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।ਪਰ ਅੰਤਰਿਮ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸੰਕਟ ਸਮਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਵਿਧਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਇਸ ਲਈ 1997 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਾਵੇਰੀ ਦਰਿਆ ਅਥਾਰਿਟੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਰਖਿਆ।ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਝਗੜੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਡੈਮਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਲੈਣ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਿਧਾਨ ਸੀ।ਕਰਨਾਟਕ ਨੇ ਇਹ ਪਰਵਾਨ ਨਾ ਕੀਤਾ।ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਦਲਾਅ ਕਰਕੇ ਕਾਵੇਰੀ ਦਰਿਆ ਅਥਾਰਿਟੀ ਤੇ ਕਾਵੇਰੀ ਮੋਨਟਰਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦੋ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰਖਿਆ।ਅਥਾਰਿਟੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਟੈਕਨੋਕਰੈਟ, ਇੰਜੀਅਨਰ ਤੇ ਹੋਰ ਅਫਸਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਿਧਾਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤਾਂ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈਣ ਲਈ ਹਨ।
2002 ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ
2002 ਦੀ ਗਰਮ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਮੌਨਸੂਨ ਦੋਵਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਫੇਲ  ਹੋਏ। ਟਰਿਬੂਅਨਲ ਨੇ ਸੰਕਟ ਕਾਲੀਨ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਗੌਲਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ।t  ਕਰਨਾਟਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।੍
27 ਅਗਸਤ 2002 ਨੂੰ ਕਾਵੇਰੀ ਦਰਿਆ ਅਥਾਰਿਟੀ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜੈਲਲਿਤਾ ਵਾਕ-ਆਊਟ ਕਰ ਗਈ।ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ 1.25 TMC ਪਾਣੀ ਰੋਜ ਛੱਡਣ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਦਰਿਆ ਅਥਾਰਿਟੀ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਧ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।8 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਅਥਾਰਿਟੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 0.8 TMC ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ
ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਹੁਣ ਵਿਕਰਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮਾਂਡਿਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਹੋਰ ਹਿਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਫੈਲ ਰਹੀ ਸੀ।ਕਰਨਾਟਕ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਐਸ  ਐਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਬੰਗਲੌਰੂ ਤੋਂ ਮਾਂਡਿਆ ਤੱਕ ਪਦ ਯਾਤਰਾ ਅਰੰਭੀ।ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਤੇ ਰੋਕ ਲੱਗੀ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ।
2007 - ਦਾ ਫੈਸਲਾ
5 ਫ਼ਰਵਰੀ 2007. ਨੂੰ ਟਰਿਬੂਅਨਲ ਨੇ ਆਖਰੀ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।ਇਸ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਵੇਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ  419 billion ft³ (12 km³) ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਨੂੰ,while 270 billion ft³ (7.6 km³) ਕਰਨਾਟਕ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ। ਕਰਨਾਟਕ ਦੁਆਰਾ  ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ  ਨੂੰ ਅਸਲ ਸਲਾਨਾ ਵਹਾਅ 192 billion ft³ (5.4 km³) ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।ਹੋਰ  30 billion ft³ ਕੇਰਾਲਾ ਨੂੰ ਤੇ Puducherry 7 billion ft³. ਪਾਂਡੀਚਰੀ ਨੂੰ ਜਾਵੇਗਾ।
2012
ਸਤੰਬਰ 2012 ਤੋਂ 6 ਦਸੰਬਰ 2012 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਤੇ 10000 ਕਿਊਸਕ ਰੋਜ ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ
2013 ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਾਵੇਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅਤਿ ਟਰੀਬਿਊਨਲ ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਨੋਟੀਫੀਕੇਸ਼ਨ
20 ਫ਼ਰਵਰੀ 2013 ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਟਰੀਬਿਊਨਲ ਦੇ ਅੰਤਮ ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਨੋਟੀਫੀਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।ਅੰਤਮ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਲਾਨਾ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਨੂੰ 419 TMC, ਕਰਨਾਟਕ ਨੂੰ 270 TMC, ਕੇਰਾਲਾ ਨੂੰ 30 ਤੇ ਪਾਂਡੂਚੈਰੀ ਨੂੰ 7 TMC ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।ਕੁਲ 726 TMC ਉਪਲਬਧ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ 14 TMC ਸੇਮ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰੁੜ ਜਾਣ ਦੇ ਖਾਤੇ ਰਖਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
<div class="reflist columns references-column-count references-column-count-2" style="-moz-column-count: 2; -webkit-column-count: 2; column-count: 2; list-style-type: decimal;">
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਿਆ
ਵਿਤੋਰੀਓ ਦੇ ਸੀਕਾ
ਵਿਤੋਰੀਓ ਦੇ ਸੀਕਾ (ਇਤਾਲਵੀ: Vittorio De Sica; 7 ਜੁਲਾਈ 1902 – 13 ਨਵੰਬਰ 1974) ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਇਤਾਲਵੀ ਨਵਯਥਾਰਥਵਾਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ 4 ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਅਕੈਡਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਮਾਰਫ਼ੀਨ
ਮਾਰਫ਼ੀਨ (Morphine) ਇੱਕ ਅਲਕਾਲਾਈਡ ਹੈ। ਸਰਟਰਨਰ ਨੇ 1806 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਅਫ਼ੀਮ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਾਇਡਰੋਕਲੋਰਾਈਡ, ਸਲਫੇਟ, ਏਸੀਟੇਟ, ਟਾਰਟਰੇਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਯੋਜਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪੀੜ ਨਿਵਾਰਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਗੂੜੀ ਨੀਂਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਕੋਹਲ
ਬਾਯਾਨ ਝੀਲ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> thumb|250x250px ਬਾਯਾਨ ਝੀਲ ( Баян нуур, ਮੰਗੋਲੀਆਈ: ਅਮੀਰ ਝੀਲ, 巴彦淖尔, 巴彦湖 ) ਜ਼ਾਵਖਾਨ ਸੂਬੇ, ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਧਾਨੁਕ
ਧਾਨੁਕ ਲੋਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਸਲੀ ਗਰੁੱਪ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਧਾਨੁਕ ਹਰਿਆਣਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਪੰਜਾਬ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛੜੀ ਜਾਤੀ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤਰਾਈ ਦੇ ਸਪਤਰੀ, ਸਿਰਾਹਾ ਅਤੇ ਧਾਨੁਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੇਸੀ ਲੋਕ ਹਨ। ਪੂਰਬੀ ਤਰਾਈ ਦੇ ਧਾਨੁਕਾਂ ਨੂੰ ਮੰਡਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਨੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਧਾਨੁਕ ਹਿੰਦੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਭੋਜਪੁਰੀ ਅਤੇ ਅਵਧੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਨਾਮ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ ਧਾਨੁਸ਼ਕਾ ਤੋਂ ਪਿਆ ਹੈ।
ਮਾਦਾ'ਇਨ ਸਾਲੇਹ
ਮਾਦਾ`ਇਨ ਸਾਲੇਹ (ਅਰਬੀ: مدائن صالح, ਮਾਦਾ'ਇਨ Ṣāliḥ, "ਸਲੇਹ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ"), ਜਿਸ ਨੂੰ "ਅਲ-ਹਿਜਾਰ" ਜਾਂ "ਹੇਗਰਾ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਲ-ਉੱਲਾ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਲ ਮੈਦੀਨ ਖੇਤਰ, ਹਿਜਾਜ਼, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ. ਨਬਾਟੇਨ ਰਾਜ (1 ਸਦੀ ਦੀ ਸਦੀ) ਤੋਂ ਬਕਾਇਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤਾਰੀਖ. ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪੇਟਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਹੈ।
ਪਾਚਾਮਾਮਾ
ਪਾਚਾਮਾਮਾ ਐਂਡੀਜ਼ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤਿਕਾਰਤ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ/ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਕਾ ਦੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿਚ, ਪਾਚਾਮਾ ਇੱਕ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਬਿਜਾਈ ਅਤੇ ਵਾਢੀ ਕਰਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭੁਚਾਲਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਦਾ-ਮੌਜੂਦ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਦੇਵੀ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜੀਵਨ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮੰਦਰ ਪਵਿੱਤਰ ਚੱਟਾਨਾਂ, ਜਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਲੂ ਅਤੇ ਕੋਕਾ ਪੱਤੇ ਦੇ ਬਾਲਗ਼ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲ ਸਮਝਿਆ ਹੈ। ਚਾਰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਲ ਕਿਊਚੂਆ ਸਿਧਾਂਤ - ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ, ਸੂਰਜ, ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ - ਪਾਚਾਮਾਮਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਮੂਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਬਲੀਆਂ ਲਾਮਾਸ, ਕੁਇ (ਗਿਨਿਆ ਸੂਰ) ਅਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ, ਛੋਟੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਸਾੜਦੇ ਹਨ। ਸਪੇਨ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਨੇ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਰਮ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ, ਵਰਜਿਨ ਮੈਰੀ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਾਚਾਮਾਮੇ ਨਾਲ ਇੱਕਠਾ ਹੋਇਆ। ਪੂਰਵ-ਹਿਸਪੈਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਪਾਚਾਮਾਮਾ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦੇਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਬਲੀਦਾਨ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਂਡੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਾਚਾਮਾਮਾ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰੰਨਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਨਾਮ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮੱਸਿਆ ਉਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਾਚਾਮਾਮਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨਿਰੁਕਤੀ
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਚਾਮਾਮਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਸਲੀ ਅਨੁਵਾਦ "ਵਿਸ਼ਵ ਮਾਤਾ" (ਅਯਾਮਾਰ ਅਤੇ ਕਿਚੂਆ ਵਿਚ) ਹੋਵੇਗਾ। ਇਨਕਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪਾਚਾਮਾਮਾ ਮੁੱਖ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਮਾ ਪਾਚਾ, ਲਾ ਪਾਚਾਮਾਮਾ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। 'ਲਾ ਪਾਚਾਮਾਮਾ' ਪਾਚਾਮਾਮਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ "ਲਾ" ਦੇ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦੇਵੀ ਬਣਦਾ ਹਹੈ ਜਦਕਿ "ਲਾ" ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਕੱਲਾ ਦੇਵੀ ਹੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਕਾ ਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਤੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਦੇਵੀ
ਨੌਂਤ
ਨੌਂਤ (Naoned, ਗਾਲੋ: Naunnt) ਪੱਛਮੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਲੋਆਰ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਅੰਧ ਤਟਰੇਖਾ ਤੋਂ 50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵਿੱਥ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਕੁਲਧਰਾ
ਕੁਲਧਰਾ ਪਿੰਡ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜੈਸਲਮੇਰ ਤੋਂ 18 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਤਕਰੀਬਨ 190 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਉੱਜੜ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਕੁਲਧਰਾ 190 ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਬਾਦ 600 ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਤਕਰੀਬਨ 5,000 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਕਸਬਾਨੁਮਾ ਪਿੰਡ ਸੀ। 1825 ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਤ ਅਚਾਨਕ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਾਸੀ ਕਿਧਰੇ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਹ ਪਿੰਡ ਬੇਆਬਾਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸਰਾਪਿਆ ਪਿੰਡ, ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਉਜੜਿਆ ਪਿੰਡ ਵਰਗੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੇ ਚੂੜੀਆਂ, ਝਾਂਜਰਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਛਣਕਾਰ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਨੋਚਿਕਿਤਸਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਪਿੱਛੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਇੱਥੋਂ ਬਾਰੇ ਬਣੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਨਮੀ ਆਦਿ ਦਾ ਹੋਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਕੁਲਧਰਾ ਸਮੇਤ ਜੈਸਲਮੇਰ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਤਕਬੀਰਨ 120 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 84 ਪਿੰਡ ਪਾਲੀ ਤੋਂ ਆਏ ਪਾਲੀਵਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਤਕਨੀਕੀ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਕੁਲਧਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਵਸਾਉਣ ਲਈ ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਘਰਾਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸੀ ਕਿ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੀ ਅੰਤਾਂ ਦੀ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਠੰਢੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਹਵਾ ਬੇਰੋਕ ਗੁਜ਼ਰ ਸਕੇ। ਘਰ ਝਰੋਖਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਤਕ ਧੁਨੀ ਸੰਚਾਰ ਬੜੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਰ ਚੋਰਾਂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਹਰ ਘਰ ਗਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਸੋਈਆਂ, ਵਰਾਂਡੇ, ਕਮਰੇ ਅਤੇ ਗੱਡਿਆਂ ਲਈ ਗੈਰਾਜ ਸਨ। ਪਾਣੀ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਟੈਂਕਾਂ, ਘਰਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਲਈ ਪੌੜੀਆਂ ਅਤੇ ਖਿੜਕੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਹਿਖਾਨੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਸਾਮਾਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਨ ਮੰਦਿਰ, ਤਲਾਬ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਟੈਂਕ, ਛੱਤਰੀਆਂ ਆਦਿ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਕੁਲਧਰਾ ਦੇ ਵਾਸੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਹੀ ਨਿਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਸਨ ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਲਈ ਥਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਸੂਝ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਜਿਪਸਮ ਦੀ ਮੋਟੀ ਪਰਤ ਸੀ। ਇਹ ਪਰਤ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਦਕਾ ਥਾਰ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲਹਿਲਹਾਉਂਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ। ਉੱਦਮੀ ਕਿਸਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਹ ਲੋਕ ਨੀਲ, ਗਹਿਣਿਆਂ, ਅਨਾਜ, ਸੁੱਕੇ ਮੇਵਿਆਂ ਤੇ ਅਫ਼ੀਮ ਆਦਿ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖ਼ੂਬੀਆਂ ਕਾਰਨ ਥਾਰ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਿੱਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਜਾੜੇ ਦਾ ਕਾਰਣ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੈਸਲਮੇਰ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਦੀਵਾਨ ਸਾਲਮ ਸਿੰਘ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਮੂਲ ਰਾਜ ਅਤੇ ਗਜ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਦੀਵਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਜ਼ਾਲਮ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਅਣਬਣ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਇੰਨੇ ਕੁ ਕਰ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ ਲਿਖਾਰੀ ਕਰਨਲ ਜੇਮਜ਼ ਟੋਡ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ: ‘ਸਾਲਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਸਿਰਜ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਉੱਦਮੀ ਸਮਾਜ ਇਸ ਖਿੱਤੇ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਿਆ’। ਇਸ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸਾਲਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਤਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਇਸ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੁਲਧਰਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁਖੀਏ ਦੀ ਧੀ ਬਣੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਲਧਰਾ ਦੇ ਮੁਖੀਏ ਦੀ ਧੀ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸੀ। ਉਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ’ਤੇ ਸਾਲਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਰਮ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣਾ ਚਾਹਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਲਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੁਲਧਰਾ ਦੇ ਮੁਖੀਏ ਕੋਲ ਭੇਜੀ, ਪਰ ਮੁਖੀਏ ਨੇ ਇਹ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ’ਤੇ ਸਾਲਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਹਾਂ ਕਰਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਕੇ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਅਲਟੀਮੇਟਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਸਬੰਧੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਤ ਪਾਲੀਵਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਆਪਣੀ ਮਾਣ ਮਰਿਆਦਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ। ਕੁਲਧਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਲੀਵਾਲਾਂ ਦੇ ਬਾਕੀ 83 ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਪਿੰਡ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਇਹ ਲੋਕ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਅਤੇ ਜੈਸਲਮੇਰ ਸਬੰਧੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਹਾਮੀ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਲਧਰਾ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪਿੰਡ ਕਦੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਵਸ ਸਕੇਗਾ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਥਾਂ ਜਾ ਕੇ ਵਸੇ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਜਬਰ ਕਾਰਨ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਵਸੇ। ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹੋਣ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਦੰਦ ਕਥਾਵਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹਨ ਕਿ ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਤਕ ਲੰਮੀਆਂ ਸੁਰੰਗਾਂ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਲੋਕ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ।
ਵਿਰਾਸਤੀ ਪਿੰਡ ਹੋਣ ਦਾ ਰੁਤਬਾ
ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਜਬਰ ਕਾਰਨ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਵਸੇ। ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹੋਣ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਦੰਦ ਕਥਾਵਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹਨ ਕਿ ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਤਕ ਲੰਮੀਆਂ ਸੁਰੰਗਾਂ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਲੋਕ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਕੁਲਧਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਲਗਪਗ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਲੋਕ ਵਸਦੇ ਗਏ। ਕੁਲਧਰਾ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਖਾਭਾ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਏ ਰਫਿਊਜੀ ਵਸ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਇਕੱਲਾ ਕੁਲਧਰਾ ਹੀ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਆਬਾਦ ਰਿਹਾ। ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਵਸੋਂ ਨਾ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਕੁਲਧਰਾ ਚੂਹਿਆਂ, ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਰਹਿਣਗਾਹ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਘਰ ਲਗਾਤਾਰ ਖੰਡਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਦੇ ਗਏ। ਇਹ ਪਿੰਡ 1998 ਤਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਪਛਾਣ ਸੀ। ਨੇਡ਼ਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। 1998 ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਲਧਰਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੁਦਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੈਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਪੁਲੀਸ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲਈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਬਰਾਮਦ ਹੋਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਤੇ ਹੀਰੇ ਜਵਾਹਰਾਤ ਆਦਿ ਦੱਬੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਚੋਰੀ ਛੁਪੇ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਆਮ ਸਨ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਚਰਚਾ ਹੋਈ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਾਰਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਹੱਦ ’ਤੇ ਇੱਕ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਜੈਸਲਮੇਰ ਵਿਕਾਸ ਸੰਮਤੀ (ਜਿਸ ਦਾ ਮੁਖੀ ਜੈਸਲਮੇਰ ਦਾ ਕੁਲੈਕਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ ਸਾਂਝੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਇਹ ਪਿੰਡ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਡ਼ੀਵਾਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਛੇ ਸੌ ਘਰਾਂ ਵਾਲੇ ਖੰਡਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕੁ ਘਰ ਹੀ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਘਰ ਕੁਲਧਰਾ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੀ ਆਮਦ ਕਾਰਨ ਸੂਬਾਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 4.5 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕੁਲਧਰਾ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਸ਼ੀ ਕੁਲਧਰਾ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਤਨ ਰੂਪ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਮਿਸ਼ਰਾ
ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕਾਮੁਕਤਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵਕਤਾ ਅਤੇ ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਨਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਵਜਨਿਕ ਐਡਵੋਕੇਟ ਹੈ। ਉਹ ਉਹ ਸੀਆਰਈਏ, ਜੋ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਨਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਐਨਜੀਓ ਹੈ, ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਕਰਿਮਿਨਲ ਕੋਰਟ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਨਿਗਰਾਨ ਦਲ, ਇੱਕ ਨਿਗਰਾਨ ਦਲ, ਜੈਂਡਰ ਜਸਟਿਸ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।
ਹਾਲੀਆ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੰਮ
ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪੇਪਰ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਿੰਗ ਦ ਰਾਈਟਸ ਆਫ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰਸ: ਦ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪੀਰੀਐਂਸ, ਹਾਰਵਰਡ ਸਕੂਲ ਆਫ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਹਿਊਮਨ ਰਾਇਟਸ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2005 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਾਮੁਕਤਾ, ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ: ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾਂਤ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਦੀ ਖੋਜ (ਸੇਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) ਰਾਧਿਕਾ ਚੰਦਰਮਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲਿਖੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕਾਮੁਕਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੋਂ ਟਰਾਂਸਸੇਕਸੁਅਲਿਟੀ, ਏਡਸ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪਚਾਰ, ਅਤੇ ਵਕਾਲਤ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੈ।
ਉਹ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਵਿਮੇਨ ਰਾਇਟਸ ਇਨ ਡੇਵਲਪਮੈਂਟ (ਏਡਬਲਿਊਆਈਡੀ) ਦੀ ਇੱਕ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਬੋਰਡ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੇ. ਜੇਨੀਥਾ ਐਂਟੋ
'''ਕੇ. ਜੇਨੀਥਾ ਐਂਟੋ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: K. Jennitha Anto;''' ਜਨਮ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ 1987) ਤਿਰੂਚਿਰਾਪੱਲੀ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਤਰੰਜ ਮਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਸਟਰ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੋਲੀਓ ਫੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਰੰਜ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਆਈਪੀਸੀਏ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਾਹਜਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੀ ਛੇ ਵਾਰ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ ਅਤੇ 2013 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜ ਵਾਰ ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ (WIM) ਖਿਤਾਬ ਧਾਰਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਟੀਚਾ ਗ੍ਰੈਂਡ ਮਾਸਟਰ ਬਣਨਾ ਹੈ।
2018 ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਰਾ-ਗੇਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ - ਇੱਕ ਸੋਨ, ਦੋ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਂਸੀ। 19ਵੀਂ ਆਈਪੀਸੀਏ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 5.0/9 ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਛੇਵੀਂ ਵਾਰ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ।
ਤਿਰੂਚਿਰਾਪੱਲੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਕੇ. ਜੇਨੀਥਾ ਐਂਟੋ ਨੂੰ 2017 ਤੋਂ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ
ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਜਾਂ ਆਈ.ਐੱਸ.ਐੱਲ (ISL) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚੇਰੀ ਲੀਗ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਫੁੱਟਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਪੋਰਟਸ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਲਿਮਿਟਡ ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ੧੨ ਕਲੱਬ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਕਲੱਬ ਨਾਲ ਦੋ ਮੈਚ ਖੇਡਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲੀਗ ਦੌਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਤਲੀਆਂ ਛੇ ਟੀਮਾਂ ਨੌਕਾਉਟ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਿਜੇਤਾ ਨਿੱਕਲਦਾ ਹੈ। ਲੀਗ ਸਟੇਜ ਵਿੱਚ ਅੱਵਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਏ.ਐੱਫ.ਸੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਏ.ਟੀ.ਕੇ, ਜਿਸਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ISL ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕਾਮਯਾਬ ਕਲੱਬ ਹੈ।
ਕਲੱਬ
2014 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ISL ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ, 8 ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ISL ਭਾਰਤੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਠ ਟੀਮਾਂ ਏ.ਟੀ.ਕੇ.,ਕੇਰਲਾ ਬਲਾਸਟਰਸ, ਗੋਆ, ਚੇਨਈਯਿਨ, ਦਿੱਲੀ ਡਾਇਨਾਮੋਜ਼, ਨੋਰਥੀਅਸਤ ਯੂਨਾਇਟਡ, ਪੁਣੇ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਸਿਟੀ ਸਨ। 2017-18 ਵਿੱਚ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਅਤੇ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਨਵੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਜੋੜੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਪੁਣੇ ਸਿਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੇ ਟੀਮ ਵੇਚ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦਾ ਕਲੱਬ 2018-19 ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। 2019-20 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਮੋਹੁਨ ਬਗਾਨ (ਜੋ ਕਿ ਏ.ਟੀ.ਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ) ਅਤੇ ਈਸਟ ਬੰਗਾਲ ISL ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ। 2022-23 ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਹੋਇਆ ਕੇ ਆਈ-ਲੀਗ ਦਾ ਅਵੱਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਕਲੱਬ ਅਗਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ISL ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਰਾਉਂਡਗਲਾਸ ਪੰਜਾਬ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਗਲੀ ISL ਖੇਡਣਗੇ।
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕਲੱਬ 2023-24 ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ
ਜੌਂ
ਜੌ ਘਾਹ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪੌਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਅਨਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬੀਅਰ, ਬਰੈਡ, ਸਿਹਤ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਪਦਾਰਥ, ਸੂਪ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਗਭਗ 566,000 km² ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 136 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਜੌ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਕਣਕ ਵਰਗੇ ਇਕ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਜੌਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੌਂ ਦੇ ਬੂਟੇ ਦੇ ਉਤਲੇ ਸਿਰੇ ਉਪਰ ਦਾਣਿਆਂ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਿੱਟੇ ਉਪਰ ਬਰੀਕ ਬਰੀਕ ਤਿੱਖੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਸੀਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਿਥੇ ਕਣਕ ਦਾ ਦਾਣਾ ਮੁਲਾਇਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਜੌਆਂ ਦਾ ਦਾਣਾ ਖੁਰਦਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਕਣਕ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਅੰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਉਥੇ ਜੌਆਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਅੰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾਹੈ। ਜੌਂ ਹਾੜੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਹੈ। ਜੌਂ ਹਲਕੀ, ਮਾੜੀ ਤੇ ਮਾਰੂ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੌਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੌਆਂ ਤੋਂ ਬੀਅਰ (ਸ਼ਰਾਬ) ਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਜੌਆਂ ਤੋਂ ਸੱਤੂ ਵੀ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੌਆਂ ਨੂੰ ਭੁੰਨਾ ਕੇ, ਉੱਖਲੀ ਵਿਚ ਕੁੱਟਕੇ, ਛਿਲਕਾ ਲਾਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਟਾ ਪਿਆਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਆਟੇ ਵਿਚ ਲੂਣ, ਮਿਰਚ ਪਾ ਕੇ ਜਾਂ ਸ਼ੱਕਰ ਪਾ ਕੇ ਘੋਲ ਕੇ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੱਤੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੱਤੂ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਠੰਢੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਖੇਤੀ ਵਪਾਰਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਜੌਂ ਬੀਜਣੇ ਲਾਹੇਵੰਦ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਲਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਲਾ ਹੀ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਹੁਣ ਜੌਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਬੀਜਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਸਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਜੂਲੀ ਮੈਕਰੋਸਿਨ
ਜੂਲੀ ਏਲਿਜ਼ਾਬੇਥ ਮੈਕਰੋਸਿਨ (ਜਨਮ 2 ਅਕਤੂਬਰ 1954) ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰਸਾਰਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਕਾਮੇਡੀਅਨ, ਸਿਆਸੀ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੇਅ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ। ਉਹ 1996 ਤੋਂ 2000 ਦਰਮਿਆਨ ਨਿਊਜ਼-ਅਧਾਰਤ ਕਾਮੇਡੀ ਕਵਿਜ਼ ਸ਼ੋਅ ਗੁੱਡ ਨਿਊਜ਼ ਵੀਕ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।