cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ : ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤ
ਸੰਯੋਗੀਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਯੋਗੀਕਰਨ
ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸੰਯੋਗੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਉਦੋਂ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚਲੀਆਂ ਰਚਨਾ ਰੂੜੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਯੁੱਗ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਵਿਯੋਗੀਕਰਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਰਚਨਾ ਰੁੜੀਆਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮੁਆ ਬੈਠਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੀਆਂ ਸਾਹਿਤਿਕ ਕਿਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸਾਹਿਤ ਉਪਰ ਪਏ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵੀ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਰਬ-ਕਾਲੀਨਤਾ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਚਨਾ ਕਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਕਈ ਸਾਲਾ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਾਰਥਿਕਤਾ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਕਈ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਰਿਸਥੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਂਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖੋ ਬੈਠਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਲਵੰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਕਰਣ
ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸਦਾ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਦੌਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇਸਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਕ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਕ੍ਰਪਤਾਂ ਅਧੀਨ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਉਸਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤਰਤੀਬ ਅਧੀਨ ਕਾਲਵੰਡ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਲਕ੍ਰਮਤਾ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਰਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
1.	ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਨਾਲ ਸਾਹਿਤਕ ਤੇ ਅਣਸਾਹਿਤਕ ਤੱਥਾਂ ਦਾ ਨਿਖੇੜਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 	ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
2.	ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਨਾਲ ਇਹ ਫਾਇਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ 	ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਕੌੜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ 	ਹੈ।
3. 	ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਪੱਖ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 	ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਤਰਤੀਬ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4.	ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਖ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਰੂਪ 	ਦੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
5.	ਕਈ ਵਾਰ ਅਣਗੋਲੇ ਰਹਿ ਗਏ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਨਾਲ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾ 	ਸਕਦਾ ਹੈ।
6. 	ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਧਾ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ 	ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ।
8 ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਅਨੁਗਾਮੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਨਿਖੇੜ
ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੀ ਸਾਹਿਤਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪਾਂਤਰਣ (ਵਿਕਾਸ) ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੀਆਂ ਸਾਹਿਤਿਕ ਕਿਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸਾਹਿਤ ਉੱਪਰ ਪਏ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵੀ ਕਰਨਾ ਹੰੁਦਾ ਹੈ।
ਕਈ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਰਬ-ਕਾਲੀਨਤਾ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨੀ ਹੰੁਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਰਥਿਕਤਾ ਆਪਣੇ ਰਚਨਾ ਕਾਲ ਤੋਂ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪਰੰਤੂ ਕਈ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਕਿਰਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਵ ਖੋ ਬੈਠਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਿਖੇੜਾ ਥਾਪ ਲਵੇ।
ਪਰੰਤੂ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਅਣਗੌਲੇ ਰਹਿ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਹੰੁਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਕਿਸੇ ਲੇਖਕ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਉਹਨਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਵੱਲ ਉਸਦਾ ਧਿਆਨ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਉਸ ਲੇੇਖਕ ਨੂੰ ਜਿਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤਾਂ ਜਿਆਦਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਯੋਗਤਾ ਜਿਆਦਾ ਨਹੀ, ਨੂੰ ਉਸ ਲੇਖਕ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਯੋਗਤਾ ਜਿਆਦਾ ਹੈ, ਜਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਅਨੁਗਾਮੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਨਿਖੇੜ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਦੂਸਰੇ ਲੇਖਕ ਨਾਲੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜ਼ੋ ਉਸ ਫਰਕ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੇਖਕ ਦੀ ਇੱਕਾ-ਦੁੱਕਾ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਉਸਦੀਆਂ ਸਮੁੱਚੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸਾਹਿਤਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸਥਾਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਨੁਗਾਮੀ ਜਾਂ ਪਿਛਲੱਗ ਲੇਖਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਜ਼ਾਫਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰੂਪਾਂਤਰਣ (ਵਿਕਾਸ) ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸੇ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਦਾ ਸਾਹਿਤਿਕ ਸਫਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫੇਰਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੰੁਦਾ। ਇਹ ਆਮ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਨੁਗਾਮੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹਰ ਸਾਹਿਤਿਕ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਰੰਤੂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਸਥਾਪਕ ਲੇਖਕਾਂ ਜਾ ਯੋਗਤਾਪੂਰਨ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਹਿਤਿਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰ ਹੋਵੇ।
ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਨੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਅਲੋਚਨਾਂ ਪ੍ਰਾਰੰਭ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਲੇਖਕ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਪਿਰਤ ਪਾਈ ਭਾਵ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ ਪਰੰਤੂ ਪ੍ਰੋ. ਬ੍ਰਹਮ ਜਗਦੀਸ਼, ਅੰਮ੍ਰਿਤਲਾਲਪਾਲ ਕੌਰ, ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ ਆਦਿ ਅਜਿਹੇ ਲੇਖਕ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਗਾਮੀ ਲੇਖਕ ਕਹਿਣ ਵਿੱਚ ਸੰਕੋਚ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਿਆਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲੇਖਕ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਅਜ਼ਮਾਇਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਸਥਾਪਕ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਕਦਮ ਭਾਵ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੇ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਰਚਦੇ ਹਨ। ਨਵਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪਾਂਤਰਣ (ਵਿਕਾਸ) ਹੋ ਸਕੇ। ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜਿਆਦਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਸਮਝ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਭਾਵ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਅਨੁਗਾਮੀ ਲੇਖਕਾਂ `ਚ ਅੰਤਰ ਨਿਖੇੜ ਕਰ ਸਕੇ।
ਸਿੱਟਾ
ਸਿੱਟੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਅਸੀਂ ਡਾ. ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਿਮਤ ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਮੁਢਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਰਥਾਤ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਿਧਾਤਕ ਧਰਾਵਾਂ ਕਿਸੇ ਨਿਸਚਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਸੰਕਲਪ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਧੀ ਉਪਰ ਸੁਚੇਤ ਤੌਰ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜਿੰਨਾ ਕੁ ਵੀ ਯਤਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਲਾਘਾਯੋਗ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਹਾਇਕ ਪੁਸਤਕਾਂ 1. EH carr, what is History, vintage Books New York ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਭਾਟੀਆ, ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ (ਸੰਪਾ) ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ`
8 ਫ਼ਰਵਰੀ
8 ਫ਼ਰਵਰੀ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ ਦਾ 39ਵਾਂ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 326 (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 327) ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਛੁੱਟੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਵਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਕਹਰੁਵਾ
ਕਹਰੁਵਾ ਜਾਂ ਤ੍ਰਣਮਣਿ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:amber, ਐਬਰ) ਰੁੱਖ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਗੋਂਦ (ਸੰਖ ਜਾਂ ਰੇਜਿਨ) ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਖ਼ਤ ਹੋਕੇ ਪੱਥਰ ਬਣ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਰੇਜਿਨ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨਕਾਲ ਤੋਂ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਗਹਿਣੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸੁਗੰਧਿਤ ਧੂਫ਼ਬੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਖਤ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਗੋਂਦਨੁਮਾ ਸੰਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕੀਟ ਜਾਂ ਪੱਤੇ-ਟਹਣੀਆਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਵੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਹਰੁਵੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਓਦੋਂ ਉਹ ਹਲਕੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਡਲੇ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਰਾਸ਼ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਅਤੇ ਚਮਕ ਦੋਵੇਂ ਉੱਭਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਕਹਰੁਵੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਖ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਇਡਰੋਕਾਰਬਨ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿੰਦੂਜਾ ਮੇਨਨ
ਵਿੰਦੂਜਾ ਮੇਨਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Vinduja Menon) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭੂਮਿਕਾ 1994 ਦੀ ਫਿਲਮ ਪਵਿੱਤਰਰਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮੋਹਨ ਲਾਲ ਦੀ ਭੈਣ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਰਸਮੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਦੇ ਸਬਕ ਲਏ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਇਆ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਵਿੰਦੁਜਾ ਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫਿਲਮ, ਓਨਨਾਮ ਕੁੰਨਿਲ ਓਰਦੀ ਕੁੰਨਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ 1991 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਸਕੂਲ ਕਲੋਲਸਵਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਕਲਾਥਿਲਕਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਰਮਾਨਾ ਵਿੱਚ HH ਮਹਾਰਾਣੀ ਸੇਤੂ ਪਾਰਵਤੀ ਬਾਈ ਐਨਐਸਐਸ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਦੁਰਾਈ ਕਾਮਰਾਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਕੇਪੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ ਮੈਨਨ, ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਵਿਮਲਾ ਮੇਨਨ ਹੈ, ਜੋ ਕੇਰਲ ਨਾਟਿਆ ਅਕੈਡਮੀ, ਇੱਕ ਵੱਕਾਰੀ ਡਾਂਸ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਵਿਨੋਦ ਕੁਮਾਰ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਰਾਜੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਨੇਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਨਾਟਿਆ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਡਾਂਸ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੈਰਾਲੀ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ "ਡਾਂਸ ਪਾਰਟੀ" ਦੀ ਜੱਜ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੁਲਸੀ
ਜੀਵਨੀ
ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਅਪਰੈਲ, 1926 ਨੂੰ ਕਾਨ੍ਹਾ ਕਾਛਾ, ਲਾਹੌਰ (ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ) ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵੀ ਮੂਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 2 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸੀ, ਜਦ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸਰਦਾਰਨੀ ਬਸੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਕੀਤਾ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਬਾਅਦ, ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੁਲਸੀ ਨੂੰ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਜਸ਼ਨ ਦੇ ਲਈ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਉੱਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਦੋਂ ਰੇਲ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਰਾਮ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬਦਲੀ ਦਿੱਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
1955 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜ ਕਵੀ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪੰਡਿਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ। 1966 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਅਲੇਮੇਤਯੇਵਸਕ
ਇਹ ਰੂਸ (ਰਸ਼ੀਅਨ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ) ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਕਾਦਿਸ ਅਜਾਇਬਘਰ
ਕਾਦਿਸ ਅਜਾਇਬਘਰ ਕਾਦਿਸ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬਘਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1970 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕੋਮਲ ਕਲਾਵਾਂ ਅਜਾਇਬਘਰ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਜਾਇਬਘਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਇਸਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲ੍ਹਾਂ ਹਨ, ਜਮੀਨੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਉੱਤੇ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਬੰਧੀ, ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਉੱਤੇ ਕੋਮਲ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਉੱਤੇ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ। ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ।
ਇਸ ਅਜਾਇਬਘਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1835 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਮੱਠ ਵਿੱਚੋਂ ਕਲਾ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ੂਰਬਾਰਾਨ ਦੇ ਬਣਾਏ ਚਿੱਤਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
,
ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਪੰਨੂਆਂ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ
ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਪੰਨੂਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 117 ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 25 ਨੰਬਰ ਚੌਣ ਹਲਕਾ ਸੀ।
ਇਹ ਹਲਕਾ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਸੀ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਕਾਹਨੂੰਵਾਨ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ
1709
1709 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1700 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਕੰਠ ਕਲੇਰ
ਕੰਠ ਕਲੇਰ ਜਾਂ ਕਲੇਰ ਕੰਠ ੲਿੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾੲਿਕ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਦਰਦ-ਭਰੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਠ ਕਲੇਰ ਜਲੰਧਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪੱਕਾ ਨਾਂਮ ਹਰਵਿੰਦਰ ਕਲੇਰ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗੁਰੂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਂਮ 'ਕੰਠ ਕਲੇਰ' ਰੱਖਿਆ ਹੋੲਿਆ ਹੈ। ਕੰਠ ਕਲੇਰ ਨੇ ਮਦਨ ਜਲੰਧਰੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਨਿਗਾ ਬਦਲ ਗੲੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾੲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਠ ਕਲੇਰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਾਫ਼ੀ ਗੀਤ ਗਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
1709
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਕੰਠ ਕਲੇਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਹੇਅਰ
ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਹੇਅਰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਉਹ ਇੰਡੋ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸੰਪਾਦਕ ਸਨ।
ਜੀਵਨੀ
ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਪੱਦੀ ਜਗੀਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ 1970 ਵਿੱਚ ਕਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖਾਨ ਮਜਦੂਰ, ਅਧਿਆਪਕ, ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ, ਟਰੱਕਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਮੈਨੇਜਰ, ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1978 ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਮੁਦਾਏ ਅਖਬਾਰ, ਇੰਡੋ-ਕਨੇਡੀਅਨ ਟਾਈਮਜ਼, ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1998 ਵਿੱਚ, ਸਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਗਰਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਕਾਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਿਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਨ ਸਨਮਾਨ (1954-59)
ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਨ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਸੂਚੀ ਸਾਲ 1954-1959 ਦੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ
ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ
ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਦ ਲਾਇਨਜ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਟੀਮ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਹੈ। ਇਹ ਟੀਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਭਾ ਦੀ ਪੂਰਨ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਟੀਮ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵੱਲੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ, ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਟਵੰਟੀ ਟਵੰਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ 1926–27 ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 1982 ਵਿੱਚ ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾਈ ਟੀਮ ਅੱਠਵੀਂ ਟੀਮ ਬਣੀ ਸੀ। ਇਸ ਟੀਮ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ 'ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟ' ਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਐਂਗਲੋ ਮੈਥਿਊਜ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਤਿੰਨੋਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਫ਼ਾਰਮੈਟ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਹੈ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਨੇ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ 1996 ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤ ਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ 2007 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਅਤੇ 2011 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਫ਼ਾਈਨਲ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ। ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਟੀਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪਾਂ ਦੇ ਫ਼ਾਈਨਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕੀ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਨਥ ਜੈਸੂਰੀਆ, ਅਰਵਿੰਦ ਡਿ ਸਿਲਵਾ, ਮਹੇਲਾ ਜੈਵਰਧਨੇ, ਕੁਮਾਰ ਸੰਗਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਤਿਲਕਰਾਤਨੇ ਦਿਲਸ਼ਾਨ ਜਿਹੇ ਬੱਲੇਬਾਜਾਂ ਨੇ ਅਤੇ ਮੁਤੀਆ ਮੁਰਲੀਧਰਨ, ਚਾਮਿੰਡਾ ਵਾਸ, ਲਸਿੱਥ ਮਲਿੰਗਾ, ਅਜੰਥਾ ਮੈਂਡਿਸ ਅਤੇ ਰੰਗਾਨਾ ਹੈਰਥ ਜਿਹੇ ਗੇਂਦਬਾਜਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਨਾਮ ਚਮਕਾਇਆ ਹੈ।
ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਨੇ 1996 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ 2002 ਆਈਸਾਸੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਟਰਾਫ਼ੀ (ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ) ਜਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ 2014 ਆਈਸੀਸੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਟੀਮ ਟੀਮ ਨੇ 2007 ਅਤੇ 2011 ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 2009 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ20 ਅਤੇ 2012 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ20 ਕੱਪ ਦਾ ਫ਼ਾਈਨਲ (ਆਖ਼ਰੀ) ਮੈਚ ਵੀ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਨਾਮ ਕਈ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਦਰਜ ਹਨ। ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਕੋਰ ਬਣਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 30 ਅਗਸਤ 2016 ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਟੀਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਕੋਰ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟਵੰਟੀ20 ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਨੇ 6 ਸਤੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਕੋਰ ਦਾ ਇਸ ਟੀਮ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਨਿਆਂਸ਼ਾਸ਼ਤਰ
right|thumb|300x300px|ਨਿਆਂਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਦੇ ਸਾਰਸ਼ਨਿਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ- ਨਿਯਮ ਕੀ ਹੈ?  ਨਿਯਮ ਕਿਉਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ? ਨਿਆਂਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਜਾਂ ਵਿਧੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ (Jurisprudence) ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ।ਨਿਆਂਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਨਿਆਂ/ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਰੂਪ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰਕ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਸਮਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਆਮ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਹੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਿਧਾਂਤ ਨਿਆਂਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਿਤ ਹਨ। ਨਿਆਂਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਦਾ ਅਰਥ ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਿਆਂਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਦੀਆ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਇਕੋ ਅਰਥ ਹੈ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਾਧਾਰਨ ਨਿਯਮ ਵਿਧਾਨ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਾਧਾਰਨ ਕਾਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ।
ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ
ਉਰੋਕਤ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਦੀਆ ਤਿੰਨ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ-
ਨਿਆਂਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੰਗ
ਨਿਆਂਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੰਗ - ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਬਧ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਸਾਧਾਰਨ ਵਿਚਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਸਾਧਾਰਨ ਭਾਗ ਸ਼ਾਮਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨੈਤਿਕ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ  ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਸਨਾਤਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਿਆਂਸ਼ਾਸ਼ਤਰ
ਸਨਾਤਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਿਆਂਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ‎ ਉਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਧਰਮ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ - ਭਾਵ ਵੇਦ, ਸਮਰਿਤੀ, ਸਦਾਚਾਰ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਧਰਮ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਹਨ। ਧਰਮ ਵਿਆਪ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ, ਨੈਤਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ/ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਜੂਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ।
ਚਾਣਕਿਆ ਦੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪਰਮਾਣਿਕ ਸੰਸਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਵਾਦ  ਉਠਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਨਿਆਂਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਧਰਮਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਦੁਆਰਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਵਿਧਾਨ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ ਜਾਂ ਨਾ। ਚਾਣਕਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਧਾਨ ਚਾਰ ਥੰਮਾਂ ਉਤੇ ਆਧਰਿਤ ਹੈ
1. ਧਰਮ 2. ਵਿਵਹਾਰ 3.ਚਰਿਤਰ 4.ਰਾਜਸ਼ਾਸਨ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਅਨਿਲ ਜੋਸ਼ੀ
ਅਨਿਲ ਜੋਸ਼ੀ ( Gujarati ) ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1990 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਟੈਚੂ (1988) ਲਈ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦਾਚ (1970; ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ), ਬਰਫਨਾ ਪੰਖੀ (1981; ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਅਤੇ ਪਵਨ ਨੀ ਵਿਆਸਪੀਠੇ (1988; ਲੇਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ 15 ਜੁਲਾਈ 1975 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀਬੇਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਅਤੇ ਧੀ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਰਚਨਾ ਹੈ। <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2016)">ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ  ]
ਵਿਨੀਤਾ ਰਾਏ
ਵਿਨੀਤ ਰਾਏ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Vineet Rai) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਲ ਸਕੱਤਰ ਹੈ। ਰਾਏ ਨੂੰ 2020 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀਆਂ "25 ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤਾਂ" ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੋਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਨਿਲ ਜੋਸ਼ੀ
ਕੈਰੀਅਰ
thumb|ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ 19 ਨਵੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਰਵਿੰਦਰ ਭਵਨ, ਮਾਰਗਾਓ, ਗੋਆ ਵਿਖੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਾਈ ਓਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਹਿਮਤਨਗਰ ਵਿਖੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ 1962 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1968 ਤੋਂ 1969 ਤੱਕ ਕੇ ਕੇ ਪਾਰੇਖ ਵਿਦਿਆਲੇ, ਅਮਰੇਲੀ ਵਿਖੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 1971 ਤੋਂ 1976 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਵਡਿਲਾਲ ਡਗਲੀ, ਵਣਜ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। 1976 ਤੋਂ 1977 ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਪਰੀਚੇ ਟਰੱਸਟ ਵਿੱਚ ਸਹਿ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1977 ਵਿਚ, ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਮਿਊਂਸਪਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤਕ ਉਥੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ 1962 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪਰੀਘੋ (ਘੇਰੇ) ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਕੁਮਾਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ। ਉਹ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਲਹਿਰ ਰੀ ਮੈਥ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬਦਲੀ ਅਮਰੇਲੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹ ਰਮੇਸ਼ ਪਾਰੇਖ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਏ।
ਕੰਮ
ਕਦਾਚ (ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ), ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ 1970 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮੈ ਬਾਰਫਨਾ ਪੰਖੀ (1981) ਅਤੇ ਪਨੀਮਾਨ ਗੰਥ ਪੜੀ ਜੋਈ (2012) ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਗੀਤ, ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਧਾਵਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰ, ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਬੁੱਤ (1988) ਅਤੇ ਪਵਨਨੀ ਵਿਆਸਪੀਠ (1988) ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਨ।
ਵਿਨੀਤਾ ਰਾਏ
ਕੈਰੀਅਰ
ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਡਰ ਦੇ 1968 ਦੇ ਆਈਏਐਸ ਬੈਚ ਦੀ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਰਾਏ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਲ ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਜੂਨ 2003 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2004 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੀ।
ਅਨਿਲ ਜੋਸ਼ੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940
ਬੰਬੇ ਨੇਚੁਰਲ ਹਿਸਟਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ
ਬੰਬੇ ਨੇਟੁਰਲ ਹਿਸਟਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ,ਜੋ 15 ਸਤੰਬਰ 1883,ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਹੋਈ,ਜੈਵਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਸੁਰਖਿਆ ਦੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਇੱਕ ਗੈਰ- ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਰਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡੇ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਇੱਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਹੈ।. ਇਹ ਗ੍ਰਾਂਟ ਰਾਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਰਨਲ ਆਫ ਦੀ ਬੰਬੇ ਹਿਸਟਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਨਾਮਵਰ ਪੰਛੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੁੜੇ ਰਹੇ ਹਨ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਲੀਮ ਅਲੀ ਅਤੇ ਐਸ ਡਿਲਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ BNHS ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਵਿਨੀਤਾ ਰਾਏ
ਕੈਰੀਅਰ
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰਾਏ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਅਹੁਦੇ ਸੰਭਾਲੇ ਹਨ।
ਬੰਬੇ ਨੇਚੁਰਲ ਹਿਸਟਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ
<Center> <Gallery> Image:Buceros bicornis -illustration in book.jpg|Profile by E. Comber (1897) of the great Indian hornbill, "William," who lived on the premises of the society from 1894 until 1920, and who would later be the model for its logo. Image:William office canary2.jpg|Another photograph of "William," by E. Comber published in the Journal of the Bombay Natural History Society, 1897. </Gallery> </Center>
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ ਸੁਰਖਿਆ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਗੈਰ ਮੁਨਾਫਾ ਸੰਸਥਾਂਵਾ
ਵਿਨੀਤਾ ਰਾਏ
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਗੁਰਸੇਵਕ ਮਾਨ
ਜੀਵਨ
ਗੁਰਸੇਵਕ ਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਇਕ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਉੱਘੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਹਰਭਜਨ ਮਾਨ ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਹਨ। ਮਾਨ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਉੱਘੇ ਕਵੀਸ਼ਰ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪਾਰਸ "ਰਾਮੂਵਾਲੀਆ" ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਅਤੇ 1980 ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹਰਭਜਨ ਅਤੇ ਗੁਰਸੇਵਕ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਗਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਮਾਨ ਭਰਾ ਆਪਣੀਆਂ ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ਐਲਬਮ ਲੜੀਆਂ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਕਵੀਸ਼ਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗੁਰਸੇਵਕ ਮਾਨ ਹੁਣ ਕਨੇਡਾ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਅਤੇ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਦਾ ਜਨੂੰਨ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਾਰਗੋ ਪਾਇਲਟ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਕਿੱਟਾਂ, ਮਾਸਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖੇਪ ਲਈ ਚੀਨ ਲਈ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਸੀ। ਗੁਰਸੇਵਕ ਮਾਨ ਨੇ "ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ: ਏ ਟਰੂ ਲਵ ਸਟੋਰੀ" (2009), "ਜੱਗ ਜਿਓਂਦਿਆਂ ਦੇ ਮੇਲੇ" (2009) ਅਤੇ "ਕਾਫਿਲਾ" (2007) ਆਦਿ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ
ਅਹਿੰਸਾ
ਅਹਿੰਸਾ ਹਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਅਸੂਲ ਹੈ। ਇਹ ਅਸੂਲ ਇਸ ਅਸਥਾ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਮਕਸਦ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕਾਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਜਾਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਗੈਰਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇਖਲਾਕੀ, ਧਾਰਮਿਕ, ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਅਸੂਲਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ ਦੇ ਆਮ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ।
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਇਸ ਅਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਹਾਨੀਰਹਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਲਾਗੇ ਲੱਗਣ ਲਈ ਉਸੇ ਵਾਂਗ ਹਾਨੀਰਹਿਤ ਹੋਣਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ। ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ 'ਸਰਗਰਮ' ਜਾਂ 'ਸੰਘਰਸ਼ਮਈ' ਅੰਸ਼ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਅਸੂਲ ਦੇ ਅਨੁਆਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਤਬਦੀਲੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲੂ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਅਹਿੰਸਾ ਸਮਾਜਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸਖਤ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅਹਿੰਸਕ ਸੰਘਰਸ਼ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਰਜਿਸਟੈਂਸ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਨੂੰ ਜੁਲਮ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਚੁਪੀਤੇ ਜਰ ਲੈਣ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਨ ਧਰਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਹਿੰਸਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਂਧੀਵਾਦ
ਚੀਨ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਸੂਬਾ (shěng or 省; ਸ਼ੰਙ), ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸੂਬਾ-ਪੱਧਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਵਿਭਾਗ, ਚੀਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਵਿਭਾਗ ਹੈ। ਕੁੱਲ 34 ਵਿਭਾਗ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਚੋਂ 22 ਸੂਬੇ, 4 ਨਗਰਪਾਲਿਕਾਵਾਂ, 5 ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਇਲਾਕੇ, 2 ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਾਅਵੇ ਹੇਠਲਾ ਤਾਈਵਾਨ ਸੂਬਾ ਹੈ।
ਸੂਬਾ-ਪੱਧਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਨੋਟ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸੂਬੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸੂਬਾ-ਪੱਧਰੀ ਵਿਭਾਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਵਿਭਾਗ
ਸਬਾ ਮਹਿਮੂਦ
ਸਬਾ ਮਹਿਮੂਦ ਬਾਰਕਲੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮਾਨਵਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਐਸੋਸ਼ੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੇਸਰ ਹੈ। ਬਰਕਲੇ ਵਿਖੇ, ਉਹ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਮਿਡਲ ਈਸਟਨ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇਨ ਕ੍ਰਿਟਿਕਲ ਥਿਊਰੀ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਵਕ ਕਾਰਜ ਨੇ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਮੁਸਲਿਮ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਸਮਾਜਾਂ ਉੱਤੇ ਸੀ। ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਧਰਮ ਤੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ, ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਤੇ ਅਧੀਨਗੀ, ਅਤੇ ਤਰਕ ਤੇ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਏ। ਤਲਾਲ ਅਸਦ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਲਿੰਗ, ਧਾਰਮਿਕ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ, ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ। ਬਰਲਿਨ ਅਮਰੀਕੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ 2013 ਦਾ ਅਕਸੇਲ ਸਪਰਿੰਗਰ ਬਰਨਿੰਗ ਇਨਾਮ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਅਵਾਰਡ ਸਬਾ ਮਹਿਮੂਦ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਮਹਿਮੂਦ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਫਰਵਰੀ, 1961 ਨੂੰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੋਇਟਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸਨ। 1981 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਸੀਏਟਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਯੂ.ਸੀ. ਬਰਕਲੇ ਵਿਖੇ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਚਾਰਲਸ ਹਰਸ਼ਕਾਇੰਡ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। 2004 ਵਿੱਚ ਬਰਕਲੇ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਮਹਿਮੂਦ 'ਪੋਲਿਟਿਕਲ ਆਫ ਪਾਇਟੀ'' ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ [ਦੀ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੀਵਿਵਲ]] ਅਤੇ ਨਾਰੀਬਾਦੀ ਵਿਸ਼ੇ (2005) ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤਕ ਵਿਚਾਰ ਰਾਹੀ ਨਸਲੀ ਆਦਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਹੜੀਆ ਕਿ ਅਰਸਤੂ ਨਾਲ ਸੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈਆਂ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਮਹਿਮੂਦ ਕਈ ਅਵਾਰਡਾਂ ਅਤੇ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਪਸਾਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ, ਕਾਰਨੇਗੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸਲਾਮ ਅਵਾਰਡ , ਅਮਰੀਕਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਲਰਨਡ ਸੋਸਾਇਟੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਫੈਡਰਿਕ ਬੁਰਖਰਟ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ, ਅਤੇ ਹੈਨਰੀ ਲੂਸ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ, ਅਮੈਰਿਕਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਲਰਨਡ ਸੋਸਾਇਟੀਆਂ, ਅਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਅਤੇ ਏਰੀਆ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਪੂਤਨੀ: ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਿਵਾਈਵਲ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਤੋਂ 2005 ਦਾ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਸ਼ੱਕ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਤੋਂ 2005 ਦੇ ਐਲਬਰਟ ਹੌਰਾਨੀ ਕਿਤਾਬ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਇਕ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਜ਼ਿਕਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਰਿਲੀਜੀਅਨ ਡਿਫਰੈਂਸ ਇਨ ਏ ਸੈਕੂਲਰ ਏਜ: ਏ ਮਾਈਨਰਿਟੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਮਾਜ ਲਈ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ 2016 ਦਾ ਕਲਿਫੋਰਡ ਜੀਰਟਜ਼ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਅਰਬੀ, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਫ਼ਾਰਸੀ, ਪੁਰਤਗਾਲੀ, ਸਪੈਨਿਸ਼, ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਪੋਲਿਸ਼ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੌਤ
ਮਹਿਮੂਦ ਦੀ ਮੌਤ 10 ਮਾਰਚ, 2018 ਨੂੰ ਬਰਕਲੇ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੈਨਕ੍ਰੀਆਟਿਕ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਤਰਫੋਂ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਸਾਬਾ ਮਹਿਮੂਦ ਇੱਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਵਿਦਵਾਨ, ਪਿਆਰੇ ਸਹਿਯੋਗੀ, ਅਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਨਿਰੰਤਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜਨੂੰਨ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉਜਾੜ, ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੀ ਕਵਿਤਾ, ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖਾਣਾ ਵੰਡਣ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਤਮ ਕਾਰਜ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਿਆਂ, ਸੁਣਦਿਆਂ, ਤਿੱਖੀ ਉਦਾਰਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਆਪਣੇ ਅੰਤਮ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਚ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ, ਹੁਣ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਵਿਰਾਸਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਏਗੀ ਜਿਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ, ਚਾਰਲਸ ਹਰਸ਼ਕੀਨਡ, ਉਸ ਦਾ ਬੇਟਾ, ਨਾਮੇਅਰ ਹਰਸ਼ਕਾਈਡ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ।”
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ
ਰਾਜਮੋਹਨ ਗਾਂਧੀ
ਰਾਜਮੋਹਨ ਗਾਂਧੀ (ਜਨਮ1935) ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪੋਤੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਦਵਾਨ, ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨ, ਅਤੇ ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਲੀਨੋਏ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਰਬਾਨਾ-ਸ਼ੈਂਪੇਨ ਵਿੱਚ ਵਿਜਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ। ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਖੇ ਸਕਾਲਰ ਵੀ ਹਨ। ਰਾਜਮੋਹਨ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ 18 ਅਗਸਤ 2012 ਨੂੰ 11ਵੇਂ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਲ 1990 ਤੋਂ 1992 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੇ।
ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਦਾਸ ਗਾਂਧੀ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਦਾ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਰਾਜਮੋਹਨ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਆਰੰਭ ਮਾਡਰਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਲਾਰਡ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਥੀ, ਉਸਦੇ ਨਾਨਾ ਜੀ, ਰਾਜਗੋਪਾਲਾਚਾਰੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਸਨ।
1956 ਤੋਂ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀ (ਪਹਿਲਾਂ ਨੈਤਿਕ ਮੁੜ-ਹਥਿਆਰਬੰਦੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਾਜਮੋਹਨ ਗਾਂਧੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਨਿਰਮਾਣ, ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ, ਏ ਟੇਲ ਆਫ ਟੂ ਰਿਵੋਲਟਸ: ਇੰਡੀਆ 1857 ਐਂਡ ਦ ਅਮੈਰਿਕਨ ਸਿਵਲ ਵਾਰ (ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਪੇਂਗੁਇਨ ਇੰਡੀਆ, ਦਸੰਬਰ 2009), ਲਗਭਗ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਲੜਾਈਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਜੀਵਨੀ, ਮੋਹਨਦਾਸ: ਏ ਟਰੂ ਸਟੋਰੀ ਆਫ਼ ਏ ਮੈਨ, ਹਿਜ ਪੀਪਲ ਐਂਡ ਐਨ ਐਂਪਾਇਰ, ਨੂੰ 2007 ਵਿਚ ਇੰਡੀਅਨ ਹਿਸਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਦੋ ਸਾਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਅਨੇਕਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਹੈ।
2002 ਵਿਚ, ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾਜੀ: ਏ ਲਾਈਫ਼, ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਉਸਦੇ ਨਾਨੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਇਕ ਮੋਹਰੀ ਹਸਤੀ, ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਰਾਜਗੋਪਾਲਾਚਾਰੀ (1878–1972), ਜੋ 1948 - 1950 ਤੱਕ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਬਣੇ, ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਹੈ।
ਸਿਆਸਤ
1989 ਵਿਚ, ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਅਮੇਠੀ ਵਿਚ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਲੜੀ ਪਰ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ (1990-92) ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਜੇਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ-ਮੰਡਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ਦੀ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਸਰਬ ਪਾਰਟੀ ਸਾਂਝੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਕਨਵੀਨਰ ਸੀ। 21 ਫਰਵਰੀ 2014 ਨੂੰ, ਉਹ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਪੂਰਬੀ ਦਿੱਲੀ ਹਲਕੇ ਤੋਂ 2014 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ ਪਰ ਹਾਰ ਗਿਆ।
1766
1766 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1760 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਕੌਂਚ ਫਲੀ
ਕੌਂਚ ਫਲੀ ( ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਮ: Mucuna pruriens -ਮਿਉਕੂਨਾ ਪਰੂਰੀਅੰਸ ) ਇੱਕ ਤਪਤਖੰਡੀ ਇੱਕਸਾਲਾ ਬੂਟਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਖੂਬ ਕੰਮ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫਲੀਦਾਰ ਵੇਲ ਹੈ।
ਹੁਲੀਆ
10-15 ਫੁੱਟ ਲੰਬੀ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਵੇਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸੰਯੁਕਤ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਪੱਤੀਆਂ ਅੰਡਾਕਾਰ ਅਤੇ ਲੂੰ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਬੈਂਗਣੀ ਰੰਗ ਦੇ ਅਤੇ ਫਲੀ 5 ਤੋਂ 10 ਸਮ ਲੰਬੀ ਅਤੇ 1.2 ਤੋਂ 1.8 ਸਮ ਚੌੜੀ ਅਤੇ 4 ਤੋਂ 6 ਬੀਜਾਂ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੀਜ ਅੰਡਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸਫ਼ੈਦ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੌਂਚ ਫਲੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਲ ਮੈਦਾਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਵੇਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਬੂਟਾ ਜਦੋਂ ਜਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੂੰਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੂੰ-ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਿੰਦਰ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਜਿੰਦਰ (2 ਫ਼ਰਵਰੀ 1954 ) ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਰੇਖਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ (ਮੈਗਜ਼ੀਨ) ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਜਿੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਫਰਵਰੀ 1954 ਨੂੰ ਤਹਿਸੀਲ ਨਕੋਦਰ ਦੇ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਲੱਧੜਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਨਕੋਦਰ ਤੋਂ 1972 ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਅਤੇ 1975 ਵਿੱਚ ਡੀ.ਏ.ਵੀ. ਕਾਲਜ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਐੱਮ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਕਸ਼ਨ ਰਿਕਾਰਡਰ, ਮੁਨੀਮ, ਪਰੂਫ਼ ਰੀਡਿੰਗ ਆਦਿ ਅਨੇਕ ਨਿੱਕਿਆ ਮੋਟੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 1988 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਆਡੀਟਰ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 29 ਫਰਵਰੀ 2012 ਨੂੰ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਜਿੰਦਰ ਬਾਰੇ ਪੁਸਤਕਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਮਰਦ ਹਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ 1996
ਮਰਦ ਹਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ 1996, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਕੁਬੇਰ ਚੈਪੀਅਨ ਟਰਾਫ਼ੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਹਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਕੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂਦਾ 18 ਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸੀ। ਇਹ 7 ਤੋਂ 15 ਦਸੰਬਰ, 1996 ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਮੇਅਰ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਚੋਣ
ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਪੇਨ  ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 1994 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ। ਏਸ਼ੀਅਨ ਹਾਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਸੀ।
ਆਖ਼ਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦਾ ਮੀਲ ਪੱਥਰ
ਆਖ਼ਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦਾ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਪੁਸਤਕ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰਤੇਜ ਸਿੰਘ ਕੱਟੂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ| ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਰਾਹੀਂ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਇਸ ਇਨਕਲਾਬੀ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ| ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ 1994 ਤੋਂ 1999 ਤੱਕ ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ ਦਾ ਪੂਰਨ ਲੋਕਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਤੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਅਪਾਰਥੀਡ-ਵਿਰੋਧੀ ਜੁਝਾਰੂ ਆਗੂ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਵਿੰਗ ਉਮਖੋਂਤੋ ਸਿਜਵੇ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ 27 ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੰਗਭੇਦ ਨੀਤੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਬਿਤਾਏ।
ਸੰਖੇਪ ਸਾਰ
ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਜੁਲਾਈ 1918 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਖਤਮ ਹੋਣ ਕੰਢੇ ਸੀ। ਨੈਲਸਨ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅਜਿਹਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਵੰਸ਼ ਚੋਂ ਕੋਈ ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਨੈਲਸਨ ਨੇ ਉੱਚ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜਨਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਫ਼ਰੀਕਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਸਮਾਜਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਜੁਟ ਗਿਆ।ਪਰੰਤੂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਸੋ ਨੈਲਸਨ ਨੂੰ 27 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜੇਲਾਂ ਚ ਬਿਤਾਉਣਾ ਪਿਆ। ਅਖ਼ੀਰ ਨੂੰ 1994 ਨੂੰ ਉਹ ਦਿਨ ਵੀ ਆਇਆ ਜਦ ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ ਨੂੰ ਲੋਕਮਤ ਰਾਹੀਂ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। 300 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਿਆ। ਨੈਲਸਨ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਬਾਅਦ ਹੀ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸਵਿਧਾਨ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਵੇ। ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਖ਼ਰੀ ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਹੀ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ। ਅਖ਼ੀਰ 5 ਦਸੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਏ।
ਅਧਿਆਏ ਵੇਰਵਾ
ਹੇਠਾਂ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਕੁਲ ਪਾਠਾਂ ਦਾ ਨਾਮ-ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ :
ਤਕਬੀਰ
thumb|ਤਕਬੀਰ ਨਸਤਾਲੀਕ ਆਰਬੀ, ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ। thumb|ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਤਕਬੀਰ  ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦੋਨੋਂ ਹੱਥ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਿੱਚ ਉਠਾਉਦਾ ਹੈ। ਤਕਬੀਰ,  ਅਰਬੀ ਵਾਕੰਸ਼ ਅੱਲਾਹੂ ਅਕਬਰ  , ਯਾਨੀ "ਅੱਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ" ਲਈ ਇੱਕ ਪਦ ਹੈ।  ਇਹ ਇੱਕ ਆਮ ਇਸਲਾਮੀ ਅਰਬੀ ਪਰਕਾਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਗੈਰਰਸਮੀ ਪਰਕਾਸ਼ਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਰਸਮੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੋਨ੍ਹੋਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,  ਜਿਸਨੂੰ  ਵੱਖ  ਵੱਖ  ਸੰਦਰਭਾਂ  ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਅੱਲਾਹੂ ਅੱਲਾ ਦਾ  ਕਰਤਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਖਾਸ ਨਾਮ ਹੈ।  ਅਕਬਰ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਕਬੀਰ ਦਾ ਅਗਲਾ ਦਰਜਾ ਹੈ। ਤਕਬੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਕਰਕੇ "ਮਹਾਨਤਮ" ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਲੇਖਕ "ਮਹਾਨਤਰ" ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
Notes
Category:Articles containing Arabic-language text ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਅਲਜ਼ਾਮੇ
ਇਹ ਰੂਸ (ਰਸ਼ੀਅਨ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ) ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਯਸ਼ੋਧਰਾ ਦਾਸੱਪਾ
ਯਸ਼ੋਧਰਾ ਦਾਸੱਪਾ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਕਾਰਕੁਨ, ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ, ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚ ਮੰਤਰੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਐਸ.ਆਰ.ਕੰਥੀ (1962) ਅਤੇ ਅਤੇ ਐਸ ਨਿਜਲਿਨਗੱਪਾ (1969) ਰਹੇ ਸਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਯਸ਼ੋਧਰਾ ਦਾ ਜਨਮ  28 ਮਈ, 1905 ਨੂੰ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਕੇ.ਐਚ.ਰਾਮੈਹ, ਇੱਕ ਜਾਣੇ ਪਛਾਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕਰ, ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਮਾਜਕ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਕੁਨ ਬਣੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ। ਉਹ ਲੰਡਨ ਮਿਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਮਰੀਅਮ'ਸ ਕਾਲਜ, ਮਦਰਾਸ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਯਸ਼ੋਦਾਰਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਐਚ. ਸੀ. ਦਾਸਪਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਜੋੜੇ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਤੁਲਸੀਦਸ ਦਾਸੱਪਾ, ਚਰਨ ਸਿੰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿਚ, ਰਾਜ ਦਾ ਯੂਨੀਅਨ ਮਨਿਸਟਰ, ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਮੌਤ 1980 ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 1930 ਦੇ ਜੰਗਲਾਤ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਅੰਦੋਲਨ ਜਿਹੇ ਕਈ ਸਮਾਜਿਕ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ 1200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਹੋਈ, ਅਤੇ 1938 ਦੇ ਵਿਦੁਰਸ਼ਵਾਥਾ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਪੁਲਿਸ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ 35 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।  ਉਸਦੇ ਇਸ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਹੋਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1905 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1980 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਯੂਕੀਓ ਮਿਸ਼ੀਮਾ
(14 ਜਨਵਰੀ 1925 - 25 ਨਵੰਬਰ, 1970), ਇਕ ਜਪਾਨੀ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਅਭਿਨੇਤਾ, ਮਾਡਲ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਟਟਯੋਕਾਏ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸੀ। ਮਿਸ਼ੀਮਾ ਨੂੰ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਪਾਨੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਉਸ ਨੂੰ 1968 ਵਿਚ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਵਿਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਉਸ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀ ਯਾਸੂਨਾਰੀ ਕਵਾਬਾਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਕਾਬ ਦੇ ਇਕਬਾਲ ਅਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੰਡਪ ਵਾਲਾ ਮੰਦਰ, ਅਤੇ ਆਤਮਕਥਾਈ ਲੇਖ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਐਵਾਂ ਗਾਰਦ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸੁਹਜ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਸੰਜੋਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੇ  ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਫ਼ੋਕਸ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਹੱਦਾਂ ਭੰਨ ਦਿੱਤੀਆਂ।
1988 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਸ਼ੀਮਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
left|thumb|ਮਿਸ਼ੀਮਾ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ (ਅੰ. ਅਪ੍ਰੈਲ 1931) ਮਿਸ਼ੀਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਟੋਕੀਓ ਦੇ ਯੋਤਸੁਯਾ ਜ਼ਿਲੇ (ਹੁਣ ਸ਼ਿੰਜੁਕੂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ) ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅਸੂਸਾ ਹੀਰਾਓਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਇਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਸ਼ੀਜ਼ੂ ਕੈਸਈ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਸ਼ਿਜ਼ੂ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਕੈਨਜੋ ਹਾਸ਼ੀ, ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਿਕੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀ ਪਰਵਾਰ ਨੇ ਕਾਗਾ ਡੋਮੇਨ ਦੀਆਂ ਕੀ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਮਾਏਦਾ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮਿਸ਼ੀਮਾ ਦੇ ਦਾਦਾ ਸਤਾਦਰੋ ਹੀਰਾਓਕਾ ਅਤੇ ਦਾਦੀ ਨਤਸੁਕੋ (ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਜਿਸਟਰ ਨਾਮ: ਨਾਤਸੂ) ਹੀਰਾਓਕਾ ਸਨ।  ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ, ਮਿਤਸੁਕੋ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1945 ਵਿੱਚ ਟਾਈਫਸ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਚਿਯੂਕੀ ਸੀ।
ਮਿਸ਼ੀਮਾ ਦੇ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਨਤਸੁਕੋ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗ਼ਲਬਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਨਾਤਸੁਕੋ ਹਿਤਾਚੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿਚ ਸ਼ੀਸੀਡੋ ਦੇ ਦੈਮਿਓ, ਮਾਤਸੁਦਾਏਰਾ ਯੋਰੀਤਕਾ ਦੀ ਪੋਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅਰਿਸੁਗਵਾ ਤਰੁਹੀਤੋ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਪਲੀ ਸੀ; ਉਸਨੇ ਮਿਸ਼ੀਮਾ ਦੇ ਦਾਦਾ, ਇਕ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸੀਮਾ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਦੌਲਤ ਕਮਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਸਖਾਲਿਨ ਆਈਲੈਂਡ ਤੇ ਕਰਫੁਟੋ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਦਾ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਅਮੀਰਸ਼ਾਹੀ ਢਕੌਂਸਲੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ ਸਨ।  ਉਸਦੀ ਨਾਨੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਮਿਸ਼ੀਮਾ ਟੋਕੁਗਾਵਾ ਆਈਏਸੁ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਸੀ। ਨਾਤਸੁਕੋ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਬੀਮਾਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਭੜਕਾਹਟਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮਿਸ਼ੀਮਾ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਾਟਸੂ ਕਰਕੇ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਮਿਸ਼ੀਮਾ ਦੀ ਮੌਤ ਪ੍ਰਤੀ ਖਿਚ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਨਾਤਸੁਕੋ ਮਿਸ਼ੀਮਾ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਡ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਲਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿੰਦੀ; ਉਹ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਇਕੱਲੇ ਜਾਂ ਕਜ਼ਨ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਬਤੀਤ ਕਰਦਾ।
ਨੋਟ ਅਤੇ ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1925 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੋਕੀਓ ਦੇ ਲੋਕ
ਮਿਆਂਮਾਰ
thumb|200px|ਬਰਮਾ ਦਾ ਝੰਡਾ thumb|200px|ਬਰਮਾ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ thumb|200px
ਮਿਆਂਮਾਰ ਜਾਂ ਬਰਮਾ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਨਾਮ 'ਬਰਹਮਦੇਸ਼' ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ ਬਰਮਾ ਸੀ ਜੋ ਇੱਥੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦ ਨਸਲ ਬਰਮੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ, ਪੂਰਬ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇਸ਼ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਦਾ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੇਪੀਡੋ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਵ ਰਾਜਧਾਨੀ ਯਾਂਗੂਨ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਰੰਗੂਨ ਸੀ।
ਰਾਜ ਅਤੇ ਮੰਡਲ
thumb|175px ਬਰਮਾ ਨੂੰ ਸੱਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸੱਤ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਜਿਆਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਮੰਡਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਉਹ ਮੰਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਤੀ ਅਲਪ-ਸੰਖਿਅਕਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੋਵੇ।
ਧਰਮ
ਮਿਆਂਮਾਰ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਪਰੰਤੂ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ ਬਰਮੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋ ਹੋਈ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ 88% ਲੋਕ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਧਰਮ ਮੰਨਣ ਜਾਂ ਨਾ-ਮੰਨਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਜਾਤੀ ਸਮੂਹ ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ 0.5% ਭਾਗ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲੋਕ ਬਰਮੀ-ਭਾਰਤੀ (ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਵਸੇ ਲੋਕ) ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸਿੱਖ ਦਸਤਾਰ ਦਿਵਸ
ਸਿੱਖ ਦਸਤਾਰ ਦਿਵਸ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ 13 ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਦਸਤਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਚੇਤਨਤਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਹੜੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਦਸਤਾਰ ਵੱਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ
ਹੋਰ ਦੇਖੋ
ਦਸਤਾਰ (ਪੱਗੜ੍ਹੀ)
http://en.wikipedia.org/wiki/Dastar
1797
1797 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1790 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਬਾਗਾਂ ਮੰਡਲ
ਮਿਆਂਮਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਮੰਡਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਆਂਮਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਗਾਂਧੀਵਾਦ
ਗਾਂਧੀਵਾਦ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸੂਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਕੰਮ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਖਾਸ ਕਰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਮਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਬਾਰੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਗਾਂਧੀਵਾਦ ਇਸ ਤਥ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਕਸਿਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਖੁਦ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਵਾਸਤੇ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਗਾਂਧੀਵਾਦ ਅਨੁਸਾਰ ਅਹਿੰਸਾ ਨਿਸ਼ਚੇ ਦਾ ਦਰਜਾ ਰਖਦੀ ਹੈ। ਸੱਚ (ਪਰਮਾਤਮਾ) ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ 1931 ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ‘ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ’ (ਜਿਸਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ) ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, “ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਸਿੱਟੇ ਤੇ ਪੁੱਜਾ ਸਾਂ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸੱਚ ਹੈ। ਪਰ ਦੋ ਸਾਲ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਕਦਮ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੱਚ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਕਥਨਾਂ ਵਿਚਲੇ ਬੜੇ ਸੂਖਮ ਜਿਹੇ ਫ਼ਰਕ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੋਵੇਗਾ।”
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਂਧੀਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾ ਦੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ
ਜਗਮੇਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਲਿੰਚਿੰਗ
7 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ, ਸੰਗਰੂਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 37 ਸਾਲਾਂ ਦੇ  ਜਗਮੇਲ ਸਿੰਘ  ਨੂੰ ਭੀੜ ਨੇੜਿਓਂ ਭੜਕਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਬੰਦਿਆਂ ਨੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਪੀਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. 9 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੇਸ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁਲਜ਼ਮ ਰਿੰਕੂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਸੀ।
ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਰਿੰਕੂ ਦੇ ਘਰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਚਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਇਕ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਦਲਿਤ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਉੱਤੇ ਵਿਰੋਧ ਜਤਾਇਆ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖਤ ਤੋਂ ਸਖਤ ਤੋਂ ਸਖਤ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਸਮਾਗਮ
ਜਗਮੇਲ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਦਲਿਤ ਉਸਾਰੀ ਕਿਰਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਸੀ ਅਤੇ ਛਾਂਗੀਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 6 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੁੱ ਮਾਂ, ਪਤਨੀ ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ, ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
6 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ, ਉਹ ਸੰਗਰੂਰ ਚੋਟਲ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸ ਦੀ ਰਿੰਕੂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿੰਕੂ ਆਪਣੇ 3 ਹੋਰ ਦੋਸਤਾਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ 7 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਰਿੰਕੂ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕੁੱਟਮਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚੋਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸਖਤ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਸ਼ਾਬ ਵੀ ਪੀਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪੱਟ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਪਲੀਰਾਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਾਗ ਲੱਗ ਗਈ. ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਚਾਰੇ ਉਥੇ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਨ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ. ਉਸੇ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਭਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਉਸਨੂੰ ਪੀਜੀਆਈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਲੈ ਗਏ ਜਿੱਥੇ 9 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਉਸਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਪੱਟ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਲਾਗ (ਉਸਦੀ ਚਮੜੀ ਖਿੱਚਣ ਕਾਰਨ) ਚਿਤਾਵਨੀ ਨਾਲ) ਉਹ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ.
ਜਵਾਬ
ਜਗਮੇਲ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਸਖਤ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ 4 ਮੁਲਜ਼ਮ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਚਾਰਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਈਪੀਸੀ - 302 (ਕਤਲ]) ਅਤੇ ਆਈਪੀਸੀ -353 (ਐਸਸੀ / ਐਸਟੀ ਐਕਟ) ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਗਈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇਕ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ₹ 5,000,000 (70,000 ਡਾਲਰ) ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਇਕ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ
ਤੋਲੇਦੋ ਪੁਲ (ਮਾਦਰੀਦ)
ਤੋਲੇਦੋ ਪੁਲ (ਸਪੇਨੀ: Puente de Toledo) ਮਾਦਰੀਦ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪੁਲ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1956 ਵਿੱਚ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਪੁਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਫਿਲਿਪ ਚੌਥੇ ਨੇ ਮਾਦਰੀਦ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਤੋਲੇਦੋ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਮਾਨਸਾਨਾਰੇਸ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਮਾਗਵੇ ਮੰਡਲ
ਮਿਆਂਮਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਮੰਡਲ ਹੈ।
ਸ਼ੋਭਾ ਦੀਪਕ ਸਿੰਘ
ਸ਼ੋਭਾ ਦੀਪਕ ਸਿੰਘ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Shobha Deepak Singh) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵੀ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ, ਲੇਖਕ, ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ, ਇੱਕ ਦਿੱਲੀ-ਅਧਾਰਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅ ਰਾਹੀਂ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਓਡੀਸ਼ਾ ਤੋਂ ਕਬਾਇਲੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਡਾਂਸ ਫਾਰਮ ਮਯੂਰਭੰਜ ਛਾਊ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਸੁਰਜੀਤੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 1999 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜੀਵਨੀ
thumb| ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ੋਭਾ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 21 ਅਕਤੂਬਰ 1943 ਨੂੰ ਡੀਸੀਐਮ ਦੇ ਲਾਲਾ ਚਰਤ ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੁਮਿਤਰਾ ਚਰਤ ਰਾਮ, ਜੋ ਕਿ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਰਟ ਡਾਇਨੇ ਅਤੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਤਾ ਸੀ। ਮਾਡਰਨ ਸਕੂਲ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1964 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕੰਪਨੀ, ਦਿੱਲੀ ਕਲੌਥ ਐਂਡ ਜਨਰਲ ਮਿਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਿਖਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ 1963 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਨਰਜ਼ ਨਾਲ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 1967 ਵਿੱਚ ਦੀਪਕ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਡੀਸੀਐਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 1952 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾ, ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ (SBKK) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਕਾਮਿਨੀ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਮਹਾਰਾਜ ਅਤੇ ਬਿਰਜੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਬਿਸ਼ਵਜੀਤ ਰਾਏ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਅਮਜਦ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
1992 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਇਬਰਾਹਿਮ ਅਲਕਾਜ਼ੀ ਦੇ ਲਿਵਿੰਗ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਥੀਏਟਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਅਲਕਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਾਂਝ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅਲਕਾਜ਼ੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਉਸਦੇ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ - ਥ੍ਰੀ ਸਿਸਟਰਸ, ਤਿੰਨ ਯੂਨਾਨੀ ਦੁਖਾਂਤ, ਇੱਕ ਸਟ੍ਰੀਟਕਾਰ ਨੇਮਡ ਡਿਜ਼ਾਇਰ, ਅਤੇ ਡੈਥ ਆਫ਼ ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ । 2011 ਵਿੱਚ ਸੁਮਿੱਤਰਾ ਚਰਤ ਰਾਮ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ SBKK ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੇਂਦਰ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ।
ਸਿੰਘ, 1999 ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀਪਕ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਸਾਗਾਇੰਗ ਮੰਡਲ
ਮਿਆਂਮਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਮੰਡਲ ਹੈ।
ਪੀ. ਜੀ. ਆਈ. ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਡੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Postgraduate Institute of Medical Education and Research; PGIMER), ਭਾਰਤ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਵਿਦਿਅਕ, ਡਾਕਟਰੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੀਸਰਾ ਸੰਭਾਲ ਹਸਪਤਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ, ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਸੁਪਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਨ। ਕਲੀਨਿਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ. ਡਾਕਟਰੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਡਾਕਟੋਰਲ ਡਿਗਰੀ, ਡਿਪਲੋਮਾ ਅਤੇ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿਖਲਾਈ ਕੋਰਸ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਬਾਨੀ ਤੁਲਸੀ ਦਾਸ, ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਆਨੰਦ, ਪੀ ਐਨ ਚੁਟਾਨੀ, ਬੀ ਐਨ ਏਕਤ, ਸੰਤ ਰਾਮ ਢੱਲ ਅਤੇ ਬਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਨ।
ਸਿਖਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ
ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ.ਐਮ.ਈ.ਆਰ. ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਖੋਜ ਦੇ ਫੋਕਸ ਦਸਤ, ਵਰਗੇ ਰੋਗ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਟੀ, ਮਲੇਰੀਆ, ਅਮੋਏਬਾਸਿਸ, ਸੰਸਥਾਤਮਕ ਵਾਸਕੂਿਲਟਸ, ਰੀਲੇਸਿੰਗ ਪੋਲੀਚੌਨਡ੍ਰਾਈਟਸ, ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ., ਕੋੜ੍ਹ, ਹੈਪੇਟਾਈਟਿਸ, ਅਨੀਮੀਆ, ਲਿਊਕਿਮੀਆ, ਹਾਈਪਰਟੈਨਸ਼ਨ, ਐਥੀਰੋਸਕਲੇਰੋਟਿਕ, ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ, ਦੰਦ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਨੂੰ, ਪੱਥਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਕਸਰ, ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸੰਚਾਰਿਤ ਰੋਗ।
ਤਕਨੀਕ ਫਲੋ ਸਾਇਟੋਮੈਟਰੀ, ਕ੍ਰੋਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫੀ (ਐਚ.ਪੀ.ਐਲ.ਸੀ., ਐਫ.ਪੀ.ਐਲ.ਸੀ.), ਅਣੂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਪੋਜੀਟਰੋਨ ਐਮੀਸ਼ਨ ਟੋਮੋਗ੍ਰਾਫੀ (ਪੀ.ਈ.ਟੀ.) ਅਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਅਧਿਐਨ ਜਿਵੇਂ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਮਾਈਕੋਬੈਕਟੀਰੀਆ ਲਈ ਇੱਕ BSL-III ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਸੀ.ਐਸ.ਆਈ.ਸੀ., ਰਿਸਰਚ ਬਲਾਕ ਬੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਉੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਬਾਇਓ ਤਕਨੀਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅਲਟਰਾਸੈਂਟਰੀਫਿਗਰੇਸ਼ਨ, ਐਲਸੀ-ਐਮਐਸ, ਸਕੈਨਿੰਗ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪੀ ਅਤੇ ਹੋਲ ਜੀਨੋਮ ਸੀਕੁਂਸਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਦਰਜਾਬੰਦੀ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਰੈਂਕਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ ਮੈਡੀਕਲ ਰੈਂਕਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2019 ਵਿਚ ਡਾਕਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ. ਵਿੱਚ ਐਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐਸ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਅਤੇ ਆਉਟਲੁੱਕ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਇਸਨੂੰ ਕੋਈ ਦਰਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਡਾ. ਤੁਲਸੀ ਦਾਸ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ
ਡਾ. ਤੁਲਸੀ ਦਾਸ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਪੀ ਜੀ ਆਈ ਐਮ ਆਈ ਆਰ, ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1962 ਵਿਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚ 45696 ਕਿਤਾਬਾਂ, 57610 ਬੱਧ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਸਾਲਿਆਂ (ਪ੍ਰਿੰਟ / ਔਨਲਾਈਨ) ਵਿਚ 414 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ 96 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਰਨਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਐਮ.ਡੀ, ਐਮ.ਐਸ., ਡੀ.ਐਮ, ਐਮ.ਸੀਐਚ ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਦੀਆਂ 4851 ਥੀਸਸਾਂ ਹਨ। ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸਾਇੰਸ ਡਾਇਰੈਕਟ, ਐਮਡੀ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰੇ, ਵਿਲੀ-ਬਲੈਕਵੈਲ ਅਤੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਜਰਨਲਜ਼ ਅਤੇ 494 ਔਨਲਾਈਨ ਪੂਰੀ ਟੈਕਸਟ ਰਸਾਲਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਨਲਾਈਨ ਡਾਟਾਬੇਸ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਕੇਂਦਰ
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ 2013 ਵਿੱਚ ਐਲਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ.ਐਮ.ਆਈ.ਆਰ. ਦਾ ਹੁਣ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿਖੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸੈਂਟਰ ਹੈ।  ਅਗਸਤ 2017 ਵਿੱਚ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਊਨਾ ਵਿਖੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ INR 495 ਕਰੋੜ ਦੇ ਬਜਟ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰੇ
ਤਾਲਸਤਾਏਵਾਦੀ ਲਹਿਰ
ਤਾਲਸਤਾਏਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਰੂਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਸਮਾਜਕ ਲਹਿਰ ਹੈ। ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਯਿਸੂ ਦੀ ਮਿਨਿਸਟਰੀ, ਖਾਸ ਕਰ ਸਰਮਨ ਆਨ ਦ ਮਾਊਂਟ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਅਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਬਣੇ ਸਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਲਸਤਾਏਵਾਦੀ ਲਹਿਰ
ਰਾਣੀ ਮੁਖਰਜੀ
ਰਾਨੀ ਮੁਖਰਜੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਈ ਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸੱਤ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡਾਂ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਚਿੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਦਾਇਗੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ 2000ਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੁਖਰਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁਖਰਜੀ-ਸਮਰਥ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਅੱਲ੍ਹੜ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਲਮ “ਬਾਇਅਰ ਫੂਲ” ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਾਟਕ “ਰਾਜਾ ਕੀ ਆਏਗੀ ਬਰਾਤ” (ਦੋਵੇਂ 1996) ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੁਖਰਜੀ ਨੂੰ ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ “ਗੁਲਾਮ” (1998) ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਸ “ਕੁਛ ਕੁਛ ਹੋਤਾ ਹੈ” (1998) ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਝਟਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਲ 2002 ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਬਣ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਯਸ਼ ਰਾਜ ਫਿਲਮਜ਼ ਨੇ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ “ਸਾਥੀਆ” ਦੀ ਸਟਾਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ।
ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਕਈ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ “ਚਲਤੇ ਚਲਤੇ“ (2003), “ਹਮ-ਤੁਮ” (2004), “ਵੀਰ-ਜ਼ਾਰਾ” (2004), ਅਤੇ “ਕਬੀ ਅਲਵੀਦਾ ਨਾ ਕੈਹਨਾ” (2006) ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਕ ਕਾਮੇਡੀ “ਬੰਟੀ ਔਰ ਬਬਲੀ” (2005) ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਥ੍ਰਿਲਰ “ਯੁਵਾ” (2004) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਦਸਲੂਕ ਪਤਨੀ, ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ “ਬਲੈਕ” (2005) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੋਲ਼ੀ ਅਤੇ ਅੰਨ੍ਹੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਪਹੇਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਦੁਲਹਨ ਦੀ ਕਾਲਪਨਿਕ ਅਗਵਾਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਫਿਰ ਕਈ ਅਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ 'ਤੇ ਯਸ਼ ਰਾਜ ਫਿਲਮਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਤੋਂ ਦੁਖ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਬਦਲਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਥ੍ਰਿਲਰ “ਨੋ ਵਨ ਕਿਲਡ ਜੈਸਿਕਾ” (2011) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈੱਡਸਟ੍ਰਾਂਗ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਫਲਤਾ ਉਸ ਦੇ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੋਮਾਂਚਕ ਅਭਿਨੈ ਲਈ ਤਲਾਸ਼: ਸ ਅਨਸਰ ਲਾਇਜ਼ ਵਿਦ-ਇਨ (2012), ਮਰਦਾਨੀ (2014) ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸੀਕਵਲ ਮਰਦਾਨਾ 2 ( 2019), ਅਤੇ ਕਾਮੇਡੀ-ਡਰਾਮਾ ਹਿਚਕੀ (2018) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਸ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।