cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਬਸਤੀਆਂ
1732 ਵਿੱਚ ਜਾਰਜੀਆ ਦਾ ਬਸਤੀਕਰਨ ਹੋਣ ਨਾਲ਼ 13 ਕਲੋਨੀਆਂ ਥਾਪੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆਂ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇੱਕਜੁਟ ਰਾਜ ਬਣਨਾ ਸੀ। ਸਾਰੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਕਾਇਮ ਸਨ ਜੋ ਚੋਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਅਜ਼ਾਦ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਸਵੈ-ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਗਣਰਾਜਵਾਦ ਨੂੰ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ। ਤੇਜ਼ ਜਨਮ ਦਰਾਂ, ਹੌਲ਼ੀ ਮੌਤ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਵਸੋਂ ਦੇ ਸਦਕਾ ਬਸਤੀਆਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਵਧਣ ਲੱਗੀ। ਜੱਦੀ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਦੀ ਘੱਟ ਅਬਾਦੀ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਧਾਕ ਘਟਦੀ ਗਈ। 1730 ਅਤੇ 1740 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਇਸਾਈ ਮੱਤ ਦੀ ਮੁੜ-ਸੁਰਜੀਤੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਜਾਗ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਖੁੱਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ।
ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਅਤੇ ਇੰਡਿਅਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀਆਂ ਤੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਪਰ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲ਼ੀ ਇਹ ਅਬਾਦੀ ਸਿਆਸੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਦੱਖਣੀ ਬਸਤੀਆਂ ਤੋਂ ਨਵੇਕਲੀ ਰਹੀ। ਸਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਧਕੱਲੇ ਜਾ ਰਹੇ ਜੱਦੀ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟ 1770 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ 13 ਬਸਤੀਆਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 21 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ ਮਤਲਬ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸ। ਲਗਾਤਾਰ ਨਵੇਂ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਧਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਕੁ ਸੀ ਕਿ 1770 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਭਾਵੇਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਮੁਮਕਨ ਹੋ ਸਕਿਆ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਬਾਦਸਾਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਹੀ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਜਤਾਉਣ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕਾ
ਰਗਬੀ ਫੁੱਟਬਾਲ
ਰਗਬੀ ਫੁੱਟਬਾਲ, ਰਗਬੀ, ਵਾਰਵਿਕਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਰਗਬੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਜਾਂਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਰਜਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇਹ ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਫੁਟਬਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਆਮ ਰੂਪ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਅਨੇਕ ਖੇਲ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਰਗਬੀ ਲੀਗ ਜਾਂ ਰਗਬੀ ਯੂਨੀਅਨ ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਟੀਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਬਾਲ ਨੂੰ ਸਕੋਰ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਪਾਰ ਕਰਨਾ। ਐਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਫਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਤੇਰੇ ਟਿੱਲੇ ਤੋਂ
ਤੇਰੇ ਟਿੱਲੇ ਤੋਂ 1976 ਵਿਚ ਐਚ.ਐਮ.ਵੀ ਦੁਆਰਾ ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲ.ਪੀ. ਇਕ ਤਾਰਾ ' ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਕਲੀ ਹੈ। ਸੰਗੀਤ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰਦੇਵ ਦਿਲਗੀਰ (ਦੇਵ ਥਰੀਕੇ ਵਾਲ਼ਾ ਵਜੋਂ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨੇ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਲਿਖੇ ਸਨ।  ਐਚਐਮਵੀ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਮੈਨੇਜਰ ਜ਼ਹੀਰ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਇਸਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਦੇਰੀ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਿਕਾਰਡ ਇੰਨਾ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਮਾਣਕ ਅਤੇ ਹਰਦੇਵ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਰਿਕਾਰਡ ਦੀਆਂ ਸੀਮਤ ਕਾਪੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ  ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾਮਿਲ਼ੀ ਸੀ।
ਟਰੈਕ
left|thumb| [[ਸਰੋਦ, ਸਿਤਾਰ ਅਤੇ ਇਕਤਾਰਾ]] ਤੇਰੇ ਟਿੱਲੇ ਤੋਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਐਲਪੀ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਕਰ ਸਰਵਣ ਬੱਚਾ, ਮੇਰੇ ਯਾਰ ਨੂੰ ਮੰਦਾ ਨਾ ਬੋਲੀਂ, ਕੌਲਾਂ, ਚਿਠੀਆਂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਜੱਟੀ ਨੇ ਅਤੇ ਗੜ੍ਹ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਨਾਰਾਂ ਵੀ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ ਐਲਬਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ
ਬੇਗਾਨਾ ਪਿੰਡ
ਇੱਕਰਸੀ ਰੁੱਤ’ (ਬਿਗਾਨਾ ਪਿੰਡ) ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ
‘ਇੱਕਰਸੀ ਰੁੱਤ’ (ਬਿਗਾਨਾ ਪਿੰਡ) ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੌੜੀ ਨਾਮ ਦੀ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਨੂੰਹ-ਪੁੱਤ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੌਕਰੀ ਤੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ। ਕੌੜੀ ਦੀ ਨੂੰਹ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸਦਾ ਪੁੱਤ ਵੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਕੌੜੀ ਬੀਮਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਚਿੱਤ ਘਬਰਾਉਂਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਸੰਤੋਖ ਨੇ ਆ ਕੇ ਕੌੜੀ ਨੂੰ ਦੁਆਈ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕੌੜੀ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ। ਸੰਤੋਖ ਅਤੇ ਵਹੁਟੀ ਦੋਵੇਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਕੌੜੀ ਅੰਦਰ ਆ ਕਾਕੇ ਨੂੰ ਸਵਾਉਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਆਪ ਵੀ ਲੇਟ ਗਈ। ਕੁਝ ਚਿਰ ਬਾਅਦ ਛੱਤ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਵੇਖਦੇ ਇਸ ਦਾ ਮਨ ਓਪਰੇ ਵਹਿਣਾ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਤੁਰਿਆ। ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਹੈ ਕਿ ਏਥੇ ਆਏ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਿਆ ਸੀ। ਨੂੰਹ ਦਾ ਜਾਪਾ ਕਟਾਉਣ ਬਹਾਨੇ ਇਹ ਦੇਖਣ ਆਈ ਸੀ, ਕਿ ਨੂੰਹ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨਾਲ ਕਿੰਨ੍ਹਾ ਕੁ ਮੋਹ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਨੂੰ ਉਹਦਾ ਪੁੱਤ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੇ ਲਿਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਚਰਚਾ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਕੋਈ ਰਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਸਾਲ ਪਿੱਛੋਂ ਸੰਤੋਖ ਦੇ ਪਿੰਡ ਆਉਣ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਿੱਧੇ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾਇਆ।ਸੰਤੋਖ ਦੇ ਬਾਪੂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋ ਕੋਈ ਗਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਕੌੜੀ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖੇ ਨਾਲ ਭੇਜ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਦਿਨ ਤਾਂ ਇਹ ‘ਓਪਰਾ ਦੇਸ’ ਸੁਰਗ-ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਰਿਹਾ ਉਸਦੀ ਨੂੰਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਉਸਨੁੰ ‘ਮਾਂ-ਜੀ-ਮਾਂ-ਜੀ’ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਜਾਪੇ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹਨੇ ਉਹਨੂੰ ਬੇਅਰਾਮੀ ਨਹੀਂ ਕੱਟਣ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਾਈ ਵੀ ਰੱਖ ਲਈ।
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਉਹਨੇ ਦੱਸ ਵੀ ਦਿੱਤਾ, ਕਿ ਏਥੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਰੁੱਤ ਇੱਕਰਸੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।ਤੇ ਹੁਣ ਤਾਂ ਉਹਨੂੰ ਉਂਜ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਘੂਰੇ ਗਲੋਟੇ ਵਾਂਗ, ਓਪਰਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਨੂੰਹ ਦਾ ਮਿੱਠਾ, ਇੱਕਰਸ ਬੋਲ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਚੰਗਾ ਲੱਗਣੋਂ ਹੱਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਨੂੰਹ ਚੇਤੇ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ, ਗਿਆਨੇ ਦੀ ਬਹੂ ਹੁਣ ਮਾਈ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਦੀ।ਉਹਦੀ ਆਮ ਆਦਤ ਇਹੋ ਸੀ, ਕਿ ਛਪਾ-ਛਪ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਤੁਰਦੀ ਬਣਦੀ।ਉਂਜ ਵੀ ਉਹ ਕੌੜੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।ਪਰ ਅੱਜ ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਈ ਨਾਲ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬੋਲੀ।ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਚਲੀ ਗਈ ਤਾਂ ਕਾਕਾ ਜਾਗ ਪਿਆ। ਕੌੜੀ ਉਹਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਣ ਦੇ ਆਹਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਹ ਅਜੇ ਨਹਾਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿ ਉਸਦੀ ਨੂੰਹ ਵਾਪਸ ਵੀ ਆ ਗਈ। ਫਿਰ ਸੰਤੋਖ ਈ ਆਪਣੇ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਾਸੇ ਦੀ ਛਣਕਾਰ ਤੇ ਬਹੂ ਰਾਣੀ ਦੀਆਂ ਚੱਪਲਾਂ ਦੀ ਟਿੱਪ-ਟਿੱਪ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁਣ ਕੇ ਕੌੜੀ ਦਾ ਚਿੱਤ ਕਾਹਲਾ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।ਉਹ ਸਾਰੇ ਬਾਹਰ ਤੁਰ ਗਏ, ਸ਼ਇਦ ਸਿਨੇਮਾ ਵੇਖਣ।
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰਾ ਘਰ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਫਿਰ ਕੌੜੀ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਸੰਤੋਖ ਉਸਨੂੰ ਗੋਲ਼ੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਤੋਖ ਆਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ- ‘ਹੋਰ ਇਲਾਜ ਵੀ ਕੀ ਐ? ਮੁਸ਼ਕਲ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਦਿਸਦੀ ਐ, ਪਰ ਕੋਈ ਨੌਕਰਾਣੀ ਰੱਖ ਲਵਾਂਗੇ।’ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿ ‘ਬੇਬੇ ਮੈਂ ਥੋਡੀ ਸੀਟ ਬੁੱਕ ਕਰਵਾ ਆਇਐ। ਅਗਲੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਰਾਤ ਦੀ ਗੱਡੀ ਦੀ ਹੋਈ ਐ। ਸਾਡੇ ਇੱਕ ਇੰਜਨੀਅਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਜਾਣੈ, ਉਹ ਥੋਨੂੰ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਆਊ।’ ਕੌੜੀ ਸੁਣਦਿਆਂ ਈ ਜਿਵੇਂ ਸੁੰਨ-ਜਿਹੀ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਕਹਿੰਦੀ, ਕਿ ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਨਹੀਂ ਸਰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੁਝ ਚਿਰ ਹੋਰ ਰਹਿ ਪੈਨੀ ਹਾਂ।
ਹਵਾਲਾ
ਡਾ. ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ, “ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਸੰਦਰਭ ਕੋਸ਼”, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਲਗਭਗ 5000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੰਧੁ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਾਲ ਲਗਭਗ 3300 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਲਿਪੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੀ। ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਨਾਲ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਸੀ। ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ 1900 ਈਸਾਪੂਰਵ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਇਸ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਅਕਸਮਾਤ ਪਤਨ ਹੋ ਗਿਆ। 19ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਪਾਸ਼ਚਾਤ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਦ੍ਰਸ਼ਟਿਕੋਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਰਗ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਉੱਤੇ 2000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਅੱਪੜਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਰਿਗਵੇਦ ਦੀਆਂ ਚਾਵਾਂ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਆਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੈਦਿਕ ਸਭਿਅਤਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਸਭਿਅਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਰੰਭ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਆਰੀਆਂ ਦੇ ਆਗਮਨ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮਕਰਣ ਆਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਸਾਹਿਤ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਰੀਆਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੈਦਿਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵੈਦਿਕ ਧਰਮ ਜਾਂ "ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ" ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਆਰਾਂਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਧਰਮ ਦਾ ਨਾਮ ਹਿੰਦੂ ਪਿਆ।
ਵੈਦਿਕ ਸਭਿਅਤਾ
ਸਰਸਵਤੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ। ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਵਿਦਵਾਨ ਵੈਦਿਕ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਕਾਲ 2000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੋਂ 600 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਮੰਣਦੇ ਹੈ, ਪਰ ਨਵੇਂ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਉਤਖਾਨਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਸਭਿਅਤਾ ਤੋਂ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਰਹਿੰਦ ਖੂਹੰਦ ਮਿਲੇ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਦਵਾਨ ਇਹ ਮੰਨਣੇ ਲੱਗੇ ਹੈ ਕਿ ਵੈਦਿਕ ਸਭਿਅਤਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਆਰਿਆ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹੀ ਸਨ ਅਤੇ ਰਿਗਵੇਦ ਦਾ ਰਚਨਾ ਕਾਲ 3000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਰੀਆਂ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਉਤਖਨਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਹੀਂ ਹੀ ਡੀ ਐਨ ਏ ਅਨੁਸੰਧਾਨਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤਤਵ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਰਸਵਤੀ ਦਰਿਆ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਵੈਦਿਕ ਸਭਿਅਤਾ, ਹੜੱਪਾ ਸਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਆਰੀਆਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਦ੍ਰਸ਼ਟਿਕੋਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਹੜੱਪਾ ਸਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਸਿੰਧੁ-ਸਰਸਵਤੀ ਸਭਿਅਤਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੜੱਪਾ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ 3600 ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਵਰਤਮਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧੁ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਿਰਫ 265 ਬਸਤੀਆਂ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਸਾਰਾ ਬਸਤੀਆਂ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਰਸਵਤੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਰਿਆ ਸੀ। ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦੀ ਹੋਈ ਨਿਕਲਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਵਰਣਨ ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅੱਜ ਤੋਂ 4000 ਸਾਲ ਪੂਰਵ ਭੂਗਰਭੀ ਬਦਲਾਵ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਸੁੱਕ ਗਈ ਸੀ।
ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
thumb|350px|[[ਰਫੇਲ, "ਏਥਨਜ ਦਾ ਸਕੂਲ"(1510-11)]] ਫ਼ਲਸਫ਼ੀ ਜਾਂ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ (ਅੰਗਰੇਜੀ: philosopher, ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ) ਅਜਿਹਾ ਇਨਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਮਸਲੇ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ। ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦਾ ਕੰਮ ਸੁਹਜ ਸਾਸ਼ਤਰ, ਨੀਤੀ ਸਾਸ਼ਤਰ, ਸੰਗਿਆਨ, ਤਰਕ ਸਾਸ਼ਤਰ, ਪਰਾਭੌਤਿਕੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਾਜਕ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅਤਿਆਮ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਵੈਦਿਕ ਸਭਿਅਤਾ
ਅਠਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਉੱਤੇ ਅਰਬੀ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਰਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਤੁਰਕ ਦਾਸਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਆ ਗਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਦੱਖਣੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਵਿਜੈਨਗਰ ਅਤੇ ਗੋਲਕੁੰਡਾ ਦੇ ਰਾਜ ਸਨ। 1556 ਵਿੱਚ ਫਤਹਿ ਨਗਰ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੰਨ 1526 ਵਿੱਚ ਵਿਚਕਾਰ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਨਿਰਵਾਸਤ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਾਬਰ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਣ ਲਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਮੁਗਲ ਖਾਨਦਾਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਅਗਲੇ 300 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੱਖਣੀ-ਪੂਰਵੀ ਤਟ ਤੋਂ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਬਰ ਦਾ ਪੋਤਾ ਅਕਬਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਉੱਤੇ ਤੋਂ ਜਜਿਆ ਕਰ ਹਟਾ ਲਿਆ। 1659 ਵਿੱਚ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਬਲਾਤ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣਵਾਇਆ। ਉਸੀ ਸਮੇਂ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਦੇ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਲਗਾਇਆ ਤਾਂ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਉਦਏ ਹੋ ਗਿਆ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਮਰਦੇ ਹੀ (1707) ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਬਿਖਰ ਗਿਆ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਡੱਚਾਂ, ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਕੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸੁਨਿਸਚਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1857 ਦੇ ਇੱਕ ਬਗਾਵਤ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਤਾ ਉੱਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੋ ਗਏ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦੀ 1947 ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਅਹਿੰਸਾ ਆਧਾਰਿਤ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੀ। 1950 ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਣਤਾਂਤਰੀਕ ਸ਼ਾਸਨ ਲਾਗੂ ਹੈ। ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋਈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦੋਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਹਿਤ ਹੋਰ ਮੁੱਦੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤਨਾਵ ਬਣਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਇੱਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਾਂ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਹੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਜੋ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਹਿ ਲਓ, ਹਰ ਕੋਈ ਸਮਾਜਕ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਲਸਫ਼ੀ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਖ਼ਾਸ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪਧਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਲੇਖ ਛਪਵਾਏ ਹੋਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਦੂਜੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੀ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਫ਼ਲਸਫ਼ੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਣ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸਰੋਤ
ਸਮਾਨਿਇਤ ਵਿਦਵਾਨ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਪੰਨ ਉੱਤੇ ਅਰਧਲਿਖਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਕਈ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਲਿਪੀ, ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ਼, ਹੇਰੋਡੋਟਸ, ਫ਼ਾ ਹਿਆਨ, ਹਵੇਨ ਸਾਂਗ, ਸੰਗਮ ਸਾਹਿਤ, ਮਾਰਕੋਪੋਲੋ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਲੇਖਕਾਂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਧਿਅਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅਲ-ਬੇਰੁਨੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ। ਬਾਬਰਨਾਮਾ, ਆਈਨ-ਏ-ਅਕਬਰੀ ਆਦਿ ਜੀਵਨੀਆਂ ਸਾਨੂੰ ਉੱਤਰ ਮਧਿਅਕਾਲ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸਰੋਤ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਮ ਪ੍ਰਮਾਣ 100,000 ਤੋਂ 80,000 ਸਾਲ ਪੂਰਵ ਦਾ ਹੈ। ਪਾਸ਼ਾਣ ਯੁੱਗ (ਭੀਮਬੇਟਕਾ, ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੇ ਚਟਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚਿਤਰਾਂ ਦਾ ਕਾਲ ਕ੍ਰਮ 40,000 ਈ੦ਪੂ ਤੋਂ 9000 ਈ੦ਪੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਈ ਬਸਤੀਆਂ ਨੇ 9000 ਸਾਲ ਪੂਰਵ ਸਵਰੁਪ ਲਿਆ। ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧੁ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ 7000 ਈ੦ਪੂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ, ਜੋ 26ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣੇ ਚਰਮ ਉੱਤੇ ਸੀ। ਵੈਦਿਕ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਕਾਲ ਕ੍ਰਮ ਵੀ ਜੋਤੀਸ਼ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ 4000 ਈ੦ਪੂ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ
ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਨਾਤਨ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੀ। ਸ਼ਰੀਮਦਭਾਗਵਤ ਦੇ ਪਞਚਮ ਸਕੰਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ੍ਰਸ਼ਟਿ ਉਤਪੱਤੀ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਮ੍ਹਾ ਦੇ ਮਾਨਸ ਪੁੱਤ ਸਵਾਇੰਭੁਵ ਮਨੂ ਨੇ ਵਿਵਸਥਾ ਸੰਭਾਲੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਿਅਵਰਤ ਅਤੇ ਉੱਤਾਨਪਾਦ ਸਨ। ਉੱਤਾਨਪਾਦ ਭਗਤ ਧਰੁਵ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਿਅਵਰਤ ਦੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਬਾਲਿਅਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਉਦਾਸੀਨ ਸਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਿਅਵਰਤ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੱਤ ਭੱਜਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਭਕਤ ਕਰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਭਾਗ ਹਰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ ਆਗਨੀਧਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਰਜ ਸਪੁਰਦ ਗਿਆ। ਬੁਢੇਪਾ ਵਿੱਚ ਆਗਨੀਧਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੌਂ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਨੌਂ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਫਰਜ ਸਪੁਰਦ। ਇਸ ਨੌਂ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਨ ਧੁੰਨੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿਮਵਰਸ਼ ਦਾ ਧਰਤੀ-ਭਾਗ ਮਿਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿਮਵਰਸ਼ ਨੂੰ ਆਪ ਦੇ ਨਾਮ ਅਜਨਾਭ ਤੋਂ ਜੋੜਕੇ ਅਜਨਾਭਵਰਸ਼ ਫੈਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਹਿਮਵਰਸ਼ ਜਾਂ ਅਜਨਾਭਵਰਸ਼ ਹੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਧੁੰਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ ਰਿਸ਼ਭ। ਰਿਸ਼ਭਦੇਵ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਭਰਤ ਜਿਏਸ਼ਠ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਣਵਾਨ ਸਨ। ਰਿਸ਼ਭਦੇਵ ਨੇ ਬਾਣਪ੍ਰਸਥ ਲੈਣ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਪਾਟ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ॠਸ਼ਭਦੇਵ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਾਭਿਰਾਜ ਦੇ ਨਾਮ ਪਰ ਅਜਨਾਭਵਰਸ਼ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਭਰਤ ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਹੀ ਲੋਕ ਅਜਨਾਭਖੰਡ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ
1000 ਈ०ਪੂ ਦੇ ਬਾਅਦ 16 ਮਹਾਜਨਪਦ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। 500 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਬਾਅਦ, ਕਈ ਮੁਕਤ ਰਾਜ ਬੰਨ ਗਏ। ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਮੌਰੀਆ ਖਾਨਦਾਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਮੌਰੀਆ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਸਮਿੱਲਤ ਸਨ, ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤੀਕ ਪਟਲ ਉੱਤੇ ਜਿਕਰਯੋਗ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡਿਆ। 180 ਈਸਵੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵੱਲ, ਵਿਚਕਾਰ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਕਈ ਹਮਲਾ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋ-ਗਰੀਕ, ਇੰਡੋ-ਸਕਿਥਿਅਨ, ਇੰਡੋ-ਪਾਰਥਿਅਨ ਅਤੇ ਓੜਕਕੁਸ਼ਾਣ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸਥਾਪਤ ਹੋਏ। ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਦਾ ਸਮਾ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਗੁਪਤ ਖਾਨਦਾਨ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਾਲ ਅਖਵਾਇਆ। ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸਮਿਆ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਚਾਲੁਕਿਅ, ਗੁਲਾਮ, ਚੋਲ, ਕਦੰਬ, ਪੱਲਵ ਅਤੇ ਪਾਂਡਿਅ ਚਲੇ। ਵਿਗਿਆਨ, ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ, ਗਣਿਤ, ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਕਨੀਕੀ, ਧਰਮ, ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵਧੇ।
ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਭਾਰਤ
12ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ(ਅਰਬ,ਤੁਰਕ ਆਦਿ) ਹਮਲਿਆ ਬਾਅਦ, ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਾਰਾ ਭਾਗ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਮੁਗਲ ਖਾਨਦਾਨ ਦੇ ਅਧੀਨ। ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਜੈਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨਿਕਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤ: ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਰੂਪ ਤੋਂ, ਰਾਖਵਾਂ ਦੱਖਣੀ ਵਿੱਚ, ਅਨੇਕ ਰਾਜ ਬਾਕੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਏ।
ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ
ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਚਲਿਆ। ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ 15 ਅਗਸਤ, 1947 ਭਾਰਤ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਪਿੱਛੋ 26 ਜਨਵਰੀ, 1950 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਬਣਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਤਖ਼ਤ ਲਹੌਰ
ਤਖ਼ਤ ਲਹੌਰ ਨਜਮ ਹੁਸੈਨ ਸੱਯਦ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਇਹ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਕਦੇ ਵੀ ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕਾਰਜ ਆਫ਼-ਸਟੇਜ ਹੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ 2004
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਜੋ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਜਿਤ ਲੈ ਕਿ ਆਈਆਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
ਮਾਰਜਨ ਸੈਕਸ
ਮਾਰਜਨ ਸੈਕਸ (ਜਨਮ 26 ਦਸੰਬਰ 1947) ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੈਸਬੀਅਨ ਕਾਰਕੁੰਨ, ਡੌਲੀ ਮਿੰਨਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਮਾਮਾ ਕੈਸ਼ ਜਿਹੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਸੈਕਸ ਚੈਰਿਟੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵੀ ਹੈ।
ਜਿੰਦਗੀ
ਸੈਕਸ ਦਾ ਜਨਮ ਐਮਸਟਰਡਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਐਮਸਟਰਡਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਪ੍ਰੈਲ 1977 ਤੋਂ 1981 ਤੱਕ ਐਮਸਟਰਡਮ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਓਪਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦੀ ਲੀਡਰ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਮਾਰਚ 1983 ਤੋਂ ਜੂਨ 1986 ਤੱਕ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵਰੂਅ ਐਂਡ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਡੱਚ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਸੈਕਸ 2003 ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਬੋਰਡਾਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ। ਸੈਕਸ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਲੈਕਚਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਰ ਏਨ ਨਿਊ ਸੇਕਸੂਅਲ ਰਿਵਾਲਟੀ (ਇਕ ਨਵੀਂ ਜਿਨਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵੱਲ) ਸੀ।
ਸਰਗਰਮਤਾ
ਸੈਕਸ ਡੌਲੇ ਮੀਨਾ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ ਸੀ: 1973 ਵਿੱਚ ਐਮਸਟਰਡਮ ਵਰੂਵੈਨਹੂਈਸ, 1974 ਵਿੱਚ ਗਰਭਪਾਤ ਪੱਖੀ ਐਕਸ਼ਨ ਗਰੁਪ ਵਿਜ ਵਰੂਵੇਨ ਆਈਸਨ, ਐਮਸਟਰਡਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਕੋਰਸ, 1978 ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਪੱਟੀ ਸਰੀਨ ਲੈਸਬੀਅਨ-ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਸੰਗਠਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ 1982 ਵਿੱਚ ਲੈਸਬੀਅਨ ਆਰਕਾਈਵ ਐਮਸਟਰਡਮ ਆਦਿ। ਸੈਕਸ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲੈਸਬੀਅਨ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਹੇਮਸਟੀ ਵਿੱਚ ਗਰਭਪਾਤ ਕਲੀਨਿਕ ਬਲਿਮਨਹੋਵ ਦੇ ਇੱਕ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 1976 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੇ ਗਰਭਪਾਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸੈਕਸ ਨੇ ਇਸ ਕਿੱਤੇ ਦੀ ਇੱਕ ਡਾਇਰੀ ਰੱਖੀ, ਜੋ ਡੀ ਗਰੋਇਨ ਐਮਸਟਰਡਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ।
ਮਾਰਜਨ ਸੈਕਸ ਦਾ ਪੁਰਾਲੇਖ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਚਿਫ ਵੀਅਰ ਡੀ ਵਰੂਵੈਨਬੇਵਿੰਗ (ਆਈ.ਏ.ਵੀ.) ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਇਪਟਾ
ਇਪਟਾ (ਇੰਡੀਅਨ ਪੀਪੁਲਜ ਥੀਏਟਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕਲਾ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਨਿਆਂਸ਼ੀਲ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਜਾਗਰਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿੰਗ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤ
25 ਮਈ 1943 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਇਸ ਸਮੂਹ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਮੈਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਸਨ: ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ, ਬਿਜੋਨ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ, ਰਿਤਵਿਕ ਘਟਕ, ਉਤਪਲ ਦੱਤ, ਖ਼ਵਾਜਾ ਅਹਿਮਦ ਅੱਬਾਸ, ਸਲਿਲ ਚੌਧਰੀ, ਪੰਡਤ ਰਵੀਸ਼ੰਕਰ, ਜਯੋਤੀਰਿੰਦਰਾ ਮੋਇਤਰਾ, ਨਿਰੰਜਨ ਸਿੰਘ ਮਾਨ, ਤੇਰਾ ਸਿੰਘ ਚੰਨ, ਰਾਜੇਂਦਰ ਰਘੂਬੰਸ਼ੀ, ਸਫਦਰ ਮੀਰ, ਹਬੀਬ ਤਨਵੀਰ ਆਦਿ। ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਐੱਚ.ਐਮ.ਜੋਸ਼ੀ ਸਨ। ਇਪਟਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮੌਕੇ ਹੀ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਲਾ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ।
ਨਾਟਕ
ਇਪਟਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਸਾਲ ਤੋਂ 1960 ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਇਕਾਂਗੀਆਂ ਖੇਡੇ। ਕੁਝ ਇਹ ਹਨ: ਇਹ ਨਾਟਕ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਮੰਚਿਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ "ਜਾਦੂ ਕੀ ਕੁਰਸੀ", "ਮੈਂ ਕੌਨ ਹੂੰ", "ਜੁਬੇਦਾ"ਅਤੇ "ਕਿਸਾਨ" ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਕੇ ਖੇਡੇ ਤੇ ਸਰਾਹੇ ਗਏ। ਬੰਗਲਾ ਵਿੱਚ "ਨਵਰਤਨ", "ਜਬਾਨਬੰਦੀ", "ਨਵਾਨ" (ਵਿਜੋਨ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ), ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ "ਹਿਟਲਰ ਪ੍ਰਭਾਵਮ", "ਮਾਂ-ਭੂਮੀ", ਮਲਯਾਲਮ ਵਿੱਚ "ਤੁਮਨੇ ਮੁਝੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਬਨਾਇਆ" (ਤੋਪਪੀਲ ਭਾਸ਼ੀ), ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ "ਦਾਦਾ" (ਟੀ. ਸਰਮਾਲਕਰ), ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ "ਅਲਬੇਲੀ" ਨਾਟਕ ਖੇਡੇ ਗਏ।
ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇਪਟਾ
ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇਪਟਾ, ਇਪਟਾ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਟੇਟ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਗੋਰਾ ਘੋਸ਼, ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ੍ਰੀ ਸਿਸਿਰ ਸੇਨ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਸਕੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਅਸ਼ੀਮ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਹਨ। ਸ਼ਕਤੀ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ, ਬਬਲੂ ਦਾਸਗੁਪਤਾ, ਪਿਊਸ਼ ਸਰਕਾਰ, ਕੰਕਨ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ, ਸੰਕਰ ਮੁਖਰਜੀ, ਹਿਰਾਨਮੋਏ ਘੋਸਾਲ, ਤਪਨ ਹਾਜ਼ਰਾ, ਬਾਸੂਦੇਵ ਦਾਸਗੁਪਤਾ, ਸੁਵੇਂਦੂ ਮੈਟੀ, ਅਭੈ ਦਾਸਗੁਪਤਾ, ਰਤਨ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹਸਤੀਆਂ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਇਪਟਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ
ਇਪਟਾ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢ ਸੰਨ 1961 ਨੂੰ ਤੇਰਾ ਸਿੰਘ ਚੰਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਰੰਗਮੰਚ ਲਹਿਰ ਨੇ ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ, ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਪਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ, ਜਗਦੀਸ਼ ਫਰਿਆਦੀ, ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ, ਜੋਗਿੰਦਰ ਬਾਹਰਲਾ, ਸ਼ੀਲਾ ਦੀਦੀ, ਹੁਕਮ ਚੰਦ ਖਲੀਲੀ ਅਤੇ ਅਮਰਜੀਤ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰੀ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਲਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਪਟਾ
ਕਰੇਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਕਰੇਨ l ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸੁਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਬਰਮਾ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਬਾਰਡਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ ਤਿੰਨ ਮਿਲੀਅਨ ਕਰੇਨ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਹੈਰਮਨ ਲੈੱਮ
ਹਰਮਨ ਲਾਮ (19 ਅਪ੍ਰੈਲ 1890 - 16 ਦਸੰਬਰ 1930  ) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਬੈਂਕ ਡਕੈਤ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਆਣੇ ਅਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਬੈਂਕ ਡਕੈਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਬੈਂਕ ਡਕੈਤੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਰੂਸ਼ੀਆ ਫੌਜ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਸਿਪਾਹੀ ਲਾਮ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਪੁੱਜ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਡਾਕੇ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਸਾਰੇ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਡਕੈਤੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ "ਘੇਰਨ" ਅਤੇ ਸੰਕਟਕਾਲੀ ਰਸਤੇ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ। "ਦ ਲਾਮ ਤਕਨੀਕ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਫਲ ਬੈਂਕ ਡਕੈਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਭਰੋਵਾਲ ਖੁਰਦ
ਭਰੋਵਾਲ ਖੁਰਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਿਲਾ ਭਾਸ਼ਾ
ਬਿਲਾ ਬਾਂਟੂ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਡੇਲੀ ਦਿਨ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਡੇਲੀ ਦਿਨ ਅਖ਼ਬਾਰ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਦਰ ਮੁਕਾਮ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਿਨ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਿਨ ਮੀਡੀਆ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਾਚੀ, ਲਾਹੌਰ, ਫੈਸਲਾਬਾਦ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਅਤੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਿਨ ਨਿਊਜ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈਨਲ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਿਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਮਹਿਮੂਦ ਸਾਦਿਕ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਮਲਿਕ ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ, ਸਮੂਹ ਸੰਪਾਦਕ ਈਸਰ ਰਾਣਾ, ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਮੈਨੇਜਰ ਕਰਮ ਹੁਸੈਨ ਜਾਮੀ, ਸੀ ਐਨ ਈ ਨਸਰੁੱਲਾ ਤਫੀਹੀ ਸਿਟੀ ਰਿਪੋਰਟਰ ਅਸਗਰ ਭੱਟੀ, ਰੇਲਵੇ ਰਿਪੋਰਟਰ ਆਸਿਫ ਮਸੂਦ ਰਜ਼ਾ ਅਤੇ ਚੀਫ ਰਿਪੋਰਟਰ ਸਾਕਾਬ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉਰਦੂ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਮਹਿਮਾ ਭਗਵਾਨਾ
ਮਹਿਮਾ ਭਗਵਾਨਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ੲਿਹ ਪਿੰਡ ਬਾਬਾ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਨੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ 'ਚ ਵਸਾੲਿਅਾ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਇਤਿਹਾਸਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਲੱਖੀ ਜੰਗਲ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਛੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵਿੱਥ ’ਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਮਾਰਗ ਉਪਰ ਘੁੱਗ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਬਠਿੰਡਾ-ਮੁਕਤਸਰ ਸੜਕ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਅਬਾਦਿ ਪੰਦਰਾਂ ਸੌ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਮਹਿਮਾ ਸਰਕਾਰੀ, ਮਹਿਮਾ ਸਵਾਈ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਸਰਜਾ ਨਾਲ ਪੱਕੀ ਸੜਕ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਸੀ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਖੂਹ, ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਮੁੱਲਾਂਪੁਰ ਵਾਲੇ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਡੇਰਾ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਪੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪਿੰਡ 1800 ਈਸਵੀ ਦੇ ਲਗਪਗ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਅਬਲੂ ਤੇ ਮਹਿਮੇ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਿਚੋਂ ਹਨ। ਮਹਿਮੇ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਰਜਾ, ਗਰਜਾ, ਹੁੰਦਾਲ ਤੇ ਜਲਾਲ ਹੋਏ ਹਨ। ਗਰਜੇ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਭਗਵਾਨਾ ਤੇ ਫੂਲਾ ਸਨ। ਭਗਵਾਨੇ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਨੇ ਮਹਿਮਾ ਭਗਵਾਨਾ ਵਸਾਇਆ। ਫੂਲੇ ਦੀ ਔਲਾਦ ਮਹਿਮਾ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਠੀ ਰਹੀ।
ਸਨਮਾਨ ਲੋਕ
ਸਵ. ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਬਲਾਕ ਸਮਿਤੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ,ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ   ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਕਰਨਲ,ਗੁਰਤੇਜ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ (ਕਬੱਡੀ ਕੋਚ) ਨਛੱਤਰ ਸਿੰਘ ਮੱਲ, ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਕਬੱਡੀ ਖਿਦਾਰੀ,  ਬਾਬਾ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਸ਼ਰਨਦੀਪ ਕੌਰ ਬਰਾੜ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਿਕਿਊ ਭਾਸ਼ਾ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਅਦਿਤੀ ਭਾਟੀਆ
ਅਦਿਤੀ ਭਾਟੀਆ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ ਜੋ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਯੇ ਹੈ ਮੁਹੱਬਤੇਂ  ਵਿੱਚ ਰੂਹੀ ਭੱਲਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਅਕਤੂਬਰ 1999 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਟੇਟ ਆਫ ਸੈਕੰਡਰੀ ਐਂਡ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਤੋਂ ਆਪਣੀ 2018 ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਭਾਟੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਬਾਲ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਹ, ਸ਼ੂਟਆਊਟ ਐਟ ਲੋਖੰਡਵਾਲਾ, ਦ ਟ੍ਰੇਨ, ਚਾਂਸ ਪੇ ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਸਰਗੋਸ਼ੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ੀਚਰ ਹੋਣਾ ਸੀ।
ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਭਾਟੀਆ ਨੇ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਤਾਸ਼ਨ-ਏ-ਇਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਬੱਬਲੀ ਤਨੇਜਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਸਾਲ 2016 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਯੇ ਹੈ ਮੁਹੱਬਤੇਂ  ਵਿੱਚ ਰੁਹਾਨਿਕਾ ਧਵਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਲਗ ਰੂਹੀ ਭੱਲਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਬਚਾਓ ਤਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕੀਤੀ। 2018 ਵਿਚ ਉਹ ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ  ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ। 2019 ਵਿੱਚ ਭਾਟੀਆ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰਾ ਖ਼ਤਰਾ ਖ਼ਤਰਾ  ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1999
ਬ੍ਰੇਨਫ਼ੱਕ
ਬ੍ਰੇਨਫ਼ੱਕ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Brainfuck) ਇੱਕ ਇਸੋਟੀਰਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ 1993 ਵਿੱਚ ਅਰਬਨ ਮੂਲਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਅੱਠ ਸਧਾਰਨ ਹੁਕਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਦਾਇਤ ਸੰਕੇਤਕ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਟਿਉਰਿੰਗ-ਪੂਰਨ ਹੈ, ਇਹ ਅਮਲੀ ਵਰਤਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਪਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਰ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਹੁਕਮ
ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅੱਠ ਹੁਕਮ ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਦੇ ਹਨ: ਬ੍ਰੇਨਫ਼ੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਸੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਓਸਮੀਅਮ
ਓਸਮੀਅਮ (ਯੂਨਾਨੀ ਓਸਮੇ (ὀσμή) ਭਾਵ "ਗੰਧ" ਤੋਂ) ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ ਜਿਹਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ Os ਅਤੇ ਐਟਮੀ ਸੰਖਿਆ 76 ਹੈ। ਇਹ ਪਲੈਟੀਨਮ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ, ਕੁੜਕਵੀਂ, ਨੀਲੀ-ਚਿੱਟੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਧਾਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘਣਾ ਕੁਦਰਤੀ ਤੱਤ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਧਾਤ-ਮਿਸ਼ਰਨ ਵਜੋਂ ਪਾਇਆ ਜਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਪਲੈਟੀਨਮ ਦੀਆਂ ਕੱਚੀਆਂ ਧਾਤਾਂ ਵਿੱਚ।
ਸਿਰਸੀਵਾਲਾ
ਸਿਰਸੀਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਸਿਰਸੀਵਾਲਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1244 ਸੀ। ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 5.68 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਸ਼ਾਇਰ
ਸ਼ਾਇਰ ਅਜਿਹੇ ਕਵੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਿਅਰ ਲਿਖਦਾ ਹੋਵੇ। ਸ਼ਾਇਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਉਰਦੂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਰਦੂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦੀ ਕੋਈ ਬੰਦਿਸ਼ ਨਹੀਂ, ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ (1253-1325) ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਾਇਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ 1869 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵਿਤਾ
ਕੰਨੜ
ਕੰਨੜ (ಕನ್ನಡ Kannaḍa, [ ˈkʌnːəɖa ]) ਜਾਂ ਕੈਨੜੀਜ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕੰਨੜ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 4.37 ਕਰੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਏਨਕਾਰਟਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ੩੦ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ੨੭ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।ਇਹ ਦਰਵਿੜ ਭਾਸ਼ਾ - ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਉੱਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਬਦ ਹਨ। ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨ੍ਹੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲਸਿਰਿਗੰਨਡ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਕੁੱਝ ੨੫੦੦ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵਰਤੋ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕੰਨੜ ਲਿਪੀ ਕੁੱਝ 1900 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕੰਨੜ ਹੋਰ ਦਰਵਿੜ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਤੇਲੁਗੂ, ਤਮਿਲ ਅਤੇ ਮਲਯਾਲਮ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਜੁਲਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਉਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੰਨੜ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ੨੨ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਿਉਤਪਤੀ
ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਿਉਤਪਤੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਦਵਾਨ ਦਾ ਇਹ ਮਤ ਹੈ ਕਿ ਕੰਰਿਦੁਅਨਾਡੁ ਅਰਥਾਤ ਕਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕੰਨੜ ਸ਼ਬਦ ਬਣਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਵਿਦਵਾਨ  ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਪਿਤੁ ਨਾਡੁ ਅਰਥਾਤ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕੰਨਾਡੁ ਅਤੇ ਕੰਨਾਡੁ ਤੋਂ ਕੰਨੜ ਦੀ ਵਿਉਤਪਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਆਰ. ਨਰਸਿੰਹਾਚਾਰ ਨੇ ਇਸ ਮਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਵਿਆਕਰਣਾਂ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ ਕਿ ਕੰਨੜ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ ਕਰਨਾਟ ਦਾ ਤਦਭੂਵ ਰੂਪ ਹੈ।  ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਰਣਯੋ ਅਟਤੀ ਇਤੀ ਕਰਨਾਟਕ ਅਰਥਾਤ ਜੋ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕਰਨਾਟਕ ਹੈ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਸ਼ਬਦ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਕੇ ਕਰਨਾਟਿਕ ( Karnatic )  ਅਤੇ ਕੇਨਰਾ  ( Canara ) ,  ਫਿਰ ਕੇਨਰਾ ਵਲੋਂ ਕੇਨਾਰੀਜ  ( Canarese )  ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ ਸ਼ਬਦ ਲਈ ਕਨਾਡੀ ,  ਕੰਨਡੀ ,  ਕੇਨਾਰਾ ,  ਕਨਾੜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ – ਕਰਨਾਟਕ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ । ਹਰੇ ਕਰਿਸ਼ਨਾ
ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਲਿਪੀ
ਦਰਾਵਿੜ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਵਾਰ ਦੀਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਪੰਚ ਦਰਾਵਿੜ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਕਹਾਉਂਦੀਆ ਹਨ । ਕਿਸੇ ਸਮਾਂ ਇਸ ਪੰਚ ਦਰਾਵਿਡ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ,  ਤਮਿਲ, ਤੇਲੁਗੁ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਮਿੱਲਤ ਸਨ ।  ਪਰ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਪੰਚ ਦਰਾਵਿੜ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਕੰਨੜ, ਤਮਿਲ, ਤੇਲੁਗੁ, ਮਲਯਾਲਮ ਅਤੇ ਤੁਲੁ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ।  ਵਾਕਈ :  ਤੁਲੁ ਕੰਨੜ ਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਪੁਸ਼ਟ ਬੋਲੀ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣ ਕੰਨੜ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਤੁਲੁ  ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕੰਨੜ ਦੀ ਹੋਰ ਬੋਲੀਆਂ ਹਨ–ਕੋਡਗੁ ,  ਤੋਡ ,  ਕੋਟ ਅਤੇ ਬਡਗ ।  ਕੋਡਗੁ ਕੁਰਗ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਨੀਲਗਿਰੀ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਨ ਹੈ।  ਨੀਲਗਿਰੀ ਜਿਲਾ ਤਮਿਲਨਾਡੁ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ।
ਰਾਮਾਇਣ - ਮਹਾਂਭਾਰਤ - ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਨੜ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਵੀ ਈਸਾ ਦੇ ਪੂਰਵ ਕੰਨੜ ਦਾ ਕੋਈ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ । ਅਰੰਭਕ ਕੰਨੜ ਦਾ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਮਿਡਿ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਨ  ,  ਜਿਸਦਾ ਰਚਨਾਕਾਲ 450 ਈ. ਹੈ। ਸੱਤਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਦਾਮਿ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਬੇਲਗੋਲ  ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਨ ।  ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ  ਅਠਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ  ਦੇ ਪੂਰਵ  ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਦ  ਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ  ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਪੱਦ  ਦੇ ਉੱਤਮ ਨਮੂਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।  ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਜਿੱਥੇ ਸੁਗਠਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੌੜ ਹੈ ਉੱਥੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਗਹਿਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।  ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੱਠਵੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਤੱਕ  ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ  ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਗੱਦ - ਪੱਦ - ਰਚਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵੀ ਕੰਨੜ  ਦੇ ਉਪਲੱਬਧ ਸਰਵਪ੍ਰਥਮ ਗਰੰਥ ਦਾ ਨਾਮ ਕਵਿਰਾਜਮਾਰਗ  ਦੇ ਉਪਰਾਂਤ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਗਰੰਥਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਗਈ ।  ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ  ਦੇ ਵਿਕਾਸਕਰਮ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ :
ਚਾਰਾਂ ਦਰਾਵਿੜ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਡ ਅੱਡ ਲਿਪੀਆਂ ਹਨ ।  ਡਾ. ਐਮ. ਐਚ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਲਿਪੀਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅੰਸ਼ਕਾਲੀਨ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਲਿਪੀ ਦੀ ਦੱਖਣ ਸ਼ਾਖਾ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।  ਬਣਾਵਟ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਤੇਲੁਗੁ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤਮਿਲ ਅਤੇ ਮਲਯਾਲਮ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝ ਹੈ।  13ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ  ਦੇ ਪੂਰਵ ਲਿਖੇ ਗਏ ਤੇਲੁਗੁ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ  ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਤੇਲੁਗੁ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਦੀ ਲਿਪੀ ਇੱਕ ਹੀ ਸੀ ।  ਵਰਤਮਾਨ ਕੰਨੜ ਦੀ ਲਿਪੀ ਬਣਾਵਟ ਦੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਨਾਲੋਂ ਭਿੰਨ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ,  ਪਰ ਦੋਨਾਂ  ਦੇ ਧੁਨੀਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।  ਅੰਤਰ ਇੰਨਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਸਵਰਾਂ  ਦੇ ਅਤੰਰਗਤ ਏ ਅਤੇ ਓ  ਦੇ ਹ੍ਰਸਵ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵਿਅੰਜਨਾਂ  ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਤਸਿਅ ਲ  ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਮੂਰਧਨੀ ਲ ਵਰਣ ਵੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।  ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਰ ਅਤੇ ਲ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਇੱਕ - ਇੱਕ ਮੂਰਧਨੀ ਰੂਪ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਨ ਸੀ ,  ਪਰ ਆਧੁਨਿਕ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਵਰਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਲੁਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।  ਬਾਕੀ ਧੁਨੀਸਮੂਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ  ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ  ।  ਕੰਨੜ ਦੀ ਵਰਨਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੁਲ 47 ਵਰਣ ਹਨ ।  ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਵੰਜਾ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਟੋਇਟਾ ਕੈਮਰੀ
1979 ਅਤੇ 1982 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਕੈਮਰੀ ਨੇਮਪਲੇਟ ਨੂੰ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਰ-ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਸੇਡਾਨ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੇਲਿਕਾ ਕੈਮਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੈਮਰੀ 1982 ਵਿੱਚ V10 ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਮਾਡਲ ਲਾਈਨ ਬਣ ਗਈ, ਤਾਂ ਟੋਇਟਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੇਡਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜ-ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਲਿਫਟਬੈਕ ਵਜੋਂ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਕੈਮਰੀ ਵੀ20 ਸੀਰੀਜ਼, 1986 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵੈਗਨ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਫਟਬੈਕ ਬਾਡੀ ਵੇਰੀਐਂਟ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ-ਸਿਰਫ ਹਾਰਡਟੌਪ ਸੇਡਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ 1990 ਵਿੱਚ V20 ਨੂੰ V30 ਸੇਡਾਨ ਅਤੇ ਹਾਰਡਟੌਪ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਇਹ ਮਾਡਲ ਲੜੀ ਸਿਰਫ਼ ਜਪਾਨ ਲਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੀਆਂ ਕੈਮਰੀ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਸੰਕੁਚਿਤ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕੈਮਰੀ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੰਗ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 1991 ਵਿੱਚ ਆਈ ਵਾਈਡ-ਬਾਡੀ XV10 ਸੇਡਾਨ ਅਤੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵੈਗਨ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਟੋਇਟਾ ਸਸੈਪਟਰ (トヨタ・セプター) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ XV10 ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਫਿਰ 1993 ਵਿੱਚ ਇੱਕ XV10-ਬਾਡੀ ਵਾਲਾ ਕੂਪੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜੋ 1998 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਮਾਡਲ ਲਾਈਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਕੈਮਰੀ ਸੋਲਾਰਾ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਜਾਪਾਨੀ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ 1994 ਵਿੱਚ V30 ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤੰਗ-ਬਾਡੀ V40 ਲੜੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਵਾਈਡ-ਬਾਡੀ XV10 ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਸਦਾ ਬਦਲ, XV20, 1996 ਵਿੱਚ ਆਇਆ — ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਕੈਮਰੀ ਗ੍ਰੇਸੀਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ 1998 ਵਿੱਚ ਤੰਗ V40 ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਕੈਮਰੀ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਜਾਪਾਨੀ ਸੇਡਾਨ ਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਸੀਆ ਪਿਛੇਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਨੂੰ 2001 ਦੇ ਮਰਨ ਤੱਕ ਵੈਗਨ ਦੁਆਰਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1998 ਤੋਂ, ਵਿਸਟਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੈਮਰੀ ਅਲਾਈਨਮੈਂਟ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ 2003 ਵਿੱਚ ਨੇਮਪਲੇਟ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ V50 ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਮਾਡਲ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅਗਲਾ ਵਾਈਡ-ਬਾਡੀ ਮਾਡਲ, XV30, 2001 ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਸੇਡਾਨ ਵਜੋਂ ਵੇਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸਨੇ ਹੁਣ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਰੰਟ- ਅਤੇ ਰੀਅਰ-ਐਂਡ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਇਲਾਜ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਪਾਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ, ਵਧੇਰੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸੰਸਕਰਣ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। 2006 ਦੇ XV40 ਦੇ ਨਾਲ, ਕੈਮਰੀ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਔਰੀਅਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਵਧੇਰੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਕੈਮਰੀ ਲਈ ਦਾਨੀ ਮਾਡਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਅਗਲੀ XV50 ਲੜੀ, 2011 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ ਵੇਚੀ ਗਈ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਵਿਕਲਪਕ ਬਾਡੀ ਪੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ। ਮੌਜੂਦਾ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ XV70 ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਕੈਮਰੀ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਮਾੜੀ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 43 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜਾਪਾਨੀ ਮਾਰਕੀਟ ਲਈ 2023 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਟੋਇਟਾ ਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਲਗਜ਼ਰੀ ਲੈਕਸਸ ਬ੍ਰਾਂਡ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਇਸਨੇ ਲੈਕਸਸ ES ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਮਰੀ/ਵਿਸਟਾ ਹਾਰਡਟਾਪ ਸੇਡਾਨ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ, ES—ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਟੋਇਟਾ ਵਿੰਡਮ ਵਜੋਂ 1991 ਤੋਂ 2005 ਤੱਕ ਵੇਚਿਆ ਗਿਆ—ਆਪਣੇ ਕੈਮਰੀ ਭਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। 2000 ਅਤੇ 2010 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ 2012 ਤੋਂ, 1989 ਅਤੇ 1996 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਲਡਨ ਅਪੋਲੋ ਦੇ ਨਾਲ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਬੈਜ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵੀ ਹੋਈ ਹੈ। 1993 ਤੋਂ, ਟੋਇਟਾ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੇ V6-ਇੰਜਣ ਵਾਲੇ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਕੈਮਰੀ ਵਿਏਂਟਾ ਵਜੋਂ ਬੈਜ ਕੀਤਾ, 1995 ਵਿੱਚ ਟੋਯੋਟਾ ਵਿਏਂਟਾ ਬਣ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬੈਜ ਦੇ 2000 ਵਿੱਚ ਰਵਾਨਗੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਈ। 2006 ਅਤੇ 2017 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਟੋਇਟਾ ਔਰੀਅਨ ਮਾਡਲ V6 ਕੈਮਰੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਫਰੰਟ-ਐਂਡ ਅਤੇ ਰੀਅਰ-ਐਂਡ ਸਟਾਈਲਿੰਗ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਵੀਨਤਮ ਕੈਬਿਨ ਦੇ ਨਾਲ।
ਘਮਣੇਵਾਲ
ਘਮਣੇਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰੇਲੈਂਡ ਬਨਾਮ ਫਲੈਚਰ
ਰੇਲੈਂਡ ਬਨਾਮ ਫਲੈਚਰ [1868] ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਲੋਰਡਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਟੋਰਟ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਖੇਤਰ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ। ਰੇਲੈਂਡ ਨੇ ਇੱਕ ਤਲਾਬ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੰਟਰੈਕਟਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੈਕਟ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪ ਉਸਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੋਲ ਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਕੰਟਰੈਕਟਰ ਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਦੌਰਾਨ ਮਲਬੇ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਕੋਲੇ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਫਟਾ ਮਿਲੀਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਅੱਗੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵੱਜੋਂ 11 ਦਸੰਬਰ 1860 ਨੂੰ, ਰੇਲੈਂਡ ਦੇ ਤਲਾਬ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਰਨ ਤੇ ਇਹ ਫੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਦੇ ਗਵਾਂਢੀ ਫਲੈਚਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਖਾਣ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਲੈਚਰ ਨੂੰ 937 ਡਾਲਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।
ਗੋਰੀ
ਗੋਰੀ (ਜਾਰਜੀਅਨ: გორი) ਜਾਰਜੀਆ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਜੋਸਿਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ ਦਾ ਜਨਮ ਜਾਰਜੀਆ ਵਿੱਚ ਗੋਰੀ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਰਜੀਆ
ਇਰੀਡੀਅਮ
ਇਰੀਡੀਅਮ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ ਜਿਹਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ Ir ਅਤੇ ਐਟਮੀ ਸੰਖਿਆ 77 ਹੈ। ਇਹ ਪਲੈਟੀਨਮ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਕੁੜਕਵੀਂ, ਚਾਂਦੀ ਰੰਗੀ ਚਿੱਟੀ ਧਾਤ ਹੈ ਅਤੇ ਓਸਮੀਅਮ ਮਗਰੋਂ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘਣਾ ਤੱਤ ਹੈ।
ਕਾਤਾਲਾਨ ਭਾਸ਼ਾ
thumb|250px
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਕੈਟਾਲੋਨ ਇੱਕ ਜ਼ਬਾਨ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਅੰਡੋਰਾ, ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੈਟਾਲੋਨ ਦਾ ਜੋੜ ਰੋਮਾਨੀ ਬੋਲੀਆ ਨਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ 92 ਲੱਖ ਲੋਕ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇਹ 93 ਪਾਇਦਾਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਲਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ 'ਚੋ ਬਣੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਮਾਂਸ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਪਰਸੀ ਬਿਸ਼ ਸ਼ੈਲੇ
ਪਰਸੀ ਬਿਸ਼ ਸ਼ੈਲੇ(/Pɜrsi bɪʃ ʃɛli/, 4 ਅਗਸਤ 1792 - 8 ਜੁਲਾਈ 1822) ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰੋਮਾਂਸਾਵਾਦੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਆਹਲਾਤਰੀਨ ਪ੍ਰਗੀਤਕ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਹੋਣ ਨਾਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਸਨ ਪਰ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਸ਼ੈਲੈ ਉਨਾ ਦ੍ਰਿਸ੍ਤੀਵਾਦੀ ਕਵੀਆ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ ਜਿਨਾ ਵਿੱਚ ਲੋਰਡ ਬੈਏਰਨ, ਲੇਹ ਹਨਟ, ਥੋਮਸ ਲਵ ਪੀਕੋਕ ਅਤੇ ਸ਼ੇੱਲੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਮੇਰੀ ਸ਼ੇੱਲੇ, frankenstein ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ, ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1792 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1822
ਆਰਥਰ ਮਾਰੀਆਨੋ
ਆਰਥਰ ਨੋਰੀ ਓਯਾਕਾਵਾ ਮਾਰੀਆਨੋ (ਜਨਮ 18 ਸਤੰਬਰ 1993) ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀ ਕਲਾਤਮਕ ਜਿਮਨਾਸਟ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2015 ਵਰਲਡ ਆਰਟਿਸਟਿਕ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਹਰੀਜੱਟਲ ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਆਲ ਰਾਉਂਡ 12 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਰੀਓ ਡੀ ਜਨੇਰੋ ਦੇ 2016 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਫਲੋਰ ਅਭਿਆਸ ਤਹਿਤ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਖਿਤਿਜੀ ਪੱਟੀ 'ਤੇ 2019 ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਮਾਰੀਆਨੋ ਦਾ ਜਨਮ 1993 ਵਿੱਚ, ਕੈਂਪੀਨਾਸ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਅਨ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ-ਕਦਮਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਜੂਡੋ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ। ਮਾਰੀਆਨੋ ਨੇ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਕਲਾਸ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਮਨ ਬਦਲ ਲਿਆ।
ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਤਲਾਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਰੀਆਨੋ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਸਾਓ ਪਾਉਲੋ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਮਾਰੀਆਨੋ ਐਸਪੋਰਟੇ ਕਲੱਬ ਪਿਨਹੀਰੋਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਾਰੀਆਨੋ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਅਨ ਚਾਈਲਡ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ।
ਵਿਵਾਦ
2015 ਵਿੱਚ ਮਾਰੀਆਨੋ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਜਿਮਨਾਸਟ ਫੇਲਿਪ ਅਰਾਕਾਵਾ ਅਤੇ ਹੈਨਰੀਕ ਫਲੋਰਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਨੈਪਚੈਟ ਵੀਡੀਓ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਤੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਅਫ਼ਰੋ-ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਅਨ ਜਿਮਨਾਸਟ ਐਂਜੇਲੋ ਅਸਮਪਕੋ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਨਸਲੀ ਚੁਟਕਲੇ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਮਾਰੀਆਨੋ ਨੇ ਘਟਨਾ ਲਈ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਦੇ ਹੋਏ ਇਕ ਹੋਰ ਵੀਡੀਓ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। 2016 ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵੱਲੋਂ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਸਮਪਚੋ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਅਸੀਂ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਨੋਰੀ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਮੈਡਲ ਜੇਤੂ ਵਾਂਗ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰੇਗਾ।”
ਮਾਡਲਿੰਗ ਕਰੀਅਰ
ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜਿਮਨਾਸਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਾਰੀਆਨੋ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰਿਤ ਮਾਡਲ ਵੀ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ, ਮਾਰੀਆਨੋ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਫਿਲੀਪੀਨ- ਅਧਾਰਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਪੜੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਬੈਂਚ ਦੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ-ਪਹਿਰਾਵੇ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਮੋਨ ਬਾਈਲਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ 29, 2021 ਨੂੰ ਮਾਰੀਆਨੋ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੀਡੀਆ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਜੋਆਓ ਓਟਾਵੀਓ ਟੈਸੋ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਐਂਜਲੀਨਾ ਜੋਲੀ
ਐਂਜਲੀਨਾ ਜੋਲੀ ( (ਜਨਮ 4 ਜੂਨ,1975) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਰਾਜਦੂਤ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਇਨਾਮ, ਦੋ ਸਕ੍ਰੀਨ ਐਕਟਅਰਜ਼ ਗਿਲਡ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਹਨ ਇਸ ਨੂੰ ਫ਼ੋਰਬਸ ਦੁਆਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅਦਾਕਾਰਾ 2009, 2011, 2013 ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋਲੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਤੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਯੂ.ਐਨ.ਐਚ.ਸੀ.ਆਰ) ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮੀਡਿਆ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਆਪਣੇ ਨਿਵੇਕਲੇ ਅੰਦਾਜ਼, ਫਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਂਜਲੀਨਾ ਜੋਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਮਾਰਿਓ ਐਂਡਰੇਟੀ
ਮਾਰਿਓ ਗੈਬਰੀਐਲ ਐਂਡਰੇਟੀ (ਜਨਮ 28 ਫਰਵਰੀ 1940) ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ- ਅਮਰੀਕਨ ਜਨਮਿਆ ਸਾਬਕਾ ਰੇਸਿੰਗ ਡ੍ਰਾਈਵਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਖੇਡ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਅਮਰੀਕਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਨ, ਇੰਡੀਕਾਰ, ਵਰਲਡ ਸਪੋਰਟ ਕਾਰਸ ਚੈਂਪਿਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਨਾਸਕਰ (ਦੂਜਾ ਡੇਨ ਗੁਰਮੇਨੀ) ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਸਿਰਫ ਦੋ ਡ੍ਰਾਈਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਿਡਗੇਟ ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਵੀ ਜਿੱਤੀ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ, ਅੰਦਰੇਟੀ ਨੇ 1978 ਦੇ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ ਵਨ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਚਾਰ ਇੰਡੀਕਾਰ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ (ਤਿੰਨ USAC ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਤਹਿਤ)। ਅੱਜ ਤਕ, ਉਹ ਇੰਡੀਅਨਪੋਲਿਸ 500 (1969), ਦੰਦੋਨਾ 500 (1967) ਅਤੇ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਨ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਡ੍ਰਾਈਵਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜੁਆਨ ਪਾਬਲੋ ਮੌਨਟੋਆ ਨਾਸਕਾਰ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੌੜ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੀਰੀਜ਼, ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਇੰਡੀਅਨਪੋਲਿਸ 500 ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਇਕੋ ਇੱਕ ਡ੍ਰਾਈਵਰ ਹੈ।
ਐਂਡਰੇਟੀ ਦਾ ਰੇਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਕਰੀਅਰ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ (1967, 1978, ਅਤੇ 1984) ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਡ੍ਰਾਈਵਰ ਨਾਮ ਦਾ ਮਾਣ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਇਕੋ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਕੋਰਸ, ਪਵੀਵ ਅੰਡਾਅ, ਅਤੇ ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਟਰੈਕਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਡ੍ਰਾਈਵਰਾਂ' ਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਵਾਰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ1993 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅੰਤਮ ਇੰਡੀਕਰ ਜਿੱਤ ਨਾਲ, ਐਂਡਰੇਟੀ ਚਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਕਰ ਦੌੜ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਡਰਾਈਵਰ ਬਣਿਆ।
ਅਮਰੀਕਨ ਪਾਪੂਲਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਨਾਮ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਬਰਨੀ ਓਲਡਫੀਲਡ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਸਟਿਰਲਿੰਗ ਮੌਸ ਦੀ ਤਰਾਂ ਸਪੀਡ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਮਾਰੀਓ ਐਂਡਰੇਟੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ ਐਲਡੋ ਇੱਕ ਫਾਰਮ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਐਲਵਿਸ ਅੰਦਰੇਟੀ ਦੇ ਘਰ ਮਾਂ ਰੀਨਾ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਆਈਸਟਰੀਆ ਇਟਲੀ ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਸੰਧੀ ਦੁਆਰਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।1948 ਵਿੱਚ ਐਂਡਰੇਟੀ ਪਰਿਵਾਰ ਇਟਲੀ ਦੇ ਲੂਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮੋਂਟੋਨਾ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਯੂਸੈਕ ਸਟਾਕ ਕਾਰ
1964 ਵਿੱਚ ਐਂਡਰੇਟੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਿਆ। 1965 ਵਿੱਚ ਉਹ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਆਟੋਮੋਬਾਇਲ ਕਲੱਬ (ਯੂਐਸਏਸੀ) ਦੇ ਸਟਾਕ ਕਾਰ ਈਵੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1967 ਵਿੱਚ ਇੱਕ USAC ਸਟਾਕ ਕਾਰ ਦੀ ਦੌੜ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸੀਜ਼ਨ ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸੜਕ ਕੋਰਸਾਂ 'ਤੇ ਤਿੰਨ(1974 ਵਿੱਚ) ਯੂਐਸਏਸੀ ਸਟਾਕ ਕਾਰ ਰੇਸ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ 1975 ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਰੋਡ ਕੋਰਸ ਰੇਸ ਜਿੱਤੇ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਪੂਣੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ |
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਕੁੱਤਾ ’ਤੇ ਆਦਮੀ
ਹਵਾਲਾ
ਡਾ. ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ, “ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਸੰਦਰਭ ਕੋਸ਼”, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਟਾਹਲੀਆਂ
ਟਾਹਲੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਟਾਹਲੀਆਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1760 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 6.35 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੇਵਲ ਸੂਦ
ਕੇਵਲ ਸੂਦ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਮਈ,1936 ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਸਾਧੂ ਰਾਮ ਸੂਦ ਤੇ ਮਾਤਾ ਸੱਤਿਆਵਤੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਕੇਵਲ ਸੂਦ ਨੇ ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਬਰਨਾਲਾ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਮਹਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਐਮ ਏ  ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਹ 1965 ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਹੋਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਹਨੂੰਮਾਨਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
thumb|200px|alt=ਭਟਨੇਰ ਦਾ ਕਿਲਾ|[[ਹਨੁਮਾਨਗੜ੍ਹ ਟਾਊਨ ਦੇ ਭਟਨੇਰ ਕਿਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਨਜਾਰਾ]]
ਹਨੂੰਮਾਨਗੜ੍ਹ (ਹਿੰਦੀ: हनुमानगढ़ ज़िला) ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੜੱਪਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਾਲੀਬੰਗਾ, ਗੋਗਾਜੀ ਲੋਕ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗੋਗਾਮੇੜ੍ਹੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਪੱਲੂ ਸਥਿਤ ਮੰਦਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਹਨੁਮਾਨਗੜ੍ਹ ਟਾਊਨ ਵਿਖੇ ਭਟਨੇਰ ਨਾਂ ਦਾ ਕਿਲਾ, ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ-ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਾ ਪੀਰ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਵੇਖਣਜੋਗ ਥਾਂਵਾਂ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਰੀਟਾ ਦੀਕਸ਼ਿਤ
thumb ਰੀਟਾ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਜੇਸੀ ਵਰਲਡ ਹੋਸਪਟੈਲਿਟੀ ਪੀਵੀਟੀ. ਲਿਮਟਿਡ (JC World Hospitality Pvt. Ltd) ਦੀ ਬਾਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਨੋਇਡਾ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਪਾਰਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਜੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੌਰ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਜੈਪੀ ਗਰੁੱਪ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਇਸਨੇ ਬੀ.ਏ. (ਆਨਰਸ) ਇਕਨਾਮਿਕਸ - ਜਿਸਸ ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1985 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਈ 1990 ਨੂੰ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਬਣੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਇਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਟ੍ਰੇੰਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਐਸੋਸੀਏਟਸ ਲਿਮਟਿਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। 1992-1996 ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸਨੂੰ ਜੈਪੀ ਹੋਟਲਜ਼ ਵਿਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਦਿੱਲੀ, ਮਸੂਰੀ ਅਤੇ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ 5-ਸਿਤਾਰਾ ਸੰਪਤੀਆਂ ਹਨ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਰੀਟਾ ਨੂੰ 2007 ਵਿੱਚ ਹੋਸਪਟੈਲਿਟੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਉੱਤਮਤਾ ਵਿੱਚ ਐਮਿਟੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਇਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਐਲਟੀ ਪਲਸ ਵਲੋਂ ਸਲਾਨਾ ਮਹਿਲਾ ਪੇਸ਼ਾਵਰ (2011) ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
https://www.linkedin.com/pub/rita-dixit/48/358/464
http://archive.financialexpress.com/news/family-isnt-everything-work-matters/111551
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖੋਜੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀ ਖੋਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀ ਖੋਜੀ ਔਰਤਾਂ
ਕੋਟਲੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ
ਕੋਟਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੰਡਾਂਵਾਲਾ
ਜੰਡਾਂਵਾਲਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਖਮੇਰ ਭਾਸ਼ਾ
ਖਮੇਰ (ភាសាខ្មែរ, ਆਈ ਪੀ ਏ: [pʰiːəsaː kʰmaːe) ਜਾਂ ਕੰਬੋਡੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਖਮੇਰ ਜਾਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਬੋਡੀਆ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਹੈ। ਵਿਅਤਨਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਸਤਰੋਏਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ (Austroasiatic language) ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਖਮੇਰ ਭਾਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਪਾਲੀ ਦਾ ਗਹਿਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹ
ਕੋਟ ਚੰਦੀ
ਕੋਟ ਚੰਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 194 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੇ 31°32'48N 73°47'58E ਦਿਸ਼ਾ-ਅੰਕਾਂ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਖਮੇਰ ਭਾਸ਼ਾ
ਲਿਪੀ
ਖਮੇਰ ਭਾਸ਼ਾ ਖਮੇਰ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਬੂਗੀਦਾ ਲਿਪੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੱਲਵ ਲਿਪੀ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਆਬੂਗੀਦਾ ਲਿਪੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਵਰ ਦੀਆਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ, ਪਿੱਛੇ, ਉੱਪਰ ਜਾਂ ਨੀਚੇ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਮਾਰੀ ਮੋਰੀ
ਮਾਰੀ ਮੋਰੀ (森 茉莉, ਮੋਰੀ ਮਾਰੀ, 7 ਜਨਵਰੀ 1903 – 6 ਜੂਨ 1987) ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਜੋ ਮਰਦ ਸਮਲਿੰਗੀ ਰੋਮਾਂਸ ਲਿਖਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
ਮਾਰੀ ਮੋਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਂਗੋ, ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਮੋਰੀ ਓਗਈ ਸਨ।
ਕਰੀਅਰ
ਮੋਰੀ ਨੇ ਮਾਈ ਫਾਦਰਜ਼ ਹੈਟ ਨਾਮਕ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ 1957 ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਲੇਖਕਾਰ ਕਲੱਬ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ 1961 ਵਿੱਚ ਏ ਲਵਰਜ਼ ਫਾਰੈਸਟ, ਨਾਲ ਮਰਦ ਸਮਲਿੰਗੀ ਜਨੂੰਨ ( ਤੈਨਬੀ ਸ਼ੌਸੇਤਸੂ, ਸ਼ਾਬਦਿਕ "ਸੁਹਜਵਾਦੀ ਨਾਵਲ") ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ ਦੀ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੇ ਤਾਮੁਰਾ ਤੋਸ਼ੀਕੋ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ। ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਡੋਨਟ ਗੋ ਆਨ ਸੰਡੇਜ਼ (1961) ਅਤੇ ਦ ਬੈੱਡ ਆਫ਼ ਡੇਡ ਲੀਵਜ਼ (1962) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ; ਏ ਲਵਰ’ਸ ਫੋਰਸਟ ਵਿੱਚ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਉਹੀ ਗੁਣ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਮੁੰਡਾ ਮੋਰੀ ਮਾਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਹਨ। ਵੱਡਾ ਆਦਮੀ ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ, ਤਾਕਤਵਰ, ਸਿਆਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਦਮੀ, ਗਾਈਡੋ, 38 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਉਲੋ 17 ਜਾਂ 18 ਹੈ। (ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਅਜੇ 19 ਸਾਲ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਮੋਰੀ ਦੀ ਉਮਰ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ)। ਪਾਉਲੋ ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਆਲਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੌਂਜ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਭ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। (ਗੁਈਡੋ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਾਓਲੋ 19 ਸਾਲ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਓਲੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖੰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗੁਇਡੋ ਵਾਂਗ ਹੀ ਇੱਕ ਹੋਰ)। ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕੀਥ ਵਿਨਸੈਂਟ ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਜਾਪਾਨੀ ਇਲੈਕਟਰਾ" ਕਿਹਾ ਹੈ, ਕਾਰਲ ਜੰਗ ਦੁਆਰਾ ਸਿਗਮੰਡ ਫਰਾਉਡ ਦੇ ਓਡੀਪਾਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਹਮਰੁਤਬਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਤੀ ਤਾਮਾਕੀ ਯਾਮਾਦਾ (1893-1943) ਸੀ, ਜੋ ਟੋਕੀਓ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਅਨ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਟੋਕੀਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬੋਧੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ 1919 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 1927 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਦੋ ਸਨ। ਬੱਚੇ ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਪਤੀ ਅਕੀਰਾ ਸੱਤੋ 佐藤彰 ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1987 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1903 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing Japanese language text
ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ
ਟੈਲੀਫੋਨ,ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜੰਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਜੰਤਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਬੈਠੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਟੈਲੀਫੋਨ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਧਨ ਹੈ।ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਸਿਕੰਦਰ ਗ੍ਰਾਹਮ ਬੈੱਲ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਦੇ ਜੰਤਰ
ਗਿਓਰਗ ਫ਼ਰੀਡਰਿਚ ਹੈਂਡਲ
ਗਿਓਰਗ ਫ਼ਰੀਡਰਿਚ ਹੈਂਡਲ (23 ਫਰਵਰੀ 1685 (O.S.) [(N.S.) 5 ਮਾਰਚ] – 14 ਅਪਰੈਲ 1759) ਇੱਕ ਜਰਮਨ-ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬ੍ਰੋਕ ਕੰਪੋਜ਼ਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ।
ਸਮਾਨ੍ਹੋ
‘ਸਮਾਨ੍ਹੋ ’ (ਕੁੱਤਾ ਤੇ ਆਦਮੀ) ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।‘ਸਮਾਨੋ੍ਹ’ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਬੋ ਦੀ ਝੋਟੀ ਨਵੇਂ ਦੁੱਧ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਗੁੜ ਵਾਲੀ ਪਰਾਤ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਦਿਆਂ ਉਹ ਘਰ-ਘਰ ਇਹ ਦੱਸਦੀ ਫਿਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਨਿਹਾਲੋ, ਕੱਲੋ ਹੱਸ ਛੱਡਦੀਆਂ ਤੇ ਮਸ਼ਕਰੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਸਾਹਬੋ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸੀ। ਸਾਹਬੋ ਦੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਉਹ ਹੱਸੀਆਂ, ਨਿਹਾਲੋ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਐ ਪਰਾਤ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਦੀ ਐਂ ਜਿਮੇਂ ਮੁੰਡਾ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦੈ।’ ਝੋਟੀ ਆਸ ਲੱਗਣ `ਤੇ ਗੁੜ ਵੰਡਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਦੀ ਚਰਚਾ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਜੀਓ-ਜੀਅ ਉਹਦੇ ਇਸ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਹੱਸਿਆ। ਭਰ ਸਾਹਬੋ ਦਾ ਚਾਅ ਕਿਧਰੇ ਮਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਿਸ ਘਰੇ ਵੜਦੀ ਆਪਣੀ ਝੋਟੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਮੁੱਕਣ ਈ ਨਾ ਦਿੰਦੀ। ਉਹ ਬੱਸੋ ਮੋਚਣ ਨੂੰ ਗੁੜ ਦੇਣ ਗਈ ਤੇ ਉਹਨੇ ਸਾਹਬੋ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਸੁਣਿਐ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ‘ਚ ਇੱਕ ਡਾਕਦਾਰਨੀ ਆਊਗੀ।’ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤੇ ਸਿਆਣੀ ਐ ਤੇ ਕੁੱਖ ਹਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਐ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਹਬੋ ਬੱਸੋ ਨੂੰ ਦੁਆਵਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਹਬੋ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਅਗਲੇ ਘਰ ਗੁੜ ਵੰਡਣਾ ਭੁੰਲ ਗਈ। ਉਹ ਘਰ ਆਈ ਉਸਦਾ ਮਝੇਰੂ ਘਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਇਆ। ਮੰਦਰ ਦੇ ਅਵਾਜ਼ ਮਾਰਨ ਤੇ ਉਹ ਭੂਰੋ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾ ਕੇ ਰੋਟੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਇੰਝ ਸਾਉ ਮਝੇਰੁ ਆਖਦੀ ਤੇ ਫੇਰ ਤੈਨੂੰ ਰੱਬ ਬੱਚਾ ਦੇਵੇ ਦੀ ਅਸੀਸ ਦਿੰਦੀ, ਤਾਂ ਮੰਦਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਲੋਮਲੀ ਹਾਸੀ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ। ਉਹ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਸਮਾਨੋ੍ਹ ਦੇ ‘ਚਕਲੇ ਵਰਗੇ’ ਨਿਗਰ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਤੇ ਲੰਮਾ ਹਉਕਾ ਭਰ ਕੇ ਨੀਵੀਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ। ਮੰਦਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਾਹਬੋ ਨੂੰ ਹਉਕੇ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦਾ, ‘ਤੈਨੂੰ ਕੁਸ਼ ਨਾ ਲੱਗਿਆ ਮੁਟਿਆਰੇ, ਬੇਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਰ ਲੱਗ ਗਏ।’ ਮੰਦਰ ਸਾਹਬੋ ਦੇ ਕਮਲੇਪਨ ਤੋਂ ਐਨਾਂ ਅੱਕ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਹਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਕੁੱਟਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਉਸਦੀ ਦਸ਼ਾ ਹੋਰ ਵੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ੁਦਾਅ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ, ਵੇਖ ਕੇ ਉਹਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਾਹਬੋ ਡਾਕਟਰਨੀ ਕੋਲ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਗਈ। ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰਨੀ ਨੂੰ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹਨੂੰ ਯਾਦ ਆ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ‘ਕੁੜੇ ਡਾਕਦਰਨੀਏ, ਤੇਰੀ ਗੋਦ ਭਰੀ ਰਹੇ, ਸੁਣਿਐ ਤੂੰ ਜਿਵੇਂ ਜੀ ਕਰੇ ਕਰ ਦਿਨੀ ਐਂ? ਭੈਣੇ ਮੇਰੀਏ, ਕੋਈ ਐਸੀ ਦੁਆਈ-ਬੂਟੀ ਦਿਹ, ਜੀਹਦੇ ਨਾਲ ਬਸ ਅਗਲੇ ਵਰੇ੍ਹ ਮੁੰਡਾ ਹੋ-ਜੇ...ਆਹ ਵੇਖ ਭੈਣੇ! ਤੈਨੂੰ ਰੱਬ ਬੱਚਾ ਦੇਵੇ, ਤੇਰੇ ਪੈਰ ਫੜਦੀ ਐਂ!’ ਤੇ ਪਾਸ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਤੀਵੀਆਂ ਉਹਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਹੱਸਦੀਆਂ ਨੇ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਡਾਕਦਾਰਨੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਵਾਧੂ ਬੱਚੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਦੇ ਐਂ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ... ‘ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਹਬੋ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਤੇ ਉਹ ਬੱਸੋ ਮੋਚਣ ਨੂੰ ਗਾਲਾਂ ਕੱਢਣ ਲੱਗ ਪਈ ਤੇ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਆ ਗਈ। ਉਹ ਡਾਕਦਾਰਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਣ ਲੱਗੀ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਤੇ ਕੀ ਕਰਨ ਆਈ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੀ ਬੁੱਢੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਜੀ ਇਹਦਾ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰਿਓ, ਇਹ ਤਾਂ ਸਿਧਰੀ ਐ।’ ਪਰ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਕਾਗਜ਼ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਲਿਖਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਉਹਦੀ ਕਲਮ ਤਿਲਕਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਹਵਾਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ
ਰਮਾਇਣ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹਨੂੰਮਾਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਕਾ ਤੱਕ ਇਕ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਰਾਮਨਾਥਸਵਾਮੀ ਮੰਦਰ, ਵੈਦਿਕ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ ਨੂੰ ਸ਼ੈਵ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਬਿੰਦੂ ਹੈ ਅਤੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਮਸੇਤੂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦਰਮਿਆਨ ਭੂਮੀ ਸੰਬੰਧ ਸੀ।ਕਸਬੇ ਸੇਠੁਸਮੁਦਰਮ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਨਹਿਰ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ, ਕੱਚਾਤੀਵੂ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਤਾਮਿਲ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀਆਂ ਫੋਰਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਦੀਆਂ ਕਥਿਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਮਛੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ 1994 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਇੱਕ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਸਬੇ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 53 km2 ਅਤੇ 2011 ਅਨੁਸਾਰ 44.856 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸੀ। ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਰਜਸ਼ੈਲੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਪੋਲੋਨੀਅਮ
ਪੋਲੋਨੀਅਮ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ ਜਿਹਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ Po ਅਤੇ ਐਟਮੀ ਸੰਖਿਆ 84 ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹਦੀ ਖੋਜ 1898 ਵਿੱਚ ਮੈਰੀ ਕਿਊਰੀ ਅਤੇ ਪੀਅਰ ਕਿਊਰੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਵਿਕਿਰਨਕ ਤੱਤ ਹੈ ਜਿਹਦੇ ਕੋਈ ਥਿਰ ਆਈਸੋਟੋਪ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਰਸਾਇਣਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਬਿਸਮਥ ਅਤੇ ਟੈਲੂਰੀਅਮ ਵਰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਦੀਆਂ ਕੱਚੀਆਂ ਧਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ
ਸੀ ਈ ਐਮ ਜੋਡ
'ਸਿਰਿਲ ਐਡਵਿਨ ਮਿਚਿਨਸਨ ਜੋਡ (12 ਅਗਸਤ 1891 – 9 ਅਪਰੈਲ 1953) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ​​ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ  ਟਰੱਸਟ] ਦਿਮਾਗ਼] , [[ਬੀਬੀਸੀ ਰੇਡੀਓ ਤੇ ਜੰਗ ਦੀ ਚਰਚਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। 1948 ਵਾਲੇ ਰੇਲ ਟਿਕਟ ਘੋਟਾਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਹੋ ਗਈ।
ਸੁਰਨ ਡਿਕਸਨ
ਸੁਰਨ ਡਿਕਸਨ (ਜਨਮ 1977) ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਚੈਰਿਟੀ ਡਾਇਵਰਸਿਟੀ ਰੋਲ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਮੋਫੋਬਿਕ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਚੈਰਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
2014 ਵਿੱਚ 'ਦ ਇਨਡੀਪੈਡੇਂਟ ਓਨ ਸੰਡੇ' ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਡਿਕਸਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 10 ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 2013 ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 20 ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 2011 ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ "ਨੈਸ਼ਨਲ ਟ੍ਰੇਜਰ" ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  2014 ਵਿੱਚ, ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਰਲਡ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਾਵਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ 54 ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਦਰਜ ਸੀ, ਜੋ 2013 ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੇ 73 ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸੀ।
ਡਿਕਸਨ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਇਵਰਸਿਟੀ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਨਿਰਮਲਾ ਜੋਸ਼ੀ
ਨਿਰਮਲਾ ਜੋਸ਼ੀ, (ਵਧੇਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿਸਟਰ ਨਿਰਮਲਾ (23 ਜੁਲਾਈ 1934 – 23 ਜੂਨ 2015) ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿਸਟਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਦਰ ਟੇਰੇਸਾ ਦੀ ਮੌਤ ਉੱਪਰਾਂਤ ਸੰਨ 1997 ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਨਰੀਜ ਆਫ ਚੈਰਿਟੀ ਦੇ ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਜਨਰਲ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਨੇਪਾਲੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹਿੰਦੂ-ਬਾਹਮਣ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਅਫਸਰ ਸਨ।
ਸਿਸਟਰ ਨਿਰਮਲਾ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵਕਾਲਤ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਲਈ ਹੈ। ਉਹ ਉਸ ਮੰਡਲੀ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਪਹਿਲੀਆਂ ਸਿਸਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਪਨਾਮਾ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।
1976 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀਜ ਆਫ ਚੈਰਿਟੀ ਦੀ ਵਿਚਾਰਵਾਨ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1997 ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ ਰਹੀ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਜਨਰਲ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਸੰਨ 2009 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਿਸਟਰ ਨਿਰਮਲਾ ਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 25 ਮਾਰਚ 2009 ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਔਰਤ ਸਿਸਟਰ ਮੈਰੀ ਪ੍ਰੇਮਾ ਨੇ ਉਸ ਵਾਲਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ।
23 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਨਿਧਨ ਹੋ ਗਿਆ।