cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ (ਕਿਤਾਬ)
ਪੋਠੋਹਾਰੀ ਤੇ ਧਨੀ ਬੋਲੀ
ਲੇਖਕ ਨੇ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੋਰ ਤੇ ਦੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪੋਠੇਹਾਰੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਧਨੀ ਬੋਲੀ। ਇਹਨਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਕਰਣ ਬਾਰੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਦੋਨਾਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਖੇੜਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਗੀਤ
ਲੇਖਕ ਨੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ, ਸਾਦਗੀ, ਅਨੁਭਵ ਦੀ ਸਮੁਚਤਾ ਤੇ ਰੂਪ ਦੀ ਸੁਹਜਾਤਮਿਕਤਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰਦਾ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਸੁਚੱਜਤਾ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ, ਮਾਹੀਆ, ਟੱਪੇ , ਢੋਲਾ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਨੀ ਤੇ ਪੋਠੇਹਾਰੀ ਦੇ ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਅਧੀਨ ਅਲੱਗ ਵਿਚਾਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਨੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਜਿਹੜੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ ਉਹ ਧਨੀ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਤੇ ਜੋ ਪੋਠੇਹਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣੇ ਹਨ ਉਹ ਪੋਠੇਹਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਹਨ।
ਲੇਖਕ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਟੱਪੇ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੀਤ, ਕਾਵਿ ਕਥਾਵਾਂ, ਮਾਹੀਏ, ਢੋਲਾ, ਬੋਲੀਆਂ, ਵਿਆਹ, ਥਾਲ, ਕਿਰਕਲੀ, ਅਲਾਹੁਣੀਆਂ, ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਅਦਿ ਕਾਵਿ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਵਰਮਾ
ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਵਰਮਾ (ਜਨਮ 19 ਮਾਰਚ, 1972) ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੁਮਾਰੀ ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਧਿਆਪਿਕਾ ਹੈ ਅਤੇ "ਪ੍ਰੇਰਣਾਤਮਕ ਬੁਲਾਰਾ" ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੁਮਾਰੀ ਅਧਿਆਪਿਕ ਹੈ ਅਤੇ 1995 ਦੇ ਲਗਭਗ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੁਮਾਰੀ ਵਰਲਡ ਸਪ੍ਰਿਚੁਅਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਕੋਰਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਨਤਕ ਸੈਮੀਨਾਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ "ਆਲ ਲੇਡੀਜ਼ ਲੀਗ" ਦੇ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਜੀਵਨ
ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਮਾਰਚ, 1972 ਨੂੰ ਪੂਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੇ 1994 ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਪੂਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬਤੌਰ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲਿਸਟ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੁਮਾਰੀਜ਼ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਬੈਕਸਟੇਜ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਆਪਕ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨਗੇ। 2007 ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਅਣਉਪਲਬਧਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੂੰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਖੁਦ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2007 ਵਿੱਚ, ਆਸਥਾ ਚੈਨਲ ਲਈ ਇੱਕ ਪੇ-ਟੂ-ਬ੍ਰਾਡਕਾਸਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਅਵੇਨਿੰਗ ਵਿਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੁਮਾਰੀਜ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੀਕੇ ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਦੀ ਸਹਿ-ਹੋਸਟ ਕਾਨੂ ਪ੍ਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਉਸਦਾ ਬੀ.ਕੇ.ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਨਾਮ ਦਾ YouTube ਚੈਨਲ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੁਮਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਸਿੱਖਿਅਕ
ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਝੀਲ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਝੀਲ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਮਵਾ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਝੀਲ ਸੀ। ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ 1999 ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ 2000 ਤੋਂ ਸੁੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ ਇਹ ਜੈਪੁਰ ਤੋਂ 32 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ ,। ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਵਾਈ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਦੂਜੇ ਨੇ 1876 ਵਿੱਚ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਇਹ ਝੀਲ ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਿਕਨਿਕ ਸਥਾਨ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। 1982 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਦੌਰਾਨ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਝੀਲ 'ਤੇ ਰੋਇੰਗ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਲਾਕਾ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਣਗਹਿਲੀ ਕਾਰਨ ਜਲਘਰ ਦੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਕੈਚਮੈਂਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਬਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਡੈਮ ਦੇ ਕੈਚਮੈਂਟ ਏਰੀਏ ਵਿੱਚ ਕਬਜ਼ੇ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰੀਚਾਰਜ ਹੋਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਉਮੀਦ ਹੈ thumb| ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਝੀਲ, ਜੈਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ, 2014।
ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੁਰੀ
ਝੀਲ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ 1982 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ  ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ  ਸੀ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੰਡਰ ਅਤੇ ਜੰਬਵਾ ਮਾਤਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਹਨ। ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਖਠਿਆੜ-ਗੀਰ ਸੁੱਕੇ ਪਤਝੜ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।  ਇਹ ਚਿਤਲ ਅਤੇ ਨੀਲਗਾਈ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਡੈਮ ਦੇ ਕੈਚਮੈਂਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਿੰਡ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦਵਾਸ ( ਅਮੇਰ ), ਮਮਤੋਰੀ ਕਲਾ, ਸੰਗਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬਿਸ਼ਨਪੁਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਮਜੀਜ਼ੀਆ ਭਾਨੂ
ਮਜੀਜ਼ੀਆ ਭਾਨੂ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Majiziya Bhanu) ਕੇਰਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬਾਡੀ ਬਿਲਡਰ ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਲਿਫਟਰ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਮਜੀਜ਼ੀਆ ਮਾਲਾਬਾਰ, ਕੇਰਲ ਤੋਂ ਹੈ। ਉਹ ਅਬਦੁਲ ਮਜੀਦ ਅਤੇ ਰਜ਼ੀਆ ਮਜੀਦ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਡੈਂਟਿਸਟਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਕਲਾਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਤਤਕਾਲੀ ਮੰਗੇਤਰ (ਹੁਣ ਪਤੀ, ਨੂਰ ਅਹਿਮਦ ਕੋਹਾਨ ਅਲੀਜ਼ਾਏ) ਦੁਆਰਾ ਹਿਜਾਬ ਪਹਿਨਣ ਦੌਰਾਨ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਿਖਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਪਹਿਨੇ ਬਿਨਾਂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ ਸੀ। ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਜੁਲਾਈ 2016 ਵਿੱਚ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਬੈਚਲਰ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮਾਹੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡੈਂਟਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਤੋਂ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਸਰਜਨ ਹੈ।
ਬਾਡੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਅਤੇ ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ ਕਰੀਅਰ
2018 ਤੱਕ, ਮਜੀਜ਼ੀਆ ਨੂੰ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਕੇਰਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਔਰਤ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬਾਡੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਮੁਕਾਬਲਾ 25 ਫਰਵਰੀ, 2018 ਨੂੰ ਮਿਸਟਰ ਕੇਰਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਡਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਿਜਾਬ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸੀ ਉਸਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਮ ਰੈਸਲਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990
ਯੂਸਫ ਅਲ-ਖ਼ਾਲ
ਯੂਸਫ਼ ਅਲ-ਖ਼ਾਲ ( يوسف الخال  ; ਦਸੰਬਰ 25, 1917 – 9 ਮਾਰਚ, 1987) ਇੱਕ ਲੇਬਨਾਨੀ-ਸੀਰੀਆਈ ਕਵੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਗੱਦ ਕਾਵਿ ( ਕਸੀਦਾਤ ਅਲ-ਨਤਰ ) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਅਤਿ-ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1944 ਅਤੇ 1948 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਲ-ਖ਼ਾਲ ਨੇ ਬੇਰੂਤ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰਲਸ ਮਲਿਕ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੇਰੂਤ ਵਿੱਚ ਦਾਰ ਅਲ-ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਘਰ ਨੇ 1948 ਤੱਕ ਘਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਲ-ਖ਼ਾਲ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੈਗਜ਼ੀਨ "ਸੌਤ ਏ ਵੂਮੈਨ" ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ।
1948 ਤੋਂ 1955 ਤੱਕ ਅਲ-ਖ਼ਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1955 ਵਿੱਚ ਲੇਬਨਾਨ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ।
ਅਲ-ਖ਼ਾਲ ਨੇ 1957 ਅਤੇ 1964 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਤਿਮਾਹੀ ਕਾਵਿ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸ਼ਿਅਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਇਹ 1967 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 11 ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1967 ਵਿੱਚ, ਅਨ-ਨਾਹਰ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ (1957-1959) ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਾਹਿਤਕ ਸੈਲੂਨ, ਪੋਇਟਰੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦਾ ਸੈਲੂਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੀਰਵਾਰ ਦਾ ਸੈਲੂਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਸੈਲੂਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਯੂਸਫ ਅਲ-ਖਲ, ਅਡੋਨਿਸ, ਸ਼ੌਕੀ ਅਬੀ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਫੂਆਦ ਰਿਬੇਕਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਅਲ-ਖ਼ਾਲ ਨੇ ਲੇਬਨਾਨੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਹੈਲਨ ਖਾਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤਾਰੇਕ ਅਤੇ ਜਵਾਦ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ 1970 ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਆਈ ਕਲਾਕਾਰ ਮਹਾ ਬਾਇਰਕਦਾਰ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਮਾਹਾ ਦਮਿਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਲੇਬਨਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਯੂਸਫ ਅਤੇ ਵਾਰਡ ਸਨ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੀਵੀ ਸਟਾਰ ਬਣ ਗਏ।
ਯੂਸਫ ਅਲ-ਖ਼ਾਲ ਦਾ ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ ਹਨ,
ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ
ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Visakhapatnam Airport; ਏਅਰਪੋਰਟ ਕੋਡ: VTZ) ਇੱਕ ਕਸਟਮ ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਆਈ.ਐਨ.ਐਸ. ਡੇਗਾ ਨਾਮਕ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਨੇਵੀ ਏਅਰ ਬੇਸ 'ਤੇ ਸਿਵਲ ਐਨਕਲੇਵ ਦੇ ਤੌਰ' ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਨਏਡੀ ਕਰਾਸ ਰੋਡ ਅਤੇ ਗਜੂਵਾਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। 21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਇਕ ਨਵਾਂ ਟਰਮੀਨਲ ਅਤੇ ਰਨਵੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਡਾਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਇਸ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ 350 ਏਕੜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। thumb|ਏਅਰਪੋਰਟ ਦਾ ਹਰਿਆ ਭਰਿਆ ਵਾਤਾਵਰਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
1981 ਵਿਚ, ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਕ ਉਡਾਣ ਨਾਲ ਨਾਗਰਿਕ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਅਸਲ ਰਨਵੇ 6,000 ਫੁੱਟ (1,800 ਮਿੰਟ) ਲੰਬਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਕ ਨਵਾਂ 10,007 ਫੁੱਟ (3,050 ਮਿੰਟ) ਲੰਮਾ ਅਤੇ 45 ਮੀ (148 ਫੁੱਟ) ਚੌੜਾ ਰਨਵੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 15 ਜੂਨ 2007 ਨੂੰ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਅਤੇ ਚੌੜੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਰਨਵੇਅ 28 'ਤੇ ਇਕ ਇੰਸਟ੍ਰੂਮੈਂਟ ਲੈਂਡਿੰਗ ਸਿਸਟਮ (ਆਈਐਲਐਸ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਕੈਲੀਬ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿਰਫ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਆਈ ਐਲ ਐਸ 30 ਮਾਰਚ 2008 ਤੋਂ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਟਰਮੀਨਲ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 20 ਫਰਵਰੀ 2009 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ 27 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਈ.ਐਨ.ਐਸ. ਡੇਗਾ ਨੇਵਲ ਬੇਸ
ਇੰਡੀਅਨ ਨੇਵੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਵਿੱਚ 1970 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸਿਵਿਲ ਏਅਰਫੀਲਡ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਚਾਰ ਹੈਲੀਪੈਡਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨਾਲ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਦਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ 1981 ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ ਆਫ ਸਿਵਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤਿਰਿਕਤ ਹੈਂਗਰਾਂ, ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕੰਪਲੈਕਸ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਏਅਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ "ਨੇਵਲ ਏਅਰ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
21 ਅਕਤੂਬਰ 1991 ਨੂੰ, ਏਅਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਈ.ਐੱਨ.ਐੱਸ. ਡੇਗਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਬੇਸ ਦੇ ਦੋ ਐਪਰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਈ ਸਕੁਐਡਰਨ ਦਾ ਘਰ ਹੈ: ਆਈ.ਏ.ਐੱਨ.ਐੱਸ. 311, ਆਈ.ਏ.ਐਨ.ਐੱਸ. 321, ਆਈ.ਏ.ਐਨ.ਐੱਸ. 333, ਆਈ.ਏ.ਐਨ.ਐੱਸ. 350।
ਮੁਡੋਕੋ ਡਾਕੋ
ਇੱਕ ਮੁਡੋਕੋ ਡਾਕੋ ( ਮੁਡੋਕੋ ਡਾਕਾ ਜਾਂ ਡਾਨੋ ਮੁਲੋਕੇਰੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਔਰਤ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਲਾਂਗੀ ਸਮਾਜ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਲਿੰਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਯੂਗਾਂਡਾ ਦੇ ਲਾਂਗੀ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੁਡੋਕੋ ਡਾਕੋ ਟੇਸੋ ਅਤੇ ਕਰਮੋਜਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੁਡੋਕੋ ਡਾਕੋ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਸਤੀਵਾਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਭੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੁਡੋਕੋ ਡਾਕੋ ਨੂੰ "ਵਿਕਲਪਕ ਲਿੰਗ ਸਥਿਤੀ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸਨ। ਲੈਂਗੋ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ 'ਡਾਕੋ' ਦਾ ਅਰਥ 'ਔਰਤ' ਹੈ। ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ, ਦ ਲੈਂਗੋ: ਏ ਨਿਲੋਟਿਕ ਟ੍ਰਾਈਬ ਆਫ਼ ਯੂਗਾਂਡਾ (1923), ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੈਕ ਹਰਬਰਟ ਡ੍ਰਾਈਬਰਗ ਨੇ ਲਾਂਗੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਡੋਕੋ ਡਾਕੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਡ੍ਰਾਈਬਰਗ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮਰਦ, ਜੋ ਐਪੇਲੇ ਜਾਂ ਜੋ ਅਬੋਇਚ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੁਡੋਕੋ ਡਾਕੋ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਡ੍ਰਾਈਬਰਗ ਨੇ ਮੁਡੋਕੋ ਡਾਕੋ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਮਾਹਵਾਰੀ ਬਾਰੇ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਪਛਾਣ
ਮੇਲਿਨ ਸਰੋਵਰ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ਮੇਲਿਨ ਸਰੋਵਰ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ, ਗੁਆਂਗਡੋਂਗ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ, ਫੁਟੀਅਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ  ਇੱਕ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਮੇਲਿਨ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਜਲ ਸਰੋਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ  ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ ਦੇ ਜਲ ਸਪਲਾਈ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ 4.26 km2 ਦੇ ਕੁੱਲ ਸਤਹ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ   ਅਤੇ ਕੁਝ 1309 e6m3    ਦੀ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ ਪਾਣੀ ਦੀ । ਇਹ ਲੌਂਗਡਿੰਗ ਪਹਾੜੀ  ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਜੂਨ 1956 ਵਿੱਚ ਮੈਕਸੀ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ (马泻水库; Mǎxiè Shuǐkù) ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1991 ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ ਵਾਟਰ ਕੰਜ਼ਰਵੈਂਸੀ ਨੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ।
The reservoir was formed in June 1956 with the name of Maxie Reservoir. In 1991 the Shenzhen Water Conservancy expanded the reservoir.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸੋਮਾ ਲੈਸ਼ਰਾਮ
ਸੋਮਾ ਲੈਸ਼ਰਾਮ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Soma Laishram; ਜਨਮ 5 ਜਨਵਰੀ 1992) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜੋ ਮਨੀਪੁਰੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਫਾਲ, ਮਣੀਪੁਰ ਦੀ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ। ਨੂਰੀ, ਹੂ ਛਗੇ, ਲੋਇਬਤਾਰੇ ਤਾ ਰਾਜੂ, ਅਤੇ ਚਾਨੂ ਆਈਪੀਐਸ ਉਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮਾਂ ਹਨ।
ਸਤੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ, ਲੈਸ਼ਰਾਮ ਭਾਰਤੀ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ - ਅਠਾਵਲੇ (RPI-A) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਯੁਵਾ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਵਿੰਗ ਦੀ ਸੂਬਾ ਇਕਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਿਟਲ ਫਲਾਵਰਜ਼ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਟੈਂਪਲ ਆਫ਼ ਲਰਨਿੰਗ, ਇੰਫਾਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ CMJ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਲੈਸ਼ਰਾਮ ਟੈਲੀਪਲੇ, ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਡੀਡੀਕੇ ਇੰਫਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਵਜੋਂ ਐਂਕਰ ਕੀਤਾ।
ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵੀਡੀਓ ਐਲਬਮ ਹੇ ਗਰਲ ਮਹੇਸ ਥੌਨਾਓਜਮ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਫਿਜਾਂਗ ਮਰੁਮਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਕੈਕੂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ MBBS ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਮਨੀਪੁਰੀ ਫਿਲਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹਨ ਲੋਇਬਾਤਾਰੇ ਤਾ ਰਾਜੂ, ਅੰਗ ਤਾਮੋ, ਅੰਬਾ ਸਯੋਨ, ਹੂ ਚਾਗੇ, ਤੋਰੋ, ਹਿੰਗਬਾਗੀ ਮਹਾਓ, ਅਤੇ ਨੰਗਨਾ ਨੋਕਪਾ ਯੇਂਗਿੰਗੀ ।
ਉਸਨੇ 2012 ਦੀ ਫਿਲਮ ਅੰਗ ਤਮੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਬ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਸੋਲੋ ਸੰਗੀਤ ਐਲਬਮ ਅੰਗੋਬਾ ਮਲੰਗ ਵੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। 2017 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਰੋਮੀ ਮੀਤੇਈ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਤੇ ਮਾਂਗਕਾ ਮਾਯਾਂਗਲੰਬਮ ਅਤੇ ਮੈਨੂਏਲਾ ਕਲਾ ਦੁਆਰਾ ਗਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਮੇਈਟੀ-ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਨੂਰਾ ਪਾਖਾਂਗ (ਈਯੂ ਈ ਟੂ) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹੋਮੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਫਿਲਮ ਇਮਾ ਮਾਚੇਤ ਇਚਾ ਤੰਗਖਾਈ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ
ਲੈਸ਼ਰਾਮ ਨੇ 11ਵੇਂ ਮਨੀਪੁਰੀ ਸਟੇਟ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡਜ਼ 2018 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਐਨਕਤਾ ਲੀਰਿੰਗੇਈ ਵਿੱਚ ਥੋਇਨੂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ - ਔਰਤ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।  ਉਸਨੇ 10ਵੇਂ ਮਨੀਫਾ 2022 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਇਮਾ ਮਾਚੇਤ ਇਚਾ ਤੰਗਖਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ - ਔਰਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸਾਇਰਾ ਅਫਜ਼ਲ ਤਾਰੜ
ਸਾਇਰਾ ਅਫਜ਼ਲ ਤਾਰੜ (ਉਰਦੂ:سائرہ افضل تارڑ) ਇਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਲਈ ਜੂਨੀਅਰ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ, ਉਹ 2008 ਤੋਂ ਹਲਕਾ ਹਾਫਿਜ਼ਾਬਾਦ-I ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਸਾਇਰਾ ਅਫਜ਼ਲ ਤਾਰੜ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) ਦੀ ਟਿਕਟ ਤੇ 2008 ਦੇ ਚੋਣ ਹਲਕੇ ਐਨ.ਏ. 102 (ਹਾਫਿਜ਼ਾਬਾਦ-I) ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣ 2013 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੇ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਹਾਫਿਜ਼ਾਬਾਦ-1 ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਮੁੜ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਜੂਨ 2013 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਹਤਰਾ
ਹਤਰਾ (ਅਰਬੀ: الحضر ਅਲ-ਹਦਰ) ਨਾਨਾਵਾ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਦੇ ਅਲ-ਜਜ਼ੀਰਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਲ-ਹਦਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਨਾਂ ਜਿਹੜਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਖਵਰਵਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬਗਦਾਦ ਤੋਂ 290 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (180 ਮੀਲ) ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਮੋਸੁਲ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਤੋਂ 110 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (68 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਹੈ।
7 ਮਾਰਚ 2015 ਨੂੰ ਇਰਾਕੀ ਅਫਸਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸਟੇਟ ਆਫ ਲੈਜੈਂਟ (ਆਈ ਐਸ ਆਈ ਐਲ) ਨੇ ਹਤਰਾ ਦੇ ਖੰਡਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਆਈਐਸਆਈਐਲ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵੀਡੀਓ ਨੇ ਸਮਾਰਕਾਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਿਖਾਇਆ.
ਇਤਿਹਾਸ
thumb|ਦੇਵੀ ਸ਼ਾਹੀਰੋ ਦੀ ਮੂਰਤੀ thumb| ਹਤਰਾ ਵਿੱਚ 117-138 ਈ. ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਤਰਾ ਸ਼ਾਇਦ ਅੱਸ਼ੂਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਅਮੇਨੇਡੀਦ ਸਾਮਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੀਜੀ ਜਾਂ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਬੀਸੀ ਵਿੱਚ ਸੈਲੂਸੀਡ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਰਥੀਅਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਏਡੀ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਹਤਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ. ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, ਹੱਤਰਾ ਤੋਂ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਪਾਲਮੀਰਾ, ਬਾਲਬੇਕ ਅਤੇ ਪੇਟਰਾ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਅਰਬ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਹਤਰਾ ਤੋਂ ਕਬਜੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਇਲਾਕਾ ਅਰਬਾ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ ਜੋ ਅਰਬਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪਾਰਥੀਅਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਹੱਦ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਬਫਰ ਰਾਜ ਸੀ।
ਹਤਰਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੜ੍ਹੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਰੋਮੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਉੱਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਪਰਥਿਆਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ. ਇਸਨੇ ਟ੍ਰੇਜਨ (116/117) ਅਤੇ ਸੈਟੀਟੀਮਿਯੂਸ ਸੇਵਰਸ (198/199), ਦੋਨਾਂ ਦਾ ਘੇਰਾ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਹੱਤਰਾ ਨੇ 238 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਰਜੂਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਪਰ 241 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਪਰ ਆਈ ਦੇ ਈਰਾਨੀ ਸਾਸਨੀਡ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ. ਹੱਟਰਾ ਦੇ ਪਤਨ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਅਰਾਬਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਨ-ਦੀਰਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪੁਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜਵਾਇਆ। ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਪੁਰ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਦੀਰਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀਆ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
2014 ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਲਵੈਂਟ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮ, ਹਤਰਾ ਲਈ ਖਤਰਾ ਹੀ ਸਨ। 2015 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ "ਭੌਤਿਕ ਤਸਵੀਰਾਂ" ਗ਼ੈਰ-ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੌਸਲਾ (ਜਾਂ ਬਹੁਦੇਵਵਾਦ) ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। 1,400 ਸਾਲ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਥਾਨ ਇਸਲਾਮੀ ਰਾਜ ਵਿਚੋਂ ਆਈਐਸਆਈਐਲ ਦੇ ਅਤਿਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਬਾਕੀ ਬਚੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਹੈਰਾਰਾ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਚੀਜਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text
ਵਿਨੇ ਚੌਧਰੀ
ਵਿਨੇ ਚੌਧਰੀ (ਜਨਮ 4 ਸਤੰਬਰ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 14 ਦਸੰਬਰ 2013 ਨੂੰ 2013-14 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲਾ-ਦਰਜਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਆਰਤੀ ਸਰੀਨ
ਸਰਜਨ ਵਾਈਸ ਐਡਮਿਰਲ ਆਰਤੀ ਸਰੀਨ, VSM ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੇਵਾਦਾਰ ਫਲੈਗ ਅਫਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਮੈਡੀਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ (ਨੇਵੀ) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਮੈਡੀਕਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ (ਏਅਰ) ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਆਰਮਡ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਕਮਾਂਡੈਂਟ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇਵੀਂ ਮਹਿਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਸਿਤਾਰਾ ਰੈਂਕ ' ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਸਰਜਨ ਵਾਈਸ ਐਡਮਿਰਲ ਪੁਨੀਤਾ ਅਰੋੜਾ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲਾ ਐਸ. ਮਥਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਵਾਈਸ ਐਡਮਿਰਲ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੀ ਤੀਜੀ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ।
ਸਰੀਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨੋਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦੁਰਲੱਭ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੈਪਟਨ ਤੱਕ, ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸਰਜਨ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਤੋਂ ਸਰਜਨ ਵਾਈਸ ਐਡਮਿਰਲ ਤੱਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਸਰੀਨ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਜਲ ਸੈਨਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 41 ਸਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਰਾਜੇਸ਼ ਨੇ ਵੀ 30 ਸਾਲ ਜਲ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਪਣਡੁੱਬੀ, ਰਾਜੇਸ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਕਮੋਡੋਰ ਨੂੰ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫ੍ਰੀਗੇਟ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਮੋਡੋਰ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਪਣਡੁੱਬੀ (ਪੂਰਬੀ) ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਭਰਜਾਈ, ਰਾਜੇਸ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਸੀ।
ਸਰੀਨ ਨੇ ਟਿੰਪਨੀ ਸਕੂਲ, ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਰਮਡ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਪੁਣੇ (AFMC) ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। AFMC ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ MBBS ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। right|thumb| ਸਰੀਨ ਨੂੰ ਏਅਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦੇ ਰੈਂਕ 'ਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਮੈਡੀਕਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ (ਏਅਰ) ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਮੈਟ ਸਮਿੱਥ (ਅਭਿਨੇਤਾ)
ਮੈਥਿਊ ਰਾਬਰਟ ਸਮਿਥ (ਜਨਮ 28 ਅਕਤੂਬਰ 1982) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਬੀਬੀਸੀ ਲੜੀ ਦੇ ਡਾੱਕਟਰ ਕੌਣ ਵਿਚ ਡਾਕਟਰ ਦੀ 11 ਵੀਂ ਅਵਤਾਰ ਵਜੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਿਥ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਇਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਸਪਾਂਡਿਲੋਲਿਸਸੀ ਨੇ ਖੇਡ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਥ ਥੀਏਟਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਈਸਟ ਐਂਗਲਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਡਰਾਮਾ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ 2003 ਵਿਚ ਇਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਬਣ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੈਥਲਰ ਵਿਚ ਖ਼ੁੱਭੇ ਹੋਏ ਕਤਲੇਆਮ, ਫਰੈਸ਼ ਕਲੋਜ਼, ਦ ਹਿਸਟਰੀ ਬੁਕਸ, ਅਤੇ ਵਾਈਡ ਆਨ ਦ ਵਾਈਡ ਵਰਲਡ ਲੰਡਨ ਦੇ ਥੀਏਟਰਾਂ ਵਿਚ ਵੈਸਟ ਐਂਡ ਥੀਏਟਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਈਸਟਰਨ ਸਲੇਟਰ ਨਾਲ ਸਵੀਮਿੰਗਜ਼ ਸ਼ਾਰਕਜ਼ ਦੇ ਸਟੇਜ ਇੰਪਲੀਟੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਇਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੇਨਰੀ ਇਨ ਕਿ ਫੇਸ ਵਿਚ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ।
ਸਮਿਥ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 2006 ਵਿੱਚ ਜਿਮ ਟੇਲਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਬੀ.ਸੀ. ਦੀ ਫ਼ਿਲਿਪ ਪੋਪਮੈਨ ਦੀ ਦ ਰੂਬੀ ਇਨ ਦੀ ਸਮੋਕ ਅਤੇ ਦ ਸ਼ੈਡੋ ਇਨ ਦੀ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂਕਿ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ 2007 ਬੀਬੀਸੀ ਲੜੀ ਪਾਰਟੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੈਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ। ਸਮਿਥ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਨਵਰੀ 2009 ਵਿਚ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਵਿਚ ਪਾਤਰ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2013 ਦੇ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਖਾਸ "ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਸਮਾਂ" ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲੜੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਟਰਮਿਨੇਟਰ ਜੀਨੀਜਿਸ (2015) ਵਿੱਚ ਸਕਾਈਨੇਟ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ. ਸਾਲ 2016 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਪੀਟਰ ਮੋਰਗਨ ਦੇ ਨੈਟਫਿਲਸ ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਨਾਟਕ ਦੀ ਲੜੀ 'ਦ ਕਰਾਊਨ' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸ ਫ਼ਿਲਿਪ, ਐਡਿਨਬਰਗ ਦੇ ਡਿਊਕ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਮੈਥਿਊ ਰਾਬਰਟ ਸਮਿਥ 28 ਅਕਤੂਬਰ 1982 ਨੂੰ ਨਾਰਥੈਂਪਟਨ, ਨਾਰਥੈਂਪਟਨਸ਼ਾਇਰ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਜੀ ਉਠਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਡੇਵਿਡ ਅਤੇ ਲੀਨ ਸਮਿਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਲੌਰਾ ਜੈਨ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਹੈ, ਜੋ ਏਰਿਕ ਪ੍ਰਿਡਜ਼ ਦੇ ਗਾਣੇ "ਕਾਲ ਆਨ ਮੇ" (2004) ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਸਨ।
ਸਮਿਥ ਨੇ ਨਾਰਥੈਂਪਟਨ ਸਕੂਲ ਫਾੱਰ ਲੜਕਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਕੀਤੀ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਨੇ ਨੱਟਟਸ ਕਾਉਂਟੀ ਐੱਫ. ਸੀ. ਲਈ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਖੇਡਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮਿਥ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਬਣ ਕੇ ਉੱਤਰੀ ਨਾਈਥਮਪਿਨ ਟਾਊਨ, ਨਟਿੰਘਮ ਵਣ, ਅਤੇ ਲੈਸਟਰ ਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨ ਟੀਮਾਂ ਲਈ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਫੁਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਲਈ ਸੀ।
ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬੈਕਟੀ ਹੋਈ ਸੱਟ, ਜਿਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸਪੌਂਡੀਲਾਈਓਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਫੁਟਬਾਲਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਟਕ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਾਟਕੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਬਾਰਵੀ ਅਗੇਡ ਮੈਨ ਦੀ ਇੱਕ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਵਿੱਚ ਦਸਵਾਂ ਜੂਨੀਅਰ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਨਾਟਕੀ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਸਤਖਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਇਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਜਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਟਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੁਵਾ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਤਾਜ
ਜੂਨ 2015 ਵਿੱਚ, ਸਮਿਥ ਨੂੰ Netflix ਸ਼ਾਹੀ ਡਰਾਮੇ ਦ ਕਰਾਊਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸ ਫਿਲਿਪ, ਡਿਊਕ ਆਫ ਐਡਿਨਬਰਗ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਮਿਥ ਨੇ ਸੀਰੀਜ਼ 'ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਦੋ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੋਲ ਹਰ ਦੋ ਸੀਜ਼ਨਾਂ' ਚ ਰੀਸਟੋਰ ਕਰ ਲਵੇਗਾ।
ਥੀਏਟਰ
ਵ੍ਹਾਈਟ ਵਰਲਡ ਦੀ ਸ਼ੋਅ 'ਤੇ ਸਮਿਥ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਨਾਟਕ ਲੰਡਨ ਦੇ ਰਾਇਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਥੀਏਟਰ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਨਾਟਕ ਖਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਲਾਕਵੁੱਡ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਐਲਨ ਬੇਨੇਟ ਦੀ ਇਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉ। ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਲੜਕਿਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਲਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਨ / ਚੈਟ ਰੂਮ / ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਕਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਸਲਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਵੈਸਟ ਐਂਡ ਡਿਬਟ ਸੀ।
2007 ਵਿੱਚ, ਸਮਿਥ ਨੇ ਚੈਲਸੀ ਵਿੱਚ ਪਾਲੀ ਸਟੈਨਹੈਮ ਪਲੇਅ ਵਿੱਚ ਹੈਨਰੀ ਇਨ ਦੀ ਰਾਇਲ ਕੋਰਟ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਉਪਰ ਵੱਲ ਹੈ। 2008 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟ ਐਂਡ ਵਿੱਚ ਡਿਊਕ ਆਫ਼ ਯੌਰਕ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਸਮਿੱਥ ਦੀ ਦੂਜੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਮੁਢਲਾ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿਚਲੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰਲੇ ਮੱਧ-ਵਰਗ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਅਲਕੋਹਲ ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਆਦਤ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਹੈਨਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਸਮਿਥ ਨੇ ਇੱਕ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਸਕੂਲ ਛੱਡਿਆ ਸੀ। ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਲੱਸਤਰ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ। ਸਮਿਥ ਨੇ ਮਈ 2008 ਵਿਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਨਾਟਕ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਾਸਟ 2008 ਲਈ ਲੌਰੈਂਸ ਓਲੀਵਾਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਇਕ ਐਫੀਲੀਏਟ ਥੀਏਟਰ ਵਿਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਮਿਥ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ "ਵਧੀਆ ਨਵੇਂ ਆਏ ਵਿਅਕਤੀ" ਲਈ ਇੰਗਲੈਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ। ਵੈਸਟ ਐਂਡ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਮਿਥ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਹੈਨਰੀ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡ, ਡੇਲੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ ਅਤੇ ਦਿ ਟਾਈਮਜ਼ ਲਈ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡਣ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
7 ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਨੂੰ, ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਲੰਡਨ ਦੇ ਆਲਮੇਡਾ ਥਿਏਟਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਈਕੋ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਧਾਰਨਾ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰਿਕ ਬਾਟੇਮਾਨ ਨੂੰ ਸਮਿਥ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਦਸੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੌਰੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੇਗਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸਮਿਥ ਇੱਕ ਨਾਸਤਿਕ ਅਤੇ ਬਲੈਕਬਰਨ ਰੋਵਰ ਐੱਫ. ਸੀ. ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਰਮੀਤ ਸਮਰਥਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਬੈਂਡ, ਰੇਡੀਓਹੈਡ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਓਏਸਿਸ ਨੂੰ "ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਕ-ਅਤੇ-ਰੋਲ ਬੈਂਡ" ਕਿਹਾ ਹੈ।
2014 ਵਿੱਚ, ਸਮਿਥ ਇੱਕ ਨਿਵੇਕਲੇ ਫੋਟੋ ਹੈਕ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਡੇਜ਼ੀ ਲੋਵੇ ਅਤੇ 18 ਫੋਟੋਆਂ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਲੀਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2015 ਵਿੱਚ, ਸਮਿਥ ਨੂੰ ਜੀ.ਕਿਊ ' 50 ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੱਪੜੇ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੁਰਸ਼.
ਸਾਂਭਰ ਸਾਲਟ ਲੇਕ
ਸੰਭਰ ਸਾਲਟ ਲੇਕ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਲੂਣ ਝੀਲ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੈਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਸੰਭਰ ਲੇਕ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।  ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਅਤੇ  ਅਜਮੇਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਾਂਭਰ ਝੀਲ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਹੈ। ਝੀਲ ਨੂੰ ਛੇ ਨਦੀਆਂ: ਮੰਥਾ, ਰੂਪਨਗੜ੍ਹ, ਖਾਰੀ, ਖੰਡੇਲਾ, ਮੇਧਾ ਅਤੇ ਸਮੋਦ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ 5700 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਕੈਚਮੈਂਟ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਝੀਲ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਖਾਰੇ ਜਲ-ਭੂਮੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ 60 cm ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ
left|thumb|300x300px| ਵਰਲਡਵਿੰਡ ਤੋਂ 2010 ਵਿੱਚ ਲਈ ਗਈ ਸਾਂਭਰ ਸਾਲਟ ਲੇਕ ਦੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਚਿੱਤਰ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਮੈਂਧਾ, ਰਨਪਨਗੜ੍ਹ, ਖੰਡੇਲ ਅਤੇ ਕਰਿਆਨ ਨਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਤੋਂ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂਧਾ ਅਤੇ ਰੂਪਨਗੜ੍ਹ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾਵਾਂ ਹਨ। ਮੇਂਧਾ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅਤੇ ਰੂਪਨਗੜ੍ਹ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਹੈ।
ਤਾਪਮਾਨ 45 C ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 5 C ਤੱਕ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ।
ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਟੂਰਿਜ਼ਮ
ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭਰ ਝੀਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਦੈਂਤ ਰਾਜੇ ਵਰਿਸ਼ਪਰਵ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਪੁਜਾਰੀ ਸ਼ੁਕਰਾਚਾਰੀਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਧੀ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਦੰਤਕਥਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚੌਹਾਨ ਗੁਰਜਰ ( ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ) ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਸੇਵਾ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਜੋ ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਬਜ਼ਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਮ, ਸੰਭਰ, ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਛੇਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਝੀਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੰਦਰ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
ਆਵਾਜਾਈ
ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਜੈਪੁਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹਨ। ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਰਾਹੀਂ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ: ਸਾਂਭਰ ਲੇਕ ਟਾਊਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਫੁਲੇਰਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ RSRTC ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ, ਰਾਜ ਸਭਾ
ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ (ਸੰਖੇਪ: MP) ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਸਦਨ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਚੁਣੇ ਗਏ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਕਾਲਜ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਪਾਤਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੱਕਲੇ ਤਬਾਦਲੇਯੋਗ ਵੋਟ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੋ ਸਦਨਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਰਾਜ ਸਭਾ (ਉਪਰੀ ਸਦਨ) ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ (ਹੇਠਲਾ ਸਦਨ)। ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਕੁੱਲ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀਮਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਉਲਟ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਸਥਾਈ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰ ਦੂਜੇ ਸਾਲ, ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਮੈਂਬਰ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਤੀਜੇ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਦੁਆਰਾ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਭਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੰਸਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ
ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਆਪਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਹਨ:
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਕਤੀਆਂ
ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ:
ਕਾਰਜਕਾਲ
ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਉਲਟ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਸਥਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਮੈਂਬਰ ਹਰ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹਰੇਕ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਮਿਆਦ ਛੇ ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯੋਗਤਾ ਮਾਪਦੰਡ
ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ:
ਅਯੋਗਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ
ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਲਈ ਅਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇਕਰ ਵਿਅਕਤੀ;
ਮੈਂਬਰਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ 250 ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ 238 ਤੱਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ (ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ) ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ 12 ਤੱਕ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ 245 ਮੈਂਬਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜ ਸਭਾ
ਬੇਵਰਲੀ ਸੀਲਜ਼
thumb|1956 ਵਿੱਚ ਬੈਵਰਲੀ ਸੀਲਜ਼, ਫੋਟੋ ਕਾਰਲ ਵੈਨ ਵੇਚੇਨ ਦੁਆਰਾ ਬੇਵਰਲੀ ਸੀਲਜ਼ (ਮਈ 25, 1929 – 2 ਜੁਲਾਈ, 2007) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਓਪਰੇਟਿਕ ਸੋਪ੍ਰਾਨੋ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਸਿਖਰਲਾ ਕੈਰੀਅਰ 1950 ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸੀ।
ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ, "ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਤਕਨੀਕ ਮਿਸਾਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਕੋਲੋਰਾਟੁਰਾ ਰਾਲੈਡਸ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟ ਭੇਜ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਉਚਿੱਤ ਉੱਚ ਡੀਐਸ ਅਤੇ ਈ-ਫਲੈਟਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਗਾਇਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਤਿ ਸੰਗੀਤਕਾਰੀ, ਤਾਲ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਗਾਇਆ। ਐਨਪੀਆਰ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ "ਚਮਕਦਾਰ ਫਿਓਰਿਟੀਜ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਚਕ ਉੱਚੇ ਨੋਟਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਲਾਈਨ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਨਾਲ ਫੁੱਟਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਅੰਤ ਵਾਲੀ ਲੀਟੋ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਕਤਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਸੀ।"
1980 ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਓਪੇਰਾ ਦੀ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਬਣ ਗਈ। 1994 ਵਿਚ, ਉਹ ਲਿੰਕਨ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ 2002 ਵਿਚ, ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਓਪੇਰਾ ਦੀ 2005 ਵਿੱਚ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡ ਗਈ। ਸੀਲਜ਼ ਨੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਪਣਾ ਦਾਨ ਕਾਰਜ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਉਧਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਉਣ ਦੇ ਸਾਲ
1966 ਵਿੱਚ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਓਪੇਰਾ ਨੇ ਜੀਵਨ ਹੈੈਂਡਲ ਦਾ ਫਿਰ ਲੱਗਭਗ ਅਣਜਾਣ ਓਪੇਰਾ ਸੀਰੀਆ ਗਿਉਲੀਓ ਕੈਸਰ (ਨਾਲ ਨਾਰਮਨ ਟੈੈੈਰੀਗਲ ਕੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ), ਅਤੇ ਸਿਲੋਪੈੈੈਟਰਾ ਤੌਰ ਸੀਲਜ਼ 'ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਪੇਰਾ ਸਿਤਾਰਾ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਸੀਲਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ "ਓਪੇਰਾ ਇਨ ਪਾਰਕਸ" ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਡੌਨ ਜੀਓਵਨੀ ਵਿੱਚ ਡੰਨਾ ਅੰਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ "ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ" ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਫਲੋਤੋ ਦੇ ਮਾਰਥਾ ਵਰਗੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਰੁਡੌਲਫ ਬਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਐਨਵਾਇਕੋ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਮੌਸਮਾਂ ਵਿਚ, ਰਿਲਸਕੀ -ਕੋਰਸਕੋਵ ਦੀ ਦਿ ਗੋਲਡਨ ਕੋਕਰੇਲ, ਮਾਨੋਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਲੇਖ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਡੋਨਿਜ਼ੈਟੀ ਦੀ ਲੂਸੀਆ ਡੀ ਲਮੇਮਰੂਰ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਐਂਜਲਿਕਾ, ਜਯੋਰਗੇਟਾ ਅਤੇ ਲੌਰੇਟਾ ਵਿੱਚ ਸੀਲਜ਼ ਨੂੰ ਸ਼ੈਮਖਾ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929
ਗੋਸ਼ਾਈਂਗੰਜ
ਗੋਸਾਈਂਗੰਜ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ) ਦਾ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਅਤੇ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਤੋਂ 32 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ, ਗੋਸ਼ਾਈਂਗੰਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਰਾਏ ਅਹੰਕਾਰੀ ਸਿੰਘ (ਅਹੰਕਾਰੀ ਰਾਏ) ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਬਾਰੂਵਰ ਤਾਲੁਕਦਾਰ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਗਲੇਬ ਜ਼ਮੀਨ ਮਹੰਤ ਇੰਛਾ ਗੋਸਾਈ (ਇੱਛਾ ਗੋਸਾਂਈ) ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਗਰ ਗੋਸ਼ਾਈਂਗੰਜ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।
ਭੂਗੋਲ
ਗੋਸ਼ਾਈਂਗੰਜ 26.58°N, 82.38°W ਤੇਸਥਿਤ ਹੈ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ 97 ਮੀਟਰ ਹੈ।
ਰੋਡਵੇਜ਼
ਗੋਸ਼ਾਈਂਗੰਜ ਨਵਾਬ ਯੂਸਫ ਰੋਡ ( ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ ਤੋਂ ਜੌਨਪੁਰ ਸੜਕ) ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰੇਲਵੇ
right|thumb|300x300px| ਗੋਸ਼ਾਈਂਗੰਜ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਗੋਸ਼ਾਈਂਗੰਜ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ।
ਹਵਾਈ
ਅਯੁੱਧਿਆ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਅਯੁੱਧਿਆ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੈਜ਼ਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਉਮਾ ਚੌਧਰੀ
<span id="result_box" class="short_text" lang="pa">
ਉਮਾ ਚੌਧਰੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕੈਮਿਸਟ ਹੈ।
ਮੁਢਲੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1968 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਸੰਸਥਾ ਸਾਇੰਸ, ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1970 ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੈਲਟੇਕ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਦ  ਫੋਰਡ ਮੋਟਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਐਮਆਈਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ  ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ.ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ 1977 ਵਿੱਚ ਡੂ ਪੋਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਈ. ਆਈ ਡੂ ਪੋਂਟ ਡੇ ਨੀਮਰਸ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਮਿੰਗਟਨ, ਡੈਲਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਡੁਪਾਂਟ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। 1985 ਤਕ ਉਸਨੂੰ ਸੈਂਟਰਲ ਖੋਜ ਦੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1987 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਡਰਾਪੋਂਟ ਦੇ ਸਿਮਰਿਕ ਸੁਪਰਕੰਡਕਟਿੰਗ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੇਟੈਂਟ ਅਤੇ 50 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ। 1988 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਲੈਬੋਰੇਟਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ 1991 ਤਕ ਇਸ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਹੋਈ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਮੀਕਲਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਲਈ ਜੈਕਸਨ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਦਾ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1993 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਰ ਐਂਡ ਡੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਕੈਮੀਕਲਜ਼ ਬਣ ਗਈ। 1995 ਵਿੱਚ ਉਹ ਟੈਰੇਟੇਨ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਬਿਜਨੈਸ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ 2 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਕੈਮੀਕਲਜ਼ ਲਈ ਬਿਜ਼ਨਸ ਪਲਾਨਿੰਗ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਮੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1999 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਡਿਉਪੰਟ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਉਹ 31 ਦਸੰਬਰ 2010 ਨੂੰ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ੀਆਂਗਮੀ ਝੀਲ
ਸ਼ੀਆਂਗਮੀ ਝੀਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1966 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜ-ਮਸਤੀ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੀਆਂਗਮਾਓਚਾਂਗ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 1978 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਕਨੀਮੋਝੀ
ਮੁਥੂਵੇਲ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਕਨੀਮੋਝੀ (ਜਨਮ 5 ਜਨਵਰੀ 1968) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੇਤਾ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਲੋਕ ਸਭਾ ( ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਸਦਨ) ਵਿੱਚ ਥੂਥੁਕੁੜੀ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜ ਸਭਾ (ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਸਦਨ) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਥੇ ਉਹ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਕਨੀਮੋਝੀ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੀਜੀ ਪਤਨੀ ਰਾਜਥੀ ਅੰਮਲ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਕਨੀਮੋਝੀ ਇੰਡੀਅਨ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਮੁਨੇਤਰ ਕੜਗਮ (ਡੀਐਮਕੇ) ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਡੀਐਮਕੇ ਦੇ ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੰਗ ਦੀ ਮੁੱਖੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ "ਸਾਹਿਤਕ ਵਾਰਸ" ਵਜੋਂ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮਤਰੇਏ ਭਰਾ ਐਮ ਕੇ ਅਲਾਗਿਰੀ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਐਮ ਕੇ ਸਟਾਲਿਨ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਨ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਨੀਮੋਝੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੂ ਦੀ ਸਬ ਐਡੀਟਰ, ਕੁੰਗੁਮਮ (ਇਕ ਤਾਮਿਲ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਰਸਾਲਾ) ਦੀ ਇੰਚਾਰਜ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਮੁਰਸੂ ਨਾਮਕ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਸਥਿਤ ਤਾਮਿਲ ਅਖਬਾਰ ਦੀ ਫੀਚਰ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਰੁਚੀਆਂ
ਕਨੀਮੋਝੀ ਪੈਨ-ਤਾਮਿਲ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਔਰਤ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। 2005 ਵਿੱਚ, ਕਾਰਤੀ ਚਿਦਾਂਬਰਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੋਰਟਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2007 ਵਿੱਚ, ਕਨੀਮੋਝੀ ਨੇ ਚੇਨਈ ਸੰਗਮਮ, ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਖੁੱਲਾ ਤਾਮਿਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ, ਜੋ ਪੋਂਗਲ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ, ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਸਤਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਮਹਾਰਾਣੀ ਦਿਵਿਆ ਸਿੰਘ
ਮਹਾਰਾਣੀ ਦਿਵਿਆ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 6 ਨਵੰਬਰ 1963) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਭਰਤਪੁਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਦਿਵਿਆ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਨਵੰਬਰ 1963 ਨੂੰ ਲਖਨਊ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 15 ਫਰਵਰੀ 1989 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਮਹਾਰਾਜ ਵਿਸ਼ਵੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਦਿਵਿਆ ਨੇ ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਥੋਬਰਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਦਿਵਿਆ 1996 ਵਿੱਚ ਭਰਤਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ 11ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ। 2012 ਵਿੱਚ, ਦਿਵਿਆ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਗਰਭਪਾਤ-ਅਧਿਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ
thumb|300x300px| [[ਸਾਓ ਪਾਉਲੋ|ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਸਾਓ ਪੌਲੋ ਵਿੱਚ ਗਰਭਪਾਤ-ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ]] ਗਰਭਪਾਤ-ਅਧਿਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੋਣ ਪੱਖੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਰਭਪਾਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਰਭਪਾਤ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਰਭਪਾਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਦਲੀਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗਰਭਪਾਤ-ਅਧਿਕਾਰ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਰਭਪਾਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਜੋਂ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਹਾਲਾਤ ਜਿਵੇਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗਰਭਪਾਤ 'ਤੇ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਪਾਬੰਧੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਰੁਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਲੇਬਲ "ਪ੍ਰੋ-ਵਿਕਲਪ" ਅਤੇ "ਜੀਵਨ-ਪੱਖੀ" ਭਾਵ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ "ਚੋਣ-ਵਿਰੋਧੀ" ਜਾਂ "ਜੀਵਨ-ਵਿਰੋਧੀ" ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ (ਵਿਕਲਪਿਕ ਤੌਰ' ਤੇ "ਪ੍ਰੋ." -ਕਰਾਸੀ "ਜਾਂ" ਮੌਤ ਦੇ ਪੱਖੀ ") ਆਦਿ।
ਐਸੋਸੀਏਟਡ ਪ੍ਰੈਸ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ "ਗਰਭਪਾਤ ਅਧਿਕਾਰ" ਅਤੇ "ਐਂਟੀ-ਗਰਭਪਾਤ" ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਰਭਪਾਤ
ਮਹਿਮੂਦਾ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ
ਮਹਿਮੂਦਾ ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Mehmooda Ahmed Ali Shah; 1920-2014) ਜਿਸਨੂੰ ਮਿਸ ਮਹਿਮੂਦਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਐਮਏ ਰੋਡ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤ ਸੀ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2006 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਜੀਵਨੀ
ਮਹਿਮੂਦਾ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਜਨਮ 1920 ਵਿੱਚ ਦੁਲਹਨ ਬੇਗਮ ਅਤੇ ਸਈਅਦ ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ, ਇੱਕ ਜੰਗਲਾਤ ਰੇਂਜ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਦੇ ਘਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਿਆਸਤ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਥਾਨਕ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ (ਅਜੋਕੇ ਮੈਲਿਨਸਨ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ) ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਓਹ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਕੁੜੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ ਜੋੜੇ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਲੜਕੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਗਏ ਸਨ; ਨਸੀਰ ਅਹਿਮਦ, ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ, ਸਈਅਦ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ, ਇੱਕ ਡਿਪਟੀ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਤੀਜੇ, ਜ਼ਮੀਰ ਅਹਿਮਦ, ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਜੱਜ। ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਚਲੀ ਗਈ, ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਆਰਟਸ (ਬੀ.ਏ.) ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ (ਬੀ.ਐੱਡ) ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ (ਐਮਏ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਰੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਲੀਡਜ਼, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਪਲੋਮਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 2006 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਆਲਮਾ ਮੈਟਰ, ਮੈਲਿਨਸਨ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਸਦੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀ" ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਮਹਿਮੂਦਾ, ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਇੱਕ ਸਪਿਨਸਟਰ, 11 ਮਾਰਚ 2014 ਨੂੰ, 94 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਲਟੇਂਗ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1920
ਸੋਮਦੱਤਾ ਸਿਨਹਾ
ਸੋਮਦੱਤ ਸਿਨਹਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Somdatta Sinha; ਜਨਮ 1951) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖੋਜਕਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤਕ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਤਰਕ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਗਣਨਾਤਮਕ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਗੈਰ-ਰੇਖਿਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਗਣਿਤਿਕ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ - ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਕ੍ਰਮਾਂ ਤੋਂ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਣ ਤੱਕ - ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਿਕ-ਸਥਾਈ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਖੋਜ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ, ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ, ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਕੋਰਸਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਗਣਨਾਤਮਕ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਹੁ-ਸਕੇਲ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਗਣਿਤਿਕ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਪੈਟਰਨ, ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸਿਨਹਾ ਦੇ ਖੋਜ ਯੋਗਦਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਮਾਡਲਿੰਗ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਸਰਕੇਡੀਅਨ ਰਿਦਮ, ਪੈਟਰਨ ਨਿਰਮਾਣ, ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਮਾਰਗ, ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਬਾਇਓਲੋਜੀ, ਸਿੰਗਲ ਅਤੇ ਮੈਟਾ-ਪੋਪੁਲੇਸ਼ਨ ਈਕੋਲੋਜੀਕਲ ਮਾਡਲ, ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਸਪੇਟੀਓਟੇਮਪੋਰਲ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨਾ। ਉਸਨੇ ਕੈਓਸ ਗੇਮ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ (ਸੀਜੀਆਰ) ਅਤੇ ਮਲਟੀ-ਫ੍ਰੈਕਟਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਗ੍ਰਾਫ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਬਣਤਰ-ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੇ ਵਰਗੀਕਰਨ ਲਈ ਜੀਨੋਮ ਦਾ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਸਬੰਧਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੀਨੀਅਰ ਵੂਮੈਨ ਬਾਇਓਸਾਇੰਟਿਸਟ ਅਵਾਰਡ (ਜੀਵਨ-ਕਾਲ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ) ਅਤੇ ਜੇ.ਸੀ. ਬੋਸ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ, ਇੰਡੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੀ ਫੈਲੋ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਅਤੇ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ.) ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਤੇ ਐਮ.ਫਿਲ. ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (1982) ਤੋਂ ਸਿਧਾਂਤਕ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ। ਉਸਨੇ 1983 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸੈਲੂਲਰ ਐਂਡ ਮੋਲੀਕਿਊਲਰ ਬਾਇਓਲੋਜੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ 2011 ਤੋਂ 2016 ਅਤੇ 2016 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਮੋਹਾਲੀ (IISER ਮੋਹਾਲੀ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ IISER ਕੋਲਕਾਤਾ, ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੋਨੀਪਤ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਗਿਆਨ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਅਤੇ NCERT ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਅਬਦੁਲ ਰੱਜ਼ਾਕ ਕਮਾਲ
thumb| 2008 ਵਿੱਚ ਏ.ਆਰ.ਕਮਾਲ ਅਬਦੁਲ ਰਜ਼ਾਕ ਕਮਾਲ ( ਏ.ਆਰ. ਕਮਾਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) (14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1946 - 24 ਮਾਰਚ 2008) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ "ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਅਥਾਰਟੀ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਇਕਨਾਮਿਕਸ (1999-2006) ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਕਮਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 1946 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਐਸਏ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ, ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਮਾਨਚੈਸਟਰ, ਯੂਕੇ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਕਮਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਿਹਾ।  ਉਹ 1999 ਤੋਂ 2006 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਿਹਾ।  ਆਪਣੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮਫਿਲ ਅਤੇ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਡਿਗਰੀ-ਅਵਾਰਡਿੰਗ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਡਿਗਰੀ-ਅਵਾਰਡਿੰਗ ਚਾਰਟਰ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਮ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਟਰੇਨਿੰਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਬੈਂਕ ਦੀ ਪੁਨਰਗਠਨ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਯੂਨਿਸੇਫ਼, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪੈਸੀਫਿਕ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੇਬਰ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ, ਏਸ਼ੀਆਈ ਵਿਕਾਸ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਸਮੇਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ।
ਉਸਨੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇਸਲਾਮਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ 12 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ 186 ਖੋਜ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ। 2008 ਵਿੱਚ, ਕਮਾਲ ਦੀ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ 62 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਲੋਕ ਕਲਾ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਇਸਦਾ ਸਰੂਪ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਤੇ ਲੋਕ ਕਲਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਿਸਚਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਵੰਡਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠਿਨ ਕੰਮ ਹੈ। ਕਲਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਸੁਹਜ ਸੁਆਦ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਲਲਿਤ ਤੇ ਉਪਯੋਗੀ ਕਲਾ ਦਾ ਨਿਖੇੜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਕਲਾ ਸੁਹਜ ਰਸ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਪਯੋਗੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸਹਿਜ ਰੂਪ ਵਿਚ ਰਚੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਹਿਜ ਅੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਲਾ ਘਰਾਂ ਦਾ ਸੁਹਜ-ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਖੇਸ, ਦਰੀਆਂ, ਗਲੀਚੇ, ਫੁਲਕਾਰੀਆਂ, ਚਾਦਰਾਂ, ਸਿਰਹਾਣੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੱਢੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁੜੀ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਇਸਦੇ ਕਲਾਤਮਿਕ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਜਿਹੜੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਕੱਢਣਾ, ਕੱਤਣਾ, ਸੀਣਾ-ਪਰੋਣਾ ਸਲੀਕੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਹੁਨਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕੁੱਢਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੁੱਢਰ ਔਰਤ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸਭ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਦੀ ਪਾਤਰ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਦਾਂ ਇਕ ਬਾਂਝ ਔਰਤ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਕਲਾ ਇਨਸਾਨੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਨਾ-ਜੁਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਅੰਗ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ, ਤੀਲਾਂ ਜਾਂ ਕਾਗਜ ਦੇ ਬੋਹਟੇ, ਬੋਹਟੀਆਂ, ਮੂਹੜੇ, ਗੋਹਲੇ, ਛਿੱਕੂ, ਖੇਸ, ਦਰੀਆਂ, ਕਸੀਦੇ, ਫੁਲਕਾਰੀਆਂ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਚੁੱਲੇ, ਹਾਰੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਕਾਰੀਗਰੀ ਇਸ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਲੋਕ ਕਲਾ ਦਾ ਖੇਤਰ
ਲੋਕ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਮਿੱਟੀ, ਲੱਕੜੀ, ਧਾਤ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਾਗਜੀ ਫੁੱਲਾਂ ਤੱਕ ਅਨੇਕ ਕਲਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮੀਨਾਕਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਡਾ. ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਨੇ ਹੱਥ ਸ਼ਿਲਪ ਦੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਧੰਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ-ਧੰਦਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਲੋਕ ਕਲਾ ਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਸੋਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕ ਕਲਾ ਕਈ ਰਵਾਇਤਾਂ ਤੇ ਮਨੌਤਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਵਿਚੋਂ ਨਿਖਰੀ ਹੈ। ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਭਿਅਤਾਵਾਂ ਦੇ ਧਾੜਵੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਆਏ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਥੋਂ ਦੀ ਮੂਲ ਵੰਨਗੀ ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਸਰ ਜਰੂਰ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਲਾ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰਨ, ਨਿਖਾਰਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਵਿਚ ਭਾਵੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਸੁਆਣੀਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਲੋਕ ਕਲਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪਾਲਿਆ। ਜੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਵੀ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਫੁਲਕਾਰੀ ਹੀ ਇਸਦਾ ਬੇਜੋੜ ਨਮੂਨਾ ਹੈ। ਡਾ. ਬੇਦੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਕਹੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਸਾਧਨਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਕਲਾ ਵੀ ਸਮਾਜਿਕ ਆਰਥਿਕ ਹਲਾਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਮੁਗਲ ਰਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਵੇਲਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ, ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਲਗਾਤਾਰ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ
ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਲੋਕ-ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰਖੀਏ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੱਗਭਗ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੋਕ-ਕਲਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਲਾ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰਨ, ਨਿਖਾਰਨ ਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸੁਆਣੀਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਲੋਕ ਕਲਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇਕ ਲਕਸ਼ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ-ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੰਦਾ ਰੱਖਿਆ।
ਡਾ. ਬੇਦੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਕਹੀਏ ਤਾਂ ਫੁਲਕਾਰੀ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਸਾਧਨਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਔਰਤ ਨੇ ਲੋਕ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਹੋਵੇ, ਲੋਕ ਨਾਚ ਹੋਵੇ, ਹਸਤ ਕਲਾ ਹੋਵੇ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਡਮੁੱਲਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਸੁਆਣੀਆਂ ਤੇ ਮਾਣ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਕਮਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਹੁਨਰੀ ਔਰਤ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਏ ਇਸ ਯੋਗਦਾਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ:
ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਰ ਇਕ ਟੋਟੇ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਵਸਿਆ ਹੈ, ਲੋਕ ਗੀਤ ਰਚੇ ਰਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਵਿੱਲਖਣ ਨਕਸ਼ ਅੰਕਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸਰਬ ਸਾਂਝੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲੋੜਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁੱਖ, ਦੁੱਖ ਵੀ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਵੀ ਸਾਂਝੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਅਤੁੱਟ ਖਜਾਨਿਆਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਔਰਤ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਮੁੱਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਮਾਣ ਨਾਲ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਜੋ ਵੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਧਰੋਹਰ ਨੂੰ ਖੋਜਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ ਉਸ ਵਿਚ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਪੰਜਾਬਣਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬਣਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣਾ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਸੌਖੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਕੁ ਹਿੱਸੇ ਬਾਰੇ ਹੀ ਚਾਨਣਾ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਪੰਜਾਬਣਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪਹਿਚਾਣ ਦੀ ਮੁਹਤਾਜ ਨਹੀਂ ਉਹਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਪੰਜਾਬਣਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਕਾਵਿਕ ਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬਣਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਔਰਤ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਸਾਫ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ, ਸਹਿਜਤਾ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਬਾਰੇ ਸਾਫ ਸਪੱਸਟ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹਰ ਇਕ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਮੋਤੀ ਦੇ ਮਣਕੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰੋਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਜਨਮਾਂ ਤੇ ਮਾਤਮਾਂ ਲਈ ਗਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਸੰਯੋਗ ਤੇ ਵਿਯੋਗ ਵਿਚ ਗਾਉਂਦੀ ਰਹੀ, ਜਿੱਤਾਂ ਤੇ ਹਾਰਾਂ ਵਿਚ ਗਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਹਦੀ ਹੋਂਦ ਉਸਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਇੰਨ-ਬਿੰਨ ਸਮਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬਣ ਦੇ ਗੀਤ ਉਸਦੀ ਗੁਮਨਾਮ ਹੋਂਦ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਰੰਗ ਮੰਚ ਵਿਚ ਉਸਦਾ ਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਾ ਮਰਦ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਭਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਭਾਵੇਂ ਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ। ਪੰਜਾਬਣ ਦੇ ਗੀਤ ਉਸਦੀ ਪੱਥਰ ਚੁੱਪ ਦੀ ਆਵਾਜ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਚੁੱਪ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪੁਰਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਪੁਰਸ ਹੀ ਉਸ ਤੇ ਹਾਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿੰਦਗੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਪਰਖਿਆ। ਇਸੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੀ ਪਰਖ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰਲੀ ਚਿਣਗਾਰੀ ਮੱਘਦੀ ਰਹੀ, ਜੋ ਕਿ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਗਈ।
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਔਰਤ ਤੇ ਮਰਦ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਪੀੜ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਔਰਤ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਰਦ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਦੇ ਭੈਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਕਦੇ ਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਕਦੇ ਪਤਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਤੇ ਕਦੇ ਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੁਝ ਗੀਤਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਗੀਤ
ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੁਆਣੀ ਲਈ ਉਹਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਮੋੜ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣਨਾ ਇਕ ਇੱਛਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਖਬਰ ਪਲਾਂ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਖਿੱਲਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਣਦਿਆਂ ਸਾਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵਧਾਈਆਂ ਦੇਣ ਪੁੱਜਦੇ ਹਨ। ਲੱਡੂ, ਸ਼ੱਕਰ, ਗੁੜ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਰਦ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਪਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਲੋਕ ਗੀਤ ਦੀਆਂ ਪੰਕਤੀਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:
ਜੇ ਘਰ ਜਨਮੇਗੀ ਧੀ, ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜੀਅ,
ਦਾਈ ਮਾਈ ਕੀ ਜੀ ਮੰਗੇ?
ਜੋ ਘਰ ਜਨਮੇਗੀ ਧੀ, ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜੀਅ,
ਇਕ ਰੁਪਈਆਂ ਰੋਕ, ਸਿਰੇ ਦਾ ਚੋਪ,
ਗਲੇ ਦੀਆਂ ਚੋਲੜੀਆਂ।
ਜੇ ਘਰ ਜਨਮੇਗਾ ਪੂਤ, ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਰੂਪ,
ਦਾਈ ਮਾਈ ਕੀ ਜੀ ਮਿਲੇ?
ਦਾਈ ਨੂੰ ਦੰਦ ਖੰਡ ਚਿਹਾਣਾ, ਮੈਂ ਚੂੜਾ ਘੜਾਵਾਂ,
ਮੋਹਰਾਂ ਨਾਲ ਗੋਦ ਭਰਾਂ।
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਗੀਤ
ਇਹਨਾਂ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਸਾਹੇ ਚਿੱਠੀ, ਚੱਕੀ ਧਰਨੀ, ਗਾਉਣ ਬਹਿਣਾ, ਢੋਲ ਧਰਨਾ, ਕੜਾਹਾ ਚੜਾਉਣਾ, ਘੋੜੀਆਂ, ਸਿਹਰੇ ਦੇ ਗੀਤ, ਭੈਣ ਦੇ ਗੀਤ, ਜੱਣ ਚੜਾਉਣੀ, ਡੋਲਾ ਉਤਾਰਨ, ਪਾਣੀ ਵਾਰਨ ਆਦਿ ਗੀਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।ਘੋੜੀ ਦੀ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ:
ਇਕ ਤਾਂ ਘੋੜੀ ਰਾਵਲੀ ਗੰਗਾ ਜਮਨਾ ਤੋਂ ਆਈ,