cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਗਾਜਰ
ਗਾਜਰ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ:-ਗਾਜਰ ਦੀ ਸਬਜੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਗਜਰੇਲਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਆਚਾਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਹਲਵਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੂਸ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਗਾਜਰ ਦੇ ਕੋਫਤੇ ਅਤੇ ਪਰਾਓਠੇ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਸਲਾਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਜੜ੍ਹ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕੱਚਾ ਵੀ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗਾਜਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗਾਜਰ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਲੀ ਵੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਲੂ ਪਾ ਕੇ ਵੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਲੂ ਮਟਰ ਪਾਕੇ ਵੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੱਲੇ ਮਟਰ ਪਾ ਕੇ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਾਜਰ ਵਿਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਅੰਧਰਾਤੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵੀ ਗਾਜਰ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਾਜਰ ਦਾ ਆਚਾਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਰੱਬਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਾਜਰਪਾਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਾਜਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਅੱਜ ਤੋਂ 50 ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਸੀ ਗਾਜਰਾਂ ਆਮ ਬੀਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਗਾਜਰਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੜ੍ਹੀ ਕਪਾਹ ਵਿਚ ਬੀਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਕਪਾਹ ਵੱਢੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗਾਜਰਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਗਾਜਰਾਂ ਦੇ ਸੇਜ਼ੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਗਾਜਰਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਕਈ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਕੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੱਝਾਂ, ਗਾਈਆਂ ਅਤੇ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਗਾਜਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਬੀਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਘਰ ਗਾਜਰਾਂ ਬੀਜਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਵਪਾਰ ਲਈ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਗਾਜਰਾਂ ਬੀਜਦੇ ਹਨ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੀ ਗਾਜਰਾਂ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਸਬਜ਼ੀ, ਸਲਾਦ, ਆਚਾਰ ਆਦਿ ਲਈ ਗਾਜਰਾਂ ਹੁਣ ਮੰਡੀ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਖਰੀਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗਾਜਰ ਦੇ ਫਾਇਦੇ
1) ਕਹਿੰਦੇ ਗਾਜਰ ਦਾ ਜੂਸ ਪੀਣ ਨਾਲ ਗੈਸ ਠੀਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
2) ਪੀਲੀਏ ਦੇ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਗਾਜਰ ਦਾ ਜੂਸ ਤੇ ਸੂਪ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ
3) ਚਮੜੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਕੀ ਜੋ ਕਿ ਵਿਟਾਮਨ ਏ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ ਗਾਜਰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਗਾਜਰ ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਤੋਹਫਾ ਹੈ।
4) ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਵਧਣ ਤੇ ਖੂਨ ਗਾੜਾ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਗਾਜਰ ਦਾ ਜੂਸ ਪੀਣਾ ਠੀਕ ਮੰਨਿਆਂ ਗਿਆ ਹੈ।
5) ਤਿੱਲੀ ਵਧਣ ਤੇ ਗਾਜਰ ਦਾ ਆਚਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਤਿੱਲੀ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।
6) ਗਾਜਰ ਦਾ ਰਸ ਪੀਣ ਨਾਲ ਟਾਸਲ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
7) ਗਾਜਰ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਰਾਮਬਾਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
== ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਨ ਵਾਲੀਆਂ ਉੱਨਤ ਕਿਸਮਾਂ ==
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਦਮੂਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ ਸਬਜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਨੰਦਾ ਚੌਰ
ਨੰਦਾ ਚੌਰ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਨੰਦਾ ਚੌਰ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਸ਼੍ਰੀ ਓਮ ਦਰਬਾਰ ਮੰਦਿਰ ਕਾਰਨ ਨੰਦਾ ਚੌਰ ਧਾਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੰਦਾ ਚੌਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਬੁੱਲੋਵਾਲ-ਭੋਗਪੁਰ ਸੜਕ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ  ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 20 ਕਿ.ਮੀ. ਦੂਰ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ
ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ = 18 ਕਿਮੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ = 157 ਕਿਮੀ, ਜਲੰਧਰ = 38 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ = 420 ਕਿਮੀ, ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ = 135 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਬੰਦ ਕਰੋ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ (ਸੀਜ਼ ਏੰਡ ਦੇਸਿਸਟ)
ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਲਈ ਵਰਤੋਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ 'ਬੰਦ ਕਰੋ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ' ਵਾਲੇ ਅੱਖਰ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਅੱਖਰ "ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਭੂ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ"। ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਧਾਰਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸਕਰ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਕੀਤਾ/ਕੰਮ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਪੇਟੈਂਟ, ਕਿਸੇ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਨੂੰ "ਉਸ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸੋਚ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦਿਆਂ" ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਵਾਲਾ ਪੱਤਰ ਭੇਜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਖਤ ਇੱਕ ਕਾਨੂਨੀ ਖੱਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਕੀਲ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਧਮਕੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਵਾਲਾ ਪੱਤਰ ਅਕਸਰ ਲਾਇਸੈਂਸਿੰਗ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਵੱਲ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ।
ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਆਧਾਰ. ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜਣ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਭਾਵੇਂ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਵਿਕਲਪਕ ਉਪਾਅ ਵਜੋਂ, ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਧਾਰਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ;
ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ;
ਨੋਟਿਸ ਵਿੱਚ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਧਾਰਕ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ/ਮੰਗਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਧਾਰਕ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਹੋਰ (ਸਖਤ) ਕੋਰਸਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਕੱਦਮਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ;
ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਵਿੱਚ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਧਾਰਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾ ਕੇ ਅਤੇ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬੇਲੋੜੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ (ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ) ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇ ਕੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸੁਹਿਰਦ ਹੱਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਧਾਰਕ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਧਾਰਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ;
ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਧਾਰਕ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਸੈਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁਢਲੇ ਫਾਇਦੇ ਹਨ:
ਜੇਕਰ ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਾਗਤ-ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਤਰੀਕਾ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ;
ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ, ਪਰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸਤਾਨਾ ਤਰੀਕਾ;
ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨੋਟਿਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ (ਸਖਤ) ਕੋਰਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਟੈਂਡ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ;
ਇਹ ਨੋਟਿਸ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਲੜਨ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਲਾਗਤ-ਸਹਿਤ ਹੈ। ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਧਾਰਕ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ;
ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਅਗਲੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਗਲਤ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀਆਂ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਮਤੇ ਜਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੰਦ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਵਾਲੇ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਠੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਦਾਅਵੇ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਪੱਤਰਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਹੈ, "ਕੀ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਦੀ ਰਾਏ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਪੇਟੈਂਟ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ"।
ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਵਾਲੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ " ਗਰਾਈਪ ਸਾਈਟਾਂ (ਚੁੰਗਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਫਸਾਉਣ ਵਾਲੀ ਵੇਬਸਾਇਟ) ਦੇ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਦੇ ਆਲੋਚਨਤਮਕ ਭਾਸ਼ਣ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਧਨ" ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਗ੍ਰਿਪ ਸਾਈਟ ਓਪਰੇਟਰ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਪੱਤਰ ਭੇਜ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ 'ਗ੍ਰਿਪ ਸਾਈਟ ਓਪਰੇਟਰ' ਦੁਆਰਾ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਦੀ ਅਸਲ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਉਚਿਤ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਅਪਵਾਦ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ (ਅਨੁਸਾਰੀ ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੀ ਸੋਧ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਜ਼ਾਦ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ).
2010
ਲੇਖਕ ਪੈਟ੍ਰਿਕ ਵੈਨਸਿੰਕ ਨੇ ਆਪਣੀ 2012 ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਬ੍ਰੋਕਨ ਪਿਆਨੋ ਫਾਰ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਦੇ ਕਵਰ ਵਜੋਂ ਜੈਕ ਡੈਨੀਅਲ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੇ ਵਰਤਿਆ। ਜੈਕ ਡੈਨੀਅਲ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਭਵਿੱਖੀ ਛਪਾਈ ਲਈ ਕਵਰ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
2017 ਵਿੱਚ, ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬਾਰ/ਠੇਕੇ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਓਥੇ ਇੱਕ ਇਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸਟ੍ਰੇਂਜਰ ਥਿੰਗਸ -ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਇਵੇੰਟ ਕੀਤਾ ਸੀ. ਫਾਰਚਿਊਨ ਅਤੇ ਕੁਆਰਟਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ/ ਨਿਊਜ਼ ਆਊਟਲੇਟਾਂ ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਨੋਟਿਸ ਦੀ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਵਾਲੇ ਭਾਸ਼ਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਛਾਪਿਆ ਸੀ।
2020
right|thumb|210x210px| DWWX-TV (ABS-CBN ਮਨੀਲਾ) ਦੁਆਰਾ 7:52 pm ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਬੰਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਈਨ-ਆਫ ਸੰਦੇਸ਼  5 ਮਈ, 2020 ਨੂੰ ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੁੱਗਣ ਕਾਰਨ NTC ਆਰਡਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਿਲੀਪੀਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਨੀ 4 ਮਈ, 2020 ਨੂੰ ABS-CBN ਨੂੰ 5 ਮਈ, 2020 ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਬੰਦ ਅਤੇ ਰੋਕ ਪੱਤਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਦੀ ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼ ਦੀ ਮਿਆਦ 5 ਮਈ, 2020 ਵਾਲੀ ਸੀ। 7:52 'ਤੇ pm (PHT), ABS-CBN ਨੇ NTC ਦੇ ਪੱਤਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁਫਤ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ( ABS-CBN ਚੈਨਲ 2, S+A ਚੈਨਲ 23, DZMM 630, ਅਤੇ MOR 101.9 ) ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ). ਉਕਤ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ABS-CBN ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵਾਪਸ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਲੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 30 ਜੂਨ, 2020 ਨੂੰ, ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ NTC ਦੁਆਰਾ ਚੈਨਲ 43 ਨੂੰ ਵੀ 5 ਮਈ, 2020 ਵਾਲੇ ABS-CBN ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਬੰਦ ਆਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ (ਹਾਲਾਂਕਿ ABS-CBN ਦੇ ਸੀਈਓ ਕਾਰਲੋ ਕੈਟਿਗਬਾਕ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ AMCARA ਬ੍ਰੌਡਕਾਸਟਿੰਗ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਲਾਕਟਾਈਮ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ), NTC ਅਤੇ ਸਾਲੀਸਿਟਰ ਜਨਰਲ ਜੋਸ ਕੈਲੀਡਾ ਨੇ ਡਿਜੀਟਲ ਰਿਸੀਵਰ ABS-CBN TV ਪਲੱਸ ਅਤੇ Sky ਕੇਬਲ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸੇਵਾ ਸਕਾਈ ਡਾਇਰੈਕਟ ' ਤੇ ਚੈਨਲ 43 ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦੋ ਉਪਨਾਮ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸੀ।
ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ CNN ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੰਦ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਪੱਤਰ ਭੇਜ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੋਲ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਜੋਅ ਬਿਡੇਨ ਤੋਂ 14 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪੁਆਇੰਟ ਪਿੱਛੇ ਹੈ, ਨੇ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਨੂੰ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
2021 ਵਿੱਚ, ਗੂਗਲ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ YouTube ਨੇ ਡਿਸਕਾਰਡ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ ਬੋਟਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਿਦਮ ਅਤੇ ਗਰੂਵੀ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰੋ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਵਾਲੇ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਸੰਗੀਤ ਬੋਟ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਓਹਨਾਂ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲਿਸਟ ਬਣਾਉਣ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ YouTube ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਆਡੀਓ ਸਟ੍ਰੀਮ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ (ਜਾਂ ਉਹਨਾ ਸਾਇਟਾ ਤੋਂ ਬਿੰਨਾ ਇਜ਼ਾਜਤ ਲਿਤੇ, ਔਥੋਂ ਔਦਿਓ ਚੱਕ ਕੇ) ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਆਡੀਓ ਨੂੰ ਡਿਸਕਾਰਡ ਵੌਇਸ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸੰਗੀਤ ਬੋਟਾਂ ਨੇ ਵੀਡੀਓ-ਹੋਸਟਿੰਗ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ ਸੀ. ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਡਿਸਕਾਰਡ ਵੌਇਸ ਚੈਨਲ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਅਪਲੋਡਰਾਂ ਲਈ ਮਾਲੀ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਗੁਆਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਗੂਗਲ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਦਿ ਵਰਜ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗਰੂਵੀ ਨੇ "ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ" ਲਈ ਯੂਟਿਊਬ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਗਰੂਵੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ 30 ਅਗਸਤ, 2021 ਨੂੰ ਬੋਟ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਗੂਗਲ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੋਟ ਦੇ 250 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਪਭੋਗਤਾ ਸਨ.
2022 ਵਿੱਚ, ਡਿਜ਼ਨੀ ਨੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਕਲੱਬ ਪੇਂਗੁਇਨ ਰੀਰਾਈਟਨ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਗੇਮਕਲੱਬ ਪੇਂਗੁਇਨ ਜੋ 31 ਮਾਰਚ, 2017 ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਨੀ ਵਲੋਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ. ਪਰ ਕਲੱਬ ਪੇਂਗੁਇਨ ਰੀਰਾਈਟਨ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪ੍ਣੀ ਗੇਮ ਕਲੱਬ ਪੇਂਗੁਇਨ ਦੀ ਰੀਮੇਕ ਵਜੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ
Google ਨੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਇੱਕ ਨੋਟਿਸ YouTube Vanced ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਐਂਡਰੌਇਡ ਐਪ ਜੋ YouTube ਦੇ ਇੱਕ ਤੀਜੀ-ਧਿਰ ਸੋਧ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਐਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਛੂਟ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। 13 ਮਾਰਚ, 2022 ਤੋਂ, ਐਪ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਲਿੰਕਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="0">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਤ ਅਤੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਨੈਣੋਵਾਲ ਜੱਟਾਂ
ਨੈਣੋਵਾਲ ਜੱਟਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਇਡੀਅੱਪਮ
ਇਡੀਅੱਪਮ ਤਮਿਲਨਾਡੂ, ਕੇਰਲ, ਕੋਦਵਾ, ਟੁਲੁ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ ਨੂੰ ਨੂਡਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਭਾਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
"ਦੀ ਸਟੋਰੀ ਆਫ ਫੂਡ", ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਕੇ.ਟੀ. ਅਚਾਅ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਭੋਜਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਗਮ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਡੀਅੱਪਮ ਅਤੇ ਅੱਪਮ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਮਿਲ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਿਛਲੀ ਇੱਕ ਸਦੀ ਤੋਂ ਰਵਾਇਤੀ ਖਾਣਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਿਲ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਪਕਵਾਨ
ਹੈਬਤਪੁਰ
ਹੈਬਤਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਮਲੋਹ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੋਰਲੋ (ਨਦੀਨ)
ਇਹ ਮੌਸਮੀ ਨਦੀਨ 10 - 60 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਪੱਤੇ ਪਿਆਜ਼ ਦੀਆਂ ਭੂਕਾਂ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੱਕਣ ਸਮੇਂ ਪੀਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੰਗ ਮੋਰ ਦੀ ਗਰਦਨ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਜੋਧਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮੋਰਲੋ (ਅਰਥਾਤ: ਮੋਰ ਵਰਗਾ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਦੀਨ ਦਾ ਅਗਲਾ ਵਾਧਾ ਬੀਜ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸੇਜ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਲੀਅਮ ਰੌਕਸਬਰਗ ਦੁਆਰਾ 1814 ਵਿੱਚ ਸਕਰਪਸ ਜੰਕ(ਈ)ਓਇਡਸ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, 1888 ਵਿੱਚ, ਐਡੁਆਰਡ ਪੱਲਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ੋਏਨੋਪਲੇਕਟਸ ਜੀਨਸ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਨਾਮ ਸ਼ੋਏਨੋਪਲੇਕਸ ਜੰਕੋਇਡਸ ਸੀ। 2003 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਕੇਅਰ ਅਰਨਸਟਾਈਨ ਲਾਇ ਦੁਆਰਾ ਨਵੀਂ ਜੀਨਸ Schoenoplectiella ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਦੀਨ
ਸ਼ਕੀਲ ਆਜ਼ਮੀ
ਸ਼ਕੀਲ ਆਜ਼ਮੀ (ਜਨਮ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ 1971 ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 11 ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।
ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਸ਼ਾਇਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗੀਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਭਾਰੂ
ਭਾਰੂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚੈਰੋ ਡਾਂਸ
thumb|300x300px|Chapchar Kut cheraw dance in [[ਮਿਜ਼ੋਰਮ|Mizoram. Chapchar Kut festival is celebrated during March after completion of their most arduous task of Jhum operation i.e., jungle-clearing (clearing of the remnants of burning).]] ਚੈਰੋ ਨਾਚ ਬਾਂਸ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਕਰਾਸ ਅਤੇ ਲੇਟਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਰਦ ਨੱਚਣ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਂਸ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਲਬੱਧ ਬੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਮਾਦਾ ਡਾਂਸਰਾਂ ਬਾਂਸ ਦੇ ਬਲਾਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਚੇਰੋ ਨਾਚ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੈਰੋ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੈਰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਰਡੀਅਨ, ਮੈਂਡੋਲਿਨ ਅਤੇ ਗਿਟਾਰ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚੈਰੋ ਡਾਂਸ ਦੌਰਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਆਮ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ :
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮੂਹ ਨਾਚ
ਲਾਗੋਸ
ਲਾਗੋਸ   ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਬੰਦਰਗਾਹੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਲਾਗੋਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 7,937,932 ਸੀ। ਇਹ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪੂਨਮ ਰੈਡੀ
ਪੁਨਮ ਰੈਡੀ (ਜਨਮ 25 ਜੂਨ 1987) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਬਕਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।
2005 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਡਬਲਯੂਟੀਏ ਟੂਰ ਮੁੱਖ-ਡਰਾਅ ਕੋਲਕਾਤਾ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਆਈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਡਬਲਜ਼ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਗਿਨੀ ਵਿਮਲ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਾਨੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਤੇ ਵਰਜੀਨੀਆ ਰੁਆਨੋ ਪਾਸਕੁਅਲ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਜਾਦਵ ਪਾਏਂਗ
ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਜਾਦਵ "ਮੋਲਾਈ" ਪਾਏਂਗ (যাদৱ পায়েং) (ਜਨਮ 31 ਅਕਤੂਬਰ, 1963) ਮਿਸ਼ਿੰਗ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਜੋਰਹਾਟ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਹਿਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦਰਖ਼ਤ ਲਗਾਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖ ਭਾਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਮੋਲਾਈ ਜੰਗਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜੋਰਹਾਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੋਕੀਲਾਮੁੱਖ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗਲ 1,360 ਕਿੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।  2015 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਕਰੀਅਰ
1979 ਵਿੱਚ ਪਾਏਂਗ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਹੜ੍ਹ ਕਰ ਕੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਇੱਕ ਬਿਨਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਕੇ ਮਰ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਨੇ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਬਾਂਸ ਦੇ 20 ਬੂਟੇ ਲਗਾਏ। ਉਸਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਗੋਲਾਘਾਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਮਾਜਕ ਜੰਗਲਾਤ ਡਵੀਜ਼ਨ ਨੇ ਜੋਰਹਾਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੋਕਿਲਾਮੁਖ ਤੋਂ 5 ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਅਰੁਣਾ ਚਾਪੋਰੀ ਵਿਖੇ ਲਗਭਗ 500 ਕਿੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਖ਼ਤ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸਕੀਮ ਚਲਾਈ। ਪਾਏਂਗ ਉਸ 5 ਸਾਲਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੇਂ ਬੂਟੇ ਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਪਾਏਂਗ ਅਸਾਮ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਿਸ਼ਿੰਗ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ 3 ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਝੌਂਪੜੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਾਓਸੰਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਓਹਾਰ
ਨੰਗਲ ਮਰੂਫ
ਨੰਗਲ ਮਰੂਫ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਚੌਧਰੀ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ
ਚੌਧਰੀ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਚੋਪੜਾ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਭੱਦਲਥੂਹਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਇਲਾ (ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ)
ਇਲਾ ( Sanskrit: इला) ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਲਿੰਗੀ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਲਿੰਗ ਬਦਲਾਵ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਲਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਚੰਦਰ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪੂਰਵਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ - ਇਸਨੂੰ ਆਈਲਾਸ ("ਇਲਾ ਦੀ ਸੰਤਾਨ") ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਲਾ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਕਥਾ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿਚ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। thumb|ਬੁੱਧਾ, ਇਲਾ ਦਾ ਪਤੀ thumb|ਬੁੱਧਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਰ ਇਲਾ।
ਨੋਟ
<references group="Notes" />
ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਪਾਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਵਿਸ਼ਨੂੰਪ੍ਰਸਾਦ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ
ਵਿਸ਼ਨੂੰਪ੍ਰਸਾਦ ਰਣਛੋਦਲਾਲ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ ; 4 ਜੁਲਾਈ 1899 - 10 ਨਵੰਬਰ 1991) ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਸੀ।
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਵਿਸ਼ਣੂਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਉਮਰੇਠ ਵਿੱਚ 4 ਜੁਲਾਈ 1899 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬੋਰਸਾਦ, ਥਸਰਾ, ਕਪੜਵੰਜ ਅਤੇ ਨਦੀਆਦ ਸਮੇਤ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1916 ਵਿੱਚ ਨਦੀਆਦ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਕਾਲਜ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਗੁਜਰਾਤ ਕਾਲਜ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਆਨੰਦਸ਼ੰਕਰ ਧਰੁਵ ਕੋਲੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1920 ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1923 ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣਾ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। 1921 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਸੂਰਤ ਦੇ ਐਮਟੀਬੀ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ।
ਦੱਖਣੀ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1971 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕੋਲਰਿਜ ਅਤੇ ਮੈਥਯੂ ਆਰਨਲਡ ਵਰਗੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਅਤੇ ਅਤੇ ਗੋਵਰਧਨਰਾਮ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਅਤੇ ਆਨੰਦਸ਼ੰਕਰ ਧਰੁਵ ਸਮੇਤ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ।ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਲਮੀ-ਨਾਮ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੇਠ ਲਿਖਦਾ ਸੀ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੁਚੀਆਂ ਸਨ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖ,ਗੋਵਰਧਨਰਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਸਰਸਵਤੀਚੰਦਰ ਬਾਰੇ 1924 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਅਲੋਚਨਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਵੇਚਨਾ, 1939 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1939 ਨਾ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵੰਗਮੈਨੀ ਸੰਮਿਕਸ਼ਾ (1939), ਪਰਿਸ਼ਿਲਨ (1949), ਅਗੇਗੀਤਾ (1957), ਉਪਯਾਨ (1961), ਸਾਹਿਤ ਸੰਸਪ੍ਰਸਾਰ (1979) ਅਤੇ ਡਰੁਮਪਾਰਨਾ (1982) ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਉਸਨੇ 1960 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਗੋਵਰਧਨਰਾਮ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਬਾਰੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ ਜੋ ਗੋਵਰਧਨਰਾਮ: ਚਿੰਤਕ ਅਨੇ ਸਰਜਕ (1963) ਵਜੋਂ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਗੋਵਰਧਨਰਾਮ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀਚੰਦਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਰਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਅਤੇ ਮੁਲੰਕਣ ਕੀਤਾ। ਸਨੇਹਮੁਦ੍ਰਾ. ਡਰੁਮਪਾਰਨਾ (1982) ਅਤੇ ਆਸ਼ਾਚਾਰਯਵਤ (1987) ਉਸਦੇ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਨ।
ਅਵਾਰਡ
ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 1962 ਵਿੱਚ ਉਪਾਇਣ (1961) ਲਈ ਅਤੇ 1945 ਵਿੱਚ ਨਰਮਦ ਸੁਵਰਨਾ ਚੰਦਰਕ ਪਰਿਸ਼ੀਲਨ (1949) ਲਈ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1944 ਵਿੱਚ ਰਣਜੀਤਰਾਮ ਸੁਵਰਨਾ ਚੰਦਰਕ ਅਤੇ 1983 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਗੌਰਵ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 1974 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਦਿੱਤੀ।
ਪੀ. ਸੀ. ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ
ਪਰੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਓ.ਬੀ.ਈ. (ਜਨਮ 1 ਮਾਰਚ 1903) 1 ਮਾਰਚ 1962 ਤੋਂ 30 ਜੂਨ 1967 ਤੱਕ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਗਵਰਨਰ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਤੋਂ ਉਲਟ ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਆਡਿਟ ਐਂਡ ਅਕਾਉਂਟਸ ਸਰਵਿਸ (ਆਈ.ਏ. ਐਂਡ ਏ.ਐੱਸ.) ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 1946 ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਆਨਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਐਂਪਾਇਰ (ਓ.ਬੀ.ਆਈ.) ਦਾ ਅਫ਼ਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜਪਾਲ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਸੈਕਟਰੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਗਵਰਨਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਤਤਕਾਲੀਨ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਲੋੜੀਂਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ 5, 10 ਅਤੇ 100 ਦੇ ਕਰੰਸੀ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ 1964 ਵਿੱਚ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, 1963 ਵਿੱਚ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਰੀਫਾਇਨੈਂਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ 1964 'ਚ ਯੂਨਿਟ ਟਰੱਸਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ।
ਪੀ. ਸੀ. ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰੇ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਰਲੱਭਤਾ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਵਿਕਰੀ ਮੁੱਲ ਹੈ। ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ 10 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਅੱਜ 800 ਤੋਂ 1000 ਰੁਪਏ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, 5, 10 ਅਤੇ 100 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਨੋਟ ਕੁਲੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਕੈਟੇਨੇਸ਼ਨ
ਕੈਟੇਨੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਦੇ ਐਟਮਾਂ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਕੇ ਲੰਬੀਆਂ ਚੇਨਾਂ ਬਣਾਉਣਾ। ਕੈਟੇਨੇਸ਼ਨ ਜਿਆਦਾਤਾਰ ਕਾਰਬਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੀ ਆਪਨੇ ਐਟਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾ ਫਿਰ ਹੋਰ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਦੇ ਐਟਮਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਜਕੀ ਜੋੜ ਬਣਾ ਕੇ ਲੰਬੀਆਂ-ਲੰਬੀਆਂ ਚੇਨਾਂ ਅਤੇ ਢਾਂਚੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕੀ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੈਵਿਕ ਕੰਪਾਉਂਡ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਰਬਨ ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਕੈਟੇਨੇਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਾਰ ਕਾਰਬਨ ਦੇ ਢਾਂਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕਾਰਬਨ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਝਮਤਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਹੋਰ ਕਈ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਵੀ ਇਸ ਵਿਸੇਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਲਫਰ, ਬੋਰੋਨ ਅਤੇ ਸਿਲਿਕਾਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਫਾਸਪਰਸ ਦੀਆਂ ਵੀ ਚੇਨਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਥੋੜੀਆਂ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਲਫਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰਸਾਇਣ ਪੜ੍ਹਾਈ ਉਸਦੀ ਅਜਿਹੀ ਵਿਸੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਲਫਰ S8 ਅਣੂਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਲੋਕ ਸਭਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਹੈ। ਲੋਕ ਸਭਾ ਦਾ ਹਰੇਕ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਇੱਕ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹਲਕੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ (ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ 543 ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਕਾਰ 552 ਮੈਂਬਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ 530 ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 20 ਮੈਂਬਰ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 2 ਐਂਗਲੋ-ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਚੋਣ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਹੱਦਬੰਦੀ
2002 ਦੇ ਹਲਕਾ ਹੱਦਬੰਦੀ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੱਦਬੰਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣ ਖੇਤਰਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਅਸੈਂਬਲੀ ਹਲਕਿਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ (ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਰਿਜ਼ਰਵ ਹੈ, ਜਾਂ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਲਈ) ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ, 2008, ਜੋ ਕਿ ਮਈ 2008 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਹਿਲੀ ਸਟੇਟ ਇਲੈਕਸ਼ਨ ਸੀ ਜੋ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਵੰਡ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਸਭ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਜੋ 2008 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਦਿੱਲੀ ਐਨਸੀਟੀ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਨਵੇਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹਨ।
ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਦੇਖੋ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਦੇਖੋ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਾ
ਦੇਖੋ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਬਿਹਾਰ
ਦੇਖੋ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਰਾਜਸਥਾਨ
ਦੇਖੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਕਰਨਾਟਕਾ
ਦੇਖੋ ਕਰਨਾਟਕਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਗੁਜਰਾਤ
ਦੇਖੋ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਰ (ਭਾਰਤ)
ਅਸਬਾਬ ਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਰ (ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ.) (English: Goods and Services Tax or GST) ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਰਗ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਚਲਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸੰਗਠਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕੋ ਅਜਿਹਾ ਟੈਕਸ (Indirect Tax) ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਸਿੱਧੇ ਟੈਕਸਾਂ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਕੇ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰਤਾ ਲਿਆਵੇਗਾ। ਇਸ ਟੈਕਸ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਮੁੱਚੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਕਰ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸਨੂੰ 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸੋਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਿਲ (Goods and Service Tax Bill or GST Bill,) (122 ਵੀਂ) ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੋਧ ਬਿਲ 2014 ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।. ।
ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਦੇਖੋ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਰ (ਭਾਰਤ)
ਇਹ ਕਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ, ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗ ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਚਲ ਰਹੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਸਿੱਧੇ ਕਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਕੇ ਕਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰਤਾ ਲਿਆਵੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ. ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਬਤੌਰ ਕੇਂਦਰ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਟੈਕਸ ਸੋਧ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਆਬਕਰੀ ਕਰ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਪਧਰ ਤੇ ਵਿਕਰੀ ਕਰ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਗੁਣਾਤਮਕ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕਿਆਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਸਿਧੇ ਟੈਕਸ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੱਝੇਗਾ।
ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ
ਦੇਖੋ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਰ (ਭਾਰਤ)
ਜੀਐਸਟੀ ਕੀ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੂਡਜ ਐਂਡ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਟੈਕਸ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ, ਬਹੁ-ਪੜਾਅ, ਮੰਜ਼ਲ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਟੈਕਸ ਹੈ ਜੋ ਹਰੇਕ ਮੁੱਲ ਜੋੜ ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ
ਦੇਖੋ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਰ (ਭਾਰਤ)
ਜੀਐਸਟੀ ਕੀ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਨੇ ਦੋਹਰਾ ਜੀਐਸਟੀ ਮਾਡਲ ਅਪਣਾਇਆ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਟੈਕਸਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ. (ਐਸਜੀਟੀਟੀ),ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੇਂਦਰੀ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ. (ਸੀਜੀਐਸਟੀ)। ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਵਾਲੇ ਸਾਮਾਨ ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ. (ਆਈਜੀਐੱਸਟੀ) ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਜੀਐਸਟੀ ਖਪਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਟੈਕਸ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਟੈਕਸਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਜ ਨੂੰ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਾਮਾਨ ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਖਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਉਸ ਰਾਜ ਨੂੰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਆਈਜੀਐਸ ਟੀ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ਟੈਕਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਟੈਕਸ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ‎
24 ਜੂਨ
24 ਜੂਨ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 175ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 176ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 190 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਰ (ਭਾਰਤ)
ਕੇਂਦਰੀ ਜੀ ਐਸ ਟੀ (ਸੀ ਜੀ ਐਸ ਟੀ) (CGST)
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰ ਤੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਰੀ ਕਰ ਨਿਯੋਜਨ ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਰੀ ਕਰ ਦਾ।ਜੀ ਐਸ ਟੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜੋ ਉਤਪਾਦ ਇੱਕ ਸੂਬੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ ਦੂਸਰੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਖਪਾਏ ਜਾਣਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਸੀ ਜੀ ਐਸ ਟੀ ਕੇਂਦਰੀ ਜੀ ਐਸ ਟੀ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ।
24 ਜੂਨ
ਮੌਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੂਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਰ (ਭਾਰਤ)
ਸੀ ਜੀ ਐਸ ਟੀ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਟੈਕਸਾਂ ਦੀ ਥਾਂ
ੳ),ਕੇਂਦਰੀ ਉਤਪਾਦਨ ਡਿਊਟੀ
ਅ) ਆਬਕਾਰੀ ਟੈਕਸ (ਦਵਾਵਾਂ ਤੇ ਟੌਇਲਟ ਉਤਪਾਦ)
ੲ) ਆਬਕਾਰੀ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਵਸਤਾਂ)
ਹ) ਕਸਟਮ ਤੇ ਵਧੀਕ ਡਿਊਟੀਆਂ (ਸੀ ਵੀ ਡੀ)
ਕ) ਕਸਟਮ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਧੀਕ ਡਿਊਟੀ
ਖ) ਸਮਾਨ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸੰਬੰਧੀ ਸਰਚਾਰਜ
ਸੂਬਾਈ ਜੀ ਐਸ ਟੀ (ਐਸ ਜੀ ਐਸ ਟੀ) (SGST)
ਜੋ ਉਤਪਾਦ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਕੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖਪਾਏ ਜਾਣਗੇ ਕੇਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹੀ ਐਸ ਜੀ ਐਸ ਟੀ ਉਸ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਨਿਯੋਜਨ ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਾਲੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੂਬਾ ਸਮਝਿਆਂ ਜਾਵੇਗਾ।
ਐਸ ਜੀ ਐਸ ਟੀ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਟੈਕਸਾਂ ਦੀ ਥਾਂ
ਅ) ਖਰੀਦ ਟੈਕਸ
ੲ) ਐਂਟਰੀ ਟੈਕਸ
ਸ) ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰ (ਸਥਾਨਕ ਬਾਡੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ)
ਹ) ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਤੇ ਟੈਕਸ
ਕ) ਲਾਟਰੀਆਂ, ਸੱਟੇਬਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਜੁਗਤੀ ਟੈਕਸ
ਖ) ਸਟੇਟ ਸੈਸ ਤੇ ਸਰਚਾਰਜ ਜੋ ਸਮਾਨ ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਟੈਕਸ ਅਲਕੋਹਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰ ਤਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੇ ਲਾਗੂ ਰਹੇਗਾ।
ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 270 ਮੁਤਾਬਕ ਕਰਾਂ (ਸੈੱਸ ਤੇ ਸਰਚਾਰਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ) ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲ਼ੀ ਕੁੱਲ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਧਾਰਾ 271 ਦੇ ਪਰਦੇ ਹੇਠ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਸੈੱਸ ਤੇ ਸਰਚਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਹੀਂ।
ਸੰਜੁਗਤ ਜੀ ਐਸ ਟੀ (ਆਈ ਜੀ ਐਸ ਟੀ) (IGST)
ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਆਈ ਜੀ ਐਸ ਟੀ ਅਧੀਨ ਆਵੇਗੀ।
ਟੈਕਸ ਦੀ ਦਰ
ਇਸ ਕਰ ਪਰਣਾਲੀ ਅਧੀਨ 0%, 5%, 12%, 18%, 28% ਪਰਮੁੱਖ ਸ਼ਰੇਣੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ|
ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ
ਡਾਕਟਰ ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ (ਉਰਦੂ: ذاکِر حسین‎); 8 ਫਰਵਰੀ 1897 - 3 ਮਈ 1969) ਦਾ ਜਨਮ ਯੂ. ਪੀ. 'ਚ ਫਾਰੂਖਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਕਾਇਮਗੰਜ 'ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੀਜੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਮੌਤ ਰਾਸ਼ਟਰਤਪੀ ਕਾਲ ਸਮੇਂ ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਚੰਡੀਗੜ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਰੋਜ਼ ਗਾਰਡਨ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਰ (ਭਾਰਤ)
0% ਕਰ
ਖੁੱਲਾ ਖੁਰਾਕ ਅਨਾਜ, ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਬਿਨਾਂ ਮਾਰਕਾ ਆਟਾ, ਬਿਨਾਂ ਮਾਰਕਾ ਮੈਦਾ, ਬਿਨਾਂ ਮਾਰਕਾ ਬੇਸਣ, ਗੁੜ, ਦੁੱਧ, ਅੰਡੇ, ਦਹੀਂਂ, ਲੱਸੀ, ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਪਨੀਰ, ਬਿਨਾਂ ਮਾਰਕਾ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ਹਿਦ, ਖਜ਼ੂਰ ਦਾ ਗੁੜ, ਨਮਕ, ਕਾਜਲ, ਝਾੜੂ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਡਰਾਇੰਗ ਤੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਸਿੱਖਿਆ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ।
ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1869 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1969
ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਰ (ਭਾਰਤ)
5% ਕਰ
ਖੰਡ, ਚਾਹ ਪੱਤੀ, ਕਾਫ਼ੀ ਦੇ ਭੁੰਨੇ ਦਾਣੇ,ਖੁਰਾਕ ਤੇਲ, ਸਕਿਮਡ ਦੁੱਧ ਪਾਊਡਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਲਈ ਦੁੱਧ ਦਾ ਆਹਾਰ, ਪੈਕਡ ਪਨੀਰ, ਕਾਜੂ, ਕਿਸ਼ਮਿਸ਼, ਪੀ ਡੀ ਐਸ ਕਰੋਸੀਨ, ਘਰੇਲੂ ਐਲ ਪੀ ਜੀ, ਜੁੱਤੇ (500 ਰੁਪੈੲੇ ਤੱਕ), ਕੱਪੜੇ (1000 ਰੁਪੈੲੇ ਤੱਕ), ਅਗਰਬੱਤੀ, ਕੋਆਇਰ ਮੈਟ
18% ਕਰ
ਕੰਪਿਊਟਰ, ਪ੍ਰਿੰਟਰ, ਸਾਬਣ, ਟੁੱਥਪੇਸਟ, ਪਾਸਤਾ, ਸੂਪ, ਆਈਸਕਆਈਸਕ੍ਰੀਮ
ਛੋਟੇ ਵਪਾਰੀ, ਉਤਪਾਦਕ ਕਰਦਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਜੀਐਸਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਚੋਣ ਕਰਨ ਤੇ (ਅਰਥਾਤ ਇਨਪੁਟ ਕਰੈਡਿਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਫ਼ਲੈਟ ਦਰ ਤੇ ਟੈਕਸ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ)ਇਕ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇਗੀ।
ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ
ਇੱਕ ਜੁਲਾਈ 2017 ਤੋਂ ਜੀ ਐਸ ਟੀ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
2000 ਵਿੱਚ, ਵਾਜਪਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾ ਕੇ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ.(GST) ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਅਸੀਮ ਦਾਸ ਗੁਪਤਾ,(ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ,ਪਛਮੀ ਬੰਗਾਲ) ਨੂੰ ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਇਸ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸੂਚਨਾ ਟਕਨੋਲਜੀ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦਾ ਜਾਇਜਾ ਲੈਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਿਧਾਨਕ ਇਤਿਹਾਸ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਸਿੱਧੇ ਟੈਕਸ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸੁਧਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਾਲ 1986 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸ਼ੋਧਤ ਮੁੱਲ ਜੋੜਤ ਟੈਕਸ (ਮੋਡਵੈਟ) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. 1 999 ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪੇਈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਆਮ "ਗੁਡਸ ਐਂਡ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਟੈਕਸ (ਜੀਐਸਟੀ)" ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਆਈਜੀ ਪਟੇਲ , ਬਿਮਲ ਜਾਲਾਨ ਅਤੇ ਸੀ . ਰੰਗਰਾਜਨ . ਵਾਜਪਾਈ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਅਸਿਮ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਜੀਐਸਟੀ ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ.
ਰਵੀ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਬੈਕਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਮਾਲ ਅਸਬਾਬ ਪੂਰਤੀ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੀਐਸਟੀ ਨੈਟਵਰਕ ਜਾਂ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ.ਐਨ. ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. 2003 ਵਿੱਚ ਵਾਜਪਾਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਟੈਕਸ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਜੈ ਕੇਲਕਰ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ. 2005 ਵਿੱਚ, ਕੇਲਕਰ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 12 ਵੇਂ ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸੁਝਾਏ ਗਏ ਜੀਐਸਟੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ.
2004 ਵਿਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਐਨਡੀਏ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਯੂ.ਪੀ.ਏ. ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੇਂ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਪੀ. ਚਿਦੰਬਰਮ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 2006 ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2010 ਨੂੰ ਜੀਐਸਟੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ. 2010, ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ' ਚ ਸੀਪੀਆਈ (ਐਮ) ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸਿਮ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਨੇ ਜੀਐਸਟੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ. ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਕਿ 80% ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ.
2014 ਵਿਚ, ਐਨ.ਡੀ.ਏ. ਸਰਕਾਰ ਮੁੜ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਵਾਰ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ. 15 ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਜੀਐਸਟੀ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ. ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਨਵੇਂ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿਚ ਜੀਐਸਟੀ ਬਿੱਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਥੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਸੀ. ਫਰਵਰੀ 2015 ਵਿਚ, ਜੇਐਲਟੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਜੇਤਲੀ ਨੇ 1 ਅਪਰੈਲ 2016 ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਰੀਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ. ਮਈ 2016 ਵਿਚ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸੋਧ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਕੀਤਾ, ਜੀਐਸਟੀ ਲਈ ਰਸਤਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਟੈਕਸਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬਿਆਨਾਂ 'ਤੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜੀਐਸਟੀ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਫਿਰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ. ਅਖੀਰ ਅਗਸਤ 2016 ਵਿੱਚ, ਸੋਧ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਅਗਲੇ 15 ਤੋਂ 20 ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, 18 ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਜੀਐਸਟੀ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ.
ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਜੀਐਸਟੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਘੋਖ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ 21 ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸੰਘ ਰਾਜ ਦੇ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜੋ 1 ਜੁਲਾਈ 2017 ਤੋਂ ਟੈਕਸ ਦੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ. ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਜੀਐਸਟੀ ਨਹੀਂ ਸੀ.
ਮੋਟੀ ਗੰਢੀ ਵਾਲਾ ਮੋਥਾ
ਮੋਟੀ ਗੰਢੀ ਵਾਲਾ ਮੋਥਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ: Bolboschoenus maritimus ਜਾਂ Scirpus tuberosus) ਸਾਈਪੇਰੇਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦੇ ਆਮ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਲੱਬਰਸ਼, ਕੌਸਮੋਪੋਲੀਟਨ ਬੁੱਲਰਸ਼, ਅਲਕਲੀ ਬੁੱਲਰਸ਼, ਸਾਲਟਮਾਰਸ਼ ਬੁੱਲਰਸ਼, ਅਤੇ ਬੇਯੋਨੇਟ ਘਾਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਦੇ ਵੈਟਲੈਂਡ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਉਪ-ਉਪਖੰਡੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਏਸ਼ੀਆ, ਯੂਰਪ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਦੀਨ ਵਜੋਂ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿੱਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਖੜੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂ ਵਾਲਾ ਇਕ ਨਦੀਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤਕ ਉੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਫੁੱਲ ਗੂੜੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਦੀਨ ਦੇ ਬੀਜ ਬਹੁਤ ਮੁਲਾਇਮ ਅਤੇ ਚਮਕੀਲੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਦੀਨ ਦਾ ਅਗਲਾ ਵਾਧਾ ਗੰਢੀਆਂ ਅਤੇ ਬੀਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਦੀਨ
ਫ਼ਿਕਾ
﻿ਫ਼ਿਕਾ ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਇਸਤਲਾਹ ਹੈ।
ਕੋਸ਼ਗਤ ਅਰਥ
ਫ਼ਿਕਾ ਦਾ ਕੋਸ਼ ਅਰਥ ਹੈ: ਕਿਸੇ ਸ਼ੈ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਝ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ।
ਲਫ਼ਜ਼ "ਫ਼ਿਕਾ" ਕੁਰਆਨ ਮਜੀਦ ਵਿੱਚ
ਕੁਰਆਨ ਹਕੀਮ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਰਜ ਮੌਕੇ ਤੇ ਇਹ ਲਫ਼ਜ਼ ਇਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ:
ਤਰਜਮਾ: ਉਹ ਬੋਲੇ, ਐ ਸ਼ੋਇਬ! ਅਕਸਰ ਤੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਨੰਗਲ (ਗੁੰਝਲਖੋਲ੍ਹ)
ਨੰਗਲ ਨਾਂਅ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਵਾਲੇ ਲੇਖ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:
ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨਲ ਵਿਆਖਿਆ
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਟਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨਲ ਵਿਆਖਿਆ ਜਾਂ (TIQM) ਮਿਆਰੀ ਕੁਆਂਟਮ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਦੇ ਸਾਈ ਅਤੇ ਸਾਈ* ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ (ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵੱਲ) ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ (ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ) ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਵੀਲਰ-ਫੇਨਮੈਨ ਹੈਂਡ-ਸ਼ੇਕ ਜਾਂ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਰਚਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1986 ਵਿੱਚ ਜੌਹਨ ਜੀ. ਕ੍ਰਾਮਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।, ਜੋ ਤਰਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੁਆਂਟਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਲਈ ਸਹਿਜ ਗਿਆਨ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਸਲਾਹ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੌਪਨਹਾਗਨ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਫਿਲਾਸਫੀਕਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਕੁਆਂਟਮ ਪਹੇਲੀਆਂ ਵੀ ਹੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। TIQM ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਗਿਆਨ ਫਿਕਸ਼ਨ ਨਾਵਲ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਬਰਿੱਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਪਲੌਟ ਬਿੰਦੂ ਰਚਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਨਾਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ
ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।. ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (ਐਮਐਲਏ) ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਚੂੜੀਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ.[1] ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਹੁਣ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਪੰਚਾਂ ਅਤੇ ਜਲ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨੌਂ ਗਰਾਂ
ਨੌਂ ਗਰਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਭੁੰਦੜ
ਭੁੰਦੜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਕਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਤਹਿਸੀਲ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਮਲੋਟ ਸੜਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਮਾਓਰੀ ਲੋਕ
ਮਾਓਰੀ (, link=ਤਸਵੀਰ:Rar-Māori.ogg|11x11px|[[ਤਸਵੀਰ:Loudspeaker.svg|link=ਤਸਵੀਰ:Rar-Māori.ogg|11x11px|ਇਸ ਅਵਾਜ਼ ਬਾਰੇ ਸੁਨੋ]])  ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਦੇ ਆਦਿ ਵਾਸੀ ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਆ ਲੋਕ ਹਨ। ਮਾਓਰੀ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਸਨ, ਜੋ 1250 ਅਤੇ 1300 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਈ ਹੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਕੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਪਹੁੰਚੇ।  ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਲਹਿਦਗੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਪੌਲੀਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਮਿਥਿਹਾਸ, ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾਵਾਂ। ਆਰੰਭਿਕ ਮਾਓਰੀ ਪੂਰਬੀ ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰੀਤੀ- ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮੂਹ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਏ ਗਏ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਬਾਗਬਾਨੀ ਫੈਲ ਗਈ; ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੋਧਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।
17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਗਮਨ ਨੇ ਮਾਓਰੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ। ਮਾਓਰੀ ਲੋਕ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਪੱਛਮੀ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਕਈ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਮਾਓਰੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਬੰਧ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਮਿਲਾਪੜੇ ਸੀ ਅਤੇ 1840 ਵਿੱਚ ਵੇਟੈਂਗੀ ਦੀ ਸੰਧੀ ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਕੇ, ਦੋਨੋਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸਹਿ-ਜੀਵਤਾ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ। ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਭੂਮੀ ਸੌਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਧ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ 1860 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੋਇਆ। ਸਮਾਜਿਕ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ, ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਹਾਂਮਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮਾਓਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਤੇ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਨਾਟਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਈ। 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮਾਓਰੀਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਵੱਕਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਮਾਓਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਰਜੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਓਰੀ ਰੋਸ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਹੋਰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਬਰਥਾ ਵੌਨ ਸੁੱਟਨਰ
ਬਰਥਾ ਸੋਫੀ ਫੇਲੀਸੀਟਾਸ ਫ੍ਰੀਫ੍ਰਾਊ ਵੌਨ ਸੁਟਨਰ (ਉਚਾਰਨ: ; née Countess Kinsky von Wchinitz und Tettau; 9 ਜੂਨ 1843 – 21 ਜੂਨ 1914) ਇੱਕ ਆਸਟ੍ਰੀਅਨ-ਬੋਹੀਮੀਅਨ ਸ਼ਾਂਤੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ। 1905 ਵਿੱਚ, ਉਹ 1903 ਵਿੱਚ ਮੈਰੀ ਕਿਊਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ (, ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਆਸਟ੍ਰੀਅਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਬਣੀ।
ਮਾਓਰੀ ਲੋਕ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਓਰੀ
ਬਰਥਾ ਵੌਨ ਸੁੱਟਨਰ
ਸ਼ਾਂਤੀਵਾਦ ਸਰਗਰਮੀ
1889 ਵਿੱਚ, ਸੁਟਨਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਂਤੀਵਾਦੀ ਨਾਵਲ, Die Waffen nieder! (ਲੈ ਡਾਊਨ ਯੂਅਰ ਆਰਮਜ਼!) ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀ ਬਣ ਗਈ! ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ 37 ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 12 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੰਟਰ-ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਦੇਖੀ ਅਤੇ 1891 ਦੇ ਨੀਯੂ ਫਰੀ ਪ੍ਰੈਸ ਸੰਪਾਦਕੀ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੀਅਨ ਗੇਸੇਲਸ਼ੈਫਟ ਡੇਰ ਫ੍ਰੀਡੇਨਸਫ੍ਰੇਂਡੇ ਸ਼ਾਂਤੀਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਸੁਟਨਰ ਚੇਅਰਵੂਮੈਨ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਜਰਮਨ ਪੀਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 1892 ਤੋਂ 1899 ਤੱਕ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀਵਾਦੀ ਜਰਨਲ Die Waffen nieder! ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 1897 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਜੋਸੇਫ ਪਹਿਲੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦਸਤਖਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਜਸਟਿਸ ਦੀ ਅਤੇ ਥੀਓਡੋਰ ਹਰਜ਼ਲ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ 1899 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਹੇਗ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਜ਼ੀਓਨਿਸਟ ਅਖਬਾਰ, ਡਾਈ ਵੇਲਟ ਦੀ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ।
1902 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਟਨਰ ਨੂੰ ਹਰਮਨਸਡੋਰਫ ਕੈਸਲ ਵੇਚਣਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਵਿਆਨਾ ਚਲੀ ਗਈ। 1904 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੱਤ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਬੋਸਟਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸ਼ਾਂਤੀਵਾਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਥੀਓਡੋਰ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਨੋਬਲ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਸੰਪਰਕ ਸੰਖੇਪ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ 1896 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੌਨ ਸਟਨੇਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਸੀਅਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਬਰਥਾ ਵੌਨ ਸੂਟਨਰ ਨੂੰ 10 ਦਸੰਬਰ 1905 ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਦਵਾਨ ਟੋਬੀਅਸ ਅਸੇਰ (1838-1913) ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸ਼ਾਂਤੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਪੰਜਵੇਂ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 1906 ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸਟੀਆਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। thumb|right|ਬਰਥਾ ਵੌਨ ਸੁੱਟਨਰ thumb|right|ਬਰਥਾ ਵੌਨ ਸੁੱਟਨਰ 1907 ਵਿੱਚ, ਵੌਨ ਸਟਨੇਰ ਦੂਜੀ ਹੇਗ ਪੀਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਔਰਤ ਸੀ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸੀ। ਵੌਨ ਸੁਟਨਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 1907 ਦੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਜੰਗ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਆਪਣਾ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: '(...) ਕੀ ਸਾਡਾ ਯੂਰਪ ਖੰਡਰ ਅਤੇ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਾਂ ਕੀ ਅਸੀਂ ਇਸ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਭਿਅਤਾ ਅਕਲਪਿਤ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਦੂਜੀ ਹੇਗ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸਾਂ, ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ, ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਉੱਤੇ ਬੰਬਾਰੀ, ਸੁਰੰਗਾਂ ਵਿਛਾਉਣ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਏਜੰਡੇ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ, ਭਾਵੇਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਸਮਰਥਕ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।''
ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਰਮਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਅੰਨਾ ਬਰਨਹਾਰਡਾਈਨ ਏਕਸਟਾਈਨ ਨਾਲ ਵੀ ਰਸਤੇ ਪਾਰ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੂਜੀ ਹੇਗ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪੀਸ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੈਰੋਲੀਨ ਪਲੇਨ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜੰਗ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁਨ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਨਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖੀ।
ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ, ਸੁੱਟਨਰ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। 1911 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਰਨੇਗੀ ਪੀਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਅਗਲੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸਤੰਬਰ 1914 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 21 ਜੂਨ 1914 ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਕੌਮ ਦੇ ਗੱਦੀ ਦੇ ਵਾਰਸ, ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਫਰਡੀਨੈਂਡ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੁੱਟਨਰ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀਵਾਦ ਇਮੈਨੁਅਲ ਕਾਂਟ, ਹੈਨਰੀ ਥਾਮਸ ਬਕਲ, ਹਰਬਰਟ ਸਪੈਂਸਰ, ਚਾਰਲਸ ਡਾਰਵਿਨ ਅਤੇ ਲੀਓ ਟਾਲਸਟਾਏ (ਟਾਲਸਟਾਏ ਨੇ ਡਾਈ ਵੈਫੇਨ ਨੀਡਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ!) ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਜੰਗ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਲਾਮਤਵਾਦ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੁਦਰਤੀ ਸਥਿਤੀ ਵਜੋਂ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਕਾਸਵਾਦੀ ਡਾਰਵਿਨਵਾਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।
ਅਵਤਾਰ ਜੌੜਾ
ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੌੜਾ (29 ਜੂਨ 1951 - 30 ਅਕਤੂਬਰ 2020) ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ, ਆਲੋਚਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ
ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੌੜਾ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਜੂਨ 1951 ਨੂੰ ਬਸਤੀ ਸ਼ੇਖ, ਜਲੰਧਰ (ਪੰਜਾਬ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਉਜੜ ਕੇ ਆਇਆ ਇਕ ਰਫਿਉਜੀ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਦਾਦਾ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਸੀ। ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਸਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ-ਜਾਇਦਾਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ ਜਲੰਧਰ ਆ ਵੱਸਿਆ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਉਚੇਰੀ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਡੀਏਵੀ ਕਾਲਜ, ਦਸੂਹਾ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਵਿੱਚ ਛਪਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਕਾਲਮ 'ਸੱਚੋ ਸੱਚ ਦੱਸ ਵੇ ਜੋਗੀ' ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਸਥਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਮੂਹਰਲੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਲਗਾਉ ਲੰਮੇ ਅਰਸੇ ਤੱਕ ਰਿਹਾ। ਉਸਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰੋ. ਧਰਮਪਾਲ ਸਿੰਗਲ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਨਾਮਵਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ 'ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਾਵਿ ਜਗਤ' ਵੀ ਲਿਖੀ। ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020
ਨਵ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ
ਨਵ ਰਹੱਸਵਾਦ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੇ ਰਹੱਸਵਾਦ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦੇ ਵਿਕਾਸ-ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਅਜੋਕੇ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। 'ਰਹੱਸ' ਸ਼ਬਦ ਰਾਜ਼, ਗੁਪਤ, ਭੇਤ ਜਾਂ ਛੁਪਾਉਣ ਲਾਇਕ ਬਾਤ ਦੇ ਕੋਸ਼ਗਤ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ। ਹਰ ਉਹ ਵਸਤ,ਜੋ ਇੰਦਰਿਆਵੀ ਅਨੁਭਵ ਤੋਂ ਪਾਰ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਅਤੇ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਸਾਹਤਿਕ ਖੇਤਰ ਅੰਦਰ ਰਹੱਸਵਾਦ ਨਾਲ ਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਅਨੁਭਵ ਹੈ ਜੋ ਸਰੂਪ ਵਜੋਂ ਅਰੂਪ ਅਤੇ ਸੁਭਾਅ ਵਜੋਂ ਅਕੱਥ ਹੈ। ਇਹ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਸੰਯੋਗਤਾਮਕ ਪਲਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਣਿਆ ਜਾਂ ਹੰਢਾਇਆ ਤਾਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬਿਆਨਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਰਹੱਸਵਾਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਤ ਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਵੀ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦ ਬੋਧਿਕਤਾ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਤਾਰਕਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ/ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੰਦਰਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਨਵ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ। ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇਕੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਕਿ,"ਸਾਇੰਸ ਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਇਉਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਇੱਕ ਰਹੱਸ ਤਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਵਿਥਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਗਿਆਨ ਅਜੇ ਬਹੁਤ ਊਣਾ ਸੀ, ਓੁਸ ਪੂਰਵ ਵਿਗਿਆਨ (ਪੂਰਵ-ਤਾਰਕਿਕ) ਪੜਾਓ ਤੇ ਓੁਹ ਸਭ ਕਾਸੇ ਦਾ ਕਿਆਸ ਹੀ ਲਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਉਂ ਓੁਹ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਮਿਥਿਹਾਸ ਪਿਸ਼ਾਚ-ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਪਰੀਆਂ, ਦੇਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਲ ਸੀ| ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਗਿਆਨ ਜੁੱਗ ਅਗੇਰੇ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਭੌਤਿਕ ਤੇ ਪਰ-ਭੌਤਿਕ ਯਥਾਰਥ ਤੇ ਰਹੱਸ ਦਾ ਦਵੰਦ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਨੁੱਖ ਰਤਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਰਹੱਸ ਤੇ ਯਥਾਰਥ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ ਰੋਮਾਂਟਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਇਉਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੰਬੰਧ ਪੂਰਾ ਚੱਕਰ ਕੱਟ ਕੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਹੱਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਲਈ ਇਹ ਪੜਾਆ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਰਹੱਸ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਲਈ ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਰਹੱਸ। ਡਾ. ਨੇਕੀ ਦੀਆਂ ਨਿਮਨਲਿਖਤ ਕਾਵਿ-ਪੰਕਤੀਆਂ ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ: ਖੋਜ 'ਚੋਂ ਬਣਿਆ ਜਿਹੜਾ ਕਾਫ਼ਰ ਖੋਜ 'ਚੋਂ ਹੀ ਮੁੜ ਬਣਦਾ ਜਾਪੇ ਕਿਸੇ ਨਰੋਈ ਸ਼ਰਧਾ ਵਾਲਾ ਮੋਮਨ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰ।
ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾ
ਹਰ ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਬਾਤ ਰਹੱਸ ਹੈ, ਜੋ ਵਸਤ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਅਨੁਭਵ ਰਾਹੀਂਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਓਹੀਂ ਰਹੱਸ ਹੈ। ਸੋ ਰਹੱਸ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਓੁਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਇਮ ਹੈ| ਸ਼ਿ੍ਸ਼ਟੀ, ਜੀਵ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਮੌਤ ਆਦਿ ਅਜਿਹੇ ਰਹੱਸਮਈ ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਹੱਸਵਾਦ ਅਧੀਨ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਰਹੱਸ ਮੁੱਢੋਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ| ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹਿਜ ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਅੰਤਰ-ਮੁਖੀ ਸਾਧਨਾ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਫਿਰ ਹੌਲੀ- ਹੌਲੀ ਵਿਗਿਆਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਇਸੇ ਭੇਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਏ| ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਤਰਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਪਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵੀ ਸ਼ਿ੍ਸ਼ਟੀ, ਜੀਵ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਆਦਿ ਦੇ ਰਹੱਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ| ਇਸ ਅਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੌਧਿਕ /ਤਾਰਕਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਖਣ ਵਾਲਾ ਨਵ-ਸਾਧਕ ਮੁੜ ਰਹੱਸਵਾਦ ਦੇ ਪੁਰਾਤਨ ਢੰਗ ਸਹਿਜ ਗਿਆਨ ਵੱਲ ਪਰਤ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਰਹੱਸਵਾਦ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਓੁਸ ਸੰਯੋਗ ਬਿੰਦੂ 'ਤੇ 'ਨਵ ਰਹੱਸਵਾਦ' ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ|
ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦ ਦਾ ਪਸਾਰ
ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸੂਖਮ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਲਈ ਨਵੀਨ ਕਾਵਿ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਵੀ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਘੇਰਾ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ, ਵਿਗਿਆਨ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਹਿਜ ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ| ਇਸ ਸਹਿਜ ਅਨੁਭਵ ਨੇ ਕਵੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੱਖਣ ਨੂੰ ਨਵੀਨ ਦਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਵੀ ਨੇ ਵਿਅਕਤਿਤਵ ਦੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਪਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਮੇਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਗੀਤ ਕਾਵਿ ਰੂਪਾਕਾਰ ਸ਼ੋਕ-ਗੀਤ ਅਤੇ ਸੰਬੋਧਨ ਗੀਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਸਾਧਨ ਸਿੱਧ ਹੋਈ ਹੈ। ਦ੍ਰਿਸ਼, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤੀਆਂ ਸੰਬੋਧਨੀ ਸੁਰਾਂ ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦ ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਪ੍ਰਗਟਾ ਦਾ ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣੀਆਂ ਕਾਵਿ ਦੀਆਂ ਅਰਥ-ਵਿਮੁਕਤ ਇਕਾਈਆਂ (ਅਲੰਕਾਰ, ਬਿੰਬ, ਕਲਪਨਾ, ਪ੍ਰਤੀਕ, ਕਾਵਿ-ਭਾਸ਼ਾ ਆਦਿ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਰਥਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਵੀ ਦੀ ਵਿਕੋਲਿਤਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨਵੀਨ ਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਵਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਖੋਜਾਂ ਤੇ ਨਵੇਂ ਸਿਧਾਤਾਂ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਚਲੇ ਬਦਲਾਵ ਸਦਕਾ ਪੁਰਾਤਨ ਰਹੱਸਵਾਦ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦ ਦਾ ਸਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਵਾਦ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰ ਖ਼ਲਾਅ ਦੀ ਉਪਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਨਵ ਰਹੱਸਵਾਦ ਵੀ ਇੱਕ ਦਮ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਨਵੀਨ ਵਾਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਇਸਦੇ ਬੀਜ ਪੁਰਾਤਨ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਦੇ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵੇਦਾਂ, ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਸੇ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਏ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦ: ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸੰਗ
ਰਹੱਸਵਾਦ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦਾ ਵਿਸਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦਿਆਂ ਨਜ਼ਰੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਸਰੂਪ ਲਈ ਸਹਾਈ ਬਣੇ ਕਾਰਨ ਬੀਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ 'ਚ ਹੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹੱਸਵਾਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪਹਿਲਾ ਲਿਖਤੀ ਸੋਮਾ 'ਵੇਦ' ਹਨ। ਵੈਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਰਮਤੱਤ ਦਾ ਪਰਿਚਯ ਸੂਰਜ-ਬ੍ਰਹਮ, ਅਗਨੀਂ-ਬ੍ਰਹਮ, ਪ੍ਰਾਣ ਬ੍ਰਹਮ, ਇੰਦ੍-ਬ੍ਰਹਮ, ਆਦਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈ| ਵੈਦਿਕ ਰਹੱਸਵਾਦ ਕਰਮਕਾਂਡ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੱਸਵਾਦ ਸੀ| ਵੈਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਪਦਾਰਥਕ ਸੁੱਖ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਧੀਨ ਕਰਦੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ|
ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦ: ਪੱਛਮੀ ਪ੍ਰਸੰਗ
ਪੱਛਮੀ ਰਹੱਸਵਾਦ ਦਾ ਮੁੱਢ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਾਸਫਰ ਪੈਥਾਗੋਰਸ ਤੋਂ ਬੱਝਦਾ ਹੈ| ਇਹ ਰੇਖਾ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਖ਼ਗੋਲ ਦਾ ਚੰਗਾ ਜਾਣੂ ਸੀ| ਇਹ ਆਤਮਾ, ਆਵਾਗਮਨ ਅਤੇ ਤਪ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਰਖਦਾ ਸੀ| ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਯੂਨਾਨ ਦੀਆਂ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਖੰਡਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ। ਓੁਹ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸੀ। ਓੁਹ ਇਸ ਮੱਤ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਸੀ ਕਿ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਭਵ ਹੈ ਬਸ਼ਰਤੇ ਕਿ ਓੁਸ ਲਈ ਠੀਕ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ| ਓੁਹ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਹਨ ਓੁਹਨਾ ਦੀ ਪਰਖ ਤਜਰਬੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਰਖਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਭੇਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕੇਗਾ|
ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀ
ਸਤਿ ਅਤੇ ਤਰਕ, ਆਧਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦੇ ਤਣਾਓ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਨਵੀਨ ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਸਦਕਾ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਹਰ ਕਿਰਿਆ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਾਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣਾ ਵਿਲੱਖਣ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ| ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਓੁਸਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵੀ ਵਾਪਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਓੁਹ ਅਤੀਤ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਮਹਣੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ| ਇਸ ਤਰਾਂ ਓੁਸਦੀ ਤਾਰਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤਰਕ ਭਿੰਨ- ਭਿੰਨ ਤਜਰਬਿਆਂ ਰਾਹੀੰ ਉਪਜੇ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਹੈ| ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕਾਰਣਿਕਤਾ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ| ਹਰ ਘਟਨਾ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਕਾਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਘਟਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਚੇਸ਼ਟਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਤਰਕ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦਾ ਤਣਾਓ ਓੁਸ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਅੱਪੜਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦੀ ਹਾਮੀ ਭਰਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੁੱਖ ਘਟਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪਰਖਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਧਿਆਤਮਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਰ ਘਟਨਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਕਾਲਪੁਰਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।ਇਸੇ ਤਣਾਓ ਨੇ ਨਵੀਨ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ| ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਸੇ ਨਵੀਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦ ਉਪਜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਜਿਸ ਤਰਕ, ਬੁੱਧੀ, ਖੋਜ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਵ ਰਹੱਸਵਾਦ ਦਾ ਵਿਕਾਸ-ਆਧਾਰ ਮਿਥਿਆ ਹੈ ਓੁਸਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਬੀਜ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਦੇ ਰਹੱਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਮੋਜੂਦ ਸਨ| ਪਰ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਏ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ ਇਥੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਨਵ-ਰਹੱਸਵਾਦ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪੁਰਾਤਨ ਅਤਾਰਕਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਕੇ ਨਵੀਨ ਬੌਧਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ|