cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਅਸਾਮ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ
ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼
thumb| ਰਵਾਇਤੀ ਪੇਂਟਿੰਗ, ਅਸਾਮ ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਸਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਯਾਤਰੀ ਜ਼ੁਆਨਜ਼ਾਂਗ (7ਵੀਂ ਸਦੀ ਈ.) ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਮਰੂਪ ਦੇ ਰਾਜੇ ਭਾਸਕਰਵਰਮਾ ਨੇ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਨੂੰ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪੇਂਟ ਕੀਤੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਸਤੂਆਂ ਭੇਂਟ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਅਸਾਮੀ ਰੇਸ਼ਮ ਉੱਤੇ ਸਨ। ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਉਪਲਬਧ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੱਧਕਾਲੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤਵਿਦਿਆਰਨਵ (ਹਾਥੀਆਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰੰਥ), ਚਿੱਤਰ ਭਾਗਵਤ ਅਤੇ ਗੀਤਾ ਗੋਵਿੰਦਾ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਪੇਂਟਿੰਗ ਸਮੱਗਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੈਂਗੂਲ ਅਤੇ ਹੈਟਲ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਮੱਧਕਾਲੀ ਅਸਾਮੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਾਟੂਆਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਅਸਾਮੀ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਮੱਧਕਾਲੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਿੱਤਰ ਭਾਗਵਤਾ ਵਿੱਚ ਨਮੂਨੇ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮਕਾਲੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਹਨ। ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਗੁਹਾਟੀ ਆਰਟ ਕਾਲਜ ਤੀਸਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਅਸਾਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਸੈਂਟਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ) ਵਿਭਾਗ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਪਲਾਈਡ ਆਰਟਸ, ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਅਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਲਾ-ਸਸਾਇਟੀਆਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਗੁਹਾਟੀ ਆਰਟਿਸਟਸ ਗਿਲਡ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।
ਵਸਰਾਵਿਕ
ਅਸਾਮ ਦੇ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਹੀਰਾ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਅਸਾਮੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
ਟੈਕਸਟਾਈਲ
ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਲੋਕ, ਅਸਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਕਸਰ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਠ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਮੂਨੇ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਸਾਮ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਭਾਰਤੀ ਗਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਗਊ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਜਾਂ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹਿਸਟਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੋਈ ਨਸਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਇਤੋ ਹੀਰੋਬੂਮੀ
ਚੋਸ਼ੂ ਡੋਮੇਨ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਸਮੁਰਾਈ ਅਤੇ ਮੀਜੀ ਰੀਸਟੋਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਇਟੋ ਹੀਰੋਬੂਮੀ ਨੇ ਬਿਊਰੋ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਸਾਮਰਾਜ ਲਈ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲਈ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਟੋ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਬਹਾਲੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਮਾਡਲਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ 1850 ਦੇ ਪ੍ਰੂਸ਼ੀਅਨ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈਅਤ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਤੋਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਉਸਨੇ ਅਜਿਹੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਦਰਭਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਵਧੇਰੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਕੁਤਾਈ ਜਾਂ "ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ" ਦੇ ਜਪਾਨੀ ਸੰਕਲਪ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਸਲਈ ਸਾਮਰਾਜੀ ਅਥਾਰਟੀ ਲਈ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਜਾਇਜ਼ ਬਣ ਗਿਆ।
1880 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਇਟੋ ਮੀਜੀ ਕੁਲੀਨਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ।  1885 ਤੱਕ, ਉਹ ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਉਹ ਚਾਰ ਵਾਰ ਰਿਹਾ (ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਜਾਪਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਬਣ ਗਿਆ)। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਸਾਮਰਾਜੀ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਜਾਂ ਜੇਨਕੁਨ, ਅਤੇ ਸਮਰਾਟ ਦੀ ਪ੍ਰੀਵੀ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਪਾਨ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਇੱਕ ਕੱਟੜ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ, ਇਟੋ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸਰਬ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਗਠਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਉਸਦਾ ਤੀਜਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 1898 ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਕੇਨਸੀਟੋ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋ ਜਾਣ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਇਸਦੇ ਉਭਾਰ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰਿਕੇਨ ਸੇਯੂਕਾਈ ਪਾਰਟੀ ਲੱਭਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1901 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਥੱਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਚੌਥੇ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਿਵਾਂਗੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ
thumb|ਸ਼ਿਵਾਂਗੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਿਵਾਂਗੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਕੁਮਾਰ (ਜਨਮ 25 ਮਈ 2000), ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ਿਵਾਂਗੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਗਾਇਕੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੁਪਰ ਸਿੰਗਰ 7 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਸਟਾਰ ਵਿਜੇ ' ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ, 2020 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਾਮੇਡੀ-ਕੁਕਿੰਗ ਸ਼ੋਅ, ਕੁੱਕੂ ਵਿਦ ਕੋਮਾਲੀ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਾਲੀਮਾਨੀ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਬਿੰਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ। ਉਸਨੇ ਡੌਨ (2022), ਨਾਈ ਸੇਕਰ ਰਿਟਰਨਜ਼ (2022) ਅਤੇ ਕਾਸੇਥਨ ਕਦਾਵੁਲਦਾ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸ਼ਿਵਾਂਗੀ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਮਈ 2000 ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਲਿਆਲੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ, ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਕੁਮਾਰ, ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਬਿੰਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਕੁਮਾਰ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੋਵੇਂ ਕਲਾਇਮਾਮਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਵਿਨਾਇਕ ਸੁੰਦਰ ਵੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵਾਂਗੀ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਚੇਨਈ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਚਿਨਮਯਾ ਵਿਦਿਆਲਿਆ, ਵਿਰੂਗਮਬੱਕਮ, ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਐਮਓਪੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਕਾਮਰਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ।
ਕਰੀਅਰ
10 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 2019 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵਾਂਗੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਕੁਮਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤਾਮਿਲ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਗਾਇਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੁਪਰ ਸਿੰਗਰ 7 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਿਖਾਈ ਜੋ ਸਟਾਰ ਵਿਜੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਮੇਡੀ ਕੁਕਿੰਗ ਸ਼ੋਅ, ਕੁਕੂ ਵਿਦ ਕੋਮਾਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ ਸਟਾਰ ਵਿਜੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਤਾਰੀਫ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲੇ: ਬਲੈਕਸ਼ੀਪ ਡਿਜੀਟਲ ਅਵਾਰਡਸ ਦੁਆਰਾ ਦ ਐਂਟਰਟੇਨਿੰਗ ਸਟਾਰ ਫੀਮੇਲ ਅਤੇ ਬਿਹਾਈਂਡਵੁੱਡਸ ਗੋਲਡ ਆਈਕਨਸ ਦੁਆਰਾ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਔਰਤ। ਉਸਨੇ ਵਿਜੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ( ਅਸ਼ਵਿਨ ਕੁਮਾਰ ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਥਨ ਦੇ ਨਾਲ) ਸਾਲ ਦੀ ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਜੋੜੀ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਾਮੇਡੀ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਡੀਅਰ-ਯੂ ਬ੍ਰਦਰ-ਯੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਅਭਿਨੇਤਰੀ" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਨੇਟੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਉਹ ਸ਼ਿਵਾਂਗੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਕੁਮਾਰ ਨਾਂ ਦਾ ਯੂ-ਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2000
ਦਿੜ੍ਹਬਾ
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਮ "ਦਿਲਬਾਕੂ" ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਦਿਲਬਾਕੂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਕਾਲੂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਿਸਦਾ "ਘੁਮਾਣ" ਗੋਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਸੀ। ਕਾਲੂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਲਾਲਾ, ਭੋਗੀ, ਬੱਲੜ ਅਤੇ ਦੀਪਾ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪੱਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਦਿਲਬਾਕੂ ਤੋਂ ਵਿਗੜ ਕੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੜ੍ਹਬਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਦਿਰ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਵੀਰ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮੋਲੇਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ
ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਵੀਰ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮੋਲੇਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ 240 km2 ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਗੋਆ ਰਾਜ ਦੇ ਧਾਰਬੰਦੋਰਾ ਤਾਲੁਕ ਵਿੱਚ, ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਮੋਲੇਮ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, 57 km ਪਣਜੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਗੋਆ ਦੀ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੱਲ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 4A ਇਸਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਰਮੁਗਾਓ - ਲੋਂਡਾ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਇਹ 15°15"30' ਤੋਂ 15°29"30' ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ 74°10"15' ਤੋਂ 74°20"15' ਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਦੇ ਕਦੰਬਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਦਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਝਰਨਿਆਂ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੁੱਧਸਾਗਰ ਫਾਲਸ ਅਤੇ ਤੰਬਡੀ ਫਾਲਸ। ਪਾਰਕਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਮੱਝਾਂ ਦੇ ਚਰਵਾਹਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਧਨਗਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂ
ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਦੇ ਗਰਮ ਸਦਾਬਹਾਰ ਜੰਗਲ, ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਦੇ ਅਰਧ-ਸਦਾਬਹਾਰ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਨਮੀ ਪਤਝੜ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਮੂਲ ਬਨਸਪਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸਦਾਬਹਾਰ ਜੰਗਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅਤੇ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਟਰਮੀਨਲੀਆ, ਲੈਗਰਸਟ੍ਰੋਮੀਆ, ਜ਼ਾਇਲੀਆ ਅਤੇ ਡਾਲਬਰਗੀਆ ਹਨ। ਜੰਗਲ ਦੀ ਛੱਤ ਲਗਭਗ ਬੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਘਾਹ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਬਹੁਤ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਦੀਵੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਕਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ
ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਵੀਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 492 ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ 122 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ 722 ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ 128 ਕਿਸਮਾਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ, ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ 37 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਟੇਰੀਡੋਫਾਈਟਸ ਵੀ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਥਣਧਾਰੀ
ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜੰਗਲੀ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਤਾ (ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਲਾ ਰੂਪ ), ਭੌਂਕਣ ਵਾਲਾ ਹਿਰਨ, ਬੰਗਾਲ ਟਾਈਗਰ, ਬੋਨਟ ਮਕਾਕ, ਆਮ ਲੰਗੂਰ, ਸਿਵੇਟ, ਉੱਡਦੀ ਗਿਲਹਰੀ, ਗੌਰ, ਮਾਲਾਬਾਰ ਜਾਇੰਟ ਸਕਵਾਇਰ, ਮੋਊਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।, ਪੈਂਗੋਲਿਨ, ਪੋਰਕੂਪਾਈਨ, ਪਤਲੇ ਲੋਰਿਸ, ਸਾਂਬਰ, ਸਪਾਟਡ ਹਿਰਨ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਕੁੱਤਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮਈ 2019 ਵਿੱਚ, 2 ਬਾਘ ਇਸ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਕੈਮਰੇ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਾਘ ਅਤੇ ਸ਼ਾਵਕ ਮਧੇਈ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੂਰੀ ਵਿੱਚ ਕੈਮਰੇ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਸਨ, 2013 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਬਕਾ ਕਰਨਾਟਕ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ।
ਤਿਤਲੀਆਂ
ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਿਲਚਸਪ ਤਿਤਲੀਆਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਹਨ: ਨੀਲਾ ਮਾਰਮਨ, ਆਮ ਈਜ਼ੇਬਲ, ਆਮ ਮਾਰਮਨ, ਆਮ ਮਾਈਮ, ਪਲਮ ਜੂਡੀ, ਕਾਮਨ ਵੈਂਡਰਰ, ਕਰੀਮਸਨ ਗੁਲਾਬ, ਚੂਨਾ ਬਟਰਫਲਾਈ, ਪਲੇਨ ਟਾਈਗਰ, ਦੱਖਣੀ ਬਰਡਵਿੰਗ ਅਤੇ ਟੇਲਡ ਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਹਨ। ਪਿਗਮੀ ਸਕ੍ਰਬ-ਹੌਪਰ ਹੈ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਲਾਬਾਰ ਟ੍ਰੀ ਨਿੰਫ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਯੋਮੈਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ।
ਰੀਂਗਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ
ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਆਪਣੇ ਸੱਪਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿੰਗ ਕੋਬਰਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ : ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦਾ ਸੱਪ, ਕੈਟ ਸੱਪ, ਹੰਪ-ਨੋਜ਼ਡ ਪਿਟ ਵਾਈਪਰ, ਇੰਡੀਅਨ ਰੌਕ ਪਾਇਥਨ, ਮਾਲਾਬਾਰ ਪਿਟ ਵਾਈਪਰ, ਰੈਟ ਸੱਪ, ਰਸਲਜ਼ ਵਾਈਪਰ, ਇੰਡੀਅਨ ਕੋਬਰਾ ਅਤੇ ਆਮ ਕ੍ਰੇਟ ਵੀ ਹਨ।
ਆਕਰਸ਼ਣ
ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਕਈ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਵਿਜ਼ਟਰ ਸੇਵਾ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹਨ ਜੋ ਗੋਆ ਦੇ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਜ਼ਿਟਰ ਮੰਜ਼ਿਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤੰਬੜੀ ਸੁਰਲਾ ਮੰਦਿਰ
thumb|250x250px| ਮਹਾਦੇਵ ਮੰਦਿਰ, ਗੋਆ ਦੇ ਕਦੰਬਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਇਹ ਛੋਟਾ ਪਰ ਨਿਹਾਲ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਿਰ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 13 km ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਬੋਲਕੋਰਨਮ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਪਾਰਕ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਲੇਨ ਪੱਕੀ ਸੜਕ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਗਰਭਗ੍ਰਹਿ, ਅੰਤਰਾਲ ਅਤੇ ਬੇਸਾਲਟ ਦਾ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਥੰਮ ਵਾਲਾ ਨੰਦੀ ਮੰਡਪ ਹੈ। ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਜੰਜ਼ੀਰਾਂ ਦੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਚਾਰ ਥੰਮ੍ਹ ਐਸ਼ਟੋਕਨ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬਾਰੀਕ ਉੱਕਰੀ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਪੱਥਰ ਦੀ ਛੱਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦੁੱਧਸਾਗਰ ਝਰਨਾ
ਦੁੱਧਸਾਗਰ ਫਾਲਸ (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਾਗਰ) ਪਾਰਕ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਮੰਡੋਵੀ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਟਾਇਰਡ ਝਰਨਾ ਹੈ, 10 km. ਕੋਲੇਮ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਹੈ। ਇਹ 310 m 'ਤੇ ਹੈ, ਇਹ ਗੋਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਝਰਨਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ 227ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਪੱਛਮੀ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਈਡਕਟ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਝਰਨੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਈਕਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਜਾਣ ਲਈ10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਇੱਕ ਲੇਨ ਵਾਲੀ ਕੱਚੀ ਸੜਕ ਜਾਂ ਕੋਲੇਮ ਵਿਖੇ 4-ਪਹੀਆ ਡਰਾਈਵ ਵਾਹਨ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਮੌਨਸੂਨ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪਹੁੰਚ ਖਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰੇ ਦਾ ਜਨਮ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ 'ਡਾਇਸਪੋਰ' ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਰੀ ਦੂਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿਲਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਯਹੂਦੀਆ ਨੂੰ ਜੂਡੀਆ ਵਿੱਚੋਂ ਉਜਾੜਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੇਰੂਸਲਮ ਵਿਚੋਂ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੀ ਦੂਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਲਰ ਗਏ। ਪਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਖਿਲਾਰਾ ਯਹੂਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਸੰਨ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੱਸੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਤੇ ਨਿਵਾਸੀ ਖੰਡ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਨਿਵਾਸੀ ਡਾਇਸਪੋਰੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿਧਰੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਦੇਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਕੀ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰੇ ਦਾ ਆਰੰਭ
ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਮੌਰੀਸ਼ੀਅਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਬੜ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਲਈ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਬਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਪੰਜਾਬੀਆਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਮਗੜੀਆਂ ਨੂੰ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਵਿਛਾਉਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਸ਼ੇਰਾਂ ਅਤੇ ਚੀਤਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਏ। ਜੋ ਬਚ ਗਏ ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸ ਗਏ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਹੋਰ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਗਿਆ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਆਦਿ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਆਪਣੇ ਬਲਬੂਤੇ, ਹਿੰਮਤ, ਦਲੇਰੀ ਸਦਕਾ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰੇ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰੇ ਨੇ ਬੜੀਆਂ, ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ, ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਝੱਲੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਹਾਰੀ। ਆਪਣੀ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਦਲੇਰੀ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ  ਪੁਲਾਘਾਂ ਪੁੱਟ ਕੇ ਬੜੀਆਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਜ਼ੀਰੀਆਂ ਤਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਬਾਹਰ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਉਸਾਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਫਲ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਹਰ ਸੰਭਵ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਕੇ। ਇਸ ਯਤਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਪਾਸੋਂ ਚੰਗੀ ਪੜ੍ਹਨ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੀ  ਅਸੀਂ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਜੁਬਾਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਲਈ ਹਰ ਸੰਭਵ ਯਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਸਭਾਵਾਂ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਸੁਸਾੱਇਟੀਆਂ ਵੀ ਗਠਿਤ  ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਥਕ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ  ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰੇ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ
ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਵੀ, ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਘੁਬੀਰ ਢੰਡ, ਨਿਰੰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂਰ, ਜਗਜੀਤ ਬਰਾੜ, ਦਰਸ਼ਨ ਧੀਰ, ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ, ਅਜਾਇਬ ਕਮਲ, ਅਜਮੇਰ ਰੋਡੇ, ਹਰਬਖਸ਼ ਮਕਸੂਦਪੂਰੀ, ਅਵਤਾਰ ਜੰਡਿਆਲਵੀ, ਦਰਸ਼ਨ ਬੁਲੰਦਵੀ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੱਧੂ, ਹਰਜੀਤ ਅਟਵਾਲ, ਇਕਬਾਲ ਰਾਮੂਵਾਲੀਆ, ਵੀਨਾ ਵਰਮਾ, ਪ੍ਰੋ. ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ, ਸੁਰਜੀਤ ਕਲਸੀ ਅਤੇ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਂ ਜਿਕਰਯੋਗ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ, ਕਹਾਣੀਆਂ, ਨਾਵਲਾਂ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦਾ ਯਥਾਰਥ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਤਹੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਹ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਉੱਨਤੀ ਕਰ ਕੇ ਹਰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਸਚਾਈ ਤੋਂ ਕੋਹਾ ਦੂਰ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਅਸਲੀ ਪੁਆੜਾ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦਾ ਕਲੇਸ਼ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਪਾਸੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੀ ਸਿਰੇ ਨਹੀਂ ਚੜਦੀ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਦੀਆਂ  ਸਮੇਂ ਘੋਰ ਸਕੰਟ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਪੀੜੀ ਦੇ ਲੋਕ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਰਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਉਣ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੇ ਹਮਲਾ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇਹੋਏ ਬਗਾਵਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਲਸਰੂਪ ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨੌਂ ਬਾਅਰ ਨੂਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਲੋਕ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਕੀ ਖੱੜਿਆ ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਹੀ ਸਾਡੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਗਏ, ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇਹ ਸੋਚਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਪੁਰਾਣੇ ਖਿਆਲਾਂ ਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕੋਈ ਮਸਝ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਟਾ ਇਹ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਸੰਤਾਪ ਭੋਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜੁਆਨੀ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕਰੇ ਬਗੈਰ  ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਛਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਕਤ ਲੰਘ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਵੀ ਸ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਦਾ ਅੱਗੋਂ ਸਿੱਟਾ ਇਹ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਣਾ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ, ਆਪਣੀ ਜੁਬਾਨ, ਆਪਣੇ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਅਤਾ ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੋਜ਼ਬਾਨ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨੰਬਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਣ ਕੇ ਵਿਚਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਮਨੋਵਿਸ਼ਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਦੂਸਰੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਨ ਹੋਣਾ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਹੁੰਗਾਰਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਪੱਛਮੀ ਸਮਾਜ ਬੜਾ ਕਨਜ਼ਰਵੇਟਿਵ, ਘੁਟਿਆ ਘੁਟਿਆ ਹੈ, ਖੁਲ ਦਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਿਸਥਿਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਾਸਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨੋਵਿਸ਼ਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ
ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਅੱਜ ਦਾ ਅਹਿਮ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਹਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਾਜ ਜਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਸਦਾ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਨਾਲ ਸਰੋਕਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਯਹੂਦੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇ। ਭਾਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਯੂਨਾਨੀ ਤੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਦਾ ਬੀਜਿਆ ਜਾਣਾ ਤੇ ਉਸਦਾ ਖਿਲਾਰਾ। ਪਰ ਇਸਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਰਥ ਯਹੂਦੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਸਮੇਂ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ। ਜਦੋਂ 5886 ਪੂਰਵ ਈਸਵੀਂ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਜੂਡੀਆਂ ਤੋਂ ਉਜਾੜਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਆਸ ਪਾਸ ਦੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਤੇ ਖਿਲੱਰ ਗਏ ਜਾਂ 135 ਈਸਵੀਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੇਰੂਸਲਮ ਤੋਂ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਤੇ ਉਜਾੜਿਆ ਉਹ ਹੋਰ ਖਿੱਲਰ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਸਹਿਣੇ ਪਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾ ਕੇ ਵੇਚਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੇਬੀਲੋਨ, ਸਪੇਨ, ਪੋਲੈਂਡ, ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਲਰ ਗਏ। 1948 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਯਹੂਦੀ ਹੋਮਲੈਂਡ ਇਮਰਾਈਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਤਾਂ ਯਹੂਜੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸਰਈਨ ਪਰਤੇ। ਹੁਣ ਜੋ ਯਹੂਦੀ ਇਸਰਾਈਲ ਪਰਤੇ ਹਨ, ਉਹਨਾ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਪਰ ਬਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਬਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸੀਆਂ ਹੋਰ ਕੌਮਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਾਜਕ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਰਥ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਪਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ। ਕਈ ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਸ਼ਬਦ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਧਰਤੀਆਂ ਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਬਾਰੇ ਨਾਸਟਾਲਜੀਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨਸਲਵਾਦ, ਨੌਕਰੀ, ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਣੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਰਹਿਣਾ, ਮੋਨੋਲਾਗ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ 'ਚੋ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਉਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣੀਆਂ, ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਤਿਆਂ ਤੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਰਸਮੋਂ ਰਿਵਾਜ, ਢੋਲ ਢਮੱਕੇ, ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣਾ, ਪੌਪ ਸੰਗੀਤ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੇ ਅੰਤਰ ਸੰਵਾਦ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਸਕਦੇ ਹਾਂ:
1. ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਨ-ਜੀਵਨ ਉਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ
ਪੰਜਾਬ ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਮੀਰ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਦਮਕ ਹੀ ਚਕਾਚੋਂਧ ਕਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਲੈਂਤੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਅਮੀਰੀ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਬਿੰਬ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਕਸਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਚਕਾਚੌਂਧ ਨੂੰ ਵਲੈਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭਲਵਾਨੀ ਗੇੜੀਆਂ ਸਮੇਂ ਵਿਖਾਵੇ ਦੇ ਖਰਚੇ, ਵਸਤਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਪਤਵੰਤੀਆਂ ਫਹਿਬਰਾਂ ਮੂਲੋਂ ਅਸਮਾਨੇ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਜਿਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਲੈਤੀ ਖੱਟੀਆਂ ਕਮਾਈਆਂ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਹਵਾਲੇ ਅਥਵਾ ਦੋ ਨੰਬਰ ਰਾਹੀਂ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗਿਣਤੀ ਮਿਣਤੀ ਸਭੰਵ ਨਹੀਂ ਪਰ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਦੁਆਬੇ ਤੇ ਕੁਝ ਕੁਝ ਮਾਝੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਬਹੁਮੰਜ਼ਲੀ ਕੋਠੀਆਂ ਉਸਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਕਾਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਖੱਪਤਕਾਰੀ ਵਸਤਾਂ ਹੀ ਖਰੀਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਪੈਸਾ ਖੱਪਤਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਪੈਸਾ ਸਾਂਝੇ ਜਾਂ ਚੰਗੇ ਸਮਾਜਕ ਖੇਤਰਾਂ ਭਾਵ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਹੀ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ। ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੇ ਇਸ ਡਾਲਰ, ਪੌਂਡ ਦੇ ਵਹਾੳ ਨੇ ਸਾਡੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰੀ, ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ, ਫਿਰਕੂਪੁਣੇ ਹੋਰ ਮਾੜੇ ਦਬਾਵਾਂ ਸਦਕਾ ਔਖੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਇਹ ਪਰੀ ਮੁਲਕ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਖੁਲੱਣ ਵਾਂਗ ਹਨ ਤੇ ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਜਿਡੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਫੌਰੀ ਤੇ ਸੌਖਾ ਬਦਲ ਵੀ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ  ਮੰਦਹਾਲੀਆ, ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਮੰਗ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਆਮ ਪੰਜਾਬੀ ਬੰਦੇ ਲਈ ਬਾਹਰੋਂ ਆਇਆ ਹਰੇਕ ਵਲੈਤੀਆਂ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਹੋ ਨਿਬੜਦਾ ਹੈ। ਅਮੀਰ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਘਟਨ ਭੋਗ ਰਹੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਵੱਡੇ ਰੁਤਬੇ ਤੇ ਦੱਬੇ ਕੁਚਲੇ ਚਾਵਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬੜੇ ਦਿਲਚਸਪ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਸਨਮੁਖ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਿਖਾਵੇ ਤੇ ਖੱਪਤਕਾਰੀ  ਜਲੋਅ ਸਨਮੁਖ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਾਦਗੀ, ਸਬਰ,ਸਹਿਜ, ਸੰਜਮ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮੁੱਲ ਖੋਟੀ ਕਰੰਸੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਹਿਮ ਪੁੱਠੇ ਸਿੱਧੇ ਅਸਰ ਪਾਏ ਹਨ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਇਹ ਤਿੰਨ ਨਿਵੇਕਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਿਕਰਯੋਗ ਹਨ
1) ਬਾਹਰ ਜਾਦ ਦੀ ਮੂੰਹ ਜੋਰੀ ਰੂਚੀ
ਇਸ ਰੂਚੀ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨਨ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨਨ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਚਕਰਵਿਊ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ,। ਜਿਸ ਨੇ ਅੱਗੋਂ ਕਈ ਅਜੀਬ ਵਰਤਾਰੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਮਸਲਨ ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ, ਏਜੰਟਾਂ ਟਾਉਟਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ (ਸਮੇਤ ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਹੋਰ ਅਫ਼ਸਰ ਸ਼ਾਹੀ ਦੇ) ਤੇ ਗੈਰ ਸਮਾਜੀ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਚਾਂਦੀ, ਦੋ ਨੰਬਰ ਦੇ ਪੈਸੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਫਜੂਲ ਖਰਚੀ, ਵਿਖਾਵੇ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਮੰਦ ਰੂਚੀਆਂ, ਸਮਾਜਕ ਟੁੱਟ ਭੱਜ।
3) ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਵਿਗਾੜ
ਇਸ ਅਨੈ ਪਰਵਾਸ ਦੀ ਰੂਚੀ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਬੇਹੁ ਰਮਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਦੂਸਰੇ ਮੁਲਕੀ ਪਰਵਾਸ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਨੂੰਨੀ, ਉੱਤਮ, ਪੱਕਾ ਤੇ ਫੋਰੀ ਢੰਗ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਮੰਤਵ ਹਿਤ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਢੰਗ ਬਣ ਜਾਣ / ਰਹਿ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਵਿਆਹ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਚੌਖੇ ਰੋਚਕ ਬਦਲਾਵ ਆਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਖਾਸ ਵਿਆਹਾਂ ਲਈ ਏਨੇ ਜੋੜ ਤੋੜ, ਏਨੀ ਖਿਚ ਧੂਹ ਤੇ ਏਨੇ ਅਨਰਥ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੇ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਇਸ ਹੇਠ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਨਵੀਂ ਪਰਵਾਸੀ ਵਿਆਹ ਵਿਧੀ ਦੇ ਰੌਚਕ ਪੈਟਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿਕਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
1) ਵਲੈਤੀ ਲਾੜਾ ਲਾੜੀ
2) ਕਾਗ਼ਜੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਵਿਆਹ
3) ਫਰਾਡ ਵਿਆਹ
4) ਠੇਕਾ ਵਿਆਹ
2) ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ:
ਆਪਣੀ ਮਾਤ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਦੂਸਰੇ ਮੂਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਅਜਮਾਈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਹੋਣੀ ਦੇ ਦੋਹਰੇ ਪਾਸਾਰ ਵੱਡੀਆਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਬਣਦੇ ਗਏ। ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਵਚੇਤਨ ਦੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੱਕੀ ਤੇ ਪੀਡੀ ਸਾਂਝ ਆਪਣੀ ਮਾਤਭੂਮੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤਾਸੀਰ ਨਾਲ ਵੀ ਬਣੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਮੇਜਬਾਨ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਆਰਥਕਤਾ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਲੋੜਾਂ, ਮੂਸ਼ਕਲਾਂ  ਤੇ ਨਵੇਂ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਉ ਵਿਉਂਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਸੌਖਾ ਬਦਲਾਇਆ। ਇਹੀ ਸਥਿਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਰੇ ਅਨੂਭਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦਿਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਪੀੜੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਨਜ਼ਰੀਆ, ਰੁਵੱਈਆ ਵਿਭਿੰਨ, ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਕਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਗਾਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਸਨਮੁਖ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਵਚੇਤਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੌਸਮ, ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ ਨਿਹਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮੂਹਕ ਸਾਂਝਾ, ਚਾਵਾਂ ਤੇ ਮਸਤੀ-ਮੇਲਿਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇਪਨ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ  ਤੇ ਚਿਰੰਜੀਵ ਯਾਦਾਂ ਡੂੰਘੀਆ ਵਸੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂਲੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਉਥੋਂ ਦੇ ਬੇਗਾਨੇ ਬਰਫੀਲੇ ਮੌਸਮਾਂ, ਨਵੀਆਂ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ ਹਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰੋਲ ਨਿਜਵਾਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀਆਂ ਸਾਝਾਂ ਅਤੇ ਭਾਵਕ ਵਿਗੋਚਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਅੰਤਰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਮੀਨ ਜਾਇਦਾਦ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਹੱਕੀ ਦਾਅਵਾ ਜਤਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਏਧਰਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਕ ਆਪਣੇ ਸਵਾਰਥ, ਲਾਲਚ, ਧੋਂਸ, ਧੱਕੇ ਦੇ ਬਲਬੂਤੇ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਲਈ ਅਣਗਿਣਤ ਸੰਕਟ, ਝਜੰਟ ਤੇ ਦੁਸ਼ਵਾਰਿਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅੰਤਰ ਸੰਵਾਦ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗੋਚਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰੇ ਦੇ ਏਧਰਲੇ ਘਰ, ਪਰਿਵਾਰ, ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਾਵੇਂ ਅਤੇ ਸੁਖਾਂਵੇ ਸੰਬੰਧਾਂ, ਡੂੰਘੀਆਂ ਭਾਵਕ, ਸਾਂਝਾ ਤੇ ਪਰਸਪਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਤੇ ਮਿਲਵਰਤਨ ਨਾਲ ਵੱਡੀਆਂ ਪੁਲਾਂਘਾ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਉਦਾਹਰਣ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਨਾਲੇ ਨਾਲ ਕਬਜ਼ਿਆਂ, ਲੜਾਈਆਂ, ਝਗੜੇ, ਦੁਖ, ਕਲੇਸ਼, ਤੇ ਮਰਨ ਮਰਾਉਣ ਤਕ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵੀ ਘਟ ਉਭਰਵੀਆਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਆਮ ਪਰਵਾਸੀ ਦਾ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰੀ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਮੋਹਭੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਔਖ ਭਾਵਨਾ ਰਿਸਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਡਾਇਸਪੋਰਾ, ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰਸਪੇਸ
ਸਾਈਬਰਸਪੇਸ ਤੇ ਸਿਰਜਿਆ/ਕਲਪਿਆ ਵਰਚੂਅਲ ਸੰਸਾਰ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਣਤਰ ਹੈ। ਸਮਕਾਲੀ ਸਿੱਖ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਸਾਈਬਰਸਪੇਸ ਦੇ ਵਰਚੂਅਲ ਯਥਾਰਥ ਨਾਲ ਗੂੜੇ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰਸਪੇਸ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮਾਧਿਅਮ ਅਤੇ ਸ੍ਰੋਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸਾਰਥਕਤਾ ਨੂੰ 'ਈਮੈਜਿਨ', ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਛਾਣ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪਾਸਾਰ ਹਨ, ਜਿਸ ਪਾਸਾਰ ਦੀ ਚਰਚਾ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਉਹ ਸਿੱਖ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ 84 ਦੇ ਸੰਕਟਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰਸਪੇਸ' ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਯੂਟਿਊਬ ਦੀ ਆਮਦ ਨੇ ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਅਸਲੋਂ ਹੀ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਯੂਟਿਊਬ ਦੇ ਖਿੱਚ ਪਾਊ ਵੀਡੀਓ ਮਾਧਿਅਮ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਸੁਚੇਤ ਅਚੇਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਨ 84 ਦੇ ਮਸਲੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹਿੱਤ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲਿਊ ਸਟਾਰ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ/ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੀ ਯੂਟਿਊਬ ਤੇ ਕੀਤੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ 84 ਦੇ ਦੁਖਾਂਤ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਨਾ ਕੇਵਲ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਸ ਮਸਲੇ ਪ੍ਰਤਿ ਲੋਕ-ਮਨ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਭਾਵੁਕ ਵੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਮਸਲਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਸੰਨ 84 ਦੇ ਸਦਮਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕਿਹੜੇ ਸਰੋਕਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਦੀ ਪੁਣਛਾਣ ਕੇਵਲ ਇਸ ਕਰਕੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦਾ ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਸਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਸਲੇ ਦੀਆਂ ਸਾਈਬਰਸਪੇਸ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਰਚੂਅਲ ਯਥਾਰਥ ਏਧਰਲੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਲੇਵਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੁਆਰਾ ਸਾਈਬਰਸਪੇਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ  ਹੋਮਲੈਂਡ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਦਖਲ-ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਏਧਰਲੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਸੰਨ 84 ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਰੇਕ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਡਰ, ਸੰਤਾਪ, ਸਦਮੇ ਅਤੇ ਰੋਹ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਪੱਚੀ ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਇਧਰਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੁਖ ਧਾਰਾ ਸੰਨ 84 ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਭੁਲਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਭੁਲਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣਾ ਭਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਉਦੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਸਿੱਖ ਡਾਇਸਪੋਰ ਇਸ ਯਾਦ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਨਾ ਕੇਵਲ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਸਗੋਂ  ਇਸਦੇ ਰਾਹੀਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਨਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਨ 84 ਦੇ ਸਦਮਿਆਂ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗਲਤ ਹਨ ਜਾਂ ਠੀਕ, ਪਰ ਇਹ ਸਿੱਖ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਅਗਰ ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੋ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕਿ ਡਾਇਸਪੋਰਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਸਲਿਆਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਕੋਚਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਬਹੁਤੇ ਚਿੰਤਕ ਵੀ ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਦੇ ਮਸਲੇ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਾ ਕੇਵਲ ਪਾਸਾ ਵੱਟਦੇ ਹਨ ਸਗੋਂ ਉਹ ਇਸ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਥੋਪਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਪਛਾਣ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁਬਾਰਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਨਾਲ ਕੋਈ ਟਕਰਾਅ ਨਹੀਂ ਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਅੰਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਵੀ ਸਿੱਖਾਂ ਵੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨ ਪਛਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮਸਲੇ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਸਾਹਿਤ ਚਿੰਤਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ, ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਵਾਏ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸਰੂਪ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਸਥਾਪਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਜਦੋਂ -ਜਹਿਦ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਹ ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਅਖਬਾਰਾਂ, ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ, ਲੇਖਾਂ, ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ ਕੇ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਵੱਡੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਪੁਲਾਘਾਂ ਪੁੱਟੀਆਂ ਹਨ ਉੱਥੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਇਧਰਲੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚਿਰਜੀਵੀ ਨਾਂਹ-ਮੁਖੀ ਵਰਤਾਰੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਾਸਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈਮੀਨਾਰ, ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ, ਕਰਵਾਉਣੀਆਂ, ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ ਇਸ ਕੰਮ ਵਾਸਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮਾੜੇ ਸਿੱਟਿਆ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ (ਫੁੱਟਬਾਲਰ)
ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ (ਜਨਮ 24 ਮਈ 1982) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟ੍ਰਾਈਕਰ ਵਜੋਂ ਕੇਰਲ ਬਲਾਸਟਸ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਕਲੱਬ
ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਐਸ.ਬੀ.ਟੀ. ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਆਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਆਲ ਇੰਡੀਆ, ਬਲਕਿ ਆਲ-ਮਲਯਾਲੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਦਾਨ' ਚ ਉਤਾਰਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਐਸ.ਬੀ.ਟੀ. ਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੁਟਬਾਲ ਲੀਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 4 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਐਸ.ਬੀ.ਟੀ. ਰੈਲੀਗੇਟਡ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਉਹ ਅਗਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਮਹਿੰਦਰਾ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।
09-10 ਆਈ-ਲੀਗ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਰਿਕਾਰਡ 14 ਗੋਲ ਨਾਲ ਸੀਜ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਟਰਾਈਕਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਿੰਦਰਾ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਦਾ ਸਾਲ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਰਫੀ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਫੀ, ਜੋ ਵਿਵਾ ਕੇਰਲ ਐਫਸੀ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਰਾਜ਼ੀ ਲਈ ਖੇਡਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਕੇ ਸੀ ਈ ਬੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।
ਮੁੰਬਈ
24 ਨਵੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਫੀ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਲਈ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਖੇਲੇਬਾ ਸਿੰਘ, ਐਨਪੀ ਪ੍ਰਦੀਪ ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਕੋਸਟਾ ਨਾਲ ਆਈ.ਐਮ.ਜੀ. ਰਿਲਾਇੰਸ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਲਈ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ 2 ਦਸੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਬਾਲੇਵਾੜੀ ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿਖੇ ਈਸਟ ਬੰਗਾਲ ਐਫਸੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੂਰਾ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਮੁੰਬਈ ਨੇ ਇਹ ਮੈਚ 3-2 ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ।
ਡੀ.ਐਸ.ਕੇ. ਸ਼ਿਵਾਜੀਅਨ
2015 ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਬਲਾਸਟਰਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਮੌਸਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਫੀ ਨੇ ਡੀ.ਐਸ.ਕੇ. ਸ਼ਿਵਾਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਸਲੋਟ ਦੀ ਬੋਲੀ ਲਗਾ ਕੇ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, 2015 ਆਈ ਲੀਗ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ।
ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ
ਰਫੀ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਲੇਟਿਕੋ ਡੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ (ਆਈ.ਐਸ.ਐਲ.) ਵਿੱਚ ਸੌਰਵ ਗਾਂਗੁਲੀ ਅਤੇ ਐਟਲੇਟਿਕੋ ਡੀ ਮੈਡਰਿਡ ਦੀ ਟੀਮ ਹੈ।
ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਰਾਫੀ ਨੂੰ ਕੇਰਲਾ ਬਲਾਸਟਰਸ ਐਫਸੀ ਨੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਗੋਲ ਕੀਤਾ, ਨੌਰਥ ਈਸਟ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੈਚ ਦਾ ਦੂਜਾ ਗੋਲ ਅਤੇ ਸੈਂਚੇਜ਼ ਵਾਟ ਦਾ ਟੀਚਾ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਉਸਨੇ 2015 ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਨੌਰਥ ਈਸਟ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਐਫਸੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਈਐਸਐਲ ਉਭਰ ਰਹੇ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਮੈਚ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ (ਆਈਐਸਐਲ) ਦੇ ਤੀਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਕੇਰਲਾ ਬਲਾਸਟਰਸ ਐਫਸੀ ਦੁਆਰਾ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਉਮੀਦ 1 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਹੈ।
ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਆਈ.ਐਸ.ਐਲ. ਦੇ 2016 ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੀਜੇ ਭਾਰਤੀ ਬਣ ਗਏ, 2014 ਵਿੱਚ ਅਲੇਟਿਕੋ ਡੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਲਈ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀਕ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਐਫਸੀ ਗੋਆ ਲਈ ਥੌਂਗਕੋਸੀਮ ਹਾਓਕੀਪ ਹੈ।
ਆਈ.ਐਸ.ਐਲ. 2017 ਵਿੱਚ ਰਫੀ ਚੇਨਈਨਿਨ ਐਫ.ਸੀ. (ਆਈਐਸਐਲ 2015 ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼) ਲਈ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 23 ਨਵੰਬਰ, 2017 ਨੂੰ ਨਾਰਥ ਈਸਟ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕੀਤਾ। 2018-19 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਲੀਗ ਦਾ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਚੇਨਈਯਿਨ ਲਈ 8 ਖੇਡਾਂ ਖੇਡੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਏਐਫਸੀ ਕੱਪ ਵਿੱਚ 6 ਗੇਮਾਂ ਵੀ ਖੇਡੀ ਅਤੇ 3 ਗੋਲ ਕੀਤੇ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ
ਰਫੀ ਨੇ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੁਵੈਤ ਵਿਰੁੱਧ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਪਰ ਭਾਰਤ ਇਹ ਮੈਚ 1-9 ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਕਵਿਤਾ ਲਾਡ
ਕਵਿਤਾ ਲਾਡ-ਮੇਧੇਕਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Kavita Lad-Medhekar) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਰਾਠੀ ਥੀਏਟਰ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਰ ਦਿਨ ਸਾਸੁਚੇ, ਉਂਚ ਮਾਂਜ਼ਾ ਜ਼ੋਕਾ, ਰਾਧਾ ਹੀ ਬਾਵਰੀ ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਪ੍ਰੇਮ ਰੰਗੀ ਰੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮੀ ਹੋਨਰ, ਏਕਾ ਲਗਨਾਚੀ ਗੋਸ਼ਤਾ, ਚਾਰ ਦਿਨ ਪ੍ਰੇਮਾਚੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਥੀਏਟਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਲਾਡ ਦਾ ਜਨਮ ਠਾਣੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਥਾਣਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਕਵਿਤਾ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਮੇਧੇਕਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਕਵਿਤਾ ਲਾਡ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਐਨ. ਚੰਦਰਸ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ ਘਿਆਲ ਵਿੱਚ ਅਜਿੰਕਿਆ ਦੇਵ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਨਸਕ੍ਰੀਨ ਦਿਖਾਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ ਬਰਡੇ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਗਰ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਦਾਮਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਤੂ ਤੀਥੇ ਮੈਂ, ਲਪੁਨ ਛਪੂਨ, ਅਨੋਲਖੀ ਹੇ ਘਰ ਮਾਝੇ, ਸੁਖੰਤ, ਉਰਫੀ, ਅਸੀ ਏਕਦਾ ਵਹਾਵੇ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਮਰਾਠੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੋਹਿਣੀ ਹੱਟੰਗੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਰ ਦਿਵਸ ਸਸੁਚੇ, ਕੇ ਪਹਿਲਾਸ ਮਜ਼ਾਤ, ਦਰ ਉਗਾਦਾ ਨਾ ਗਾਡੇ, ਉਂਚ ਮਾਂਜ਼ਾ ਜ਼ੋਕਾ, ਰਾਧਾ ਹੀ ਬਾਵਾਰੀ, ਤੁਮਚਾ ਅਮਚਾ ਸਮਾਨ ਆਸਤਾ, ਤੁਜ਼ਿਆ ਬਚਨ ਕਰਮੇਨਾ, ਰਾਧਾ ਪ੍ਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰੰਗੀ ਰੰਗਲੀ ਆਦਿ।
ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਦਾਮਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਚਿਪਲੁੰਕਰ ਸੀਦੀ ਬੰਬਾਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
2019 ਤੱਕ, ਲਾਡ ਨੂੰ ਲਵ ਯੂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਇੱਕ ਕਾਮੇਡੀ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਸਚਿਨ ਪਿਲਗਾਂਵਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਅਮੇ ਵਾਘ, ਸਾਈ ਤਾਮਹੰਕਰ ਨਾਲ ' ਗਰਲਫ੍ਰੈਂਡ ' ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਅਨੰਤ ਮਹਾਦੇਵਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ <i id="mwYA">ਡਾਕਟਰ ਰੱਖਮਾਬਾਈ</i> ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਦ ਓਕ ਅਤੇ ਤਨਿਸ਼ਠਾ ਚੈਟਰਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੈਅੰਤੀਬਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਐਮਿਲੀ ਈਡਨ
ਐਮਿਲੀ ਈਡਨ (3 ਮਾਰਚ 1797 – 5 ਅਗਸਤ 1869) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਿਰਤਾਂਤ ਲਿਖਿਆ, ਅਤੇ ਦੋ ਨਾਵਲ ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕ ਗਏ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਸ਼ੁਕੀਨ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਸੀ।
ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਬੰਧ
ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਈਡਨ ਵਿਲੀਅਮ ਈਡਨ, ਪਹਿਲੇ ਬੈਰਨ ਆਕਲੈਂਡ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਐਲੀਨੋਰ ਇਲੀਅਟ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਐਂਥਨੀ ਈਡਨ ਦੀ ਮਹਾਨ-ਮਹਾਨ-ਮਾਸੀ ਸੀ।
ਤੀਹ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਫੈਨੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਜਾਰਜ ਈਡਨ, ਆਕਲੈਂਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਰਲ 1835 ਤੋਂ 1842 ਤੱਕ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਲਿਖੇ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਅੱਪ ਦ ਕੰਟਰੀ: ਲੈਟਰਸ ਰਾਈਟਨ ਟੂ ਹਰ ਸਿਸਟਰ ਫਰਾਮ ਅਪਰ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (1867) ਵਿੱਚ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਵਰਣਨ, ਸਥਾਨਕ ਰੰਗ ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ 'ਤੇ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਸੀ, ਈਡਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਵਾਪਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨੁਭਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 1842 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਬਾਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ; ਇੱਕ ਤਬਾਹੀ ਜਿਸ ਲਈ ਜਾਰਜ ਈਡਨ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="0">
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1797
ਸੈਂਡਰਾ ਦੇਸਾ ਸੂਜ਼ਾ
ਡਾ ਸੈਂਡਰਾ ਦੇਸਾ ਸੂਜ਼ਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ: Dr Sandra Desa Souza) ਇੱਕ ENT ਹੈੱਡ, ਨੈੱਕ ਅਤੇ ਕੋਕਲੀਆ ਦੀ ਇਮਪਲਾਂਟ ਸਰਜਨ ਹੈ। ਉਹ ਅਮਰੀਕਨ ਓਟੋਲੋਜੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫੈਲੋ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 2020 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੌਥੇ-ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 1987 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕੋਕਲੀਅਰ ਇਮਪਲਾਂਟ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸਰਜਨ ਹੈ।   ਡਾ. ਸੂਜ਼ਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ENT ਸਰਜਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਕਲੀ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਦੇਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਸੈਂਡਰਾ ਦੇਸਾ ਸੂਜ਼ਾ ਅਗਸਤ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਮੈਦਾਨ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ENT ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ ਹੈ। ਇੱਕ ਈਐਨਟੀ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ ਥਿਕ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ MBBS, MS - ENT ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਿਮਟ ਕਾਲਜ ਆਫ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ
ਰਿਮਟ ਕਾਲਜ ਆਫ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਨੂ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਬਾਂਸਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਸੋਸ਼ਲ ਵੈਲਫੇਅਰ ਟਰੱਸਟ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਲਜ ਦਾ ਨੀਂਹ 2005 ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਾਲਜ 'ਚ ਬੀ.ਐੱਡ. ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੀ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਹੂਲਤਾਂ
ਕਾਲਜ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਇਮਾਰਤ, ਲਾਇਬਰੇਰੀ, ਆਧੁਨਿਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲੈਬ, ਲੈਂਗੂਏਜ ਲੈਬ, ਸਾਈਕੋ ਲੈਬ, ਮੈਥ ਲੈਬ, ਸਾਇੰਸ ਲੈਬ, ਈ.ਟੀ. ਲੈਬ, ਕੁਕਿੰਗ ਲੈਬ ਅਤੇ ਆਰਟ ਰੂਮ ਆਦਿ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਨ। ਐਨ.ਐਸ.ਐਸ. ਅਧੀਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੇਵਾ 'ਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ
ਪੌਲ ਮੇਂਡੇਜ਼
ਪੌਲ ਮੇਂਡੇਜ਼ (ਜਨਮ 1982) ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਬਲੈਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2020 ਦਾ ਅਰਧ-ਆਤਮਜੀਵਨੀ ਨਾਵਲ ਰੇਨਬੋ ਮਿਲਕ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਮੇਂਡੇਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਵੈਸਟ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਜਮਾਇਕਨ-ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ 'ਯਹੋਵਾਹ ਦੇ ਗਵਾਹ' ਵਜੋਂ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਗ੍ਰੀਨਵਿਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਟੋਨਬ੍ਰਿਜ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਪਰ 2002 ਵਿੱਚ ਬਰਮਿੰਘਮ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਂਟ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਉਹ 2004 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ ਬਣ ਗਿਆ।
2012 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮੀਨ ਲਵਗਰੋਵ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਡਾਇਲਾਗ ਬੁੱਕਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਬਣ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੇਂਡੇਜ਼ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਖਰੜਾ ਭੇਜਿਆ ਜੋ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, ਰੇਨਬੋ ਮਿਲਕ ਸੀ।
ਉਹ ਗੋਲਡਸਮਿਥਸ ਤੋਂ ਬਲੈਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਐਲਨ ਹੋਲਿੰਗਹਰਸਟ ਨਾਲ ਹੈਂਪਸਟੇਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੇਖਕ
ਰੂਬਿਆ ਚੌਧਰੀ
ਰੂਬਿਆ ਚੌਧਰੀ  ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੈਸ਼ਨ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।
ਅਦਾਕਾਰੀ
ਰੂਬੀਆ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ-ਕਦਮ 'ਤੇ ਚਲੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ "6 ਡਿਗਰੀਸ" (ਹਮ ਟੀਵੀ), "ਕਰਾਚੀ-ਆਜ" (ਆਰਸੀ ਟੀਵੀ 3), "ਮਿਸ਼ਨ ਕਰਾਚੀ" (ਹਮ ਟੀਵੀ) ਅਤੇ "ਲਵ ਮੈਰਿਜ" (ਜੀ.ਓ. ਟੀ.ਵੀ.) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ "ਮਨਚਲੇ", ਇੱਕ ਕਾਮੇਡੀ ਟੀ.ਵੀ. ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਅਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਮ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਵਿੱਚ "ਇਨਾਮ-ਉਲ-ਹੱਕ" ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ।[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਉਸ ਨੇ 2010 ਦੇ ਹਮ ਟੈਲੀਡਰਾਮਾ "ਜਿੰਦਗੀ ਮੈਂ ਕੁਛ ਲਾਈਫ" ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰੂਬੀਆ ਚੌਧਰੀ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫ਼ਿਲਮ "ਜ਼ਿਬਾਹਖਾਨਾ ("ਨਰਕ ਦਾ ਮੈਦਾਨ") ਵਿੱਚ “ਰੌਕੀ” ਵਜੋਂ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਪਲੈਟਰ ਫ਼ਿਲਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੂਨੀ ਪ੍ਰੇਤ ਅਤੇ ਜੋਂਬੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ "ਗੋਰ-ਲਵਰ'ਸ ਪੈਰਾਡਾਇਜ਼" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ "ਟੈਕਸਾਸ ਚੇਨ ਸਾਅ ਮਾਸੈਕਰ" ਦਾ ਰੀਮੇਕ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਪਲਾਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਫ਼ਿਲਮ ਇਸ ਦੀ ਸੈਟਿੰਗ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਈ ਵੇਰਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਰੁਬੀਆ ਚੌਧਰੀ ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹੋਰਰ ਫ਼ਿਲਮ "ਸੀਆਹ" ਦੀ ਕਾਸਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੀ। ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਐਰੀ ਡਿਜੀਟਲ ਟੈਲੀਨੋਵਲਾ "ਪਰਚੀਆਂ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਲਚੀ ਔਰਤ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਉਹ ਬੋਲ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ 'ਤੇ "ਮੋਹਿਨੀ ਮੈਂਸ਼ਨ ਕੀ ਸਿੰਡਰੇਲੀਅਨ" ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਨਿਸ਼ਾ ਵਾਰਸੀ
ਨਿਸ਼ਾ ਵਾਰਸੀ (ਜਨਮ 9 ਜੁਲਾਈ 1995) ਸੋਨੀਪਤ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ 2020 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ (ਟੋਕੀਓ ਓਲੰਪਿਕ) ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਨਿਸ਼ਾ ਵਾਰਸੀ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੀ ਤੀਬਰ ਇੱਛਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿਚ ਨਿਕਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਖੇਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੌਕੇ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਹਾਕੀ ਲੈ ਕੇ ਗਈ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ, ਸੋਹਰਾਬ ਅਹਿਮਦ, 2015 ਵਿੱਚ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਦਰਜ਼ੀ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਅਧਰੰਗ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਿਸ਼ਾ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਮਹਰੂਨ, ਕੁਝ ਸਾਲ ਇੱਕ ਫੋਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਖੇਡ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਦੇ ਕੋਚ ਸਿਵਾਚ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ। ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ, ਬ੍ਰੇਕ ਸੰਖੇਪ ਸੀ. “ਜ਼ਮੀਨ ਲਗਭਗ 30 ਮਿੰਟ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 4.30 ਵਜੇ ਘਰ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ। ਨਿਸ਼ਾ ਇਕੱਲੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਸੀ। ਨਿਸ਼ਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਸਵੇਰੇ 4 ਵਜੇ ਉੱਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਸੀ ਜੋ ਨਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਨਾਸ਼ਤਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ, ਨਿਸ਼ਾ ਹਰਿਆਣਾ ਟੀਮ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਰੇਲਵੇ ਯੂਨਿਟ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ। ਕਮਾਈ ਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"
ਕਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਵਿੱਚ FIH ਫਾਈਨਲਜ਼ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਨੌਂ ਭਾਰਤੀ ਕੈਪਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਸ਼ਾ ਲਈ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਡੇਢ ਸਾਲ ਦਾ ਬਿਹਤਰ ਹਿੱਸਾ ਸਾਈ, ਦੱਖਣੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਕੱਟ 2021, ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾ ਟੋਕੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੋਡੀਅਮ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਨ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਾਕੀ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਬਾਹਾਂ ਜੋੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ 'ਤੇ, ਨਿਸ਼ਾ ਇੱਕ ਦੇਰ ਨਾਲ ਬਲੂਮਰ ਸੀ, ਜੋ ਜੂਨੀਅਰ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995
ਸੇਵਈ
ਸੇਵਈ (ਹਿੰਦੀ : सेवई), ਸ਼ਵੀਗੇ (ਕੰਨੜ: ಶಾವಿಗೆ), saemia ਅਤੇ santhakai ( ਤਮਿਲ : சந்தகை) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੌਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਣਕ, ਰਾਗੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਅਨਾਜ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵੀ ਲੱਭੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਿਆਰੀ
ਸੇਵਈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸੁੱਕੇ ਸੇਵਈ ਪੈਕ (ਜਾਂ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਟਿਕਸ ) ਤੋਂ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੇਵਈ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਕਦਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਮਾਮੂਲੀ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ):
ਸਮੱਗਰੀ
ਘਰੇਲੂ ਸੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ 100% ਚੌਲਾਂ (ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਨਮਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ) ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੁੱਕੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਟੈਪੀਓਕਾ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਸਟਾਰਚ ਵਰਗੇ ਐਡਿਟਿਵ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਆਵੀਜ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਅਨਾਜਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਕਸਾਰਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਗੀ ਜਾਂ ਬਾਜਰੇ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵਰਮੀਸੈਲੀ ਮੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਚੌਲਾਂ ਜਾਂ ਕਣਕ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤਾਰ ਪਤਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸੇਵਈ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਜਾਂ ਸੁਆਦੀ ਪਕਵਾਨ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਿਠਆਈ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁੱਧ, ਗੁੜ, ਇਲਾਇਚੀ ਅਤੇ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਖੀਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੇਵਈ ਬਨਾਮ ਇਦੀਯੱਪਮ
ਸੇਵਈ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਇਦਿਆਪਮ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਸੇਵਈ, ਇਦਿਆਪਮ ਦੇ ਉਲਟ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੂਡਲਜ਼ ਦੇ ਢੇਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੋੜਿਆ ਜਾਂ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੇਵਈ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਡੀਅੱਪਮ, ਲਗਭਗ ਐਪਮ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਸਾਈਡ ਡਿਸ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਰੀ ਜਾਂ ਕੋਰਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। right|thumb|160x160px| ਇਮਲੀ, ਨਿੰਬੂ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਸੇਵਈ। ਸੇਵਈ ਅਤੇ ਇਦਿਆਪਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰੈੱਸਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹਨ। ਸੇਵਈ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਨਿੰਬੂ, ਇਮਲੀ ਦਾ ਪੇਸਟ, ਨਾਰੀਅਲ, ਜਾਂ ਉਦੀਨਾ ਪੁੜੀ (ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਦਾਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਪਾਊਡਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ) ਵਰਗੇ ਸੁਆਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਵੀਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਪੱਕੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿੰਬੂ ਦੇ ਰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਸਾਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਕਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੇਵਈ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਸ਼ਤੇ ਜਾਂ ਟਿਫ਼ਨ ਡਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਿਠਆਈ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਇਸਮ ਜਦੋਂ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਲਾਇਚੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਸਾਲੇ ਅਤੇ ਖੰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਕੋਂਗੂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਥਾਗਾਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮਲਨਾਡ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਚਿਕਨ ਕਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਕਿ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਂਕੇਥੀ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਵੀ ਆਦਰਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੇਵਈ, ਨਿੰਬੂ, ਇਮਲੀ, ਜਾਂ ਉਦੀਨਾ ਪੁੜੀ ਵਰਗੇ ਇਦਿਆਪਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਗੀ, ਜਵਾਰ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਨਾਜਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਸੇਵਈ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਪਾਊਡਰ ਛੋਲੇ ਅਤੇ ਤਿਲ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਪਾਊਡਰ ਵਰਗੇ ਸਾਦੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ, ਸੰਥਾਕਾਈ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨਿੰਬੂ, ਇਮਲੀ, ਟਮਾਟਰ, ਨਾਰੀਅਲ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਸੁਆਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਿਲ ਪਕਵਾਨ
ਸਾਂਤੀਆਗੋ, ਇਸਾਬੇਲਾ
ਸਾਂਤੀਆਗੋ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਸਾਂਤੀਆਗੋ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਕਾਗਾਯਨ ਘਾਟੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਸਟ ਕਲਾਸ ਦਾ ਸੁਤੰਤਰ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 2020 ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ 148,580 ਹੈ। [4]
ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੁਏਬਲੋ ਡੀ ਕੈਰਿਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਲੁਜ਼ੋਨ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਇਸਾਬੇਲਾ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਕੁਇਰੀਨੋ ਦੀ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਗਯਾਨ ਘਾਟੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦਾ ਗੇਟਵੇ ਹੈ।
ਸੈਂਟੀਆਗੋ ਮੈਟਰੋ ਮਨੀਲਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ 331ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਕਾਗਯਾਨ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਤਲ ਅਤੇ ਉਪਜਾਊ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਹੈ, ਜੋ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਾਰਾਬੈਲੋ ਪਹਾੜਾਂ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਸੀਅਰਾ ਮਾਦਰੇ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮਾਗਟ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੋਰਡੀਲੇਰਾ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪਰਵੀਨਾ ਅਹੰਗਰ
ਪਰਵੀਨਾ ਅਹੰਗਰ ਸ੍ਰੀਨਗਰ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਉਹ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਚੋਂ ਗੁਆਚੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ ।
ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਇਨਸਾਫ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਗੁੰਮਸ਼ੁਦਗੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ 2017 ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਰਾਫਟੋ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸ ਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ 100 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ 2019 ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ 100 ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ।
ਪਰਵੀਨਾ ਨੂੰ 'ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਆਇਰਨ ਲੇਡੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਚੈਨਲ ਸੀ ਐਨ ਐਨ ਆਈ ਬੀ ਐਨ ਨੇ ਇੱਕ ਐਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਦੁਖਾਂਤਾਂ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾਉਣ ਕਰਕੇ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਲਾਪਤਾ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ
ਪਰਵੀਨਾ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਲਾਪਤਾ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਕਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲਾਪਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਤ 8000 ਤੋਂ10,000 ਤਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਲਈ "ਗੁੰਮਸ਼ੁਦਾ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ" ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1994 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਪਰਵੀਨਾ ਅਹੰਗਰ, ਗੁੰਮਸ਼ੁਦਾ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹੋਣ ਨਾਤੇ ਆਪਣੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਫਿਲਪੀਨਜ਼ (2000), ਥਾਈਲੈਂਡ (2003), ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ (2005), ਚਿਆਂਗ ਮਾਈ (2006), ਜੀਨੇਵਾ (2008), ਕੰਬੋਡੀਆ, ਲੰਡਨ ਸਮੇਤ 16 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਭਾਸ਼ਣ
ਅਹੰਗਰ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਦੀ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਇੱਕ ਹਵਾਲਾ:
"" ਮਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।
ਮੈਂ ਪੀੜਤ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਨ।
ਏਪੀਡੀਪੀ ਮੇਰੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ। " ”
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀਬੀਸੀ 100 ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਮਹਿਤਾਬ ਹੁਸੈਨ
ਮਹਿਤਾਬ ਹੁਸੈਨ (ਜਨਮ 5 ਸਤੰਬਰ 1985) ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਡ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦਾ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਹੁਸੈਨ ਕੋਲਕਾਤਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਦਿੱਗਜ ਕਲੱਬ ਮੋਹੂਨ ਬਾਗਾਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਲਈ ਖੇਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਨਾਲ ਦਸ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਖੇਡਿਆ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ 2005 ਤੋਂ 2014 ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਲਈ 31 ਕੈਪਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ, ਦੋ ਵਾਰ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਗੋਲ ਕੀਤਾ। 2019 ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਸਮਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮੈਨੇਜਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੋਚਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਮਹਿਤਾਬ ਆਈ.ਐਫ.ਏ. ਦੀ ਬੇਬੀ ਲੀਗ ਦਾ ਉਤਪਾਦ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸੈਕਟਰੀ ਸ੍ਰੀ ਪ੍ਰਦਿਯੁਤ ਦੱਤਾ ਦਾ ਦਿਮਾਗੀ ਬੱਚਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁਟਬਾਲ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ।
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਵਾਧੇ ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਲਈ 2012–13 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ ਖੇਡਦੇ ਵੇਖਣਗੇ।
ਜੂਨ 2012 ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਾਬਕਾ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਥੀ ਐਲਨ ਗਾਓ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ 'ਤੇ ਫਾਲਕਿਰਕ ਅਤੇ ਐਡਰਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਕੱਦਮੇ' ਤੇ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗੋਲ 2012 - 13 ਦੇ ਆਈ-ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੱਕੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 8 ਮਈ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਿੱਕਮ ਐਫ.ਸੀ. ਖਿਲਾਫ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿਖੇ 6-0 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿਖੇ 15 ਮਈ ਨੂੰ ਯੈਗਨ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਐਫਸੀ ਖਿਲਾਫ 2013 ਦੇ ਏਐਫਸੀ ਕੱਪ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਰਾਊਂਡ ਆਫ 16 ਮੈਚ ਵਿੱਚ 5-1 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ।
2014 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਦੇ ਕੇਰਲ ਬਲਾਸਟਰਸ ਐਫਸੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਸੀ।
2015 ਵਿੱਚ ਮਹਿਤਾਬ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਲਈ 26 ਮੈਂਬਰੀ ਟੀਮ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਗਿਆ।
ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ
23 ਜੁਲਾਈ 2017 ਨੂੰ, ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ 2017-18 ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਦੁਆਰਾ 2017-18 ਦੇ ਆਈਐਸਐਲ ਪਲੇਅਰਸ ਡਰਾਫਟ ਦੇ ਤੀਜੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 18 ਨਵੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਨੌਰਥ ਈਸਟ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਕਲੱਬ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ. ਉਸਨੇ ਮੈਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 69 ਮਿੰਟ ਖੇਡਿਆ ਜਦੋਂ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਨੇ 0-0 ਨਾਲ ਡਰਾਅ ਕੀਤਾ।
ਮੋਹੁਨ ਬਾਗਾਨ
ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਨਾਲ ਸੀਜ਼ਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਲੱਬ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਨਵੀਨੀਕਰਣ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਪਰਤਣਾ ਚਾਹੇਗਾ, ਪਰ ਇਹ ਖਬਰ ਮਿਲੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੋਹਨ ਬਾਗਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ, 22 ਮਈ 2018 ਨੂੰ, ਇਹ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਆਖਰੀ ਵਾਰ 12 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੋਹਨ ਬਾਗਾਨ ਨਾਲ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਇਤੀ ਤਿਆਗੀ
ਇਤੀ ਤਿਆਗੀ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਉੱਦਮੀ ਹੈ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਰਾਫਟ ਵਿਲੈਜ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦਾ ਦਸਤਕਾਰੀ ਖਰੀਦਦਾਰ ਅਤੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਿਆਂ  2018 ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਇਤੀ ਤਿਆਗੀ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਫੈਸ਼ਨ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵਿਖੇ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਬਾਰੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਕੇ.ਐਲ.ਸੀ. ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਇੰਟੀਰਿਅਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਤਿਆਗੀ ਧਾਤਾਂ, ਲੱਕੜ, ਕੱਚ ਅਤੇ ਕਢਾਈ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਕਾਉ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। 2017 ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਸੀਮਿੰਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ, ਜੋ 'ਟੂ ਕਰਾਫਟ ਬੇਟਨ ਲਗਜ਼ਰੀ' ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕ੍ਰਾਫਟ ਬੇਟਨ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਗੈਲਰੀ ਲਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਰੋਤ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ 2020 ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ। 2019 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਲੂਯਿਸ ਕੁਇੰਜ਼ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਸੀਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਣੀ ਇਕ ਟੇਬਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਅਤੇ ਐਂਟਰਪ੍ਰੈਨਰਸ਼ਿਪ ਡਿਵਲਪਮੈਂਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ ਕ੍ਰਾਫਟ ਵਿਲੇਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸੋਮਸ਼ ਸਿੰਘ ਨਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਦਸਤਕਾਰੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਂਡੂ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਆ ਕ੍ਰਾਫਟ ਵੀਕ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰਾਫਟ ਡੇ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰਾਫਟ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਸਾਲ 2024 ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਕਾਰੀ ਉਦਯੋਗ ਦੇ 60 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2018–2019 ਵਿੱਚ ਕਰਾਫਟ ਵਿਲੇਜ ਦਾ ਮਾਲੀਆ 26,700,000 ਰਿਹਾ। ਕਰਾਫਟ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਤਿਆਗੀ ਨੇ  ਬਾਲਾਕਟੀ ਫਿਰੋਜ਼ਾਬਾਦ, ਕੱਛ, ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਅਤੇ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਦੇ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਕੋਵੀਡ -19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਤਿਆਗੀ ਨੇ ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਲਈ ਸੀਮੈਂਟ ਫੈਬਰਿਕ ਪਰਸਨਲ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਿਵ ਉਪਕਰਣ (ਪੀ.ਪੀ.ਈ.) ਸੂਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ, ਜੋ 50% ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ 50% ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਮ ਸੂਟ 100% ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੰਡੀਆ ਕ੍ਰਾਫਟ ਵੀਕ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸੰਸਕਰਣ 2020 ਵਿਚ ਓਨਲਾਈਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।
2021 ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਕਰਾਫਟ ਹਫ਼ਤਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੌਂਸਲ ਬਿਲਡਿੰਗ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬੀਕਾਨੇਰ ਹਾਉਸ ਵਿਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿਚ ਪਰਤਿਆ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੌਂਸਲ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਸ਼ੂ ਅਧਿਕਾਰ
ਤਿਆਗੀ ਨੇ ਸਮੂਹ ਪਾਲਤੂ ਪੇਰੈਂਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਪਾਲਤੂਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। ਇਹ ਸਮੂਹ ਅਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਭਲਾਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਤਭੇਦ ਵਿੱਚ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਵਜੋਂ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਿਆਂ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਮ ਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਨੇ ਤਿਆਗੀ ਨੂੰ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ "ਮੈਂ ਹਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਤਾਕੀਦ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ੈੱਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਅਤੇ ਅੜੀਅਲ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਤੋੜਨ"।