cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਯਮਦਰੋਕ ਝੀਲ
<mapframe text="Yamdrok Lake" width="240" height="240" zoom="9" latitude="28.933333" longitude="90.683333" />ਯਮਦਰੋਕ ਝੀਲ, ਯਮਦਰੋਕ ਯੁਮਸੋ ਜਾਂ ਯਮਜ਼ੋ ਯੁਮਕੋ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ, ਇਹ ਤਿੱਬਤ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ 72 km (45 mi) ਲੰਬਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਛੋਟੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖੁਆਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੇ ਦੂਰ ਪੱਛਮੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਆਊਟਲੈਟ ਸਟ੍ਰੀਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਰੰਗ ਕਾਰਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਫਿਰੋਜ਼ੀ ਹੈ।
ਲਗਭਗ 90 km ਝੀਲ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਤਿੱਬਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਗਿਆਂਸੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਲਹਾਸਾ 100 km ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਮਦੋਕ ਯੁਮਸੋ ਝੀਲ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਦਾ ਰੂਪਾਂਤਰ ਹੈ।
thumb|200x200px| ਯਮਡ੍ਰੋਕ ਝੀਲ (ਸਿਖਰ 'ਤੇ) ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ [[ਪੂਮਾ ਯੁਮਕੋ ਝੀਲ, ਨਵੰਬਰ 1997]]
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਤਾ
thumb| ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਯਮਦਰੋਕ ਝੀਲ alt=Yamdrok Lake|thumb| ਫੋਰਗਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਯਾਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਯਮਦਰੋਕ ਝੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ, ਤਿੱਬਤੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਯਮਦਰੋਕ ਝੀਲ ਚਾਰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੈਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦਲਾਈਲਾਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਥਾਨਕ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਤੱਕ ਹਰ ਕੋਈ ਉੱਥੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੋਰਜੇ ਗੇਗਕੀ ਸੋ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਚਾਰ "ਮਹਾਨ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ" ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਝੀਲਾਂ ਲਹਾਮੋ ਲਾ-ਸੋ, ਨਮਸੋ ਅਤੇ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਹਨ। ਝੀਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਵੀਤ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਤਿੱਬਤ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਆਤਮਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਤਿੱਬਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਸਦਾ ਪਾਣੀ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਤਾਂ ਤਿੱਬਤ ਹੁਣ ਰਹਿਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
ਝੀਲ, ਇਸ ਦੇ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਪਦਮਸੰਭਵ, ਦੂਜੇ ਬੁੱਧ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਠਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸਨ। ਝੀਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਾਮਡਿੰਗ ਮੱਠ ਦਾ ਘਰ ਹੈ ਜੋ ਝੀਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਇਕ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਠ ਇਕਮਾਤਰ ਤਿੱਬਤੀ ਮੱਠ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਔਰਤ ਪੁਨਰ ਅਵਤਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨੌਨਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਔਰਤ ਮਠਾਠ ਲਗਭਗ ਤੀਹ ਭਿਕਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਨਨਾਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਾਮਡਿੰਗ ਮੱਠ ਉਹ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਔਰਤ ਅਵਤਾਰ ਲਾਮਾ, ਸਮਡਿੰਗ ਦੋਰਜੇ ਫਗਮੋ ਠਹਿਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਯਮਦਰੋਕ ਯੁਮਤਸੋ ਝੀਲ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ।
ਅੱਜ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀ ਦੋਵੇਂ ਝੀਲ ਦੇ ਘੇਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰਦੇ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ. ਝੀਲ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੇਡ ਜ਼ੋਂਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਮਹੱਤਤਾ
ਯਮਦਰੋਕ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੌਲਾਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨਕ ਆਬਾਦੀ ਦੁਆਰਾ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ, ਇਸ ਝੀਲ ਤੋਂ ਫੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਤਿੱਬਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਹਾਸਾ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਝੀਲ ਦੇ ਟਾਪੂ ਸਥਾਨਕ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕਾਂ ਲਈ ਅਮੀਰ ਚਰਾਗਾਹ ਜ਼ਮੀਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿੱਬਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਭਾਈ ਲਾਲਾ
ਭਾਈ ਲਾਲਾ ਜੀ ਭਾਈ ਬਾਲਾ ਜੀ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤਲਵੰਡੀ ਤੋਂ ਜਨਮਪੱਤ੍ਰੀ ਲੈਣ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਪਾਸ ਗਏ ਸਨ।
ਜਨਮ
ਭਾਈ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਆਪ ਜੀ ਜੱਟਾਂ ਦੀ ਪੰਨੂ ਗੋਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
ਆਊਟਲੁੱਕ
ਆਊਟਲੁੱਕ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Outlook) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਛਪਣ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਸੁਤੰਤਰ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖਬਾਰੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਸਾਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪਤਾਹਿਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ
ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਪਾਟਿਲ
ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਪਾਟਿਲ (ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਫਾਲਕੇ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਜਾਧਵ ) ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਵਸੰਤਦਾਦਾ ਪਾਟਿਲ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ. ਪਾਟਿਲ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ਾਲਿਨਿਤਾਈ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਜਨੇਤਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਸੰਭਾਲੇ ਸਨ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਜਾਧਵ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਅਜੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਨਤਕ ਸਥਿਤੀ ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਕਾਉਂਟੀ ਕੌਂਸਲ) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ MPCC ( ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ) ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਰਕਰ ਵਜੋਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਪਤੀ, ਵਸੰਤਦਾਦਾ ਪਾਟਿਲ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਈ।
1964 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਆਮਰਾਓ ਜਾਧਵ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਨੇ ਮਰਾਠੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਵਸੰਤਦਾਦਾ ਪਾਟਿਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ 30 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਚਾਰ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ। ਵਸੰਤਦਾਦਾ, ਜੋ ਸ਼ਾਲਿਨਿਤਾਈ ਤੋਂ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਵੱਡੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਵਿਧਵਾ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ। ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਸੰਭਾਲੇ। 1981 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਏ.ਆਰ. ਅੰਤੁਲੇ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸ਼ਾਲਿਨਿਤਾਈ ਵਸੰਤਦਾਦਾ ਪਾਟਿਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ( ਲੋਕ ਸਭਾ ) ਵਿੱਚ ਸਾਂਗਲੀ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1999 ਤੋਂ 2009 ਤੱਕ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, ( ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ) ਵਿੱਚ ਕੋਰੇਗਾਓਂ, ਸਤਾਰਾ ਦੇ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਜਨਤਾ ਦਲ ਲਈ 1990 ਅਤੇ 1995 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਸੀਟ ਤੋਂ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਾਏਵਾਲ ਬੇਟ
ਰਾਏਵਾਲ ਬੇਟ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੋਹੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨਿਵੇਸ਼ਕ
ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਨੁੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਧਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀਆ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ, ਕਰਜ਼ਾ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀ, ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ, ਮੁਦਰਾ, ਵਸਤੂ, ਟੋਕਨ, ਡੈਰੀਏਟਿਵਜ਼ਿਵਜ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੁਟ ਐਂਡ ਕਾਲ ਚੋਣਾਂ, ਫਿਊਚਰਜ਼, ਫੌਰਵਰਡਜ਼ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਭਾਵ, ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਪੂੰਜੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਕਿਸੇ ਸਟਾਕ ਨੂੰ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ ਦੋਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹਨ। ਇੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਜਿਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਸਟਾਕ ਹੈ, ਇੱਕ ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੁਣਵੱਤਾ
ਲਾਭ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ ਜੋਖਮ ਦੀ ਧਾਰਨਾ, ਪਰ ਘਾਟੇ ਦੀ ਔਸਤ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਛਾਣਨਾ। ਸ਼ਬਦ "ਅਟਕਲਾਂ" ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵਪਾਰਕ ਜਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਜੋਖਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ "ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ" ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅੰਤਰ ਇੱਕ ਜੋਖਮ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੂਏ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਲਵੇਂ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਗੁਣ ਨਾਲ: ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ ਜੋ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਪ੍ਰਚੂਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ:
ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ
ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਲੱਖਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਜੋਖਮ ਰਵੱਈਆ ਹੈ।
ਰਾਮਨਗਰ
ਰਾਮਨਗਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਮੌੜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਵੀਨਜ਼ਲੈਂਡ
ਕਵੀਨਜ਼ਲੈਂਡ (ਛੋਟਾ ਰੂਪ Qld) ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਉੱਤਰੀ ਰਾਜਖੇਤਰ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਾਊਥ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇਸ ਨਾਲ਼ ਮੂੰਗਾ-ਚਟਾਨ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 4,580,700 ਹੈ ਜੋ ਤਟ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸੰਘਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਰਾਜ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਰਾਜਖੇਤਰ
ਕਾਮ ਨੋਊ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਅਕਰਪੁਰੀ
ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਅਕਰਪੁਰੀ, ਜਥੇਦਾਰ (1892-1975 ਈਃ) ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਧ-ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਃ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਟਾਲਾ ਨਗਰ ਤੋਂ 13 ਕਿ.ਮੀ. ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਸੇ ਅਕਰਪੁਰਾ ਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸੰਨ 1892 ਈ. ਨੂੰ ਸ. ਪਾਲਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਮਾਈ ਪਰਤਾਪ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਨ 1911 ਈਃ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜੀਏਟ ਸਕੂਲ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਏ। ਸੰਨ 1914 ਈ. ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲ ਮਹਿਕਮੇ ਵਿੱਚ ਪਟਵਾਰੀ ਲਗ ਗਏ। ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇਦਾਰ ਬਣ ਗਏ। ਪਰ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਖ਼ੂਨੀ ਸਾਕੇ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਨ 1921 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਏ। 29 ਅਪ੍ਰੈਲ 1921 ਈ. ਨੂੰ ਇਹ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ। 13 ਅਕਤੂਬਰ 1923 ਈ. ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਸਹਿਤ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। 27 ਨਵੰਬਰ 1926 ਈ. ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਇਸ ਨੇ ਫਿਰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਜੱਥੇਦਾਰੀ ਦਾ ਪਦ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਅਤੇ 21 ਜਨਵਰੀ 1930 ਈ. ਤਕ ਉਸੇ ਪਦ ਉਤੇ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ, ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ। ਸੰਨ 1935 ਈ. ਤੋਂ 1938 ਈ. ਤਕ ਇਹ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਿਹਾ।
ਉਹਨਾਂ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਪੰਥਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸਗੋਂ ਉਹਨਾ ਨੇ ਕੌਮ ਨੂੰ ਸੁਚੱਜੀ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਜਥੇਦਾਰ ਅਕਰਪੁਰੀ ਦੀਆਂ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੰਥ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਸੁਹਿਰਦ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਘਾਲ-ਕਮਾਈ ਪੰਥਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤਕ ਅਣਗੌਲੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੰਨ 1940 ਈ. ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਿਆ ਅਤੇ 10-11 ਫਰਵਰੀ 1940 ਈ. ਵਿੱਚ ਅਟਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸਰਬ ਹਿੰਦ ਅਕਾਲੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ। ਸੰਨ 1952 ਤੋਂ 1957 ਈ. ਤਕ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਰਗਰਮ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਵਖਰਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਗ ਗਿਆ ਜਿਥੇ 20 ਨਵੰਬਰ 1975 ਈ. ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋਇਆ।
ਅਕਰਪੁਰੀ ਬਾਰੇ ਪੁਸਤਕ
ਜਥੇਦਾਰ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਅਕਰਪੁਰੀ ਜੋ ਕਿ ਪੰਥ ਦੀ ਬੁਲੰਦ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਸਨ ਬਾਰੇਸ ਦਿਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਪੁਸਤਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਥੇਦਾਰ ਅਕਰਪੁਰੀ ਦੀ ਪੰਥ-ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ਮਈ ਜੀਵਨੀ ਨੂੰ ਦਿਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਨੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਖੋਜ ਭਰਪੂਰ ਲਗਨ ਨਾਲ ਕਲਮਬੰਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1892 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1975
ਸਿਏਰਾ ਲਿਓਨ
ਸਿਏਰਾ ਲਿਓਨ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਏਰਾ ਲਿਓਨ ਦਾ ਗਣਰਾਜ, ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਗਿਨੀ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਲਿਬੇਰੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਜਲਵਾਯੂ ਤਪਤ-ਖੰਡੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਬਹੁ-ਭਾਂਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਵਨਾ (ਟਾਵੇਂ -ਟਾਵੇਂ ਬਿਰਛਾਂ ਵਾਲਾ ਘਾਹ ਦਾ ਮੈਦਾਨ) ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਊਸ਼ਣ-ਕਟੀਬੰਧੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ ੭੧,੭੪੦ ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਰ ਭੂਗੋਲਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ: ਉੱਤਰੀ ਸੂਬਾ, ਪੂਰਬੀ ਸੂਬਾ, ਦੱਖਣੀ ਸੂਬਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਜੋ ਅੱਗੋਂ ੧੪ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੌਂਸਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਮੁਖੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਚੱਕ ਕਸੀਮ
ਚੱਕ ਕਸੀਮ  ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 93 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 456 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 228 ਮਰਦ ਅਤੇ 228 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 1000 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਘੱਟ, 800 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 78.91% ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 81.38% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 76.53% ਹੈ।
ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ
ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1966 ਵਿੱਚ ਕਸੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਕਸੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਗਾਉਣ ਦਾ ਰਿਆਜ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਬਹੁਤੀ ਤਾਲੀਮ ਨਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕੀ। ਉਹ ਅਠ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਗਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਗਾਇਕੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ ਪੇਸ਼ਾ ਏ। ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਰਦਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਗਾਉਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕ ਨੂੰ ਅਗਾਂਹ ਵਧਾਇਆ। ਕਸੂਰ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਦਾ ਦਿਹਾੜਾ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ਼ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪੂਰਾ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਏਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਗਾ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਇੱਕ ਗਾਰਡ ਆਲਮਗੀਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦਿਆਂ ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਬੜਾ ਮੁਤਾਸਿਰ ਹੋਇਆ। ਉਦੋਂ ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦਸ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਸੀ। ਆਲਮਗੀਰ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਤੇ ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, 'ਲਾਡੋ'। ਆਲਮਗੀਰ ਫ਼ਨਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਦਰਦਾਨ ਸੀ। ਉਹਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬੋਹੜ ਵਾਲਾ ਚੋਕ, ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਲਾਗੇ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲਾਡੋ ਤੇ ਅੱਜ ਦੀ ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦਾ ਪਤਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਨਾਲ਼ ਲਾਹੌਰ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੀਂ। ਆਲਮਗੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਇੱਕ ਕਮਰਾ ਮਖ਼ਸੂਸ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਥੇ ਗਾਇਕ ਆ ਕੇ ਬਹਿੰਦੇ ਤੇ ਆਲਮਗੀਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ਨਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਜ਼ ਮਹਿੰਦੀ, ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ, ਅਸਦ ਅਮਾਨਤ ਅਲੀ ਤੇ ਦੂਜੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਲਾਡੋ (ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ) ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਨਾਲ਼ ਲਾਹੌਰ ਆਈ ਤੇ ਆਲਮਗੀਰ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਆਲਮਗੀਰ ਨੇ ਗਾਣੇ ਦੀ ਫ਼ਰਮਾਇਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗਾਣਾ ਗਾਇਆ ਜਿਆ ਰਾ ਤਰਸੇ ਦੇਖਣ ਕੋ।
ਯਾਦਾਂ
ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਨ ਦਾ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਨਕਾਰ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਜਾਪਾਨ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਤੇ ਨੈਰੋਬੀ ਵਗ਼ੈਰਾ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਉਰਦੂ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ ਈ ਗਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਹੋ ਹਿਟ ਹੁੰਦੇ ਨੇਂ। ਉਸ ਦਾ ਆਖਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੰਦਨ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਿੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ ਏਸ ਲਈ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਨੇਂ। ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜਾਹਤ ਅਲੀ, ਏ ਹਮੀਦ, ਮਾਸਟਰ ਅਬਦੁੱਲਾ, ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਵਜ਼ੀਰ ਤੇ ਵਜ਼ੀਰ ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਨਾਲ਼ ਬਹੁਤਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਤਾਸਿਰ ਮੈਡਮ ਨੂਰਜਹਾਂ ਤੋਂ ਹੈ। ਇੰਜ ਵੀ ਮੈਡਮ ਨੂਰਜਹਾਂ ਨਾਲ਼ ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਦੀ ਦੂਰੋਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਵੀ ਏ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਸ਼ਹਿਰ (ਕਸੂਰ) ਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜ਼ਰਾ ਜਹਾਂ ਨਾਲ਼ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਹਿਬਾਜ਼ ਕਲੰਦਰ (ਰਹਿ.) ਦੇ ਮਜ਼ਾਰ ਤੇ ਉਹ ਹਰ ਸਾਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੇਰੀ ਔਲਾਦ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਬੇਸੁਰੇ ਈ ਨੇ। ਸਹਿਰ, ਸੂਬਿਆ ਜਹਾਂ ਤੇ ਅਤੀਆ ਜਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਅਪਣਾ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਆਖਦੀ ਹੈ। ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਰੂਬੀ ਹੈ। ਰੂਬੀ ਨੂੰ ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਦਾ ਹਰ ਗਾਣਾ ਯਾਦ ਹੈ। ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨੈਰੋਬੀ ਮੁਲਕ ਪਸੰਦ ਆਇਆ, ਉਹਦੇ ਵਸਨੀਕ ਸੁਰ ਤੇ ਸ਼ਿਅਰ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਤੇ ਦਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਨੇ ਪਰਵੇਜ਼ ਮਹਿਦੀ, ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਤੇ ਆਸਿਫ਼ ਜਾਵੇਦ ਨਾਲ਼ ਦੋ ਗਾਣੇ ਵੀ ਗਾਏ। ਮਰਦ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਹ ਮਹਿਦੀ ਹਸਨ ਦੀ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਸਕ ਹੈ।
ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ 1972 ਵਿੱਚ ਕਸੂਰ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ 12 ਸਾਲ ਸੀ। ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗ਼ਰੂਰ, ਤਕੱਬਰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਉੱਕਾ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਅਪਣਾ ਬੀਤਾ ਵੇਲ਼ਾ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲੀ। ਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੈਂ ਵੈਗਨ, ਬੱਸ ਤੇ ਰਿਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਲੈਨੀ ਹਾਂ। ਕਰੀਬ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਤੋਂ ਪੈਦਲ ਜਾ ਕੇ ਸੌਦਾ ਲੈ ਆਨੀ ਆਂ, ਕੋਈ ਨਖ਼ਰਾ ਨਹੀਂ। ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਹੁਮਾ ਬਲਾਕ ਅੱਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਵੈਗਨ ਜਾਂ ਰਿਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਈ ਲੋਕ ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਪੁੱਛਦੇ ਨੇ। ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਆਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਔਕਾਤ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲੀ। ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਏ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਫ਼ਕੀਰ ਆਂ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾਕਾਰ
ਸਿਲਕ ਸਮਿਥਾ
ਵਿਜਿਯਾਲਕਸ਼ਮੀ(2 ਦਸੰਬਰ 1960-23 ਸਤੰਬਰ 1996) ਜਿਸਦਾ ਸਟੇਜ ਨਾਂ ਸਿਲਕ ਸਮਿਥਾ ਸੀ,ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ 1979 'ਚ ਤਾਮਿਲ ਵੰਦੀਚੱਕਰ ਫਿਲਮ ਲਈ ਸਿਲਕ ਦਾ ਰੋਲ ਮਿਲਿਆ। 1980 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਾਮੁਕ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਸਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਤੇਲਗੂ,ਤਾਮਿਲ,ਮਲਯਾਲਮ,ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ 450 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 23 ਸਤੰਬਰ 1996 ਨੂੰ ਸਿਲਕ ਨੇ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਲਾਸ਼ ਚੇਨੱਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਫਲੈਟ ਵਿੱਚੋਂ ਬਰਾਮਦ ਹੋਈ।
ਜੀਵਨ
ਸਿਲਕ ਸਮਿਤਾ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੀਰੋਇਨ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਦਸੰਬਰ 1960 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਕੋਵੱਲੀ, ਏਲੂਰੂ (ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰਾਸਮਮਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਮਾਲਲੂ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਦਸ ਸਾਲ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਐਨੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਤਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਫ਼ਿਲਮ ਖਰੀਦਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਲਕ ਸਮਿਤਾ ਦਾ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਗੀਤ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਲਿਕ ਨੇ ਦਸ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸੌ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਸਿਲਕ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚਲੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਅਨੇਕਾਂ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂਕਿ ਸਿਲਕ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਵਿਜਯਾਲਕਸ਼ਮੀ ਸੀ। ਸਿਲਕ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਰਦਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ, ਪਰ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਲਕ ਸਮਿਤਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਗ਼ਰੀਬੀ ਕਾਰਨ ਉਹ ਚੌਥੀ ਕਲਾਸ ਤਕ ਹੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕੀ ਸੀ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੁਖੀ ਨਾ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਘਰੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਮਦਰਾਸ ਚਲੀ ਗਈ।
ਫਿਲਮਾਂ
1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਮੇਕਅੱਪ ਗਰਲ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਸ ਨੂੰ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਮਿਲਣ ਲੱਗੀਆਂ ਤੇ ਅੰਤ ਉਹ 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੀਰੋਈਨ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਤੇਲਗੂ, ਤਾਮਿਲ, ਮਲਿਆਲਮ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਸਫ਼ਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ।
ਮੌਤ
ਸਿਰਫ਼ 37 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਨੇ 23 ਸਤੰਬਰ 1996 ਨੂੰ ਪੱਖੇ ਨਾਲ ਫੰਦਾ ਲਾ ਕੇ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਰਹੱਸ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1996
ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ
ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ (30 ਅਗਸਤ,1861-24 ਨਵੰਬਰ,1938) 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਚੇ ਵਿਸ਼ਵ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਗ੍ਰੰਥ, ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਗ੍ਰੰਥ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ (ਗੁਰਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼) ਨੂੰ ਸਿੱਖੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ਬਾਨ ਅਤੇ ਵਿਰਸੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਗਿਆਨ ਕੋਸ਼ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਿਲ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਦੋਂ ਵਦੀ 10 ਬਿਕ੍ਰਮੀ ਸੰਮਤ 1918 ਮੁਤਾਬਕ 30 ਅਗਸਤ,1861 ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਪਿੱਥੋ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਵਾਰ ਵਿਚ, ਪਿਤਾ ਨਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਹਰ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ, ਹੋਇਆ। ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੈਣ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਨ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਡਤਾਂ ਤੋਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਮੌਲਵੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ. ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਮਹੰਤ ਗੱਜਾ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ।
ਕਾਰਜ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਆਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਰਾਜ ਧਰਮ1884 ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1898 ਵਿੱਚ ਹਮ ਹਿੰਦੂ ਨਹੀਂ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਦੀ ਅਸਲੀ ਪਛਾਣ ’ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲ਼ੇ ਜਦੋਂ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਕਹਿ ਰਹੇ ਤਾਂ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖ ਕੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨਾਲ਼ੋ ਵਖਰਾ ਦੱਸਦਿਆਂ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚਲੇ ਵਖਰੇਂਵੇਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਦੇ ਸਵਾਲ ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ, ਪੁਰਾਣਾਂ, ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚੋਂ ਅਣਗਿਣਤ ਹਵਾਲੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1861 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1938 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ
ਸਿਸਟਰ ਕੈਰੀ
ਸਿਸਟਰ ਕੈਰੀ (1900) ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਪੈਰ ਧਰ ਰਹੀ ਇੱਕ ਪੇਂਡੂ ਕੁੜੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਚਲੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਪਨਾ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਥਿਓਡੋਰ ਡ੍ਰੇਜ਼ੀਅਰ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਰਖੇਲ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਜਮਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸਮਝਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਪ੍ਰ੍ਸਿੱਧ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ "ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਬਨ ਨਾਵਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲ
ਟਰਾਲੀ ਟਾਈਮਜ਼
ਟਰਾਲੀ ਟਾਈਮਜ਼ ਚਾਰ ਸਫ਼ਾ ਪੰਦਰਵਾੜਾ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 18 ਦਸੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਹੋਈ ਤਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ  ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਕਥਿਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਨੂੰ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੇ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਵਿਰੁੱਧ ਅਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਕਿਸਾਨ ਸੰਘਰਸ਼     ਟਰਾਲੀ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ 40 ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਛਤਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ  “ਅਖ਼ਬਾਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜਾਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਸਵੈ-ਸੇਵਕਾਂ  ਦੁਆਰਾ ਗਰਾਂਊਡ ਜ਼ੀਰੋ ਤੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅਪਡੇਟਸ ਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਸੁਤੰਤਰ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਇਕ ਫ਼ਿਲਮ ਲੇਖਕ, ਇਕ ਵੀਡੀਓ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਦੋ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫੋਟੋ ਕਲਾਕਾਰ, ਇਕ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪਿਸਟ ਅਤੇ ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਟਰਾਲੀ ਟਾਈਮਜ਼ ਦਾ ਮੰਤਵ, (ਇਸ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ,) ਕਿਸਾਨੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨੀ ਅੰਦੋਲਨ ਬਾਰੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦੇਣਾ ਹੈ ਜੋ "25-30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਧੀ ਦਰਜਨ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ"। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਅਵਾਜ ਬਣਨਾ ਵੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਘੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ।  ਟਰਾਲੀ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ‘ਤਸਵੀਰਾਂ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ, ਸੰਪਾਦਕੀ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਕਾਰਟੂਨ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣ’ ਸਨ।
“ਪੇਪਰ ਦਾ ਪਹਿਲੇ ਪੰਨੇ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਦੂਜੇ ਪੇਜ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਪੇਜ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਹੋਣਗੇ। ਚੌਥਾ ਪੇਜ ਹਲਕੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਅੰਦੋਲਨ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਸਮਾਗਮ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਮੈਚਾਂ ਜਾਂ ਗਰੀਬ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕਲਾਸਰੂਮ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ।" ਜਿਵੇਂ ਅਜੇ ਨੱਟ ਨੇ 18 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਖਬਾਰ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਮੱਗਰੀ ਜੁਟਾਉਣ ਤਣੇ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਸੀ, ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਭੇਜਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਿੰਟ ਆਰਡਰ ਅਤੇ ਵੰਡ
ਬ੍ਰੌਡਸ਼ੀਟ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਕਰਣ 18 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ 23 ਵੇਂ ਦਿਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਅੰਕ ਵਿਚ 2,000 ਕਾਪੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਟ ਆਰਡਰ ਸੀ; ਦੂਜੇ ਅੰਕ ਵਿਚ ਪ੍ਰਿੰਟ ਆਰਡਰ 5000 ਸੀ।
ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਆਨ ਲਾਈਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
ਟਰਾਲੀ ਟਾਈਮਜ਼ ਦਾ ਗੁਰਮੁਖੀ - ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਹੈ।  ਪਹਿਲੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਔਨ-ਲਾਇਨ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੈ। ਪੇਪਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸੰਸਕਰਣ 22 ਦਸੰਬਰ, 2020 ਨੂੰ ਅਪਲੋਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਾਅਰਾ
ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿਚ ਮੱਥੇ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਇਹ ਨਾਅਰਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, “ਇਨਕਲਾਬ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸਾਣ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ”- ਭਗਤ ਸਿੰਘ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਲੱਛਣ
ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਾਡੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਗੋਰਵਮਈ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਵਿ ਧਾਰਾਵਾਂ ਸਮਾਨ ਅੰਤਰ ਵਿਚਰੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਸਿੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਛੋਹ ਲਿਆ।
ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੀ ਅਸੀਂ ਮੱਧ ਕਾਲ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਾਲ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੂਫੀ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ‘ਆਦਿ ਕਾਲ’ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨੇ ਮੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ, ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ, ਬੀਰ ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਆਦਿ ਕੁੱਝ ਨਵੇਂ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਡਾ. ਪਰਮ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ:- ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਾਡਾ ਗੋਰਵਮਈ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਵਿਰਸਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਕੇਵਲ ਸਾਹਿਤਿਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਧਾਰਮਿਕ, ਇਤਿਹਾਸਕ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਆਦਿ ਅਨੇਕਾਂ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਸੂਫੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਤਤਕਾਲੀਨ ਸਾਹਿਤਿਕ ਧਾਰਾਵਾਂ ਉੱਪਰ ਅਮਿੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਸੀ।1 ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਘੁਮਣ ਅਨੁਸਾਰ:- ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਾਡੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਗੋਰਵਮਈ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ। ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਹਿਤ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਗੁਰਮਤਿ, ਸੂਫੀ, ਕਿੱਸਾ ਤੇ ਬੀਰ ਕਾਵਿ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਥਮ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਖਲੋਤੀ ਹੈ।2
ਸਰਵਸਕਤੀਮਾਨਤਾ
ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਲੱਛਣ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਰਵਸ਼ਕਤੀ ਮਾਨਤਾ, ਸਰਵਉਚਤਾ, ਅਤੇ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕਰਤਾ ਧਰਤਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਕ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।3 ਡਾ. ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ:- ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੂਫੀ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਰੱਬ ਦੀ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਹਿਣਸੀਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਨੋਰਲ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਘੇਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣ ਗਈ।4 ਉਦਾਹਰਨ:- ਰੱਬਾ ਮੇਰੇ ਹਾਲ ਦਾ ਮਹਿਰਮ ਤੂੰ ਅੰਦਰ ਤੂੰ ਹੈਂ ਬਾਹਰ ਤੂੰ ਹੈ। ਰੋਮਿ ਰੋਮਿ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਤੂੰ ਹੈਂ ਤਾਣਾ ਤੂੰ ਹੈਂ ਬਾਣਾ, ਸਭ ਕੁੱਛ ਮੇਰਾ ਤੂੰ ਕਹੇਂ ਹੁਸੈਨ ਫ਼ਕੀਰ ਨਿਮਾਣਾ, ਮੈਂ ਨਾਹੀਂ ਸਭ ਤੂੰ (ਸਾਹ ਹੁਸੈਨ)
ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤੀ
ਡਾ. ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ:- ਇਸ ਕਾਲ ਦੀ ਹਰ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਗੁਣਗਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਭਗਤਾਂ, ਸੂਫੀਆਂ, ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮਭਗਤੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਦੀ ਗੰੁਜ਼ ਸੁਣੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।6 ਸਾਚ ਕਹੋ ਸੁਨਿ ਲੇਹੁ ਸਭੈ ਜਿਨਿ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀਉ ਤਿਨਿ ਹੀ ਪ੍ਰਭੁ ਪਾਇਉ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ 6
ਜਾਤ ਪਾਤ ਦਾ ਖੰਡਨ
ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਵਰਣ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਉੱਤੇ ਡਟ ਕੇ ਪਹਿਰਾ ਦਿੱੰਤਾ ਹੈ। ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ, ਭਗਤ ਕਬੀਰ, ਭਗਤ ਰਵੀਦਾਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਇਹ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਮਾਜੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤੇ ਸਮਾਨ ਹਨ।7 ਗਰਵ ਵਾਸ ਸਹਿ ਕੁਲ ਨਹੀਂ ਜਾਤੀ ਬ੍ਰਹਮ ਬਿੰਦ ਕੇ ਸਭ ਉਤਪਤੀ ਕਹੁ ਕੇ ਪੰਡਤ ਬਾਹਮਨ ਕਬ ਕੇ ਹੋਏ ਬਾਮਨ ਕਹਿ ਕਹਿ ਜਨਮ ਮਤ ਸੰਤ ਕਬੀਰ7
ਸਾਲ-ਸੰਮਤ ਦਾ ਵੇਰਵਾ
ਜੰਗਨਾਮਾ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਕਿੱਸਾ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਲ-ਸੰਮਤ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਨਿੱਜੀ ਪਤਾ ਟਿਕਾਣਾ ਵੀ ਲਿਖਦੇ ਸਨ। ਪੰਦਰਾਂ ਸੈ ਤੇ ਅਤੇ ਉਨਤਰੀ ਸੰਮਤ ਬਿਕ੍ਰਮ ਗਏ ਹੀਰ ਤੇ ਰਾਂਝੇ ਹੋਏ ਇੱਕਠੇ ਹੋਰ ਝੇੜੇ ਰੁਕਾਏ
ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵੇਰਵੇ
ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਅ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਬਹੁਮਲੀ ਸਾਮੱਗਰੀ ਸਾਂਭੀ ਬੈਠੀਆਂ ਸਨ। ਸੇਖ ਫ਼ਰੀਦ ਦੇ ਸਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੰਮ ਧੰਦਿਆਂ, ਖਾਦ ਖੁਰਾਕ, ਪਹਿਰਾਵਾ, ਫਸਲ, ਬਾੜੀ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਬਾਰੇ ਬੜੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ, ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਅਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀਆਂ ਕਾਫੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਕਈ ਪੱਖਾਂ ਤੋ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੰੁਦੀ ਹੈ। ਫਰੀਦਾ ਵੱਖ ਕਪਾਹੈ ਜਿ ਥੀਆਂ ਜਿ ਸਿਰਿ ਥੀਆ ਤਿਲਾਹ ਕਮਾਦੈ ਮਾਰੁ ਕਾਗਦੈ ਕੰੁਨੇ ਕੋਇਲਿ ਆਹ। ਮੰਦੇ ਅਮਲ ਕਰੇਦਿਆਂ ਏ ਸਜਾਇ ਤਿਨਾਹ।9 (ਸੇਖ ਫਰੀਦ)
ਕਾਵਿ ਰੂਪਾਂ ਕੀ ਵੰਨ ਸੁਵੰਨਤਾ
ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਕਾਵਿ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਬੜੀ ਵੰਨ ਸੁਵੰਨਤਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗੋਚਰ ਹੰੁਦੀ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਾਰਾਂ, ਬਾਰਾਮਾਹੇ, ਖਿਤੀ, ਸਤਾਰਵੇ, ਕਾਫੀ, ਸ਼ਬੱਦ, ਪਦਾਂ, ਅਜੋਲੀ, ਘੋੜੀਆਂ, ਛੰਦ, ਸਲੋਕ, ਪਟੀ, ਪਹਿਰੇ, ਗਾਥਾ, ਲਾਵਾਂ, ਅਲਾਹੁਣੀਆਂ, ਗੋਸਟ ਆਦਿ ਅਨੇਕਾਂ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਿਗਲ ਵੇਲ
ਬਿਗਲ ਵੇਲ(ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ 'ਟਰੱਮਪਟ ਕਲਾਈਮਬਰ') ਕਿਉਂਕੇ ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਗਲ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਇਸ ਖੂਬਸੂਰਤ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਵੇਲ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਨਾਂਅ ਕੈਂਪਸਿਜ਼ ਗ੍ਰੈਂਡੀਫਲੋਰਾ ਹੈ | ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨੀਂ ਇਹ ਵੇਲ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਸੰਤਰੀ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੀ ਹੋਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ | ਇਸ ਨੂੰ ਕਲਮ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਜਨਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਕਾਂਟ-ਛਾਂਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ |
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਲਾਲਿਆਂ ਵਾਲੀ
ਲਾਲਿਆਂ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਝੁਨੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਲਾਲਿਆਂ ਵਾਲੀ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1651 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 7.05 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਲਾਲਿਆਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਜੋ ਨੀਵੀਂ ਥਾਂ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਢਾਬ ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਿੰਡ ਇੱਕ ਜਿੱਦ ਬੈਂਸ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਹੈ। ਝੁਨੀਰ ਦੇ ਕੁਝ ਚਹਿਲਾਂ ਨੇ ਥੋੜੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਪਿੰਡ ਸਾਹਨੇਵਾਲੀ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਝੁਨੀਰ ਦੇ ਕੁਝ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਜਿੱਦ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਅਤਿ ਨੀਵੀਂ ਢਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬੰਦੇ ਲੁਕਾ ਦਿੱਤੇ, ਤਾਂ ਕੇ ਚਹਿਲਾਂ ਨੂੰ ਓਹਨਾ ਬਾਰੇ ਕੁਛ ਪਤਾ ਨਾਂ ਚੱਲੇ। ਜਦੋਂ ਪਿੰਡਾ ਦੀ ਹੱਦਬੰਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਆਇਆ। ਅਫ਼ਸਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਹਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸਿਕਲੀਗਰ ਹਨ। ਅਫ਼ਸਰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲਾਲਿਆਂ ਵਾਲੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਹੱਦਬੰਦੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਹੱਦ ਸਾਹਨੇਵਾਲ ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਪਿਛੋਕੜ ਇੱਕ ਦੰਤ ਕਥਾ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਭੋਏ ਨਾਂਮ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਮੁਕਲਾਵਾ ਲੁੱਟਣ ਲਈ ਮੁਸਲਮਾਨਾ ਨੇ ਇਸ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਹਾਦਰ ਦਾ ਸਰ ਕੱਟ ਗਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਸਮਾਧ ਬਣਾ ਲਈ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਜੋ ਹੁਣ ਤਕ ਵੀ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਾੜ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੋਦ੍ਸ ਨੂੰ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਉਦੇ ਸ਼ੰਕਰ
ਉਦੇ ਸ਼ੰਕਰ (8 ਦਸੰਬਰ 1900 – 26 ਸਤੰਬਰ 1977), ਇੱਕ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚਾ ਅਤੇ ਨਾਚ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ (ਕੋਰੀਓਗਰਾਫਰ) ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਲੋਕ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਨਾਚ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਪਿਰੋਏ ਗਏ ਪਰੰਪਰਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਰੰਗ ਮੰਚੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1920 ਅਤੇ 1930 ਦੇ ਦਹਕੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਮਨੌਲੀ ਕਿਲਾ
ਮਨੌਲੀ ਕਿਲਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਮੋਹਾਲੀ ਜਿਲੇ ਦੇ ਮਨੌਲੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਹਾਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਮਨੌਲੀ ਇਸ ਜਿਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿਸਦੀ 3,919 ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ 693 ਘਰ ਹਨ। ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਕਬਾ 738 ਹੈਕ. ਹੈ। ਇਹ ਕਿਲਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਦੇਹ ਆਬਾਦੀ ਤੋਂ 20 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੇ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰਾਂ
<Gallery> File:Manauli Fort,district SAS Nagar Mohali, Punjab 01.JPG|ਕਿਲੇ ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ File:Manauli Fort,district SAS Nagar Mohali, Punjab 02.JPG|ਕਿਲੇ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ File:Manauli Fort,district SAS Nagar Mohali, Punjab 03.JPG|ਪੂਰੇ ਕਿਲੇ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ File:Manauli Fort,district SAS Nagar Mohali, Punjab 04.JPG| ਕਿਲੇ ਅੰਦਰ ਉੱਗੇ ਪਾਮ ਦੇ ਰੁੱਖ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸਲਤਨਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ
ਬਕਰਾਹਾ
ਬਕਰਾਹਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪਾਤੜਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ 'ਜੇਠੂਵਾਲੀਆ'
ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ 'ਜੇਠੂਵਾਲੀਆ' (1877-1960) ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ। 'ਜੇਠੂਵਾਲੀਆ' ਦੀ ਇਕੋ ਇੱਕ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ 'ਮਨ-ਆਈਆਂ' 1941 ਈ:ਵਿੱਚ ਛਪੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ-ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਹਿਲ-ਜੁਲ ਜਰੂਰ ਛੇੜੀ, ਕਾਰਨ ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ 60-65 ਵਰਿਆਂ ਦਾ ਬੁੱਢਾ ਨਰੋਆ ਕਾਵਿ-ਜੁੱਸਾ ਤੇ ਜੁਆਨ ਧੜਕਦੇ ਮਨੋ-ਭਾਵ ਲੈ ਕੇ ਕਾਵਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ| ਇਸ ਕਵੀ ਦਾ ਬਿਆਨ ਬੜਾ ਤੀਬਰ ਸੀ| ਬੜੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ, ਕੁੱਝ ਕੁ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਜਾਂ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸਦੀਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਂਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਝਿਜਕ ਕੋਈ ਨਹੀਂ| ਕਹਿਣ ਦਾ ਢੰਗ ਨਵਾਂ,ਛੰਦ ਨਵੇਂ ਤੇ ਨਰੋਏ| ਕਵਿਤਾ ਪੜਦਿਆਂ ਪੜਦਿਆਂ ਕਵਿਤਾ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੋਹਦੀ ਹੋਈ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਜਾ ਟੁੰਬਦੀ ਨਾ ਰਿਵਾਇਤੀ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਰਿਵਾਇਤੀ ਬਿਆਨ ਹੈ।
ਪਿਆਰ ਬਾਰੇ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ 'ਹੁਸਨ ਤੇ ਪਿਆਰ','ਪਿਆਰ ਦੇ ਅੰਤਰ','ਪਿਆਰ','ਸਰਵ-ਪਿਆਰ' 'ਪਰੀਤਾਂ ਵਾਲੀ' ਆਦਿ| 'ਸਰਵ-ਪਿਆਰ' ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੰਨਾਂ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ:-
ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਤੇ ਵਿਕਾਸ
ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਤੇ ਵਿਕਾਸ
ਪੰਜਾਬੀ ਇਲਾਕਾ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿਥੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਿਲਾਲੇਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ,ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਤੇ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਾ ਹੀ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਬੋਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| "ਤਾਰਾ ਪੁਰ ਵਾਲਾ" ਜਿਹੜੀ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਲਹਿੰਦਾ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਬੋਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਿਰਤ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਉਪਰ ਸ਼ੌਰਸੇਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ| "ਡਾ: ਬਨਾਰਸੀ ਦਾਸ ਜੈਨ" ਗ੍ਰੀਅਰਸ਼ਨ ਦੇ ਹੀ ਅਨੁਯਾਈ ਹਨ,ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਲਹਿੰਦਾ ਇਹ ਦੋ ਭੇਦ ਮੰਨਦੇ ਹਨ| "ਸ਼ੀ ਨਲਿਨੀ ਮੋਹਨ ਸਾਨਯਾਲ "ਬਾਹਲਿਕੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਜਨਮ ਮਾਤਾ "ਕੈਕੇਯੀ" ਹੈ| ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਸਥਾਰ ਸਾਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੌਰਸੇਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵਗਾ |ਜਿਸ ਦੇ ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼ੀ ਰੂਪ ਨੂੰ "ਕੈਕੇਯੀ" ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼,ਟੱਕੀ ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼ ਜਾਂ ਉਪਨਾਗਰ ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਝਨਾ ਤੇ ਰਾਵੀ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਘੱਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਪੂਰਬੀ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੋਨੇ ਹੀ ਇੱਕੋ ਬੋਲਾਂ ਦੀਆਂ ਉਪਬੋਲੀਆ ਹਨ, ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਵਰਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ|
ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ 'ਜੇਠੂਵਾਲੀਆ'
'ਮੇਰੀ ਲੋਚਾ' ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਕਿਸੇ ਧੁਰੋ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਵਿਚੋਂ ਭੁਖ ਨੰਗ ਤੇ ਗਰੀਬੀ ਨੂੰ ਮਕਾਉਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਉਸਰੇ ਸਮਾਜ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰੀਤ ਦੀਆਂ 'ਲੰਮੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ' ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦੇ 'ਸੁਪਨੇ' ਲੈਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਹੁਸਨ ਤੇ ਪਿਆਰ' ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਝਗੜੇ ਨਿਪਟਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੀ ਸਾਥਣ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਵ-ਅਸਮਾਨੀਂ ਉਡਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੈ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੂਲ ਧੂਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਉਹ ਨਿਸੰਗ ਹੋ ਕੇ ਗਾਉਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਤੇ ਵਿਕਾਸ
ਹਵਾਲੇ
ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਤੇ ਵਿਕਾਸ,ਪ੍ਰੋ: ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ,ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ ਲੁਧਿਆਣਾ,1955,ਪੰਨਾ 218
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਵਰਿੰਦਰ
ਵਰਿੰਦਰ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਵਰਿੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਅਗਸਤ, 1942 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰਦਾਸ ਰਾਮ ਫਗਵਾੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹਕੀਮ ਤੇ ਆਰੀਆ ਸਕੂਲ, ਫਗਵਾੜਾ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸਨ। ਵਰਿੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਰੀਆ ਹਾਈ ਸਕਲ, ਫਗਵਾੜਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਫਗਵਾੜਾ ਦੇ ਹੀ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਾਟਨ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਜੇ.ਸੀ.ਟੀ. ਵਿਖੇ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਆਪ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮਾਹਲ ਕਲਾਂ ਵਿਖੇ 3 ਮਈ, 1965 ਨੂੰ ਪਰਮਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
ਫਿਲਮੀ ਜੀਵਨ
ਫਿਲਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਲਈ ਬੜੀ ਬੇਸਬਰੀ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮਾਮੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮਿੰਦਰ ਤੇ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਿਓਲ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਤੇ ਫਿਲਮੀ ਮਾਹੌਲ ਨੇ ਸੋਨੇ ’ਤੇ ਸੁਹਾਗੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਵਰਿੰਦਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ‘ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਜਿੰਦੜੀ’ ਤੋਂ ਹੀਰੋ ਵਜੋਂ ਦਸਤਕ ਦਿੱਤੀ।
ਮੌਤ
ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ‘ਜੱਟ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ’ ਜਿਸ ਦਾ ਵਰਦਿੰਰ ਹੀਰੋ ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ, ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਪਿੰਡ ਤਲਵੰਡੀ ਕਲਾਂ (ਲੁਧਿਆਣਾ) ਵਿਖੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋ ਗਈ ਜਿਥੇ ਵਰਿੰਦਰ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਸਿਤਾਰਾ 6 ਦਸੰਬਰ, 1988 ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਵਿਛੜ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਅਤੀਕ-ਉਰ-ਰਹਿਮਾਨ
ਅਤੀਕ-ਉਰ-ਰਹਿਮਾਨ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ।
ਨਿਰੰਜਨੀ ਮਤ
ਹਵਾਲੇ
ਪ੍ਰੋ. ਬ੍ਰਹਮਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰੋ. ਰਾਜਬੀਰ ਕੌਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਵਾਰਿਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਫ਼ਾਊਡੇਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਨਾ ਨੰ. 303,304।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਧਰਮ
ਗੋਲੀਓਂ ਕੀ ਰਾਸਲੀਲਾ ਰਾਮ-ਲੀਲਾ
ਗੋਲੀਓਂ ਕੀ ਰਾਸਲੀਲਾ ਰਾਮ-ਲੀਲਾ 2013 ਦੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੰਜੇ ਲੀਲਾ ਭੰਸਾਲੀ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਤਨਮਯ ਅਗਰਵਾਲ
ਤਨਮਯ ਧਰਮਚੰਦ ਅਗਰਵਾਲ (ਜਨਮ 3 ਮਈ 1995) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼, ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਮਰ-ਸਮੂਹ ਪੱਧਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੰਡਰ-14, ਅੰਡਰ-16, ਅੰਡਰ-19, ਅੰਡਰ-22 ਅਤੇ ਅੰਡਰ-25 'ਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਅਤੇ ਲਿਸਟ ਏ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਫਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਨਰਾਈਜ਼ਰਜ਼ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਟੀਮ ਨੇ 2017 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਲਈ 10 ਲੱਖ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2018 ਆਈ.ਪੀ.ਐਲ. ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਸਨਰਾਈਜ਼ਰਜ਼ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਨੇ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995
ਪੰਜਕੋਸੀ
ਪੰਜਕੋਸੀ ਖੂਈਆਂ ਸਰਵਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਫੀ ਪੁਰਾਣਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਮਾਈਸਰ ਖਾਨਾ
ਮਾਇਸਰ ਖਾਨਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਮੌੜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਕੋਸੀ
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਜ਼ਾਦੀ ਜਿਹਨਾਂ ਹੀ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਰਾਜਸਥਾਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀਕਰ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਬਜ਼ੂਰਗਾਂ ਵੱਲੋ ਜਮੀਨਾਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹਵੇਲੀਆਂ ਇਸ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਰਾਦਰੀਆਂ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਖੜ ਜਾਟਾਂ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤਕਰੀਬਨ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜਮੀਨ ਤੇ ਮਾਲਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਘੁਮਿਆਰ ਜਾਤੀ ਦੀ ਵੀ ਵਸੋਂ ਹੈ।
ਬੋਲੀ
ਇੱਥੇ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੀ ਬਾਗੜੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਦਫ਼ਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਨ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ
ਆਤੂਰ ਰਵੀ ਵਰਮਾ
ਜੀਵਨੀ
ਰਵੀ ਵਰਮਾ ਖੁੱਲੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਰੂੜੀ
ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
ਰੂੜੀ ਗਲਣ ਉੱਤੇ ਤਾਅ ਛੱਡਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਵੱਡੀ ਢੇਰੀ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇੱਕਦਮ ਭਖ ਉੱਠਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਅ ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਜਿਹੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਦਬੋ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਲਈ ਖ਼ਾਸੀ ਮਸ਼ੱਕਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰਬਨੀ ਖਾਦਾਂ
ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਦਰ 'ਤੇ
ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਦਰ 'ਤੇ (ਜਰਮਨ: "Vor dem Gesetz, ਵੋਰ ਡੈਮ ਗੇਸੇਟਜ਼") ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫਕਾ ਦੇ ਨਾਵਲ ਦਿ ਟਰਾਇਲ (Der Prozess) ਵਿਚਲੀ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ-ਕਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਫਕਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਯਹੂਦੀ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਸੇਲਬਸਟਵੇਅਰ ਦੇ 1915 ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਫਿਰ 1919 ਵਿਚ ਆਈਨ ਲੈਂਡਰਜ਼ਟ (ਏ ਕੰਟਰੀ ਡਾਕਟਰ ) ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਦਿ ਟਰਾਇਲ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਾਫਕਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1925 ਤੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਛਪਿਆ ਸੀ।
"ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਦਰ 'ਤੇ"
ਇੱਕ ਦਿਹਾਤੀ ਆਦਮੀ ਨਿਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੁੱਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦਰਬਾਨ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ ਲੰਘ ਸਕਦਾ। ਆਦਮੀ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਉਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੀ ਇਜਾਜਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਰਬਾਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ "ਪਰ ਹੁਣ ਨਹੀਂ"। ਉਹ ਆਦਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦਰਬਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਰਿਸ਼ਵਤ ਵਿੱਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦਰਬਾਨ ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਲੈ ਵੀ ਲੈਂਦਾ, ਪਰ ਹਰ ਵਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿ ਦਿੰਦਾ, “ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਸਿਰਫ ਇਸ ਲਈ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਨਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।” ਉਹ ਆਦਮੀ ਨਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਦਰਬਾਨ ਨੂੰ ਕਤਲ ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਸਿਵਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗੀ? ਦਰਬਾਨ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ "ਇੱਥੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਇਹ ਦਰਵਾਜਾ ਤਾਂ ਸੀ ਹੀ ਸਿਰਫ ਤੇਰੇ ਲਈ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਹਾਂ। ”
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ
ਰਾਬੀ ਪੀਰਜ਼ਾਦਾ
ਰਾਬੀ ਪੀਰਜ਼ਾਦਾ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਬਕਾ ਪੌਪ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹੋਸਟ, ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਪੀਰਜ਼ਾਦਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2004 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ "ਦਹਦੀ ਕੁਰੀ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਹੋਰ ਗੀਤ "ਮੁਝੇ ਇਸ਼ਕ ਹੈ", "ਜਾਦੂ" ਅਤੇ "ਕਿਸੀ ਕੇ ਹੋ ਕੇ ਰਹੋ" ਸਨ। ਉਸਦਾ ਸੰਗੀਤ "ਕਿਸੀ ਕੇ ਹੋ ਕੇ ਰਹੋ" ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤਕਾਰ ਸ਼ੋਏਬ ਮਨਸੂਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਯੂਐਸ ਨਿਊਜ਼ ਬਾਕਸ ਵਰਗੀਆਂ ਨਿਊਜ਼ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਲਿਖਣਾ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕਿੱਸਾ ਕੁਰਸੀ ਕਾ ਜੁਲਾਈ 2016 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਹ ਅਕਸਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਾਮੇਡੀ ਅਤੇ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਸ਼ੋਅ  'ਮਜ਼ਾਕ ਰਾਤ ' 'ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। 2018 ਵਿੱਚ, ਪੀਰਜ਼ਾਦਾ ਨੇ ਮੀਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਪੀਰਜ਼ਾਦਾ ਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਗੁੱਜਰ ਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ-ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਕੋਰਟ ਮੈਰਿਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਐਲਾਨ 2017 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਦੀ ਖਬਰ ਹੈ।
ਖਾਦਿਮ ਹੁਸੈਨ ਰਿਜ਼ਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁਡ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ।
4 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦੇ ਲੀਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਧਮਕੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੌਪ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਲਕੜ ਦਾ ਪੁਲ
thumb|ਲਕੜ ਦਾ ਪੁਲ ਲਕੜ ਦਾ ਪੁਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਪੁਲ ਹੈ ਜੋ ਲਕੜੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਅਜੇ ਬਿਲਕੁਲ ਛੋਟੀ ਬਸਤੀ ਸੀ ਜੋ ਅੱਜ ਇੱਕ ਮਹਾਂਨਗਰ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੁਲ
ਨੇਵੋ ਜ਼ਿਸਿਨ
ਨੇਵੋ ਜ਼ਿਸਿਨ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ।
ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਉਹ ਔਰਤ ਸੀ 'ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਉਹ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲੈਸਬੀਅਨ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਕੁਈਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਗੇਅ ਬਾਰੇ, ਲਵ ਇਨ ਫੁਲ ਕਲਰ ਨਾਂ ਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਹੋਣ ਲਈ ਜ਼ਿਸਿਨ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਜ਼ਿਸਿਨ ਨੂੰ ਸੇਫ ਸਕੂਲ ਕੋਲੀਸ਼ਨ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗਾਈਡ ਵਜੋਂ ਫ਼ੀਚਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਲਾਬੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਾਬਾਲਗ ਲਈ ਸੈਕਸ ਅਨੁਕੂਲਨ ਸਰਜਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਝੂਠਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸੀ।
ਮਈ 2017 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਸਿਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਿੰਗ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਛਾਪੀ- ਫਾਇੰਡਿੰਗ ਨੇਵੋ: ਹਾਓ ਆਈ ਕਨਫਿਊਜ਼ਡ ਏਵਰੀਵਨ। ਕੈਨਬਰਾ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ "ਅਸਰਦਾਰ" ਅਤੇ "ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਰੂਪ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ" ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਸਬੇਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ " ਕਿਤਾਬ ਕਿਵੇਂ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਬਾਈਨਰੀ ਲਿੰਗ ਬਾਰੇ ਢੁਕਵੀਂ ਸਮਝ ਨਾਲ ਛੱਡਦੀ ਹੈ।"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ
ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ
ਦੱਖਣ ਕੋਰੀਆ (ਕੋਰੀਆਈ: 대한민국 (ਹਾਂਗੁਲ), 大韩民国 (ਹਾਞਜਾ)), ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਕੋਰੀਆਈ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਦੇ ਦੱਖਣ ਅਰਧਭਾਗ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਭੂਮੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਚੀਨ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਿਓਲ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਹਾਨਗਰੀ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਸਾਰਿਕ ਨਗਰ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਆਧਿਕਾਰਕ ਭਾਸ਼ਾ ਕੋਰੀਆਈ ਹੈ ਜੋ ਹੰਗੁਲ ਅਤੇ ਹਞਜਾ ਦੋਨ੍ਹੋਂ ਲਿਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਵਾਨ ਹੈ।
ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ, ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਇੱਕਮਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਨਾਲ 238 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਹੱਦ ਹੈ। ਦੋਨ੍ਹੋਂ ਕੋਰੀਆਵਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਫੌਜੀ ਜਮਾਵੜੇ ਵਾਲੀ ਹੱਦ ਹੈ।
ਕੋਰੀਆਈ ਲੜਾਈ ਦੀ ਡਰਾਉਣਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਝੇਲ ਚੁੱਕਿਆ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਸਕਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ (ਖਰੀਦ ਸ਼ਕਤੀ) ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਅਤੇ ਸਕਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ (ਸੰਗਿਆਤਮਕ) ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਪੰਦਰਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ
ਰੀਡਰ`ਜ਼ ਡਾਇਜੈਸਟ
ਰੀਡਰਜ਼ ਡਾਈਜੈਸਟ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਐਡੀਸ਼ਨਜ਼ 70 ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ, 21 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ 49 ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਹੋਰ 4 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰਸਾਲੇ ਦੀ ਡੇਢ ਕਰੋੜ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਰੀਦੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਬ੍ਰੇਲ, ਡਿਜੀਟਲ, ਆਡੀਓ ਅਤੇ ਇਕ ਮੋਟੀ ਟਾਈਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਛਪਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਰੀਡਰ`ਜ਼ ਡਾਈਜੈਸਟ ਲਾਰਜ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਕਿਤਾਬੀ ਆਕਾਰ ਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਬਹੁਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਅਕਾਰ ਨਾਲੋਂ ਲੱਗਪੱਗ ਅੱਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, 2005 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਯੂਐਸ ਐਡੀਸ਼ਨ ਨੇ ਨਾਅਰਾ ਅਪਣਾਇਆ: "America in your pocket (ਅਮਰੀਕਾ ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ)" ਜਨਵਰੀ 2008 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ:"Life well shared." "ਜੀਵਨ ਸਾਂਝਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ।"
ਆਰੰਭ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ
1922 ਵਿਚ (96 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ), ਡਿਵਿਟ ਵਾਲੇਸ ਨੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਛੱਰਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਾਲੇਸ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਮਨਪਸੰਦ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ, ਸੰਖੇਪ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੁੜ ਲਿਖਣ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਰਸਾਲੇ ਵਿਚ ਇਕਠੇ ਕਰ ਕੇ ਛਾਪਣ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ ਸੀ।
ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੀਡਰ`ਜ਼ ਡਾਇਜੈਸਟ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਇਕ ਰੂੜੀਵਾਦੀ  ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ-ਵਿਰੋਧੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਪਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।   ਵਾਲੇਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਜਰਨਲ 5,000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੰਭਾਵੀ ਜਨ-ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਪਾਠਕ ਕੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਲੇਸ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ। 1929 ਤਕ, ਇਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ 290,000 ਗਾਹਕ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਲ ਵਿਚ 900,000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਡੀਸ਼ਨ 1938 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੀਡਰ`ਜ਼ ਡਾਇਜੈਸਟ ਦੀ 40 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਤੋਂ 13 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰੇਲ ਵਿੱਚ 40 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਛਪਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕੈਨੇਡਾ, ਮੈਕਸੀਕੋ, ਸਪੇਨ, ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪੱਤਰ ਸੀ। ਪੇਰੂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ, ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਸਦੇ 23 ਮਿਲੀਅਨ  ਗਾਹਕ ਸਨ।
ਰਾਮ ਤੀਰਥ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਇਤਿਹਾਸ
ਦਾ ਡਾੲਿੰਗ ਸਵਾਨ
ਦਾ ਡਾਇੰਗ ਸਵਾਨ (ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦਾ ਸਵਾਨ) ਇਕ ਇਕ-ਪਾਤਰੀ ਨਾਟਕ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਮਿਖਾਈਲ ਫੋਕਾਈਨ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਦੀਆਂ 4000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਇਸ ਲਘੂ-ਗੀਤ ਜਾਂ ਬਾਲਡ ਇਕ ਹੰਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਪਿਛੋਕੜ
ਲੰਡਨ ਟੈਨਿਸਨ ਦੀ ਕਵਿਤਾ "ਦ ਮਾਊਂਸ ਹਵਾਨ", ਜੋ ਅੰਨਾ ਪਾਵਲੋਵਾ (ਜੋ ਕਿ ਮਰੀਨੀਸਕੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲਿਟੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ) ਨੇ ਜਨਤਕ ਪਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਅਲਫਰੇਡ ਵਿੱਚ ਜੋ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਿਸ਼ੇਲ ਫੋਕੀਨੇ ਨੇ 1905 ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਲਈ ਇਕੋ ਸੋਲੋ ਨਾਟਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ. ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਮਾਰੀੰਸਕੀ ਓਪੇਰਾ ਦੇ ਮੇਅਰ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਤਸਵੀਰ ਫੋਕਿਨ ਨੇ ਸੇਂਟ-ਸੈੱਨਸ ਦੇ ਸੈਲੋ ਸਿੰਗਲ, ਲੀ ਸਾਈਗਨ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਫੋਕਿਨ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਪਿਆਨੋ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਮੰਜਿਲ ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ) ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪਾਵਲੋਵਾ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ. ਇੱਕ ਰਿਹਰਸਲ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਨਾਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਫੋਕਾਈਨ ਬਾਰੇ ਡਾਂਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ (ਅਗਸਤ 1931):ਛੋਟੇ ਕੰਮ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਹੈ, [...] ਫਿਰ ਇਹ 'ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ' ਸੀ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਵਿਚਲੇ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਚ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵਿਕਸਿਤ ਤਕਨੀਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਚ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ. ਇਹ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਨਾਚ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਅੰਗਾਂ ਦਾ. ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦਾ ਹੈ..
1934 ਵਿੱਚ, ਫੋਕੀਨ ਨੇ ਬਾਲੇਟੋਮੇਨਿਆ ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਰਨੋਲਡ ਹਾਸਕੈਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਛੋਟੇ ਕੰਮ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਹੈ, [...] ਫਿਰ ਇਹ 'ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ' ਸੀ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਵਿਚਲੇ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਚ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵਿਕਸਿਤ ਤਕਨੀਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਚ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ. ਇਹ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਨਾਚ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਅੰਗਾਂ ਦਾ. ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦਾ ਹੈ..
ਸਾਰ
ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੀ ਇੱਕ ਆਲੋਚਕ ਆਂਡਰੇ ਲੇਵਿਨਸਨ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਬਾਲੇ ਲਿਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ:
ਹਥਿਆਰ ਟਿਪਟੋਈ ਤੇ ਲਟਕੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇਸ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ. ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਉਭਰੀ ਹੈ, ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਪਲ ਹੋਰ ਵੱਧ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਰੂਹ ਨਾਲ ਸਪੇਸ ਦੀ ਛੱਤਰੀ ਨੂੰ ਉਡਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੁਖ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ. ਤਨਾਅ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਰਾਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਥਿਆਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਫਿਰ ਸਟੇਜ-ਲੇਗ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਅਨਿਯਮਿਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਨਾਲ ਹੰਝੂ ਦੀ ਸਤਰ ਵਾਂਗ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵੋ- ਇੱਕ ਸੱਜੇ ਪੈਰ ਦੇ ਸੱਜੇ-ਗਲੋਡਿੰਗ ਮੋਡੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਖੱਬੇ ਗੋਡੇ ਤੇ ਡੁੱਬਦੀ ਹੈ-ਏਰੀਅਲ ਪ੍ਰਾਣੀ ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਬੰਧਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ; ਅਤੇ ਉਥੇ, ਦਰਦ ਦੁਆਰਾ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਉਹ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 22 ਦਸੰਬਰ 1905 ਨੂੰ ਨੋਬਲਮਾਨਜ਼ ਹਾਲ, ਰੂਸ, ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਵਿੱਚ ਪਾਵਲੋਵਾ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 18 ਮਈ ਨੂੰ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਓਪੇਰਾ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਮਾਰਚ 1910 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਂਸ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਕਾਰਲ ਵੈਨ ਵੇਚੇਂਨ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬੈਲੇ "[ਪਾਵਲੋਵਾ] ਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨਮੂਨਾ ਸੀ ਜੋ ਉਸਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ. ਪਾਵਲੋਵਾ ਨੇ ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ 4000 ਵਾਰ, ਦ ਹੇਗ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਮੇਰੀ ਹੰਸ ਕਾਮੇ ਤਿਆਰ ਕਰੋ."
ਫੋਕੀਨ ਦੀ ਪੋਤੀ ਇਜ਼ਾਬੈੱਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੈਲੇ ਨੇ ਡਾਂਸਰ 'ਤੇ "ਤਕਨੀਕੀ ਤਕਨੀਕੀ ਮੰਗਾਂ" ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਪਰ ਇਹ "ਬਹੁਤ ਕਲਾਤਮਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ" ਜੋ " ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ. " ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਉਸਦੇ ਦਾਦੇ ਦੀ ਮੂਲ ਧਾਰਨਾ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਵੱਖਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸਵੈਨ ਲੇਕ - "ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ' ਓਡੇਟ 'ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਬੈਲੇ ਇੱਕ ਬੈਰਰਿਨਾ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੰਸ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੌਤ ਬਾਰੇ, ਹੰਸ ਲਈ ਬਸ ਇੱਕ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ.
ਸੋਨੀਆ ਸਨਚੇਜ਼
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸਨਚੇਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਸਤੰਬਰ 1934 ਨੂੰ ਵਿਲਸਨ ਐਲ. ਡਰਾਈਵਰ ਅਤੇ ਲੀਨਾ ਜੋਨਸ ਡਰਾਈਵਰ ਦੇ ਘਰ ਬਰਮਿੰਘਮ, ਅਲਾਬਮਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।. ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਨਚੇਜ਼ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਬੰਦ ਰਹਿ ਕੇ ਬਿਤਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਉਸਦੀ ਦਾਦੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਨਚੇਜ਼ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਦਾਦੀ ਦੀ ਮੌਤ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮਾਂ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਦੋਂ ਸਿਰਫ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਨਚੇਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨੂੰ ਗਵਾਉਣ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਸਾਰਥਿਕ ਸਾਬਿਤ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਧੁਨੀਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇ ਸਕੀ।
1943 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ (ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ), ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਤੀਜੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਹਰਲੇਮ ਚਲੀ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਰਲੇਮ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੰਦ ਜਿਹੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਪਈ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ, ਜੋ ਬਾਅਦ 'ਚ ਹੰਟਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਸਨਚੇਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਸਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਵੋਕਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੋਨਿਕ ਰੇਂਜ ਅਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਪਬਲਿਕ ਰੀਡਿੰਗ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਨਿਯਮਿਤ ਸਟਟਰਰ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਨਚੇਜ਼ ਨੇ ਹੰਟਰ ਕਾਲਜ ਤੋਂ 1955 ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸਨਚੇਜ਼ ਨੇ ਲੂਸੀ ਬੋਗਨ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਐਨ.ਵਾਈ.ਯੂ) ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੀਤੀ। ਐਨ.ਵਾਈ.ਯੂ. ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਗ੍ਰੀਨਵਿਚ ਵਿਲੇਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ “ਬ੍ਰੌਡਸਾਈਡ ਚੌਕ” ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। “ਬ੍ਰੌਡਸਾਈਡ ਕੁਆਰਟ” ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਆਰਟਸ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਕੀ ਮਧੂਬੂਤੀ, ਨਿੱਕੀ ਜਿਓਵੰਨੀ ਅਤੇ ਈਥਰਿਜ ਨਾਈਟ ਆਦਿ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਵੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਡਡਲੇ ਰੈਂਡਲ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੋਰਟੋ ਰੀਕਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਐਲਬਰਟ ਸਨਚੇਜ਼ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਚਲ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਸੀ, ਸੋਨੀਆ ਸਨਚੇਜ਼ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨਾਮ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਅਤੇ ਐਲਬਰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਅਨੀਤਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਈਥਰਿਜ ਨਾਈਟ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਮੋਰਾਨੀ ਨਿਓਸੀ ਅਤੇ ਮੁੰਗੂ ਨਿਉਸੀ ਦੇ ਦੋ ਜੁੜੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਪਰ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 70ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੇ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀ ਵੀ ਹਨ।
ਸਰਗਰਮਤਾ
ਸਨਚੇਜ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਲੈਕ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਫਰੰਟ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਬਲੈਕ ਆਰਟਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਸਨਚੇਜ਼ ਸੀ.ਓ.ਈ.ਆਰ. (ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਨਸਲੀ ਸਮਾਨਤਾ) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਮੈਲਕਮ ਐਕਸ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕਰਣ ਸੀ, ਮੈਲਕਮ ਐਕਸ ਬੋਲਦੇ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਨਚੇਜ਼ ਉਸਦੀ ਸੋਚ ਦੀ ਵੱਖਵਾਦੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਲੈਕ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਉੱਤੇ ਵਧੇਰੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਬਲੈਕ ਆਰਟਸ ਅੰਦੋਲਨ
ਬਲੈਕ ਆਰਟਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ, ਸੂਝ, ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਸੀ। ਸਨਚੇਜ਼ ਨੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿ ਲਿਬਰੇਟਰ, ਨਿਗਰੋ ਡਾਈਜੈਸਟ ਅਤੇ ਬਲੈਕ ਡਾਇਲਾਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਲਿਖਤ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਚਿੰਤਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਕਾਲੇ ਸੁਹਜ" ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ। ਸਨਚੇਜ਼ ਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ' ਹੋਮ ਕਮਿੰਗ ' ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲੈਕ ਆਰਟਸ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਆਵਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਵੀ ਏ ਬੈਡ ਪੀਪਲ' 1970 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਕਾਵਿਕ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਨਮਾਨ
29 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸ਼ੋਮਬਰਗ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਇਨ ਬਲੈਕ ਕਲਚਰ, ਹਰਲੇਮ ਵਿਖੇ ਹੋਏ 16 ਵੇਂ ਸਲਾਨਾ ਸਮਾਰੋਹ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਸਨਚੇਜ਼ ਨੂੰ ਡਾ. ਬੈੱਟੀ ਸ਼ਾਬਾਜ਼ ਅਵਾਰਡਸ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
2018 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਮੁਹਾਰਤ ਲਈ ਅਕਾਦਮੀ ਆਫ ਅਮਰੀਕਨ ਕਵੀਆਂ ਤੋਂ ਵਾਲਸ ਸਟੀਵੰਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਚੁਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਕਵਿਤਾ
ਨਾਟਕ
ਛੋਟੀ-ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸੰਗੀਤ
ਇੰਟਰਵਿਉ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕਨ ਕਵੀ
ਜ਼ਬੂਏ ਝੀਲ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
ਜ਼ਬੂਏ ਝੀਲ ਇੱਕ ਹਾਈਪਰਸਲੀਨ, ਲੈਂਡਲਾਕ ਸੋਡਾ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ 4400 m ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਤਿੱਬਤ ਆਟੋਨੋਮਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸ਼ਿਗਾਤਸੇ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਵਿੱਚ, 1050 km ਲਹਾਸਾ ਤੋਂ। ਝੀਲ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਖਣਿਜ ਜ਼ਬੂਏਲਾਈਟ ( ਲਿਥੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ, ਲੀ 2 ਸੀਓ 3 ) ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਥੇ 1987 ਵਿੱਚ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2004-2005 ਤੋਂ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। 2008 ਵਿੱਚ, ਝੀਲ 'ਤੇ ਨਮਕ ਦੀ ਖਾਣ ਨੂੰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਲਿਥੀਅਮ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸਾ ਅਰਧ-ਸੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੋ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਖੁਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਿਆਂਗਲਿਨਗ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲਣ ਨਾਲ
ਵ੍ਯੁਤਪਤੀ
ਜ਼ਬੁਏ ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਸਪੈਲਿੰਗ ਡਰਾਂਗਯਰ, ਜ਼ਬਾਯੁ, ਜ਼ਾਬੂਏ, ਚਾਬਯਰ ਜਾਂ ਚਾਬਯਰ, ਤਾਬੀ ਜਾਂ ਤਚਾਪੀਆ ਕਈ ਵਾਰ "ਤਸਾਕਾ" ਜਾਂ "ਕਾਕਾ" ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਤਿੱਬਤੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਹੈ "ਲੂਣ ਝੀਲ"। ਇਹ ਝੀਲ ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ ਦੇ ਗੰਗਡਾਈਜ਼ ਪਹਾੜਾਂ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੁੰਗਰ ਪਹਾੜ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੱਬਤ ਦੀਆਂ 251 ਲੂਣ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਜ਼ੀਰਾ, ਪੰਜਾਬ
ਜ਼ੀਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਅਤੇ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ ਹੈ।