cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ (ਮਾਉਰੀ:ਆਉਟਿਆਰੋਆ) ਦੱਖਣ-ਲਹਿੰਦੇ ਪਸਿਫਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੌਵਰਨ ਆਈਲੈਂਡ ਮੁਲਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜੀਉਗ੍ਰੈਫਕਲੀ ਦੋ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਿਸੇ ਨੇ-ਨੌਰਥ ਆਈਲੈਂਡ (ਟੇ ਇਕਾ-ਆ-ਮਾਉਈ), ਅਤੇ ਸਾਊਥ ਆਈਲੈਂਡ (ਟੇ ਵਾਇਪੌਨਾਮੂ)-ਅਤੇ 600 ਛੋਟੇ ਆਈਲੈਂਡ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੱਲ ਤਕਰੀਬਨ 1500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (900 ਮੀਲ) ਟੈਜ਼ਮਨ ਸੀਅ ਦੇ ਪਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਊਕੈਲਾਡੋਨੀਆ ਦੇ ਪਸਿਫਕ ਆਈਲੈਂਡ ਖੇਤਰਾਂ, ਫੀਜੀ ਅਤੇ ਟੌਂਗਾ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 1000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (600 ਮੀਲ) ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ। ਇਸਦੇ ਫਾਸਲੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਖਰ ਅਬਾਦ ਹੋਏ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ ਦੇ ਲੰਬੇ ਵਕਵੇ ਦੌਰਾਨ, ਨਿਉਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਫੰਗਲ ਅਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਨਿਆਰੀ ਬਾਇਉਡਵਰਸਟੀ ਤਿਆਰ ਹੋਈ। ਮੁਲਕ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਉਤਾ-ਚੜਾਹ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਸਿਖਰ, ਜਿਵੇਂ ਸਦਰਨ ਐਲਪਸ, ਦਾ ਵਜੂਦ ਟਿਕਟੌਨਕ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਉਚਾਅ ਅਤੇ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਸਫੋਟ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੈਲਿੰਗਟਨ ਹੈ, ਜੱਦਕਿ ਔਕਲੈਂਡ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲ਼ਾ ਸ਼ਹਿਰ।
ਨਾਮ
ਡੱਚ ਖੋਜਕਾਰ ਏਬਲ ਟੈਜ਼ਮਨ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੂੰ 1642 ਵਿੱਚ ਤੱਕਿਆ ਅਤੇ ਸਟੇਟ ਜਰਨੈਲ (ਡੱਚ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ) ਦੇ ਆਨ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਸਟੇਟਨ ਲੈਂਡ। ਉਹਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਸਟੇਟਨ ਲੈਂਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਵੇ ਭਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੱਤਾ ਨਹੀਂ", 1616 ਵਿੱਚ ਜੇਕਬ ਲੇ ਮੈਰਿ ਵਲੋਂ ਖੋਜ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਕੰਡੇ ਵਿੱਚ ਓਵੇਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਜ਼ਮੀਨੀਹੁਜਮ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰ। 1645 ਵਿੱਚ, ਡੱਚ ਕਾਰਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨੇ ਡੱਚ ਸੂਬੇ ਜ਼ੀਲੈਂਡ ਉੱਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਨਾਮ "ਨੋਵਾ ਜ਼ੀਲੈਂਡੀਆ" ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਖੋਜਕਾਰ ਜੇਮਜ਼ ਕੁੱਕ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨਾਂਅ ਦਿੱਤਾ।
ਆਉਟਿਆਰੋਆ (ਅਕਸਰ "ਲੰਬੇ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲ ਵਾਲ਼ੀ ਜ਼ਮੀਨ" ਵਜੋਂ ਤਰਜ਼ਮਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਉਰੀ ਨਾਮ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਇਲਮ ਨਹੀਂ ਕਿ ਯੂਰੋਪੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਮੁਲਕ ਦਾ ਕੋਈ ਮਾਉਰੀ ਨਾਮ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਆਉਟਿਆਰੋਆ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਨੌਰਥ ਆਈਲੈਂਡ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਮਾਉਰੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੁੱਖ ਆਈਲੈਂਡਾਂ ਦੇ ਕਈ ਰਿਵਾਇਤੀ ਨਾਮ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟੇ ਇਕਾ-ਆ-ਮਾਉਈ (ਮਾਉਈ ਦੀ ਮੱਛੀ) ਅਤੇ ਨੌਰਥ ਆਈਲੈਂਡ ਲਈ ਟੇ ਵਾਇਪੌਨਾਮੂ (ਹਰੇਪੱਥਰ ਦੇ ਆਬ) ਜਾਂ ਟੇ ਵਾਕਾ ਓ ਆਓਰਾਕੀ (ਅਰੋਕੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰਾ) ਸਾਊਥ ਆਈਲੈਂਡ ਲਈ। ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਰੋਪੀ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ (ਨੌਰਥ ਆਈਲੈਂਡ), ਵਿੱਚਕਾਰ (ਸਾਊਥ ਆਈਲੈਂਡ) ਅਤੇ ਦੱਖਣ (ਸਟੂਵਰਟ ਆਈਲੈਂਡ / ਰਾਕੀਊਰਾ) ਲੇਬਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। 1830 ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਆਈਲੈਂਡਾਂ ਦੇ ਪਛਾਣ ਲਈ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨੌਰਥ (ਉੱਤਰ) ਅਤੇ ਸਾਊਥ (ਦੱਖਣ) ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲਗਾ ਅਤੇ 1907 ਤੱਕ ਇਹ ਅਵਾਮ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੋ ਗਏ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਜੀਉਗ੍ਰੈਫਿਕ ਬੋਰਡ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਖੋਜਿਆ ਕਿ ਨੌਰਥ ਆਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਾਊਥ ਆਈਲੈਂਡ ਨਾਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸਨ, ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਮ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਮ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਇਸਨੇ ਨੌਰਥ ਆਈਲੈਂਡ ਜਾਂ ਟੇ ਇਕਾ-ਆ-ਮਾਉਈ ਅਤੇ ਸਾਊਥ ਆਈਲੈਂਡ ਜਾਂ ਟੇ ਵਾਇਪੌਨਾਮੂ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕੀਤਾ। ਹਰੇਕ ਆਈਲੈਂਡ ਲਈ, ਉਸਦਾ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਜਾਂ ਮਾਉਰੀ ਨਾਮ, ਜਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕਠਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਖਰ ਅਬਾਦ ਹੋਏ ਖ਼ਾਸ ਜ਼ਮੀਨੀਹਜੂਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਰੇਡੀਓ ਕਾਰਬਨ ਡੇਟਿੰਗ, ਜੰਗਲ ਕਟਾਈ ਦਾ ਸਬੂਤ ਅਤੇ ਮਾਉਰੀ ਅਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਮਾਟੋਕੌਨਡ੍ਰੀਅਲ ਡੀਐਨਏ ਦੀ ਬੇਤਬਦੀਲੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਪਹਿਲਾਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੌਲੀਨੀਸ਼ਨਾਂ ਵਲੋਂ 1250 ਅਤੇ 1300 ਵਿੱਚਕਾਰ ਅਬਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਸੀ ਦੱਖਣੀ ਪਸਿਫਕ ਆਈਲੈਂਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰਾਂ ਦਾ। ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਮਗਰੋਂ, ਇਹ ਅਬਾਦਕਾਰਾਂ ਨੇ ਨਿਆਰਾ ਕਲਚਰ ਸਿਰਜਿਆ ਜੋ ਹੁਣ ਮਾਉਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਅਬਾਦੀ ਈਵੀ (ਜ਼ਾਤਾਂ) ਅਤੇ ਹਪੂ (ਬਰਾਦਰੀਆਂ) ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਗਏ ਜੋ ਕਦੇ ਮਿਲਵਰਤਨ, ਕਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਨ, ਕਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਭਿੜ ਜਾਣ। ਕਿਸੇ ਵਕ਼ਤ ਮਾਉਰੀ ਗਰੁੱਪ ਰੀਕੋਹੂ, ਜੋ ਹੁਣ ਕੈਥਮ ਆਈਲੈਂਡਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਨੂੰ ਮਾਈਗ੍ਰੇਟ ਕਰ ਗਏ, ਜਿਥੇ ਉਹਨਾ ਦਾ ਨਿਆਰਾ ਮਾਉਰੀ ਕਲਚਰ ਤਰੱਕੀਯਾਫਤ ਹੋਇਆ। ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੀ ਮੋਰੀਓਰੀ ਅਬਾਦੀ 1835 ਅਤੇ 1862 ਵਿੱਚਕਾਰ ਨੇਸਤੋਨਾਬੂਦ ਹੋ ਗਈ, ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਟਾਰਾਨਾਕੀ ਮਾਉਰੀ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮੀ, ਭਾਵੇਂ ਯੂਰੋਪੀ ਬਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਸਨ। 1862 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 101 ਰਹਿ ਗਏ, ਅਤੇ ਖਾਲਸ ਮੋਰੀਓਰੀ ਖ਼ੂਨ ਵਾਲੇ਼ ਆਖਰੀ ਜ਼ਾਹਿਰ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਮੈ ਭਗਤ ਸਿੰਘ
ਮੈਂ ਭਗਤ ਸਿੰਘ  ਨਾਟਕ ਪਾਲੀ ਭੁਪਿੰਦਰ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪਾਤਰ
'
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ
ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਅਫ਼ਸ਼ਾਰ (ਫ਼ਾਰਸੀ: نادر شاه افشار‎; ਨਾਦਰ ਕੁਲੀ ਬੇਗ - نادر قلی بیگ ਜਾਂ ਤਹਮਾਸਪ ਕੁਲੀ ਖ਼ਾਨ- تهماسپ قلی خان) ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ (ਨਵੰਬਰ, 1688 ਜਾਂ 6 ਅਗਸਤ 1698 – 19 ਜੂਨ 1747) ਨੇ ਸ਼ਾਹ ਇਰਾਨ ਵਜੋਂ (1736–47) ਇਰਾਨ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਅਫ਼ਸ਼ਾਰ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦਾ ਬਾਨੀ ਸੀ। ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਸ ਦੀ ਸੈਨਿਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਕਰ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਪਰਸ਼ੀਆ ਦਾ ਨੇਪੋਲੀਅਨ ਜਾਂ ਦੂਜਾ ਸਕੰਦਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਰਾਹੁਲ ਪੰਡਿਤਾ
ਰਾਹੁਲ ਪੰਡਿਤਾ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਨ।
ਪਿੱਠਭੂਮੀ
ਰਾਹੁਲ ਪੰਡਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। 1990 ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਸਕ ਇਸਲਾਮੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੰਡਿਤਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਲਾਇਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਸਕਾਰ
ਪੰਡਿਤਾ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਭੇਜਣ ਲਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰੈੱਡਕਰਾਸ ਅਵਾਰਡ (2010) ਮਿਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਇਸਲਾਮੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੁੱਗ
thumb|305x305px|ਇੱਕ ਅੱਬਾਸੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਖੇ ਵਿਦਵਾਨ, Maqamat ਦੇ ਅਲ-ਹਰੀਰੀ ਦੇ ਮੁਕ਼ਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਯਾਹਯਾ ਇਬਨ ਮਹਿਮੂਦ ਅਲ-ਵਾਸੀਤੀ, [[ਬਗ਼ਦਾਦ|ਬਗਦਾਦ, 1237 ਈ]] ਇਸਲਾਮੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੁੱਗ  ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੌਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ  ਇਸਲਾਮੀ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਲੀਫਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਸਾਇੰਸ, ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਖੂਬ ਪ੍ਰਫੁੱਲਿਤ ਹੋਏ।  ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਬਾਸੀ ਖਲੀਫਾ ਹਾਰੂਨ ਅਲ-ਰਾਸ਼ਿਦ ਦੇ ਰਾਜ  (786 ਤੋਂ 809) ਦੌਰਾਨ, ਬਗਦਾਦ ਵਿੱਚ  ਸਿਆਣਪ ਦਾ ਘਰ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਬੁਲਾਏ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਿਆਨ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ  ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਜੁੱਗ ਦਾ ਅੰਤ  ਮੰਗੋਲ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅੱਬਾਸੀ ਖਿਲਾਫਤ ਦੇ ਪਤਨ  ਅਤੇ 1258 ਵਿੱਚ ਬਗਦਾਦ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਕੁਝ ਸਮਕਾਲੀ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸਲਾਮੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੁੱਗ ਦਾ ਅੰਤ 15ਵੀਂ-16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੁੱਗ
ਸ਼ੋਰਗਿਰ
ਸ਼ੋਰਗਿਰ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਜਾਤੀ ਹੈ। ਸ਼ੋਰਗਿਰ ਘੁਮਿਆਰ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਹਨ, ਜੋ ਲੂਣ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ੋਰਾ ਤੋਂ ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਨਾਮ ਪਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੂਣ ਤੋਂ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੋਰਗਿਰਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਉਥੋਂ ਪਰਵਾਸ ਕਰਕੇ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਏ।. ਉਹ ਹੁਣ ਹਰਿਆਣਵੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਰੋਹਤਕ, ਹਿਸਾਰ, ਕਰਨਾਲ, ਜੀਂਦ ਅਤੇ ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹਰਿਆਣੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਦੇਵੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਸਮੂਹ
ਐਪਿਕ ਥੀਏਟਰ
ਐਪਿਕ ਥੀਏਟਰ (episches Theater) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਰਤੋਲਤ ਬਰੈਖ਼ਤ ਨੇ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦਰਸ਼ਕ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਾਤਰ ਨਾਲ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੋੜਨ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸਗੋਂ ਦਰਸ਼ਕ ਨੂੰ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਸੰਗੀਨ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨਸੀ ਪ੍ਰਧਾਨ
}} ਮਾਨਸੀ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਜਨਮ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1962) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਕੌਮੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਬਾਨੀ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਹੈ।      2014 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਸਟ੍ਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਰੀ ਪ੍ਰੇਮਾ ਪਿਰੀਕ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਆਫ਼ ਚੈਰੀਟੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁਖੀ, ਉਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ 'ਆਉਟਸਟੈਂਡਿੰਗ ਵੁਮੈਨ ਪੁਰਸਕਾਰ' ਜਿੱਤਿਆ।
ਉਹ ਨਿਰਭਯਾ ਵਾਹਿਨੀ, ਨਿਰਭਯਾ ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਓਵਾਈਐਸਐਸ ਵੁਮੈਨ ਦੀ ਬਾਨੀ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸੈਂਟਰਲ ਬੋਰਡ ਆਫ ਫਿਲਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ (ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ) ਦੇ ਪੈਨਲ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਪੜਤਾਲ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਬਨਾਪੁਰ, ਖੋਰਧਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਬਲਾਕ, ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਹੇਮਲਤਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਗੋਦਾਬ੍ਰਿਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਗ੍ਰਹਿਣੀ ਸੀ।
ਬਨਾਪੁਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਿਹਾਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਨਾਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਦਬਾਅ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨੇੜਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਦਲਦਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਚੱਲਕੇ ਜਾਂਦੀ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। right|thumb|[[ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ|ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ Pranab ਮੁਖਰਜੀ ਧਾਰ 2013 ਰਾਣੀ Lakshmibai Stree ਸ਼ਕਤੀ Puraskar 'ਤੇ Manasi Pradhan' ਤੇ Rashtrapati Bhawan ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ 'ਤੇ 8 ਮਾਰਚ 2014. ]]
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਵਿੱਤ ਵਿਭਾਗ, ਉੜੀਸਾ ਦੀ ਗੌਰਮਿੰਟ, ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਂਧਰਾ ਬੈਂਕ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜਨੂਨ ਕਾਰਨ ਦੋਨੋਂ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।ਅਕਤੂਬਰ 1983 ਵਿੱਚ, 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਬਿਜ਼ਨਸ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਾ ਛਾਪਿਆ। ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਬਿਜ਼ਨਸ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਫਲ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸਫਲ ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਦੇ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਰਗਰਮੀ
1987 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 'ਓ.ਵਾਈ.ਐਸ.ਐਸ. ਵੁਮੈਨ' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਮੁੱਢਲਾ ਉਦੇਸ਼ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਓ.ਵਾਈ.ਐਸ.ਐਸ. ਔਰਤਾਂ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿੱਤਾ ਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਕੈਂਪਾਂ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਕੈਂਪਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਤ ਲੀਡਰ ਵਜੋਂ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਉਪਰੋਕਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੰਗਠਨ ਅਨੇਕਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਆਨਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਸਨਮਾਨ
ਨਵੰਬਰ 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ਭਰ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਆਨਰ ਫਾਰ ਵਿਮੈਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਔਰਤ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਭੰਡਾਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੰਦੋਲਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਰਣਨੀਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਹਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਟਾਲ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਸਹਿਤ, ਆਡੀਓ-ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਡਿਸਪਲੇਅ, ਸਟ੍ਰੀਟ ਪਲੇਅ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਹ ਲੋਕ ਰਾਇ ਜੁਟਾ ਕੇ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸੰਸਥਾਗਤ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਾਤਮਕ ਉਪਾਵਾਂ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਕੇ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
2013 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ, ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਅਤੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀਵਾਰ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਮੰਥਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸਥਾਰਤ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਚਾਰਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਨਿਆਂਗ
ਨਿਆਂਗ ਚਿਨਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ | ਹੈਨਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਏਯਾਂਗ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਪੁਆਇੰਗ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹੈਬੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਕਸਾਇੰਗ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸ਼ਾਨਸੀ ਅਤੇ ਹੇਬੇਈ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦੇ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਹੈ। 2010 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਦਾ ਕੁਲ ਜਨਸੰਖਿਆ 5,172,834 ਹੈ, 2,025,811 ਵਿੱਚੋਂ 4 ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 4 ਸ਼ਹਿਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਮੈਟੋਪੋਲਿਟਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਏਨੇਂਗ ਕਾਉਂਟੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ।
ਮਾਨਸੀ ਪ੍ਰਧਾਨ
ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਸਨਮਾਨ
2014 ਵਿੱਚ, ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਲਈ ਇੱਕ ਚਾਰ-ਪੁਆਇੰਟ ਚਾਰਟਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਇਸ ਨੇ ਨਿਰਭਿਆ ਵਾਹਨੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਲੰਟੀਅਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਜੁਟਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਚਾਰ-ਪੁਆਇੰਟ ਚਾਰਟਰ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਏ।
ਨਿਆਂਗ
ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੂਰ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਜ਼ੀਓਓਨਹਾਈ, ਪਹਾਸਾਨ ਯੁਗ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਿਗਾਹਾਸਕ ਘਰਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸੀ. 7,000 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਲਾਕਾਰੀ (ਪੱਥਰ ਦੇ ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਹੱਡੀਆਂ ਜੀਵਾਸ਼ਾਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) ਇੱਥੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿਆਓਨਹਾਈ ਨੂੰ ਸੈਲਸੈਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਨ। 2000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ, ਪਉਰਾਣੀਿਕ ਰਿਸ਼ੀ-ਰਾਜਾ ਜ਼ੂਐਂਂਕਸੁ ਅਤੇ ਸਾਮਰਾਸ ਕਯੂ ਕਇਨ ਨੇ ਏਨਾੰਗ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ. ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਅੱਜ ਨਹਿੁਆਂਗ ਦੇ ਕਸਬਿਆਂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਨਾਈਆੰਗ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ 14 ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਂਗ ਰਾਜਸੌਸ ਦੇ ਰਾਜਾ ਪਾਂਗੇਂਗ ਨੇ ਹੂਆਨ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (1.2 ਮੀਲ) ਉੱਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ. ਯਿਨ ਨਾਮ ਦੇ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸਥਿਰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜਿਸ ਨਦੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਯਿਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣਿਆ. ਰਾਜਰਾਜ ਨੇ ਵੁੱਡਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ 8 ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ 12 ਰਾਜੇਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਕਾਹਲੀ ਪਾਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ 1046 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਜ਼ੌਯੂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੁ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਨਵਾ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਟਾਇਆ ਗਿਆ. ਏਨਾੰਗ ਦੀ ਤੈਂਗਯਿਨ ਕਾਉਂਟੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿਕਸ ਡਗਡਨ ਜਨਰਲ, ਯੂ ਫਾਈ ਦੀ ਜਨਮਭੂਮੀ ਯੂ ਗਵਾੜ ਦੀ ਸੀਟ ਥੀ. ਇਹ ਜ਼ੂ ਟਾਗ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ
ਆਰਥਿਕਤਾ
ਆਊਟਰੀਜ ਵਰਲਡ ਟੂ ਅਲੀਗਜ਼ ਅਨੁੱਜਟਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਰਥਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸੋਲਹਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੰਡਾਂ ਵਾਲਾ ਉਦਯੋਗ (ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ, ਸਹਿਕਾਰੀ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੇ ਉਦਯੋਗ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਇਨਾੰਗ ਨੇ ਇੱਕ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਖੇਤਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਲ ਖੇਤਰਫਲ 22.8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 2 (8.8 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਘਰੇਲੂ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਿਜਨਸ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੀਰੀਜ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਐਨੇੰਜ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਇੱਕ ਮਲਟੀਕਲਨਲ, ਓਲ-ਆਊਟ ਆਊਟ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬਿਜਨਸ ਨੈਟਵਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 7,413 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (2,862 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਦਾ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਤਕ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। 24 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਔਸਤ -0.9 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ (30.4 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹਾਈਟ) ਨਾਲ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਠੰਢਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ, 27.0 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ (80.6 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹਾਈਟ) ਔਸਤ. 557 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (21.9 ਇੰਚ) ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਵਰਖਾ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਜੁਲਾਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ 14.11 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ (57.4 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹਾਈਟ) ਹੈ। ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ 43% ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਈ ਵਿੱਚ 58% ਮਾਸਿਕ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧੁੱਪ, ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਜੂਨ ਤੱਕ ਸਭ ਪੁਰਾਣੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ 2,225 ਘੰਟੇ ਤੇਜ਼ ਸਫਾਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਪਮਾਨ -21.7 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ (-7 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਾਂਹਾਈਟ) ਤੋਂ 43.2 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ (110 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹਾਈਟ) ਤਕ ਹੈ
ਮਾਨਸੀ ਪ੍ਰਧਾਨ
ਚਾਰ-ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਚਾਰਟਰ
2014 ਵਿੱਚ, ਮਾਨਸੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਦਾ ਚਾਰ-ਪੁਆਇੰਟ ਚਾਰਟਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਚਾਰਟਰ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਿਤ ਸੋਧਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੈਲੇ
ਬੈਲੇ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਨਾਚ ਹੈ ਜੀਹਦਾ ਅਰੰਭ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇਤਾਲਵੀ ਨਵਯੁੱਗ ਦੇ ਦਰਬਾਰਾਂ 'ਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਇਹਦਾ ਵਿਕਾਸ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਨਾਚ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੈਲੇ ਨਾਚ ਦਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਕਨੀਕੀ ਰੂਪ ਹੋ ਨਿੱਬੜਿਆ ਹੈ ਜੀਹਦੀ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਕੀ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਆਪਣੀ ਫ਼ਰਹੰਗ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਲਮੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਅਸਰ ਰਸੂਖ਼ ਵਾਲ਼ਾ ਨਾਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਨਾਚ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਬੈਲੇ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਸਾਲਾਂ ਬੱਧੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਿਆਕਤ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਚੋਖਾ ਅਭਿਆਸ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਬੈਲੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੈਲੇ ਤੋਂ ਭਾਵ ਇੱਕ ਬੈਲੇ ਨਾਚ ਕਾਰਜ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੀਹਦੇ ਵਿੱਚ ਬੈਲੇ ਰਚਨਾ ਲਈ ਨਾਚ-ਲਿਖਾਈ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਿਸਾਲ ''ਦਅ ਨੱਟਕਰੈਕਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮੌਰੀਅਸ ਪੇਤੀਪਾ ਅਤੇ ਲੇਵ ਇਵਾਨੋਵ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਨਾਚ ਅਤੇ ਪਿਓਤਰ ਇਲਇਚ ਚਾਈਕੋਵਸਕੀ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਸੰਗੀਤ ਵਾਲ਼ਾ ਦੋ ਨਾਟਕੀ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਬੈਲੇ ਹੈ।
ਨਿਰੁਕਤੀ
ਬੈਲੇ ਸ਼ਬਦ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ 1630 ਦੇ ਲਗਭਗ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਧਾਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਅੱਗੋਂ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਰੋਤ ਵੀ ਇਤਾਲਵੀ balletto/ਬਾਲੈਤੋ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ballo/ਬਾਲੋ (ਨਾਚ) ਦਾ ਛੁਟੇਰਾ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਲਾਤੀਨੀ ballo/ਬਾਲੋ, ballare/ਬਾਲਾਰੇ, ਭਾਵ "ਨੱਚਣਾ" ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਗੋਂ ਯੂਨਾਨੀ "βαλλίζω" (ਬਾਲੀਜ਼ੋ/ballizo), "ਨੱਚਣਾ-ਕੁੱਦਣਾ" ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੈਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ
ਫਿਸ਼ਿੰਗ
ਫਿਸ਼ਿੰਗ (Phishing) ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਬਿਲਕੁਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਫਿਸ਼ਿੰਗ (fishing) ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਸਿਰਫ ਇੰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੇ ਵਿੱਤੀ (ਉਸਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਬਾਰੇ) ਜਾਣਕਾਰੀ ਈ-ਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਲਾਜ
ਆਪਣੇ ਆਰਥਿਕ ਖਾਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਆਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਫੋਨ ਜਾਂ ਈ-ਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਨਾ ਕਰੋ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਜੁਰਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਈਬਰ ਸੰਸਾਰ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਇੱਕ ਪੱਛਮੀ ਜਰਮੈਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਐਂਗਲੋ-ਫ਼ਰੀਸੀਅਨ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਰਮੈਨਿਕ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਈ ਜੋ ਅੱਜ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਤੋਂ ਆਏ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਐਂਗਲੋ-ਨੋਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਕਸਰ ਹੋਰਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲਿੱਤੇ ਗਏ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਚਲੀ ਅੰਗੇਰਜੀ ਪੁਰਾਣੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਲੋਂ ਵਿਚਲੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਦੋ ਹਮਲਿਆਂ ਕਰ ਕੇ ਵੱਖ ਹੋਈ। ਪਹਿਲਾ ਹਮਲਾ ਉੱਤਰੀ ਜਰਮੈਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੋਇਆ। 8ਵੀਂ ਅਤੇ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਸਤੀਆਂ ਬਣਾਇਆ। ਦੂਜਾ ਹਮਲਾ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਨੋਰਮਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਪੁਰਾਣੀ ਨੋਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਚਰਚ, ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਜਰਮਨ, ਡੱਚ, ਲਾਤੀਨੀ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਯੂਨਾਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੇ ਮੁੜ-ਸੁਰਜੀਤੀ ਦੌਰਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
ਪਰੋਟੋ-ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਜਰਮੈਨਿਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ। ਐਂਗਲਜ਼, ਸੈਕਸਨ, ਫ਼ਰੀਸੀ, ਜੂਟਜ਼ ਆਦਿ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿੰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰਵਾਸ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਲੋਕ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਲੱਗੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ wine(ਵਾਈਨ), cup(ਕੱਪ), ਅਤੇ bishop(ਬਿਸ਼ਪ) ਵਰਗੇ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਜਰਮੈਨਿਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ।
ਪੁਰਾਣੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ
ਐਂਗਲੋ-ਸੈਕਸਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਲਾਕਾ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਬਣਿਆ, ਵਿੱਚ ਲਾਤੀਨੀ ਅਤੇ ਮੂਲ ਬਰਾਈਥੋਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਰਮੈਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ ਲਿੱਤੀ। ਮੂਲ ਸੈਲਟਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਕਾਟਲੈਂਡ, ਵੇਲਜ਼ ਅਤੇ ਕੋਰਨਵਾਲ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਹਾਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸੈਲਟਿਕ ਅਤੇ ਜਰਮੈਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜੋ ਮੁੱਢਲੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਦੋਵਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਨ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ
ਇਸ਼ਰਤ ਜਹਾਂ ਝੂਠਾ ਪੁਲੀਸ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੇਸ
ਇਸ਼ਰਤ ਜਹਾਂ ਝੂਠਾ ਪੁਲੀਸ ਮੁਕਾਬਲਾ, 15 ਜੂਨ 2004, 19 ਸਾਲਾ ਆਤੰਕਵਾਦੀ ਇਸ਼ਰਤ ਜਹਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰਨਾਂ ਆਤੰਕਵਾਦੀ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸੜਕ ਖੇਤਰ 'ਚ ਕ੍ਰਾਈਮ ਬ੍ਰਾਂਚ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਦਲ ਨੇ ਪੁਲੀਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਪਰਾਧ ਸ਼ਾਖਾ ਨੇ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਦਾਹਵਾ ਕਰ ਕੇ ਕਿ ਲਸ਼ਕਰ ਏ ਤੋਏਬਾ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਦਲ ਨੇ ਸਾਲ 2002 ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਫਿਰਕੂ ਕਤਲਾਮ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਰਚੀ ਸੀ। ਇਸ਼ਰਤ ਜਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਆਤੰਕਵਾਦੀ ਅਮਜਦ, ਜੀਸ਼ਾਨ, ਅਤੇ ਜਾਵੇਦ ਸਨ। ਪੁਲਿਸ ਦਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਡੀ ਜੀ ਵਨਜਾਰਾ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੋਹਰਾਬੁਦੀਨ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਤੰਕਵਾਦੀ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਖਿਲਵਾੜ
ਮਕਦੂਨੀਆ ਗਣਰਾਜ
ਮਕਦੂਨੀਆ (ਮਕਦੂਨੀਆਈ: Македонија), ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਕਦੂਨੀਆ ਦਾ ਗਣਰਾਜ (Република Македонија, ਲਿਪਾਂਤਰਨ: ਰੇਪੂਬਲਿਕਾ ਮਾਕੇਦੋਨੀਯਾ), ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਮੱਧ ਬਾਲਕਾਈ ਪਰਾਇਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਵਲੇ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਦੇ ਜਾਨਸ਼ੀਨ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ 1991 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ 1993 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆ ਪਰ ਯੂਨਾਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦੇ ਵਿਵਾਦ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਵਕਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ "ਪੂਰਵਲੇ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਦੇ ਮਕਦੂਨੀਆ ਦਾ ਗਣਰਾਜ" ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲਕਨ
ਆਈਓਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ
ਆਈਓਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Ionizing radiation) ਉਹ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਕੁ ਊਰਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਐਟਮਾਂ ਜਾ ਅਣੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਲੈਕਟਰੋਨਾਂ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਕਰਵਾ ਸਕੇ। ਆਈਓਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਊਰਜਾਤਮਕ ਉਪ-ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਕਣਾਂ, ਆਇਨ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਐਟਮਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇ 1% ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ) 'ਤੇ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਚ-ਊਰਜਾ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਦੇ ਉੱਚ-ਊਰਜਾ ਅੰਤ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗਾਮਾ ਕਿਰਨਾਂ, ਐਕਸ ਰੇਅ, ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਦਾ ਉੱਚ ਅਲਟਰਾਵਾਇਲਟ ਹਿੱਸਾ ਆਈਓਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਅਲਟ੍ਰਾਵਾਇਲਟ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਅਤੇ ਯੂਵੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਭਾਗ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈ ਰੌਸ਼ਨੀ (ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਲੇਜ਼ਰ ਰੋਸ਼ਨੀ), ਇਨਫਰਾਰੈੱਡ, ਮਾਇਕਰੋਵੇਵੇ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਵੇਵ, ਸਾਰੇ ਗੈਰ-ਆਇਨੀਜਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੋਸਮਿਕ ਕਿਰਨਾਂ ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਅਕਾਸ਼ੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਧਮਾਕੇ। ਕੋਸਮਿਕ ਕਿਰਨਾਂ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੇਡੀਓਆਈਸੋਟੋਪ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ (ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਕਾਰਬਨ -14, ਜੋ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਈਓਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੌਸਮਿਕ ਕਿਰਨਾਂ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਆਈਸੋਟੋਪ ਦੇ ਡਿਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਆਈਓਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਰੋਤ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੈਕਗਰਾਉਂਡ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ। ਆਈਓਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਐਕਸ-ਰੇ ਟਿਊਬ, ਕਣ ਐਕਸੀਲੇਟਰ, ਅਤੇ ਰੇਡੀਓਆਈਸੋਟੋਪ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਵਟੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਈਓਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਅਦਿੱਖ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਵਾਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੋਜਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਖੋਜ ਦੇ ਸਾਧਨ ਜਿਵੇਂ ਗੀਗਰ ਕਾਊਂਟਰ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੇਡੀਓ ਐਕਟਿਵ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੇਡੀਓਐਕਟੀਵਿਟੀ
ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ
ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ (25 ਸਤੰਬਰ 1920 – 3 ਜਨਵਰੀ 2002) ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ, ਸੰਨ 1971 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ 1981 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਸਤੰਬਰ 1920 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ।ਸਤੀਸ਼ ਦਾ ਪਿਤਾ ਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦਿਆਲ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਲਾਹੌਰ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦਾ ਜੱਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਉਪਰੰਤ ਰੀ-ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਬਣਿਆ। ਪਿਤਾ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਨੇੜੇ ਡੇਰਾ ਇਸਮਾਈਲ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਸਨ ਤੇ ਮਾਤਾ ਲੱਛਮੀ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਦੇ ਪੇਕੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਸਨ। ਧਵਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆ। 3 ਜਨਵਰੀ 2002 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਧਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਨਮਾਨ
1971 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਤੇ 1981 ਵਿਚ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। 1976 ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣੇ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ ਸ੍ਰੀ ਹਰੀਕੋਟਾ ਦੇ ਲਾਂਚ ਸੈਂਟਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਲਾਂਚ ਸੈਂਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਰੋਪੜ ਦੇ ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਦੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਬਲਾਕ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਬਲਾਕ ਹੈ।
ਸਪੇਸ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ
ਧਵਨ ਨੇ ਪੇਂਡੂ ਸਿੱਖਿਆ, ਰਿਮੋਟ ਸੈਂਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ। ਉਸਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੇ ਇਨਸੈਟ(INSAT), ਇੱਕ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਚਾਲਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ; ਭਾਰਤੀ ਰਿਮੋਟ ਸੈਂਸਿੰਗ ਸੈਟੇਲਾਈਟ(IRS); ਅਤੇ ਪੋਲਰ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚ ਵਹੀਕਲ (PSLV), ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਰਿਸਰਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਇੰਸਦਾਨ
ਅਨੂ ਪੇਸ਼ਾਵਰੀਆ
ਅਨੂ ਪੇਸ਼ਾਵਰੀਆ (ਜਨਮ 5 ਸਤੰਬਰ 1961) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਕੀਲ, ਲੇਖਕ, ਕਾਰਕੁਨ, ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਕਈ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿੰਬਲਡਨ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੰਮ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀਸੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਨੰਬਰ 1 ਮਹਿਲਾ ਟੈਨਿਸ ਚੈਂਪੀਅਨ ਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨਫ਼ਰਤੀ ਅਪਰਾਧਾਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ "ਸੇਵਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਹਾਇਤਾ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਵਿੰਬਲਡਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖੇਡਣਾ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਨਿਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵੀ ਜਿੱਤੇ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਸੀਰੀਆ, ਇਰਾਕ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਅਫਰੀਕਾ, ਸੋਮਾਲੀਆ ਅਤੇ ਬਰਮਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਅਲਮਾ ਮਾਤਰ
ਅਲਮਾ ਮਾਤਰ ਜਾਂ ਮਾਤ-ਅਦਾਰਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: alma mater; ਐਲਮਾ ਮੇਟਰ) ਐਸੀ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਥੋਂ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ। "ਅਲਮਾ ਮਾਟਰ" ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਲਫ਼ਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਮਾਦਰ ਇਲਮੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਫ਼ਜ਼ ਕਦੀਮ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਅਨੂ ਪੇਸ਼ਾਵਰੀਆ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਪਿਸ਼ਾਵਰੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1983 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਅ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਲਐਲਬੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।ਉਹ ਚਾਰ ਧੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਕਿਰਨ ਬੇਦੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਅਨੂ ਪੇਸ਼ਾਵਰੀਆ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮਿਸਾਲੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਹਨ। ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ, ਹਿਊਸਟਨ ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਲੇਟਾਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਸਪੀਕਰ, ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਕਾਰਕੁਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ।
ਲਿਖਣਾ
ਪਿਸ਼ਾਵਰੀਆ ਤਿੰਨ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਇਮੀਗ੍ਰੈਂਟਸ ਡ੍ਰੀਮ (2009), ਲਿਵਜ਼ ਆਨ ਦ ਬ੍ਰਿੰਕ (2012), ਅਤੇ ਨੇਵਰ ਅਗੇਨ (2019) ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅਪਰਾਧ, ਘਰੇਲੂ ਬਦਸਲੂਕੀ, ਅਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਛਊ ਨਾਚ
ਛਊ ਨਾਚ (ଛଉ ନାଚ,ছৌ নাচ) ਇੱਕ ਆਦਿਵਾਸੀ ਨਾਚ ਹੈ ਜੋ ਬੰਗਾਲ, ਓੜੀਸਾ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ - ਸਰਾਇਕੇਲਾ ਛਊ, ਮਿਊਰਭੰਜ ਛਊ ਅਤੇ ਪੁਰੂਲੀਆ ਛਊ।
ਸਰੂਪ
ਛਾਉ ਨਾਚ ਰਣਨੀਤਿਕ ਭੰਗਿਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਾਚ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਪਸ਼ੁ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਅਤੇ ਚਾਲ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਗ੍ਰਿਹਣੀ ਦੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਉੱਤੇ ਵੀ ਨਾਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪੁਰਖ ਨਾਚਾ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਵੇਸ਼ ਧਾਰ ਕੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕਦੇ ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਚਿਤਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਨਾਵਰਿਤਿਅ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਖੰਡ ਜਾਂ ਅਸਾਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਬਾਇਲੀ ਨਾਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ-ਨਾਚ
ਗਲ-ਘੋਟੂ
thumb|ਗਲੇ ਦੀ ਸੋਜ਼ ਗਲ-ਘੋਟੂ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਜਾਨਲੇਵਾ ਛੂਤ ਦਾ ਰੋਗ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਪਾਸਚੂਰੇਲਾ ਮਲਟੋਸੀਜਾ ਨਾਂਅ ਦੇ ਕੀਟਾਣੂ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਏ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਕਿਹੇ ਵੀ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰਕੇ ਹੁਨਾਲ ਤੇ ਮੀਂਹਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਾਈਂਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਊਠਾਂ, ਭੇਡਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ, ਸੂਰਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਲਾਜ ਛੇਤੀ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਅਚਨਚੇਤ ਮੌਤ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਪਛਾਣ ਹੈ।
ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਕੀਟਾਣੂ ਕੁਝ ਤੰਦਰੁਸਤ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਗਲੇ ਅਤੇ ਸਾਹ ਨਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਕਦੇ ਪਸ਼ੂ ਉੱਤੇ ਹੁਨਾਲ, ਮੀਂਹ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਲੰਮੇ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਬੋਝ ਪੈਂਦਾ ਏ ਤਾਂ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਤਾਕਤ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਏ ਤੇ ਇਹ ਕੀਟਾਣੂ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਵਧ ਕੇ ਬਿਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਬਿਮਾਰ ਪਸ਼ੂ ਦੂਸਰੇ ਪਹੂਆਂ ਲਈ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਓਂਕਿ ਇਹ ਛੂਤ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਤੇ ਛੇਤੀ ਦੇਣੀ ਫੈਲਰਦੀ ਹੈ। ਬਿਮਾਰ ਪਹੂ ਦਾ ਜੂਠਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਚਾਰਾ-ਦਾਣਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਤੰਦਰੁਸਤ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲੱਛਣ
ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਬਹੁ ਤੇਜ਼ ਤਾਪ (105-107 ਐੱਫ°) ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਖੀਂ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕੰਬਣੀ ਛਿੜਦੀ ਹੈ, ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੁਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕੇ ਥਾਂਏਂ ਖਲੋ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਯੱਕਦਮ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਲੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪਾਸੇ ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੋਜ਼ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖਦਾਈ ਤੇ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਝੱਗ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਪਸ਼ੂ ਔਖੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਬਾਨ ਸੁੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਾਨ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਲਮਕ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਬਚਾਅ
ਮੀਂਹ ਦੀ ਰੁੱਤ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਸਾਰੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਗਲਘੋਟੂ ਦਾ ਟੀਕਾ ਜ਼ਰੂਰ ਲਵਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਿਮਾਰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਅੱਡ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ। ਪਸ਼ੂ-ਖ਼ੁਰਾਕ, ਚਾਰਾ, ਪਾਣੀ ਵਗੈਰਾ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰ ਪਹੂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ।
ਇਲਾਜ
ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤੇ ਤੁਰਤ ਲਾਗਲੇ ਹਸਪਤਾਲ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਕਰੋ। ਕਈ ਵੇਰਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਜ਼ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹ ਨਲੀ ਦਾ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਗ
ਮਾਟੀ ਕੇ ਲਾਲ
ਮਾਟੀ ਕੇ ਲਾਲ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Red Ant Dream) (ਹਿੰਦੀ: माटी के लाल) ਪਾਣੀ ਪੇ ਲਕੀਰੇ, ਜਸ਼ਨ-ਏ-ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਇਨ ਦਾ ਫਰੈਸਟ ਹੈਂਗਜ ਏ ਬਰਿੱਜ ਵਰਗੀਆਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਜ਼ਾਦ ਫ਼ਿਲਮਸਾਜ਼ ਸੰਜੇ ਕਾਕ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਇਹ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ’ਚ ਨਕਸਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹਕੂਮਤ ਦਰਮਿਆਨ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ 8 ਮਈ 2013 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੇਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਾਈ ਗਈ।
ਸਾਰ
ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਓਵਾਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨਾਲ ਦੋ ਚਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਬਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਓਵਾਦੀ, ਨਿਯਮਗਿਰੀ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਤੋਂ ਜਲ, ਜੰਗਲ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਫ਼ੋਕਸ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਵਾਨ ਹੰਬੋਲਟ
ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਵਾਨ ਹੰਬੋਲਟ (1769-1859) (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Alexander Von Humboldt;) ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਧਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਬਨਸਪਤ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। "ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨ ਲ ਇਹ ਅਤੀ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।" ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੰਬੋਲਟ ਨੇ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ।
ਜੀਵਨ
ਜਰਮਨੀ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਰਪ ਦਾ ਉੱਘਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, 'ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਵਾਨ ਹੰਬੋਲਟ'। ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਵਾਨ ਹੰਬੋਲਟ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਨ 1769 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਤਵੰਤੇ ਜਰਮਨ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਹੰਬੋਲਟ ਦੇ ਪਿਤਾ 'ਮੇਜਰ ਹੰਬੋਲਟ', ਫਰੈੱਡਰਿਕ ਮਹਾਨ ਦੀ ਡਿਓਢੀ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਸਨ। ਹੰਬੋਲਟ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸਾਲਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲ 'ਪ੍ਰਿੰਸ' ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਮਿਲੀ ਹੋ ਸੀ। ਹੰਬੋਲਟ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਪਿਤਾ ਦੀ ਜਗੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਜਗੀਰ ਟੈਗਲ ਨਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੇ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਓਨ੍ਹਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਏਗਾ। ਹੰਬੋਲਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਥੋਡ਼੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹੋ ਗ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੰਬੋਲਟ ਨੇ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਮੈਰੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੰਬੋਲਟ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਮਹਾਦੀਪਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਰੂਚੀ
ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਵੀ 'ਗੇਟੇ' ਇੱਕ ਦਿਨ ਹੰਬੋਲਟ ਦੇ ਘਰ ਆਏ। ਓਨ੍ਹਾ ਨੇ ਹੰਬੋਲਟ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਤੇ ਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਖਿਆ। ਗੇਟੇ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਹੰਬੋਲਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਗਟਿੰਜਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਕੀ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਉੱਨਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਹੰਬੋਲਟ ਨੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅਗੁਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਬੀੜਾ ਚੁੱਕਿਆ।
ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ
ਸਪੇਨ ਰਾਜ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੰਬੋਲਟ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਜ਼ਾਰੋ ਨਾਮ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਬੋਨਪਲੈਂਡ ਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਹੰਬੋਲਟ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ ਮੰਨ ਲ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਓਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਕ ਕਠਿਨਾਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਤੇ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਮਲਾਹ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀ ਹੋ ਗ। ਪਹੰਚਣ ਮਗਰੋਂ ਦੋਵੇਂ ਖੋਜੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਕੀਊਮਨਾ ਵਿੱਚ ਓਨ੍ਹਾ ਨੇ ਇੱਕ ਅਨੋਖੇ ਬੂਟੇ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਅਸਰਾਲ ਲਹੂ' ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਾਰਾਕਾਸ ਅਤੇ ਅਮੇਜ਼ੋਨ ਨਦੀ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਉਰੀਨੋਕੋ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪੁੱਜੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਓਨ੍ਹਾ ਨੇ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਦੇ ਜਲਵਾਯੂ, ਤਲ, ਉਪਜ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ ਭੇਦ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਇੱਕ ਹੈ। ਹੰਬੋਲਟ ਨੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਕੀੜੇ ਮਕੌੜੇ, ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ, ਬਨਸਪਤੀ, ਜਲ-ਥਲ ਆਦਿ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਬੜੇ ਗਹੁ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਹੀ ਇੱਕ ਇਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਅਣੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਨਾਂ-ਮਾਤਰ ਹੀ ਵਸਤੂ ਹੈ।' ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਚਲ ਕੇ ਉਹ ਕਿਊਬਾ ਪੁੱਜਾ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਪੁਜ ਕੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਫਿਲੇਡੈਲਫ਼ੀਆ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਮੁੜਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੀ ਸੈਨਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਕਾਰਨ ਕਾਫੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਬੰਦਰਗਾਹ ਉੱਤੇ ਹੰਬੋਲਟ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ
ਜਦੋਂ ਹੰਬੋਲਟ ਨੇ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਸੱਠ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰੂਸ ਦੇ ਜ਼ਾਰ ਪਾਸੋਂ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਲ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਹੰਬੋਲਟ ਮੁੜ ਜੰਗਲਾਂ ਵੱਲ ਨੂੰ ਤੁਰਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਇੱਥੇ ਚੱਲ ਕੇ ਉਹ ਨਿਜਨੀ ਨੋਵੋਗਰੋਡ ਪੁੱਜਾ। ਫਿਰ ਮੰਗੋਲੀਆ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ ਕੇਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਦੇ ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ, ਸਟੀਪ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਕੱਟਿਆ ਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਜਰਮਨੀ ਪੁੱਜਾ।
ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਲਿਖਣਾ
ਉਸਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਠਿਕਾਣੇ ਬੈਠ ਕੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਰਚਨਾ ਬਾਬਤ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰੰਥ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਲਿਖਣ ਲ ਬਹੁਤ ਸਮੱਗਰੀ ਸੀ। ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਉਸਨੇ ਇਸ ਮਸਲੇ ਦੀ ਘੋਖ ਕੀਤੀ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਛੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਸਮੇਂ ਵਾਪਰੇ ਸਨ। ਉਪਰੰਤ ਉਸਨੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖਣੀ ਸੀ- ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਧਰਤ ਵਿਗਿਆਨ, ਬਨਸਪਤ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ। ਕਾਸਮੋਸ ਇਸ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਰਚਨਾ ਛਪ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ, ਹੰਬੋਲਟ ਦੀ ਉਮਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੱਬੇ ਸਾਲ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸੀ।
ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ
ਹੰਬੋਲਟ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ। ਹੰਬੋਲਟ ਨੂੰ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਇਕੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪਰਮ ਮਿੱਤਰ ਪ੍ਰਸ਼ੀਆ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵੀ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹੰਬੋਲਟ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਥਾਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੰਬੋਲਟ ਨੂੰ 'ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਬੈਰਨ ਵਾਨ ਹੰਬੋਲਟ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਕਵੀ, ਬੇਅਰਡ ਟੇਲਰ ਇਸ ਮਹਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲ ਉਚੇਚਾ ਬਰਲਿਨ ਆਇਆ ਸੀ। ਹਰ ਕੋ ਉਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਹੰਬੋਲਟ ਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨੱਬੇ ਵਰ੍ਹੇ ਵੀ ਪੂਰੇ ਕਰਨਗੇ ਪਰ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਆਇਆ। ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਵਾਨ ਹੰਬੋਲਟ ਦੀ ਮੌਤ 6 ਮ, 1859 ਨੂੰ ਬਰਲਿਨ (ਜਰਮਨੀ) ਵਿਖੇ ਹੋ।
ਆਨਲਾਈਨ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1769 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1859
ਮੀਰਾ ਕੁਮਾਰ
ਮੀਰਾ ਕੁਮਾਰ (मीरा कुमार) ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜ ਵਾਰ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਹੈ। 3 ਜੂਨ 2009 ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸਪੀਕਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਵਿਰੋਧ ਚੁਣ ਲਿਆ ਸੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ (2004–2009) ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਜਸਟਿਸ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
15ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਮਾਰ 8ਵੀਂ, 11ਵੀਂ, 12ਵੀਂ ਅਤੇ 14ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੁਮਾਰ, 2017 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਐਨ.ਡੀ.ਏ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਰਾਮ ਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਤੋਂ ਚੋਣ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਹਾਰਨ ਵਾਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰ (3,67,314 ਚੋਣ ਵੋਟਾਂ) ਦੁਆਰਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵਾ
ਮੀਰਾ ਕੁਮਾਰੀ ਦਲਿਤ ਸਮੁਦਾਏ ਤੋਂ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਮਾਰਚ 1945 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ (ਮੌਜੂਦਾ ਬਿਹਾਰ, ਭਾਰਤ) ਦੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਅਰਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਜੀਵਨ ਰਾਮ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਇੰਦਰਾਣੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸੁਪੁਤਰੀ ਹੈ। ਮੀਰਾ ਕੁਮਾਰੀ 1973 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ। ਉਹ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਰਹੀ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕਾ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜਲਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਮਨੋਜ ਟਿੱਬਰੇਵਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਦਾ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੱਸਿਆ।
ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਵੈਲਹੈਮ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਨੀ ਗਾਇਤਰੀ ਦੇਵੀ ਗਰਲਜ਼ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ 'ਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਨਸਥਾਲੀ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰਸ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਬਨਸਥਾਲੀ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਵੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜਮਹੂਰੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ 1967 ਦੇ ਅਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲੋਂ ਗਠਿਤ ਕੌਮੀ ਸੋਕਾ ਰਾਹਤ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ, ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਇੱਕ "ਫੈਮਿਲੀ ਐਡੋਪਸ਼ਨ ਸਕੀਮ" ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੋਕੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਸੇਵੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੇਵਾ
ਕੁਮਾਰ 1973 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੇਵਾ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮੈਡਰਿਡ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਤਘਰ 'ਚ ਰਾਜਦੂਤ ਰਹੀ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਉਸਨੇ 1976 ਤੋਂ 1977 ਤਕ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਮੈਡ੍ਰਿਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ 'ਚ ਇੱਕ ਐਡਵਾਂਸ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ 1977 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ 1979 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇੰਡੀਆ ਹਾਊਸ, ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਰਹੀ। ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਲਈ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁਮਾਰ ਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਲਾ-ਸ਼ੇਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਕੁਮਾਰ ਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਚ ਪੈਰ ਪਾਇਆ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਿਜਨੌਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਰਾਜਨੀਤੀਵੇਤਾ ਵਜੋਂ ਦੋ ਦਿੱਗਜ ਦਲਿਤ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਦਲ ਦੇ ਰਾਮ ਵਿਲਾਸ ਪਾਸਵਾਨ ਅਤੇ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਆਪਣੀ ਚੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ 1986 ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੁਮਾਰ ਬਿਜਨੌਰ ਤੋਂ 8ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ 11ਵੀਂ ਤੇ 12ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਰੋਲ ਬਾਗ ਤੋਂ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਗਈ। ਉਹ 1996 ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਗੁਆ ਬੈਠੀ ਪਰ ਉਹ 2004 ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਹਲਕੇ ਸਾਸਾਰਾਮ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ। 2014 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੁਮਾਰ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਛੇੜੀ ਪਾਸਵਾਨ ਨੂੰ ਸਾਸਾਰਾਮ ਤੋਂ 63,191 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।
2004 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ 2004 ਤੋਂ 2009 ਤੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਗੱਠਜੋੜ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਪਰਤਿਆ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ, 22 ਮਈ, 2009 ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਜਲ ਸਰੋਤ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮੰਤਰੀ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਮਾਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸਪੀਕਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ 2009 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੀ।
2017 ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ
ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸਾਲ 2017 ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪਾਟਿਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੱਡੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਤੀਜੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜਨ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵੱਡੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਰਾਮ ਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ।
ਕੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਕੁੱਲ 2,930 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ) ਇਲੈਕਟ੍ਰਕਿਲ ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 702,044 ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਜਿਸ ਨੇ ਕੁੱਲ 1,844 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਿਆਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਕਿਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪੱਖੋਂ 367,314 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਕੁਮਾਰ ਦੀਆਂ ਕੁਲ 367,314 ਵੋਟਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ 'ਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਰਨ ਵਾਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੋਟਾਂ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਮਿੱਲਰ-ਯੂਰੀ ਤਜਰਬਾ
ਮਿੱਲਰ-ਯੂਰੀ ਤਜਰਬਾ (ਜਾ ਮਿੱਲਰ ਤਜਰਬਾ) ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤਜਰਬਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕੀ ਉਸ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਰਗਾ ਸੀ ਜਦ ਧਰਤੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਅਮੋਨੀਆ, ਮੀਥੇਨ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਸਲਫਾਈਡ ਨੂੰ ਜਗਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਜਰਬੇ ਲੈ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 100 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਹੀ ਰਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਸਪਾਰਕ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਹਫਤੇ ਦੇ ਬਾਅਦ, 15% ਕਾਰਬਨ (ਮੀਥੇਨ ਤੋਂ) ਆਮ ਕਾਰਬਨ ਕਮਪਾਉਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮੀਨੋ ਤੇਜਾਬ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੇ ਅਣੂ ਬਣੇ। ਇਹ ਤਜਰਬਾ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣ ਲੈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਉੱਪਰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਹੋਂਦ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
ਯਥਾਰਥਵਾਦ (ਕਲਾ)
ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਸੁਹਜਾਤਮਕ ਸੈਲੀ ਸੀ ਜੋ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸੀ ਅਤੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ, ਗੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਜਾਂ ਚਮਤਕਾਰੀ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਵਰਤੇ, ਯਥਾਰਥ ਨੂੰ ਦੀ ਜਟਿਲਤਾ ਸਮੇਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਤਿਬੱਧ ਸੀ। ਇਸ ਪਦ ਦਾ ਜਨਮ ਉਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗੁਸਤਾਵ ਕੋਰਬੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਚਿਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਹੜੇ ਨਿੱਤ ਦੇ ਜਨ-ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ੀਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹਦੀ ਕੁੱਲ ਸਾਧਾਰਨਤਾ ਸਮੇਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਨਰੰਜਣ ਮਸ਼ਾਲਚੀ
ਨਰੰਜਣ ਮਸ਼ਾਲਚੀ (1997) ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬਿਲਿੰਗ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੱਡ-ਬੀਤੀ ਆਧਾਰਿਤ ਗਲਪ ਕਥਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖਬੰਦ ਡਾ. ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿਰਜਣਾ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕਿਹਾ। ਲੇਖਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਚਾਰਲਸ ਡਿਕਨਜ਼ ਦੇ ਡੇਵਿਡ ਕੌਪਰਫੀਲਡ ਵਾਂਗ ਉਸਦੇ ਮੁਢਲੇ ਜੀਵਨ, ਉਸਦੇ ਨਿੱਜੀ ਅਨੁਭਵ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਪਲਾਟ
ਇਹ ਖੰਨਾ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਨਰੰਜਨ, ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗੁਰਮੀਤ, ਦੋਨੋਂ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਬੜੀ ਮਨਹੂਸ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜਾਰਦੇ ਹਨ।
ਉਤਮ ਪੁਰਖ ਬਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਲੇਖਕ ਨੇ ਕਥਾਨਕ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ (ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ) ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਨਰੰਜਣ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਗੁਰਮੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਖੁਦ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਿਛਲ-ਝਾਤ ਦੀ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੇਰਵੇ ਉਧੜਦੇ ਹਨ। "ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲਗਪਗ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਚਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਝਾਕੀਆਂ ਉਸਦੇ ਸਾਹਵੇਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ"।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬਿਲਿੰਗ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਸਿੱਖ
ਅੱਜ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਸਿੱਖ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਾਲਮੀਕੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱ ਕ ਧੁੰਦਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਸਿੱਖ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੂਲ
ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਨੌਵੇ ਗੁਰੂ ਹਿੰਦ ਦੀ ਚਾਦਰ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਧੰਨ ਧੰਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਮੁਗਲਾਂ ਨੇ ਚਾਂਦਨੀ ਚੋਂਕ ਦਿੱਲ੍ਹੀ ਵਿਚ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਰੰਘਰੇਟੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਬੇਟੇ - ਧੰਨ ਧੰਨ ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ( ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਕਲਗੀ ਤੋੜਾ ਬਖਸ਼ਿਆ, ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ ਮਜ਼੍ਹਬ ਦਾ ਪੱਕਾ ਸਿੱਖ - ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਸਿੱਖ ਆਖਿਆ) ਆਪਣੀ ਦਲੇਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਲ੍ਹੀ ਵਿਚੋਂ ਮੁਗਲਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਦਾ ਹੋਇਆ , ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸੀਸ ਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਕੋਲ ਸ਼੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਲੈ ਆਏ. ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਬਹਾਦਰੀ ਕਰਕੇ ਰੰਘਰੇਟੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਬੇਟੇ ਆਖ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਕੌਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਹੋਏ ਨੇ, ਜਿੰਨ੍ਹਾ ਨੇ ਖਾਲਸੇ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ , ਸ਼ਹੀਦ ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇ ਵਿਚ ਵੀ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਸਿੱਖ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਨੇ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਨੀ ਸ਼ਹੀਦ ਧੰਨ ਧੰਨ ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦਿੱਤੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲਦੇ ਨੇ.
ਘਨੌਰੀ ਕਲਾਂ
ਘਨੌਰੀ ਕਲਾਂ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੀ ਧੂਰੀ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੇਰਪੁਰ ਬਲਾਕ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨ੍ਰਿਪਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ
ਨ੍ਰਿਪਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਨਿੱਪੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਨਮ 1 ਜੂਨ 1940) ਇੱਕ ਵਾਲੀਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਚੌਥੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤਣ ਵੇਲੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਬੇਦੀ ਨੂੰ 1962 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੀਟ ਦਾ ਵਾਲੀਬਾਲ ਕਰੀਅਰ 23 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਉਸਨੇ 1995 ਦੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਬਾਰਡਰ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀ ਫੋਰਸ (ਬੀਐਸਐਫ) ਦੇ ਕਮਾਂਡੈਂਟ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਬੇਦੀ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਧਾਰੀਵਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 6 ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਾਰੀਵਾਲ ਵਿਖੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਖੇਡਦੇ ਵੇਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਚੁਣਦਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ 'ਨਿੱਪੀ' ਲੜਨ ਲਈ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਸਿਰਫ ਜ਼ਿਕਰ ਨਾਲ ਡਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਖਿਡਾਰੀ
ਬੇਦੀ ਦੇ ਵਾਲੀਬਾਲ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 1956 ਤੋਂ 1958 ਤੱਕ ਰੋਮਾਨੀਆ, ਸਵੀਡਨ, ਚੈਕੋਸਲੋਵਾਕੀਆ, ਰੂਸ (3 ਵਾਰ), ਜਪਾਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼, ਇਸਰਾਏਲ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਇਟਲੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (1959 ਤੋਂ 1974) ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 59 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਬੇਦੀ ਨੇ 21 ਸਾਲ (1959 ਤੋਂ 1979) ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਅਤੇ ਬੀ.ਐਸ.ਐਫ. ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਲਈ ਹੰਢਣਸਾਰਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ।
ਹਾਈਲਾਈਟਸ
ਬੇਦੀ ਨੂੰ 1962 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਵਾਲੀਬਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਬੀਐਸਐਫ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੇਦੀ ਨੂੰ 1974 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ “ਸਪੋਰਟਸਮੈਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ” ਐਲਾਨਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 1995 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਰਡਰ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀ ਫੋਰਸ (ਬੀਐਸਐਫ) ਵਿੱਚ ਕਮਾਂਡੈਂਟ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਦੀ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ - ਮੈਂਡੇਰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ - ਰਾਏਗੰਜ, ਮਾਲਦਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਗੁਜਰਾਤ - ਰੱਛੜ ਕੱਛ, ਪੰਜਾਬ- ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ, ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਵਰਗੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਬੇਦੀ 1992 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ੀਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਦਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪੁਲਿਸ ਮੈਡਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ, 2007 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਖਿਡਾਰੀ
ਫ਼ਲੇਮੇਂਕੋ
ਫ਼ਲੇਮੇਂਕੋ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Flamenco) ਆਂਦਾਲੂਸੀਆ, ਦੱਖਣ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਨਾਚ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੈਨਿਸ਼ ਨਾਚ
ਈਰਾ ਅਗਰਵਾਲ
ਇਰਾ ਅਗਰਵਾਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Iraa Agarwal) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਿਸ ਸਾਊਥ ਇੰਡੀਆ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ। 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਥ੍ਰਿਲਰ ਫਿਲਮ ਧਿਆਮ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕੱਟੂ ਪਾਇਆ ਸਰ ਇੰਥਾ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਕਡੈਕੁਟੀ ਸਿੰਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਦੀ ਥਾਂ ਲਈ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਜ਼ੀ ਤਮਿਲ ਉੱਤੇ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਰਾਜਮਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ 2019 ਵਿੱਚ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਰਜਨੀਸ਼ ਅੰਦੋਲਨ
ਰਜਨੀਸ਼ ਲਹਿਰ ਭਾਰਤੀ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਰਜਨੀਸ਼ (1931-1990), ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਓਸ਼ੋ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ,ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਨਵ-ਸੰਨਿਆਸੀ"   ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ "ਸੰਨਿਆਸੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਜਨੀਸ਼ੀ ਜਾਂ ਸੰਤਰੀ ਲੋਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ 1970 ਤੋਂ 1985 ਤਕ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਰੰਗੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਲਾਲ, ਮੈਰੂਨ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬੀ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ।  ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰੈਸ ਵਿਚ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਓਸ਼ੋਆਈਟਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਓਰੇਗਨ ਵਿਚ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਇਰਾਦਤਨ ਭਾਈਚਾਰੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਜਨੀਸ਼ਪੁਰਮ,   ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਐਂਟੀਲੋਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਡੈਲਜ਼ ਦੀ ਕਾਊਂਟੀ ਸੀਟ ਮੱਲ ਲੈਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।  ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਣਾਆਂ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਜਨੀਸ਼ਪੁਰਮ ਓਰੇਗਨ ਕਮਿਊਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਇਕ ਸਮੂਹ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਕਥਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਜਿਹਿ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਜੋ ਆਖਿਰਕਾਰ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।  ਸਥਾਨਕ ਰੈਸਟੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿਚ ਸਲਾਦ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੇਲਮੋਨੇਲਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਜਨੀਸ਼ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ 1985 ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਸਟਾਫ ਅਤੇ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਮਾਂ ਅਨੰਦ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਏ ਜਾਣ ਤੇ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਅਲਫੋਰਡ ਅਪੀਲ ਦੇ ਇਕ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਕਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਅੰਤ ਵਿਚ ਪੂਨਾ (ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਪੁਣੇ), ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਕਮਿਊਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਅੰਦੋਲਨ ਓਰੇਗਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਤਾਂ ਅਨੁਆਈ ਜਿਆਦਾਤਰ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਸਨ। ਇਹ ਕਮਿਊਨ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਨਾ ਰਿਹਾ, ਇਸਦੇ ਆਗੂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਕਢ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਠੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਓਰੇਗਨ ਕਮਿਊਨ  ਸਤੰਬਰ 1985 ਵਿੱਚ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ 1990 ਵਿਚ ਬਾਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।  ਓਸ਼ੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (ਓਆਈਐਫ) ਦਾ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਓਸ਼ੋ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ "ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਰਕਲ" ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਓਸ਼ੋ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਵਿਚ ਓਸ਼ੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਡੀਟੇਸ਼ਨ ਰਿਜ਼ਾਰਟ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
1990 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਰੋਧੀ ਧੜਿਆਂ ਨੇ ਓਸ਼ੋ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੇ ਓਈਐਫ ਦੇ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਜਾਂ ਮੁੜ ਛਾਪਣ ਬਾਰੇ ਉਸਦੇ ਰਾਇਲਟੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ.। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਓਸ਼ੋ ਫ੍ਰੈਂਡਜ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ (ਓਫਆਈ) ਨਾਲ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਜਨਵਰੀ 2009 ਵਿੱਚ ਓਆਈਐਫ ਦੇ ਰੇਡਮਾਰਕ OSHO ਦੇ ਨਿਰੋਲ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਰਹੇ  ।
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਕਈ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਕੇਂਦਰ ਹਨ।
ਆਰੰਭ
ਓਸ਼ੋ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਤੇ 1958 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਚਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਬਲਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਲੈਕਚਰਾਰ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ) ਸੀ।  ਉਸਨੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤ ਪਿਆਰ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।  ਇਹ ਸਿਵਲ ਲਿਬਰਟੀਨੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਅੰਦੋਲਨ ਸੀ ਜੋ ਨਿੱਜੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੇ ਨਿਅੰਤਰਨ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸਨੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ, ਸਮਾਜਿਕ ਬੰਧਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਨਕਾਰਿਆ।  ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਜਵਾਦ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਪਰੰਤੂ ਪੂੰਜੀਵਾਦ, ਵਿਗਿਆਨ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜਨਮ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ,   ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਕੀਤੀ ਜੋ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਅਧੀਨਗੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗੁਸਤਾਵ ਕੋਰਬੇ
ਯਾਂ ਡੇਜ਼ਾਇਰ ਗੁਸਤਾਵ ਕੋਰਬੇ (10 ਜੂਨ 1819 – 31 ਦਸੰਬਰ 1877) ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਲਈ, ਸੁਹੱਪਣ ਸੱਚਾਈ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਿਤਰਾਂ ਨੇ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਚਿਤਰਾਂ ਦੇ ਆਦੀ, ਸਮਕਾਲੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੂੰ ਚੌਂਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਪ੍ਰਭਾਤ ਪਟਨਾਇਕ
thumb|320x320px|ਪ੍ਰਭਾਤ ਪਟਨਾਇਕ [[ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|ਜੇਐਨਯੂ ਵਿੱਚ, 2012]] 320 px|thumb ਪ੍ਰਭਾਤ ਪਟਨਾਇਕ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਹੈ। 1974 ਤੋਂ 2010 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਉਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਜੂਨ 2006 ਤੋਂ ਮਈ 2011 ਤੱਕ ਉਹ ਕੇਰਲ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਯੋਜਨਾ ਬੋਰਡ ਦੇ ਉਪ-ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੀ।
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਪ੍ਰਭਾਤ ਪਟਨਾਇਕ ਸਤੰਬਰ 1945 ਨੂੰ  ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਜਟਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ ਡੈਲੀ ਕਾਲਜ, ਇੰਦੌਰ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ  ਦੇ ਮੈਰਿਟ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਆਨਰਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਬੀਏ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1966 ਵਿੱਚ ਰੋਡਸ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਤੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ Balliol ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ Nuffield ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ B.Phil D.Phil ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਪਟਨਾਇਕ 1969 ਵਿੱਚ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਅਤੇ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਕੇ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਲੇਅਰ ਕਾਲਜ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਦਾ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1974 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਨਵੇਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਿਆ  ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ  ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤਕ ਉੱਥੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਵੇਲੇ ਉਹ CESP ਵਿਖੇ  ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸੁਖਾਮੋਏ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਚੇਅਰ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਸੀ।