cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ
ਕਰੀਅਰ
ਮਾਰਚ 2015 ਵਿੱਚ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਸ੍ਰੀ ਐਲਬੈਂਕ ਨੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸਮਰਸੈੱਟ ਹਾਊਸ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਕੌਰ ਦੀ ਫੋਟੋ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲੇ 80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਵਿਖਾਏ ਗਏ ਸਨ।
ਜੂਨ 2015 ਵਿੱਚ ਕੌਰ ਨੇ ਰਾਕ ਐਨ ਰੋਲ ਬਰਾਈਡ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਰਬਨ ਬਰਾਈਡਮੇਡ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਲੂਈਸਾ ਕੁਲਥਰਸਟ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਮਾਰਚ 2016 ਵਿੱਚ ਕੌਰ ਲੰਡਨ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਮਾਰੀਆਨਾ ਹਾਰਟੂਨਿਅਨ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਂਟਡ ਮਾਡਲਾਂ ਨਾਲ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਓਨਲਾਈਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਰਸਾਲੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਸ਼ਨ ਸਪ੍ਰੇਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਮਈ 2016 ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਪਵਾਦੀ ਕਲਾਕਾਰ ਐਨੀਲਿਸ ਹੋਫਮੇਅਰ ਨੇ ਕੌਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਰਾਫੀ ਵਾਈਫ ਬਾਰਬੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਹੋਫਮੇਅਰ ਨੇ ਇੱਕ ਬਾਰਬੀ ਗੁੱਡੀ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਕੌਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।
ਜੁਲਾਈ 2016 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਆਈਸ਼ਾ ਮਿਜ਼ਰਾ ਨੇ ਕੌਰ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਗਾਣੇ "ਫੱਕ ਮੀ ਓਰ ਡਿਸਟਰੋਏ ਮੀ" ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸਤੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਕੌਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਗਿੰਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹਵਾਲਾ ਪੜ੍ਹਿਆ: “ਹੁਣ ਦਾੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਛੇ ਇੰਚ ਲੰਬੀ ਮਾਪੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਿੱਖ ਦਾ ਮਾਲਕਾਨਾ ਬਣਨ ਅਤੇ 24 ਸਾਲਾਂ 282 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਪਛਾੜਿਆ” ਹੈ।
ਮਾਰਚ 2017 ਵਿੱਚ,\ ਕੌਰ ਨੂੰ ਟੀਨ ਵੋਗ ਲੇਖ "ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮਰਸ ਚੈਲੇਂਜ ਬਾਡੀ ਐਂਡ ਫੇਸ਼ੀਅਲ ਹੇਅਰ ਸਟੈਂਗਮਾ" ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਗਸਤ 2017 ਵਿੱਚ ਕੌਰ ਨੇ ਬੀਅਰਡ ਓਏਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਮਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਕਪਤਾਨ ਫੌਸੇਟ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਦਾੜ੍ਹੀ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਕੌਰ ਮਾਡਲ ਸੀ।
ਸਰਗਰਮੀ
ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ, ਕੌਰ ਨੇ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਅਤੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। 2017 ਵਿੱਚ, ਕੌਰ ਨੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ, ਸਾਈਬਰ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ, LGBTQIA+ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੀਡੀਆ, ਕਾਰੋਬਾਰ, ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਰੀਰਕ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਪੈਨਲ ਚਰਚਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਕੌਰ ਕਈ ਸਰੀਰ-ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ Instagram, Twitter, Facebook ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਕਰਨ, ਸਾਈਬਰ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਕਸਰ ਸਮੱਗਰੀ ਪੋਸਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੌਰ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗਕ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣਾ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੋਨੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਪੁਰਸ਼ ਲਈ ਹੈ, ਜਾਂ ਗੁਲਾਬੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਲਾ ਇੱਕ ਲੜਕੇ ਲਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਯੋਨੀ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠਾ - ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸੁੰਦਰ ਦਾੜ੍ਹੀ।"[17]
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੌਰ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਾਲ ਕੱਟਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੱਗ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਿਰ ਢੱਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਖਾਲਸਾ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਹੈ।
ਕੌਰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਤੋਂ ਸਲੋਹ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈਪੀ ਐਂਡਿੰਗ ਬਣਾਈ ਸੀ? ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਔਨਲਾਈਨ ਚਾਈਲਡ ਗਰੂਮਿੰਗ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਔਨਲਾਈਨ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ।
ਸਵੈ-ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁੰਦਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਸੁੰਦਰਤਾ ਜਾਂ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਨੂੰ "she" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ
ਸੁਲਭਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ
ਸੁਲਭਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sulabha Deshpande; 1937 – 4 ਜੂਨ 2016) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਥੀਏਟਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ 73 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਰਟ ਹਾਊਸ ਸਿਨੇਮਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੂਮਿਕਾ (1977), ਅਰਵਿੰਦ ਦੇਸਾਈ ਕੀ ਅਜੀਬ ਦਾਸਤਾਨ (1978), ਅਤੇ ਗਮਨ (1978) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਰਿੱਤਰ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਥੀਏਟਰ ਲਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀ, ਉਹ ਰੰਗਯਾਨ, ਅਤੇ ਵਿਜੇ ਤੇਂਦੁਲਕਰ, ਵਿਜੇ ਮਹਿਤਾ, ਅਤੇ ਸਤਿਆਦੇਵ ਦੂਬੇ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। 1971 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਰਵਿੰਦ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨਾਲ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਅਵਿਸ਼ਕਾਰ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਵਿੰਗ, ਚੰਦਰਸ਼ਾਲਾ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਥੀਏਟਰ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਜੀ ਲੇ ਜ਼ਾਰਾ, ਏਕ ਪੈਕੇਟ ਉਮੀਦ, ਅਸਮਿਤਾ ਅਤੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਵਿੰਗਲਿਸ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਫੋਰਟ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਰਥ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਮੌਤ
ਸੁਲਭਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਦੀ ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 4 ਜੂਨ 2016 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਅਵਾਰਡ
ਉਸਨੂੰ 1987 ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭਾਰਤੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਤਨਵੀਰ ਸਨਮਾਨ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਕਲਾਦਰਪਨ ਦੁਆਰਾ ਨਾਨਾ ਸਾਹਿਬ ਫਟਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਗਣਪਤਰਾਓ ਜੋਸ਼ੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਵਸੰਤਰਾਓ ਕਾਨੇਟਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਕੁਸੁਮਾਗਰਜ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਰੰਗਭੂਮੀ ਜੀਵਨ ਗੌਰਵ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਰਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਲਾਗੌਰਵ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਰਗੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ
[[File:Creditcardwcontactless.png|thumb|250px|ਇੱਕ ਆਮ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਫਰੰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ: 1. ਬੈਂਕ ਦਾ ਲੋਗੋ
2. EMV ਚਿੱਪ (ਸਿਰਫ਼ "ਸਮਾਰਟ ਕਾਰਡਾਂ" 'ਤੇ)
3. ਹੋਲੋਗਰਾਮ
5. ਕਾਰਡ ਨੈੱਟਵਰਕ ਲੋਗੋ
6. ਮਿਆਦ ਪੁੱਗਣ ਦੀ ਮਿਤੀ
7. ਕਾਰਡਧਾਰਕ ਨਾਮ
8. ਸੰਪਰਕ ਰਹਿਤ ਚਿੱਪ]] [[File:CCardBack.svg|thumb|250px|ਇੱਕ ਆਮ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਦੇ ਉਲਟ ਪਾਸੇ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ: 1. ਚੁੰਬਕੀ ਪੱਟੀ
3. ਕਾਰਡ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੋਡ]]
ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਇੱਕ ਚਾਰਜ ਕਾਰਡ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ ਹਰੇਕ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਚੱਕਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬਕਾਇਆ ਦਾ ਪੂਰਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਵਿਆਜ ਵਸੂਲੇ ਜਾਣ ਦੇ ਅਧੀਨ। ਇੱਕ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਇੱਕ ਚਾਰਜ ਕਾਰਡ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੀਜੀ-ਧਿਰ ਦੀ ਇਕਾਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵਿਕਰੇਤਾ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾਇਗੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਚਾਰਜ ਕਾਰਡ ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੁਆਰਾ ਭੁਗਤਾਨ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੱਕ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਇੱਕ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਾਰਡ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੁਆਰਾ ਮੁਦਰਾ ਵਾਂਗ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡਾਂ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ, ਮੋਬਾਈਲ ਭੁਗਤਾਨ, ਡਿਜੀਟਲ ਵਾਲਿਟ, ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ, ਹੱਥ-ਪੈਰ, ਬੈਂਕ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ, ਅਤੇ ਹੁਣੇ ਖਰੀਦੋ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰੋ। ਜੂਨ 2018 ਤੱਕ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ 7.753 ਬਿਲੀਅਨ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਸਨ। 2020 ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 1.09 ਬਿਲੀਅਨ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 72.5% ਬਾਲਗ (187.3 ਮਿਲੀਅਨ) ਕੋਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਸੀ।
ਇਸ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
ਪਛਾਣ ਦਾ ਸਬੂਤ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਫੋਟੋ ਪਛਾਣ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਸਪੋਰਟ, ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ, PAN ਕਾਰਡ, ਵੋਟਰ ਆਈਡੀ ਕਾਰਡ, ਜਾਂ ਡਰਾਈਵਰ ਲਾਇਸੈਂਸ।
ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ: ਉਹ ਪਤੇ ਦਾ ਸਬੂਤ, ਆਮਦਨੀ ਦਾ ਸਬੂਤ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵੇਰਵੇ, ਪਾਸਪੋਰਟ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ, 3 ਤੋਂ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਸਟੇਟਮੈਂਟਸ, ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਜਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵਿਅਕਤੀ (ITR) ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ
ਕਮਲ (ਡਾਇਰੈਕਟਰ)
ਕਮਲ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹੈ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 28 ਨਵੰਬਰ 1957 ਨੂੰ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿੱਚ ਥਰਿਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੈਥਿਲਾਕਾਮ, ਕੋਡੂਨਗਲੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਰਹੂਮ ਐਮ. ਕੇ. ਅਬਦੁਲ ਮਜੀਦ ਅਤੇ ਮਰਹੂਮ ਸੁਲੇਖਾ ਬੀਵੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਕਾਲਜ ਇਰੀਨਜਾਲਾਕੁਡਾ ਅਤੇ ਸਰੀ ਕੇਰਲ ਵਰਮਾ ਕਾਲਜ, ਥਰੀਸੂਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਬਠਿੰਡਾ
ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਬਠਿੰਡਾ ( ਏਮਜ਼ ਬਠਿੰਡਾ ) ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਪਬਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਜੋ ਬਠਿੰਡਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਇਹ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਧੀਨ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਏਮਜ਼ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਤਰਫੋਂ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀ ਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਖੋਜਾਂ ਵਾਲੀ ਕਰੀਬ 170 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ 23 ਦਸੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਚਾਲੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।  ਭਾਰਤ ਦੇਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਹਰਸ਼ ਵਰਧਨ ਨੇ ਬਠਿੰਡਾ ਏਮਜ਼ ਦੀ ‘ਓਪੀਡੀ ਸੇਵਾ’ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ 25 ਨਵੰਬਰ, 2016 ਨੂੰ ਏਮਜ਼ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਨੇ 24 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਟੱਕ ਲਾ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਬਠਿੰਡਾ ਵਿਖੇ ਏਮਜ਼ ਲਈ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਏਮਜ਼ ਬਠਿੰਡਾ ਨੂੰ 177 ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਵਿਚ 750 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਮੈਡੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਉਲੀਕੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ 10 ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ, 11 ਸੁਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ 16 ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਥੀਏਟਰ ਹੋਣ। ਕੇਂਦਰੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਚ 100 ਸੀਟਾਂ ਐੱਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐਸ ਅਤੇ 60 ਸੀਟਾਂ ਬੀ.ਐੱਸ.ਸੀ. ਨਰਸਿੰਗ ਦੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਖ਼ਲੇ ਲਈ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ । ਇਹ 50 ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਛੇ ਏਮਜ਼ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਆਊਟ ਪੇਸ਼ੈਂਟ ਵਿਭਾਗ (ਓਪੀਡੀ) ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅੱਧ -2020 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਲੂ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ। ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਡੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ (ਪੀ ਜੀ ਆਈ ਐਮ ਈ ਆਰ ) ਨੂੰ ਅਗਸਤ 2019 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੰਸਥਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦਿਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਰਚ 2020 ਵਿਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੈਂਪਸ
ਏਮਜ਼ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬੈਚ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ (ਬੀਐਫਯੂਐਚਐਸ) ਫਰੀਦਕੋਟ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਆਰਜ਼ੀ ਤੌਰ ਤੇ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਏਮਜ਼ ਕੈਂਪਸ ਬਠਿੰਡਾ-ਡੱਬਵਾਲੀ ਸੜਕ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਸੀ।
ਦਾਖਲੇ
ਏਮਜ਼ ਬਠਿੰਡਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਸੈਸ਼ਨ ਲਈ 52 ਸੀਟਾਂ ਅਲਾਟ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿਚ 24 ਸੀਟਾਂ ਆਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਹਨ, 14 ਸੀਟਾਂ ਓਬੀਸੀ ਲਈ, 8 ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ, 4 ਐਸਟੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 2 ਸੀਟਾਂ ਅਪੰਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂਆਂ ਹਨ।
ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
https://aiimsbathinda.edu.in/
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Category:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Category:ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Category:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Category:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Category:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Category:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
੪੨੧
421 (42 ਪੰਜਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਨੀਨਾ ਟੰਡਨ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਨੀਨਾ ਟੰਡਨ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਦੇ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਅਤੇ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਸਨ। ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਟੰਡਨ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸਨ। ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਟੰਡਨ ਦੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਨੇ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਇਆ। ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ "ਟੀਵੀ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਟਿੰਕਰਟੋਏ ਟਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ, ਸਥਿਰ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ, ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਮੇਲਿਆਂ ਲਈ [ਉਸਦੀ] ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲਿਆ।" ਉਸਨੇ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਕਰਨ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਥੀਏਟਰ, ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਸਿਲਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨੀਨਾ ਟੰਡਨ ਨੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਟਾਲੀਅਨ ਬੋਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮੈਰਾਥਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ। 2010 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਲੀਨ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਕੈਂਪ ਸਹਿ-ਸਿਖਾਇਆ। ਉਹ ਧਾਤੂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਯੋਗਾ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਨਯਾਬ ਅਲੀ
ਨਯਾਬ ਅਲੀ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਅਕ, ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ, ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਫ੍ਰੈਂਕੋ-ਜਰਮਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਗਾਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਈ.ਵੀ.ਏ.ਡਬਲਿਊ/ਜੀ ਅਲਾਇੰਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤ ਹੈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਸਰਗਰਮੀ ਨਯਾਬ ਅਲੀ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਖੋਜਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਰਗਰਮੀ ਵਜੋਂ, ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਨਯਾਬ ਅਲੀ ਪੂਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਸਿਆਸੀ, ਸੰਸਥਾਗਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਵਿਅਕਤੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮੁਹਾਰਤ, ਤਜ਼ਰਬੇ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਯਾਤਰਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਇਲੈਕਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਬਣਨ ਲਈ, ਬਿਲ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਪਰਸਨਜ਼ (ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ) ਬਣ ਗਈ। ਐਕਟ 2018 ਅਤੇ ਓਕਾਰਾ ਦੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਸਕੂਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਅਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਓਕਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਅਰਸਲਾਨ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਨਾਯਬ ਨੇ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ, ਜੋ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਤੇਜ਼ਾਬ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਨਯਾਬ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੋਟਨੀ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ।
ਅਧਿਆਪਨ
ਨਯਾਬ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਯੂ.ਐਨ.ਡੀ.ਪੀ. ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਮਾਹਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਨਯਾਬ ਅਲੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ, ਸਿੱਖਿਅਕ, ਅਤੇ #ਯੂਐਨਡੀਪੀਇਨਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮਾਸਟਰ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕਈ ਨਿੱਜੀ ਦੁਖਾਂਤ ਝੱਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਰਗਰਮੀ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਰਗਰਮੀ
ਨਾਯਬ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਓਕਾਰਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਖੁਦ ਦਾ ਉੱਦਮ, 'ਖਵਾਜਾ ਸੀਰਾ ਕਮਿਊਨਿਟੀ' ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਅਤੇ ਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਸਿਖਲਾਈ, ਜੀਵਨ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਕਲਾਸਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਇਲੈਕਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ, ਨਾਯਬ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਐਕਸਚੇਂਜ ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨਯਾਬ ਅਲੀ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਇਨਪੁਟ ਲਈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਵਿਧਾਨਿਕ ਢਾਂਚਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਰਾਜਨੀਤੀ
2018 ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਿੱਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਨੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ, ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਾਯਬ, 12 ਹੋਰ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਏ।  ਉਹ ਪੀ.ਟੀ.ਆਈ. ਦੀ ਆਇਸ਼ਾ ਗੁਲਾਲਈ ਦੀ ਸੀਟ 'ਤੇ 2018 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਓਕਾਰਾ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਸੈਂਬਲੀ ਸੀਟ ਐਨ.ਏ.-142 ਲਈ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 1197 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੇ ਕਈ ਮਹਿਲਾ ਹਮਰੁਤਬਾ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸੀ।
ਨਯਾਬ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਵੋਟਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਇਲੈਕਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ
ਨਯਾਬ ਅਲੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ 'ਤੇ ਸੈਕੰਡ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਯੂਥ ਫੋਰਮ 2020 ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਬਲੈਕਟਿਪ ਸ਼ਾਰਕ
ਬਲੈਕਟੀਪ ਸ਼ਾਰਕ ਰਿਕਾਰਿਅਮ ਸ਼ਾਰਕ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਾਰਚਾਰਿਨੀਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਗਰਮ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਟਾਸਾਂ ਦੇ ਬਸੇਰੇ ਵੀ ਹਨ। ਜੈਨੇਟਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨੇ ਇਸ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਾਫ਼ੀ ਫਰਕ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪੱਛਮੀ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਾਕੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਬਲੈਕਟੀਪ ਸ਼ਾਰਕ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਫੁਸੀਫਾਰਮ ਸਰੀਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਆਇੰਟ ਸਨੌਟ, ਲੰਬੇ ਗਿੱਲ ਦੀਆਂ ਤਿਲਕਣੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਫਿਨਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾੜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਸ਼ਾਰਕਾਂ ਕੋਲ ਪੇਚੋਰਲ, ਡੋਰਸਲ, ਪੇਡੂ, ਅਤੇ ਸਰਘੀ ਦੇ ਫਿਨਸ 'ਤੇ ਕਾਲੇ ਸੁਝਾਅ ਜਾਂ ਕਿਨਾਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਜੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1.5 m ਲੰਬਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵੰਡ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼
thumb|ਓਅਹੁ, ਹਵਾਈ ਦੇ ਬਾਹਰ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੂੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬਲੈਕਟੀਪ ਸ਼ਾਰਕ
ਮਨੁੱਖੀ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ
thumb|ਬਲੈਕਟੀਪ ਸ਼ਾਰਕ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਗੋਤਾਖੋਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਬਲੈਕਟੀਪ ਸ਼ਾਰਕ ਵਿੱਚ ਗੋਤਾਖੋਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਡਰਾਉਣੇ ਸ਼ਾਰਕ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾਵਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਗਤੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। 2008 ਤੱਕ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਾਰਕ ਅਟੈਕ ਫਾਈਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦੁਆਰਾ 28 ਬਿਨਾਂ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ (ਇੱਕ ਘਾਤਕ) ਅਤੇ 13 ਭੜਕਾ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਬਲੈਕਟੀਪ ਸ਼ਾਰਕ ਫਲੋਰਿਡਾ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ 16% ਸ਼ਾਰਕ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਇਸ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ ਮਾਮੂਲੀ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with 'species' microformats ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Taxobox articles missing a taxonbar
ਮਹੱਦੀਪੁਰ
ਮਹੱਦੀਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਆਦਮਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਿੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ
ਬਾਬਾ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਬਾਬਾ ਉੱਤਮ ਸਿੰਘ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ,ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ
ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਗਿਆਨ ਵੰਡਣ ਦੀ ਲੀਹ ‘ਤੇ ਚਲਦਿਆਂ ਸੇਵਾ ਦੇ ਪੁੰਜ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਉੱਤਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਕਾਰ ਸੇਵਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ 1984 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਬਾਬਾ ਉੱਤਮ ਸਿੰਘ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।ਇਥੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ 2300 ਦੇ ਲਗਭਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਰਾਊਂਡ,ਮਿਆਰੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਹਾਣੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਤਿ ਆਧੁਨਿਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲੈਬ,ਸਾਇੰਸ ਲੈਬਜ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟ ਕਲਾਸਾਂ ਦਾ ਸੁਚੱਜਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਮੂੰਹ ਬੋਲਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹਨ।
ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਆਰਕੌਸ ਦੇ ਲਾ ਫ਼ਰੌਂਤੇਰਾ)
ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਆਰਕੋਸ ਦੇ ਲਾ ਫਰੋਂਤੇਰਾ) ਆਰਕੋਸ ਦੇ ਲਾ ਫਰੋਂਤੇਰਾ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1931 ਵਿੱਚ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਤੂਰੀਆਸ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਕੋੱਟਾਇਮ
ਕੋੱਟਾਇਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਕੇਰਲ ਦਾ ਕੋੱਟਾਇਮ ਨਗਰ ਅਦਵਿਤੀਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟੇ ਇੱਕ ਅਨੋਖਿਆ ਸੈਰ ਥਾਂ ਹੈ। 2204 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਅਦਭੂਤ ਨਜਾਰੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਘਾਟ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵੇੰਬਾਨਦ ਝੀਲ ਅਤੇ ਕੁੱਟਾਨਾਦ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੇ ਖੇਤ ਕੋੱਟਾਇਮ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਚੰਨ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਲੈਂਡ ਆਫ ਲੈਟਰਸ, ਲੇਟੇਕਸ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦੀਆਂ ਉਪਾਧੀਆਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੋੱਟਾਇਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਲਯਾਲਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੇਸ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਬੈਲੀ ਨੇ 1820 ਈ. ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕੋੱਟਾਇਮ ਕੇਰਲ ਦੀ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤੀਕ, ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਠੀਕ ਰੁਪ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੋੱਟਾਇਮ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦੂਸਰਾ ਚੇਰਾ ਸਾਮਰਾਜ ਵਲੋਂ ਬਢਾ। ਚੇਰਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਮਾਰਤੰਡ ਵਰਮਾ ਨੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਡੂੰਘਾ ਛਾਪ ਛੱਡੀ। ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਵੇੰਬੋਲੀਨਾਡੁ ਉੱਤੇ ਉਸਨੇ ਫਤਹਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਕੋੱਟਾਇਮ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦ੍ਰਸ਼ਟੀਆਂ ਵਲੋਂ ਮਹੱਤਵ ਬਣਾ ਰਿਹਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
੪੨੨
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਲੈਨਿਨਗ੍ਰਾਦ ਓਬਲਾਸਤ
ਲੈਨਿਨਗ੍ਰਾਦ ਓਬਲਾਸਤ (Ленингра́дская о́бласть, ਲੈਨਿਨਗ੍ਰਾਦਸਕਾਇਆ ਓਬਲਾਸਤ) ਰੂਸ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਰੱਈਅਤ (ਓਬਲਾਸਤ ਜਾਂ ਵਿਭਾਗ) ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1 ਅਗਸਤ 1927 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ 1946 ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਨਿਨਗ੍ਰਾਦ ਸ਼ਹਿਰ (ਹੁਣ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ) ਮਗਰੋਂ ਪਿਆ ਸੀ।
ਰਾਣਵਾਂ (ਬਲਾਕ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ)
ਰਾਣਵਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਨੇੜਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਸਪਤਾਲ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਸੋਸਾਇਟੀ
ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਸਪਤਾਲ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਸੋਸਾਇਟੀ (CSHP) ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੰਗਠਨ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਸਿਹਤ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਸਪਤਾਲ ਫਾਰਮੇਸੀ ਜਰਨਲ ਛਾਪਦਾ ਹੈ। CSHP ਦੇ 2500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਸਪਤਾਲ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਸਦੱਸ ਹਨ।
ਗਾਰਜੀਆਸ
ਗਾਰਜੀਆਸ (Γοργίας, ; ਲ. 485 – ਲ. 380 ਈ.ਪੂ. ) ਇੱਕ ਯੂਨੀਨੀ ਸੋਫ਼ਿਸਟ, ਸਿਸੇਲੀਓਟ, ਪੂਰਵ-ਸੁਕਰਾਤ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਅਕ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਸਿਲੀ ਵਿੱਚ ਲੈਂਤੀਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਟਾਗੋਰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸੋਫ਼ਿਸਟਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡੌਕਸੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਐਮਪੈਡੋਕਲੀਜ਼ ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਛੋਟਾ ਸੀ। "ਹੋਰਾਂ ਸੋਫ਼ਿਸਟਾਂ ਦੇ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਘੁਮੱਕੜ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਮਹਾਨ ਯੂਨਾਨੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਓਲੰਪੀਆ ਅਤੇ ਡੈਲਫੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਫ਼ੀਸ ਵੀ ਲਈ। ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੋਂ ਫੁਟਕਲ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਫ਼ੌਰਨ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।" ਉਸਨੂੰ ਗਾਰਜੀਅਸ ਨਹਿਲਵਾਦੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੱਤਭੇਦ ਹਨ।
ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਸਪਤਾਲ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਸੋਸਾਇਟੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮੇਸੀ ਸੰਗਠਨ
ਗਾਰਜੀਆਸ
ਉਸਦੀ ਮੁੱਖ ਮਾਨਤਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਸਿਸਿਲੀ ਤੋਂ ਐਟੀਕਾ ਤੱਕ ਵਖਿਆਨ-ਕਲਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਵਾਰਤਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਟਿਕ ਯੂਨਾਨੀ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਗਾਰਜੀਆਸ ਲੈਂਟੀਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਸਿਸਿਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਯੂਨਾਨੀ ਕਲੋਨੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਪਾਰਟਨ ਵਿਆਖਿਅਕਾਂ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗਾਰਜੀਆਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਚਾਰਮੰਤੀਦੇਸ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਹੇਰੋਡੀਕਸ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਡੈਲਫੀ ਵਿੱਚ ਗਾਰਜੀਆਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੁੱਤ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਹ 427 ਈ.ਪੂ. ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 60 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਏਥਨਜ਼ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਏਥਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਖਿਆਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲਾਭ ਵੀ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਰਸਤੂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈਸੋਕਰੇਟਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੂਦਾ ਦੁਆਰਾ ਪੈਰੀਕਲਸ, ਪੋਲਸ ਅਤੇ ਆਲਸੀਦਮਸ ਅਤੇ ਦਿਓਜੇਨਸ ਲਾਏਰਤੀਅਸ ਦੁਆਰਾ ਐਂਤਿਸਥੀਨਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫੀਲੋਸਟ੍ਰਾਟਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੀਟੀਅਸ ਅਤੇ ਆਲਸੀਬੀਆਦੇਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ, ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਥੂਸੀਡਾਈਡਸ ਅਤੇ ਪੈਰੀਕਲਸ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਗਾਥਨ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇੱਕ ਤਰਾਸਦੀ ਕਵੀ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਮੁਰੀਦ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਰਜੀਆਸ ਦੀ ਝਲਕ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਫ਼ਿਸਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਹਿਲਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 480 ਈ.ਪੂ. ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 380 ਈ.ਪੂ. ਸ਼੍ਰੇਣੀ:5ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਈ.ਪੂ. ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਨਾਸ਼ਪਾਤੀ
ਨਾਸ਼ਪਾਤੀ ਪਰਿਵਾਰ (ਰੋਸੇਸੀਏ) ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਖਤ ਦੇ ਪੌਮਸ਼ੀਅ ਫਲ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਹੈ। ਨਾਸ਼ਪਾਤੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਫਲ ਅਤੇ ਜੂਸ ਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਸਜਾਵਟੀ ਰੁੱਖਾਂ ਵਜੋਂ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵੇਰਵਾ
left|thumb|ਨਾਸ਼ਪਾਤੀ ਦਾ ਖਿੜਦਾ ਹੋਇਆ ਫੁੱਲ ਨਾਸ਼ਪਾਤੀ ਹੈ ਜੱਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤੱਟੀ ਅਤੇ ਨਰਮਾਈ temperate ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰਤੱਕ, ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਈਸਟ ਸੱਜੇ ਏਸ਼ੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਆਕਾਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ 10 – ਲੰਬਾ ਨਾਲ ਅਕਸਰ, ਇੱਕ ਲੰਬਾ, ਤੰਗ ਤਾਜ; ਕੁਝ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਹਨ।
ਵਾਢੀ
ਪੀਰੂਸ ਕਮਿਇਸ ਦੇ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਪਤਝੜ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ, ਕੱਦ ਦੇ ਫਲ ਹੋਣ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਹਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। 'ਪਾਸੇ ਕਰਾਸੇਨ' ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਪਾਤੀ, ਫਸਲ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਪੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਜਾਂ ਦਸ ਦਿਨ, ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਜਦੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕੇ ਹੋ ਪਹਿਲੀ ਇਕੱਠ ਆਖਰੀ ਖਾਣਾ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਲ ਦਾ ਮੌਸਮ ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਪਯੋਗ
ਆਜ਼ਆਣੇ ਤਾਜ਼ੇ, ਕੈਨਡ, ਜੂਸ ਅਤੇ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੂਸ ਨੂੰ ਜੈਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਜੈਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਲਾਂ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਫਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੇਰੀਆਂ ਕਿਰਮ ਪੀਅਰ ਜੂਸ ਨੂੰ ਪੈਰੀ ਜਾਂ ਪੀਅਰ ਸਾਈਡਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੇਬ ਤੋਂ ਬਣੇ ਸਾਈਡਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਮਰੇ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ripen ਫ੍ਰੀ ਕਟੋਰੇ ਵਿੱਚ ਕੇਲੇ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖੇ ਤਾਂ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਕ ਸਕਣਗੇ. ਰੈਫਰਿੀਜੇਸ਼ਨ ਅੱਗੇ ਪੱਕਣ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਏਗਾ. ਪੈਅਰ ਬਿਅਰਸ ਨਾਰਥਵੈਸਟ ਪਪਣ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਹੋਣ ਦਾ ਨਿਆਇਕ ਸੁਝਾਅ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਰਟਲੇਟ ਦੇ ਕੀੜੇ ਤੇ ਚਮੜੀ ਹਰੇ ਤੋਂ ਪੀਲੇ ਬਦਲਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪਪੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗੇ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਦਰੋਂ ਚੀਜਾਂ ਚੀਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਿੰਜਰੇ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ "ਗਰਦਨ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ": ਗਲੇ ਨੂੰ ਕੋਮਲ ਅੰਗੂਠਾ ਦਾ ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਨਾਸ਼ਪਾਤੀ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਛਾਲੇ ਲਾਓ. ਜੇ ਇਹ ਕੋਮਲ ਦਬਾਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਰਾਇਪ ਪੱਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਫਰਮ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਮਰੇ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਨਾਸ਼ਪਾਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ ਅਤੇ ਪਿੰਜਰੇ ਲਈ ਗਰਦਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ।
ਪੋਸ਼ਣ
ਇੱਕ ਨਾਸ਼ਪਾਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 100 g ਦੀ ਸੇਵਾ (ਛੋਟੇ ਨਾਸ਼ਪਾਤੀ) ਦਾ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਖੁਰਾਕ ਫਾਈਬਰ, ਪਰ ਹੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ (ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ, USDA ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਡਾਟਾਬੇਸ ਨੂੰ)।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ ਸਬਜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਸਬਰੀਮਲਾ
ਸ਼ਬਰੀਮਲਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜੋ ਕੇਰਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੀਰੁਵਨੰਤਪੁਰਮ ਤੋਂ 175 ਕਿਮੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਪੰਪਾ ਤੋਂ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਕਿਮੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਪੱਛਮ ਘਾਟ ਦੀਆਂ ਪਰਬਤ-ਲੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ  1260 ਮੀਟਰ (4,133 ਫੁੱਟ)  ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈ  ਜਿਥੇ  ਅੰਦਾਜ਼ਨ 45-50 ਲੱਖ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਰ ਸਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਯੱਪਨ ਦਾ ਮੰਦਿਰ 18 ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।ਮੰਦਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ (ਪੇਰੀਅਰ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ), ਨੂੰ ਪੂੰਗਵਾਨਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਹਰ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਮੰਦਿਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿਲਾਂਕੱਲ, ਕਾਲਕੱਟੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਦਿਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਅਤੇ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਦਿਰਾਂ ਦੇ ਕਰੀਮਲਾ ਖੰਡਰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮੱਖੀ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮੱਖੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੁਣਾਂ ਕਰ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਲਾਵਰ ਫਲਾਈ(flower fly), ਹੋਵਰ ਫਲਾਈ(hoverfly) ਅਤੇ ਸਿਰਫਿਡ ਫਲਾਈ(syrphid fly) ਵਰਗੇ ਨਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹਾਂ ਜਾਤੀ ਦਾ ਤਕਨੀਕੀ ਨਾਂ ‘ਹੈਲੋਫਿਲੱਸ’ ਹੈ। ਮੱਖੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ‘ਸਿਰਫਿਡੀ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 6000 ਜਾਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਨਕਲਚੀ ਮੱਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ, ਡੂਮਣਿਆਂ, ਘਰਘੀਨਾਂ ਤੇ ਭਰਿੰਡਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਅਤੇ ਚਾਲ-ਢਾਲ ਅਪਣਾ ਲਏ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸਮਝ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਫਟਕਦੇ। ਕਈ ਮੱਖੀਆਂ ਡੰਗ ਮਾਰਨ ਦੀ ਝੂਠੀ ਕਿਰਿਆ ਤਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਨੂੰ ‘ਬੇਟੀਸੀਅਨ ਮਿਮਿਕਰੀ’ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਬਰੀਮਲਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ-ਅਸਥਾਨ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮੱਖੀ
ਅਕਾਰ ਅਤੇ ਬਣਤਰ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੱਖੀਆਂ ਦਾ ਕੱਦ ਕਾਠ ‘ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ’ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਮਕੀਲੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਢਿੱਡ ਉੱਤੇ ਪੀਲੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮੱਖੀਆਂ ਇੱਕ ਮਗਰੋਂ ਦੂਜੇ ਫੁੱਲ ਅੱਗੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਖੰਭ ਹੀ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੈਠਣ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਖੰਭ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਹਣੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਮੋੜ ਤੋਂ ਮੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਕਿ ਇਹ ਡੰਗ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰ ਬਾਕੀ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਚੁਸਤ ਉਡਾਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਬੜੀ ਸਰਲਤਾ ਤੇ ਸਹਿਜਤਾ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਸੇ ਮੁੜ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਖੜੀ੍ਹਆਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਹੋਵਰ ਫਲਾਈਸ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਪਰ ਬੜਾ ਚਮਕੀਲਾ ਖੰਭਾਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਜੋੜਾ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਡਣ ਦੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਇਸ ਨੂੰ ‘ਹਾਲਟੀਅਰ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖੰਭ ਉੱਡਣ ਵੇਲੇ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੱਖੀਆਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਆਮ ਘਰੇਲੂ ਮੱਖੀਆਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸਪੰਜ ਵਰਗਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਰਸ ਚੂਸਣ ਅਤੇ ਪਰਾਗ ਲੈਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਲੇ ਜਾਂ ਤੇਲੇ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਸੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਮਿੱਠਾ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਵੀ ਬੜੇ ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ ਚੂਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਜਨਣ ਅਤੇ ਬੱਚੇ
ਮਾਦਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਰ ਛੇਤੀ ਵੱਡੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉੱਡਕੇ ਤੇ ਘੁੰਮ ਘੁੰਮ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਲਕੀਅਤ ਦੀ ਫੁਲਵਾੜੀ ਦੇ ਚੁਫ਼ੇਰੇ ਨੂੰ ਉਲੀਕਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਚੁਫੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੜਨ ਵਾਲੀ ਮਾਦਾ ਉਸੇ ਨਰ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਹਿਵਾਸ ਮਗਰੋਂ ਮਾਦਾ ਤੇਲੇ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰ ਕੇ ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਤੇਲਾ ਖਾ ਕੇ ਹੀ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਹ ਇੱਕ ਥਾਂ ’ਤੇ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਪੋਲੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਜਬਾੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ। ਉਹ ਫਿੱਕੇ ਬਦਾਮੀ ਰੰਗ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸਲੱਗ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮੈਗੱਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਪੂਰੇ ਪੇਟੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਗੱਭਰੂ ਹੋਣ ਤਕ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਲੇ ਹਜ਼ਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲਾਭ
ਇਹ ਮੱਖੀਆਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋੜ੍ਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਪਰਾਗਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਕਰੀਬਨ ਸੱਤ ਵਾਰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਤੇਲਾ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਾਗਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਇਹ ਮੱਖੀਆਂ ਕੀੜ ਸੰਖਿਆ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਲਗਾਮ ਹਨ। ਇਹ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ। ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਮੰਡਰਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰਸ ਪੀ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੀਟ ਪਤੰਗਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦਾ ਵਿਗਿਆਨ
੪੨੩
423 (42 ਪੰਜਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਮਣੀ ਮਾਧਵ ਚਾਕਿਆਰ
ਮਣੀ ਮਾਧਵ ਚਾਕਿਆਰ (15 ਫਰਵਰੀ 1899 - 14 ਜਨਵਰੀ 1991) ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਡਰਾਮਾ ਪਰੰਪਰਾ ਕੁਟਿਆੱਟਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰਵਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਅਭਿਨੇ ਅਤੇ ਨਾਟ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੰਗਕਰਮੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1899 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1990
ਰੋਣਾ
ਰੋਣਾ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਦਾਸ ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਉਸ ਦੁੱਖ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਕੇ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੋਣਾ ਆ ਜਾਂਦਾ ੍ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਦਾ ਰੋਣਾ, ਜਵਾਨ ਦਾ ਰੋਣਾ, ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਰੋਣ ਅਤੇ ਔਰਤ ਦਾ ਰੋਣਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ 'ਚ ਵੀ ਰੋਂਦਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਝੂ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰੋਣਾ ਕਿਵੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਇਸ ਸਮੇਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਲਿਮਬਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜਿਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਹਾਈਪੋਥੈਲੇਮਸ ਅਤੇ ਅਮਿਗਡਾਲਾ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਿਜ਼ਆਦਾ ਐਸੀਟਾਈਲਕੋਲਾਈਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਾਇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁੰਗੜਨ ਲਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ੰਦੇਸ਼ ਵਾਹਕ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਐਸੀਟਾਈਲਕੋਲਾਈਨ ਅੱਖਾਂ, ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ, ਜੀਭ ਅਤੇ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁੰਗੜਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸੁੰਗੜਨ ਨਾਲ ਅੱਥਰੂ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅੱਥਰੂ ਵਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਥਰੂਆਂ ਦੇ ਵਹਿਣ ਨੂੰ ਰੋਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸੁੰਗੜਨ ਨਾਲ ਗਲੇ ਦਾ ਆਕਾਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਧ ਹਵਾ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਗਲੇ ਤੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਅੰਗ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਅੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ
2023 FW13
ਇੱਕ ਐਸਟਰਾਇਡ (ਨਿੱਕਾ ਗ੍ਰਹਿ) ਹੈ ਜੋ 28 ਮਾਰਚ, 2023 ਨੂੰ ਹਵਾਈ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਨ-ਸਟਾਰਰਸ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਕਾਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਗੋਲੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸਨੂੰ ਧਰਤੀ ਨੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਨ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 2023 FW13 ਨਾਮਕ, ਇਹ ਰਹੱਸਮਈ ਵਸਤੂ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਚੰਦਰਮਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ "ਅਰਧ-ਚੰਨ" ਹੈ, ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਇੱਕ ਪੁਲਾੜ ਚੱਟਾਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੂਰਖਿੱਚਟਬਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 3700 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 1,500 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਾਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਆਪਣਾ ਪੱਧ ਤੇ ਚੱਲਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ। ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਇਹ 2023 FW13 ਅਤੇ 469219 ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਦੋ ਅਰਧ ਚੰਦਰਮਾ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਰਧ-ਚੰਦਰਮਾ, ਜਿਸਨੂੰ "ਅਰਧ-ਸੈਟੇਲਾਈਟ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਅਕਾਸ਼ੀ ਪੱਧ ਤੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਾਸ਼ੀ ਵਸਤੂਆਂ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਗਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਰਾਹੀ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੋਟਲੀ ਅਰਾਈਆਂ
ਕੋਟਲੀ ਅਰਾਈਆਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਆਦਮਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਕੌਗੋਯੂਦੋ)
ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਕੋਗੋਯੂਦੋ) ਕੋਗੋਯੂਦੋ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1996 ਵਿੱਚ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਤੂਰੀਆਸ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਟੀਨੋਫੋਰਾ
ਟੀਨੋਫੋਰਾ (SG ctenophore ;    )  ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਗਰੋੜਹੀਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਘੀ ਜੈਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ । ਉਹ ਸਿਲੀਆ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਹ ਤੈਰਾਕੀ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਕੰਘੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ), ਅਤੇ ਉਹ ਸਿਲੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਤੈਰਾਕੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਾਨਵਰ ਹਨ।
ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬਾਲਗ ਟੀਨੋਫੋਰਸ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ. ਕੁਝ ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1.5 ਮੀ (5 ਫੁੱਟ) ਤੱਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ 100 ਤੋਂ 150 ਕਿਸਮਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਰ 25 ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਅਤੇ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਝੂਠ ਫੜਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ
ਝੂਠ ਫੜਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ Polygraph ਜਾਂ Lie detector ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਅੱਜ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂ
ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਪਰਾਧੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛ-ਪੜਤਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਪਰਾਧ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਅਪਰਾਧੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਅਪਰਾਧੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਸੱਚ-ਝੂਠ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਦਾਲਤਾ ਨੇ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਔਸੀਲੇਸ਼ਨ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ। 5 ਮਈ, 2010 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 20(3) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਨਾਰਕੋ ਟੈਸਟ, ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਮੈਪਿੰਗ ਅਤੇ ਝੂਠ ਫੜਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਦਿਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੋਜਾਂ
424
424 (42 ਪੰਜਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਰਣਧੀਰਪੁਰ
ਰਣਧੀਰਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੈਮਰੀ ਕਾਰਡ
ਮੈਮਰੀ ਕਾਰਡ, ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਫਲੈਸ਼ ਮੈਮੋਰੀ ਡਾਟਾ ਸਟੋਰੇਜ ਡਿਵਾਈਸ ਹੈ, ਜੋ ਡਿਜੀਟਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੋਰਟੇਬਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਉਪਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਕੈਮਰੇ, ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ, ਲੈਪਟਾਪ, ਕੰਪਿਊਟਰ, ਟੇਬਲੇਟ, ਪੀਡੀਏ, ਪੋਰਟੇਬਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਅਰ, ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਕਨਸੋਲ, ਸਿੰਥੈਸਾਈਜ਼ਰ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਕੀਬੋਰਡ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪਿਯਨੋਸ | ਇਹਦੇ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਗੀਤ, ਵੀਡੀਓ, ਤਸਵੀਰਾਂ, ਲਿਖਤਾਂ (text) ਆਦਿ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ|
ਅਰਬ ਲੀਗ
ਅਰਬ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਲੀਗ (جامعة الدول العربية ਜਾਮਿ'ਅਤ ਅਦ-ਦੁਆਲ ਅਲ-ʻਅਰਬੀਆ), ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਰਬ ਲੀਗ (الجامعة العربية ਅਲ-ਜਾਮੀʻਆ ਅਲ-ʻਅਰਬੀਆ), ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਸਿੰਗ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚਲੇ ਅਤੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਦੇ ਅਰਬ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ 22 ਮਾਰਚ 1945 ਨੂੰ ਕੈਰੋ ਵਿਖੇ ਛੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਸਮੇਤ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ: ਮਿਸਰ, ਇਰਾਕ, ਟਰਾਂਸਜਾਰਡਨ (1949 ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਨਾਂ ਜਾਰਡਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ), ਲਿਬਨਾਨ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ। ਯਮਨ 5 ਮਈ 1945 ਨੂੰ ਇਹਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆ। ਹੁਣ ਇਸ ਲੀਗ ਦੇ 22 ਮੈਂਬਰ ਹਨ ਪਰ ਨਵੰਬਰ 2011 ਤੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜੰਗ ਕਰ ਕੇ ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਮੈਂਬਰੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੋਡਗੁ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਏਕੁਈਦਿਕਟੋ ਦੇ ਲੋਸ ਮਿਲਾਗਰੋਸ
ਏਕੁਈਦਿਕਟੋ ਦੇ ਲੋਸ ਮਿਲਾਗਰੋਸ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Miraculous Aqueduct) ਇੱਕ ਤਹਿਸ-ਨਹਿਸ ਹੋ ਚੁਕਿਆ ਰੋਮਨ ਪੁੱਲ ਹੈ । ਇਸਨੂੰ ਰੋਮਨ ਕਲੋਨੀ ਐਮੇਰੀਤਾ ਆਓਗੂਸਤਾ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਅੱਜ ਕੱਲ ਮੇਰੀਦਾ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਇਹ ਪੁੱਲ 38 ਡਾਟਦਾਰ ਖੰਬਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉੱਚਾਈ 25 ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ 830 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਲਗਭਗ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨੂਨਾਵੁਤ
ਨੂਨਾਵੁਤ (ਇਨੁਕਤੀਤੂਤ: ᓄᓇᕗᑦ  ਤੋਂ) ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਰਾਜਖੇਤਰ ਹੈ।﻿ ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਰਿਆਸਤ ਤੋਂ 1 ਅਪਰੈਲ 1999 ਨੂੰ ਨੂਨਾਵੁਤ ਐਕਟ ਔਰ ਨੂਨਾਵੁਤ ਲੈਂਡ ਕਲੇਮਜ਼ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਅਲੱਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦਾ ਨਿਰਣਾ 1993 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਨੂਨਾਵੁਤ ਦਾ ਕਿਆਮ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਤੇ 1949 ਵਿੱਚ ਨਿਊਫ਼ੰਡਲੈਂਡ ਅਤੇ ਲਾਬਰਾਡੋਰ ਦੇ ਕਿਆਮ ਦੇ ਬਾਦ ਇੱਕ ਬੜੀ ਤਬਦੀਲੀ ਵਾਪਰੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਬਏਕਦੂ ਪਹਾੜ
thumb|230x230px|ਬਏਕਦੂ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ thumb|230x230px|ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਸਤਿਥ ਬਏਕਦੂ ਪਹਾੜ thumb|230x230px|ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਬਏਕਦੂ ਪਹਾੜ ਬਏਕਦੂ ਪਹਾੜ (ਕੋਰਿਆਈ: 백두산, Baekdu - san), ਜਿਨੂੰ ਚਾਂਗਬਾਈ ਪਹਾੜ (ਚੀਨੀ: 长白山, Changbai shan) ਜਾਂ ਬਾਈਤੋਊ (Baitou) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਹਦ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ 2, 744 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਂਗਬਾਈ ਪਹਾੜ ਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਿਖਰ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੇ ਕੋਰਿਆਈ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ (ਪੇਨਿੰਸੁਲਾ) ਦਾ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਕੋਰਿਆ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪਵਿਤਰ ਪਹਾੜ ਮੰਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕੋਰਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿਹਨ ਸੱਮਝਦੇ ਹਨ।
ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਜਦੋਂ ਸੰਨ 969 ਈਸਵੀ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਫੱਟਿਆ ਤਾਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ 5 ਕਿਮੀ ਚੌੜਾ ਅਤੇ 850 ਮੀਟਰ ਗਹਿਰਾ ਕਰੇਟਰ ਬੰਨ ਗਿਆ ਜਿਸਦੇ ਕੁੱਝ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੀਯਾਨ ਚੀ (天池, Heaven Lake, ਯਾਨੀ ਸਵਰਗ ਝੀਲ) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀਏ ਝੀਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਹੁਣੇ ਵੀ ਜਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਛਲੀ ਦਫਾ ਸੰਨ 1903 ਵਿੱਚ ਫੱਟਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਵਲੋਂ ਫਟਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਪਹਾੜ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ: ਸੋਂਗਹੁਆ ਨਦੀ, ਯਾਲੂ ਨਦੀ ਅਤੇ ਤੂਮਨ ਨਦੀ।
ਨਾਮ ਦਾ ਮਤਲਬ
ਬਏਕਦੂ - ਸਾਨ (백두산) ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਕੋਰਿਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਫੇਦ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਪਹਾੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ - ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇਹ ਨਾਮ ਚੀਨੀ ਭਾਵਚਿਤਰੋਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਉੱਚਾਰਣ ਗਲਤੀ ਵਲੋਂ ਬਾਈਤੋਊ ਕੀਤਾ ਜੋ ਅੱਜ ਤੱਕ ਚਲਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਮਾਂਛੁ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੋਲਮਿਨ ਸ਼ਾਂੱਗੀਯਾਨ ਅਲਿਨ (Golmin Šanggiyan Alin) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲੱਬ ਸਫੇਦ ਪਹਾੜ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰਭਾਸ਼ਾਵਾਂਦੇ ਨਾਮ ਇਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ।
ਮੌਸਮ
ਬਏਕਦੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਮੌਸਮ ਤੇਜੀ ਵਲੋਂ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ −8. 3 °ਸੇਂਟੀਗਰੇਡ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ −48 °ਸੇਂਟੀਗਰੇਡ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ 10 °ਸੇਂਟੀਗਰੇਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਸਿਖਰ ਬਰਫ - ਗਰਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਸੜਕ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਸੜਕ ਮਹੇਸ਼ ਭੱਟ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ 1991 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਥ੍ਰਿਲਰ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਜੇ ਦੱਤ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਭੱਟ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਸਾਲ 1991 ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਦੇ ਖਲਨਾਇਕ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਰਹੂਮ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਅਮਰਾਪੁਰਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ 1976 ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਅੱਪੂ (2000) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੀਮੇਕ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਸੀਕਵਲ, ਸੜਕ 2, 28 ਅਗਸਤ 2020 ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਨੀ+ ਹੌਟਸਟਾਰ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1991 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
425
425 (42 ਪੰਜਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਮੀਰਾ ਬਾਈ
ਮੀਰਾ ਬਾਈ (ਰਾਜਸਥਾਨੀ: मीरां बाई) ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਭਗਤੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵਿੱਤਰੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1504 ਵਿੱਚ ਜੋਧਪੁਰ ਦੇ ਕੁਡਕੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਭੋਜਰਾਜ ਉਦੈਪੁਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਣਾ ਸਾਂਗਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਤੀ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤੂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਰ ਮੀਰਾਂ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਉਦਾਸੀਨ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸਾਧੂ-ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਕੀਤਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਘਰ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਰਟਨ ਨੂੰ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਣ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਦਵਾਰਿਕਾ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਿੱਥੇ ਸੰਵਤ 1560 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੀਰਾ ਬਾਈ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਭਗਤੀ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ ਪਦਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਪਰਿਚੈ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਭਗਤੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਵਿੱਤਰੀ ਮੀਰਾ ਬਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਵਤ 1573 ਵਿੱਚ ਜੋਧਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੁਡਕੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਉਦੈਪੁਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਣਾ ਕੁਮਾਰ ਭੋਜਰਾਜ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਲੈਣ ਲੱਗੀ ਸਨ ਵਿਆਹ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਦਿਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਡੇ ਪਤੀ ਦਾ ਮਰਨਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਤੀ ਦੇ ਪਰਲੋਕਵਾਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦਿਨ-ਪ੍ਰਤੀ-ਦਿਨ ਵੱਧਦੀ ਗਈ। ਇਹ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਭਗਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਜੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨੱਚਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸਨ।
ਨਿਰਵਾਣ
ਜਦੋਂ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ ਬਣੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕੇ ਬਹੁਤ ਅਫਸੋਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਭਗਤ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਹੋਇਆ। ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਣ ਦੁਆਰਕਾ ਭੇਜਿਆ। ਜਦੋਂ ਮੀਰਾ ਆਉਣ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਿਦ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੁਆਰਕਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲੇਗੀ। ਉਸ ਦਿਨ ਉਤਸਵ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਗਤ ਗਣ ਭਜਨ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਸਨ। ਮੀਰਾ ਨੱਚਦੇ-ਨੱਚਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਨਛੋਰ ਰਾਏ ਜੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਕੁੱਖ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਕਪਾਟ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਦੁਆਰ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਤਾਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਮੀਰਾ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਚੀਰ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਚਿੰਮੜ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਅਤਿਅੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੀਰਾ ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮਾ ਗਈ ਸੀ। ਮੀਰਾ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਕੀਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਮੀਰਾ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਪਿਆਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰਚਿਤ ਗ੍ਰੰਥ
ਮੀਰਾਬਾਈ ਨੇ ਚਾਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਮੀਰਾ ਬਾਈ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਸੰਕਲਨ “ਮੀਰਾ ਬਾਈ ਦੀ ਪਦਾਵਲੀ’ ਨਾਮਕ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੀਰਾ ਬਾਈ ਦੀ ਭਗਤੀ
ਮੀਰਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਮਿਠਾਸ-ਭਾਵ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਟਦੇਵ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਪੁਰਖ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਦੀਵਾਨੀ ਸੀ: ਵੱਸੋ ਮੇਰੇ ਨੈਨਨ ਵਿੱਚ ਨੰਦਲਾਲ।
ਮੋਹਨੀ ਮੂਰਤੀ, ਸਾਂਵਰੀ, ਸੁਰਤ ਨੈਨਾ ਬਣੇ ਵਿਸਾਲ।।
ਅਧਰ ਸੁਧਾਰਸ ਮੁਰਲੀ ਬਾਜਤੀ, ਉਰ ਬੈਜੰਤੀ ਮਾਲ।
ਛੋਟਾ ਘੰਟਿਕਾ ਕਟੀ-ਤਟ ਸੋਭਿੱਤ, ਨੂਪੁਰ ਸ਼ਬਦ ਰਸਾਲ।
ਮੀਰਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸੰਤਨ ਸੁਖਦਾਈ, ਭਗਤ ਬਛਲ ਗੋਪਾਲ।। ਮੀਰਾ ਬਾਈ ਰੈਦਾਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਰੂ ਮੰਣਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੀ ਹਨ - "ਗੁਰੂ ਮਿਲਿਆ ਰੈਦਾਸ ਦੀਂਹੀ ਗਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗੁਟਕੀ"। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਤੋਂ ਪਦਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਰਚਨਾ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਮਿਸ਼ਰਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਖਾਲਸ ਸਾਹਿਤਿਅਕ ਬਰਜਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੰਮਜਾਤ ਕਵਿਅਿਤਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਕਵਿਅਿਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਮੀਰਾ ਦੇ ਵਿਰਹ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਕਵੀਆਂ ਕੀਤੀ ਆਸ਼ਾ ਜਿਆਦਾ ਸਵਾਭਾਵਿਕਤਾ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰ੍ਰੰਗਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਸ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਦ – ਮਨ ਨੀ ਪਾਸੀ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨ।
ਸੁਭਗ ਸੀਤਲ ਕਮਲ - ਕੋਮਲ ਤਰਿਵਿਧ-ਜੁਆਲਾ-ਹਰਨ।
ਜੋ ਚਰਨ ਪ੍ਰਹਮਲਾਦ ਪਰਸੇ ਇੰਦਰ-ਪਦਵੀ-ਹਾਨ॥
ਜਿਹਨਾਂ ਚਰਨ ਧਰੁਵ ਅਟਲ ਕੀਂਹੋਂ ਰਾਖਿ ਆਪਣੀ ਸਰਨ।
ਜਿਹਨਾਂ ਚਰਨ ਬਰਾਹਮਾਂਡ ਮੇਂਥਯਾਂ ਨਖਸਿਖੌ ਸ਼੍ਰੀ ਭਰਨ॥
ਜਿਹਨਾਂ ਚਰਨ ਪ੍ਰਭੂ ਪਰਸ ਲਨਿਹਾਂ ਤਰੀ ਗੌਤਮ ਧਰਨੀ।
ਜਿਹਨਾਂ ਚਰਨਾਂ ਧਰਥੋਂ ਗੋਬਰਧਨ ਗਰਬ-ਮਧਵਾ-ਹਰਨ॥
ਦਾਸ ਮੀਰਾ ਲਾਲ ਵਾਸੁਦੇਵ ਆਜਮ ਤਾਰਨ ਤਰਨ॥
ਮੀਰਾਬਾਈ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ
ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜੌਹਨ ਹਾਰਬੀਸਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੀਰਾਬਾਈ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਬਲਾਈ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅੰਜਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ A Few Things I Know About Her ਬਾਰੇ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਮੀਰਾ (1945), ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਲਮ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਐਸ. ਸੁੱਬੁਲਕਸ਼ਮੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੀਰਾ ਇੱਕ 1979 ਵਿੱਚ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ। ਉਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ: ਕਾਂਜੀਭਾਈ ਰਾਠੌੜ ਦੁਆਰਾ ਮੀਰਾਬਾਈ (1921), ਧੁੰਡੀਰਾਜ ਗੋਵਿੰਦ ਫਾਲਕੇ ਦੁਆਰਾ ਸੰਤ ਮੀਰਾਬਾਈ (1929), ਦੇਬਾਕੀ ਬੋਸ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਰਾਣੀ ਮੀਰਾ / ਮੀਰਾਬਾਈ (1933), ਟੀ.ਸੀ. ਵਦੀਵੇਲੂ ਨੈਕਰ ਦੁਆਰਾ ਮੀਰਾਬਾਈ (1936), ਅਤੇ ਏ. ਬਾਬੂਰਾਓ ਪੇਂਟਰ ਦੁਆਰਾ ਮੀਰਾਬਾਈ (1937), ਵਾਈਵੀ ਰਾਓ ਦੁਆਰਾ ਭਗਤ ਮੀਰਾ (1938), ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ ਭੀਮਾਵਰਪੂ ਦੁਆਰਾ ਮੀਰਾਬਾਈ (1940), ਐਲਿਸ ਡੁੰਗਨ ਦੁਆਰਾ ਮੀਰਾ (1947), ਬਾਬੂਰਾਓ ਪਟੇਲ ਦੁਆਰਾ ਮਤਵਾਲੀ ਮੀਰਾ (1947), ਮੀਰਾਬਾਈ (1947) ਅਹਿਮਦ ਪਟੇਲ ਦੁਆਰਾ (ਡਬਲਯੂਜ਼ੈੱਡ 4), ਨਾਨਾਭਾਈ ਭੱਟ ਦੁਆਰਾ ਮੀਰਾਬਾਈ (1947), ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਰਾਏ ਦੁਆਰਾ ਗਿਰਧਰ ਗੋਪਾਲ ਕੀ ਮੀਰਾ (1949), ਜੀਪੀ ਪਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਰਾਣੀ ਮੀਰਾ (1956), ਵਿਜੇ ਦੀਪ ਦੁਆਰਾ ਮੀਰਾ ਸ਼ਿਆਮ (1976), ਮੀਰਾ ਕੇ ਗਿਰਧਰ (1992) ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
1997 ਵਿੱਚ ਯੂਟੀਵੀ ਦੁਆਰਾ ਮੀਰਾਬਾਈ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ 52 ਐਪੀਸੋਡ ਲੜੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਮੀਰਾ, 2009 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰਿਜ਼, ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ NDTV Imagine 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕਿਰਨ ਨਾਗਰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਨਾਵਲ ਕੁੱਕਲਡ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਤਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਤੋ ਮੀਰਾ, ਇੱਕ 2021 ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਮਿਥਿਹਾਸਿਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰਿਜ਼, ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਟਾਰ ਜਲਸਾ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। 11 ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, ਮੀਰਾ — ਦ ਲਵਰ…, ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੀਰਾ ਭਜਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਰਚਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਐਲਬਮ, ਮੀਰਾ ਬਾਈ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੇਰਟਾ ਵਿੱਚ ਮੀਰਾ ਮਹਿਲ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ ਜੋ ਮੀਰਾਬਾਈ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ, ਡਿਸਪਲੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛਾਂਦਾਰ ਬਗੀਚੇ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵਿੱਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਲੋਕ
ਸਰੀਰ ਵਿੰਨ੍ਹਣਾ
thumb ਸਰੀਰ ਵਿੰਨ੍ਹਣਾ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਓ ਦਾਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ, ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪੰਕਚਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕੱਟਣ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੋਰੀ ਬਗੈਰ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰੀਰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਦਾ  ਇਤਿਹਾਸ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਨ ਹਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਣ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਫਿਰ ਵਿ ਕਾਫ਼ੀ ਸਬੂਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੋਨੋਂ ਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਜਾਂ ਨਾ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਕਾਰਣਾਂ ਕਰਕੇ ਵਿੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਦੂਸਰੇ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਲਈ, ਸੁਹੱਪਣ ਮੁੱਲ ਦੇ ਲਈ, ਜਿਨਸੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਦੇ ਕੁਝ ਰੂਪ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਦੋਂ ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਤੇ ਠੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਜਾਂ ਪਲੇਸਮੈਂਟ ਉਤੇ ਸਕੂਲਾਂ, ਮਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਬਹਿਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੁਝ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਤਿ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਗੀਨੀਜ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕਈ ਸੌ ਸੌ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਥਾਈ ਅਤੇ ਅਸਥਾਈ ਵਿੰਨ੍ਹਣਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
[[ਤਸਵੀਰ:Biigabe1.jpg|thumb|ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਲਮਾਨਿਕ ਕਬਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਇੱਕ ਮੁਰਕੀ, c 6 ਵੀਂ ਜਾਂ 7 ਵੀਂ ਸਦੀ।
]] ਸਰੀਰ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਸਿਰਫ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਵਿਦਿਅਕ ਖੋਜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸ੍ਰੋਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਪੇਸ਼ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।  ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹਣਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਮਿਲਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦਾ ਕਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣਾ ਆਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜਿਥੇ ਇਹ ਕਦੇ ਸਜਾਏ ਗਏ ਸਨ ਉਥੇ ਮਾਸ ਦਾ ਖਰਾਬ ਹੋਣਾ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਹਿਣੇ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।  ਨਾਲ ਹੀ,  20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਵਿੰਨ੍ਹਣ  ਦੇ ਜਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਡੱਗ ਮਲੌਯ ਦੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 1960 ਵਿਆਂ ਅਤੇ 1970 ਵਿਆਂ.ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਮਾਲੋਏ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪੁਠ ਦੇ ਕੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਰੀਰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦਾ ਧੰਦਾ ਕੀਤਾ।  ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਜੈਨਟੀਲ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਪੈਂਫਲਟ ਵਿੱਚ ਘਸੀਆਂ ਪਿਟੀਆਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸ਼ਹਿਰੀ ਦੰਦਕਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਲਬਰਟ ਨੇ ਭੀੜੇ ਪਜਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਿੱਖਣ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਕਾਢ ਕਢੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਰੋਮਨ ਸੈਂਚਰੀਅਨ ਆਪਣੇ ਬਾਹਰੀ ਚੋਗੇ ਨਿੱਪਲ ਵਿੰਨ੍ਹਣਾ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।  ਮੱਲੋਅ ਦੇ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਛਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਕੰਨ ਵਿੰਨ੍ਹਣਾ
thumb|ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਬਰਮੀ ਕੰਨ-ਬੋਰ ਦੀ ਰਸਮ।
ਨੱਕ ਵਿੰਨ੍ਹਣਾ
[[ਤਸਵੀਰ:Kutia_kondh_woman_3.jpg|thumb|ਇੱਕ ਖੌਂਡ ਔਰਤ ਜਿਸਨੇ ਕੰਨ, ਨਾਸਾਂ ਵਿੱਚਲੀ  ਕੰਧ ਅਤੇ ਨਾਸਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
]]
ਹੋਠ ਅਤੇ ਜੀਭ ਵਿੰਨ੍ਹਣਾ
left|thumb|ਇੱਕ ਨਿਲੋਟਿਕ ਮੁਰਸੀ ਔਰਤ
ਨਿੱਪਲ, ਨਾਭੀ ਅਤੇ ਜਣਨ ਅੰਗ ਵਿੰਨ੍ਹਣਾ
right|thumb|ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਨਾਭੀ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਦਾ ਰਵਾਜ ਰਿਹਾ  ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਵਾਦਿਤ ਹੈ।
ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ
]]
ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ
ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ(ਜਨਮ 5 ਜਨਵਰੀ 1955 ) ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਇਹ 2011 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀ। ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਹੈ। 1997 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਨੀਹ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਆਪ ਮੁੱਖੀ ਬਣੀ। ਇਸ ਦੀ ਨੀਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਤੋ ਵੱਖ ਹੋਣ ਬਾਅਦ ਰੱਖੀ। ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਦੀਦੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈ)।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਬੈਨਰਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਕਾਤਾ (ਪਹਿਲਾਂ ਕਲਕੱਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਪ੍ਰੋਲੇਮਸਵਰ ਬੈਨਰਜੀ ਅਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਦੇਵੀ ਸਨ। ਬੈਨਰਜੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ 17 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰੋਲੇਮਸਵਰ ਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ।
1970 ਵਿੱਚ, ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ਬੰਧੂ ਸਿਸ਼ੂ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਉੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਬੋਰਡ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਜੋਗਮਾਯਾ ਦੇਵੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਸਲਾਮੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼੍ਰੀ ਸਿੱਖਿਆਯਤਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਜੋਗੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਚੌਧਰੀ ਲਾਅ ਕਾਲਜ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਕਲਿੰਗਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਲਿਟਰੇਚਰ (ਡੀ. ਲਿਟ.) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬੈਨਰਜੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਜੋਗਾਮਾਯਾ ਦੇਵੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ (ਆਈ) ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿੰਗ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਰਿਸ਼ਦ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਏਕਤਾ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ (ਆਈ) ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਵਜੋਂ 1970 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਥਾਨਕ ਕਾਂਗਰਸ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। 1976 ਤੋਂ 1980 ਤੱਕ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਕਾਂਗਰਸ (ਆਈ) ਦੀ ਜਨਰਲ ਸੱਕਤਰ ਰਹੀ। 1984 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਬੈਨਰਜੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ। ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਧਵਪੁਰ ਸੰਸਦੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਗਜ਼ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੋਮਨਾਥ ਚੈਟਰਜੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਜਨਰਲ ਸੈਕਟਰੀ ਵੀ ਬਣੀ। ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਰੋਧੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ 1989 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਗੁਆਉਣ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਕਲਕੱਤਾ ਦੱਖਣੀ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਕੇ 1991 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ 1996, 1998, 1999, 2004 ਅਤੇ 2009 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਸੀਟ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ।
ਬੈਨਰਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ-ਮੰਤਰੀ ਪੀ ਵੀ. ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ ਦੁਆਰਾ 1991 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ, ਯੁਵਾ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ, ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਖੇਡ ਮੰਤਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦੇਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਪਰੇਡ ਗਰਾਉਂਡ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਢ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇਗੀ ਜੇਕਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1996 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ-ਐਮ ਦੀ ਇੱਕ ਠੱਗ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਤਰਕ ਦੀ ਇਕੱਲੇ ਆਵਾਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ "ਸਾਫ ਸੁਥਰੀ ਕਾਂਗਰਸ" ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।