cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ 2020
ਅਪ੍ਰੈਲ 2020
1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਜਨ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕੋਰੋਨਵਾਇਰਸ (ਕੋਵਿਡ -19) ਦੇ 54 ਨਵੇਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਕੇਸਾਂ ਅਤੇ 9 ਹੋਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਰਿਕਵਰੀ ਦੇ ਕੁਲ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ 71 ਤੇ ਲੈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
2 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ -19 ਕਾਰਨ ਤੀਜੀ ਮੌਤ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ (ਸੀਓਵੀਆਈਡੀ -19) ਦੇ 114 ਨਵੇਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟਰੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਬਰਾਮਦਗੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
3 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਜਨ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ (ਕੋਵਿਡ -19) ਦੇ 126 ਨਵੇਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਕੇਸਾਂ ਅਤੇ ਕਤਰ ਵਿੱਚ 21 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਦੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤੇ।
4 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਜਨ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕੋਰੋਨਵਾਇਰਸ (ਕੋਵਿਡ -19) ਦੇ 250 ਨਵੇਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਵਿਡ -19 ਤੋਂ 16 ਹੋਰ ਲੋਕ ਠੀਕ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 109 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਐਮਓਪੀਐਚ ਦੁਆਰਾ 279 ਨਵੇਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਕੇਸਾਂ ਅਤੇ ਰਿਕਵਰੀ ਦੇ 14 ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ 5 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੌਤ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਮਰੀਜ਼ 3 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਸਖਤ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
6 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ 228 ਹੋਰ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ 8 ਹੋਰ ਰਿਕਵਰੀ ਵੀ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਇੱਕ 74 ਸਾਲਾ ਨਿਵਾਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ 59 ਸਾਲਾ ਵਸਨੀਕ - ਦੋਵੇਂ ਗੰਭੀਰ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਗ੍ਰਸਤ ਹਨ - 7 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ -19 ਤੋਂ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 6 ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੋਰ 225 ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ 19 ਬਰੀ ਕੀਤੇ ਮਰੀਜ਼। ਹੁਣ ਕੁੱਲ 2057 ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਕੇਸ ਅਤੇ 150 ਪੁਸ਼ਟੀ ਬਰਾਮਦ ਹੋਏ ਹਨ।
8 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਐਮਓਪੀਐਚ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈਲਥ ਕੇਅਰ ਕੋਆਪਰੇਸਨ ਦੋ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰੇਗੀ, ਇੱਕ ਉਮ ਸਲਾਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿਤ ਅਲ ਰਾਇਯਾਨ, ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ, ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ। ਹੋਰ 153 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਿਕਵਰੀ ਦੇ 28 ਹੋਰ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਕਾਮੇ
ਕਤਰ "ਕਿਰਤ ਕੈਂਪਾਂ" ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗਾਰਡੀਅਨ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਅਤੇ ਕਤਰ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਸੈਂਕੜੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ "ਖਾਮੋਸ਼, ਬਹੁਤ ਭੀੜ ਵਾਲੇ ਕੈਂਪਾਂ" ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵਾਇਰਸ “ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।”
“ਨੋਟਬੰਦੀ ਕੈਂਪਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਕਾਮੇ ਡਰ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,” ਰਿਪੋਰਟ ਨੋਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੀ ਛੁੱਟੀ 'ਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਵਿਗੜਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਰਤ ਕੈਂਪ ਜਿਥੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਪੀੜ੍ਹਤ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਕਤਰ ਦੇ ਵਰਕਰ ਕੈਂਪਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗੁਲਾਗ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। "ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ," ਕੈਂਪ 1 ਤੋਂ ਕੈਂਪ 32 ਤੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਘਰੇਲੂ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਜਨਤਕ ਐਲਾਨ
ਕਤਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੇ 14 ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਏ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦੇ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੌਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਤਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 14 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਗਏ ਘਰੇਲੂ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਵਾਅਦੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਘਰੇਲੂ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਕਰਨਾ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਸੀ ਜੋ ਕੋਵੀਡ -19 cases ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੌਮ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਤਰ ਪਰਤਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ 2020 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019-20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ
ਈਲੇਨ ਵਿਲੀਅਮਜ਼
ਈਲੇਨ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ (28 ਦਸੰਬਰ, 1932 - 23 ਦਸੰਬਰ, 1963) 50 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਅਤੇ 60 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਰੰਭਲੇ ਪੜਾਅ ਦੀ ਲੈਸਬੀਅਨ ਪਲਪ ਪੇਪਰਬੈਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਲੋਨ ਬ੍ਰਿਟਨ ਜਾਂ ਸਲੋਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨਾਮ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਈਲੇਨ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਦਸੰਬਰ, 1932 ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੁਈਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਈਲੇਨ ਐਚ. ਕਮਿੰਗ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਐਲਗਜ਼ੈਡਰ ਕਮਿੰਗ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਐਡਨਾ ਲੂਈਸ ਵੈਸਟਫਾਲ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
thumb|ਸਲੋਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਰਚਨਾ 'ਦੀਜ਼ ਕੁਰੀਅਸ ਪਲੇਜ਼ਰ' ਦਾ ਕਵਰ - ਪੌਲ ਰੈਡਰ ਦੁਆਰਾ ਚਿੱਤਰ - 1961 ਵਿਲੀਅਮਜ਼ 1959 ਵਿੱਚ ਮਿਡਵੁੱਡ ਬੁਕਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣੀ। ਮਿਡਵੁੱਡ ਦੇ ਸੰਪਾਦਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਲੈਸਬੀਅਨ ਪਲਪ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਝੂਠੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੇਪਰਬੈਕ ਲੈਸਬੀਅਨ ਪਲਪ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਨਾਂ ਸਨ: ਸਲੋਨ ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਸਲੋਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਸਲੋਨੇ ਬ੍ਰਿਟਨ, ਸਲੋਨ ਬ੍ਰਿਟਨ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਹੋਰ ਨਾਂ ਵੀ ਹੋਣਗੇ। ਉਸਨੇ 1959 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ: 'ਫਸਟ ਪਰਸਨ-ਥਰਡ ਸੈਕਸ' ਅਤੇ 'ਦ ਨੀਡਲ' ਆਦਿ। ਇਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਨਿਊਜ਼ਸਟੈਂਡ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਬੀਕਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਦੋਵਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈਸਬੀਅਨ ਜਾਂ ਦੁਲਿੰਗੀ ਸਾਰ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦਾ ਕੰਮ 50 ਅਤੇ 60ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਪਲਪ ਫ਼ਿਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕੈਨਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੈਸਬੀਅਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਚਿਤਰਣ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਲੈਸਬੀਅਨ ਪੱਖੀ ਪਲਪ ਲੇਖਕ ਬਣ ਗਈ।
ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਹੋਰ ਲੈਸਬੀਅਨ ਪਲਪ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਦੋ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਨਾਵਲ ਜੋ ਮਿਡਵੁੱਡ ਡਬਲਜ਼ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਲੈਸਬੀਅਨ ਅਤੇ ਦੁਲਿੰਗੀ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਭਰੀ ਤਸਵੀਰ ਲਈ ਉਸਦੀ ਅੱਜ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਨਾਵਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਦਾਸ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਮੌਤ
ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ 32 ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ, 23 ਦਸੰਬਰ 1963 ਤੋਂ ਛੇ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੋਈ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤੀ ਨਾਲ ਕਾਰ ਚਲਾ ਕੇ ਘਰ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਾਰ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਗੱਡੀ ਦਰੱਖਤ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਰੀਟਾਉਨ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1963 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932
ਮਾਰੀਆ ਰਾਚਿਡ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਰਾਮਗੜ੍ਹ (ਅਮਲੋਹ)
ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਮਲੋਹ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਰਹਾਲਾ
ਸਰਹਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਨਾ ਅਲਤਾਫ਼
ਸਨਾ ਅਲਤਾਫ਼ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਚੀ, ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਅਲਤਾਫ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਮੀਨਾ ਅਲਤਾਫ਼ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੋਚੀ ਵਿੱਚ ਭਵਨ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਐਕਟਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਹੋਸਟ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਕਰਮਾਦਿਥਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦੁਲਕਰ ਸਲਮਾਨ ਦੀ ਭੈਣ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਭੂਮਿਕਾ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਸੱਜਣਾ ਨਜ਼ਮ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਫਹਾਦ ਫਾਜ਼ਿਲ ਦੇ ਉਲਟ ਮਰੀਅਮ ਮੁੱਕੂ ਵਿੱਚ ਸਲੋਮੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਪਦਮਿਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟ੍ਰੈਕਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਚੇਨਈ 600028 II: ਅਨੁਰਾਧਾ ਦੀ ਸੈਕਿੰਡ ਪਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਾ ਤਾਮਿਲ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬਸ਼ੀਰਿਂਤੇ ਪ੍ਰੇਮਲੇਖਾਨਮ ਵਿੱਚ ਫਰਹਾਨ ਫਾਜ਼ਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਹਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਓਡਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮੰਜੂ ਵਾਰੀਅਰ ਦੀ ਭੈਣ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਆਰ ਕੇ ਨਗਰ ਅਤੇ ਪੰਚਰਕਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੁਨਰਨਵੀ ਭੂਪਾਲਮ
ਪੁਨਰਨਵੀ ਭੂਪਾਲਮ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਈਆਲਾ ਜੰਪਾਲਾ (2013) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ - ਤੇਲਗੂ ਵਜੋਂ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਭੂਪਾਲਮ ਨੇ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ, ਫਿਲਮ ਉਈਆਲਾ ਜੰਪਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ - ਤੇਲਗੂ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਪੁਨਰਨਵੀ ਭੂਪਾਲਮ ਦਾ ਜਨਮ ਤੇਨਾਲੀ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਗਿਆ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਨਾਗੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪੜਦਾਦਾ ਭੂਪਾਲਮ ਸੁਬਾਰਾਯੁਡੂ ਸੇਟੀ ਜਮਾਲਮਾਡੁਗੂ, ਕੁੱਡਪਾਹ ਜ਼ਿਲੇ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੈ। ਭੂਪਾਲਮ ਨੇ ਵਿਜੇਵਾੜਾ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਨਾਰਕਲੀ ਬਾਜ਼ਾਰ
ਅਨਾਰਕਲੀ ਬਾਜ਼ਾਰ (ਉਰਦੂ: اناركلى بازار) ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 200 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 210 ਮੀਟਰ (692 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਮੇਯੋ ਹਸਪਤਾਲ, ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਫ਼ਾਟਕ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨੇੜੇ, 31°34'0N 74°18'58E ਤੇ ਮਾਲ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਇਹ ਨਾਮ ਇਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਤੋਂ ਪਿਆ ਹੈ। ਅਨਾਰਕਲੀ ਇੱਕ ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ (ਹਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਦਾਸੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਅਕਬਰ ਦੇ ਹਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਚੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਕਬਰ ਨੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ ਨੂਰਉੱਦੀਨ ਸਲੀਮ (ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ) ਦੇ ਨਾਲ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਸੰਬੰਧ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦੇ ਜੁਰਮ ਤਹਿਤ ਦੋ ਦੀਵਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਚਿਣਕੇ ਜਿੰਦਾ ਦਫਨ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਫ਼ੈਜ਼ਾਬਾਦ
ਫ਼ੈਜ਼ਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੂਬੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਅਵਧ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ੈਜ਼ਾਬਾਦ ਜਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਫ਼ੈਜ਼ਾਬਾਦ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਹੈ। ਅਯੋਧਿਆ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਸਾਂਝੀ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ ਜੋ ਘਾਘਰਾ ਦਰਿਆ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਅਵਧ ਦੇ ਨਵਾਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਾਹੁ ਬੇਗਮ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬ ਬਾੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਪੁਰਾਤਨ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਵਾਈਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੈਜ਼ਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
15 ਜੁਲਾਈ
15 ਜੁਲਾਈ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 196ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 197ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 169 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੁਲਾਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ
ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੰਧਾਰਾ ਰਹਿਤਲ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਟੈਕਸਲਾ ਇਹਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੈ। ਪਿੰਡੀ ਦੀ ਨਗਰੀ ਉੱਤਰ ਵਲੋਂ ਧਾੜਵੀਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਜੜੀ। 1493 ਚ ਗੱਖੜ ਸਰਦਾਰ ਚੰਡੇ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਏਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਰਾਵਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਵਸਾਇਆ। 1765 ਚ ਮਲਿਕਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੱਖੜ ਸਰਦਾਰ ਮਫ਼ਰਬ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਉਥੇ ਕਬਜਾ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨਗਰ ਬਣਾਇਆ। 1818 ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੱਥ ਲੱਗਿਆ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣਨ ਮਗਰੋਂ ਉਥੇ ਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਜ਼ੁਲਫ਼ਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ ਨੂੰ ਉਥੇ ਈ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਜਿਹੜੀ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਵੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
16 ਜੁਲਾਈ
16 ਜੁਲਾਈ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 197ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 198ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 168 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਜਨਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੁਲਾਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਜਾਪਾਨੀ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਜਾਪਾਨੀ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਾਬੀ, ਸਾਬੀ ਅਤੇ ਯੂਗਨ ਨਾਂ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਬੀ-ਸਾਬੀ
ਵਾਬੀ-ਸਾਬੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ "ਅਪੂਰਨ, ਅਸਥਿਰ ਅਤੇ ਅਧੂਰੀ" ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨੀ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ, ਜੈਪੁਰ
right|thumb|255x255px|Stereoscopic picture of the Chandra Mahal in 1903 ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ, ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ  'ਚੰਦਰਾਂ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਮੁਬਾਰਕ ਮਹਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੋਰ ਇਮਾਰਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਚੰਦਰਾਂ ਮਹਿਲ ਅਜਕਲ ਇੱਕ ਮਿਓਜੀਅਮ ਵਾਂਗ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦੀ ਮੁੱਖ ਵਰਤੋਂ ਰਾਜ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਖੁੱਲਾ ਵਿਹੜਾ ਵਿੱਚ ਬਾਗ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਪੈਲੇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 1729 ਅਤੇ 1732 ਵਿੱਚ ਸਵਾਈ ਰਾਜਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੂਜਾ ਨੇ ਕਰਵਾਈ।  ਇਸਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਲਈ ਵਿਦਿਆਧਾਰ ਭੱਟਚਾਰਿਆ ਦੀ ਤਾਰੀਫ ਹੋਈ।
ਇਤਿਹਾਸ
left|thumb|ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ
ਬਣਤਰ
ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਲੇਸ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰ ਪੈਲੇਸਾਂ ਅਤੇ ਬਗੀਚਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਦਿੱਖ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਾਂ ਮਹਿਲ, ਮੁਬਾਰਕ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਮੁਕੁਟ ਮਹਿਲ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਪੈਲੇਸ, ਸ਼੍ਰੀਂ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇਵ ਮੰਦਿਰ, ਅਤੇ ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ ਮੇਓਜੀਅਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਰਵਾਜਾ
left|thumb|Entrance arch
ਮੁਬਾਰਕ ਮਹਿਲ
right|thumb|ਮੁਬਾਰਕ ਮਹਿਲ
ਚੰਦਰਾ ਮਹਿਲ
right|thumb|ਚੰਦਰਾ ਮਹਿਲ: ਮਹਿਲ ਦੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਝੰਡਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ
ਦਿਵਾਨ-ਏ-ਖ਼ਾਸ
left|thumb|ਦਿਵਾਨ-ਏ-ਖ਼ਾਸ
ਦਿਵਾਨ-ਏ-ਆਮ
thumb|ਸਭਾ ਨਿਵਾਸ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
[ਸ਼੍ਰੇਣੀ[:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ]]
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਕਿਲੇ
ਕਾਈਲੀ ਜੇਨਰ
ਕੈਲੀ ਕ੍ਰਿਸਟਨ ਜੇਨਰ (ਜਨਮ 10 ਅਗਸਤ 1997) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਮਾਡਲ, ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤ ਹੈ। ਕੈਲੀ 2007 ਤੋਂ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਲੜੀ ਕੀਪਿੰਗ ਅੱਪ ਵਿਦ ਕਰਦਾਸ਼ੀਅਨਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਕੇਂਡਲ ਜੇਨਰ ਨਾਲ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਬਰਾਂਡ ਪੈਕਸਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਚੇਨ "ਕੇਂਡਲ ੳੈਂਡ ਕੈਲੀ" ਬਣਾਈ। 2015 ਵਿੱਚ, ਜਨੇਰ ਨੇ "ਕੈਲੀ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ" ਨਾਮਕ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ ਲਾਈਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ "ਮੋਬਾਇਲ ਐਪ" ਵੀ ਬਣਾਈ।
2014 ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਟਾਈਮ ਰਸਾਲੇ ਨੇ ਜੇਨਰ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਸੀ।. 2018 ਤੱਕ, 100 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ 10 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸੰਦ ਕੀਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 2017 ਵਿਚ, ਜੇਨਰ ਨੂੰ ਫੋਰਬਜ਼ ਦੀ ਫੋਰਬਜ਼ 100 ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਜੇਨੇਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਪਿਨ ਆਫ ਸੀਰੀਜ਼, ਲਾਈਫ ਆਫ਼ ਕੈਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਈ! 'ਤੇ 6 ਅਗਸਤ 2017 ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਜੇਨਰ ਦਾ ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ, ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 1976 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕਸ ਡਿਕੈਥਲਾਨ ਦੇ ਜੇਤੂ ਕੈਲਟਿਨ ਜੇਨਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਕ੍ਰਿਸ ਜੇਨਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਕੇਂਡਲ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਸੌਤੇਲੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਕੋਰਟਨਨੀ, ਕੋਲ ਅਤੇ ਕਿਮ ਕਰਦਾਸ਼ੀਅਨ ਹਨ।
ਜੇਨਰ ਨੇ ਸੀਅਰਾ ਕੈਨਿਯਨ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਚੀਅਰਲੀਡਿੰਗ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੌਰਲ ਸਪ੍ਰਿੰਗਸ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਟੀਵੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਮਿਸ਼ੇਲ ਏਹਲਨ
ਕਰੀਅਰ
ਮਿਸ਼ੇਲ ਨੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਫ਼ਿਲਮ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੀਤੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮ ਹਾਫ ਲਾਫਿੰਗ ਲਿਖੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਲੋਗੋ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦ ਅਲਟੀਮੇਟ ਲੈਸਬੀਅਨ ਸ਼ੌਰਟ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਡੀਵੀਡੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਬੁੱਚ ਜੈਮੀ ਏਹਲੇਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਦਰਸਾਉਂਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੁੱਚ ਲੈਸਬੀਅਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਲਿਖਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ "ਆਉਟਸਟੈਂਡਿੰਗ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਇਨ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ" ਲਈ 2007 ਆਉਟਫੇਸਟ ਗ੍ਰੈਂਡ ਜਿਊਰੀ ਅਵਾਰਡ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜ਼ੁਬਾਨ ਬੁੱਕਸ
ਜ਼ੁਬਾਨ ਬੁੱਕਸ ਕਾਲੀ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
1984 ਵਿੱਚ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਬੁਤਾਲੀਆ ਅਤੇ ਰੀਤੂ ਮੈਨਨ ਨੇ ਕਾਲੀ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਕਾਲੀ ਫਾਰ ਵੁਮੈਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨਾ ਸੀ ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। 2003 ਵਿੱਚ ਉਰਵਸ਼ੀ ਬੁਤਾਲੀਆ ਨੇ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਬੁਤਾਲੀਆ ਅਤੇ ਰੀਤੂ ਮੈਨਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜ਼ੁਬਾਨ ਦੇ ਅਰਥ
ਸ਼ਬਦ 'ਜ਼ੁਬਾਨ' ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ, ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜੀਭ, ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਰਥ, ਜਿਵੇਂ ਆਵਾਜ਼, ਭਾਸ਼ਾ, ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2004 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ
ਬਡਗੁੱਜਰਾਂ
ਬਡਗੁੱਜਰਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਮਲੋਹ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਈ ਵੀ ਐਮ
ਈ ਵੀ ਐਮ ਇੱਕ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ ਜੋ ਵੋਟਿੰਗ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਵੋਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 1999 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 2004 ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚੋਣ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ
ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਲਿਮਿਟਿਡ, ਬੰਗਲੋਰ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡਿਆ ਲਿਮਿਟਿਡ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਈ ਵੀ ਐਮ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਕੀਤੀ।
ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ
ਈ ਵੀ ਐਮ ਦਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਮਈ, 1982 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਦੇ ਪਰੂਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਖੇਤਰ ਦੇ 50 ਮਤਦਾਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। 1983 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹਨਾਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨਿਕ ਰੂਪ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ, 1988 ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਨੇ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਕਾਨੂੰਨ 1951 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਧਾਰਾ – 61 ਏ ਜੋੜੀ ਗਈ, ਜੋ ਆਯੋਗ ਨੂੰ ਵੋਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੋਧੀ ਧਾਰਾ 15 ਮਾਰਚ 1989 ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੋਈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਫਰਵਰੀ, 1990 ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿੱਧੀਆਂ ਵਾਲੀ ਚੋਣ ਸੁਧਾਰ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਈ ਵੀ ਐਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਬੰਧੀ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਲਈ ਚੋਣ ਸੁਧਾਰ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। 24 ਮਾਰਚ 1992 ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਚੋਣ ਕਰਾਉਣ ਸਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ, 1961 ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸੋਧ ਦਾ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਵੰਬਰ 1998 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮ ਚੋਣਾਂ, ਉੱਪ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਸੰਸਦੀ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਈ ਵੀ ਐਮ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ 2004 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਤਦਾਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਉੱਤੇ ਦੱਸ ਲੱਖ 75 ਹਜ਼ਾਰ ਈ ਵੀ ਐਮ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾਲ ਈ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਈ ਵੀ ਐਮ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੋਣਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਸਿਧਾਰਥ ਵਰਧਰਾਜਨ
ਸਿਧਾਰਥ ਵਰਧਰਾਜਨ (ਜਨਮ 1965) ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦਾ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਕਈ ਸਾਲ ਦ ਹਿੰਦੂ (ਅਖਬਾਰ) ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾਟੋ ਜੰਗ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਬਮਿਆਨ ਦੇ ਬੁੱਧ ਦੇ ਬੁੱਤਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼, ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਵਰਧਰਾਜਨ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦ ਮੇਕਿੰਗ ਆਫ਼ ਏ ਟ੍ਰੈਜਡੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ [[2002 ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੰਗੇ|2002 ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਦੰਗਿਆਂ ਬਾਰੇ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਵਾੜਾ
upright=1.2|thumb|ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੰਦਵਾੜੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇੱਕ ਸੱਤ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਵਾੜਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Great Depression) ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੀਖਣ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਵਾੜਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਸੀ ਪਰ ਜਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ 1930 ਦੇ ਲਗਭਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1940 ਦੇ ਲਗਭਗ ਤੱਕ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਦਵਾੜਾ ਸੀ।
ਗੰਗੂ ਤੇਲੀ
ਗੰਗੂ ਤੇਲੀ, ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰ ਸ਼ੱਕੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਬੰਧ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਜੁੱਗ  ਦੀ ਆਮ ਤੇਲੀ ਜਾਤ ਨਾਲ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਖਾਣ, ‘ਕਿਥੇ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਤੇ ਕਿਥੇ ਗੰਗੂ ਤੇਲੀ’ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਯਾਦ ਤੁਰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।  ਇਸ ਅਖਾਣ ਵਿੱਚ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਬਲੀ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਗੰਗੂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬਹੁਤ ਮਾਮੂਲੀ।
ਕਹਾਣੀ
ਉਹ ਗੰਗੂ ਤੇਲੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨਗਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਜਾਂ ਸ਼ਿਲਹਾਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਭੋਜ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਸ਼ਿਲਾਹਰਾ ਰਾਜੇ ਬਾਰੇ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਭੋਜ ਦੱਖਣੀ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਦੇ ਕੋਲ ਪਨਹਾਲ (ਪ੍ਰਣਾਲਕਾ) ਦਾ ਕਿਲਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੰਧਾਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।ਰਾਜੇ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਨੇ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਔਰਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਵ-ਜੰਮੇ ਬਾਲ ਦੇ ਬਲੀਦਾਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ। ਗੰਗੂ ਤੇਲੀ ਇਕੋ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਇੱਕ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਸਵੈ-ਮਹੱਤਤਾ ਨਾਲ ਫੁੱਲੇ ਗੰਗੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਜੱਕੂਬਾਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਵ-ਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਪਨਹਾਲ ਕਿਲੇ ਅੰਦਰ ਜੱਕੂਬਾਈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮਕਬਰਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਗੰਗੂ ਤੇਲੀ ਨੂੰ ਘੁਮੰਡ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕੰਮ ਆ ਸਕਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ 'ਕਿਥੇ ਰਾਜਾ ਭੋਜ, ਕਿਥੇ ਗੰਗੂ ਤੇਲੀ' ਦੀ ਕਹਾਵਤ ਬਣੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਾਮੂਲੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਐਚ ਐਲ ਦੱਤੂ
ਹਨਦੇਆਲਾ ਲਕਸ਼ਮੀਨਰਾਇਣਸਵਾਮੀ ਦੱਤੂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ 42ਵਾਂ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਸੀ। । ਉਹ 3 ਦਸੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਇਸ ਅਹੁੱਦੇ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਲਗਭਗ 14 ਮਹੀਨੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਦਸੰਬਰ 2008 ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਜੱਜ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਰਲਾ ਅਤੇ ਛਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੀ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚੀਫ਼ ਜਸਿਟਸ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ
ਵੁਲਵਰਹੈਂਪਟਨ
ਵੁਲਵਰਹੈਂਪਟਨ ਵੈਸਟ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਹਲਕਾ ਹੈ। 2011 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 249,470 ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਬਾਦੀ 2011 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵੇਲੇ 251,462 ਸੀ ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਇਹ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ 12ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖ ਟੈਂਪਲ ਵੈਨਕੂਵਰ
ਗੁਰ ਸਿੱਖ਼ ਗੁਰਦੁਵਾਰਾ ਐਬਟਸਫੋਰਡ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਗਦਰੀ ਬਾਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਮਹਾਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸਮੋਈ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜਾਦੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਇੱਥੇ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕਰਕੇ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਮਾਰੋਹ (1911-2011) ਦੇ ਮੌਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੌਮੀ ਯਾਦਗਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ
17 ਜੁਲਾਈ
17 ਜੁਲਾਈ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 198ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 199ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 167 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਸਕੂਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ
ਸਕੂਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਛਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਜਾਂ ਰਸਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੌਲਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਨ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਛੁਪੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਰੁਚੀਆਂ, ਖਿਆਲ, ਵਲਵਲੇ ਆਦਿ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਨਿਖਾਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰ ਕੇ ਸਹੀ ਸੇਧ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਸਕੂਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੋਲ ਹੈ।
ਸਵੈ-ਊਰਜਾ
ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਵਰਗੀ ਜਿਆਦਾਤਰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ, ਕਿਸੇ ਕਣ ਦੀ ਸਵੈ-ਊਰਜਾ Σ ਕਣ ਅਤੇ ਓਸ ਸਿਸਟਮ ਦਰਮਿਆਨ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਕਾਰਣ ਕਣ ਦੀ ਊਰਜਾ, ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਪੁੰਜ ਪ੍ਰਤਿ ਯੋਗਦਾਨ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਓਹ ਕਣ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ|
ਸਕੂਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿੱਦਿਅਕ ਰਸਾਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਗਜ਼ੀਨ
17 ਜੁਲਾਈ
ਵਾਕਿਆ
1927 ਵਿੱਚ ਕੁਠਾਲਾ ਜਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚ ਜਾਲਮ ਨਵਾਬ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਖਿਲਾਫ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ 17 ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ.
ਮੌਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੁਲਾਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਸੰਦੀਪ (ਕਵਿੱਤਰੀ)
ਸੰਦੀਪ  ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁਟਿਆਰ ਸ਼ਾਇਰਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ ਰੂਹ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਜ਼ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਨਾਭਾ ਕਵਿਤਾ ਉਤਸਵ 2016 ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਕੰਵਰ ਚੌਹਾਨ ਯਾਦਗਾਰੀ ਨਵ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜੈਸਮੀਨ ਡਿਸੂਜ਼ਾ
ਕਰੀਅਰ
ਜੈਸਮੀਨ ਡਿਸੂਜ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੈਕਮੇ, ਮਿਤਸੁਬੀਸ਼ੀ ਲੈਂਸਰ, ਨੇਸਕੈਫੇ, ਸਿੰਥੋਲ ਸਾਬਣ, ਲਕਸ ਸੋਪ, ਕੋਲਗੇਟ, ਸਨਸਿਲਕ, ਮੈਗੀ ਸੂਪ, ਵਰਲਡ ਗੋਲਡ ਕਾਉਂਸਿਲ, ਡੀ ਬੀਅਰ ਡਾਇਮੰਡਸ, ਸ਼ਾਪਰਸ ਸਟਾਪ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ। ਜੈਸਮੀਨ ਫੂਡ ਫੂਡ ਚੈਨਲ ਲਈ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਹੋਸਟ ਸੀ। ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਵਨ ਨਾਈਟ ਸਟੈਂਡ (2016 ਫਿਲਮ) ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ ਜੋ 6 ਮਈ 2016 ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਜੈਸਮੀਨ ਡਿਸੂਜ਼ਾ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗਿਆਨੀ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦਿਲਬਰ
ਗਿਆਨੀ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦਿਲਬਰ ( 1 ਜੂਨ 1914 - 10 ਨਵੰਬਰ 1998) ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦਿਲਬਰ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜੂਨ 1914 ਈ. ਨੂੰ ਸ. ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਅਤਰ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਪਿੰਡ ਲਲਤੋਂ ਕਲਾਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ 1934 ਵਿਚ ਗਿਆਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਕਰਦਿਆਂ 1971 ਵਿਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨੇ ਖਾਲਸਾ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ : ਖਾਲਸਾ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਕਟਾਣੀ, ਖਾਲਸਾ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਗਿੱਲ, ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਢੰਡਾਰੀ, ਬੱਦੋਵਾਲ ਅਤੇ ਲਲਤੋਂ ਕਲਾਂ। ਇਹ ਸੇਵਾ ਉਹਨੇ 1939 ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ ਹੀ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਇਆ।
25 ਕੁ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਬੀਬੀ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਸ਼ਾਦੀ ਹੋਣ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹਦੇ ਘਰ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ : ਇਕ ਲੜਕੀ ਪਰਮਦੀਪ ਸੰਧੂ (1941) ਅਤੇ ਇਕ ਲੜਕਾ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ (1948) | ਦਿਲਬਰ ਨੇ ਲੰਮਾਂ ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਲਲਤੋਂ ਕਲਾਂ ਹੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਰੱਖੀ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਹ ਬਸੀ ਜਲਾਲ (ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ) ਵਿਖੇ ਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1914
ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਦੇਖੋ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ‎
ਭਾਰਤੀ ਬਰੇਲ
ਭਾਰਤੀ ਲਿਪੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰੇਲ ਲਿਪੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਕਰੂਪ ਕਰਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਬਰੇਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ 11 ਬਰੇਲ ਲਿਪੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਅਲਗ ਲਾਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸਨ 1951 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਭਾਰਤੀ ਲਿਪੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਇਕਸਮਾਨ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਲੈ ਲਈ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਕੀ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਨੇਪਾਲ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਹਾਮੀ ਭਰ ਲਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਬਰੇਲ 6 ਬਿੰਦੂਆਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਰੀ ਲਿਪੀਆਂ ਦੇ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਸਮਾਨ ਬਰੇਲ ਲਿਪੀ ਮੁਕੱਰਰ ਕਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰੇਲ
ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ
ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ (1907-1954) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪੀੜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀ ਤੇ ਵਾਰਤਕ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹੈ। ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ 1901 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਖਸ ਸਿੰਘ ਬੈਰਿਸਟਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। 1954 ਈ. ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਇਦਾਦ ਦੇ ਝਗੜੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਤਰੇਏ ਭਰਾ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। (1)
ਵਿਸ਼ੇ
ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚਿਤਰਕਾਲ, ਹੁਨਰ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਸ਼ਿਸਟਾਚਾਰ ਆਦਿ ਕੋਮਲ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਲਾਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕਲਾ ਦੇ ਦੋ ਪੱਖ ਹਨ, ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤਕ ਦੂਜਾ ਰਵਾਇਤੀ। ਇੱਕ ਬੰਨੇ ਉਸ ਨੇ ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉਤੇ ਬੌਧਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਡੂੰਘੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟਾਏ ਹਨ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਾਰ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਿੲਸ ਿਵੱਚ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। (2)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਅੰਡਕੋਸ਼ ਦੀ ਗੱਠ
ਅੰਡਕੋਸ਼ ਦੀ ਗੱਠ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਰਲ ਭਰਪੂਰ ਸੈਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਠਾ ਦੇ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕਦੀ ਕਦਾਈਂ ਉਹ ਪੇਟ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਪਿੱਠ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੱਠਾ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਲਟੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ, ਗੱਠਾ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਦਰਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਪੈਰਾਸੀਟਾਮੋਲ (ਅਸੀਟਾਮਿਨੋਫ਼ਿਨ) ਜਾਂ ਇਬੂਪ੍ਰੋਫ਼ੇਨ ਵਰਗੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਰਮੋਨਲ ਜਮਾਂਦਰੂ ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਗੱਠਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੌਜੂਦਾ ਗੱਠਾ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਬੂਤ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਉਹ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਸਧਾਰਨ ਦਿਖਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਦਰਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਜਰੀ ਦੁਆਰਾ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਠਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੇਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਕਰੀਬਨ 8% ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੇਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੱਠਾ ਲਗਭਗ 16% ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਇਹ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਤਾਂ ਕੈਂਸਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ
ਹੇਠ ਦਰਜ ਕੁਝ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਲੱਛਣ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੱਛਣ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ:
ਨਿਦਾਨ
thumb|2ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦਿਖਦੀ ਗੱਠ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਦੀ ਗੱਠਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਲਟਰਾਸਾਉਂਡ, ਸੀਟੀ ਸਕੈਨ ਜਾਂ ਐੱਮ.ਆਰ.ਆਈ ਦੁਆਰਾ ਨਿਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਲੀਨੀਕਲ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਐਂਡੋਕ੍ਰਿਨੋਲੋਜਿਕ ਜਾਂਚਾਂ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। thumb|ਐਮ.ਆਰ.ਆਈ 'ਚ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਗੱਠਾ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਸਟਸ
ਸੋਨ ਦਰਿਆ
ਸੋਨ ਦਰਿਆ (सोन नदी) ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਦਰਿਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੱਖਣੀ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆ ਹੈ।
ਬਿੱਜੂ
ਬਿੱਜੂ ਇੱਕ ਥਣਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ, ਦੱਖਣਪਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਲੜਾਕੇ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਮੋਟੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਇਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੂੰਖਾਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਵੀ ਇਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਘੱਟ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥਣਧਾਰੀ
ਘੁਟੀਂਡ
ਘੁਟੀਂਡ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਮਲੋਹ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
18 ਜੁਲਾਈ
ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ 18 ਜੁਲਾਈ ਸਾਲ ਦਾ 199ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 200ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਲ ਦੇ 166 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੁਲਾਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ
ਭੂਮਿਕਾ
ਤਰਕਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਕਵੀ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸਨ,ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ 'ਤੇ ਤਕੜਾ ਅਸਰ ਪਾਇਆ। ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਚਾਰੀਆ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿੰਨਾ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਇਸਦੇ ਤੱਤਾਂ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ ਕੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।ਉੱਥੇ ਇਸਨੂੰ ਅਰਥ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਆਚਾਰੀਆ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ ਆਚਾਰੀਆ ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ 'ਭਰਤਮੁਨੀ' ਦੇ 'ਨਾਟਯਸ਼ਾਸਤਰ' ਉੱਤੇ 'ਅਭਿਨਵਭਾਰਤੀ' ਅਤੇ 'ਆਨੰਦਵਰਧਨ' ਦੇ 'ਧੁਨਿਆ-ਲੋਕ' ਉੱਤੇ 'ਲੋਚਨ' ਟੀਕਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ
ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਵਰਾਹਗੁਪਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਿਰਸਿੰਘਗੁਪਤ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਹੈ।'ਤੰਤ੍ਰਾਲੋਕ' ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਮਲਕਲਾ ਜਾਂ ਵਿਮਲਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਮਨੋਰਥਗੁਪਤ ਲਈ 'ਪਰਾਤਰਿੰਸ਼ਿਕਾ-ਵਿਵਰਣ' ਰਚਨਾ 'ਤੇ ਟੀਕਾ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅੰਕਨ ਹੈ।ਇਹਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਯਸ਼ੋਰਾਗ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਹੈ,ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਸ਼ੈਵ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਆਚਾਰੀਆ ਕੋਲ ਰਹਿ ਕੇ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।ਉਹ ਬੜੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਗੁਰੂ ਭੱਟ ਇੰਦੂਰਾਜ ਅਤੇ ਨਾਟ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਗੁਰੂ 'ਕਾਵਿ-ਕੌਤਕ' ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਲੇਖਕ ਭੱਟ ਤੋਂਤ ਸਨ।
ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਦੇ ਗੁਰੂ
ਆਚਾਰੀਆ ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਗੁਰੂ ਸਨ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੈਵ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਗੁਰੂ ਲਛਮਣ ਗੁਪਤ ਸਨ,ਜਿਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੈਵ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।ਲੋਚਨ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਭੱਟ ਇੰਦੂਰਾਜ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।ਸੰਭਾਵਿਤ ਹੈ ਕਿ ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਾਂ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਗੁਰੂ ਭੂਤੀਰਾਜ ਹੀ ਸਨ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ,ਟੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ,ਜਿੰਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਬਾਰੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ
ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਗ੍ੰਥਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਯਭਿਗਿਆ(ਸ਼ੈਵ) ਤੰਤਰ,ਸਤੋਤ੍ਰ, ਕਾਵਿਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਕੋਈ ਸੁਤੰਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ।ਪਰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਧੁਨਿਆਲੋਕ ਕਾਵਿ ਕੋੌਤੁਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟੀਕਾਵਾਂ ਕਿਸੇ ਮੂਲ ਗ੍ਰੰਥ ਤੋਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਉੱਚ ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਭਿਨਵਭਾਰਤੀ
ਇਹ ਟੀਕਾ ਭਰਤਮੁਨੀ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਨਾਟਯਸ਼ਾਸਤਰ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ।ਇਸ ਟੀਕੇ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਚਾਰੀਆ ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਟੀਕਾਕਾਰ ਅਤੇ ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਮਤਾਂ ਨੂੰ ਉੱਧਤ ਕਰਕੇ ਨਾਟਯਸ਼ਾਸਤਰੀ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਿ੍ਤ ਵਿਵੇਚਨ ਕੀਤਾ।
ਲੋਚਨ
ਇਹ ਟੀਕਾ ਆਚਾਰੀਆ ਆਨੰਦਵਰਧਨ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ 'ਧੁਨਿਆ-ਲੋਕ' 'ਤੇ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ -ਸਹਿ੍ਦਯਾਲੋਕਲੋਚਨ,ਕਾਵਿਆਲੋਕਲੋਚਨ, ਧੁਨਿਆ ਲੋਕ ਲੋਚਨ ਤਿੰਨ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਰਸਨਿਸ਼ਪਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤਿ੍ਤ ਵਿਵੇਚਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਧੁਨੀ ਵਿਰੋਧੀ ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਮਤਾਂ ਦਾ ਡਟ ਕੇ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਵਰਣ
ਇਹ ਟੀਕਾ,ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਯ ਗੁਰੂ ਭੱਟ ਭੌਤ ਦੇ ਕਾਵਿਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗ੍ਰੰਥ 'ਕਾਵਿ-ਕੌਤਕ ' 'ਤੇ ਲਿਖੀ ਹੈ,ਪਰ ਗ੍ਰੰਥ ਅਤੇ ਟੀਕਾ ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ।ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ 'ਤੇ ਟੀਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਸੰਬੰਧੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਚਾਨਣ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲਗਪਗ 35 ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ,ਇੱਕ ਧੁਨਿਆਲੋਕ ਦਾ ਟੀਕਾ 'ਧੁਨਿਆਲੋਕ ਲੋਚਨ',ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਭਰਤਮੁਨੀ ਦੇ ਨਾਟਸ਼ਾਸਤਰ 'ਤੇ ਲਿਖੀ ਟੀਕਾ ਅਭਿਨਵਭਾਰਤੀ'।
ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਦੇ ਅਲੰਕਾਰ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ
ਅਲੰਕਾਰ ਔਚਿਤ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਅਲੰਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਦੋ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਅਲੰਕਾਰਯ ਦੀ ਸੱਤਾ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਅਲੰਕਾਰਯ ਦੀ ਸੱਤਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਅਲੰਕਾਰ ਦਾ ਔਚਿਤ ਨਾ ਹੋਵੇ।ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਦੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਗਹਿਣਿਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਪਰ ਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਾਹਰੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣਾ ਮੁਰਦਾ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਕਾਵਿ ਦੇ ਪਰਾਣ ਰੂਪ ਰਸ ਆਦਿ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਅਲੰਕਾਰਤਾ ਕਦੇ ਵੀ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਰਸ ਆਦਿ ਦੇ ਰਹਿਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਅਨੁਚਿਤ ਅਲੰਕਾਰ ਸਜਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸ਼ੋਭਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹੀ ਹਨ।ਪਰ ਅਭਿਨਵ ਗੁਪਤ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਸ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਔਚਿਤ ਦੀ ਸੱਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਪਾਦਨ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।ਰਸ ਧੁਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਔਚਿਤ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਸਬੰਧ ਹੈ।ਇਸ ਤਰਾਂ ਰਸ ਅਤੇ ਧੁਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਔਚਿਤ ਦੇ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਭਿਨਵ ਗੁਪਤ ਦਾ ਨਾਮ ਅਮਰ ਰਹੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ
ਸਰਿਸਤਾਪੁਰ
ਸਰਿਸਤਾਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੰਦਾਕਿਨੀ (ਅਦਾਕਾਰਾ)
ਮੰਦਾਕਿਨੀ (ਜਨਮ 30 ਜੁਲਾਈ 1963, ਯਾਸਮੀਨ ਯੂਸੁਫ਼) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 1985 ਫਿਲਮ ਰਾਮ ਤੇਰੀ ਗੰਗਾ ਮੈਲੀ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ Meerut ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ  ਯੂਸੁਫ਼ ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਮੁਸਲਿਮ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ
ਮੇਰਠ ਦੀ ਇੱਕ ਅਣਜਾਣ ਕੁੜੀ ਯਾਸਮੀਨ ਨੂੰ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਿੰਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਣਜੀਤ ਵਿਰਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਮਜ਼ਲੂਮ ਵਿਚੋਂ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਨੂੰ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ  ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ 22 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੌਰਾਨ ਫਿਲਮ ਰਾਮ ਤੇਰੀ ਗੰਗਾ Maili  ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਬੇਟੇ ਰਾਜੀਵ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਹੀਰੋਇਨ ਚੁਣਿਆ। ਫਿਲਮ ਬਲਾਕ-ਬਸਟਰ ਰਹੀ ਅਤੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਅੜਾਕਰੀ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲੀ।
Mandakiniਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਫਲ ਫਿਲਮ ਜਿਵੇ ਨਾਚ ਨਾਚ  ਵਿੱਚ ਮਿਥੁਨ ਚੱਕਰਵਰਤੀ  ਦੇ ਨਾਲ, ਕਹਾ ਹੈ ਕਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਆਦਿਤਿਆ ਪੰਚੋਲੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਦੇਖੋ  ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਿੱਖ ਲੁਬਾਣਾ
ਲੁਬਾਣਾ ਸਿੱਖ, ਲਬਾਣਾ ਬਿਰਾਦਰੀ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਲੋਕ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਲੋਕ-ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਲੁਬਾਣਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਅਬਾਦੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਲਬਾਣਾ ਨੂੰ ਲੁਬਾਣਾ, ਲੋਬਾਣਾ, ਲਵਾਣਾ ਅਤੇ ਲੋਹਾਨਾ ਆਦਿ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਿਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਬਾਣਾ ਸ਼ਬਦ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਦਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲਵਣ: ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਲੂਣ ਅਤੇ ਵਣਿਜ: ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਵਪਾਰ। ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਲਬਾਣੇ ਮਾਲ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦਾ ਕੰਮ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਸਮਾਂ ਪੈਂਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੁਬਾਣਿਆਂ ਨੇ ਕਿਰਸਾਨੀ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਬਣ ਗਏ।
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨ
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਲੁਬਾਣਾ 'ਲੋਹ' ਅਤੇ 'ਬਾਣਾ' ਦੇ ਮੇਲ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਭਾਵ ਫ਼ੌਜੀ ਵਰਦੀ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੁਬਾਣੇ ਅਖਵਾਏ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਆਪਣੇ ਗੁਰਮਤਿ ਪਰਚਾਰ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੁਬਾਣੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਮਾਰਗ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। ਗੁਰਮਤਿ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਨੇ ਲੁਬਾਣੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਉਹ ਸਿੱਖ ਬਣ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੁਬਾਣੇ, ਗੁਰੂ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ-ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲਬਾਣੇ ਸਿੱਖ ਹੋ ਗਏ।
ਮੁੱਢਲਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ
ਭਾਈ ਬਾਲਾ ਜਨਮਸਾਖੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਉਦਾਸੀ ਦੌਰਾਨ ਲੂਣ ਦੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਸੰਤੋਖੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਨਾਮ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ:
ਬੰਦਾ ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ
ਨਹੀਂ ਖਰਚ ਅਬ ਹਮਰੇ ਪਾਸ. ਆਵੇ ਖਰਚ ਯੋ ਕਰੀ ਅਰਦਾਸ. ਆਏ ਲੁਬਾਣੇ ਲਗ ਗਈ ਲਾਰ. ਦਯੋ ਦਸਵੰਧ ਉਨ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ. ਸੋਊ ਬੰਦੇ ਆਈ ਅਗੇ ਧਰਯੋ. ਕਰੇ ਅਰਦਾਸ ਬੰਦੇ ਹੇਠ ਫ਼ਰਯੋ.
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
ਲੁਬਾਨਕੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਬਾਣਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਚਾਰਣ
thumb|ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡਾ. ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਚਾਰਣ ਦੀ ਤਸਵੀਰ
ਡਾ. ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਚਾਰਣ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਕਵੀ, ਆਲੋਚਕ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਰੰਗਮੰਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ। ਡਾ. ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਚਾਰਣ ਭਾਰਤੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 10 ਥੀਏਟਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਬੀਬ ਤਨਵੀਰ ਅਤੇ ਰਤਨ ਥਿਆਮ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੈ। ਕਰਦੇ ਹਨ। ਡਾ: ਚਾਰਣ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਮਈ 1954 ਨੂੰ ਜੋਧਪੁਰ ਦੇ ਮਥਨੀਆ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਰੇਨਵਤ ਦਾਨ ਚਾਰਣ ਵੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਆਪਣੀ ਉਘੀ ਰਚਨਾ ਉਛਾਲੋ ਲਈ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਚਾਰਣ ਨਰੈਣ ਵਿਆਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜੋਧਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ, ਜੋਧਪੁਰ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ 26 ਨਵੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੇ ਕੇ ਬਿਰਲਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ "ਘਰ ਤੌ ਏਕ ਨਾਮ ਹੈ ਭ੍ਰੋਸੈ ਰੌ" ਲਈ ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਚਾਰਣ ਨੂੰ 2011 ਲਈ 21 ਵਾਂ ਬਿਹਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ ਨੇ 1992 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ "ਧਰਮ ਜੁਧ" ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਵੀ 1999 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਚਾਰਣ ਨੂੰ ਬਿਹਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਕੇ ਕੇ ਬਿਰਲਾ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ "ਘਰ ਤੌ ਏਕ ਨਾਮ ਹੈ ਭ੍ਰੋਸੈ ਰੌ" ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਚਾਰਣ, ਰੰਗਮੰਚ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਮਰਪਿਤ ਥੀਏਟਰ ਸਮੂਹ ਰੰਮਤ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ, ਜੋਧਪੁਰ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਥੀਏਟਰ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਚਾਰਣ ਦੇ ਨਾਟਕ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਥੀਏਟਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਰੰਗ ਮਹਾਂਉਤਸਵ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਚਾਰਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਟਕ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰਣ ਦਾ ਨਾਟਕ "ਮਹਿ ਰਾਜਾ ਥੇ ਪਰਜਾ" ਤੀਸਰੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸਾਲਾਨਾ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਲਾ ਉਤਸਵ " ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਦੇਵ ਚਾਰਣ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ
ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ (1896 - 26 ਦਸੰਬਰ 1961) ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਕਤਾ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਸੀ। ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰੁਦਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੇਠ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀ ਜਿਥੋਂ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਦਾ ਵਾਸਤੇ ਜੁੜ ਗਿਆ।
ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਲਾਮ ਦਾ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨ ਸੀ। ਮੌਲਾਨਾ ਰੂਮੀ ਅਤੇ ਮੌਲਾਨਾ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਦੇ ਦਿਵਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਯਾਦ ਸਨ। 1932 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਰਸਾਲੇ 'ਅੰਮ੍ਰਿਤ' ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀਤਾ 'ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥ' ਨਾ ਕਿ ਗ੍ਰੰਥ ਗੁਰੂ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਜਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਕਾਂਡ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਬਟਾਲਾ ਦੇ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ 'ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਨੀਲਾਮੀ ਕਰ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਉਸ ਇਹ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਅਕਾਲੀ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅਜੀਤ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਕੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਚਲਾਈ।
ਜੀਸੈਟ-3
ਜੀਸੈਟ-3 GSAT-3 ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਜੂਸੈਟ EDUSAT ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਸੰਸਥਾ ਇਸਰੋ ਦੁਆਰਾ ਦਾਗਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ 2004 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪਗ੍ਰਹਿ
ਇਸ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ 5 ਕੇਊ-ਬੈਂਡ ਟਰਾਂਸਪਾਂਡਰ ਤੇ 6 ਸੀ ਬੈਂਡ ਟਰਾਂਸਪਾਂਡਰ ਲਗੇ ਹਨ।ਇਹ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੁਆਲੇ ਜੀਓਸਟੇਸ਼ਨਰੀ ਓਰਬਿਟ ਵਿੱਚ 74.6 ਡਿਗਰੀ ਖਗੋਲੀ ਰੇਖਾਂਸ਼ ਦੇ ਝੁਕਾਅ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਐਜੂਸੈਟ ਪੰਜਾਬ
thumbnail|ਇਕ ਐਜੂਸੈਟ ਕਲਾਸ ਰੁਮ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਰਾਜ ਦੇ ਦੂਰ ਦਰਾਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਆਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ 2077 ਐਜੂਸੇਟ ਲੈਬਾਰਟਰੀਆਂ, ਨਾਬਾਰਡ ਪ੍ਰਾਜੈਟਕ ਤਹਿਤ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 914 ਐਜੂਸੈਟ ਲੈਬ ਰਾਜ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਤੇ ਹਾਈ ਰਹਿੰਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। 2791 ਐਜੂਸੈਟ ਕਲਾਸ ਰੂਮ, 516 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟਰਮੀਨਲ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ 2291 ਰੀਸੀਵ ਔਨਲੀ ਟਰਮੀਨਲਜ਼ (ਆਰ ਓ ਸੀ) ਰਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੈਂਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ।
19 ਜੁਲਾਈ
ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ 19 ਜੁਲਾਈ ਸਾਲ ਦਾ 200ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 201ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਲ ਦੇ 165 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੁਲਾਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਭੁਲੱਥ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਭੋਲੱਥ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 117 ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 26 ਨੰਬਰ ਚੌਣ ਹਲਕਾ ਹੈ।
ਇਹ ਹਲਕਾ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭੁਲੱਥ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਹਲਕਾ ਨੰ: 26 ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਫਗਵਾੜਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਨਾਗਸੇਨ
thumb|300x300px| ਕਿੰਗ ਮਿਲਿੰਦਾ ਅਤੇ ਨਾਗਾਸੇਨ ਨਾਗਾਸੇਨਾ ਇੱਕ ਸਰਵਵਸਤੀਵਾਦੀ ਬੋਧੀ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ ਜੋ150 ਬੀਸੀ ਪੂਰਵ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੰਡੋ-ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਮੈਨੇਂਡਰ ਪਹਿਲੇ (ਪਾਲੀ: ਮਿਲਿੰਦ) ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਮਿਲਿੰਦਾ ਪਨਾਹ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਗਸੇਨ ਭਿਕਸੁਤਰਾ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ।
ਜੀਵਨ
ਨਾਗਸੇਨ ਮਹਾਤਮਾ ਬੁੱਧ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਭਿਕਸ਼ੂ ਵਜੋਂ ਚੋਲਾ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਵੀਹ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਮੈਕਸਮੂਲਰ ਨਾਗਸੇਨ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਿਵਾਸੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਮਿਲਿੰਦ ਪਨਾਹ
ਨਾਗਸੇਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗ੍ਰੰਥ ਮਲਿੰਦ ਪਨਾਹ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸਾਕਲ (ਸਿਆਲਕੋਟ) ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਮਿਲਿੰਦ-ਪਨਾਹ ਜਾਂ ਮਿਲਿੰਦੋ-ਪਨਾਹੋ (-o = the) ਇੱਕ ਪਾਲੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਮਿਲਿੰਦ("ਰਾਜਾ) ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ"। ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਉਸ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭਿਕਸ਼ੂ ਨਾਗਾਸੇਨਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਮਿਲਿੰਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਜਵਾਬਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਲੇਖਕ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਭਿਕਸ਼ੂ ਨਾਗਾਸੇਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਜੋ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਅੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਤਵਾੜੀ (ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਦੇ ਕਿਸ਼ਤਵਾੜ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ੧੮੭੭ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਅੱਠ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਕੱਚਾ ਖਾਕਾ ੧੭੪੭ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹੱਥ ਲਿਖਤਾਂ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜੋ ਲੰਕਾ ਰਾਹੀਂ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਾਗਸੇਨ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪਿਟਕ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਯੂਨਾਨੀ ਬੋਧੀ ਭਿਕਸ਼ੂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਾਟਲੀਪੁਤ੍ਰ (ਆਧੁਨਿਕ ਪਟਨਾ) ਵਿੱਚ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਅਰਹਤ ਬਣ ਗਿਆ।
ਥਾਈ ਪਰੰਪਰਾ
ਇਕ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਗਸੇਨ ਨੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ, ਐਮਰਾਲਡ ਬੁੱਧ ਨੂੰ ਲਿਆਂਦਾ। ਇਸ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਏਮਰਾਲਡ ਬੁੱਧ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 43 ਬੀਸੀ ਪੂਰਵ ਨਾਗਸੇਨ ਦੁਆਰਾ ਪਾਟਲੀਪੁਤ੍ਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਿਲਦਪਨਾਹ ਅਤੇ ਇਸ ਕਥਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਾਗਸੇਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੁੱਧ ਧਰਮ
ਫਾਰਮੇਸੀ
ਫਾਰਮੇਸੀ ਦਵਾਈ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਦੇਣ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ। ਫਾਰਮੇਸੀ ਉਹ ਕਲੀਨਿਕਲ ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸ ਹੈ ਜੋ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਵਿਕਾਸ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਖੋਜ, ਉਤਪਾਦਨ, ਨਿਪਟਾਰੇ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਫਾਰਮੇਸੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਉੱਤਮ ਗਿਆਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ, ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇਪਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਇਸਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪੈਥੋਲੋਜੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸਮਝ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਾਰਮਾਸਿਸਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਲੀਨਿਕਲ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟਾਂ ਦੇ ਲਈ, ਹੋਰ ਹੁਨਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ।
ਫਾਰਮੇਸੀ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਰਵਾਇਤੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਦੇਖਭਾਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਵਧੇਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲੀਨਿਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ, ਡਰੱਗ ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਉਹ ਮੁਢਲੇ ਸਿਹਤ ਜਾਣਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਲਾਭ ਲਈ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮਾਹਿਰ
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 26 ਲੱਖ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫਾਰਮਾਸਿਉਟੀਕਲ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹਨ।
ਸਿੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ
ਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਹਨ।
ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਖੇਤਰ
ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਸਮਾਜ ਫਾਰਮੇਸੀਆਂ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਕਲੀਨਿਕਾਂ, ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਦੇਖਭਾਲ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਖੁਦ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇੰਟਰਨੈਟ ਫਾਰਮੇਸੀ
ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਫਾਰਮੇਸੀ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਫਾਰਮੇਸੀ, ਜਾਂ ਮੇਲ-ਆਰਡਰ ਫਾਰਮੇਸੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਫਾਰਮੇਸੀ ਹੈ ਜੋ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਮੇਲ, ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਂ ਔਨਲਾਈਨ ਫਾਰਮੇਸੀ ਵੈਬ ਪੋਰਟਲ ਦੁਆਰਾ ਆਰਡਰ ਭੇਜਦੀ ਹੈ।
ਸਾਲ 2000 ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਟ ਫਾਰਮੇਸੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫਾਰਮੇਸੀਆਂ ਸਮਾਜਕ ਫਾਰਮੇਸੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਟ-ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ ਜੋ ਸਮਾਜਕ ਫਾਰਮੇਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਔਨਲਾਈਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਘਰੀਂ ਜਾ ਕੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੁਢਲਾ ਅੰਤਰ ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਆਰਡਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਗਾਹਕ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਾਜਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵੱਲ ਖੁਦ ਜਾਣ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਅਤੇ ਨਿਜੀ ਢੰਗ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਗਾਹਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਟਰਨੈਟ ਫਾਰਮੇਸੀਆਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਔਨਲਾਈਨ ਫਾਰਮੇਸੀਆਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਖੁਦ ਜੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।
ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦਰਜਨ ਲਾਇਸੈਂਸਸ਼ੁਦਾ ਇੰਟਰਨੈਟ ਫਾਰਮੇਸੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਦੀਆਂ ਹਨ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਦਵਾਈ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ)। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ (ਅਤੇ ਉੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ) ਨੇ ਭਾਰਤ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਲਾਇਸੈਂਸਸ਼ੁਦਾ ਇੰਟਰਨੈਟ ਫਾਰਮੇਸੀਆਂ ਵੱਲ ਰੁੱਖ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਕਸਰ ਕਨੇਡਾ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆੰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਾਰਮੇਸੀ
ਸਹਿਜੋਵਾਲ
ਸਹਿਜੋਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਸ ਦੇ ਮਾਨਣ ਦੀ ਪ੍ਰਿਕਿਰਿਆ 2
ਰਸ ਦੇ ਮਾਨਣ ਦੀ ਪ੍ਰਿਕਿਰਿਆ 1 https://pa.wikipedia.org/s/2is0 (ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Uma1123 ਤੋਂ ਰੀਡਿਰੈਕਟ) Jump to navigationJump to search ਰਸ ਦੇ ਮਾਨਣ ਦੀ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਰਸ ਨੂੰ ਮਾਨਣ ਦੀ ਪ੍ਰਿਕਿਰਿਆ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਵਿ- ਸਾਸਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਭੇਦ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਵਾਦ ਭਰਤ ਮੁਨੀ ਦੇ ਉਸੇ ਸ਼ੁਤ੍ਰ ਉਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਜੋ ਇਉਂ ਹੈ ਵਿਭਾਵਾਨੁਭਾਵਵਭਿਚਾਰਿਸੰਜੋਗਦਰਨਿਸਪੱਤੀ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ੂਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸ਼ਬਦ ਨਿਸਪੱਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੱਤ ਦਰਸਾਏ ਹਨ।ਡਾ ਰਾਮ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਹਨ। ਕਿ ਵਿਭਾਵ ,ਅਨੁਭਾਵ, ਅਤੇ ਸੰਚਾਰੀ ਦੇ ਸੰਜੋਗ ਤੋ ਰਸ ਦੀ ਨਿਸਪੱਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਸੂਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜ ਉਠਦੇ ਹਨ। ਸੰਜੋਗ ਕਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਰਸ ਦੀ ਨਿਸਪੱਤੀ ਤੋ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ? ਰਸ ਦੀ ਨਿਸਪੱਤੀ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਉ? ਸੰਜੋਗ ਤੇ ਨਿਸਪੱਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨੀ ਗੂੜਤਾ ਲੁੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਅਰਥ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਸੂਤ੍ਰ ਵਾਲੀ ਇਸ ਗੂੜਤਾ ਕਰਕੇ ਰਸ ਮਗਰੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਆਚਾਰਿਆ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦਰਸ਼ਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਿਸਠ ਭੂਮੀ ਅਧੀਨ ੳਪਰੋਕਤ ਸਵਾਲਾ ਦੇ ਉਤਰ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਕਾਵਾ ਦਾ ਸਾਸਤ੍ਰੀਯ ਤੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਰਥਾਤ ਰਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਲਗਭਗ ਸਾਰਾ ਵਿਕਾਸ ਭਰਤ ਮੱਨੀ ਇਸੇ ਸੂਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਮੰਨ ਕੇ ਹੋਇਆਂ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋ ਚਾਰ ਧ੍ਰਸਿਧ ਹਨ।
1.ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਦਾ ਆਰੋਪਵਾਦ ਜਾਂ ਉਤਪੱਤੀਵਾਦ
2.ਸ਼ੰਕੁਕ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨਵਾਦ
3.ਭੱਟ ਨਾਯਕ ਦਾ ਭੋਗਵਾਦ
4.ਸਾਧਾਰਨਿਕਰਣ
1.ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਦਾ ਆਰੋਪਵਾਦ ਜਾਂ ਉਤਪੱਤੀਵਾਦ ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਭਾਵ ਅਨੁਭਾਵਤੇ ਸੰਚਾਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾ ਨਾਲ ਰਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਲੋਲਟ ਦੀ ਨਿਸਪੱਤੀ ਦਾ ਅਰਥ ਉਤਪੱਤੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੇ ਸੰਜੋਗ ਦਾ ਅਰਥ ਸੰਬਧ ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਸੀਤਾ ਜਾਂ ਰਾਂਝਾ ਹੀਰ ਉਸੇ ਦੀ ਨਕਲ(ਐਕਟਰ)ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਾ ਕਿ ਨੱਟ ਵਿੱਚ ਰਸ ਹੈ।ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਨੇ ਸੰਜੋਗ ਦਾ ਅਰਥ ਦਸ ਕੇ ਇਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭੇਦ ਦਸੇ ਹਨ। ਵਿਭਾਵਾ ਨੂੰ ਰਸ ਉਤਪੱਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵਿਭਾਵ ,ਅਨੁਭਾਵ ਤੇ ਸੰਚਾਰੀ ਤਿਨੋ ਰਸ ਉਤਪਨ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹਖਦੇ ਹਨ।ਤਿੰਨ ਨਾ ਦੇ ਸੰਜੋਗ ਨਾਲ ਰਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਭੱਟ ਲੋਲਕ ਇਤਿਹਾਸ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਾਵਿ ਪੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਜਾਂ ਡਰਾਮਾ ਵੇਖਣ ਵੇਲੇ ਹੀ ਰਸ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਜਾਂ ਦਰਸਕਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਮੱਤ ਨੂੰ ਉਤਪੱਤੀਵਾਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰਾਂਸ਼ਸੋਧੋ ਇਸ ਮਤ ਦਾ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਇਹ ਹੈ :-
ਸੂਤ੍ਰ ਵਿਚ ਸਥਾਈ ਦਾ ਨਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਨਾਂ ਹੀ ਭਰਤ ਮੁਨੀ ਨੇ ਰਸ ਤੋਂ ਵੱੱਰਾ ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਮੰਨਿਆ ਹੈੈ। ਵਿਭਾਵ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਫੇਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਉਠ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਅਨੁਕਾਰਜ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਰਸ ਦਰਸ਼ਕ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਰਸ ਸੂਤ੍ਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ 'ਸਿਪੀ' 'ਚ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਨਾਂ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਦਰਸ਼ਕ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਰੂਪ ਦੇ ਕਾਰਣ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਆਦਿ ਪਾਤਰਾਂ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ 'ਰਤੀ' ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਟ 'ਚ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹ 'ਰਤੀ' ਦਰਸ਼ਕ ਨੂੰ ਉਸ ਨਟ 'ਚ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਸੰਦੇਹ ਤੋਂ ਦਰਸ਼ਕ ਆਨੰਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਚਾਹੇ ਰਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਮੂਲ ਰੂਪ 'ਚ ਅਨੁਕਾਰਯ (ਰਾਮ) ਵਿਚ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਅਭਿਨੇਤਾ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਪੂਰਣ ਅਭਿਨੈ ਦੇ ਕਾਰਣ ਦਰਸ਼ਕ ਉਸੇ ਤੇ ਅਨੁਕਾਰਯ ਦਾ ਆਰੋਪ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਅਰਥਾਤ ਉਸੇ ਨੂੰ ਰਾਮ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਦਾ ਮਤ ਆਰੋਪਵਾਦ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਰਣਜੀਤ ਸਰਾਂਵਾਲੀ
ਰਣਜੀਤ ਸਰਾਂਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕਵੀ ਹੈ ਜੋ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ । ਉਸਦੀ ਪਲੇਠੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਪੁਸਤਕ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਮੀਨਾਕਾਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਯੁਵਾ ਲੇਖਕ ਸਨਮਾਨ 2016 ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ।
ਰਸ ਦੇ ਮਾਨਣ ਦੀ ਪ੍ਰਿਕਿਰਿਆ 2
ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਦੀ ਉਕਤ ਰਸ ਸੂਤ੍ਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ'ਚ ਬਾਅਦ ਦੇ ਅਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਘਾਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ ।
ਰਣਜੀਤ ਸਰਾਂਵਾਲੀ
ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀ
ਮੈਂ ਵੀ ਸ਼ਾਇਦ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹਾਣੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂ। ਸੂਝ ਬੂਝ ਦੀ ਅਗਰ ਕਹਾਣੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।
ਰਸ ਦੇ ਮਾਨਣ ਦੀ ਪ੍ਰਿਕਿਰਿਆ 2
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਕਾਰਯ ਰਾਮ ਆਦਿ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿਚ ਮੰਨੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਟ 'ਚ ਰਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਸਲੀ ਨਾਂ ਹੋ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਮ ਆਦਿ ਦੀ ਨਕਲ ਹੈ।
ਇਸ ਦਸ਼ਾ ਵਿਚ ਦਰਸ਼ਕ ਦੇ ਹਿਰਦੇ 'ਚ ਰਸ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰਸ ਦਾ ਆਸੁਆਦਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। ਜੇ ਦਰਸ਼ਕ ਵਿਚ ਰਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਭ੍ਰਾਂਤੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ।
ਰਣਜੀਤ ਸਰਾਂਵਾਲੀ
ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀ
ਪਰਬਤ ਬਣ ਉਹ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਆਏ ਏਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਨਾ ਕਿਧਰੇ ਵਗਦਾ ਪਾਣੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।
ਰਸ ਦੇ ਮਾਨਣ ਦੀ ਪ੍ਰਿਕਿਰਿਆ 2
ਇਸ ਲਈ ਕਾਵਿ ਜਾਂ ਨਾਟਕ ਦੇ ਰਸ ਆਸੁਆਦਨ 'ਚ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਰਣਜੀਤ ਸਰਾਂਵਾਲੀ
ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀ
ਰੁੱਖ ਦੀ ਲਗਰ ਹਰੇਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਛੇਤੀ ਫੁੱਲਾਂ ਲੱਦੀ ਟਾਹਣੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।
ਰਸ ਦੇ ਮਾਨਣ ਦੀ ਪ੍ਰਿਕਿਰਿਆ 2
2.ਸੰਕੁਕ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨਵਾਦ ਸੰਕੁਕ ਜਿਹੇ ਆਚਾਰਿਆ ਨੂੰ ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਦੇ ਪੂਰਵੋਕਤ ਮੱਤ ਵਿੱਚ ਉਕਾਈ ਮਿਲੀ ਸਭ ਤੋ ਵਡੀ ਉਕਾਈ ਈਹ ਹੈ ਕਿ ਭੱਟ ਦਰਸਕਾ ਪਾਠਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਸ ਦੀ ਹੋਦ ਨਹੀ ਮੰਨਦਾ ਤਾਂ ਫੇਰ ਦਰਸਕਾ ਨੂੰ ਨਾਟਕ ਵੇਖਣ ਦੀ ਚਾਹਨਾ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ?ਜਦੋ ਨ ਰਾਮ ਹਾਜਰ ਹੈ ਨ ਸੀਤਾ ਤਾਂ ਫੇਰ ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਰਸ ਉਤਪਨ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰੰਸਗ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸਾ ਦੇ ਹੁੰ ਦਿਆ ਹੋਇਆਂ ਆਪਣਾ ਮੱਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਸੋਧੋ ਸ਼ੰਕੁਕ ਜਿਹੇ ਆਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਦੇ ਪੂਰਵੋਕਤ ਮਤ ਵਿਚ ਉਕਾਈ (ਦੋਸ਼)ਮਿਲੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਕਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਦਰਸ਼ਕਾਂ/ਪਾਠਕਾਂ ਵਿਚ ਰਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਤਾਂ ਫੇਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਟਕ ਵੇਖਣ ਦੀ ਚਾਹਨਾ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?ਜਦੋਂ ਨਾ ਤਾਂ ਰਾਮ ਹੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਸੀਤਾ ਹੀ ਤਾਂ ਰਾਮ ਵਿਚ ਰਸ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ। ਇਹਨਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸ਼ੰੰਕੁਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਤ ਹੈ ਅਨੁੁਮਾਨਵਾਦ।
ਰਣਜੀਤ ਸਰਾਂਵਾਲੀ
ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀ
ਭੁੱਖ ਦੇ ਦੁੱਖੋਂ ਰੋਂਦੇ ਬਾਲ ਨਿਆਣੇ ਦੀ, ਜੀਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅੱਖ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।
ਰਸ ਦੇ ਮਾਨਣ ਦੀ ਪ੍ਰਿਕਿਰਿਆ 2
ਸ਼ੰੰਕੁਕ ਨੇ ਨਿਸ਼ਪੱਤੀ ਦਾ ਅਰਥ ਅਨੁਮਾਨ (ਅਨੁਮਿਤੀ)ਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸੰਯੋਗ ਦਾ ਅਰਥ ਅਨੁਮਾਨ-ਅਨੁਮਾਪਕ ਸਬੰਧ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਨਟਾਂ (ਐਕਟਰਾਂ)ਵਿਚ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਾਤਰਾਂ ਦਾ ਆਰੋਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਬਲਕਿ ਬੱਚੇ ਦਾ ਚਿਤਰ ਨੂੰ ਸਜੀਵ ਘੋੜਾ ਮੰਨਣ ਵਾਂਗ ਦਰਸ਼ਕ, ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਾਤਰਾਂ ਦਾ ਨਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਮਾਨ (Inference)ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਦਰਸ਼ਕ ਅਭਿਨਯ (ਐਕਟਿੰਗ)ਵਿਚ ਇਤਨੇ ਮਸਤ ਤੇ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਟਾਂ ਨੂੰ ਸਚੀ-ਮੁੱਚੀ ਤੇ ਸਹੀ ਸਮਝ ਕਿ ਰਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੰਕੁਕ ਵੀ ਰਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਰਾਮ ਆਦਿਕ ਮੂਲ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਦਰਸ਼ਕ, ਅਨੁਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਰਸ ਨੂੰ ਨਟਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਉਂ ਆਪ ਵੀ ਰਸ ਨੂੰ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਵ ਆਦਿਕ ਅਨੁਮਾਪਕ ਹਨ ਅਰਥਾਤ ਅਨੁਮਾਨ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੋ ਰਸ ਨਾਲ ਵਿਭਾਵ ਆਦਿਕਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਇਹ ਮਤ ਅਨੁੁਮਾਨਵਾਦ (ਅਨੁਮਿਤਿਵਾਦ)ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।