cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਖੁਸ਼ਦੇਵ ਸਿੰਘ
ਖੁਸ਼ਦੇਵ ਸਿੰਘ (1902-1988) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਪਦਿਕ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੇਵਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਾਰਡਿੰਗ ਸੈਨੇਟੋਰੀਅਮ, ਧਰਮਪੁਰ ਵਿਖੇ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕੋੜ੍ਹ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਲਈ ਲੈਪਰਜ਼ ਵੈਲਫੇਅਰ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਬਾਨੀ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲ਼ੇ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਉਹ ਇਨ ਡੈਡੀਕੇਸ਼ਨ  ਅਤੇ ਲਵ ਇਜ਼ ਸਟ੍ਰੋਂਜਰ ਦੈਨ ਹੇਟ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। 1957 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਡਾ. ਖੁਸ਼ਦੇਵ ਸਿੰਘ ਹਸਪਤਾਲ ਉਸੇ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਡਾ. ਖੁਸ਼ਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਮਈ, 1902 ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਮੁਢਲੀ ਸਿਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਕਿੰਗ ਐਡਵਰਡ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ 1925 ਵਿਚ ਇਸ ਨੇ ਐਮਬੀਬੀਐੱਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ।
ਡਾਕਟਰੀ ਪਾਸ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੰਨ 1930 ਵਿਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚੈਲ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। 1928 ਵਿਚ ਬੰਬਈ ਮੈਡੀਕਲ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਡਾ. ਬੀ. ਐਸ. ਸ਼ਰਾਫ਼ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਤਪਦਿਕ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਖੋਜ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 1939 ਵਿਚ ਇਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਟੁਬਰਕੁਲੋਸਿਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਇਕਾਈ ਦਾ ਆਨਰੇਰੀ ਸਕੱਤਰ ਬਣਿਆ। 1956 ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ 79 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ 1948 ਵਿਚ ਸੰਗਰੂਰ ਨੇੜੇ ‘ਹਰਮੀਟੇਜ’ ਕੋਠੀ ਵਿਚ ਤਪਦਿਕ ਦੇ ਰੋਗੀਆਂ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਅਤੇ 1953 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੌਰ ਹੱਥੋਂ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਚ ਤਪਦਿਕ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਵਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1902
ਨਿਆਜ਼ ਬੇਗ਼
ਨਿਆਜ਼ ਬੇਗ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਬੜਾ ਅਹਿਮ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ 16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਮੁਲਤਾਨ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਰਾਵੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਨਿਆਜ਼ ਬੇਗ਼ ਨਾਂ ਦੇ ਇਕ ਮੁਗ਼ਲ ਨੇ 1717 ਈਸਵੀਦੇ ਨੇੜੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਡਿੰਗਕੋ ਸਿੰਘ
ਡਿੰਗਕੋ ਸਿੰਘ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Dingko Singh; ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1979) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ 1998 ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮਣੀਪੁਰ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਡਿੰਗਕੋ ਸਿੰਘ ਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗ ਦਾ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਡਿੰਗਕੋ ਸਿੰਘ ਨੇ 1998 ਦੀਆਂ ਬੈਂਕਾਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਨੰਗਾਂਗਮ ਡਿੰਗਕੋ ਸਿੰਘ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ' ਡਿੰਗਕੋ ਸਿੰਘ 'ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਨੇਵਲ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਨੇਵੀ ਦਾ ਸੇਵਾ ਕਰਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਥਾਈਲੈਂਡ- 1998 ਵਿਚ ਬੈਂਕਾਕ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਬਾਕਸਿੰਗ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1979 ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਇੰਫਾਲ ਈਸਟ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ, ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਸੇਕਟਾ ਨਾਮਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਡਿੰਗਕੋ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਕਸਿੰਗ
ਸਪੋਰਟਸ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਆਰੰਭੀ ਗਈ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਏਰੀਆ ਖੇਡ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਡਿੰਗਕੋ ਦੀਆਂ ਲੁਕੀਆਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮੇਜਰ ਓਪੀ ਭਾਟੀਆ ਦੀ ਮਾਹਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸਪੋਰਟਸ ਅਥਾਰਟੀ ਵਿਚ ਟੀਮਾਂ ਵਿੰਗ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣਿਆ। ਭਾਰਤ ਦਾ. ਡਿੰਗਕੋ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ, ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 1989 ਵਿਚ ਅੰਬਾਲਾ ਵਿਖੇ ਸਿਰਫ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਸਬ ਜੂਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਡਿੰਗਕੋ ਨੂੰ ਚੋਣਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੋਚਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿਚ ਲੈ ਆਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਕ ਵਾਅਦਾਵਰ ਬਾਕਸਿੰਗ ਸਟਾਰ ਵਜੋਂ ਵੇਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ
ਉਸਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕਿੰਗ ਕੱਪ 1997 ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡਿੰਗਕੋ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੈਚ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਵੀ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ।
ਸੁਨਹਿਰੀ ਅਵਸਰ
ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਂਕਾਕ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ 1998 ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਟੀਮ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਣਜਾਣ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਰੀ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਡੀਂਗਕੋ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਡਿੰਗਕੋ ਇੱਕ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਉੱਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਡ੍ਰਿੰਕ ਦੇ ਇੱਕ ਲੰਮੇ ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਢਹਿ ਗਿਆ। ਆਖਰਕਾਰ ਉਸਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਸਿਖਰ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ 54 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਬੈਂਟਮਵੇਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਸੀ।
ਸੋਨ ਤਗ਼ਮੇ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ
ਗੋਲਡ ਤੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿਚ, ਡਿੰਗਕੋ ਨੇ ਸੈਮੀ ਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਵਿਚ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼, ਵੋਂਗ ਪ੍ਰੈਗਸ ਸੋਨਤਾਇਆ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਇਕ ਵੱਡੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਵੌਂਗ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ਦੇ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਸਨ, ਅਤੇ ਡਿੰਗਕੋ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪੂਰੀ ਕੌਮ ਹੁਣ ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਖਾਸ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਉੱਤਮਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਯਤਨਾਂ ਅਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲਈ, ਡਿੰਗਕੋ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਡਿੰਗਕੋ ਹੋਰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਨੇਵੀ ਦਾ ਸੇਵਾ ਕਰਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਕ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਕੋਚ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨੇਵੀ ਵਿਚ ਇਕ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰਤ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ।
ਮੀਡੀਆ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਇਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਚ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੈਨਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਪੂਰ ਦੁਆਰਾ ਫਿਲਮ ਦਾ ਅਪਰੈਲ 2019 ਤੱਕ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਅਮਨ ਗਿੱਲ
ਅਮਨ ਗਿੱਲ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ ਜੋ ਵੈਨਕੂਵਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੱਦੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਹਨ ਉਹ ਜਰਸੀ (2021 ਫ਼ਿਲਮ), ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ (2022 ਫ਼ਿਲਮ), ਪੁਆੜਾ, ਛੜਾ, ਉੜਤਾ ਪੰਜਾਬ, ਬਲੈਕ (2005 ਫ਼ਿਲਮ) ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ
ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ ੧੮ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਦੇ ਮਤਸਯ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਨੇਕਾਂ ਤੀਰਥਾਂ, ਵਰਤਾਂ, ਯੱਗਾਂ, ਦਾਨਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਜਲ ਪ੍ਰਲੇ, ਮਤਸਯ ਅਤੇ ਮਨੂੰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ, ਰਾਜਧਰਮ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ, ਦਾਨ ਮਹਾਤਮਯ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਮਹਾਤਮਯ, ਕਾਸ਼ੀ ਮਹਾਤਮਯ, ਨਰਮਦਾ ਮਹਾਤਮਯ, ਮੂਰਤੀ ਨਿਰਮਾਣ ਮਹਾਤਮਯ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਦੇਵਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਵੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਪੁਸਤਕ ਹੈ।
ਨਾਮ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾ
ਪਾਠ ਦਾ ਨਾਮ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਮੱਛੀ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਤਸਯ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹੁਬਲੀ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਬਾਹੁਬਲੀ ਇੱਕ ਦੋਭਾਸ਼ਾਈ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਐਸ. ਐਸ. ਰਾਜਾਮੌਲੀ ਹੈ। 250 ਕਰੋੜ ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ 10 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ, ਤਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਚਾਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 'ਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ
ਨਾਮ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾ
ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਤਾਮਿਲ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਦੋ ਭਾਗ ਹਨ, ਪੂਰਵ (ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ) ਅਤੇ ਉੱਤਰਾ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ), ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 172 ਅਧਿਆਇ ਹਨ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਦੇ 291 ਅਧਿਆਇ ਹਨ।
ਬਾਹੁਬਲੀ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2015 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ
ਨਾਮ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾ
ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਤਮਸ ਪੁਰਾਣ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਜਾਂ ਅਗਨੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰੰੰਥ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨ ਸਤਵ-ਰਾਜਸ-ਤਮਾਸ ਵਰਗੀਕਰਣ ਨੂੰ "ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਲਪਨਿਕ" ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਰਗੀਕਰਨ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ।
ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਕਲਪਾਂ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਆਰੰਭ ਨ੍ਰਿਸਿੰਘਾ ਦੇ ਕਥਨ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਣੀਆਂ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਮਨੂੰ ਅਤੇ ਮਤਸਯ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਵਰਣਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ, ਮਾਰੂਦਗਨਾ ਦਾ ਉਭਾਰ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਿਥੂ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਮਤਸਿਆ (ਮਛਲੀ) ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮਤਸਯ ਅਵਤਾਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਫਿਰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ। ਇਕ ਹੋਰ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਰਾਖਸ਼ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਰ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਲੁਕਾਇਆ ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਮੱਛੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਾਣ
ਜੰਬਰ
ਜੰਬਰ ਲਾਹੌਰ-ਮੁਲਤਾਨ ਸੜਕ ਉੱਪਰ ਭਾਈ ਫੇਰੂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਛਾਂਗਾ ਮੋੜ ’ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਸੰਤਾਲੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਸੁਬੇਗ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸ਼ਾਹਬਾਜ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨੰਦਗੜ੍ਹ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਕਤਸਰ)
ਨੰਦਗੜ੍ਹ ਪਿੰਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਕਤਸਰ ਦਾ 'ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਧੀਆ ਹੈ ਧਾਰਮਿਕ ਲੋਕਾ ਵਾਸਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ, ਲੋਕਾ ਵਾਸਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ, ਆਰ.ਓ. ਸਿਸਟਮ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਹਾਲ, ਡਾਕਘਰ, ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ, ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਹਨ। ਸਕੂਲ ਦੀ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਵਾਸਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਜੋਰ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਨਾ ਜਾਣਾ ਪਵੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ਿਵ ਵਰਮਾ
ਸ਼ਿਵ ਵਰਮਾ (9 ਫਰਵਰੀ 1904 - 10 ਜਨਵਰੀ 1997) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।ਸ਼ਿਵ ਵਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਫਰਵਰੀ 1904 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਹਰਦੋਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖਟੇਲੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਾਮਿਲਵਰਤਨ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਡੀਏਵੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ।
ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਕਾਨਪੁਰ ਉਹ ਥਾਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਸਚਿੰਦਰ ਨਾਥ ਸਾਨਿਯਾਲ, ਸੁਰੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਬਿਜੋਏ ਕੁਮਾਰ ਸਿਨਹਾ, ਸ਼ਿਵ ਵਰਮਾ, ਜੈਦੇਵ ਕਪੂਰ, ਸੁਰਿੰਦਰ ਨਾਥ ਪਾਂਡੇ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਵਰਮਾ ਦਾ ਨਾਂ 'ਪ੍ਰਭਾਤ' ਸੀ।
ਵਰਮਾ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਸਮਾਜਵਾਦ ਵੱਲ ਸੀ। ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਵਰਮਾ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ, ਰਾਧਾ ਮੋਹਨ ਗੋਕੁਲ, ਨਾਲ ਕਰਵਾਈ, ਜੋ ਵਰਮਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਬਣ ਗਏ। ਰਾਧਾ ਮੋਹਨ ਕੋਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਵਰਮਾ ਨੂੰ ਸਮਾਜਵਾਦ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। 1925 ਵਿਚ ਕਾਕੋਰੀ ਕਾਂਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਝਾਂਸੀ ਵਿਚ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਕੁੰਦਨ ਲਾਲ ਗੁਪਤਾ ਨਾਲ ਕਾਨਪੁਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਮੋਹਨ ਗੋਕੁਲ ਕੋਲ ਰਿਹਾ। ਇੱਥੇ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਿਲੇ ਸਨ।
ਡੀਏਵੀ ਕਾਲਜ, ਕਾਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ, ਵਰਮਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਨਵਰੀ 1927 ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਐਚਆਰਏ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਲਈ ਕਾਨਪੁਰ ਆਇਆ ਸੀ।
ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਿਸਮਿਲ ਨੂੰ 19 ਦਸੰਬਰ 1927 ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਮੂਲਰਾਣੀ ਦੇਵੀ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜੇਲ੍ਹ, ਗੋਰਖਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਮਿਲਣ ਆਈ ਸੀ। ਵਰਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਹ ਬਿਸਮਿਲ ਦੀ ਮਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਸਮਿਲ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇ। ਬਿਸਮਿਲ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬਿਸਮਿਲ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਕਿਹਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਾਂ-ਪੁੱਤ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ। ਬਿਸਮਿਲ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਐਚਆਰਏ ਮੈਂਬਰ ਦੱਸਦਿਆਂ ਵਰਮਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਵਰਮਾ ਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਜੂਨ 1928 ਵਿੱਚ ਮਹਾਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ HRA ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਵਰਮਾ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਸੁਖਦੇਵ ਥਾਪਰ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਸੰਗਠਨ ਕੀਤਾ। ਨਵੰਬਰ 1928 ਵਿੱਚ, ਵਰਮਾ ਨੇ ਨੂਰੀ ਗੇਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਬੰਬ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅਮੀਰ ਚੰਦ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਇੱਕ ਘਰ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲਿਆ।
ਕਾਕੋਰੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੇਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਜੋਗੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਚੈਟਰਜੀ ਨੂੰ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ 1927 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜੇਲ੍ਹ, ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਸਿਨਹਾ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਚੈਟਰਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲੈਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 3 ਮਾਰਚ 1928 ਨੂੰ, ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੁਲਿਸ ਗੁਪਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਸੀ। ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੋਂ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਨਪੁਰ ਲਈ ਰੇਲ ਟਿਕਟਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ, ਪਰ ਟਿਕਟਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਰੇਲਗੱਡੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਦੋ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਉਸੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਰਾਖਵੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਫਰਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਲੱਭ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ 'ਚ ਜਦੋਂ ਟਰੇਨ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਟਰੇਨ 'ਚੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਕਾਂਸਟੇਬਲਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਖਾ ਲਈ ਅਤੇ ਪਿੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਦੋਵੇਂ ਕਾਨਪੁਰ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਮੁੜ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚੇ ਪਰ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਗੌੜੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਵਰਮਾ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜੋ 8 ਅਤੇ 9 ਸਤੰਬਰ, 1928 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਫਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਕੋਟਲਾ ਕਿਲੇ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੀ। ਵਰਮਾ ਨੇ 'ਚਾਂਦ' ਪੇਪਰ ਲਈ ਕਈ ਲੇਖ ਲਿਖੇ।
1929 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੱਕ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵਾਇਸਰਾਏ ਲਾਰਡ ਇਰਵਿਨ ਪਬਲਿਕ ਸੇਫਟੀ ਬਿੱਲ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਵਿਵਾਦ ਬਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਵੀਟੋ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇਗਾ। ਵਰਮਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟੀਮ ਦੇ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਲਾਰਡ ਇਰਵਿਨ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਵਾਇਸਰਾਏ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਆਈਸੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਦਾਅਵਤ ਅਤੇ ਡਿਨਰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਰਾਜਗੁਰੂ ਸਪੋਟਰ ਸੀ, ਜੈਦੇਵ ਕਪੂਰ ਨੇ ਇਰਵਿਨ ਦੀ ਕਾਰ 'ਤੇ ਬੰਬ ਸੁੱਟਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਵਰਮਾ ਬੈਕਅੱਪ ਸੀ - ਜੇ ਕਪੂਰ ਖੁੰਝ ਗਿਆ ਤਾਂ। ਰਾਜਗੁਰੂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਵਾਇਸਰਾਏ ਦੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਔਰਤਾਂ ਸਨ, ਇਸਲਈ, ਉਸਨੇ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਮਵਤਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਵਾਇਸਰਾਏ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਦਾਅਵਤ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ।
ਆਜ਼ਾਦ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬਟੁਕੇਸ਼ਵਰ ਦੱਤ ਵੱਲੋਂ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਬੰਬ ਸੁੱਟੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦ ਖੁਦ ਝਾਂਸੀ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ। ਵਰਮਾ ਆਜ਼ਾਦ ਨੂੰ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਛੱਡਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਜ਼ਾਦ ਨੇ ਵਰਮਾ ਨੂੰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦੱਤ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਕਪੂਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਛੁਪਣਗਾਹ ਵਿਖੇ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਉਦਾਸ ਰਾਤ ਬਿਤਾਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਹਮਵਤਨਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਹੈਰਾਨ ਹਨ।
ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ
ਗਯਾ ਪ੍ਰਸਾਦ, ਜੈਦੇਵ ਕਪੂਰ, ਅਤੇ ਵਰਮਾ ਨੂੰ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬੰਬ ਫੈਕਟਰੀ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਯੋਜਨਾ ਸਧਾਰਨ ਸੀ - ਪ੍ਰਸਾਦ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਦੇਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਕਪੂਰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਉਸਦੇ ਕੰਪਾਊਂਡਰ ਅਤੇ ਡ੍ਰੈਸਰ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ: ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਫੈਕਟਰੀ-ਕਮ-ਹਾਈਡਆਊਟ (ਜਿੱਥੇ ਵਰਮਾ ਨੇ 'ਰਾਮ ਨਰਾਇਣ ਕਪੂਰ' ਹੋਣ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਾਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਕੋਈ ਫੰਡ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ, ਕਾਸ਼ੀਰਾਮ (ਇੱਕ ਹੋਰ HSRA ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ) ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਪ੍ਰਸਾਦ ਫਿਰ ਕੁਝ ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਨਪੁਰ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਕਪੂਰ ਵਾਪਸ ਹੀ ਰਹੇ। ਜਲਦੀ ਹੀ, ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਹਲੇ ਸਨ, ਡਾਕਟਰ ਗਾਇਬ ਸੀ ਅਤੇ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਮਈ 1929 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਹਰ ਰਾਤ, ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਕਪੂਰ ਛੱਤ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਰੀਖਣ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 4 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਤਲਾਸ਼ੀ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਪਹਿਰਾ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਆ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਸੌਂ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। 13 ਮਈ 1929 ਨੂੰ, ਉਹ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਸਨ ਕਿ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਦਸਤਕ ਹੋਈ। ਵਰਮਾ ਜਾਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਪੁਲਿਸ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਨਿਕਲਿਆ। ਡੀ.ਐਸ.ਪੀ., ਮਥੁਰਾ ਦੱਤ ਜੋਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਾਂਸਟੇਬਲਾਂ ਨੇ ਵਰਮਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਠਿਕਾਣੇ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਬਨਾਰਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਛੁੱਟੀਆਂ 'ਤੇ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪਏ ਬਾਰੂਦ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਨਾਲ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਬ ਦੇ ਸ਼ੈੱਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਸਮੇਤ ਕਪੂਰ ਮਿਲਿਆ। ਡੀਐਸਪੀ ਨੇ ਵਰਮਾ ਨੂੰ ਟਰੰਕ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਵਰਮਾ ਨੇ ਟਰੰਕ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਰੱਖਿਆ, ਇੱਕ ਬੰਬ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਡੀਐਸਪੀ ਵੱਲ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਕੀਤਾ। ਡੀਐਸਪੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਭੱਜ ਗਏ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੁੱਖ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕ ਗਏ ਅਤੇ ਵਰਮਾ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਬੰਬ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪਿੰਨ ਵੱਖਰੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ. ਵਰਮਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪਿੰਨ ਅਤੇ ਦੋ ਰਿਵਾਲਵਰ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਬੰਬ ਨੂੰ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅਲਮਾਰੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਮੁੱਖ ਅਫਸਰ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵਰਮਾ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ। ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਫਿਰ ਤੋਂ ਅੰਦਰ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ, ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਵਰਮਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥਕੜੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੂੰ ਉਸੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਰ ਰਾਤ ਕਾਨਪੁਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ।
ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚੰਗਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਉਦਾਰਤਾ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਇਆ। ਇਕ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਨੇ ਵਰਮਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਡੀਐਸਪੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਫੀਮ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਨਗੇ, ਜੇ ਕਾਂਸਟੇਬਲਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੱਜਣ ਦਿੰਦੇ। ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਸੂਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ HSRA ਹਮਵਤਨ ਫਨਿੰਦਰਨਾਥ ਘੋਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਪੁਲਿਸ ਲਈ ਗਵਾਹ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ
ਵਰਮਾ, ਜੈਦੇਵ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਗਯਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਲਾਹੌਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਐਚ.ਐਸ.ਆਰ.ਏ. ਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਸਨ। ਵਰਮਾ, ਕਪੂਰ, ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਲਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ HSRA ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਨੇ 13 ਜੁਲਾਈ 1929 ਨੂੰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬੀ ਕੇ ਦੱਤ ਨਾਲ ਇਕਮੁੱਠਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ 'ਤੇ ਸਨ। ਪਤਲੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਵਰਮਾ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੁੱਟਮਾਰ ਅਤੇ ਕੁੱਟਮਾਰ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਮਹਾਬੀਰ ਸਿੰਘ, ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਰਾਜਗੁਰੂ, ਸੁਖਦੇਵ ਥਾਪਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਰ ਝੱਲੀ। ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਜਤਿਨ ਦਾਸ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਭੋਜਨ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਰਮਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੋ ਗਈ।
ਲਾਹੌਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਫੈਸਲਾ
ਲਾਹੌਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੇਸ ਦਾ ਫੈਸਲਾ 7 ਅਕਤੂਬਰ 1930 ਨੂੰ ਆਇਆ। ਵਰਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਨੇ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੈੱਲ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਦੇਵ ਥਾਪਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਰਾਜਗੁਰੂ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ। ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਵਰਮਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, "ਸ਼ਿਵ, ਇਹ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲਵਾਂਗਾ; ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੰਮਾ, ਔਖਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਲੰਬੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਥੱਕੇ ਨਹੀਂ ਹੋਵੋਗੇ ਅਤੇ ਹਾਰ ਮੰਨਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੋਗੇ"।
ਵਰਮਾ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜੇਲ੍ਹ ਰਾਜਮੁੰਦਰੀ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਦੇਵ ਥਾਪਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਰਾਜਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅੰਡੇਮਾਨ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕਾਲਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿਪੋਰਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1933 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਮਵਤਨ ਮਹਾਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਤ ਮੈਤਰਾ ਅਤੇ ਮਨਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਬਾਦਾਸ ਸਨ। ਬਰਤਾਨਵੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਹੌਂਸਲਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਮੰਨ ਲਈਆਂ:-
ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਅੰਦਰ ਵਿੱਦਿਅਕ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੈਦੀਆਂ ਨੇ ਸਤੀਸ਼ ਪਾਕਰਾਸ਼ੀ, ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਭੂਪਾਲ ਬੋਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। 1937 ਵਿੱਚ, ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੋਨਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਜਨਵਰੀ 1938 ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 36 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸਤੰਬਰ 1937 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 1946 ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
1948 ਵਿੱਚ, ਵਰਮਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। 1948, 1962 ਅਤੇ 1965 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਵਰਮਾ ਨੇ ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ.(ਐਮ) ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਚੋਣ ਟਿਕਟਾਂ ਲਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਫੁੱਟ ਦੌਰਾਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਅਪਮਾਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਉਸਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ‘ਲੋਕਲਹਿਰ’ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੱਤਰ ‘ਨਯਾ ਸਵੇਰਾ’ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਰਸਾਲੇ ਨਵਾਂ ਮਾਰਗ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਦੁਰਗਾ ਭਾਬੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲਖਨਊ ਮੌਂਟੇਸਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਭਰ ਟਰੱਸਟੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਹੀਦ ਸਮਾਰਕ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ, ਲਖਨਊ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਲੇਖ, ਫੋਟੋਆਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਉਹ ਲੰਡਨ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵੀ ਗਏ ਸਨ।
ਮੌਤ
ਵਰਮਾ ਦੀ ਮੌਤ 10 ਜਨਵਰੀ, 1997 ਨੂੰ ਕਾਨਪੁਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਖੇ ਉਮਰ ਸੰਬੰਧੀ ਬੀਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ।
ਲੇਖਣ ਕਾਰਜ
संस्मृतियाँ (ਯਾਦਾਂ)
मौत के इंतज़ार में (ਮੌਤ ਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ
ਪਾਲ ਚੀਮਾ ਸਿੰਘ
ਪਾਲ ਚੀਮਾ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 26 ਸਤੰਬਰ 1920) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਬਕਾ ਖੇਡ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1960 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਾਲ਼ੀ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ 25 ਮੀਟਰ ਪਿਸਟਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1920
ਸਤੀਪਨਸ਼ਿਕੋਵੋ ਦਾ ਪਿੰਡ (ਨਾਵਲ)
ਸਤੀਪਨਸ਼ਿਕੋਵੋ ਦਾ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬਾਸ਼ਿੰਦੇ: ਅਗਿਆਤ ਦੇ ਨੋਟਸ ਚੋਂ (ਰੂਸੀ: Село Степанчиково и его обитатели. Из записок неизвестного, Selo Stepanchikovo i ego obitateli. Iz zapisok neizvestnogo), ਜਿਸਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਦੋਸਤ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫ਼ਿਓਦੋਰ ਦੋਸਤੋਯਵਸਕੀ ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1859 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਾਰ
ਸੇਰਗੇਈ ਅਲੈਗਸੈਂਦਰੋਵਿਚ (ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰ) ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਅੰਕਲ ਕਰਨਲ ਯੋਗੋਰ ਇਲੀਚ ਰੋਸਤਾਨੇਵ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਐਸਟੇਟ ਜੋ ਕਿ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਵਿਖੇ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਅਧਖੜ੍ਹ ਉਮਰ ਦੇ ਢੋਂਗੀ ਫ਼ੋਮਿਚ ਓਪਿਸਕਿਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਰਈਸਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਨੇਕ ਬੰਦਾ ਹੈ ਚਾਹੇ ਉਸਦਾ ਸੁਭਾਅ ਗੁੱਸੇਖੋਰ, ਸੁਆਰਥੀ ਅਤੇ ਘਿਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਫ਼ੋਮਾ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਮਾਰਿੰਸਕਾਯਾ ਨਾਚ ਕਰਦੇ ਫੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਕਲ ਯੇਗੋਰ ਸਰਗੇਈ ਨੂੰ ਗਰੀਬ ਮੁਟਿਆਰ ਨਾਸਤੇਨਕਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਕਲ ਯੇਗੋਰ ਖੁਦ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫ਼ੋਮਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੀ ਬਜਾਏ ਅਮੀਰ ਤਾਤਿਆਨਾ ਇਵਾਨੋਵਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏ। ਤਾਤਿਆਨਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਮੁੰਡੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਜ਼ਿਨਸ਼ਿਕੋਵ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਸੇਰਗੇਈ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਭੱਜਣ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਤਾਤਿਆਨਾ ਮਿਜ਼ਿਨਚਿਕੋਵ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਓਬਨੋਸਕਿਨ ਨਾਲ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਤਿਆਨਾ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਤੀਪਨਸ਼ਿਕੋਵੋ ਫ਼ੋਮਾ ਫੋਮਿਚ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਕਲ ਯੇਗੋਰ ਨੈਸਤੇਨਕਾ ਨਾਲ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ ਚੋਰੀ ਮਿਲਦਿਆਂ ਰੰਗੇ ਹੱਥੀਂ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫ਼ੋਮਾ ਉੱਥੋਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਇੱਕ ਖਾਈ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫੋਮਾ ਲਈ ਇੱਕ ਆਮ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਹ ਅੰਕਲ ਯੇਗੋਰ ਅਤੇ ਨਾਸਤੇਨਕਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਆਪਣਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਓਦੋਰ ਦੋਸਤੋਯਵਸਕੀ ਦੇ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1859 ਦਾ ਸਾਹਿਤ
ਲੂਮਾ (ਪੌਦਾ)
ਲੂਮਾ ਮਿਰਟਲ ਪਰਿਵਾਰ ਮਿਰਟੇਸੀ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜੀਨਸ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 1853 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੀਨਸ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।  ਇਹ ਚਿੱਲੀ ਅਤੇ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਵਾਲਦੀਵੀਅਨ ਸਮਸ਼ੀਲ ਮੀਂਹ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪੌਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਦਾਬਹਾਰ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬੂਟੇ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਰੁੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲਾਲ ਜਾਂ ਸੰਤਰੀ ਸੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ 10 - 20 m ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 1 m ਤੱਕ ਤਣੇ ਦਾ ਵਿਆਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਉਲਟ ਅੰਡਾਕਾਰ, 1-5 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਅਤੇ 0.5-3cm ਚੌੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਰੰਗ ਪੂਰਾ, ਗਲੋਸੀ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹਰਾ, ਜੇਕਰ ਕੁਚਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਖੁਸ਼ਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਫੁੱਲ 2 ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਚਾਰ ਚਿੱਟੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਪੁੰਗਰ ਦੇ ਨਾਲ 1 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਵਿਆਸ ਤੱਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਾਮਨੀ ਜਾਂ ਕਾਲਾ ਬੇਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਮੋਮਰਟਸ ਲੂਮਾ ਜੀਨਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇੱਕ ਮੈਪੁਚੇ (ਮੂਲ ਅਮਰੀਕੀ) ਨਾਮ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਲੂਮਾ ਦੀ ਲੱਕੜ ਬਹੁਤ ਸੰਘਣੀ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜ ਬਾਣੀਆਂ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤੇ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਵਜੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਪੰਜ ਬਾਣੀਆਂ (ਗੁਰਮੁਖੀ: ਪੰਜ ਬਾਣੀਆਂ ਪਜਾ ਬਾਣੀਆਂ) ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਵੇਰੇ ਤੜਕੇ ( ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ )। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, "ਪੰਜ ਬਾਣੀਆਂ" ਦਾ ਅਰਥ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ।
ਸਵੇਰ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਬਾਣੀਆਂ
ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਦਸ ਸਵੈਯਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਅਤੇ ਏ.ਕੇ.ਜੇ. ਦੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਵੇਰ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਵੇਲੇ ਚੌਪਈ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜ ਬਾਣੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਸਵੇਰੇ 2 - 6 ਵਜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਵੇਰ ਦੀਆਂ ਅਰਦਾਸਾਂ ਅਰਦਾਸਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਬਾਣੀਆਂ
ਪੰਜ ਬਾਣੀਆਂ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਜਾਪ ਸਾਹਿਬ, ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਦਸ ਬਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਰਹਿਰਾਸ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਕੀਰਤਨ ਸੋਹਿਲਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਖਾਲਸਾ ਸਿੱਖ ਦੁਆਰਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਜ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਅਰਦਾਸਾਂ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਦਸਤੂਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਈਕੋਪ ਪਟ
ਈਕੋਪ ਪਟ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਖੰਗਾਬੋਕ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੰਫਾਲ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ 40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।
ਈਕੋਪ ਝੀਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰੀ ਕਬਜ਼ਿਆਂ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਮਨੁੱਖੀ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੈ। ਈਕੋਪ ਪਟ ਵੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ - ਮੋਇਰਾਂਗ ਦੇ ਖੰਬਾ ਅਤੇ ਥੋਬੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਹਾਣੀ ਈਕੋਪ ਪਟ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਖਾਂਬਾ ਨੇ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਬਲਦ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਣੀਪੁਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਰਾਜੂ ਲਾਮਾ
ਰਾਜੂ ਲਾਮਾ ਜਨਮ 16 ਮਾਰਚ 1978 ਇੱਕ ਨੇਪਾਲੀ ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਗੀਤਕ ਬੈਂਡ ਮੰਗੋਲੀਆਈ ਹਾਰਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲੀ, ਤਿੱਬਤੀ, ਤਮਾਂਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।       ਲਾਮਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਦਿ ਵਾਇਸ ਆਫ਼ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕੋਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਜ
ਲਾਮਾ ਨੇ ਸਿੰਧੂਪਾਲਚੌਕ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
16 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ, ਉਹ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ (8,848.86 ਮੀਟਰ) ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। 'ਰਾਜੂ ਲਾਮਾ ਐਵਰੈਸਟ ਐਕਸਪੀਡੀਸ਼ਨ' ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ, ਇਹ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਾਰਬਨ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਕੈਂਪ 2 ਅਤੇ ਕੈਂਪ 3 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 6574 ਮੀਟਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੋਲੋ ਕੰਸਰਟ 'ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਫਾਰ ਏ ਕਾਜ਼' ਵੀ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1978
ਕਰਤਿਕਾ ਸੇਂਗਰ
ਕਰਤਿਕਾ ਸੇਂਗਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਝਾਂਸੀ ਕੀ ਰਾਣੀ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ, ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਨਾਟਕ ਪੁਨਰ ਵਿਵਾਹ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਆਰਤੀ ਦਾ ਰੋਲ ਨਿਭਾਇਆ ਅਤੇ ਕਸਮ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਕੀ ਵਿੱਚ ਤੰਨੁ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕਰਤਿਕਾ ਸੇਂਗਰ ਦਾ ਜਨਮ ਕਾਨਪੁਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੇ ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਕਾਨਪੁਰ ਤੋਂ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਐਮਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨੋਇਡਾ ਤੋਂ ਮਾਸ ਕਮਉਨੀਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਐਕਟਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕਰਤਿਕਾ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਡ ਏਜੇਂਸੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੰਗਾਮਾ ਟੀਵੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਕਰਤਿਕਾ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਨਿਕਿਤਿਨ ਧੀਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਕਰਤਿਕਾ ਸੇਂਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਐਕਟਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਸ ਭੀ ਕਭੀ ਬਹੂ ਥੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਚੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।. ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਨੇ 2007 ਤੋਂ 2008 ਤੱਕ ਕਸੌਟੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੀ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਿਹਾਲ ਗਰੇਵਾਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 2008 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਬਾਲਾਜੀ ਟੇਲੀਫ਼ਿਲਮਜ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਅ ਕਯਾ ਦਿਲ ਮੇਂ ਹੈ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਪਰ ਨੈਨਾ ਨਾਮੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ ਦੀ ਕਾਮੇਡੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਬੁਰਾ ਨਾ ਮਾਨੋ ਹੋਲੀ ਹੈ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਮਹਿਮਾਨ ਪੇਸ਼ੀ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਰੁਦ੍ਰਮਾ ਦੇਵੀ
ਰਾਣੀ ਰੁਦ੍ਰਮਾ ਦੇਵੀ (ਮੌਤ 1289 ਜਾਂ 1295), ਜਾਂ ਰੁਦ੍ਰਾਦੇਵਾ ਮਹਾਰਾਜ, 1263 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਦੱਖਣੀ ਪਠਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਕਾਤਿਆ ਰਾਜ ਦੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਵਜੋਂ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਪੁਰਸ਼ ਚਿੱਤਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ।
ਸਾਸ਼ਨ
ਰੁਦ੍ਰਮਾ ਦੇਵੀ ਨੇ 1261-62 ਤੋਂ, ਆਪਣੇ ਸਹਿ-ਰਜਿਸਟਰ ਵਜੋਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਗਣਪਤੀਦੇਵਾ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਕਾਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1263 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਸੰਪਤੀਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ
ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਗੁਨਾਸ਼ੇਖਰ ਦੀ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ਰੁਦ੍ਰਮਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸ਼ੇੱਟੀ, ਅੱਲੂ ਅਰਜੁਨ, ਰਾਣਾ ਦਗੂਬਾਤੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਮ ਰਾਜੂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸਰੋਤਹਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਣੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਇਲਟੀ
ਨਸੀਰ ਉਦ-ਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ
ਨਸੀਰ ਉਦ-ਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ (ਸ਼ਾਸਨ: 1394 – ਫਰਵਰੀ 1413), ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੁਗਲਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਆਖਰੀ ਸੁਲਤਾਨ ਸੀ।
ਨੁਸਰਤ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਦੀ ਜੰਗ
ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਸੁਲਤਾਨ ਨਸੀਰ ਉਦ ਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਤੀਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 31 ਅਗਸਤ 1390 ਤੋਂ 20 ਜਨਵਰੀ 1394 ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਅਲਾ-ਉਦ-ਦੀਨ ਸਿਕੰਦਰ ਸ਼ਾਹ ਸੁਲਤਾਨ ਬਣ ਗਿਆ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। 8 ਮਾਰਚ 1394 ਨੂੰ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਉਸਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੁਸਰਤ ਸ਼ਾਹ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਸਰਤ ਖਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜੋ 1394 ਤੋਂ 1397 ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨੁਸਰਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾਬਾਦ ਤੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। thumb|ਆਈ.ਓ. ਇਸਲਾਮੀ 137 f.284v ਤੈਮੂਰ ਦੀ ਅਮਲੂ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਹਾਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ, ਸ਼ਰਾਫ਼ ਅਲ-ਦੀਨ ਦੁਆਰਾ 'ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ' ਤੋਂ, 1533
ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ
ਨਸੀਰ ਉਦ-ਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ ਦੀ ਮੌਤ ਫਰਵਰੀ 1413 ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ। ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸੁਲਤਾਨ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਖ਼ਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਸੱਯਦ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੀ। ਖਿਜ਼ਰ ਖਾਨ ਮੁਲਤਾਨ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਖੁਦ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਗ਼ਲਕ ਵੰਸ਼
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚ ਖੇਡਾਂ
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਕ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਡਾਂ ਫੁੱਟਬਾਲ ਅਤੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਹਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 1932 ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀ ਐਥਲੀਟ ਲਈ ਇੱਕ ਓਲੰਪਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਖੇਡ ਘਟਨਾ ਲਈ ਕਦਰ ਗੇਮਜ਼ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚ ਇਸਰਾਏਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਸਰਾਈਲੀ ਸਪੋਰਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਕਈ ਅਰਬ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਯੂਰਪੀ ਸੰਬੰਧ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਖਿਡਾਰੀ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ. ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਬਜਟ ਦੂਜੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘੱਟ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਈ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਅਥਲੀਟ ਅਤੇ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਕੌਮੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਟੀਮ ਨੇ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 2 ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਵਿੱਚ 1 ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ.
ਫੁੱਟਬਾਲ
ਫੁੱਟਬਾਲ (ਸੌਕਰ, ਕੈਡੁਰਗਲ, ਕੈਡੁਰਗਲ) ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਡ ਹੈ ਇਹ ਖੇਡ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਬ-ਇਸਰਾਈਲ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ 1954 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ, ਪਰ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਅੰਗ ਤੱਕ ਸਿਆਸੀ ਦਬਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ 1974 ਵਿੱਚ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ 1992 ਵਿੱਚ UEFA ਦੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਅੰਗ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ 1994 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਅੰਗ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਟੀਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ
ਤੈਰਾਕੀ
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸਵਿਮਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੈਰਾਕੀ ਸੰਘ ਹੈ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ, ਮ੍ਰਿਤ ਸਾਗਰ ਗਲੀਲ ਦੀ ਝੀਲ ਨੂੰ ਲਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਲਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੈਰਾਕੀ ਅਤੇ ਪੂਲ ਤੈਰਾਕੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਬੀਚ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਕੇਟ
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ 1974 ਵਿੱਚ ਆਈਸੀਸੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਏ. ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ 1979 ਆਈਸੀਸੀ ਟਰਾਫੀ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਤਰ ਹੈ, ਪਰ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਨਾ ਕੀਤਾ. ਉਹ 1982 ਅਤੇ 1986 ਦੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੇੜ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧ ਸਕੇ. ਉਹ ਅੱਠਵੇ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਯੂਰਪੀ ਜੇਤੂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ 1996 ਵਿੱਚ 1990 ਅਤੇ 1994 ਅਤੇ ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ ਆਈਸੀਸੀ ਟਰਾਫੀ ਦੇ ਪਲੇਟ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਅੱਠ-ਟੀਮ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਜੈਂਤੀ ਦਾਸ ਸਾਗਰ
ਜੈਂਤੀ ਦਾਸ ਸਾਗਰ (6 ਸਤੰਬਰ 1898 – 14 ਨਵੰਬਰ 1954) ਡੰਡੀ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦਾ ਡਾਕਟਰ ਸੀ, ਜੋ 1936 ਵਿੱਚ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਗੈਰ-ਗੋਰਾ ਸਥਾਨਕ ਅਥਾਰਟੀ ਕੌਂਸਲਰ ਬਣਿਆ। ਉਸਨੇ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕੌਂਸਲਰ ਹੋਣ ਨਾਤੇ 18 ਸਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਡੰਡੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੌਂਸਲ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
ਜੈਂਤੀ ਸਾਗਰ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਸਤੰਬਰ 1898 ਨੂੰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇਹੜੂ, ਪੰਜਾਬ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਮਾਪਿਆਂ, ਰਾਮ ਸਰਨ ਦਾਸ ਸਾਗਰ (1870-1943), ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸਰਧੀ ਦੇਵੀ ਉੱਪਲ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਬਾਲ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1954 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1898
ਫਿਜ਼ਾ ਅਲੀ
ਫਿਜ਼ਾ ਅਲੀ (ਜਨਮ: ਕਰਾਚੀ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਦਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ 1999 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਡਰਾਮੇ ਮੈਂਹਦੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਹੋਰ ਚਰਚਿਤ ਡਰਾਮੇ ਲਵ ਲਾਇਫ ਔਰ ਲਾਹੌਰ, ਚੁਨਰੀ, ਵੋਹ ਸੁਬਹ ਕਬ ਆਏਗੀ ਅਤੇ ਮੋਮ ਆਦਿ ਹਨ। 2007 ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਫਵਾਦ ਫਾਰੂਖ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਨਿਕਾਹ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਦੂਜੇ ਨਿਕਾਹ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ ਚਲੀ ਗਈ। 2012 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਹੋਸਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 2013 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਿਰ ਲੋਧੀ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕੋਲਿਆਂਵਾਲੀ
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਕੋਲਿਆਂਵਾਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਲਿਆਂਵਾਲੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਫ਼ਰ
ਉਸਨੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਮੁਕਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਅਧੀਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਚੋਣ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੋ ਫੂਡਗ੍ਰੇਨ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵੀ ਰਿਹਾ ।
ਉਹ ਲੰਬੀ ਹਲਕੇ ਸਰਾਵਾਂ ਜੈਲ 17 ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਇੰਨਾ ਪਿੰਡਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਲੰਬੀ ਹਲਕੇ ਵਿਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਢੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
15 ਮਾਰਚ 2021 ਨੂੰ ਕੋਲਿਆਂਵਾਲੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਨ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦਾ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ਼ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਵਿਵਾਦ
ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕੋਲਿਆਂਵਾਲੀ, ਬਾਦਲ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਚ ਘਿਰਿਆ ਰਿਹਾ।
ਸਾਲ 2012 ਵਿਚ ਹੋਈਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਰੇਡ ਦੁਰਾਨ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਇਕ ਸ਼ੱਕੀ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਪੈਕੇਟ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਜਿਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚੋ ਕੁਛ ਗਲਤ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੋਲਿਆਂਵਾਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਲਿਆਂਵਾਲੀ ਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਾਂਗਰਸੀ ਵਰਕਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਕਾਂਗਰਸੀ ਵਰਕਰਾਂ ਨੇ ਕੋਲਿਆਂਵਾਲੀ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਲਿਆਂਵਾਲੀ ਅਤੇ ਭਤੀਜੇ ਪਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਕੋਲਿਆਂਵਾਲੀ ਤੇ ਕੇਸ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਬਿਊਰੋ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਣ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ ਜ਼ਮਾਨਤ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ 40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾ ਬਕਾਲਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਨੌਵੀੰ ਪਾਤਸਾਹ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੂਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ 26 ਸਾਲ 9 ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ 13 ਦਿਨ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਬਕਾਲਾ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਅੱਠਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਚਾਰਿਆ ਕਿ 'ਬਾਬਾ ਬਸਤ ਹੈ ਗਰਾਮ ਬਕਾਲੇ' ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਸਥਾਂਨ ਦਾ ਨਾਮ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਲੈਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਕਲੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾ ਲਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਲੁਬਾਣਾ ਨੇ ਗੁਰੂ ਮਹਾਰਾਜ ਅੱਗੇ 500 ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਸੁੱਖ ਸੁਖੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਖੰਡੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕਹਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਅੱਗੇ 5-5 ਮੋਰਾਂ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਅੱਗੇ 5 ਮੋਰਾਂ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਈ ਸੁੱਖੀਆਂ ਤਾ 500 ਮੋਰਾਂ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਲੁਬਾਣਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਖੰਡੀ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਪੋਲ ਖੋਲਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਬਾਰੇ ਸਾਚੋ ਗੁਰੂ ਲਾਧੋ ਰੇ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਸਨ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਭੋਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਅਗਸਤ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਲਾਨਾ ਜੋੜ ਮੇਲਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਹੀ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਭੋਰਾ ਸਾਹਿਬ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਮੱਸਿਆ, ਸੰਗਰਾਂਦ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਪੀਟਰ ਹੈਂਡਕੇ
ਪੀਟਰ ਹੈਂਡਕੇ (ਜਨਮ 6 ਦਸੰਬਰ 1942) ਇੱਕ ਆਸਟ੍ਰੀਆਈ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਾਲ 2019 ਵਿਚ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਹੈਂਡਕੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ (ਇਕ ਕੈਰਿੰਥੀਅਨ ਸਲੋਵੇਨੀ ਔਰਤ ਜਿਸਦੀ 1971 ਵਿੱਚ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ, ਹੈਂਡਕੇ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਏ ਸਾਰੋ ਬਿਓਰੋਨਡ ਡ੍ਰੀਮਜ਼, ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕ, ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ) 1944 ਤੋਂ 1948 ਤੱਕ ਗਰਿਫ਼ਨ, ਆਸਟਰੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬਰਲਿਨ ਦੇ ਸੋਵੀਅਤ-ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਪੰਨਕੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਕੁਝ ਜੀਵਨੀਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਦਾ ਮਤਰੇਆ ਪਿਤਾ ਬਰੂਨੋ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਕਸਬੇ ਦੀ ਸੀਮਿਤ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਦਤ ਅਤੇ ਬੰਧੇਜ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਂਡਕੇ ਦੀ ਚਿੜ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ। 1954 ਵਿਚ, ਹੈਂਡਕੇ ਨੂੰ ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ ਸਨਕਟ ਵੀਟ ਐਨ ਡੇਰ ਗਲਾਨ ਦੇ ਤਨਜ਼ੇਨਬਰਗ ਕੈਸਲ ਵਿਖੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਕੈਥੋਲਿਕ ਮਾਰੀਅਨਮ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਲਿਖਤ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਫੋਕਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ। 1959 ਵਿਚ, ਉਹ ਕਲਾਜੇਨਫਰਟ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਗਿਆ ਅਤੇ 1961 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਗ੍ਰੈਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਹੈਂਡਕੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਨੌਜਵਾਨ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਗਰੇਜ਼ਰ ਗਰੱਪੇ (ਗ੍ਰੇਜ਼ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ) ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਿਆ। ਸਮੂਹ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਡਾਈਜਸਟ ਮਾਨੂਸਕ੍ਰਿਪਟੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਲਫਗਾਂਗ ਬਾਵਰ ਅਤੇ ਬਾਰਬਾਰਾ ਫਰਿਸ਼ਮੂਥ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਵਿਵਾਦ
ਯੁਗੋਸਲਾਵ ਯੁੱਧਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਨਾਟੋ ਬੰਬਾਰੀ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਸਲੋਬੋਡਨ ਮਿਲੋਸੀਵੀਸ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਤਿ-ਸੱਜੇ ਸਰਬੀਆਈ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਸਮਰਥਕ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਜਾਰਜ ਬਾਚਨੇਰ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫਕਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇਬਸਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ; ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਬਹੁਤ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸੀ ਅਤੇ ਹੈਂਡਕੇ ਨੂੰ ਓਸਲੋ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਰਵੇਈ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਯੁੱਧ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। 2006 ਵਿੱਚ ਹੇਨਰਿਕ ਹੀਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਉਸਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਇੱਕ ਘੁਟਾਲੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਇਨਾਮ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ
ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Gurbux Singh; ਜਨਮ 11 ਫਰਵਰੀ, 1936) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1964 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਹ 1968 ਦੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਿਟੀ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਕਪਤਾਨ ਸੀ ਜਿਥੇ ਭਾਰਤ ਨੇ 1976 ਦੀਆਂ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਕੋਚ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ, ਗੁਰਬਕਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 1966 ਵਿਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਗੁਰਬਖਸ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਗ ਬਾਅਦ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਓਵਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਲਖਨਊ, ਫਿਰ ਮਹੋ ਦਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਮੇਰਠ, ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1957 ਵਿਚ ਕਲਕੱਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਜੋ ਆਖਰਕਾਰ ਉਸਦਾ ਸਥਾਈ ਘਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਉਸਦਾ ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ ਬਣਨਾ ਸੀ। ਗੁਰਬਕਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਵਿਚ ਹੱਥ ਅਜ਼ਮਾਏ ਪਰ ਫਿਰ ਲਖਨਊ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਸਕੂਲ ਲਈ ਹਾਕੀ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਗੁਰਬਕਸ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹਾਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1954-55 ਵਿਚ ਆਗਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਓਬਾਇਦੁੱਲਾ ਗੋਲਡ ਕੱਪ ਹਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਗੁਰਬਖਸ ਸਿੰਘ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1957 ਵਿਚ ਈਸਟ ਬੰਗਾਲ ਕਲੱਬ ਵਿਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਾਲ ਬੀਟਟਨ ਕੱਪ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿੱਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਿਹਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਕਲਕੱਤਾ ਕਸਟਮਜ਼ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਉਸਨੇ 1957 ਤੋਂ 1965 ਤੱਕ ਖੇਡਿਆ, ਅਤੇ 1968 ਤੋਂ 1980 ਤੱਕ ਮੋਹਨ ਬਾਗਾਨ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। ਘਰੇਲੂ ਹਾਕੀ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਕਲੱਬ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਮੇਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਕਰੀਅਰ
ਉਹ 1968 ਵਿਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਕੋਚਿੰਗ ਅਤੇ ਅੰਪਾਇਰਿੰਗ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਝਲਕ ਬਣਾਈ। ਗੁਰਬੁਕਸ ਨੇ ਉਸ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ 1966 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1966 ਵਿਚ ਹੈਮਬਰਗ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ, 1967 ਵਿਚ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਅਤੇ 1967 ਵਿਚ ਲੰਡਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰੀ-ਓਲੰਪਿਕ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਿਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿਚ 1968 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਸੰਯੁਕਤ ਜੋਪਟ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਾਂਸੀ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।
1968 ਵਿਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਰਬਖਸ ਸਿੰਘ ਕੋਚਿੰਗ ਅਤੇ ਅੰਪਾਇਰਿੰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1982 ਏਸ਼ੀਆਡ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ, 1974–75 ਵਿਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਟੀਮ ਦਾ ਕੋਚ ਸੀ ਅਤੇ 1976 ਦੇ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਓਲੰਪਿਕਸ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। 1973 ਵਿਚ ਕੌਮੀ ਚੋਣਕਾਰ ਅਤੇ ਫਿਰ 1980–85 ਵਿਚ, ਉਹ 1973 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਅਤੇ 1983 ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਰਿਹਾ।
1966 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰਬਖਸ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿਰਲੇਖ ‘ਬੰਗਾ ਬਿਭੂਸ਼ਣ’ ਮਿਲਿਆ। ਸਾਲ 2013 ਵਿਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਐਮ ਕੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਮਰਪਿਤ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਹਾਕੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਰਬੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸੋਫ਼ੀਆ (ਰੋਬੋਟ)
ਹਵਾਲੇ
ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਸਿਆਣਾ ਰੋਬੋਟ ਸੋਫ਼ੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2015 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਬੋਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ
ਇਰਾਕ ਵਿਚ ਖੇਡਾਂ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਗੇਮ ਹਾਲ ਹੀ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਬੱਟ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਜੋ 1968 ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਖੇਡ ਨੇ ਇਸ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ. ਹਾਲਾਂਕਿ, 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ਖੇਡ ਨੇ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ. ਵਧ ਰਹੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਵਧਦੀ ਸੰਪਤੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਘਰੇਲੂ ਫੁੱਟਬਾਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ. ਇਸ ਯੁੱਗ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰਤਾ ਨੇ 1980 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ-ਇਰਾਕ ਯੁੱਧ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਦੌਰਾਨ ਇਰਾਕੀ ਜੋਸ਼ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਜਵਾਨ ਇਰਾਕ ਨੂੰ ਸੈਨਿਕ ਬਲਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਸਾੱਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਈ ਅਥਲੈਟੀਆਂ ਨੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਭੱਜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਦੈ ਹੁਸੈਨ
ਕੁਸ਼ਤੀ
ਕੁਸ਼ਤੀ ਦਾ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਕੌਮੀ ਖੇਡ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਕਈ ਸਟਾਈਲ ਹਨ, ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਫ੍ਰੀਸਟਾਇਲ ਕੁਸ਼ਤੀ ਤੋਂ ਵਾਰਜ-ਇਕ-ਪਹਿਲਵਾਨੀ ਤੱਕ ਹੈ।
ਸ਼ਤਰੰਜ
ਸ਼ਤਰੰਜ ਦਾ ਮੂਲ ਵਿਵਾਦਤ ਮੁੱਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਲਈ ਸਬੂਤ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ.
ਬਾਸਕੇਟਬਾਲ
ਹਾਮ ਹਦਦੀ, ਇਰਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਵਿੱਚ, ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੌਮੀ ਟੀਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਲੀਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਲੱਬਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੋਸਟਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੋਚਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੀਮ ਨੇ 1 9 3 ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ 1 ਲੰਡਨ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ. ਉਸਨੇ 2008 ਦੇ ਫਿਬਾ ਏਸ਼ੀਆ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ 2008 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਤਾਜ. ਪਹਿਲਾ ਇਰਾਨ ਦੇ ਐਨਏਏ ਪਲੇਅਰ ਹਾਮਦ ਹੱਦੀ ਹੈ।
ਖੇਡ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਗੀ
1979 ਈਰਿਆ ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਫੁਟਬਾਲ, ਤੈਰਾਕੀ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਪਰੈਲ 2006 ਵਿਚ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਹਿਮੂਦ ਅਹਿਮਦੀਨੇਜਾਦ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ. ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਉਪਾਅ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਠਿਨ ਲਾਈਨ ਦੀਆਂ ਕਲੀਅਰੈਂਸਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਅਵਾਜ਼ ਉਠਾਏ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ
ਲੂੰਗੀ
right|thumb|250x250px| [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਰੈਲ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਸਧਾਰਨ ਮੋੜ ਵਾਲੀ ਗੰਢ ਨਾਲ ਲੁੰਗੀ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ]] ਲੂੰਗੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸਾਰੋਂਗ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਲੁੰਗੀ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁ-ਰੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸਕਰਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਭੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕਮਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਪਹਿਨਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਮੌਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਨਮੀ ਪਸੀਨਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਅਤੇ ਤੰਗ ਕੱਪੜੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਰਾਊਜ਼ਰ ਪਹਿਨਣਾ ਅਣਸੁਖਾਵਾਂ ਜਾਂ ਅਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਡਿਜ਼ਾਈਨ
ਉਹ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰਮ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸਸਤੇ "ਖੁੱਲ੍ਹੇ" ਲੁੰਗੀਆਂ ਵੀ ਹਨ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਮਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰ ਇੱਕ ਟਿਊਬ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਸਿਲਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਮਿਆਰੀ ਬਾਲਗ ਲੂੰਗੀ 115 cm ਉਚਾਈ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 200 cm ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੋਵੇ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਲੰਗਸ ਇਸ ਆਕਾਰ ਦੇ ਲਗਭਗ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਪਾਹ ਤੋਂ ਬੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਰੇਸ਼ਮ ਦੀਆਂ ਲੁੰਗੀਆਂ ਰਸਮੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਆਹਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸਟਾਈਲ ਠੋਸ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਪਲੇਡ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਵਰ ਲੂਮ 'ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਪੈਟਰਨਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਾਪੇਖਿਕ ਸੌਖ ਅਤੇ ਲਾਗਤ-ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਨੀਲਾ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੂਜੇ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਸੁਹਾਵਣੇ ਟੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿੱਕਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਜਾਂ ਰੰਗ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਲੁੰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਕਾਲੀ/ਚਿੱਟੀ ਧਾਰੀ ਨਾਲ ਕਤਾਰਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭੜਕਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਤ ਬੁਣਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। thumb|200x200px| ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਲੂੰਗੀ ਦਾ ਬਾਰਡਰ, ਫ੍ਰੈਕਿੰਗ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਬਲੈਕ ਐਂਡ ਵ੍ਹਾਈਟ ਰੀਇਨਫੋਰਸਡ ਵੇਵ ਬਾਰਡਰ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਵਰਤੋਂ
ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਲੁੰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ, ਬਹੁਤ ਘੱਟ, ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਤੱਕ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ "ਡਬਲ ਟਵਿਸਟ" ਗੰਢ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲੁੰਗੀ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਦੁਆਲੇ ਮਰੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਰੇ ਕਮਰ 'ਤੇ ਟਿੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉੱਪਰਲੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ 2 ਬਿੰਦੂਆਂ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਡਬਲ "ਪ੍ਰੈਟਜ਼ਲ ਗੰਢ" ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਵੀ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਗੰਢ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲੁੰਗੀ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਵੀ ਐਡਜਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਲੁੰਗੀ ਨੂੰ ਕਮਰ 'ਤੇ ਟਿੱਕ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਸਕਰਟ ਵਰਗਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ। ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ, ਵੇਸ਼ਤੀ ਜਾਂ ਧੋਤੀ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਰਸਮੀ ਮੌਕਿਆਂ ਲਈ ਵੇਸ਼ਟੀ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲੁੰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਜਾਂ ਆਮ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੈੱਕ ਕੀਤੇ ਪੈਟਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਲੁੰਗੀਆਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। left|thumb|200x200px| ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁੜਤਾ ਅਤੇ ਤਹਿਮਤ ਪਹਿਨ ਕੇ [[ਭੰਗੜਾ (ਨਾਚ)|ਭੰਗੜਾ ਡਾਂਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।]] ਇਹ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਦੇ ਕੋਂਕਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਆਮ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਟਕਲ ਦੇ ਨਵਯਾਥ ਲੋਕ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਟਕਲ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਇੱਕ ਸਿਲੰਡਰ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। right|thumb| ਆਮ ਰਵਾਇਤੀ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਡੱਬਿਆਂ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ ਵਿਕਰੇਤਾ, ਗਾਗਰ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਝਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੁੰਗੀਆਂ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਮਰਦ ਦੀ ਲੁੰਗੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,  ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਦਾ ਲੁੰਗੀ ਨੂੰ  ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭੰਗੜਾ ਡਾਂਸ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਡਾਂਸ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਪਰ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਬਿਨਾਂ ਸਿਲਾਈ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਰੰਗੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੁੰਗੀ ਪਹਿਨਣ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ।
ਓਡੀਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ, ਲੁੰਗੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਮਰਦ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਮਰਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਲੁੰਗੀ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਸੰਬਲਪੁਰੀ ਪੈਟਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਬਲਪੁਰੀ ਅਤੇ ਖੁਰਧਾ ਤੋਂ ਖੱਚਰ ਆਧਾਰਿਤ ਲੁੰਗੀਆਂ ਆਮ ਸੂਤੀ ਫੈਬਰਿਕ ਲੁੰਗੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ, ਲੂੰਗੀ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਤ ਦਾ ਕੱਪੜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਝਾਰਖੰਡ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੁੰਗੀ ਅਕਸਰ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਮਰ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੱਪੜਾ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਸਨ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼
right|thumb| ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਲੂੰਗੀ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ ਲੂੰਗੀ ( লুঙ্গি  ), ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਸਮੀ ਮੌਕਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਲੁੰਗੀਆਂ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਲਗਭਗ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਵੀ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟਾਰਟਨ ਕਪਾਹ, ਬਾਟਿਕ, ਜਾਂ ਰੇਸ਼ਮ ਦੀਆਂ ਲੁੰਗੀਆਂ ਅਕਸਰ ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਲੂੰਗੀ ਇੱਕ ਸਹਿਜ ਨਲੀਕਾਰ ਆਕਾਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਿੰਗਲ ਸ਼ੀਟ ਦੇ ਉਲਟ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਲੂੰਗੀ ਉਦਯੋਗ ਸਿਰਾਜਗੰਜ, ਕੁਸ਼ਟੀਆ, ਪਬਨਾ ਅਤੇ ਖੁੱਲਨਾ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਔਰਤਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੁੰਗੀਆਂ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੈਰ-ਬੰਗਾਲੀ ਕਬਾਇਲੀ ਔਰਤਾਂ ਚਟਗਾਂਵ ਪਹਾੜੀ ਟ੍ਰੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਪ੍ਰੈਲ 2013 ਵਿੱਚ, ਬਾਰੀਧਾਰਾ ਹਾਊਸਿੰਗ ਸੋਸਾਇਟੀ - ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਊਸਿੰਗ ਸੋਸਾਇਟੀ - ਨੇ ਲੁੰਗੀ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖਲੇ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਈਆਂ ਨੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਟਵਿੱਟਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ। 13 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਨੋਟਬੰਦੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਰਚ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਦੂਤ ਡੈਨ ਮੋਜ਼ੇਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੁੰਗੀ ਪਹਿਨੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਿਆਂਮਾਰ
ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਲੋਂਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਮਰਦਾਂ ਲਈ, ਲੋਂਗੀ ਨੂੰ ਪਾਸੋ (ਬਰਮੀ: ပုဆိုး) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਹਟਾਮੀਨ (ਬਰਮੀ: ထဘီ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਤੀ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੈਬਰਿਕ ਦੇ ਲੌਂਗੀ, ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਦੋਵਾਂ ਮੌਕਿਆਂ ਲਈ ਪਹਿਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਥਾਈਲੈਂਡ
ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾ ਕਾਓ ਮਾਹ (ਥਾਈ: ผ้าขาวม้า) ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾ ਟੂਂਗ (ਥਾਈ: ผ้าถุง) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਲਦੀਵ
ਮਾਲਦੀਵ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਮੁੰਡੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਦਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ
2013 ਵਿੱਚ, " ਲੁੰਗੀ ਡਾਂਸ " ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ, ਚੇਨਈ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਗੀਤ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਰੈਪਰ ਯੋ ਯੋ ਹਨੀ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ, ਕੰਪੋਜ਼ ਅਤੇ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਅਤੇ ਦੀਪਿਕਾ ਪਾਦੁਕੋਣ ਵੀ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ