cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਨਮਿਤਾ ਗੋਖਲੇ
ਕਰੀਅਰ
ਆਪਣੇ ਲੇਖਣੀ ਕੈਰੀਅਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗੋਖਲੇ ਨੇ ਕਿਤਾਬਨਾਮਾ: ਬੁਕਸ ਐਂਡ ਬਿਓਂਡ ਦੇ ਸੌ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਪੁਸਤਕ-ਸ਼ੋਅ ਜਿਸਦੀ ਉਸਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ। ਰਕਸ਼ਾ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 2013 ਵਿੱਚ ਦ ਹਿੰਦੂ ਲਈ ਲਿਖਿਆ, " ਕਿਤਾਬਨਾਮਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਸਟੋਰ ਤਕਨੀਕੀ ਲਿਖਤ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਾਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ; ਜਦੋਂ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਜਦੋਂ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਅਨੰਦ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।"
ਗੋਖਲੇ ਵਿਲੀਅਮ ਡੈਲਰੀਮਪਲ ਅਤੇ ਸੰਜੋਏ ਕੇ ਰਾਏ ਦੇ ਨਾਲ ਜੈਪੁਰ ਸਾਹਿਤ ਉਤਸਵ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਭੂਟਾਨ ਵਿੱਚ ‘ਮਾਊਂਟੇਨ ਈਕੋਜ਼’ ਸਾਹਿਤਕ ਮੇਲੇ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 'ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਲਿਟਰੇਚਰ-ਨੀਮਰਾਨਾ' 2002, ਅਤੇ 'ਦ ਅਫਰੀਕਾ ਏਸ਼ੀਆ ਲਿਟਰੇਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ', 2006 ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਬਣਾਈ। ਗੋਖਲੇ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਈਕੋ ਕੁਮਾਉਂ ਫੈਸਟੀਵਲ ਜਾਂ ਐਬਟਸਫੋਰਡ ਸਾਹਿਤਕ ਵੀਕਐਂਡ ਦੀ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
2010 ਤੋਂ 2012 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਮਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀ, ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਦੇਸ਼ (ILA) ਦੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਮੁਹੱਈਆ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਜੈਪੁਰ ਬੁੱਕਮਾਰਕ, ਜੈਪੁਰ ਸਾਹਿਤ ਉਤਸਵ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਛਾਪ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਗੁਰਤੇਜ ਸੰਧੂ
ਗੁਰਤੇਜ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ, ਜਿਸਨੂੰ ਗੁਰਤੇਜ ਸੰਧੂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਥਿੰਨ-ਫਿਲਮ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ, VLSI ਅਤੇ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਡਿਵਾਈਸ ਫੈਬਰੀਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਢਕਾਰ ਹੈ। ਯੂਐਸ ਯੂਟਿਲਿਟੀ ਪੇਟੈਂਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਨੂੰ ਸਰਬਕਾਲੀ ਸੱਤਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ  ਖੋਜਕਰਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਤੇਜ ਕੋਲ  1382 ਅਮਰੀਕੀ ਉਪਯੋਗਤਾ ਪੇਟੈਂਟ ਸਨ। ਉਹ ਮਾਈਕ੍ਰੋਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਅਤੇ ਵਾਈਸ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਈਕ੍ਰੋਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਵਿਖੇ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਅਤੇ ਐਡਵਾਂਸਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕਿਪਲਿੰਗਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, "ਸੰਧੂ ਨੇ ਧਾਤੂ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ, ਜੋ ਚਿਪਸ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਟਾਈਟੇਨੀਅਮ ਨਾਲ ਮਾਈਕ੍ਰੋਚਿੱਪਾਂ ਨੂੰ ਕੋਟਿੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦਾ ਵਿਚਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੌਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੈਮੋਰੀ-ਚਿੱਪ ਨਿਰਮਾਤਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਤੇਜ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ - ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਚੈਪਲ ਹਿੱਲ ਵਿਖੇ ਉੱਤਰੀ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਐਂਡ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਜ਼ (IEEE) ਨੇ ਸੰਧੂ ਨੂੰ ਸਾਲਿਡ-ਸਟੇਟ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 2018 IEEE ਐਂਡਰਿਊ ਐਸ. ਗਰੋਵ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਪੈਟਰਨਿੰਗ ਅਤੇ ਮਟੀਰੀਅਲ ਏਕੀਕਰਣ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਮੋਹਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਉਤਪਾਦਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੈਲ ਫ਼ੋਨ, ਡਿਜੀਟਲ ਕੈਮਰੇ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਕਲਾਉਡ ਸਰਵਰ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਲਈ ਸੌਲਿਡ-ਸਟੇਟ ਡਰਾਈਵਾਂ ਲਈ ਅਟੁੱਟ ਮੈਮੋਰੀ ਚਿਪਸ ਦੀ ਹਮਲਾਵਰ ਸਕੇਲਿੰਗ ਲਈ ਮੂਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।"
ਮੀਰੋਸਲਾਵ ਕਲੋਜ਼
thumb|ਮੀਰੋਸਲਾਵ ਕਲੋਜ਼ ਮੀਰੋਸਲਾਵ ਕਲੋਜ਼ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ੁਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਘਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬੁੰਡੇਸਲੀਗਾ ਵਿੱਚ ਐਫ.ਸੀ.ਬਾਯਰਨ, ਮੀਊਨਿਕ ਵੱਲੋਂ ਭੀ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਕਲੋਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਜੂਨ 1978 ਨੂੰ ਓਪੋਲੇ, ਪੌਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। )ਪੌਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਲੋਜ਼ ਕੋਲ ਜਰਮਨ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹੈ।
ਕੇਲਾਂਗ
ਕੇਲਾਂਗ (ਜਾਂ ਕਿਲਾਂਗ ਜਾਂ ਕਿਲੌਂਗ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਦਰ-ਮੁਕਾਮ ਹੈ ਜੋ ਮਨਾਲੀ ਤੋਂ 126 ਅਤੇ ਹਿੰਦ-ਤਿੱਬਤੀ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ 120 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵਿੱਥ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਗ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਲੇਹ-ਮਨਾਲੀ ਰਾਜ-ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਮੀਰੋਸਲਾਵ ਕਲੋਜ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ
ਕੇਲਾਂਗ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ
ਪੀਐਰ ਫ਼ਲੋਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ
ਗਗਰੇਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਗਗਰੇਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 68 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਊਨਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 69,189 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ
2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਕੇਸ਼ ਕਾਲੀਆ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center"| ਵਿਧਾਇਕ !ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ !ਵੋਟਰ % !ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ !ਸਰੋਤ
ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਮਾਈ-ਬ੍ਰਿਤ ਮੂਸਰ
thumb|May-Britt Moser(2014) ਮਾਈ-ਬ੍ਰਿਤ ਮੂਸਰ (4 ਜਨਵਰੀ 1963 ਦਾ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਨਾਰਵੇਈ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ, ਤੰਤੂ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਤਰਾਂਦਹਾਈਮ, ਨਾਰਵੇ ਵਿਚਲੀ ਨਾਰਵੇਈ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਾਵਲੀ ਤੰਤੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਦਾਰਾ ਅਤੇ ਤੰਤੂ-ਹਿਸਾਬ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਬਾਨੀ ਸੰਚਾਲਕ ਹੈ। ਮੂਸਰ ਅਤੇ ਇਹਦੇ ਘਰਵਾਲ਼ੇ ਐਦਵਾਤ ਮੂਸਰ ਨੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਖ਼ਲਾਅ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲ਼ੀ ਬਣਤਰ ਉੱਤੇ ਘੋਖ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ
ਬੈਕਸਟਰੀਟ ਬੌਇਜ਼
ਬੈਕਸਟਰੀਟ ਬੌਇਜ਼ (ਕਦੇ-ਕਦੇ ਬੀ ਐੱਸ ਬੀ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵੋਕਲ ਢਾਣੀ ਹੈ ਜੋ 1993 ਵਿੱਚ ਔਰਲਾਂਡੋ, ਫ਼ਲੌਰਿਡਾ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ। ਇਸ ਢਾਣੀ ਵਿੱਚ ਏ ਜੇ ਮਿਕਲੀਨ, ਹਾਉਵੀ ਡੌਰੋ, ਨਿਕ ਕਾਰਟਰ, ਕੈਵਿਨ ਰਿਚਰਡਸਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਇਨ ਲਿਟਰਲ ਹਨ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੈਕਸਟਰੀਟ ਬੌਇਜ਼
ਖ਼ਾਗਾਨ
thumb|287x287px|ਕੁਬਲਈ ਖ਼ਾਨ ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਖ਼ਾਗਾਨ (ਸਰਵੋੱਚ ਖ਼ਾਨ) ਸੀ ਖ਼ਾਗਾਨ ਜਾਂ ਖ਼ਾਕਾਨ (ਮੰਗੋਲ: хаган, ਫਾਰਸੀ: خاقان) ਮੰਗੋਲਿਆਈ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਉਪਾਧੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਾਗਾਨਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਮਰਾਜ ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਸੀ। ਖ਼ਾਗਾਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕਦੇ ਖ਼ਾਨਾਂ ਦਾ ਖ਼ਾਨ ਯਾ ਖ਼ਾਨ-ਏ-ਖ਼ਾਨਾ ਵੀ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਰਾਜ (ਯਾਨੀ ਰਾਜਾਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ) ਜਾਂ ਸ਼ਹਨਸ਼ਾਹ (ਯਾਨੀ ਸ਼ਾਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਹ) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਭਿੰਨ ਹਿੱਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਖ਼ਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋੱਚ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਾਗਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਮੱਧ 14ਵੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਯੂਆਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮੰਗੋਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਗੜਬੜ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਦਯਨ ਖਾਨ (1464-1517/1543) ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵੱਕਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਉਚਾਰਨ
ਖ਼ਾਗਾਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ ਅੱਖਰ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਬਿੰਦੁ ਵਾਲੇ ਖ ਨਾਲੋਂ ਜਰਾ ਭਿੰਨ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਚਾਰਣ ਖ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਖ਼ਰੀਦ ਦੇ ਖ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਖ਼ਾਗਾਨ ਸਨ: ਚੰਗੇਜ ਖ਼ਾਨ (1206-1227) ਓਗੇਦੇਈ ਖ਼ਾਨ (1229-1241) ਗੁਯੁਕ ਖ਼ਾਨ (1246-1248) ਮੋੰਗਕੀ ਖ਼ਾਨ (1251-1259)
ਰੂਪਕ-ਕਥਾ
ਰੂਪਕ-ਕਥਾ ਕਿਰਦਾਰ, ਆਂਕੜੇ, ਘਟਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਲਾਖਣਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਸੂਲਾਂ ਅਤੇ ਵਖਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਓਂਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੂਪਕ-ਕਥਾ' ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਹਿਏ ਤਾਂ ਇੱਕ ਵਧਾਇਆ ਹੋਇਆ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ। ਰੂਪਕ-ਕਥਾ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰੂਪਕ-ਕਥਾ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਿਕ ਵਿਓਂਤ ਦੀ ਤਰਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਚਿਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੁਕਵੇਂ ਅਰਥ ਉਘਾੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਅੱਗੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਇੱਛਤ ਨੈਤਿਕ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਜਾਂ ਸਿਆਸੀ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰੂਪਕ ਕਥਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਿਸਾਲ ਪਲਾਟੋ ਵਾਲੀ ਗੁਫ਼ਾ ਦੀ ਰੂਪਕ ਕਥਾ'' ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਜੀਵਨ-ਭਰ ਇੱਕ ਹਨੇਰੀ ਗੁਫਾ ਦੀ ਕਿਸੇ ਦੀਵਾਰ ਕੋਲ ਸੰਗਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅੱਗ ਜਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕੇਵਲ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੀ ਖਾਲੀ ਦੀਵਾਰ ਤੇ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਅੱਗ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਚੀਜਾਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਛਾਈਆਂ ਉਸ ਦੀਵਾਰ ਤੇ ਲੋਕ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੇਵਲ ਇਹ ਪਰਛਾਈਆਂ ਹੀ ਅਸਲੀਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਮੰਨ ਕੇ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ।
ਲੋਬੀਆ
ਲੋਬੀਆ (Vigna unguiculata) ਇੱਕ ਬੂਟਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਫਲੀਆਂ ਪਤਲੀਆਂ, ਲੰਮੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਹਰੀ ਖਾਦ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦੇ
ਡਾ. ਅਮਰਜੀਤ ਟਾਂਡਾ
'''ਡਾ. ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਟਾਂਡਾ''' (ਜਨਮ 10 ਫਰਵਰੀ 1954) ਸੀਨੀਅਰ ਪਰੋਫੈਸਰ,ਕੀਟ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਹੈ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਡਾ. ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਟਾਂਡਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਨਕੋਦਰ ਨੇੜੇ ਢੇਰੀਆਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਪਲਿਆ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚੋਂ ਐਮ. ਐਸ .ਸੀ.ਕੀਤੀ। 1983 ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੀ. ਐਚ. ਡੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੀ 15 ਸਾਲ ਅਧਿਆਪਕ ਰਿਹਾ। ਤੇ ਫਿਰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨ ਬਾਅਦ ਵੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਵੈਸਟਰਨ ਸਿਡਨੀ ਵਿਖੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਰਹੇ। ਉਸਨੂੰ ਸਕੂਲ ਸਮੇਂ ਹੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਸ਼ੌਕ ਕਰਕੇ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਯੰਗ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਟਾਂਡਾ ਪੈਸਟ ਕੰਟਰੋਲ ਨਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਲਿਆ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਉਸਦੇ ਪੰਜ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਲੇਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਨਾਵਲ
Scientific books of DrAmarjit S Tanda
10). “Bibliography of Entomology"
11). “INSECT POLLINATION TECHNOLOGY IN CROP IMPROVEMENT Modern and Applied Approaches“ by Amarjit S Tanda
12). “Molecular Advances in Insect Resistance of Field Crops” by Amarjit S Tanda
13). Advances in Integrated Pest Management Technology by Amarjit S Tanda
14). Advances in Nematode Pest Management Technology by Amarjit S Tanda
15).Advances in Biological Control of Insect Pest by Amarjit S Tanda
ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ
Amarjit S.Tanda Ph D, FESI, FLS (London)
ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ (ਰਜਿ),ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ (ਰਜਿ), ਲੁਧਿਆਣਾ ਵੱਲੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਵੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 2015 ਚ ਨੌਵੀਨੇਟਡ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਪੀਏਯੂ ਟੀਚਰਜ਼ ਇਨਚਾਰਜ ਯੰਗ ਰਾਈਟਰਜ Fellow of The Linnean Society of London (FLS)
Member Australian Society of Plant Scientists (ASPS)
Member American Association of Professional Apiculturists (AAPA)
Member Australian Native Bee Association Inc.(ANBA)
Associate Member International Society for Development and Sustainability (ISDS)
Former Research Entomologist University of Western Sydney Hawkesbury
CSIRO, Australia
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ (ਭਾਰਤ)
15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦੇਕੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਿਉਹਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੌਰਵ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਦਿਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਹਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 8:58 ਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਝੰਡਾ ਲਹਰਾਉਦੇ ਹਨ।
ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਅਨੇਕ ਅਧਿਆਏ ਹਨ, ਜੋ 1857 ਦੀ ਬਗਾਵਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਲਿਆਂਵਾਲਾ ਨਰ ਸੰਹਾਰ ਤੱਕ, ਨਾਮਿਲਵਰਤਨ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲੂਣ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਤੱਕ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਅਤੇ ਔਖੀ ਯਾਤਰਾ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਰਾਸ਼‍ਟਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਅਭਿਆਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੁੱਖ‍ ਹਥਿਆਰ ਸਨ ਸਤਿਆ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ। ਸਾਡੇ ਆਜਾਦੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਵਰਣਕਰਮ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਭਿਆਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਉੱਦੇਸ਼‍ ਲਈ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਉਪ ਨਿਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਸਮਾਪ‍ਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਸ਼‍ਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਨਾ। 14 ਅਗਸ‍ਤ 1947 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 11.00 ਵਜੇ ਸੰਘਟਕ ਸਭਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਾ ਸਮਾਰੋਹ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਹਸ‍ਤਾਂਤਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਵਤੰਤਰ ਰਾਸ਼‍ਟਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਘੜੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸ‍ਵਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਪੰਡਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਜ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਜਿਵੇਂ ਕਈ ਬਹਾਦਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਸਾਡਾ ਦੇਸ਼ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਮਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ
ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਨੂਠੇ ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਦੇਸਭਗਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜਾਦੀ ਅਤੇ ਆਜਾਦੀ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਵਾਉਂਦਾ ਹੈ | ਰਾਸ਼‍ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਨ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ ਉੱਤੇ ਰਾਸ਼‍ਟਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਉੱਤੇ ਤਿਰੰਗਾ ਝੰਡਾ ਫਹਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਨਲਾਂ ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਸਮਾਰੋਹ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਝੰਡਾ ਆਰੋਹਣ ਸਮਾਰੋਹ, ਸਲਾਮੀ ਅਤੇ ਸਾਂਸ‍ਕ੍ਰਿਤਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਰਾਜ‍ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਸ ਰਾਜ‍ ਦੇ ਮੁੱਖ‍ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਅਧ‍ਯਕਸ਼ਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸ‍ਥਾਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਵਾਸੀਏ ਸੰਘਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਂਸ‍ਕ੍ਰਿਤਿਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼-ਭਗਤੀ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਜੋ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹੈ ਗੁੱੱਡੀਆਂ ਉੜਾਉਣਾ (ਜਿਆਦਾਤਰ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ)। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਗੁੱੱਡੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਗੁੱੱਡੀਆਂ ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਗੁੱੱਡੀਆਂ ਇਸ ਮੌਕੇ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸਮਾਜ
ਸ਼੍ਰੀ ਖੰਡ
ਸ਼੍ਰੀ ਖੰਡ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਪੁਣੇ ਹੋਏ ਦਹੀਂ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਜਰਾਤ ਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ਿੱਧ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੀ ਖੰਡ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਖਰਿਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਸ਼ਭਾਈ ਬੀ. ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਅਤੇ ਬਾਬੂ ਨੈਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਪਕਵਾਨ 400 ਬੀ.ਸੀ.ਈ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਲ
ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ (ਚਿੰਨ੍ਹ: ly) ਲੰਬਾਈ ਮਿਣਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਲ ਲੱਗ-ਭੱਗ 10 ਅਰਬ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੂੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸਟਰੋਨੋਮੀਕਲ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਰੋਸ਼ਨੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਸਫਰ ਤਹਿ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਲ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Numerical value
ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਲ:
ਉੱਪਰ ਲਿਖੇ ਅੰਕੜੇ ਜੂਲੀਅਨ ਸਾਲ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 365.25 ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਹਿ ਕੀਤੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਗਤੀ, ਜੋ 299,792,458 ਮੀਲ ਇੱਕ ਸੇਕੰਡ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 1984 ਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਪੱਖ
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਣੀਕਾਰ ਸੰਤ ਹਨ, ਸਾਸ਼ਤਰਕਾਰ ਨਹੀਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੋ ਕੁੱਝ ਲਿਖਿਆ, ਉਹ ਰਹੱਸ-ਅਨੁਭਵ ’ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਕਾਵਿ-ਸਤਿ ਹੈ, ਸਾਸ਼ਤਰ-ਸਤ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੂਪ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਪਾਦਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਬਾਣੀਕਾਰ ਸੰਸਕਾਰ ਯੁਗ ਦੀਆਂ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਵਤਾਰਵਾਦ ਜਾਂ ਸਰਗੁਣ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਕਤਾ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਸਮਾਜ ਦੇ ਰਮਮੋਂ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਫਿਰ ਵੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਰਹਿਣਾ। ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਨਾਕਾਰਾਤਮਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ, ਪਰੰਤੂ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰ ਕੇ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਬ੍ਰਹਮ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਨਾਲ ਸਮਾਨਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰੂਪਣ ਯੁੱਗ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਨਵੀਨ ਕਲਿਆਣਕਾਾਰੀ ਦਾ ਜਾਮਾ ਪਾ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। (ਪੰ.ਨੰ.168)
ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਨਿਰਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਕਿਰਿਆਹੀਣ ਨਹੀਂ, ਕਰਤਾ ਪੁਰਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਸਿ੍ਰਸ਼ਟੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਓਅੰਕਾਰ, ਸ਼ਬਦ ਰੂਪ, ਨਿਰਭੈ, ਨਿਰਵੈਰ, ਅਜੂਨੀ ਅਤੇ ਲਾ-ਸ਼ਰੀਕ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਲ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਸਤਿਨਾਮ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਅਤੇ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਕੁੱਝ ਹੈ, ਉਹੀ ਕੁੱਝ ਹੈ। ਵਿਅਰਥ ਦੇ ਤਰਕ ਵਿਤਰਕ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਣਾ ਹੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਨਿਰਗੁਣ ਆਪਿ ਸਰਗੁਣੁ ਭੀ ਉਹੀ।।
ਕਲਾ ਧਾਰਿ ਜਿਨਿ ਸਗਲੀ ਮੋਹੀ।। (ਅੰ.ਗ੍ਰੰ.287)
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਸਿ੍ਰਸ਼ਟੀ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਨਿਰਗੁਣ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਰਗੁਣ। ਇਹ ਸਰਗੁਣ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਤਾਤਵਿਕ ਵਿਵੇਚਨ ਦਾ ਅਵਸਰ ਮਿਲਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਰਗੁਣ, ਨਿਰਾਕਾਰ, ਨਿਰਲਿਪਤ, ਨਿਰੰਜਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸੰਬੰਧੀ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਰਸਾਰਥਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਨੂਭੂਤੀ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ਉੱਤੇ ਪਰਖਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਲੇ ਦੋਸਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਖਰਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਪਰਦਾਇ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਸਰਬਗ੍ਰਾਹੀ ਅਤੇ ਸਰਵ ਪਿ੍ਰਯਾ ਬਣ ਸਕਿਆ ਹੈੇੇ। (ਪੰ.ਨੰ. 168-169)
ਜੀਵਾਤਮਾ ਸਿਧਾਂਤ
ਜੀਵਤਮਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਣੀਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਅਧਾਰ ਸਾਸ਼ਤਰ ਨਹੀਂ, ਆਤਮ ਅਨੂਭੂਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਅਵਿਦਿਆ ਕਾਰਨ ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਮੰਨ ਕੇ ਤੁੱਛ ਸੰਸਾਰਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਹਰ ਇੱਕ ਜੀਵ ਦਾ ਅੰਤਹਕਰਣ, ਪਰਵਿਰਤੀਆਂ, ਅਨੁਭਵ, ਸੰਸਕਾਰ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਕਰਮਫਲ ਜੋ ਕਿ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੀਵ ਅਲਪੱਗ ਅਤੇ ਪਰਵਸ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਮਾਇਆ ਦਾ ਪਰਦਾ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤਦ ਜੀਵ ਨਿੱਤ, ਸੁੱਧ-ਬੁੱਧ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕਮਿਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ ਭਾਵ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਨੇਕਤਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਏਕਤਾ ਹੈ।
ਸਾਧਨਾ ਭਗਤੀ
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸਾਧਨਾ ਦੀ ਦਿ੍ਰਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਬਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਂ, ਭਗਤੀ ਮਾਰਗ ਜੋ ਰੁਚੀ ਵਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲੋਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਉਧਾਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਭਗਤੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਭਗਤੀ ਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਣੀਕਾਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਦ੍ਰਵਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਨੀਵੇਂ ਦਾ ਭੇਦਭਾਵ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਲਈ ਸਮਾਨ ਫਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਕਰਿ ਨੀਚੁ ਸਦਾਏ।।
ਤਉ ਨਾਨਕੁ ਮੋਖੰਤੁਰ ਪਾਏ।। (ਅੰ.ਗ੍ਰੰ. 470)
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਣੀਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਤੀ ਭੇਦਭਾਵ ਅਤੇ ਨਾਰੀ ਨਿੰਦਿਆ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਅਭਾਵ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਨੀਵੇਂ ਵਰਗ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਨਾਰੀ ਜਾਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਬਾਣੀਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਜ ਭਗਤੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਹੱਸ ਸਾਧਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਨਾਲੋਂ ਨਾਤਾ ਤੋੜਨ ਦੀ ਥਾਂ ਸੰਸਾਰਕਤਾ ਨਾਲੋਂ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲੋਂ ਨਾਤਾ ਤੋੜਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਵਿਧਾਨਕ ਤੱਤਵ ਤਿੰਨ ਹਨ, ਗੁਰੂ, ਪ੍ਰਸਾਦ ਜਾਂ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ।
ਮੁਕਤੀ
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਤੱਤਵ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਗਤ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਬੰਧ ਮਾਇਆ ਹੈ। ਮਾਇਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਦਵੈਤ ਅਵਸਥਾ ਹੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਕਤੀ ਹੈ। ਮੁਕਤੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੰੁਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਵਿਅਕਤੀ ਮਾਨਵਤਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਉਪਯੋਗੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਧਾਰਸ ਮੁਕਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਾਣੀਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੌਲਿਕ ਦੇਣ ਹੈ। ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਪੁਰਸ਼ ਗੁਰਮੁਖ ਮਾਨਵ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਉੱਜਲਾ ਨਮੂਨਾ ਹੈ। (ਪੰ.ਨੰ.171-72)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ
ਜਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਭੀ ਵਧੇਰੇ--ਸਦਗੁਰੂ
'ਜਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਭੀ ਵਧੇਰੇ-ਸਦਗੁਰੂ' ਨਾਮੀ ਇਹ ਪੁਸਤਿਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਿਕ ਅਰੁਨਾਧਾਤੀ ਸੁਬਰਾਮਾਨਿਯਮ ਨੇ ਲਿਖੀ ਹੈ|ਕੋਇੰਬਾਤੁਰ(ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ)ਤੋਂ 24 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸੇਹਿਤ-ਸੰਭਾਲ ਬਾਰੇ 'ਈਸ਼ਾ' ਯੋਗ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਮੁੱਖ-ਪ੍ਰਬੰਧਕ 'ਸਦਗੁਰੂ' ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰਪੂਰ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ ਇਸ ਪੁਸਤਿਕ ਵਿੱਚ|
ਫੱਗੂਵਾਲਾ
ਫੱਗੂਵਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦੀ ਸਬ ਤਹਿਸੀਲ ਭਵਾਨੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਪਟਿਆਲਾ-ਸੰਗਰੂਰ-ਬਰਨਾਲਾ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ’ਤੇ ਭਵਾਨੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪੰਜ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਘੁਮਾਣ ਗੋਤ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਾਰਾਂ ਪਿੰਡ ਘੁਮਾਣ ਗੋਤ ਦੇ ਹਨ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਪਿੰਡ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੂਹਰਲੀ ਕਤਾਰ ’ਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘੁਮਾਣ ਗੋਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਐਲੀਮੈਟਰੀ ਸਕੂਲ ਹਨ ਜੋ ਹਰ ਪੱਖ ਤੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਐਂਡ ਸਿੰਧ ਬੈਂਕ ਹੈ।
ਪਤਵੰਤੇ ਸੱਜਣ
ਜਥੇਦਾਰ ਜੰਗੀਰ ਸਿੰਘ ਫੱਗੂਵਾਲਾ ਬਹੁਤ ਨਿਧੜਕ ਜਥੇਦਾਰ ਅਤੇ ਐਮ. ਐਲ. ਏ. ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਜਾ ਮੰਡਲ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਕੱਟੀਆਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤਸੀਹੇ ਝੱਲੇ। ਆਪ ਨੇ ਮਾਲਵਾ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਜਿਸ ਦੇ ਆਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਸਨੀਕ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਫੱਗੂਵਾਲਾ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਨਾਮਬਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਨੌਮ ਚੌਮਸਕੀ
ਅਵਰਾਮ ਨੌਮ ਚੌਮਸਕੀ (ਅੰਗਰੇਜੀ: Avram Noam Chomsky; ਜਨਮ 7 ਦਸੰਬਰ 1928) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਬੋਧ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪਿਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਉਹ ਮੈਸਾਚੂਸਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਅਵਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।
ਚੌਮਸਕੀ ਨੂੰ ਜੇਨੇਰੇਟਿਵ ਗਰਾਮਰ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਪਾਦਕ ਅਤੇ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਜਦੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖਿਆਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਬੀ ਐਫ ਸਕਿਨਰ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਰਬਲ ਬਿਹੇਵੀਅਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਲਿਖੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿਵਹਾਰਵਾਦ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਚੁਨੌਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਕਾਗਨੀਟਿਵ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਸੂਤਰਪਾਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਸਗੋਂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਮਾਨਵਸ਼ਾਸਤਰ ਵਰਗੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆਈਆਂ।
ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਹਿਊਮੈਨਿਟੀਜ ਸਾਈਟੇਸ਼ਨ ਇੰਡੈਕਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 1980-92 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਿੰਨੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਚੌਮਸਕੀ ਨੂੰ ਸਾਈਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਓਨਾ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਿਸੇ ਜਿੰਦਾ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਅਤੇ ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਾਈਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਲੇਖਕ ਹੈ।
1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਵਿਅਤਨਾਮ ਜੰਗ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀ ਲਿਖੀ ਕਿਤਾਬ ਦ ਰਿਸਪਾਂਸਿਬਿਲਿਟੀ ਆਫ ਇੰਟੇਲੈਕਚੂਅਲਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਚੌਮਸਕੀ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। ਖੱਬੇ ਪੱਖ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਉਹ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਤਰਾਰ ਚਿੰਤਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਐਕਟਿਵਿਜਮ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਆਲੋਚਨਾ ਲਈ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਚੌਮਸਕੀ ਦਾ ਜਨਮ 1928 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ (ਪੈਨਸਿਲਵਾਨੀਆ) ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨੀ ਪਿਤਾ ਵਿਲੀਅਮ ਚੌਮਸਕੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਐਲਸੀ ਚੌਮਸਕੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।
ਚੌਮਸਕੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਸੈਂਟਰਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1945 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਪੈਨਸਿਲਵਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਨ ਚਲੇ ਗਏ। ਇੱਥੇ ਚੌਮਸਕੀ ਦਾ ਸੰਪਰਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲਿਗ ਹੈਰਿਸ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਚੌਮਸਕੀ ਦੀ ਗਿਆਨ-ਸੇਧ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ
ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਟਿਕੈਤ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਜੂਨ 1969 ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ ਦੇ ਕਸਬਾ ਸਿਸੌਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਅਤੇ ਬੀਕੇਯੂ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਵਰਗੀ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਟਿਕੈਤ ਦਾ ਬੇਟਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਨਰੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ, ਬੀਕੇਯੂ ਦੇ ਕੌਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਟਿਕੈਤ ਨੇ ਮੇਰਠ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1992 ਵਿਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਬ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਪਰ 1993 – 1994 ਵਿਚ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਹੋਏ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਪੁਲਿਸ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬੀਕੇਯੂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟਿਕੈਤ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਬੀਕੇਯੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ  ਬੁਲਾਰਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ, ਟਿਕੈਤ ਹਰਿਦੁਆਰ, ਉਤਰਾਖੰਡ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਤੱਕ ਕਿਸਾਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਆਗੂ ਸੀ। ਟਿਕੈਤ ਨੇ 2007 ਦੀਆਂ ਯੂਪੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਖਟੌਲੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਨਾਲ ਲੜੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਛੇਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। 2014 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਯੂਪੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੋਹਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ ਦਲ ਦੀ ਟਿਕਟ ‘ਤੇ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ 1% ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ।
ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਨਵੰਬਰ 2020 ਵਿਚ, ਉਸ ਦੀ ਸੰਸਥਾ, ਬੀਕੇਯੂ, 2020–2021 ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਐਮਐਸਪੀ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫਾਰਮ ਬਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ। 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਫੈਲ ਗਈ, ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਐਨਓਸੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਥਿਤ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਰਾਕੇਸ਼ ਟਿਕੈਤ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਿਸਾਨ ਨੇਤਾਵਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ
ਜੋਸਿਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ
{{Infobox officeholder Иосиф Сталин {{ru icon}} იოსებ სტალინი {{ka icon}} }}
ਜੋਸਿਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ ਜਾਂ ਜੋਸਿਫ਼ ਵਿਸਾਰਿਓਨੋਵਿਚ ਸਟਾਲਿਨ (Ио́сиф Виссарио́нович Ста́лин, ;ਜਨਮ ਸਮੇਂ Ioseb Besarionis Dze Jugashvili, იოსებ ბესარიონის ძე ჯუღაშვილი, ; 18 ਦਸੰਬਰ 1878 – 5 ਮਾਰਚ 1953) 1922 ਤੋਂ 1953 ਤੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦਾ ਨੇਤਾ ਸੀ। 1917 ਦੇ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲਸ਼ਵਿਕ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਸਟਾਲਿਨ ਨੂੰ 1922 ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਸਟਾਲਿਨ ਦਾ ਜਨਮ ਜਾਰਜੀਆ ਵਿੱਚ ਗੋਰੀ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨਿਰਧਨ ਸਨ। ਜੋਜਫ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਰੁਚੀ ਨਾਲੋਂ ਆਪਣੇ ਸਹਪਾਠੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਅਤੇ ਘੁੰਮਣ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੋਸੋ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਜਾਰਜਿਆ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਜੁੱਤੇ ਬਨਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਜੋਜਫ ਦਾ ਪਿਤਾ ਤਿਫਲਿਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਜੋਜਫ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤਿਫਲਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ ਚੋਰੀ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜੋਜਫ ਇਸ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਾਅ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਲਗ ਪਿਆ ਸੀ। 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਗੁਪਤ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮੈਬਰ ਬਣਿਆ। 1899 ਵਿੱਚ ਸਟਾਲਿਨ ਤੋ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਲੈ ਕੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨੇ ਹੜਤਾਲ ਕੀਤੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤਿਆਚਾਰ ਕੀਤਾ। 1900 ਵਿੱਚ ਤੀਫਲਿਸ ਦੇ ਦਲ ਨੇ ਫਿਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ। ਇਸਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਜੋਜਫ ਨੂੰ ਤੀਫਲਿਸ ਛੱਡਕੇ ਬਾਤੂਮ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। 1902 ਈ. ਵਿੱਚ ਜੋਜਫ ਨੂੰ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1903 ਤੋਂ 1913 ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਛੇ ਵਾਰ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਮਾਰਚ 1917 ਵਿੱਚ ਸਭ ਕਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਟਾਲਿਨ ਨੇ ਜਰਮਨ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ ਦੋ ਵਾਰ ਖਾਰਕੋਵ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈਨਿਨ ਤੋਂ ਖਦੇੜ ਦਿੱਤਾ।
1922 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਸੰਘ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਟਾਲਿਨ ਉਸਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਬ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਲੈਨਿਨ ਅਤੇ ਟਰਾਟਸਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕਰਾਂਤੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਸਨ। ਸਟਾਲਿਨ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਸਾਲ ਲੈਨਿਨ ਨੂੰ ਲਕਵਾ ਮਾਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸੱਤਾ ਲਈ ਟਰਾਟਸਕੀ ਅਤੇ ਸਟਾਲਿਨ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। 1924 ਵਿੱਚ ਲੈਨਿਨ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਟਾਲਿਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਚੇਲਾ ਦੱਸਿਆ। ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ ਟਰਾਟਸਕੀ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਉਹ ਰੂਸ ਦਾ ਨੇਤਾ ਗਿਆ।
1928 ਵਿੱਚ ਸਟਾਲਿਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜ ਸਾਲੀ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸਨ – ਸਮੂਹਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਭਾਰੀ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਿਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ। ਸਰਕਾਰ ਸਾਮੂਹਕ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਦਰ ਉੱਤੇ ਖਰੀਦਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਟਰੈਕਟਰ ਕਿਰਾਏ ਉੱਤੇ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਨਿਰਧਨ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਰਗ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਧਨੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1940 ਈ. ਵਿੱਚ 86 % ਅਨਾਜ ਸਾਮੂਹਕ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ, 12 % ਸਰਕਾਰੀ ਫ਼ਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕੇਵਲ 1 % ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਲਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾ ਲਗਭਗ 12 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕ੍ਰਾਂਤੀਵਾਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਣ ਲਈ ਤੁਰਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ। ਨਵੀਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ 1937 ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ 10 % ਵਿਅਕਤੀ ਅਣਸਿੱਖਿਅਤ ਰਹਿ ਗਏ ਜਦੋਂ ਕਿ 1917 ਵਲੋਂ ਪੂਰਵ 79 % ਵਿਅਕਤੀ ਅਣਸਿੱਖਿਅਤ ਸਨ।
ਸਟਾਲਿਨ ਸਾੰਮਿਅਵਾਦੀ ਨੇਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਵੀ ਸੀ। 1936 ਵਿੱਚ 13 ਰੂਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਟਾਲਿਨ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਰਚਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਟਾਲਿਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਲਿਆ। 1937 ਤੱਕ ਮਜਦੂਰ ਸੰਘ, ਸੋਵਿਅਤ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਭਾਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾ ਉਸਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸਟਾਲਿਨ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕਾਬੂ ਸੀ।
1924 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਨੇ ਰੂਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। 1926 ਵਿੱਚ ਸੋਵਿਅਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਟਰਕੀ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਆਦਿ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੁਲ੍ਹਾ ਕੀਤੀ। 1934 ਈ. ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਰਾਸ਼ਟਰਸੰਘ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾ ਲਈ ਤਾਂ ਸਟਾਲਿਨ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਲੋਂ ਸੁਲ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਰੂਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੇ ਜਦੋਂ ਮਿਊਨਿਕ ਸਮੱਝੌਤੇ ਤੋਂ ਜਰਮਨੀ ਦੀਆ ਮੰਗਾਂ ਮੰਨ ਲਈਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ 1939 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੁਲ੍ਹਾ ਕਰ ਲਈ। ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁਧ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਨੇ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਪੱਖ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਰੂਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਰੂਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। 1942 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਨੇ ਜਰਮਨੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 1943 - 44 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜਰਮਨੀ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। 1945 ਵਿੱਚ ਸਟਾਲਿਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੇਨਰਲਿਸਿਮੋ (generalissimo) ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਆਗੂ
ਹਲੀਮਾ ਖ਼ਾਤੂਨ
ਹਲੀਮਾ ਹਾਤੂਨ (lang-ota|حلیمه خاتون), ਕੁਝ ਓਟੋਮਨ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਰਤੂਰੂਲ (13ਵੀਂ ਸਦੀ) ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਓਸਮਾਨ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦੇ ਮੂਲ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੱਕੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ "ਹਾਇਮਾ ਅਨਾ" ਅਤੇ "ਖਾਇਮਾਹ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਓਟੋਮਨੀ ਟੈਕਸਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਇਮਾ ਅਨਾ ਅਰਤੂਗਰੂਲ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਨਾਮ ਵੀ ਹੈ।
ਗੇਵਾਸ ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਮਾ ਹਾਤੂਨ ਦੀ ਕਬਰ
thumb|ਗੇਵਾਸ ਕਬਰ 1358 ਵਿੱਚ ਗੇਵਾਸ ਵਿਖੇ ਹਲੀਮਾ ਹਾਤੂਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕਬਰ ਬਣਵਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਲੀਮਾ ਸੇਲਜੁਕ ਸ਼ਾਸਕ, ਮੇਲਿਕ ਇਜ਼ੇਦਦੀਨ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਕਾਰਾਕੋਯੂਨਲੂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ
ਇਸਰਾ ਬਿਲਜਿਕ ਤੁਰਕੀ ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਜ਼ ਦਿਰੀਲੀਸ: ਅਰਤੂਗਰੂਲ ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਮਾ ਹਾਤੂਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਸੇਲਜੁਕ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਟੋਮਨ ਵੰਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:13ਵੀਂ ਸਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ
ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗੋਰਕੀ
ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗੋਰਕੀ ( 16 ਮਈ 1932 - 2018) ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਹੋਰ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਉਤੇ ਵੀ ਹੱਥ-ਅਜ਼ਮਾਈ ਕੀਤੀ।
ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗੋਰਕੀ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਮਈ 1932 ਨੂੰ ਚੂਹੜਕਾਣਾ ਮੰਡੀ, ਸ਼ੇਖੂਪੁਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਰੀਜਨਲ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਰਿਹਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਐਦਵਾਤ ਮੂਸਰ
ਐਦਵਾਤ ਮੂਸਰ (27 ਅਪਰੈਲ 1962 ਦਾ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਨਾਰਵੇਈ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ, ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਤਰਾਂਦਹਾਈਮ, ਨਾਰਵੇ ਵਿਚਲੀ ਨਾਰਵੇਈ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਕਾਵਲੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਤੰਤੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਦਾਰਾ ਅਤੇ ਤੰਤੂ-ਹਿਸਾਬ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਸੰਚਾਲਕ ਹੈ। ਮੂਸਰ ਅਤੇ ਇਹਦੇ ਘਰਵਾਲ਼ੀ ਮਾਈ-ਬ੍ਰਿਤ ਮੂਸਰ ਨੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਖ਼ਲਾਅ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲ਼ੀ ਬਣਤਰ ਉੱਤੇ ਘੋਖ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਸੀਮਾਬ ਅਕਬਰਾਬਾਦੀ
ਸੀਮਾਬ ਅਕਬਰਾਬਾਦੀ ਜਨਮ ਵਕਤ ਆਸ਼ਿਕ ਹੁਸੈਨ ਸਿਦੀਕੀ  ਜਨਮ 5 ਜੂਨ 1882 – ਮੌਤ 31 ਜਨਵਰੀ 1951, ਉਰਦੂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸਨ। ਉਹ ਦਾਗ ਦੇਹਲਵੀ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਉਰਦੂ ਅਦਬ ਦਾ ਜਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਇਕਬਾਲ, ਜੋਸ਼ ਮਲੀਹਾਬਾਦੀ, ਫਿਰਾਕ ਗੋਰਖਪੁਰੀ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਗ਼ਜ਼ਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ
ਅਲੈਕਸੇਈ ਲੋਸੇਵ
ਅਲੱਕਸੇਈ ਫਿਓਦੋਰੋਵਿਚ ਲੋਸੇਵ (ਰੂਸੀ: Алексе́й Фёдорович Ло́сев; 23 ਸਤੰਬਰ 1893 – 24 ਮਈ 1988) ਰੂਸੀ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ। ਉਹ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਰੂਸੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਲੋਸੇਵ ਦਾ ਜਨਮ ਡਾਨ ਕੋਸਾਕ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੇਂਦਰ ਨੋਵੋਚੇਰਕਸਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੀ ਨਾਨੀ ਦੇ ਨਾਮ ਅਲੈਕਸੇਈ ਪੋਲਿਆਕੋਵ; ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਆਰਥੋਡੋਕਸ ਚਰਚ ਦੀ ਪਾਦਰੀ, ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੋਸੇਵ ਦੇ ਪੜਦਾਦੇ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਅਲੈਕਸੇਈ ਸੀ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨੇਪੋਲੀਅਨ ਦੇ ਯੁੱਧਾਂ ਵੇਲੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਲੋਸੇਵ ਨੂੰ ਦਸ ਸਾਲ ਕਲਾਸਿਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨੇ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਤਕ ਉਸਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ ਉਹ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੱਲ ਘੱਟ ਰੁਚਿਤ ਸੀ। ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਗਲਾ ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਵਾਇਲਿਨ ਸਾਜ਼ਿੰਦੇ ਵਜੋਂ ਤਸੁਵਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ (संस्कृतविकिपीडिया) ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਯੋਗਦਾਨੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ 2003 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਅਗਸਤ 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਪੜਾਅ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ 'ਟੈੱਲ ਆਸ ਅਬਾਊਟ ਯੋਅਰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ' ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਅਲੈਕਸੇਈ ਲੋਸੇਵ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸਕੂਲ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਲੋਸੇਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵੱਲੋਂ ਰੂਸੀ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਸੋਲੋਵੋਓਵ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਸੈਂਚੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਮਿਲ਼ਿਆ; ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਲੋਸੇਵ 1911 ਵਿੱਚ ਮਾਸਕੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਬਰਲਿਨ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਅਕ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦਾ ਸਮਾਨ ਚੋਰੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਹੱਥਲਿਖਤ ਖਰੜੇ ਵੀ ਸਨ। ਇਹ ਦੌਰਾ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਅੱਧ ਵਿਚਾਲੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਸਤੰਬਰ 2012 ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ 7756 ਲੇਖ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ 127ਵਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸੀ।
ਅਲੈਕਸੇਈ ਲੋਸੇਵ
ਕਾਰਜ
ਲੋਸੇਵ 1915 ਵਿੱਚ ਦੋ ਡਿਗਰੀਆਂ - ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ – ਨਾਲ ਗ੍ਰੇਜੁਏਟ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਕਲਾਸਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਲੈਕਚਰਰ ਬਣਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਮਾਸਕੋ ਇਮਪੀਰੀਅਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। 1916 ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖ ‘Eros ਇਨ Plato’ ਛਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਰੂਸ 1917 ਦੇ ਫ਼ਰਵਰੀ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਲੋਸੇਵ ਸ਼ਾਂਤ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। 1919 ਵਿੱਚ ਟਾਈਫ਼ਸ ਬੁਖਾਰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਲੋਸੇਵ ਦੀ ਲਿਖਤ ‘ਰੂਸੀ ਫਲਸਫਾ’ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਛਪੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਲੇਖ ਸਨ। ਲੋਸੇਵ ਨੂੰ 1983 ਤਕ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ। ਆਖਰਕਾਰ ਇਹ ਲੋਸੇਵ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੂਸੀ ਵਿੱਚ ਛਪੀ।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਈਬਰ ਸੰਸਾਰ
ਅਲੈਕਸੇਈ ਲੋਸੇਵ
ਕਾਰਜ
ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਲਸ਼ਵਿਕਾਂ ਨੇ ਮਾਸਕੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਿਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। 1919 ਵਿੱਚ, ਲੋਸੇਵ ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆੱਫ਼ ਨੀਜ਼ਹਨੀ ਨੋਵੋਗਰਾਦ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਸਟੇਟ ਅਕੈਡਮੀ ਆੱਫ਼ ਆਰਟਿਸਟਿਕ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਮਾਸਕੋ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਮਵਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ।
ਖਲੀਲੁੱਲਾਹ ਖਲੀਲੀ
ਖਲੀਲੁੱਲਾਹ ਖਲੀਲੀ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਖਲੀਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬੇ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਬੀਬੁੱਲਾ ਕਲਾਕਨੀ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਹੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਜਿਕ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1987 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਗਾਨ ਕਵੀ
ਜ਼ਿਗਮੁੰਤ ਬਾਓਮਨ
ਵਾਰਸੌ ਕਾਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1925
ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ
ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਸਮੂਚੇ ਜੀਵਨ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਹਿੱਸੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਪਦ “autobiography " ਦਾ ਪਰਿਆਇਵਾਚੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਚਿਤਰ। ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਬ੍ਰਿਟੇਨਿਕਾ ਅਨੁਸਾਰ- ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮਾਨਵੀ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਬਿਉਰਾ ਹੈ ਜੋ ਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੈਕਸੀਕਨ ਆਫ ਲਿਟਰੇਰੀ ਸਮਾਜ ਟਰਮਜ਼- ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਆਪਣੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਬਿਉਰਾ ਹੈ। ਸੰਸਮਰਣਾਂ, ਰੋਜ਼ਨਾਮਚਿਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰਾਂ ਦੀ ਅਸੰਯੁਕਤ ਵੰਨਗੀ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਵਿਚ ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਚਲਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ਾ ਤੇ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀਆਂ ਵਿਚ ਵਰਵਿਤ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਇਹ ਤੱਥ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਕੁਝ ਕੁ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਅੰਦਰ ਝਾਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਦਾ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਵਿਕਾਸ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਆਪਣੇ ਬੀਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਯਾਦ-ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਸਾਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾਤਮਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਨਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀਕਾਰ ਆਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਨਾਇਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਇਹ ਹੋ ਚੁੱਕੇ, ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪੁਨਰ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਹੈ। ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਧੁਰਾ ਲੇਖਕ ਖੁਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਅਰਥ ਕਦਾਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਕੋਈ ਦਖਲ ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਇਤਿਹਾਸ ਤਾਂ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਦਾ ਇਕ ਲਾਜਮੀ ਜੁਜ਼ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਦਾ ਸਮਕਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਜ਼ਜਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਜਿੱਥੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿੰਬ ਦੀ ਪੁਨਰ-ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉੱਥੇ ਇਹ ਸਮਕਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਲਾਵੇ ਵਿਚ ਸਮੇਟਣ ਦੀ ਅਥਾਹ ਤੇ ਅਧਾਰ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਸ਼ੁੱਧ ਇਤਿਹਾਸ ਲੇਖਕ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੰਦਾਤਮਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿਚ ਬੱਝਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਨਿਰਪੇਖ ਹੋਂਦ ਲਗਭਗ ਗਾਇਬ ਹੋਂਦ ਦੇ ਲੱਗਪਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ‘ਸਵੈ- ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਦੰਦਾਤਮਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿਚ ਬੱਝ ਕੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਅਸਲੋਂ ਨਵੀਂ ਸਾਰਥਕਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਨਾਇਕ ਕਿਸ ਭਾਂਤ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸ ਭਾਤ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਆਮ ਤੌਰ ਉਪਰ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਨਾਇਕ ਐਸਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤੇ ਗਿਣਨਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਣ। ਉਹ ਖੇਤਰ ਚਾਹੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਹੋਵੇ ਧਰਮ ਦਾ, ਕਲਾ ਜਾਂ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਆਪਣੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਸਦਕਾ ਹੀ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਬਿੰਬ ਨੂੰ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੀ ਬਾਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ। ਇਸੇ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀਕਾਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਹਾਂਦ੍ਰਿਸ਼ ਉੱਘੜ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸੰਪੂਰਣ ਤਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ, ਜਵਾਨੀ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਸਥਿਤੀ, ਸੁਭਾਅ, ਰੁਚੀਆ, ਆਦਤਾ, ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ, ਅਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰੇ। ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਿੰਬ ਨੂੰ ਚਿਤਰਦੀ ਹੋਈ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਦੀ ਵਿਧਾ ਉਸ ਤੋਂ ਪਾਰ ਫੈਲ ਕੇ ਮਾਨਣ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਰੌਂਅ, ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਦ ਸੰਕਟ ਦੇ ਪੀੜਾ ਆਦਿ ਨੂੰ ਪਕੜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਦੀ ਵਿਧਾ ਦੀ ਰੂਪਗਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਰਤਕ ਦੇ ਸਾਧਾਰਨ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਰਥਾਤ ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਿਚ ਸਰਲਤਾ, ਸੰਖੇਪਤਾ, ਸੰਜਮ, ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਤੇ ਰੌਚਕਤਾ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਅਤੀਤ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਇਕ ਦੂਜੇ ਵਿਚ ਸਮੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਜੁਗਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪਿਰਤ ਝਾਤ, ਅਲੰਕਾਰ, ਬਿੰਬ, ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
'ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰ' ਵਿਚ ੲਿਸ ਵਿਧਾ ਸੰਬੰਧੀ ਡਾ. ਧਰਮ ਚੰਦ ਵਾਤਿਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਗੌਲਣਯੋਗ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਚੁਣਿੰਦਾ ਵਿਚਾਰ ਨਿਮਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਕਲਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ ਹੈ ਜੋ ਰਚਣੲੀ ਵਿਅਕਤੀਅਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਚਿਤਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਜੀਵਨ ਦਾ ਨੇੜਵਾਂ ਅਧਿਅੈਨ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ, ਦੁਖਦਾੲੀ ਸ਼ੱਕਾਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀਅਾਂ ਭਰੀਅਾਂ ਜਿੱਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕਾਰਾਗਰ ਢੰਗਾਂ ਦੀ ਅਣਥਕ ਖੋਜ- ੲਿਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਭਰਪੂਰ ਕਿਰਤ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ ਅਾਪਣੀਅਾਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਪਰ ਚੁੱਕੇ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸਗੋਂ ੳੁਸ ਅਤੀਤ ਵਿਚੋਂ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਚੋਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜੋੜਨ ਦਾ ਯਤਨ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
"ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਦਾ ੲਿਤਹਾਸਕ ਤੱਤ"
ੲਿਤਹਾਸ ਅਤੇ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਅਾਪਣੀ ਸਮੱਗਰੀ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਚੋਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋੲੀ ਲੇਖਕ ਅਾਪਣੀ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਅ ੳੁਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਅਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ੳੁਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦੀਅਾਂ ਹਨ। ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਵਿਚ ੲਿਤਹਾਸਕ ਤੱਥ ਕਿਥੋਂ ਤਕ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ੲਿਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁਗਲ ਦਾ ਕਥਨ ੲਿਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ: ੲਿਹ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਮੇਰੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਨਾਲੇ ਮੇਰੇ ਜਮਾਨੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ੳੁਸ ਹੱਦ ਤਕ ਜਿਥੋਂ ਤੀਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਰਖਦੇ ਸਨ। ਅੰਗਰੇ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ, ਜਿਥੋਂ ਤਕ ੳੁਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ, ਅਜਾਦੀ ਲੲੀ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ, ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਸਾਡੇ ਟੱਬਰ ਨੇ ੳੁਸ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾੲਿਅਾ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਅਸੀਂ ਲੁਟੇ ਪੁਟੇ ਗੲੇ।ਅਜਾਦੀ ਦਾ ਹਿਲੋਰਾ ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਮੈਂ ੳੁਸ ਨੂੰ ਮਾਣਿਅਾ। ਸਰਮਾੲੇਦਾਰੀ ਦੀ ਬਦਜੋਕੀ, ਸਮਾਜ ਦੀ ਕਾਣੀਵੰਡ, ਫੀਤਾਸ਼ਾਹੀ, ਸਿਅਾਸੀ ਪੈਂਤੜਾਬਾਜ਼ੀ, ਸਰਕਾਰੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਨਿਰਮਮਤਾ, ਜਿਥੋਂ ਤੀਕ ਮੇਰੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਨੂੰ ਘੜਿਅਾ, ਭੰਨਿਅਾ, ਸੰਵਾਰਿਅਾ, ਮੈਨੂੰ ੳੁਹ ਕੁਝ ਬਣਨ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾੲਿਅਾ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਹਾਂ।
"ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਤੱਤ" ਅਤੀਤ ਦੇ ਤ੍‍ੱਥਾਂ ਦਾ ਨਿਰੋਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ੳੁਵੇਂ ਹੀ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਿਵੇਂ ਅੰਡਿਅਾਂ ਦੀ ਟੋਕਰੀ ਅਾਮਲੇਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ੲਿਸ ਵਿਚ ਬੀਤੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਸੁਹਜਮੲੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ੳੁਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਕਲਾਬਾਜੀਅਾਂ, ਕਲਪਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਅਾਡੰਬਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੜੀ ਸੋਚ ਸਮਝ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਦੀ ੲਿਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸਾਂਝ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ੲਿਹ ਮੰਨ ਕੇ ਚਲਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਹਰ ਸਾਹਿਤਕ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿਚ ਸਵੈਜੀਵਨਤਮਕ ਤੱਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ ਸਾਹਿਤਕ ਤੱਤ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਤੋਂ ਕਿਵੇੰ ਬਚ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਅਾਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਬਿਅਾਨ ਤਾਂ ਲੇਖਕ ਨੇ ਕਰਨਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ੲਿਹ ਵਖਰੀ ਗਲ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਟੇਢੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਸੀਅਾਂ ਜਾ ਸਕਦੀਅਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਕਾਵਿਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਗਲੇਫ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਵਿਚ ੲਿਕ ਵਹਾਅ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਣਗੁਣਾੳੁਂਦਾ ਪਾਠਕ ੲਿਸ ਦਾ ਰਸ ਮਾਣਦਾ ਚਲਿਅਾ ਜਾਵੇ
ਹਵਾਲੇ
1. ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਡਾ. ਧਰਮ ਚੰਦ ਵਾਤਿਸ਼, ਪੁਨੀਤ ਪਬਲਿਸ਼ਰ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ
2. ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ੳੁਤਪਤੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ, ਪ੍ਰੋ. ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਸੇਲ, ਲਾਹੌਰ ਪਬਲਿਸ਼ਰ\
ਹਸਨ ਰੂਹਾਨੀ
ਹਸਨ ਰੂਹਾਨੀ (, ਰੁਹਾਨੀ, ਰੋਹਾਨੀ, ਰੌਹਾਨੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਲਿਪੀਆਂਤਰ ਹਨ ; ਜਨਮ ਸਮੇਂਹਸਨ ਫਰੀਦੋਨ ‌حسن فریدونਦਾ ਜਨਮ 12 ਨਵੰਬਰ 1948)ਇੱਕ ਇਰਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਮੁਜਤਾਹਿਦ, ਵਕੀਲ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣੇ ਇਰਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਟ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ 1999 ਤੋਂ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ, 1991 ਤੋਂ ਐਕਸਪੈਡੀਐਨਸੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ, 1989 ਤੋਂ ਸੁਪਰੀਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕਿਉਰਟੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ, ਅਤੇ 1992 ਤੋਂ ਸਟ੍ਰੈਟੇਜਿਕ ਰੀਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਹੈ.
ਅ ਥਾਊਜੈਂਡ ਸਪਲੈਨਡਿਡ ਸਨਜ਼
ਅ ਥਾਊਜ਼ੰਡ ਸਪਲੈਂਡਿਡ ਸਨਜ਼ ਅਫਗਾਨੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਖ਼ਾਲਿਦ ਹੁਸੈਨੀ ਦੀ 2007 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਹ ਦ ਕਾਈਟ ਰਨਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਮਰੀਅਮ ਅਤੇ ਲੈਲਾ ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਫਗਾਨੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਕੁਟਲੇਹੜ੍ਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਕੁਟਲੇਹੜ੍ਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 68 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਊਨਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 72,596 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ
2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਿੰਦਰ ਕੰਵਰ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center"| ਵਿਧਾਇਕ !ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ !ਵੋਟਰ % !ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ !ਸਰੋਤ
ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਘੜੀ
ਘੜੀ ਜਾਂ ਘੰਟਾ ਸਮਾਂ ਦੱਸਣ, ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਮਿਲਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਸੰਦ ਹੈ। ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਮਾਪਣ ਜਾਂ ਵਿਖਾਉਣ ਵਾਲ਼ੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੰਤਰ ਨੂੰ "ਘੜੀ" ਆਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁੱਟ-ਘੜੀ ਜਾਂ ਕੰਧ-ਘੜੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਏਲਨ ਲਕਸ਼ਮੀ ਗੋਰੇਹ
ਏਲਨ ਲਕਸ਼ਮੀ ਗੋਰੇਹ (11 ਸਤੰਬਰ, 1853 – 1937) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ, ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀ, ਡੇਕੋਨੈਸ, ਅਤੇ ਨਰਸ ਸੀ।
ਘੜੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਘੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਘੜੀਸਾਜ਼ੀ
ਏਲਨ ਲਕਸ਼ਮੀ ਗੋਰੇਹ
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਏਲਨ ਲਕਸ਼ਮੀ ਗੋਰੇਹ ਦਾ ਜਨਮ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਨੀਲਕੰਥਾ (ਨਹੇਮੀਆ) ਗੋਰੇਹ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਜੋਂਗਲੇਕਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿਯੁਕਤ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ 1853 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਵਜੰਮੀ ਐਲਨ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਗੋਰੇ ਪੱਛਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਈਲਜ਼ ਨਾਮਕ ਨੀਲ ਪਲਾਂਟਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ, ਰੇਵ. ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ। ਡਬਲਯੂਟੀ ਸਟੋਰਸ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਨੇਲੀ" ਕਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 12 ਤੋਂ 27 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਅਤੇ ਕਲੋਨੀਅਲ ਕਾਲਜ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਰਿਡਲੇ ਹੈਵਰਗਲ ਦੁਆਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ, ਗੋਰੇਹ 1880 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਪਰਤਿਆ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੋਰਲ ਸਟ੍ਰੈਂਡ (1883), ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਥੀਮਾਂ ਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੋਰੇਹ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਦੁਆਰਾ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, "ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੌਣ ਜਾਵੇਗਾ?", ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਫੈਦ ਈਸਾਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਲਪਨਿਕ ਖਾਤਿਆਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਤਾਈਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸਲ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ: "ਇਹ ਕੋਈ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ / ਕੋਈ ਵਿਹਲੀ, ਖਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ / ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿਅਰਥ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਆਦਰਸ਼ / ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਸਲ ਹਨ / ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਧੁਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋਣ ਦਿਓ। . ."
ਗੋਰੇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਇੱਕ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਰਸ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1892 ਤੋਂ 1900 ਤੱਕ ਬਿਸ਼ਪ ਜੌਹਨਸਨ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੂੰ 1897 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੇਕੋਨੈਸ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੋਰੇਹ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸਿਰਫ਼ ਕਵਿਤਾਵਾਂ (1899), ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ "ਉਸਦੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲੀ ਸਮਝ" ਅਤੇ "ਉਸਦੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ, ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਪਛਾਣ" ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਈਸਾਈ ਔਰਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਰਜਾਤੀ ਗੋਦ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੈਂਫਲੈਟ ਲਿਖਿਆ, "ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਈਵੈਂਜਲਿਸਟਿਕ ਵਰਕ" (1908)। 1932 ਵਿਚ ਉਹ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1937 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1890
ਏਸ਼ੀਆਈ ਓਲੰਪਿਕ ਪਰਿਸ਼ਦ
ਏਸ਼ੀਆਈ ਓਲੰਪਿਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸਰਵ ਉੱਚ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ 45 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਸੰਮਤੀਆਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼ੇਖ ਫਹਦ ਅਲ - ਸਬਾ ਹਾਂ। ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮਾਨਤਾ 1912 ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੂਰਵੀ ਤੀਮੋਰ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਹੈ, ਜੋ 2003 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ। ਏ ਓ ਪੀ ਦਾ ਮੁੱਖਆਲਾ ਕੁਵੈਤ ਨਗਰ, ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਏਸ਼ਿਆਡ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਹੁ-ਖੇਡ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਓਲੰਪਿਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਨ ਲਈ ਸੋਨਾ, ਦੂਜੇ ਲਈ ਚਾਂਦੀ, ਅਤੇ ਤੀਸਰੇ ਲਈ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਮਗੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਆਰੰਭ 1951 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਖੇਡ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾਵਾਂ
ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ 2020
2019–20 ਦੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਮਾਰਚ 2020 ਵਿੱਚ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ।
ਪਿਛੋਕੜ
12 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (ਡਬਲਯੂਐਚਓ) ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਚੀਨ ਦੇ ਹੁਬੇਈ ਸੂਬੇ, ਵੁਹਾਨ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 31 ਦਸੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਡਬਲਯੂਐਚਓ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕੋਵਿਡ-19 ਲਈ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ 2003 ਦੇ ਸਾਰਸ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੁੱਲ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਟਾਈਮਲਾਈਨ
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੇਸ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਈਰਾਨ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 12 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
13 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ, ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਯੂਐਸ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ ਤੋਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ। 16 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ 31 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ (15 ਮਾਰਚ ਦੀ ਕੁਆਰੰਟੀਨ 16 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਹੈ)।
15 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ, ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਕੇਸ ਦੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ 85 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਨੌਂ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮੈਡ੍ਰਿਡ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਦਿਨ, ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜਨਤਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਬਲਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਬੰਦ ਰਹਿਣੀਆਂ ਹਨ. ਪਵਿੱਤਰ ਹਫਤੇ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਵੀ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
21 ਮਾਰਚ, 2020 ਨੂੰ, ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਲੇਜੈਂਡਰੋ ਗਿਆਮੱਤੇਈ ਨੇ ਇਸਦੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਯਤਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਕਰਫਿਊ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਯਾਤਰਾ ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019-20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ
ਜਿਲ ਵਿਟਮਰ
ਜਿਲ ਵਿਟਮਰ (ਜਨਮ 1 ਅਕਤੂਬਰ 1991) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਵਿਟਮਰ ਦੀ ਚੋਣ 2013 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦੀ ਚੋਣ 2016 ਰਿਓ ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖਿਡਾਰੀ
ਜੋਤੀ ਅਰੋੜਾ
ਜੋਤੀ ਅਰੋੜਾ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਰੀਮਜ਼ ਸੇਕ (2011), ਲੈਮਨ ਗਰਲ (2014) ਅਤੇ ਯੂ ਕਮ ਲਾਈਕ ਹੋਪ (2017) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕੀ ਬਲੌਗਰ ਵੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਅਰੋੜਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੱਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੀਏ (ਆਨਰਜ਼) ਅਤੇ ਅੰਨਾਮਾਲਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਅਪਲਾਈਡ ਸਾਈਕਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਟਿਊਟਰ ਅਤੇ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਆਈਟੀ ਭਰਤੀ ਫਰਮ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਹ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਲਾਗਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹਾਈਨਾਨ
ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਟਾਪੂ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਪ੍ਰੈਟਲੀ ਟਾਪੂ - ਸਮੂਹ (Spratly Islands) ਅਤੇ ਪੈਰਾਸੇਲ ਟਾਪੂ - ਸਮੂਹ (Paracel Islands) ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਮੰਣਦੇ। ਹਾਇਨਾਨ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਹਾਨ ਚੀਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਭਿੰਨ ਇੱਕ ਲਈ (黎, Li) ਨਾਮਕ ਲੋਕ - ਜਾਤੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਟਾਪੂ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਇਨਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹਾਇਕੋਊ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਟਾਪੂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਨਗਰ ਵੀ ਹੈ।
ਮੌਸਮ
ਹਾਇਨਾਨ ਦਾ ਮੌਸਮ ਨਮ ਅਤੇ ਗਰਮ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ - ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ ੧੬ ਵਲੋਂ ੨੧ ਸੇਂਟੀਗਰੇਡ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਵਲੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਜੁਲਾਈ - ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ੨੫ ਵਲੋਂ ੨੯ ਸੇਂਟੀਗਰੇਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਾਪੂ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ੨੦ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ - ਕਦੇ ਇੱਥੇ ਅਧਿਕਤਮ ਤਾਪਮਾਨ ੩੫ ਸੇਂਟੀਗਰੇਡ ਜਾਂ ਉਸ ਵਲੋਂ ਵੀ ਉੱਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ - ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੋਹਰਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੂਰਵੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਬਰਦਸਤ ਚਕਰਪਾਤੀ ਤੂਫਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਗਣਰਾਜ ਚੀਨ
ਸ੍ਵਰਨ ਲਤਾ
ਸ੍ਵਰਨ ਲਤਾ (ਜਾਂ ਸਵਰਨ ਲਤਾ, ਸਵਰਨਲਤਾ) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਦੇ ਮਾਏ ਕਾਲ਼ਿਆਂ ਬਾਗ਼ਾਂ ਦੀ ਮਹਿੰਦੀ, ਮੂੰਹਵਿੱਚ ਭਾਬੀ ਦੇ, ਨਣਦ ਬੁਰਕੀਆਂ ਪਾਵੇ ਦੇ ਨਾਂ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹਨ। ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਦੋਗਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਮਜੀਤ ਧੂਰੀ, ਹਰਚਰਨ ਗਰੇਵਾਲ, ਕਰਨੈਲ ਗਿੱਲ, ਮੁਹੰਮਦ ਸਦੀਕ, ਗੁਰਚਰਨ ਪੋਹਲੀ, ਰਮੇਸ਼ ਰੰਗੀਲਾ, ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਜੱਗਾ, ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ, ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀਪ, ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਪੰਡਤ ਜੱਗੀ, ਬੀ ਐੱਸ ਪਰਵਾਨਾ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕਰਮਜੀਤ ਧੂਰੀ ਨਾਲ਼ ਹੋਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧੂਰੀ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਇਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਸਟੇਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀਤੇ।
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸ੍ਵਰਨ ਲਤਾ ਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਢਿੱਲਵਾਂ ਵਿਖੇ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਸ੍ਵਰਨ ਲਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਨਵੰਬਰ 1938 ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਅਰਜਨ ਦਾਸ ਧੀਂਗੜਾ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਵਿੱਦਿਆ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਲਾਇਲਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਹੋਇਆ। ਇਹ ਚਾਰ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਂ ਸਵਰਨ ਕਾਂਤਾ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਇਸ ਨੇ ਪਿੰਡ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲ਼ਾ ਦੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੇ ਚੌਥੀ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਸੰਤਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਦਾ ਟੱਬਰ ਲੁਧਿਆਣੇ ਆ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਇਸ ਨੇ ਜੈਨ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ 1953 ਵਿੱਚ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਕੀਤੀ।
ਗਾਇਕੀ
ਸਕੂਲ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸ੍ਵਰਨ ਲਤਾ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦੀ ਸੀ। ਬੰਬਈ ਤੋਂ ਡਾਂਸ ਮਾਸਟਰ ਰਾਮਧਨ ਲੁਧਿਆਣੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਕਾਇਦਾ ਡਾਂਸ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਸਟੇਜਾਂ ਤੇ ਡਾਂਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਝੁਕਾਅ ਗਾਇਕੀ ਵੱਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਘਰਾਣਾ ਫਿਆਜ਼ ਖਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਉਸਤਾਦ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਰੂ ਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ।
1960 ਵਿੱਚ ਲਤਾ ਨੇ ਰੇਡੀਓ ਤੇ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬੀ ਹਾਈ ਗ੍ਰੇਡ ਮਿਲਿਆ। ਰੇਡੀਓ ਤੋਂ ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਨੀ ਲੈ ਦੇ ਮਾਏ ਕਾਲ਼ਿਆਂ ਬਾਗ਼ਾਂ ਦੀ ਮਹਿੰਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋਇਆ। ਸਾਲ 1964 ਵਿੱਚ ਐਚ. ਐੱਮ. ਵੀ. ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਕਿੱਕਰਾਂ ਵੀ ਲੰਘ ਆਈ ਬੇਰੀਆਂ ਵੀ ਲੰਘ ਆਈ, ਲੰਘਣੇ ਰਹਿ ਗਏ ਜੰਡ ਵੇ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋਇਆ। 1983 ਵਿੱਚ ਸ੍ਵਰਨ ਲਤਾ ਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਗਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਉਰਦੂ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਉਰਦੂ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ (اردو ویکیپیڈیا) ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਉਰਦੂ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਜਨਵਰੀ 2004 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 26 ਮਈ, 2009 ਤੱਕ ਇਸ ਉੱਤੇ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 10,000+ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਛਿਆਸੀਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਬਰ ਸੰਸਾਰ
ਕੁਆਂਟਮ ਸੁਪਰਪੁਜੀਸ਼ਨ
ਕੁਆਂਟਮ ਸੁਪਰਪੁਜੀਸ਼ਨ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦਾ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ, ਕਾਫੀ ਕੁੱਝ ਕਲਾਸੀਕਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤਰੰਗਾਂ ਵਾਂਗ, ਕੋਈ ਦੋ (ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ) ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ (ਸੁਪਰਪੋਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ) ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲੇਗੀ; ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਹੀ, ਹਰੇਕ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੋਰ ਵੱਖਰੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਜੋੜ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਣਿਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਪ੍ਰਤਿ ਹੱਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਲੀਨੀਅਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਹੱਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਰੇਖਿਕ ਮੇਲ ਵੀ ਇੱਕ ਹੱਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਪਰਪੁਜੀਸ਼ਨ ਦੇ ਭੌਤਿਕੀ ਔਬਜ਼ਰਵੇਬਲ ਪ੍ਰਗਟਾਓ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਕਿਸੇ ਡਬਲ-ਸਲਿੱਟ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਤੰਰਗ ਤੋਂ ਇੰਟ੍ਰਫੇਰੈਂਸ ਪੀਕਸ ਹੈ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਨ ਇੱਕ ਕੁਆਂਟਮ ਲੌਜਿਕਲ ਕਿਉਬਿਟ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਆਂਟਮ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ ਅੰਦਰ ਵਰਤੀ ਜਾੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਧਾਰ ਅਵਸਥਾਵਾਂ |0 \rangle ਅਤੇ |1 \rangle ਦਾ ਇੱਕ ਰੇਖਿਕ ਮੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ |0 \rangle ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਲਈ ਡੀਰਾਕ ਨੋਟੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ 0 ਨਤੀਜਾ ਦੇਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾਪ ਰਾਹੀਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਲੌਜਿਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇਤਰਾਂ |1 \rangle ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ 1 ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗੰਥਸੂਚੀ
II
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੀਡੀਓ ਕਲਿੱਪਾਂ ਵਾਲੇ ਲੇਖ
ਵੈਰੋ ਨੰਗਲ
ਵੈਰੋ ਨੰਗਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਬਟਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਗੁਰੂਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਢ
ਕਾਢ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਜਾਂ ਨਵਾਂ ਜੰਤਰ, ਤਰੀਕਾ, ਬਣਤਰ ਜਾਂ ਅਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਢ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੁੱਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਚਲੀ ਇੱਕ ਕਾਰਵਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਮਸ਼ੀਨ ਜਾਂ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਨਤੀਜਾ ਪਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕਾਰਜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਕਾਢ ਜੋ ਨਿਰਾ ਹੀ ਅਨੋਖਾ ਕੰਮ ਇਜਾਦ ਕਰ ਦੇਵੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਜਾਂ ਲੱਭਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਢਾਂ