cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਜਯਾ ਦੇਵਕੋਟਾ
ਜਯਾ ਦੇਵਕੋਟਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਜੈ ਦੇਵਕੋਟਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ( जय देवकोटा  ; ਜਨਮ 8 ਮਾਰਚ 1992) ਇੱਕ ਨੇਪਾਲੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਰੁਕਮ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਦੇਵਕੋਟਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2006 ਵਿੱਚ ਐਲਬਮ ਜੀਵਨ ਭਯੋ ਊਰਥ ਬਾਗਰਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਦੇਵਕੋਟਾ ਨੇ 23 ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਲਬਮਾਂ ਅਤੇ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਦਾ 2018 ਦਾ ਗੀਤ "ਬਰਖਾ ਲਗੇਚਾ" ਨੂੰ ਸਾਧਨਾ ਸੰਗੀਤ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਉਲਕਾ (ਨਾਵਲ)
ਸਾਰ
ਕਹਾਣੀ ਇਕ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਆਦਮੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਜੁੜਨ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲ
ਦ ਵਾਇਰ
ਦ ਵਾਇਰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਪਰਾਧ ਨਾਟਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਹੈ ਜੋ ਬਾਲਟੀਮੋਰ, ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸੈਟ ਹੈ ਅਤੇ ਓਥੇ ਹੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚ ਖੇਡਾਂ
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ. ਫੁੱਟਬਾਲ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਡ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਤਿੰਨ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੱਪ ਜਿੱਤ ਲਏ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਅਤੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਵੀ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਗੇਂਦਬਾਜੀ ਹੈ. 2010 ਵਿਚ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਖੇਡਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਘੱਟ ਗਈਆਂ ਹਨ ਪਰ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹੈ.
फुटबॉल
फुटबॉल सऊदी अरब में सबसे लोकप्रिय खेल है। कुछ सऊदी खिलाड़ी वर्तमान में यूरोप में खेलते हैं। सऊदी अरब राष्ट्रीय फुटबॉल टीम सऊदी फुटबॉल फेडरेशन (एसएफएफ) द्वारा शासित है। एसएफएफ सऊदी लीग, और सऊदी अरब कप आयोजित करता है। सऊदी राष्ट्रीय टीम ने 1994, 1998, 2002, 2006 में, और हाल ही में, 2018 में पांच फीफा विश्व कप प्रतियोगिताओं में भाग लिया है। सऊदी टीम ने 1984 में सात एएफसी एशियाई कप प्रतियोगिताओं में भी भाग लिया है। एएफसी से उपलब्धियां कप में 1984, 1988 में चैंपियंस और हाल ही में 1996 में चैंपियंस शामिल थे। सऊदी अरब नियमित रूप से अरब खाड़ी कप, एएफसी चैंपियंस लीग और अरब राष्ट्र कप में भी भाग लेता है।
क्रिकेट
सऊदी अरब में क्रिकेट दूसरा सबसे लोकप्रिय खेल है, जो मुख्य रूप से दक्षिण एशियाई प्रवासियों की बढ़ती संख्या के कारण है जो अपने खाली समय के दौरान खेल खेलते हैं। हालांकि, हाल में क्रिकेट ने कई अरब स्थानीय लोगों जैसे फैक हबीब और नदीम अल नादवी के बीच रुचि पैदा की है, जिन्होंने दोनों राष्ट्रीय स्तर पर सऊदी अरब का प्रतिनिधित्व किया है। वर्तमान में 8000 से अधिक सऊदी क्रिकेटरों हैं, लगभग 20 प्रतिशत स्थानीय अरब हैं, और बाकी के अधिकांश पाकिस्तान, भारत और श्रीलंका जैसे देशों से आते हैं। 2010 से सऊदी अरब ने क्रिकेट की अपनी शैली के लिए काफी प्रसिद्धि प्राप्त की है, क्योंकि इसने कई क्षेत्रीय टूर्नामेंट जीते हैं, भले ही घर के खिलाड़ी केवल कंक्रीट पर खेलते हैं। सऊदी अरब की आज तक की सबसे बड़ी जीत सितंबर 2016 में थी, जहां उन्होंने 141 रनों से नामीबिया के राष्ट्रीय पक्ष को हराया। 2 महीने बाद उन्होंने अपनी पहली बड़ी श्रृंखला भी जीती जो कि क्वाड्रैंगुलर श्रृंखला के रूप में आया जिसमें,केन्या, युगांडा और कतर भी शामिल थे।
ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਕੁਸ਼ਤੀ
ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਛਾਣਯੋਗ ਨਾਬਾਲ ਖੇਡ ਹੈ.
ਮੈਰੀਜ਼ ਕੌਂਡੋ
ਮੈਰੀਜ਼ ਕੌਂਡੋ, [ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਮੈਰੀਸ ਲਿਲੀਅਨ ਐਪੋਲੀਨ ਬੂਕੋਲਨ, 11 ਫ਼ਰਵਰੀ 1937, , , ਪੌਂਟੇ-ਅ-ਪਿਤਰੇ (ਗੁਆਡਲੂਪ)] ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ, ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ, ਸੇਗੂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਫ੍ਰੈਂਚ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਫ੍ਰੈਂਸੋਫੋਨ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮੇਰੀਤਾ ਹੈ।
ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਜਰਮਨ, ਡੱਚ, ਇਤਾਲਵੀ, ਸਪੈਨਿਸ਼, ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਲਈ  ਗ੍ਰਾਂਡ ਪ੍ਰਿਕਸ ਲਿਟਰੇਅਰ ਡੀ ਲਾ ਫੇਮੇ  (1986),  ਪ੍ਰਿਕਸ ਡੀ ਐਲ 'ਅਕਾਡੇਮੀ ਫ੍ਰੈਂਚਾਈਸ' (1988) ਅਤੇ  ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਨਵਾਂ ਅਕੈਡਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ '' (2018) ਜਿੱਤੇ ਹਨ।
ਜਿੰਦਗੀ
ਪੌਂਟੇ-ਅ-ਪਿਤਰੇ (ਗੁਆਡਲੂਪ)] ਵਿਖੇ ਮੈਰੀਜ਼ੇ ਬੂਕੋਲਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਉਹ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੀ। ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਜਾਣ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਕ ਲੇਖਕ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਵਾਹ ਵੁਦਰਿੰਗ ਹਾਈਟਸ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾਇਸੀ ਫੈਨਲੋਨ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ] ਸੋਰਬਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਰੱਖਿਆ।
ਸਾਲ 1960-1972 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਸਨੇ ਗਿੰਨੀ, ਘਾਨਾ (ਜਿੱਥੋਂ 1960 ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ), ਅਤੇ ਸੇਨੇਗਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਵਾਪਸ ਗਈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। 1975 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਏ. ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਾਹਿਤ, ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਕਾਲੇ ਘਸੇ ਪਿਟੇ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਤਕਰੀਬਨ 40 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ "[ਉਸਨੂੰ] [ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ] ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ [ਆਪਣੀ] ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ।" 1981 ਵਿਚ, ਉਸ ਦਾ ਅਤੇ ਕੌਂਡੇ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਰਿਚਰਡ ਫਿਲਕੋਕਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜੋ ਉਸਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ-ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੀ।
1985 ਵਿਚ ਕੌਂਡੇ ਨੂੰ ਯੂਐਸ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਫੁੱਲਬ੍ਰਾਈਟ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਫ੍ਰਾਂਸਫੋਨ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣੀ। 1993 ਵਿੱਚ, ਕੌਂਡੇ ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਚੌਧਵੀਂ ਪਟਰਬੌਗ ਕਾਨਫਰੰਸ ਲਈ ਨਿਵਾਸ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੌਂਡੇ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2004 ਵਿਚ ਉਹ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮੇਰੀਤ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੀ; ਸੋਰਬੋਨ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਤੇ ਨਨਤੇਰੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ।
ਫ਼ਾਤਮਾ ਬੇਗਮ
ਫ਼ਾਤਮਾ ਬੇਗਮ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸਕਰੀਨ ਲੇਖਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਸ ਨੇ 1926 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਫ਼ਾਤਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਬੁਲਬੁਲ-ਏ-ਪਰਸੀਤਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ 1892-1983 ਤੱਕ ਜਿਉਂਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣੀ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਫ਼ਾਤਮਾ ਬੇਗਮ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਾਤਮਾ ਬੇਗਮ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਚਿਨ ਰਾਜ ਦੇ ਨਵਾਬ ਸਿੱਦੀ ਇਬਰਾਹਿਮ ਮੁਹੰਮਦ ਯਕੂਤ ਖ਼ਾਨ III ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਵਾਬ ਅਤੇ ਫ਼ਾਤਮਾ ਬਾਈ ਜਾਂ ਨਵਾਬ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦਾ ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਵੇਕ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਖਾਮੋਸ਼ ਸੁਪਰਸਟਾਰਜ਼ ਜੁਬੀਦਾ, ਸੁਲਤਾਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਮਾਯੂੰ ਧਨਰਾਜਗੀਰ ਅਤੇ ਦੁਰੇਸ਼ਵਰ ਧਨਰਾਜਗੀਰ, ਜੁਬੈਦਾ ਦੀ ਬੇਟੀ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨਰਸਿੰਘਰ ਧਨਰਾਜਗੀਰ ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨਾ ਦੀ ਧੀ ਜਮੀਲਾ ਰੱਜ਼ਾਕ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਉੱਘੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੇਠ ਰਜ਼ਾਕ ਦੀ ਦਾਦੀ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਾਡਲ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਰੀਆ ਪਿਲਾਈ ਦੀ ਪੜ੍ਹ-ਦਾਦੀ ਵੀ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪੋਤਰੀ ਦੁਰੇਸ਼ਵਰ ਧਨਰਾਜਗੀਰ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਰਦੂ ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 'ਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਅਰਦੇਸ਼ੀਰ ਈਰਾਨੀ ਦੀ ਸਾਈਲੈਂਟ ਫ਼ਿਲਮ, ਵੀਰ ਅਭਿਮਨਿਊ (1922) ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤੀ। ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਆਮ ਵਰਤਾਰਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਔਰਤ ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਬਣ ਗਈ। ਫ਼ਾਤਮਾ ਬੇਗਮ ਗੋਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹਾ ਮੇਕਅਪ ਲਗਾਉਂਦੀ ਸੀ ਜੋ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਸੇਪੀਆ/ਬਲੈਕ ਐਂਡ ਵਾਈਟ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸੀ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀਰੋਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੀ ਹੀਰੋਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਿੱਗ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
1926 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਾਤਮਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1928 'ਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ-ਫ਼ਾਤਮਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਫੈਂਟਸੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪਾਇਨੀਅਰ ਬਣ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਲਈ ਟ੍ਰਿਕ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕੋਹਿਨੂਰ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਅਤੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਦੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਫ਼ਾਤਮਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਿਖਦੀ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ, ਨਿਰਮਾਣ, ਅਤੇ ਅਭਿਨੈ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਬੇਗਮ ਉਸ ਦੀ 1926 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫ਼ਿਲਮ, ਬੁਲਬੁਲ-ਏ-ਪਰੀਸਤਾਨ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣੀ। ਫਿਲਹਾਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਪ੍ਰਿੰਟਸ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਉੱਚ ਬਜਟ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਕਈਂ ​​ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਫੈਂਟਸੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨਿਰਮਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਫ਼ਾਤਮਾ ਨੇ 1938 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਦੁਨੀਆ ਕਯਾ ਹੈ' ਤੱਕ ਕੋਹਿਨੂਰ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਅਤੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ?
ਵਿਰਾਸਤ
ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ 1983 ਵਿੱਚ 91 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਜ਼ੁਬੀਦਾ ਨੇ ਸੰਭਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਇਲੈਂਟ ਫ਼ਿਲਮ ਸਟਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੌਕੀ ਆਲਮ ਆਰਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ
ਇਤਿਹਾਸ
right|thumb|267x267px| ਅਸਾਮ ਦੇ ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੱਥਰ ਸੰਨ 1669 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਅੰਬਰ ਦੇ ਮੁਗਲ ਜਰਨੈਲ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਅਹੋਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਚੱਕਰਧਵਾਜ ਸਿੰਘਾ ਦੀ ਬਗਾਵਤ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਅਸਾਮ ਅਜਿਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਔਖਾ ਦੇਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਲਈ ਮਨੋਬਲ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲ਼ੀ  ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਉਸਦੀ ਮਹਿਜ਼ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਦਰਅਸਲ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਲਈ ਇੱਕ ਸਜ਼ਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਫਾਂਸੀ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ ਸਨ।
ਫਰਵਰੀ 1669 ਈ: ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਕਾਮਰੂਪ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਧੂਬਰੀ ਵਿਖੇ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਰੰਗਮਤੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਸੀ ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਰਸ਼ ਅਸਾਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜਾਦੂ ਅਤੇ ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ ਦੇ ਬੁਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਰ, ਅਸਾਮੀ ਲੋਕ ਸ਼ਾਹੀ ਫੌਜ ਦੀ ਵਧੇਰੇਸੰਖਿਆ ਤੋਂ ਬੇਚੈਨ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਣਗੀਆਂ।
ਅਸਾਮੀ ਮਹਿਲਾ ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਨੇ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਰ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੇ ਡੇਰੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਾਂਤਰਿਕ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ ਮਲੀਆਮੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਾਦੂ ਉਸਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ। ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਯਕੀਨ ਸੀ। ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਰ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ 26 ਫੁੱਟ ਲੰਬਾ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਿਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਿਆ, ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸੇ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ.
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਨੇ ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਹੋਮ ਰਾਜੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁਲਹ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ, ਜਿਸ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦਾ ਦਿਲ ਬਦਲਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਹਾਕਮਾਂ ਤੋਂ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਲੜਾਈ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਬਾਕੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਸ਼ਾਹੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਦੇ ਅਹੋਮ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਤਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਇਆ। ਅਹਿਸਾਨਮੰਦ ਅਹੋਮ ਰਾਜੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਕਾਮਾਖਿਆ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬੁਲਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਜੀ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ ਹੋਏ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਅਵਸਰ ਮੁਗਲ ਅਤੇ ਅਹੋਮ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇ ਕੇ ਮਨਾਇਆ। ਧੂਬਰੀ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਟਿੱਲਾ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਢਾਲਾਂ ਨਾਲ਼ ਢੋਈ ਗਈ ਲਾਲ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੇ ਸਫਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸਥਾਈ ਸਮਾਰਕ ਅੱਜ ਵੀ ਧੂਬਰੀ ਵਿਖੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਲਈ ਧੂਬਰੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਟਿੱਲੇ ਦਾ ਵੀ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਕਾਮਰੂਪ (ਅਸਾਮ) ਫੇਰੀ ਬਾਰੇ ਇਕਮਤ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੋਈ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ ਬਚਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਗੁਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ)
ਗੁਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1994) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਡਿਫੈਂਡਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰਜਿੰਦਰ 2012 ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸੀਰੀਜ਼ ਹਾਕੀ ਦੇ 19 ਗੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਐਫ ਆਈ ਐਚ FIH ਹਾਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਲੀਗ ਰਾਊਂਡ 2 ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ 2013 ਪੁਰਸ਼ ਹਾਕੀ ਜੂਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜੂਨੀਅਰ ਟੀਮ ਅਤੇ 2014 ਪੁਰਸ਼ ਹਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਨਾਨਕ ਚੰਦ ਰੱਤੂ
ਨਾਨਕ ਚੰਦ ਰੱਤੂ (1922–2002) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਤਰੀ ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਸਹਾਇਕ ਸੀ। ਅੰਬੇਡਕਰ ਵਾਂਗ, ਰੱਤੂ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਜਾਤੀ-ਆਧਾਰਿਤ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਛੂਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨਾਲ਼ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਹੋਈ। ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਰੱਤੂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲਿਖਤਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਧੰਮ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਪਹੇਲੀਆਂ  ਦੇ ਖਰੜੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨੂੰ ਟਾਈਪ ਕੀਤਾ। ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜੋ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਨਾਨਕ ਚੰਦ ਰੱਤੂ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਫਰਵਰੀ 1922 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਕਰੂਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਆਦਿ-ਧਰਮੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ  ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਜਾਤ-ਆਧਾਰਿਤ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਛੂਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1938 ਵਿੱਚ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਨਾ ਮਿਲੀ। ਅਗਸਤ 1939 ਵਿਚ, ਉਹ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਆਇਆ, ਪਰ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਨਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਅਜੀਬ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੂਵੀ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਕਲੌਥ ਮਿੱਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੇਟਕੀਪਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 1940 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਕਲਰਕ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲੀ।
ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਸੈਕਟਰੀ ਵਜੋਂ
ਰੱਤੂ ਨੇ 3 ਜਨਵਰੀ 1940 ਤੋਂ 6 ਦਸੰਬਰ 1956 ਨੂੰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ 17 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅੰਬੇਡਕਰ\ ਪਹਿਲੇ ਨਹਿਰੂ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਤਰੀ ਸੀ, ਅਤੇ 1942-1951 ਦੌਰਾਨ, ਰੱਤੂ ਕਈ ਵਾਰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ (ਪਹਿਲਾਂ 22 ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਰੋਡ ਅਤੇ ਫਿਰ 1 ਹਾਰਡਿੰਗ ਐਵੇਨਿਊ) ਗਿਆ।
ਸਤੰਬਰ 1951 ਵਿੱਚ, ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਕੋਡ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅੜਿੱਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਹੁਣ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਕੱਤਰੇਤ ਸਟਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਨਾਨਕ ਚੰਦ ਰੱਤੂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੈਕਟਰੀ ਅਤੇ ਫੈਕਟੋਟਮ ਬਣਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੱਤੂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਸੀ। ਰੱਤੂ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਟਾਈਪਿਸਟ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ, ਉਹ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਅਸਤੀਫੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੰਬੇਡਕਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸਵਿਤਾ 26 ਅਲੀਪੁਰ ਰੋਡ, ਇੱਕ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਬੰਗਲੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਰੱਤੂ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 1951 ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 1956 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਟਾਈਪ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਹਨਾਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਧੰਮ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਪਹੇਲੀਆਂ ਦੇ ਖਰੜੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ
ਸਵਿਤਾ ਅੰਬੇਡਕਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 26 ਅਲੀਪੁਰ ਰੋਡ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਰਹੀ। ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਕਾਗਜ਼, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੱਤੂ ਦੇ ਟਾਈਪ ਕੀਤੇ ਵੀ ਸਨ, ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਟੋਰ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ: ਰੱਤੂ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਝਾੜਨ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1967 ਵਿੱਚ, ਉਣ ਹਨ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਗਜ਼ ਬਰਸਾਤ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਘਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਲਕ ਨੇ ਇਹ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਸੀ। ਸਵਿਤਾ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ 31 ਅਗਸਤ 1967 ਨੂੰ  26 ਅਲੀਪੁਰ ਰੋਡ, ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਖ਼ਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਰੱਤੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਪਨਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਰੱਤੂ ਨੇ ਉਸਦਾ ਮਹਿਰੌਲੀ ਵਾਲ਼ਾ ਘਰ ਵਿਕਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ,। ਉਸ ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਡਾਕ ਰਾਹੀਂ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਮੁੰਬਈ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ਼ਦਾ ਸੀ।
ਸਵਿਤਾ ਅੰਬੇਡਕਰ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਦੋਸ਼
ਸਵਿਤਾ ਅੰਬੇਦਕਰ ਨਾਲ ਸੁਹਿਰਦ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰੱਤੂ ਨੇ ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੇ ਜੀਵਨੀਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਨੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੂੰ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਦੇ ਕੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਜੀਵਨੀਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੇ ਸਵਿਤਾ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਭਰਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰੱਤੂ ਦੇ ਲਗਾਏ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਵਿਜੇ ਸੁਰਵਾੜੇ ਨੇ ਰੱਤੂ ਦੇ ਟਾਈਪ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਕਾਪੀਆਂ ਜੀਵਨੀਕਾਰ ਧਨੰਜੇ ਕੀਰ ਅਤੇ ਸੀਬੀ ਖੈਰਮੋਡੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਇਕ ਦਿਨ 1994 ਜਾਂ 1995 ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਰੱਤੂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਜਦੋਂ ਰੱਤੂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੋਟੋ ਕਾਪੀਆਂ ਦਿਖਾਈਆਂ। ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੱਤੂ "ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਜਵਾਬ" ਸੀ: ਸਵਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਾਣ ਲਈ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕਹਿਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ, ਰੱਤੂ ਨੇ ਕਹਿਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵਿਤਾ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰੱਤੂ ਫਰਵਰੀ 1980 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਰੱਤੂ ਨੇ ''ਡਾ. ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ, ਜੋ 1995 ਵਿੱਚ ਫਾਲਕਨ ਬੁੱਕਸ ਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਕਮੇਟੀ ਆਫ਼ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1997 ਵਿੱਚ, ਡਾਕਟਰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਕੁਝ ਸਾਲ'', ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਰੱਤੂ ਨੇ ਚਿਨਚੋਲੀ (ਨੇੜੇ ਨਾਗਪੁਰ ) ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀਵਨ ਵਿਖੇ ਵਾਮਨਰਾਓ ਗੋਡਬੋਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਅੰਬੇਡਕਰ-ਥੀਮ ਵਾਲੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਨੂੰ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਿਤਾ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 2001 ਵਿੱਚ, ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਝਗੜਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਰੱਤੂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਗੋਡਬੋਲੇ ਨੂੰ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੱਤੂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਾਪਸ ਮੰਗਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸਵਿਤਾ ਅੰਬੇਦਕਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਵਿਜੇ ਸੁਰਵਾਡੇ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਦਸਤਖਤ ਲੈਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਪਰ, ਵਿਜੇ ਸੁਰਵਾਡੇ  ਦਸਤਾਵੇਜ਼ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਨਾ ਕਰਵਾ ਸਕਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਸਵਿਤਾ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ "ਮਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ" ਉਸ ਸਮੇਂ "ਹਿੱਲੀ ਹੋਈ ਸੀ"। ਰੱਤੂ ਦੀ 15 ਸਤੰਬਰ 2002 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸਵਿਤਾ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੀ 2003 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1922 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2002 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀ ਆਰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਸਤਬੀਰ ਸਿੰਘ (ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ)
ਸਤਬੀਰ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 22 ਅਕਤੂਬਰ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿਚ ਖੇਡਾਂ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ. ਅਜਿਹੇ ਫੁੱਟਬਾਲ, ਬਾਸਕਟਬਾਲ, ਕ੍ਰਿਕਟ, ਰਗਬੀ ਯੂਨੀਅਨ, ਤੈਰਾਕੀ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਅਤੇ ਸਾਈਕਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਡ. ਪਬਲਿਕ ਹਾਊਸਿੰਗ ਖੇਤਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਮਿੰਗ ਪੂਲ, ਬਾਹਰੀ ਖਾਲੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ (ਅਜਿਹੇ ਫੁਟਬਾਲ, ਟਰੈਕ, ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਕੋਰਟ, ਤੁਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੀ ਸਹੂਲਤ). ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਡ ਤਾਕਤ ਸੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਖਿਡਾਰੀ ਖਾਸ ਤੌਰ' ਤੇ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਨ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ, ਬੌਲਿੰਗ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰ, ਸਾਇਲਸ, ਤੈਰਾਕੀ ਅਤੇ ਵਾਟਰ ਪੋਲੋ 'ਚ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ. 1960 ਰੋਮ ਗਰਮੀ ਸਿਲਵਰ ਭਾਰ ਓਲੰਪਿਕ ਓਲੰਪਿਕ 'ਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ' ਖਿਡਾਰੀ (ਲੀ ਜੀਵਈ, ਫੇਂਗ ਟਿਆਨਵੇਈ) ਦੁਆਰਾ ਲਾਰ੍ਡ ਅਤੇ 2008 ਬੀਜਿੰਗ ਸਮਰ ਲੀਗ ਲੜਕੀ ਡਬਲ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ - ਮਿਤੀ, ਕਰਨ ਲਈ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਦੋ ਸਿਲਵਰ ਓਲੰਪਿਕ ਤਮਗੇ ਜਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੈਂਗ ਏਗੁੂ). ਯੂਸੁਫ਼ ਨੇ ਸਿਖਲਾਈ 2016 ਰਿਓ ਓਲੰਪਿਕ 'ਤੇ 100 ਮੀਟਰ ਬਟਰਫਲਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ.
ਘਰੇਲੂ ਮੁਕਾਬਲਾ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਇਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਫੁੱਟਬਾਲ (ਫੁਟਬਾਲ) ਲੀਗ ਹਨ, ਐਸ-ਲੀਗ, ਜੋ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ 1994 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਟੀਮ ਸਮੇਤ 12 ਕਲੱਬ ਬਣਿਆ ਹੈ. ਹੋਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਲੱਬ. 2006 'ਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਲੀਗ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਟੀਮ ਦੇ ਇੱਕ ਹਨ, ਆਸੀਆਨ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਲੀਗ.2008 ਵਿਚ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਪਾਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਦੌਰ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ. ਮਰੀਨਾ ਬੇ ਖੇਤਰ ਵਿਖੇ ਦੌੜ, ਮਰੀਨਾ ਬੇ, ਸਰਕਟ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ F1 ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਗਲੀ ਸਰਕਟ' ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ 'ਤੇ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਗਿਆ |
ਯੰਗ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
21 ਫਰਵਰੀ 2008 ਨੂੰ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਦਘਾਟਨੀ 2010 ਦੇ ਸਮਾਰਕ ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਨੇ ਬੋਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ. ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਨੇ 53 ਰਨਾਂ ਨਾਲ 44 ਰਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸਿਕ ਹੱਥੋਂ ਹਰਾਇਆ 15 ਸਤੰਬਰ, 2010 ਨੂੰ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿਕਾਸ, ਯੁਵਾ ਅਤੇ ਖੇਡ, ਸੀਨੀਅਰ ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ ਨੂੰ ਸੈੱਟ ਡਰਾਈਵਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕ 2010 ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਗੇਮਸ ਪਹਿਲ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਹਰ 2 ਸਾਲ ਆਯੋਜਿਤ 2011 ਤੋਂ ਹੋਵੇਗਾ.
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰੀਠਾ ਸਾਹਿਬ
ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਰੀਠਾ ਸਾਹਿਬ ਚੰਪਾਵਤ ਜਿਲ੍ਹੇ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (581 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਤੋਂ ਲਗਭਗ 16 ਘੰਟੇ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾ ਬੜਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਨਾਲ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ
ਮੰਟੋ (2015 ਫਿਲਮ)
ਮੰਟੋ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜੀਵਨੀ ਮੂਲਕ ਫਿਲਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ 11 ਸਿਤੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰੀਲਿਜ਼ ਹੋਈ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮੰਟੋ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਰਮਦ ਸੁਲਤਾਨ ਖੂਸਟ ਨੇ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਵੀ ਲਏ ਗਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਸੇ ਲਾਹੌਰ ਤਕ, ਠੰਡਾ ਗੋਸ਼ਤ, ਮਦਾਰੀ, ਲਾਈਸੈਂਸ ਅਤੇ ਹਤਕ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗਾਇਕਾ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 11 ਸਿਤੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਮਂਟੋ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ 60 ਸਾਲਾ ਬਰਸੀ ਉੱਪਰ ਰੀਲਿਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਨੀ ਮੂਲਕ ਫਿਲਮਾਂ
ਕੋਟਾ ਡੋਰੀਆ
right|thumb|150x150px| ਅਸਲ ਹੈਂਡਲੂਮ ਕੋਟਾ ਡੋਰੀਆ ਮਾਸਟਰਪੀਸ ਕੋਟਾ ਡੋਰੀਆ ਜਾਂ ਕੋਟਾ ਡੋਰੀਆ ਇੱਕ ਹਲਕੇ ਬੁਣੇ ਹੋਏ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਛੋਟੇ ਬੁਣੇ ਵਰਗ ( ਖਾਟ ) ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਟਾ ਨੇੜੇ ਕੈਥੂਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਕੁਝ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਪਿਟ ਲੂਮਾਂ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਟਾ ਡੋਰੀਆ ਸਾੜੀਆਂ ਸ਼ੁੱਧ ਸੂਤੀ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਖੱਟਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਵਰਗਾਕਾਰ ਨਮੂਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਟਾ ਸਾੜੀ ਦੀ ਚੈਕਰਡ ਬੁਣਾਈ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਬਰੀਕ ਬੁਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵਜ਼ਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਟਾ ਦੇ ਝਾਲਾ ਜ਼ਾਲਿਮ ਸਿੰਘ ਨੇ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮੈਸੂਰ ਤੋਂ ਬੁਣਕਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਟਾਹ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਛੋਟੇ ਵਰਗਾਕਾਰ ਹਲਕੇ ਸੂਤੀ ਫੈਬਰਿਕ ਨੂੰ ਬੁਣਿਆ ਸੀ ਜੋ ਗ੍ਰਾਫ ਪੇਪਰ ਵਰਗਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਗਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ। ਰਾਓ ਕਿਸ਼ੋਰ ਸਿੰਘ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਲਈ ਲੜਦੇ ਹੋਏ 1696 ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਬੁਣਾਈ
thumb| ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਹੈਂਡਲੂਮ ਕੋਟਾ ਡੋਰੀਆ ਉਤਪਾਦ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਕਿਉਂਕਿ ਜੁਲਾਹੇ ਮੈਸੂਰ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੱਪੜੇ ਨੂੰ ਕੋਟਾ ਮਸੂਰੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਪੈਗ (ਪੱਗ) ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤੰਗ 8 ਇੰਚ ਦੇ ਲੂਮਾਂ 'ਤੇ ਬੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਗੌਸਮਰ ਲਾਈਟ ਸਾੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਚੌੜੇ ਲੂਮਾਂ 'ਤੇ। ਸਾੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਲਗਭਗ 20:80 ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਰੇਸ਼ਮ ਨੂੰ ਕਪਾਹ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਆਮ ਸੂਤੀ ਰੇਸ਼ਮ ਕੋਟਾ ਡੋਰੀਆ ਮਿਸ਼ਰਣ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬੁਣੀਆਂ ਸਿਲਕ ਕੋਟਾ ਡੋਰੀਆ ਸਾੜੀਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਬੂਟੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਫੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਵਾਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਸਾੜ੍ਹੀ 6.5 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਲਾਊਜ਼ ਪੀਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਜਾਵਟੀ ਸਾੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਕੋਟਾ ਡੋਰੀਆ ਸਾੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਬੁਣਿਆ ਗਿਆ GI ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਅਸਲ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਧਾਗੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੋਟਾ ਡੋਰੀਆ ਜਾਂ ਕੋਟਾ ਡੋਰੀਆ ਸਾੜ੍ਹੀਆਂ ਸੂਰਤ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਪਾਵਰ ਲੂਮਾਂ 'ਤੇ ਬਣੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕੀਤੀਆਂ, ਕਢਾਈ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂ ਹੱਥ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੈਬਰਿਕ ਨੂੰ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੇ ਫੈਬਰਿਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਤੇ ਸਟੋਲ ਅਤੇ ਦੁਪੱਟੇ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਪੀਲੀਲੁਗਦੀ - ਕੋਟਾ ਡੋਰੀਆ ਸਾੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ
30 ਈਅਰਸ ਫਰਾਮ ਹੇਅਰ
30 ਈਅਰਸ ਫਰਾਮ ਹੇਅਰ ਐੱਚਆਈਵੀ ਅਤੇ ਏਡਜ਼ ਮਹਾਂਮਾਰੀ 'ਤੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਬਾਰੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਈ ਬਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਕੇਬਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਜੋਸ਼ ਰੋਜ਼ੇਨਜ਼ਵੇਗ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ 25 ਨਵੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
2012 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦੁਆਰਾ 30 ਈਅਰਸ ਫਰਾਮ ਹੇਅਰ ਨੂੰ ਡੇਟਾਈਮ ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਧਾਰ
30 ਈਅਰਸ ਫਰਾਮ ਹੇਅਰ ਪਿਛਲੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਏਡਜ਼ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਇਹ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਗੈਰ-ਵਿਤਕਰੇ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਇਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਨੇ ਗੁਆਚੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਉਮੀਦ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਕਾਰਕੁੰਨ, ਡਾਕਟਰੀ ਮਾਹਰ ਅਤੇ ਲੋਕ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸਨ, ਏਡਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2011 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਜੋਧਪੁਰੀ
thumb| [[ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ (ਖੱਬੇ), ਮੈਂਡਰਿਨ ਕਾਲਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋਧਪੁਰੀ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਲੌਂਜ ਸੂਟ ਪਹਿਨੇ]] ਜੋਧਪੁਰੀ ਸੂਟ ਜਾਂ ਬੰਧਗਲਾ (ਬੰਦ ਗਰਦਨ) ਸੂਟ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਸੂਟ ਹੈ। ਇਹ ਜੋਧਪੁਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 19 ਵੀਂ - 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਟ ਅਤੇ ਟਰਾਊਜ਼ਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਇੱਕ ਵੇਸਟ ਦੇ ਨਾਲ। ਇਹ ਕਮਰਕੋਟ ਦੁਆਰਾ ਏਸਕਾਰਟ ਕੀਤੇ ਹੱਥ- ਕਢਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕੱਟ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਆਹਾਂ ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਇਕੱਠਾਂ ਵਰਗੇ ਮੌਕਿਆਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ।
ਸਮੱਗਰੀ ਰੇਸ਼ਮ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਅਨੁਕੂਲ ਸਮੱਗਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਕਢਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਲਰ ਅਤੇ ਬਟਨਾਂ 'ਤੇ ਕਤਾਰਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਦਾ, ਜੈਕਾਰਡ ਜਾਂ ਜਾਮੇਵਾੜੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਟਰਾਊਜ਼ਰ ਕੋਟ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਟ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਮੇਲਣ ਲਈ ਵਿਪਰੀਤ ਟਰਾਊਜ਼ਰ ਪਹਿਨਣ ਦਾ ਵੀ ਰੁਝਾਨ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਅੰਗਰਖਾ ਨੂੰ ਬੰਦਗਲਾ ਦਾ ਪੂਰਵਗਾਮੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਰਾਖਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਅਦਾਲਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਗੰਢਾਂ ਅਤੇ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਲਚਕਦਾਰ ਆਸਾਨੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਬੰਦਗਲਾ ਅਚਕਨ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ। ਬੰਦਗਲਾ ਛੇਤੀ ਹੀ ਪੂਰੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਰਸਮੀ ਵਰਦੀ ਬਣ ਗਈ। ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵੇਂਡੇਲ ਰੌਡਰਿਕਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਬੰਧਗਲਾ ਵਰਗੇ ਰਸਮੀ ਪਹਿਰਾਵੇ 6,000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਪੁਰਸ਼ ਸਕਰਟਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਪੂਰਬੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਪੈਂਟਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਪਹਿਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੋਧਪੁਰ
ਐਲਨ ਵਾਕਰ (ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ)
ਐਲਨ ਓਲਾਵ ਵਾਕਰ (ਜਨਮ 24 ਅਗਸਤ 1997) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਨਾਰਵੇਈ ਡੀਜੇ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ 2015 ਦੇ ਸਿੰਗਲ "ਫੇਡਡ" ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਪੋਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਡਾਇਮੰਡ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਸਮੇਤ 10 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਲਟੀ-ਪਲੈਟੀਨਮ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਡੈਬਿਊ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਡਿਫਰੈਂਟ ਵਲਡ, 2018 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਡੀਜੇ ਮੈਗ ' ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 100 ਡੀਜੇਜ਼ 2018 ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 36 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਐਲਨ ਵਾਕਰ ਹਿਲਡੇ ਓਮਡਲ ਵਾਕਰ, ਇੱਕ ਨਾਰਵੇਈਅਨ ਅਤੇ ਫਿਲਿਪ ਏਲਨ ਵਾਕਰ, ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਨੌਰਵੇ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੋਵਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਮਿਲ ਗਈ। ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਰਗੇਨ, ਨਾਰਵੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਵਾਕਰ ਦੋ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ, ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਕੈਮਿਲਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਐਂਡਰਿਯਸ, ਜੋ ਨਾਰਵੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕੌਮੀ ਜੰਗ
ਕੌਮੀ ਜੰਗ (, ‘ਪੀਪਲ'ਜ਼ ਵਾਰ’) ਇਕ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਬੰਬੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।     ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1942 ਵਿਚ ਪੀਪਲ'ਜ਼ ਵਾਰ ਦੇ ਉਰਦੂ ਸੰਸਕਰਣ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਉਰਦੂ ਵਿਚ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਅੰਗ ਸੀ।
ਐਲਨ ਵਾਕਰ (ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ)
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋਏ, ਵਾਕਰ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਰੁਚੀ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ।।ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਗੀਤਕ ਪਿਛੋਕੜ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਪਰ, ਉਸ ਨੇ ਯੂਟਿਊਬ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤਕ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖ ਦੇਖ ਕੇ ਖੁਦ ਸਿੱਖਿਆ।
ਕੌਮੀ ਜੰਗ
ਜਦੋਂ ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ, ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਰਿਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣਨ ਲਈ ਬੰਬੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਿਬਤੇ ਹਸਨ ਮੁਸਲਿਮ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ ਜੋ ਬੰਬੇ ਤੋਂ ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਆਇਆ ਸੀ, ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।  ਅਸ਼ਰਫ ਅਲੀ ਖਾਨ ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਸਟਾਫ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ। ਮੰਟੋ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਲੀ ਸ਼ਲਵਾਰ, ਧੂਆਂ  ਅਤੇ ਬੂ ਆਦਿ।
ਐਲਨ ਵਾਕਰ (ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ)
2012–2015: ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, "ਫੇਡ" ਅਤੇ "ਫੇਡਡ"
2012 ਵਿਚ, ਵਾਕਰ ਇਟਾਲੀਅਨ ਡੀਜੇ ਡੇਵਿਡ ਵਿਸਲ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਡੀਜੇ ਨੇਸ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦਾ ਇੱਕ ਗਾਣਾ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸੰਗੀਤ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਈਡੀਐਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੇ -391 ਅਤੇ ਆਹਰੀਕਸ ਤੋਂ ਅਤੇ ਹੰਸ ਜ਼ਿਮਰ ਅਤੇ ਸਟੀਵ ਜਬਲੋਂਸਕੀ ਵਰਗੇ ਫਿਲਮ ਕੰਪੋਸਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਲੈਪਟਾਪ ਤੇ ਐਫਐਲ ਸਟੂਡੀਓ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣਾ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਜੁਲਾਈ 2012 ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਦੀ ਆਨਨਲਾਈਨ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਫੀਡਬੈਕ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਣ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਸਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਯੂਟਿਊਬ ਅਤੇ ਸਾਉਂਡ ਕਲਾਉਡ ਤੇ ਪੋਸਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਸੌਦੇ ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਨ ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿੰਗਲ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡੀਜੇ ਵਾਕਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਕੌਮੀ ਜੰਗ
ਇਕ ਹੋਰ ਉਰਦੂ ਕਵੀ, ਕੈਫੀ ਆਜ਼ਮੀ 1943 ਵਿਚ ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਲਈ ਲਿਖਣਾ ਅਰੰਭ ਕਰਨ ਲਈ ਬੰਬੇ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ।
ਐਲਨ ਵਾਕਰ (ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ)
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997
ਕੌਮੀ ਜੰਗ
26 ਮਈ, 1945 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਪੀਪਲ'ਜ਼ ਵਾਰ, ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਅਤੇ ਲੋਕ ਯੁੱਧ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਵੰਡ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨੇ ਕਈ ਪੱਖਪਾਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।
ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੌਮੀ ਜੰਗ ਦੀ ਥਾਂ ਨਯਾ ਜ਼ਮਾਨਾ ('ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ)' ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਰਟੀ ਅੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਫੁੱਟਬਾਲਰ)
ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 23 ਦਸੰਬਰ 1943) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਫੁਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਕਪਤਾਨ, ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੀ। ਉਹ ਲੀਡਰਜ਼ ਕਲੱਬ (ਜਲੰਧਰ), ਜੇਸੀਟੀ ਮਿੱਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਇੱਕ ਫਾਰਵਰਡ ਵਜੋਂ ਖੇਡਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1962 ਵਿੱਚ ਲੀਡਰਜ਼ ਕਲੱਬ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1974 ਵਿੱਚ ਜੇਸੀਟੀ ਮਿੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਸੰਤੋਸ਼ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਖੇਡਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ 1974–75 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ 23 ਟੀਚੇ ਜਿੱਤੇ, ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਅਜੇ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਉਹ 1967 ਅਤੇ 1968 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਆਲ ਸਟਾਰ ਇਲੈਵਨ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਹ 1985 ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਖਿਡਾਰੀ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 1985 ਤੋਂ 2001 ਤੱਕ ਮਿਲਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਫਲ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ 2001 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਮਿਲਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ। 1969 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਦਸੰਬਰ 1943 ਨੂੰ ਫਗਵਾੜਾ ਵਿਖੇ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਫਗਵਾੜਾ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਲਈ ਖੇਡਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1960 ਅਤੇ 1961 ਵਿੱਚ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਸਕੂਲ ਖੇਡਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ. ਉਹ ਗੋਲ ਸਕੋਰਰ ਵਜੋਂ ਖਤਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਸਰਬੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀ’ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਕਲੱਬ ਕੈਰੀਅਰ
ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਏ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਲੀਡਰਜ਼ ਕਲੱਬ, ਜਲੰਧਰ ਨੇ ਇਸਦਾ ਮਹਿਮਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਚੁਣਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਿਮਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਮੈਚ ਖੇਡੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪਾਸ ਹੋਣ ਤੇ ਕਲੱਬ ਦੁਆਰਾ ਦਸਤਖਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਲੱਬ ਨਾਲ 1962 ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਸੀਨੀਅਰ ਖਿਡਾਰੀ, ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਡੀਸੀਐਮ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਸਲਗਾਓਕਾਰ, ਮੈਸੂਰ ਇਲੈਵਨ, ਮੁਹੰਮਡਨ ਅਤੇ ਮਫ਼ਤਲਾਲ ਮਿੱਲ ਵਰਗੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਟੀਮਾਂ ਸੀ। ਲੀਡਰਾਂ ਨੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਮਫਤਲ ਲਾਲ ਮਿੱਲ ਤੋਂ ਹਾਰ ਕੇ ਤੀਸਰੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਸੂਰ ਇਲੈਵਨ ਨੂੰ 4-1 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ। ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਕਲੱਬ ਲਈ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਕੋਰਰ ਵਜੋਂ ਖਤਮ ਹੋਇਆ। ਲੀਡਰ ਹੋਰ ਚਾਰ ਵਾਰ ਟਰਾਫੀ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਏ; 1966, 1967, 1968 ਅਤੇ 1971, ਪਰ ਹਰ ਵਾਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ।
1974 ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੰਜਾਬ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਜੇਸੀਟੀ ਮਿੱਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਮਿਲਜ਼ ਨਾਲ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੇ 1975 ਅਤੇ 1983 ਵਿੱਚ ਦੋ ਡੁਰਾਂਡ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਪੰਜ ਵਾਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਮਿਲਸ ਲਈ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਖੇਡਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲਿਆ।
ਸੰਤੋਸ਼ ਟਰਾਫੀ
ਸਿੰਘ ਸੰਤੋਸ਼ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। ਉਸ ਨੇ 1974–75 ਦੀ ਸੰਤੋਸ਼ ਟਰਾਫੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਟਰਾਫੀ ਜਿੱਤੀ। ਟੀਮ ਨੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖਤਮ ਕਰਕੇ 46 ਗੋਲ ਕੀਤੇ, ਜਦੋਂਕਿ ਸਿੰਘ ਨੇ 23 ਸਕੋਰ ਬਣਾਏ, ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਅਜੇ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਟੀਮ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ 6-0 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ, ਜਦੋਂਕਿ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਬਣਾਈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਸਿੰਘ ਨੇ 1963 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਵਿੱਚ 1964 ਦੇ ਏਐਫਸੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਖਿਲਾਫ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਨੇ 2-0 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ 57 ਵੇਂ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਦੂਸਰਾ ਗੋਲ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਪਣਾ ਦੂਸਰਾ ਗੋਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਗੋਲ ਕਰਦਿਆਂ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਕੋਰਰ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੂਸਰੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਿਹਾ। ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਬੈਸਟ ਰਾਈਟ ਆਊਟ’ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ 1966 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਰਤ 1962 ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ
ਕੇਦਾਰਨਾਥ
ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੇ ਰੁਦਰਪ੍ਰਯਾਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਦਾਰ ਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਦਾ ਮਹੱਤਵ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਰੁਦਰਪ੍ਰਯਾਗ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 86 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਦਰਪ੍ਰਯਾਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ। ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਚਾਰ ਧਾਮ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ, ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 3,583 ਮੀਟਰ (11,755 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਚੋਰਾਬਾਰੀ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬਰਫ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਪਰਬਤ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੀ ਸੜਕ ਦਾ ਸਿਰ ਲਗਭਗ ੧੬ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਗੌਰੀਕੁੰਡ ਵਿਖੇ ਹੈ। ਜੂਨ ੨੦੧੩ ਦੌਰਾਨ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਕਸਬੇ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਪਾਂਡਵ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਨਾਮ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹਵਾਲਾ ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ (ਲਗਭਗ 7 ਵੀਂ-8 ਵੀਂ ਸਦੀ) ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਦਾਰਾ (ਕੇਦਾਰਨਾਥ) ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਟਾਂ ਵਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਟਿਕਾਣਾ/ਲੋਕੇਸ਼ਨ
ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਤੋਂ 223 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 3,583 ਮੀਟਰ (11,755 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਬੰਜਰ ਹਿੱਸੇ' ਤੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਹਿਮਾਲਿਆ ਅਤੇ ਹਰੇ ਚਰਾਗਾਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਟਰੈਕਿੰਗ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸਥਾਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, 6,940 ਮੀਟਰ (22,769 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਚੋਟੀ, 6,831 ਮੀਟਰ (22,411 ਫੁੱਟ) 'ਤੇ ਕੇਦਾਰ ਗੁੰਬਦ ਅਤੇ ਇਸ ਰੇਂਜ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਚੋਟੀਆਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ
ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਭੈਰਵਨਾਥ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਭੈਰਵਨਾਥ, ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ, ਚੋਰਾਬਾਰੀ ਤਾਲ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਝੀਲ ਅਤੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਾਂਧੀ ਸਰੋਵਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਭੈਰਵ ਝੰਪ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਚਟਾਨ ਹੈ। ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਵਾਈਲਡ ਲਾਈਫ ਸੈੰਕਚੂਰੀ, ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਸਮਾਧੀ ਅਤੇ ਰੁਦਰ ਧਿਆਨ ਗੁਫਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ-ਅਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਦਰ
ਬਸੰਤ (ਮੌਸਮ)
thumb| [[ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਲਈ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ।]] ਵਸੰਤ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ' ਬਸੰਤ ' ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਸੰਤ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤੀ ਬਸੰਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ( Sanskrit  ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ), ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਬਸੰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ, ਹਿੰਦੂ ਮਹੀਨੇ ਮਾਘ (ਜਨਵਰੀ-ਫਰਵਰੀ) ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ (ਪੰਚਮੀ) ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੂਲ
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਵਸੰਤ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਬਸੰਤ । ਪੰਚਮੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਦਿਨ ਹੈ, ਮਾਘ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਮਹੀਨੇ (ਜਨਵਰੀ - ਫਰਵਰੀ) ਵਿੱਚ ਮੋਮ ਦੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਪੰਦਰਵਾੜਾ। ਵਸੰਤ ਪੰਚਮੀ, ਜੋ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਦੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ (ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ) ਦੇ ਸੰਗਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿਖੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਰਸਵਤੀ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਦੀ ਦੇਵੀ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵਚ (ਸ਼ਬਦ), ਭਜਨ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਅਸੀਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਬਦ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਰਸਵਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇੱਕ ਚੌੜੇ ਹਿੱਸੇ ( ਨੇਲੁਹਿਨੀ ) ਵਿੱਚ ਖਿੜਦੇ ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲ 'ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਵੀਣਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਿਤਾਰ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਤਾਰ ਵਾਲਾ ਸਾਜ਼। ਕਿਸੇ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਬਲੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਭੋਜਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ,
ਭਾਰਤ
right|thumb|301x301px| ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਤੰਗ ਦੀ ਦੁਕਾਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਵਸੰਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਛੁੱਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਸ਼ਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਕੂਲ ਸੰਗੀਤ, ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਲਾਨਾ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਇਨਾਮ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸੂਫੀ ਤਿਉਹਾਰ
ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਤੱਕ, ਬਸੰਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੂਫੀ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਿਉਹਾਰ ਸੀ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਨਿਜ਼ਾਮ ਔਲੀਆ ਕੀ ਬਸੰਤ, ਖਵਾਜਾ ਬਖਤਿਆਰ ਕਾਕੀ ਕੀ ਬਸੰਤ, ਖੁਸਰੋ ਕੀ ਬਸੰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਫੀ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ (1253-1325) ਅਤੇ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਔਲੀਆ ਨੇ ਬਸੰਤ (ਤਿਉਹਾਰ) ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ। ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸੂਫ਼ੀ-ਕਵੀ ਖੁਸਰੋ ਨੇ ਵਸੰਤ ਬਾਰੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ:
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼
thumb|150x150px| ਪਹੇਲਾ ਫੱਗਣ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ ਸੈਲਫੀ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕੁੜੀਆਂ। ਬੰਗਾਲੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਬੰਗਲਾ ਮਹੀਨੇ ਫਾਲਗੁਨ ਦੇ ਬਸੰਤ (ਬੋਸ਼ੋਂਤੋ) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਜਲੂਸਾਂ, ਮੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਪਹੇਲਾ ਦਾ ਅਰਥ 'ਪਹਿਲਾ' ਹੈ ਅਤੇ 'ਫਾਲਗੁਨ' ਬੰਗਾਲੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦਾ ਗਿਆਰਵਾਂ ਮਹੀਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਰੰਗੀਨ ਜਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਪੀਲੀਆਂ ਸਾੜੀਆਂ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਜਸ਼ਨ ਬੋਸ਼ੋਂਤੋ ਉਤਸ਼ੋਬ ( বসন্ত উৎসব  ਵਜੋਂ ਵੀ ਹੈ ; ਬਸੰਤ ਤਿਉਹਾਰ ).
ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਜਸ਼ਨ-ਏ-ਬਹਾਰਾਂ ( ਉਰਦੂ ) ਬਸੰਤ ਤਿਉਹਾਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਸੰਤ ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ "ਬਸੰਤ" ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਸੰਤ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਾਲਾਨਾ ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਤੰਗ ਨਿਰਮਾਤਾ ਫਰਵਰੀ ਜਾਂ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਬਸੰਤ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਤੰਗ ਉਡਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਸੰਤ ਮੇਲਾ, ਲਾਹੌਰ
ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੇਲੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਮੇਲਾ ਹਕੀਕਤ ਰਾਏ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਾਲੂ ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੇਲੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਉਸਨੇ ਸੂਫੀ ਦਰਗਾਹਾਂ ਤੇ ਵੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ।
ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ
ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਵਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਮੌਸਮੀ ਤਿਉਹਾਰ ਵਜੋਂ ਪਤੰਗਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਬਸੰਤ ਤਿਉਹਾਰ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਖੇਤ ਸਾਰੇ ਪੇਂਡੂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀਨ ਨਜ਼ਾਰਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਇ ਬਸੰਤ ਪਾਲਾ ਉਦੰਤ ਵਾਕੰਸ਼ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, "ਬਸੰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਲਵਿਦਾ"।
ਰਘੁਨਾਥ ਸਹਾਇ ਪੁਰੀ
ਰਘੂਨਾਥ ਸਹਾਏ ਪੁਰੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ 2002-2007 ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਕਾਨ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਰਿਹਾ।
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਦੇਸ ਰਾਜ ਪੁਰੀ ਸੀ।
ਫਖ਼ਰੂਦੀਨ ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ
ਫਖ਼ਰੂਦੀਨ ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ (13 ਮਈ 1905 – 11 ਫਰਵਰੀ 1977) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1974 ਤੋਂ 1977 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਰਘੁਨਾਥ ਸਹਾਇ ਪੁਰੀ
ਮੌਤ
22 ਦਸੰਬਰ 2007 ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਫਖ਼ਰੂਦੀਨ ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1928 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਸਾਮ ਦੇ ਐਡਵੋਕੇਟ ਜਨਰਲ ਬਣੇ। 1946. 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਸਾਂਝ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਹਿਮਦ 1939 ਵਿੱਚ ਗੋਪੀਨਾਥ ਬੋਰਦੋਲੋਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਿਮਲਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਚਲੀਹਾ ਦੇ ਅਧੀਨ 1957 ਤੋਂ 1966 ਤੱਕ ਅਸਾਮ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ। ਉਸਨੂੰ 1966 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1974 ਤੱਕ ਜਦੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ, ਬਿਜਲੀ, ਸਿੰਚਾਈ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਮੇਤ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਸੀ।
ਰਘੁਨਾਥ ਸਹਾਇ ਪੁਰੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938
ਫਖ਼ਰੂਦੀਨ ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਅਗਸਤ 1975 ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਆਰਡੀਨੈਂਸਾਂ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੋਧਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਨਾਗਰਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਮਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਫ਼ਰਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਬੂ ਅਬਰਾਹਿਮ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਕਾਰਟੂਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ, ਅਹਿਮਦ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਈ ਉਸਦੇ ਸਮਰਥਨ ਦੁਆਰਾ ਗੰਧਲੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਰਬੜ ਸਟੈਂਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਹਿਮਦ ਦੀ ਫਰਵਰੀ 1977 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਹਿਮਦ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਨ, ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੀ ਸਨ। ਅਹਿਮਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀ.ਡੀ. ਜੱਤੀ ਨੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਨੀਲਮ ਸੰਜੀਵਾ ਰੈੱਡੀ ਦੁਆਰਾ 1977 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1905 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1977 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਪੇਟਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਨਸੀਰ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੁਸਰਤ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ
thumb|Falus of Dar al-Mulk Dehli ਸੁਲਤਾਨ ਨਸੀਰ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੁਸਰਤ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ, ਤੁਗਲਕ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਉਹ ਫਤਹਿ ਖਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਹਿਮੂਦ ਦੂਜੇ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੂੰ ਮੇਵਾਤ ਤੋਂ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾਬਾਦ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੱਦੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਦੋਆਬਾ, ਪਟਿਆਲਾ, ਪਾਣੀਪਤ, ਸੋਨੀਪਤ, ਰੋਹਤਕ ਅਤੇ ਝੱਜਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਨਾਸਿਰ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੁਸਰਤ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਧੀਨ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੁਲਤਾਨ ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ (ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਸਿਰੀ) ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਗ਼ਲਕ ਵੰਸ਼
ਅਰੁਮ
ਅਰੁਮ ਅਰੇਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜੀਨਸ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਯੂਰਪ, ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ, ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਇਸ ਨੂੰ ਅਰੁਮ ਲਿਲੀਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਲਿਲੀਜ਼ ਲਿਲੀਅਮ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਸਬੰਧਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜ਼ੈਂਟੇਡੇਸਚੀਆ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ "ਅਰਮ ਲਿਲੀਜ਼" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਰਾਈਜ਼ੋਮੈਟਸ, ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸਦੀਵੀ ਪੌਦੇ ਹਨ ਜੋ 20-60 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਪੱਤੇ 10-55 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਇੱਕ ਸਪੈਡਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, 10-40 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਬੇ, ਵਿਲੱਖਣ ਰੰਗ ਦੇ ਸਪੈਥ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਿੱਟੇ, ਪੀਲੇ, ਭੂਰੇ ਜਾਂ ਜਾਮਨੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਹਨ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਫਲ ਚਮਕਦਾਰ ਸੰਤਰੀ ਜਾਂ ਲਾਲ ਬੇਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ।
ਬੇਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੈਫਾਈਡਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਆਕਸਾਲੇਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਫਲਸਤੀਨ ਦੇ ਅਰਬ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਜੋ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਸੇਵਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੌਦੇ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਜੀਨਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇਹਨਾਂ ਪੌਦਿਆਂ ਲਈ ਯੂਨਾਨੀ ਨਾਮ ਦਾ ਲਾਤੀਨੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਆਰੋਨ ।
ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪਰਾਗਣ
left|thumb| ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਾਡਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਪੈਡਿਕਸ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਰਿੰਗ। ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਗ੍ਰੀਫਸਵਾਲਡ ਫੁੱਲ ਇੱਕ ਪੋਕਰ-ਆਕਾਰ ਦੇ ਫੁੱਲ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਸਪੈਡਿਕਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਪੈਥ ਜਾਂ ਪੱਤੇ-ਵਰਗੇ ਹੁੱਡ ਵਿੱਚ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸਪੈਡਿਕਸ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਗੁੱਛੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਮਾਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਨਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਹੈ।
ਨਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀੜੇ ਦਾ ਜਾਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੀੜੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਗ ਨਾਲ ਧੂੜ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਪਰਾਗ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮਾਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪਰਾਗਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੌਦੇ ਦੇ ਪਰਾਗਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਛੋਟੇ ਵਾਲ ਮੁਰਝਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਸੇ ਹੋਏ ਕੀੜੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧੋਖਾ
ਧੋਖਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸੰਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਬੁਝ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਜਾਂ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਵੀ ਧੋਖਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਧੋਖੇ ਨਿਆਂ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਦਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧੋਖੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿਚ  ਅਣਉਚਿਤ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਸਾਈਂ ਲਭੂ ਸ਼ਾਹ
ਸਾਈਂ ਲੱਭੂ ਸ਼ਾਹ (ਅੰ. 1880 - 1947) ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਕਾਦਰੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦੀ ਨੌਸ਼ਾਹੀਆ ਸ਼ਾਖ ਨਾਲ ਸੀ। ਉਹ ਪਿੰਡ ਜਗਦੇਓ ਕਲਾਂ, ਤਹਿਸੀਲ ਅਜਨਾਲਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲ਼ਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਰਾਈਂ ਸੀ ਅਤੇ ਸੱਯਦ ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਮੀਆਂ ਨੱਥੇ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਮੁਰੀਦ ਸੀ। ਇਹ ਪਿੰਡੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹਿਰ ਕਿਨਾਰੇ ਝੁੱਗੀ ਪਾ ਕੇ ਦਰਵੇਸ਼ੀ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ 1947 ਦੇ ਫ਼ਸਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿੱਸਾ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ, ਕਾਫ਼ੀਆ ਤੇ ਦੋਹੜੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਹੜੇ ਹਾਸ਼ਮ ਦੇ ਦੋਹੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ਼ਦੇ ਹਨ।
ਕਾਵਿ-ਨਮੂਨਾ
ਬਣ ਕਿਰਸਾਨ ਹੱਲ ਜੋੜ ਇਸ਼ਕ ਦਾ, ਵਾਹ ਘੁਸਾ ਭਰਮ ਦਾ ਪਾੜਾ। ਅਤੇ ਬੀਜ ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਫੇਰ ਬੀਜੀਂ; ਟੁੱਟੇ ਮੋਹ ਹੰਕਾਰ ਦਾ ਜਾੜਾ। ਤਸੱਵਰ ਪੀਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦੇਵੀਂ, ਤੇਰਾ ਫ਼ਸਲ ਨਾ ਹੋਵੇ ਮਾੜਾ। ਵੱਢ ਹਿਰਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲੱਭੂ, ਫਿਰ ਗਾਹ ਨਫ਼ਸ ਖਲਵਾੜਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਮੂਰ (ਫਿਲਮ)
ਮੂਰ (مور, ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਲੇਖਕ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਜਾਮੀ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਂ ਮਰੋਕਏ (ਮਾਂ ਸਾਹਿਬਾ) ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਮੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੂਰ ਪਸ਼ਤੋ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ - ਮਾਂ।  ਇਹ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਸਿਰਫ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਮੂਰ ਫ਼ਿਲਮ 14 ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ ਰੀਲਿਜ਼ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਹ 20ਵੇਂ ਬੁਸਾਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ 88ਵੇਂ ਅਕਾਦਮੀ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਮ ਦਿਲ ਝੀਲ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ਤਾਮ ਦਿਲ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਕਸਬੇ ਸੈਚੁਅਲ ਤੋਂ 6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਆਈਜ਼ੌਲ ਤੋਂ 64 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।
ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ
ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਝੀਲ ਦਾ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਝੀਲ-ਸਾਈਡ ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਦਾ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਦੀ ਦੰਤਕਥਾ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਵਿੱਚ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਚੇਤਨ ਹੰਸਰਾਜ
ਚੇਤਨ ਹੰਸਰਾਜ (Chetan Hansraj) (ਜਨਮ 15 ਜੂਨ 1982 ਮੁੰਬਈ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਚੇਤਨ ਹੰਸਰਾਜ ਟੀ ਵੀ ਸੀਰੀਅਲ 'ਜੋਧਾਂ - ਅਕਬਰ' ਵਿੱਚ ਆਦਮ ਖਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ' ਕਰਨਗੇ ਕਹਾਣੀ ਘਰ ਘਰ ਕੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰੋਲ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬਚੇ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ੨੦੦ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਸ਼ੋਕ ਮਸਤੀ
ਅਸ਼ੋਕ ਮਸਤੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਿਣੀਤੀ ਚੋਪੜਾ ਅਤੇ ਸਿਧਾਰਥ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਫਿਲਮ ਜਬਰੀਆ ਜੋੜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗਾਣੇ "ਖੜਕੇ ਗਲਾਸੀ" ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੇ  ਅਤੇ ਯੋ ਯੋ ਹਨੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗਾਇਆ ਹੈ।  ਉਸ ਦਾ ਗੀਤ "ਗਲਾਸੀ-2" ਨੂੰ ਸਾਲ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਕਲੱਬ ਗੀਤ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।  ਅਸ਼ੋਕ ਮਸਤੀ ਨੂੰ ਹਿਊਮਨ ਡਾਇਨਾਮੋ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਮਸਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲ਼ਾ ਹੈ ।
ਕੁਬੇਰ
ਕੁਬੇਰ (कुबेर) ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸਿਕ ਪਾਤਰ ਹੈ ਜੋ ਧਨ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਯਕਸ਼ਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਤਰ ਦਿਸ਼ਾ  ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕਪਾਲ (ਸੰਸਾਰ ਰਖਵਾਲਾ) ਵੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਦਿਕ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁਬੇਰ ਨੇ ਸਿਰਫ ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਦੇਵਿਆ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ ਕਿ ਕੁਬੇਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਆਪਣੇ ਮਤਰੇਏ ਰਾਵਣ ਦੁਆਰਾ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਅਲਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ ਸੀ. ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ "ਮਹਿਮਾ" ਅਤੇ "ਸ਼ਾਨ" ਦੇ ਵਰਣਨ ਕਈ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ.
ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
thumb|ਕੁਬੇਰ, ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ, ਮਥੂਰਾ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ
ਪਰਿਵਾਰ  ਅਤੇ ਜੀਵਨ
ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ, ਕੁਬੇਰ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ  ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਹਿਮਾਲਿਆ ਉਤੇ ਗਿਆ।. ਕੁਬੇਰ ਦੁਆਰਾ ਖੱਬੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ. ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ  ਉਹ ਅੱਖ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਬੇਰ ਉਥੋਂ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਗਏ. ਉਸ ਨੇ  ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਇਸ ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤੱਕ ਇਕਾਆਂਖਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤੇ
ਸੀਤਾ ਤਿਵਾਰੇ
ਸੀਤਾ ਦਿਵਾਰੀ ( ศิธา ทิวารี  ), ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਥਾਈ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਥਾਕਸਿਨ ਸ਼ਿਨਾਵਾਤਰਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਬੁਲਾਰੇ ਹਨ।
ਕੀਰਤ ਭੱਠਲ
ਕੀਰਤ ਭੱਟਲ (ਜਨਮ 26 ਜਨਵਰੀ 1985 ਮੋਨਰੋਵੀਆ, ਲਾਇਬੇਰੀਆ ਵਿੱਚ), ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਰਤ ਜਾਂ ਕੀਰਥ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਸੀਤਾ ਤਿਵਾਰੇ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਸੀਤਾ ਦਿਵਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਨਵੰਬਰ 1964 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਮਨੋਪ ਦਿਵਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਂ ਰਾਜਵੋਂਗਸੇ ਜਾਰੂਵਾਨ ਵੋਰਾਵਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਜੋ ਪ੍ਰਿੰਸ ਨਰਾਥੀਪ ਪ੍ਰਫਾਨਫੌਂਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਿੰਸ ਡੁਲਪਾਕੋਰਨ ਵੋਰਾਵਾਨ ਦੀ ਪੋਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਡੋਮਿਨਿਕ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਟ੍ਰਿਅਮ ਉਦੋਮ ਸੁਕਸਾ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਅਪਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਰਮਡ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਅਕੈਡਮੀਜ਼ ਪ੍ਰੈਪਰੇਟਰੀ ਸਕੂਲ, ਕਲਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ 24ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਅਤੇ ਰਾਇਲ ਥਾਈ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕੀਰਤ ਭੱਠਲ
ਕਰੀਅਰ
ਲਾਰੈਂਸ ਸਕੂਲ, ਸਨਾਵਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੀਰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਸਫੀ ਵਿਗਿਆਪਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਭਾਰਤੀ, ਰਾਇਮਾ ਸੇਨ ਨਾਲ ਫੇਅਰ ਐਂਡ ਲਵਲੀ, ਸਿਆਰਾਮ ਅਤੇ ਲੈਕਮੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਕਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ, ਜੋ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਫਿਰ ਕੀਰਤ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਦਾਅ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਕੁਮਾਰਨ ਸਿਲਕ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ।
ਸੀਤਾ ਤਿਵਾਰੇ
ਹਵਾਈ ਕਰੀਅਰ
ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੌਰਥਰੋਪ ਐਫ -5 ਲੜਾਕੂ ਪਾਇਲਟ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 8 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਐਫ -16 ਲੜਾਕੂ ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਰੈਂਕ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਖਰੀ ਅਹੁਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਯੋਜਨਾ ਵਿਭਾਗ, ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਵਿਭਾਗ, ਸੰਚਾਲਨ ਵਿਭਾਗ, ਰਾਇਲ ਥਾਈ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦਾ ਉਪ ਮੁਖੀ ਹੈ।
ਜੁਗਨ ਕਾਜ਼ਿਮ
ਸਈਦਾ ਮਹਿਰਬਾਨੋ ਕਾਜ਼ਿਮ ( ਉਰਦੂ سیدہ مہر بانو کاظم ), ਸਟੇਜ ਨਾਮ ਜੁੱਗਨ "ਜੈ" ਕਾਜ਼ਿਮ ( ਉਰਦੂ جگن کاظم ) ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ), ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹੋਸਟ, ਅਤੇ ਯੂਟਿਊਬ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਕਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਗਾਰਨੀਅਰ ਫਰੂਕਟਿਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਹੈ।
ਸੀਤਾ ਤਿਵਾਰੇ
ਹਵਾਈ ਕਰੀਅਰ
ਉਹ ਥਾਈਲੈਂਡ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ (2013-2014) ਦੇ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ।
ਜੁਗਨ ਕਾਜ਼ਿਮ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਜੁਗਨ ਕਾਜ਼ਿਮ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਚਾਚਾ, ਰਜ਼ਾ ਕਾਜ਼ਿਮ, ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦਾ ਸਮਰਥਕ ਹੈ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਸੀਮ ਜ਼ੇਹਰਾ ਉਸ ਦੀ ਮਾਸੀ ਹੈ।
ਕੀਰਤ ਭੱਠਲ
ਕਰੀਅਰ
ਕੀਰਤ ਨੇ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ਡੋਂਗੋਡੀ ਪੇਲੀ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸ਼ੈੱਟੀ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ ਹਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਟਾਰਾਮ ਲਈ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵਟਾਰਾਮ ਵਿੱਚ ਆਰੀਆ ਅਤੇ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਵੀ ਹਨ। ਵਟਾਰਾਮ ਇੱਕ ਬੰਦੂਕ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਆਰੀਆ ਨੇ ਵਟਾਰਾਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ।