cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪਹਿਲ
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਲਈ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵਿਆਪਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ
ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ, ਥੈਰੇਪੀ, ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਜਿਨਸੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਾਰਜਾਤਮਕ ਕਾਰਕ ਬਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਰਿਕਵਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਦਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਖੇਪ ਸੰਭਾਵੀ-ਵਿਵਹਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਘਟਨਾ ਵਾਪਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਈ ਵਾਰ ਖੁਦ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਵੀ ਰਿਕਵਰੀ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੂਰੀ ਰਿਕਵਰੀ ਲਈ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਹੋਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਔਸਤਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਰਥਨ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਦੁਆਰਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਸੰਕਟ ਕੇਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨਾਲ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਹੱਲ ਹੈ ਟੈਲੀਫੋਨ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ, ਆਦਰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮੁਫ਼ਤ ਹਨ। ਮਿਸਾਲ ਲਈ, ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟੋਪ ਵੂਮੈਨ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਹੈਲਪਲਾਈਨ, ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 150,000 ਕਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿੰਗਕ ਅਪਰਾਧ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਾ
ਹਾਯਾਸ਼ੀ ਫੂਮੀਕੋ
ਫੂਮੀਕੋ ਹਾਯਾਸ਼ੀ (林 芙美子 Hayashi Fumiko?) ਇੱਕ ਜਪਾਨੀ ਕਵਿਤਰੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਜਿਸਨੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਫੂਮੀਕੋ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸੋਢੀ ਨੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਕੇ ਕਥਾ ਜਪਾਨੀ ਕਥਾ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤੀ। ਫੂਮੀਕੋ ਦੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1948 ਵਿੱਚ ਛਪੀ।
ਜੀਵਨ
ਹਾਯਾਸ਼ੀ ਫੂਮੀਕੋ ਦਾ ਜਨਮ 1904 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਦੋਂ ਫੂਮੀਕੋ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਘਰੋਂ ਭੱਜ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਯਾਸ਼ੀ ਨੇ 1922 ਵਿੱਚ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਲ ਟੋਕੀਯੋ ਜਾ ਵਸੀ ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ 'ਚ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਨਾਲ 1926 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਰੋਕੁਬਿਨ ਤੇਜ਼ੁਕਾ (手塚 緑敏?) ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਕਵੀ
ਉਹੜਪੁਰ
ੳਹੜਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਾਲਟ (2010 ਫ਼ਿਲਮ)
ਸਾਲਟ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Salt) 2010 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਐਂਜਲੀਨਾ ਜੋਲੀ ਨੇ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ।
ਐੱਫ਼. ਸੀ. ਜੇਨਿਟ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ
'''ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਜੇਨਿਟ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ''', ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੂਸੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਰੂਸ ਦੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਸ਼ਹਿਰ, ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਨਵ ਜੇਨਿਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ, ਜੋ ਰੂਸੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਦਿਵਜੋਤ ਸਭਰਵਾਲ
ਦਿਵਜੋਤ ਸਭਰਵਾਲ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਵਿੱਚ ਕਰੰਤੀਆ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੋਅ 'ਸੁਹਾਨੀ ਸੀ ਏਕ ਲੜਕੀ ਵਿੱਚ ਕੌਸ਼ਿਕ ਕੀ ਪੰਚ ਬਹੁਈਂ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ। ਉਸਨੇ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਬਣ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ਤਾ ਵਿੱਚ ਮਾਧੁਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਚਿੱਲੜ ਪਾਰਟੀ, ਏ ਵੀਰਵਾਰ, ਜੋਗੀ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪੱਖਪਾਤ
ਸਕੂਲ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਖ-ਪਾਤ
ਸਕੂਲੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਬਾਰੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਦ- ਵਿਵਾਦ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ' ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ-ਮਰੋੜ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਜਾਂ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ " ਹੂੰਝਾ ਫੇਰਨਾ " ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਹਰ ਸਮਾਜ ਦੀ ਤਾਕਤਵਰ ਧਿਰ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਤੀਆਂ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਲਈ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਮਨਚਾਹੇ ਵਿਚਾਰ ਭਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਤੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਵਾਇਤ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਜਿਹੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਟਰੀ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਹੁਤੀ ਵਿਵਾਦਿਤ ਰਹੀ ਹੈ।ਹਰ ਸਮਾਜ ਦੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਉੱਭਰਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੱਥ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਮਕਾਲੀ ਵਿਚਾਰ, ਰਾਏ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕਤਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਸੰਨ੍ਹ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜਾਇਜ਼ ਦਲੀਲ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਅਨੁਚਿਤ ਗੁਣਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ. "ਅਣਉਚਿਤ" ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੈਂਸਰ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਪੱਖ-ਪਾਤ
ਬਹੁਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪੱਖ-ਪਾਤ ਕਰਨ ਵਿਰੁੱਧ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ," ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਂ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਮਖੌਲ ਨਹੀਂ ਉਡਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਂ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਜਾਂ ਵਰਣਨ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਨਾ ਕਰੇ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਨਾ ਕਰੇ।"
ਭਾਰਤ
1982 ਵਿੱਚ ਐੱਨ.ਸੀ.ਈ.ਆਰ.ਟੀ. (ਵਿਦਿਅਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਕੌਮੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ) ਨੇ ਸਕੂਲ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਸੇਧ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ " ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਸਾਉਣਾ ਮਨ੍ਹਾ ਹੈ।"
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ
ਸਿੱਧਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼
ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਖ
ਸਰਕਾਰੀ ਦਾਅਵੇ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਨਗੇ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ
ਲੋਕ ਪੱਖ
ਐਫ਼. ਡੀ. ਆਈ ਦੇ ਰਾਹੀ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚੂਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਤੋਂ ਅਵਾਜ਼ਾਰ ਹੋਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਡਲ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰੋ ਵਿੱਚ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਤੱਕ ਤੋਂ ਹੱਥ ਧੋਣਾ ਪਿਆ ਹੈ।
ਨੀਤੀ
ਉਦਯੋਗਿਕ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਗੈਰ-ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ 'ਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਪੂੰਜੀ ਜੁਟਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਇਹ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੋ ਸਾਲ ਲਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਤੱਖ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੀਤੀ 'ਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਗੈਰ-ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਿਰਫ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਾਰਜ ਵੱਲ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ 'ਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸੇਬੀ ਨਾਲ ਦੁਵੱਲੇ ਕਰਾਰ ਵਾਲੇ ਐਕਸਚੇਜਾਂ 'ਚ ਹੀ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੋ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਉੱਚੇ ਚਾਲੂ ਖਾਤੇ ਦੇ ਘਾਟੇ (ਕੈਡ) 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ 'ਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 343 ਕਰੋੜ 39 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ 12 ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਓਪਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਮੰਗਦੇ ਸਫ਼ੇ
ਸੋਨੀਪਤ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਸੋਨੀਪਤ ਦੀ ਲੜਾਈ ਜੋ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਨ 1709 ਨੂੰ ਲੜੀ ਗਈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲ ਕੂਚ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਸੋਨੀਪਤ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਿੱਖ ਸਨ ਜਿਹਨਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 500 ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਸੋਨੀਪਤ ਦੇ ਫੌਜਦਾਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੱਮਤ ਨ ਕਰ ਸਕਿਆ ਅੰਤ ਫੋਜਦਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੈਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਜੇਤੂ ਰਹੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਗਾਂ
ਪਰੇਮਪੁਰ
ਪਰੇਮਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬੰਦ ਦਰਵਾਜਾ
ਬੰਦ ਦਰਵਾਜਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1960 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੀ, ਕੰਨੜ, ਸਿੰਧੀ, ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ
ਸੁਜ਼ੂਕੀ
ਸੁਜ਼ੂਕੀ ਮੋਟਰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Suzuki Motor Corporation) ਇੱਕ ਜਪਾਨੀ ਬਹੁ-ਕੌਮੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁਖੀ ਮਨੀਮੀ-ਕੁ, ਹਾਮਾਮਸੁਸੂ ਹੈ, ਜੋ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲਜ਼, ਚਾਰ-ਵਹੀਲ ਡ੍ਰਾਈਵ ਵਾਹਨ, ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ, ਆਲ-ਗਰਾਊਂਡ ਵਾਹਨ (ਐਟੀਵੀਜ਼), ਆਊਟਬੋਰਡ ਮਰੀਨ ਇੰਜਣ, ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਛੋਟੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੰਬਸ਼ਨ ਇੰਜਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। 2014 ਵਿੱਚ, ਸੁਜ਼ੂਕੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਦੁਆਰਾ ਦੁਵੱਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਟੋਮੇਕਰ ਸੀ। ਸੁਜ਼ੂਕੀ ਦੇ 45,000 ਕਰਮਚਾਰੀ ਹਨ ਅਤੇ 23 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 35 ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ ਅਤੇ 192 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 133 ਵਿਤਰਕ ਹਨ। ਆਟੋਮੋਬਾਈਲਜ਼ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਵਿਕਰੀ ਵਾਲੀ ਆਬਾਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਸਵੰਧ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ।
ਸੁਜ਼ੂਕੀ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਜ਼ਮਾਨਾ ਜਪਾਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ।
ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ
ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮਿੀਚੀਓ ਸੁਜ਼ੂਕੀ ਨੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਇਸਦਾ ਵਰਤਮਾਨ ਚੇਅਰਮੈਨ ਓਸਾਮੂ ਸੁਜ਼ੂਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਚੌਥੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਵਾਈ ਹੈ।
ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ
ਸੁਜ਼ੂਕੀ ਨੇ 1952 ਵਿੱਚ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਹਿਲਾ ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। 1955 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1976 ਤੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਦੋ-ਸਟਰੋਕ ਇੰਜਣਾਂ ਨਾਲ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ, ਸਿਰਫ ਦੋ-ਸਟਰੋਕ ਮਾਡਲ ਜੋ ਪਾਣੀ-ਠੰਡਾ ਟਰਿਪਲ-ਸਿਲੰਡਰ GT750 ਸੀ।
ਸੁਜ਼ੂਕੀ ਦੀ ਦੋ-ਰੋਜ਼ਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਪੂਰਬੀ ਜਰਮਨ ਗ੍ਰਾਂਸ ਰੇਸਟਰ ਅਰਨਸਟ ਡਿਗਨੇਰ ਸੀ, ਜੋ 1961 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਜਰਮਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਮਜਦੂਰ ਦੇ ਦੋ ਸਟਰੋਕ ਇੰਜਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਡਿਗਨਰ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਾਜ਼ ਵਾਲਟਰ ਕਾਦੇਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਤਿੰਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤਕਨੀਕੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ: ਬੂਸਟ ਬੋਰਟ, ਐਕਸਪੈਨਸ਼ਨ ਚੈਂਬਰ, ਅਤੇ ਰੋਟਰੀ ਵਾਲਵ।
1976 ਵਿੱਚ ਸੁਜ਼ੂਕੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ 1950 ਦੇ ਕੋਲੈਡਾ COX ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਾਰ ਸਟਰੋਕ ਇੰਜਣਾਂ, ਜੀ ਐਸ 400 ਅਤੇ ਜੀ ਐਸ 750 ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕਹਾਣੀ ਪੰਜਾਬ (ਤਿਮਾਹੀ ਪਰਚਾ)
ਕਹਾਣੀ ਪੰਜਾਬ ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਲਈ ਨਵੇਂ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
ਇਹ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਹੇਠ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸੀ ਕਿ  ਇਸਦੇ ਸੌ ਅੰਕ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਪਰ ਸ੍ਰੀ ਅਣਖੀ ਦੀ 68ਵੇਂ ਅੰਕ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਪੰਜਾਬ ਰਸਾਲੇ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਸ ਵੱਲੋਂ ਸਲਾਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਗੋਸ਼ਟੀ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਰਸਾਲੇ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਥਾਂ ਮਿਲੀ। ਸਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਨਵੇਂ ਕਥਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। 68ਵੇਂ ਅੰਕ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸੰਪਾਦਨ ਅਣਖੀ ਦੇ ਸਪੁਤਰ ਡਾ. ਕਰਾਂਤੀ ਪਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਵੀਨੂੰ ਹਨ। ਸੌਵੇਂ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ 99 ਪਰਚਿਆਂ ਚੋਂ ਚੋਣਵੀਂ ਸਮੱਗਰੀ ਲੈ ਕੇ ਛਾਪਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸੌਵੇਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਛਪੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਕ ਇਸ ਦੇ 101 ਅੰਕ ਛਪ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਰੁੱਥ ਐਡਲਰ
ਰੁੱਥ ਮਾਰਗਰੇਟ ਐਡਲਰ (1 ਅਕਤੂਬਰ 1944 – 18 ਫਰਵਰੀ 1994), ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਤੇ ਬਾਲ ਭਲਾਈ ਵਕੀਲ ਸੀ। ਉਹ ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਬਾਨੀ ਸੀ ਜੋ 1991 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਖੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸੀ। ਉਹ 1974 ਵਿੱਚ, ਸਕਾਟਿਸ਼ ਮਹਿਲਾ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਦੱਸ ਸੀ, ਲੋਥੀਅਨ ਖੇਤਰ ਬਾਲ ਪੈਨਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਬਾਲ ਕਾਨੂੰਨ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰੁੱਥ ਦੇ ਮਾਪੇ ਸ਼ਾਰਲਟ ਅਤੇ ਰੂਡਲਫ਼ ਓਪਿਨਹੇਇਮਰ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੱਕ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1930 ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ। ਰੁੱਥ ਦਾ ਜਨਮ ਡੇਵਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਤੈਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸੋਮਰਵਿੱਲੇ ਓਕਸਫੋਰਡ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ  ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ ਕੀਤੀ।1960ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਾਪਿਸ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਕਈ ਐਡਿਨਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਅਧਿਆਪਿਕਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਨੌਕਰੀ ਉਸ ਨੇ ਲਾਅ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਨੀਲ ਮੈਕਾਰਮਿਕ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਰੁੱਥ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਦੀ ਦੋ-ਭਾਸ਼ੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ ਨੀਲ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਚੈੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ।
ਜਦੋਂ ਉਹ "ਸਕਾਟਿਸ਼ ਬਾਲ ਕਾਨੂੰਨ ਕੇਂਦਰ" ਵਿੱਖੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਪਕ ਡਾਟਾਬੇਸ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।  ਉਹ ਇੱਕ  ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਆਫ਼ ਪੀਸ ਸੀ। 1987 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਉਹ ਵਕੀਲਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ।
ਉਹ ਐਡਿਨਬਰਗ ਯਹੂਦੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਐਡਿਨਬਰਗ ਸਟਾਰ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ।  ਉਹ ਐਡਿਨਬਰਗ ਯਹੂਦੀ ਸਾਹਿਤਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ  ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ (1998) ਸੀ।
ਕਾਰਜ
ਉਸ ਦੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ (1983) ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਖ਼ਲ ਸੀ।  ਇਹ 1985 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੂਵੀਨਲ ਜਸਟਿਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1994 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਵਕੀਲ
ਰਿਲੇ ਰੇਡ
ਰਿਲੇ ਰੇਡ (ਜਨਮ 9 ਜੁਲਾਈ, 1991) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਰੇਡ ਦਾ ਜਨਮ ਮਿਆਮੀ ਬੀਚ, ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਡੱਚ, ਜਰਮਨ, ਆਇਰਿਸ਼, ਵੈਲਸ਼, ਪੁਇਰਤੋ ਰੀਕੋ ਅਤੇ ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਧਦੀ ਹੋਈ, ਅਕਸਰ ਫਲੋਰੀਡਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਟੈਮਪਾ, ਕੈਰਲ ਸਿਟੀ, ਮਿਆਮੀ, ਅਤੇ ਫੋਰਟ ਲਾਡਰਡਲ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਫਲੋਰੀਡਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਿਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਰੇਡ ਨੇ ਬਾਲਗ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਤੌਰ ਸਟ੍ਰੀਪਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਲਗ ਫਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ  ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2011 ਵਿੱਚ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਟੇਜੀ ਨਾਂ ਪੇਗੇ ਰਿਲੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸਨੇ ਰਿਏਲਿਟੀ ਕਿੰਗਜ਼ ਤੋਂ ਇਨ ਦ ਵੀਆਈਪੀ ਲਈ ਇੱਕ ਐਕਸਟਰਾ (ਬੈਕਗਰਾਉਂਡ ਐਕਟਰ) ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੂੰ ਏਜੰਟ ਮਾਰਕ ਸਪਿਗਲਰ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ। 2013 ਵਿੱਚ ਲਾ ਵੀਕਲੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀਆਂ 10 ਪੌਰਨ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਠਵੇਂ ਨੰਬਰ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ।  ਰੇਡ ਨੇ ਐਕਸਬੀਆਈਜ਼ੈਡ ਅਵਾਰਡ, ਵਧੀਆ ਨਵੀਂ ਸਟਾਰ ਲਈ 2013 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਲਾਨਾ ਔਰਤ ਪ੍ਰਫਾਮਰ ਲਈ 2014 ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ, ਇਸਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਦੋਨੋ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਉਸ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਹਰ ਇਕ ਐਕਸਬੀਜ ਅਵਾਰਡ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ
{| class="wikitable" style="margin-bottom: 2486px;" !ਸਾਲ !ਸਿੱਟਾ !ਸਨਮਾਨ !ਫ਼ਿਲਮ '' }
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
https://tse1.mm.bing.net/th?id=OIP.DLopCwhhJ7qPTPqAVNAW3wDMEy&pid=15.1
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੰਡੋਰੀ (ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ)
ਪੰਡੋਰੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨਿਕੋਕਾਡੋ ਐਵੋਕਾਡੋ
ਨਿਕੋਲਸ ਪੇਰੀ (ਜਨਮ ਮਈ 1992), ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ ਔਨਲਾਈਨ ਨਾਮ ਨਿਕੋਕਾਡੋ ਐਵੋਕਾਡੋ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਇੰਟਰਨੈਟ ਹਸਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮੁਕਬੰਗ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੈ। ਕਈ ਵਿਡੀਓਜ਼ ਦੀ ਵਾਇਰਲ ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਾਲੋਇੰਗ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਪੇਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦ ਗਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਕਾਲਬੈਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਇੱਕ ਕਲਾਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਖਿਅਤ ਵਾਇਲਨ ਵਾਦਕ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਵਾਇਲਨਿਸਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਲਈ ਹੋਮ ਡਿਪੋ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕਰੀਅਰ
ਨਿਕੋਕਾਡੋ ਐਵੋਕਾਡੋ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਵਾਇਲਨ ਕਵਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਵੀਲੌਗ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਿਹਤ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।
ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਰੇਲ ਭਰਾਂ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਤਰਿਤ ਕਰਨੀ ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਇੱਕ ਕਠਿਨ ਕਾਰਜ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਿੱਧੇ ਜਿਹੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਟੈਕਸਟ ਨਾਲੋਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਤਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਹੀ ਵਿਧੀਆਂ ਹਨ: ਇੱਕ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਪਰਸਥਿਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਵਿਆਹ, ਤੀਆਂ ਆਦਿ ਮੌਕੇ ' ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾਇਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਗਰਾਫ਼ੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਦੂਸਰਾ ਸੰਬੰਧਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਲਿਖਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਡਾ.ਚਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਰੇਲ ਭਰਾਂ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਪ੍ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨਿਕੋਕਾਡੋ ਐਵੋਕਾਡੋ
ਕਰੀਅਰ
2016 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਰੀ ਨੇ ਮੁਕਬੰਗ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ; ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ 50,000 ਵਿਊਜ਼ ਮਿਲੇ। ਉਹ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਕਾਮੇਡੀ ਸੈਂਟਰਲ ਦੇ Tosh.0 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਮੁਕਬੰਗ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਲਤੂ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਬੈਠਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾੜੀ ਖੁਰਾਕ ਕਾਰਨ ਮੈਨਿਕ ਐਪੀਸੋਡ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਘੱਟ ਪਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ, ਕਈ ਵਾਰ ਕਲਿੱਕਬਾਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਰੇਲ ਭਰਾਂ
ਤੀਆਂ ਨਾਰੀ ਅਵਚੇਤਨ ਦੀ ਪ੍ਦਰਸ਼ਨੀ
ਨਾਰੀ ਦੀਆਂ ਸਿਰਜਣਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗਿੱਧਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਗਾਇਨ, ਤਾਲ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਅਭਿਨੈ ਦੇ ਨਾਲੋਂ ਨਾਲ ਸਜਣਾ-ਸੰਵਰਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਬੜੀ ਬਲਵਾਨ ਸ਼ੈਅ ਹੈ।ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜੇ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਨੇ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਾਉਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪੇਂਡੂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਫੁੱਟ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਗਈਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਪੇਕਿਆਂ ਦਾ ਰਾਹ ਤੱਕਦੀਆਂ ਤੇ ਵੀਰ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਸਹੁਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪੇਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਇਸ ਦਾ ਰੂਪ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੀਆਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਈ ਹੀ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੁਪਿਹਰ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਅਲੋਕਾਰ ਜਾਂ ਨਾਹ-ਪੱਖੀ ਵਰਤਾਰਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ ਤੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਜਾਂ ਮੇਲਿਆਂ ਦਾ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਰੂਪ,ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵੰਤ ਹੋਣ ਦੀ ਦੱਸ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਆਂ ਦੇ ਬੀਜ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਨਾਰੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਤੀਆਂ ਜਿਹੇ ਜਸ਼ਨਵੀ ਤਿਉਹਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ। ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਅਨੁਸਾਰ "ਤੀਆਂ ਸਾਵਣ ਸੁਦੀ ਤਦਾ ਤਯੋਹਾਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਮਨਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਪੀਂਘਾਂ ਝੂੰਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੀਜ ਤਿਥਿ ਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਉਤਸਵ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਤੀਆਂ ਸੰਗਯਾ ਹੈ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਉ'ਗੌਰੀ ਤ੍ਤੀਯਾਰ'ਹੈ।"
ਨਿਕੋਕਾਡੋ ਐਵੋਕਾਡੋ
ਕਰੀਅਰ
ਪੇਰੀ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ "ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ" ਮੁਕਬੰਗ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ "ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੈ"। ਪੇਰੀ ਦੁਆਰਾ ਅਪਲੋਡ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੜਬੜ ਵਾਲੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2020 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਓਰਲਿਨ ਹੋਮ ਦੀ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸਮੱਗਰੀ ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਲਈ ਓਨਲੀਫੈਨਜ 'ਤੇ ਇੱਕ ਖਾਤਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕੈਮਿਓ ਅਤੇ ਪੈਟਰੀਅਨ 'ਤੇ ਵੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਪੇਰੀ 2013 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਉਹ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਫੇਸਬੁੱਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਆਪਣੇ ਹੁਣ ਦੇ ਪਤੀ ਓਰਲਿਨ ਹੋਮ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਰੇਲ ਭਰਾਂ
ਗਿੱਧਾ ਰੂਪਾਂਤਰਣ
ਅੱਜ ਕੱਲ ਸਮਾਗਮਾਂ ਤੇ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਗਿੱਧੇ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਂ ਇਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਭਾਵ ਕੋਚਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ,ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਢੇਰ ਅੰਤਰ ਹੈ।
ਨਿਕੋਕਾਡੋ ਐਵੋਕਾਡੋ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
18 ਸਤੰਬਰ 2021 ਨੂੰ, ਪੇਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾ ਕੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਸਲੀਆਂ ਨੂੰ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਛਿੱਕ ਮਾਰਨ ਦੌਰਾਨ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਸੀ। ਵੀਡੀਓ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਖੱਬੇ ਪਸਲੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।
ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਰੇਲ ਭਰਾਂ
ਤਮਾਸ਼ਾ
ਤਮਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਚ ਗਿੱਧਾ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ,ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਨਾਚ ਨਹੀਂ।ਇਹ ਰੂਮ ਸਮੂਹਿਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਿੱਧੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਿੜ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੂਜੀ ਨਾਲ ਅਭਿਨੈ ਕਰਦੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ,ਦੂਜੀ ਅਭਿਨੈ ਕਰਦੀ ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਖੀਰ ਤੋੜਾ ਟੁਟਣ ਤੇ ਸਾਰਾ ਪਿੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਮਾਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਤੋੜੇ ਦਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਉ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੇ ਪਿੜ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਮਾਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੱਛਣ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਇਹ ਗਿੱਧੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਗੋਂ ਇਹ ਗਿੱਧੇ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਲੋਕ ਨਾਟ ਦੀ ਤਰਾਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਗਿੱਧੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਤਮਾਸ਼ਿਆ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਬਿਰਤਾਂਤ ਆਮ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਦਮਿਤ ਕਾਮੁਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਨਿਰੋਲ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗਿੱਧੇ ਜਿਵੇਂ ਤੀਆਂ। (ਬੱਕਰਾ ਬੁਲਾਉਣਾ) ਨਾਨਕੀਆਂ: ਦਾਦਕਿਆਂ ਦੀ ਬੱਕਰੀ, ਹਰਾਮਜ਼ਾਦੀ ਖੱਚਰੀ, ਤੂੰ ਬੋਲਦੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ। (ਬੱਕਰੀ ਬਲਾਉਣਾ) ਦਾਦਕੀਆਂ: ਨਾਨਕਿਆਂ ਦਾ ਬੱਕਰਾ, ਹਰਾਮਜ਼ਾਦਾ ਖੱਚਰਾ, ਤੂੰ ਬੋਲਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ। (ਨਾਨਕੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੇਲਣ ਬੱਕਰੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਕੱਢਦੀ ਹੈ।)
ਨਿਕੋਕਾਡੋ ਐਵੋਕਾਡੋ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਯੂਟਿਊਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਰੇਲ ਭਰਾਂ
ਬਾਰਾਂਮਾਂਹ
ਗਿੱਧੇ ਦੇ ਕੁਝ ਰੂਪ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਅਜੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਚੜੇ,ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਾਰਾਂਮਾਂਹ ਇੱਕ ਹੈ।ਬਾਰਾਂਮਾਂਹ ਗੀਤ ਰੂਪ ਹੈ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਨਾਲ ਸੰਬਧਿਤ ਅੰਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਹਰ ਅੰਤਰੇ ਦਾ ਤੋੜਾ ਤਮਾਸ਼ੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਰਮ ਵਜੋਂ ਸਮੁੱਚੇ ਪਿੜ ਵੱਲੋਂ ਤਾੜੀਆਂ ਦੀ ਤਾਲ ਤੇ ਗਾਇਆ ਤੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਿਰਹਾ ਦਾ ਭਾਵ ਪ੍ਧਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸਮੀਹ ਅਲ-ਕਾਸਿਮ
ਸਮੀਹ ਅਲ-ਕਾਸਿਮ (سميح القاسم; סמיח אל קאסם; 1939 - 19 ਅਗਸਤ 2014) ਇੱਕ ਫਲਸਤੀਨੀ ਕਵੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅਰਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਅਰਬ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਧੁੰਮਾਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲਸਤੀਨੀ ਕਵੀ
ਰਿੰਪੀ ਦਾਸ
ਰਿੰਪੀ ਦਾਸ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Rimpi Das) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਾਮੀ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਸਾਮੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਜੇਯੋ ਅਤੇ ਮੋਨ ਜਾਏ ਵਰਗੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਅਸਾਮੀ ਵੀਸੀਡੀ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਯੂਰੋਨੀਆ ਮੋਨ, ਫਗੁਨੀ, ਜੋਨਾਕੀ ਮੋਨ ਆਦਿ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਖੂਬਸੂਰਤ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨੇ ਏ. ਜੇਸੁਡੌਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਪਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਕਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਵਿੱਚ ਰੋਹਿਤ ਬਖਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਲੜੀ ਸੀਆ ਕੇ ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਰਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਐਪਿਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ, ਮਹਾਕਾਲੀ-ਅੰਤ ਹੀ ਆਰੰਭ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇਹ ਦੇਵੀ ਗੰਗਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਰਿੰਪੀ ਤਿੰਨ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਗੁੰਜਨ ਭਾਰਦਵਾਜ ਵੀ ਅਸਾਮੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਆਂਚਲ ਸੱਭਰਵਾਲ
ਆਂਚਲ ਸੱਭਰਵਾਲ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਆਂਚਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਟੀਵੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੁਝ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਤੇਲਗੂ, ਮਸਤ ਵਿੱਚ ਸੀ।ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਰੂਪਾਲੀ ਗੁਹਾ ਦੀ ਉਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਕੰਨਡਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੇਂਪੇ ਗੌੜਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਿਟਕਾਮ ਸਾਜਨ ਰੇ ਝੂਟ ਮੱਤ ਬੋਲੋ ਵਿੱਚ ਮੁਗਧਾ ਚਾਫੇਕਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਆਰਤੀ ਝਾਵੇਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਾਮਨ ਮੇਸ਼ਰਾਮ
ਵਾਮਨ ਚਿੰਦੂਜੀ ਮੇਸ਼ਰਾਮ (ਜਨਮ 1957) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਗਠਨ, ਬਾਮਸੇਫ਼ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਮੇਸ਼ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ 1957 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਯਵਤਮਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਦਰਵਾਹ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਾਮਗਾਂਵ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਾਮਨ ਮੇਸ਼ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਲਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਗਲੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਚਲੇ ਗਿਆ। ਵਾਮਨ ਮੇਸ਼ਰਾਮ ਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਦੇ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 1975 ਵਿੱਚ ਮੇਸ਼ਰਾਮ BAMCEF ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।
EVM ਖਿਲਾਫ ਅੰਦੋਲਨ
ਮਾਰਚ 2017 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਮਨ ਮੇਸ਼ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਈਵੀਐਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜਾ ਚੱਲਣ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਈਵੀਐਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਲੜਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਾਂਗੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਬੇਦਕਰਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਦੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਦੇਣ
ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ
ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਲੋਚਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ 'ਕਾਵਯ ਪ੍ਰਕਾਸ਼' ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਭਾਰਤੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਬੜੀ ਚਰਚਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੰਮਟ ਅਨੁਸਾਰ," ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਅਰਥ ਦਾ ਉਹ ਸੰਜੁਗਤ ਰੂਪ ਜਿਹੜਾ ਦੋਸ਼ਾਂ (ਨੁਕਸਾਂ) ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਗੁਣਾ ਤੇ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਹਿਤ ਹੋਵੇ (ਭਾਵੇਂ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਅਲੰਕਾਰ ਸਪਸ਼ਟ ਨਾ ਵੀ ਹੋਣ) ਕਾਵਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜੀਵਨ
ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਦੂਜੀਆਂ ਕਿਰਤਾਂ ਅਤੇ 'ਕਾਵਿਪ੍ਰਕਾਸ਼' ਵਿੱਚ ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਉੱਧ੍ਰਿਤ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਾਮ ਤੋਂ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਹੋਣਾ ਸਿੱਧ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ 'ਕਾਵਿਪ੍ਰਕਾਸ਼' 'ਤੇ 'ਸੁਧਾਸਾਗਰ' ਟੀਕਾ ਦੇ ਲੇਖਕ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਮੰਮਟ ਦੇ ਪਰਿਚੈ ਲਈ ਕੁੱਝ ਸ਼ਲੋਕ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਮੰਮਟ ਦਾ ਜਨਮ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਗਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।"
ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਿਰਤਾਂਤ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਸਾਮਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਵੀ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਵਿ 'ਨੈਸ਼ਧਚਰਿਤ' ਦੇ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਸ਼ ਦੇ ਮਾਮਾ ਸਨ। ਇਹ ਜੈਯਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸਨ ਕੈਯਟ ਤੇ ਉਵਟ। ਕੈਯਟ ਨੇ ਮਹਾਂਭਾਸ਼ ਤੇ ਟੀਕਾ ਲਿਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਵਟ ਨੇ ਚਾਰਾਂ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਭਾਸ਼ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਅਜੇ ਭੁਲੇਖਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਵਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਨੰਦਪੁਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਵਜ੍ਰਟ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਮੰਮਟ ਨੇ ਕਾਸ਼ੀ ਜਾ ਕੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 'ਕਾਵਿਪ੍ਰਕਾਸ਼' ਨਾਮ ਦੇ ਕਾਵਿਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਬਾਬਤ ਵੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਸੀ।
ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਖ਼ੁਦ ਵਾਗਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਲੋਕ ਮਰਿਯਾਦਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ ਵਾਰਾਨਸੀ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 'ਸਾਹਿਤਯਸੂਤ੍ਰ' ਅਰਥਾਤ 'ਕਾਵਿਪ੍ਰਕਾਸ਼' ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਦਾ ਸਮਾਂ
ਮੰਮਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਬਤ ਵੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੰਮਟ ਨੇ 'ਕਾਵਿਪ੍ਰਕਾਸ਼' ਵਿੱਚ ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ (980-1015 ਈ. ਸਦੀ ਲਗਭਗ) ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਹੈ। 'ਕਾਵਿਪ੍ਰਕਾਸ਼' ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਟੀਕਾ ਮਾਣਿਕਯਚੰਦ੍ਰ (1160 ਈ. ਸਦੀ) ਦੀ 'ਸੰਕੇਤ' ਨਾਮ ਦੀ ਟੀਕਾ ਹੈ। ਹੇਮਚੰਦ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ 'ਕਾਵਿਆਨੁਸ਼ਾਸਨ' (1143 ਈ. ਸਦੀ) ਵਿੱਚ ਮੰਮਟ ਦੇ ਮਤ ਦਾ ਉੱਲੇਖ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁੱਯਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ 'ਅਲੰਕਾਰਸਰਵਸਵ' ਵਿੱਚ ਮੰਮਟ ਦੇ ਮਤ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੰਮਟ ਜ਼ਰੂਰ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਹੋਣਗੇ, ਇਸੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਦਾ ਸਮਾਂ 1050-1100 ਈ. ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧਭਾਗ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਨੂੰ ਦੇਣ
ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਨੇ ਕਾਵਿ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮਨਵੈ ਦਾ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ 'ਚ ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਦਾ 'ਕਾਵਿਪ੍ਰਕਾਸ਼' ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪ੍ਰੌੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਧੁਨੀਵਾਦੀ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਕਾਵਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਧੁਨੀ ਤੱਤ ਨੂੰ ਹੀ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੰਮਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜੋ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਦੀ ਕਸਵੱਟੀ ਉੱਪਰ ਪਰਖ ਕੇ, ਚੁਣ-ਚੁਣ ਕੇ ਠੀਕ ਟਿਕਾਣੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੰਮਟ ਨੇ ਧ੍ਵਨੀ ਨੂੰ ਪੱਕੀ ਪੈਰੀਂ ਖੜਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੇ ਸਭ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਨਿਰਨਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਮਣਿਕ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ ਗਏ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸਾਹਿੱਤ ਦੇ ਪੰਡਿਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਵੇਦਾਂਤ-ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਆਚਾਰੀਆ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸ਼ਾਰੀਰਿਕ ਭਾਸ਼ਯ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਆਕਰਣਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਤੰਜਲੀ ਦੇ 'ਮਹਾਂਭਾਸ਼ਯ' ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ ; ਉਹ ਹੀ ਮਹੱਤਤਾ ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮੰਮਟ ਦੇ 'ਕਾਵਿ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼' ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਰੇ ਆਚਾਰੀਆ ਅਤੇ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰ ਮੰਮਟ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਸਰਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗ੍ਰੰਥ ਹੋਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਵਾਗਦੇਵਤਾਵਤਾਰ' (ਵਾਗਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਅਵਤਾਰ) ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਤੋਂ ਰਸ-ਧੁਨੀ ਰਸ ਅਤੇ ਧੁਨੀ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਉਲੇਖ ਕਰਨਯੋਗ ਹੈ। "तददषौं शब्दाथौं सगणावनलङकृती पुनः क्वायि" ਇਸ ਕਾਵਿ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾ, ਕਾਵਿ-ਹੇਤੂ ਤੇ ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ 'ਧੁਨੀਆਤਮਕਤਾ' ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਕਦਮ-ਕਦਮ 'ਤੇ ਵਿਅੰਜਨਾ ਦੀ ਪੁਨਰਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਲਈ ਵਿਆਕੁਲ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤ ਵੀ।
ਕਾਵਿ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਮਟ ਦਾ ਕਾਵਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਦਭੱਟ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਟ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਵਿਤਾ ਸੰਯੋਗ ਭਾਵ (ਧ੍ਵਨੀ) ਨਾਲ ਹੈ। ਕਾਵਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗ੍ਰੰਥ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟੀਕੇ ਲਿਖੇ ਗਏ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ।
ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ (11ਵੀਂ ਸਦੀ ਉੱਤਰ ਅਰਧ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗ੍ਰੰਥ 'ਕਾਵਿ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼' ਵਿੱਚ ਵਿੰਭਿਨ ਮੱਤਾਂ ਦੇ ਧੁਨੀ ਵਿਰੋਧੀ ਆਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕਥਨਾਂ ਦਾ ਖੰਡਣ ਕਰਕੇ ਵਿਅੰਜਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਵ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਨੇ ਸ਼ਬਦਾਰਥ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਰਸ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਗੁਣਾ, ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਦੇ ਉਤਕਰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤੱਤ ਮੰਨਿਆਂ ਹੈ।
ਮੰਮਟ ਨੇ ਧ੍ਵਨੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਧ੍ਵਨੀ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਯੁਕਤੀਆਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਧ੍ਵਨੀ ਦੀ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਤਰ ਸੱਤਾ ਸਿੱਧ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਵਿਅੰਗ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕਾਵਿ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭੇਦਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ- ਧ੍ਵਨੀ ਕਾਵਿ (ਉੱਤਮ ਕਾਵਿ), ਗੁਣੀਭੂਤ ਵਿਅੰਗ (ਮੱਧਮ ਕਾਵਿ) ਅਤੇ ਚਿੱਤਰ ਕਾਵਿ (ਅਧਮ ਕਾਵਿ)।
ਮੰਮਟ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਕ੍ਰਿਤ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ 'ਸ਼ਬਦਵਪਾਰਵਿਚਾਰ' ਹੈ।
ਮੰਮਟ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ :-
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ
ਸਪਨਾ ਪੱਬੀ
ਸਪਨਾ ਪੱਬੀ ਜਾਂ ਸਪਨਾ ਪਾਬੀ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ 24 ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਖਾਮੋਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਪਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਰਮਿੰਘਮ ਦੀ ਐਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਸਪਨਾ, ਘਰ ਆਜਾ ਪਰਦੇਸੀ ਵਿੱਚ ਰੁਦਰਾਨੀ ਅਤੇ 24 ਵਿੱਚ ਕਿਰਨ ਰਾਠੌੜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਪਨਾ, ਅਰਜੁਨ ਰਾਮਪਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਗਲੈਕਸੀ ਚਾਕਲੇਟ ਵਿਗਿਆਪਨ, ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਨਾਲ ਪੈਪਸੀ ਵਿਗਿਆਪਨ ਅਤੇ ਯਾਮੀ ਗੌਤਮ ਦੇ ਨਾਲ ਫੇਅਰ ਐਂਡ ਲਵਲੀ ਵਿਗਿਆਪਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਹੈ।
ਕਾਮਰਸ਼ੀਅਲ
ਪੱਬੀ ਨੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਰਾਮਪਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਗਲੈਕਸੀ ਚਾਕਲੇਟ, ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਪਸੀ ਵਿਗਿਆਪਨ, ਯੈਮੀ ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਸਨਸਿਲਕ ਸ਼ੈਂਪੂ ਦੇ ਨਾਲ ਫੇਅਰ ਐਂਡ ਲਵਲੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਕੁਆਲੀਫੀਕੇਸ਼ਨ ਫਰੇਮਵਰਕ ਐਨ ਵੀ ਈ ਕਿਊ ਐਫ
ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆੰ ਨੂੰ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਕੁਆਲੀਫੀਕੇਸ਼ਨ ਫਰੇਮਵਰਕ (ਐਨ.ਵੀ ਈ ਕਿਊ.ਐਫ) ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤਹਿਤ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖਿਆ ਆਮ ਰਵਾਇਤੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ 9ਵੀਂ ਕਲਾਸ ਤੋਂ 12 ਵੀਂ ਕਲਾਸ ਤਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ 9ਵੀਂ ਤੋਂ 12 ਵੀਂ ਤਕ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਐਲ 1, ਐਲ 2, ਐਲ 3, ਐਲ 4 ਸੰਬੰਧਤ ਟਰੇਡ ਵਿੱਚ ਕੋਰਸ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਕੀਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 100 ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਛੇ ਟਰੇਡ
ਐਨ.ਐਸ.ਕਿਊ.ਐਫ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਕੁੱਲ ਛੇ ਟਰੇਡ ਜਿਵੇਂ ਇਹਨਾਂ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਲੈਕਚਰ ਦੇਣੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਛੇ ਟਰੇਡ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 100 ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਦੋ ਟਰੇਡ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕੋਰਸਾਂ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਕੋਰਸਾਂ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਸਕੀਮਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬ ਕਰਨ ਲਈ ਬੜੇ ਬੜੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣਗੇ। ਇਹ ਸਿਲੇਬਸ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ ਅਤੇ ਆਈ.ਆਈ.ਐਮ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਰਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਐਨ.ਐਸ.ਡੀ ਸੀ ਅਤੇ ਐਸ.ਐਸ.ਸੀ ਦੇ ਲਗਭਗ 70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਦੇਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਮਿਸਰੀ ਅਰਬੀ
ਮਿਸਰੀ ਅਰਬੀ ("ਨਵੀਂ ਮਿਸਰੀ ਭਾਸ਼ਾ"ਜਾਂ "ਮਿਸਰੀ ਭਾਸ਼ਾ") ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਉਤਪਤੀ ਮਿਸਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਾਹਿਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨੀਲ ਘਾਟੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਪੱਤੀ ਗਿੱਦੜਪਿੰਡੀ
ਪੱਤੀ ਗਿੱਦੜਪਿੰਡੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਲਾਓ ਕਲਾ
ਵਸਰਾਵਿਕ
ਲਾਓ ਵਸਰਾਵਿਕਸ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1970 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਸਾਰੀ ਸਾਈਟ 'ਤੇ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਵਿਆਂਗ ਚਾਨ ਖੇਤਰ, ਮਿਕਾਂਗ ਦਰਿਆ, ਲਾਉਸ ਵਿੱਚ ਥਾਡੂਆ ਰੋਡ 'ਤੇ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਾਰੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਭੱਠੇ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਕਾਹਲੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਚਾਰ ਹੋਰ ਭੱਠਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਸਬੂਤ ਅਤੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਾਰ ਕਿੱਲਾਂ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਬਾਨ ਤਾਓ ਹੈ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸੌ ਹੋਰ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸਿਸਤਾਨਕ ਕਿੱਲਨ ਸਾਈਟ ਦਾ ਲੇਬਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪੱਤੀ ਗਿੱਦੜਪਿੰਡੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਆਂਚਲ ਸਾਹੂ
ਆਂਚਲ ਸਾਹੂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬੈਰਿਸਟਰ ਬਾਬੂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਬੌਂਦਿਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਪਰਿਣੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਣੀਤ ਕੱਕੜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਕਿਉੰ ਉਠੇ ਦਿਲ ਛੱਡ ਆਏ, ਨਾਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕੁੜੀ ਵਸ਼ਮਾ ਬੇਗ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਬੈਰਿਸਟਰ ਬਾਬੂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬੈਰਿਸਟਰ ਬੌਂਦਿਤਾ ਦਾਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਪਰਿਣੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਣੀਤ ਕੱਕੜ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਹਿਜਾਜ਼
ਹਿਜਾਜ਼ ਇਸਲਾਮੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਮੱਕਾ ਅਤੇ ਮਦੀਨਾ,    ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੋਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ, ਹਿਜਾਜ਼ ਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ। ਹਿਜਾਜ਼ ਦਾ ਖੇਤਰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਹੈ,  ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅਰਬੀ  ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਿਜਾਜ਼ੀ ਅਰਬੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਹੈ। ਹਿਜਾਜ਼ੀ ਨਸਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਖੇਤਰ, ਇਸਲਾਮੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਲਾਮੀ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਮੱਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਨਬੀਆਂ ਅਬਰਾਹਿਮ ਅਤੇ ਇਸਮਾਈਲ, ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਹਾਗਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਢਲੀਆਂ ਮੁਸਲਿਮ ਜਿੱਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਉਸਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਰਸ਼ੀਦੁਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ਤ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਮਯਦ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ਤ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਬਾਸੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ਤ। ਓਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਇਸ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਅੰਸ਼ਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਸੀ; ਇਸ ਦੇ ਭੰਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨੇਜਦ ਦੀ ਗੁਆਂਢੀ ਸਲਤਨਤ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਹਿਜਾਜ਼ ਅਤੇ ਨੇਜਦ ਦਾ ਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹਿਜਾਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਜ 1925 ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।  ਸਤੰਬਰ 1932 ਵਿੱਚ, ਹਿਜਾਜ਼ ਅਤੇ ਨੇਜਦ ਦਾ ਰਾਜ ਅਲ-ਹਸਾ ਅਤੇ ਕਾਤੀਫ ਦੇ ਸਾਊਦੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਰਾਜ ਬਣਾਇਆ।
ਹਸਤੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਨਿਸ਼ਾਨ
ਹਸਤੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹਨ, ਅਨੀਚਾ (ਅਸਥਿਰਤਾ), ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਅਨਾਤਾ (ਨਾਖੁਦ)।
ਬੋਧੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਹੋਣ ਨਾਲ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੁੱਧ ਧਰਮ
ਨਬਾਮ ਟੁਕੀ
ਨਬਾਮ ਟੁਕੀ (ਜਨਮ: 7 ਜੁਲਾਈ 1964) ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1 ਨਵੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪਦ ਦਾ ਕਾਰਜਭਾਰ ਸੰਭਾਲਿਆ। 31 ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਨੂੰ ਤਤਕਾਲੀਨ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜਾਰਬੋਮ ਗਾਮਲਿਨ ਨੇ ਤਿਆਗਪਤਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰੁਨਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰੁਨਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
ਪਿੰਡੀ ਖੈਰ
ਪਿੰਡੀ ਖੈਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਯੋਗਤਾਰਾਜ
ਯੋਗਤਾਰਾਜ ਜਾਂ ਯੋਗਤਾਤੰਤਰ (Meritocracy) ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਹੈ ਜੀਹਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸੱਤਾ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਕਾਬਲੀਅਤ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਸੌਂਪੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਅਧਾਰ ਅਕਲੀ ਜੌਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨੂੰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਰਾਹੀਂ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2010 ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ
ਪਰਲ ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ 2010 ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਕਲ ਕਬੱਡੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੱਪ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਰਲ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਸੰਯੋਜਤ ਕੀਤਾ।
ਟੀਮਾ
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਯੋਜਤ 3 ਤੋਂ 12 ਅਪਰੈਲ ਤੱਕ ਚੱਲੇ ਇਸ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਨੌ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਦਸਵੀਂ ਟੀਮ ਨਾਰਵੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ।
ਖੇਡ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਪਹਿਲਾ ਹਰੇਕ ਪੂਲ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਦਾ ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਪੂਲ ਦੀ ਫਸਟ ਅਤੇ ਸੈਕਿੰਡ ਟੀਮ ਆਗਲੇ ਨਾਕ ਆਉਟ ਰਾਉਡ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਵੇਗੀ। ਇਹ ਟੀਮਾਂ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਜੇਤੂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿਤਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਕੱਪ ਜੇਤੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਹਾਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਤੀਜੇ ਅਤੇ ਚੋਥੇ ਸਥਾਨ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਨਾਮ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ
ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਦੁਜੇ ਨੰਬਰ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨੂੰ 51 ਲੱਖ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ₹21 ਦੀ ਇਨਾਮ ਰਾਸ਼ੀ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੋਥੀ ਸਥਾਨ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ₹10 ਲੱਖ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਜੋ ਭਾਗ ਲੈਣ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ 5 ਲੱਖ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਵਧੀਆਂ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਟਰੈਕਟਰ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਂ ਸਾਰਣੀ
ਸਾਰੇ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ Indian Standard Time (UTC +5:30) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਦਾ ਹੱਕ
🇮🇳: ਪੀਟੀਸੀ ਚੇਨਲ ਕੋਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮੈਚ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡ
ਪੱਤੀ ਪਸਵਾਲ
ਪੱਤੀ ਪਸਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਿਮਾ ਦਾਸ
ਹਿਮਾ ਦਾਸ (ਅਸਮੀ: হিমা দাস (ਜਨਮ 9 ਜਨਵਰੀ 2000) ਭਾਰਤੀ ਦੌੜਾਕ ਹੈ। ਇਹ ਆਈਏਏਐਫ ਵਿਸ਼ਵ ਅੰਡਰ 20 ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਹਿਮਾ ਦਾਸ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਜਨਵਰੀ 2000 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਅਸਮ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾਗਾਂਵ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਰਣਜੀਤ ਅਤੇ ਜੋਨਾਲੀ ਦਾਸ ਹਨ, ਉਹ ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਦਾਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕਰੀਅਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖੇਡਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਨਵੋਦਿਆ ਵਿਦਿਆਲੇ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਨਰ ਸ਼ਮਸ਼ੂਲ ਹੱਕ ਦੇ ਸੁਝਾਅ 'ਤੇ ਦਾਸ ਨੇ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਦੂਰੀ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਹੱਕ ਨੇ ਦਾਸ ਨੂੰ ਨਗਾਓਂ ਸਪੋਰਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਗੌਰੀ ਸ਼ੰਕਰ ਰਾਏ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਦਾਸ ਅੰਤਰੀ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਖੇਡ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ।
ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਤੁਰਕਮੇਨੀਸਤਾਨ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ। ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਮਿਆਦ 5 ਸਾਲ ਹੈ। 2007 ਵਿਚ, 1 ਮਿਲੀਅਨ ਬੱਚੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 100,000 ਗਰੇਡ 1 ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।  ਸਾਲ 2010-2011 ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 931 272 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 373160 ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 558112 ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 1730 ਸਕੂਲ - ਦਿਹਾਤ ਵਿੱਚ 1232 ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 498 (ਸਟੇਟ ਕਮੇਟੀ ਫਾਰ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ) ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 69437 ਅਧਿਆਪਕ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਰ੍ਹੇ 2013-14 ਤੋਂ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
Course centers
1996 ਵਿਚ, ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਕੰਪਿਊਟਰ, ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਣਜ ਦੇ ਕੋਰਸ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗੋਰਡੀ ਹੋਵੇ
ਗੋਰਡਨ ਹਵੇ ਓਸੀ (31 ਮਾਰਚ, 1 9 28 - ਜੂਨ 10, 2016) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। 1946 ਤੋਂ 1980 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਕੀ ਲੀਗ (ਐਨਐਚਐਲ) ਵਿੱਚ ਛੱਬੀ ਸੀਜਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਕੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (WHA) ਵਿੱਚ ਛੇ ਸੀਜ਼ਨ ਖੇਡੇ। "ਮਿਸਟਰ ਹਾਕੀ" ਦੇ ਉਪਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਵੇ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 23 ਵਾਰ ਐਨਐਚਐਲ ਆਲ-ਸਟਾਰ ਬਣੇ ਗੋਰਡੀ ਨੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਏ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ 1980 ਵਿੱਚ ਵੇਅਨ ਗ੍ਰੇਟਜ਼ਕੀ ਦੁਆਰਾ ਤੋੜਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਖੁਦ ਹਾਵ ਦੇ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਡੇ ਗਏ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਲਈ ਐੱਨ ਐੱਚ ਐੱਲ ਰਿਕਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। 2017 ਵਿੱਚ, ਹੋਵੀ ਨੂੰ "100 ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਐਨਐਚਐਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ" ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 23 ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 18 ਸਿਵਲ ਹਨ ਅਤੇ 5 ਫੌਜੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨ ਹਨ।
ਗੋਰਡੀ ਹੋਵੇ
ਹਵੇ ਨੂੰ ਰੈੱਡ ਵਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1946 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਐਨਐਚਐਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 1950-51 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1953-54 ਤਕ ਹਰ ਸਾਲ ਸਕੋਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੀਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਆਰਟ ਰੌਸ ਟ੍ਰੌਫੀ ਜਿੱਤੀ, ਫਿਰ 1956-57 ਅਤੇ 1962-63 ਵਿੱਚ ਛੇ ਵਾਰ ਟਰਾਫੀ ਜਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਗੋਲ ਵਿੱਚ ਲੀਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਚਾਰ ਵਾਰ ਕੀਤੀ ਸੀ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ 21 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਲੀਗ ਸਕੋਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1953 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਜਨ (95) ਵਿੱਚ ਅੰਕ ਲੈਣ ਲਈ ਲੀਗ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ,ਉਹ ਰਿਕਾਰਡ ਜੋ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਤੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਚਾਰ ਵਾਰ ਲਾਲ ਵਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਟੈਨਲੇ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਛੇ ਹਾਟ ਟ੍ਰਾਫੀਆਂ ਨੂੰ ਲੀਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਜਿੱਤਿਆ।
ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਗੋਰਡੀ ਹੋਵੇ
ਹੋਵੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1971 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਸਸਕੈਚਵਨ ਸਪੋਰਟਸ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਹਾਕੀ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਮਾਰਕ ਅਤੇ ਮਾਰਟੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਹੂਸਟਨ ਈਰੋਸ ਤੇ ਸਾਥ ਦੇਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਅੱਧ 40 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ 1979-80 ਵਿੱਚ ਐਨਐਚਐਲ ਤੇ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਹਾਰਟਫੋਰਡ ਵ੍ਹਲਰਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੀਜ਼ਨ ਖੇਡਿਆ, ਜੋ 52 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਨੂੰ ਉੱਚ ਹਸਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮੈਟਮੀਗੂਲੀ, ਸਟੇਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਵਰਲਡ ਲੈਂਗੂਏਜਿਜ਼ ਨੂੰ ਡੌਵੇਲਟਮੇਮਮਤ ਅਜ਼ੈਡੀ, ਐਸ.ਏ. ਨੀਰੀਆਜ਼ੋ, ਸਟੇਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕੀ ਐਂਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਹੈ। ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਟੈਕਨੌਲੋਜੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਮੈਰੀ ਸਿਟੀ), ਸਟੇਟ ਮੈਡੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਈਤਨਗਰ ਸਈਅਦ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗੋਰਡੀ ਹੋਵੇ
ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਕੈਰੀਅਰ ਅੰਕੜਾ
* Stanley Cup Champion; ** AVCO Cup Champion
ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਫੌਜ ਅਧਾਰਿਤ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ: ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸੰਸਥਾਨ (ਉਰਫ ਪੁਲਿਸ ਅਕਾਦਮੀ), ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸੰਸਥਾਨ, ਸਟੇਟ ਬਾਰਡਰ ਸਕਿਊਰਟੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਮੁੱਖ ਹਨ।
ਗੋਰਡੀ ਹੋਵੇ
ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਕੈਰੀਅਰ ਅੰਕੜਾ
' ਬੋਲਡ  ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਲੀਡ ਲੀਗ
ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੁਏਟ ਸਿੱਖਿਆ
ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਿਆਰੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 2007 ਵਿੱਚ ਤੁਰਕਮੇਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ 2013 ਵਿੱਚ,55 ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਦੋ ਹੋਰ ਬਜਟ ਸਥਾਨ ਡਾਕਟਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਣਗੇ, 42 ਕਲੀਨਿਕਲ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ, ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ 241 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਡਾਕਟਰੇਟ ਡਿਗਰੀ ਲਈ 9 ਸੀਟਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਗੋਰਡੀ ਹੋਵੇ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਿੱਖਿਆ
ਗ੍ਰੇਸ ਹਾਈਲੈਂਡ
ਗਰੇਸ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਸਟੀਵਨਸਨ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ੍ਰੇਸ ਹਾਈਲੈਂਡ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਟਿੱਕਟੋਕਰ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਅਤੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ। ਉਹ ਅਦਾਕਾਰ ਮੈਟ ਸਟੀਵਨਸਨ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਹਾਈਲੈਂਡ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਅਭਿਨੇਤਾ ਮੈਟ ਸਟੀਵਨਸਨ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਹੋਮ ਐਂਡ ਅਵੇ ਵਿੱਚ ਐਡਮ ਕੈਮਰਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਹਾਈਲੈਂਡ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ; ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਮਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣ ਨੂੰ ਅੱਗੇ। ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਹਾਰਮੋਨ ਬਲੌਕਰਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਵਕੀਲ, ਹਾਈਲੈਂਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਹਾਰਮੋਨ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਥੈਰੇਪੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਦੇਖਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਗ੍ਰੇਸ ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ।
2020 ਵਿੱਚ ਹਾਈਲੈਂਡ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਟਿੱਕਟੋਕ ਅਤੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ 133,000 ਫਾਲੋਅਰਜ਼ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਫਾਲੋਅਰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਅਪਲੋਡ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਔਨਲਾਈਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਨਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ ਹਾਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦ ਸੰਡੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
ਹਾਈਲੈਂਡ ਇੱਕ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣਾ ਚਾਹੇਗੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹਰਾ ਬਸੰਤਾ
ਹਰਾ ਬਸੰਤਾ ਜਾਂ ਭੂਰੇ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਬਾਰਬੇਟ ( ਸਾਈਲੋਪੋਗਨ ਜ਼ੀਲਾਨਿਕਸ ) ਇੱਕ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਸੰਤਾ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਅਤੇ ਉਪ-ਉਪਖੰਡੀ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਚੌੜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਤਰਾਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹਨੂੰ IUCN ਲਾਲ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਚਿੰਤਾ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜੁੰਡੀਰਾਜ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਸਾਈਬਰਵਾਰਫੇਅਰ
ਸਾਈਬਰਵਾਰਫੇਅਰ ਇਕ ਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸਲ ਯੁੱਧ ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਸਾਈਬਰਵਾਰਫੇਅਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਮਾਹਰਾਂ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਬਹਿਸ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਵੀ ਹੈ 'ਸਾਈਬਰਵਾਰਫੇਅਰ' ਸ਼ਬਦ ਹੀ  ਗ਼ਲਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਤਕ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਪਮਾਣਜਨਕ ਸਾਈਬਰ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ 'ਯੁੱਧ' ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਕ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 'ਸਾਈਬਰਵਾਰਫੇਅਰ' ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਲੇਬਲ ਹੈ ਜੋ ਅਸਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
5 ਮਈ, 2019 ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਿਸਾਲ ਵੇਖੀ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸੇਨਾ ਨੇ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇਕ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਇਕ ਬਹਿਸ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸੀਬਰਵਾਰਫੇਅਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਪੂਰਨ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਚਾਹੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਜਿਹੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਰਾਜ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਪ੍ਰਯੋਜਿਤ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੋਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਰਾਜ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਂਤਕਵਾਦੀ ਸਮੂਹ, ਕੰਪਨੀਆਂ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸਮੂਹ, ਹੈਕਟੀਵਿਸਟ (ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਧਾਰਤ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਏਜੰਡੇ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ) ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਪਰਾਧੀ ਸੰਗਠਨ ਕੰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ।
ਮਾਹਰਾਂ ਦਵਾਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ : "'ਸਾਈਬਰਵਾਰਫੇਅਰ' ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਂਝਾ ਜਾਂ ਫੇਰ ਔਨਲਾਈਨ ਸੰਚਾਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।"
ਸਾਈਬਰਵਰਫੇਅਰ ਬਨਾਮ ਸਾਈਬਰ ਵਾਰ
ਸ਼ਬਦ ''ਸਾਈਬਰਵਰਫੇਅਰ" "ਸਾਈਬਰ ਵਾਰ" ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੈ। 'ਸਾਈਬਰਵਰਫੇਅਰ' ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਵਿਰੋਧ ਜਾਂ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ  ਯੁੱਧ ' ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਾਈਬਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਕਾਰਜਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਾਈਬਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।  ਲੜਾਈ ਦਾ ਭਾਵ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ' ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਕੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਅਰਸੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਮਾਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।  ਇਕ ਸਾਈਬਰ ਯੁੱਧ ਕੌਮਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਪਿਛਲੇ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।  ਅੱਜ ਤਕ, ਅਜਿਹੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਟਿਟ-ਫ਼ੋਰ-ਟੈਟ  ਮਿਲਟਰੀ-ਸਾਈਬਰ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹਨ।  ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਜੂਨ 2019 ਵਿੱਚ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਨੇ ਹਰਮੂਜ਼ ਦੇ ਤੂਫਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਡਰੋਨ ਦੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਈਰਾਨੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
ਯੁੱਧ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਸਾਈਬਰਵਾਰਫੇਅਰ ਕਿਸੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖ਼ਤਰੇ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਵਾਇਤੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ. ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਸਾਈਬਰ ਦੁਆਰਾ ਹਵਾਈ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣਾ। ਯੂਜੀਨ ਕਾਸਪਰਸਕੀ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਸਪਰਸਕੀ ਲੈਬ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਸਾਈਬਰ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਲੇਮ ਅਤੇ ਨੈਟਟ੍ਰੈਵਲਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਲੱਭੇ ਗਏ ਜੈਵਿਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ।
ਜਾਸੂਸੀ
ਰਵਾਇਤੀ ਜਾਸੂਸੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਾਈਬਰ ਜਾਸੂਸੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗਹਿਰਾ ਤਨਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ  ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਹਮਲੇ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਚਾਰ
ਸਾਈਬਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਚਾਹੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰੇ। ਇਹ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਦਾ ਇਕ ਰੂਪ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ, ਜਾਅਲੀ ਖ਼ਬਰ ਵਾਲੀ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਸਾਲ 2018 ਵਿਚ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਰਮੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਟਾਫ ਦੇ ਚੀਫ, ਸਰ ਨਿਕੋਲਸ ਕਾਰਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਰੂਸ ਵਰਗੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਮਲਾ ਸਿਸਟਮ ਯੁੱਧ ਦਾ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਨਿਆਂ-ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਸਾਡੀ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਅਧਾਰਤ ਹੈ "।
ਆਰਥਿਕ ਵਿਘਨ
2017 ਵਿੱਚ, ਵਾਨਾਕਰਾਈ ਅਤੇ ਪੇਟੀਆ (ਨੋਟਪੇਟੀਆ) ਵੈਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ, ਰਿਸਮਵੇਅਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਯੂਕ੍ਰੇਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਯੂਕੇ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਸਰਵਿਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਿਘਨ ਪਿਆ।   ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਅਪਰਾਧ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਿਵਲ
ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਤੋੜ-ਫੋੜ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਟੀਚਿਆਂ ਵਿਚ ਵੈਬ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਡਾਟਾ ਸੰਚਾਰ ਮਾਧਿਅਮ ਅਤੇ ਨੈਟਵਰਕ ਉਪਕਰਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ: ਵੈਬ ਸਰਵਰ, ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ, ਕਲਾਇੰਟ ਸਰਵਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਸੰਚਾਰ ਲਿੰਕ, ਨੈਟਵਰਕ ਉਪਕਰਣ, ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੈਸਕਟਾਪ ਅਤੇ ਲੈਪਟਾਪ। ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕਲ ਗਰਿੱਡ, ਵਿੱਤੀ ਨੈਟਵਰਕ ਅਤੇ ਦੂਰ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੰਪਿਯੂਟਰਆਈਜ਼ੇਨ ਅਤੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕਸਨ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰੁਝਾਨ ਕਾਰਨ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਈਬਰ ਜ਼ੁਰਮ
ਕੌਮੀ ਜਮਹੂਰੀ ਗਠਜੋੜ
ਕੌਮੀ ਜਮਹੂਰੀ ਗਠਜੋੜ ਜਾਂ ਐਨ.ਡੀ.ਏ. ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸੀ ਗਠਜੋੜ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1998 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 17 ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ 1 ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸ਼ਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਸਨ। ਸਾਬਕਾ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਐਲ ਕੇ ਅਡਵਾਨੀ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ 2014 ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ 2014 ਤੋਂ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੱਠਜੋੜ ਨੇ 1998 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ। ਗੱਠਜੋੜ ਨੇ 38.5% ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਵੋਟ ਸ਼ੇਅਰ ਨਾਲ 2014 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ 26 ਮਈ 2014 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। 2019 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਗਠਜੋੜ ਨੇ 45.43% ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਵੋਟ ਸ਼ੇਅਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗਿਣਤੀ 353 ਸੀਟਾਂ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਐਨਡੀਏ ਮਈ 1998 ਵਿੱਚ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਲੜਨ ਲਈ ਗੱਠਜੋੜ ਵਜੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਐਨਡੀਏ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਗਠਜੋੜ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਭਾਜਪਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮਤਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਏਆਈਏਡੀਐਮਕੇ ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਪਰ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਐਨਸੀਪੀ ਨਾਲ ਮਹਾਂ ਵਿਕਾਸ ਅਗਾੜੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਗਠਜੋੜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ। 2003 ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਦਲ (ਯੂਨਾਈਟਿਡ) ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਤਾ ਪਾਰਟੀ ਵੀ ਗਠਜੋੜ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਹੀ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਹਿੰਦੂਤਵ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਤੇਲਗੂ ਦੇਸ਼ਮ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਪਤਲਾ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।
ਸਰਕਾਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਢਹਿ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਏਆਈਏਡੀਐਮਕੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਐਨਡੀਏ ਨੇ 1999 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵੱਡੇ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਵਾਜਪਾਈ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਅਤੇ ਇਸ ਵਾਰ ਪੂਰੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਐਨਡੀਏ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ 2004 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ। ਇਸਦੀ ਮੁਹਿੰਮ "ਇੰਡੀਆ ਸ਼ਾਈਨਿੰਗ" ਦੇ ਨਾਅਰੇ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਆਰਥਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਐਨਡੀਏ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਐਨਡੀਏ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਗਠਜੋੜ ਦੀਆਂ 222 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 186 ਸੀਟਾਂ ਹੀ ਜਿੱਤੀਆਂ, ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਾਜਪਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਐਨਡੀਏ ਦੀ ਹਾਰ ਪੇਂਡੂ ਜਨਤਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਹੈ।