cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਉਚਾਰਨ: Turner syndrome) ਨੂੰ 45,X ਜਾਂ 45,X0 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਦਾ ਵਿਚ X ਕਰੋਮੋਸੋਮ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ, ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਜਕੜੀ ਹੋਈ ਗਰਦਨ, ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਝੁਕਿਆ ਕੰਨਾਂ ਦਾ ਜੋੜਾ, ਗਰਦਨ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਥੱਲੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਲਾਈਨ, ਛੋਟਾ ਕੱਦ ਅਤੇ ਸੁੱਜੇ ਹੱਥ ਅਤੇ ਪੈਰ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣਾ ਵਜੋਂ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਾਹਵਾਰੀ ਅਤੇ ਛਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋੰ ਬਿਨਾਂ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦਿਲ ਦੇ ਨੁਕਸ, ਸ਼ੂਗਰ, ਅਤੇ ਘੱਟ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਅਕਸਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਸਾਧਾਰਨ ਸਮਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਣਿਤ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਜ਼ਰ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਕਸਰ ਵਧੇਰੇ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀ ਦਮਿਤ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ:
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕੋਈ ਵੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ।
ਕੀ ਦਮਿਤ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਇਸ ਲੇਖ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਜਾਂ ਦਮਿਤ ਲੋਕਾ ਬਾਰੇ ਗਲ ਕਰਨੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਉਹਨਾਂ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਜਾਂ ਦਮਿਤ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਮਿਤ ਸ੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਪੁੱਰਖੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਬੁਰਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਸਪੀਵਾਕ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠਾਈ ਤੇ ਦਮਿਤ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾ ਲਈ ਬੋਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਔਰਤਾ ਲਈ ਬਣਾਈ ਸਤੀ ਵਾਲੀ ਰੀਤ ਦਾ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਦੱਬੇ ਕੁੱਚਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ।
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਇੱਕ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਸਬੰਧੀ ਅਸਧਾਰਨਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ X ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਗੁੰਮ ਜਾਂ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਦਮਿਤ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਦਮਿਤ ਜਾਂ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਲੋਕਾ ਬਾਰੇ:
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ 46 ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 45 ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਸਬੰਧੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਕੇਵਲ ਕੁਝ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਮੋਜ਼ੇਕਿਸਮ ਵਾਲਾ ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਲੱਛਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰਦਾ।
ਕੀ ਦਮਿਤ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸਪੀਵਾਕ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਇਕਹਿਰੇ ਸੰਗਠਿਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਤੋ ਇਨਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਜਮਾਤ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਕੋਈ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਦਮਿਤ ਹੋਣਾ ਸੰਦਰਭ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਣਤਰ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਆਇਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਔਰਤ ਇੱਕ ਸੰਗਠਿਤ ਤੇ ਇਕਹਿਰੀ ਇਕਾਈ ਵਜੋਂ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਪੀਵਾਕ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਹੜੀ ਔਰਤ ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਪ੍ਰਵਚਨਕਾਰੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਾਸ਼ਿਆਗਤ ਧਿਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ
ਨਿਦਾਨ ਸ਼ਰੀਰਕ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਟੈਸਟਿੰਗ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਦਮਿਤ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਦਮਿਤ ਜਾਂ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਕੌਣ ਹਨ?
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਲਈ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਦੌਰਾਨ ਮਨੁੱਖੀ ਹਾਰਮੋਨ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਟੀਕੇ ਬਾਲਗ ਕੱਦ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਥੈਰੇਪੀ, ਛਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਮਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਲਈ ਅਕਸਰ ਮੈਡੀਕਲ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਦਮਿਤ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਇਸ ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਕਿਸੇ ਜਾਤ,ਜਮਾਤ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਕੀ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੇ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਸਪੀਵਾਕ ਅਨੁਸਾਰ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਤਮਾਮ ਕਾਰ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚੋ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਸਪੀਵਾਕ ਅਨੁਸਾਰ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਮੂਹਿਕਤਾ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ 2,000 ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਅਤੇ 5,000 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਮ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਦਮਿਤ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕੀ ਦਮਿਤ ਜਾਂ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਧਿਰ ਬੋਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ?
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ
ਦੁਨੀਆ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਬਰਾਬਰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਦਮਿਤ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸਪੀਵਾਕ ਦਮਿਤ ਜਾਂ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਦੇ ਬੋਲ ਦੇ ਵਾਪਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੋ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਬੋਲ ਦੇ ਨਾ ਵਾਪਰਨ ਤੋ ਭਾਵ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ(ਦਮਿਤ ) ਜ਼ੁਬਾਨੋਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਜ਼ੁਬਾਨੋ ਬੋਲਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਹ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੋਲਦਾ ਵੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਸਲਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਬੋਲਦਾ ਹੈ,ਉਹ ਸੁਣਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਸੁਣਿਆ ਇਸ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਕਿਉ ਜੋ ਬੋਲ ਦੇ ਸੁਣੇ ਜਾਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤਾਣਾ ਬਾਣਾ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੋੜੀਦੇ ਸਦੰਰਭ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਤਾਣੇ ਬਾਣੇ ਦੀ ਗੈਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਧਿਰ ਦੇ ਬੋਲ ਦਾ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੇਦਰੀ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਆਰ ਪਾਰ ਇਹ ਲੇਖ ਉਨ੍ਹਾ ਪਰਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਔਰਤ ਦਾ ਬੋਲ ' ਖਾਮੋਸ਼ '
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ
ਜਿਆਦਾਤਰ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਦਮਿਤ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਬੋਲ ਉਨ੍ਹਾ ਧਿਰਾ ਲਈ ਨਾ ਪੜ੍ਹਿਆ /ਨਾ ਸੁਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਪਿਤਾ-ਪੁਰਖੀ ਕਦਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕ੍ਰਿਤ ਪੂੰਜੀ ਸੱਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਵਚਨਕਾਰੀ ਉੱਤੇ ਕਾਬਜ ਹਨ। ਬੋਲ ਦੇ ਸੰਭਵ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਇਸ ਪਾਸੇ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਰਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਦਾ ਹੈ ਉਹ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਪਰਦਾ ਹੋਵੇ।ਬੋਲ ਵਾਪਰਦਾ ਤਾਂ ਨਜ਼ਰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ,ਪਰ ਇਹ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਸੁਣਿਆ ਵੀ ਗਿਆ ਹੈ।
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ
ਹੈਨਰੀ ਟਰਨਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ 1938 ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1964 ਵਿਚ, ਇਸਦਾ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਸਬੰਧੀ ਅਸਧਾਰਨਤਾ ਕਰਕੇ ਹੋਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੀ ਦਮਿਤ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਗਾਇਤਰੀ ਸਪੀਵਾਕ ਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾਵਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਿਆਂ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਾਸ਼ੀਏ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਡੇਲਿਊਜ਼ ਦਾ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਵੀ ਏਨਾ ਹੀ ਸਮੱਸਿਆਗ੍ਰਸਤ ਹੈ। ਜਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਦੀ ਦੀ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਵੇ, "ਅਸੀ ਇਸ ਫੈਲਦੇ ਹੋਏ ਤਰਲ ਦਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੁਕਤੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋ ਅਸਮਰੱਥ ਹਾਂ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰੇਕ ਅੰਸ਼ਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਹਮਲਾ ਜਾਂ ਬਚਾਅ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਚਾਹਨਾ ਮਾਸੂਮ ਢੰਗ ਨਾਲ ਡਰਾਵਨੀ ਹੈ।ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਨਾਲ ਨਿਪਟਨ ਲਈ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਵਿਚਾਰ ਧਾਰਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰਾ ਦਾ ਆਤਮ ਉਤਪਾਦਨ ਇਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ,ਵਾਧੂ ਮੁੱਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਦੀ ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਕਟੌਤੀ ਤੱਕ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਦ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਹਾਸ਼ੀਏ ਉੱਤੇ ਹਨ।
ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਕੜੀ ਆਪਣੀ ਵਰਤੋ ਆਪਣੀ ਵਰਤੋ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੁਕਤੇ 'ਤੇ ਵੀ, ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਤਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਸਧਾਰਨ ਪ੍ਰਗਟਾਅ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ।    ਵਾਲਟਰਬੈਂਜਾਮਿਨ, ਬੌਦਰੀਲਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਾ ਹੈ :
ਮਾਰਕਸ ਦੀ ਸ਼ਾਜਿਸ਼ੀ ਪੇਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ:
"ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟਣ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਉਹਨਾ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤੱਤਕਾਲੀ ਉਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਰਗ ਹਿੱਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਗਿਆਨ ਦਾ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਲੇਤਾਰੀਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਕੋਟਧਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਹੈ,ਇਹ ਗੁੱਸਾ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹੇ -ਲਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾ ਉੱਤੇ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋ ਆਮ ਲੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਤੰਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀਪ੍ਰਤਿਨਿਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੌਦਰੀਲਾ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ ਉਤੇ ਇਹਨਾਂ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਸ਼ਾਜਿਸਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਤੌ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ...ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਫਲੋਬੇਅਰ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ:ਉਹ ਹੈ ਵਿਦਰੋਹ।
ਦਮਿਤ ਵਰਗ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ
ਕਈ ਸਮਝਦਾਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਜਦੋਂ ਇਸ ਸਵਾਲ ਨਾਲ ਕਿ ਕੀ ਦਮਿਤ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਨਾਲ ਦੋ ਚਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਸਥਿਤੀਜਨਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਾ ਪੂਰਵ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾ ਲੈਦੇ ਹਨ ਆਪਣੀ ਬਣਤਰ ਪੱਖੋ ਵਿਖਮ ਇਸ ਪ੍ਰਵਰਗ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚਿਤ ਤੇ ਅਮੂਰਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈਦਿਆਂ,ਖੇਤਰ ਦਰ ਖੇਤਰ। ਭ ਖਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰੀ ਆਰਥਿਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸਾਂ ਦੇ ਅਪੱਧਰੇ /ਅਸਮਾਨ ਸਰੂਪ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਹੈ ਇਹ ਵਿਚਾਰਾ ਅਤੇ ਸਮਝੋਤਿਆ,ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਦੀ ਹੇਠਲੀ ਜਮਾਤ,ਕੰਗਾਲ ਜਿੰਮੀਦਾਰਾਂ,ਅਮੀਰ ਕਿਸਾਨਾਂ,ਅਤੇ ਕਿਸਾਨੀ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਮੱਧ ਜਮਾਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਦਰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਜਾਂ ਦਮਿਤ ਦੀਆਂ ਜਮਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਫੂਕੋ ਇਹ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਆਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਦ੍ਰਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਅਰਥ,ਪੱਧਰ ਦਾ ਬਦਲਾਅ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਹ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਪਰਤ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੋਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਿ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੈਤਿਕ,ਸੁਹਜਾਤਮਕ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੁੱਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਜਾਂ ਪਹਿਚਾਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।"
ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਦਮਿਤ ਹਨ ਜਾਂ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਹਨ:
ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਦਮਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਪੁਰਖੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਿੱਚ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪੈਰ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਵੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰਾਂ ਦੀ ਰੀਤਾਂ ਬਣਾਈਆ ਗਈਆਂ ਸਨ ਜਿਨਾ ਨਾਲ ਔਰਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਸ਼ਟ ਸਹਿਣੇ ਪੈਦੇ ਸਨ। ਸਪੀਵਾਕ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ। ਔਰਤਾ ਲਈ ਬਣਾਈ ਸਤੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਇਸ ਰੀਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਰਦ ਦੀ ਗੁਲਾਮ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਜੇਕਰ ਔਰਤ ਦਾ ਪਤੀ ਔਰਤ ਤੋ ਪਹਿਲਾ ਮਰਜੇ ਤਾਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿਊਦੀ ਨੂੰ ਹੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਔਰਤ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣੇ ਨਹੀਂ ਜਾਦੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸੁਰੂ ਤੋ ਹੀ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦਲਿਤ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ।ਔਰਤ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਲਤ ਹੀ ਸਮਝਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਪੀਵਾਕ ਸਤੀ ਪ੍ਰਥਾ ਬਾਰੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ਵਾਦੀ ਤੰਤਰ ਨੇ ਇਹ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਸਤੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖੁੱਦ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਥੋਪੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਵਚਨਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੋਵੇ ਧਿਰਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਾਦ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੂ ਪੁਰਸ਼ ਤੰਤਰ ਕਿਤੇ ਇਹ ਸਪੇਸ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਤੀ ਆਪਣੀ ਚੇਤਨਾ,ਆਪਣੇ ਬੋਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕੇ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਔਰਤ ਦਾ ਦਮਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਸਪੀਵਾਕ ਦਾ ਇਹ ਲੇਖ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਵਚਨਕਾਰੀ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਉਸ ਹਿੰਦੂ ਤੰਤਰ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਿੰਦੂ ਔਰਤ ਸਤੀ ਵਰਗੀ ਰੀਤ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਣ   ਸਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੀਵਾਕ ਇੱਕ ਸੋਲਾ ਸਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਭੁਬਨੇਸਵਰੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ ਭੁਬਨੇਸ਼ਵਰੀ ਨੇ 1926 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਛੱਤ ਨਾਲ ਲਟਕ ਕੇ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ। ਇਹ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾ ਬਣ ਗਈ। ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਵਕਤ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਵਾਰੀ ਆਈ ਹੋਈ ਸੀ ਭੁਬਨੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਮੈਬਰ ਸੀ।ਸਮੂਹ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਨਿਭਾਅ ਨਾ ਸਕਣ ਕਾਰਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।ਭੁਬਨੇਸਵਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਗਲ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਅਵੈਧ ਜਾਂ ਅਵੈਧ ਜਾਂ ਨਜਾਇਜ ਗਰਭ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਗਰਭ ਦੇ ਝੂਠੇ ਇਲਜਾਮ ਤੌ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮਹਾਵਾਰੀ ਆਉਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕੀਤਾ,ਉਹ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਦੇ ਰਾਹੀ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭੁਬਨੇਸ਼ਵਰੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਅਵੈਧ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਫਿਰ ਜਦ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਖਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾਈ ਪਤਾ ਚਲ ਜਾਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵੀ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਬੇਹੂਦਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਵਿਤਰਤਾ ਦੀ ਥਾਂ ਕਾਲਖ ਦਾ ਮਸਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਾਵਾਰੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲਾ ਤੋ ਉਲਟ ਹੈ ਜਦ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਤਮ ਦੇਹ ਲਈ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮਹਾਵਾਰੀ ਕਰਕੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਵਿਧਵਾ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਭਾਵ ਮਹਾਵਾਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਹੋਣ ਤੱਕ ਦਾ ਇੰਤਜਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਮਹਾਵਾਰੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜਨਤਕ ਰੂਪ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸਫਾਈ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਦਮਿਤ ਭਾਵੇਂ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾ ਕੋਈ ਦੱਬੇ ਕੁੱਚਲੇ ਵਰਗ ਦੇ ਮਰਦ ਜਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਰਗ ਹੋਵੇ ਉਹ ਬੋਲ ਤਾਂ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਮਿਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ: ਅੱਜ ਦੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਨੀਵੇ ਦੱਬੇ ਕੁੱਚਲੇ ਦਮਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਨੂੰ ਅਣਗੋਲਿਆਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਪੀਵਾਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਕਿ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾ ਬਾਰੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘਾਟਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋ ਪਾਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਤਰਫ਼ਦਾਰੀਆਂ,ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਬਾਰੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋ ਵਾਚਕੇ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਵੇ ਸ਼ਾਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਚੌਧਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚੌਧਰ ਛੱਡਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।ਤੇ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਤੇ ਦਮਿਤ ਲੋਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ
ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ
thumb|ਲਿਮਫੈਡੀਮਾ, ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਿੰਜੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦੇ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਆਮ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੁਮੇਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਦੂਜੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲਾ ਜਬਾੜਾ ਛੋਟਾ (ਮਾਈਕ੍ਰੋਗਨੇਥਿਆ), ਕਿਊਬਿਟਸ ਵਾਲਗਸ, ਨਰਮ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਮੁੜੇ ਨਹੁੰ, ਪਾਲਮਰ ਕਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਡਰੂਪਿੰਗ ਪੱਲਕੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਘੱਟ ਆਮ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵਿੱਚ ਮਿਕਣ, ਸੁਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਘਟਨਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਕਤਰ ਵਾਲਾ ਤਾਲੂ ਹੈ। ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਖੁਦ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਰ ਔਰਤ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਕੋਈ ਵੀ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ।
ਇਲਾਜ
ਇੱਕ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦਾ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ, ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ:
ਐਪੀਡੈਮਿਓਲਾਜੀ
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ 2000 ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅਤੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ 5000 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦੇ ਲਗਭਗ 99 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ੀਸ਼ੂ ਪਹਿਲੇ ਟ੍ਰਾਈਮੇਸਟਰ ਦੌਰਾਨ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਸੰਪੂਰਨ ਗਰਭਪਾਤ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਦੇ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਸਿੰਡਰੋਮ ਨੂੰ ਇਲੀਨੋਇਸ ਦੇ ਐਂਡੋਕਰੀਨੋਲੋਜਿਸਟ, ਹੈਨਰੀ ਟਰਨਰ ਨੇ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 1938 ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ। ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਲਰਿਚ-ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਜਾਂ ਬੰਨੇਵੀ-ਅਲਰਿਚ-ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਯੂਰਪੀਨ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਦਰਸਾਏ ਕੇਸਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
45,X ਕਰਿਓਟਾਇਪ ਦੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਿਪੋਰਟ, 1959 ਵਿੱਚ ਡਾ. ਚਾਰਲਸ ਫੋਰਡ ਅਤੇ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਕਸਫੋਰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਾਰਵੇਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਗਾਇਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 14 ਸਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਵਿੱਚ ਟਰਨਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀ ਸਿਹਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਹਤ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਲੇਖ ਸੰਪਾਦਨ ਮੁਹਿੰਮ 2018
ਕੰਵਰਜੀਤ ਭੱਠਲ
ਕੰਵਰਜੀਤ ਭੱਠਲ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਭੌਂਕਦਾ ਟਾਪੂ
ਭੌਂਕਦਾ ਟਾਪੂ (ਮੂਲ ਫਰਾਂਸੀਸੀ: Chienne d Histoire) ਸਰਜ ਅਵੇਡੀਕੀਆਨ ਦੀ ਪੰਦਰਾਂ ਮਿੰਟ ਦੀ ਐਨੀਮੇਟਿਡ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਕੈਨਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਲਘੂ ਫਿਲਮ ਨਾਤੇ ਪਾਲਮੇ ਡੀ ਓਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿਤਿਆ। ਚਿਤਰ ਥਾਮਸ ਅਜੂਲੋਸ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਸ ਹਨ।
ਸਾਰ
ਕਾਂਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਤਾਦਾਦ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਹਾਕਮ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ 60,000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁੱਤੇ ਹਨ। ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਸ਼ਚਰ ਸੰਸਥਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ – ਗੈਸ ਨਾਲ ਮਾਰਨਾ, ਭਸਮੀਕਰਣ, ਮਾਸ ਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਉਪਭੋਗ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ – ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉਜਾੜ ਪਏ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਕਰੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾੜ ਕੇ ਕੁੱਤੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਟਾਪੂ ਦੀਆਂ ਰੋਡੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਮਰਨ ਲਈ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਟਾਪੂ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਟ ਹੈ: ਹੱਡੀਆਂ, ਗਿਰਝਾਂ ਪਰ ਇੱਕ ਵੀ ਕੁੱਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਭ ਤਮਾਸ਼ਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਨੀਮੇਟਿਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਕਬੂਤਰ ਤਾਰਾਮੰਡਲ
ਕਬੂਤਰ ਜਾਂ ਕੋਲੰਬਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Columba) ਖਗੋਲੀ ਗੋਲੇ ਉੱਤੇ ਮਹਾਸ਼ਵਾਨ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਅਤੇ ਖ਼ਰਗੋਸ਼ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਧੁੰਦਲਾ - ਜਿਹਾ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਸੰਨ 1592 ਵਿੱਚ ਪਟਰਸ ਪਲੈਂਕਿਅਸ (Petrus Plancius) ਨਾਮਕ ਡਚ ਖਗੋਲਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਗੋਲੀ ਸੰਘ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ 88 ਤਾਰਾਮੰਡਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਕਬੂਤਰ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਵਿੱਚ 18 ਤਾਰੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਇਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਗਸਤ 2011 ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੀ ਇਰਦ - ਗਿਰਦ ਕੋਈ ਗ਼ੈਰ-ਸੌਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਤਾਰਾ 3 ਖਗੋਲੀ ਮੈਗਨੀਟਿਊਡ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਚਮਕ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਮੈਗਨੀਟਿਊਡ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਰੇ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਓਨੀ ਹੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੱਝ ਮੁੱਖ ਵਸਤੂਆਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾਮੰਡਲ
ਮਲੋਆ
ਮਲੋਆ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਭੂਗੌਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸੈਕਟਰ 38 ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਢਲੇ ਦੌਰ ’ਚ ਤੀੜਾ-ਮਲੋਆ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਾਜਪੂਤ, ਰਾਮਦਾਸੀਆ ਸਿੱਖ, ਸੈਣੀ ਤੇ ਬਾਲਮੀਕੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁੱਢ ਇੱਕ ਰਾਜਪੂਤ ਵਿਅਕਤੀ ਮੇਲੂ ਨੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਆਏ ਕੌਸ਼ਲ ਗੋਤ ਦੇ ਰਾਜਪੂਤ ਚੌਧਰੀਆਂ ਨੇ ਅਬਾਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਲੋਆ ਦਾ ਮੌਜਾ 1250 ਏਕੜ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੀ ਜਦਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਲਾਹਪੁਰ ਦੇ ਬੇਚਰਾਗ ਮੌਜੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਜ਼ਮੀਨ 250 ਏਕੜ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 14 ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੀ ਤੇ ਵੋਟਾਂ 3500 ਸਨ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਪਰ ਜਮੀਨ ਖਰੀਦਣ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਮੀਨ ਹੁਣ ਸਿਰਫ 570 ਏਕੜ ਰਹੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਕਬਾ ਮਹਿਜ਼ 500 ਏਕੜ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲਾਟ ਜ਼ਮੀਨ 70 ਏਕੜ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਲੋਆ ਕਲੋਨੀ ਦੀ ਵੱਸੋਂ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਟੱਪ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਕਲੋਨੀ ਦੀਆਂ 14 ਹਜ਼ਾਰ ਵੋਟਾਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਪਿੰਡ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ ਵਾਰਡ ਨੰਬਰ 7 ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉਪਰ ਸੈਕਟਰ -37, 38,39 ਤੇ 40 ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਉਸਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਲੋਆ ਕਲੋਨੀ ਨਿਊ ਗਰੇਨ ਮਾਰਕੀਟ, ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ, ਫਰੂਟ ਮੰਡੀ, ਮਿਲਕ ਕਲੋਨੀ ਤੇ ਸਨੇਹਆਲਿਆ ਵਰਗੇ ਸਥਾਨ ਵੀ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਉਪਜੇ ਹਨ।
ਪਿੰਡ ਦੇ ਇਸ਼ਟ
ਪਿੰਡ ਮਲੋਆ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਧਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿਚਲੇ ਏਕਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਖੇੜੇ ਵਿਖੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤੜਕੇ ਹੀ ਕਤਾਰਾਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚਲੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਿਵ ਦਿਆਲੇ ਦੀ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕ ਦਰਬਾਰ ਵਾਲੇ ਅਸਥਾਨ ’ਤੇ ਸੰਤ ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਤਪ ਅਸਥਾਨ ਵਿਲੱਖਣ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੈਣੀਆਂ, ਬਾਬਾ ਭੂਤ ਨਾਥ ਜੀ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਬਾਬਾ ਖੜਾ ਸਾਧ ਮਹਾਵੀਰ ਗਿਰ ਜੀ, ਸੁਆਮੀ ਸੁਖਦੇਵ ਜੀ, ਮੰਦਿਰ ਬਾਬਾ ਬਾਲਕ ਨਾਥ ਆਦਿ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਥੇ 25 ਦੇ ਕਰੀਬ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਮਹੀਨੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਭੰਡਾਰਾ ਜੁੜਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ 12 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਬਾਲਕ ਨਾਥ ਜੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰੇ ਮੌਕੇ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਧੂ ਇੱਥੇ ਪਧਾਰਦੇ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਪਿੰਡ ਡੱਡੂਮਾਜਰਾ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਰੋਣਾਚਾਰੀਆ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਪਿੰਡ ਮਲੋਆ ਦੀ ਧਰਤ ਉਪਰ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਰਦਾਰਾਂ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਵੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਦਾ ਭੂਗੌਲਿਕ ਇਤਿਹਾਸ
ਮੁੱਢਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ’ਚ ਲੱਜਾਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੂਹ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਵਿਚਲੇ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਖੂਹ ਉਪਰ ਲੈਂਟਰ ਪਾ ਕੇ ਖਵਾਜਾ ਪੀਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਲਕਾ 1944 ਵਿੱਚ ਚੌਧਰੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਚਾਇਤ ਸਾਲ 1950-51 ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਸਰਪੰਚ ਬਾਬਾ ਰਾਮ ਹਕੀਮ ਬਣਿਆ ਸੀ।
ਪਿੰਡ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੈਤਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਥਾਂ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੈਤਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮਰਹੂਮ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੁਜਰਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਮਲੋਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਿਮਲ ਕੌਰ ਖਾਲਸਾ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਮੋਮੀ
ਬਲਬੀਰ ਮੋਮੀ (ਜਨਮ 20 ਨਵੰਬਰ, 1935) ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਹਨ।
ਨਾਟਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਵਿਲਾਰਿਆਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਸ਼ਿਆਓਮੀ
ਸ਼ਿਆਓਮੀ (ʃaʊmi/, ਚੀਨੀ :小米科技; ਪਿਨਾਇਨ: Xiǎomĭ Kējì) ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਮੋਬਾਈਲ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਚੀਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਵੇਚਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਚੀਨ ਦਾ ਐਪਲ (ਐਪਲ ਆਫ਼ ਚਾਈਨਾ) ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰਦੇਦਾਰੀ
ਸ਼ਿਆਓਮੀ ਉੱਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸਦੇ ਫੋਨ, ਯੂਜਰ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਰਿਮੋਟ(ਦੂਰ ਸਥਿੱਤ) ਸਰਵਰ ਉੱਤੇ ਭੇਜਦੇ ਹਨ। ਸਕਿਉਰਟੀ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਅਤੇ ਸਲੀਊਸ਼ਨਜ਼ ਕੰਪਨੀ ਏਫ-ਸਿਕਿਆਰ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਫੋਨ, ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਦੀ ਮਨਜੂਰੀ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਉਸਦੀ ਨਿਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਰਵਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਰਹੀ ਹੈ। ਏਫ-ਸਿਕਿਆਰ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਸਦੇ ਇੱਕ ਫੋਨ ਰੈਡਮੀ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੰਪਰਕ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਕਾਲ ਆਦਿ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਾਈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਰੇ ਸਰਵਰ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਫੋਨ ਇਹ ਕਾਰਜ ਉਦੋ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਲਾਉਡ ਖਾਤਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇਸਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਓਹ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਭੇਜਦੀ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਏਫ-ਸਿਕਿਆਰ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਦੀ ਸ਼ਿਆਓਮੀ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਸਰਵਰ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੇ ਭੇਜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਹ ਇਲਜਾਮ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕੀ ਇਹ ਕੇਵਲ ਕਲਾਉਡ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਸ਼ਿਆਓਮੀ ਦੇ ਪਰਦੇਦਾਰੀ ਦੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਉਪਯੋਗਕਰਤਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਾਲ, ਸੁਨੇਹਾ ਉਸਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਆਦਿ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਤੋਂ ਉਹ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੋ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਫੋਨ ਅਰੀਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਫੋਨ 42.62.48.0-42.62.48.255 ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਜਾਲਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭੇਜਦੇ ਹੈ। ਇਹ www.cnnic.cn ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਹੈ ਜੋ ਚੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਮਿਨਿਸਟਰੀ ਆਫ ਇੰਫਰਮੇਸ਼ਨ ਇੰਡਸਟਰੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਬੰਧਿਤ
ਦਿੱਲੀ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ 9 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਏਫਆਰਏਏਨਡੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸ਼ਿਆਓਮੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਤੋਂ ਮੋਬਾਇਲ ਲਿਆਕੇ ਵੇਚਣ ਉੱਤੇ 5 ਫਰਵਰੀ 2015 ਤੱਕ ਪ੍ਰਤੀਬੰਧਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ 16 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਲੋਂ ਕੁਇਲਕਾਮ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਵਾਲੇ ਫੋਨ ਵੇਚਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਪਰ ਉਸਨੇ ਉਸਦੇ ਬਿਨਾਂ ਦੂੱਜੇ ਚਿਪਸੇਟ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਫੋਨ ਵੇਚੇ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਵੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ
ਦੁਨੇਰਾ
ਦੁਨੇਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਧਾਰ ਕਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ 85 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਧਾਰ ਕਲਾਂ ਤੋਂ 17 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੁਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਆਬਾਦੀ
ਸਨ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਨੇਰਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2502 ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1290 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 1212 ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 1129 ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 0 ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
36 ਚੌਰੰਗੀ ਲੇਨ
36 ਚੌਰੰਗੀ ਲੇਨ ਅਪਰਨਾ ਸੇਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਦੀ ਬਣਾਈ 1981 ਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਸੇਨ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨਮੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਰਿਲੀਜ ਹੋਣ ਤੇ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਭਰਵਾਂ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੈਨੀਫਰ ਕੇਂਦਾਲ ਨੇ ਦੇਬਾਸ਼ਰੀ ਰਾਏ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤੀਮਾਨ ਚੈਟਰਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਇਸਲਾਮੋਫ਼ੋਬੀਆ
ਇਸਲਾਮੋਫ਼ੋਬੀਆ ਜਾਂ ਇਸਲਾਮੀ ਹਊਆ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਿਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਇੱਕ ਹਊਏ ਅਧੀਨ ਫੈਲਿਆ ਵਿਰੋਧ ਹੈ।1980ਵਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਵਿਰੋਧ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੈ।ਇਸ ਜਜ਼ਬੇ ਅਧੀਨ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਨਾਂ ਹੀ ਇਸਲਾਮੋਫ਼ੋਬੀਆ ਹੈ।ਅਵਾਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਫ਼ਿਕਰ ਤੇ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਧੜਾਧੜ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਯੂਰੋਪ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਤਨੀ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿ ਉਥੋਂ ਦੇ ਗੋਰੇ ਵਸਨੀਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਜਾਣਗੇ।ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੋਰੇ ਇਸਾਈਆਂ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਦਰਤੀ ਟਕਰਾਅ ਹੈ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੱਛੜੇ ਹੋਏ, ਵਹਿਸ਼ੀ, ਜ਼ਾਲਮ, ਹਿੰਸਕ ਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਜਹਾਦ ਨਾਲ ਪੱਛਮੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਮਲੀਆਮੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਤਿਆਦਿ ਕਰਕੇ,ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟਾਪ ਇਸਲਾਮੇਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਆਫ ਅਮੈਰਿਕਾ ( ਐ ਆਈ ਓ ਏ) ਤੇ ਅਮੈਰਿਕਾ ਡਿਫੈਂਸ ਇਨੀਅਸ਼ਏਟਵ ( ਏ ਡੀ ਆਈ ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਯੂਰੋਪ ਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਇਸਲਾਮ ਵਿਰੋਧੀ ਤਅੱਸਬੀ ਪ੍ਰਚਾਰਾਂ ਕਰਕੇ ਹਜੂਮੀ ਹਿੰਸਾ ਤੇ ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਆਂ ਵਾਪਰੀ ਹਿੰਸਾ ਜਿਹੇ ਹਾਦਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਹਮਲਾਵਰ ਗ਼ੈਰ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਬਾਹਰੀ ( ਪਰਵਾਸੀ ) ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰਨ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਹਮਲਾਵਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਗੋਰਿਆਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਦੇਖ ਕੇ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ ਹੱਤਿਆ ਕਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।ਅਜਿਹੇ ਹਊਏ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹਨ।
ਇਸਲਾਮ ਤੇ ਗ਼ੈਰ ਗੋਰਿਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਸਾਈ ਤੇ ਯਹੂਦੀ ਹੁਣ ਇਕੱਠੇ ਹਨ।ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਖੋਹਣ ਦਾ ਹਊਆ ਹੋਰ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ।ਇਹੋ ਜਹੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਤਰਾਂ ਨਫ਼ਰਤੀ ਜੁਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਾਜ਼ੀਵਾਦ ਦੇ ਉਭਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਦਾ ਯਹੂਦੀਵਾਦ ਵਿਰੋਧ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਇਸਲਾਮ ਵਿਰੋਧ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਤੇ ਅਵਾਮ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਕੂੜ ਪ੍ਰਚਾਰਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸਲਾਮੋਫ਼ੋਬੀਆ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਿਆ ਹੈ: (ਇਸਲਾਮੋ+ਫੋਬੀਆ), ਜਿਸਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ - ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਭਉ। ਇਹ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 1997 ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੁੰਨੀਮੇਡੇ ਟਰੱਸਟ ਨੇ ਇਸਲਾਮੋਫੋਬੀਆ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਰਥਕ, ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਵਤੀਰੇ ਦੀ ਲਖਾਇਕ ਹੈ। ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਹੋਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਮੁੱਲ ਸਾਂਝਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਪੱਛਮ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲੋਂ ਘਟੀਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਹਿੰਸਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ
ਖ਼ਾਲਸਾ
ਖ਼ਾਲਸਾ ਸ਼ਬਦ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਖ਼ਾਲਿਸ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ - ਪਾਕ, ਸ਼ੁੱਧ, ਬੇਐਬ ਜਾਂ ਬੇਦਾਗ਼। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1699ਈ. ਵਿੱਚ ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾ ਕੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਸਾਜਿਆ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਮੂਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ।
ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ
1699 ਵਿੱਚ ਵਿਸਾਖੀ ਦੇ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸਭਾ ਬੁਲਾਈ।
ਕੁਝ ਚਿਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਤੰਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਾਰ ਦਿੱਲੀ ਨਿਵਾਸੀ ਧਰਮ ਦਾਸ ਜੱਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਹੋਰ ਦੁਹਰਾਇਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨੰਬਰਦਾਰ ਮੋਹਕਮ ਚੰਦ, ਸਾਹਿਬ ਚੰਦ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਰਾਏ ਨਾਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਲੀਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪੰਜਾਂ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ' ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਖੰਡੇ ਦਾ ਪਾਹੁਲ ਛਕਾਉਣਾ
ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਨ ਕਰਾਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਖੰਡੇ ਦਾ ਪਾਹੁਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੰਡੇ ਦਾ ਪਾਹੁਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਬਲੋਹ ਦਾ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਬਰਤਨ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਪਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਖੰਡੇ ਨਾਲ ਹਿਲਾਇਆ, ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਪੰਜ ਬਾਣੀਆ ( ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਸਵਯੇ ਸਾਹਿਬ, ਅਨੰਦ ਸਾਹਿਬ, ਚੌਪਈ ਸਾਹਿਬ) ਦਾ ਪਾਠ ਵੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਲ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜਾਂ ਖੰਡੇ ਦਾ ਪਾਹੁਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਜਦ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ ਜੀ ਕੁਝ ਪਤਾਸੇ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਇਸ ਲਈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾਸੇ ਲੈ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਘੋਲ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਮਿਠਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਛਕਾਇਆ ਗਿਆ। ਫੇਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੋਡਿਆਂ ਦੇ ਭਾਰ ਖਡ਼੍ਹੇ ਹੋਣ ਅਤੇ 'ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਖ਼ਾਲਸਾ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹਿ' ਕਹਿਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਕੇਸਾਂ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ਮਾਰੇ ਅਤੇ ਹਰ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਭਾਵ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਆਪ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਖ਼ਾਲਸੇ' ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮੌਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ, "ਖ਼ਾਲਸਾ ਗੁਰੂ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਹੈ।"
ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ
ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਜੋ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ: -
ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂਸ਼
ਡੋਂਗ ਹੋਈ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ
250px|right|thumb|ਡੋਂਗ ਹੋਈ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਡੋਂਗ ਹੋਈ ਏਅਰਪੋਰਟ ਵੀਅਤਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੂਆਂਗ ਬਿਂਨ੍ਹ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਡੋਂਗ ਹੋਈ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਹਨੋਈ ਤੋਂ 450 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਜਹਾਜ ਉਤਾਰਨ ਵਾਈ ਜਗਾ 2400 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਅਤੇ 45 ਮੀਟਰ ਚੌੜੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਇੱਥੇ ਲੱਗ-ਭੱਗ 5,00,000 ਯਾਤਰੀ ਸਫਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੂਏਂਗ ਬਿਨਾਹ ਸੂਬਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ
ਜੋਨਸ ਬਰਦਰਜ਼
ਜੋਨਸ ਬਰਦਰਜ਼ 2005 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੋਪ ਰੈਕ ਬੈਂਡ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੈਟਵਰਕ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਬੈਂਡ ਕੇਵਿਨ ਜੋਨਸ, ਨਿਕ ਜੋਨਸ ਅਤੇ ਜੋਅ ਜੋਨਸ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਬੈਂਡ ਨੇ ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਫਿਲਮ ਕੈਪ ਰਾਕ (2008) ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਕੈਪ ਰਾਕ 2: ਦ ਫਾਈਨਲ ਜੈਮ (2010) ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ 4 ਐਲਬਮ ਇਟਸ ਆਲ ਅਬਾਊਟ ਟਾਈਮ (2006), (2007), ਅ ਲਿਟਲ ਬਿਟ ਲੌਂਗਰ (2008), ਅਤੇ ਲਾਈਨਜ਼, ਵਾਇਨਜ਼ ਐਂਡ ਟਰਾਇਂਗ ਟਾਇਮਜ਼ (2009) ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 17 ਮਿਲੀਅਨ ਐਲਬਮ ਵੇਚੀਆਂ ਹਨ।
ਕੈਡਮੀਅਮ
ਕੈਡਮੀਅਮ(ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Cadmium) ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ 48 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ Cd ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ 112.411(8) amu ਹੈ।
ਰੋਹਿੜੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਰੋਹਿੜੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 68 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸ਼ਿਮਲਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਉਮੀਦਾਵਾਂਰਾ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 65,029 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ
2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਨ ਲਾਲ ਬਰਾਗਟਾ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਵਿਧਾਇਕ !ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ !ਵੋਟਰ % !ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ !ਸਰੋਤ
ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਬੇਲਫਿਓਰ
ਬੇਲਫਿਓਰ ਉੱਤਰੀ ਇਟਲੀ ਦੇ ਵੈਨੇਤੋ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਕਮਿਉਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈਨੇਤੋ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਰੋਨਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਕਮਿਉਨ
ਅਵੈਂਜਰਜ਼: ਏਜ ਔਫ਼ ਅਲਟ੍ਰੌਨ
ਅਵੈਂਜਰਸ: ਏਜ ਆਫ ਅਲਟਰਾਨ ਮਾਰਵਲ ਕੌਮਿਕਸ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ 2015 ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਮਾਰਵਲ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ ਅਤੇ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ ਦੁਆਰਾ ਡਿਸਟ੍ਰਿਬਿਊਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ 2012 ਦੀ ਦਿ ਐਵੈਂਜਰਸ ਦਾ ਸੀਕਵਲ ਅਤੇ ਮਾਰਵਲ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸ (ਐਮਸੀਯੂ) ਦੀ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਜੌਸ ਵੇਡਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੌਬਰਟ ਡਾਓਨੀ ਜੂਨੀਅਰ, ਕ੍ਰਿਸ ਹੈਮਸਵਰਥ, ਮਾਰਕ ਰੂਫ਼ਾਲੋ, ਕ੍ਰਿਸ ਈਵਾਂਸ, ਸਕਾਰਲੈਟ ਜੋਹਾਨਸਨ, ਜੇਰੇਮੀ ਰੇਨਰ, ਡੌਨ ਚੈਡਲ, ਐਰੋਨ ਟੇਲਰ-ਜਾਨਸਨ, ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਓਲਸੇਨ, ਪਾਲ ਬੈਟੀਨੀ, ਕੋਬੀ ਸਮਲਡਰਸ, ਐਂਥਨੀ ਮੈਕੀ, ਹੇਲੇ ਐਟਵੈਲ, ਇਡਰੀਸ ਐਲਬਾ, ਸਟੈਲੇਨ ਸਕਰਸਗਰਡ, ਜੇਮਜ਼ ਸਪੈਡਰ, ਅਤੇ ਸੈਮੂਅਲ ਐਲ. ਜੈਕਸਨ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ, ਐਵੈਂਜਰਜ਼ ਟੀਮ ਅਲਟਰੌਨ, ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਬੁੱਧੀ, ਨਾਲ ਲੜਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੀਕਵਲ ਦਾ ਐਲਾਨ ਐਵੈਂਜਰਜ਼ ਦੇ ਸਫਲ ਰੀਲਿਜ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮਈ 2012 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੇਡਨ ਨੂੰ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2013 ਤੱਕ, ਵੇਡਨ ਨੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦਾ ਖਰੜਾ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਾਸਟਿੰਗ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਡਾਉਨੀ ਦੇ ਮੁੜ ਦਸਤਖਤ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ।ਦੂਜੀ ਇਕਾਈ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਫਰਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਅਗਸਤ 2014 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸਰੀ ਦੇ ਸ਼ੈਪਰਟਨ ਸਟੂਡੀਓ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਟਲੀ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਨਿਊਯਾਰਕ ਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੋਸਟ-ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ 3 ਡੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 3,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਇਫੈਕਟਸ ਸ਼ਾਟ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। 365 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਤ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਬਜਟ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ।
ਅਵੈਂਜਰਸ: ਏਜ ਆਫ ਅਲਟਰਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2015 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ 1 ਮਈ, 2015 ਨੂੰ, 3 ਡੀ ਅਤੇ ਆਈਮੈਕਸ 3 ਡੀ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 1.4 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਈ, ਇਹ 2015 ਦੀ ਚੌਥੀ-ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਵੀਂ-ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਦੋ ਸੀਕਵਲ, ਅਵੈਂਜਰਸ: ਇਨਫਿਨਟੀ ਵਾਰ ਅਤੇ ਐਵੈਂਜਰਸ: ਐਂਡਗੇਮ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2015 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ
ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਆਇਸੋਲੇਟਡ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਕੁੱਲ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਵਕਤ ਪਾ ਕੇ ਸਿਰਫ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਆਦਰਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅੰਦਰ ਸਥਿਰ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਿਸਟਮ ਕਿਸੇ ਇੱਕਸਾਰ ਅਵਸਥਾ (ਸੰਤੁਲਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਰਿਵਰਸੀਬਲ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ ਅਧੀਨ ਹੋਵੇ । ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਵਾਧਾ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਵਾਂ, ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਭੂਤਕਾਲ ਦਰਮਿਆਨ ਅਸਮਰੂਪਤਾ ਲਈ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਅਨੁਭਵ-ਸਿੱਧ ਖੋਜ ਸੀ ਜੋ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਟੈਟਿਸਟੀਕਲ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ, ਕਲਾਸੀਕਲ ਜਾਂ ਕੁਆਂਟਮ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਨਿਯਮ ਦੀ ਸੂਖਮ ਜੜ੍ਹ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ (ਸ਼੍ਰੇਅ) ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਾਦੀ ਕਾਰਨੌਟ ਨੂੰ 1824 ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੀਟ ਇੰਜਣ ਅੰਦਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਪ੍ਰਤਿ ਹੀਟ ਦੇ ਰੂਪਾਂਤ੍ਰਨ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਚਤਮ ਸੀਮਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਯਮ ਸਾਰਿਆਂ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਸਿਸਟਮਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅੰਦਰੂਨੀ ਊਰਜਾ ਦੇ ਮੁੱਢਲੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਮੁੱਹਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤਾ ਦਾ ਨਿਯਮ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਸਿਰਫ ਇੱਕੋ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਿਵਰਸੀਬਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ । ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਤਾਪ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਗਰਮ ਤੋਂ ਠੰਢੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਉਲਟ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਬਾਹਰੀ ਕੰਮ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ । ਇਸਦੀ ਅਜੋਕੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਕਲਪਿਤ ਪਲਟਣਯੋਗ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਅੰਦਰ, ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ (
dS
) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਤਿਸੂਖਮ ਵਾਧਾ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਤਾਪਮਾਨ (
T
) ਦੁਆਰਾ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਕਿਸੇ ਕਲੋਜ਼ਡ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਗਰਮੀ (
δQ
) ਦੇ ਅਤਿਸੂਖਮ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।:
ਗਰਮੀ (δ) ਦੀਆਂ ਅਤਿਸੂਖਮ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਦੀਆਂ ਅਤਿਸੂਖਮ ਮਾਤ੍ਰਾਵਾਂ (d) ਵਾਸਤੇ ਵੱਖਰੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਚਿੰਨ-ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਹੀਟ, ਕੰਮ (ਵਰਕ) ਵਾਂਗ ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ । ਵਾਤਾਵਰਨ ਨਾਲ ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਵਟਾਂਦ੍ਰਾ ਕਰੇ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਭਵ ਅਤਿਸੂਖਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਵਾਸਤੇ, ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਸਟਮ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਨਾਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਕੰਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਰੂਰ ਹੀ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਗੜ ਜਾਂ ਵਿਸਕਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਹੀਟ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਦਰਅਸਲ ਸਿਰਫ ਗੈਰ-ਪਲਟਣਯੋਗ ਤੌਰ ਤੇ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਫਰਕ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਜ਼ੀਰੋਵਾਂ ਨਿਯਮ ਅਪਣੇ ਆਮ ਸੰਖੇਪ ਕਥਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਛਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਥਰਮਲ-ਸੰਤੁਲਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਬੰਧ ਅੰਦਰ ਦੋ ਵਸਤੂਆਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਤਾਪਮਾਨ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਟੈਸਟ ਅਧੀਨ ਵਸਤੂ ਕਿਸੇ ਇਸ਼ਾਰੀਆ ਥਰਮੋਮੀਟ੍ਰਿਕ ਵਸਤੂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਤਾਪਮਾਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦੂਜੀ ਵਸਤੂ ਨਾਲ ਥਰਮਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਵਾਸਤੇ, ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਕਈ ਅਨੁਭਵ-ਸਿੱਧ ਤਾਪਮਾਨ ਪੈਮਾਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਸ਼ਾਰੀਆ ਥਰਮੋਮੀਟ੍ਰਿਕ ਵਸਤੂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਪਮਾਨ ਸਕੇਲ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ (ਐਬਸਲਿਊਟ) ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਤਾਪਮਾਨ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਥਰਮੋਮੀਟ੍ਰਿਕ ਵਸਤੂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਯਮ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਕਥਨ
ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਕਈ ਖਾਸ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮੁੱਖ ਕਲਾਸੀਕਲ ਕਥਨ ਇਹ ਹਨ; ਰਡਲਫ ਕਲੀਓਸੀਅਸ (1854) ਦੁਆਰਾ ਕਥਨ, ਲੌਰਡ ਕੈਲਵਿਨ (1851) ਦੁਆਰਾ ਕਥਨ, ਅਤੇ ਕੰਸਟੈਂਟਿਨ ਕੈਰਾਥੀਓਡੋਰੀ (1909) ਦੁਆਰਾ ਸਵੈ-ਸਿੱਧਾਤਮਿਕ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਅੰਦਰ ਕਥਨ । ਇਹ ਕਥਨ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਅਸੰਭਵਤਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਮ ਭੌਤਿਕੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅੰਦਰ ਨਿਯਮ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਲਾਓਸੀਅਸ ਅਤੇ ਕੈਲਵਿਨ ਕਥਨ ਇੱਕਸਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕਲਾਓਸੀਅਸ ਕਥਨ
ਜਰਮਨ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਰਡਲਫ ਕਲਾਓਸੀਅਸ ਨੇ ਗਰਮੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧ ਜਾਂਚ ਕੇ 1850 ਵਿੱਚ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੱਤੀ। ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਉਸਦੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ, ਜੋ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ 1854 ਵਿੱਚ ਛਾਪੀ ਗਈ ਸੀ, ਕਲਾਓਸੀਅਸ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: "Clausius"}
ਹੀਟ (ਗਰਮੀ) ਠੰਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਗਰਮ ਖੇਤਰਾਂ ਵੱਲ ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਬਾਹਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਬਗੈਰ ਨਹੀਂ ਵਹਿ ਸਕਦੀ, ਜੋ ਰੈਫਰਿਜ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਧਾਰਨ ਅਨੁਭਵ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਗਰਮੀ ਠੰਢ ਤੋਂ ਗਰਮੀ ਵੱਲ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ ਉਦੋਂ ਜਦੋਂ ਰੈਫ੍ਰਿਜ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਬਾਹਰੀ ਕਾਰਕ (ਏਜੰਟ) ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਫੋਰਸ ਲਗਾਵੇ ।
ਕੈਲਵਿਨ ਕਥਨ
ਲੌਰਡ ਕੈਲਵਿਨ ਨੇ ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਇਸਤਰਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ; ਨਿਰਜੀਵ ਪਦਾਰਥਕ ਕਾਰਕ (ਏਜੰਸੀ) ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਠੰਢਾ ਕਰਕੇ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ (ਪੋਰਸ਼ਨ) ਤੋਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਣਾਉਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
ਪਲੈਂਕ ਦੀ ਪ੍ਰੋਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ
ਪਲੈਂਕ ਨੇ ਅਨੁਭਵ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਓਂਤਬੰਦ ਕੀਤਾ ਅੱਗੇ ਲਿਖਿਆ ਕਥਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ । ਇਹ ਕਦੇ ਕਦੇ ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਉਸਦੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਪੁਕਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਇਸ ਵੱਲ ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ।
ਪਲੈਂਕ ਦਾ ਬਿਆਨ
ਪਲੈਂਕ ਨੇ ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਇਸਤਰਾਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਪਲੈਂਕ ਦੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਵਰਗੀ ਉਹਲਨਬੈਕ ਦੀ ਵੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ-ਪਲਟਾਓਣਯੋਗ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਫੋਰਡ ਦੀ ਵੀ ।
ਕੈਰਾਥੀਓਡੋਰੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ
ਕੰਸਟੈਂਟਿਨ ਕੈਰਾਥਿਓਡੋਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਗਣਿਤਿਕ ਸਵੈ-ਸਿੱਧਾਂਤਿਕ ਬੁਨਿਆਦਾ ਉੱਤੇ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਕੀਤੀ । ਦੂਜੇ ਨਿਤਮ ਬਾਬਤ ਉਸਦੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਨੂੰ ਕੈਰਾਥਿਓਡੋਰੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਤਰਾਂ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: "ਕਿਸੇ ਏਡੀਆਬੈਟਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਬੰਦ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਕਿਸੇ ਅਵਸਥਾ S ਦੇ ਹਰੇਕ ਗਵਾਂਢ ਅੰਦਰ S ਤੋਂ ਅਪਹੁੰਚ-ਯੋਗ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।" ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਏਡੀਆਬੈਟਿਕ ਪਹੁੰਚਯੋਗਤਾ ਦੇ ਸੰਕਲਪ (ਧਾਰਨਾ) ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਰਸਾਇਆ ਅਤੇ ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੀਨ ਉੱਪ-ਖੇਤਰ ਵਾਸਤੇ ਬੁਨਿਆਦਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ । ਕੈਰਾਥੀਓਡੋਰੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਨਰਜੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਕੁਆਸੀ-ਸਟੈਟਿਸਟੀਕਲ ਤੌਰ ਤੇ ਹੀਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰਿਤ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਹੋਲੋਨੋਮਿਕ (ਸੰਪੂਰਣ) ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਟੈਕਸਟਬੁਕਾਂ ਅੰਦਰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਲੱਗਪਗ ਰਿਵਾਜ਼ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੈਰਾਥਿਓਡੋਰੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਲਾਓਸੀਅਸ ਜਾਂ ਕੈਲਵਿਨ-ਪਲੈਂਕ ਕਥਨਾਂ ਸਮਾਨ ਵਿਚਾਰਨਾ, ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਕੈਰਾਥਿਓਡੋਰੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਪਲੈਂਕ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਬੰਦ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਊਰਜਾ ਆਇਸੋਕੋਰਿਕ ਕੰਮ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅਪਣੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਲੈਂਕ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ
1926 ਵਿੱਚ, ਮੈਕਸ ਪਲੈਂਕ ਨੇ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਰਚਾ ਲਿਖਿਆ । ਉਸਨੇ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ
ਇਹ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਹੀਟ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਦਾ ਹੀ ਜਿਕਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅੱਖਾ ਮਿਚ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਭਾਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਬੰਧਤ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਇਹ ਹੈ ਕਿ "ਰਗੜ ਬਲ ਪ੍ਰੈੱਸ਼ਰ ਕਦੇ ਵੀ ਪੌਜ਼ਟਿਵ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।" ਸ਼ਬਦਾ ਦਾ ਅਜਕੱਲ ਇੱਕ ਅਪ੍ਰਚਿੱਲਤ ਰੂਪ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ, ਪਲੈਂਕ ਨੇ ਖੁਦ ਲਿਖਿਆ ਕਿ: "ਰਗੜ ਬਲ ਦੁਆਰਾ ਗਰਮੀ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਨਾ-ਪਲਟਾਓਣਯੋਗ ਹੈ।"
ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਦਾ ਜਿਕਰ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਲੈਂਕ ਦਾ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਭੌਤਿਕੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅੰਦਰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਲਵਿਨ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਕਿ ਸਥਿਰ ਵੌਲੀਊਮ ਅਤੇ ਮੋਲ ਨੰਬਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ ਲਈ, ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਊਰਜਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮੋਨੋਟੋਨਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ, ਪਲੈਂਕ ਦਾ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਦਰਅਸਲ ਪਲੈਂਕ ਦੀ ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਬਾਬਤ ਤਰਜੀਹੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਵਰਤਮਾਨ ਲੇਖ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਪਿਛਲੇ-ਉਪ-ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।
ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਮਝ ਅੰਦਰ ਪਲੈਂਕ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਪ੍ਰਤਿ ਪੂਰਕ (ਕੰਪਲੀਮੈਂਟਰੀ) ਹੈ ਬੋਰਗਨਾਕੇ ਅਤੇ ਸੋਨਟੈਗ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ:
ਪਲੈਂਕ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਪੂਰਵ ਸਿਧਾਂਤ ਹੋਣ ਦੇ ਫਰਕ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅੰਦਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੇਸ਼ੱਕ, ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਹਟਾ ਲੈਣਾ ਇਸਦੀ ਐਨਟੌਪੀ ਵੀ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਸਿਸਟਮ ਵਾਸਤੇ ਕਥਨ ਜੋ ਅਪਣੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਇੱਕ ਗਿਆਤ ਸਮੀਕਰਨ ਅਪਣੇ ਵਿਆਪਕ ਅਵਸਥਾ ਅਸਥਿਰਾਂਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ
ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਇੱਕ ਕਮਜੋਰ ਕਨਵੈਕਸ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਅੰਦਰੂਨੀ ਊਰਜਾ U ਦੇ ਸਮਾਨ ਵੀ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵਿਆਪਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ (ਪੁੰਜ, ਵੌਲੀਊਮ, ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ, ਆਦਿ) ਦੇ ਇੱਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਗਤੀ
ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕਈ ਲੋਕ ਜੋ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਗਤੀ ਮਸ਼ੀਨ ਇਜਾਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਿਯਮ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਧੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਭਾਰੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਐਨਰਜੀ ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੱਢਣਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੀ ਕਿਸੇ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਦੂਜੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਗਤੀ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਨੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਅਸੰਭਵਤਾ ਐਲਾਨੀ ।
ਕਾਰਨੌਟ ਥਿਊਰਮ
ਕਾਰਨੌਟ ਦੀ ਥਿਊਰਮ (1824) ਕਿਸੇ ਸੰਭਵ ਇੰਜਣ ਲਈ ਉੱਚਤਮ ਕਾਰਜ-ਕੁਸ਼ਲਤਾ (ਐਫੀਸ਼ੈਂਸੀ) ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ। ਕਾਰਜ-ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਸ਼ੁੱਧ ਤੌਰ ਤੇ ਗਰਮ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਥਰਮਲ ਸੁਰੱਖਿਅਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਤਾਪਮਾਨ ਅੰਤਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਾਰਨੌਟ ਥਿਊਰਮ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ: ਅਪਣੇ ਆਦਰਸ਼ ਮਾਡਲ ਅੰਦਰ, ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲੀ ਕੈਲੌਰਿਕ ਹੀਟ ਓਸ ਚੱਕਰ ਦੀ ਗਤੀ ਉਲਟਾ ਕੇ ਪੁਨਰ-ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਰਿਵਰਸੀਬਿਲਟੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਨੌਟ ਨੇ ਫੇਰ ਵੀ, ਹੋਰ ਅੱਗੇ, ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੁੱਝ ਕੈਲੌਰਿਕ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਕੈਨੀਕਲ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ । ਇਸ ਲਈ, ਕੋਈ ਵੀ ਵਾਸਤਵਿਕ ਹੀਟ ਇੰਜਣ ਕਾਰਨੌਟ ਚੱਕਰ ਦੀ ਪਲਟਣਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਘੱਟ ਕਾਰਜ-ਕੁਸ਼ਲ ਹੋਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਦੀ ਜਗਹ ਕੈਲੌਰਿਕ (ਦੇਖੋ ਔਬਸੋਲੇਟ ਕੈਲੌਰਿਕ ਥਿਊਰੀ) ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਫੇਰ ਵੀ ਇਹ ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੂਰੂਆਤੀ ਸਮਝ ਸੀ।
ਕਲਾਓਸੀਅਸ ਅਸਮਾਨਤਾ
ਕਲਾਓਸੀਅਸ ਥਿਊਰਮ (1854) ਕਿਸੇ ਚੱਕਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਅੰਦਰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮਾਨਤਾ (ਬਰਾਬਰਤਾ) ਉਲਟਣਯੋਗ ਮਾਮਲੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ '<' ਗੈਰ-ਉਲਟਣਯੋਗ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਉਲਟਣਯੋਗ ਮਾਮਲਾ ਅਵਸਥਾ ਫੰਕਸ਼ਨ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਅਵਸਥਾ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵੇਰੀਏਸ਼ਨ ਚੱਕਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਅੰਦਰ ਅਵਸਥਾ ਫੰਕਸ਼ਨਲਟੀ ਤੋਂ 0 ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਤਾਪਮਾਨ
ਕਿਸੇ ਮਨਮਰਜੀ ਦੇ ਹੀਟ ਇੰਜਣ ਲਈ, ਕਾਰਜ-ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
ਇਸਤਰਾਂ, ਤਾਪਮਾਨਾਂ T1 ਅਤੇ T2 ਦਰਮਿਆਨ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕੋਈ ਵੀ ਪਲਟਣਯੋਗ ਹੀਟ ਇੰਜਣ ਜਰੂਰ ਹੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਕਾਰਜ-ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਾਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਯਾਨਿ ਕਿ, ਕਾਰਜ-ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਸਿਰਫ ਤਾਪਮਾਨਾਂ ਦਾ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, T1 ਅਤੇ T2 ਤਾਪਮਾਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕੋਈ ਪਲਟਣਯੋਗ ਹੀਟ ਇੰਜਣ ਜਰੂਰ ਹੀ ਦੋ ਚੱਕਰਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕੋ ਜੀੰਨੀ ਕਾਰਜ-ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ T1 ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ (ਮੱਧ ਵਿਚਕਾਰਲਾ) ਤਾਪਮਾਨ T2 ਦਰਮਿਆਨ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ T2 ਅਤੇ T3 ਦਰਮਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਮਾਮਲਾ ਸਿਰਫ ਤਾਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ
ਹੁਣ ਓਹ ਮਾਮਲਾ ਵਿਚਾਰੋ ਜਿੱਥੇ T_1 ਇੱਕ ਫਿਕਸ ਇਸ਼ਾਰੀਆ ਤਾਪਮਾਨ ਹੋਵੇ: ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੇ ਟ੍ਰਿਪਲ ਪੋਆਇੰਟ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਵੀ T2 ਅਤੇ T3 ਲਈ,
ਇਸਲਈ, ਜੇਕਰ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਤਾਪਮਾਨ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਹੋਵੇ
ਤਾਂ ਫੰਕਸ਼ਨ f, ਜੋ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਰਲ ਤੌਰ ਤੇ
ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੈਫ੍ਰੈਂਸ ਤਾਪਮਾਨ T1 ਦਾ ਮੁੱਲ 273.16 ਹੋਵੇਗਾ । (ਬੇਸ਼ੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਰੈਫ੍ਰੈਂਸ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਕੋਈ ਵੀ ਪੌਜਟਿਵ ਸੰਖਿਅਕ ਮੁੱਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।– ਚੋਣ ਇੱਥੇ ਕੈਲਵਿਨ ਪੈਮਾਨੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।)
ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ
ਕਲਾਓਸੀਅਸ ਸਮਾਨਤਾ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਕਿਸੇ ਰਿਵ੍ਰਸੀਬਲ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ ਲਈ
ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਲਾਈਨ ਇੰਟਗ੍ਰਲ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸਲਈ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਅਜਹੀ ਅਵਸਥਾ ਫੰਕਸ਼ਨ S ਕਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ
ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਉੱਪਰਲੇ ਫਾਰਮੂਲੇ ਨੂੰ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟ ਕਰਕੇ ਹੀ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਦਾ ਅੰਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ । ਸ਼ੁੱਧ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਤੀਜੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਫੈਕਟ ਕ੍ਰਿਸਟਲਾਂ ਲਈ ਐਬਸੋਲਿਊਟ ਜ਼ੀਰੋ ਉੱਤੇ S=0 ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੈਰ-ਪਲਟਣਯੋਗ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਲਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਇੱਕ ਅਵਸਥਾ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪਲਟਾਓਣਯੋਗ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਨਾਲ ਟਰਮੀਨਲ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਅੰਦਰ ਅੰਤਰ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਓਸ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ । ਹੁਣ ਉਲਟਣਯੋਗ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਕੇ ਕਹੀ ਗਈ ਨਾ-ਪਲਟਾਓਣਯੋਗ ਪ੍ਰਕਿਆ ਨਾਲ ਮੇਲ ਦਿਓ । ਇਸ ਲੂਪ ਉੱਤੇ ਕਲਾਓਸੀਅਸ ਅਸਮਾਨਤਾ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ,
ਇਸਤਰਾਂ,
ਜਿੱਥੇ ਪਲਟਣਯੋਗ ਟ੍ਰਾਂਸਫੌਰਮੇਸ਼ਨ ਹੋਣ ਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਧਿਆਨ ਦੇਓ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਕੋਈ ਏਡੀਆਬੈਟਿਕ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ \delta Q=0 ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਵੇ ।
ਸਟੈਟਿਸਟੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਤੋਂ ਡੈਰੀਵੇਸ਼ਨ (ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ)
ਲੋਸ਼ਮਿਡਟ ਦੀ ਪਹੇਲੀ ਕਾਰਣ, ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਨੂੰ ਭੂਤਕਾਲ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਬਣਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਕਿ ਭੂਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਕਤ ਸਿਸਟਮ ਗੈਰ-ਸਹਿ-ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਸਰਲ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਿਟਾਤਮਿਕ ਇਲਾਜ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਹੱਦ ਸ਼ਰਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੋਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਤਰਾਂ ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਅੰਤ ਨੂੰ ਭੂਤਕਾਲ ਅੰਦਰ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਤੀਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ (ਬਿੱਗ ਬੈਂਗ) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੇਲੇ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਹੋਰ ਕਥਾਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੀ ਸੁਝਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਸਟੈਟਿਸਟੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅੰਦਰ, ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਪੂਰਵ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਿਟੀ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰਹੇ ਕਿ ਸਰਲ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਿਟੀ ਤਰਕਾਂ ਸਿਰਫ ਭਵਿੱਖ ਤੇ ਹੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਭੂਤਕਾਲ ਵਾਸਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਬਾਹਰੀ ਸੋਮੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਘੱਟ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ, ਜੋ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਥਰਮਲ ਤੌਰ ਤੇ ਆਇਸੋਲੇਟ ਕੀਤੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਸਿਰਫ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਬਰਬਾਰ ਪੂਰਵ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਿਟੀ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਖਮ (ਮਮੂਲੀ) ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਥਰਮਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅੰਦਰਲੇ ਸਿਸਟਮਾਂ ਤੱਕ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦੇਈਏ । ਥਰਮਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅੰਦਰਲੇ ਕਿਸੇ ਆਇਸੋਲੇਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਜੋ E ਜਿੰਨੀ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਐਨਰਜੀ ਰੱਖਦੀ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਹੈ ਜੋ E ਅਤੇ E +\delta E ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆੰ ਹਨ। ਇੱਥੇ \delta E ਇੱਕ ਫਿਕਸ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਅਸਥੂਲਕ ਤੌਰ ਤੇ ਛੋਟਾ ਐਨਰਜੀ ਅੰਤਰਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਕਹੀਏ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ \delta E ਦੀ ਚੋਣ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਹੱਦ (ਯਾਨਿ ਕਿ, ਅੰਨਤ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਿਸਟਮ ਅਕਾਰ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ) ਅੰਦਰ, ਸਪੈਸਫਿਕ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ (ਪ੍ਰਤਿ ਯੂਨਿਟ ਵੌਲੀਊਮ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਯੂਨਿਟ ਪੁੰਜ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ) \delta E ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ।
ਮੰਨ ਲਓ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਆਇਸੋਲੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਿਸਟਮ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅਸਥੂਲਕ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਅਸਥਿਰਾਂਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ । ਇਹ ਅਸਥੂਲਕ ਅਸਥਿਰਾਂਕ, ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਕੁੱਲ ਵੌਲੀਊਮ, ਸਿਸਟਮ ਅੰਦਰਲੇ ਪਿਸਟਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਜੀਸ਼ਨਾਂ ਆਦਿ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ \Omega ਇਹਨਾਂ ਆਸਥਿਰਾਂਕਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ । ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਸਥਿਰਾਂਕ ਫਿਕਸ ਨਹੀੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੱਦਾ, (ਯਾਨਿ ਕਿ, ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਪਿਸਟਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬੰਨਦੇ), ਤਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਸਕ੍ਰਿਆਯੋਗ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਹੀ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਸੰਤੁਲਨ ਅੰਦਰਲਾ ਸੁਤੰਤਰ ਅਸਥਿਰਾਂਕ ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ \Omega ਇਸਤਰਾਂ ਉੱਚਤਮ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏਗਾ ਜਿਵੇਂ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਖੋਜੀ ਜਾ ਸਕਣ ਯੋਗ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਹੋਵੇ ।
ਜੇਕਰ ਅਸਥਿਰਾਂਕ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮੁੱਲ ਉੱਤੇ ਫਿਕਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸੁਤੰਤਰ ਕਰਨ ਤੇ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਜਦੋਂ ਨਵਾੰ ਸੰਤੁਲਨ ਅੱਪੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੱਥ ਕਿ, ਅਸਥਿਰਾਂਕ ਅਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸਤਰਾਂ ਅਡਜਸਟ ਕਰ ਲਏਗਾ ਕਿ \Omega ਉੱਚਤਮ ਰਹੇ, ਇਹ ਭਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਵਧ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇਗੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਉਹੀ ਰਹੇਗੀ (ਜੇਕਰ ਉਹ ਮੁੱਲ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਅਸਥਿਰਾੰਕ ਫਿਕਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।, ਸੰਤੁਲਨ ਮੁੱਲ ਹੀ ਹੋਵੇ) ।
ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸੰਤੁਲਨ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਅਸਥਰਿਾਂਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਾਬੰਧੀ ਹਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ । ਫੇਰ ਇਹ ਕੁੱਝ ਕਰ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਦ, ਸਕ੍ਰਿਅਯੋਗ ਸੂਖਮ-ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ \Omega ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸੰਤੁਲਨ ਨਹੀਂ ਅੱਪੜਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਇਸਲਈ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਅਯੋਗ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਵਾਸਤਵਿਕ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਿਟੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ 1/\Omega ਵਾਲੀ ਪੂਰਵ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਿਟੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ । ਅਸੀੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਬਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਸੰਤੁਲਨ ਅਵਸਥਾ ਅੰਦਰ, ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਵਧ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂ ਪਿਛਲੀ ਸੰਤੁਲਨ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਓਸੇ ਮੁੱਲ ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹੇਗੀ । ਬੋਲਟਜ਼ਮਨ ਦੀ H-ਥਿਊਰਮ, ਫੇਰ ਵੀ, ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਤੁਲਨ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੌਰਾਨ, ਮਾਤਰਾ
H
ਮੋਨੋਟੌਨੀਕਲ ਤੌਰ ਤੇ ਵਕਤ ਦੇ ਇੱਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਲਟਣਯੋਗ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਲਈ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ
ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ ਦਾ ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਪਲਟਣਯੋਗ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਅਧੀਨ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੇ ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਤਬਦੀਲੀ ਇਸਤਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
ਜਿੱਥੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਇਸਤਰਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਇਸ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਇੱਥੇ ਦੇਖੋ । ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਕੋਈ ਸਿਸਟਮ ਕੁੱਝ ਬਾਹਰੀ ਪੈਰਾਮੀਟਰ, x ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਬਦਲੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋਣ । ਆਮਤੌਰ ਤੇ, ਸਿਸਟਮ ਦੀਆਂ ਐਨਰਜੀ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾਵਾਂ x ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਗੀਆਂ । ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਐਡੀਆਬੈਟਿਕ ਥਿਊਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਦੀ ਇੱਕ ਅਨੰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਧੀਮੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਹੱਦ ਅੰਦਰ, ਸਿਸਟਮ ਉਸੇ ਐਨਰਜੀ ਆਇਗਨ-ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੁੱਦੀ ਹੈ ਓਸ ਐਨਰਜੀ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਐਨਰਜੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਦੀ ਐਨਰਜੀ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਰਵਾਸਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਫੋਰਸ, X, ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਅਸਥਿਰਾਂਕ x ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸਤਰਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ X dx ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਾਰਜ ਹੋਵੇ ਜੇਕਰ x ਨੂੰ ਇੱਕ dx ਮਾਤਰਾ ਜਿੰਨਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ । ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਜੇਕਰ x ਵੌਲੀਊਮ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ X ਪ੍ਰੈੱਸ਼ਰ ਹੋਵੇਗਾ । ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ ਵਾਸਤੇ ਸਰਵ-ਸਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਫੋਰਸ (ਬਲ) ਐਨਰਜੀ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾ E_{r} ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਸਮੀਕਰਨ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਸਟਮ, \delta E ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਾਲ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਐਨਰਜੀ ਆਇਗਨ-ਅਵਸਥਾ ਅੰਦਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਅਸੀਂ ਸਿਸਟਮ ਵਾਸਤੇ ਸਰਵ-ਸਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੋਰਸ ਨੂੰ ਉੱਪਰਲੀ ਸਮੀਕਰਨ ਦੇ ਉਮੀਦ ਮੁੱਲ (ਐਕਸਪੈਕਟੇਸ਼ਨ-ਵੈਲੀਊ) ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ:
ਔਸਤ ਕੱਢਣ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਐਨਰਜੀ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਗਿਣ ਕੇ ਪਾਰਟੀਸ਼ਨਾਂ (ਹਿੱਸੇ) ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ Y ਅਤੇ  ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਦਾਇਰੇ (ਰੇਂਜ) ਅੰਦਰ  ਵਾਸਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੋਈ ਮੁੱਲ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੰਬਰ ਨੂੰ
ਪੁਕਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
ਸਰਵ-ਸਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਫੋਰਸ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਔਸਤ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਸਤਰਾਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਇਸਤਰਾਂ ਅੱਗੇ ਲਿਖਣ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਥਿਰ ਐਨਰਜੀ E ਉੱਤੇ x ਦੇ ਸੰਦ੍ਰਭ ਵਿੱਚ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਦੇ ਡੈਰੀਵੇਸ਼ਨ (ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ; ਮੰਨ ਲਓ ਅਸੀਂ x ਨੂੰ x + dx ਤੱਕ ਤਬਦੀਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ । ਫੇਰ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਐਨਰਜੀ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾਵਾਂ x ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਐਨਰਜੀ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ E ਅਤੇ E+\delta E ਦਰਮਿਆਨ ਰੇਂਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾੰ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਆਇਗਨ-ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇੱਦ੍ਰਿਤ ਕਰੀਏ ਜਿਹਨਾਂ ਵਾਸਤੇ  ਦਾ ਮੁੱਲ Y ਅਤੇ  ਦਰਮਿਆਨ ਰੇਂਜ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਐਨਰਜੀ ਆਇਗਨ-ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਐਨਰਜੀ ਵਿੱਚ Y dx ਵਾਧਾ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਐਨਰਜੀ ਆਇਗਨ-ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਜੋ E – Y dx ਤੋਂ E ਤੱਕ ਰੇਂਜ ਅੰਤ੍ਰਾਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, E ਦੇ ਥੱਲੇ ਤੋਂ E ਦੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਇਹਨਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਐਨਰਗੀ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ;
ਜੇਕਰ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਐਨਰਜੀ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾਵਾਂ E ਅਤੇ E+\delta E ਦਰਮਿਆਨ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਚਲੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ ਅਤੇ \Omega ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਗੀਆਂ । ਐਨਰਜੀ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਜੋ E+\delta E ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਤੋਂ E+\delta E ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਬੇਸ਼ੱਕ, ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਤਰ;
ਇਸਤਰਾਂ \Omega ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਪ੍ਰਤਿ ਸ਼ੁੱਧ ਯੋਗਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਦੇਓ ਕਿ ਜੇਕਰ Y dx ਦਾ ਮੁੱਲ \delta E ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਐਨਰਜੀ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜੋ E ਤੋਂ E+\delta E ਦੇ ਉੱਪਰ ਤੱਕ ਚਲੇ ਜਾਣਗੀਆਂ । ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ, ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਓਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉੱਪ ਦੱਸੀ ਸਮੀਕਰਨ ਸਹੀ (ਲਾਗੂ) ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਉੱਪਰਲੀ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ E ਪ੍ਰਤਿ ਇੱਕ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ Y ਉੱਪਰ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਬਣਦੀ ਹੈ: