cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕੋਟਲਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਦੇਹਰ ਖੱਡ ਨਦੀ ਇੱਕ ਹਰ ਮੌਸਮੀ ਨਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇਰੀਆਂ ਚੰਬਾ ਰੇਂਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਪਾਣੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਟਰ ਮਿੱਲ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਾਣੀ ਨਾਲ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲ਼ਾ ਘਰਾਟ, ਜੋ ਅਨਾਜ ਪੀਹਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਹੋਰ ਇਕਾਈ ਹੈ ਜੋ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨਾਲ਼ ਚੱਲਦੀ ਰੈਫ੍ਰਿਜਰੇਸ਼ਨ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਆਈਸ ਕਰੀਮ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਰਾਣੀ ਸਤੀ ਮੰਦਰ
ਕਹਾਣੀ
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਦੋਕਵਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੁਰਸਾਮਲ ਬੀਰਮੇਵਾਲ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਨਾਰਾਇਣੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਭਿਮਨਿਊ ਦਾ ਜਨਮ ਹਿਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਲੀਰਾਮ ਜਾਲਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਟੰਧਨ ਜਾਲਾਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਟੰਡਨ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣੀ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਜੀਵਨ ਜੀਅ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਘੋੜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਹਿਸਾਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੀ। ਟੰਧਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੀਮਤੀ ਘੋੜਾ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਫਿਰ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੰਡਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਟੰਡਨ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਰਾਜੇ ਨੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਰਾਇਣੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਟੰਡਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਾਰਾਇਣੀ, ਔਰਤ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ, ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਲੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਰਾਣਾਜੀ (ਘੋੜੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ) ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੇ।
ਕੋਟਲਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਰਾਣੀ ਸਤੀ ਮੰਦਰ
ਕਹਾਣੀ
ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਨਰਾਇਣੀ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਰਾਣੀ ਸਤੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੰਦਰ
thumb| ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਗੈਲਰੀ ਇਹ ਮੰਦਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਦਾ ਜਾਂ ਪੁਰਸ਼ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਜਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨੂੰ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਧਾਰਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਣੀ ਸਤੀ ਦਾਦੀ ਜੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਫੈਦ ਸੰਗਮਰਮਰ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਰੰਗੀਨ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ ਹਨ। thumb ਰਾਣੀ ਸਤੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਹਨੂੰਮਾਨ ਮੰਦਰ, ਸੀਤਾ ਮੰਦਰ, ਠਾਕੁਰ ਜੀ ਮੰਦਰ, ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਵੀ ਹਨ। ਹਰ 'ਆਰਤੀ' ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਯਮਤ 'ਪ੍ਰਸਾਦ' ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਬਾਰਾਂ ਛੋਟੇ ਸਤੀ ਮੰਦਰ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੂਰਤੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰੇ ਬਗੀਚਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕੱਚ ਦੇ ਮੋਜ਼ੇਕ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਥਾਨ ਦੇ ਪੂਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ
thumb| ਰਾਣੀ ਸਤੀ ਮੰਦਿਰ ਝੁੰਝਨੂ ਵਿਖੇ [[ਆਰਤੀ]] ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੈਂਕੜੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਆਰਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ:
ਭਾਦਰ ਅਮਾਵਸਿਆ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਨ ਉਤਸਵ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਭਾਦਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੱਧੇ ਅੱਧ ਦਾ 15ਵਾਂ ਦਿਨ ਮੰਦਰ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਚੌਬਟੀਆ
ਚੌਬੱਟੀਆ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਲਮੋੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਸਤੀ ਹੈ।ਇਹ ਛਾਉਣੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਣੀਖੇਤ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (6 ਮੀਲ) ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 1,800 ਮੀਟਰ (5,906 ਫੁੱਟ) ਉਚਾਈ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਕੁਮਾਓਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਚੁਰਸਤਾ ("ਚਾਊ" ਭਾਵ ਚਾਰ ਅਤੇ "ਬਟ" ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਮਾਰਗ )। ਰਾਵਤ ਬਿਲਡਿੰਗ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਾਰ ਸਥਾਨਾਂ : ਭਾਰਗਾਂਵ, ਰਾਨੀਖੇਤ, ਦੇਹਰਤੀ ਅਤੇ ਪਿਲਖੋਲੀ ਦੇ ਲਾਂਘੇ 'ਤੇ ਹੋਣਕਾਰਨ ਇਸਦਾ ਇਹ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚੌਬਟੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਗਾਰਡਨ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਬਗੀਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਬ, ਆੜੂ, ਬੇਰ ਅਤੇ ਖੁਰਮਾਨੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਮੋੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨਜ਼ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ
ਇਤਿਹਾਸ
ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, 1854 ਨਾਲ ਜੂੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰੈਵੇਰੇਂਟ ਐੱਮ. ਜੇ. ਜੇਨਿੰਗਸ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਚੈਪਲਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ  ਮਿਸ਼ਨ ਆਫ ਦਿ ਸੋਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਦ ਪ੍ਰੈਜ਼ਗੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਦੀ ਇੰਜੀਲ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵਿੱਤੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ 1879 ਵਿੱਚ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ  ਥਾਮਸ ਵਾਲਪੀ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਨਵੇਂ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾਂ/ਬੁਨਿਆਦ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਬਣੇਗਾ। ਇਹ ਸੇਂਟ ਜੌਨਜ਼ ਕਾਲਜ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੈਮੂਅਲ ਸਕੋਟ ਐਲਨਟ ਸਨ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਨ. ਅਖੀਰ 1 ਫਰਵਰੀ 1881 ਨੂੰ, ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਲਈ ਸੋਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਦ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਚ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫ਼ਨਜ਼ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਮਾਣਯੋਗ ਸੈਮੂਅਲ ਸਕੋਟ ਐਲਨਟ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਵਿਭਾਗ
ਕੋਰਸਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵਾਲੇ ਵਿਭਾਗਾਂ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ
ਦਿਲਸ਼ੇਰ ਸ਼ੈਂਕੀ
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ ਸਰਦਾਰ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਨਰੇਂਦਰ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ 1991 ਵਿੱਚ ਜਗਾਧਰੀ, ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਖਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਅਕੈਡਮੀ, ਕਾਂਟੀਨੈਂਟਲ ਰੈਸਲਿੰਗ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ CWE ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ
ਮਿੰਕ ਬਰਾੜ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਅਨੁਭਵੀ ਅਦਾਕਾਰ ਦੇਵ ਆਨੰਦ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਿੰਕ ਦੀ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਈ ਜਦੋਂ ਉਹ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ।   ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇਵ ਆਨੰਦ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਪਿਆਰ ਕਾ ਤਰਾਨਾ, ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਸਤੰਬਰ, 1993 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਜੰਗ (1996), ਸਾਤ ਰੰਗ ਕੇ ਸਪਨੇ (1998), ਯਮਰਾਜ (1998),  'ਹਮ ਆਪਕੇ ਦਿਲ ਮੇਂ ਰਹਤੇ ਹੈਂ (1999), ਗੰਗਾ ਕੀ ਕਸਮ (1999), ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ (2000), ਅਜਨਬੀ (2001), ਜ਼ਹਰੀਲਾ (2001), ਪਿਤਾਹ (2002), ਚਲੋ ਇਸ਼ਕ ਲੜਾਏਂ (2002), ਬਾਰਡਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਕਾ (2003), ਅਤੇ ਊਪਸ (2003) ਵਰਗੀਆਂ ਬਹੁਤ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰੀ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ, ਪ੍ਰੇਮਤਾ ਰਾ (2001) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਦਿਲਸ਼ੇਰ ਸ਼ੈਂਕੀ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਮਲਹੋਤਰਾ ਇੱਕ ਖੱਤਰੀ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ।
ਮਿੰਕ ਬਰਾੜ
ਬ੍ਰੋ ਅਤੇ ਸੀਸ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ
2006 ਵਿੱਚ, ਮਿੰਕ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਪਨੂੰ ਬਰਾੜ ਨਾਲ ਬ੍ਰੋ ਅਤੇ ਸੀਸ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਸੀਰੀਅਲ ਜਾਂ ਇਵੈਂਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਲਈ ਅਸੀਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਬ੍ਰੋ ਅਤੇ ਸੀਸ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਘਰ ਹੋਣਗੇ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਫ਼ਿਲਮ ਕਠਪੁਤਲੀ ਸੀ, ਜੋ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਅਗਸਤ 2006 ਵਿੱਚ ਆਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਿੰਕ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਫ਼ਿਲਮ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚੰਗਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਸਿਰਲੇਖ ਰਹਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਦਿਲਸ਼ੇਰ ਸ਼ੈਂਕੀ
ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ
ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ 2019 ਦੀ ਫਿਲਮ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਲਜ਼ਲਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਮਿੰਕ ਬਰਾੜ
ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ
ਫਰਵਰੀ 1999 ਵਿੱਚ, ਮਿੰਕ ਨੇ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਐਨ ਸਵਾਸਾ ਕਾਤਰੇ ਵਿੱਚ ਜੰਬਲਕਾ ਦੇ ਗਾਣੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਾਂਸ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਮਿੰਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਵੀਡੀਓ "ਲਾਲ ਗਾਰਾਰਾ" ਵਿੱਚ, ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਐਲਬਮ ਬਾਦਲ ਤੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਫਰਵਰੀ, 2000 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਗਸਤ 2008 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇੱਕ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਲਬਮ, ਘੁੰਘਟ ਮਿਕਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਿਉਜ਼ਿਕ ਵੀਡੀਓ, "ਮੁਝਕੋ ਰਾਣਾਜੀ ਮਾਫ ਕਰਨਾ" ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਲਬਮ ਬ੍ਰੋ ਅਤੇ ਸੀਸ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਕਠਪੁਤਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਸੀ। ਮਿੰਕ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਕਠਪੁਤਲੀ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਇੰਨੇ ਥੱਕ ਗਏ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਵਧੇਰੇ ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਅਤੇ ਅਸਾਨ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ।"
ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ
ਉਸ ਨੇ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਕਲਰਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀ.ਵੀ. ਸ਼ੋਅ ਡਾਂਸਿੰਗ ਕੁਈਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਦਸੰਬਰ 2008 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਾਰਚ 2009 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਸਲ ਐਡਵੈਂਚਰ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ "ਸਰਕਾਰ ਕੀ ਦੁਨੀਆ" ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੂਨ 2009 ਵਿੱਚ 17ਵੇਂ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਦਿਲਸ਼ੇਰ ਸ਼ੈਂਕੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991
ਮਿੰਕ ਬਰਾੜ
ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ
ਫਰਵਰੀ 2011 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਰਿਐਲਿਟੀ ਗੇਮ ਟੀ.ਵੀ. ਸ਼ੋਅ, ਜ਼ੋਰ ਕਾ ਝਟਕਾ - ਟੋਟਲ ਵਾਈਪਆਉਟ, ਈਮੇਜਿਨ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸ਼ੋਅ ਅਮਰੀਕੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਵਾਈਪਆਉਟ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਈ.ਏ.ਐਨ.ਐਸ. ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰਾ ਭਾਰ ਛੇ ਕਿੱਲੋ ਘੱਟ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜ਼ੋਰ ਕਾ ਝਟਕਾ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਸੱਟ ਵੀ ਲੱਗੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵਾਂ।" ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿਗ ਬੌਸ ਸੀਜ਼ਨ 6 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਇੱਕ ਵਾਈਲਡ ਕਾਰਡ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਪੀ.ਟੀ.ਆਈ. ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਨਵਾਂ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਲੈਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ੋਅ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਹਮਲਾਵਰ ਜਾਂ ਪਾਗਲ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹਾਂਗੀ।" ਉਸ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ, 2012 ਵਿੱਚ ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਵੋਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਪੂਰੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਇੱਕ ਤਜਰਬਾ ਸੀ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਅਤੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਜੋ ਕਿ ਬਾਹਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।"
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਮਿੰਕ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਭਰਾ ਪੁੰਨੂੰ ਬਰਾੜ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਲੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੋਠਾਂ ਵਾਲੀ
ਮੋਠਾਂ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੋਗਾ-2 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਮੋਠਾਂ ਵਾਲੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜ੍ਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮੋਗਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਏਲਾ ਹੰਟ
ਏਲਾ ਹੰਟ (ਜਨਮ 29 ਅਪ੍ਰੈਲ 1998) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਅੰਨਾ ਐਂਡ ਦ ਅਪਕਲਾਇਪਸ (2017) ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਬਾਫਟਾ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ, ਉਹ ਆਈ.ਟੀ.ਵੀ. ਕਾਮੇਡੀ-ਡਰਾਮਾ ਕੋਲਡ ਫੀਟ (2016–2017) ਵਿੱਚ ਐਲੀ ਮਾਰਸਡੇਨ ਅਤੇ ਐਪਲ ਟੀਵੀ+ ਸੀਰੀਜ਼ ਡਿਕਿਨਸਨ (2019–2021) ਵਿੱਚ ਸੂ ਗਿਲਬਰਟ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲੁਈਸ ਹੰਟ ਅਤੇ ਆਰਟ ਡੀਲਰ ਡੇਵਿਡ ਗਰੋਬ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੀ, ਹੰਟ ਬਾਰਨਸਟੈਪਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੈਰਾਕੋਂਬੇ, ਉੱਤਰੀ ਡੇਵੋਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਈ।  ਉਹ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਵਿਸ ਮੂਲ ਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਵਿਲੀਅਮ, ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਆਰਥਰ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਸੌਤੇਲੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਹਨ।
ਹੰਟ ਨੇ ਸਮਰਸੈੱਟ ਵਿੱਚ ਮਿਲਫੀਲਡ ਪ੍ਰੈਪਰੇਟਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਟਿਵਰਟਨ ਵਿੱਚ ਬਲੰਡੇਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਏਜੰਟ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਬਾਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਿਆਂ ਹੰਟ 2011 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇਨਟਰੂਡਰਜ਼, 2012 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲੇਸ ਮਿਸੇਰੇਬਲਜ਼ ਅਤੇ 2014 ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਫ਼ਿਲਮ ਰੋਬੋਟ ਓਵਰਲਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2016 ਵਿੱਚ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਐਲੀ ਮਾਰਸਡੇਨ ਦੇ ਨਾਲ ਡੇਜ਼ੀ ਐਡਗਰ-ਜੋਨਸ ਦੇ ਨਾਲ ਆਈ.ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਜ਼ ਕੋਲਡ ਫੀਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜੁੜਵਾਂ ਓਲੀਵੀਆ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹੰਟ ਨੇ 2018 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅੰਨਾ ਐਂਡ ਦ ਅਪਕਲਾਇਪਸ ਵਿੱਚ ਅੰਨਾ ਸ਼ੈਫਰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ,  ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਬਾਫਟਾ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਟੋਰਾਂਟੋ ਆਫਟਰ ਡਾਰਕ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਿਲ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਹ 2019 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸਮਰ ਨਾਈਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ 2020 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਕੈਟ ਐਂਡ ਦ ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੈਟ ਮਲੋਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2018 ਵਿੱਚ ਹੰਟ ਨੂੰ 2019 ਐਪਲ ਟੀਵੀ+ ਪੀਰੀਅਡ ਡਰਾਮਾ ਡਿਕਿਨਸਨ ਵਿੱਚ ਸੂ ਗਿਲਬਰਟ ਵਜੋਂ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਹੰਟ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਇਸਲਿੰਗਟਨ, ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਬਰੁਕਲਿਨ ਹਾਈਟਸ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਦਰਮਿਆਨ ਬਿਤਾਇਆ। ਮਾਰਚ 2021 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕੁਈਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਉਹ ਹੁਣ ਥਾਮਸ ਬਾਰਟਲੇਟ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਡੋਡਿਤਾਲ ਝੀਲ
ਡੋਡਿਤਾਲ ਝੀਲ ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ, ਜੋ 3657 m ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਹੈ। । ਅੱਸੀ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਡੋਡਿਟਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੰਗੋਰੀ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਭਾਗੀਰਥੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਦੀ ਸਾੰਭ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਕਬੀਰਾ (ਗੀਤ)
“ਕਬੀਰਾ” ਸਾਲ 2013 ਦੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ, ਯੇ ਜਵਾਨੀ ਹੈ ਦੀਵਾਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਗੀਤ ਹੈ। ਇਹ ਗੀਤ ਪ੍ਰੀਤਮ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੰਪੋਜ਼ ਕੀਤਾ, ਅਮਿਤਾਭ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਲਿਖੀਆ ਅਤੇ ਰੇਖਾ ਭਾਰਦਵਾਜ ਅਤੇ ਤੋਚੀ ਰੈਨਾ ਨੇ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਟਰੈਕ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਰਣਬੀਰ ਕਪੂਰ, ਦੀਪਿਕਾ ਪਾਦੂਕੋਣ ਅਤੇ ਕਲਕੀ ਕੋਚਲਿਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਦੇ ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਉਸੇ ਗਾਣੇ ਦਾ ਐਨਕੋਡ ਸੰਸਕਰਣ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਰਿਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਕੌਰ ਨੇ ਗਾਇਆ ਸੀ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਸ ਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਗਾਣਾ ਸੂਫੀ ਛੋਹ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਸੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਧੁਨਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਾਲ ਸੁਹਾਵਣਾ ਸੁਰ ਹੈ। ਇਸ ਗਾਣੇ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਲਈ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵੀ. ਮਣੀਕੰਦਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਰੀਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਉਸੇ ਗਾਣੇ ਦਾ ਐਨਕੋਅਰ ਸੰਸਕਰਣ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਰਿਜੀਤ ਨੇ ਫਿਲਮ, ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਾਣਾ "ਬਲਮ ਪਿਚਕਾਰੀ" ਵੀ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ ਕੀਤਾਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਡਡਲਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਖੋਲਗੜੇ ਨੇ ਗਾਇਆ ਹੈ ਐਨਡੀਟੀਵੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਦੀਪਿਕਾ ਪਾਦੁਕੋਣ ਨੇ ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੇ ਗਾਣੇ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮਨਪਸੰਦ ਗਾਣੇ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਉਹ ਇਕਲੌਤਾ ਗੀਤ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੇ "ਲਗਾਤਾਰ ਲੂਪ 'ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ"।
ਗਾਣੇ ਦੇ ਐਨਕੋਡ ਸੰਸਕਰਣ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕਲਕੀ ਕੋਚਲਿਨ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲ ਸੰਸਕਰਣ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਮੁੱਖ ਤੌਰ' ਤੇ ਪਾਦੂਕੋਣ ਅਤੇ ਰਣਬੀਰ ਕਪੂਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ 'ਤੇ ਕੇੇਂਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਰਣਬੀਰ ਨੂੰ “ ਇਲਾਹੀ ” ਗਾਣੇ ਦੇ ਇੱਕ ਟੁਕੜੇ ਰਾਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਗਾਣੇ ਦੇ ਐਨਕਵਰ ਸੰਸਕਰਣ ਅਸਲ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਛੋਹ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰ ਜਿਵੇਂ ਢੋੋੋਲ, ਤਬਲਾ, ਸਿਤਾਰ, ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਵੀ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀ ਦੇ ਬੋਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਿਥੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਘਰ ਛੱਡ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਕੈਥਰੀਨ ਵਿਲਸਨ (ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ)
ਕੈਥਰੀਨ ਵਾਰੇਨ ਵਿਲਸਨ (ਜਨਮ 28 ਮਾਰਚ 1951) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼/ਅਮਰੀਕੀ/ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਯੌਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਐਨੀਵਰਸਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ ਅਤੇ 2009 ਤੋਂ 2012 ਤੱਕ ਏਬਰਡੀਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਰੇਜੀਅਸ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਨੈਤਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪੀ ਅਤੇ ਐਪੀਕਿਊਰੀਅਨ ਪਰਮਾਣੂਵਾਦ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥਵਾਦ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮੋਦ ਰੰਜਨ ਚੌਧਰੀ
ਪ੍ਰਮੋਦ ਰੰਜਨ ਚੌਧਰੀ (1904 – 28 ਸਤੰਬਰ 1926) ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਭੂਪੇਨ ਚੈਟਰਜੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਲਈ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕੈਥਰੀਨ ਵਿਲਸਨ (ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ)
ਜੀਵਨੀ
ਵਿਲਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵੈਸਟਟਾਊਨ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਵੇਕਰ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ 1969 ਵਿੱਚ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਪੋਫਕੀਪਸੀ ਵਿੱਚ ਵਾਸਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਉਸਨੇ ਬੀ.ਫਿਲ. 1974 ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਗੈਰੇਥ ਇਵਾਨਸ ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਸੇਉਰੇਨ ਨਾਲ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੀਐਚ.ਡੀ. 1977 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਹੁਦਿਆਂ ਅਤੇ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਕੋਨਸਟਾਂਜ਼ ਅਤੇ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ 2009 ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਚਲੀ ਗਈ।
ਪ੍ਰਮੋਦ ਰੰਜਨ ਚੌਧਰੀ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਪ੍ਰਮੋਦ ਰੰਜਨ ਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚਟਗਾਉਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੇਲੀਸ਼ਹਿਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਈਸ਼ਾਨ ਚੰਦਰ ਚੌਧਰੀ ਸੀ।
ਕੈਥਰੀਨ ਵਿਲਸਨ (ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ)
ਜੀਵਨੀ
ਉਹ ਯੌਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (2012-2018) ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਏਬਰਡੀਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (2009-2012) ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਰੇਜੀਅਸ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਵਿਲਸਨ ਰਾਇਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਫੈਲੋ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਈਂਡ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮੋਦ ਰੰਜਨ ਚੌਧਰੀ
ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਚੌਧਰੀ ਚਟੋਗਰਾਮ ਵਿਖੇ ਅਨੁਸ਼ੀਲਨ ਸਮਿਤੀ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। 1921 ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸਹਿਯੋਗ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ੀਨੇਸ਼ਵਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਲਈ ਦਕਸ਼ੀਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿਖੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 28 ਮਈ 1926 ਨੂੰ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਕੈਦੀਆਂ ਨੇ ਭੂਪੇਨ ਚੈਟਰਜੀ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੀ ਰਾਡ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਚੈਟਰਜੀ ਪੁਲਿਸ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਬ੍ਰਾਂਚ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਸੀ ਜੋ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1926 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904
ਸ਼ਵਰਮਾ
right|thumb|211x211px| ਸ਼ਵਰਮਾ ਮੀਟ ਕੱਟਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ: ਮੀਟ ਨੂੰ ਸੈਂਡਵਿਚ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਓਵਨ ਵਿੱਚ ਭੁੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਵਰਮਾ (شاورما ; çevirme) ਇੱਕ ਮੀਟ ਸੈਂਡਵਿਚ ਹੈ ਜੋ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੋਲ ਅਰਬੀ ਰੋਟੀ ਵਿੱਚ ਮੀਟ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਤੇ ਕੁਝ ਮਸਾਲੇ ਜਾਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਚਟਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੀਟ ਜਾਂ ਤਾਂ ਲੇਲੇ, ਬੀਫ, ਟਰਕੀ, ਜਾਂ ਕੁੱਕੜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਵਰਮਾ ਨੂੰ ਚਵਰਮਾ, ਸ਼ਾਵਰਮਾ, ਸ਼ਾਵਏਰਮਾ, ਜਾਂ ਸ਼ੋਰਮਾਇਸ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਸਨੂੰ çevirme ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਮੋੜਨਾ" ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੀਟ ਨੂੰ ਓਵਨ ਵਿੱਚ ਮੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਰਬਾਂ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਡੋਨਰ ਕਬਾਬ ਤੋਂ ਇਸਦਾ ਵਿਅੰਜਨ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੈਂਡਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਜਨ
ਪੂਨਮ ਸਿਨਹਾ
ਪੂਨਮ ਸਿਨਹਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੋਮਲ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਬਕਾ ਮਿਸ ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ (1968) ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਦੋ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਸਿਨਹਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਪੂਨਮ ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਬੰਬੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਐੱਮ.ਏ. ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਨਾਕਸ਼ੀ ਸਿਨਹਾ, ਲਵ ਸਿਨਹਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ ਸਿਨਹਾ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਜਿਗਰੀ ਦੋਸਤ, ਦਿਲ ਦੀਵਾਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਹੀਰੋਇਨ ਕੋਮਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਸਿਨਹਾ ਨਾਲ ਫ਼ਿਲਮ "ਸਬਕ" (1973) ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੇਲ-ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਵਕਫ਼ੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਜੋਧਾ ਅਕਬਰ (2008)) ਵਿੱਚ ਮੱਲਿਕਾ ਹਮੀਦਾ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ - ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਗੋਵਾਰੀਕਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਰਿਤਿਕ ਰੌਸ਼ਨ, ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਦੀ ਮਾਂ, ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਰਾਜਨੀਤੀ
16 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2019 ਨੂੰ, ਉਹ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਜਦਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਸਿਨਹਾ ਭਾਜਪਾ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਲਖਨਊ ((ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ) ਤੋਂ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਾਰ ਗਈ। She lost the Loksabha election to Rajnath Singh from Lucknow (Lok Sabha constituency).
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਫਰੈਡਰਿੱਕ ਬੈਨਟਿੰਗ
ਫਰੈਡਰਿੱਕ ਗ੍ਰਾਂਟ ਬੈਨਟਿੰਗ (14 ਨਵੰਬਰ, 1891 – 21 ਫਰਵਰੀ, 1941) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਡਾਕਟਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਜੌਨ ਜੇਮਸ ਰਿਚਰਡ ਮੈਕਲਿਓਡ ਦੇ ਨਾਲ 1923 ਫਿਜ਼ੀਓਲੋਜੀ ਜਾਂ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1941 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1891
ਰੁਕਾਹ (ਲਿਪੀ)
ਰੁਕਾਹ (رقعة) ਅਰਬੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਨੂੰ ਲਿੱਖਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਛੇਂ ਮੁੱਖ ਢੰਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਇਦਜ਼ਾਜ਼ਾ (ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ) ਦੀ ਲਿਪੀ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇਦਜ਼ਾਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਰੁਕਾਹ ਲਿਪੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਿੱਖਣ ਲਈ ਢੁੱਕਵੀਂ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਸਮਾਨੀਆ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਫ਼ਰਮਾਨਾ ਨੂੰ ਲਿੱਖਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਗਦਾਦ ਦੇ 10 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਲਿਖਾਰੀ ਇਬਨ-ਅਨ-ਨਾਦੀਮ ਮੁਤਾਬਕ ਰੁਕਾ ਨੂੰ ਸੁਲੂਸ ਨਾਮੀ ਲਿਪੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਅੱਖਰਾਂ ਅਤੇ ਨਜ਼ਾਕਤ ਭਰੀਆਂ ਆਊਟਲਾਈਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਰੁਕਾਹ ਤਾਊਕੀ ਨਾਮਕ ਲਿਪੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ-ਜੁਲਦੀ ਹੈ।
ਰੁਕਾਹ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਕੁਰਾਨ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਲਿੱਖਣ ਲਈ ਨਹੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਲੇਕਿਨ ਸ਼ਾਹ ਤਾਖ਼ਮਾਸਪ ਦੀ ਕੁਰਾਨ ਵਿਚਲੇ ਹੈਡਿੰਗ ਰੁਕਾਹ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਬਾਕੀ ਦੀ ਕੁਰਾਨ ਲਈ ਨਸਤਲਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
Рук'а ਇਹ ਲੇਖ ਰੂਸੀ ਵਿਕਿਪੀਡੀਆ ਦੇ ਰੁਕਾਹ ਲੇਖ ਦਾ ਤਰਜੁਮਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਪੀਆਂ
ਦੇਵੀ ਲਾਲ ਸਮਰ
ਦੇਵੀਲਾਲ ਸਮਰ (ਜਨਮ 1912) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਉਦੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਕਲਾ ਮੰਡਲ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਲੋਕ-ਥੀਏਟਰ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੰਮ ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਕਠਪੁਤਲੀ ਬਾਰੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।
ਉਹ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਕਠਪੁਤਲੀ ਸਿੱਖੀ ਅਤੇ 1952 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਕਲਾ ਮੰਡਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1954 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਕਠਪੁਤਲੀ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਦੇਵੀਲਾ ਸਮਰ ਨੂੰ ਕਟਪੁਤਲੀ ਕਲਾ ਲਈ 1968 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਨੰਦਿਨੀ ਨਿੰਬਕਰ
ਨਿੰਬਕਰ ਨੇ ਇੱਕ ਖੋਜਕਾਰ ਵਜੋਂ NARI ਵਿਖੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 1990 ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ। ਨਿਮਕਬਰ ਕੋਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ 37 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸੈਨੇਟ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹਨ। ਉਸਨੇ NARI ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਮਿੱਠੇ ਸੋਰਘਮ ਬਰੀਡਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਸੈੱਟਅੱਪ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਡਾ. ਨਿੰਬਕਰ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਭਾਰਤ), ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਐਬਿਓਟਿਕ ਸਟ੍ਰੈਸ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (ਐਨ.ਆਈ.ਏ.ਐਸ.ਐਮ.), ਬਾਰਾਮਤੀ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੋਜ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਿਸ਼ਨ ਪਰਸ਼ਾਦ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਰ ਕਿਸ਼ਨ ਪਰਸ਼ਾਦ ਬਹਾਦੁਰ ਯਾਮੀਨ ਉਸ-ਸੁਲਤਾਨਤ (1864 – 13 ਮਈ 1940) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਈਸ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦਾ ਬਚਪਨ ਦਾ ਦੋਸਤ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦਾ ਪੱਕਾ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਿਹਾ। 1892 ਵਿੱਚ, ਪਰਸ਼ਾਦ ਰਾਜ ਦਾ ਪੇਸ਼ਕਰ (ਉਪ ਮੰਤਰੀ) ਬਣ ਗਿਆ। ਨੌਂ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਨਿਜ਼ਾਮ ਮਹਿਬੂਬ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ ਦਾ ਦੀਵਾਨ (ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ) ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਦੀਵਾਨ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਮਾਲੀਏ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ 1908 ਦੇ ਮਹਾਨ ਮੂਸੀ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਨ 1926 ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੀਵਾਨ ਵਜੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਮੁਲਕੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਹੁਦਿਆਂ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਥਾਨਕ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਦਾ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਰਸ਼ਾਦ ਦਾ ਜਨਮ 1864 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਸਹੀ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਅਣ-ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਮੇਹਰਾ ਖੱਤਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਉਸ ਦੀ ਉੱਚਤਾ [ਮੀਰ ਉਸਮਾਨ ਅਲੀ ਖਾਨ] ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ"।
ਨਿਧਾਨ ਵਾਲਾ
ਨਿਧਾਨ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੋਗਾ-2 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਇੱਕ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪੂਰੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਚਿਲੀਆਨੌਲਾ
right|thumb| ਚਿਲੀਆਨੌਲਾ ਵਿਖੇ ਹੈਦਖਾਨ ਮੰਦਰ ਚਿਲੀਆਨੌਲਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਣੀਖੇਤ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਹੈਦਖਾਨ ਬਾਬਾ ਦਾ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਹੈਦਖਾਨ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਕਸਬੇ ਦਾ ਨਾਂ ਚਿਲੀਆਨੌਲਾ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ: ਚੇਲੀ ਅਤੇ ਨੌਲਾ। ਚੇਲੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਧੀ ਅਤੇ ਨੌਲਾ ਦਾ ਅਰਥ ਕੁਮਾਓਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ "ਪਾਣੀ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ ਜਾਂ ਖੂਹ" ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ "ਮੱਲਾ ਬੰਧਨ" ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ (ਕੁਮਾਓਨੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਉੱਚਾ ਬੱਧਨ ਹੈ। ਬੱਧਨ ਚਿਲੀਆਨੌਲਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ)।1915 ਤੱਕ, ਚਿਲੀਆਨੌਲਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਰਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸੀ ਜੋ ਓਕ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਸੰਸਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ 1967 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ (ਐਮਪੀ) ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:
ਚਿਲੀਆਨੌਲਾ
ਇਤਿਹਾਸ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਟੈਕਸ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁਮਾਓਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਠੋਕਦਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਲਾਗਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਸਰਾਂ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਰੋਤ ਸਨ। 1920 ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਨਿਰਮਾਣ ਨਾਲ ਅੱਪਗਰੇਡ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੂਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸਾਰੇ ਖੂਹ ਦੇ ਨਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਰੱਖੇ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਚੇਲੀ ਨੌਲਾ ("ਧੀ ਦਾ ਖੂਹ") ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ - ਜੋ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਦੇ ਨਾਲ ਚਿਲਿਆਨੌਲਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਖੂਹ ਸੁੱਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਚਿਲੀਆਨੌਲਾ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਸਬੇ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। 1980 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗਲੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦੁਕਾਨਾਂ ਸਨ। 1980 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਹੈਦਖਾਨ ਆਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਜੀਡੀ ਬਿਰਲਾ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਕੂਲ ਵਰਗੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੰਸਥਾ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਕਸਬੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਗਿਆ। ਅੱਜ, ਚਿਲੀਆਨੌਲਾ ਇੱਕ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ ( ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ) ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਮੋੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨੂਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਬੇਗਮ
ਨੂਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਬੇਗਮ (meaning "Light among women"; ਮੌਤ ਫ਼ਰਵਰੀ 1701) ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀ ਸੀ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੀਜੇ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਰਫੀ-ਉਸ਼-ਸ਼ਾਨ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ, ਰਫੀ-ਉਦ-ਦਰਾਜਤ, ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੂਜਾ, ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਇਬਰਾਹਿਮ ਦੀ ਨਾਨੀ ਸੀ। ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਛੇ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, 1701 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਖੁਰਾਸਾਨ ਵਿਖੇ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਨੂਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਬੇਗਮ ਮਿਰਜ਼ਾ ਸੰਜਰ ਖਾਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਜਮ-ਏ-ਸਾਨੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਜ਼ੀਨਤ-ਏ-ਆਲਮ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਮਹਿਲ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਕਿਰ ਖਾਨ ਸੀ।
ਵਿਆਹ
ਉਸਨੇ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 30 ਦਸੰਬਰ 1659 ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਅਜ਼ਮ (ਭਵਿੱਖੀ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਪਹਿਲੇ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਲਾੜੀ ਅਤੇ ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਸ਼ਾਹੀ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। 1671 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਮੁਅਜ਼ਮ ਦੇ ਇੱਕ ਏਜੰਟ ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਨਾਮ ਰਫੀ-ਉਸ਼-ਸ਼ਾਨ ਰੱਖਿਆ।
ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਅਜ਼ਮ ਦੇ ਦਿਲ ਦਾ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਹਾਰ, ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕਤਾ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪਤਨੀਆਂ ਉਸ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ ਅਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਗੋਲਕੁੰਡਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਅਬੁਲ ਹਸਨ ਕੁਤਬ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਮੁਅਜ਼ਮ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁਹੰਮਦ ਆਜ਼ਮ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਅਤੇ ਮੁਅਜ਼ਮ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਨੂਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਗੋਲਕੁੰਡਾ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਬੁਲ ਹਸਨ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਅਪੀਲ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਮੁਅਜ਼ਮ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਮੁਅਜ਼ਮ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਦੱਖਣ ਵਿਚ ਕੈਦ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁਅਜ਼ਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਨੂਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਖਰੀਆਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਖੁਸਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਝਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਮੁਅਜ਼ਮ ਅਤੇ ਨੂਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਬੇਵਫ਼ਾਈ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜੂਲੀਆਨਾ ਡਾਇਸ ਦਾ ਕੋਸਟਾ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਨੌਕਰਾਣੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
1693 ਵਿੱਚ, ਨੂਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਅਤੇ ਮੁਅਜ਼ਮ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1699 ਵਿੱਚ, ਮੁਅਜ਼ਮ ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਨੂਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਠਹਿਰਾਅ ਦੌਰਾਨ, ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਨੂਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੁਅਜ਼ਮ, ਅਮਤ-ਉਲ-ਹਬੀਬ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਅਮਤ-ਉਲ-ਹਬੀਬ ਖੈਰਾਬਾਦ ਵਿਖੇ 1700 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਨੂਰ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਬੇਗਮ ਦੀ ਮੌਤ ਫਰਵਰੀ 1701 ਵਿਚ ਕਾਬੁਲ ਵਿਖੇ ਹੋਈ। ਨਿਕੋਲਾਓ ਮਾਨੂਚੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਪੁੰਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ"। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਮੁਅਜ਼ਮ ਅਤੇ ਰਫੀ-ਉਸ਼-ਸ਼ਾਨ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਸੀ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦਰਬਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ।
ਦਿਲ ਨਾਕਾਮੀ
ਦਿਲ ਨਾਕਾਮੀ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਖੂਨ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਪ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਦਿਲ ਨਾਕਾਮੀ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਿਲ ਅਜੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਨਾਕਾਮੀ ਅਚਾਨਕ ("ਤੀਬਰ") ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ।
ਦਿਲ ਨਾਕਾਮੀ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ (ਜੋ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੇਟਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਬੁਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ), ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਿਲ ਨਾਕਾਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਅਕਸਰ, ਦਿਲ ਨਾਕਾਮੀ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਜਾਂ ਦਿਲ ਦੇ ਵਾਲਵ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਉਪਰੋਕਤ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਅਤੇ ਦਿਲ, ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ, ਫੇਫੜਿਆਂ, ਜਿਗਰ (ਸੋਜ ਲਈ) ਅਤੇ ਲੱਤਾਂ (ਸੋਜ ਜਾਂ ਐਡੀਮਾ ਲਈ) ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਦਿਲ ਨਾਕਾਮੀ ਦਾ ਨਿਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿਦਾਨ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਟੈਸਟ ਜਿਵੇੰ ਕੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਐਕਸ-ਰੇ, ਇਕੋਕਾਰਡੀਓਗਰਾਮ (ਦਿਲ ਦਾ ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਟੈਸਟ) ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਿਲ ਨਾਕਾਮੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਲ ਦੇ ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਨਾਲ ਹੀ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਕਸਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਦਿਲ ਦਿਲ ਨਾਕਾਮੀ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਇਯੂਰੇਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ (ਏਸ ਇਨਹਿਬਿਟਰ, ਸਟੈਟਿਨ) ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਿਲ ਨਾਕਾਮੀ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਇੱਕ ਬਨਾਵਟੀ ਪੇਸਮੇਕਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦਿਲ ਤੋੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਾਉੰਦਾ ਹੈ।
ਬਿਹਾਰ ਦਲਿਤ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ
ਬਿਹਾਰ ਦਲਿਤ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ ( ਬਿਹਾਰ ਦਲਿਤ ਵਿਕਾਸ ਸੰਮਤੀ ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਿਹਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਜੋਸ ਕਨਨਾਇਕਿਲ ਦੁਆਰਾ 1982 ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰੀ ਲਾਮਬੰਦੀ, ਏਕਤਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ, ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਭੇਦਭਾਵ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਹ 100,000 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 500 ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 14 ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੇਂਦਰ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਰਹ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਟੀਚਾ ਇੱਕ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ, ਇਨਸਾਫ਼ ਪਸੰਦ ਦਲਿਤ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕੰਨਨਾਕਿਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਜੋਸ ਕਨਾਨੀਕਲ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹਰੀਜਨ ਉਤਥਾਨ ਸਮਿਤੀ (ਹਰੀਜਨ ਉਥਾਨ ਸੰਮਤੀ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ "ਬਿਹਾਰ ਦਲਿਤ ਵਿਕਾਸ ਸਮਿਤੀ" ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ
ਸਰੋਜਿਨੀ ਹੇਮਬ੍ਰਾਮ
ਸਰੋਜਿਨੀ ਹੇਮਬ੍ਰਾਮ ਇੱਕ (ਜਨਮ 1 ਅਕਤੂਬਰ, 1959) ਉੜੀਸਾ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹੈ ਜੋ ਬੀਜੂ ਜਨਤਾ ਦਲ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਉਡੀਸ਼ਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਉੜੀਸਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਪੜਾ, ਹੈਂਡਲੂਮ ਅਤੇ ਦਸਤਕਾਰੀ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀ ਸੀ। ਉਹ 2014 ਵਿੱਚ ਉਡੀਸ਼ਾ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਸਰੋਜਨੀ ਹੇਮਬਰਮ ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਏਰੰਗਪੁਰ ਕਸਬੇ, ਮਯੂਰਭੰਜ, ਉਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ (ਪਿਤਾ) ਚੈਤਨਿਆ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਮਾਝੀ ਅਤੇ (ਮਾਂ) ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਦਮਯੰਤੀ ਮਾਝੀ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ (ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼) ਉਤਕਲ ਸੰਗੀਤ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਿਆ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੇ.ਐਨ.ਜੀ. ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਬਰੀਪਾਡਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਭਾਗੀਰਥੀ ਨਾਇਕ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ। 1990-99 ਵਿੱਚ, ਸਰੋਜਨੀ ਹੇਮਬਰਮ ਜੈਦੇਵ ਦੇਵ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਨਾਹਰਕਾਂਤ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਥਾਲੀ, ਹਿੰਦੀ, ਇੰਗਲਿਸ਼, ਓਡੀਆਂਡ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। 1996 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ, ਮਯੂਰਭੰਜ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 2006 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਤੀ ਧਾਰਕਾਂ ਦੀ ਕੌਂਸਲ, ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਨਿਗਮ, ਮੰਡਲ ਦਫ਼ਤਰ, ਕਟਕ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਰਾਜ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ (ਬਾਲਗ ਸਿੱਖਿਆ) ਦੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 1983 ਤੋਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ, ਕਟਕ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੋਕਲ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ/ਕਲਾਕਾਰ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੇ ਕਬਾਇਲੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਕਈ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ, ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਟਰੋਲਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਰੀਅਰ
2008 ਵਿੱਚ, ਬੀਜੂ ਜਨਤਾ ਦਲ (ਬੀ.ਜੇ.ਡੀ.), ਮਯੂਰਭੰਜ, ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਉੜੀਸਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ, 2009 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੰਗਰੀਪੋਸੀਹੀ (ਐਸ.ਟੀ.) ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਉਡੀਸਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਚੁਣੀ ਗਈ।
ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਸੈਸ਼ਨ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਸੰਥਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕਾ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਭੱਕਰ
ਭੱਕਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਭੱਕਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੰਧ ਨਦੀ ਦੇ ਖੱਬੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ 86ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਾਰਕ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਦਿਲਕੁਸ਼ਾਬਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੋਵ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਭਾਕਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਵਾਂ ਜੰਡਾਂਵਾਲਾ, ਦਰਿਆ ਖਾਨ, ਦੁੱਲੇ ਵਾਲਾ, ਕਲੋਰ ਕੋਟ ਅਤੇ ਮਾਨਕੇਰਾ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੱਕਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ
ਰਾਮਜਸ ਕਾਲਜ
[//en.wikipedia.org/wiki/Geographic_coordinate_system Coordinates]: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Ramjas_College&params=28_41_8.6640_N_77_12_22.9788_E_type:education <span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"> 28°41′8.6640″N 77°12′22.9788″E  &#xFEFF; / &#xFEFF; <span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">28.685740000°N 77.206383000°E &#xFEFF; / 28.685740000; 77.206383000   ]
ਰਾਮਜਸ ਕਾਲਜ  ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਇਕ ਕਾਲਜ ਹੈ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤਹਿਤ ਸਥਾਪਤ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਰਾਏ ਕੇਦਾਰ ਨਾਥ ਹਨ।  ਕਾਲਜ ਨੇ ਅੰਡਰ-ਗਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਵਾਰਡ ਡਿਗਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦਿਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋ-ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚ ਰਾਮਜਾਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਅਮੀਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਰਾਮਜਸ ਕਾਲਜ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਕਲਾ, ਵਿਗਿਆਨ, ਵਣਜ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਡਿਗਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉੱਚ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਰਾਮਜਸ ਕਾਲਜ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2017 ਵਿਚ ਆਪਣੇ 100 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ
ਜੋਕ
ਜੋਕ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਮੇ ਕੀੜੇ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਇਹ ਓਲੀਗੋਚੇਟਸ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੀੜੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਨਰਮ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ, ਖੰਡ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਸਮੂਹ ਹੇਰਮਾਫ੍ਰੋਡਾਈਟਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਲੀਟੈਲਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜੋਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਓਲੀਗੋਚੇਟਸ ਤੋਂ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੇ ਚੂਸਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਸਜਾਵਟ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੋਸ ਹੈ। ਹੋਰ ਐਨੇਲਿਡਜ਼, ਕੋਇਲੋਮ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਗਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗੁਫਾ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਚੈਨਲਾਂ ਤੱਕ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੀਚ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਸਪੀਸੀਸ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ. ਵਧੀਆ-ਜਾਣਿਆ, ਅਜਿਹੇ ਚਿਕਿਤਸਕ ਗੰਢਤੁੱਪ ਹੈ, ਦੇ Hirudo medicinalis ਹਨ hematophagous ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ sucker ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਸਟ ਕਰਨ ਲਈ ਨੱਥੀ ਅਤੇ ਲਹੂ ਤੇ ਭੋਜਨ, ਪਹਿਲੇ ਪਿਪਟਾਇਡ secreted ਸੀ, hirudin clotting ਖੂਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ. ਜੱਚੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਛੂਤਕਾਰੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਇਨਵਰਟੇਬ੍ਰੇਟਸ 'ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ.
ਜਲ-ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਡੇ ਇੱਕ ਕੋਕੂਨ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਠੋਸ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਪਰਜਾਤੀਆਂ ਅਕਸਰ ਕੋਕੂਨ ਨੂੰ ਲੌਗ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਗਭਗ 700 ਜਾਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ 100 ਸਮੁੰਦਰੀ, 90 ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਜੋਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਲਹੂ ਚੂਸਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜੂਠੇ ਰੋਗ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਪੀਕੋਨਡੀਲਾਈਟਿਸ ਅਤੇ ਗਠੀਏ, ਕੱਦ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸੁਰਜਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਡਾਕਟਰੀ ਵਰਤੋਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਹੀਰੂਡਿਨ ਕੁਝ ਖੂਨ ਦੇ ਜੰਮਣ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਐਂਟੀਕੋਆਗੁਲੈਂਟ ਦਵਾਈ ਹੈ।
ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਫਾਈਲੋਜੀਨੀ
right|thumb| ਹੇਮਾਡਿਪਸਾ ਜ਼ੇਲੇਨਿਕਾ, ਇੱਕ ਜਾਤੀਗਤ ਜਾਲ ਜੋ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। thumb|ਪਲਾਕੋਬਡੇਲੋਇਡਸ ਸੈਮਾਇਨਸਿਸ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੱਛੂਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਰਜੀਵੀ; ਖੱਬੇ, ਖੁਰਲੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਸੱਜਾ, ਵੈਂਟ੍ਰਲ ਚਿਹਰਾ। ਜੋਕ ਦੀਆਂ ਕੁਝ 700 ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਸਮੁੰਦਰੀ, 90 ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਲਾਸ, ਹਿਰੂਡੀਨੇਆ, ਲਈ ਨਾਮ ਲਾਤੀਨੀ ਹਿਰੂਡਿਓ, ਹਿਰੂਡਿਨਿਸ, ਇੱਕਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੰਢਤੁਪ ਹੈ।
ਅੰਗ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ
thumb|ਕਰਾਸ-ਸੈਕਸ਼ਨ ਜੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਗ: ਸਰੀਰ ਠੋਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕੋਇਲੋਮ (ਸਰੀਰ ਦਾ ਪੇਟ) ਚੈਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੋਲਾਕਾਰ, ਲੰਬਕਾਰੀ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਵਰਸ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਲਚਕਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। thumb|ਜੋਕ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ
ਪ੍ਰਜਨਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਬਹੁਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੋਖਾਂ ਆਪਣੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੋਕੇ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਲਗ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਅੰਡੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਿਸ਼ੋਰ ਸੰਭਾਵੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਭਾਲਦੇ ਹਨ ਜਦ ਇਹ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਜੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਜਾਂ ਦੋ-ਸਾਲਾ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਹਜ਼ਮ
left|thumb| ਮੂੰਹ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਚੂਸਣ ਵਾਲਾ thumb|ਜੋਕ ਇੱਕ ਗਾਂ ਦੇ ਲੇਵੇ ਤੇ ਡੰਗਦਾ ਹੋਇਆ। left|thumb| ਜੋਕ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। thumb|ਜੋਕ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
thumb|ਜੋਕ ਆਪਣੇ ਅਗਲੇ ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਚੱਕਰਨੁਮਾ ਬਣਾ ਕੇ ਚੱਲਦੀ ਹੋਈ। thumb|ਜੋਕ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹਟਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਖੁੱਬਦੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਜ਼ਖ਼ਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਘੁਸੇੜਦੀ ਹੈ।
ਚੱਕ
ਜੋਕ ਦੇ ਛਪਾਕੀ ਵਿੱਚ ਐਨੇਜਜਿਕ, ਐਂਟੀ-ਇਨਫਲੇਮੇਟਰੀ, ਐਂਟੀਕੋਆਗੂਲੈਂਟ ਅਤੇ ਐਂਟੀਮਾਈਕਰੋਬਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਬਾਇਓਐਕਟਿਵ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋਕ ਦੇ ਲਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਐਂਟੀਕੋਆਗੂਲੈਂਟ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਹੈ, ਹਿਰੂਡਿਨ। ਇਸ ਦੀ ਦਵਾਈ ਰੀਕਮਬੇਂਟ ਡੀ ਐਨ ਏ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਅੰਮਾ ਮੱਕਲ ਮੁਨੇਤਰ ਕੜਗਮ
ਅੰਮਾ ਮੱਕਲ ਮੁਨੇਤਰਾ ਕਜ਼ਾਗਮ (ਅਨੁਵਾਦ. ਅੰਮਾ ਪੀਪਲ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ; abbr. AMMK) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਰੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪਾਂਡੀਚੇਰੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। AMMK ਇੱਕ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਪਾਰਟੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ TTV ਦਿਨਾਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਮਦੁਰਾਈ ਵਿਖੇ 15 ਮਾਰਚ 2018 ਨੂੰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਅੰਨਾ ਦ੍ਰਵਿੜ ਮੁਨੇਤਰ ਕੜਗਮ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਏ ਧੜੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। TTV ਦਿਨਾਕਰਨ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰੱਤੀਆਂ
ਰੱਤੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੋਗਾ-2 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਐਂਬੂਲੈਂਸ
thumb|300x300px|ਫੀਅਟ ਡੂਕਾਟੋ ਐਂਬੂਲੈਂਸ
ਐਂਬੂਲੈਂਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਡਾਕਟਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਡਾਕਟਰੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ, ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਫਲੈਸ਼ਿੰਗ ਚੇਤਾਵਨੀ ਲਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਸਾਇਰਨ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੈਰਾ ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਆਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੀਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਉਪਕਰਣ ਲੈ ਕੇ ਜਾਉ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਨਿਸ਼ਚਤ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣਾ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਐਂਬੂਲੈਂਸਾਂ ਵੈਨਾਂ ਜਾਂ ਪਿਕ-ਅਪ ਟਰੱਕਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਸਰੇ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲਾਂ, ਕਾਰਾਂ, ਬੱਸਾਂ, ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈਂਦੇ ਹਨ (ਹੇਠਾਂ ਦੇਖੋ: ਵਾਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ)। ਜਾਪਾਨ ਵਿਚ, ਇਹ ਕਾਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਗਈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਵਜੋਂ ਗਿਣਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਉਹ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਾਹਨ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਐਂਬੂਲੈਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨੂੰ ਇੱਕ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਹਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਪਵਾਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ) ਜੀਵਨ-ਸਹਾਇਤਾ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਐਂਬੂਲੈਂਸਾਂ ਦੇ ਅਮਲੇ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਸਟਾਫ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਈ.ਐਮ.ਐਸ ਏਜੰਸੀਆਂ ਕੋਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਜਵਾਬ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾ ਸਕਦੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ EMS ਵਾਹਨਾਂ, ਫਲਾਈ-ਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਰਿਸਪਾਂਸ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਨਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਸ਼ਬਦ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ "ਐਂਬੂਲਰ" ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਤੁਰਨਾ ਜਾਂ ਤੁਰਨਾ" ਜੋ ਕਿ ਮੁੱਢਲੀ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਿਫਟਿੰਗ ਜਾਂ ਵ੍ਹੀਲਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇੱਕ ਚਲਦਾ ਹਸਪਤਾਲ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਐਂਬੂਲੈਂਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਨ 1487 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੈਲਾਗਾ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਗ੍ਰੇਨਾਡਾ ਦੇ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿਰੁੱਧ ਕੈਥੋਲਿਕ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਵਲ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਜ਼ਖਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਵੈਗਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1870 ਦੀ ਫ੍ਰੈਂਕੋ-ਪ੍ਰੂਸੀਅਨ ਯੁੱਧ ਅਤੇ 1879 ਦੀ ਸਰਬੋ-ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਫੀਲਡ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਐਂਬੂਲੈਂਸਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਵੈਗਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਰੀਮੀਨ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ 1854 ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਐਂਬੂਲੈਂਸਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਲਾਜ਼ਮੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਕਾਰਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ। ਐਂਬੂਲੈਂਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1487 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ 1830 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 19 ਵੀਂ ਅਤੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਧੁਨਿਕ ਸਵੈ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਐਂਬੂਲੈਂਸਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੋਈ।
ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਕਿਸਮਾਂ
ਐਂਬੂਲੈਂਸਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿ ਉਹ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਦੇਖਭਾਲ ਨੂੰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ, ਆਦਿ)।
ਪ੍ਰਭਾਂਸ਼ੂ ਸੇਖਰ ਪਾਲ
ਪ੍ਰਭਾਂਸ਼ੂ ਸੇਖਰ ਪਾਲ (15 ਜੁਲਾਈ 1913 – 2 ਜੂਨ 2007) ਜੰਬੂ ਨਾਮ ਦਾ ਨਿੱਕ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਪ੍ਰਭਾਂਸ਼ੂ ਸੇਖਰ ਪਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 1913 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਆਸੁਤੋਸ਼ ਪਾਲ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਲਖਮੀਮਨੀ ਪਾਲ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਖਾਨਜਾਪੁਰ, ਦਾਸਪੁਰ, ਮਿਦਨਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਜੱਦੀ ਘਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮਿਦਨਾਪੁਰ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ, ਬੰਗਾਲ ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਾਥੀ ਸਨ।
ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਪੈਡੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਬੇਰਹਿਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਰਾਬਰਟ ਡਗਲਸ ਨੂੰ ਮਿਦਨਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੰਗਾਲ ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਡਗਲਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਿਜਲੀ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਿਹੱਥੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। 30 ਅਪ੍ਰੈਲ 1932 ਨੂੰ, ਪ੍ਰਭਾਂਸ਼ੂ ਸੇਖਰ ਪਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਯੋਤ ਕੁਮਾਰ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ 'ਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਭਵਨ ਹੁਣ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬੋਰਡ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਾਲ ਤਾਂ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਰਿਵਾਲਵਰ ਸਮੇਤ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹੀ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਸਖ਼ਤ ਤਸ਼ੱਦਦ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪ੍ਰਦਯੋਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ।  ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਪੈਡੀ ਅਤੇ ਰਾਬਰਟ ਡਗਲਸ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਵੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਿਦਨਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਚਾਰਜ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮਿਦਨਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬੇਰਹਿਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਮਿਸਟਰ ਬਰਨਾਰਡ ਈਜੇ ਬਰਜ ਨੂੰ ਤਾਇਨਾਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੰਗਾਲ ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਪਾਲ ਨੇ ਬੀ.ਵੀ. ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਬਰਗੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਜੋ 2 ਸਤੰਬਰ 1933 ਨੂੰ ਅਨਾਥਬੰਧੂ ਪੰਜਾ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗੇਂਦਰ ਦੱਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪੁਲਿਸ ਪਰੇਡ ਗਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਚ ਦੇ ਅੱਧੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਪਾਲ ਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀ.ਕਾਮ. ਸਾਲ 1941 ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਉਸਨੇ ਹੋਮਿਓਪੈਥਿਕ ਡਾਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 15 ਅਗਸਤ 1972 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਤਾਮਰਾ ਪੱਤਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2 ਜੂਨ 2007 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1913
ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੀਆ
ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੀਆ (ਜਨਮ 20 ਸਤੰਬਰ 2002, ਅਲਾਹਾਬਾਦ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬਾਲ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।
ਵਾਲੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਸ਼ੋਅ ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਇਸ ਆਂਗਨ ਕੀ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਕਈ ਸ਼ੋਆਂ ਭਾਰਤ ਕਾ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ- ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ , ਗੁਮਰਾਹ: ਐਂਡ ਆਫ਼ ਇਨੋਸੈਂਸ ਅਤੇ ਯੇ ਵਾਦਾ ਰਹਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਸਤੰਬਰ 2001 ਨੂੰ ਅਲਾਹਾਬਾਦ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ, ਨੂਰ ਵਾਲੀਆ, ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਵਾਲੀਆ ਦਾ ਨਾਨਾ ਇੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਅਫ਼ਸਰ ਹੈ।
ਵਾਲੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਲਾਇਫ਼ ਓਕੇ ਉੱਪਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ "ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇਰੇ ਆਂਗਨ ਕੀ" ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਜੀਆਨਾ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਲਾਇਫ਼ ਓਕੇ ਤੇ ਦੂਜੇ ਨਾਟਕ "ਰਿੰਗਾ ਰਿੰਗਾ ਰੋਜੀਜ਼", ਵਿੱਚ ਸਮੀਰ ਸੋਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ। 2014 ਵਿੱਚ, ਵਾਲੀਆ ਨੇ "ਭਾਰਤ ਕਾ ਵੀਰ ਪੁੱਟੇ: ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ" ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਅਜਾਬਦੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2001 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਾਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅੰਕਿਤੀ ਬੋਸ
ਅੰਕਿਤੀ ਬੋਸ (ਜਨਮ 1992) ਈ-ਕਾਮਰਸ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਮਲਟੀ-ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਰਟ-ਅਪ, ਜ਼ਿਲਿੰਗੋ ਦੀ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਹੈ| ਉਸ ਨੂੰ 2018 ਵਿਚ ਫੋਰਬਸ ਏਸ਼ੀਆ 30 ਅੰਡਰ 30 ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਅਤੇ 2019 ਵਿਚ ਬਲੂਮਬਰਗ 50 ਦੇ ਨਾਲ ਫੋਰਚੂਨ ਦੀ 40 ਅੰਡਰ 40 ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ|
ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਬੋਸ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਬੋਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੈਕਕਿਨਸੀ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਸੇਂਕੁਆ ਕੈਪੀਟਲ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਚਤੁਚਕ ਵੀਕੈਂਡ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੋਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਫੈਸ਼ਨ ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕਮਰਾ ਸੀ। ਚਾਤੂਚਕ ਵੀਕੈਂਡ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ 11,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਤੰਤਰ ਵਪਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਆਨਲਾਈਨ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹਨ| ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੋਇਆ, ਬੋਸ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤ, ਸਕੇਲਿੰਗ-ਅਪ, ਵੈਬਸਾਈਟ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਖਰੀਦ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵੱਡੇ ਗਲੋਬਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਚੀਨ – ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਵਪਾਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਨੇ ਚੀਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜ਼ਿਲਿੰਗੋ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਵਧਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ| ਉਸਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਫੈਬਰਿਕ ਦੇ ਸੋਮਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਤੇ ਦਫਤਰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ| ਜ਼ਿਲਿੰਗੋ ਬੋਸ ਨੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਮੰਨਦਿਆਂ ਕਿ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 40% ਔਰਤਾਂ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ| ਜ਼ਿਲਿੰਗੋ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਕੋਚਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ|
ਬੋਸ ਉਦਮੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵਰਲਡ ਇਕਨਾਮਿਕ ਫੋਰਮ ਵਿਖੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਉਸਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਵਪਾਰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਵਰਕਰਜ਼ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਯੂਨੀਅਨ
ਵਰਕਰਜ਼ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਯੂਨੀਅਨ ( ਸ਼੍ਰਮਿਕ ਅਭਿਵਰਧੀ ਸੰਘ ) ਜਿਸਨੂੰ ਜਨ ਜਾਗਰਣ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੋਆ ਜੇਸੁਇਟਸ ਦੀ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੰਗ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬੇਲਗਾਮ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਹੋਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹਨ।
ਯੂਨੀਅਨ ਕੋਲ ਭੇਡਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਰਵਾਹੇ ਦਾ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਜੋ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੇਸਟੋਰਲ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1996 ਵਿੱਚ SAS ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜੂਟ ਅਤੇ ਕਪਾਹ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹੈਂਡਬੈਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਸਤਕਾਰੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। 2005 ਵਿੱਚ SAS ਨੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਲਈ ਸਵਿਸ ਏਜੰਸੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਬੇਲਗਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੁਰੂਬਾ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਡੇਕਨ ਪਠਾਰ ਉੱਤੇ ਭੇਡਾਂ ਤੋਂ ਉੱਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾਕਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਰੂਹੀ ਹਾਮਿਦ
ਰੂਹੀ ਹਾਮਿਦ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਏਸ਼ੀਅਨ ਮੂਲ ਦੇ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਬੀਬੀਸੀ, ਚੈਨਲ 4, ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਯੂਕੇ, ਯੂਐਸ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਪ੍ਰਸਾਰਕਾਂ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ। ਉਸਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਹੈ — ਅਫਰੀਕਾ, ਏਸ਼ੀਆ, ਯੂਰਪ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ — ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਧਰਮ, ਗਰੀਬੀ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਦੇ ਹੋਏ। ਲੰਡਨ ਦੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ, ਉਹ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
ਰੁਹੀ ਹਾਮਿਦ ਦਾ ਜਨਮ ਮਵਾਂਜ਼ਾ, ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਿਮ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ 1980 ਵਿੱਚ ਮਿਡਲਸੈਕਸ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਤੋਂ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਵਿੱਚ ਬੀਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ: ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਟੂਡੀਓ ਡੰਬਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ। ਨੌਜਵਾਨ ਕਾਲੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ, ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੀ.ਬੀ.ਸੀ.
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਚਿਤਈ
right|thumb|267x267px| [[ਗੋਲੂ ਦੇਵਤਾ|ਗੋਲੂ ਦੇਵਤਾ ਮੰਦਰ, ਅਲਮੋੜਾ ਨੇੜੇ]] ਚਿਤਈ ਜਾਂ ਜੇਠਾਈ ਅਲਮੋੜਾ - ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਹਾਈਵੇਅ 'ਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਲਮੋੜਾ ਤੋਂ  6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (3.7 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਗੋਲੂ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਮੋੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਕਮਲ ਖਾਨ
ਅਕਮਲ ਖਾਨ (ਜਨਮ 11 ਨਵੰਬਰ, 1929, ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, 11 ਜੂਨ, 1967 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ) ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਜੈਯਾਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਦਾਸ
ਜੈਯਾਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਦਾਸ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Jayashree Ramadas) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ ਰਿਸਰਚ (TIFR) ਦੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੇਂਦਰ, ਹੋਮੀ ਭਾਭਾ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਾਇੰਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ (HBCSE) ਦੀ ਸੈਂਟਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (2011-2016) ਸੀ। ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੋਰਸ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਪਿਓਰ ਐਂਡ ਅਪਲਾਈਡ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ। ਰਾਮਦਾਸ ਨੂੰ ਨਵੰਬਰ, 2008 ਵਿੱਚ ਡੀਨ, ਐਚਬੀਸੀਐਸਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੂਨ 2011 ਵਿੱਚ, ਸੈਂਟਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ TIFR ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇੰਟਰਡਿਸਿਪਲਨਰੀ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਦਾਸ (ਤਸਕਰ) ਦਾ ਜਨਮ 1954 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ (ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਸਕੂਲ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕਨ ਸਕੂਲ, ਬਗਦਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਹੇਲੇਨਾ ਸਕੂਲ, ਪੁਣੇ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਫਰਗੂਸਨ ਕਾਲਜ, ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1976 ਵਿੱਚ ਆਈਆਈਟੀ ਕਾਨਪੁਰ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।. ਉਸਨੇ HBCSE ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਪੀਐਚਡੀ ਦੇਵਰੀ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਥੀਸਿਸ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੈਰੀਅਰ ਲਈ, ਰਾਮਦਾਸ HBCSE ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਲੀਡਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਕਾਰਜਕਾਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ HBCSE ਵਿਖੇ ਫੈਕਲਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਅਗਸਤ 2007 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 2008 ਵਿੱਚ ਡੀਨ ਬਣ ਗਈ। ਜੂਨ 2011 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ HBC ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੋਂ HBCSE ਦੇ ਚੌਥੇ ਕੇਂਦਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਟਫਟਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਐਮਆਈਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸਾਲ ਵੀ ਬਿਤਾਇਆ। ਜਨਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ, ਰਾਮਦਾਸ TIFR ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇੰਟਰਡਿਸਿਪਲਨਰੀ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਚਲੀ ਗਈ।
ਡੀ.ਆਰ. ਨਾਗਰਾਜ
'''ਡਾ. ਡੀ.ਆਰ. ਨਾਗਰਾਜ' (1954–1998) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਆਲੋਚਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਮੱਧਯੁਗੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕੰਨੜ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜ ਸਾਹਿਤਿਆ ਕਥਾਣਾ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਆਲੋਚਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਪਰ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਚੌਖਟਾ ਜੋ ਉਸਨੇ ਅਮ੍ਰੁਤਾ ਮੱਟੂ ਗੜੁਦਾ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਸੀ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਹ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘਟਾਉਵਾਦੀ'' ਜਾਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਉਦਾਰ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਚਿੰਤਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਚਿੰਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਬਹੁਜਨ ਰਾਜਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਨਵੀਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਾਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਜਾਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਅਛੂਤਤਾ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਗਾਂਧੀ - ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੀ ਬਹਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਮਕਾਲੀ ਬਹਿਸ ਮੰਨਿਆ ਜਿਸਦਾ ਨਤੀਜਾ 21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੇਗਾ।
ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਸਿਦਾਲਗਈਆ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬੰਦਾਇਆ ਲਹਿਰ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਅਰਾ, ਖੜਗਾਵਗਾਲੀ ਕਾਵਿਯ! ਜਨਰਾ ਨਵੀਗੇ ਮਿਦਿਵਾ ਪ੍ਰਣਾਮਿਤ੍ਰ! (“ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਤਲਵਾਰ ਹੋਣ ਦਿਓ! ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਦਾ ਹੈ!”)
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਦੋਦਾਬੱਲਾਪੁਰਾ ਰਮਈਆ ਨਾਗਰਾਜ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਫਰਵਰੀ 1954 ਨੂੰ ਰਮਈਆ ਅਤੇ ਅੱਕਯਯੱਮਾ ਦੇ ਘਰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਵ ਰਾਜ ਮੈਸੂਰ ਰਾਜ (ਮੌਜੂਦਾ ਕਰਨਾਟਕ) ਦੇ ਦੋਦਾਬੱਲਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬੁਣਕਰ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਨਾਗਰਾਜ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਕਸਬੇ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਸਾਇੰਸ ਕਾਲਜ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਬਹਿਸਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਅੰਤਰ ਕਾਲਜੀ-ਬਹਿਸਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਬਹੁਜਨ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਜਾਗ ਪਈ।
ਨਾਗਰਾਜ ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ। 1975 ਵਿਚ, ਉਹ ਕੰਨੜ ਵਿਭਾਗ (ਜੋ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਨੜ ਅਧਿਆਇਨਾ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਬੰਗਲੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਰਿਸਰਚ ਵਿਦਵਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ ਫੈਕਲਟੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ।