cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਰਾਓ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2022 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਹੱਲਾ, ਪਿੰਡ
ਹੱਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੰਜੀਵ ਦੁਆ
ਸੰਜੀਵ ਦੁਆ (ਜਨਮ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1965) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅੰਪਾਇਰ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2017 ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਨੇ 5 ਮਹਿਲਾ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚਾਂ, 44 ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮੈਚ, 33 ਲਿਸਟ ਏ ਮੈਚ ਅਤੇ 20 ਟਵੰਟੀ ਅੰਪਾਇਰ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅੰਪਾਇਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਮਾਇਲੇੱਟਸ
ਛੋਟੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ | = x =
ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Desh Bhagat University; ਸੰਖੇਪ: DBU) ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਤਿਹਗੜ ਸਾਹਿਬ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਅਮਲੋਹ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਡੀ.ਬੀ.ਯੂ.) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਕਟ, 2012 ਅਧੀਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਡੀ.ਬੀ.ਯੂ. ਦੇ ਚਾਰ ਕੈਂਪਸ ਅਮਲੋਹ, ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੋਗਾ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਅਤੇ ਕੀਨੀਆ ਵਿਖੇ ਇਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਂਪਸ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ, ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ, ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 50 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਟ੍ਰੀਮਾਂ ਵਿਚ 350 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਰਸਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਰੈਂਕਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ (ਐਨ.ਆਈ.ਆਰ.ਐਫ.) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਐਮ.ਐਚ.ਆਰ.ਡੀ.) ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨਿਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿਚ 2 ਰੈਂਕ ਤੇ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਮਲੋਹ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮੀ ਸ੍ਰੀ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਹੇਠ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ।
ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਸਮੂਹ ਆਫ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਸ 1996 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਿਆ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਕੂਲ ਜੋ ਪੇਸ਼ੇਵਰ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਸਕੂਲ
ਸੰਪਰਕ  : +91 9780071000, 9780271000
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ
ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਕੋਰਸ
ਵਪਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਵਣਜ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ
ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਕੋਰਸ
ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਫੈਕਲਟੀ
ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਕੋਰਸ
ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਵਿਚ ਫੈਕਲਟੀ
ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਕੋਰਸ
ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਡ ਵਿਭਾਗ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਔਰਤ ਦੋਵਾਂ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਆਦਮਪੁਰਾ
ਅਦਮਪੁਰਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਭਗਤਾ ਭਾਈ ਕਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਡੇਮੋਗ੍ਰਾਫਿਕ
ਭਾਰਤ ਦੀ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਦਮਪੁਰ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 20,922 ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 11,152 ਮਰਦ ਹਨ, ਜਦਕਿ 9,770 ਔਰਤਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਇੰਡੀਆ 2011 ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਦਮਪੁਰ ਦੀ ਜਨਸਤਾਂ ਖਰਤਾ ਦਰ 87.98% ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ. 75ਸਤਨ 75.84%. ਆਬਾਦੀ ਦੇ 12% ਦੀ ਉਮਰ 6 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ. ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 47.30% ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਿਗੁਇੰਥਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਿਗੁਏਨਜ਼ਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ: Catedral de Santa María de Sigüenza) ਸਿਗੁਏਨਜ਼ਾ ਦੇ ਬਿਸ਼ਪ ਦੀ ਸੀਟ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸਿਗੁਏਨਜ਼ਾ, ਗੁਆਦਿਲਜ਼ਾਰਾ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1931 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਰੋਮਾਨਿਸਕਿਊ ਅਤੇ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 1121ਈ. ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ ਬਿਸ਼ਪ ਡੋਨ ਬੇਰਨਾਰਡੋ ਦੇ ਅਗੇਨ (Bishop Don Bernardo de Agén (1121–1152)) ਦੇ ਬਿਸ਼ਪ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ। ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਥੱਲੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰੋਮਾਨਿਸਕਿਊ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸਿਗੁਏਨਜ਼ਾ - ਗੁਆਦੀਲਜ਼ਾਰਾ ਦੇ ਬਿਸ਼ਪ ਦੀ ਸੀਟ ਹੈ।
ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਨੂੰ ਸਪੇਨੀ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੀ ਛੱਤ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਇਸਦੀ ਮੁੜਉਸਾਰੀ 1947ਈ. ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਬੁਰੂੰਡੀ
ਬੁਰੂੰਡੀ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬੁਰੂੰਡੀ ਦਾ ਗਣਰਾਜ (ਕਿਰੂੰਡੀ: Republika y'u Burundi}}; République du Burundi), ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਝੀਲਾਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਰਵਾਂਡਾ, ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਾਂਗੋ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬੁਜੁੰਬੁਰਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਇੱਕ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਹੱਦ ਤੰਗਨਾਇਕਾ ਝੀਲ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੁਰੂੰਡੀ
ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੋਵਰ
ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੋਵਰ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਸਰ ਜਾਂ ਰਾਮਹ੍ਰਿਦਯ ਆਦਿ ਨਾਮ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿਖੇ ਸਰੋਵਰ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਉਪਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਹੀ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਚਾਰਾਂ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਇਸੇ ਸਥਾਨ ਉਪਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਮੰਤਪੰਚਕ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਯੱਗ ਲਈ ਵੇਦੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। ਅਬੁਲ ਫ਼ਜ਼ਲ ਨੇ ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਅਲ-ਬੇ-ਰੂਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਅਲ-ਹਿੰਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਅਕਾਰ
ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਨੇ 1855 'ਚ ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ’ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਘਾਟ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਲਾ ਘਾਟ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਆਇਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੋਵਰ ਇੱਕ ਉਹ ਅਲੌਕਿਕ ਤੀਰਥ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਮਾਣ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰੀ ਲਾਲ ਨੰਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਅਤੇ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਰੋਵਰ 15 ਫੁੱਟ ਡੂੰਘਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਆਕਾਰ 3860 ਫੁੱਟ ਲੰਬਾ ਅਤੇ 1500 ਫੁੱਟ ਚੌੜਾ ਹੈ। ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਲਾਲ ਪੱਥਰ ਦਾ 20 ਫੁੱਟ ਚੌੜਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ, 18 ਫੁੱਟ ਚੌੜੀਆਂ 6 ਪੌੜੀਆਂ, 40 ਫੁੱਟ ਚੌੜੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੁਲ ਰਾਹੀਂ ਮਾਹਾਂਦੇਵ ਸਰਵੇਸ਼ਰ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਮੰਦਿਰ ਜਾਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਰਵਣ ਨਾਥ ਦੀ ਹਵੇਲੀ, ਬਰਧ ਰਾਜ ਮੰਦਿਰ, ਵੇਦ-ਭਵਨ, ਜੈ ਰਾਮ ਵਿਦਿਆਪੀਠ, ਗੌਡੀਆ ਮੱਠ ਆਦਿ ਦੇਖਣਯੋਗ ਸਥਾਨ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ-ਅਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਇਤਿਹਾਸ
ਸੋਰਭ ਸ਼ੁਕਲਾ
ਸੋਰਭ ਸ਼ੁਕਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ੫ ਮਾਰਚ ੧੯੬੩ ਨੂੰ ਗੋਰਖਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ | ਸੋਰਭ ਸ਼ੁਕਲਾ ਇੱਕ ਫਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ,ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ |
ਜਹਾਜ਼
ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਆਹ ਮਤੱਲਬ ਹਨ ਃ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਹਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ
ਜੂਲੀਅਸ ਸੀਜ਼ਰ
ਗਾਇਸ ਜੂਲੀਅਸ ਸੀਜ਼ਰ (ਉੱਚਾਰਨ:ˈɡaː.i.ʊs ˈjuː.lɪ.ʊs ˈkaj.sar), ਜੁਲਾਈ 100 ਈ ਪੂ – 15 ਮਾਰਚ 44 ਈ ਪੂ) ਇਤਿਹਾਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੋਮਨ ਜਰਨੈਲ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਵਾਰਤਕ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰੋਮਨ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। 60 ਈ. ਪੂ ਵਿੱਚ, ਸੀਜ਼ਰ, ਕਰਾਸਸ ਅਤੇ ਪੌਮਪੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਤਿੱਕੜੀ ਗਠਜੋੜ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸਦਾ ਅਨੇਕ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰੋਮਨ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੇ ਗਲਬਾ ਰਿਹਾ। ਲੋਕਮੁਖੀ ਦਾਅਪੇਚਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੱਤਾ ਹਥਿਆਉਣ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਰੋਮਨ ਸੈਨੇਟ ਵਿਚਲੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਇਲੀਟ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਸਰੋ ਦਾ ਸ਼ਰੇਆਮ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਛੋਟਾ ਕੈਟੋ ਵੀ ਸੀ। ਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸੀਜਰ ਦੇ ਅਭਿਆਨਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਸੰਪੂਰਨ ਫ਼ਰਾਂਸ ਅਤੇ ਰਾਇਨ (Rhine) ਨਦੀ ਤੱਕ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪ੍ਰਦੇਸ, ਜੋ ਮੂਲ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਇਟਲੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ।
ਜਨਮ
ਸੀਜ਼ਰ ਦਾ ਜਨਮ ਜੁਲਾਈ 100 ਈ. ਪੂ. ਨੂੰ ਰੋਮ 'ਚ ਹੋਇਆ। ਪਿਤਾ "ਗਏਅਸ ਜੁਲੀਅਸ ਸੀਜ਼ਰ" ਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ "ਅਯੂਰੀਲੀਆ ਕੋਟਾ" ਸੀ।
ਫਤਹਿਗਾਥਾ
ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਬੈਲਜ਼ੀਅਮ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਉਸਨੇ ਕਈ ਫਤਹਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਦੇ ਰਖਿਅਕ ਦਾ ਕਾਰਜਭਾਰ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਪਾਰ ਦੇ ਦੁਰੇਡੇ ਸਥਾਨ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਕਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। 55 ਈ. ਪੂ. ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਲਈ ਅਭਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਦੂੱਜੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਇਹ ਅਭਿਆਨ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਉਹ ਟੇੰਸ ਨਦੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦੇ ਵੱਲ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ੋਂ ਤੱਕ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਕਬੀਲੋਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਰਸਮੀ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਅਧੀਨਤਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਭਲੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੱਮਝ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰੋਮਨ ਗਾਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਉੱਤੇ ਸਥਾਈ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਤਦ ਵੀ ਗਾਲ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਹਾਲਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਰਿਹਾ। ਗਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੇਤੂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਰ 50 ਈ. ਪੂ. ਵਿੱਚ ਹੀ 'ਸੀਜ਼ਰ' ਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਸ਼ਾਸ਼ਨ
ਆਪ ਸੀਜ਼ਰ ਲਈ ਗਾਲ ਦੇ ਅਭਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵੀ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਹਾਲਤ ਵਿਸ਼ਮਤਰ ਹੋ ਗਈ ਹੋ। ਰੋਮਨ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਕਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਮਮਾਤਰ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸੱਤੇ ਦੇ ਅਸਲੀ ਕਾਬੂ ਵਲੋਂ ਪਰੇ ਸਨ। ਪਾਂਪੇ ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਕਰੇਸਸ ਨੂੰ ਪੂਰਵੀ ਸੀਮਾਂਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਸੀਰਿਆ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਗਾਲ ਸੀਜਰ ਦੇ ਹੀ ਕਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਪਾਂਪੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਸਪੇਨ ਦੀ ਕਮਾਨ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪ ਰੋਮ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਰਿਹਾ ਤਾਂਕਿ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀਕਸ਼ ਹਲਾਤਾਂ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੇ। ਕਰੈਸਸ ਪਾਰਥਿਆ ਦੇ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਸਮਾਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਪਾਂਪੇ ਅਤੇ ਸੀਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਏਕੱਛਤਰ ਸੱਤਾ ਹਥਿਆਨੇ ਲਈ ਤਣਾਵ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੜਾਈ ਦੀ ਹਾਲਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਪਾਂਪੇ ਸੀਜ਼ਰ ਵਲੋਂ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਸੇਨੇਟੋਰਿਅਲ ਅਲਪਤੰਤਰ ਦਲ ਵਲੋਂ ਸਮੱਝੌਤਾ ਕਰਣ ਦੀ ਸੋਚਣ ਲਗਾ। ਸੇਨੇਟ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸੀਜ਼ਰ ਦੂਸਰਾ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਣ ਵਲੋਂ ਪੂਰਵ, ਜਿਸਦਾ ਉਹਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਗਾਲ ਦੀ ਕਮਾਨ ਵਲੋਂ ਤਿਆਗ ਪੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਪਾਂਪੇ, ਜਿਨੂੰ 52 ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਅਵਿਧਾਨਿਕ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਤੀਸਰੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਪਦ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੱਖੇ ਰਿਹਾ। ਫਲਤ: ਸੀਜਰ ਨੇ ਉਦਾਸ ਹੋਕੇ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਛੇੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਕਦਮ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਠਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਅਗਵਾਈ ਪਾਂਪੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ-ਸਮਾਜਿਕ ਉਥਲ-ਪੁੱਥਲ
ਪਾਂਪੇ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ-ਜਿਹੇ ਹੀ ਖ਼ੁਰਾਂਟ ਫੌਜੀ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੋਮ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੀਜ਼ਰ ਨੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਉੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਜਮਾਂ ਲਿਆ। ਸੀਜ਼ਰ ਨੇ ਸ਼ਾਸਨ ਸੱਤਾ ਸਾਰਾ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਈ ਪਰ ਪਾਂਪੇ ਵਲੋਂ ਉਸਨੂੰ ਹੁਣ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਸੀ। ਸੀਜ਼ਰ ਨੇ ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਥੇਸਾਲੀ (Thessaly) ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 48 ਈ. ਪੂ. ਦੀ ਗਰੀਸ਼ਮ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਫਾਰਸੇਲੀਸ (Pharsalees) ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪਾਂਪੇ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਾਇਆ ਕੀਤਾ। ਪਾਂਪੇ ਮਿਸਰ ਭਾਗ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸੀਜ਼ਰ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਸੀ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਉਲਝ ਗਿਆ। ਮਿਸਰ ਦੇ ਸਮਰਾਟ 'ਟੌਲੇਮੀ ਦਸਵਾਂ' ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਲਈ ਲੜਾਈ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੀਜ਼ਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਔਲਾਦ ਕਲਿਓਪੈਟਰਾ (Cleopatra) ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਭਰੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪੱਖ ਲੈਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਮਿਸਰ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 48 - 47 ਈ. ਪੂ. ਦੇ ਸ਼ੀਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਕੰਦਰਿਆ ਦੇ ਰਾਜਪ੍ਰਾਸਾਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ (ਸੀਜ਼ਰ ਨੂੰ) ਘੇਰ ਲਿਆ। ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਭਰਦੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਲੋਂ ਸੀਜਰ ਇੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਭੱਜਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਲਿਓਪੈਟਰਾ ਨੂੰ ਰਾਜਾਸੀਨ ਕੀਤਾ (ਕਲਿਓਪੈਟਰਾ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸੀਜਰ ਨੇ ਤਤਪਸ਼ਚਾਤ ਟਿਊਨੀਸ਼ਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਂਪੇ ਦੀਆਂ ਸੇਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਕੀਤਾ। 45 ਈ. ਪੂ. ਦੇ ਸ਼ਰਦ-ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੋਮ ਪਰਤ ਆਇਆ ਤਾਂਕਿ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤਾਂ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਏ ਅਤੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਭਾਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰੋ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੇਨੇਟ ਦੀ ਬੈਠਕ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤਦ ਵੀ ਰਾਜ ਸੱਤਾ ਦਾ ਅਸਲੀ ਕੇਂਦਰ ਸੀਜ਼ਰ ਦੇ ਮੁੱਖਾਵਾਸ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਸਨੂੰ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਸੱਤਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਔਖਾ ਪਰਿਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਮਣਾ ਕਰਣ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਸਨੇ ਇਸ ਉਪਾਧੀ ਨੂੰ ਆਜੀਵਨ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜ ਦੇ ਕੁਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਰਵਾਧਿਕਾਰ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕਹਲਾਏ।
ਮੌਤ
ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਣਾ ਹੀ ਸੀਜ਼ਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ। ਏਕੱਛਤਰ ਰਾਜ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਗਣਤੰਤਰ ਦਾ ਅੰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਅੰਤ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਸੰਭਰਾਂਤ ਸਮੁਦਾਏ ਦੇ ਆਧਿਪਤਿਅ ਦਾ ਅੰਤ। ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਚਾਲ ਰਚਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਡਿਅੰਤਰਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਮਾਰਕਸ ਬਰੂਟਸ ਬਣਿਆ ਜੋ ਆਪਣੀ ਨਿ: ਸਵਾਰਥ ਦੇਸਭਗਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਅਧਿਕਾਂਸ਼ਤ: ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਈਰਖਾ ਅਤੇ ਦਵੇਸ਼ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਨ। 15 ਮਾਰਚ, 44 ਈ. ਪੂ. ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਸੀਨੇਟ ਦੀ ਬੈਠਕ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ ਤਦ ਇਹ ਲੋਕ ਸੀਜਰ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਇਹ ਦਿਨ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਬੁਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਉਸਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ
ਸਾਬਿਤਰੀ ਚੈਟਰਜੀ
ਸਾਬਿਤਰੀ ਚੈਟਰਜੀ (ਜਨਮ 22 ਫਰਵਰੀ 1937) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਬੰਗਾਲੀ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕਰੀਅਰ 60 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋ ਵਾਰ BFJA ਅਵਾਰਡਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ। 1999 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦਾ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਬੰਗਾ ਬਿਭੂਸ਼ਣ 2014 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਸਾਬਿਤਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 1937 ਵਿੱਚ ਅਜੋਕੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੋਮਿਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਕਮਲਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਦਸ ਭੈਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ਸ਼ਧਰ ਚੈਟਰਜੀ, ਜੋ ਕਿ ਬਿਕਰਮਪੁਰ ਦੇ ਕਨਕਸਰ ਨਾਮਕ ਕੁਲੀਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੁਲੀਨ ਰਾੜੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਜਵਾਨ ਸਾਬਿਤਰੀ ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ, ਵਿਆਹੀ ਭੈਣ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਟਾਲੀਗੰਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਟਾਲੀਗੰਜ ਵਿੱਚ ਪਲਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ
ਹੱਲੋਤਾਲੀ
ਹੱਲੋਤਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
1907
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਯਾਨੀਨਾ ਲੇਵਾਨਡੋਵਸਕਾ
thumb|ਯਾਨੀਨਾ ਲੇਵਾਨਡੋਵਸਕਾ ਯਾਨੀਨਾ ਲੇਵਾਨਡੋਵਸਕਾ; Janina Antonina Lewandowska (22 ਅਪ੍ਰੈਲ 1908 ਖਾਰਕਿਵ ਵਿੱਚ - 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 1940 ਕੈਟਿਨ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਪੋਲਿਸ਼ ਪਾਇਲਟ ਸੀ ਜੋ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਕੈਟਿਨ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਅਫਸਰ ਜੋਜ਼ਫ ਡੌਬਰ-ਮੁਸਨੀਕੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਲੇਵੰਡੋਵਸਕਾ, ਕੈਟਿਨ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਕੋ ਇੱਕ ਔਰਤ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਲੇਵਾਨਡੋਵਸਕਾ (ਨੀ ਡੌਬਰ-ਮੁਸਨਿਕਾ) ਦਾ ਜਨਮ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 1908 ਨੂੰ ਖਾਰਕਿਵ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ (ਹੁਣ ਯੂਕ੍ਰੇਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੈਜ਼ਫ ਡੋਬਰ-ਮੁਸਨੀਕੀ, ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਮਿਲਟਰੀ ਜਨਰਲ ਸਨ। ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪੋਜ਼ਨਾ ਫਲਾਇੰਗ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਗਲਾਈਡਰ ਅਤੇ ਪੈਰਾਸ਼ੂਟਿਸਟ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪੰਜ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ 1937 ਤੱਕ ਹਲਕੇ ਜਹਾਜ਼ ਉਡਾਉਣਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ। ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ-ਪਾਇਲਟ ਮੀਕਜ਼ੈਸਲਾ ਲੇਵੈਂਡੋਵਸਕੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਮਿਲਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਅਗਸਤ 1939 ਵਿੱਚ, ਲੇਵਾਨਡੋਵਸਕਾ ਨੂੰ ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਪੋਜ਼ਾਨੇ ਨੇੜੇ ਤਾਇਨਾਤ ਤੀਜੀ ਮਿਲਟਰੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 22 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇਕਾਈ ਨੂੰ ਕੈਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਲੇਵਾਨਡੋਵਸਕਾ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਦੋ ਅਫਸਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ; ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਰੂਸ ਦੇ ਕੋਜਲਸਕ ਵਿੱਚ ਪੋਲਿਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪਾਵਰਕੌਮ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਕੈਟਿਨ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ 32ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ ਦੌਰਾਨ ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1940
ਜੋਨਾਥਨ ਸਵਿਫ਼ਟ
ਜੋਨਾਥਨ ਸਵਿਫਟ (30 ਨਵੰਬਰ 1667 - 19 ਅਕਤੂਬਰ 1745) ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਕਵੀ, ਵਿਅੰਗਕਾਰ ਸਨ। ਤਿੱਖੇ ਵਿਅੰਗ ਦੀ ਜਿਹੋ ਜਿਹੀ ਕਰਾਰੀ ਚੋਟ ਸਵਿਫਟ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਮਿਲੇ। ਉਹ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪੈਂਫਲਿਟਕਾਰ ਵੀ ਸਨ (ਪਹਿਲਾਂ ਵ੍ਹਿਗਾਂ ਲਈ, ਫੇਰ ਟੋਰੀਆਂ ਲਈ), ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਦਰੀ ਵਰਗ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਰੁਕਣ ਵਜੋਂ ਉਹ ਸੇਂਟ ਪੈਟ੍ਰਿਕ ਕਥੈਡਰਲ, ਡਬਲਿਨ ਦੇ ਡੀਨ ਵੀ ਬਣੇ।
ਜੀਵਨੀ
ਜੋਨਾਥਨ ਸਵਿਫਟ ਦਾ ਜਨਮ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਡਬਲਿਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਬਲਿਨ ਦੇ ਟਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਕਾਲਜ ਛੱਡਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰ ਵਿਲੀਅਮ ਟੈਂਪਲ ਦੇ ਇੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੈਕਰੇਟਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 1699 ਤੱਕ ਰਹੇ। ਉਹ ਸਮਾਂ ਦਲਗਤ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਘੜਮਸ਼ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਵਿਫਟ ਨੇ ਵਿਗ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਟੋਰੀ ਦਲ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਟੋਰੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਰੂਪ ਵੱਡੀਆਂ ਆਸ਼ਾਂ ਸਨ ਜੋ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤਮ ਦਿਨ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰੇ।
ਲੇਖਣੀ
ਸਵਿਫਟ ਦੀ ਅਰੰਭਕ ਆਕਾਂਖਿਆ ਕਵੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਵਿਅੰਗਆਤਮਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਕਾਰ ਹੋਈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾ ਬੈਟਲ ਆਫ਼ ਦ ਬੁਕਸ 1697 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਪਰ 1704 ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਲੇਖਕ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਛਪੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸਵਿਫਟ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਮਹੱਤਵ ਉੱਤੇ ਵਿਅੰਗਆਤਮਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਤਰਫ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਮਧੂਮੱਖੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਤੁੱਲ ਗਿਆਨ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤਾ, ਆਧੁਨਿਕ ਲੇਖਕ ਮੱਕੜੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਤਾਣਾ ਬਾਣਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਾਰਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਸਵਿਫਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾ ਏ ਟੇਲ ਆਵ ਏ ਟੱਬ ਵੀ 1704 ਵਿੱਚ ਗੁੰਮਨਾਮ ਹੀ ਛਪੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸਵਿਫਟ ਨੇ ਰੋਮਨ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਅਤੇ ਡਿਸੇਂਟਰਸ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਨੂੰ ਅੱਛਾ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਦਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ।
ਸਵਿਫਟ ਦਾ ਗੁਲੀਵਰਸ ਟਰੈਵਲਜ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ। ਗੁਲਿਵਰ ਇੱਕ ਸਾਹਸੀ ਯਾਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਨਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਅਜਿਹੇ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ, ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਨਾਲੋਂ ਉੱਕਾ ਭਿੰਨ ਹਨ। ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ ਦੁਆਰਾ ਸਵਿਫਟ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ-ਵਿਵਸਥਾ, ਸ਼ਾਸਨ, ਨਿਆਂ, ਸਵਾਰਥੀਪਣੇ ਦੇ ਪਰਿਣਾਮਸਰੂਪ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਝਗੜਿਆਂ ਆਦਿ ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਚੋਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰੋਸ਼ ਸੰਜਮ ਦੀ ਸੀਮਾ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਤੇਜ ਨਫ਼ਰਤ ਹੋਵੇ। ਕੁਝ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਸਵਿਫਟ ਦੀ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਮਹਾਨ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਮਾਤਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਣਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਵਿਫਟ ਨੇ ਗੁਲੀਵਰਸ ਟਰੈਵਲਜ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖਾ ਵਿਅੰਗ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਸੱਚ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੇ ਉੱਚੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮਹਾਨਤਮ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ
ਜੇਮਜ਼ ਮੋਨਰੋ
ਜੇਮਜ਼ ਮੋਨਰੋ 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 1758-4 ਜੁਲਾਈ 1831 ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ। ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ ਵਰਜੀਨੀਆ ਦੀ ਵੈਸਟਮੋਰਲੈਂਡ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 1758 ਨੂੰ ਹੋਇਆ।
ਜੀਵਨ
ਆਪ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਵਾਲਾ ਅਮਰੀਕਨ ਅੰਦੋਲਨ ਜੰਗ ਦਾ ਯੋਧਾ ਸੀ। ਜੇਮਜ਼ ਮੋਨਰੋ ਨੇ ਕਾਲਜ ਆਫ ਐਾਡਮੇਰੀ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਕੌਾਟੀਨੈਂਟਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਡੈਲੀਗੇਟ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਆਪ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਵਜੋਂ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਕਨਵੈਂਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਫੈਡਰਲਿਸਟ-ਵਿਰੋਧੀ ਗੁੱਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। 1790 ਵਿੱਚ ਥਾਮਸ ਜੈਫ਼ਰਸਨ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਤੇ ਹਮਾਇਤੀ ਵਜੋਂ ਆਪ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨੇਟਰ ਚੁਣ ਲਿਆ ਗਿਆ ਆਪ ਨੇ ਅਮਰੀਕੇ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਹੁੱਦਿਆ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪ ਨੂੰ 1816 ਅਤੇ 1820 ਵਿੱਚ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਉਮੀਦਵਾਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਮੁੱਢ ਵਿੱਚ ਜੇਮਨ ਮੋਨਰੋ ਨੇ ਇੱਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਬੋਸਟਨ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦੇ ਦੌਰੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ। ਮੋਨਰੋ ਨੇ 1825 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦਫਤਰ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਕੇ ਵਰਜੀਨੀਆ ਨਵੀਂ ਸਟੇਟ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। 1830 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਆਪਣੀ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ 4 ਜੁਲਾਈ 1831 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਅਕਲੀਆ ਜਲਾਲ
ਅਕਲੀਆ ਜਲਾਲ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਭਗਤਾ ਭਾਈ ਕਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਹਾਦਰਪੁਰ
ਬਹਾਦਰਪੁਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰਪੁਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 5377 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 16.07 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲਿਡੀਆ ਸਕਲੇਵਿਕੀ
ਲਿਡੀਆ ਸਕਲੇਵਿਕੀ (7 ਮਈ 1952 – 21 ਜਨਵਰੀ 1990) ਇੱਕ ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਅਨ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆਈ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਔਰਤ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਸਕਲੇਵਿਕੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਇਤਿਹਾਸ, ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪੀਆ ਬਾਜਪਾਈ
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਬਾਜਪੀ ਦਾ ਜਨਮ ਇਟਾਵਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੇਕ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਵਸਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨਿਸਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਟਿਊਸ਼ਨਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਦਫਤਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੇਚੈਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਈ। ਬਾਜਪੀ ਨੇ ਫਿਰ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਲਈ ਡਬਿੰਗ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਨੌਕਰੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਪਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟ-ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ, ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਾਡਲਿੰਗ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਅਨੁਭਵੀ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਅਤੇ ਸੋਨਾਟਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਡਬਰੀ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਆਖਰਕਾਰ ਉਸਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਉਸਦੇ ਲਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣ ਗਿਆ।
ਲਿਡੀਆ ਸਕਲੇਵਿਕੀ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਲਿਡੀਆ ਸਕਲੇਵਿਕੀ ਦਾ ਜਨਮ ਜ਼ਾਗਰਬ, ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ (ਹੁਣ ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ) ਵਿੱਚ 7 ਮਈ, 1952 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜ਼ਾਗਰਬ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਨਸਲੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ 1978 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਲੇਵਿਕੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਏ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜ਼ਾਗਰਬ ਤੋਂ 1984 ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 21 ਜਨਵਰੀ, 1990 ਨੂੰ  ਡੇਲਨਿਕ, ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਖੇ ਇੱਕ ਵਾਹਨ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text
ਪੀਆ ਬਾਜਪਾਈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲਿਡੀਆ ਸਕਲੇਵਿਕੀ
ਕੰਮ
ਸਕਲੇਵਿਕੀ 1970ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਗਰਬ ਵਿੱਖੇ ਪਹਿਲੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਅਤੇ 1979 ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1982-83 ਵਿੱਚ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਗਰਬ ਅਧਾਰਤ ਐਸਓਐਸ ਹੌਟਲਾਈਨ ਲਈ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ
ਪ੍ਰਿਵਿਲਜ ਐਸਕੈਲੈਸ਼ਨ
thumb|ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ. ਤੀਰ ਕਰਨਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰੂਟਕਿਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਗੇਟ ਆਮ ਅਧਿਕਾਰ ਉੱਚਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਟਰ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਾਸਵਰਡ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਿਵਿਲਜ ਐਸਕੈਲੈਸ਼ਨ ਇੱਕ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਜਾਂ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਗ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ਰਾਬੀ ਜਾਂ ਕੌਂਫਿਗਰੇਸ਼ਨ ਓਵਰਸਾਈਟ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਜੋ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਡਿਵੈਲਪਰ ਜਾਂ ਸਿਸਟਮ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਬਹੁਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਸਟਮ ਇੱਕ ਤੋਂਹ ਵੱਧ ਉਪਭੋਗਤਾ ਖਾਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰੇਕ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਇਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਸਿਸਟਮ ਫਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਉਹ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਹ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਫਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ, ਨਿਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਜਾਂ ਫੇਰ ਅਣਚਾਹੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਵਾਇਰਸ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂਹ ਲੰਗਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ, ਵਿਕਲਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਰਾਬ ਦਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਵੀ ਇਹ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਉਗਾ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
ਵਰਟਿਕਲ
thumb|300x300px| ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ x86 ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਰਿੰਗ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਵਲੇਜ ਐਸਕੇਲੇਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਜਾਂ ਫੇਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਜਾਂ ਫੇਰ ਸਿਸਟਮ ਡਿਵੈਲਪਰ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰਨਲ-ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ।
ਉਦਾਹਰਣ
ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਾਰਜ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇਸ ਦੇ ਇੰਟਰਫੇਸ ਨਿਰਧਾਰਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਇੰਪੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਇਹ ਇਨਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਤੋਹ ਬਾਦ, ਇੱਕ ਹਮਲਾਵਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਕੋਡ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ, ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਜੇਲ੍ਹਬ੍ਰੇਕ
ਇੱਕ ਜੇਲ੍ਹਬ੍ਰੇਕ ਕੋਈ ਕਾਰਜ ਜਾਂ ਸੰਦ ਹੈ ਜੋ ਯੂਨਿਕਸ ਵਰਗੇ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਜਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਰਾਈਟਸ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (ਡੀ.ਆਰ.ਐਮ.) ਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ ਕਰਕੇ ਕਰੂਟ ਜਾਂ ਫੇਰ ਜੈਲਬ੍ਰੇਕ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਜੈਲਬ੍ਰੇਕ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਫਾਈਲ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਾਲੀ ਫਾਈਲਾਂ ਵੇਖਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਉਪਯੋਗਕਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡੀ.ਆਰ.ਐਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਡੀ.ਆਰ.ਐਮ ਵਾਲੇ ਯੰਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਮਨਮਾਨੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਕੋਡ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਰੂਟ ਵਰਗੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਈਫੋਨ / ਆਈ.ਓ.ਐਸ ਜੈੱਲਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਕਮਯੂਨਿਟੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਲੇਸਟੇਸ਼ਨ ਪੋਰਟੇਬਲ ਹੈਕਿੰਗ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਉਪਕਰਣ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜੈਲਬਰੇਕਿੰਗ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਮਨਮਾਨੀ ਕੋਡ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਕਰੇਤਾ ਅਪਡੇਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੇਲ੍ਹਬ੍ਰੇਕ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਈਫੋਨ, ਆਈਪੈਡ, ਅਤੇ ਆਈਪੌਡ ਟਚ ਸਮੇਤ ਆਈ.ਓ.ਐਸ ਸਿਸਟਮ ਆਈ.ਓ.ਐਸ ਦੇ ਜੇਲਬ੍ਰੇਕ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਫਰਮਵੇਅਰ ਅਪਡੇਟ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਆਈ.ਓ.ਐਸ ਜੈਲਬ੍ਰੇਕ ਸੰਦ ਨੂੰ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਚੋਣ ਨੂੰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਸੀਡੀਆ (Cydia) ਜਾਂ ਸਿਲੇਓ (Sileo), ਨੂੰ ਤੀਜੀ-ਪਾਰਟੀ ਐਪ ਸਟੋਰ, ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਬਾਇਨਰੀ ਨੂੰ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਢੰਗ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ। ਆਈ.ਓ.ਐਸ ਜੇਲਬ੍ਰੇਕ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਐਪਲ ਨੇ ਇੱਕ ਯੰਤਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਬੂਟ ROM ਚੈਕ ਚਲਾਉਣ ਲਈ SHSH ਬਲੋਬ ਕਸਟਮ ਕਰਨਲ ਦੇ ਅਸਵੀਕਾਰ ਅੱਪਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ, ਜੇਲਬ੍ਰੇਕਬਲੇ ਫਰਮਵੇਅਰ ਨੂੰ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਡਾਊਨਗ੍ਰੇਡ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ। ਇੱਕ "ਅਣ-ਸਿਰਲੇਖ" ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ, ਆਈਬੂਟ (iBoot) ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਬੂਟ ਰੋਮ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਚ ਵਾਲੇ ਨੀਵੇਂ ਪੱਧਰ ਦੇ ਬੂਟਲੋਡਰ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕਰਨਲ ਨੂੰ ਹੈਕ ਕਰਨ ਲਈ ਐਸ.ਐਚ.ਐਸ.ਐਚ (SHSH) ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੈੱਲਬ੍ਰੋਕਨ ਕਰਨਲ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ।
ਐਸ 60 ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਸਮਾਰਟਫੋਨਜ਼ ਲਈ ਜੈੱਲਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੌਜੂਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਹੈਲੋ ਓ ਐਕਸ (HelloOX) ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਕੋਡ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਫਾਈਲਾਂ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਸੰਪਾਦਿਤ ਫਰਮਵੇਅਰ (ਪਲੇਅਸਟੇਸ਼ਨ ਪੋਰਟੇਬਲ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ M33 ਹੈਕ ਕੀਤੇ ਫਰਮਵੇਅਰ ਦੇ ਸਮਾਨ) ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਕੋਡ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ। ਨੋਕੀਆ ਨੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਐਪਲ ਵਰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਜੇਲ੍ਹਬੰਦੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅਪਡੇਟਸ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਗੇਮਿੰਗ ਕੰਸੋਲਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਜੇਲ੍ਹਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਅਕਸਰ ਹੋਮਬਰੁ ਗੇਮਜ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ, ਸੋਨੀ ਨੇ ਲਾਅ ਫਰਮ ਕਿਲਪੈਟ੍ਰਿਕ ਸਟਾਕਟਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ 21 ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਰਜ ਹੋਟਜ਼ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪਲੇਅਸਟੇਸ਼ਨ 3 ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ।
ਐਂਡਰੋਇਡ
ਐਂਡਰਾਇਡ ਫੋਨਾਂ ਨੂੰ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ, ਰੂਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ (ਐਕ੍ਸਪਲੋਇਟ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਫੇਰ ਕਸਟਮ ਰਿਕਵਰੀ ਨੂੰ ਫਲੈਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਰੂਟ ਕਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਮਾਤਾ ਆਪਣੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕੀਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਰੂਟ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਬੂਟ ਸਮੇਂ ਖਾਸ ਕੁੰਜੀ ਸੰਜੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਫ਼ੋਨ ਨੂੰ ਰੂਟ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਰੰਟੀ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਲਟਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਡਿਵਾਈਸ ਨੂੰ ਡੀਰੂਟ ਜਾਂ ਮੁੜ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
ਘਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ
ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵਧਾਉਣ (ਪ੍ਰੀਵਲੇਜ ਐਸਕੇਲੇਸ਼ਨ) ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ :
ਹੋਰੀਜੋਂਨਟਲ
ਹੋਰੀਜੋਂਨਟਲ ਸਹੂਲਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ (ਪ੍ਰਿਵਿਲੇਜ ਐਸਕੇਲੇਸ਼ਨ) ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਹਮਲਾਵਰ ਨੂੰ ਸਰੋਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਡਿਵੈਲਪਰ ਜਾਂ ਸਿਸਟਮ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਪਰ ਵੱਖਰੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨਾਲ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਿਵਿਲੇਜ ਐਸਕੇਲੇਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸੀਮਿਤ ਰੂਪ ਹੈ (ਖ਼ਾਸਕਰ ਕੇ, ਦੂਜੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਧਾਰਣਾ।)
ਉਦਾਹਰਣਾ
ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਵੈਬ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੇਠ ਦਿੱਤੀ ਉਦਾਹਰਣਾਂ 'ਤੇ ਗੌਰ ਕਰੋ:
ਇਹ ਖਤਰਨਾਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਆਮ ਵੈਬ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਚੋਣ 'ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ' ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1947 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ 'ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਸਥਾਈ ਸੰਸਦ' ਵਜੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਦ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਿਵਿਲਜ ਐਸਕੈਲੈਸ਼ਨ
ਉਦਾਹਰਣਾ
ਸੰਭਾਵਤ ਵੈਬ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ; ਓਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ
ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਦਸੰਬਰ 1934 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੋਢੀ ਐਮ.ਐਨ. ਰਾਏ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ1935 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੰਗ ਬਣ ਗਈ। ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 1936 ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਵਿਖੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸੈਸ਼ਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ। ਜਿੱਥੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੰਗ ਉਠਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਐਕਟ, 1935 ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੀ. ਰਾਜਗੋਪਾਲਾਚਾਰੀ ਨੇ ਬਾਲਗ ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ 15 ਨਵੰਬਰ 1939 ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਅਗਸਤ 1940 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਕੂਮਤ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।
1946 ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਮਿਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਖਰੜਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 16 ਮਈ 1946 ਨੂੰ ਕੈਬਨਿਟ ਮਿਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਕੁੱਲ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ 389 ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 292 ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਸਨ, 93 ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦਿੱਲੀ, ਅਜਮੇਰ-ਮੇਰਵਾੜਾ, ਕੂਰਗ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਨ।
15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 9 ਦਸੰਬਰ 1946 ਨੂੰ ਮੁੜ ਇਕੱਤਰਤਾ ਹੋਈ। ਵੰਡ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, 3 ਜੂਨ 1947 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੁਨਰਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 299 ਸੀ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਖਰੜਾ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸਭਾ ਨੇ 2 ਸਾਲ 11 ਮਹੀਨੇ 18 ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ
ਦਕਸ਼ਯਾਨੀ ਵੇਲਯੁਧਨ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਦਕਸ਼ਯਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਏਰਨੇਕੁਲਮ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਕਾਨਯਾਨੂਰ ਤਾਲੁਕਾ ਦੇ ਮੂਲਵੁਕਦ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਏ. 1935 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਅਧਿਆਪਕ ਟਰੇਨਿੰਗ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗਏ। ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਕੋਚਿਨ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1935 ਤੋਂ 1945 ਤੱਕ ਉਹ ਤ੍ਰਿਚੁਰਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਨੀਤੁਰਾ ਦੇ  ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਸੰਸਦੀ ਕੈਰੀਅਰ
1945 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਕਸ਼ਯਾਨੀ ਨੂੰ ਕੋਚਿਨ ਵਿਧਾਨਿਕ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ
1946 ਵਿੱਚ ਵੇਲਯੁਧਨ ਨੂੰ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਚੁਣੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਇਕੋ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਔਰਤ ਸੀ। 1946 ਤੋਂ 1952 ਤੱਕ ਉਹ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਸਥਾਈ ਅੰਤਰਿਮ ਸੰਸਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ। ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਿਖਾਈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ।
ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਕੱਟੜ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ, ਸੰਪ੍ਰਦਾਇਕ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਬਹਿਸ ਦੌਰਾਨ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਦਕਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਬੀ ਆਰ ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਕੇ ਵੱਖਰੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ 'ਨੈਤਿਕ ਸੇਫਟ ਗਾਰਡਸ' ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਥਾਈ ਅਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਹਿਮਾਇਤੀ ਸਨ।
ਉਸਨੇ 29 ਨਵੰਬਰ 1948 ਨੂੰ ਡਰਾਫਟ ਧਾਰਾ 11 ਦੀ ਚਰਚਾ ਦੌਰਾਨ, ਜੋ ਜਾਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੱਲੋਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੱਦ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਆਗਿਆ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, "ਇਹ ਸਿਰਫ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ" ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।  ਵੇਲਯੁਧਨ ਨੇ ਜਨਤਕ ਸਿੱਖਿਆ ਰਾਹੀਂ ਗੈਰ-ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ ਜੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਜਾਤਪਾਤ ਦੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਜਨਤਕ ਸੰਕੇਤ ਦਵੇਗਾ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ, ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਲੋਕ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਅਸਲ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਤੇ।"
ਉਸਨੇ ਅਡੂਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ 1971 ਦੀ ਆਮ ਚੋਣ ਲੜੀ ਪਰ ਪੰਜ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੌਤ
ਦਕਸ਼ਯਾਨੀ 1946-49 ਤੱਕ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ  ਡਿਪਰੈਸਡ ਕਲਾਸਿਸ ਯੂਥਜ਼ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਕਲੱਬ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਕਾਮਨ ਮੈਨ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਐਡੀਟਰ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਜਾਦ੍ਰਿਤੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਬਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ। ਦਕਸ਼ਯਾਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਜੁਲਾਈ 1978 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਹ 66 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1912 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1978 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ
ਮੌਲਾਨਾ ਸ਼ੌਕਤ ਅਲੀ
ਮੌਲਾਨਾ ਸ਼ੌਕਤ ਅਲੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਖਿਲਾਫ਼ਤ ਲਹਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਸੀ। ਉਹ ਮੌਲਾਨਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸ਼ੌਕਤ ਅਲੀ ਰਾਮਪੁਰ ਵਿੱਚ 1873 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ।
ਉਸਨੇ ਅਵਧ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਸੂਬੇ ਅਤੇ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ 1896 ਤੋਂ 1913 ਤੱਕ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦਾ ਤੰਤਰ
ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦਾ ਤੰਤਰ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਚੱਲਾ ਦਾ ਸੰਯੋਗ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਚੱਲ
x, y, z
ਵਾਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦਾ ਤੰਤਰ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਸਮੀਕਰਨਾ ਦਾ ਹੱਲ ਇਹੋ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸਟ ਕਰੇ। ਉਪਰ ਲਿਖੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ: ਇਹ ਮੁੱਲ ਸਾਰੀਆਂ ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਲਈ ਸਹੀ ਹੈ। ਤੰਤਰ ਦਾ ਮਤਲਵ ਹੈ ਕਿ ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ। ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਨ ਦਾ ਤੰਤਰ ਰੇਖੀ ਅਲਜਬਰਾ ਦਾ ਅਧਾਰਿਕ ਅਤੇ ਮੁਢਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਆਧੂਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਣ
ਦੋ ਚੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਨਾ: ਇਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ: ਹੁਣ x ਦਾ ਮੁੱਲ ਦੂਜੀ ਸਮੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੀਕਰਨ ਸਿਰਫ ਇਕੋ ਹੀ ਚੱਲ y ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਨਾਲ y = 3 ਦਾ ਮੁੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਵਾਲੀ ਸਮੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ x ਦਾ ਮੁੱਲ, x = 2 ਹੁੰਦਾ ਹੇ।
ਸਤੰਤਰ ਹੱਲ
ਜੇ ਇੱਕ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਤੋਂ ਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸਤੰਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਕਸਾਰਤਾ
ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਨਾ ਦਾ ਤੰਤਰ ਦਾ ਹੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਅਨਿਯਮਤ ਜਾਂ ਨਾ-ਇਕਸਾਰਤਾ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਕਸਾਰਤਾ ਹੈ। ਜਿਵੇ 1. ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ: ਇਹ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਮਤਲਵ ਅਨਿਯਮਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲੀ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਘਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮੀਕਰਨ ਦੇ ਦੋਨੋ ਪਾਸੇ ਨੂੰ 1/6 ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰਨ ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, 1 ਇਹਨਾਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦਾ ਗਰਾਫ ਸਮਾਂਨਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦਾ ਅਨਿਯਮਤ ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਹੇ ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ। ਇਹ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਅਨਿਯਮਤ ਹਨ। ਜੇ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕਰਕੇ ਜਿਹੜੀ ਸਮੀਕਰਨ 3x + 2y = 2 ਬਣਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਤੀਜੀ ਸਮੀਕਰਨ ਵਿੱਚੋ ਘਟਾਉਣ ਤੇ 1 ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚੱਲ ਦਾ ਵਿਲੋਪਣ
ਚੱਲਾਂ ਦਾ ਵਿਲੋਪਣ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਸਮੀਕਰਨਾ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਪਹਿਲੀ ਸਮੀਕਰਨ ਵਿਚੋਂ x ਦਾ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਦੂਜੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ y ਲਈ ਹੱਲ ਕਰੋ ਤੇ  ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਸਰੀ ਸਮੀਕਰਨ ਵੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ  ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਨ ਨਾਲ  ਅਤੇ  ਅਤੇ  ਨੂੰ ਸਮੀਕਰਨ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ  ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਹੈ।(x, y, z) = (−15, 8, 2).
ਪੇਲਕੂ ਝੀਲ
ਪੇਲਕੂ ਝੀਲ
ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿੱਬਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਖ਼ਿਲਾਫ਼ਤ ਅੰਦੋਲਨ
ਖਿਲਾਫ਼ਤ ਅੰਦੋਲਨ (1919 - 1924) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਰਾਜਨੀਤਕ-ਧਾਰਮਿਕ ਅੰਦੋਲਨ ਸੀ। ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਖਲੀਫੇ ਦੇ ਪਦ ਦੀ ਮੁੜ-ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਹਿਰ
ਈਦ ਮੁਬਾਰਕ
ਈਦ ਮੁਬਾਰਕ (عيد مبارك) ਈਦ-ਉਲ-ਜ਼ੁਹਾ ਅਤੇ ਈਦ ਉਲ-ਫ਼ਿਤਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੇ ਵਧਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਈਦ  ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਜਸ਼ਨ" ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁਬਾਰਕ  ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਬਖਸ਼ਿਸ਼"। ਭਾਵ ਕਿ ਈਦ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਜਾਂ ਅਰਦਾਸ ਤੋਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ। ਸਮਾਜਿਕ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰਮਜ਼ਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈਦ ਉਲ-ਫ਼ਿਤਰ ਅਤੇ ਧੂਲ ਹਾਜ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਈਦ-ਉਲ-ਜ਼ੁਹਾ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਰਾਜ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਵਧਾਈ ਦੇ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਸਿਰਫ ਦੋ ਮੁਸਲਿਮ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਜ਼ੀਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਜ਼ੀਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ) 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ੀਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਹਲਕਾ ਨੰ: 75 ਇਹ ਹਲਕਾ ਜ਼ਿਲ਼੍ਹਾ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ) ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਜ਼ੀਰਾ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਚੋਣ 1977 ਵਿੱਚ ਲੜੀ ਅਤੇ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣੇ, ਫਿਰ 1985 ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ ਤੇ ਬਰਨਾਲਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਿੰਜਾਈ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ। 1997 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਬਾਦਲ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ 4 ਸਾਲ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਹੇ। ਉਹ 2002 ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣੇ। ਇਸ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਪੰਜ ਵਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜੇਤੂ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਨੌਂ ਵਾਰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜੇਤੂ ਰਿਹਾ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਹਰੀਗੜ੍ਹ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਟਿਆਲਾ)
ਹਰੀਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਉਜ਼ਮਾ ਕਾਰਦਾਰ
ਉਜ਼ਮਾ ਕਾਰਦਾਰ (ਜਨਮ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 1956) ਇੱਕ ਲਾਹੌਰ ਅਧਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 1956 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰੇਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਕਿਨਾਰਡ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹੈ।
ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ
ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ (ਪੀਟੀਆਈ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 20 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੀਟੀਆਈ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ https://www.thenews.com.pk/amp/682473-pti-expels-mpa-uzma-kardar-from-party ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। 16 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਲਈ ਪਾਰਟੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੋਟ ਦੇਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਡੀ-ਸੀਟ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਜ਼ਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਯੋਗਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਕੋਲ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਚਾਹਤ
ਚਾਹਤ (Desire), ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਲਾਲਸਾ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਵਰਤਾਰੇ ਲਈ ਚਾਹਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਜਾਂ ਇਛਤ ਨਤੀਜਾ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਛਾ ਦੀ ਫਿਲਾਸਫੀ
ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਛਾ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਛਾਣ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਪਲੈਟੋ ਦੇ  ਰਿਪਬਲਿਕ ਵਿੱਚ, ਸੁਕਰਾਤ ਦੀ ਦਲੀਲਬਾਜ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਉੱਚ ਆਦਰਸ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਸਥਗਤ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੁਧ ਮੱਤ ਵਿੱਚ ਲਾਲਸਾ ਨੂੰ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਲਾਲਸਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਕੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਅਖੀਰ ਖੁਸੀ ਜਾਂ ਨਿਰਵਾਣ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਤਵ ਲਈ, ਅਭਿਆਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਮਕਸਦਾਂ ਲਈ ਲਾਲਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਲਵਲੇ
ਬਰਸਾਤ (1949 ਫ਼ਿਲਮ)
ਬਰਸਾਤ 1949 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਨਰਗਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੋੜੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਥ ਨੇ ਅਭਿਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ
ਚਿਹਨ-ਵਿਗਿਆਨ
ਚਿਹਨ-ਵਿਗਿਆਨ ਭਾਸ਼ਾਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਖਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਰਥ-ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਲਾਖਣਿਕਤਾ, ਜਾਂ ਅਭਿਵਿਅੰਜਨਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ, ਚਿਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤਿੰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ (ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਰੀਕ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Ancient Greek, ਯੂਨਾਨੀ: ਹੇੱਲੇਨਿਕੀ) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਦੇ ਯੂਨਾਨ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਭੈਣ ਭਾਸ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕਲਾਸਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਤੇ ਉੱਚਕੋਟੀ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਾਸਕਰ ਹੋਮਰ ਦੇ ਦੋ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਇਲੀਅਡ ਅਤੇ ਓਡਿੱਸੀ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਆਕਰਨ, ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ, ਧੁਨੀ-ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਮਈ ਬੋਲੀ ਇਸਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕਰੀਬ ਰੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।ਇਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾ ਕੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੁਨਰ ਜਾਗਰਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੈ।ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਐਪਿਕ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਦੌਰ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਉਪਭਾਸ਼ਾ
ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।ਮੁੱਖ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਸਮੂਹ ਅਟਿਕ ਅਤੇ ਆਇਓਨਿਕ, ਏਓਲਿਕ, ਆਰਕੈਡੋਸੀਪ੍ਰੀਤ ਅਤੇ ਡੋਰਿਕ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਈ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਸਮੇਤ ਹਨ।ਕੁਝ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਿਆਰੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਦੂਜੀਆਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਰੂਪ ਵੀ ਹਨ। ਹੋਮਰਿਕ ਯੂਨਾਨੀ ਪੂਰਬੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, "ਇਲੀਆਡ" ਅਤੇ "ਓਡੀਸੀ" ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ (ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਇਓਨਿਕ ਅਤੇ ਏਓਲਿਕ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਰੂਪ ਹੈ।ਹੋਮਰਿਕ ਯੂਨਾਨੀ ਕੋਲ ਵਿਆਕਰਣ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਐਟੀਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਉਚਾਰਨ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸਮਕਾਲੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਸਬੂਤ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਹੇਲੈਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੂਲ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਕਈ ਸਿਧਾਂਤ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜੋ ਗ੍ਰੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੌਟੋ-ਇੰਡੋ-ਯੂਰਪੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਦੇ ਗਰੀਕ ਵਰਗੇ ਮੁਢਲੇ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦੀ ਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਸਮਾਨ ਆਮ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਵੇਰਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨਤਾ ਹੈ।ਇਸ ਮਿਆਦ ਤੋਂ ਇਕੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਮਾਈਸੀਨਾ ਗ੍ਰੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਾਲਾਤ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੱਚੇ ਸਮੂਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1120 ਈ. ਪੂ. ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਡੋਰਿਅਨ ਦੇ ਹਮਲੇ (ਸਮੇਂ) ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 8 ਵੀਂ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੀ ਲਿਖਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।ਹਮਲੇ "ਡੋਰੀਅਨ" ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਹਮਲਾਵਰ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਡੋਰਿਅਨਜ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਕੁਝ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਅਟਿਕ-ਆਇਓਨਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਆਬਾਦੀ ਤੋਂ ਵਸਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਡੋਰੀਅਨਜ਼ ਨਾਲ ਅਸਥਾਈ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਝਿਆ।ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗ੍ਰੀਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਗਰੀਕ ਲੋਕ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਡ੍ਰਾਈਵਿੰਗਜ਼ ਸਨ - ਡੋਰਿਅਨਜ਼, ਈਯੋਲੀਅਨਜ਼, ਅਤੇ ਆਈਓਨੀਅਨ (ਐਥਨੀਅਨ ਸਹਿਤ), ਹਰੇਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਸੀ।ਆਰਕਡਿਆਨ, ਇੱਕ ਅਸਪਸ਼ਟ ਪਹਾੜੀ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਸਾਈਪ੍ਰਿਯੋਤ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ, ਯੂਨਾਨੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ, ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇਹ ਵੰਡ ਆਧੁਨਿਕ ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਬਣਤਰ ਇਹ ਹੈ:
ਗਰੀਸ ਵਿਚ ਯੂਨਾਨੀ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣਾ. ਪੱਛਮੀ ਗਰੁੱਪ: ਡੌਰਿਕ ਸਹੀ ਨਾਰਥਵੈਸਟ ਡੋਰੀਕ ਅਚਿਆਨ ਦੋਰਿਕ ਕੇਂਦਰੀ ਸਮੂਹ: ਐਓਲਿਕ ਆਰਕੇਡੋ-ਸਾਈਪ੍ਰਿਯੋਤ ਪੂਰਬੀ ਸਮੂਹ: ਆਈਓਨਿਕ ਵੈਸਟ ਗਰੁੱਪ ਨਾਰਥਵੈਸਟ ਯੂਨਾਨੀ ਡੋਰਿਕ ਏਓਲਿਕ ਗਰੁੱਪ ਏਜੀਅਨ / ਏਸ਼ੀਅਲ ਐਓਲਿਕ ਥਾਸਲਾਨੀਅਨ ਬੋਇਟੀਅਨ ਆਈਓਨਿਕ-ਅਟਿਕ ਸਮੂਹ ਅਟਿਕਾ ਇਟਲੀ ਵਿਚ ਈਬੋਸਾ ਅਤੇ ਕਲੋਨੀਆ ਸਾਈਕਲੈੱਡਸ ਏਸ਼ੀਆਈ ਆਈਓਨੀਆ ਆਰਕਡੌਸੀਪ੍ਰੀਤ ਯੂਨਾਨੀ ਆਰਕਡਿਅਨ ਸਾਈਪ੍ਰਿਯੇਟ ਵੈਸਟ ਬਨਾਮ ਗੈਰ-ਪੱਛਮੀ ਯੂਨਾਨੀ ਤਾਕਤਵਰ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਡਵੀਜ਼ਨ ਹੈ, ਗੈਰ-ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਆਇਓਨਿਕ-ਅਟਿਕ (ਜਾਂ ਅਟਿਕ-ਇਓਨਿਕ) ਅਤੇ ਏਓਲਿਕ ਵਿਰਾ. ਆਰਕਾਡੌਸੀਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਜਾਂ ਏਓਲਿਕ ਅਤੇ ਆਰਕਡੋ-ਸਾਈਪ੍ਰਿਯੇਟ ਬਨਾਮ ਆਈਓਨਿਕਐਟਿਕ।ਅਕਸਰ ਗੈਰ-ਪੱਛਮ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਗ੍ਰੀਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਾਠ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨ
ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
'''ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ''' (ਜਨਮ 17 ਮਈ 1954) ਪੰਜਾਬੀ ਗਲਪਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪੇਂਡੂ ਉੱਘਾ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਡੀਨ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਮਈ 1954 ਨੂੰ ਨਕੋਦਰ ਨੇੜੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਉਚੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਆ ਗਿਆ। ਉਥੋਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਆਨਰਜ਼ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬੀ. ਏ. ਆਨਰਜ਼, ਐਮ. ਏ. ਆਨਰਜ਼, ਪੰਜਾਬੀ (ਗੋਲਡ ਮੈਡਲਿਸਟ), ਐਮ.ਫਿਲ., ਐਮ.ਏ. ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਪੀ-ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ। 1979 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੈਕਚਰਾਰ ਲੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰੀਡਰ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ 35 ਸਾਲ ਉਥੇ ਹੀ ਅਧਿਆਪਨ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿੰਗ, ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਚਿੰਤਕ ਡਾ. ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ। ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੁਣ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਅਧਿਆਪਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਹਿਤਕ ਕਾਰਜ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਲੇਖਕ
ਰੂਸ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ
ਰੂਸ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ (ਐਨ.ਐਲ.ਆਰ), ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿਚ ਸਥਿੱਤ (1795 ਤੋਂ 1917 ਤਕ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਗਈ; 1917 ਤੋਂ 1925 ਤਕ ਰੂਸੀ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ; 1925 ਤੋਂ 1992 ਤੱਕ ਸਟੇਟ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ), ਨਾ ਸਿਰਫ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਸਗੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵੀ ਹੈ। ਐਨ.ਐਲ.ਆਰ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰੂਸੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹੈ, ਜੋ ਕੌਮੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਲ-ਰਸ਼ੀਅਨ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ, ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਛਪਿਆ ਹੋਇਆ ਆਊਟਪੁੱਟ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗ੍ਰਿਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਮਾਸਕੋ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਰੂਸੀ ਸਟੇਟ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨਾਲ ਉਲਝਣ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
Establishment
ਇਹ ਜ਼ਲੋਸਕੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਜੋ ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ 1794 ਵਿਚ ਰੂਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਾਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਬਿਸ਼ਪ ਜ਼ਾਲੌਸਕੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੋਲਿਸ਼ ਕੌਮੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ।
ਰੂਸ ਦੀ ਇਕ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਵਿਚਾਰ 18 ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਰੂਸੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। 1766 ਵਿਚ ਇਕ ਰੂਸੀ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਕੈਥਰੀਨ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਮਹਾਰਾਣੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ 18 ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ 27 ਮਈ 1795 ਤਕ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਲਈ ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਮਾਰਤ ਲਈ ਇਕ ਜਗ੍ਹਾ ਨੈਵੀਸਕੀ ਐਵਨਿਊ ਅਤੇ ਸਡੋਵਿਆ ਸਟ੍ਰੀਟ ਦੇ ਕੋਨੇ 'ਤੇ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ। ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਰੀਬ ਪੰਦਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤਕ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਯੈਗੋਰ ਸਕੋਲੋਵ (1796-1801 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣਿਆ) ਦੁਆਰਾ ਇਕ ਨੈਕੋਲੇਸੀਕਲ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਪੋਲਿਸ਼-ਲਿਥੁਆਨੀਅਨ ਰਾਸ਼ਟਰਵੈਲਥ ਤੋਂ ਜ਼ਲੋਸਕੀ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ (420,000 ਵਾਲੀਅਮ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਰੂਸੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਜ਼ਬਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈਆਂ ਦੀ ਚੋਰੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਰੂਸੀ ਸੈਨਿਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਲਈ ਵੇਚਿਆ।
1921 ਵਿਚ ਰੂਸੀ ਐਸਐਫਐਸਆਰ ਦੁਆਰਾ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਦੀਆਂ ਪੋਲਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ (ਕੁਝ 55,000 ਟਾਇਟਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ) ਪੋਲੈਂਡ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਕਾਮਟੇ ਮੈਰੀ-ਗੈਬਰੀਲ-ਫਲੋਰੈਂਟ-ਆਗਸਟੇ ਡੀ ਚੋਅਸਯੁਲ-ਗੌਫਿਅਰ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਗਈ। ਇਹ ਸਟੋਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਕਲਾਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੰਪਾਇਲਡ ਮੈਨੂਅਲ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੰਨ 1810 ਵਿੱਚ, ਸਮਰਾਟ ਅਲੈਗਜੈਂਡਰ ਨੇ ਰੂਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਕਨੂੰਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੁੱਦੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਪੀਆਂ ਜਮ੍ਹਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ 1812 ਵਿਚ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹੀ ਜਾਣੀ ਸੀ, ਪਰ, ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਧੇਰੇ ਕੀਮਤੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਪਿਆ, ਇਸਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਲੈਕਗਜ਼ੈਂਡਰ ਸਟਰੋਗਾਨੋਵ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਰੋਸਕਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਰੂਸ ਉੱਤੇ ਛਾਪੇ ਗਏ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ। ਇਹ ਸ੍ਰ੍ਰੋਗਾਨੋਵ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨਮੋਲ ਖਜ਼ਾਨ, ਓਸਟਰੋਮੀਰ ਇੰਜੀਲ, ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਰਾਣੀ ਕਿਤਾਬ ਚਰਚ ਸਲਾਵੋਨਿਕ (ਜਿਸਦਾ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਸੀ) ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪੂਰਬੀ ਸਲਾਵਿਕ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਾਈਪਾਸਅਨ ਕੋਡੇਕਸ ਰੂਸੀ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕ ਕ੍ਰੋਨਿਕਲ।
ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਗਰਟਰੂਡ
ਗਰਟਰੂਡ-ਓਲਿਸਾਵਾ (Gertruda Mieszkówna; c. 1025 – 4 ਜਨਵਰੀ 1108), ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮਿਏਜ਼ਕੋ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਰਿਚੇਜ਼ਾ, ਲੋਥਰਿੰਗੀਆ ਦੀ ਬੇਟੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਸਮਰਾਟ ਔਟੋ ਦੋ ਦੀ ਪੜ-ਪੋਤਰੀ ਸੀ।
ਰੂਸ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ
20 ਵੀਂ ਸਦੀ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੈਮਾਨੇ ਦੀ ਡਿਜੀਟਾਈਜੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 2012 ਤਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਮਾਸਕੋ ਵਿਚ ਇਸ ਦੇ ਹਮਰੁਤਬਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਤਕਰੀਬਨ 80,000 ਟਾਈਟਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਸਨ।
ਤਰਾਜਾਨ
ਤਰਾਜਾਨ (ਲਾਤੀਨੀ: Marcus Ulpius Nerva Trajanus Augustus, ਮਾਰਕਸ ਉਲਪਿਅਸ ਨਰਵਾ ਤਰਾਜਾਨਸ ਔਗਸਤਸ, ਜਨਮ: 18 ਸਿਤੰਬਰ 53, ਮੌਤ: 9 ਅਗਸਤ 117) ਸੰਨ 98 ਈਸਵੀ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ 117 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਸਮਰਾਟ ਸੀ। ਸੰਨ 89 ਈ॰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਰੋਮਨ ਫੌਜ ਦਾ ਸਿਪਹਸਾਲਾਰ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮਰਾਟ (Domitian, ਦੋਮਿਤੀਇਨ) ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉੱਠੇ ਇੱਕ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨੂੰ ਕੁਚਲਨੇ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਦੋਮਿਤੀਇਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਨਰਵਾ (Nerva) ਨਾਮਕ ਨਿ:ਸੰਤਾਨ ਸੰਸਦ ਸਮਰਾਟ ਬਣਾ ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਸੇਦੇ ਰਕਸ਼ਕੋਂ ਨੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਤਰਾਜਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੋਦ - ਲਿਆ ਪੁੱਤ ਬਣਾਉਣ ਉੱਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਰਾਜਾਨ ਫੌਜ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਸੀ। ਨਰਵਾ ਦਾ 27 ਜਨਵਰੀ 98 ਨੂੰ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਦ ਤਾਜ ਤਰਾਜਾਨ ਨੂੰ ਗਿਆ।
ਰੂਸ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ
ਤਰਾਜਾਨ
ਤਰਾਜਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਸਾਰੀ ਕਰਵਾਏ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਹੁਣੇ ਤੱਕ ਖੜੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੀ ਤਰਾਜਾਨ ਦਾ ਥੰਮ੍ਹ (ਇਤਾਲਵੀ: Colonna Traiana), ਤਰਾਜਾਨ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ (Mercati di Traiano) ਅਤੇ ਤਰਾਜਾਨ ਦਾ ਸਭਾਸਥਲ (Forum Traiani)। ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੂਰਵ ਦੇ ਨਬਾਤੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪਰਾਸਤ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਰੋਮਾਨਿਆ ਦੇ ਵੀ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉੱਥੇ ਸੋਣ ਦੀ ਕਈ ਖਾਣ ਹੋਣ ਵਲੋਂ ਰੋਮ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀ ਸੇਨਾਵਾਂ ਨੇ ਆਰਮੀਨਿਆ ਅਤੇ ਮੇਸੋਪੋਟਾਮਿਆ ਦੇ ਕਈ ਭੱਜਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਮ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਅਭਿਆਨਾਂ ਵਲੋਂ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਸੰਨ 117 ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਦੀ ਤਰਫ ਪਰਤਦੇ ਹੋਏ ਤਰਾਜਾਨ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਰੋਮ ਦੀ ਸੰਸਦ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਰਣੋਪਰਾਂਤ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਦੇਵਤਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤਰਾਜਾਨ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਫਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰਾਜ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਉਸ ਦੇ ਗੋਦ - ਲਈ ਪੁੱਤ ਹੇਡਰਿਅਨ (Hadrian) ਨੇ ਸਾਂਭੀ।
ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਗਰਟਰੂਡ
1043 ਵਿੱਚ, ਗਰਟਰੂਡ ਨੇ ਕਿਯੇਵ ਦੇ ਇਜ਼ਿਆਸਲਾਵ ਪਹਿਲੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੇਟੇ ਸਨ: ਯਾਰੋਪੋਲ ਇਜ਼ਿਆਸਲਾਵਿਚ ਅਤੇ ਮਸਤਿਸਲਾਵ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ, ਯੂਪਰਾਕਸਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਿਆਸਤ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਾਈਜ਼ਕੋ ਬੋੋਲਜ਼ੋਵਿਕ, ਕ੍ਰਾਕੋ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਅਕਸਰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ,  ਕਿਯੇਵ ਦਾ ਸਵੀਤੋਪੋਕ II ਦੂਜੀ ਇੱਕ ਰਖੈਲ ਦੁਆਰਾ ਆਈਜੀਸਲਾਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਰਾਜਾਨ
ਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਰਾਜਾਨ ਦੀ ਖਿਆਯਾਤੀ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹਰ ਨਵਾਂ ਸਮਰਾਟ ਚੁਣਨ ਉੱਤੇ ਰੋਮ ਦੀ ਸੰਸਦ ਉਸਨੂੰ ਔਗਸਤਸ ਵਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਿਸਮਤ ਪਾਓ ਅਤੇ ਤਰਾਜਾਨ ਵਲੋਂ ਚੰਗੇ ਬਣੋ (felicior Augusto, melior Traiano) ਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਲੱਗੀ।
ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਗਰਟਰੂਡ
ਗਰਟਰੂਡ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੱਧਕਾਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਗਬਰਟ ਸਾਲਟਰ ਜਾਂ ਟ੍ਰਾਇਰ ਸਾਲਟਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 10 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਰਚਬਿਸ਼ਪ ਏਗਬਰਟ ਟ੍ਰਾਇਰ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੋਡੈਕਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯਾਰੋਪੋਕ ਲਈ ਛੇ ਵਾਰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਮੈਡੀਸਨ ਮੇਸ ("ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ" ਜਾਂ "ਮੇਰਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ" ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ)।
ਤਰਾਜਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ
1931
ਘਟਨਾ
==ਜਨਮ= 19 19 99 ਵਾਚ ਨਾਮ ਸੂਰਜ
ਮੌਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਆਗਸਟਸ ਕੈਸਰ
ਆਗਸਟਸ ਕੈਸਰ (63 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ - 14 ਈਸਵੀ), ਰਾਜ 27 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ - 14 ਈਸਵੀ, ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਸਮਰਾਟ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਦ ਸਮਰਾਟ ਟੈਬੀਰਿਅਸ ਬਣਿਆ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ
ਸੰਗਤਪੁਰ
ਸੰਗਤਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
this village located nearby the Satluj river. The Presence of Peacock, make this village different from other villages.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਖਸ਼ੀਵਾਲਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ