cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕ੍ਰਿਕਟ
20 - 20 ਕ੍ਰਿਕਟ
20-20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੰਸਕਰਨ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਲਈ 20 ਓਵਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਟੀਮ ਜਿਆਦਾ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੇਤੂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਭਾ (ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ) ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਭਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮਕਾਜ ਆਈਸੀਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਭਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਦੁਆਰਾ 1909 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਹੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਸੀ। ਫ਼ਿਰ 1965 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1989 ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਭਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਈਸੀਸੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਹਿਰ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਇਸਦੇ 105 ਮੈਂਬਰ ਹਨ: 10 ਪੂਰਨ ਮੈਂਬਰ ਜੋ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, 39 ਐਸੋਸੀਏਟ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ 56 ਮਾਨਤਾ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।
ਕ੍ਰਿਕਟ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਇਸ ਸਭਾ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਦੇਸ਼ ਜੋ ਆਈਸੀਸੀ ਦੇ ਪੂਰਨ ਮੈਂਬਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ:
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ
ਰੇਸੂਲ ਪੋਕੁੱਟੀ
ਰੇਸੂਲ ਪੋਕੁੱਟੀ (ਜਨਮ 30 ਮਈ 1971) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਸਕਰ ਵਿਨਰ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਆਵਾਜ਼ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ, ਆਵਾਜ਼ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਮਿਕਸਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ  ਸਲੱਮਡੌਗ ਮਿਲੀਅਨੇਅਰਜ਼  ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਰਿਚਰਡ ਪ੍ਰਾਈਕ ਅਤੇ ਇਆਨ ਤੱਪ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਆਵਾਜ਼ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਾਲੀਵੁਡ, ਹਿੰਦੀ, ਤਮਿਲ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਾਰਾਗੰਡੀ
ਕਾਰਾਗੰਡੀ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਕਜ਼ਾਖ਼ਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜਾਖਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸਪਾਈਡਰ-ਮੈਨ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਸਪਾਇਡਰ-ਮੈਨ ਮਾਰਵਲ ਕੌਮਿਕਸ ਦੇ ਸੂਪਰ ਹੀਰੋ ਸਪਾਈਡਰ-ਮੈਨ ਦੇ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ, 2002 ਵਿੱਚ ਬਣੀ, ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਪੀਟਰ ਪਾਰਕਰ, ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੱਕੜੀ ਦੰਦੀ ਵੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਪਾਈਡਰ ਪਾਵਰਜ਼ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੀਟਰ ਪਾਰਕਰ ਦੇ ਅੰਕਲ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਪਾਈਡਰ-ਮੈਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਹੋਰ ਸਪਾਈਡਰ-ਮੈਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣੀਆਂ: ਸਪਾਈਡਰ-ਮੈਨ 2 ਅਤੇ ਸਪਾਈਡਰ-ਮੈਨ 3। ਸਪਾਈਡਰ-ਮੈਨ 4 ਫ਼ਿਲਮ 2011 ਨੂੰ ਆਣੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਬਨਾਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਸੋਨੀ ਕੋਰਪਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਅਲਾਨ ਕਿਤਾ ਕਿ ਸਪਾਈਡਰ-ਮੈਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਿੱਤੀ ਜਾਏਗੀ।
ਪਲਾਟ
ਸਕੂਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ, ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੀਟਰ ਪਾਰਕਰ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਇਕ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਲੈਬ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਜੈਨੇਟਿਕ ਤੌਰ' ਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ "ਸੁਪਰ ਮੱਕੜੀ" ਨੇ ਡੰਗ ਮਾਰਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕੰਟੇਨਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬੱਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ. ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਸਕਰਪ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੌਰਮਨ ਓਸੋਬਰਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫੌਜੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ. ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਇੱਕ ਅਸਥਿਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ-ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਸਾਇਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਗਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਲਾਈਟ ਸੂਟ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗਲਾਈਡਰ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ.
ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ, ਪੀਟਰ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਮਾਇਓਪਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਇਕ ਹੋਰ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਰੂਪਾਂਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ. ਸਕੂਲ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਗੁੱਟਾਂ ਤੋਂ ਮੱਕੜੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ. ਆਪਣੇ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਫਲੈਸ਼ ਥੌਮਸਨ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬਾਹਰ ਭੱਜਿਆ ਅਤੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਹੁਣ ਮੱਕੜੀ ਵਰਗੀ ਅਬੀਲੀਟ ਹੈ ਜੋ ਦੀਵਾਰਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਅਤੇ ਛੱਤ' ਤੇ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਜਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਪਿਨ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ.
ਫਲੈਸ਼ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਟਕਰਾਅ ਬਾਰੇ ਸੁਣਦਿਆਂ, ਪੀਟਰ ਦਾ ਅੰਕਲ ਬੇਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ "ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ". ਪੀਟਰ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਛੁਪੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਮੈਰੀ ਜੇਨ ਵਾਟਸਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਉਹ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਉਸਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ. ਜਦੋਂ ਇਕ ਚੋਰ ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਦੇ ਦਫਤਰ ਨੂੰ ਲੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੀਟਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਭੱਜਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ.
ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਬੇਨ ਨੂੰ ਕਾਰਜੈਕਰ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਪੀਟਰ ਕਾਰਜੇਕਰ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਚਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਹੀ ਚੋਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਬਚ ਨਿਕਲਣ ਦਿੱਤਾ. ਜਦੋਂ ਪਤਰਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਚੋਰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਇਕ ਖਿੜਕੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਡਿੱਗ ਗਿਆ. ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਪਾਗਲ ਨਾਰਮਨ ਸਪੋਰਟਸ ਨੇ ਆੱਸਕਾਰਪ ਆਰਮਰ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਉੱਨਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਸਕਰ ਦੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਵਿਰੋਧੀ, ਕੁਐਸਟ ਏਰੋਸਪੇਸ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਉਸਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਕੋਈ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਹੈ. ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੀਟਰ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਇਕ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਸਪਾਈਡਰ ਮੈਨ ਬਣ ਗਿਆ.
ਡੇਲੀ ਬੁਗਲ ਅਖਬਾਰ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਜੇ. ਜੋਨਾਹ ਜੇਮਸਨ, ਪੀਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਕਲੌਤਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸਪਾਈਡਰ ਮੈਨ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਚਿੱਤਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਮਸਨ ਨੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਪਾਈਡਰ ਮੈਨ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ. ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਨੌਰਮਨ ਨੇ ਆਸਕਰ ਦੇ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱ andਣ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਕੁਐਸਟ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਸਿੱਖੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਏਕਤਾ ਦੇ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਕਪੜੇ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਹੰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲਿਆ. ਸਪਾਈਡਰ ਮੈਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਪੀਟਰ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੌਰਮਨ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਜੇਮਸਨ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਹੱਸਮਈ ਵਿਲੇਨ ਨੂੰ "ਗ੍ਰੀਨ ਗੋਬਲਿਨ" ਕਿਹਾ. ਖੋਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪਾਗਲ ਬਦਲਵੀਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਨੌਰਮਨ, ਗੌਬਲਿਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਪੀਟਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ.
ਜਦੋਂ ਨੌਰਮਨ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਰੀ, ਜੋ ਕਿ ਪੀਟਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਜੇਨ ਨੂੰ ਪੀਟਰ ਦੀ ਮਾਸੀ ਮਈ ਦੁਆਰਾ ਥੈਂਕਸਗਿਵਿੰਗ ਡਿਨਰ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੌਰਮਨ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪੀਟਰ ਸਪਾਈਡਰ ਮੈਨ ਹੈ. ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਮਈ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਮੈਰੀ ਜੇਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਪਾਈਡਰ ਮੈਨ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਬਚਾਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਸਪਾਈਡਰ ਮੈਨ ਨੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕਦੇ ਪੁੱਛਿਆ. ਹੈਰੀ, ਜੋ ਕਿ ਮੈਰੀ ਜੇਨ ਨੂੰ ਡੇਟ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਅਤੇ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੀਟਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਫੜਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹਨ. ਤੰਗ ਆ ਕੇ, ਹੈਰੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੀਟਰ ਮੈਰੀ ਜੇਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਣਜਾਣੇ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਪਾਈਡਰ ਮੈਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ.
ਗੌਬਲਿਨ ਨੇ ਕੁਈਨਸਬਰੋ ਬ੍ਰਿਜ ਦੇ ਕੋਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਮੈਰੀ ਜੇਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੂਜ਼ਲਵਟ ਆਈਲੈਂਡ ਦੀ ਟਰਾਲੀ ਕਾਰ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਨੂੰ ਇਹ ਚੁਣਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਨੂੰ ਬਚਾਵੇਗਾ। ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨਾਗਰਿਕ ਪੀਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੋਬ੍ਲਿਨ ਨੂੰ ਤਾੜਦੇ ਹਨ. ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਪਤਰਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਤਿਆਗੇ ਸਮਾਲਪੈਕਸ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਉਸਦੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕੁੱਟਮਾਰ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਗੋਬਲਿਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਮੈਰੀ ਜੇਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਇਆ ਪਤਰਸ ਉੱਪਰਲਾ ਹੱਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਨੌਰਮਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੋਬਲਿਨ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਫ਼ੀ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਆਪਣੇ ਗਲਾਈਡਰ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੀਟਰ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਫਸਾਉਣ ਲਈ. ਆਪਣੀ ਮੱਕੜੀ ਦੀ ਸੂਝ ਤੋਂ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਪੀਟਰ ਨੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਚਕਮਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਗਲਾਈਡਰ ਨੇ ਨੌਰਮਨ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਪੀਟਰ ਨੂੰ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈਰੀ ਤੋਂ ਗੋਬਲਿਨ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਜ਼ਾਹਰ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ.
ਪੀਟਰ ਨੌਰਮਨ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਓਸਬਰਨਜ਼ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਹੈਰੀ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਝੂਠੀ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਪਾਈਡਰ ਮੈਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਬਿਨਾ ਇਹ ਵੇਖਣ ਲਈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਸਪਾਈਡਰ ਮੈਨ ਪੀਟਰ ਹੈ. ਨੌਰਮਨ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਸਮੇਂ ਹੈਰੀ ਸਪਾਈਡਰ ਮੈਨ ਨਾਲ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੀਟਰ ਇਕਲੌਤਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ. ਮੈਰੀ ਜੇਨ ਨੇ ਪਤਰਸ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਇਕਬਾਲ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਡਰ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਕੋਲ ਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ. ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੀਟਰ ਬੇਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਪਾਈਡਰ ਮੈਨ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ.
ਪਲੱਸਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਵਲ ਕੌਮਿਕਸ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪਾਈਡਰ-ਮੈਨ
ਕੋਸਤਾਨਾਏ ਸੂਬਾ
ਕੋਸਤਾਨਾਏ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਕਜ਼ਾਖ਼ਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ।
ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ (ਪੱਤਰਕਾਰ)
ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ  (1931 - 1989) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।
ਕੌਰ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਅਤੇ ਕੈਂਪ ਕਾਲਜ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ, ਬੀ.ਟੀ. (ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਟੀਚਿੰਗ) ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ। ਉਹ 1958-59 ਵਿੱਚ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ "ਪਰਭਾਤ" ਅਤੇ ਮਾਸਿਕ "ਸੰਤ ਸਿਪਾਹੀ" ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ, ਇਸਤਰੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1978 ਵਿੱਚ ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਫਰਵਰੀ 1989 ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿਖੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਨੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਲੇਖਕਾਂਵਾਂ
ਪਿੱਪਲ ਮੰਗੋਲੀ
ਪਿੱਪਲ ਮੰਗੋਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਘਨੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਿਜਿਲੋਰਡਾ
ਕਿਜਿਲੋਰਡਾ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਕਜ਼ਾਖ਼ਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜਾਖਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਲਾਗੱਟੀ
ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਲਾਗੱਟੀ (1 ਮਈ 1956) ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਦਲਿਤ ਕਵੀ ਲੇਖਕ ਹਨ ਜੋ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਚਾਲੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਛੋਟੇ ਕਲਪਨਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਇੱਕ ਨਾਵਲ, ਲੇਖ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਨਾਜ਼ੁਕ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਡਮੁੱਲੀ ਅੰਬੇਦਕਰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ, ਗੋਵ੍ਰਨਮੈਂਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਦਲਿਤ ਆਤਮਕਥਾ, ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਰਨਾਟਕ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਆਨਰੇਰੀ ਅਵਾਰਡ ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਾਲਾਗੱਟੀ ਇੱਕ ਭੜਕਾਊ ਅਤੇ ਸੋਚਵਾਨ ਬੁਲਾਰੇ ਹੋਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਦਲਿਤ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। 2015 ਤੋਂ ਮਾਲਾਗੱਟੀ ਕੁਵੇਂਪੁ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਕੰਨੜ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਮੈਸੂਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਮਾਇਸੋਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿੰਗ, ਪ੍ਰਸਰੰਗ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ  ਜੈਲਕਸ਼ਮੀ ਵਿਲਾਸ ਪੈਲੇਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਮੈਸੂਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਾਨਯੋਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਲਾਗੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ-
ਫ਼ਰੀਦ ਸਾਨੀ
ਫ਼ਰੀਦ ਸਾਨੀ ਇੱਕ ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕਬੀਰ ਵਾਂਗ ਆਪਣਾ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ। ਫ਼ਰੀਦ ਸਾਨੀ ਨੇ ਫ਼ਰੀਦ ਸ਼ਕਰਗੰਜ ਵਾਂਗੂ ਲਹਿੰਦੀ ਵਰਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਉਪਰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਉਹਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਲਹਿੰਦੀ ਜਾਂ ਮੁਲਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਫ਼ਰੀਦ ਸਾਨੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਦੀ ਸੰਤ-ਭਾਸ਼ਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸੰਤ ਭਾਸ਼ਾ ਜਿੰਨੀ ਸਾਹਿਤਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਲਾਗੱਟੀ
ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਲਾਗੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਲਘੁ ਕਹਾਣੀ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਹੈ-
ਫ਼ਰੀਦ ਸਾਨੀ
ਕਬੀਰ ਤੇ ਫ਼ਰੀਦ ਸਾਨੀ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ ਦੇ ਦੋ ਥੰਮ ਹਨ। ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਪੂਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਛਾਯਾਵਾਦੀ ਹਨ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ, ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ ਹੈ ਉੱਥੇ ਦੂਜਾ ਛਾਯਾਵਾਦੀ ਕਵੀ ਤਿਥਾ ਭਗਤ ਕਵੀ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਲੋਕ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਰਸ-ਭਰੀ ਤੇ ਖਿੱਚ ਭਰੀ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਤੱਪਸਿਆ ਤੇ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਪਦਵੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਿਲ ਦੀ ਹੈ। ਕਬੀਰ ਵਾਂਗ ਆਸ਼ਾਵਾਦਉਹਦੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਨਿਆ ਤੋਂ ਨਿਰਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਦਾ ਹੋਇਆ ਜੀਵ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਸਚ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਿਕੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਨਾਲ ਉਹ 'ਥਲ ਡੂਗਰ' ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬੁਢਾ ਹੋ ਜਾਂ ਨਾਲ ਕੋਲ ਪਿਆ ਕੂਜਾ ਉਹਨੂੰ ਸਵੈ ਕੋਹਾਂ ਦੀ ਵਿਥ ਤੇ ਹੈ। ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਖੋਪਰੀਆਂ ਤੇ ਪਿੰਜਰ ਵੇਖ ਕੇ ਫਰੀਦ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਵੈਰਾਗ ਉਪਜਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੁੰਦਰੀ ਜਿਹਦੇ ਨੈਣ ਕੱਜਲ ਦੀ ਰੇਖ ਨਹੀਂ ਸਹਿੰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਸੂ ਪਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ; ਫ਼ਰੀਦ ਇਨੀ ਨਿਕੀ ਜੰਘੀਐ ਥਲ ਡੂਗਰ ਭਵਿਓਮ੍ਰਿ। ਆਜੁ ਫ਼ਰੀਦੈ ਕੂਜੜਾ ਸੈ ਕੋਹਾਂ ਥਿਓਮ੍ਰਿ। ਫ਼ਰੀਦਾ ਜਿਨੁ ਲੋਇਟ ਜਗੁ ਮੋਹਿਆ ਸੇ ਲੋਇਣ ਮੈ ਡਿਠੁ। ਕਜਲ ਰੇਖ ਨ ਸਹਦਿਆਂ ਸੇ ਪੰਖੀ ਸੂਇ ਬਹਿਠੁ। ਬੁਢੇਪੇ ਵਿੱਚ ਤਨ ਸੁਕ ਕੇ ਪਿੰਜਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਲ ਸਿਰ ਤੇ ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਰੱਬ ਹਾਲੀ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਲਾਗੱਟੀ
ਨਾਵਲ
ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਲਾਗੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਾਵਲ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਹੈ-
ਫ਼ਰੀਦ ਸਾਨੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਲਾਗੱਟੀ
ਡਰਾਮਾ
ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਲਾਗੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ-
ਆਤਮਕਥਾ
ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾ (1994), ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਕੇ, ਓਰਿਐਂਟਲ
ਲੋਕ-ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੋਜ ਅਤੇ ਫੁਟਕਲ
ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਲਾਗੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ-
ਖੋਜ
ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਲਾਗੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੋਜ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ-
ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ
ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਲਾਗੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੋਜ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ-
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਲਾਗੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਦਸਤਾਵੇਜ਼-
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜਨਸੰਖਿਆ ਮੁਤਾਬਿਕ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਤੇ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 100,000 ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦਰਜਿਆਂ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
2011 ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਕਜੁਠਤਾ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ:
"ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਆਊਟਗਰੋਥ ਇਲਾਕੇ, ਜਾਂ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਕਸਬੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ (ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ) 2001 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 20,000 ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸੰਮੇਲਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੁਆਰਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 errors: dates
ਢੋਲਾ ਮਾਰੂ
ਢੋਲਾ ਮਾਰੂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਢੋਲਾ ਤੇ ਮਾਰੂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਛਤੀਸਗੜ੍ਹੀ ਰੂਪ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਭਿੰਨ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ
ਇਹ ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ ਅਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰਵਾਇਤੀ ਗਾਇਕੀ ਤੇ ਕਥਾਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਤੁਰੀ ਆ ਰਹੀ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ
ਕਲਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ
thumb|230px|ਕਲਸ਼ ਔਰਤਾਂ thumb|230px|ਕਲਸ਼ ਲੜਕੀ ਕਲਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਦਾਰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦ-ਇਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਮੂਹ ਦੇ ਚਿਤਰਾਲ ਉਪ ਸਮੂਹ ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਕੁ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਲੋਪ ਹੋਣ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਖਤਰੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਉਦਾਹਰਣ
ਇਹ ਕਲਸ਼ ਦੇ ਕੁਛ ਚੋਣਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਹਨ-
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਾਰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਮਾਂਗਿਸਤੌ
ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਕਜਾਖਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜਾਖਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਜ
ਕਲੱਬ ਬ੍ਰੁਗ ਕੇ. ਵੀ.
'''ਕਲੱਬ ਬ੍ਰੁਗ ਕੇ. ਵੀ.''', ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੇਲਜਿਅਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰੁਗੇਸ, ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਜਨ ਬ੍ਰੇਯ੍ਦੇਲ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਬ੍ਰੁਗੇਸ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਜੋ ਬੈਲਜੀਅਨ ਪ੍ਰੋ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਸੀਰੀਆਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਸੀਰੀਆਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਭਾਵ ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਯਤਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਰਬ ਲੀਗ, ਜੋ ਕਿ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਰਾਜਦੂਤ ਹੈ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁੱਖ ਧਿਰਾਂ ਸੀਰਿਆ ਦੀ ਬਾਥ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆਈ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਵਾਲੀ ਕੁਰਦਿਸ਼ ਫੌਜ ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਰੁੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਸਲਾਫ਼ੀ ਫੌਜ, ਇਰਾਕ਼ ਦੀ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ ਅਤੇ ਲੇਵਾਂਤ ਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ।
ਇਸ ਝਗੜੇ ਨੂੰ ਸੁਝਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2011 ਦੇ ਆਖੀਰ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਅਰਬ ਲੀਗ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇਹ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। ਰੂਸ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2012 ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਮਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਆ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੀਰੀਆਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਅੰਜਨੀਬਾਈ ਮਾਲਪੇਕਰ
ਅੰਜਨੀਬਾਈ ਮਾਲਪੇਕਰ (22 ਅਪ੍ਰੈਲ 1883 – 7 ਅਗਸਤ 1974) ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਭਿੰਡੀਬਾਜ਼ਾਰ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ।
1958 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ, ਜੋ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ, ਸੰਗੀਤ, ਨ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਨਮਾਨ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਮਾਲਪੇਕਰ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 1883 ਨੂੰ ਗੋਆ ਦੇ ਮਲਪੇ, ਪਰਨੇਮ ਵਿੱਚ, ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੇਮੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਗੋਆ ਕਲਾਵੰਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਦਾਦੀ ਗੁਜਾਬਾਈ ਅਤੇ ਮਾਂ ਨਬੂਬਾਈ ਦੋਵੇਂ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਤ ਨਾਮ ਸਨ। 8 ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਿੰਡੀਬਾਜ਼ਾਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਨਜ਼ੀਰ ਖਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਭਿੰਡੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। thumb| "ਮੋਹਿਨੀ ਆਨ ਏ ਸਵਿੰਗ" ਜਾਂ " [[ਮੋਹਿਨੀ " (ਰਾਜਾ ਰਵੀ ਵਰਮਾ ਦੁਆਰਾ 1894)।]]
ਸ਼ਿੰਗਯੁਨ ਝੀਲ
ਸ਼ਿੰਗਯੁਨ ਝੀਲ ਨੂੰ ਜਿਆਂਗਚੁਆਨ ਸਾਗਰ, ਚੀਨ ਦੇ ਜੂੰਨਾਨ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਠਾਰ ਝੀਲ ਹੈ।
ਨੋਟਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੂੰਨਾਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਅਨੀਤਾ ਰੋਡਿਕ
ਡੇਮ ਅਨੀਤਾ ਲੂਸ਼ਿਆ ਰੋਡਿਕ, (23 ਅਕਤੂਬਰ 1942 – 10 ਸਤੰਬਰ 2007) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਪਾਰੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਦ ਬਾਡੀ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਬਾਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਰਿਟੇਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਕੰਪਨੀ ਜੋ ਨੈਤਿਕ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਪਹਿਲੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ 'ਤੇ ਟੈਸਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਜ਼-ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਰਪੱਖ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ
10 ਸਿਤੰਬਰ 2007 ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਰਿਚਰਡਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ, ਚਿਕਸਟਰ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿਛਲੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਸਿਰ ਦਰਦ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਸਵੇਰੇ 6:30 ਵਜੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਵਿਵਾਦ
ਜੌਨ ਐਨਟਾਈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੋਡਿਕ ਨੇ ਅਸਲੀ ਬੋਡੀ ਸ਼ੋਪ ਤੋਂ ਨਾਮ, ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਮੂਲ ਬਰੋਸ਼ਰ ਦੀ ਨਕਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਬਰਕਲੇ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ 1992 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰਾਡਿਕ ਬੇਅ ਏਰੀਆ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1942 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀ ਖੋਜੀ ਔਰਤਾਂ
ਜਿਮ ਕੈਰੀ
ਜਿਮ ਕੈਰੀ (ਜਨਮ 17 ਜਨਵਰੀ 1962) ਇੱਕ ਕਨੇਡਿਆਈ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਕਮੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਥਕ ਜ਼ੋਨ
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਥਕ ਜ਼ੋਨ (SEZ) ਉਸ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਵਸਤਾਂ ਬਰਾਮਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਟੈਕਸਾਂ, ਕੋਟਿਆਂ, ਬਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ, ਕਿਰਤ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੰਦਸ਼ਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਥੇ ਬਣੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਸਕਣ।
ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਥਕ ਜ਼ੋਨ
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਅੱਠ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਥਕ ਜ਼ੋਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਜਵੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚਾਰ ਨੂੰ ਅੰਤਮ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਥਕ ਜ਼ੋਨ:
ਉੱਤਰੀ ਕਜ਼ਾਖ਼ਿਸਤਾਨ ਸੂਬਾ
ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਕਜ਼ਾਖ਼ਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ।
ਅਰੁਨਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
ਅਰੁਨਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੂਰਬ 'ਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰੁਨਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
ਪਾਲਿਓਸਾਈਬੇਰੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਪਾਲਿਓਸਾਈਬੇਰੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ  ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਰੂਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਾਂਝ ਅਤੇ ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪਾਲਿਓਸਾਈਬੇਰੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 23,000 ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਲਿਓਸਾਈਬੇਰੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ
ਭੈਣੀ ਚੂਹੜ
ਭੈਣੀ ਚੂਹੜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਰਾਮਪੁਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਡੈਂਸ ਇਨਵਾਜੀਨਾਤੁਸ
ਡੈਂਸ ਇਨਵਾਜੀਨਾਤੁਸ ਨੂੰ ਦੰਦ ਅੰਦਰ ਦੰਦ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਹਾਲਾਤ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਬਾਹਰਲੀ ਸਤਹ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ- ਕੋਰੋਨਲ ਅਤੇ ਰੈਡੀਕੁਲਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਰੋਨਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਨ
ਇਸ ਹਾਲਤ ਦੰਦ ਦੇ ਬਣਦੇ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਈ ਰੁਕਾਵਟ ਕਰ ਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪਲਪ ਦੇ ਜਗਹ ਤੇ ਕੋਰੋਨਲ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਕੇ ਉਪਕਲਾ ਦੇ ਵਾਧਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਉੱਪਰ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਇੰਸੀਜ਼ਰ੍ਸ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੁਰੂਪਤਾ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਲਪ ਦੇ ਜਲਦੀ ਸੜਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਲਾਜ
ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਜਖਿਲ ਰਚਨਾ ਕਰ ਕੇ ਰੂਟ ਕੈਨਾਲ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਜਟਿਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੰਤ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਨੁਵੰਸ਼ਕ ਨੁਕਸ
ਬਿਜਲੀ-ਨਿਖੇੜ
ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ-ਨਿਖੇੜ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲ਼ੀ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਰੰਟ ਵਰਤ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਬਿਜਲੀ-ਨਿਖੇੜ ਸੈੱਲ ਵਰਤ ਕੇ ਹੀ ਕੱਚੀ ਧਾਤ ਵਰਗੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੋਮਿਆਂ 'ਚੋਂ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਅਮਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਨਅਤੀ ਅਮਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਜਲੀ-ਨਿਖੇੜ
ਖੈਰਾ ਖੁਰਦ
ਖੈਰਾ ਖੁਰਦ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਖੈਰਾ ਖੁਰਦ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 4003 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 11.5 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਅਮੋਨੀਅਮ
ਅਮੋਨੀਅਮ ਇੱਕ ਪਾਲੀਅਟਾਮਿਕ ਆਈਂਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਰਸਾਇਣਕ ਫਾਰਮੂਲਾ  NH+ 4  ਹੈ।  ਇਸਨੂੰ ਅਮੋਨੀਆ (NH3) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੋਨ ਪਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਚਾਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਖੈਰਾ ਖੁਰਦ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਮੋਨੀਅਮ
ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
thumb|ਹਾਈਡਰੋਕਲੋਰਿਕ ਤੇਜਾਬ ਅਤੇ ਅਮੋਨੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਮਾਰਥਾ ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ
'''ਮਾਰਥਾ ਏ. ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ''' ਇਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਵਿਮਨ'ਜ਼ ਸਟਡੀਜ਼ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ 1936 ਸਪੇਨ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬ ਸਮੇਂ ਫਾਸੀਵਾਦੀ ਔਰਤ ਸੰਗਠਨ ਮੁਜੇਰਿਸ ਲਿਬਰੇਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ।
ਕਰੀਅਰ
ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ ਨੇ ਰੈਡਕਲਿਫ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਬੀ.ਏ. ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਐਮ.ਏ. ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ। ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ 1972 ਵਿਚ ਸਮਿਥ ਕਾਲਜ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ। ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ ਸਮਿਥ ਕਾਲਜ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸਾਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਤੌਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਐਕਲਜ਼ਬਰ, ਬਨੋਟ ਈਸ਼ ਵਰਗੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਯਹੂਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ। 2006 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਮਿਥ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ 40ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵਿਲੀਅਮ ਆਰ ਕੇਨਨ ਜੂਨੀਅਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2014 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਈ ਸੀ।
ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ ਨੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। 1991 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਸਪੇਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦ ਮਹਿਲਾ: ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਮੁਜੇਰਿਸ ਲਿਬਰੇਸ (ਫ੍ਰੀ ਵੂਮੈਨ), 1936 ਸਮੇਂ ਸਪੇਨ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੋਰ ਫਾਸੀਵਾਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਸਮੂਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਰਿਸਿਸਟਿੰਗ ਸਿਟੀਜ਼ਨਸ਼ਿਪ: ਫੇਮੀਨਿਸਟ ਏਸੇ ਓਨ ਪੋਲੀਟੀਕਸ ਕਮਿਉਨਟੀ ਐਂਡ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ। ਇਹ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਰਮਿਆਨ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਸ ਸਟੱਡੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਗਏ। ਲੇਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹਨ।
ਕ੍ਰਿਸਟਨ ਰੇਨਵਿਕ ਮੁਨਰੋ ਅਤੇ ਰੋਜਰਸ ਐਮ. ਸਮਿਥ ਦੇ ਨਾਲ ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ 2010 ਦਾ ਫਰੈਂਕ ਜਾਨਸਨ ਗੁੱਡਨਾਓ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ, ਇਹ ਇੱਕ ਜੀਵਨ-ਕਾਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ "ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਲਈ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"
ਐਕਲਜ਼ਬਰਗ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨੈਕਸੋ( pt ) ਅਤੇ ਦ ਜੇਵਿਸ਼ ਵੋਇਸ ਵਰਗੇ ਮੀਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਗੋਥਮ ਗਜ਼ਟ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਸਾਥੀ ਜੁਡੀਥ ਪਲਾਸਕੋ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਨਹੱਟਨ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਹੂਦੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ
ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਮਧ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ [[ਬਰਜ ਭਾਸ਼ਾ, ਅਵਧੀ, ਮੈਥਲੀ ਅਤੇ ਮਾਰਵਾੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਾਰੀਓਂ ਕੋਤੀਯਾਰ
ਮਾਰੀਓਂ ਕੋਤੀਯਾਰ (ਜਨਮ 30 ਸਤੰਬਰ 1975) ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਲਾ ਵੀ ਔਂ ਰੋਜ਼, ਰਸਟ ਐਂਡ ਬੋਨ, ਦ ਇਮੀਗਰੈਂਟ, ਟੂ ਡੇਜ਼, ਵਨ ਨਾਈਟ, ਅ ਵੇਰੀ ਲੋਂਗ ਇੰਗੇਜਮੈਂਟ, ਲਵ ਮੀ ਇਫ ਯੂ ਡੇਅਰ ਆਦਿ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਹ 2010 ਵਿੱਚ, ਫਰਾਂਸ 'ਚ "ਨਾਈਟ ਆਫ਼ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਲੈਟਰਸ" ਦੀ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਰੱਕੀ 2016 ਵਿਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ 2008 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ ਲੇਡੀ ਡਾਇਅਰ ਹੈਂਡਬੈਗ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੀ। 2020 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਚੈਨਲ ਨੰਬਰ 5 ਫ੍ਰੈਗਨੈਂਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਚਿਹਰਾ ਬਣ ਗਈ।
ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ
ਮਾਰੀਓਂ ਕੋਤੀਯਾਰ
ਕੋਤੀਯਾਰ ਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ 'ਹਾਈਲੈਂਡਰ' (1993) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ "ਦ ਸਟੋਰੀ ਆਫ਼ ਏ ਬੁਆਏ ਹੂ ਵਾਂਟਡ ਟੂ ਬੀ ਕਿਸਡ" (1994) ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਫ੍ਰੈਂਚ ਫ਼ਿਲਮ "ਟੈਕਸੀ" (1998) ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੀਸਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਟਿਮ ਬਰਟਨ ਦੀ ਬਿਗ ਫਿਸ਼ (2003) ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ "ਏ ਵੈਰੀ ਲੌਂਗ ਇੰਗੇਜ਼ਮੈਂਟ" (2004) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੀਸਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
"ਲਾ ਵੀ ਇਨ ਰੋਜ਼" (2007) ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਗਾਇਕ ਐਡਿਥ ਪਿਆਫ ਦੇ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਲਈ, ਕੋਤੀਯਾਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਸੀਸਰ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਬਾਫਟਾ ਐਵਾਰਡ, ਇੱਕ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਵਾਰਡ, ਇੱਕ ਲੂਮੀਅਰਸ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਫ੍ਰੈਂਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਪਹਿਲੀ (2020 ਦਾ) ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਛੇ ਅਭਿਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਰਹੀ। ਨਾਈਨ (२००)) ਅਤੇ ਰੁਸਟ ਐਂਡ ਬੋਨ (२०१२) ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕੋਤੀਯਾਰ ਨੂੰ ਦੋ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ "ਟੂ ਡੇਅਜ਼, ਵਨ ਨਾਈਟ" (2014) ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਦੂਜੇ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਲਈ ਦੂਜੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਵੀ ਸੀ। ਕੋਤੀਯਾਰ ਨੇ 2005 ਤੋਂ 2015 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਏਯੂ ਬੈਚਰ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ "ਜੋਨ ਆਫ਼ ਆਰਕ" ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਬਲਿਕ ਇਨੈਮਿਜ਼ (2009), ਇਨਪੇਸ਼ਨ (2010), "ਦਿ ਡਾਰਕ ਨਾਈਟ ਰਾਈਜ਼" (2012), "ਮੈਕਬੈਥ" (2015) ਅਤੇ ਅਲਾਈਡ (2016) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਐਨੀਮੇਟਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ "ਦਿ ਲਿਟਲ ਪ੍ਰਿੰਸ" (2015), "ਅਪ੍ਰੈਲ ਐਂਡ ਦ ਐਕਸਰਾਆਰਡੀਨਰੀ ਵਰਲਡ" (2015) ਅਤੇ ਮਿਨੀਅਨਜ਼ ਦੇ ਫ੍ਰੈਂਚ "ਮਿਨੀਅਨਜ਼" (2015) ਲਈ ਅਵਾਜ਼ ਅਦਾਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ "ਲਾ ਬੇਲੇ ਵਰਟੇ" (1996), "ਵਾਰ ਇਨ ਹਾਈਲੈਂਡਜ਼" (1999), "ਪ੍ਰੀਟੀ ਥਿੰਗਜ਼" (2001), "ਲਵ ਮੀ ਇਫ ਯੂ ਡੇਅਰ" (2003), "ਇਨੋਸੈਂਸ" (2004), "ਟੋਈ ਐਟ ਮੋਈ" (2006) ਅਤੇ ਡਿਕਨੇਕ (2006) ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਮਾਰੀਓਂ ਦਾ ਜਨਮ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਓਰਲਿਆਂ, ਲੋਆਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀਨ-ਕਲਾਉਡ ਕੋਤੀਯਾਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਅਧਿਆਪਕ, ਸਾਬਕਾ ਮਾਈਮ, ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ। ਕੋਤੀਯਾਰ ਦੀ ਮਾਂ, ਮੋਨਿਕ ਨਿਸੀਮਾ ਥੀਲੌਡ, ਕਾਬਿਲ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਜੌੜੇ ਭਰਾ, ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਕੁਆਂਟਿਨ, ਅਤੇ ਗੁਇਲਾਉਮ, ਇੱਕ ਮੂਰਤੀਕਾਰ, ਹਨ। ਕੋਤੀਯਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਨੇਮਾ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ, ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਲੂਈਸ ਬਰੁਕਸ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਟਾ ਗਾਰਬੋ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰੇਗੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਅਭਿਨੈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਿਖਾਈ।
ਉਸ ਨੇ 1994 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਦਾਕਾਰੀ 'ਚ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਚਲੀ ਗਈ।
ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ
2022 ਤੱਕ, ਕੋਤੀਯਾਰ ਨੇ 300 ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਫ਼ੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ
ਦ ਔਫ਼ਿਸ ਦਾ ਇਕ ਐਪੀਸੋਡ, ਟਰਿਵੀਆ, ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੋਤੀਯਾਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ, ਲੈਸ ਜੋਲੀ ਸ਼ੋਸੈਸ, ਇਕ ਟਰਿਵੀਆ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਦਾ ਆਖਰੀ ਸਵਾਲ ਸੀ। ਕੈਵੀਨ ਮਲੋਨ, ਜੋ ਐਹਿਨਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਨੀ ਹੈ, ਨੇ ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਕੀ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਤੀਯਾਰ ਉਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਨੰਗੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਜਨ ਬ੍ਰੇਯ੍ਦੇਲ ਸਟੇਡੀਅਮ
ਜਨ ਬ੍ਰੇਯ੍ਦੇਲ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰੁਗੇਸ, ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਕਲੱਬ ਬ੍ਰੁਗ ਕੇ. ਵੀ. ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 29,042 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਜਨਪਥ
ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੜਕ ਕਨਾਟ ਪਲੇਸ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਡਾ. ਏ.ਪੀ.ਜੇ. ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ ਰੋਡ ਦੇ ਚੌਰਾਹੇ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰੇ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਅਤੇ ਟੀਸ ਜਨਵਰੀ ਮਾਰਗ ਦੇ ਜੰਕਸ਼ਨ 'ਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹੋਟਲ ਕਲੇਰਿਜ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਵਪਾਰਕ ਦਫ਼ਤਰ ਜਨਪਥ ਨਾਲ ਲੱਭੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੱਛਮੀ ਅਦਾਲਤ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਅਦਾਲਤ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ, ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਵਾਜਾਈ ਹੋਸਟਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕਘਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂਨਗਰ ਟੈਲੀਫੋਨ ਨਿਗਮ ਲਿਮਟਿਡ ਦਫ਼ਤਰ ਬਣਿਆ। ਰਾਜਪਥ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਲੁਟੀਅਨ ਦੇ ਬੰਗਲੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੜਕ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਹੈ।
ਜੰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੰਟਰਸੈਕਸ਼ਨ
right|thumb|200x200px| ਜਨਪਥ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰ, 2006
ਜਨਪਥ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਫੇਜ਼ III ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਜਨਪਥ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲਈ ਨਿਰਮਾਣ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਨਪਥ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ 9.37 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ - ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਗੇਟ ਕੋਰੀਡੋਰ ਨੂੰ "ਹੈਰੀਟੇਜ ਲਾਈਨ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਨਪਥ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ 26 ਜੂਨ 2014 ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਰੀਡੋਰ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆਗੰਜ, ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ ਅਤੇ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਜਨਪਥ ਵਿਖੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰੀਡੋਰ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮਾਰਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ, ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ ਅਤੇ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਮਾਰਤਾਂ
right|thumb|200x200px| ਜਨਪਥ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 'ਤੇ ਹੈਂਡੀਕਰਾਫਟ ਦੀ ਦੁਕਾਨ
ਪਾਪੂਲਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ
ਪਾਪੂਲਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਟਕ ਜਨਪਥ ਕਿਸ (1976) ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ
ਨੈਣਾ ਲਾਲ ਕਿਦਵਈ
ਨੈਣਾ ਲਾਲ ਕਿਦਵਈ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ, ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਐਚ.ਐਸ.ਬੀ.ਸੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਪਧਰੀ ਮੁਖੀ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਚੈਮਬਰਸ ਆਫ਼ ਕਮਰਸ ਐੰਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਾਕਾਰ
ਬੋਟਿੰਗ
thumb|300x300px|ਯਾਕਟਰੀਆਂ ਮਨੋਰੰਜਕ ਬੋਟਾਂ ਹਨ ਬੋਟਿੰਗ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੁਆਰਾ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ, ਜਾਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਕਤੀਬੰਦ, ਸੈਲਬੋਅਟਸ, ਜਾਂ ਆਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡਿਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੋਇੰਗ ਅਤੇ ਪੈਡਲ ਵਾਲੀ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ), ਯਾਤਰਾ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਖੇਡ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੋਟਿੰਗ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਜਾਂ ਵਾਟਰਸਕਿੰਗ।ਇਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਤੀਵਿਧੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਬੁਆਇਟਰ ਹਨ।
ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
right|thumb|ਹਾਈਥ ਵਿਖੇ ਰਾਇਲ ਮਿਲਟਰੀ ਨਹਿਰ 'ਤੇ ਬੋਟਿੰਗ ਮਨੋਰੰਜਕ ਬੇੜੀਆਂ (ਕਈ ਵਾਰੀ ਅਨੰਦ ਰਸਮਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਘੱਟ ਖੇਡ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ) ਕਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ, ਅਤੇ ਅਤਿਰਿਕਤ ਉਪ-ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬ੍ਰੌਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਡਿੰਗਜ਼ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 16 ਫੁੱਟ (5 ਮੀਟਰ) ਸੇਲ, ਛੋਟੇ ਇੰਜਣਾਂ ਜਾਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਪੈਡਸਪਲੇਟਸ ਬੋਟਾਂ (ਕਯੈਕ, ਰੋਵਿੰਗ ਸ਼ੈੱਲ, ਕੈਨੋਜ਼), ਰਨਬੌਡਜ਼ (15-25 ਫੁੱਟ (4.6-7.6 ਮੀਟਰ) ਪਾਵਰਬੋਟਜ਼ ਦਿਨ ਦੇ ਭਾਰ (14-25 ਫੁੱਟ (4.3-7.6 ਮੀਟਰ) ਸੇਲਬੋਟ, ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਆਕਸੀਲਰੀ ਇੰਜਨ ਨਾਲ), ਕਰੂਜ਼ਰਾਂ (25-65 ਫੁੱਟ (7.6-19.8 ਮੀਟਰ) ਦੇ ਕੈਬਿਨ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬੋਟਾਂ), ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ (25-65 ਫੁੱਟ (7.6 - 19.8 ਮੀਟਰ) ਸੈਲਬੋਅਟਸ ਸਹਾਇਕ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ)।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਰੀਨ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਸੰਗਠਨ ਜੋ ਕਿ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, 32 ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਨਕਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਹਵਾ-ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬੋਟਿੰਗ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
right|thumb|ਯੱਛਟ ਕਲੱਬਾਂ ਅਤੇ ਮੈਰਿਨਜ਼ ਬੋਟਿੰਗ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰਾਂ ਹਨ- ਰੋਟੋਕ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਯੇਟ ਹਾਰਬਰ ਰੇਸਡੇਸ਼ਨ "ਹੋਹੇ ਡਾਂ". thumb|ਇੱਕ ਖੇਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੋਟਿੰਗ ਬੋਟਿੰਗ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਅਤੇ ਬੁਆਇਲਟਰ ਜੋ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਖੋਜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।ਬ੍ਰੌਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਕੋਵਿਲਨ
ਉਸਨੇ 1972 ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਵਜੋਂ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਰਵਉੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਸਨਮਾਨ ਏੜੂਤਚਨ ਪੁਰਸਕਾਰਮ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ 1997 ਤੋਂ ਕੇਰਲਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਤੇ 2005 ਤੋਂ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਰਿਹਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
ਕੋਵਿਲਨ ਦਾ ਜਨਮ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਕੰਡਾਨੇਸਰੀ, ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਕੰਡਾਨੇਸਰੀ ਵਿੱਚ ਐਕਸਲਸੀਅਰ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਨੇਨਮਿਨੀ ਹਾਇਰ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਾਵਰਾੱਤੀ ਵਿਖੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀਪਿਕਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਕੇਪੀ ਨਾਰਾਇਣਾ ਪਿਸਾਰੋਡੀ, ਪੀਸੀ ਵਾਸੂਦੇਵਣ ਇਲਿਆਤੂ, ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸੰਕੁਨੀ ਨਾਇਰ, ਚੇਰੂਕਾਡੂ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸ਼ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਭਾਗ ਮਿਲਿਆ। ਅਜੇ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਭਰ ਰਹੇ ਲੇਖਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਕਵਿਤਾ ਕੋਵਿਲਨ ਦਾ ਮੁ ਢਲਾ ਜਨੂੰਨ ਸੀ। ਪਰ ਅੱਤਿਆਚਾਰੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ ਸ਼ਾਸਨ, ਜਾਤੀਵਾਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਹੌਲ, ਵਿਆਪਕ ਪੇਂਡੂ ਗਰੀਬੀ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਭਿਆਨਕ ਕਾਲ ਨਾਲ ਸਿਖਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ, ਟੁੱਟ ਰਹੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬੰਧਨਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਅਤੇ ਬਗਾਵਤ ਕਰਨ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਪਰਿਪੱਕ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੇਤੰਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਬਣਨ - ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਤਮ-ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਖਾੜੇ ਵਜੋਂ ਗਲਪ ਨੂੰ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1923
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਰਾਜ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਰਾਜ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਰਾਜ। ਇਹ 1773 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ।
ਜਕਾਰਤਾ
ਜਕਾਰਤਾ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਕਾਰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ (Daerah Khusus।bu Kota Jakarta), ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਇਹ ਜਾਵਾ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਆਰਥਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਨਵੰਬਰ 2011 ਤੱਕ ਅਬਾਦੀ 10,187,595 ਹੈ। ਅਬਾਦੀ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਕ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਖੇਤਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਬੋਦੇਤਾਬੇਕ (ਜਕਾਰਤਾ, ਬੋਗੋਰ, ਦੇਪੋਕ, ਤਾਨਗੇਰਾਂਗ ਅਤੇ ਬੇਕਸੀ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਨਾਂ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਉਪਨਗਰ ਫੇਰ ਵੀ ਅੱਗੋਂ ਵਧਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ 2008 ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਹਿਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕ (GaWC) ਦੀ ਘੋਖ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਸ਼ਹਿਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 661 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼ੈਲਜ਼ ਮਹਾਜਨ
ਸ਼ਾਲੀਨੀ ਮਹਾਜਨ ਜਾਂ ਸ਼ੈਲਜ਼ ਮਹਾਜਨ ਇੱਕ ਕੂਈਅਰ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਇਹ ਗਲਪ, ਵਾਰਤਕ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਯਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਬੀਆ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸ਼ੈਲਜ਼ ਲਿੰਗ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਟ੍ਰੇਨਰ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਵਜੋਂ ਲਿੰਗ, ਲਿੰਗਕਤਾ, ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ, ਸਾਖਰਤਾ ਵੱਲ ਪਰਤ ਰਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਅਜੀਬ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਲਿਖਣ ਬਾਰੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਟਿੰਮੀ ਇਨ ਟੈਂਗਲਜ਼ and Timmi and Rizu ਅਤੇ ਟਿੰਮੀ ਅਤੇ ਰਿਜ਼ੂ (ਡਕਬਿਲ 2013, 2017), ਏ ਬਿਗ ਡੇ ਫਾਰ ਦਿ ਲਿਟਲ ਵ੍ਹੀਲਜ਼ (ਪ੍ਰਥਮ 2017) ਅਤੇ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਨੋ ਆਲਟਲੌਜ਼ ਇਨ ਜੈਂਡਰ ਗਲੈਕਸੀ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ 1998 ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਵਾਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ LABIA ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਰਸਾਲੇ, ਭੂਮੀਗਤ ਜ਼ਾਈਨ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਟੈਂਗਲਜ਼ ਇਨ ਟਿੰਮੀ
ਟੈਂਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਟਿੰਮੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਕੋਟਕ ਜੂਨੀਅਰ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਲਿਖਣ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਹ ਟਿੰਮੀ ਦੀ ਅਜੀਬ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾਤਮਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨੋ ਆਲਟਲੌਜ਼ ਇਨ ਜੈਂਡਰ ਗਲੈਕਸੀ
ਲਿੰਗ ਔਰਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਖੋਜੀ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੁਹਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਲਈ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਬੇਦਖਲੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਲਿੰਗ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ - ਇਸ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੂਈਅਰ ਔਰਤਾਂ
ਵਿਕਲਪ (ਸੰਸਥਾ)
ਵਿਕਲਪ/ਸ਼ੂਭਰੰਗ/ਪਰਮ ਐਲਜੀਬੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਬਸੈਟ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਐਲਜੀਬੀ ਵਰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰਮ ਸੰਸਥਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗਕ ਪਛਾਣ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੂੜੇ ਮਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਧਿਰਾਂ ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੁਸਲਿਮ ਹੋਣ ਹਿੰਦੂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦਲਿਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਬਿਤ ਹੋਣ ਸਭ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਵਰਗ ਲਈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ 20-60 ਸਾਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਕਤੀਆਂ ਦੀ ਲਿੰਗਕ ਪਛਾਣ ਲਈ ਲੜ੍ਹ ਰਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਈਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਕਾਗ਼ਜ਼
thumb|ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਪੁਲਿੰਦਾ ਕਾਗਜ਼ ਇੱਕ ਪਤਲਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਲਿਖਣ, ਕੁਝ ਪਰਿੰਟ ਕਰਨ,ਜਾਂ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਲਪੇਟਣ ਜਾਂ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਰੰਗ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਗਜ਼ ਕੱਪੜਾ, ਲੱਕੜੀ, ਜਾਂ ਘਾਹ ਦਾ ਬਣਿਆਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਗਜ਼ ਜਿਆਦਾ ਲਿਖਣ ਜਾਂ ਪਰਿੰਟ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਫਾਈ ਕਰਨ, ਪੈਕੇਜ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਗਜ਼ ਤੋਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਕਾਪੀਆਂ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਆਦਿ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰੰਗ ਬਦਲਣਾ
ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਗਜ਼ ਨੂੰ ਲੱਕੜੀ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੱਕੜੀ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਸੈਲੂਲੋਜ਼ ਅਤੇ ਲਿਗਨਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਲਿਗਨਿਨ ਦੇ ਅਣੂ ਟੁੱਟਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਿਨੋਲਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਿਨੋਲਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹਲਕਾ ਦਾਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਰੰਗ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹਲਕਾ ਦਾਖੀ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਨੋਲਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਅੱਗੇ ਸੈਲੂਲੋਜ਼ ਨਾਲ ਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਾਗਜ਼ ਟੁੱਟਣਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਾਰਥ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਟੇਸ਼ਨਰੀ
ਪੀਰਕੋਟ
ਪੀਰਕੋਟ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਰਾਮਪੁਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਦੱਖਣੀ ਕਜ਼ਾਖ਼ਸਤਾਨ
ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਕਜ਼ਾਖ਼ਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ।
ਜੇ. ਬੀ. ਡਸੂਜਾ
'''ਜੇ. ਬੀ. ਡਸੂਜਾ''' ਨੂੰ ਜੇ. ਬੀ. ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 1921 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਨਗਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਚਿਵ ਦਾ ਪਦਭਾਰ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਸਮਾਜਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪੱਕਾ ਸਮਰਥੱਕ ਸੀ। ਅੱਜ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਦੇ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਸਾਧਾਰਨ ਆਦਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿ ਸੰਵੇਦਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਉਤਰਦਾਈ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੌਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਇਹ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰ ਜਨਤਾ ਦੇ ਨੌਕਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨੌਕਰ।
ਪਾਵਲੋਦਾਰ (ਪ੍ਰਾਂਤ)
ਪਾਵਲੋਦਾਰ ਸੂਬਾ (Павлодар облысы, Pavlodar oblısı) ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਕਜਾਖਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਪਾਵਲੋਦਾਰ ਨਾਮ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਰਤੀਸ਼ ਨਦੀ ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਅਲਤਾਈ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਗ ਤੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਸਮੀਖਿਅਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਜ਼ਾਖ਼ਸਤਾਨ ਦਾ ਇਹ ਭਾਗ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਕਰਕੇ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਵਰਗਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਰਗਾ ਘੱਟ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜਾਖਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਜ
ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ
ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਸਤੰਬਰ 1957 ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਜੀ ਸ. ਜੋਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਖੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਅਜ਼ਮੇਰ ਕੌਰ ਜੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਅਤੇ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਹਨ। ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪਿੰਡੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਵਿਚੋਂ ਚੰਗੇ ਨੰਬਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਪ ਜੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਸੈਕਟਰੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ।
ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਚਾਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਗੁਰੂ ਘਰਾਂ ਅੰਦਰ ਸੇਵਾ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੀਰਤਨੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਆਪ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਸੰਗਤਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰ ਕੇ ਲਿਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਸੰਨ 1978 ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਤੇ ਨਕਲੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਹੱਥੋਂ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਇਤਨਾ ਕੁ ਗੰਭੀਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਮਨ ਘਰੋਂ ਉਚਾਟ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਆਪ ਜੀ ਸੰਨ 1982 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਖਾੜਕੂ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਬਣਾ ਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਜੂਨ 1984 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਉਪਰ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਆਪ ਜੀ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਕੇ.ਆਈ. ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਜ਼ੁਝਾਰੂਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟ ਸੋਧ ਜਥੇ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਗੁਰਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਟੀਮ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਮਿਲਣ ਦੀ ਕੜੀ ਤਹਿਤ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿੰਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਮਿਲਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜੂਹ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਯੋਧੇ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਨ ਮਿਲ ਗਈਆਂ। ਮੋੜ ਤੇ ਖੜੀ ਇੱਕ ਬੀਬੀ ਤੋਂ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਭੈਣ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਭਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ਵੀਰ, ਸੈਕਟਰੀ ਇਕੱਲੇ ਰਾਏਪੁਰ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਹੀ ਭਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪੰਜਾਹ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਸਿਰੋਂ ਭਰਾ ਉਠ ਗਿਆ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਇਆਂ ਭਾਵੇਂ 14 ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਉਸ ਯੋਧੇ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਇਲਾਕਾ ਬੜੇ ਫੱਖਰ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਅਖੌਤੀ ਪੰਥਕ ਲੀਡਰਾਂ ਲਾਹਨਤ ਵੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਸੀ ਭੁੰਦੜ ਵਰਗੇ ਕਹਿੰਦੇ-ਕਹਾਉਂਦੇ ਬਾਦਲੀਏ ਲੀਡਰ ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਮਿਲਣ ਲਈ ਲੇਲੜੀਆਂ ਕੱਢਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਉਸ ਘਰ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਹਾਲਤ ਉਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਹਾਅ ਨਹੀਂ ਮਾਰੀ।
ਜਹਾਂਬਿਲ
ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਕਜ਼ਾਖ਼ਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ।
ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ
ਪਿੰਡ ਰਾਏਪੁਰ ਦੀਆਂ ਸੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੀ ਗੱਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਜੇ ਇਹ ਲੀਡਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਤਾਂ ਔਖੇ-ਸੌਖੇ ਜੋ ਲਹੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦਾ ਡੁਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਇਸ ਹੀ ਸੰਭਾਲ ਲੈਂਦੇ, ਫਿਰ ਇਹ ਪੰਥਕ ਕਹਾਉਣ ਜੋਗੇ ਤਾਂ ਰਹਿੰਦੇ। ਪਰ ਇਹ ਲੀਡਰ ਤਾਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ ਹੀ ਸਿਧ ਕਰਨ ਦੀ ਚਾਲ ਚੱਲਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਕੇ ਇਹ ਸਭ ਲੁਟੇਰੇ ਸਨ ਕੋਈ ਧਰਮੀ ਬੰਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਪਰ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਘਰ ਹੀ ਦੇਖ ਲਵੋ, ਪਰਿਵਾਰ ਹੀ ਦੇਖ ਲਵੋ। ਇਲਾਕੇ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਬਾਂਹ ਕੱਢ ਕੇ ਕਹਿ ਦੇਵੇ, ਕੋਈ ਧੀ ਕਹਿ ਦੇਵੇ, ਕੋਈ ਦੁਕਾਨ ਵਾਲਾ ਕਹਿ ਦੇਵੇ ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ - ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਸਿਰ ਵਢਾਉਣ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਛੱਪੜ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਪਰ ਇੱਕ ਬਿਰਧ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਛੱਪੜ ਵਿਚੋਂ ਮੱਝਾਂ ਪਾਣੀ ਪਿਆਉਂਦੇ ਨੇ ਧਾਂਹੀ ਰੋਂਦੇ ਨੇ ਸਾਡੀ ਟੀਮ ਕਿਹਾ।
ਜਹਾਂਬਿਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ
ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਕੌਮ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਜ਼ਬਰੋਂ ਜ਼ੁਲਮ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਉਪਰ ਝੁਲਣ ਲੱਗ ਪਈ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਪਰਿਵਾਰ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਟਾਫ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਭਰਾ ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਲੱਧਾ ਕੋਠੀ ਵਿੱਚ ਪੁਠਾ ਟੰਗੀ ਰੱਖਿਆ। ਤਸ਼ੱਦਦ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਬੇਕਾਰ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਟੁੱਟੇ ਭੱਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਅੱਜ ਵੀ ਮਾਣ ਸਵੈਮਾਣ ਦੀ ਝਲਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਉਹ ਬੜੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਭਰਾ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਤੇ ਜਿਨਾਂ ਮਾਣ ਕਰ ਲਵਾਂ ਥੋੜਾ ਹੈ, ਉਸ ਪਿੱਛੇ ਜੋ ਜ਼ੁਲਮ ਅਸੀਂ ਝੱਲ ਲਏ ਕੋਈ ਦੁਖ ਨਹੀਂ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤਾਂ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸੀ ਪਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਭੇਡਾਂ ਨੇ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਗੁਜ਼ਾਰੀ। ਸਾਡੇ ਘਰੇ ਪੁਲਿਸ ਚੌਕੀ ਬਣੀ ਰਹੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਲਾਕੇ ਨੇ ਰੱਜਵਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਰ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਥੋੜੀ ਘਣੀ ਕਾਂ ਗਿਆਰੀ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਕਮੀਨਗੀਆਂ ਕਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਡੀ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਉਪਰ ਟੇਕ ਹੈ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਵਾਲਿਆਂ ਉਪਰ। ਬਾਈ ਗੁਰਮੇਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਖਾਤਰ ਲੜਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਭਰਾ ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਦ ਸੀ, ਇੱਕ ਵੰਗਾਰ ਸੀ, ਘਰ ਦੀ ਮੰਦੀ ਹਾਲਤ, ਗੁਰਬੱਤ ਘਰ ਦੀ ਬੂਹੇ ਨਾਲ ਖੜੀ ਹੈ। ਭਰਾ ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਾਰੀ ਤੇ ਹੁਣ ਗੇੜਾ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ।
ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਗੁਰਮੇਲ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਇਸ ਕਦਰ ਉਮੜਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਟੀ ਵੀਰਪਾਲ ਅਤੇ ਬੇਟੇ ਸੁਖਮਿਲਾਪ ਆਪਣੀ ਹਿੱਕ ਨਾਲ ਹੀ ਲਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਹ ਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਗੁਰਮੇਲ ਹਨ। ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਇੱਕ ਰਾਤ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਘਰੇ ਮਿਲਣ ਆਏ ਤਾਂ ਬੇਟੀ ਵੀਰਪਾਲ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੋਦੀ ਚੁਕਿਆ ਤਾਂ ਬੇਟੀ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਦਤ ਮੁਤਾਬਿਕ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਜੇਬ ਹੱਥ ਪਾਇਆ ਤਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ਪੁੱਤ ਹੁਣ ਇਹ ਜ਼ੇਬ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਅਮਾਨਤ ਹੈ ਇਸ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅੱਜ ਬੇਟੀ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਪੜਨ ਜਾਂਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਘਰੇ ਵੜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਦੀ ਬੁੱਕਲ ਵਿੱਚ ਹਟਕੋਰੀ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਕਿਵੇਂ ਦਾਖਲਾ ਭਰਿਆ ਜਾਵੇ ਮੈਂ ਘਰੇ ਹੀ ਪੜ੍ਹ ਲਵਾਂ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਕਿਹਾ, ਵੇ ਗੁਰਮੇਲ, ਤੇਰੇ ਬੱਚੇ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੂ ਘਰੀ ਆ ਜਾ। ਅੱਗੋਂ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਬੇਬੇ ਮੈਂ 27 ਸਾਲ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਹੁਣ ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਲ - ਮੈ ਕੌਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੇ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਪਿੰਡ ਬਾਲਿਆਂ ਵਾਲੀ ਦੇ ਸ. ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਹੋਣਹਾਰ ਸਪੁੱਤਰੀ ਬੀਬੀ ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਾਂਝ ਉਹ ਬੜੇ ਭਾਵਕ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਖੇੜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਿੰਘਣੀ ਕਹਿੰਦੇ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਇਹ ਗੁਰੂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ, ਹਣੁ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਨਬੇੜ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਨਬੇੜਾਂਗਾ, ਮੇਰੀ ਖਾਤਰ ਤੂੰ ਜੋ ਕਸ਼ਟ ਝਲ ਰਹੀ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਖਿਮਾ ਦੀ ਜਾਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਤੂੰ ਕਦੇ ਡੋਲੀ ਨਾ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਉਸ (ਵਾਹਿਗੁਰੂ) ਹੀ ਹੈ।
ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 17 ਲੱਖ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾਈ ਹੈ। ਸਧਾਰਨ ਰੋਟੀ ਲਈ ਚਾਰ ਸਿਆੜ ਜੋ ਪੈਲੀ ਹੈ ਉਸ ਹੀ ਵੇਚ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਹੈ।
ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਮਾਲਵਾ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਜ਼ੂਝਾਰੂਆਂ ਦਾ ਥੰਮ ਸੀ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਮਲੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਪਣਾਉਣ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਮਾਲਵੇ ਅੰਦਰ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਅੜ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਜਥੇਬੰਦੀ ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਜਥੇ ਤੋਂ ਸਹਿਯੋਗ ਮੰਗਦੀ ਸੀ। ਬੜੇ ਹੀ ਖੂਨ ਡੋਹਲਵਿਆਂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੋਹਰੀ ਰਹੇ। ਆਪ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਮੇਜ਼ਰ ਸਿੰਘ ਨਰੂਆਣਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਨਰੂਆਣਾ ਦੀ ਯਾਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੱਟਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸਿੰਘ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਾਥੀ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਗੁਰਬੋਘ ਸਿੰਘ ਭੰਮੇਕਲਾਂ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੱਬਰ ਗੰਗਾ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਮਾਧਾ ਸਿੰਘ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਮੰਡ ਫਲੋਰੀ ਸਨ। ਆਪ ਜੀ ਹਰ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਆਪ ਜੀ ਆਪਣੇ ਕਮਾਂਡੋ ਸਾਥੀਆਂ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਖੇਮ ਸਿੰਘ ਫ਼ੌਜੀ ਬਾਲਦ ਕਲਾਂ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਫੂਲੇਵਾਲਾ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਜੁਗਰਾਜ ਸਿੰਘ ਰਛੀਨ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੱਬਰ ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮੌਜ਼ੀਆਂ ਵਿਖੇ ਠਹਿਰੇ ਸਨ। 7 ਸਤੰਬਰ 1991 ਦਿਨ ਢੱਲਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਪਿੰਡ ਮੌਜ਼ੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਘੇਰ ਕੇ ਹੋਰ ਫੋਰਸ ਸੱਦ ਲਈ। ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਬੀ.ਐੱਸ.ਐੱਫ. ਅਤੇ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ. ਨੇ ਪਿੰਡ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ। ਪਿੰਡ ਅੰਦਰ ਚਿੜੀ ਵੀ ਫੱੜਕਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬਾਹਰੋਂ ਲਾਉਡ ਸਪੀਕਰ ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਕੇ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਅੱਗੋਂ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਲਲਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਕੇ ਅਸੀਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੜਾਂਗੇ ਸਗੋਂ ਰਣ-ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਦੋ ਹੱਥ ਕਰਾਂਗੇ। ਸਿੰਘਾਂ ਘੇਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਬਾਹਰਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਫੈਲੀ ਲੋਕ ਪਿੰਡ ਮੌਜ਼ੀਆਂ ਵਹੀਰਾਂ ਘੱਤ ਤੁਰੇ ਟਰੱਕਾਂ, ਟਰਾਲੀਆਂ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਹੱਥ ਕੁਝ ਆਇਆ ਲੋਕ ਤੁਰ ਪਏ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਸਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਬਾਹਰਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਪੀਕਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਰੇਆਮ ਸਰਕਾਰ ਲਲਕਾਰਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਕੱਸੀ ਵੱਢ ਕੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਦੋਹਾਂ ਕੰਧਾਰਾਂ ਮਾਰੂ ਧੋਂਸਾ ਖੜਕ ਪਿਆ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਬੁਲਟ ਪਰੂਫ ਟਰੈਕਟਰ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਗੰਨਾਂ ਅਤੇ ਲਾਂਚਰਾਂ ਮੂਹਰੇ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ. ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਤੁਰੇ ਸਨ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵੀ ਪੱਤਰਾਂ ਵਾਚ ਗਈ ਸੀ। ਅਖੀਰ ਫ਼ੌਜੀ ਪੈਰਾ ਕਮਾਂਡੋ ਸੱਦੇ ਗਏ। ਯੋਧਿਆਂ ਮੂਹਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਧਾੜ ਮੂੰਹ ਦੀ ਖਾਈ ਬੈਠੀ ਸੀ। ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਘੇਰਾ ਤੋੜ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਈ ਖੇਮ ਸਿੰਘ ਫ਼ੌਜੀ ਬਾਲਦ ਕਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਰੀਲਾ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲਾ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਅਖੀਰ ਘੇਰਾ ਤੋੜਕੇ ਭਾਈ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗੰਗਾ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਘੇਰੇ ਅਗਾਂਹ ਵੱਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ ਭਾਈ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਫੂਲੇਵਾਲਾ, ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਸੈਕਟਰੀ ਰਾਏਪੁਰ ਅਤੇ ਭਾਈ ਖੇਮ ਸਿੰਘ ਫ਼ੌਜੀ ਬਾਲਦ ਕਲਾਂ 28 ਘੰਟੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 08.09.1991 ਰਾਤ 10:00 ਵਜੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਸਾਰਾ ਹੀ ਇਲਾਕਾ ਫ਼ੌਜੀ ਛਾਉਣੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਸਰਕਾਰੀ ਕਹਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਗਹਿਗੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕਾਰਨ ਫ਼ੌਜ ਵਲੋਂ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਕੋਈ 10,000 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤਸ਼ੱਦਦ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾਇਆ।
ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵਾਰਸਾਂ ਹਵਾਲੇ ਨਾ ਕਰਨ ਤੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰੋਹ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਟਰਾਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਥਾਣੇ ਮੂਹਰੇ ਇਕੱਠ ਕਰਕੇ ਪੁਲਿਸ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੂਰਬੀਰ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਲੋਕ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੋਹ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਲਿਆ ਕਿ ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੰਘਾਂ ਪਿੱਛੇ ਝੱਲੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਈ ਗਿਲਾ ਨਹੀਂ। ਸਾਰੇ ਹੀ ਲੀਡਰਾਂ ਉਪਰ ਕਿੰਤੂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਫੂਲੇਵਾਲਾ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਖੇਮ ਸਿੰਘ ਫ਼ੌਜੀ ਬਾਲਦ ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਰਾਏਪੁਰ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਗੁਰਬੱਤ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਦੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ ਉਚੀ ਅਤੇ ਸੁਚੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੈ ਪਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਇੱਕ ਵੰਗਾਰ ਵੀ ਹੈ। ਕੌਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹੀਦ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਦੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਂਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸ
ਲੈਸਲੀ ਐਸਟੀਵਜ਼
ਲੈਸਲੀ ਐਸਟੀਵਜ਼ ਇੱਕ ਕੂਈਅਰ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਫਰੀਲਾਂਸ ਐਡੀਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਵੋਆਈਸਿਜ਼ ਅਗੇਂਸਟ 377 ਨਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਬਦੌਲਤ 2009 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਜੱਜਾਂ ਨੇ ਸਮਲਿੰਗਕਤਾ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਫਸ਼ਾਨ ਅਹਿਮਦ
ਅਫਸ਼ਾਨ ਅਹਿਮਦ (ਜਨਮ 22 ਸਤੰਬਰ 1966) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ " ਦੋਸਤੀ ਐਸਾ ਨਾਤਾ ", " ਮੇਰੇ ਬਚਪਨ ਕੇ ਦਿਨ ", ਅਤੇ ਹੋਰ।
ਲੈਸਲੀ ਐਸਟੀਵਜ਼
ਜੀਵਨ
ਇਸਦੀ ਉਮਰ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਗੇਅ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ।
ਅਫਸ਼ਾਨ ਅਹਿਮਦ
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਅਫਸ਼ਾਨ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1965 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਆਸਮਾ ਅਹਿਮਦ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਅਸਮਾ ਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਅਖਲਾਕ ਅਹਿਮਦ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਅਫਸ਼ਾਨ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ " ਹਮਾਰੀ ਸ਼ਾਮ " ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੋਹੇਲ ਰਾਣਾ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕਲਿਓਂ ਕੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਹਮ ਸੂਰਜ ਚੰਦ ਸਿਤਾਰੇ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੂੰ " ਦੋਸਤੀ ਐਸਾ ਨਾਤਾ " ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲਈ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਲੈਸਲੀ ਐਸਟੀਵਜ਼
ਮੌਤ
82 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੂਈਅਰ ਔਰਤਾਂ
ਅਫਸ਼ਾਨ ਅਹਿਮਦ
ਕਰੀਅਰ
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੀਤ ਗਾਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਆਹ ਗੀਤ, " ਬਾਬੁਲਾ ਵੇ ਲੇ ਜਾਏਂ ਨਾ ਲੋਗ ਮੁਜ਼ਕ ਕੋ " ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਹ ਬਿਨਾਕਾ ਟੂਥਪੇਸਟ ਵਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਅਫਸ਼ਾਨ ਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਗਾਓ ਮੇਰੇ ਗਾਇਆ, ਜੀਵੇ, ਜੀਵੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਯੇ ਦੇਸ ਹਮਾਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਪਸੰਦੀਦਾ ਗੀਤ, ਦੋਸਤੀ ਐਸਾ ਨਾਤਾ ਜੋ ਸੋਨੇ ਸੇ ਭੀ ਮਹਿੰਗਾ ਗਾਇਆ।
ਉਹ 2018 ਵਿੱਚ ਓਭਾਰਤੇ ਸਿਤਾਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਜੱਜ ਸੀ ਜੋ ਦਿ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (ਟੀਸੀਐਫ) ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
23 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ EMI ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨਿਸਾਰ ਬਜ਼ਮੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਗਾਇਕ ਤਨਵੀਰ ਅਫਰੀਦੀ ਅਤੇ EMI ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਬਲਿਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2019 ਵਿੱਚ 28 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੈਗਾ ਫੈਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਆਰਟ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਫਲੈਟੀਜ਼ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਰਾਰ ਹੁਸੈਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2022 ਵਿੱਚ 15 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੰਧ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਐਂਡੋਮੈਂਟ ਫੰਡ ਟਰੱਸਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966
ਲੋਹਗੜ੍ਹ
ਲੋਹਗੜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਲੋਹਗੜ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1538 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 3.43 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਅਦਿਤੀ ਗੋਵਿਤਰੀਕਰ
ਅਦੀਤੀ ਗੋਵਿਤਰੀਕਰ (ਜਨਮ 21 ਮਈ 1976) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਗਲੈਡਰੈਗਸ ਮੈਗਾਮਾਡਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸੀਜਨ ਦੀ ਇਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਗੋਵਿਤੀਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪਨੇਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿਤਪਵਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੈਨਵੇਲ ਦੇ ਬਾਰਨਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਗ੍ਰਾਂਟ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਐਮ ਬੀ ਬੀ ਐੱਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1997 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਐਮ ਬੀ ਬੀ ਐੱਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੈਨੀਕੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਓਬਸਟੇਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਡੀ. ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਡਲਿੰਗ ਦੇ ਸ਼ੌਂਕ ਕਾਰਨ ਪੂਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਲੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਚਿੰਤਾ
ਚਿੰਤਾ ਜਾਂ ਫ਼ਿਕਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੜਬੜ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਮਾਨਸਿਕ ਅਵਸਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਘਬਰਾਹਟ ਵਾਲੇ ਵਿਵਹਾਰ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੇਚੈਨੀ, ਸੰਦੇਹ, ਡਰ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਾਵ ਭਾਵ ਵਾਲੀ ਮਨੋਦਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਅਗਿਆਤ ਕਾਰਕ ਕਰ ਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਮਾਨਸਿਕ ਦਬਾਅ ਤੇ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚਿੰਤਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਸਾਧਾਰਨ ਬੇਚੈਨੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਫ਼ਿਕਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸਮਾਂ
ਚਿੰਤਾ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਸਟੇਟ ਚਿੰਤਾ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕੇਵਲ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਉਤੇਜਨਾ ਰਾਹੀਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਤੇਜਨਾ ਭਰਪੂਰ ਸਥਿਤੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਚਿੰਤਾ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟੈਸਟ-ਚਿੰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਜਿਹੀ ਚਿੰਤਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।