cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ ਤਲਵੰਡੀ
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੀਵਨ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਰਪੰਚੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1952 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਬਣੇ ਸਨ। ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ 17 ਸਾਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਰਹੇ। 7 ਮਾਰਚ 1960 ਨੂੰ ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ। ਜੋ ਕਿ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ 50 ਸਾਲ ਤੱਕ ਬਣੇ ਰਹੇ। 1965 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਖ਼ਤ ਸੁਭਾਅ ਕਰਕੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਲੋਹ-ਪੁਰਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਆਪ 1967, 1969 ਅਤੇ 1972 ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ, ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਰਹੇ। 1972 ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਉਪ -ਪ੍ਧਾਨ ਬਣੇ। 9 ਜੁਲਾਈ 1975 ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੋਰਚਾ ਦੌਰਾਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 18 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕੈਦ ਕੱਟੀ। ਸੰਨ 1977 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ ਲੁਧਿਆਣਾ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ) ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਗਏ। 13 ਅਪਰੈਲ 1978 ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ ਹੋਣ ਕਾਰਨ 13 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਜਥੇਦਾਰ ਤਲਵੰਡੀ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 1978 ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਸਰਬ-ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਲੀ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਜਿਸ 'ਚ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੋਧ ਨਾਲ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਥੇਦਾਰ ਤਲਵੰਡੀ ਨੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਰੋਸ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਤਿਹਾੜ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1984 ਵਿੱਚ ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ ਸਮੇਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਆਗੂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਸਨ। ਅਗਸਤ 1985 ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੀ 1987 ਵਿੱਚ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਜਥੇਦਾਰ ਤਲਵੰਡੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸੰਨ 1989 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ’ਤੇ ਕਾਤਲਾਨਾ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸ 'ਚ ਉਹ ਬਚ ਗਏ। ਸਾਲ 2001 ਵਿੱਚ ਆਪ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ।
ਵਿਸ਼ੇਸ ਕੰਮ
ਆਪ ਬਹੁਤ ਪੱਕੇ ਅਸੂਲਾਂ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਅਤੇ ਟਕਸਾਲੀ ਆਗੂ 20 ਸਤੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਲੀਡਰ
ਸੈਲੂਨ
ਸੈਲੂਨ ਖੁਬਸ਼ੁਰਤ ਜਾਂ ਬਿਊਟੀ ਪਾਰਲਰ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਕਾਸਮੈਟਿਕ ਟਰੀਟਮੈਂਟ ਨਾਲ ਹੈ ਇਸ ਚ' ਦੋਨੋਂ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਖੁਬਸੂ੍ਰਤੀ ਦਾ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਲਈ ਖਾਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ 'ਚ ਗਾਹਕਾ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਖੁਬਸ਼ੂਰਤੀ ਦਾ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਲਈ ਖਾਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਖੁਬਸ਼ੁਰਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸੈਲੂਨ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚਲਾਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਚ' ਦੁਲਹਨ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਜਾ ਹੋਰ ਪਾਰਟੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਗਾਹਕਾ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਟਾਈਲ, ਮੇਕਅਪ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਲਈ ਖਾਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੇ-ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਊਟੀਸ਼ਨ, ਹੇਅਰ ਕਟਿੰਗ, ਮੇਕਅਪ, ਸਕਿੰਨ ਆਦਿ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੈਸ਼ਨ ਉਤਸਵ
ਹਰਦੋਈ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਹਰਦੋਈ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 80 ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਨੁਸੂਚੀਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਂਰਾ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਹੈ।
ਸਾਂਸਦ
2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਸ਼ੁਲ ਵਰਮਾ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਸਾਂਸਦ ਚੁਣੇ ਗਏ। 1962 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਂਸਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਸਾਂਸਦ !ਸਰੋਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਠੋਡੀ
ਮਾਨਵੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਠੋਡੀ ਮੂੰਹ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਵਾਲੀ ਹੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹਦੇ ਉੱਪਰ ਜਬਾੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਠੋਡੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਨੋਕਦਾਰ ਤੇ ਤਿਕੋਣੀ ਅਤੇ ਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਚੌੜੀ ਤੇ ਗੋਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਵੀ ਸਰੀਰ
ਬੱਲੋਵਾਲ
ਬੱਲੋਵਾਲ (English: Ballowal) ਜਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ੧੫ ਕੁ ਕਿ:ਮੀ: ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ ੨੫੦੦ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਨਹਿਰ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸੂਆ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ 'ਚ ਸਾਰੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮੌਜ਼ੂਦ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੌਜ਼ੂਦ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ
ਰੋਨਾਲਡ ਫਿਸ਼ਰ
ਸਰ ਰੋਨਾਲਡ ਅਇਲਮਰ ਫਿਸ਼ਰ ਐਫਆਰਐਸ (17 ਫਰਵਰੀ 1890-29 ਜੁਲਾਈ 1962), ਜੋ '''ਆਰ. ਏ. ਫਿਸ਼ਰ''' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ, ਉਹ ਇਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਕੜਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਜਨੈਟਿਕਸਿਟ ਸਨ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ "ਇਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦ ਬਣਾਇਆ ਹੈ" ਅਤੇ "20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਵਿਅਕਤੀ" ਜਨੈਟਿਕਸ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਮੈਡੇਲਿਅਨ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਚੋਣ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਲਈ ਗਣਿਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਨੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਵਿਕਾਸਵਾਦ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡਾਰਵਿਨਵਾਦ ਦੇ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਫਿਸ਼ਰ ਨੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖਮਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਹੈ।
1919 ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਉਸਨੇ 14 ਸਾਲ ਲਈ ਰੋਥਮੇਸਟੇਡ ਐਕਸਪਿਏਮੈਂਟਲ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ; ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ 1840 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਬੇਅੰਤ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ (ਐਨੋਵਾ) ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬਾਇਓਸਟੈਟੀਸ਼ੀਅਨ ਵਜੋਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਪਕਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਫਿਸ਼ਰ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ, ਫਿਸ਼ਰੀਅਨ ਭਗੌੜਾ ਅਤੇ ਸੈਕਸੀ ਬੇਟੇ ਦੀ ਜਾਤੀ ਚੋਣ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਦੱਸੀ। ਅੰਕੜੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਭਾਵਨਾ, ਅਖੀਰਲੀ ਅਨੁਮਾਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਮੂਨੇ ਵੰਡਣ ਦੀ ਵਿਉਂਤਬੰਦੀ, ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਫਿਸ਼ਰ ਦੀ ਦੌੜ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਵਿਚਾਰ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਈਜੈਨਿਕਸ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮਰਥਕ ਸਨ, ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਹ ਯੂਨੇਸਕੋ ਦੇ ਬਿਆਨ' ਦ ਰੇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 'ਵਿੱਚ ਵਖਰੇਵੇਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੀ, ਜੋ ਨਸਲੀ ਅੰਤਰਾਂ' ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਮਾੜੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਲਈ ਆਪਣੀ ਅਸਵੀਕਾਰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਵਾਇਆ, ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਨੇ ਗਣਿਤ ਦੇ ਹੱਲਾਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਹੈਰੋ ਸਕੂਲ ਦੀ ਉਮਰ 14 ਸਾਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਦੀ ਨੇਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। 1909 ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੋਨਵਿਲ ਅਤੇ ਕੈਪਸ ਕਾਲਜ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਵਿਚ ਗਣਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। 1912 ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਸਟ ਇੰਨ ਖੈਸਟੋਨੀਮੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ 1915 ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਜਿਨਸੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਦੀ ਚੋਣ 'ਤੇ ਜਿਨਸੀ ਪਸੰਦ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਪੇਪਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ
ਉਸ ਨੇ ਈਲੀਨ ਗਿੰਨੀਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਛੇ ਧੀਆਂ ਸਨ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਰਜ, ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼, ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਜੋਨ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖੀ, ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅੰਕੜਾਵਾਦੀ ਜਾਰਜ ਈ. ਪੀ. ਬਾਕਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਯੈਟਸ ਅਤੇ ਮੇਥੇਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਵਿੱਤੀ ਤਣਾਅ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਜੈਨੇਟਿਕ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸਵਾਦੀ ਦਲੀਲਾਂ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਸੀ।" ਫਿਸ਼ਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਹੋਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਚਰਚ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ਤੇ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ ਮਨਦਾਰ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਦੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਸੀ। ਐਚ. ਐਲਨ ਆਰਰ ਨੇ ਬੋਸਟਨ ਰਿਵਿਊ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਡੂੰਘੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਏਂਜਿਕੇਨ, ਜੋ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਅੰਕੜਾ ਅਤੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਜਨੈਟਿਕਸ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਚਰਚ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਲਿਖੇ" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਹਨ।
ਮਾਨਤਾ
ਫਿਸ਼ਰ 1929 ਵਿਚ ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 1952 ਵਿਚ ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਦੂਸਰੀ ਦੁਆਰਾ ਨਾਈਟ ਬੈਚਲਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1958 ਵਿਚ ਲੈਨਨਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਲੰਡਨ ਡਾਰਵਿਨ-ਵਾਲਿਸ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਕਾੱਪਲ ਮੈਡਲ ਅਤੇ ਰਾਇਲ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ ਉਹ 1924 ਵਿਚ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿਚ ਆਈਸੀਐਮ ਦਾ ਸੱਦਿਆ ਸਪੀਕਰ ਸੀ ਅਤੇ 1928 ਵਿਚ ਬੋਲੋਨਾ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1950 ਵਿੱਚ, ਮੌਰੀਸ ਵਿਲਕੇਸ ਅਤੇ ਡੇਵਿਡ ਵੀਲਰ ਨੇ ਰੋਨਾਲਡ ਫਿਸ਼ਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਜੀਨ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਭਿੰਨ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਡੇਲੇ ਸਟੋਰੇਜ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।  ਇਹ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਂਟ ਵੰਡ (ਫਿਸ਼ਰ-ਬਿੰਘਮ ਡਿਸਟ੍ਰੀਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਦਾ ਨਾਂ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਤੇ 1982 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਬਿੰਗਹਮ ਦੇ ਨਾਂਅ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦਕਿ ਫਿਸ਼ਰ ਕਰਨਲ ਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ ਫਿਸ਼ਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਰ. ਏ. ਫਿਸ਼ਰ ਲੈਕਚਰਸ਼ਿਪ ਇਕ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਲਾਨਾ ਲੈਕਚਰ ਇਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ 1963 ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 1998 ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਕ ਨਾਬਾਲਗ ਗ੍ਰਹਿ, 21451 ਫਿਸ਼ਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਐਂਡਰਜ਼ ਹੇਲਡ ਨੇ ਫਿਸ਼ਰ ਨੂੰ "ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਨਤਾ ਕਿਹਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦ ਬਣਾ ਲਈ ਸੀ", ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਿਚਰਡ ਡੌਕਿਨਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਡਾਰਵਿਨ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀ" ਕਿਹਾ।  ਨਾ ਸਿਰਫ ਉਹ ਨਰੋ-ਡਾਰਵਿਨ ਸਿੰਥੇਸਿਸਿਸ ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸਲੀ ਅਤੇ ਬਨਾਵਟੀ ਸੀ, ਫਿਸ਼ਰ ਵੀ ਆਧੁਨਿਕ ਅੰਕੜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੋਜ ਸੰਦਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਇਲੋਜੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਥੀਰੇਮ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਨਾਲ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1890 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1962
ਅਮਰਵੇਲ
ਅਮਰਵੇਲ ਇੱਕ ਵੇਲ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲ਼ੀ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲ਼ੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਾਰਾ ਹਿੱਸਾ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਜੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸਗੋ ਜਿਸ ਬੂਟੇ ਜਾਂ ਦਰਖਤ ’ਤੇ ਇਹ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਸੇ ਦਾ ਹੀ ਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਰਸ ਲੈ ਕੇ ਵਧਦੀ-ਫੁੱਲਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਇਹ ਦਰੱਖਤ ਅਕਸਰ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਅਮਰਵੇਲ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਅਮਰਵੇਲ। ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਪੀਲਾਂ ਜਾਂ ਹਲਕਾ ਪੀਲਾ, ਫੁੱਲ ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਸਵਾਦ ਨਮਕੀਨ ਅਤੇ ਕਸੈਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਦਰਪਰਸ਼ ਆਕਾਸਵਲੀ ਅਤੇ ਅਮਰਵੱਲੀ (ਬਹੁਤ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲ਼ੀ) ਆਖਦੇ ਹਨ। thumb|[[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੇਰੀ ਦੇ ਬੂਟੇ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋ ਅਮਰਵੇਲ]]]]
ਵਰਤੋਂ
ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸੁਹੱਪਣ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਕਤਵਰ ਬੂਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੀਰਜ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੜੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ
੧੦੫
105 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਨਿਊਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਅਤੇ ਲਾਬਰਾਡੋਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਸਮੂਗੜ੍ਹ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਸਮੂਗੜ੍ਹ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਜੰਗ-ਏ-ਸਮੁਗੜ੍ਹ, (29 ਮਈ, 1658), ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਸਤੰਬਰ 1657 ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਮੁਗਲ ਜੰਗ (1658-1659) ਦੌਰਾਨ ਗੱਦੀ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਲੜਾਈ ਸੀ। ਸਮੂਗੜ੍ਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ (ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵਾਰਸ) ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ, ਸ਼ਾਹ ਸ਼ੁਜਾ ਅਤੇ ਮੁਰਾਦ ਬਖਸ਼ (ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਨ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਪੁੱਤਰ) ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੜੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਗੱਦੀ ਦਾ ਵਾਰਸ ਕੌਣ ਹੋਵੇਗਾ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਧਰਮਤ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਲਗਭਗ 10 ਮੀਲ (16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਸਮੂਗੜ੍ਹ ਆਗਰਾ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲੱਗਾ ਜਿਥੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਬੰਦੀ ਕਰ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਪਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਫੌਜ ਨੇ ਫਿਰ ਚੰਬਲ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਦੀ ਕਿਲਾਬੰਦੀ ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤਾ ਲੱਭ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। ਇਹ ਲੜਾਈ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਲੜੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਆਦਮੀ ਬਹੁਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਸਨ ਯ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਪੀਲੇ ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਝੰਡੇ ਲੈ ਕੇ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਵਾਰਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਲਈ। ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਨੇ ਫਿਰ ਵੱਡੇ ਲਾਲ ਤੰਬੂ ਅਤੇ ਬੈਨਰ ਲਗਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੜਾਈਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ
ਹਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ
ਹਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ( ਬਲੋਚੀ ਹਨੀ-ਓ-ਸ਼ੇ ਮੁਰੀਦ ਜਾਂ ਹੀਰੋ ਸ਼ੇ ਮੁਰੀਦ ) ਬਲੋਚੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿਆਰਾ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕ ਗਾਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਲਈ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਰੋਮੀਓ ਅਤੇ ਜੂਲੀਅਟ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਬਲੋਚ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ (ਰੱਬ, ਬੁਰਾਈ, ਪਰਾਲਭਦ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਨਾਇਕ ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ (ਜਾਂ ਸ਼ੇਹ ਮੋਰੇਦ) ਅਤੇ ਨਾਇਕਾ ਹਾਨੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਪਿਆਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਕਹਾਣੀ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦਾ ਬਹਾਦਰੀ ਯੁੱਗ ਅਤੇ ਬਲੋਚੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਕਲਾਸੀਕਲ ਦੌਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ
ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਕਹੀਰੀ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਸ਼ੇਹ ਮੁਬਾਰਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਮੁਰੀਦ ਤਲਵਾਰਬਾਜ਼ੀ, ਘੋੜਸਵਾਰੀ ਅਤੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਸਦਕਾ ਉਸਨੂੰ ਕਾਹਿਰੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮੀਰ ਚਕਰ ਖਾਨ ਰਿੰਦ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁਰੀਦ ਦਾ ਸਟੀਲ ਦਾ ਬਣਿਆ ਕਮਾਨ ਇੰਨਾ ਭਾਰਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ "ਲੋਹੇ ਦੀ ਕਮਾਨ ਦੇ ਧਨੀ" ਕਹਿ ਕੇ ਪੁਕਾਰਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਇਸ ਤੋਂ ਤੀਰ ਚਲਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਹਾਨੀ
ਹਾਨੀ ਰਿੰਦ ਦੇ ਕੁਲੀਨ ਮੀਰ ਮੰਡੋ ਦੀ ਧੀ ਸੀ; ਮੰਡਵਾਨੀ ਰਿੰਦ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਅੱਗੇ ਦਿਨਾਰ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਮੁਰੀਦ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਹਾਨੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ। ਹਰ ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਚੰਗੇ ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਸਦਕਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਹਾਨੀ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮੁਰੀਦ ਦੀ ਬਚਪਨ ਦੀ ਦੋਸਤ ਸੀ।
ਕਹਾਣੀ
ਇੱਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਮੀਰ ਚਕਰ ਅਤੇ ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕੇ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗੇਤਰ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨੀ ਬਲੋਚ ਔਰਤ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੰਗੇਤਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਮੀਰ ਚਕਰ ਅਤੇ ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਮੰਗੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਮੀਰ ਚਕਰ ਦੀ ਮੰਗੇਤਰ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਕਟੋਰੇ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਪਿਆਇਆ। ਪਿਆਸ ਦੇ ਮਾਰੇ ਮੁਰੀਦ ਨੇ ਸਾਰਾ ਕਟੋਰਾ ਇੱਕੋ ਘੁੱਟ ਵਿੱਚ ਪੀ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ, ਜਦੋਂ ਮੀਰ ਚਕਰ ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਦੀ ਮੰਗੇਤਰ ਹਾਨੀ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਕਟੋਰੇ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਪਿਆਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਤੇ ਹੋਏ ਖਜੂਰ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਟੁੱਕੜੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਪੱਤੇ ਦੇਖ ਕੇ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਪੱਤੇ ਨਿਗਲ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਮੁਰੀਦ ਨੂੰ ਉਲਟੀਆਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰ ਪਾਇਆ। ਮੁਰੀਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਾਣੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੀਮਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੀਰ ਚਕਰ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਹਾਨੀ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਪਾ ਕੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲਿਆ ਸੀ।
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮੀਰ ਚਕਰ ਨੇ ਇੱਕ ਇਕੱਠ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਨਾਇਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ। ਅਨੰਦ ਦੀ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਮੀਰ ਚਕਰ ਨੇ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਸਮਾਂ ਖਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਿਸ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਕਸਮ ਖਾਧੀ। ਮੀਰ ਜਾਦੋ ਨੇ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮਹਾਂਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਉਸਦੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਛੂਹੇਗਾ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦੇਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਬਿਬਰਗ ਨੇ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਹਾਦੇਹ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੀਰ ਹੈਬੀਤਾਨ ਆਇਆ ਜਿਸ ਨੇ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਊਠ ਉਸ ਦੇ ਊਠਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਹਾਨੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉਸਦੇ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚਲਾ ਕੁਝ ਵੀ ਮੰਗੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਵੇਗਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਮੀਰ ਚਕਰ ਨੇ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲੇਗਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਚਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਸੀ: ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲਿਆ। ਮੀਰ ਚਕਰ ਨੇ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਦੌਰਾਨ  ਮੀਰ ਜਾਦੋ ਦੇ ਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਲਈ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਦੇ ਬਚਨ ਦੀ ਪਰਖ ਕੀਤੀ। ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੇ ਨੇ ਅਨਭੋਲ ਹੀ ਉਹ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੀਰ ਜਾਦੋ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਪਰੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਮੀਰ ਚਕਰ ਨੇ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਦੁਹਰਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਫੜ ਲਈ। ਸਾਰੀ ਸਭਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਮੀਰ ਜਾਦੋ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗੀ। ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਚਨ ਦਾ ਸੱਚਾ ਹੋਵੇਗਾ? ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਜਾਦੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿੰਦ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਸੂਮ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਿਰ ਲਾਹ ਮਾਰਿਆ। ਮੀਰ ਚਕਰ ਨੇ ਬਿਬਰਗ ਅਤੇ ਹੈਬੀਤਾਨ ਦੀ ਵੀ ਪਰਖ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਚਨ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਪਾਇਆ। ਹੁਣ ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਸੀ। ਮੁਰੀਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ 'ਤੇ ਇਕ ਭਰਵੇਂ ਇਕੱਠ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਨਾਮਵਰ ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ, ਆਪਣੇ ਮਾਲ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ. ਮੀਰ ਚਕਰ ਨੇ ਹਾਨੀ ਮੰਗੀ। ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ; ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕਮਾਨ ਮੰਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਕਮਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਮਾਨ ਵਾਲਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਸੀ। ਉਹ ਲੋਹੇ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਭਾਰੀ ਮਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਮੀਰ ਚਕਰ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਨੂੰ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਅਚਾਨਕ ਮੰਗ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਮੁਰੀਦ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਹਾਨੀ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਹੁੰ ਨਾ ਰੱਖੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਹਾਨੀ ਨਾਲ ਮੁਰੀਦ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਰੱਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਮੀਰ ਚਕਰ ਨਾਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਮੁਰੀਦ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਇਸ ਮੋੜ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਹਿੱਲ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਇਬਾਦਤ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਹਾਨੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਰਚੀਆਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਉਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਭਾਵੁਕ ਪਿਆਰ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ। ਮੀਰ ਚਕਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮੁਰੀਦ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਬਦਨਾਮ ਖ਼ਬਰ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਰ ਘਰ ਦੀ ਚਰਚਾ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ਾਹ ਮੁਬਾਰਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਸਲਾਹ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੀ ਬਲੂਚੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਰਚੀ। ਬਲੂਚੀ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:
ਰਵਾਨਗੀ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ
ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਨੇ ਫਿਰ ਦੇਸ਼ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਅਣਜਾਣ ਧਰਤੀਆਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਮੱਕਾ ਅਤੇ ਮਦੀਨਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾ ਰਹੇ ਫਕੀਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਰਲ਼ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ, ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ 30 ਸਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕ ਸਾਧੂ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਨਿਆਸੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ।
ਕਈ ਸਾਲ ਦੂਰ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਲੱਕ ਤੱਕ ਲਟਕਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਗੰਧਲੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਬੀ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ। ਭਿਖਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਗਿਆਤ ਸਾਧਕ ਵਜੋਂ ਮੀਰ ਚਕਰ ਖਾਨ ਰਿੰਦ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਲਈ ਗਿਆ। ਨੌਕਰਾਣੀ ਨੇ ਹਰੇਕ ਮੁਰੀਦ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰੇ ਕਟੋਰੇ ਦਿੱਤੇ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇਹ ਭੋਜਨ ਮੁਰੀਦ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਮੁਰੀਦ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹਾਨੀ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕਦਮ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਪਰ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਹੋਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਪਰ ਚਕਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕ ਵੇਖੀ।
ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਦੀ ਮਾਨਤਾ
ਚਕਰੀਅਨ ਯੁੱਗ ਦੇ ਇੱਕ ਪਸੰਦੀਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਰਿੰਡ ਦੇ ਰਈਸ ਇੱਕ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਨੇ ਮੰਗਤਿਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਮੁਰੀਦ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇਖੀ। ਪਹਿਲਾਂ-ਪਹਿਲਾਂ ਰਿੰਦ ਦੇ ਅਮੀਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੰਧਲੀ ਦਿੱਖ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ, ਉਸ 'ਤੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪੁੱਛਦੇ ਸਨ ਕਿ ਫਟੇ ਹੋਏ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਾਲ਼ਾ ਇਕ ਆਦਮੀ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮੋਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਮਾਨ ਅਤੇ ਤੀਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਕਮਾਨ ਨੂੰ ਮੋੜਿਆ ਪਰ ਇਹ ਉਸਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਟੁਕੜੇ ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਉਸਨੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਤੀਸਰਾ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿੰਦ ਅਮੀਰਾਂ  ਨੂੰ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਹ ਮੁਰੀਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੁਰੀਦ ਖਾਨ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ, ਜੋ ਸਟੀਲ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਭਾਰ ਕਾਰਨ ਜੋਗ (ਜੂਲਾ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਥਿਆਰ "ਲੋਹੇ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਮਾਲਕ" ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੇਡਾਂ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾੜੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਅਤੇ ਕਠੋਰਤਾ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਕਾਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਚੁੰਮਿਆ, ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਾਜ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੋਣ; ਉਸਨੇ ਹਰ ਇੰਚ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਉਸਤਾਦ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਭਿਖਾਰੀ ਵਾਲ਼ੀ ਚਾਦਰ ਨੂੰ ਲਪੇਟਿਆ, ਕਮਾਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਮੋੜਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਤੀਰ ਚਲਾਏ, ਇੱਕ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਮੋਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਿਆ। ਰਿੰਦ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ੱਕ ਕਿ ਇਹ ਭਿਖਾਰੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਸੀ, ਕਮਾਨ ਦੀ ਅਜਮਾਇਸ਼  ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਿੰਦ ਅਮੀਰਾਂ ਨੇ ਮੁਰੀਦ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਮੁਰੀਦ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ  ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਖੇਡੇ ਸਨ। ਹਾਨੀ ਨੇ ਉੱਪਰਲੇ ਪਾਸੇ ਖੱਬੇ ਪੱਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਗਜਰੇ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਰਵੱਟੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ। ਜਦੋਂ ਰਿੰਦਾਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਹ ਮੁਰੀਦ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।
ਵਸਲ ਅਤੇ ਅਣਜਾਣ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਰਵਾਨਗੀ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੀਰ ਚਕਰ ਨੇ ਹਾਨੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਮਾਨਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਹਾਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਲਕਵੇ ਨਾਲ਼ ਬੇਜਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਹ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਾਨੀ ਕਦੇ ਵੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਸਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਹਾਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਆਦਮੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਲਾਇਕ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਕੋਲ ਜਾਣ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ।
ਹਾਨੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲੀ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੀਰ ਚਕਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ (ਭਾਵ ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਅਤੇ ਹਾਨੀ) ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਉਤਰ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਸੀ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਲੈ ਲਈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮੁਰੀਦ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਊਠਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਚਿੱਟੀ ਡਾਚੀ ਚੁਣ ਲਈ, ਉਸ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਬਲੋਚਾਂ ਦਾ ਅਮਰ ਸੰਤ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਬਲੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਇਹ ਹੈ ਕਿ: ਤਾ ਜਹਾਂ ਅਸਤ, ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਅਸਤ (ਜਦ ਤੱਕ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ, ਸ਼ੇਹ ਮੁਰੀਦ ਅਮਰ ਹੈ।)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਰਾਨੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਮੱਝੂਕੇ
ਮੱਝੂਕੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਬਰਨਾਲੇ ਤੋਂ 28 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲ ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ
ਚਾਰਲਸ ਏਦੁਆਰ ਜਿਆਂਨੇਰੇ (6 ਅਕਤੂਬਰ 1887 – 27 ਅਗਸਤ 1965), ਲ ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਸਵਿਸ - ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਰਚਨਾਕਾਰ, ਨਗਰਵਾਦੀ,  ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਰੰਗਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਵਿਧਾ ਦੇ ਆਗੂ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਆਧੁਨਿਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸਵਿਟਜਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ,  ਲੇਕਿਨ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ  ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਪੰਜ ਦਹਾਕੇ ਦੇਖੇ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਯੂਰਪ, ਜਾਪਾਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਦਾ ਮਾਸਟਰ ਪਲੈਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1887 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1965
ਆਰਥਰ ਕੋਇਸਲਰ
ਆਰਥਰ ਕੋਇਸਲਰ , CBE ( / <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ k <span title="/ɛ/ short 'e' in 'bed'">ɛ s t l <span title="/ər/ 'er' in 'finger'">ər, <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ k <span title="/ɛ/ short 'e' in 'bed'">ɛ s l <span title="/ər/ 'er' in 'finger'">ər  / ; ; Kösztler Artúr;  5 ਸਤੰਬਰ 1905 – 1 ਮਾਰਚ 1983) ਇੱਕ ਹੰਗਰੀਆਈ-ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਕੋਇਸਲਰ ਦਾ ਜਨਮ ਬੁਡਾਪੈਸਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਕੂਲੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ। 1931 ਵਿੱਚ ਕੋਇਸਲਰ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਸਟਾਲਿਨਵਾਦ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਜਾਣ ਲੈਣ ਤੇ, ਉਸਨੇ 1938 ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। 1940 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਵਲ 'ਡਾਰਕਨੈੱਸ ਐਟ ਨੂਨ' ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ-ਵਿਰੋਧੀ ਰਚਨਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਅਗਲੇ 43 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬਰਤਾਨੀਆ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਕੋਇਸਲਰ ਨੇ ਕਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਕਾਜਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਵਲ, ਯਾਦਾਂ, ਜੀਵਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਲੇਖ ਲਿਖੇ। 1968 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ "ਯੂਰਪੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ" ਸੋਨਿੰਗ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1972 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਕਮਾਂਡਰ ਆਫ ਦ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਐਂਪਾਇਰ (ਸੀ.ਬੀ.ਈ.) ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। 1976 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪਾਰਕਿੰਸਨ ਰੋਗ ਹੋਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1979 ਵਿੱਚ ਟਰਮੀਨਲ ਲਿਉਕਿਮੀਆ ਦਾ।  1983 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1905 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਹੂਦੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ
ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਜਾਂ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਂ (संतोषी माँ) ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ "ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੀ ਮਾਤਾ" ਵਜੋਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ। ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 16 ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਤਾ ਦੇ ਵਰਤ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਮੁਢਲੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਮੂੰਹ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ, ਵਾਰਤਾ- ਪ੍ਰਿੰਫਟ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਪੋਸਟਰ ਕਲਾ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਵਰਾਤਾ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 1975 ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਜੈ ਸਾਂਤੋਸ਼ੀ ਮਾਂ ("ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਂ ਲਈ ਜੈਕਾਰ") ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ - ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੱਕੀ ਭਗਤ ਸਤਿਆਵਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੋਨੂੰ ਚੰਦਰਾਪਾਲ
ਸੋਨੂੰ ਚੰਦਰਪਾਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sonu Chandrapal) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਤੁਝ ਸੰਗ ਪ੍ਰੀਤ ਲਗਾਏ ਸਜਨਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਚੰਦਰਪਾਲ "ਸੁਹਾਨੀ ਸੀ ਏਕ ਲੜਕੀ" ਵਿੱਚ ਰਾਗਿਨੀ ਸੌਰਭ ਬਿਰਲਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਉਸਤਾਦ ਮੁਹਮੰਦ ਰਮਜ਼ਾਨ ਹਮਦਮ
ਉਸਤਾਦ ਮੁਹਮੰਦ ਰਮਜ਼ਾਨ ਹਮਦਮ (1877-)ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਹਮੰਦ ਰਮਜ਼ਾਨ ਸੀ। "ਹਮਦਮ" ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਤੱਖਲਸ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਾਇਰ ਸਨ।ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਨੋਕਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਰਾਮਾ ਕੰਪਨੀ ਵੀ ਚਲਾਈ ਅਤੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗਿਆਨੀ ਕਾਲਜ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦਾ ਜਜਬਾ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੀ,ਇਹਨਾ ਨੇ ਕਈ ਰੇਲਵੇ ਹੜਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵੀ ਜਾਣਾ ਪਿਆ,ਉਹ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ।ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੂਬੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰਾ ਦੀ ਰੋਣਕ ਸਨ,ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਰੂਜ਼ ਦੀਆਂ ਬਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪੰਜਾਬੀ ਬਹਿਰਾਂ ਘੜਨ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਸਨ।ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਫੀਰੋਜ਼ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ,ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ,ਬਲੱਗਣ,ਜਸਵੰਤ ਰਾਏ,ਉਸਤਾਦ ਚਿਰਾਗਦੀਨ ਦਾਮਨ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਕਵੀ ਸਨ।ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਵਿਚਾਰਾਂ ਪਖੋਂ ਹੀ ਮਹਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸਗੋਂ ਕਲਾਤਮਕ ਪਖੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿਧੀ ਹਾਸਿਲ ਹੈ।ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸੁਚਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਵਿ ਨਮੂਨਾ
ਲੈ ਗਏ ਦੀਨ ਈਮਾਨ ਗਿਆਨ ਸਾਡਾ, ਲੈ ਗਏ ਰਾਜ ਸਾਡਾ ਪਾਈ ਪਾਈ ਲੈ ਗਏ। ਅੰਨ ਧਨ ਲੈ ਦੁਧ ਦਹੀਂ ਲੈ ਗਏ, ਦੁਸ਼ਮਨ ਹੂੰਝ ਕੇ ਸਾਰੀ ਖੁਦਾਈ ਲੈ ਗਏ। ਕਣਕ ਚੋਲ ਕਪਾਹ ਨਾ ਘਾਹ ਛਡੀਆ, ਖੱਲਾਂ ਤੀਕ ਵੀ ਲਾਹ ਕੇ ਕਸਾਈ ਲੈ ਗਏ। ਦੇਸੀ ਕਫ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਨਸੀਬ ਹਮਦਮ, ਕੰਬਲ ਸੁੱਟ ਗਏ,ਲੇਫ਼ ਤਲਾਈ ਲੈ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ
ਭੰਗੜਾ (ਨਾਚ)
ਭੰਗੜਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਉੱਘੇ ਲੋਕ ਨਾਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਮੁੱਖ ਨਾਚ ਗਿੱਧਾ ਹੈ। ਭੰਗੜਾ ਗੱਭਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਚ ਹੈ ਜਦਕਿ ਗਿੱਧਾ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦਾ। ਭੰਗੜਾ ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂ ਨੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੀ ਵਾਢੀ ਭਾਵ ਵਿਸਾਖੀ ਆਦਿ ਮੇਲੇ, ਵਿਆਹ, ਮੰਗਣੇ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ-ਨਾਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਿਸਾਨੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੋਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ "ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਹਰੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸਿੱਟੇ ਪੈਂਦੇ ਵੇਖੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਹੁਲਾਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਨੱਚ ਖਲੋਤਾ। ਲੰਮੀ ਘਾਲਣਾ ਤੇ ਕਰੜੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਫਲ ਲੱਗਿਆ ਵੇਖ, ਕਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਨੱਚ ਉਠਦਾ? ਮੁੱਢ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਚ, ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਰੀਤੀ ਰਸਮਾਂ ਸਮੇਂ ਖੁੱਲੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।"
ਇਤਹਾਸ
ਭੰਗੜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸ਼ੇਖਪੁਰੇ, ਪੱਛਮੀ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਚ ਦਾ ਸਬੰਧ ਵਿਸਾਖੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਕਣਕ ਦੀ ਵਾਢੀ ਨਾਲ ਹੈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਭੰਗੜਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭੰਗੜੇ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਸਾਜਾਂ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਢੋਲ ਭੰਗੜੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਾਜ਼ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਸਾਜ਼ ਜਿਵੇਂ ਬੁੱਗਤੁ, ਅਲਗੋਜ਼ੇ, ਸੱਪ, ਕਾਟੋ ਆਦਿ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭੰਗੜੇ ਵਿੱਚ ਢੋਲੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਢੋਲੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੇਰਾ ਬਣਾ ਲੈਦੇ ਹਨ ਤਾਲ ਦੇ ਉੱਪਰ ਕਦੇ ਮੋਢੇ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਦੇ ਗੋਡੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਝੁਕਾਅ ਲੇਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਤਾਲ ਵਿੱਚ ਬੱਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਲ ਹੌਲੀ -ਹੌਲੀ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਅਦਾਵਾਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ। ਭੰਗੜੇ ਵਿੱਚ ਤਾਲ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਢੋਲ ਦੀ ਤਾਲ ਉਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰਕ ਕਰੱਤਵ ਵੀ ਵਿਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਟੋ ਵਜਾਉਣੀ, ਛੱਡਪੇ ਮਾਰਨੇ ਮੁੱਖ ਹਨ।
ਬੋਲੀ
ਤੇਰਾ ਮਾਰਾ ਮੈਂ ਚੜ੍ਹਿਆ ਕਿੱਕਰ 'ਤੇ ਨੀ ਤੂੰ ਦਾਤਨ ਨਾ ਕੀਤੀ, ਨੀ ਪਾਸਾ ਵੱਟ ਕੇ ਲੰਘ ਗਈ ਕੋਲ ਦੀ, ਸਾਡੀ ਵੀ ਸੀ ਘੁੱਟ ਪੀਤੀ, ਲਾ ਕੇ ਤੋੜ ਗਈ ਸੱਜਣਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤੀ।
ਦਿਓਰ ਆਖਦਾ ਭਾਬੀ ਤਾਂਈ ਨੀ ਕੀ ਸੱਪ ਲੜ ਗਿਆ ਤੇਰੇ ਪੇਕਿਆਂ ਤੋਂ ਮੈਂਨੂੰ ਸਾਕ ਲਿਆਦੇ, ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਢੁਕੁੰ ਗਾ ਸਹਿਰੇ ਜੇ ਮੈਂ ਮਰ ਗਿਆ ਨੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲੂਂਗਾ ਤੇਰੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੰਗੜਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ-ਨਾਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ-ਨਾਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂਸ਼
ਦਿ ਵੁਲਫ ਆਫ਼ ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ (ਕਿਤਾਬ)
ਜੌਰਡਨ ਬੇਲਫੋਰਟ ਆਪਣੀ ਅਸਲ-ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਸਨੇ ਸਟ੍ਰੈਟਨ ਓਕਮੋਂਟ ਬਣਾਈ ਜੋ ਇੱਕ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਹਾਊਸ ਸੀ ਅਤੇ ਪੈਨੀ ਸਟਾਕਾਂ ਨਾਲ ਪੰਪ ਅਤੇ ਡੰਪ ਸਕੀਮਾਂ ਵਿੱਚਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਫਰਮ ਨੂੰ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੇਲਫੋਰਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਲਬਰੈਖਤ ਡਿਉਰਰ
ਅਲਬਰੇਕਟ ਡਿਉਰਰ (ਜਰਮਨ: [ albʁɛçt ਵਿ ː ʁɐ ], 21 ਮਈ 1471 - 6 ਅਪਰੈਲ, 1528) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਉਕੇਰਕ, ਪ੍ਰਿੰਟ, ਗਣਿਤਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਕ ਸੀ।
ਮਰਲਿਨ ਮੁਨਰੋ
ਮਰਲਿਨ ਮੁਨਰੋ (ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਨੋਰਮਾ ਜੀਨ ਮੋਰਟਨਸਨ; 1 ਜੂਨ1926 – 5 ਅਗਸਤ 1962) ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਾਲੀਵੁਡ ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਭਿਨੇਤਰੀ,ਮਾਡਲ, ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਸੈਕਸ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ 1950ਵਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ 1960ਵਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅਨੇਕ ਕਾਮਯਾਬ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਦਸ਼ਕ ਲਈ ਹੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕੀਤਾ। ਲਾਸ ਏੰਜੇਲੇਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪਲੀ ਮਰਲਿਨ ਦੇ ਬੱਚਪਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਅਨਾਥਾਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੀਤਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਇੱਕ ਫ਼ੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਵਿਵਸਾਏ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਡਲਿੰਗ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦਵਾਇਆ। ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਸਨੂੰ 1951 ਵਿੱਚ ਟਵੇਨਟਿਏਥ ਸੇੰਚੁਰੀ ਫਾਕਸ ਦੀ ਫਿਲਮ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਮੁਨਰੋ ਦੇ ਵਾਰੇ ਇਕ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗੇਆ ਕਿ ਉਹਨੇ ਮਸ਼ਊਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਨੇ ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚਵਾਈਆਂ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੰਗੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਖਬਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ। 1953 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੀਆਂ ਨਗਨ ਫੋਟੋਆਂ ਪਲੇਬੋਏ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਨੇ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਮਰਲਿਨ ਮੁਨਰੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਡਰਾਮਿਆਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮਨਵਾਇਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈਆਂ। ਉਂਜ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਰੋਲ ਹੀ ਮਿਲੇ। ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 9 ਲਾਈਨਾਂ ਦਾ ਸੰਵਾਦ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਵੇਟਰ ਬਣੀ ਸੀ। 1948 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਸਕੂਡਾ ਹੋ ਸਕੂਡਾ ਹੇ’ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਦਾ ਸੰਵਾਦ ਸੀ। ਮਰਲਿਨ ਨੇ ਕਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਲੇਡੀਜ਼ ਆਫ਼ ਦਾ ਕੋਰਸ, ਲਵ ਹੈਪੀ, ਏ ਟਿਕਟ ਟੂ ਟੋਮਾਹਾਕ, ਦਿ ਐਸਫਾਟ ਜੰਗਲ, ਆਲ ਅਬਾਊਟ ਈਵ, ਦਿ ਫਾਇਰਬਾਲ, ਹੋਮ ਟਾਊਨ ਸਟੋਰੀ, ਐਜ਼ ਯੰਗ ਐਜ਼ ਯੂ ਫੀਲ, ਲਵ ਨੈਸਟ, ਲੈਟਸ ਮੇਕ ਇਟ ਲੀਗਲ, ਵੂਈ ਆਰ ਨੌਟ ਮੈਰਿਡ, ਡੌਂਟ ਬੌਦਰ ਟੂ ਨੌਕ, ਮੰਕੀ ਬਿਜ਼ਨੈਸ, ਓ ਹੈਨਰੀਜ਼ ਫੁੱਲ ਹਾਊਸ, ਨਿਆਗਰਾ, ਹਊ ਟੂ ਮੈਰੀ ਏ ਮਿਲੇਨੀਅਰ, ਰੀਵਰ ਆਫ਼ ਨੋ ਰਿਟਰਨ, ਦੇਅਰ ਇਜ਼ ਨੋ ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਲਾਈਕ ਸ਼ੋ ਬਿਜ਼ਨੈਸ, ਬੱਸ ਸਟਾਪ, ਦਿ ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਂਡ ਦ ਸ਼ੋਅ ਗਰਲ, ਲੈਟਸ ਮੇਕ ਲਵ, ਦਿ ਮਿਸਫਿਟਸ ਅਤੇ ਸਮਥਿੰਗਜ਼ ਗੌਟ ਟੂ ਗਿਵ ਆਦਿ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮਨਵਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1962 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਮਾਨਵ (ਰੋਬੋਟ)
thumb|ਦਿਵਾਕਰ ਵੈਸ਼ |263x263px
ਮਾਨਵ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: मानव, ਮਤਲਬ "ਮਨੁੱਖ") ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਿਹਲਾ 3ਡੀ ਪ੍ਰਿੰਟਡ ਮਨੁੱਖੀ ਰੋਬੋਟ ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਦਿਵਾਕਰ ਵੈਸ਼ ਵੱਲੋ ਏ-ਸੈੱਟ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਖੋਜ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਲੈਬਰਾਟਰੀ ਵਿੱਚ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਰੋਬੋਟ
106
106 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਦੇਸੀ
ਦੇਸੀ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਜਾਂ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਡਾਇਸਪੋਰਾ, ਲੋਕਾਂ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ  ਦੇਸ਼ (deśá) , ਭਾਵ  ਲੈਂਡ  ਜਾਂ  ਕੰਟਰੀ  ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। "ਦੇਸ਼ੀ" ਇੱਕ ਢਿੱਲਮ ਢਿੱਲਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ "ਦੇਸ਼ੀ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਕਸਰ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇਸ਼ੀ ਹਨ।  ਭੂਟਾਨ, ਮਾਲਦੀਵ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਕੁਝ ਉਪਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ "ਦੇਸੀ" ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ
ਆਇਨ
ਆਇਅਨ ਜਾਂ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਅਣੂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਰਮਾਣੂ ਜਾਂ ਅਣੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੀਹਦੇ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲਾਣੂਆਂ ਜਾਂ ਇਲੈਕਟਰਾਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰੋਟੋਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਪਰਮਾਣੂ ਉੱਤੇ ਮੂਲ ਧਨਾਤਮਕ (ਪਾਜ਼ਟਿਵ) ਜਾਂ ਰਿਣਾਤਮਕ (ਨੈਗੇਟਿਵ) ਚਾਰਜ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵਧ ਇਲੈਕਟਰਾਨ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਲੈਕਟਰਾਨ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਚਾਰਜ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਜਾਣ ਤਾਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਚਾਰਜ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਰਿਣਾਤਮਕ ਚਾਰਜ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਇਨ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੁੜ ਕੇ ਨਮਕ (ਸੌਲਟ) ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਨਮਕ ਨੂੰ ਆਇਨਿਕ ਮਿਸ਼ਰਨ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼ਿਬਲੀ ਸਾਦਿਕ
ਕਰੀਅਰ
ਸਾਦਿਕ ਨੇ ਸਹਾਇਕ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੁਸਤਫ਼ੀਜ਼ੂਰ ਰਹਿਮਾਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮਾਂ- ਨੋਲੋਕ, ਜਿਬਨ ਨੀਏ ਜਾਉ, ਤੀਨ ਕੰਨਿਆ, ਡੋਲਨਾ, ਭੇਜਾ ਚੋਖ, ਅਚੇਨਾ, ਮਾ ਮਤੀ ਦੇਸ਼, ਅਨੰਦ ਅਸ਼ਰੁ, ਮਾਏਰ ਅਧੀਕਰ, ਅਤੇ ਅੰਤੋਰ ਅੰਤੋਰ ਹਨ। 2006 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਫ਼ਿਲਮ ਬਿਦੇਸ਼ੀਨੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਸਾਦਿਕ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ 7 ਜਨਵਰੀ 2010 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਅੰਤਿਮ ਵਿਦਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਨਾਨੀ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ
ਮੱਲੀਆਂ, ਬਰਨਾਲਾ
ਮੱਲੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੈਨਹੈਟਨ
ਮੈਨਹੈਟਨ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਹਡਸਨ ਨਦੀ ਦੇ ਮੁਹਾਨੇ ਉੱਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮੈਨਹੈਟਨ ਟਾਪੂ ਤੇ ਸਥਿਤ, ਇਸ ਨਗਰ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਰਾਜ ਦੀ ਨਿਊਯਾਰਕ ਕਾਊਂਟੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮੂਲ ਕਾਊਂਟੀ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੈਨਹੈਟਨ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਕਈ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਸਮੀਪਵਰਤੀ ਟਾਪੂ: ਰੂਜਵੇਲਟ ਟਾਪੂ, ਰੰਡਾਲਸ ਟਾਪੂ, ਵਾਰਡਸ ਟਾਪੂ, ਗਵਰਨਰਸ ਟਾਪੂ, ਲਿਬਰਟੀ ਟਾਪੂ, ਏਲਿਸ ਟਾਪੂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਅਤੇ ਯੂ ਥਾਂਟ ਟਾਪੂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਾਰਬਲ ਹਿੱਲ ਨਾਮਕ ਬਰੋਂਕਸ ਦੇ ਕੋਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਭਾਗ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਮੂਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਮੈਨਹੈਟਨ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਨੋਕ ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਲ 1898 ਵਿੱਚ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਪੰਜਾਂ ਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਨਗਰ ਹੈ। ਮੈਨਹੈਟਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਾਣਿਜਿਕ, ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ  ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਭਵਨ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਥਿੱਤ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਅਰ ਮੈਨਹੈਟਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।    ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਜ਼ ਅਤੇ ਨੈਸਡੈਕ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਜ਼ ਦਾ ਵੀ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ। 2012 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ,ਜੀਵਨ ਜਿਉਣ ਦੀ ਮੈਨਹਾਟਨ ਦੀ ਲਾਗਤ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੀ। ਇਹ ਨਗਰ ਆਮਦਨ ਦੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਲਈ ਵੀ ਬਦਨਾਮ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕਾ
ਦ ਫ਼ਲਾਈ (ਕਵਿਤਾ)
ਦ ਫ਼ਲਾਈ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਵਿਲੀਅਮ ਬਲੇਕ ਦੀ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 1794 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੌਂਗਸ ਆਫ਼ ਐਕਸਪੀਰੀਐਂਸ (Songs of Experience) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਵਿਤਾ
thumb| ਦ ਫ਼ਲਾਈ ਦਾ ਇਲੈਸਟ੍ਰੇਟਿਡ  ਵਰਜਨ ਸੌਂਗਸ ਆਫ਼ ਇਨੋਸੈਂਸ ਐਂਡ ਐਕਸਪੀਰੀਐਂਸ  ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਲਾ ਲਈ ਯੇਲ ਸੈਂਟਰ  ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਕਾਪੀ F ਵਿਚੋਂ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਪਾਠ: Little Fly Thy summer's play, My thoughtless hand Has brush'd away. Am not I A fly like thee? Or art not thou A man like me? For I dance And drink & sing; Till some blind hand Shall brush my wing. If thought is life And strength & breath; And the want Of thought is death; Then am I A happy fly, If I live, Or if I die.
ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ: ਐ ਨਿੱਕੀ ਮੱਖੀ ਤੇਰੀ ਖੇਲ ਹੁਨਾਲੀ ਮੇਰੇ ਅੱਲੜ੍ਹ ਹਥ ਨੇ ਦੂਰ ਵਗਾਹ ਮਾਰੀ ਕੀ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਮੱਖੀ? ਜਾਂ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਕੀ ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ ਬੰਦੀ? ਕਿਓਂਕਿ ਮੈਂ ਨਚਾਂ ਮੈਂ ਪੀਵਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਗਾਵਾਂ ਜਦ ਤੱਕ ਕੋਈ ਹਥ ਨਾਬੀਨਾ ਲਾਹ ਨਾ ਦੇਵੇ ਖੰਭ ਮੇਰਾ ਅਗਰ ਸੋਚ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਅਗਰ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੌਤ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸੁਖੀ ਮੱਖੀ ਹਾਂ ''ਜ਼ਿੰਦਾ ਹਾਂ ਚਾਹੇ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੁਰਦਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਲੀਅਮ ਬਲੇਕ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਬੈਨ-ਹਰ (1959 ਫ਼ਿਲਮ)
ਬੈਨ-ਹਰ (ਜਾਂ ਬੈਨਹਰ) 1959 ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿਆਤਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਲੀਅਮ ਵਾਈਲਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ 1980 ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਲਿਊ ਵੈਲੇਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ਦਾ ਤੀਜਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 18 ਨਵੰਬਰ 1959 ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿੱਚ 11 ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤ ਕੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਦੁਆਰਾ ਟਾਈਟੈਨਿਕ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 44 ਸਾਲ ਤੱਕ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣੀ ਰਹੀ ਜਿਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਹੀ ਆਸਕਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਪਿੱਛੋਂ ਮਿਸਟਿਕ ਰਿਵਰ ਨੂੰ ਹੀ ਇਹ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਕਥਾਨਕ
ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਦੇ ਪਰੰਪਰਿਕ ਬਾਲ ਕਾਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 26 ਈ. ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਜੂਡਾਹ ਬੈਨ-ਹਰ (ਚਾਰਲਟਨ ਹੈਸਟਨ) ਜੇਰੂਸਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਵਪਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਦੋਸਤ ਮੇਸਾਲਾ (ਸਟੀਫਨ ਬੌਇਡ), ਜਿਹੜਾ ਹੁਣ ਇੱਕ ਸੈਨਿਕ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਹੈ, ਰੋਮਨ ਚੌਂਕੀ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਅਫ਼ਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬੈਨ ਹਰ ਅਤੇ ਮੇਸਾਲਾ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਨ, ਪਰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੇਸਾਲਾ ਰੋਮ ਦੇ ਮਾਣ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬੈਨ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਯਹੂਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੇਸਾਲਾ ਬੈਨ ਹਰ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਨਾਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਰੋਮਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬੈਨ ਹਰ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬੈਨ ਹਰ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਮਰੀਅਮ (ਮਾਰਥਾ ਸਕੌਟ) ਅਤੇ ਭੈਣ ਤਿਜਰਾ (ਕੈਥੀ ਓ ਡੌਨਲ) ਆਪਣੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਦਾਸ ਸਿਮੋਨਾਈਡਸ (ਸੈਮ ਜੈਫ਼ੇ) ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਬੇਟੀ ਏਸਤੇਰ (ਹਯਾ ਹਰਾਰੀਤ) ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਆਹ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੈਨ ਹਰ ਏਸਤੇਰ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਉਪਹਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਤਿ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹਨ।
ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਗਵਰਨਰ ਵੈਲੇਰੀਅਸ ਗਰੇਟਸ ਦੇ ਲਈ ਲਈ ਹੋ ਰਹੀ ਪਰੇਡ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬੈਨ ਹਰ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਛੱਤ ਵਲੋਂ ਖਪਰੈਲ ਟੁੱਟ ਕੇ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਵਰਨਰ ਦਾ ਘੋੜਾ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰੇਟਸ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਮਾਰ ਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੇਸਾਲਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਬੈਨ ਹਰ ਨੂੰ ਗੈਲੀਜ਼ (ਪੋਤ ਬੰਦੀ) ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਗਰਿਕ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਬਾਕੀ ਯਹੂਦੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਬੇਚੈਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੈਨ ਹਰ ਵਾਪਿਸ ਆ ਕੇ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਗੁਲਾਮ ਸਮੂਹ ਨਾਜ਼ਰਥ ਪੁੱਜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ, ਬੈਨ ਹਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੈਨ ਹਰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਯੀਸ਼ੂ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਤਰਖਾਨ ਉਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਣ ਦੀ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਏਰੀਅਸ ਲੜਾਈ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਲਾਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬੈਨ-ਹਰ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਏਰੀਅਸ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਟੱਕਰ ਖਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਬੈਨ ਹਰ ਮਲਾਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਚੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਭੱਜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਰੀਅਸ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਏਰੀਅਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਏਰੀਅਸ ਰੋਮਨ ਨੌ-ਸੈਨਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੈਨ ਹਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਟੈਬੀਰੀਅਸ (ਜੌਰਜ ਰੈਲਫ਼) ਤੋਂ ਬੈਨ-ਹਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਮੰਗ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪਾ ਕੇ ਬੈਨ ਹਰ ਰੋਮਨ ਤੌਰ- ਤਰੀਕੇ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਚੈਂਪਿਅਨ ਸਾਰਥੀ ਬੰਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਉਸਨੂੰ ਯਾਦ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਵੱਲ ਪਰਤਦੇ ਸਮੇਂ, ਬੈਨ-ਹਰ ਬਾਲਤਾਸਾਰ (ਫ਼ਿਨਲੇ ਕਿਊਰੀ) ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ, ਅਰਬ ਸ਼ੇਖ ਇਲਦਰਿਮ (ਹੀਊ ਗਰਿਫ਼ਿਥ) ਵਲੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਚਾਰ ਸਫ਼ੈਦ ਅਰਬੀ ਘੋੜੇ ਹਨ। ਇਲਦਰਿਮ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਲਦਰਿਮ ਦੇ ਕਵਾਡ੍ਰਿਗਾ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਯਹੂਦੀ ਗਵਰਨਰ ਪੌਂਟੀਅਸ ਪਿਲੇਟ (ਫ਼ੈਂਕ ਥਰਿੰਗ) ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਭਜਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੈਨ-ਹਰ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸਾਰਥੀ ਮੇਸਾਲਾ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਜਿਵੇਂ ਕ‌ਿ ਇਲਦਰਿਮ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕ ਮਰ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬੈਨ-ਹਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਏਸਤੇਰ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਵਿਆਹ ਅਜੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹੁਣ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੇਸਾਲਾ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਰੋਮਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੀਰਜਾ ਅਤੇ ਮਰੀਅਮ ਨੂੰ ਕੋਹੜ ਦਾ ਰੋਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਏਸਤੇਰ ਨੂੰ ਬੈਨ-ਹਰ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਉਪ-ਸ਼ੀਰਸ਼ਕ ਹੈ ਏ ਟੇਲ ਔਫ਼ ਦ ਕ੍ਰਾਇਸਟ, ਇਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਦੋਬਾਰਾ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਏਸਤੇਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਧਰਮ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬੈਨ-ਹਰ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਸਾਲਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ- ਰੋਮਨ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਕਾਰਨ- ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਦੇ ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਬੈਨ-ਹਰ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਿਜ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਵਿਦਰੋਹ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕੇ ਕਿ ਤੀਰਜਾ ਮਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਬੈਨ-ਹਰ ਅਤੇ ਏਸਤੇਰ ਉਸਨੂੰ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾ ਪਾਉਂਦੇ, ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਲਈ ਪਿਲੇਟ ਦੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਯੀਸ਼ੁ ਮਸੀਹ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਬੈਨ-ਹਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਥਾਂ ਤੱਕ ਦੀ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਰੱਖਿਅਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਖਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1959 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਖ਼ੈਬਰ ਦੱਰਾ
thumb|ਖ਼ੈਬਰ ਦੱਰਾ ਖ਼ੈਬਰ ਦੱਰਾ ਜਾਂ ਦੱਰਾ-ਏ-ਖ਼ੈਬਰ (ਉਰਦੂ:درۂ خیبر) ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਹਾੜੀ ਦੱਰਾ ਹੈ ਜੋ 1,070 ਮੀਟਰ (3,510 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਸਫ਼ੈਦ ਕੋਹ (ਦਰੀ:کوه‎ سفید) ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਢ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਰਾ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਪਾਰਕ ਰੂਟ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਦੋਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘੀ ਛਾਪ ਛੱਡੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਰਿਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੱਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਖੈਬਰ ਦੱਰੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ (5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਜਾਂ 3.1 ਮੀਲ ਲੰਬਾ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ-ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਲੰਡੀ ਕੋਤਲ (لنڈی کوتل) ਨਾਮਕ ਬਸਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਰੇ
੧੦੭
107 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਨੀਤਾ ਰਮਈਆ
ਨੀਤਾ ਰਮਈਆ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Neeta Ramaiya) ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵੀ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਨੀਤਾ ਰਮਈਆ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਜੁਲਾਈ 1941 ਨੂੰ ਮੋਰਬੀ (ਹੁਣ ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1957 ਵਿੱਚ ਦਸਵੀਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1960 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੀਏ ਅਤੇ 1962 ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਉਸਨੇ 1962 ਤੋਂ 1966 ਤੱਕ ਐਮਜੀਐਸਐਮ ਕਾਲਜ, ਮਾਟੁੰਗਾ, ਬੰਬਈ (ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ) ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼, SNDT ਵੂਮੈਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰੀਟਸ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕੰਮ
ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਵਿਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਤਾਪੁਰਖੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾਖਲਾ ਤਾਰੀਕੇ ਸਟਰੀ (1994) ਵਿੱਚ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਔਰਤ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਹੋਰ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਬਦਾਨੇ ਰਾਸਤੇ (1989), ਤੇ ਜਲਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਛੇ (1998), ਇਰਾਨ ਦੇਸ਼ (2002), ਰੰਗ ਦਰਿਓ ਜੀ ਰੇ (2008), ਮਾਰੀ ਹਥਲੀਮਾ (2009), ਜਸੂਦਨਾ ਫੂਲ (2013) ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਧਮਾਚਕੜੀ (1986) ਅਤੇ ਖਿਲ ਖਿਲ ਖਿਲ ਤੁਰਕ ਤੁਰੁਕ (1998) ਉਸਦੇ ਬਾਲ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਨ।
ਉਸਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਵੀ ਮਾਰਗਰੇਟ ਐਟਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕਵੀਵਿਸ਼ਵ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ। ਪਨੂੰ ਰਹਿ ਜੁਵੇ ਛੇ (1991) ਉਸਦੀਆਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸ਼ਬਦਖੰਡ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਵਾਸੇ (1995), ਸਟ੍ਰੀਸੁਕਤ (2002, ਮਰਾਠੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ), ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਨਾ ਬੋਲਤਾ ਪੱਤਰ (2003), ਏਕ ਅਜਾਨਿਓ ਮਾਰੀ ਨਵਮਾ (2007, ਕਹਾਣੀ), ਇਰਾਨ ਦੇਸ਼ੋ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਿਕ ਧਬਕਰ: ਪਾਰਸੀਅਨ ਕਹੇਵਤੋ (2007) ਉਸਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941
ਸਰਸਾ ਨਦੀ
ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਜਾਂ ਸਿਰਸਾ ਨਦੀ(ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ सरसा, सिरसा नदी) ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਹੈ|
ਵਹਾਅ ਮਾਰਗ
ਇਹ ਦਰਿਆ ਦੱਖਣੀ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕ਼ੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਲਨ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਹ ਦੀਵਾਰੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਸਰਸਾ ਦਰਿਆ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ,ਇਹ ਤਰਫ ਨਾਂਅ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ|
ਇਤਿਹਾਸ
ਦਸੰਬਰ 1704 ਵਿਚ, ਸਰਸਾ ਦੀ ਜੰਗ (ਮੁਗ਼ਲ-ਸਿੱਖ ਜੰਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ) ਖ਼ਾਲਸਾ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈ ਸੀ| ਇਹ ਜੰਗ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨੱਕੋ ਨੱਕ ਭਰੀ ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਨੂੰ ਸਿਖ ਪਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ| ਗੁਰੂ ਗੋਵਿੰਦ ਸਿੰਘ,ਦਸਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਛੜ ਗਿਆ ਸੀ|ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਮਾਜਰੀ ਨੇੜੇ ਇਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਛੋੜਾ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ|
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ/ਆਲੂਦਗੀ
ਸੋਲਨ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਬੱਦੀ, ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ,ਬਰੋਟੀਵਾਲਾ ਸਨਅਤੀ ਇਲਾਕ਼ੇ ਇਸ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹਨ|ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ, ਹਿਮਧਾਰਾ(ਹਿਮਾਚਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਵਖ ਵਖ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਨਦੀ ਭਾਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਸਿਕਾਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ| ਇਸਦਾ ਕਾਰਣ ਸਨਅਤੀ ਇਲਾਕ਼ੇ ਦੀਆਂ ਫੇਕਟਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਚਰਾ ਸੁੱਟਣਾ,ਗੈਰ ਕ਼ਾਨੂਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੇਤ ਕੱਢਣਾ,ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਉਪਚਾਰ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਅਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਇਸ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣਾ ਹੈ|ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਣ ਦਰਿਆ ਦੇ ਜਲਜੀ ਜੰਤੂਆਂ ਜਿਵੇਂ ਮਛੀਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ|
ਕੋਟਸੁਖੀਏ ਦਾ ਮੇਲਾ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਰੀਦਕੋਟ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕੋਟਸੁਖੀਏ ਵਿੱਚ 2 ਭਾਦੋਂ ਨੂੰ ਸੰਤ ਮੋਹਨ ਦਾਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਪੂਜਨੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸੰਤ ਤਵਸੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸੰਤ ਮੋਹਨ ਦਾਸ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਜਮੀਨ ਤੇ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। ਕੇਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪ ਵੀ 12 ਸਾਲ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਗਊਆਂ ਚਾਰੀਆਂ। ਜਿਸ ਭੋਰੇ ਚ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ ਲੋਕ ਓਥੇ ਰਖੀਆ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਸੰਤ ਤਵਸੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਚੋਥਾ ਸ਼ਰਾਧ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਦੋਵੇ ਹੀ ਦਿਨ (ਮੇਲੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਵਾਲੇ ਦਿਨ) ਏਥੇ ਦੂਰੋਂ ਨੇੜੇਓ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਮਨੋਤ ਲਈ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਇਕਠ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਤਿਨ ਦਿਨ ਦਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਦਿਨ ਜਿਆਦਾ ਤਰ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਖੁਲੇ ਆਖੰਡ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੰਗਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਜੋਰ ਕਾਰਨ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਦਿਨਾਂ ਦੋਰਾਨ ਮਾਨਤਾ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਜਿਆਦਾਤਰ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਲਈ ਧਨ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਮੋਹਨ ਦਾਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਨ 1984 ਦੀ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ। 1984 ਸਮੇਂ ਸਿਖਾਂ ਨੇ ਸੰਤ ਜੀ ਤੋਂ ਰਸਦ ਲਈ ਮਦਦ ਮੰਗੀ ਪਰ ਸੰਤ ਜੀ ਨੇ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਵਜਾਏ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕਰਵਾ ਦਿਤਾ। ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਖਾਤਰ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਸ ਦੇ ਵਾਵਜੂਦ ਵੀ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
ਕੁਲ ਸਿੱਧੂ
thumb|ਕੁਲ ਸਿੱਧੂ ਕੁਲ ਸਿੱਧੂ (ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਥੀਏਟਰ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ. ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਫਿਲਮ ਅੰਨ੍ਹੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਦਾਨ (2011) ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟ ਫਿਲਮ ਨੂਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁੱਤਾ ਨਾਗ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ।
ਜੀਵਨੀ
ਕੁਲ ਦਾ ਜਨਮ ਬਠਿੰਡਾ, ਪੰਜਾਬ, ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੇਂਦਰੀਏ ਵਿਦਿਆਲਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਮਾਲਵਾ ਦੇ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
ਸਟੂਡੀਓ ਬਾਲੀਵੁੱਡ, ਪੀਟੀਸੀ ਚੱਕ De - ਲੰਗਰ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜੀਲਾਨੀ ਬਾਨੋ
ਜੀਲਾਨੀ ਬਾਨੋ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।   ਉਸ ਨੂੰ 2001 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਦਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਦੋ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅੰਗਰੇਜੀ, ਮਰਾਠੀ, ਹਿੰਦੀ,ਗੁਜਰਾਤੀ, ਤੇਲਗੂ, ਤਾਮਿਲ, ਮਲਿਆਲਮ, ਮਰਾਠੀ, ਰੂਸੀ, ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਜੀਵਨੀ
ਜੀਲਾਨੀ ਬਾਨੋ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਜੁਲਾਈ 1936 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਦਾਯੂੰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਹੈਰਤ ਬਦਾਯੂੰਨੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਇੰਟਰਮੀਡੀਅਟ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਅਨਵਰ ਮੋਜ਼ਮ, ਜੋ ਇੱਕ ਨਾਮਵਰ ਕਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਮਾਨਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁਖੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ (ਐਮ.ਏ.) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ।
ਉਸ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ "ਏਕ ਨਜ਼ਰ ਇਧਰ ਭੀ" (ਏ ਗਲੈਂਸ ਹਿਦਰ) 1952 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 22 ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ "ਰੋਸ਼ਨੀ ਕੇ ਮੀਨਾਰ" ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਈਵਾਨ-ਏ-ਗ਼ਜ਼ਲ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, ਅਫਜ਼ਾਨੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ, "ਦੂਰ ਕੀ ਆਵਾਜ਼ੇ" ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ, ਨਰਸਿਆ ਕੀ ਬਾਵੜੀ, 'ਤੇ 2009 ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ ਦੁਆਰਾ "ਵੈਲ ਡਨ ਅੱਬਾ" ਦੀ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਦੂਜੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਬਾਨੋ ਨੂੰ 1960 ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1985 ਵਿੱਚ "ਸੋਵੀਅਤ ਲੈਂਡ ਨਹਿਰੂ ਅਵਾਰਡ" ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਉਰਦੂ ਅਕਾਦਮੀ ਤੋਂ "ਕੌਮੀ ਹਾਲੀ ਪੁਰਸਕਾਰ" ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2001 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਨੀ ਬਾਨੋ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਬਨਜਾਰਾ ਹਿੱਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਯੂਥ ਫਾਰ ਐਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਚਾਈਲਡ ਐਂਡ ਵੂਮੈਨ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਚ ਹੈ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ
ਮਨਾਲ
ਮਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪਰਵਈ ਮੁਨੀਯੰਮਾ
ਪਰਵਈ ਮੁਨੀਯੰਮਾ (ਜਨਮ 1943) ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ | ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੇਬੈਕ ਵੀ ਗਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਲੈਗਨਾਰ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਖੁਦ ਦਾ ਰਸੋਈ ਸ਼ੋਅ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਮੁਨਿਯੰਮਾ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਧੂਲ (2003) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ| ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ 50 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦਾਦੀ ਦਾ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ|
ਉਸਨੇ 2,000 ਸਟੇਜ ਤੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਉਸ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸ਼ਿਵਕਾਰਥੀਕਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ| ਫਿਰ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜੈਲਲਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ 'ਤੇ 6 ਲੱਖ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਕੇ ਐਮਜੀਆਰ ਭਲਾਈ ਸਕੀਮ ਅਧੀਨ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਧਨੁਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਉਸਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੂੰ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2012 ਲਈ ਕਲਾਇਮਾਮਾਨੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਯੂਨਾਨੀ ਲਿਪੀ
ਯੂਨਾਨੀ ਲਿਪੀ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯੂਨਾਨੀ ਜਾਂ ਗ੍ਰੀਕ (Ελληνικά IPA: [eliniˈka] ਜਾਂ Ελληνική γλώσσα, IPA: [eliniˈci ˈɣlosa]), ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਨਾਨੀ ਜਾਂ ਗ੍ਰੀਕ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਬਾਲਕਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਭਾਰੋਪੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਇਤਹਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਲਿਖਤੀ ਇਤਹਾਸ ਦੀਆਂ 34 ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਈਸਾਈਆਂ ਦੇ ਬਾਇਬਲ ਦੇ ਨਿਊ ਟੇਸਟਾਮੇਂਟ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਯੂਨਾਨ ਅਤੇ ਸਾਇਪ੍ਰਸ ਦੀ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਰੀਬਨ 2 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲਿਖਣ ਲਈ ਯੂਨਾਨੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੂਨਾਨੀ ਵਰਨਮਾਲਾ
ਯੂਨਾਨੀ ਵਰਨਮਾਲਾ ਚੌਵੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਵਰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋ ਨਾਲ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਠਵੀੰ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਸੰਨ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਨਮਾਲਾ ਫੋਨਿਸ਼ਿਆਈ ਵਰਨਮਾਲਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਯੂਰਪ ਦੀ ਕਈ ਵਰਨ-ਵਿਵਸਥਾਂਵਾਂ ਇਸੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹਨ। ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ ਲਿਖਣ ਦੇ ਲਈ ਰੋਮਨ ਲਿਪੀ ਤੇ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਿਖਣ ਦੇ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਸੀਰਿਅਲ ਵਰਨਮਾਲਾ ਦੋਨੋ ਯੂਨਾਨੀ ਲਿਪੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹਨ. ਦੂਜੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਈਸਵੀ ਸੰਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਯੂਨਾਨੀ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਕ ਦਾ ਚਿਤਰਨ ਕਰਨ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁੱਖ ਅੱਖਰ
ਯੂਨਾਨੀ ਅੱਖਰਾਂ ਤੇ ਉੰਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪਾਂਤਰਨ ਅੱਖਰ ਨੀਚੇ ਬਣੇ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਫੋਨਿਸ਼ਿਆਈ ਅੱਖਰ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਸਤੋਂ ਸਾਰੇ ਯੂਨਾਨੀ ਅੱਖਰ ਲਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧੁਨੀ ਲਿਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਚਾਰਨ ਵਿਧੀ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਨਿੱਚੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਉਚਾਰਨ 5ਵੀੰ ਸਦੀ ਤੇ 4ਵੀੰ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਏਟਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਵੀ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ ਜਾਨ ਵਾਲੇ ਉਚਾਰਨ ਨਿੱਚੇ ਦਿੱਤੇ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ੍ਰੀਕ ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਬੁਟਾਹਰੀ
ਬੁਟਾਹਰੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਯੂਕੋਨ
ਯੂਕੋਨ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੰਘੀ ਰਾਜਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਰਾਜਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਾਈਟਹਾਰਸ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸੂਬੇ