cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕਰਟਨੀ ਲਵ
ਸਾਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਪਿਆਂ ਘਰ ਜੰਮੀ, ਲਵ ਦਾ ਬਚਪਨ ਯਾਤਰੂ ਕਿਸਮ ਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੋਰਟਲੈਂਡ, ਓਰੇਗਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੈਂਡਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪੰਕ ਸੀਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ੋਰ ਹਾਲ 'ਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਅਤੇ ਅਭਿਨੈ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਬਲਿਨ ਅਤੇ ਲਿਵਰਪੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਗਿਟਾਰਿਸਟ ਐਰਿਕ ਐਰਲੈਂਡਸਨ ਨਾਲ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਬੈਂਡ ਹੋਲ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਐਲੈਕਸ ਕੌਕਸ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸਿਡ ਐਂਡ ਨੈਨਸੀ (1986) ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੇਟ ਟੂ ਹੇਲ (1987) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 1991 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ, ਜੋ ਕਿਮ ਗੋਰਡਨ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਨੇ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ ਰਾਕ ਪ੍ਰੈਸ ਤੋਂ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰਿਲੀਜ਼, ਲਾਈਵ ਥਰੂ ਦਿਸ (1994), ਨੂੰ ਨਾਜ਼ੁਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਮਲਟੀ-ਪਲੈਟੀਨਮ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਮਿਲੀ। 1995 ਵਿੱਚ ਲਵ ਮਿਲੋਸ਼ ਫੋਰਮੈਨ ਦੇ ਦ ਪੀਪਲ ਵਰਸਜ ਲੈਰੀ ਫਲਿੰਟ ਵਿੱਚ ਅਲਥੀਆ ਲੇਜ਼ਰ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ। ਲੈਰੀ ਫਲਿੰਟ (1996), ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੁੱਖਧਾਰਾ ਦੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਹੋਲ ਦੀ ਤੀਜੀ ਐਲਬਮ, ਸੈਲੀਬ੍ਰਿਟੀ ਸਕਿਨ (1998), ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
1964–1982: ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਕਰਟਨੀ ਮਿਸ਼ੇਲ ਹੈਰੀਸਨ 9 ਜੁਲਾਈ, 1964 ਨੂੰ ਸਾਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸੇਂਟ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ,  ਉਹ ਮਨੋਚਿਕਿਤਸਕ ਲਿੰਡਾ ਕੈਰਲ (ਨੀ ਰਿਸੀ) ਅਤੇ ਹੰਕ ਹੈਰੀਸਨ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਟਫੁਲ ਡੈੱਡ ਲਈ ਸੜਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬੱਚੀ ਸੀ।   ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ 1963 ਵਿੱਚ ਡਿਜ਼ੀ ਗਿਲਸਪੀ ਲਈ ਆਯੋਜਿਤ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਲਵ ਦਾ ਗੌਡਫਾਦਰ ਸੰਸਥਾਪਕ ਗ੍ਰੇਟਫੁਲ ਡੈੱਡ ਬਾਸਿਸਟ ਫਿਲ ਲੇਸ਼ ਹੈ,   ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਗੋਦ ਲਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਸਾਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਟਲੀ - ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ,  ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਨਾਵਲਕਾਰ ਪਾਉਲਾ ਫੌਕਸ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ;  ਲਵ ਦੇ ਪੜ-ਨਾਨੀ, ਸਕਰੀਨਰਾਈਟਰ ਐਲਸੀ ਫੌਕਸ ਸੀ। ਲਵ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਪੇਮੇਲਾ ਮੂਰ ਦੇ 1956 ਦੇ ਨਾਵਲ 'ਚੋਕਲੇਟਜ਼ ਫਾਰ ਬ੍ਰੇਕਫਾਸਟ' ਦੇ ਪਾਤਰ ਕਟਨੀ ਫਰਲ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਿਊਬਾ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਜਰਮਨ, ਆਇਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਵੈਲਸ਼ ਮੂਲ ਦੀ ਹੈ।
1983–1987: ਅਰੰਭਕ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ
alt=A woman posed for a photo staring into the camera|right|thumb| ਸਟ੍ਰੇਟ ਟੂ ਹੇਲ, 1986 ਲਈ ਪਬਲੀਸਿਟੀ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲਵ
ਪ੍ਰਭਾਵ
ਲਵ ਆਪਣੇ ਵਿਭਿੰਨ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਟੀ ਸਮਿੱਥ, ਦ ਰਨਵੇਅਜ਼ ਅਤੇ ਦ ਪ੍ਰੈਂਟੈਂਡਰਸ, ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੁਵੇਨੀਲ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਖੋਜਿਆ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਪਰਕ ਉਹ ਰਿਕਾਰਡ ਸੀ ਜੋ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਕੋਲੰਬੀਆ ਰਿਕਾਰਡ ਕਲੱਬ ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲਵ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸੀ ਲਿਓਨਾਰਡ ਕੋਹੇਨ ਦੇ ਲਿਓਨਾਰਡ ਕੋਹੇਨ'ਜ ਸੋਂਗ (1967), ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। "ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੀਤਕਾਰੀ-ਚੇਤੰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅਸਵਸਥ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਅਸਵਸਥ ਸੁੰਦਰ ਬੱਚੀ ਸੀ," ਉਸਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਲਿੱਪਰ, ਕੇਟ ਬੁਸ਼, ਸਾਫਟ ਸੈੱਲ, ਜੋਨੀ ਮਿਸ਼ੇਲ, ਲੌਰਾ ਨਾਇਰੋ,  ਲੂ ਰੀਡ ਅਤੇ ਡੈੱਡ ਕੈਨੇਡੀਜ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨਿਊ ਵੇਵ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਪੰਕ ਬੈਂਡਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਜਵਾਨ ਹੋਣ ਤੇ ਸੁਣਦੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਈਕੋ ਅਤੇ ਬਨੀਮੈਨ,  ਸਮਿਥਸ, ਸਿਓਕਸੀ ਅਤੇ ਬਾਂਸ਼ੀ,  ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ,  ਬਾਹੁਸ, ਅਤੇ ਜੋਈ ਡਿਵੀਜ਼ਨ  ਆਦਿ।
ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਬੋਲ
ਸੰਗੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਹੋਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇਕੱਲੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਲਵ ਦਾ ਕੰਮ ਅਲਟਰਨੇਟਿਵ ਰੋਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੋਲ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਪੰਕ ਰੋਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਸਪਿਨ ' ਅਕਤੂਬਰ 1991 ਵਿੱਚ ਹੋਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲਵ ਦੇ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਘ੍ਰਿਣਾਯੋਗ ਰਿਫਜ਼ ਦੇ ਲੇਅਰਿੰਗ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1998 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹੋਲ “ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੌਪ ਬੈਂਡ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੌਪ ਦਾ ਇੱਕ ਸਬ-ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
thumb|ਲਵ, 2012 ਵਿੱਚ
ਗ੍ਰਾਗੋਅਰ ਅਸਲਾਨ
ਗ੍ਰਾਗੋਅਰ ਅਸਲਾਨ (ਜਨਮ ਕ੍ਰਿਕੋਰ ਅਸਲੇਨੀਅਨ, 28 ਮਾਰਚ 1908 - 8 ਜਨਵਰੀ 1982) ਇੱਕ ਅਰਮੀਨੀਅਨ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਅਸਲਾਮ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਜਾਂ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਸਲਨ ਨੇ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਰੇਅ ਵੈਨਤੂਰਾ ਏਟ ਸੈੱਸ ਕੋਲਜੀਅੰਸ ਦੇ ਪੈਰਿਸ ਡਾਂਸ ਬੈਂਡ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਡੱਬਬਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ, ਟਰੰਪਟਰ ਅਤੇ umੋਲੋਣ, ਫਿਰ ਇਸਦੇ ਅਧੀਨ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ. ਕੋਕੋ ਅਸਲਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜੈਂਜੋ ਰੀਨਹਾਰਟ ਨਾਲ ਵੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। 1948 ਤੋਂ 1955 ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਥੀਏਟਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਡੇਨਿਸ ਨੋਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਕਰੀਅਰ
ਅਸਲਾਨ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਕਰੀਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਡਾ ਬੌਸ ਡੂਕਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਮੈਕਬੈਥ (1955), ਰਾਿਜ਼ਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ (1961) ਹੇਰੋਦੇਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਅਤੇ ਕਲੀਓਪਟਰਾ (1963) ਪੋਰਥੀਨੋਸ ਹੈ। 1961 ਵਿੱਚ, 4 ਡੇ ਓਕਲੌਕ ਵਿਖੇ ਦ ਡੇਵਿਲ ਵਿੱਚ, ਫਰੈਂਕ ਸਿਨਟਰਾ ਅਤੇ ਸਪੈਂਸਰ ਟਰੇਸੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਮਾਰਸੇਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ, ਜੋ ਦੱਖਣ ਸਾਗਰ ਦੇ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਫਟਣ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਕੇ ਤੋਬਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੀਜ਼ਲਜ਼ (1964) ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਦ ਰਿਟਰਨ ਆਫ਼ ਦ ਪਿੰਕ ਪੈਂਥਰ (1975) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ 110 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਉਹ 1946 ਤੋਂ 1981 ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਮੌਤ
ਆਸਲਨ ਦੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਕੋਰਨਵਾਲ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਚੁਣੀ ਗਈ ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1982 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1908
ਥੌਬਲ ਜ਼ਿਲਾ
ਥੌਬਲ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮਨੀਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਥੌਬਲ ਹੈ।
ਭਾਈ ਰੂਪਾ
ਭਾਈ ਰੂਪਾ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਸਬ-ਡਵੀਜਨ ਅਤੇ ਬਲਾਕ ਫੂਲ ਦਾ ਕਸਬਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਕਸਬੇ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿਤਾ। ਭੂਗੋਲਕ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦਿਆਲਪੁਰਾ ਭਾਈਕਾ, ਜਲਾਲ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮਟੀ ਕਲਾਂ, ਸੇਲਵਰਾਹ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬੁਰਜ ਗਿੱਲ, ਢਪਾਲੀ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਘੰਡਾਬੰਨਾ, ਛੰਨਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ, ਦੁਲੇਵਾਲਾ ਕਸਬੇ ਦੀ ਜੂਹ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਕਸਬਾ 13 ਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ
ਪਿਛੋਕੜ
ਇੱਕ ਵਾਰ ਬਾਬਾ ਸਿੱਧੂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਬਾ ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਜੀ ਪਿੰਡ ਤਕਲਾਣੀ ਵਿਖੇ ਹਾੜੀ ਦੀ ਫਸਲ ਕੱਟ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਿਆਸ ਲੱਗਣ ’ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਆਏ। ਠੰਢਾ ਜਲ ਦੇਖ ਕੇ ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਲ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਛਕਣਯੋਗ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਅਰਾਧਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ (ਪਿਓ-ਪੁੱਤਰ) ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਜਲ ਛਕਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪ ਵੀ ਜਲ ਛਕਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਿੱਖੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਪਦਵੀ ਬਖਸ਼ੀ।
ਮੋਹੜੀ ਸਾਹਿਬ
ਸੰਮਤ 1688 ਨੂੰ ਭਾਈ ਰੂਪਾ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਕਰ-ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਗੁ. ਮੋਹੜੀ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ ਜੋ ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰ-ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਗੱਡੀ।ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਕਾਂਗੜ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਗੀਰ ਚ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਮੋੜੀ ਗੱਡ ਕੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਕਰ ,ਪਿੰਡ ਭਾਈਰੂਪਾ ਵਿਚ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਂਗੜ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਇਕ ਪੱਤੀ ਆ (ਵਾਰਡ ਜਾ ਮੁਹੱਲਾ)
ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੱਥ
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੱਥ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ (ਪਤਨੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ) ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਪਾਸੋਂ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਵਰ ਮੰਗਣ ਲਈ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਬਾ ਰਾਮਰਾਏ ਇਸ ਉੱਪਰ ਦਿੱਲੀ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਪਾਸ ਗਏ। ਰਾਮਰਾਏ ਜੀ ਦੇ ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਭਾਈ ਗਿਆਨ ਚੰਦ (ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਜੀ ਦੇ ਪੋਤਰੇ) ਨੂੰ ਇਹ ਰੱਥ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ। ਸੰਮਤ 1744 ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਜਨਮਾਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਇਹ ਰੱਥ ਭਾਈ ਰੂਪੇ ਆ ਗਿਆ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਲੱਧਾ
ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਬਾਬਾ ਲੱਧਾ ਜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਲੱਧਾ ਜੀ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰਮਲ ਡੇਰਾ ਖੂਹਾਂ ਵਾਲਾ
ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਬਾਬਾ ਮਹਾਨੰਦ ਜੀ ਦੇ ਅਗਵਾੜ ਵਿੱਚ ਹੈ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਖੂਹ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨਾਭੇ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੀ ਪੀਣ ਵਾਸਤੇ ਮਗਵਾਉਦੇੰ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਖੂਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਲ ਛਕਣ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋਇਆ ਕਰਨਗੇ ।
ਮਸਜਿਦ
ਭਾਈ ਰੂਪਾ ਵਿੱਚ ਮੁਲਮਾਨ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦੋ ਮਸਜਿਦਾ ਹਨ ਇਥੇ ਸਭ ਧਰਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵੱਲੋਂ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਬਸਤਰ, ਪੁਰਾਤਨ ਬਰਤਨ, ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਜੀ, ਬਾਬਾ ਅਮਰ ਚੰਦ ਜੀ, ਬਾਬਾ ਸੰਗੋ ਜੀ ਦੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ। 1757 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਹਾਥੀ-100 ਰੁਪਏ ਮੰਗਵਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਕਸਬਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਰਾਤਨ ਸਰਾਂ, ਪੁਰਾਤਨ ਖੂਹ, 22 ਅਗਵਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾਵਾਂ, ਸ਼ਹੀਦੀ ਗੇਟ, ਬਿਜਲੀਘਰ, ਦਾਣਾ ਮੰਡੀ, ਬਾਬਾ ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕਸਬੇ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
161 ਏਕੜ ਜਮੀਨ ਵਿਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਭਾਈ ਰੂਪਾ ਦੀ ਲੰਗਰ ਕਮੇਟੀ ਵਿਚਾਲੇ 161 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਵਿਵਾਦ ਚੱਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਦਾਲਤੀ ਫੈਸਲੇ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਲੰਗਰ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ ਜੋ ਕੇਸ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੰਗਰ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਧਿਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਅਸਲੀ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਲੰਗਰ ਕਮੇਟੀ ਭਾਈ ਰੂਪਾ ਦੀ 161 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਕਈ ਟੱਕ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ’ਚੋਂ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਭਾਈ ਰੂਪਾ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਸੜਕ, ਢਪਾਲੀ ਭਾਈ ਰੂਪਾ ਸੜਕ, ਭਾਈ ਰੂਪਾ ਸੇਲਬਰਾਹ ਸੜਕ ਅਤੇ ਭਾਈ ਰੂਪਾ ਜਲਾਲ ਸੜਕ ’ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਐਮਰਜੈਂਸੀ 1975
ਇਸ ਨਗਰ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
1782
1782 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1780 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਮ
ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਮ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Technetium) ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ 43 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ Tc ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ [98](0) amu ਹੈ।
1782
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਮ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ
ਧੀਰੋ ਮਾਜਰਾ
ਧੀਰੋ ਮਾਜਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਨੇੜਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੁਲ-ਏ-ਰਾਣਾ
ਗੁਲ-ਏ-ਰਾਣਾ (Urdu: گل رعنا ‎) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਅਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ 7 ਨਵੰਬਰ 2015 ਤੋਂ ਹਮ ਟੀਵੀ ਉੱਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਮਰਾ ਬੁਖਾਰੀ ਦੇ ਨਾਵਲ ਹਸਤੀ ਕੇ ਆਹੰਗ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਫਿਕਰਮੰਦ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਹੁਤਾ ਔਰਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਯਥਾਰਥਕ ਚਿੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਖੁਦ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਲ-ਏ-ਰਾਣਾ ਦਾ ਪਤੀ ਅਦੀਲ ਉਸ ਆਲ ਬੁਰਾ ਸਲੂਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੁਲ-ਏ-ਰਾਣਾ ਹਰ ਸੰਭਵ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਦੀਲ ਦੀ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੋਚ ਬਦਲ ਜਾਏ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਕਈ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਵੇਰੀ ਦਰਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ
ਗੁਲ-ਏ-ਰਾਣਾ
.
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਡਰਾਮੇ
ਬਿਸ਼ਣੁਪੁਰ ਜ਼ਿਲਾ
ਬਿਸ਼ਣੁਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮਨੀਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਬਿਸ਼ਣੁਪੁਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ
ਪੂਨਮ ਜੋਸ਼ੀ
ਪੂਨਮ ਜੋਸ਼ੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Poonam Joshi) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਬੀ, ਕਹਾਨੀ ਘਰ ਘਰ ਕੀ, ਕਹੀਂ ਤੋ ਹੋਗਾ, ਸੱਤ ਫੇਰੇ: ਸਲੋਨੀ ਕਾ ਸਫਰ ਵਰਗੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੀ ਪੈਰੋਕਾਰ ਹੈ। ਪੂਨਮ ਹੁਣ ਇੱਕ ਸ਼ੈਫ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਦਮੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਔਰਤ ਹੈ। ਪੂਨਮ ਨੇ ਸਾਵਤਰੀਭਾਈ ਫੂਲੇ, ਪੂਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਥਕ ਡਾਂਸਰ ਵੀ ਹੈ।
ਬੀ. ਟੀ. ਰੰਧੀਵੇ
ਭਾਲਚੰਦਰ ਤ੍ਰਿੰਬਕ ਰੰਧੀਵੇ (19 ਦਸੰਬਰ 1904 - 6 ਅਪਰੈਲ 1990), ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਬੀਟੀਆਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਆਗੂ ਸੀ। ਉਹ ਅਣਵੰਡੀ ਸੀਪੀਆਈ ਦਾ 1948- 50 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸੀਟੂ ਦਾ ਬਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ।
ਬੀਟੀਆਰ ਐਮ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, 1927 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਲਈ। 1928 ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੁਪਤ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਗਿਰਨੀ ਕਾਮਗਾਰ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਆਗੂ
1667
1667 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1670 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਕਥਾ ਜਪਾਨੀ
ਕਥਾ ਜਪਾਨੀ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸੋਢੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਪਾਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਪਰਮਿਂਦਰ ਸੋਢੀ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਰੁਜਗਾਰ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਲ ਵਿਚੋਂ ਜਪਾਨ ਜਾਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਭਾਵ ਜਪਾਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਜਪਾਨੀ ਦਾ ਅਦਬ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਣਾ ਆਰੰਭ ਕਰ ਦਿਤਾ,ਜਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਆਰੰਭ ਪਰਮਿਂਦਰ ਸੋਢੀ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅਦਬ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਨਾ-ਮਾਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਸੀਮਾ ਇਹ ਤੋੜ ਦਿਤੀ ਕਿ ਸਿੱਧਾ ਜਪਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਆਈ। ਪਰਮਿਂਦਰ ਸੋਢੀ,ਜੋ ਨਾ ਕੇਵਲ ਚਿੰਤਨੀ ਬਿਰਤੀ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ 'ਸਮਪਰਦ' ਵਰਗੀ ਰਚਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਿਆ,ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਕਵੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜਪਾਨੀ ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਹਾਇਕੂ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਵਾਇਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਾਇਕੂ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵੱਜੋਂ ਜਪਾਨੀ ਗਲਪ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਖੋਲਦਿਆਂ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸੋਢੀ ਨੇ ਜਪਾਨ ਦੀ ਅਦਬੀ ਮਹਿਕ ਨੂੰ ਜਪਾਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਵਿੱਚ ਖਿੰਡਾਇਆ ਹੈ।
ਕਥਾ ਜਪਾਨੀ ਵਿੱਚ ਨੋ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਅੱਠ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਯਾਸੂਨਾਰੀ ਕਾਵਾਬਾਤਾ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਦੀਂਵੀ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਦਾ ਬੋਧ ਕਰਾਉਂਦੀਆ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹੁੱਬਤ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਭਾਰੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜਿੰਦਾਦਿਲੀ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਸੁਰ ਵੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਜਪਾਨੀਆਂ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਪਸਰੀ ਬੁੱਧ ਦੀ ਫਿਲਾਸਫੀ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਕਲਿਹਾਰੀ
ਕਲਿਹਾਰੀ  (ਗਲੋਰੀਓਸਾ ਸੁਪਰਬਾ) ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਫਰੀਕਾ, ਏਸ਼ੀਆ, ਸ਼ਿਰੀਲੰਕਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਊਸ਼ਣਕਟੀਬੰਧੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਹਿਮਾਲਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਸਮ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਤੱਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਝਾੜੀ ਅਲਸਰ, ਕੁਸ਼ਠ ਰੋਗ ਅਤੇ ਬਵਾਸੀਰ ਦੇ ਉਪਚਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗੰਧਾਰ
ਗੰਧਾਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ 16 ਵੱਡਿਆਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਆਧੁਨਿਕ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਖੇਤਰ ਸੀ। ਇਸ ਮਹਾਜਨਪਦ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਗਰ - ਪੁਰਸ਼ਪੁਰ (ਆਧੁਨਿਕ ਪੇਸ਼ਾਵਰ), ਅਤੇ ਤਕਸ਼ਿਲਾ ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਵਜੂਦ 600 ਈ.ਪੁ. ਤੋਂ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਰਿਹਾ।
ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸ਼ਕੁਨੀ ਸੀ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗਾਂਧਰੀ ਇਥੇ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਦੇ ਨਾਂ ਉਪਰ ਹੀ ਪਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਜਨਪਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿਚ ਵਰਣਿਤ ਥਾਵਾਂ
ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖਾਨ
ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖਾਨ (ਗੁਰਮੁਖੀ : ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖ਼ਾਨ, ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ : کوٹلہ نهنگ خاں) ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੋਪੜ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਉਪਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਇਹ ਪਿੰਡ 17 ਵੀੰ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਰਾਜਵਾੜਾ ਸ਼ਾਹੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਜਿਸਤੇ ਪਸ਼ਤੂਨ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਨਿਹੰਗ ਖਾਨ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਦਸਵੇਂ ਸਿੱਖ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਮੁਰੀਦ ਸੀ। ਇਸ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ 80 ਤੋਂ ਵਧ ਪਿੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖਾਨ ਨਾਮ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਮੁਰੀਦ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹੀ ਪਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਪਿੰਡ ਰੋਪੜ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਉਪਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਸਿੰਧ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼
ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖਾਨ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਪੁਰਾਤਤਵ ਮਹਤਤਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਜਿਥੇ 3300-1300 ਬੀ.ਸੀ.ਕਾਂਸੀ ਕਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਜਮੀਨ ਦੋਜ ਪਈਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਚਿੰਨਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਥੇ ਹੋਈ ਖੁਦਾਈ ਦੀਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕੀਤੀਆਂ ਲੱਭਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖਾਨ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਦੇਹ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਸਮਾਂ 2200 ਬੀ.ਸੀ.ਮਿਥਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗੁਰਦੁਵਾਰਾ ਭੱਠਾ ਸਾਹਿਬ
left|thumb|ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭੱਠਾ ਸਾਹਿਬ,ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖਾਨ ਇਹ ਸਥਾਨ ਗੁਰਦੁਵਾਰਾ ਭੱਠਾ ਸਾਹਿਬ ਕਰਕੇ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖਾਨ ਵਿਖੇ ਰੁਕੇ। ਜਿਥੇ ਅਜਕਲ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਭੱਠਾ ਸਾਹਿਬ ਹੈ ਉਥੇ ਇੱਕ ਇੱਟਾਂ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਭੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਚਾਰ ਵਾਰ ਭੱਠਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਆਏ ਸਨ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1688 ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਭੰਗਾਣੀ ਦੀ ਜੰਗ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਪਿੰਡ ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਭੱਠੇ ’ਤੇ ਰੁਕੇ ਸਨ।ਪ੍ਰਚਲਤ ਦੰਤ ਕਥਾ ਮੁਤਾਬਕ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਭੱਠਾ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਠਹਿਰਨ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਤਨਜੀਆ ਲਹਿਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਭੱਠੇ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਨਜ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨੀਲੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਖੁਰ (ਪੌੜ) ਗਰਮ ਭਖਦੇ ਹੋਏ ਭੱਠੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਭੱਠਾ ਠੰਢਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਭੱਠਾ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਭੱਠੇ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨਿਹੰਗ ਖ਼ਾਂ ਪਠਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਨਿਹੰਗ ਖ਼ਾਂ ਨੇ ਭੱਠੇ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਭੁੱਲ ਬਖ਼ਸ਼ਾਈ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਨਿਹੰਗ ਖ਼ਾਂ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਰਹਿ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਚਾਲੇ ਪਾ ਦਿੱਤੇ। ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਘੋੜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਭੱਠਾ ਠੰਢਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭੱਠਾ ਸਾਹਿਬ ਹੈ।
ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਛੱਡਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਈ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਵੀ ਨਾਲ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਵਿਖੇ ਚੌਧਰੀ ਨਿਹੰਗ ਖਾਂ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਸੀ। ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰੋਪੜ ਦੇ ਲਾਗੇ ਵੈਰੀ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਮਲਕਪੁਰ ਦੇ ਰੰਗੜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਰੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਸਖਤ ਟੱਕਰ ਲਈ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਵੀ ਸਖਤ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਅਚਾਨਕ ਪਿੱਛੋਂ ਤੋਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਭਾਈ ਮਦਨ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਥੋਂ ਲੰਘੇ ਤਾਂ ਜ਼ਖਮੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਵਿਖੇ ਚੌਧਰੀ ਨਿਹੰਗ ਖਾਂ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਜਿਥੇ ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਚੌਧਰੀ ਨਿਹੰਗ ਖਾਂ ਪਠਾਣ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲੰਘ 'ਤੇ ਲਿਟਾਇਆ ਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਚੌਧਰੀ ਨਿਹੰਗ ਖਾਂ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਲਗਾ ਕੇ ਆਪ ਦੋਵੇਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ, ਜ਼ੋਰਾਵਾਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਭਾਈ ਮੋਹਕਮ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਸਿੰਘਾਂ ਸਹਿਤ ਪਿੰਡ ਲਖਮੀਪੁਰ ਦੀ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਅੱਗੇ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਚੌਧਰੀ ਨਿਹੰਗ ਖਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਰੋਪੜ ਚੌਕੀ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਸੂਹ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਸਰਦਾਰ ਜਾਫਰ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਤੇ ਚੌਧਰੀ ਨਿਹੰਗ ਖਾਂ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਛਾਣਬਾਣ ਕੀਤੀ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਕੋਠੜੀ ਹੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲਈ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਚੌਧਰੀ ਨਿਹੰਗ ਖਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਠੜੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਲੜਕੀ ਮੁਮਤਾਜ ਤੇ ਦਾਮਾਦ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਖੁਲ੍ਹਵਾ ਕੇ ਦਿਖਾਵਾਂ? ਸਰਦਾਰ ਜਾਫਰ ਅਲੀ ਖਾਨ ਚੌਧਰੀ ਨਿਹੰਗ ਖਾਂ ਤੋਂ ਖਿਮਾ ਮੰਗ ਕੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੋਠੜੀ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੇਵਾ ਬੇਟੀ ਮੁਮਤਾਜ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਬੇਟੀ ਮੁਮਤਾਜ ਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ਤੇ ਭਾਰੀ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਜ਼ਖਮਾਂ ਦੀ ਤਾਬ ਨਾ ਸਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ 8 ਦਸੰਬਰ 1705 ਨੂੰ ਪ੍ਰਲੋਕ ਸਿਧਾਰ ਗਿਆ ਸੀ।
ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਵਾਰਾ
ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਟਰੱਸਟ ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕਾਰਸੇਵਾ ਬਾਬਾ ਹਰਬੰਸ ਸਿੰਘ ਦਿੱਲੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਬਾ ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਨ। ਇਸ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਰੱਸਟ ਬਣਾ ਕੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾਈ ਸੀ ਤੇ ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਨਿਹੰਗ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹਰ ਸਾਲ 19, 20, 21 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ ਮੇਲਾ ਭਰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਲਾ
ਇਹ ਪਿੰਡ 17 ਵੀੰ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਗਲ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ ਜਿਸਤੇ ਪਸ਼ਤੂਨ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਨਿਹੰਗ ਖਾਨ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਲਗਪਗ ਖੰਡਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਥਾਂ ਹੁਣ ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਉਸਾਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਰੂਥੇਨੀਅਮ
ਰੂਥੇਨੀਅਮ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Ruthenium) ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ 44 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ Ru ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ 101.07(2) amu ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ
ਸ਼ਲਗਮ
ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਖੜ੍ਹਵੇਂ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ (ਫਲ) ਗੋਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸ਼ਲਗਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਗੋਂਗਲੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਕ ਵਲਾਇਤੀ ਕਿਸਮ ਵੀ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਪੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਚੀ ਸਲਾਦ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਦੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਦੀ ਫਸਲ ਹੈ। ਰੇਤਲੀ ਤੇ ਭੁਰਭੁਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਸ਼ਲਗਮ ਪੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੋਭਾਂ ਵਿਚ ਫਲੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁੰਗਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੂੰਗਰਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਸਬਜ਼ੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਲਗਮ, ਗਾਜ਼ਰ ਦੇ ਗੋਭੀ ਦਾ ਆਚਾਰ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਲਗਮ ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਬੀਜਦਾ ਸੀ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਰਸੀਮ ਦੀਆਂ ਵੱਟਾਂ ’ਤੇ ਬੀਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਗਿਣਤੀ ਦੀਆਂ ਹੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕੋਈ ਪਰਿਵਾਰ ਹੀ ਸ਼ਲਗਮ ਬੀਜਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਲੋਕ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਲਗਮ ਤੇ ਸੂੰਗਰੇ ਖਰੀਦ ਕੇ ਸਬਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸਲਾਦ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਦਮੂਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਦਾਰਾ
ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾਨ (English-Indian Institute of Science) ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਲਈ ਬੰਗਲੁਰੂ (ਸਧਾਨ ਬੰਗਲੌਰ), ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਜਮਸ਼ੇਦਜੀ ਟਾਟਾ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 1909 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ| ਇਸ ਨੂੰ ਲੋਕਲ ਵਿੱਚ "ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ" ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ, ਇਸ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਧੀਆ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। thumbnail|right|ਜਮਸ਼ੇਦਜੀ ਟਾਟਾ
ਇਤਿਹਾਸ
ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾਨ ਦੀ ਪਰੀਕਲਪਨਾ ਇੱਕ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਾਤੇ ਜਮਸ਼ੇਦਜੀ ਟਾਟਾ, ਉਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਰੀਬ ਤੇਰਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਵਕਫੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਪਰੀਕਲਪਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਮਈ 1909 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀੈ। 1956 ਵਿੱਚ, ਯੂ.ਜੀ.ਸੀ. ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਡੀਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਇਸ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਨੇ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ| ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਜਮਸ਼ੇਦਜੀ ਟਾਟਾ ਆਪਣੇ ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋੋੋਂ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 1904 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾਨ ਪਬਲਿਕ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ।
ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
ਬੰਗਲੌਰ 'ਚ ਭਾਰਤੀਅ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾਨ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਲਗਭਗ 400 ਏਕੜ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਮਾਰਚ 1907 ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਦਾਨ, ਭਰਿਆ ਹੈ। ਸੰਸਥਾਨ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਅਪਲਾਈਡ ਕੈਮੀਕਲ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਦੋ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1906 ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਮੌਰਿਸ ਡਬਲਯੂ ਟਰੇੇਵਰਸ ਨੇ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਟਰੇੇਵਰਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ,ਜੋ ਅੱਜ ਬੰਗਲੌਰ ਦੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਭਾਗ ਰਸਾਇਣਕ ਅਤੇ ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਬਨਂਨ ਤੌ ਬਾਦ ਸੀਵੀ ਰਮਨ, ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣ ਗਏ, ਤਦ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਵਿਭਾਗ ਸਾਲ 1933 'ਚ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ| ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾਨ,ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗਰੈਜੂਏਟ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਰਿਸਰਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਉੱਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, ਚਾਰ-ਸਾਲ ਦੇ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਿੱਖਿਆ (ਬੀ.ਅਸ. ਡਿਗਰੀ) ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ,ਜੌ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਖੋਜ ਵੱਲ ਮੁਖੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਠੋਸ ਬੁਨਿਆਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਖੋਜ ਦੀ ਲੈਬਾਰਟਰੀਜ਼ ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾਨ ਹਰ ਸਾਲ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ 'ਚ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਉਸ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇ ਫੋਕਲ ਪੁਆਇੰਟ ਬਣਦਾ ਹੈ। 2009 ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਦੀ ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਕਿਤੇ। ਪਸਾਰ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ ਨਿਊ ਫੇਜ਼ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਇੰਸਟੀਚਿਊ
ਇੰਟ੍ਰਫੇਰੈਂਸ (ਤਰੰਗ ਸੰਚਾਰ)
ਹਵਾਲੇ
<References/>
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਵ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਹੁਸੈਨਪੁਰਾ (ਬਲਾਕ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ)
ਹੁਸੈਨਪੁਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੈਥਿਊ ਵੇਡ
ਮੈਥਿਊ ਸਕੌਟ ਵੇਡ (ਜਨਮ 26 ਦਿਸੰਬਰ 1987) ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟ-ਕੀਪਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਤਿੰਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਲਈ ਖੇਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਸਮਾਨੀਆ ਟਾਈਗਰਜ਼ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਅਤੇ ਏ ਦਰਜਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਟੀਮਾਂ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੈਲਬਰਨ ਰੈਨੇਗੇਡਸ ਲਈ ਟਵੰਟੀ-20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵੀ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਜੁੱਬਲ-ਕੋਟਖਾਈ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਜੁੱਬਲ-ਕੋਟਖਾਈ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 68 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸ਼ਿਮਲਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 64,121 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਵਿਧਾਇਕ !ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ !ਵੋਟਰ % !ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ !ਸਰੋਤ
ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਗਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ
ਗਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Kingdom of Great Britain) ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦਾ ਪੁਰਣਾ ਨਾਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਕਤ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ 1707 ਤੋਂ 1801 ਤੱਕ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਦ 1707 ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। 1801 ਨੂੰ ਗਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ (United Kingdom of Great Britain and Northern।reland) ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਾਇਆ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਸ਼
ਕੁੰਜਾਹ
ਕੁੰਜਾਹ (ਉਰਦੂ/ਪੰਜਾਬੀ: کنجاہ) ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁੰਜਾਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਵੱਖ ਵੱਖ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਮੁਢ ਦੀ ਮਿਤੀ ਸਕੰਦਰ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਈਪੂ ਤੋਂ 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਦੱਸੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕੁੰਜਾਹ ਦਾ ਨਾਂ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਕੁੰਜਪਾਲ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਾਨੀ ਹੋਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉਮਾਇਦ ਖਲੀਫਿਆਂ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੌਰਾਨ ਆਇਆਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਧਰਮ ਬੁੱਧ ਮੱਤ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ ਸੀ। ਕੁੰਜਾਹ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ 9ਵੀਂ ਅਤੇ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
.
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਜਮਰੌਦ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਜਮਰੌਦ ਦੀ ਲੜਾਈ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਿਤੀ 30 ਅਪਰੈਲ, 1837 ਨੂੰ ਲੜੀ ਗਈ। ਸਿੱਖ ਖ਼ੈਬਰ ਦੱਰਾ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਅਫਗਾਨੀਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਮਰੌਦ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੀ ਰੋਕ ਲਿਆ ਤੇ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।
ਨਤੀਜਾ
ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਜਾਂ ਜਮਰੌਦ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਬਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਤਭੇਦ ਹਨ। ਕਈਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣਾ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੈ। ਕਈ ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵੇ ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਗਾਂ
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ (ਨਸਤਲਿਕ: ہندوستانی, ਦੇਵਨਾਗਰੀ: हिन्दुस्तानी) ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਦਾ ਰਲਗੱਡ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ, ਦੋਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਤਤਸਮ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਬੀ - ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਉਧਾਰ ਲਏ ਗਏ ਸ਼ਬਦ, ਦੋਨੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਉਹ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਤਾ ਰੋਜਮੱਰਾ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਇਸੇ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਹਿੰਦ-ਆਰੀਆਈ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਜਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ - ਅਰਬੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਹੌਜ਼ ਖ਼ਾਸ ਕੰਪਲੈਕਸ
ਹੌਜ਼ ਖ਼ਾਸ  (हिन्दी: हौज़ ख़ास, English:ਉਰਦੂ: حوض خاص‎) , English: Hauz Khas)  ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤਲਾਬਾਂ, ਇਸਲਾਮੀ ਸਕੂਲ, ਕਬਰਾਂ ਅਤੇ ਮਸੀਤਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧਕਾਲੀਨ  ਇਸਲਾਮੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਮੂੰਹ ਬੋਲਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ  ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ (1296-1316)ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ। thumb|ਹੌਜ਼ਖ਼ਾਸ ਝੀਲ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ  thumb|ਹੌਜ਼ ਖ਼ਾਸ ਕੰਪਲੈਕਸ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸੁਖੈਨ ਮੌਤ
ਸੁਖੈਨ ਮੌਤ ਜਾਂ ਸੌਖੀ ਮੌਤ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Euthanasia; "ਚੰਗੀ ਮੌਤ") ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੰਤਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਣ ਦੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਰੇਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਖੈਨ ਮੌਤ ਸੰਬੰਧੀ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਕਨੂੰਨ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਅਕਰਮਕ ਸੁਖੈਨ ਮੌਤ ਹੀ ਕਾਨੂੰਨੀ। 7 ਮਾਰਚ 2011 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਅਕਰਮਕ ਸੁਖੈਨ ਮੌਤ ਨੂੰ ਕਨੂੰਨੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਸਥਾਈ ਬੇਕਾਰ ਹਾਲਤ ਵਾਲ਼ੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਖੈਨ ਮੌਤ
ਜਿਉਮਾ ਹੂਸੈਫ਼
ਜਿਉਮਾ ਵਾਨਾ ਰੂਸੇਫ਼ ( ਜਨਮ 14 ਦਸੰਬਰ 1947) 36ਵੀਂ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਆਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋਈ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ 2005 ਤੋਂ 2010 ਤੱਕ ਉਦੋਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲੁਇਜ ਇਨਾਸਿਓ ਲੂਲਾ ਦ ਸਿਲਵਾ ਦੀ ਚੀਫ਼ ਆਫ਼ ਸਟਾਫ਼ ਸੀ।
ਇੱਕ ਬੁਲਗਾਰੀਅਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਦੀ ਧੀ, ਰੌਸੇਫ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸਣ ਬੇਲੋ ਹੋਰੀਜ਼ੋਂਟੇ ਦੇ ਇੱਕ ਉੱਚ ਮੱਧਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ 1964 ਦੇ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗੁਰੀਲਾ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਜੋ ਮਿਲਟਰੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਦੇ ਸਨ। ਰੌਸੇਫ ਨੂੰ 1970 ਤੋਂ 1972 ਤੱਕ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।
ਉਸ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੌਸੇਫ ਨੇ ਪੋਰਟੋ ਐਲੇਗ੍ਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾਰਲੋਸ ਅਰੇਜੋ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਈ, ਜੋ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਰੀਓ ਗ੍ਰਾਂਡੇ ਡੋ ਸੁਲ ਵਿੱਚ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ (ਪੀ.ਡੀ.ਟੀ.) ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਅਲੇਸੁ ਕਾਲਰੇਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੋਰਟੋ ਐਲੇਗ੍ਰੇ ਦੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸਕੱਤਰ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਿਓ ਗ੍ਰਾਂਡੇ ਡੂ ਸੁਲ ਦੇ ਕੋਰਲਾਸ ਦੀ ਸੈਕਟਰੀ, ਦੋਵਾਂ ਕਾਲਰੇਸ ਅਤੇ ਓਲੈਵੋ ਡੁਤਰਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਣ ਗਈ। 2001 ਵਿੱਚ, ਦੂਤ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ 'ਚ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪੀ.ਡੀ.ਟੀ. ਛੱਡ ਗਈ ਅਤੇ ਵਰਕਰਜ਼ ਪਾਰਟੀ (ਪੀ.ਟੀ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।
2002 ਵਿੱਚ, ਰੌਸੇਫ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਲੁਈਜ਼ ਇੰਸੀਸੀਓ ਲੂਲਾ ਡਾ ਸਿਲਵਾ ਦਾ ਊਰਜਾ ਨੀਤੀ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਚੋਣ ਜਿੱਤਣ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਚੀਫ਼ ਆਫ਼ ਸਟਾਫ ਜੋਸੇ ਦਿਿਰਸਯੂ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਮੈਨਸੈਲੋ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਘੁਟਾਲੇ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰੌਸੇਫ ਸਟਾਫ ਦੀ ਚੀਫ਼ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ 31 ਮਾਰਚ 2010 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜਨ ਲੱਗੀ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ ਪਾਰਟੀ (ਪੀ.ਐਸ.ਡੀ.ਬੀ.) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜੋਸੇ ਸੇਰਾ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ 31 ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਨੂੰ ਉਹ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। 26 ਅਕਤੂਬਰ 2014 ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਐੱਸ.ਸੀ.ਓ. ਨੇਵਜ਼, ਜੋ ਕਿ ਪੀਐਸਡੀਬੀ ਦੇ ਵੀ, ਤੋਂ ਦੂਸਰੀ ਗੇੜ ਦੀ ਇੱਕ ਤੰਗ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਰ੍ਹੋਡੀਅਮ
ਰ੍ਹੋਡੀਅਮ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Rhodium) ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ 45 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ Rh ਨਾਲ ਨਿਵੇਦਨ ਕਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ 102.90550(2) amu ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ
ਵਿਗੋਚਾ
ਵਿਗੋਚਾ(ਨਾਵਲ) 'ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ' ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਨਾਵਲ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਸੇਖਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਸੰਨ੍ਹ 2009 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਤੇ '''ਆਰ.ਕੇ. ਆਫ਼ਸੈੱਟ-ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ ਛਾਪਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਕੈਸੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਭਗੌੜਾ''' ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸਦਾ ਤੀਸਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਸੇਖਾ ਨੂੰ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਡੂੰਘੇਰਾ ਅਨੂਭਵ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬੜ੍ਹਾ ਚੇਤਨ ਹੋ ਕੇ ਕੈਨੇਡਾ 'ਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬੜਾ ਨੇੜਿਓਂ ਵਾਚਿਆ ਹੈ। 'ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ' ਅਨੁਸਾਰ, ਨਾਵਲ 'ਵਿਗੋਚਾ' ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੜੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨਾਲ਼ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਧੰਦੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਅਮੀਰ ਹੋਣ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਉੱਪਰ ਹੈ।''' ਇਹ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਮ-ਪਲ਼ ਹੈ ਤੇ ਭਾਰਤੀ-ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ਼ ਇਸ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ਸਰੋਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪਲਾਟ
ਨਾਵਲ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਬੌਬੀ' ਨਾਂ ਦੇ ਪਾਤਰ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ 'ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ' ਦਾ ਪੜਪੋਤਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ 'ਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਕ਼ਦਮ ਪੁੱਟਿਆ ਸੀ। ਬੌਬੀ ਕਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿੱਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਸਲਵਾਦੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਰਮੋਲੋ-ਫ਼ਰੈਕੋਂ ਜਿਹੇ ਬੁਰੇ ਲੜਕਿਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਪ ਦਾ ਛਾਇਆ ਸਿਰ ਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬੁਰੀ ਸੰਗਤ 'ਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਪ ਦਾ ਫ਼ਰਨੀਚਰ ਵੇਚਣ ਦਾ ਦੁਕਾਨਦਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਵਾਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੇਹਰ, ਮੇਹਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਲ੍ਹੋਰ ਭਾਵ ਜੈਰੀ(ਬੌਬੀ ਦੇ ਪਿਤਾ) ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਨਾਲ਼ੋ-ਨਾਲ਼ ਬੌਬੀ ਦੀ ਦਾਦੀ ਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਸਿਮਰਤੀ ਤੇ ਵਿਖਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਨਾਲ਼ੋ-ਨਾਲ਼ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚਲੇ ਸੰਬੰਧ, ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਘਟਨਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ, ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਤੇ 1984 ਦਾ ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੌਬੀ ਕਈ ਗੈਂਗਾਂ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਨਸ਼ੇ ਤਸਕਰੀ ਵਾਲ਼ੇ ਯਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਧੰਦੇ ਕਰਕੇ ਉਲਝਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ 'ਚ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਰਮੋਲੋ, ਦੀਪ, ਸਟੀਵ, ਰੂਬੀ, ਦੀਪ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿੱਕ, ਅਮਰ, ਡੇਵ ਤੇ ਰੰਜ ਆਦਿ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੌਬੀ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਹਾਲਾਤ ਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਚਾਚੇ ਸੁਖਦੇਵ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਧੀ 'ਪੰਮ' ਤੇ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਅਂ ਘਟਨਾਵਾਂ-ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਰਨਣ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ 'ਚ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਕਨੇਡਾ ਗਏ 'ਅਨੂਪ' ਦੀ ਅਪਰਾਧ ਵਿਗਿਆਨ(ਕ੍ਰਿਮੀਨੋਲੌਜੀ) ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਪੰਮ ਨਾਲ਼ ਪਿਆਰ ਤੇ ਬੌਬੀ ਵੱਲੋਂ ਉਸਦੇ ਘਟਨਾ-ਯੁਕਤ ਕ਼ਤਲ ਦੀ ਬਿਓਰਾ ਪੂਰੇ ਨਾਵਲ 'ਚ ਰਹੱਸ ਰੱਖਦਾ ਅੰਤ 'ਤੇ ਖੁੱਲਦਾ ਹੈ। ਬੌਬੀ ਇਸ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਧੰਦੇ 'ਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ-ਉਸਤਾਦਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਸ਼ਾ-ਵਾਪਾਰ ਦਾ ਧੰਦਾ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਗ਼ਲਤ-ਫਹਿਮੀ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਣ ਵਿੱਚ 'ਚ ਕੀਤੀ ਪ੍ਰੀਤ-ਭੋਜਨ(ਪਾਰਟੀ) 'ਚ ਅੰਤ ਵੇਲੇ਼ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਸਮੇਤ ਰਹੱਸਮਈ ਮੌਤ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਵਾਪਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਕਨੇਡਾ 'ਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਗੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਮੁਲਕਾਂ 'ਚ ਵੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਾਵਲ 'ਚ ਵਰਨਣ ਹੈ ਕਿ, ਰਮੋਲੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੌ ਦੂਜੇ ਗੈਂਗਾਂ ਦੀ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਾਹ 'ਚ ਰੌੜਾ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਆਲ਼ੇ-ਦੁਆਲ਼ੇ ਕਈ ਗੈਂਗ ਘੇਰਾ ਪਾਈ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬਾਈਕਰ ਗੈਂਗ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਿੱਕ ਜੁੰਡਲੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧਨਾਢ ਬਾਬੇ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ...ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਆ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਆਪਣੇ ਸ੍ਰੋਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਲਏ ਹਨ।'
ਅਧਿਆਏ
ਨਾਵਲ ਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ 27 ਅਧਿਆਏ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ-
ਕਿਰਦਾਰ/ਪਾਤਰ
ਨਾਵਲ 'ਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕਿਰਦਾਰ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ-
ਮਰਦ ਪਾਤਰ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਮੋਲੋ, ਕੈਲੀ, ਸਟੀਵ, ਨਿੱਕ, ਅਮਰ, ਡੇਵ, ਰੰਜ, ਮਾਰਟਿਨ, ਲਾਰੰਸ(ਅਧਿਆਪਕ) ਤੇ ਕਿੰਦ ਇਤਿਆਦਿ ਹੋਰ ਮਰਦ ਪਾਤਰ ਵੀ ਹਨ।
ਔਰਤ ਪਾਤਰ
ਨਾਵਲ 'ਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਔਰਤ ਪਾਤਰ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ- ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਗੁਰਮੀਤ, ਸੈਰਾ ਤੇ ਰੂਬੀ ਆਦਿ ਜਿਹੇ ਹੋਰ ਪਾਤਰ ਵੀ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਵੇਰਵੇ
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵੇਰਵੇ ਨਾਵਲ 'ਚ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ 'ਇਤਿਹਾਸਕ-ਦਸਤਾਵੇਜ਼' ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ-
ਆਲੋਚਨਾ
ਕਈ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ "ਵਿਗੋਚਾ" ਨਾਵਲ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-
ਵਾਸਲੀ ਗਰੋਸਮਾਨ
ਵਾਸਲੀ ਸੇਮਿਓਨੋਵਿੱਚ ਗਰੋਸਮਾਨ (Васи́лий Семёнович Гро́ссман, Василь Семенович Гроссман; 12 ਦਸੰਬਰ 1905 – 14 ਸਤੰਬਰ 1964) ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਗਰੋਸਮਾਨ ਨੇ ਅਰਮੀਨੀਅਨ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਅਰਮੀਨੀਆ ਪੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਗਰੋਸਮਨ ਦਾ ਜਨਮ ਯੋਸਿਫ਼ ਸੋਲੋਮੋਨੋਵਿਚ ਵਜੋਂ ਬੇਰਦੀਚਿਵ, ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ (ਅੱਜ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿਚ) ਦੇ ਇੱਕ ਮੁਕਤ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਯਹੂਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਨੈਨੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਯੋਸਿਆ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਰੂਸੀ ਵਾਸਿਆ (ਵਾਸਿਲੀ ਤੋਂ) ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸਮਾਜਿਕ-ਜਮਹੂਰੀਅਤਪਸੰਦ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਨਸ਼ੇਵਿਕ ਧੜੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਨੌਜਵਾਨ ਵਸੀਲੀ ਗਰੋਸਮਨ ਨੇ 1917 ਦੇ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਨੂੰ ਦਿਲੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1905 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1964 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਮੀਆ (ਅਦਾਕਾਰਾ)
ਗਿਮੀ ਜਾਰਜ, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਟੇਜ ਨਾਮ ਮੀਆ ਜਾਰਜ, ਜਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੀਆ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾ ਕੇ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਓਰੂ ਸਮਾਲ ਫੈਮਿਲੀ (2010), ਡਾਕਟਰ ਲਵ (2011) ਅਤੇ ਈ ਅਦੁਥਾ ਕਾਲਥੂ (2012) ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਮਿਸ ਫਿਟਨੈਸ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮ ਚੇਤਾਈਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਮੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਡੋਂਬੀਵਲੀ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਜਾਰਜ ਜੋਸੇਫ ਅਤੇ ਮਿਨੀ ਜਾਰਜ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਸਾਈਰੋ ਮਾਲਾਬਾਰ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕੋਟਾਯਮ ਵਿੱਚ ਪਾਲਾ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੈਕਰਡ ਹਾਰਟ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਭਰਨੰਗਨਮ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਮੈਰੀਜ਼ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਭਰਨੰਗਨਮ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਲਫੋਂਸਾ ਕਾਲਜ, ਪਲਾਈ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਕਾਲਜ, ਪਲਾਈ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਗਿੰਨੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਲੀਜੋ ਜਾਰਜ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੈ। 12 ਸਤੰਬਰ 2020 ਨੂੰ, ਮੀਆ ਨੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਸਾਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਮੈਰੀਜ਼ ਬੇਸਿਲਿਕਾ ਚਰਚ, ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰੀ ਅਸ਼ਵਿਨ ਫਿਲਿਪ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।  ਜੁਲਾਈ 2021 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ 21 ਸਤੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਜਾਰਜ ਜੋਸਫ਼ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਕਰੀਅਰ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲ ਅਲਫੋਨਸਾਮਾ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾ ਕੇ ਕੀਤੀਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਡਾਕਟਰ ਲਵ ਅਤੇ ਈ ਅਦੁਥਾ ਕਾਲਥੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਮਿਸ ਫਿਟਨੈਸ 2012 ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਇਤਕਾਲ ਸੈਕਿੰਡ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਹੀਰੋਇਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਮਿਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਉਰਮਿਲਾ ਊਨੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮੀਆ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਜੂਨ ਕੜਿਆਲ ਨੂੰ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ 2012 ਦੀ ਕਾਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ਚੇਤਾਈ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਬੀਜੂ ਮੈਨਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਏ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਜਿੱਤੀ। ਮੀਆ ਨੂੰ ਫਿਰ ਮੋਹਨ ਲਾਲ -ਸਟਾਰਰ ਰੈੱਡ ਵਾਈਨ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਸਿਫ਼ ਅਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜੀਠੂ ਜੋਸਫ਼ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜੋ ਸਾਲ 2013 ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਹ ਵਿਸ਼ੂਧਨ ਵਿੱਚ ਚਰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਨਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। 2014 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਨੁਭਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਜੋਸ਼ੀ ਦੀ ਸਲਾਮ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਜੈਰਾਮ ਅਤੇ ਸੁਰੇਸ਼ ਗੋਪੀ ਅਤੇ ਬੀ. ਉਨੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੀ ਮਿਸਟਰ ਫਰਾਡ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮੋਹਨ ਲਾਲ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਉਹ ਲਾਲ ਜੂਨੀਅਰ ਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਥ੍ਰਿਲਰ ਹਾਇ ਆਈ ਐਮ ਟੋਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਆਸਿਫ਼ ਅਲੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਾਰਜ ਵਰਗੀਜ਼ ਦੀ 6ਬੀ ਪੈਰਾਡਾਈਜ਼, ਅਤੇ ਕੇਐਨ ਸ਼ਸੀਧਰਨ ਦੀ ਨਯਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਬਣਾਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜੀਵਾ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਅਮਰਾ ਕਾਵਿਅਮ ਨਾਲ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਾਰਤਿਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। 2015 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 32 ਆਮ ਅਧਿਆਯਮ 23 ਆਮ ਵਾਕਯਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਕਾਲੀ ਮਕੋਅ
ਮਕੋਅ (Solanum nigrum) ਇੱਕ ਬੂਟੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਾਲ ਭਰ ਫੁਲ ਅਤੇ ਫਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਮਕੋਅ ਵਿੱਚ ਟਾਹਣੀਯੁਕਤ ਇੱਕ-ਡੇਢ ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਉਂਚੀ, ਅਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਉਭਰੀਆਂ ਹੋਈ ਰੇਖਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਪੱਤੇ ਹਰੇ, ਅੰਡਾਕਰ ਜਾਂ ਆਇਤਾਕਾਰ, ਦੰਤੁਰ ਜਾਂ ਖੰਡਿਤ, 2-3 ਇੰਚ ਲੰਬੇ, ਇੱਕ-ਡੇਢ ਇੰਚ ਤੱਕ ਚੌੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁਲ ਛੋਟੇ, ਸਫੇਦ ਰੰਗ ਫੁਲ ਦੰਡਾਂ ਉੱਤੇ 3 ਤੋਂ 8 ਦੇ ਗੁੱਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਝੁਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਕੋਅ ਦੇ ਫਲ ਛੋਟੇ, ਚਿਕਨੇ, ਗੋਲਾਕਾਰ, ਕੱਚੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਅਤੇ ਪੱਕਣ ਤੇ ਨੀਲੇ ਜਾਂ ਬੈਂਗਨੀ ਰੰਗ ਦੇ, ਕਦੇ - ਕਦੇ ਪੀਲੇ ਜਾਂ ਲਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੀਜ ਛੋਟੇ, ਚਿਕਨੇ, ਪਿੱਲੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਬੈਂਗਨ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਬੈਂਗਨ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੱਕਣ ਤੇ ਫਲ ਮਿੱਠੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦੇ
ਅਰਕੋਲ
ਅਰਕੋਲ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਰਕੋਲਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਰੋਨਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ 5,274 ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਨਾਲ ਕਮਿਉਨ ਹੈ, ਇਹ ਆਰਕੋਲ ਦੇ ਬ੍ਰਿਜ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
15-17 ਨਵੰਬਰ 1796 ਦੌਰਾਨ ਅਰਕੋਲ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਬੋਨਾਪਾਰਟ, ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਇਟਲੀ ਦੀ ਫ੍ਰੈਂਚ ਆਰਮੀ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਰੈਵੋਲਊਸ਼ਨਰੀ ਯੁੱਧਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਨਿਰਣਾਇਕ ਹਮਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਾਲ ਅਪ੍ਰੈਲ ਅਤੇ ਮਈ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਾਈਡਮੈਂਟ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਉੱਤਰੀ ਇਟਲੀ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਐਡੀਜ ਅਤੇ ਐਲਪੋਨ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਨੇੜੇ ਜਜ਼ਸੇਫ ਅਲਵਿੰਕੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਇਆ। ਮੁਢਲੇ ਸਾਜ਼ੋ ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੀ ਫੌਜ ਹਮਲਾਵਰ ਰਹੀ। 14 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ, ਉਹ ਐਡੀਜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ। ਉਹ ਸਭ ਜੋ ਹੁਣ ਦੋ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਿਹਾ ਅਲਪੋਨ ਸੀ। 15-16 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਨੇ ਅਰਕੋਲ ਵਿਖੇ ਪੁਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਹਮਲੇ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੀ ਫਾਇਰਪਾਵਰ ਦੁਆਰਾ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। 17 ਨਵੰਬਰ ਤਕ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੀਆਂ ਹੱਡਬੀਤੀ ਚਾਲਾਂ ਨੇ ਐਲਵਿੰਕੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਰਣਨੀਤਕ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਨੇ ਰਿਵੋਲੀ ਵਿਖੇ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਅਮਨ ਦੇ ਕੈਂਪੋ ਫਾਰਮਿਓ ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜੁੜਵਾ ਕਸਬੇ
ਅਰਕੋਲ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ:
ਰੌਬਿਨ ਲੇਕੌਫ਼
ਰੌਬਿਨ ਲੇਕੌਫ਼ ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕਿਤਾਬ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਔਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 1975 'ਚ ਲਿਖੀ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ
ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਜਾਂ ਸਹਿਆਦਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਨਾਲ਼ ਦੌੜਦੀ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਯੁਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜੀਵ-ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਘੇ ਅੱਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਾਨ ਢਲਾਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ
ਨਾਹਰਗੜ੍ਹ ਦਾ ਕਿਲਾ
right|thumb|300x300px|ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਛੱਤ right|thumb|300x300px|ਨਾਹਰਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਦਿੱਖ ਕਿਲ੍ਹਾ ਨਾਹਰ ਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਜੈਪੁਰ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੋਇਆ ਅਰਾਵਲੀ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਉਪਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਮਿਰ ਕੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸਵਾਈ ਰਾਜਾ ਜੇ ਸਿੰਘ ਦੂਜਾ ਨੇ 1734 ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਇਆ। ਰਾਜਾ ਸਵਾਈ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਕੇ ਨੌ ਰਾਣਿਆਂ ਲਈ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਆਵਾਸ ਖੰਡ ਬਣਵਾਏ ਜਿਹੜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਹਨ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੱਛਮ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੜਾਓ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰੇਸਤਰਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਖਾਣ ਪਾਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1944 ਵਿੱਚ ਜੈਪੁਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਤੌਰ ਦੇ ਵਰਤਣਾ ਸੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਦੇ ਬਸੰਤੀ ਅਤੇ ਸੁੱਧ ਦੇਸੀ ਰੋਮਾਂਸ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਫ਼ਿਲਮਾਕਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। right|thumb|300x300px|ਨਾਹਰਗੜ੍ਹ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼-I right|thumb|300x300px|ਨਾਹਰਗੜ੍ਹ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼-II
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
Coordinates: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Nahargarh_Fort&params=26.939_N_75.817_E_ <span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"> 26°56′20″N 75°49′01″E  ﻿ / ﻿ <span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">26.939°N 75.817°E ﻿ / 26.939; 75.817   ]
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਨ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਮੇਜਰ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂਰ
ਮੇਜਰ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਪੈਲੇਡੀਅਮ
ਪੈਲੇਡੀਅਮ (ਅੰਗਰੇਜੀ: Palladium) ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ 46 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ Rd ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ 106.42(1) amu ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ
ਮਨਿਸਾ
ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਲਾਲ (ਬੈਂਡ)
ਲਾਲ (ਉਰਦੂ: لال) ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਿਆਸੀ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਬੈਂਡ ਹੈ। ਇਹ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ, ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫੈਜ਼ ਅਤੇ ਹਬੀਬ ਜਾਲਿਬ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਗਿੱਦੜ ਪੀੜ੍ਹੀ
ਗਿੱਦੜ ਪੀੜ੍ਹੀ (Ganoderma lucidum) (靈芝) ਖੁੰਭਾਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਲੀ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਪੌਦਾ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਕੈੰਸਰ ਅਤੇ ਸੂਗਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਮਸ਼ਾਲ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀਵਾਲੀ ਵੇਲੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਲੀ
ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਹੀ
ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਹੀ (1953 - 28 ਅਗਸਤ 2014) ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਗਲਪ ਆਲੋਚਕ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮਠੌਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਅਤੇ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਕਾਲਜ ਫਗਵਾੜਾ, ਲਾਇਲਪੁਰ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਜਲੰਧਰ, ਸਰਕਾਰੀ ਕਲਾਜ ਰੋਡੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਸਠਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ ਬੇਲਾ ਵਿਖੇ ਬਤੌਰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਮਾਂਗਾ (ਪਿੰਡ)
ਮਾਂਗਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 161 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 763 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 385 ਮਰਦ ਅਤੇ 378 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 982 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ, 1089 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84 % ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 85.05 % ਸੀ।  ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 90.00 % ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 79.94 % ਹੈ।
ਆਦਮਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਆਦਮਪੁਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 117 ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 38 ਨੰਬਰ ਚੌਣ ਹਲਕਾ ਹੈ।
ਜਾਣਕਾਰੀ
ਆਦਮਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਵਿੱਚ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਭੋਗਪੁਰ, ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਆਦਮਪੁਰ ਅਤੇ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ ਅਲਾਵਲਪੁਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 152 ਪਿੰਡ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 1,52,690 ਵੋਟਰ ਹਨ। 2012 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇਹ ਹਲਕਾ ਰਾਖਵਾਂ ਸੀ ਤਾਂ ਬਸਪਾ ਛੱਡ ਕੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਟੀਨੂੰ ਨੇ ਇਥੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਕੈਂਥ ਨੂੰ 19 ਹਜ਼ਾਰ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਆਦਮਪੁਰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਾਰੀ, ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਪੰਜ ਵਾਰੀ, ਸੀਪੀਆ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
੧. ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
੨. ਜਲੰਧਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਆਜ ਕੀ ਰਾਤ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਆਜ ਕੀ ਰਾਤ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਡਰਾਮਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਉੱਪਰ 18 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਉਦੈ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇਕੀਤਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਧਾਰਾਵਾਹਿਕ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨਯ ਖੂਬੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
1 Amitabh Bachchan to come back on small screen with 'Aaj Ki Raat Hai Zindagi'". The Asian Age. 25 September 2015. Retrieved 25 September 2015.
2 Amitabh Bachchan to Star in New TV Show". NDTV. 25 September 2015. Retrieved 25 September 2015.
3 Big B, STAR Plus collaborate for unique show". Yahoo! News. 25 September 2015. Retrieved 25 September 2015.
4 Bhatia, Saloni. "Aaj Ki Raat Hai Zindagi - Know everything about the show". The Times of India.
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਬਿੱਲਾ
ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਬਿੱਲਾ (2 ਫਰਵਰੀ, 1984) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਐਲਬਮ ਕੋਈ ਖਾਸ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਦਕਿ ਅਭਿਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਫਿਲਮ ਸੂਬੇਦਾਰ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ। 2018 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫਿਲਮ ਪਰਾਹੁਣਾ ਵਿੱਚ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਬਿੱਲੇ ਨੇ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਅਰਨਸਟ ਮਾਖ਼
ਅਰਨਸਟ ਵਾਲਡਫ੍ਰਾਈਡ ਜੋਸੇਫ ਵੈਂਜ਼ਲ ਮਾਖ਼ (18 ਫਰਵਰੀ 1838 – 19 ਫਰਵਰੀ 1916), ਇੱਕ ਆਸਟਰੀਅਨ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਸੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਦਮਾ ਤਰੰਗਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ, ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗਤੀ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਖ਼ ਸੰਖਿਆ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਤੱਖਵਾਦ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰੈਗਮੈਟਿਜ਼ਮ ਤੇ ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ।  ਪੁਲਾੜ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਊਟਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੁਆਰਾ, ਉਸਨੇ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਦੇ ਰੀਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀਆਂ ਅਗੇਤੀਆਂ ਝਲਕਾਂ ਦਰਸਾਈਆਂ।
ਜੀਵਨੀ
ਅਰਨਸਟ ਵਾਲਡਫ੍ਰਾਈਡ ਜੋਸੇਫ ਵੈਂਜ਼ਲ ਮਾਖ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਚਰਲਾਈਸ (ਜਰਮਨ: Chirlitz), ਮੋਰਾਵੀਆ (ਫਿਰ ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿਚ, ਹੁਣ ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਨੋ ਦਾ ਹਿੱਸਾ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪਰਾਗ ਵਿਚਲੀ ਚਾਰਲਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੋਰਾਵੀਆ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਜ਼ਲਿਨ ਵਿਚਲੇ ਕੁਲੀਨ ਬ੍ਰੈਂਡਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਟਿਊਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ, ਵੈਂਜ਼ਲ ਲੈਨਹੌਸ, ਚਿਰਲਿੰਟਸ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਸੀ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਮਾਸਟਰ ਬਿਲਡਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਰਨਸਟ ਮਾਖ਼ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ। ਕੁੱਝ ਸਰੋਤ ਮਾਖ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਟੂਰੇਨੀ (ਜਰਮਨ: Turas, ਹੁਣ ਬਰਨੋ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ) ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਚਿਰਲਿਜ਼ ਰਜਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ਿਸ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਥੇ ਸੀ ਕਿ ਅਰਨਸਟ ਮਾਖ਼ ਨੇ ਪੈਰੀਗ੍ਰਿਨ ਵੇਜ ਕੋਲੋਂ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਮਾਖ਼ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਅਤੇ ਨਾਸਤਿਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।  ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕਈ ਵਾਰ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਰਥਾਤ ਹੇਨਰੀਚ ਗੋਮਪਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ "ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਬੁੱਧ" ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਨ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਦੇ ਉਸਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ "ਹਉਮੈ" ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦਾ ਵਰਤਾਰਾਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸੀ। 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ Kroměříž ਜਿਮਨੇਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। 1855 ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਆਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ 1860 ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਂਡ੍ਰੈਅਸ ਵਾਨ ਏਟਟਿੰਗਹਾਜਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਅਧਿਆਪਨ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਵਿਕਟ-ਕੀਪਰ
ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟ-ਕੀਪਰ (ਵਿਕਟਕੀਪਰ ਜਾਂ ਕੀਪਰ ਵੀ ਕਹਿ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਫੀਲਡਿੰਗ ਜਾਂ ਖੇਤਰ-ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦਾ ਉਹ ਖਿਡਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਵਿਕਟਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੀਲਡਿੰਗ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਕਟ-ਕੀਪਰ ਨੂੰ ਦਸਤਾਨੇ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਮਾਹਿਰ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਤਜਰਬੇ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਕਟ-ਕੀਪਰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਹੋਣ ਤੇ ਫ਼ੀਲਡਿੰਗ ਟੀਮ ਦੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਿਕਟ-ਕੀਪਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟ-ਕੀਪਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਨਿਯਮ ਅੰਕ 40 ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਜਗਦੀਸ਼ਪੁਰ ਸਰੋਵਰ
ਜਗਦੀਸ਼ਪੁਰ ਸਰੋਵਰ ਜਹਾਦੀ ਪਿੰਡ ਵਿਕਾਸ ਕਮੇਟੀ, ਕਪਿਲਵਸਤੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਈ.ਆਰ. ਜਗਦੀਸ਼ ਝਾਅ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਗਦੀਸ਼ ਝਾਅ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਨਗੰਗਾ ਡੈਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। 225 ha ਦੇ ਸਤਹ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵੈਟਲੈਂਡ ਸਾਈਟ ਹੈ। ਇਹ 197 m ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ । ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ 2 m ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਖੁਸ਼ਕ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 7 m ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਗਦੀਸ਼ਪੁਰ ਜਲ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਰਾਮਸਰ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲੇ ਰਾਮਸਰ ਵੈਟਲੈਂਡਜ਼ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁੰਬੀਨੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਭੂਗੋਲਿਕ ਚੌਖਟਾ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਸਾਰੀ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਹੜੇ ਨੁਕਤੇ ਉਭਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮੁੜ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ : 1. ਅੱਜ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਚੌਖਟਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਖੋਂ ਓਹਲੇ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ । ਅਤੇ ਇਹ ਹਾਲਤਾਂ ਇਸ ਨਿਰਣੇ ਦੀ ਆਧਾਰ-ਦਲੀਲ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਚੌਖਟਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਏ । 2. ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਮਾਜਕ-ਰਾਜਸੀ ਵਰਤਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਪੁੱਜਣ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅੰਗ ਹਨ; 3. ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਅੱਜ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਇਹ ਸਮਾਂ ਨੌਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ੳ, ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅ. ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ੲ.ਇਥੋਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ, ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਬੋਧਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਐਸੋ ਡੂੰਘੇ ਜਾਂਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲੋਂ ਨਿਖੇੜ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਧੁਨਿਕ ਕੌਮੀਅਤਾਂ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਜਣ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ। 4. ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਨਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉ. ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਕੌਮੀਅਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਬਾਦਕਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਏ ; ਹੈ ਕਿ ਅ, ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਏ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਸ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ; ੲ. ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪਿੱਛੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਅਤੇ ਰੁਚੀਆਂ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹਨ; ਸ. ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਮਝਦਿਆਂ, ਇਸ ਤੋਂ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਜੋ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਏ ।
ਰੋਜ਼ੇ ਮਾਰਟਿਨ ਡੂ ਗਾਰ
ਰੋਜ਼ੇ ਮਾਰਟਿਨ ਡੂ ਗਾਰ (23 ਮਾਰਚ 1881 – 22 ਅਗਸਤ 1958) ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, 1937 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਰੋਜ਼ੇ ਮਾਰਟਿਨ ਡੂ ਗਾਰ (1881-1958) ਦਾ ਜਨਮ ਨੂਲੀ-ਸੁਰ-ਸੇਨ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਵਧੀਆ ਪੈਰਿਸ ਦੀਆਂ ਸਿਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1906 ਵਿਚ ਇਕੋਲੇ ਡੇ ਚਾਰਟਸ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਥੀਸੀਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਚੀਨ-ਵਿਗਿਆਨੀ-ਪਾਲੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਇਕ ਪਾਲੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਾ ਖੋਜੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਲਿਆਦੀ, ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਹਕੀਕਤ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੇ ਸਰੋਕਾਰ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਦੀ ਗਲਪ ਰਚਨਾ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀਵਾਦੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਰਚਨਾਤਮਿਕਤਾ
ਰੋਜ਼ੇ ਮਾਰਟਿਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਤਾਲਸਟਾਏ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਰਗੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਗਲਾ ਨਾਵਲ, ਦੇਵੇਨੀਆ! (Devenir!, 1908) ਆਤਮਕਥਾ ਸਬੰਧੀ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਲਿਖ਼ਿਆ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਖ਼ਰਚੇ ਤੇ ਛਪਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਸਾਹਿਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਫਰੰਟ ਤੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਯੁੱਧ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ 1920 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਚਲੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਐਸਟੇਟ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲ "ਥੀਬੋਜ਼" (The Thibaults) ਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਹ ਥੀਬੋਜ਼ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਬਹੁ-ਜਿਲਦੀ ਨਾਵਲ ਲੜੀ ਹੈ ਜੋ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ, ਐਂਟੋਇਨ ਅਤੇ ਜੈਕ ਥੀਬੋ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਇਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਕੈਥੋਲਿਕ ਬੁਰਜ਼ੁਆ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਰੀਵਿਊ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਨੂੰ 1937 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸੇ ਨਾਵਲ ਲੜੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।