cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਭਗਤ ਸਧਨਾ
ਜਨਮ
ਭਗਤ ਸਧਨਾ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1180 ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਸੇਹਵਾਂ, (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਭਗਤ ਸਧਨਾ ਜੀ ਦੇ ਮਾਪਿਅਾ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਵਧੇਰੇ ਅਤੇ ਤਸੱਲੀ ਬਖਸ਼ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ।ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਕਸਾਈ ਧੰਦੇ ਵਿਚ ਬੀਤਿਆ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਮਨ ਫਿਰਿਆ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਆਗ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ  ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਗਏ।ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸੰਤਾਂ, ਫਕੀਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਪੁਰਖਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਚਰਚਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਲਗਨ ਸੀ।ਮਹਾਂਪੁਰਖਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਵਿੱਚ ਕਬੂਲ ਹੋਏ।
ਸੱਚੇ ਪ੍ਭੁ ਭਗਤ ਸਧਨਾ ਜੀ
ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਹਵਾਲਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਭਗਤ ਸਧਨਾ ਜੀ ਸਾਲਿਗ੍ਰਾਮ" ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਲਿਗ੍ਰਾਮ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਪੱਥਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਹਿੰਦੂ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਵਿਚੋਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਨਵ ਮੱਤ ਦਾ ਉਪਾਸ਼ਕ ਮੰਨ ਬੈਠਦੇ ਹਨ।ਪਰੰਤੂ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ।ਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ  ਲਈ ਸਧਨਾ ਜੀ ਨੇ ਘਰਬਾਰ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਸੇਹਵਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਘੁੰਮ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ-ਪਿਆਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਿਲਾਵਲ ਰਾਗ ਵਿਚ ਆਇਆ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਬਦ  ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ‘ ਨਾਮ’ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਭਗਤੀ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਸਧਨਾ ਜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ ਦੇ ਭੇਖ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁੱਧੂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੇ ਭੇਖ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਾਜ ਸੱਤਾ ਦਾ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅੰਦਰਲੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਆਤਮਿਕ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮਾਣਿਆਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਗੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਬੈਠੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਭਗਤ ਸਧਨਾ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਰਥ
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਸਧਨਾ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਬਿਲਾਵਲ ਰਾਗ ਵਿਚ ਪੰਨਾ 858 ਉਤੇ ਦਰਜ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਆਪ ਨੇ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ , ਨਿਮਰਤਾ ਭਰੀ ਅਰਜ਼ੋਈ ਨੂੰ ਬੜੇ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਿਤਰਿਆ ਹੈ।ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਿਰਗੁਣ ਸਰੂਪ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕੋਲ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਗੁਰ ਹੈ। ਨ੍ਰਿਪ ਕੰਨਿਆ ਕੇ ਕਾਰਨੈ ਇਕੁ ਭਇਆ ਭੇਖਧਾਰੀ ॥ ਕਾਮਾਰਥੀ ਸੁਆਰਥੀ ਵਾ ਕੀ ਪੈਜ ਸਵਾਰੀ ॥੧॥ ਤਵ ਗੁਨ ਕਹਾ ਜਗਤ ਗੁਰਾ ਜਉ ਕਰਮੁ ਨ ਨਾਸੈ ॥ ਸਿੰਘ ਸਰਨ ਕਤ ਜਾਈਐ ਜਉ ਜੰਬੁਕੁ ਗ੍ਰਾਸੈ ॥੧॥ਰਹਾਉ ॥ ਏਕ ਬੂੰਦ ਜਲ ਕਾਰਨੇ ਚਾਤ੍ਰਿਕੁ ਦੁਖੁ ਪਾਵੈ ॥ ਪ੍ਰਾਨ ਗਏ ਸਾਗਰੁ ਮਿਲੈ ਫੁਨਿ ਕਾਮਿ ਨ ਆਵੈ ॥੨॥ ਪ੍ਰਾਨ ਜੁ ਥਾਕੇ ਥਿਰੁ ਨਹੀ ਕੈਸੇ ਬਿਰਮਾਵਉ ॥ ਬੂਡਿ ਮੂਏ ਨਉਕਾ ਮਿਲੈ ਕਹੁ ਕਾਹਿ ਚਢਾਵਉ ॥੩॥ ਮੈ ਨਾਹੀ ਕਛੁ ਹਉ ਨਹੀ ਕਿਛੁ ਆਹਿ ਨ ਮੋਰਾ ॥ ਅਉਸਰ ਲਜਾ ਰਾਖਿ ਲੇਹੁ ਸਧਨਾ ਜਨੁ ਤੋਰਾ ॥੪॥੧॥
ਅਰਥਾਤ ਹੇ ਜਗਤ ਪਿਤਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ !ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਵੀ ਬੂਰੇ ਕਰਮ ਕਰਾਂਗਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਮੇਨੂੰ ਕੀ ਗੁਣ ਜਾਂ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਕੀ ਮੁਨਾਫ਼ਾ, ਜੇਕਰ ਫਿਰ ਵੀ ਗਿੱਦੜ ਖਾ ਜਾਣ ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ! ਤੂੰ ਉਸ ਕਾਮੀ ਅਤੇ ਖੁਦਗਰਜ ਬੰਦੇ ਦੀ ਵੀ ਲਾਜ ਰੱਖੀ। ਭਾਵ, ਤੂੰ ਉਹਨੂੰ ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਵਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਵਲੋਂ ਬਚਾਇਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹੇ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਦੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਖਾਤਰ ਧਰਮ ਦਾ ਭੇਸ਼ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਪਪੀਹਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੂਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ। ਉਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ! ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਮ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਬੂੰਦ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਹਰ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਮੇਰਾ ਕੀ ਸਵਾਂਰੇਗਾ ? ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ-ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ਥੱਕ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੋਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੁਆਰਾ ਭਗਤ ਜੀ ਵਲੋਂ ਈਸ਼ਵਰ (ਵਾਹਿਗੁਰੂ) ਦੇ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਭਾਵ ਤਾਂ ਸਿੱਧਾ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਭਗਤ ਸਧਨਾ ਜੀ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ! ਸੰਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉਠ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਹਿੰਮਤ ਵਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਮਜੋਰ ਜਿੰਦ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਨੂੰ ਡੁੱਬਣ ਵਲੋਂ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਕਾਰ ਮੁੜ-ਮੁੜਕੇ ਹਮਲੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਲਦੀ ਵਲੋਂ ਮੇਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬਚਾ ਲਓ।ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ, ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਭਕਤ ਜੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।ਅਸਲ ਵਿਚ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਜੀ ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਸ ਲਫਜ਼ ਦਾ ਮਤਲਬ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।ਜੇਕਰ ਮੰਨ ਲਈਏ ਕਿ ਆਪ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿਚ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਕ ਰਹੇ ਵੀ ਹੋਣਗੇ ਫੇਰ ਵੀ ਕੇਵਲ ਇੰਨੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਵਲੋਂ ਵੈਰਾਗ ਰੂਪ ਭਗਤ ਜੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਸੇਵਕ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਧਿਆਨ ਰਹੇ ਕਿ ਵਿਸ਼ਣੁ ਜੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਾਸ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
en:Template:Sikhism
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਭਗਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ
ਮਾਨਾਕੇਮ ਬੇਗਿਨ
thumb|ਮਾਨਾਕੇਮ ਬੇਗਿਨਮਾਨਾਕੇਮ ਬੇਗਿਨ ਨੂੰ 1979 ਵਿੱਚ ਨੋਬੇਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
ਧੀਰ
ਧੀਰ (ਜ਼ਿਲਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ) ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਬਟਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਬਟਾਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਰਜਰੀ
thumb|ਸਰਜਨ ਨੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਤੇ ਇੱਕ ਫਟੇ ਹੋਏ ਅਚਿਲਜ਼ ਟੈਂਡਨ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੀ ਸਰਜਰੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Surgery; ਲਾਤੀਨੀ: chirurgiae, ਭਾਵ "ਹੱਥ ਦਾ ਕੰਮ") ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹੈ ਜਿਸਵਿੱਚ ਰੋਗੀ ਤੇ ਸਰੀਰਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਣ ਲਈ ਰੋਗ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਸੱਟ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਅਣਚਾਹੇ ਫਟੇ ਹੋਏ ਅੰਗਾ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਰੇਟਿਵ ਮੈਨੂਅਲ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ "ਸਰਜੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ", "ਆਪਰੇਸ਼ਨ", ਜਾਂ ਬਸ "ਸਰਜਰੀ" ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਆ "ਓਪਰੇਟ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਰਜਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ। ਸਰਜਰੀ ਸੰਬੰਧੀ "ਸਰਜੀਕਲ" ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ; ਉਦਾ. ਸਰਜੀਕਲ ਯੰਤਰਾਂ ਜਾਂ ਸਰਜਰੀ ਨਰਸ। ਮਰੀਜ਼ ਜਾਂ ਜਿਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਸਰਜਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਰਜਨ ਸਰਜਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ ਸਰਜਨ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰਜੀਕਲ ਟੀਮ ਸਰਜਨ, ਸਰਜਨ ਦੇ ਸਹਾਇਕ, ਅਨੱਸਥੀਸੀਆ ਪ੍ਰਦਾਤਾ, ਸੰਚਾਰ ਕਰਵਾਈ ਨਰਸ ਅਤੇ ਸਰਜੀਕਲ ਤਕਨਾਲੋਜਿਸਟ ਦੁਆਰਾ ਬਣੀ ਹੈ। ਸਰਜਰੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿੰਟਾਂ ਤੋਂ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਜਾਂ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ "ਸਰਜਰੀ" ਉਹ ਥਾਂ ਦਾ ਸੰਦਰਭ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਰਜਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ, ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਡਾਕਟਰ, ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਡਾਕਟਰ।
ਸਰਜਰੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਸਰਜੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤਿਕਾਤਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਕਿਸਮ, ਸਰੀਰਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਜ਼-ਸਾਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ
right|thumb|200x200px|ਸੁਸਰੂਤਾ ਸੰਠਾ ਦਾ ਲੇਖਕ ਸੁਸ਼ੁਤਤਾ, ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਸਿੰਧ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹੜੱਪਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ (c.3300 ਈ.) ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਸਬੂਤ 9000 ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਤੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੁਸੂਤਤਾ ਇਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਸਰਜਨ ਜੋ ਕਿ ਲੇਖਕ ਸੁਸ਼ਰੂਤ ਸੰਠਾ ਦਾ ਲੇਖਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ "ਸਰਜਰੀ ਦਾ ਬਾਨੀ ਪਿਤਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 1200-600 ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨਾਂ ਬੋਵਰ ਮੈਨੁਸਕਪਟ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸੁਸ਼ੂਤਤਾ ਨੂੰ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ 10 ਸੰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵਿਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਟੈਕਸਟਸ ਇਹ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਖੇ ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਦੇ ਦੇਵਯੋਗ ਭਗਵਾਨ ਧੰਨਵੰਤਰੀ ਤੋਂ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰਜੀਕਲ ਪਾਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਖਣ, ਨਿਦਾਨ, ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਰਤੂਸਰੀ ਦੀ ਸਰਜਰੀ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਸਰਜਰੀ ਅਤੇ ਰਹੈਨੋਪਲਾਸਟੀ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ।
ਪੋਥੀਮਾਲਾ
ਪੋਥੀਮਾਲਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਿੰਡ ਗੁਰੂ ਹਰ ਸਹਾਏ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਫਰੀਦਕੋਟ ਅਤੇ ਮੁਕਤਸਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਗੁਰੂ ਹਰ ਸਹਾਏ ਨਗਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੀਂ ਪੁਸ਼ਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਮੱਲ ਸੋਢੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਹਰਸਹਾਇ ਦੇ ਨਾਂਅ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਜੀਵਨ ਮੱਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਥੇ ਇੱਕ ਗੱਦੀ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪੋਥੀ ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਰੱਖੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੋਥੀਮਾਲਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਮੱਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਥੇ ਇੱਕ ਗੱਦੀ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਦੀ ਦਾ ਮੁਖੀ ਇਥੇ ਰੱਖੀ ਪੋਥੀ ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਚਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪੋਥੀ ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਮੰਦਭਾਗੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪੋਥੀ ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਚੋਰੀ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ 1915 ਦੇ ਗਜ਼ਟੀਅਰ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪੋਥੀ ਮਾਲਾ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਰੋੜਿਆਂ ਲਈ ਬੜੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲਗਭਗ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ ਸਮਾਨ ਸੀ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਦੋ ਮੰਜ਼ਿਲੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 1870 ਈ: ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚਿੱਤਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਕਮਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਅੰਦਰ ਪੋਥੀ ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਮਰੇ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਆਦਮਕੱਦ ਪੋਰਟਰੇਟ ਚਿੱਤਰ ਬਣੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਮਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਚਿੱਤਰ ਬਣੇ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਘਸਮੈਲੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਚਿੱਤਰ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਦੋਵਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਉਲੀਕੇ ਗਏ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ (ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ)
ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ  (Nasionale Party) ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀ ਸੀ। ਇਹ 1915 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ ਅਤੇ 4 ਜੂਨ 1948 ਤੋਂ 9 ਮਈ 1994 ਤੱਕ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਰਹੀ। ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਰੰਗ ਭੇਦ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਹਨੂੰ ਦੇਸ ਦੀ ਬਰਕਰਾਰ ਨੀਤੀ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ
1932 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਫੋਯ ਦੀ ਝੀਲ
ਫੋਯ ਦੀ ਝੀਲ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਚਿੱਟਾਗੋੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ 1924 ਵਿੱਚ ਚਿੱਟਾਗੋੰਗ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਧਾਰਾ ਦੇ ਪਾਰ ਇੱਕ ਡੈਮ ਬਣਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਕਲੀ ਝੀਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਰੇਲਵੇ ਕਲੋਨੀ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰੇਲਵੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਮਿਸਟਰ ਫੋਏ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਾੜਾਲੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਵਿਹੜਾ ਅਤੇ ਸ਼ੈੱਡ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕੈਰੇਜ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਡੀਜ਼ਲ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਲੋਕੋ ਸ਼ੈੱਡ, ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ, ਸਟੋਰ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਅਤੇ ਸਕੂਲ (1924 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ) ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਨੇੜਲੀ ਕਾਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੋਨਕੋਰਡ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪਾਰਕ, ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। thumb| ਕਨਕੋਰਡ ਗਰੁੱਪ [[ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਚਟਗਾਂਵ|ਯੂਐਸਟੀਸੀ ਦੇ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਫੋਏ ਦੀ ਝੀਲ ਵੱਲ ਗੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ]]
1804
1804 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1800 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਅਰਚਨਾ ਗਿਰਿਸ਼ ਕਾਮਤ
ਅਰਚਨਾ ਕਾਮਤ (ਜਨਮ 17 ਜੂਨ, 2000) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੀਨੀਅਰ ਮਹਿਲਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੇਬਿਲ ਟੈਨਿਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਉਹ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਗਿਆਨਸੇਕਰਨ ਸਾਥੀਆਨ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਬਣਾਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਕਟਕ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੰਡਲ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਜੂਨੀਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ
ਜੂਨੀਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਕਿਸੇ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕੋਰਸ ਪਾਸ ਕਰ ਕੇ ਜੂਨੀਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸੈਕਟਰ ’ਚ ਬਤੌਰ ਸੁਪਰਵਾਈਜਰ, ਫੋਰਮੈਨ, ਸੇਲਜ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਤਕਨੀਸ਼ੀਅਨ, ਡਰਾਫਟਸ-ਮੈਨ, ਸਰਵਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮੈਨੇਜਰ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਿਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾ 10ਵੀਂ ਪਾਸ ਅਤੇ ਸਮਾਂ 3 ਸਾਲ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਡਿਪਲੋਮਾ ਜਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਡਿਪਲੋਮਾ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੱਧਰ ਦਾ ਕੋਰਸ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ’ਚ ਮੁਹਾਰਤ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਚਨਾ ਗਿਰਿਸ਼ ਕਾਮਤ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਅਰਚਨਾ ਕਾਮਤ ਨੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੇਬਿਲ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਗਿਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਅਨੁਰਾਧਾ ਕਾਮਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ, ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਕਲਾ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ। ਪਰ ਅਰਚਨਾ ਨੇ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਅਭਿਨਵ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵੇਖੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਅਰਚਨਾ ਨੇ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਸਬ-ਜੂਨੀਅਰ ਭਾਰਤੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ।
ਜੂਨੀਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ
ਕਿਸਮਾਂ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਰਸਾਂ ’ਚ ਏਅਰੋਨਾਟੀਕਲ ਇੰਜੀ., ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਇੰਜੀ., ਕੈਮੀਕਲ ਇੰਜੀ. ਸਿਵਲ ਇੰਜੀ., ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਸਟਮ ਇੰਜੀ., ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀ., ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਐਂਡ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਇੰਜੀ., ਐਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟਲ ਇੰਜੀ., ਜੌਗਰਾਫਿਕ, ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮਜ਼, ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀ., ਸਰਵੇਇੰਗ, ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਫੂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਗਾਰਮੈਂਟ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਇੰਟੀਰੀਅਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਐਂਡ ਡੈਕੋਰੇਸ਼ਨ, ਲੈਦਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਮੈਰੀਨ ਇੰਜੀ., ਮੈਡੀਕਲ ਲੈਬ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਸੰਖੇਪ ਏ.ਐੱਮ.ਯੂ.) ਅਲੀਗੜ੍ਹ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਰ ਸਈਅਦ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ 1875 ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦਨ ਐਂਗਲੋ-ਓਰੀਐਂਟਲ ਕਾਲਜ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੁਹੰਮਦਨ ਐਂਗਲੋ-ਓਰੀਐਂਟਲ ਕਾਲਜ 1920 ਵਿੱਚ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਕਟ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਏਐਮਯੂ ਮਲੱਪਪੁਰਮ ਕੈਂਪਸ (ਕੇਰਲਾ), ਏਐਮਯੂ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਕੇਂਦਰ (ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ), ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਨਗੰਜ ਕੇਂਦਰ (ਬਿਹਾਰ) ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਆਫ-ਕੈਂਪਸ ਕੇਂਦਰ ਹਨ।
ਅਰਚਨਾ ਗਿਰਿਸ਼ ਕਾਮਤ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਅਰਚਨਾ ਕਾਮਤ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਧਾਵਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਰਸਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਰਚਨਾ ਗਿਰਿਸ਼ ਕਾਮਤ
ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਅਰਚਨਾ ਕਾਮਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਦੇ 2013 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਸਬ-ਜੂਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ।
ਉਸ ਨੇ ਜੂਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2018 ਜਿੱਤੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੀਨੀਅਰ ਮਹਿਲਾ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਬਲਾਚੌਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਬਲਾਚੌਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੰ:: 48 ਹੈ ਇਹ ਹਲਕਾ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਅਰਚਨਾ ਗਿਰਿਸ਼ ਕਾਮਤ
ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਅਰਚਨਾ ਕਾਮਤ ਨੇ ਜੀ. ਸਾਥੀਅਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤੀ ਜੋੜੀ ਨੇ ਕਟਕ 2019 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਤ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀਬੀਸੀ ਹੈਕਾਥਾਨ 2021 ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ
ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Imperialism) ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਮਾਨਵੀ ਸਾਧਨਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਘੁਸਪੈਠ ਸਿਆਸੀ, ਆਰਥਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ਕਿਸੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਕਰ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੱਲੇ ਹੋਏ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਬਸਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਮਰਾਜਵਾਦੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਜਾਂ ਮੁਲਕ (Nation State) ਆਪਣੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਲੈਨਿਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਲੈਨਿਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਇੱਕ-ਅਧਿਕਾਰੀ ਪੂੰਜੀਵਾਦ, ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਸਰਬਉੱਚ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਹਾਲਤ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ। ਜਿਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦਾ ਅੰਤਲਾ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਉੱਥੇ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਨੂੰ ਹੀ ਲੈਨਿਨ ਨੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਅਜਿਹਾ ਸਿਸਟਮ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਮੁਲਕ ਦਾ ਜਿੱਤ, ਫ਼ੌਜੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਰਾਜਕੀ ਨੀਤੀ ਤਹਿਤ ਦੂਜੇ ’ਤੇ ਦਮਨ ਤੇ ਦਬਕਾ ਠੋਸਦਾ ਹੈ।  ਸੀਸਲ ਰੋਡਜ਼ ਅਤੇ ਕੇਪ-ਕਾਇਰੋ ਰੇਲਵੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ. ਰੋਡਜ਼ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ "ਨਕਸ਼ੇ ਨੂੰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇਣਾ"
ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ
ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਸ਼ਬਦ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ ਇੰਪੀਰੀਅਮ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਰਵ ਸ਼ਕਤੀ, "ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ" ਜਾਂ ਸਿੱਧਾ "ਨਿਯਮ"। ਸੰਨ 1870 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦਾ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭਾਵ ਦੇ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੌਜੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਤੀਜਾ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਜੋਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ
ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ (3 ਜਨਵਰੀ 1831 – 10 ਮਾਰਚ 1897 ) (ਸਾਵਿੱਤਰੀ ਬਾਈ ਫੂਲੇ ) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕਾ, ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਿਕਾ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਕਵਿਤਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਮਹਾਤਮਾ ਜੋਤੀਬਾ ਫੂਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ। ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੀ ਕੰਨਿਆ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਇਸਤਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਮਰਾਠੀ ਕਵਿਤਾ ਅਗਰਦੂਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1852 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅਛੂਤ ਬਾਲਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਕਿਸਾਨ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ। ਮਹਾਤਮਾ ਜੋਤੀਬਾ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਕ ਸੁਧਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋਤੀਰਾਵ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਜੋਤੀਬਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ, ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸਮਰਥਕ ਸਨ। ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੀ ਵਿਧਵਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਛੁਆਛਾਤ ਮਿਟਾਉਣਾ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਕਵਿਤਰੀ ਵੀ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਾਠੀ ਦੀ ਆਦਿ ਕਵਿਤਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸਮਾਜਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ
ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਨੇ ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਰੂੜੀਵਾਦ, ਛੂਆਛਾਤ, ਦਲਿਤਾਂ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਜ਼ੁਲਮ ਆਪਣੀ ਸਿਖਰ ਤੇ ਸੀ। ਬਾਲ-ਵਿਆਹ, ਸਤੀ ਪ੍ਰਥਾ, ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਜੰਮਦੇ ਹੀ ਮਾਰ ਦੇਣਾ, ਵਿਧਵਾ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗੈਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਲੂਕ, ਬੇਮੇਲ ਵਿਆਹ, ਬਹੁਪਤਨੀ ਵਿਆਹ ਆਦਿ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਜੋਰਾਂ ਤੇ ਸਨ। ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਬਰਾਹਮਣਵਾਦ ਅਤੇ ਜਾਤੀਵਾਦ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੁਲੇ ਅਤੇ ਜੋਤੀਬਾਫੁਲੇ ਦਾ ਇਸ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅਤਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਣਾ ਵੱਡੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਪੱਥਰ ਮਾਰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਗੰਦਗੀ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 160 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਪਾਪ ਦਾ ਕੰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਕੱਲਾ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਸਕੂਲ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸਮਾਜਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨਾਲ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।
1 ਜਨਵਰੀ 1848 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 15 ਮਾਰਚ 1852 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੁਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਇੱਕ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਆਰਥਕ ਮਦਦ ਅਤੇ ਸਹਾਰੇ ਦੇ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ 18 ਸਕੂਲ ਖੋਲੇ।
ਸਿੱਖਿਆ [ਸੋਧੋ | ਤੇਜ਼ ਸੰਪਾਦਨ] ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸੀ। ਜੋਤੀਰਾਓ ਨੇ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਸਗੁਣਾਬਾਈ ਸ਼ਿਰਸਾਗਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।[4][10] ਜੋਤੀਰਾਓ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ, ਸਖਾਰਾਮ ਯਸ਼ਵੰਤ ਪਰਾਂਜਪੇ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਭਵਲਕਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਕੋਰਸ ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮਿਸ਼ਨਰੀ, ਸਿੰਥੀਆ ਫਰਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਗਏ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕੋਰਸ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੀ।[3][4][10] ਉਸਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਸ਼ਾਇਦ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਹੈੱਡਮਿਸਟ੍ਰੈਸ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਅਤੇ ਜੋਤੀਰਾਓ ਫੂਲੇ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਆ। ਕੰਦੁਕੁਰੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਸਾੜੀ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਵਿਰੋਧ ਦੁਆਰਾ ਪੱਥਰਾਂ, ਗੋਬਰ ਅਤੇ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਨਾਲ ਕੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫੂਲੇਸ ਨੂੰ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਾਤੀਆਂ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਸਖਤ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੱਬੀ ਜਾਤੀ (ਮਾਲੀ) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਨ। ਸੂਦਰ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਹੰਗਾਮਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਕਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1849 ਤੱਕ, ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਅਤੇ ਜੋਤੀਰਾਓ ਫੂਲੇ ਜੋਤੀਰਾਓ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 1849 ਵਿੱਚ, ਜੋਤੀਰਾਓ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮਨੁਸਮ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਪਾਪ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੋਤੀਰਾਓ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫੂਲੇ ਜੋਤੀਰਾਓ ਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ, ਉਸਮਾਨ ਸ਼ੇਖ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਛੇਤੀ ਹੀ ਫਾਤਿਮਾ ਬੇਗਮ ਸ਼ੇਖ ਨਾਂ ਦੀ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਣਨ ਲਈ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਸ਼ੇਖ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਨਸਰੀਨ ਸਈਅਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਫਾਤਿਮਾ ਸ਼ੇਖ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਲਿਖਣਾ ਜਾਣਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਉਸਮਾਨ ਜੋਤੀਬਾ ਦੇ ਦੋਸਤ ਸਨ, ਨੇ ਫਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਸਿਖਲਾਈ ਕੋਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਧਾਰਨ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਸਲਿਮ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ।" ਫਾਤਿਮਾ ਅਤੇ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਨੇ 1849 ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਖ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ।
1850 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਅਤੇ ਜੋਤੀਰਾਓ ਫੂਲੇ ਨੇ ਦੋ ਵਿਦਿਅਕ ਟਰੱਸਟਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਹੱਕਦਾਰ: ਨੇਟਿਵ ਫੀਮੇਲ ਸਕੂਲ, ਪੁਣੇ ਅਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਪ੍ਰੋਮੋਟਿੰਗ ਦਿ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਮਹਾਰਸ, ਮਾਂਗਸ ਆਦਿ ਸਨ। ਇਹ ਦੋ ਟਰੱਸਟ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਾਤਿਮਾ ਸ਼ੇਖ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਜੋਤੀਰਾਓ ਨੇ 15 ਸਤੰਬਰ 1853 ਨੂੰ ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਪੀਰੀਅਡਿਕ, ਗਿਆਨੋਦਿਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਾਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਾਪਰਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਚਿੰਤਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਹਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਤਰੱਕੀ ਕਰੇ। ਇਸ ਸੋਚ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਜਾਤੀ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਕੋਈ ਵੀ ਸਕੂਲ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਸਨ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਭੇਜਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪਰ ਲਹੂਜੀ ਰਾਘ ਰਾਉਤ ਮਾਂਗ ਅਤੇ ਰੰਬਾ ਮਹਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਾਤੀ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਬਾਰੇ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ।"
ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਵੱਖ -ਵੱਖ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 18 ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹੇ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੇ ਗਰਭਵਤੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਬਾਲ-ਹਤਿਆ ਪ੍ਰਤਿਬੰਧਕ ਗ੍ਰਹਿ (ਸ਼ਾਬਦਿਕ, "ਬਾਲ-ਹੱਤਿਆ ਰੋਕੂ ਘਰ") ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕੇਅਰ ਸੈਂਟਰ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਅਤੇ ਜੋਤੀਰਾਓ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੋਈ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਧਵਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਯਸ਼ਵੰਤਰਾਓ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਅਸਲੀ ਸਬੂਤ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਯਸ਼ਵੰਤ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਲੜਕੀ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿਧਵਾ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 1889 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਵਰਕਰ ਡਾਇਨੋਬਾ ਸਾਸਾਨੇ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ।
ਮੌਤ
ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗੋਦ ਲਏ ਪੁੱਤਰ, ਯਸ਼ਵੰਤ ਨੇ 1897 ਵਿੱਚ ਨਾਲਾਸੋਪਾਰਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਤੇ ਬੁਬੋਨਿਕ ਪਲੇਗ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੀਜੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਕਲੀਨਿਕ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਕਲੀਨਿਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪੁਣੇ ਦੇ ਸਖਤ ਬਾਹਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੰਕਰਮਣ ਰਹਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਾਂਡੁਰੰਗ ਬਾਬਾਜੀ ਗਾਇਕਵਾੜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਗਾਇਕਵਾੜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮੁੰਧਵਾ ਦੇ ਬਾਹਰ ਮਹਾਰ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਪਲੇਗ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ ਪਲੇਗ-ਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 10 ਮਾਰਚ 1897 ਨੂੰ ਰਾਤ 9:00 ਵਜੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ
ਸਾਵਿੱਤਰੀ ਬਾਈ ਫੂਲੇ ਦੇ ਦੋ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਛਪੇ ਪਹਿਲਾ ‘ਕਾਵਯਾ ਫੂਲੇ’ (1854 ਈ.) ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ “ਬਾਵਨ ਕਾਸ਼ੀ ਸੁਬੋਧ ਰਤਨਾਕਰ’ (1892 ਈ.)। ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਛਪਣ ਸਮੇਂ ਸਾਵਿੱਤਰੀ ਬਾਈ ਫੂਲੇ ਦੀ ਉਮਰ 23 ਸਾਲ ਸੀ। ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਖੰਡਾਂ ਤੇ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਵਿੱਤਰੀ ਬਾਈ ਫੂਲੇ ਦਾ ਦੂਜਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਬਾਵਨਕਸ਼ੀ ਸੁਬੋਧ ਰਤਨਾਕਰ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਯੋਤੀ ਰਾਉ ਫੂਲੇ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫੂਲੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ 52 ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। thumb|ਸਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਬੁੱਤ
ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵਿਤਾ
ਜਾਓ ਜਾਕਰ ਪੜ੍ਹੋ-ਲਿਖੋ ਬਨੋ ਆਤਮਨਿਰਭਰ, ਬਨੋ ਮੇਹਨਤੀ ਕਾਮ ਕਰੋ-ਗਿਆਨ ਔਰ ਧਨ ਇਕਠਾ ਕਰੋ ਗਿਆਨ ਕੇ ਬਿਨਾ ਸਬ ਖੋ ਜਾਤਾ ਹੈ ਗਿਆਨ ਕੇ ਬਿਨਾ ਹਮ ਜਾਨਵਰ ਬਨ ਜਾਤੇ ਹੈਂ ਇਸ ਲਿਏ ਖਾਲੀ ਨਾ ਬੈਠੋ, ਜਾਓ, ਜਾਕਰ ਸ਼ਿਕਸ਼ਾ ਲੋ ਦਮਿਤੋਂ ਔਰ ਤਿਆਗ ਦਿਏ ਗਯੋਂ ਕੇ ਦੁਖੋਂ ਕਾ ਅੰਤ ਕਰੋ ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਪਾਸ ਸੀਖਨੇ ਕਾ ਸੁਨਹਰਾ ਮੌਕਾ ਹੈ ਇਸ ਲਿਏ ਸੀਖੋ ਔਰ ਜਾਤਿ ਕੇ ਬੰਧਨ ਤੋੜ ਦੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋਂ ਕੇ ਗ੍ਰੰਥ ਜਲਦੀ ਸੇ ਜਲਦੀ ਫੇਂਕ ਦੋ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਗੂ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਕਾਰਲੌਸ ਫ਼ਿਲਿੱਪੇ ਜ਼ਿਮੇਨਾਸ ਬੇਲੋ
thumb|ਕਾਰਲੌਸ ਫ਼ਿਲਿੱਪੇ ਜ਼ਿਮੇਨਾਸ ਬੇਲੋਕਾਰਲੌਸ ਫ਼ਿਲਿੱਪੇ ਜ਼ਿਮੇਨਾਸ ਬੇਲੋ ਨੂੰ 1996 ਵਿੱਚ ਨੋਬੇਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਮਧਾਰੀ
ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਮਧਾਰੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੱਗ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
2 ਜਨਵਰੀ
2 ਜਨਵਰੀ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ ਦਾ ਦੂਜਾ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ ਦੇ 363 (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 364) ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਵਰੀ
ਮਹਾਰਾਣਾ ਸਰ ਫਤਹਿ ਸਿੰਘ
ਮਹਾਰਾਣਾ ਸਰ ਫਤਹਿ ਸਿੰਘ ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ Fateh Singh (1849, 16 ਦਸੰਬਰ - 1930 24 ਮਈ ਨੂ ) ਮੇਵਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਨ। 1884 ਤੋਂ 1930 ਤੱਕ 46 ਸਾਲ ਮੇਵਾੜ ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਉਦੈਪੁਰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ।
ਬੁੱਬ
ਬੁੱਬ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਐਸ.ਐਨ.1054
ਐਸ.ਐਨ.1054 ਇੱਕ ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 4 ਜੁਲਾਈ 1054 ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਦੇਖਣਯੋਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਖ਼ਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਜਾਪਾਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਅਰਬ ਜਗਤ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਹਵਾਲੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕਈ ਦੁਚਿੱਤੀਪੂਰਨ ਹਵਾਲੇ ਯੂਰਪੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਜੱਦੀ ਪੁਏਬਲਿੰਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਚਿੱਤਰ ਨਵੇਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਪਨੈਸਕੋ ਬਲਾਂਕੋ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹਨ।
ਐਸ.ਐਨ.1054 ਦੇ ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਮਲਬਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਉਸ ਮਲਬੇ ਨੂੰ ਕ੍ਰੈਬ ਨੈਬੀਊਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ੀਟਾ ਟੌਰੀ (ζ ਟੌਰੀ) ਤਾਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਵਿਸਫੋਟਕ ਤਾਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਾਗ ਨੇ ਇਸਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਇੱਕ ਪਲਸਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਕ੍ਰੈਬ ਪਲਸਰ (ਜਾਂ PSR B0531+21) ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖਗੋਲੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਨੈਬੀਊਲੇ ਤੇ ਪਲਸਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਉਹਨਾਂ ਕੁਝ ਕੁ ਸੁਪਰਨੋਵਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਮਿਤੀ ਦੇ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਾਨ (luminous) ਹਨ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਾਰਨ ਐਸ.ਐਨ.1054 ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰੈਬ ਨੈਬੀਊਲਾ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਚਮਕ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ੌਂਕੀ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਛੇਤੀ ਲੱਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਵੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੈਬੀਊਲੇ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਕੇ ਇਸਦੇ ਸੁਭਾਅ ਤੇ ਵਤੀਰੇ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਕੇ ਇਸਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। 1758 ਈਃ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਫਰਾਂਸੀ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਚਾਰਲਸ ਮੈਸੀਅਰ ਹੈਲੀ ਦੇ ਧੂਮਕੇਤੂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਇਸ ਨੈਬੀਊਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਧੂਮਕੇਤੂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਇਲੇ ਭੁੱਲ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਸਨੇ ਗੈਰ-ਧੂਮਕੇਤੂ ਵਾਲੀਆਂ ਨੈਬੀਊਲਿਆਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਸੀਅਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਭੁੱਲਾਂ ਨਾ-ਦੁਹਰਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਨੈਬੀਊਲੇ ਨੂੰ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨ ਮੈਸੀਅਰ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਫਿਰ ਐਮ.1 ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ
ਕ੍ਰੈਬ ਨੈਬੀਊਲੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ 1921 ਤੋਂ 1942 ਦੇ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਐਸ.ਐਨ.1054 ਦੇ ਮਲਬੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਈ। ਇਸਦੇ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾ ਅਨੁਮਾਨ 1920ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ, 1938 ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਿਖਾਵਟ ਨਾਲ ਅਤੇ 1942 ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਓਰਟ ਦੁਆਰਾ ਵਾਜਬ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਇਸਦੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਸੰਨ 1921 ਦੌਰਾਨ ਕਾਰਲ ਓਟੋ ਲੈਂਪਲੈਂਡ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕ੍ਰੈਬ ਨੈਬੀਊਲੇ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖੇ ਹਨ। ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਉਸ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨੈਬੀਉਲੇ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਸਭ ਅਣਜਾਣ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਭਅ, ਅਕਾਰ ਅਤੇ ਦੂਰੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਹਿਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਸਨ।
ਲੈਂਪਲੈਂਡ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਕੁਝ ਕੁ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਜੋਹਨ ਚਾਰਲਸ ਡੰਕਨ, ਮਾਉਂਟ ਵਿਲਸਨ ਨਿਰੀਖਣਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਦੁਆਰਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
1928 ਵਿੱਚ ਐਡਵਿਨ ਹਬਲ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰੈਬ ਨੈਬੀਊਲਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਪਹਿਲੂ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸਦਾ ਅਕਾਰ ਵੱਡਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਪਰਨੋਵੇ ਦੇ ਮਲਬੇ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਸੁਝਾਅ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸਦੇ ਅਕਾਰ ਵਧਣ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਗਤੀ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਘਟਨਾ ਕੇਵਲ 9 ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਾਪਰੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਧਾਮਕੇ ਦੀ ਮਿਤੀ ਲੰਡਮਾਰਕ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਸਮਾਂ-ਕਾਲ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬ੍ਰਿਖ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ 1054 ਵਾਲਾ ਨੋਵਾ ਹੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਉਮਰ ਉਸ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਬਲ ਨੇ ਫਿਰ ਸਪੱਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਬੱਦਲ ਤਾਂ ਧਮਾਕੇ ਦਾ ਮਲਬਾ ਹੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਚੀਨੀ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਬਲ ਦੀ ਕੀਤੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਅਣਾਜਾਣ ਹੀ ਰਹੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਰਤਾਰੇ ਬਾਰੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਵਾਲਟਰ ਬਾਡੇ ਅਤੇ ਫਰਿਡਜ਼ ਜਵਿਕੀ ਨੇ ਸੁਪਰਨੋਵੇ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ 'ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ, ਜਵਿਕੀ ਨੇ ਇਸਦੇ ਸੁਭਾਅ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਸੁਝਾਅ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ, ਨਿਕੋਲਸ ਮੇਅਲ ਨੇ 1054 ਦੇ ਤਾਰੇ ਨੂੰ ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਹੋਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਬੱਦਲ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਦੀ ਗਤੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਭੌਤਿਕ ਅਕਾਰ ਅਤੇ ਦੂਰੀ ਪਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲ ਗਈ। ਇਸਦਾ ਅਕਾਰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਸਪੈਕਟਰੋਸਕੋਪੀ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਗਈ ਤੇ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਅਕਾਰ 5000 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਫੈਲਾਅ ਦਾ ਵੇਗ (velocity) ਜੋ ਕਿ ਦੇਖਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਲੰਬ, ਦੋਨੋਂ ਇੱਕ ਸਮਾਨ (ਬਰਾਬਰ) ਹਨ। 1934 ਵਿੱਚ ਖੋਜੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਚਮਕੀਲਾ ਤਾਰਾ ਨੋਵਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਹੈ।
ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਛਾਂਟਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸਨੇ 1942 ਵਿੱਚ ਮੇਅਲ ਅਤੇ ਜਾਨ ਓਰਟ ਨੂੰ ਇਸ ਮਹਿਮਾਨ ਤਾਰੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਨੇੜਿਓ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
1921 ਵਿੱਚ ਕਨੁਟ ਲੰਡਮਾਰਕ ਨੇ ਚੀਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਜੱਸੇ "ਮਹਿਮਾਨ ਤਾਰੇ" ਬਾਰੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹੁੰਚਾਈ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਵੈਨਸ਼ੀਅਨ ਟੌਂਗਕਾਓ ਵਰਗੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਐਨ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਜੀਨ ਬੈਪਿਸਟ ਬਾਇਟ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੰਡਮਾਰਕ ਨੇ 60 ਪਹਿਚਾਣੇ ਨੋਵਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਤਾਰਕੀ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਵਰਤਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਨੋਵਾ ਅਤੇ ਸੁਪਰਨੋਵਾ। 1054 ਦੇ ਨੋਵੇ ਦਾ ਵਰਣਨ ਬਾਇਟ ਵੱਲੋਂ 1843 ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇਸ ਸੂਚੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਾਲੇ ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ "NGC 1952 ਦੇ ਨੇੜੇ" ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕ੍ਰੈਬ ਨੈਬੀਊਲੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਨਾਂਅ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਕੜੀ ਜੋੜਦਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ
ਐਸ.ਐਨ.1054 ਮਿਲਕੀ ਵੇਅ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਅੱਠ ਸੁਪਰਨੋਵਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਲਿਖਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਵਾਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੁਚੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿਛਲੀ ਨੋਵਿਆਂ ਤੇ ਧੂਮਕੇਤੂਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਨੋਵਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਪੂਰਨ ਪੋਲੀ
ਪੂਰਨ ਪੋਲੀ ਮਿੱਠਾ ਫਲੈਟਬੈਡ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਨ ਪੋਲਿ, ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬੋਲੀ, ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪੋਲਿ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਸਮੱਗਰੀ
ਚਨਾ ਦਾਲ, ਗੁੜ, ਆਟਾ, ਇਲਾਇਚੀ ਪਾਉਡਰ, ਘੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਤੂਰ ਦਾਲ ਪਕੇ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਐਸ.ਐਨ.1054
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੱਕ ਦਿਨ ਇੱਕ ਲੇਖ ਐਡਿਟਾਥਾਨ
ਪੂਰਨ ਪੋਲੀ
ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ
File:Making of holige.JPG|thumb|The preparation of holige File:Bele Obbattu.JPG|thumb|Puran poli (chana dal puran poli) or bele obbattu File:Obbattu.jpg|thumb|Obbattu
ਜਪਾਨੀ ਸਾਹਿਤ
ਜਪਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਕਾਫ਼ੀ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਆਰੰਭਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਚੀਨ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਨਾਲ ਜਪਾਨ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਨੇ ਵੀ ਬੋਧੀ ਧਰਮ ਦੇ ਪਾਸਾਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਜਪਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਤਕੜੀ ਛਾਪ ਛੱਡੀ। ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਪਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਅੱਡਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਚੀਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਐਡੋ ਕਾਲ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਜਦ ਤੋਂ ਜਪਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨਾਇਕਾਂ ਲਈ ਖੋਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪੂਰਨ ਪੋਲੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ
ਜਪਾਨੀ ਸਾਹਿਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਾਹਿਤ
ਕੁਆਲਾ ਲੁੰਪੁਰ
ਕੁਆਲਾ ਲੁੰਪੁਰ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲ਼ਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ 243 ਕਿਲੋਮੀਟਰ² ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲ 2012 ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1.6 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈ। ਇਹ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਆਰਥਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹੈ।
ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। 1998 ਵਿੱਚ ਕੁਆਲਾ ਲਮਪੁਰ ਨੇ ਕਾੱਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਭਾਨੋਵਾਲ
ਭਾਨੋਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 299 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 1329 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 649 ਮਰਦ ਅਤੇ 680 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 1048 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਘੱਟ, 701 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 86.01% ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 92.27% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 80.25% ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੈਰ-ਸੰਤੁਲਨ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ
ਗੈਰ-ਸੰਤੁਲਨ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੀ ਉਹ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਸਟਮਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਦੀ ਹੈ ਜੋ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਪਰ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਵਾਲੇ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਅਸਥਿਰਾਂਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ (ਗੈਰ-ਸੰਤੁਲਨ ਅਵਸਥਾ) ਅਸਥਿਰਾਂਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਰਸਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗੈਰ-ਸੰਤੁਲਨ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਵਾੰ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਿਕ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ (ਰੇਟਾਂ) ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਓਸ ਚੀਜ਼ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਦੇ ਵੱਧ ਜਾਂ ਘੱਟ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੈ। ਗੈਰ-ਸੰਤਲਨ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਤਰੱਕੀ-ਅਧੀਨ ਕੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਸਥਾਪਿਤ ਇਮਾਰਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਪੋਸਟਪਾਰਟਮ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ
ਪੋਸਟਪਾਰਟਮ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ (ਪੀ.ਪੀ.ਡੀ.), ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ (ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਉਦਾਸੀ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਮੂਡ ਡਿਸਆਰਡਰ (ਵਿਕਾਰ) ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਜਣੇਪੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਲਿੰਗਾਂ (ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।  ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਦਾਸੀ, ਘੱਟ ਊਰਜਾ, ਚਿੰਤਾ, ਰੋਣਾ, ਚਿੜਚਿੜਾਪਣ, ਅਤੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਣ ਜਾਂ ਖਾਣ ਦੇ ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੀ ਪੀ ਡੀ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਗੈਰ-ਸੰਤੁਲਨ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ
ਭੌਤਿਕੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਮਕਸਦਾਂ ਵਾਸਤੇ, ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਬਣਾ ਲੈਣੀ ਅਕਸਰ ਕਾਫੀ ਅਸਾਨੀ-ਭਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਆਪਣੇ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਅਤੇ ਗਲਤੀ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਧਾਰਨਾ ਸਹੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਤੁਲਨ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਤੱਤ ਅਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਸਿਸਟਮ ਕਿਸੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦਾ ਨਾ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ ਅੰਦਰ ਇੰਨੇ ਜਿਆਦਾ ਕਣ ਹੋਣ, ਕਿ ਇਸਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਿਤਰਤ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਅੱਖੋਂ ਓਹਲੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇ। ਅਜਿਹੀ ਕਿਸੇ ਸੰਤੁਲਨ ਧਾਰਨਾ ਅਧੀਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਸੂਖਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਛਾਣਨਯੋਗ ਉਤ੍ਰਾਓ-ਚੜਾਓ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਜੋ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਓਪੇਲਸੈਂਸ (ਅਪਾਤਕਲੀਨ ਰੰਗ ਤਬਦੀਲੀ) ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਤਾਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਵਾਸਤੇ, ਛੂਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਨਿਰੀਖਣ ਵਕਤਾਂ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਪੋਸਟਪਾਰਟਮ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੀਪੀਡੀ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਭਾਵਾਤਮਕ ਕਾਰਕਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਰਮੋਨ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦਾ ਘੱਟ ਹੋਣਾ। ਜੋਖਮ ਦੇ ਕਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟਪਾਰਟਮ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ, ਬਾਈਪੋਲਰ ਡਿਸਆਰਡਰ, ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਤਣਾਅ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ, ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਕਮੀ, ਜਾਂ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨਿਦਾਨ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਡੁੱਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਿੰਤਾ ਜਾਂ ਨਾਖੁਸ਼ਤਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪੋਸਟ-ਪ੍ਰੋਪਰੌਮ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਹੋਣ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਲੱਛਣ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਹਫਤਿਆਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਗੈਰ-ਸੰਤੁਲਨ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ
ਸਾਰੇ ਮਾਮਿਲਆਂ ਅੰਦਰ, ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਬਣਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਦ, ਇੱਕ ਨਤੀਜਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਮੀਦਵਾਰ "ਉਤਰਾਓ-ਚੜਾਓ" ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ।
ਪੋਸਟਪਾਰਟਮ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ
ਪੀ.ਪੀ.ਡੀ. ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਆਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗੈਰ-ਸੰਤੁਲਨ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ
ਗੈਰ-ਸੰਤੁਲਨ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਉਪਯੋਗ
ਗੈਰ-ਸੰਤੁਲਨ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਫੋਲਡਿੰਗ/ਅਨਫੋਲਡਿੰਗ ਅਤੇ ਮੈਂਬ੍ਰੇਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਚਾਰ ਵਰਗੀਆਂ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਸਫਲਤਾ ਪੂ੍ਰਵਕ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਗੈਰ-ਸੰਤੁਲਨ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਅਤੇ ਐਨਟ੍ਰੌਪੀ ਦੀ ਸੂਚਨਾਤਮਿਕ ਥਿਊਰੀ ਤੋਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰਵ-ਸਧਾਰਨ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੋਸਟਪਾਰਟਮ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ
ਪੋਸਟਪਾਰ੍ਟਮ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਲਗਭਗ 15% ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਮੂਡ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਨਵੇਂ ਪਿਤਾਵਾਂ ਉੱਪਰ 1% ਤੋਂ 26% ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ।
ਪੋਸਟਪਾਰਟਮ ਸਾਇਕੌਸਿਸ, ਪੋਸਟਪਾਰਟਮੈਂਟ ਮੂਡ ਡਿਸਆਰਡਰ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਤੀ 1,000 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 1 ਤੋਂ 2 ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ
ਪੀ.ਪੀ.ਡੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਪੋਸਟਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੋਸਟਪਾਰਟਮ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦਾ ਨਿਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ:
ਕਾਰਨ
ਪੀਪੀਡੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਸੰਭਾਵੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਵ, ਜੈਨੇਟਿਕਸ, ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਬੂਤ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਰਮੋਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ, ਪ੍ਰਜੇਸਟ੍ਰੋਨ, ਥਾਈਰੋਇਡ ਹਾਰਮੋਨ, ਟੈਸਟੋਸਟ੍ਰੀਨ, ਕੋਰਟੀਕੋਟ੍ਰੋਪਿਨ ਰਿਲੀਜ ਹਾਰਮੋਨ ਅਤੇ ਕੋਰਟੀਸੋਲ।
ਪਿਤਾ ਜੀ, ਜਿਹੜੇ ਡੂੰਘੇ ਹਾਰਮੋਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟਪੇਮੰਟ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁੱਧ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਵ ਜੋ ਕਿ ਬੱਚੇ ਲਈ ਦੇਖਭਾਲ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੀ.ਪੀ.ਡੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਛੋਟੇ ਸਬੂਤ ਇਸ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਪੀ ਪੀ ਡੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਈ ਬੱਚੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਵੀਨਤਮ ਬੱਚੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜੋ ਕਿ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਪੋਸਟਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੀ.ਪੀ.ਡੀ ਨਾਲ ਤਸ਼ਖੀਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਐਪੀਡੈਮਿਓਲਾਜੀ
ਲਗਭਗ 3% ਤੋਂ 6% ਔਰਤਾਂ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਜਨਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। 750 ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਰੋਗ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੋਸਟਪਾਰ੍ਟਮ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟਪਾਰਟਮ ਐਪੀਸੋਡ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਲੇਖ ਸੰਪਾਦਨ ਮੁਹਿੰਮ 2018 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਹਤ ਵਿਗਿਆਨ
ਸੀ. ਏ. ਭਵਾਨੀ ਦੇਵੀ
ਚਡਲਾਵਾਡਾ ਅਨੰਧਾ ਸੁੰਦਰਾਰਮਨ ਭਵਾਨੀ ਦੇਵੀ , ਜਿਸਨੂੰ ਭਵਾਨੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, (ਜਨਮ 27 ਅਗਸਤ 1993), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਬਰ ਫੈਂਸਰ ਹੈ। 2020 ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਓਲੰਪਿਕਸ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫੈਂਸਰ ਹੈ। ਰਾਹੁਲ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਅਥਲੀਟ ਮੈਂਟਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਸਪੋਰਟਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਸੀ.ਏ. ਭਵਾਨੀ ਦੇਵੀ ਓਲੰਪਿਕਸ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫੈਂਸਰ ਬਣੀ। ਅੱਠ ਵਾਰ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰੀਅਰ
ਭਵਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਚੇਨਈ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਪੁਜਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਸੀ.ਏ. ਭਵਾਨੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2003 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਰੂਗਾ ਧਨੁਸ਼ਕੋੜੀ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ, ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੈਂਟ. ਜੋਸਫ'ਸ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਕਾਰੋਬਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਚਲਾ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਬਰਨੇਨ ਕਾਲਜ ਚਲੀ ਗਈ।
2004 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਫੈਂਸਿੰਗ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੇਰਲ ਦੇ ਥਾਲਸੇਰੀ ਵਿੱਚ ਐਸ.ਏ.ਆਈ (ਸਪੋਰਟਸ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ) ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਿੰਟ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਬਲੈਕ ਕਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ 2010 ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਖਨਾਨਾ ਕਰੀਮ
ਖਨਾਨਾ ਕਰੀਮ ਸੰਨ 1478 ਤੋਂ 1774 ਦੇ ਉਸਮਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਅਧੀਨ ਰਾਜ ਦੇ ਤੁਰਕਿਸ਼ ਲੋਕ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਗੋਲਡਨ ਹੋਰਡੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨ ਹਾਸੀ ਆਈ ਗਿਰੇ ਨੇ ਸੰਨ 1449 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਖਾਨ ਟੋਤਾ ਖਾਨਦਾਨ 'ਚ, ਜੋਚੀ ਖਾਨਦਾਨ ਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਔਲਾਦ, ਚੰਗੇਜ ਖਾਨ ਦਾ ਦੋਹਤੇ ਸਨ। ਤੈਮੂਰ ਦੀ ਸਾਦੀ ਚੰਗੇਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਪੋਤਰੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਰਾਜਤੰਤਰ ਹੁਣ ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੁਕਰੇਨ 'ਚ ਹੈ। ਉਸਮਾਨੀ ਫ਼ੌਜ਼ਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰੀਮੀਆ ਤੇ ਸੰਨ 1475 ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਨਾਨਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਸੀ। 16ਵੀਂ ਅਤੇ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰੀਮੀ ਨੋਗਾਈ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਸਾਲ 1774 ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੌਮੀ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਦੇਸ਼ ਘੋਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1783 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦੇ ਗਣਰਾਜ
ਵਰਮੌਂਟ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ 2020
ਟਾਈਮਲਾਈਨ
ਸਿਹਤ ਦੇ ਵਰਮਾਂਟ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ, 7 ਮਾਰਚ, 2020 ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਾ ਕੋਵਿਡ -19 ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੇਸ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੋਗੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬੇਨਿੰਗਟਨ, ਵਰਮੌਂਟ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਹੋਈ।
19 ਮਾਰਚ ਨੂੰ,ਕੋਵਿਡ -19 ਤੋਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇੱਕ ਮਰਦ ਵ੍ਹਾਈਟ ਰਿਵਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਇੱਕ ਔਰਤ ਬਰਲਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ। ਦੋਵੇਂ 80 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਸਨ।
23 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਬਰਲਿੰਗਟਨ ਨਰਸਿੰਗ ਹੋਮ ਵਿਖੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਤੋਂ ਪੰਜ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
24 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਵਰਮੌਂਟ ਦੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਦੋ ਹੋਰ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇੱਕ ਬਰਲਿੰਗਟਨ ਨਰਸਿੰਗ ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਿਥੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਕੋਵਿਡ -19 ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਰਾਜ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ 7 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1,535 ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
31 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਵਰਮਾਂਟ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ 37 ਨਵੇਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ, ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 13 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
2 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਰਾਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਵਰਮੌਂਟ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਅਤੇ ਮਈ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ "ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੋਣਗੇ," ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਵਰਮਨਟਰ ਘਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਜੋ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਫ਼ਰਕ ਲਿਆ ਰਹੇ ਹਨ।
7 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਵਰਮੌਂਟ ਦੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਵਰਮੌਂਟ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ 2019 ਦੇ ਫੈਲਣ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸਥਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕੋਵਿਡ-19 ਡਾਟਾ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ. ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ 11:00 ਵਜੇ ਤੋਂ EST ਤੱਕ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਏਗਾ। ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ 7 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ, 7,129 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਸੀਮਾ 50 ਅਤੇ 60 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸਕੂਲ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ
ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2020 ਤੱਕ ਬੁੱਧਵਾਰ 18 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਲਾਸਾਂ ਲਈ ਬੰਦ ਰੱਖਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 26 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਇਹ ਅਕਾਦਮ ਬਾਕੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
23 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਵਰਮੌਂਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ 30 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਯੂਵੀਐਮ ਕੈਂਪਸ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਿਵਾਏ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ। ਸਮੈਸਟਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਕੋਰਸਾਂ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਯੂਵੀਐਮ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਮਾਰਚ 2020 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਯੂਵੀਐਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਰਸਮ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣਗੇ।
ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਬਾਰ ਬੰਦ ਹਨ
ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗਲਵਾਰ, 17 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵਜੇ ਤਕ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਬੰਦ ਰਹਿਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਟੈਕਆਉਟ ਅਤੇ ਸਪੁਰਦਗੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਜਿੰਮ, ਸਪਾ, ਹੇਅਰ ਸੈਲੂਨ ਅਤੇ ਟੈਟੂ ਪਾਰਲਰਾਂ ਨੂੰ 23 ਮਾਰਚ, 2020 ਨੂੰ ਰਾਤ 8 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਜਵਾਬ
thumb|ਵਰਮਾਂਟ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਰਡਜ਼ਮੈਨ 4 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਏਸੇਕਸ ਜੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਚੈਂਪਲੇਨ ਵੈਲੀ ਐਕਸਪੋ ਵਿਖੇ 400 ਬੈਡਾਂ ਦੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਰਜਰੀ ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। 10 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਵਰਮੌਂਟ ਸਟੇਟ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 13 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਕੋਵਿਡ -19 ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਰਾਜਪਾਲ ਫਿਲ ਸਕਾਟ ਨੇ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ ਆਰਡਰ 01-20 ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਾਜ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ ਆਰਡਰ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨਰਸਿੰਗ ਹੋਮ, ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ਾਂ, ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਦੇਖਭਾਲ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਖਾਸ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤਕ ਸੀਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਬਹੁਤੇ ਦਫਤਰਾਂ, ਅਤੇ ਕਰਿਆਨੇ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਟੋਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਕੱਠਾਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਰਡ ਨੂੰ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਰਮਾਂਟ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੇ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ 24 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਮੁਲਤਵੀ ਹੋਣ ਦੀ ਵੋਟ ਦਿੱਤੀ।
15 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਰਾਜਪਾਲ ਸਕੌਟ ਨੇ ਵਰਮੌਂਟ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁੱਧਵਾਰ 18 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੱਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। 16 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਰਾਜਪਾਲ ਸਕੌਟ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਪਣੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਜਨਤਕ ਇਕੱਠਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ 50 ਲੋਕਾਂ ਜਾਂ 50% ਕਿੱਤੇ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। 16 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਵੀ, ਬਰਲਿੰਗਟਨ ਦੇ ਮੇਅਰ ਮੀਰੋ ਵੈਨਬਰਗਰ ਨੇ ਬਰਲਿੰਗਟਨ ਲਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗਲਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 6 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਬੁੱਧਵਾਰ, 18 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
17 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਰਾਜਪਾਲ ਸਕੌਟ ਨੇ ਵਰਮੌਂਟ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ, ਸਿਵਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੋ ਮਹਾਮਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਨ ਲਈ "ਜ਼ਰੂਰੀ" ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੰਦ ਬੁੱਧਵਾਰ, 18 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ "ਜ਼ਰੂਰੀ" ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਤਾ, ਅਪਰਾਧਿਕ ਨਿਆਂ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀ; ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਵਾਲੇ; ਵਰਮਾਂਟ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਰਡ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ; ਦੂਸਰੇ ਪਹਿਲੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ; ਅਤੇ ਸਟਾਫ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
21 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਰਾਜਪਾਲ ਸਕੌਟ ਨੇ 23 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ 8 ਵਜੇ ਤੱਕ ਜਿੰਮ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਹੇਅਰ ਸੈਲੂਨ, ਸਪਾਸ ਅਤੇ ਟੈਟੂ ਪਾਰਲਰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ ਇਕੱਤਰਤਾ ਨੂੰ 10 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। 23 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਰਾਜਪਾਲ ਸਕੌਟ ਨੇ ਵਰਮੌਂਟ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਰਡ ਅਤੇ ਵਰਮੌਂਟ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੋਡ -19 ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ "ਸਰਜਰੀ ਸਾਈਟ" ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਗਵਰਨਰ ਸਕਾਟ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵਰਮੌਂਟ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ ਸਰਵਜਨਿਕ ਸਰਵਿਸ ਨੇ ਵਰਮਾਂਟ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਲੱਭਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ “ਪਬਲਿਕ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਹਾਟ ਸਪਾਟ ਮੈਪ” ਜਾਰੀ।
24 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਰਾਜਪਾਲ ਸਕੌਟ ਨੇ "ਸਟੈਮ ਹੋਮ, ਸੇਫ ਸੇਫ" ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਵਰਮਾਂਟ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ "ਘਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ" ਸਿਰਫ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਸਨ। ਆਰਡਰ ਇਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾ-ਮੁਨਾਫਾ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਛੋਟਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਰਡਰ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2020 ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਰਹੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂ ਛੋਟਾ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ. 26 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਰਾਜਪਾਲ ਸਕੌਟ ਨੇ ਵਰਮਨਟ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲ ਬਾਕੀ ਵਿਦਿਅਕ ਵਰ੍ਹੇ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਲਾਸਾਂ ਲਈ ਬੰਦ ਰਹਿਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਸਕੂਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਦੂਰੀ ਸਿੱਖਣ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀਆਂ ਹਨ।
30 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਰਾਜਪਾਲ ਸਕਾਟ ਨੇ ਵਰਮੌਂਟ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। 31 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਵਰਮਾਂਟ ਏਜੰਸੀ ਆਫ ਕਾਮਰਸ ਐਂਡ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਨੇ ਵੱਡੇ ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਨੂੰ "ਸਟੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿਕਰੀ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ।" ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਸਟੋਰਾਂ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਅਰੂਮਾਂ ਅਤੇ ਬਗੀਚੀ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਜਪਾਲ ਫਿਲ ਸਕਾਟ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਵੈਬਸਾਈਟ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵਰਮਨਟਰਜ਼ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਸਵੈ-ਸੇਵਕ ਨਾਲ ਸਾਈਨ ਅਪ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
2 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਰਾਜਪਾਲ ਸਕੌਟ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਰਾਜ, ਕੋਵਿਡ -19 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ, ਵਰਮੌਂਟ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਰਡ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੋਰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਰਜਰੀ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ: ਏਸੇਕਸ ਜੰਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਚੈਂਪਲੇਨ ਵੈਲੀ ਐਕਸਪੋਜ਼ਨ ਵਿਖੇ ਇੱਕ 400 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ., ਅਤੇ ਰਟਲੈਂਡ ਕਾਊਂਟੀ ਵਿੱਚ 150 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ. ਵਾਧੂ ਤੇਜ਼ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਆ ਮੈਡੀਕਲ ਵਾਧੇ ਦੇ ਟ੍ਰੇਲਰ, ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ 50 ਵਾਧੂ ਬਿਸਤਰੇ ਲਈ ਸਮਗਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਾਇਨਾਤੀ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਰਾਜ ਦੇ ਦੋ ਪੋਰਟੇਬਲ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਸਮੇਤ ਅਤਿਰਿਕਤ ਸੰਪੱਤੀਆਂ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ. ਇਹ ਉਪਾਅ ਰਾਜ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਹਨ ਜੋ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।
3 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਵਰਮੌਂਟ ਨੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਸਾਰੇ ਵਰਮਨਟਰ ਜਨਤਕ ਹੋਣ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਵਰਮਾਂਟ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜੇ ਉਹ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾ ਰਹੇ, ਪਰ ਨਵੀਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲੱਛਣ ਵਾਲਾ ਛੂਤ ਵਾਲਾ ਪੜਾਅ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਫੇਸ ਮਾਸਕ ਹੋਣਗੇ. ਲਾਭਕਾਰੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਜਪਾਲ ਸਕਾਟ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੀ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਸਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵਰਮਨਟਰਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਹੋਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਰਮੌਂਟ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਟੀ ਜੇ ਡੋਨੋਵਾਨ ਦੇ 3 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਵਾਲੇ ਘਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਆਰਡਰ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਸਵੈਇੱਛਤ ਰਹਿਤ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜ਼ੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਿਰੰਤਰ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਰਲਿੰਗਟਨ ਦੇ ਮੇਅਰ ਮੀਰੋ ਵੈਨਬਰਗਰ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬਰਲਿੰਗਟਨ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਟਾਂ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗਾ ਜੋ ਘਰ-ਘਰ ਦੇ ਆਰਡਰ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ 100 ਤੋਂ 500 ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
4 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਵਰਮੌਂਟ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਰਡ ਨੇ ਚੈਂਪਲੇਨ ਵੈਲੀ ਐਕਸਪੋਜ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਅੰਦਰ 400 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਓਵਰਫਲੋ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿ ਸੁਵਿਧਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਐਤਵਾਰ, 5 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਵਰਮੌਂਟ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ ਦੇ ਨਾਲ 28 "ਉੱਚ-ਤਰਜੀਹ ਬਾਰਡਰ ਕਰਾਸਿੰਗਜ਼" ਤੇ ਸਟਾਫ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਉਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਵਰਮਾਂਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪਲੇਟ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ, ਪਰ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਇਹ ਸਮਝਣ ਲਈ ਕਿ ਕਿੰਨੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019-20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ
ਜੈਨੀਫਰ ਲੋਪੇਜ਼
ਜੈਨੀਫਰ ਲਿਨ ਲੋਪੇਜ਼ (ਜਨਮ 24 ਜੁਲਾਈ, 1969) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕਾ, ਗੀਤਕਾਰ, ਅਦਾਕਾਰਾ, ਨਚਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਲੋਪੇਜ਼, ਇਨ ਲਿਵਿੰਗ ਕਲਰ ਵਿੱਚ ਫਲਾਈ ਗਰਲ ਡਾਂਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਉਸਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾ ਬਣਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ। 1997 ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨਾ ਬਾਇਓਪਿਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਲੋਪੇਜ਼ ਨੂੰ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਲਈ 1 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਲਾਤੀਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਬਣ ਗਈ। ਐਨਾਕੌਂਡਾ (1997) ਅਤੇ ਆਊਟ ਆਫ ਸਾਈਟ (1998) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ 'ਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਨਖਾਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲਾਤੀਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।