cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਜੈਦੇਵ (ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ)
ਸਨਮਾਨ
ਬਾਬਾ ਹਰਿਵੱਲਭ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ (1996) ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ, ਸਰਬ-ਭਾਰਤ ਅੰਤਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ, ਕਾਲੀਕਟ (1999) ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਫੈਸਟੀਵਲ ਨਾਗਪੁਰ (1999-2000) ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ‘ਯੁਵਕ ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਖੇਡਾਂ’ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਯੂਥ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਆਦਿ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਈਸੀਸੀਆਰ (ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਕਲਚਰਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼) ਵੱਲੋਂ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਉਹ ‘ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ’ ਵੱਲੋਂ ‘ਏ’ ਗਰੇਡ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਹੋਂਦ
ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ, ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਜੂਦ ਦੀ ਹੋਂਦਮੂਲਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ।
ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਗ
ਪਦਾਰਥਵਾਦ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਹਨ, ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਦਾਰਥ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਰੇ (ਚੇਤਨਾ ਸਮੇਤ) ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਅੰਤਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ। ਦਵੰਦਵਾਦੀ ਪਦਾਰਥਵਾਦ ਜੀਵ ਅਤੇ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਹਕੀਕਤ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦਵਤਾਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਇਸਦੇ ਸਾਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਪਰੰਤੂ ਰੱਬ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਰਜ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਤੱਤ ਦਾ ਵਿਵਾਦ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਚਿਤ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਦਵੈਤਵਾਦ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਭਵਵਾਦ ਇਕਹਰੇ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਸਪਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਅਤੇ ਜੋ ਅਨੁਭਵ-ਸਿੱਧ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਸਮਝੇ ਜਾ ਸਕਦੇ।
ਹੋਂਦ ਦੀ ਸਹੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਤੱਤ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਂਦ, ਜਾਂ ਹਕੀਕਤ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਢਲੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦਾ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਧਿਐਨ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ, ਓਨਟੋਲੋਜੀ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਹੈ ਜਾਂ ਹੋਂਦ ਮੰਨੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੇਰਾਰਕੀ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ, ਅਤੇ  ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਸ਼ਨ
ਸਾਖਾਲਿਨ ਓਬਲਾਸਤ
ਸਾਖਾਲਿਨ ਓਬਲਾਸਤ (Сахали́нская о́бласть) ਰੂਸ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਇਕਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਖਾਲਿਨ ਅਤੇ ਕੁਰੀਲ ਟਾਪੂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਰਕਬਾ ਤਕਰੀਬਨ 87,100 ਕੀਮੀ2 ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਦਰ-ਮੁਕਾਮ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਯੁਜ਼ਨੋ-ਸਾਖਾਲਿੰਸਕ ਹੈ। ਅਬਾਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 497,973 ਹੈ।  ਇੱਥੇ ਸਾਬਕਾ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਮੂਲ ਦੇ ਅਤੇ ਨਿਵਖ ਅਤੇ ਐਨੂ ਨਸਲ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Unrecognized language
ਵਿਭਾ ਛਿੱਬਰ
ਵਿਭਾ ਛਿੱਬਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਅਦਾਕਾਰ ਪਰੂ ਛਿੱਬਰ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
2007 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਟਾਰਪਲੱਸ ਦੀ ਸਪਨਾ ਬਾਬੂਲ ਕਾ ... ਬਿਦਾਈ ਵਿੱਚ ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਜ਼ੀ ਟੀ.ਵੀ. ਦੀ "ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕੌਸ਼ਿਕ ਕੀ ਪੰਚ ਬਹੁਏਂ" ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਬਿੰਦੇਸਵਰੀ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ। 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੀ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ "ਹਮਸਫਰਸ" ਵਿੱਚ ਅਲਵੀਰਾ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਨਿਭਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਕਲਰਜ਼ ਟੀ.ਵੀ. ਵਿੱਚ "ਕਸਮ" ਵਿੱਚ "ਰਾਣੋ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ" ਅਤੇ ਸਬ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ "ਹਮ ਆਪਕੇ ਘਰ ਮੇਂ ਰਹਤੇ ਹੈਂ" ਵਿੱਚ ਬਚਨੀ ਦੇਵੀ ਗੁਪਤਾ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਵਿਭਾ ਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਤੋਂ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਬੈਰੀ ਜੌਨ, ਅਮਲ ਅੱਲਾਨਾ, ਕੀਰਤੀ ਜੈਨ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਕਪੂਰ ਪ੍ਰਸੰਨਾ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਐਨ.ਐਸ.ਡੀ. ਦੀ ਇੱਕ ਵਿੰਗ, ਥੀਏਟਰ ਇਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸਿਖਾਈ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਧੁਸ਼੍ਰੀ ਦੱਤਾ ਨਾਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼-ਡਰਾਮਾ "7 ਆਈਲੈਂਡ ਐਂਡ ਏ ਮੈਟਰੋ" 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿਭਾ ਨੇ ਸੈਲੂਲੋਇਡ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਉੱਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ, ਰਾਣੀ ਮੁਖਰਜੀ, ਰਣਬੀਰ ਕਪੂਰ, ਆਸੀਨ ਨਾਲ ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਪੇਸ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਵਿਭਾ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੂੜ੍ਹਾ ਰਿਸ਼ਤਾ
ਗੂੜ੍ਹਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਆਪਸੀ ਕਰੀਬੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਗੂੜ੍ਹੀ ਸਾਂਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸੰਬੰਧ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੈਰ-ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ, ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਜਾਣੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਗੂੜ੍ਹੀ ਸਾਂਝ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਜਾਂ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਰੀਰਕ ਗੂੜ੍ਹੀ ਸਾਂਝ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰਕ ਗੂੜ੍ਹੀ ਸਾਂਝ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਪਿਆਰ, ਜਿਨਸੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਭਾਵੁਕ ਲਗਾਓ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਮ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈਟਵਰਕ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਲਗਾਓ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਰਦੇ ਹਨ।
ਗੂੜ੍ਹ ਦੋਸਤੀ
ਗੂੜ੍ਹ ਨੇੜਤਾ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਦੀਕੀ, ਨਿੱਜੀ ਸਾਂਝ ਹੋਣ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜਾਣੂ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨੇੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੰਧਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਦੁਆਰਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਤੌਰ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ. ਮਨੁੱਖੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀਂ ਨੇੜਤਾ ਲਈ ਸੰਵਾਦ, ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਸੰਤਾਪ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ. ਡਾਲਟਨ (1959) ਨੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਖੋਜਕਾਰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿਚੋਂ ਰਸਮੀ ਚੈਨਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕਣ ਵਾਲੀ "ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਾਣਕਾਰੀ" ਤੱਕ ਗੂੜ੍ਹ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਨੈਟਵਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਮਨੁੱਖੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚ, ਗੂੜ੍ਹ ਨੇੜਤਾ ਦੇ ਅਰਥ ਅਤੇ ਪੱਧਰ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ਵਿਚ, ਗੂੜ੍ਹ ਨੇੜਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਫਲ ਭਰਮਾਉਣ/ਫਸਾਉਣ  ਵਾਲਾ ਉਤਪਾਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਬਤਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜੋ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਵੇਂ ਨਿਜੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਗੂੜ੍ਹੀ ਗੱਲਬਾਤ "ਭੇਤ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ" (ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ) ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਦਿਲਜੋਤ
ਦਿਲਜੋਤ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ, ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਲਈ ਜਨੂੰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਗਾਉਣ ਅਤੇ ਨੱਚਣ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿੱਦਿਅਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਿੱਟ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਗਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਆਧਾਰ ਮਾਣਦੀ ਹੈ. ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਪਾਵਰ ਪੈਕਡ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫਿਲਮ 'ਟੇਸ਼ਣ' 2016 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ '2017' ਚ ਫਿਲਮ 'ਯਾਰ ਅਨੰਮੁਲੇ 2' ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਸਿੰਗਰ ਟਰੈਕ ਗਾਣੇ 'ਟੇਰੇ ਰੰਗ' ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਫਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਹੈ. ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਉਹ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 5 ਵਿਆਹਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ 2017 ਵਿਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿਚ ਛਾਪੇਗੀ। ਉਸ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਪੰਜਾਬੀ ਬਨ ਨੇਚਰ', ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਗੁਰਬੀਰ ਗਰੇਵਾਲ ਕਰਨਗੇ, 2017 ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਕਰਨਗੇ। ਉਹ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀ ਲਈ ਕਈ ਅਹਿਮ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨੇ ਦਿਲਜੋਤ ਦਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਕ ਕੁਦਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗਾਣਾ ਉਸ ਦੇ ਜਮਾਂਦਰੂ ਗੁਣ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿਖਲਾਈ ਇੱਕ ਚਲ ਰਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਨਿਖਾਰੇਗੀ।  ਦਿਲਜੋਤ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਥਕ, ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੋਕ ਨ੍ਰਿਤਕਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਇਹ ਹੁਨਰ ਦਿਲਜੋਤ ਨੂੰ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਨੰਦ ਮਾਣਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ. ਉਸ ਨੇ ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ ਦੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ, ਮੁੰਬਈ ਵਿਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਐਸੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਡਾਬਬੋ ਰਤਨਾਨੀ ਨੇ ਦਬਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਿਟਿਡ, ਕਈ ਕਪੜੇ ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਸਾਲੇ ਦੇ ਕਵਰ ਪੰਨਿਆਂ ਲਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ. ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਪੰਜਾਬੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੇ ਪਿਆਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਖਿੱਚਿਆ. ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਮਾਹਿਰ ਹੈ ਪਰ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਸੰਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਿਆਰ ਹੈ. ਉਹ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪੰਜਾਬੀ 'ਪਟਿਆਲਾ ਪੇਗ' ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਪਰਹਿਟ ਟਰੈਕ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਿਲਜੋਤ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਉਸ ਨੇ 2014 ਵਿਚ ਇਕ 'ਲੀਡਰ' ਇਡਿਓਟ ਬੁਆਏਜ਼ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਕ ਫ਼ਿਲਮ ਵੀ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ. ਉਹ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤ 'ਸੋਹਣੀ - ਦ ਰਿਅਲ ਪੰਜਾਬਨ' ਵਿਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਵਤਾਰ ਨੂੰ ਇਕ ਥੰਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਦਿਲਜੋਤ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ 'ਤੇਸ਼ਾਨ' ਹਨ (23 ਸਿਤੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ) 'ਪੰਜਾਬੀ ਬਨ ਨੇਚਰ' ਅਤੇ 'ਯਾਰ ਅਨੰਮੁਲੇ 2' (6 ਜਨਵਰੀ 2017 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ). ਉਸ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਟੇਸ਼ਾਨ ਅਤੇ 'ਯਾਰ ਅਨੰਮੁਲੇ 2' ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਜਨਤਕ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤਕ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਫਿਲਮ 'ਪੰਜਾਬੀ ਇਨ ਨੇਚਰ' 2017 ਵਿਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ 5 ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਮਈ 2017 ਵਿਚ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ 9 ਫਰਵਰੀ 2017 ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਾਇਕ 'ਤੇਰੇ ਰੰਗ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕਲੀ ਟਰੈਕ ਗੀਤ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਗੀਤ ਹਾਲੀਵੁਡ '5 ਵਿਆਹਾਂ' ਲਈ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਣੇ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਸਟਾਰ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਵੀ ਹੈ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਮਾਜ-ਸੇਵੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀ ਵੱਲ ਉਸਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ
ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ  (ਹਿੰਦੀ: दैनिक जागरण) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ ਹੈ। 2016 ਤੱਕ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸੀ 2010 ਤੱਕ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 17 ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਖਬਾਰ ਸੀ।
ਇਹ ਅਖਬਾਰ ਜਾਗਰਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੰਬੇ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦਾ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਹੈ। ਜਾਗਰਣ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਮਿਡ ਡੇ ਅਖਬਾਰ ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਨਈਦੁਨੀਆ ਅਖਬਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਗੁਨਾਹੋਂ ਕਾ ਦੇਵਤਾ
ਗੁਨਾਹੋਂ ਕਾ ਦੇਵਤਾ ਧਰਮਵੀਰ ਭਾਰਤੀ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ, ਸਦਾਬਹਾਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਦੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਅਗਿਆਤ ਅਤੇ ਨਿਰਾਲੇ ਰੂਪ ਦਾ ਸਰਵਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਚਿਤਰਣ ਹੈ। ਸਜਿਲਦ ਅਤੇ ਅਜਿਲਦ ਨੂੰ ਮਿਲਾਕੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਸਕਰਣ ਛਪ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕਹਾਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹਨ: ਚੰਦਰ, ਸੁਧਾ, ਵਿੰਤੀ ਅਤੇ ਪੰਮੀ।
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ਼, ਨਾਵਲ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਠਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਮਕਬੂਲ ਹੋ ਗਈ। ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਚੰਦਰ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੀ ਧੀ ਸੁਧਾ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨਪੀਠ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ 55 ਵਾਂ ਸੰਸਕਰਣ 2009 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਚੰਦਰ ਸੁਧਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਯਾਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ  ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ  ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਤੁੱਲ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਚੰਦਰ ਦਾ ਸੁਧਾ ਕੋਲ਼ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੋਕ ਟੋਕ ਦੇ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਸੁਧਾ ਕਦੋਂ ਦਿਲ  ਦੇ ਬੈਠਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ। ਪਰ ਇਹ ਕੋਈ ਆਮ ਪ੍ਰੇਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਭਗਤੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੇਮ ਸੀ। ਚੰਦਰ ਸੁਧਾ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੁਧਾ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਭਗਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ
ਅੰਜੂ ਬੌਬੀ ਜਾਰਜ
ਅੰਜੂ ਬੌਬੀ ਜਾਰਜ (19 ਅਪਰੈਲ 1977-) ਦਾ ਜਨਮ ਕੇਰਲਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਲੰਬੀਆਂ ਛਾਲਾਂ ਲਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਉਹ ਸਕੂਲ ਸਮੇਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਵਲ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰੌਬਰਟ ਬੌਬੀ ਜਾਰਜ” ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਜੋ ਕਿ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵੀ ਸਨ। ਉਹ ਸੰਨ 1998 ਤੋ ਅੰਜੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਬਣ ਗਏ। ਅੰਜੂ ਨੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਦੇ ਈਵੈਂਟ ਹੈਪਟੈਥਲਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਤਕ ਹੀ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
]
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖਿਡਾਰੀ‏‎ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ‏‎
ਤੋਬਾਰਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਤੋਬਾਰਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de Nuestra Señora de la Asunción) ਤੋਬਾਰਾ, (Tobarra) ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 2000 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸ਼ਾਰਕਪੁਰ
ਸ਼ਾਰਕਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਨਕੋਦਰ ਤੋਂ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (1.9 ਮੀਲ), ਕਪੂਰਥਲਾ ਤੋਂ 39 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (24 ਮੀਲ), ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ 24 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (15 ਮੀਲ) ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 156 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (97 ਮੀਲ) ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਊਠ
ਊਠ ਜਾਂ ਉੱਠ (Camelus) ਇੱਕ ਖੁਰਧਾਰੀ ਜੀਵ ਹੈ। ਅਰਬੀ ਊਠ ਦੇ ਇੱਕ ਢੁੱਠ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੈਕਟਰੀਅਨ ਊਠ ਦੇ ਦੋ ਢੁੱਠਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਰਬੀ ਊਠ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੈਕਟਰੀਅਨ ਊਠ ਮਧ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ। ਇਸਨੂੰ 'ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦਾ ਜਹਾਜ' ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰੇਤੀਲੇ ਤਪਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੀ-ਇੱਕੀ ਦਿਨ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਪਾਣੀ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵਾਰੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਮਾਨ ਢੋਣ ਦੇ ਕੰਮ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਊਠ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਊਠ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਛੇ ਊਠ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅਸਲੀ ਊਠ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਦੱਖਣ ਅਮਰੀਕੀ ਊਠ ਵਰਗੇ ਜੀਵ ਹਨ: ਲਾਮਾ, ਅਲਪਾਕਾ, ਗੁਆਨਾਕੋ, ਅਤੇ ਵਿਕੁਨਾ।
ਇੱਕ ਊਠ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ ਚਾਲ੍ਹੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਖੜੇ ਬਾਲਗ ਉੱਠ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਮੋਡੇ ਤੱਕ 1.85 ਮੀ ਅਤੇ ਢੁੱਠ ਤੱਕ 2.15 ਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਢੁੱਠ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਤੀਹ ਇੰਚ ਉੱਪਰ ਤੱਕ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਊਠ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂ ਢਾਲ ਲੈਦਾ ਹੈ।ਊਠ ਆਪਣੀ ਠੁਡ (ਜਿਸ ਨੂ ਆਮ ਪੇਡੂ ਮਲਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਥੂ ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦਿਨਾ ਦਾ ਖਾਣਾ ਚਰਬੀ ਦੇ ਰੂਪ ਚ ਉਰਜਾ ਲਈ ਸਟੋਰ ਕਰ ਲੈਦਾ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਸ਼ੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਨਵਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ
ਅਨਾਥ
right|thumb|380x380px|ਥਾਮਸ ਕੇਨਿੰਗਟਨ ਦੁਆਰਾ ਅਨਾਥ, ਕੈਨਵਸ ਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ, 1885 ਇੱਕ ਅਨਾਥ (ਯੂਨਾਨੀ ਤੋਂ : ορφανός orphanós) ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ,ਜਾਂ ਓਹਨਾ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਜਿਸ ਨੇ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਦੋਵਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਨੂੰ ਅਨਾਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ, ਸਿਰਫ ਮਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ (ਭਾਵ ਜੇ ਮਾਦਾ ਮਾਤਾ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਔਲਾਦ ਇੱਕ ਅਨਾਥ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਹੈ)।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਨਾਥ
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਨਾਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨੇਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ, ਅਲੈਗਜੈਂਡਰ ਹੈਮਿਲਟਨ, ਅਰੋਨ ਬੁਰਰ, ਐਂਡ੍ਰਿਊ ਜੈਕਸਨ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਵ ਲੀਡਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਇਬਰਾਨੀ ਨਬੀ ਮੂਸਾ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਬੀ ਮੁਹੰਮਦ; ਲੇਖਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ, ਅਤੇ ਲਿਓ ਟਾਲਸਟਾਏ; ਐਥਲੀਟ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਰੂਨ ਹਾਰਨਡੇਜ ਜਾਂ ਜੈਕ ਵਿਲੀਨਿਊਵ ਅਮਰੀਕੀ ਅਨਾਥ ਹੈਨਰੀ ਡਾਰਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਰਟ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ। ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਨਾਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੂਈਸ ਆਰਮਸਟ੍ਰੌਂਗ, ਮੋਰਿਲਨ ਮੋਨਰੋ, ਬਾਬੇ ਰੂਥ, ਰੇ ਚਾਰਲਸ ਅਤੇ ਫ੍ਰਾਂਸਸ ਮੈਕਡਰਮੈਂਡ ਜਿਹੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਕਾਲਪਨਿਕ ਕਿਰਦਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਮਹਾਂਮਾਰੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏਡਜ਼, ਨੇ ਕਈ ਅਨਾਥ ਬਣਾਏ ਹਨ ਦੂਸਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅਨਾਥ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ- ਯੂਰਪ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ 1,000,000 ਤੋਂ 13 ਲੱਖ, ਜੂਡਟ (2006) ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਚੈਕੋਸਲਵਾਕੀਆ ਵਿੱਚ 9,000 ਅਨਾਥ ਬੱਚਿਆਂ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 60,000, ਪੋਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 300,000 ਅਤੇ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਵਿੱਚ 200,000, ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਹਨ।
ਕਾਰਟੂਨ
1936 ਦੇ ਕਲਰ ਕਲਾਸਿਕ, ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਕਮਸ ਪਰ ਫਲੀਿਸ਼ਰ ਸਟੂਡਿਓਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯਤੀਮ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੇੈ ਕੌਸਟਲ ਦੁਆਰਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ
ਬਾਈਬਲ ਅਤੇ ਕੁਰਾਨ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਕਿ ਅਨਾਥਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਬਚਾਉਣਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਮੂਸਾ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਨਾਥ ਸਨ। ਅਨੇਕਾਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਨਾਥਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸਲੂਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
ਬਾਈਬਲ
ਕੁਰਾਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ
ਅਲੀਪੁਰ (ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ)
ਅਲੀਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਵਪਨਾ ਪਾਟਕਰ
ਸਵਪਨਾ ਪਾਟਕਰ ਬਤੌਰ ਲੇਖਕ
ਮਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਵਪਨਾ ਪਾਟਕਰ ਹੋਰ ਰਚਨਾਤਮਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਉਹ ' ਜੀਵਨਫੁੰਡਾ'  ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ 'ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਇੰਡੀਆ' ਲਈ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਵਿੱਤ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ। ਉਸਨੇ 'ਇੰਡੀਆ ਐਂਡ ਬਿਜ਼ਨਸ' 'ਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਮੀਖਿਆ ਵੀ ਲਿਖੀ। ਉਹ ਦੈਨਿਕ ਸਮਾਣਾ ਵਿੱਚ ' ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਮੰਤਰ'  ਅਤੇ ' ਅਥਵਦਿਆਚਾ ਮਾਨਸ' ਨਾਮ ਦੇ ਕਾਲਮ ਲਿਖਦੀ ਹੈ।
ਸਵਪਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ
2015 ਵਿੱਚ, ਦ ਰਾਇਲ ਮਰਾਠਾ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ, ਸਵਪਨਾ ਪਾਟਕਰ ਨੇ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਲਮ ਬਾਲਕਾਦੂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਵਰਗੀ ਬਾਲਾਸਾਹਿਬ ਠਾਕਰੇ ਦੀ ਬਾਇਓਪਿਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਲਈ ਗੀਤ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ
ਬਾਬਾ ਪੋਖਰ ਸਿੰਘ
ਬਾਬਾ ਪੋਖਰ ਸਿੰਘ (1916–2002) ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਏ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਚ ਕਲਾਕਾਰ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਝੁੰਮਰ ਨਾਚ ਈਜਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਦੇਣ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ  ਝੂਮਰ ਪਿਤਾਮਾ ਬਾਬਾ ਪੋਖਰ ਸਿੰਘ  ਵੀ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਲੇਖਕ ਕਮਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1916 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2002
ਪ੍ਰੀਤਿਕਾ ਚਾਵਲਾ
ਪ੍ਰੀਤਿਕਾ ਚਾਵਲਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਕਾਲਿੰਗ ਅਤੇ ਜੋਤੀ ਵਰਗੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਬੋਲਾ "ਖੂਬਸੂਰਤ ਹੈ ਤੂੰ" ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਸ਼ਾਹਰੂਖ ਖਾਨ ਦੇ ਕਾਲੇ ਹਿਰਦੇ ਲਾਲੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਪਰੀਆਂ ਦਾ ਬਾਗ (ਮੰਦਰ)
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਰ ਪਰੀਆਂ ਦਾ ਬਾਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੋਦਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਰੀਆਂ ਦਾ ਬਾਗ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੰਦਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸੰਘਣੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਛੇ ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਮੰਦਰ ਵਿਖੇ ਹਰ ਸਾਲ ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਤੀਸਰੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਮੇਲਾ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜਦੋਂ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਜੰਗਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦਾ ਅਸਲਾ ਭੰਡਾਰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਣਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਬੰਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਬਾਕਾਇਦਾ ਮੰਦਰ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਬੋਰਡ ਉੱਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਕੇ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪੰਡਿਤ ਬਾਮਦੇਵ ਵੱਲੋਂ 1855-60 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਵੇਰੀ ਤੇ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੋਂ ਬਣੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਲਿਆ ਕੇ ਕੀਤੀ। ਪੰਡਤ ਜੀ ਨੂੰ ਮਾਂ ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਕੰਨਿਆ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਗ ਵਿੱਚ 1870 ਵਿੱਚ ਕੰਜਕਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਦਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਉਲੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਖੂਹ ਬਣਵਾਇਆ।
ਮੋਨ ਭਾਸ਼ਾ
thumb ਮੋਨ ਭਾਸ਼ਾ (ਮੋਨ: ဘာသာ မန်; ) ਇੱਕ ਆਸਟਰੋਏਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਮਿਆਂਮਾਰ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਮੋਨ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਕੀ ਆਸਟਰੋਏਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਖਮੇਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਾਂਗੂੰ ਹੀ ਸੁਰਾਤਮਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੁਲਾਰੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ। ਕਈ ਨਸਲੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੋਨ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਬਰਮੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੁਲਾਰੇ ਮੋਨ ਸੂਬੇ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਨੀਂਥਾਰਾਈ ਮੰਡਲ ਅਤੇ ਕਾਇਨ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਬਰਮੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮੋਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਇਹ ਇਰਾਵਤੀ ਘਾਟੀ ਅਤੇ ਬਮਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਾਗਾਨ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਮ ਬੋਲ ਚਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਰਹੀ ਹੈ। 1057 ਵਿੱਚ ਥਾਟੋਨ ਦੇ ਮੋਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮੋਨ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਪਾਗਾਨ ਰਾਜਾ ਕਿਆਨਸਿੰਥ ਮੋਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮੋਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਕੀਤੀ। ਬਰਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਮੋਨ ਲਿਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਇਸਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਬਰਮਾ ਦੀਆਂ 3 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ; ਕੇਂਦਰੀ, ਬਾਗੋ ਅਤੇ ਯੇ। ਇਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਥਾਈ ਮੋਨ ਦੇ ਵੀ ਮੋਨ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕੁਝ ਵਖਰੇਵੇਂ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲਿਪੀ
ਪੁਰਾਣੀ ਮੋਨ ਲਿਪੀ ਦਾ ਸਮਾਂ 6 ਸਦੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਨਾਖੋਨ ਪਾਥੋਮ ਅਤੇ ਸਾਰਾਬੂਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।
ਕੇ ਪੀ ਵੱਲੋਨ
ਕੋਲੋਟੇ ਪੀ ਵੱਲੋਨ (2 ਜਨਵਰੀ 1894 – 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1940) ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਕੋਚੀਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾਇਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਨੇਤਾ ਸੀ। ਪੰਡਤ ਕਰੱਪਨ ਅਤੇ ਚਾਂਚਾਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਕੋਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾਇਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਮੈਂਬਰ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ
ਵੱਲੋਨ ਕੋਚੀਨ ਵਿਧਾਨਿਕ ਸਭਾ ਦਾ ਦੋ ਵਾਰ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ, ਕੋਚੀਨ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ 1931 ਅਤੇ 1939 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨੂੰ ਦੱਬੀਆਂ ਕੁਚਲੀਆਂ ਜਮਾਤਾਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਕਾਜ ਨੂੰ ਲਈ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਤਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਦੱਬੀਆਂ ਕੁਚਲੀਆਂ ਜਮਾਤਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।  ਵੱਲੋਨ ਦੇ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਦਲਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਹੋਸਟਲ ਸੀ ਜੋ 1938 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਹੋਰ ਹੋਸਟਲਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੰਮ
ਵੱਲੋਨ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਜਨਵਰੀ 1894 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਦੇ ਕਾਨਿਆਨੂਰ ਤਾਲੁਕ ਵਿੱਚ ਮੁਲਵੁਕਾਡ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕੋਲੋਟ ਪੀਜ਼ਾਨਗਨ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਡਾਕਟਰ ਸੀ। ਵੱਲੋਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਪਰ ਉਸਨੇ ਖੁਦ ਹੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਲਿਖਣਾ ਸਿਖ ਲਿਆ ਸੀ।
ਵੱਲੋਨ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਰਸਤਿਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਮੰਗਿਆ ਸੀ, ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰਨ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਉਹ ਵਰਜਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਵੈੱਕਮ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਵੈਰਾਕਮ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠਲਿਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ।
1935 ਵਿੱਚ ਵੱਲੋਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਬੋਧੀ ਧਰਮ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕੋਚੀਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਦਕਸ਼ਯਾਨੀ ਵੇਲਯੁਧਨ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹਸਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਦਲਿਤ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਕੋਚੀਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1946-1952 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇਕੱਲੀ ਦਲਿਤ ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ।  1936 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਏਰਨਾਕੂਲਮ ਤੋਂ 'ਮੋਰ' ਛਾਪਣਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹਰਿਜਨ ਏ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਲੋਨ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਕੱਟੜ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਨਾਸਤਿਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲੜਾਈ ਲੜੀ। ਵੱਲੋਨ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਮੁਢਲੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਬੜੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਝੀਲ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਤੋਂ ਭਾਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਤੱਟ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਕਰਨ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵੱਲੋਨ ਨੇ 1917 ਵਿੱਚ ਥਾਰਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹੋਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੜਕੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਟੀਚਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਕੇ.ਵੀ. ਕੁਮਾਰਨ ਇੱਕ ਵਕੀਲ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1940 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1894 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਪੱਟੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਪੱਟੀ  ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 117 ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 23 ਨੰਬਰ ਚੌਣ ਹਲਕਾ ਹੈ।
ਇਹ ਹਲਕਾ ਸ਼੍ਰੀ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਮੀਰਬਾਈ ਕਰਨਾਟਕੀ
ਅਮੀਰ ਬਾਈ ਕਰਨਾਟਕੀ (1906 - 3 ਮਾਰਚ 1965) ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀ / ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕੰਨੜ ਕੋਇਲ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਵੈਸ਼ਣਵ ਜਨ ਤੋ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਸਕ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅਮਿਰਬਾਈ ਕਰਨਾਟਕੀ ਦਾ ਜਨਮ ਬੀਲਗੀ ਨਗਰ, ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਬੀਜਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੱਧ-ਵਰਗ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪੰਜ ਭੈਣਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਅਮੀਰਬਾਈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਗੌਹੜਾ ਬਾਈ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਕਮਾਈ। ਅਮੀਰ ਬਾਈ ਨੇ ਮੈਟਰਿਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਅਮੀਰਬਾਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਨ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਕੰਨੜ (ਮਾਂ ਬੋਲੀ) ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸੀ। "ਮਹਾਂ ਤੇ ਗਮਰੀ ਇੱਕ ਬਾਰ ਆਵੋ" ਗੀਤ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੁਜਰਾਤੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਵਿਨਾਸ਼ ਵਿਆਸ ਦੇ ਨਾਲ ਫ਼ਿਲਮ ਰਣਰਕਦੇਵੀ ਦੇ ਐਚ.ਐਮ.ਵੀ. ਲੇਬਲ ਸੰਗੀਤ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਉਸ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਕਵਾਲੀ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ। ਇਹ ਕਵਾਲੀ ਗੀਤ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ੌਕਤ ਹੁਸੈਨ ਰਿਜਵੀ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਜ਼ੀਨਤ" (1945) ਲਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਗੌਹਰਬਾਈ, ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਮੀਰਬਾਈ ਨੂੰ 1934 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਭੱਟੀ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਦਿਵਾਉਣ 'ਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਅਮੀਰਬਾਈ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਣੇ ਗਾਏ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। 1943 ਵਿੱਚ, "ਬਾਂਬੇ ਟਾਕੀ'ਜ਼ ਕਿਸਮਤ (1943 ਫ਼ਿਲਮ) ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ: ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਗਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਮੀਰਬਾਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪਿੱਛੇ ਆਦਮੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਨਿਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਇਨ ਸਟਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਪਤਨ ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ 1947 ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਇੱਕ ਉਭਰਦਾ ਸਿਤਾਰਾ ਬਣ ਗਈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਅਮੀਰਬਾਈ ਨੇ ਅਭਿਨੈ ਵੱਲ ਰੁੱਖ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਅਮੀਰਬਾਈ ਨੇ ਵਹਾਬ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼ਹਿਨਾਜ਼ (1948) ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਮਾਰਵਾੜੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ਼ਿਲਮੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ “ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡੀਆ” ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਨੂੰ 500 ਰੁਪਏ ਮਿਲਦੇ ਸਨ ਪਰ ਅਮੀਰਬਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ 1000 ਰੁਪਏ ਮਿਲਦੇ ਸਨ।
ਰੋਮਾਂਸ
ਅਮੀਰਬਾਈ ਦਾ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਉਤਰਾਅ ਚੜਾਅ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਹਿਮਾਲੇ ਵਾਲਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖਲਨਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਕਸਰ ਅਮੀਰਬਾਈ ਨੂੰ ਕੁੱਟਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਮਨੋਰੰਜਨ 'ਤੇ ਖਰਚਦਾ ਸੀ। ਅਮੀਰਬਾਈ ਨੂੰ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ ਭਾਈ ਰੰਜਨ ਕੁਮਾਰ ਪਾਂਡਿਆ ਨੇ ਅਮੀਰਬਾਈ ਦੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮੀਰਬਾਈ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਅਹਿਲਿਆ ਬਾਈ, ਇਨਸਾਫ ਲਈ ਤਰਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਦੇਰ ਰਾਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਕੀਲ ਚੇਲਸੰਕਰ ਵਿਆਸ ਕੋਲ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਿਮਾਲੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਤਲਾਕ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਮੋਟੀ ਰਕਮ ਅਤੇ ਅਮੀਰਬਾਈ ਦੀ ਕਾਰ ਲਈ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸਟੂਡੀਓ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੱਟਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਾਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਚੇਲੇਸ਼ੰਕਰ ਵਿਆਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਤਬੇ ਅਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਸਮਝ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਅਮੀਰਬਾਈ ਲਈ ਤਲਾਕ ਲੈ ਲਿਆ। ਸਾਲ 1947 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਾਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਨ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਚੰਗਾ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਿਆ। ਇੱਥੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਅਮੀਰਬਾਈ ਦਾ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਪਾਰਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਬਦਰੀ ਕਾਂਛਵਾਲਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
ਮੌਤ
ਉਸ ਨੂੰ 1965 ਵਿੱਚ ਅਧਰੰਗ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਜੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਜੇਪੁਰਾ (ਬੀਜਾਪੁਰ) ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ "ਅਮੀਰ ਟਾਕੀਜ਼" ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1965 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਪੀਨੀਲਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਪੀਨੀਲਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de Nuestra Señora de la Asunción) ਪੀਨੀਲਾ ਦੇ ਜਾਦਾਰਾਕੇ, (Pinilla de Jadraque) ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1965 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਰੰਗੀ
ਸਾਰੰਗੀ (ਹਿੰਦੀ: सारंगी))ਇਕ ਛੋਟੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ ਤੰਤੀ (ਤਾਰਾਂ ਵਾਲਾ) ਸਾਜ਼ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਤਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਗਜ ਫੇਰ ਕੇ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਰਵਾਇਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ।
ਸੋਤਲ ਬਾਬਾ
ਸੋਤਲ ਬਾਬਾ ਪਿੰਡ ਰੋਪੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਸਬ ਤਹਿਸੀਲ ਮੋਰਿੰਡਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਕੁਰਾਲੀ ਤੋਂ 9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ’ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2500, ਕੁੱਲ ਘਰ 300 ਅਤੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1150 ਹੈ। ਸੋਤਲ ਬਾਬਾ ਦਾ ਰਕਬਾ 500 ਏਕੜ ਹੈ।
ਸਾਰੰਗੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਜ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਾਜ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸਾਜ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਸਾਜ਼
ਵਾਸਨਾ
ਵਾਸਨਾ ਮਨ ਦੀ ਉਹ ਤਰੰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਭੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਮਵਾਸਨਾ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਕਾਮ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਭੋਗ-ਵਾਸ਼ਨਾ ਇੰਨੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜਿੰਨੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕਾਮ-ਵਾਸ਼ਨਾ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੁਨਿਆਵੀ ਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਮੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦਨਿਆਵੀ ਕੰਮ 'ਚ ਤਰੱਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਕਾਮੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਲੋਭੀ, ਵੈਲੀ, ਈਰਖਾਲੂ, ਕਪਟੀ, ਧੋਖ਼ੇਵਾਜ਼, ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਨਿਰਦਈ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਕਾਇਆ ਕਉ ਗਾਲੈ॥ ਜਿਉ ਕੰਚਨ ਸੋਹਾਗਾ ਢਾਲੈ॥ ... ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅੰਗ 932
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਲਵਲੇ
ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਘੁਬਾਇਆ
ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਘੁਬਾਇਆ (ਜਨਮ 10 ਜੂਨ 1962) ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦਾ ਸਾਂਸਦ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਸਾਂਸਦ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:16ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ
ਨੰਗਲ ਜਲਗਾਹ
ਨੰਗਲ ਜਲਗਾਹ ਸੰਨ 1963 ਵਿੱਚ ਭਾਖੜਾ ਨੰਗਲ ਡੈਮ ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਇਹ ਜਲਗਾਹ ਨੰਗਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਜਲਗਾਹ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੇ ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ’ਤੇ ਬਣੇ ਨੰਗਲ ਡੈਮ ਕਾਰਨ 6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਬਣਾਉਟੀ ਝੀਲ ਬਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਲਗਾਹ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 715.83 ਏਕੜ ਹੈ। ਇਸ ਜਲਗਾਹ ਵਿੱਚ 194 ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 75 ਦੇ ਕਰੀਬ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਜਿਵੇਂ ਸੁਰਖ਼ਾਬ,ਰਾਜ ਹੰਸ, ਕੂਟਜ਼, ਪੋਚਰਡ, ਮਲਾਰਡ, ਬੇਲਚੀ, ਸੀਂਖਪਰ,ਗੇਂਡਵਾਲ,ਨਾਰਦਨ ਸ਼ੀਵੇਲਰ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਛੀ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ, ਪੱਛਮੀ ਚੀਨ, ਯੂਰੋਪ, ਰੂਸ, ਮੰਗੋਲੀਆ ਅਤੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਕਾਈ, ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਜਲ-ਜੀਵ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲਗਾਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਣੀ
ਧਿਆਨ ਚੰਦ
ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਜਾਂ ਮੇਜਰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ (29 ਅਗਸਤ 1905- 3 ਦਸੰਬਰ 1979) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਾਕੀ ਦੀ ਖੇਡ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਹੇਠ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਨੇ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸੋਨ ਤਗਮੇ (1928, 1932 ਅਤੇ 1936) ਜਿੱਤੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ, ਹਾਕੀ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਹਾਕੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਜਾਦੂਗਰ ਮਰਹੂਮ ਖਿਡਾਰੀ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ 29 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ‘ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਦਿਵਸ’ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਖੇਡ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਮੱਲਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਦਰੋਣਾਚਾਰੀਆ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਅਗਸਤ 1905 ਨੂੰ ਪ੍ਰਆਰਾ (ਇਲਾਹਾਬਾਦ) ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਰਾਜਪੂਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਮ ਮੁੰਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1926 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਹਾਕੀ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਈ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੇ ਇੱਕ ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੇਜਰ ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਉਸ ਅੰਦਰ ਖਿਡਾਰੀ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਚਿਣਗ ਦੇਖੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਬਦੌਲਤ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਦਾ ਨਾਮ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ।
ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ
1926 ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਟੀਮ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਗਿਆ। ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮੈਚ ਜਿੱਤੇ। 1928 ਦੀਆਂ ਹਾਲੈਂਡ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਸਟਰੀਆ ਨੂੰ 6-0, ਬੈਲਜੀਅਮ ਨੂੰ 9-0, ਡੈਨਮਾਰਕ ਨੂੰ 5-0 ਅਤੇ ਸਵਿੱਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਨੂੰ 6-0 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਫਾਈਨਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹਾਲੈਂਡ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਖੇਡ ਸਦਕਾ ਭਾਰਤ ਹਾਕੀ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਣਿਆ।
1932 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਜਪਾਨ ਨੂੰ 11-1 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ। ਦੂਜਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ 24-1 ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਰੂਪ ਸਿੰਘ ਨੇ 8-8 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਓਲੰਪਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਿਆ। 1936 ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਫਾਈਨਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਜਰਮਨ ਦਾ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਅਡੋਲਫ਼ ਹਿਟਲਰ ਵੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। ਧਿਆਨ ਚੰਦ, ਰੂਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕਰਨਲ ਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਫਾਰਵਰਡ ਜਰਮਨੀ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਗਏ। ਹਾਰ ਹੁੰਦੀ ਵੇਖ ਜਰਮਨੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਘਬਰਾ ਕੇ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦਾ ਦੰਦ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਪਰ ਇਲਾਜ ਉੱਪਰੰਤ ਉਹ ਫਿਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੇ 14 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 6 ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਨੇ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਮੈਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿਟਲਰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਛੱਡ ਕੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਲੈਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਨੇ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
1949 ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਨੇ ਹਾਕੀ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਮੇਜਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤਕ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। 1956 ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਨ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। 3 ਦਸੰਬਰ 1979 ਨੂੰ ਹਾਕੀ ਦਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਅਲਵਿਦਾ ਆਖ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੇਜਰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਨੂੰ ‘ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਪੁਰਸਕਾਰ’ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਮੇਜਰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ
"ਗੋਲ!", ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 1952 ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ (ਹੁਣ ਚੇਨੱਈ) ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ।
ਕੇ.ਐਸ. ਚਿੱਤਰਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ ਨਾਯਰ ਸ਼ਾਂਤੀਕੁਮਾਰੀ ਚਿੱਤਰਾ (ਹਿੰਦੀ: कृष्णन नायर शान्तिकुमारी चित्रा)(ਜਨਮ: 27 ਜੂਲਾਈ 1963) ਭਾਰਤੀ ਪਿਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਸੰਗੀਤ, ਭਗਤੀ ਗੀਤ ਅਤੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸਿਧ ਗੀਤ ਵੀ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਮਲਿਆਲਮ, ਤਮਿਲ਼, ਓਡੀਆ, ਹਿੰਦੀ, ਆਸਾਮੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਤੁਲੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਆਦਿ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ  ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ 31 ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਛੋਟੀ ਬੂਲਬੂਲ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੀ ਬੂਲਬੂਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿੱਤਰਾ ਛੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਾਇਕਾ ਦੁਆਰਾ), ਅੱਠ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਸਾਉਥ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਚਾਰੋਂ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਸਦ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੁਆਰਾ 1997 ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੀਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਕਿਨਘਾਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਂਡ ਵਾਟਰ ਫੈਸਟੀਵਲ 'ਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। 2001 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਟਰੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਮ.ਟੀ.ਵੀ. ਵੀਡੀਓ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ - 2001 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਦੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ, ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਓਪੇਰਾ ਹਾਊਸ ਵਿਖੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿਊਅਰ'ਜ਼ ਚੋਇਸ ਮਿਲਿਆ।
2018 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰੇਗ ਕੌਲਿਨ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ, ਸਪੀਕਰ ਆਫ਼ ਦ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਰਜਾਹ ਦੀ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਸਰਬਸੱਤਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੁਲਤਾਨ ਬਿਨ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲ-ਕਾਸੀਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੀ ਸੰਘੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ 40 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੱਖਣ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ 'ਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਸਰਟ ਹਾਲ ਰਾਇਲ ਐਲਬਰਟ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
ਕੇ.ਐਸ. ਚਿੱਤਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਤੀਰੂਵੰਥਪੁਰਮ ਵਿਚ 27 ਜੁਲਾਈ 1963 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਰਗਵਾਸੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ ਨਾਯਰ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਗੀਤਕ ਗੁਰੂ ਸਨ। ਕੇ.ਐਸ. ਚਿੱਤਰਾ ਨੇ ਕੇਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਉਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਜਯਸ਼ੰਕਰ ਨਾਮ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਨੰਦਨਾ ਦੀ ਮੌਤ 8 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 2011 ਨੂੰਦੁਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਤਾਲਾਬ ਦੂਰਘਟਨਾ ਦੌਰਾਨ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਕੰਪਨੀ
1995 ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਾ ਨੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਔਡੀਓਟ੍ਰੈਕਸ ਸੰਗੀਤ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਔਡੀਓਟ੍ਰੈਕਸ ਏ.ਟੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਦਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਮ ਹੈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਚਿੱਤਰਾ ਦੁਆਰਾ 1995 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਦਾ ਨਾਈਟਿੰਗਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਲੇਬਲ ਹੈ। ਔਡੀਓਟ੍ਰੈਕਸ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਸੰਗੀਤ ਲੇਬਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੈਰ ਫ਼ਿਲਮੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਐਲਬਮਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾ 'ਚ ਭਗਤੀ ਸੰਗੀਤ, ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ, ਹਲਕੇ ਗੀਤ, ਰਵਾਇਤੀ ਸੰਗੀਤ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਐਮ. ਜੈਚੰਦਰਨ, ਦੀਪਕ ਦੇਵ, ਵਿਸ਼ਵਜੀਤ ਨੇ ਇਸ ਲੇਬਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਚਿੱਤਰਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੈਰ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ ਔਡੀਓਟ੍ਰੈਕਸ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਗਰੁੱਪ ਮਲਿਆਲਾ ਮਨੋਰਮਾ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ 2001 ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੰਗੀਤ ਸੀ.ਡੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਡੀਓ ਟ੍ਰੈਕਸ ਕੈਟਾਲਾਗ ਯੂਟਿਊਬ, ਆਈ.ਟਿਊਨ, ਗੁਗਲ+, ਨੋਕੀਆ ਵਰਗੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗਬਾਨ
ਗਬਾਨ (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: ਗਾਬੋਂ), ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਗਬਾਨੀ ਗਣਰਾਜ (République Gabonaise) ਮੱਧ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਖ਼ੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾਈ ਗਿਨੀ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕੈਮਰੂਨ, ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਾਂਗੋ ਗਣਰਾਜ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੀ ਗਿਨੀ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 270,000 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ 15 ਲੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਬਰਵਿਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਲਤਾ ਠਾਕੁਰ
ਲਤਾ ਠਾਕੁਰ (21 ਅਗਸਤ 1941 - 14 ਦਸੰਬਰ 1976) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ 1972 ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪਿਤੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਲਤਾ ਠਾਕੁਰ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਜੂਨ 1972 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪਿਤੀ ਘਾਟੀਆਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਜੂਨ 1974 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸਪਿਤੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਭਾਰਤ-ਤਿੱਬਤ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੁਮਦੋ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਫੇਰੀ ਨੇ ਉੱਥੇ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਲਤਾ ਠਾਕੁਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਲਤਾ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਸਰਦੀਆਂ ਲਈ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੀ ਸਪਿਤੀ ਘਾਟੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਿਆਇਤੀ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਖਰਚੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਾਲਣ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ।
ਨਾਲ ਹੀ, ਲਤਾ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਕਨਵੀਨਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਉਲੀਕਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਨਾਲੀ ਵਿਖੇ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਬੋਧੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਲਤਾ ਠਾਕੁਰ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਸਟੋਕਸ ਨੇ ਯਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਪਰਮਾਰ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਪੌਲੀਐਂਡਰੀ ਇਨ ਦ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਪਰਮਾਰ ਹਿਮਾਚਲੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ਸਨ।
ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਅਟਲ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਇਹ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਲਤਾ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਰੋਹਤਾਂਗ ਦੱਰੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਲਾਹੌਲ ਘਾਟੀ ਨੂੰ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ ਸੜਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ। ਦਾਅਵੇ ਇਹ ਸਨ ਕਿ ਲਤਾ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪਿਤੀ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਲੋੜ ਬਾਰੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਇਸ ਚਰਚਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਸਾਕਾਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਅਟਲ ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਰੂਪ thumb|308x308px| ਲਤਾ ਠਾਕੁਰ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਗੇਮੂਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਲਤਾ ਠਾਕੁਰ ਲਾਹੌਲ ਤਹਿਸੀਲ, ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪਿਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਗਮੂਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਗਮੂਰ ਦੇ ਨਿਹਾਲ ਚੰਦ ਠਾਕੁਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਿਹਾਲ ਚੰਦ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਨੇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ; ਉਸਦੇ ਪੂਰਵਜ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਲਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਕੋਲੌਂਗ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਨਿਹਾਲ ਚੰਦ ਨੇ 1966 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਜਨਜਾਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਲਾਹੌਲ ਨੂੰ ਉਭਰਦੇ ਰਾਜ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਨਿਹਾਲ ਚੰਦ ਨੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟ ਤੋਂ ਵੀ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੇ ਸਨ। 1975 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। 1962 ਵਿੱਚ, ਲਤਾ ਠਾਕੁਰ ਅਤੇ ਨਿਹਾਲ ਚੰਦ ਠਾਕੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਵੀ ਠਾਕੁਰ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਲਤਾ ਠਾਕੁਰ ਦੀ 35 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 14 ਦਸੰਬਰ 1976 ਨੂੰ ਪੰਡੋਹ (ਮੰਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ) ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪਿਤੀ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਉਦੈਪੁਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲਤਾ ਠਾਕੁਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਲਤਾ ਠਾਕੁਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਟੀ-20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੁਕਾਬਲਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਥਾਬਲਕੇ
ਥਾਬਲਕੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਅਖੀਰਲਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਜਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਦਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਗੁਆਂਡੀ ਪਿੰਡ ਕੰਗਣੀਵਾਲ, ਧਾਲੀਵਾਲ, ਲੋਹਾਲ ਨੰਗਲ, ਜੰਡਿਆਲਾ ਮੰਜਕੀ ਹਨ।
ਸਿਖਿਅਕ ਖੇਤਰ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਰਟ ਮਿੰਡਲ ਸਕੂਲ, ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਰਟ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਹਨ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਰਬ ਪੱਖੀ ਵਿਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਉੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਾਸਤੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਹਾਈ ਜਾਂ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਂਨ
ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਂਨ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਂਨ ਮੌਜ਼ੂਦ ਹਨ।
ਭੁਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 1539 ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 792 ਮਰਦ ਅਤੇ 747 ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਕਬਾ 284 ਏਕੜ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਾਰਾਯੇਵੋ
ਸਾਰਯੇਵੋ (ਸਿਰੀਲਿਕ: Сарајево) ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵਿਨਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਹੱਦਾਂ ਅੰਦਰ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਅਬਾਦੀ ੩੨੧,੦੦੦ ਹੈ। ਇਹ ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵਿਨਾ ਸੰਘ ਦੀ ਵੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰਾਯੇਵੋ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਵੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅਬਾਦੀ ੪੬੯,੪੦੦ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬੋਸਨੀਆ ਦੀ ਦਿਨਾਰੀ ਐਲਪ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚਲੀ ਸਾਰਾਯੇਵੋ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਯਾਕਾ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਬਾਲਕਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਜਨਅੰਕੜੇ
right|thumb|ਸੰਜਮ ਵਿੱਚ ਸਾਰਜਯੇਵੋ right|thumb|Ethnic structure of Sarajevo by settlements 1991 right|thumb|Ethnic structure of Sarajevo by settlements 2013
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵਿਨਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਨੀਲਿਮਾ ਜੋਗਲੇਕਰ
ਨੀਲਿਮਾ ਜੋਗਲੇਕਰ (ਜਨਮ 1 ਜੁਲਾਈ 1961) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਵਿਕਟ-ਰੱਖਿਅਕ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ 1978 ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਨੀਲਿਮਾ ਬਾੜਵੇ ਨਾਮ ਵਰਤ ਕੇ ਖੇਡੀ ਸੀ।
ਨੀਲਿਮਾ ਜੋਗਲੇਕਰ ਨੇ ਕੁੱਲ 6 ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਅਤੇ 20 ਓਡੀਆਈ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਖੇਡੀਆਂ ਹਨ:
ਨੀਲਿਮਾ ਜੋਗਲੇਕਰ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਕਪਤਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਨੇ ਡਾਇਨਾ ਏਦੁਲਜੀ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਇੱਕ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਸਰੋਤ
ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕੋਈ ਇਕ ਪੱਖ ਨਹੀ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਹੋਂਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਇਕ ਅੱਧ ਪੱਖ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲਏ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਾਰਥਕ ਸਿੱਟੇ ਨਹੀ ਕੱਢ ਸਕਦਾ।
ਪਰ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨਾ ਦੇ ਸਕੇ। ਵਧੇਰੇ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹੋਏ ਕੁੱਝ ਕੰਮਾਂ ਉਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਸਿੱਟੇ ਕੱਢੀਏ। ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਐਸੇ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਸਕੇਗਾ, ਜਿਹੜੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਅੰਤਰ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਹੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਸਗੋਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਅਧਿਐਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਹੀ ਕਿਸੇ ਪੱਖ ਜਾ ਅੰਗ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਤਰ- ਅਨੁਸਾਸਨੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਿਆਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸੱਭਿਆਚਾਰਿਕ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਮਨੋਚਿਕਿਤਸਾ, ਰਾਜਨੀਤੀ-ਸ਼ਾਸਤਰ, ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।
ਸੋਵੀਅਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਰਨੋਲਦੋਵ, ਰੂਹਾਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਾਰਜ ਦੱਸਦਿਆਂ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਸੁਹਜ-ਸ਼ਾਸਤਰ, ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨ, ਵਿੱਦਿਆ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਲਾ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿਚਲੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਉਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਇਕ ਹੋਰ ਥਾਂ ਉਤੇ ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈ : "ਜਦੋਂ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਕੰਟਰੋਲ ਦੇ ਉੱਚੇ ਮਿਆਰ ਦੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਮਿਆਰ ਦੀ, ਸਮਾਜਕ ਰਚਣੇਈ ਕੰਮ ਦੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਥਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਦਾਰਥਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਵੱਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ, ਆਰਥਿਕਤਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਖੇਤਰ ਏਨਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ ਵੀ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਇਕ ਸਾਖ ਸਭਿਆਚਾਰ ਭੂਗੋਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਿਕ ਅੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਪਸਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਅਤੇ ਦੱਤ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਿਣਾਉਂਦੇ ਹਨ : ਇਤਿਹਾਸ, ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ, ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਰਥ ਵਿਗਿਆਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਮਾਨਵਿਕੀ ਸਾਸਤਰ ਸਾਹਿਤ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਕਲਾਵਾਂ ਆਦਿ ।
ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਇਹ ਅੰਤਰ ਅਨੁਸਾਸਨੀ ਖ਼ਾਸਾ ਏਨਾ ਬਲਵਾਨ ਹੈ ਕਿ ਸੀਮਤ ਮੰਤਵ ਵਾਲੇ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲਏ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਕਿ੍ਰਸਟੋਫਰ ਕਾਡਵੈਲ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮਰ ਰਹੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਮਰੇ ਰਹੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹੋਰ ਅਧਿਐਨ ਬੁਰਜੁਆ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਰੂਹਾਨੀ ਨਿਘਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ, ਧਰਮ, ਸੁਹਜ ਸਾਸਤਰ, ਇਤਿਹਾਸ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਆਦਿ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਵ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਇਕ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਸਰਬ-ਪੱਖੀ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਵ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਇਕ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਸਰਬ-ਪੱਖੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਰੇਮੰਡ ਵਿਲੀਅਮਜ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਐਨ ਇਸ ਪੱਖੋਂ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਕਲਚਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਉਹ ਸਮਾਨਯ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸਾਹਿਤਆਲੋਚਨਾ ਚਿਹਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸਾਸਤਰ ਅਤੇ ਅਰਥ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਕਲਚਰ ਐਡ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਲੈਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਪੰਜ ਕੁੰਜੀਵਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹਨ : ਸਨਅਤ, ਲੋਕ-ਤੰਤਰ ਜਮਾਤ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇਹ ਪੰਜੇ ਸ਼ਬਦ ਹੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਸਾਲਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਲਾਗ ਰੈਵੋਲਿਸਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਿਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਹੀ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਮੁੱਚੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਿਕ ਅਮਲ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਨੁਕਤਾ ਲੋਕ-ਤੰਤਰ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਲੰਮੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਨਾਂ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਿਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੁਝ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਜਾ ਰਹੇ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਅਤੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਕਮਿਉਨੀਕੇਸਨਜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ, ਰਸਾਲਿਆਂ, ਰੇਡਿੳ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਮਾਪ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਉਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਉਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਲੀਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਖੇੜਦੇ ਹੋਏ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਖੇਤਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ:
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸਰਧਾ ਰਾਮ ਫਲੋਰੀ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਤ-ਚੀਤ ਸਮਝੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿਖਲਾਈ ਨੂੰ ਸਾਧਨ ਬਣਾ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਦਾ ਯਤਨ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਸੰਕਲਨਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆਂ।
ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਗੀਤ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਿਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਸਰਗਰਮੀ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮੋਢੀ ਬੇਸਕ ਦੇਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਜਾਂ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲ ਕਦਮੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਅੰਸ਼ਾਂ ਦੇ, ਪਰ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਵਰਣਨ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਮਗਰੋਂ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਬੁਝਾਰਤਾਂ,ਅਖਾਉਤਾਂ, ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਤਕ ਵੀ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਸਰਗਰਮੀ ਛੇਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਤਵੇਂ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਰਹੀ। ਪਰ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਗੁਦਵੀ ਅਤੇ ਮਣਾਵੀ ਤਸਵੀਰ ਉਲੀਕਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਹੀ ਹੈ । ਇਹਨਾਂ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਨੁਕਸ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚਲੇ ਤੱਥ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਸੱਚ ਵਜੋਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਲਾਹੇਵੰਦੇ ਹੋਣ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਜਾਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਿਤ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵੀ ਸਾਮਲ ਹੈ ਤਥ ਨੂੰ ਬਿੰਬ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਪੱਧਰ ਉਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੱਥ ਪਛਾਣਦਾ ਪੈਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸ਼ਥਾਨ ਦੀਆ ਸੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਪੈਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ। ਤੀਜੀ ਗੱਲ ਇਸ ਤੱਥ ਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਗੱਲ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਕੰਮ ਦੇ ਨਿਸਚਿਤ ਪੜਾਅ ਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਅਜੇ ਵੀ ਘਾਟ ਹੈ।
ਇਹੀ ਘਾਟ ਸਾਡੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਹੋਏ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੜਕਦੀ ਹੈ ।ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਮਿਲਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਸਾਲ ਸੰਕਲਪ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਅਤੇ ਸਰਬੰਗੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮਾਪ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਮਿਲਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਪਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆਂ ਗਿਆ ਹੈ ਭੂਗੋਲ, ਇਤਿਹਾਸ, ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ, ਰਹੁਰੀਤਾਂ, ਦਿਨ-ਦਿਹਾਰ, ਵਹਿਮ-ਭਰਮ, ਜਾਤਾਂ-ਗੋਤਾਂ ਆਦਿ। ਜ਼ੋਰ ਫਿਰ ਵੀ ਲੋਕਯਾਨਕ ਸਮੱਗਰੀ ਉਤੇ ਹੈ ਪਰ ਅਧਿਐਨ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆਂ ਗਿਆ ਇਹ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਲੋਕਯਾਨ ਨੂੰ ਹੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਨਿੱਜੀ ਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਖੋਜ ਦੀ ਪੱਧਰ ਉਤੇ ਮਿਲਦੀ ਓਨੀ ਕੁ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆਂ ਗਿਆ ਜਿਨਸੀ ਕੁ ਕਿ ਇਹ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਭਾਰੂ ਹਨ।
ਸੋ ਉੱਪਰ ਗਿਣਵਾਏ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਵਿਕਾਸ ਕਰੇਗਾ, ਆਧਾਰ ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਰੋਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਜਾਣਗੇ।
2016 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਰੀਓ ਡੀ ਜਨੇਰੀਓ ਵਿੱਚ 2016 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਮੁਕਾਬਲੇ 6 ਤੋਂ 12 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਸੱਤ-ਦਿਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਏ। ਚਾਰ ਇਵੈਂਟ ਸੰਬਾਦਰੋਮੇ, ਮਾਰਕੁਜ਼ ਡੀ ਸਪੁਕਈ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਫਾਰਮੈਟ
ਪੁਰਸ਼ ਵਿਅਕਤੀਗਤ, ਮਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ, ਪੁਰਸ਼ ਟੀਮ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ: 128 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਚਾਰ ਏਵੇਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਚਾਰੋਂ ਏਵੇਂਟਾਂ ਰਿਕਰਵ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ 70 ਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਨਿਯਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਹਰ ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਦੇ ਸਾਰੇ 64 ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਰ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਨੂੰ 72 ਸ਼ੂਟ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ 64 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਵੈਂਟ ਦਾ ਹਰ ਖਿਡਾਰੀ ਸਿੰਗਲ ਏਲੀਮੀਨੇਸਨ ਗੇੜ ਲਈ ਖੇਡੇਗਾ। ਪਰ ਸੇਮੀਫਿਨਲ ਵਿੱਚ ਹਾਰਨ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਕਾਂਸੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਲਈ ਖੇਡਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ।
ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੁਕਾਬਲਾ
ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੁਕਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਖਿਡਾਰੀ 64 ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਖੇਡੇਗੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਫਲ ਸ਼ੂਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਰੈਂਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਰ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸੈੱਟ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗੇ ਹਰ ਸੈੱਟ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸ਼ੂਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਹਰ ਸੈੱਟ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਅੰਕ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਸੈੱਟ ਵਿੱਚ ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਹਰ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇੱਕ ਅੰਕ ਦਿੱਤ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੰਜ ਸੈੱਟ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਰਾਬਰ ਅੰਕ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇੱਕ ਸ਼ੂਟ ਖੇਡਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਜੇਤੂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਏਗਾ।
ਟੀਮ ਮੁਕਾਬਲਾ
ਟੀਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਰੈਂਕ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੇਮੀਫਿਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਿੱਤਾ ਜਾਏਗਾ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਅੱਠ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਕ ਸੂਚੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰੈਂਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏਗਾ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਟੀਮ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਪਏਗੀ।
ਸਡੀਊਲ
ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇਗਾ(UTC−3).
ਯੋਗਤਾ
ਕੌਮੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਕੁੱਲ ਛੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ ਭੇਜ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਰ ਲਿੰਗ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ। ਛੇ ਸਥਾਨ ਹੋਸਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੂੰ ਰਾਖਵੇਂ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਛੇ ਤ੍ਰੈਪੱਖੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਰ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਯੋਗਿਤਾ ਹੋਣੀ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।
ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰ
56 ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ 2016 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ
ਕੁਲਜੀਤ ਭਮਰਾ
ਕੁਲਜੀਤ ਭਮਰਾ ਐਮ ਬੀ ਈ ਔਨਰਸ ਡੀਐਮਯੂਐਸ (ਜਨਮ 1959) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਗੀਤ ਸਾਜ਼ ਤਬਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭੰਗੜਾ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹਨ। ਇਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਸਰੇ ਮਹਾਦੀਪਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਅਲਗ ਅਲਗ ਜੋਨਰ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਾਏ ਸੰਗੀਤ ਵਾਸਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਏਮ ਬੀ ਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਨੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤੇ ਭਗੜਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆ ਸੇਵਾਵਾ ਕਰ ਕੇ ਦਿਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਜੁਲਾਈ 2010 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਏਕ੍ਸੇਟਰ ਦਵਾਰਾ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਉਪਾਦੀ ਦਿਤੀ ਗਈ.
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1959 ਵਿੱਚ ਕੀਨਿਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ.ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਨਿਆ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਜਦ ਬ੍ਮ੍ਬਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ ਤਾ ਉਹ ਪੋਲਿਓ ਦੇ ਪਕੜ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਸੀ ਜੋ ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖਬੀ ਲੱਤ ਤੇ ਹੋਇਆ. ਇਸ ਅਪੰਗਤਾ ਦੇ ਕਾਰਣ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੇਠ ਕੇ ਤਬਲਾ (ਇੱਕ ਡ੍ਰਮਰ ਵਾੰਗੂ ਜੋ ਬੇਠ ਕੇ ਡ੍ਰਮ ਕਿਟ ਬਜਾਉਂਦਾ ਹੈ) ਬਜਾਉਂਦੇ ਸਨ ਨਾ ਕੀ ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਵਾਗੂ ਜਮੀਨ ਤੇ ਬੇਠ ਕੇ.
ਬ੍ਮ੍ਬਰਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਸਿਵਿਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਗਏ ਸੀ ਅਤੇ 1961 ਵਿੱਚ ਕੁਲਜੀਤ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਓਥੇ ਹੀ ਆ ਗਏ. 1968 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਉਥ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਬਸ ਗਏ ਜੋ ਹੁਣ ਵੀ ਬ੍ਮ੍ਬਰਾ ਦਾ ਘਰ ਹੈ।