cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ (ਕਿਤਾਬ)
ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀਆਂ
ਅੰਬਾਂ ਉੱਤੋਂ ਬੂਰ
ਢਾਵਣ ਲਗ ਪਿਆ
ਕੋਈ ਲੱਗਿਆ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਗ ਅਜਿਹਾ .. ਆਬਿਦ ਅਮੀਕ
੧. ਮੰਗਣੀ
ਕੱਚੀ ਅਲਾਟਮੈਂਟ
੨. ਖਰਾਜੇ - ਅਕੀਦਤ
ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ... ਰਿਆਜ਼ ਸੁਜਾਨਵੀ
੩. ਰਿਸ਼ਤਾ
ਮੈਂ ਓਹਦੀ
ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਆਂ
ਓਹ ਮੇਰੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
੪. ਈਮਾਨ
ਇਹਦੇ
ਜਾਲ 'ਚ
ਆ ਕੇ
ਕਾਫ਼ਰ
ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਏ ...... ਸਾਬਰ ਅਲੀ ਸਾਬਰ
੫. 14 ਅਗਸਤ
ਵਿਹੜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚ
ਸਾਰੇ ਬਾਲਕ
ਫਿਰਦੇ ਨੰਗੇ ਪਿੰਡੇ
ਕੋਠੀਆਂ ਉੱਤੇ
ਪਏ ਲਹਿਰਾਵਣ
ਦਸ ਦਸ ਗਜ਼ ਦੇ ਝੰਡੇ ... ਤਾਰਿਕ ਗੁੱਜਰ
ਕਾਫ਼ੀ :
(14 ਅਗਸਤ ਲਈ)
ਸਾਨੂੰ ਘਰ ਅਪੜਾ ਮਾਲਕਾ !
ਸਾਨੂੰ ਘਰ ਅਪੜਾ !!
ਫੱਟੜ ਜੱਸੇ, ਪਾਟੇ ਟੱਲੇ
ਸੱਖਣੀ ਝੋਲੀ, ਸੱਖਣੀ ਪੱਲੇ
ਹਰ ਸਾਹ ਨਵੇਂ ਮਾਂ ਦੇ ਬੁੱਲੇ
ਰਸਤੇ ਰਾਹ ਬਘੇਲਿਆਂ ਮੱਲੇ
ਹੱਥ ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਤੇਰੇ ਵੱਲੇ
ਆਸ਼ਿਖ ਐਦਾਂ ਸਫ਼ਰੇ ਚੱਲੇ
ਘਰ ਦੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾ ਮਾਲਕਾ
ਸਾਨੂੰ ਘਰ ਅਪੜਾ !!.. ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਅਹਿਸਨ ਰੰਧਾਵਾ
ਟਾਈਗਰੇ ਟਕਰਾਅ
ਟਾਈਗਰੇ ਟਕਰਾਅ ਇਕ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਟਕਰਾਅ ਹੈ ਜੋ ਨਵੰਬਰ 2020 ਵਿਚ ਇਥੋਪੀਆ ਦੇ ਟਾਈਗਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਦੋ ਪੱਖਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਦੋ ਪੱਖ ਹਨ: ਟਾਈਗਰੇ ਖੇਤਰੀ ਸਰਕਾਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਟਾਈਗਰ ਪੀਪਲਜ਼ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫਰੰਟ (ਟੀਪੀਐਲਐਫ) ਕਰਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਈਥੋਪੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਫੈਂਸ ਫੋਰਸ (ਓ.ਐੱਨ. ਐੱਫ. ਐੱਫ.), ਅਫਾਰ ਅਤੇ ਅਮਹਾਰਾ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫ਼ੌਜ਼ਾਂ, ਅਤੇ ਏਰੀਟਰੀਅਨ ਰੱਖਿਆ ਫੋਰਸ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਮਿਲਟਰੀ ਗੱਠਜੋੜ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ (ਕਿਤਾਬ)
ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀਆਂ
ਗੀਤ :
ਟਾਈਗਰੇ ਟਕਰਾਅ
ਜਦੋਂ ਇਥੋਪੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਅਬੀ ਅਹਿਮਦ 2018 ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ। ਈਥੋਪੀਆ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਹੈਲੇਮਰਿਅਮ ਡੇਸਲੇਗਨ ਦੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਟੀਪੀਐਲਐਫ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਚਿੰਤਤ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਹਰਕਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੀਪੀਐਲਐਫ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਥੋਪੀਆਈ ਸੰਸਦ, ਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਅਤੇ ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ (ਕਿਤਾਬ)
ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀਆਂ
ਖੁੱਲੇ ਰੱਖੀਂ ਬੂਹੇ ਸਦਾ ਬਾਬਲਾ।
ਟਾਈਗਰੇ ਟਕਰਾਅ
ਟੀਪੀਐਲਐਫ, ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹਸਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਕਿ 30 ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਈਥੋਪੀਆ 'ਤੇ ਦਬਦਬਾ ਸੀ, ਨੇ ਨਵ ਪਾਰਟੀ 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਅਬੀ ਅਹਿਮਦ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਕਾਰਨ 29 ਅਗਸਤ 2020 ਰੱਖ ਕੇ 2021 ਤੱਕ ਇੱਕ ਨਜਾਇਜ਼ ਹਾਕਮ ਬਣ ਗਿਆ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ (ਕਿਤਾਬ)
ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀਆਂ
ਖੌਰੇ ਅਸੀਂ ਮੁੜ ਆਈਏ।
ਟਾਈਗਰੇ ਟਕਰਾਅ
ਟੀਪੀਐਲਐਫ, ਚੇਅਰਮੈਨ ਡੈਬ੍ਰੇਟਸਨ ਗੇਬਰਿਮਾਈਕਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਟਾਈਗਰੇ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਚੋਣਾਂ ਵਜੋਂ ਸੰਘੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਈ, ਜਿਸਨੇ ਟਾਈਗਰੇ ਦੀ ਚੋਣ ਨੂੰ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ (ਕਿਤਾਬ)
ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀਆਂ
ਪੈਂਡੇ ਔਖੇ ਨੇ ਰਾਹਵਾਂ ਅਵੱਲੀਆਂ ਵੇ,
ਟਾਈਗਰੇ ਟਕਰਾਅ
4 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਇਥੋਪੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਫੈਂਸ ਫੋਰਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕਮਾਂਡ ਹੈਡਕੁਆਟਰਾਂ ਤੇ ਟੀਪੀਐਲਐਫ ਦੁਆਰਾ ਕਥਿਤ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਸਥਿਤੀ ਹਿੰਸਾ ਵੱਲ ਵਧ ਗਈ। ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਦਾਇਰਾ ਦੇਣ ਦੀ ਅਸਫਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ, ਟੀਪੀਐਲਐਫ ਨੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਏਰੀਟਰੀਆ ਵਿਖੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੈਰੇਜ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਏਰੀਟਰੀਆ ਨੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗੁਵਾਂਢੀ ਅਮਹਾਰਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਟੀਪੀਐਲਐਫ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ (ਕਿਤਾਬ)
ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀਆਂ
ਕੇਹੀਆਂ ਅੰਨ੍ਹ ਅਨੇਰੀਆਂ ਚੱਲੀਆਂ ਵੇ,
ਅਸੀਂ ਕੱਖੋਂ ਵੀ ਅੱਜ ਸਵੱਲੀਆਂ ਵੇ,
ਟਾਈਗਰੇ ਟਕਰਾਅ
ਸੰਘੀ ਬਲਾਂ ਨੇ 28 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਟਾਈਗਰੇਰੀਅਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੇਕੇਲੇ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਬੀ ਨੇ ਟਾਈਗ੍ਰੇ ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ‘ਓਵਰ’ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਟੀਪੀਐਲਐਫ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੜਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਗੇ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ (ਕਿਤਾਬ)
ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀਆਂ
ਉਹ ਕਿੱਥੋਂ ਲਭ ਕੇ ਲਿਆਈਏ
ਟਾਈਗਰੇ ਟਕਰਾਅ
thumb| ਟਾਈਗਰੇ 'ਤੇ ਆਰੰਭੀ ਗਈ ਜੰਗ ਵਿਰੁੱਧ ਬਰੱਸਲਜ਼ ਵਿਚ ਟਾਈਗ੍ਰੇਯਨ ਅਤੇ ਏਰੀਟਰੀਅਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2020 ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਅ
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ (ਕਿਤਾਬ)
ਕਾਵਿ ਸਰੋਕਾਰ
ਕਾਵਿ ਸਰੋਕਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸੈਂਕੜੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਸੌ ਦੇ ਲਵਪਗ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਛਪ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਮੁੱਖ ਰੁਝਾਨ ਰਹੇ ਹਨ : ਰਵਾਇਤੀ ਸ਼ਾਇਰੀ, ਪੰਜਾਬ ਵੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਡਰ, ਖ਼ੌਫ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਿਧਾਨ, ਇਕਲਾਪਾ, ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਿਆਰ, ਰੋਮਾਂਸ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀਅਤ, ਨਾਅਤੀਆਂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪੱਖ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੇ ਕਾਮਿਆਂ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ, ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਆਦਿ।
● ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਦਾ ਦਰਦ : -
ਧਰਮ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੋਈ ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਨੂੰ ਦੋਨੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਓਹ ਏਸ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਈ ਮੁਹੱਬਤ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਉਸਤਾਦ ਦਾਮਨ ਦੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗ਼ਜ਼ਲ :
ਭਾਵੇਂ ਮੂੰਹੋਂ ਨਾ ਕਹੀਏ ਪਰ ਵਿਚੋਂ ਵਿੱਚੀ,
ਖੋਏ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਓ, ਖੋਏ ਅਸੀਂ ਵੀ ਆਂ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਹੱਥੋਂ ਬਰਬਾਦ ਹੋਣਾ,
ਹੋਏ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਓ, ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਵੀ ਆਂ।
ਵੰਡਰ ਵੁਮੈਨ
ਵੰਡਰ ਵੁਮੈਨ 2017 ਦੀ ਇੱੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਡੀਸੀ ਕਾਮਿਕਸ ਦੇ ਏਸੇ ਨਾਂਅ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਏ। ਇਹ ਡੀਸੀ ਐਕਸਟੈਂਡਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸ ਦੀ ਚੌਥੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪੈਟੀ ਜੇਂਕਿੰਸ, ਸਕਰੀਨਪਲੇਅ ਐਲਨ ਹੈਂਬਰਗ ਤੇ ਕਹਾਣੀ ਹੈਂਬਰਗ, ਜ਼ੈਕ ਸਨਾਇਡਰ ਤੇ ਜੇਸਨ ਫੂਕਸ ਲਿਖੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱੱਚ ਗੈਲ ਗੈਡਟ ਟਾਈਟਲ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਦਕਿ ਕ੍ਰਿਸ ਪਾਈਨ, ਰੋਬਿਨ ਰਾਈਟ, ਡੈਨੀ ਹਸਟਨ, ਡੇਵਿਡ ਥਿਊਲਸ, ਕੌਨੀ ਨੀਲਸਨ ਹੋਰ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਵੰਡਰ ਵੁਮੈਨ ਇਸ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਲਾਈਵ ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਇਸ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਬੈਟਮੈਨ ਵਰਸੇਜ਼ ਸੁਪਰਮੈਨ: ਡਾਅਨ ਆਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਵਿੱੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵੰਡਰ ਵੁਮੈਨ ਵਿੱੱਚ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਦੀ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਪਹਿਲੇ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਨੂੰ ਡੱਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੰਗ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵੈਰੀ ਐਰੀਜ਼ ਲਵਾਈ ਏ। ਇਸ ਜੰਗ ਦਾ ਪਤਾ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਤਦ ਲੱਗਾ ਜਦ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਇਲਟ ਤੇ ਜਸੂਸ ਸਟੀਵ ਟ੍ਰੈਵਰ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਥੈਮਸਕੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਆਣ ਡਿੱਗਾ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ (ਕਿਤਾਬ)
ਕਾਵਿ ਸਰੋਕਾਰ
ਕੁੱਝ ਉਮੀਦ ਏ ਜਿੰਦਗੀ ਮਿਲ ਜਾਏਗੀ,
ਵੰਡਰ ਵੁਮੈਨ
ਵੰਡਰ ਵੁਮੈਨ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਲਾਈਵ ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਵਿਓਂਤ ਤਾਂ ੧੯੯੬ ਵਿਚ ਈ ਘੜੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦ ਈਵਾਨ ਰੈਟਮੈਨ ਇਹਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣਨ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਇਸ ਵਿਓਂਤ ਦਾ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਗਿੱਲਾ ਪੀਹਣ ਪਿਆ ਰਿਹਾ, ਜੌਨ ਕੋਹੇਨ, ਟੋਡ ਅਲਕੋਟ ਤੇ ਜੋਸ ਵ੍ਹੀਡਨ ਕਿਹੇ ਨਾ ਕਿਹੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ। ਅਖ਼ੀਰ ਦੀ ਬਾਕੀ ਸੰਨ ੨੦੧੦ ਚ ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਈ ਘੱਤਿਆ ਤੇ ੨੦੧੫ ਪੈਟੀ ਜੇਂਕਿੰਸ ਨੂੰ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਵੰਡਰ ਵੁਮੈਨ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਵਿਲੀਅਮ ਮੌਲਟਨ ਮਾਸਟਰਨ ਦੀਆਂ ੧੯੪੦ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਜੌਰਜ ਪੇਰੇਜ਼ ਦੀਆਂ ੧੯੮੦ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਿ ਨਿਊ ੫੨ ਵਿੱਚੋਂ ਮਸਾਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਸ਼ੁਰੂਲੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਫਰਾਂਸ ਤੇ ਇਟਲੀ ਵਿਚ ੨੧ ਨਵੰਬਰ ੨੦੧੫ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤੇ ੯ ਮਈ ੨੦੧੬ ਨੂੰ ਮਾਸਟਰਨ ਦੇ ੧੨੩ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਤੇ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਮਗਰੋਂ ਨਵੰਬਰ ੨੦੧੬ ਚ ਕੁਝ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਝਾਕੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ (ਕਿਤਾਬ)
ਕਾਵਿ ਸਰੋਕਾਰ
ਮੋਏ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਓ, ਮੋਏ ਅਸੀਂ ਵੀ ਆਂ।
ਵੰਡਰ ਵੁਮੈਨ
ਵੰਡਰ ਵੁਮੈਨ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮਿਅਰ ੧੫ ਮਈ ੨੦੧੭ ਨੂੰ ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿਖੇ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ੨ ਜੂਨ ੨੦੧੭ ਨੂੰ ੨ਡੀ, ੩ਡੀ ਤੇ ਆਈਮੈਕਸ ੩ਡੀ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰਾਂ ਚੋਖੀ ਗਿਣਤੀ ਚ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ(ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗੈਲ ਗੈਡਟ ਤੇ ਪਾਈਨ), ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ, ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਇਫ਼ੈਕ੍ਟ, ਐਕਸ਼ਨ ਸੀਕਵੈਂਸ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ, ਭਾਵੇਂ ਖਲਨਾਇਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵੀ ਹੋਈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਚੰਗੀ ਚੋਖੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ। ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਇਹ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਅੱਠਵੇਂ ਥਾਂ ਤੇ ਰਹੀ। ਇਹ $੮੨੧ ਮਿਲੀਅਨ ਕਮਾ ਕੇ ੨੦੧੭ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਡੀਸੀਈਯੂ ਨੂੰ $੩ ਬਿਲੀਅਨ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮਦਾਦ ਮਿਲੀ ਤੇ ਡੀਸੀਈਯੂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਲੜੀਆਂ ਵਿਚ ੧੪ਵੇਂ ਥਾਂ ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਰੋਟਨ ਟਮਾਟੋਜ਼ ਇਹਨੂੰ 'ਬੈਸਟ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਮੂਵੀਜ਼ ਆਫ਼ ਆਲ ਟਾਈਮ' ਚ ਦੁੱਜੇ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਇਹਨੂੰ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਦਸ ਬਿਹਤਰੀਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਗਿਣਿਆ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ੨੩ਵੇਂ 'ਕ੍ਰਿਟਿਕਸ ਚੁਆਇਸ ਅਵਾਰਡ' ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਵਰਾਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੀਹਦੇ ਚੋਂ ਇਸ 'ਬੈਸਟ ਐਕਸ਼ਨ ਮੂਵੀ' ਦਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸੀਕਵਲ ਵੰਡਰ ਵੁਮੈਨ ੧੯੮੪ ੧ ਨਵੰਬਰ ੨੦੧੯ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨਾ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪੈਟੀ ਜੇਂਕਿੰਸ ਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਕਰਨ ਡਈ ਏ ਤੇ ਗੈਲ ਗੈਡਟ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਓਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਖਾਈ ਦਵੇਗੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ (ਕਿਤਾਬ)
ਕਾਵਿ ਸਰੋਕਾਰ
ਸੋਏ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਓ, ਸੋਏ ਅਸੀਂ ਵੀ ਆਂ।
ਲਾਲੀ ਅੱਖੀਆਂ ਦੀ ਪਈ ਦਸਦੀ ਏ,
ਰੋਏ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਓ, ਰੋਏ ਅਸੀਂ ਵੀ ਆਂ।
● ਹੱਕ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰਦੀ ਕਵਿਤਾ : ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਚ ਦਰਜ ਲਿਖਤਾਂ 'ਚ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨੇ ਦੱਬੇ ਲਤਾੜੇ ਲੋਕਾਂ (ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ, ਔਰਤਾਂ) ਦੀ ਵੀ ਬਾਤ ਪਾਈ ਹੈ। ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਕੁਝ ਕਾਵਿ ਟੋਟੇ :
ਸਿੱਧਾ ਸਾਦਾ ਬਿਆਨ ਦੇਣਾ ਏਂ।
ਹੱਕ ਖਾਧਾ ਏ ਨਾ ਖਾਣਾ ਦੇਣਾ ਏਂ।
ਵਿਚਲੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਏ। - ਸਾਬਰ ਅਲੀ ਸਾਬਰ
ਕਦ ਤੱਕ ਸਾਡੇ ਹੱਥ ਦੀ ਖੱਟੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸਾਡੀ ਆਵੇਗੀ
ਮੈਨੂੰ ਕਈਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਕਈ ਵਾਰੀ
ਤੂੰ ਲੈਣਾ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਨਾਂ ਛੱਡ ਦੇ ।
ਗੋਦੀ ਜਿਦ੍ਹੀ 'ਚ ਪਲਕੇ ਜਵਾਨ ਹੋਇਓਂ,
ਉਹ ਮਾਂ ਛੱਡ ਦੇ ਤੇ ਗਰਾਂ ਛੱਡ ਦੇ ।
ਜਿਥੇ ਖਲਾ ਖਲੋਤਾ ਉਹ ਥਾਂ ਛੱਡ ਦੇ ।
ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ, ਲੋਕੀਂ ਆਖਦੇ ਨੇ,
ਤੂੰ ਪੁੱਤਰਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਛੱਡ ਦੇ । - ਉਸਤਾਦ ਦਾਮਨ
ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਸਮੁੰਦਰ ਰੱਖਾਂ, ਮੈਂ ਇਕਬਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ
ਝੱਖੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਏ, ਦੀਵਾ ਬਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ।
ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖਣ ਵਾਰਸ, ਬੁੱਲ੍ਹਾ, ਬਾਹੂ, ਲਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ।
ਮਨ ਦਾ ਮਾਸ ਖਵਾ ਦੇਂਦਾ ਏ, ਜਿਹੜਾ ਏਹਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰੇ;
ਕੋਈ ਵੀ ਜਬਰਨ ਕਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਵਿੰਗਾ ਵਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ।      - ਬਾਬਾ ਨਜ਼ਮੀ
● ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਤਾ/ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ/ਜਾਤ ਪ੍ਰਸਤੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠਣ ਦੀ ਗੱਲ : ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਲੋਕ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ। ਦਹਾਕੇ ਲੰਘ ਰਹੇ ਨੇ, ਪਰ ਜਾਤਾਂ, ਧਰਮ, ਵਹਿਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਈ ਸਫ਼ਰ ਕਰੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਸ਼ਾਇਰ ਇਸ ਸਭ ਕਾਸੇ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਨੇ ਤੇ ਇਸ ਸਭ ਕਾਸੇ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਵੀ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਵੀ ਕਰਦੇ ਨੇ। ਦੇਖੋ ਨਮੂਨਾ :
ਇੱਕ ਹੋਰ..
ਗੰਗਾ ਏ ਯਾਂ ਮੱਕਾ ਏ, ਸਿੱਧਾ ਸਿੱਧਾ ਧੱਕਾ ਏ।
ਰੱਬ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹੋ, ਰੱਬ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸੱਕਾ ਏ। ਮੇਰਾ ਰਾਸ਼ਨ ਮਹੀਨੇ ਦਾ, ਤੇਰਾ ਇਕੋ ਫੱਕਾ ਏ। ਤੇਰਾ ਦੀਵਾ ਬੁੱਝ ਜਾਂਦਾ, ਮੇਰੀ ਖੱਲ ਦਾ ਡੱਕਾ ਏ। ਇੰਨੇ 'ਸਾਬਰ' ਹੋ ਗਏ ਆਂ, ਜ਼ਾਲਮ ਹੱਕਾ ਬੱਕਾ ਏ। - ਸਾਬਰ ਅਲੀ ਸਾਬਰ
◆ ਏਕੇ / ਸ਼ਾਂਤੀ / ਅਮਨ ਦਾ ਪੈਗ਼ਾਮ : ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨਫਰਤ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਝਾਉਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸਿਆਸੀ ਲੀਡਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਝੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਅੱਗੇ ਇਹ ਢਿੱਲੇ ਪੈ ਗਏ। ਇਹਨਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ, ਅਮਨ ਦਾ ਪੈਗ਼ਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਧਰਮਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਨਮੂਨੇ :
ਮਸਜਿਦ ਮੇਰੀ, ਤੂੰ ਕਿਓਂ ਢਾਹਵੇਂ, ਮੈਂ ਕਿਓਂ ਢਾਹਵਾਂ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ।
ਆਜਾ ਦੋਵੇਂ ਬਹਿ ਕੇ ਪੜ੍ਹੀਏ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ।
ਸਦੀਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਕੁੱਝ ਨਈਂ ਜਾਣਾ ਮਸਜਿਦ ਮੰਦਰ ਦਾ,
ਲਹੂ ਤੇ ਤੇਰਾ ਮੇਰਾ ਲੱਗਣਾ, ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਖੰਜਰ ਨੂੰ। - ਬਾਬਾ ਨਜ਼ਮੀ
● ਪਿਆਰ ਬਾਰੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ :
ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਚੋਲ (ਤਮਿਲ - சோழர்) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੀ। ਚੋਲ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਉਤਪਤੀ ਵੱਖਰਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਦੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਰਨਲ ਜੇਰਿਨੋ ਨੇ ਚੋਲ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਲ ਅਤੇ ਕੋਲ ਵਲੋਂ ਜੁੜਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸਨੂੰ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਵਰਣ ਆਰਿਆ ਸਮੁਦਾਏ ਦਾ ਸੂਚਕ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਚੋਲ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਚੋਰ ਅਤੇ ਤਮਿਲ ਚੋਲੰ ਵਲੋਂ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਮਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਰੰਭਕ ਕਾਲ ਵਲੋਂ ਹੀ ਚੋਲ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਇਸ ਨਾਮ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਜਾ ਅਤੇ ਭੂਭਾਗ ਲਈ ਵਿਅਵਹ੍ਰਤ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੰਗਮਿਉਗੀਨ ਮਣਿਮੇਕਲੈ ਵਿੱਚ ਚੋਲੋਂ ਨੂੰ ਸੂਰਿਆਵੰਸ਼ੀ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਚੋਲੋਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਂਬਿਅੰਨ ਵੀ ਹੈ। ਸ਼ੇਂਬਿਅੰਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਬਿ ਵਲੋਂ ਉਦਭੂਤ ਸਿੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। 12ਵੀਆਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਨੇਕ ਮਕਾਮੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਕਰਿਕਾਲ ਵਲੋਂ ਉਦਭਤ ਕਸ਼ਿਅਪ ਗੋਤਰੀਏ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ (ਕਿਤਾਬ)
ਕਾਵਿ ਸਰੋਕਾਰ
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਪਿਆਰ, ਸਨੇਹ ਤੇ ਆਪਸੀ ਮੋਹ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਰ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ। ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ। ਦੇਖੋ ਨਮੂਨਾ :
ਬੇਹਿੱਸੀ ਤੇ ਖੁਦਗਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਅੰਦਰ
ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਚੋਲੋਂ ਦੇ ਚਰਚੇ ਅਤਿਅੰਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਲੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਕਾਤਯਾਯਨ ਨੇ ਚੋਡੋਂ ਦਾ ਚਰਚਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਅਭਿਲੇਖੋਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਦਾ ਚਰਚਾ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਗਮਿਉਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਇਤਹਾਸ ਨੂੰ ਸੰਭਵਤ: ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਸੰਗਮਕਾਲ ਦੇ ਅਨੇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਚੋਲ ਸਮਰਾਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਿਕਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ ਸੰਗਮਿਉਗ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦਾ ਚੋਲ ਇਤਹਾਸ ਅਗਿਆਤ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਚੋਲ - ਖ਼ਾਨਦਾਨ - ਪਰੰਪਰਾ ਇੱਕਦਮ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਰੇਨੰਡੁ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਡਾਇਆ) ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੋਲ ਪੱਲਵ ਰਾਜਵੰਸ਼, ਚਾਲੁਕਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਕੂਟ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ (ਕਿਤਾਬ)
ਕਾਵਿ ਸਰੋਕਾਰ
ਪਿਆਰ ਮੁਹੱਬਤ ਢੂੰਡ ਰਿਹਾ ਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅੰਦਰ .. ਅਨਵਰ ਉਦਾਸ
ਉਹਦੇ ਵੱਲੋਂ ਪਿਆਰ ਦਾ ਸੁਨੇਹੜਾ ਆਵੇ 'ਅਸਲਮ'
ਸੋਚਨਾ ਵਾਂ ਉੱਗ ਪੈਣ ਬਰਫ਼ਾਂ ਤੇ ਬੇਰੀਆਂ ... ਅਸਲਮ ਕੌਲਸਰੀ
● ਨਾਰੀ ਚੇਤਨਾ : ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਮਰਦ ਨਾਲੋਂ ਛੋਟਾ ਕਰਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪੈਰੀਂ ਪਈਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਤੋੜਨ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਨ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਚਨਾਵਾਂ ਚ ਵੀ ਔਰਤ ਵੇਦਨਾ, ਓਹਦੇ ਹੱਕ ਤੇ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ :
ਕਿਵੇਂ ਕੱਤਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਤੁੰਮਾਂ
ਦਰਦਾਂ ਵਾਲੀਏ ਮਾਏ !
ਚੂੜੇ ਦੇ ਛਣਕਾਰੇ ;
ਲੁੱਟ ਲੈ ਗਏ ਵਣਜਾਰੇ,
ਹਾਵਾਂ ਦੇ ਲੰਬੂ ਨੀਂ ਮਾਏ ! ... ਅਹਿਮਦ ਰਾਹੀ
ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ਼
ਵਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ਼
ਕੈਦਾਂ ਵਿਚ ਦਰਬਾਰਾਂ ਨਾਲ।
ਫਿਰ ਵੀ ਅੰਧੀ ਔਰਤ ਕਿਓਂ ?
ਰਾਮਸਿੰਘ ਨੌ
ਰਾਮਸਿੰਘ ਨੌ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਗੰਧਕ ਦਾ ਤਿਜ਼ਾਬ
ਗੰਧਕ ਦਾ ਤਿਜ਼ਾਬ ਜਾਂ ਸਲਫ਼ਿਊਰਿਕ ਐਸਿਡ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਾਟਵਾਂ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਧਾਤੂ ਤਿਜ਼ਾਬ ਹੈ ਜਿਹਦਾ ਅਣਵਿਕ ਸੂਤਰ H2SO4 ਹੈ। ਇਹ ਚੁਭਵਾਂ, ਹੌਲਾ, ਰੰਗਹੀਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਲਕਾ ਪੀਲਾ ਲੇਸਲਾ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲਣਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਦਯੋਗੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵੇਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ ਇਹਨੂੰ ਗੂੜ੍ਹਾ ਭੂਰਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੇਜਾਬ ਦਾ ਇਤਹਾਸਕ ਨਾਮ ਆਇਲ ਆਫ ਵਿਟਰੀਓਲ ਹੈ।
ਮਿਲੈਨੀਅਮ
ਮਿਲੈਨੀਅਮ 1000 ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਾਂ ਸਾਲ ਇੱਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਲੰਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲਾ ਮਿਲੈਨੀਅਮ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕਿ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਅਗਲਾ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਅਗਲਾ ਮਿਲੈਨੀਅਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਆਤੀ ਕਲੇਂਜਾ
ਆਤੀ ਕਾਲੇਂਜਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਲੋਕ ਕਲਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਲੂ ਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਤੁਲੂ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਤੀ ਦੌਰਾਨ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਤੁਲੂ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁਲਾਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਇਸ਼ਕ ਬਾਝ ਨਮਾਜ਼ ਦਾ ਹੱਜ ਨਾਹੀ
ਇਸ਼ਕ ਬਾਝ ਨਮਾਜ਼ ਦਾ ਹੱਜ ਨਾਹੀ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਲਘੂ ਨਾਟ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ 2003 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਲਘੁ ਨਾਟ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ 2006 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਪੰਜੇ ਦੇ ਪੰਜੇ ਨਾਟਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਸਫਲਤਾ ਪੂਰਵਕ ਮੰਚਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਅਧਿਆਏ ਵੇਰਵਾ
ਹੇਠਾਂ ਇਸ ਨਾਟ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਕੁਲ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਨਾਮ-ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ :
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਅਰਯਾਨਾ ਸਈਦ
ਅਰਯਾਨਾ ਸਈਦ ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਹੋਸਟ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਦਰੀ-ਜ਼ਬਾਨ ਫ਼ਾਰਸੀ ("ਦਰੀ") ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿੰਗਲ ਹਿੱਟ ਮਾਸ਼ਾਅੱਲਾ ਨਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਹਰਤ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਗਾਨ ਗਾਇਕ
ਜੋਸਫਿਨ ਡੋਨੋਵਾਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲੱਖੀਵਾਲਾ
ਲੱਖੀਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਲੱਖੀਵਾਲਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 622 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 3.7 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਲੈਸ਼ ਰੋਆਇਲ
ਕਲੈਸ਼ ਰੋਯਲਸ ਇੱਕ ਫਰੀਮੀਅਮ ਮੋਬਾਈਲ ਗੇਮ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਬਾਈਲ ਰਣਨੀਤੀ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਸੂਪਰਸੈੱਲ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਬਾਈਲ ਗੇਮਾਂ
ਏ ਗਰਲ ਇਨ ਦਾ ਰਿਵਰ
ਏ ਗਰਲ ਇਨ ਦਾ ਰਿਵਰ: ਦਾ ਪਰਾਈਸ ਆਫ਼ ਫੌਰਗਿਵਨੈਸ, 2015 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਜਤ ਲਈ ਕਤਲ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਰਮੀਨ ਉਬਾਇਡ-ਚਿਨੌਏ ਹੈ। "ਏ ਗਰਲ ਇਨ ਦਾ ਰਿਵਰ: ਦਾ ਪਰਾਈਸ ਆਫ਼ ਫੌਰਗਿਵਨੈਸ" ਇਸ ਫਿਲਮ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਮਤਲਬ ਹੈ,"ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁੜੀ :ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਜ਼ਾ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਟੀਨਾ ਬ੍ਰਾਊਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲਾ ਨੇਵੀਨਸ ਹਨ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਉੱਤਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ 2015 ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ
ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ 18 ਸਾਲਾ ਮੁਟਿਆਰ ਸਾਬਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਜਤ ਲਈ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਸਬੱਬ ਨਾਲ ਬਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੁੜੀ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਓਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਉਸਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਕੁੜੀ ਦਾ ਪਿਓ ਉਸਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੁੜੀ ਦਾ ਪਿਓ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਸਮਝ ਕੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਭਰਾ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਬੋਰੀ ਵਿੱਚ ਬੰਨ ਕੇ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਰੋੜ੍ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਲੜਕੀ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਨਾਇਕ ਪੀੜਤ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਗੁਨਾਹਗਾਰ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਫ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਲੋਕ ਉਸ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁਨਾਹਗਾਰ ਬਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਰਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੱਜਤ ਲਈ ਕਤਲ ਬਾਰੇ ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮਾਂ
ਬਾਉਪੁਰ ਖੁਰਦ
ਬਾਉਪੁਰ ਖੁਰਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਆਰਥੋਪਟੇਰਾ
200px|right|thumb|ਪਤੰਗ ਜਾਪੋਨਿਕਾ ਆਰਥੋਪਟੇਰਾ (Orthoptera ; ਆਰਥੋ = ਸਿੱਧਾ, ਪਟੇਰਾ = ਖੰਭ) ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘੱਟ ਵਿਕਸਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਟਿੱਡੀਆਂ, ਟਿੱਡੇ, ਝੀਂਗੁਰ /ਬੀਂਡੇ, ਝਿੱਲੀਆਂ, ਰੀਵਾਂ ਆਦਿ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 10,000 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕੀਟ ਪਤੰਗਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕੀਟ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੇ ਨਾਪ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਭਿੰਨ - ਭਿੰਨ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਪੰਖਦਾਰ, ਕੁੱਝ ਪੰਖਹੀਣ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਛੋਟੇ ਪੰਖਵਾਲੀ ਜਾਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਥਲੀ ਜੀਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਗਲੇ ਪੰਖ ਪਿਛਲੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਮੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਸ਼ੁਵਾਂ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਗੱਦੀਆਂ ਵਿਕਾਸ ਦੌਰਾਨ ਉਲਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਦਾ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਡਰੋਪਕ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਆਦਿਤਿਅ ੧
ਆਦਿਤਿਆ ਪਹਿਲਾ ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਵਿਜਯਾਲਯ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਦਿਤਯ ਰਾਜਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ। ਇਸਨੇ ਪੱਲਵ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਲੜ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਰਾਜ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਖੋਹ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ। ਆਦਿੱਤਿਆ ਨੇ 871 ਈ: ਤੋਂ 907 ਈ: ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਆਰਥੋਪਟੇਰਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਆਦਿਤਿਅ ੧
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਆਰਥੋਪਟੇਰਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੀਟ ਪਤੰਗੇ
ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਟੋਕ੍ਸਿਨ
ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਟੋਕ੍ਸਿਨ (ਬੀਟੀਐਕਸ) ਇੱਕ ਨੀਉਰੋ ਟਾਕਸਿਕ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਹੈ ਜੋਕਿ ਬੈਕਟੀਰੀਅਮ ਕੈਲੋਸਟਰੀਡੀਅਮ ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਂਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ I ਇਸਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਡੀਕਲ, ਕਾਸ੍ਮੇਟਿਕ੍ਸ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ I ਇਸਦੀ ਦੋ ਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ- ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਟੌਕਸਿਨ ਕਿਸਮ ਏ ਅਤੇ ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਟੌਕਸਿਨ ਕਿਸਮ ਬੀ I ਬੈਕਟੀਰੀਅਮ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੱਜੋਂ ਜੋ ਸੰਭਾਵੀ ਘਾਤਕ ਬੀਮਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਬੋਟੁਲੀਸਮ ਆਖਦੇ ਹਨ I ਬੋਟੁਲੀਨੀਅਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਜਾਨਲੇਵਾ ਟਾਕਸਿਨ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ (LD50) 1.3-2.1 ਐਨਜੀ/ਕੇਜੀ ਦੀ ਨਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 10-13 ਐਨਜੀ/ਕੇਜੀ ਜਦ ਸਾਹ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਲੈ ਲੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਇੰਸਾਨੀ ਔਸਤ ਜਾਨਲੇਵਾ ਖੁਰਾਕ ਹੈ I
ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਟੋਕ੍ਸਿਨ ਕਿਸਮ ਏ ਅਤੇ ਕਿਸਮ ਬੀ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਪੱਰ ਮੋਟਰ ਨਿਉਰੋਨ ਸਾਇਨਡਰੋਮ, ਫੋਕਲ ਹਾਇਪਰ ਹਾਇਡਰੋਸਿਸ ਬਲੈਫਰੋਸਪੈਸਮ, ਸਟੈ੍ਬਿਸਮਸ, ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰੁਕਇਸਮ I ਇਹ ਕਾਸ੍ਮੇਟਿਕ੍ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਤੋਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I ਯੂਐਸ ਦੇ ਫੂਡ ਅਤੇ ਡਰਗਸ ਪ੍ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਡੱਬੇ ਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਣ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਸ ਟਾਕਸਿਨ ਦੀ ਲੋਕਲ ਚੁਕਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਇੰਨਜੈਕਸ਼ਨ ਸਾਈਟ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੌਟੂਲਿਸਮ ਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ I ਚੇਤਾਵਨੀ ਮੌਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਇਸ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਸੀ I ਹੋਰਨਾਂ ਵਿਚ, ਇਸਦਾ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਬੌਟੋਕਸ ਨਾਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਤਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I ਬੌਟੋਕਸ ਐਲਰਗਨ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ I
ਮੈਡੀਕਲ ਵਰਤੋਂ
ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਟੌਕਸਿਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਡਾਕਟਰੀ ਤਕਲੀਫਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I ਜਦੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨੂੰ ਅਸਰਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਘੱਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ I ਇਹ ਸਪਾਸਮਸ ਅਤੇ ਡਾਇਸਟੋਨਿਆਂਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I
ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਟੌਕਸਿਨ ਨਾਲ ਜਿਹਨਾਂ ਹਲਾਤਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਮੰਨਜ਼ੂਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਹਨ-
ਬੋਤੁਲਿਨੁਮ ਟੌਕਸਿਨ ਕਿਸਮ ਏ ਦੀ ਹੋਰ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ-
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਬੈਨਰਜੀ
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਬੈਨਰਜੀ ਜਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵੀ (1847 — 8 ਮਾਰਚ, 1876) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸਮਾਜ ਦਾਨੀ ਹੈ। ਉਹ 1871 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਸੀ।
ਕਾਰਜ
ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਬੰਗਾਲ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਕਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਏ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਆਧੁਨਿਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਾਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੱਦ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖਤਮ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਬ੍ਰਹਮੋ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਵਧ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੰਬੰਧੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਮੈਰੀ ਕਾਰਪੇਂਟਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਬਾਰਾਨਗਰ, ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1871 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੈਰੀ ਕਾਰਪੇਂਟਰ ਨਾਲ ਇੰਗਲੈਂਡ ਗਈ ਅਤੇ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਾਪਿਸ ਆ ਗਈ।  1872 ਵਿੱਚ ਲੰਦਨ ਦੇ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ " ਪਹਿਲੀ ਹਿੰਦੂ ਔਰਤ ਸੀ ਜੋ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਆਈ" ਸੀ।  ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ, ਉਹ ਕਈ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਅਤੇ ਔਰਤ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਫੰਡ ਦੇਣ ਲਈ ਵਧਾਵਾ ਦਿੱਤਾ।  ਬੈਨਰਜੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਬੇਘਰ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਨਾਹਘਰ ਬਣਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਗੰਦਾਰਾਦੀਤਿਆ
ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਰਾਮਗੜ੍ਹ (ਭਾਦਸੋਂ )
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪਰੰਤਕ ਚੋਲ ੧
ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਨ। ਪਰੰਤਕ ਨੇ ਪਾਂਡਯ ਨਰੇਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੀਆਂ ਸੰਯੁਕਤ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੈਲੂਰ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ ਤੇ ਪੱਲਵਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ।
ਇਲੈਕਟਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਪਲਸ
ਇਲੈਕਟਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਪਲਸ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Electromagnetic pulse, EMP ), ਜਾ ਫਿਰ ਟ੍ਰਾੰਸਿਅੰਟ ਇਲੈਕਟਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ, ਇਲੈਕਟਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਨਿਕਲਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਪਲਸ ਜਾ ਤਾਂ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾ ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ, ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ, ਬਿਜਲੀ, ਆਦਿ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਰੋਤ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਲੈਕਟਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਪਲਸ ਜ਼ਿਆਦਾਤਾਰ ਬਿਜਲੀ ਯੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਊਰਜਾ ਵਾਲੀ ਇਲੈਕਟਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਪਲਸ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਏ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਊਰਜਾ ਵਾਲੀ ਇਲੈਕਟਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਪਲਸ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਊਰਜਾ ਦੀ ਕਿਸਮ
ਇਲੈਕਟਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਪਲਸ ਚਾਰ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਭੇਜੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ :
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲੈਕਟਰਾਨਿਕਸ
ਪੂਜਾ ਸ਼ਰਮਾ (ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ)
ਪੂਜਾ ਸ਼ਰਮਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Pooja Sharma) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਲਵ ਸਟੋਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡਿਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਰਮਾ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਅਤੇ ਮਹਾਕਾਲੀ -ਅੰਤ ਹੀ ਆਰੰਭ ਹੈ ਵਿੱਚ ਮਹਾਕਾਲੀ/ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਤੋਂ ਢਾਈ ਸਾਲ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 2017 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ ਮਹਾਕਾਲੀ — ਅੰਤ ਹੀ ਆਰੰਭ ਹੈ ਵਿੱਚ ਮਹਾਕਾਲੀ / ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। 2018 ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ।
ਮੀਡੀਆ
ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੂਚੀ 2017 ਵਿੱਚ ਟਾਈਮਜ਼ ਮੋਸਟ ਡਿਜ਼ਾਇਰੇਬਲ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ 17ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਥੰਕਾਮਨੀ ਕੁੱਟੀ
thumb|ਥੰਕਾਮਨੀ ਕੁੱਟੀ (2011) ਥੰਕਾਮਨੀ ਕੁੱਟੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਅਤੇ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਮਾਸਟਰ ਅਤੇ ਉੱਘੀ ਡਾਂਸ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਰਹੂਮ ਪਤੀ ਗੋਵਿੰਦਨ ਕੁੱਟੀ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਚੁੱਘੇ ਕਲਾਂ
ਚੁੱਘਾ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਬਠਿੰਡਾ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ 19 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚੁੱਘਾ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ। 2009 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੁੱਘੇ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਚੁੱਘਾ ਕਲਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ। ਜਨਗਣਨਾ 2011 ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚੁੱਘਾ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਕੋਡ 035780 ਹੈ। ਚੁੱਘਾ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 151001 ਹੈ।
ਖੇਤਰ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰਫਲ 1847 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਚੁੱਘਾ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 814 ਘਰ ਹਨ।
ਆਬਾਦੀ
ਚੁੱਘਾ ਕਲਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 3,955 ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2,059 ਹੈ ਜਦਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 1,896 ਹੈ। ਚੁੱਘਾ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 57.32% ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 62.70% ਮਰਦ ਅਤੇ 51.48% ਔਰਤਾਂ ਸਾਖਰ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ
ਚੁੱਘਾ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਬਠਿੰਡਾ ਦਿਹਾਤੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਬਠਿੰਡਾ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਚੁੱਘਾ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬਠਿੰਡਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਸਤੂਰੀ ਪੱਟਨਾਇਕ
ਕਸਤੂਰੀ ਪੱਟਨਾਇਕ ਇੱਕ ਅਨੂਸੰਧਾਨ ਉੜੀਸੀ ਨਾਚ ਵਕੀਲ, ਪ੍ਰਫਾਮਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ, ਅਧਿਆਪਕ, ਟ੍ਰੇਨਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ
ਉੜੀਸੀ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਕਸਤੂਰੀ ਪੱਟਨਾਇਕ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਲਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਭਿੰਨਤਾ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਉੜੀਸੀ ਨਾਚ ਰੈਪਰਰੀ ਵਿੱਚ ਨਵ ਸੰਕਲਪਾਂ, ਨਵੀਆਂ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਨਵੀਂ ਤਾਲਮੇਲ, ਨਵੀਂ ਕੜੀ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਥੀਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਪੱਟਨਾਇਕ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਇਕੱਲੇ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਪੇਸ਼ਕਾਰ, ਦੋਨੋਂ ਹਨ। ਉਹ ਉੜੀਸੀ ਡਾਂਸ ਡਰਾਮੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪਾਇਨੀਅਰ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਉੜੀਸਾ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪੈਨ-ਭਾਰਤੀ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਾਹਿਰ ਉੜੀਸੀ ਸੰਗੀਤ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪੱਟਨਾਇਕ ਨੇ ਉੜੀਸੀ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾਤਮਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀਆਂ ਵਿੱਚ ਓਡੀਸੀ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਅਤੇ ਅਨਕੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਸਤੂਰੀ ਪੱਟਨਾਇਕ ਨੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਕਥਕ ਡਾਂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉੜੀਸੀ ਡਾਂਸ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਕੱਟਕ, ਵੱਕਾਰੀ ਸ਼ੈਲਾਬਲਾ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ; ਉਸਨੇ ਉੜੀਸੀ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਉੱਨਤ ਇੰਟੈਂਸਿਵ ਕੋਰਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੈਚ ਵਿੱਚ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਉੜੀਸੀ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ (ਓਆਰਸੀ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।
ਪੱਟਨਾਇਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਓਡੀਸੀ ਨ੍ਰਿਤ ਗੁਰੂਆਂ / ਮਹਾਂਰਾਸਕਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਫ਼ਰਕ ਹੈ; ਜਿੰਨਾ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗੀ ਰਘੁਨਾਥ ਦੱਤਾ, ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਕੈਲੁਚਰਨ ਮੋਹਪਾਤਰਾ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਕੁਮਕੁਮ ਮੋਹੰਤੀ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਧਰ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਰਮਣੀ ਰੰਜਨ ਜੇਨਾ ਅਤੇ ਦਯਾਨਿਧੀ ਦਾਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਉੜੀਸੀ ਨ੍ਰਿਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ; ਜਿੰਨਾ ਵਿੱਚ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ, ਯੂ.ਐਸ.ਐਸ.ਆਰ., ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਚੀਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪੱਟਨਾਇਕ ਨੇ ਉੜੀਸੀ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਗੁਰੂਆਂ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਉੜੀਸੀ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ; ਉਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੋਡਲ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਗਠਨ-‘ਸੈਂਕਲਪ ’ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਸਭਿਆਚਾਰ) ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਸੈਨਕਾਲਪ ਵਿਚ, ਸਿੱਖਿਆ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਨੀਤੀਗਤ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੀਤਾ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਹਿਰ ਕਮੇਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਪੱਟਨਾਇਕ ਨੇ ਉੜੀਸੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਚੈਨਲ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲ  ਦੇਬਾਦਾਸੀ  ਦੇਬਾਦਾਸੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲਾਸਿਕ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਕਲਾ ਹੈ।
ਉਹ ਸੈਂਟਰਲ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਫਿਲਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਟੇਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਐਸਆਈਟੀ), ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਅੱਠ ਐਪੀਸੋਡ ਵੀ ਐਂਕਰ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਖਹਿਰਾਗੜ, ਇੰਦਰਾ ਦੀ ਕਲਾ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲਿਆ (ਆਈਕੇਐਸਵੀਵੀ) ਦੇ ਉੜੀਸੀ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਅਤੇ ਬੀ.ਏ. (ਆਨਰਜ਼) ਦੇ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ ਸਿਲੇਬਸ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲਾਨਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ 'ਕਾਲੀਦਾਸ ਸਨਮਾਨ' ਅਤੇ 'ਤੁਲਸੀ ਸਨਮਾਨ', ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾ ਕਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਜਿਉਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਵਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ
ਪੱਟਨਾਇਕ ਅਜੇ ਵੀ 'ਸੰਕਲਪ' ਦੇ ਨਾਲ ਹਨ, ਇੱਕ ਐਨ.ਜੀ.ਓ. "ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ" ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ "ਖਾਸ ਦਿਲਚਸਪੀ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੀਫ ਜਸਟਿਸ ਜੇ.ਐਸ. ਵਰਮਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਪੱਟਨਾਇਕ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਡਾਂਸ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ :
ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ.ਆਰ. ਏਮਪੈਨਲਡ ਆਰਟਿਸਟ
ਕਸਤੂਰੀ ਪੱਟਨਾਇਕ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਕਲਚਰਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ (ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ.ਆਰ.) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਖੋਜ
ਕਸਤੂਰੀ ਪੱਟਨਾਇਕ ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੋਆਡੀਨੇਟਰ ਸਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ “ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ, ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ (ਐੱਸ. ਐੱਨ. ਐੱਨ.) ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਧਿਐਨ”। ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੁੱਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਅਧਿਐਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966
ਇੱਕ ਵਿਆਹ
ਅੱਜ-ਕਲ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਨ ਕਾਫੀ ਜਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਇੱਕ ਹੀ ਓਰਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਤੀ ਜਾ ਪਤਨੀ ਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਜਿਆਦਾ ਸਥਾਈ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਿਆਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਿਟਿਆਇ-ਪਤਨੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਤਾਲਮੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰਤਾ ਪਾਏ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਦਿ ਬਿੱਗ ਸ਼ੌਰਟ
ਪੈਰਾਮਾਊਂਟ ਪਿਕਚਰਸ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 11 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਿਨਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ 23 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 28 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਬਜਟ ਨਾਲ ਬਣੀ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਹੁਣ ਤਕ 111.6 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਫ਼ਿਲਮ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਤੇ ਰੂਪਾਂਤਰਤ ਪਟਕਥਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2015 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਗਗਨਜੀਤ ਭੁੱਲਰ
ਗਗਨਜੀਤ ਭੁੱਲਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਗੌਲਫ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਏਸ਼ਿਆਈ ਟੂਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਗਗਨਜੀਤ ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜੀਵਨ
ਗਗਨਜੀਤ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1988 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਖੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਘਰਾਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਗਗਨਜੀਤ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਕੋਟਕਪੂਰਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਗੈਰਪੇਸ਼ਾਵਰ ਕੈਰੀਅਰ
ਗਗਨਜੀਤ ਭੁੱਲਰ ਭਾਰਤ ਦੇ 2004 ਤੋਂ 2006 ਤੱਕ ਗੈਰਪੇਸ਼ਾਵਰ ਕਲਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਸੀ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ 2006 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। 2006 ਵਿੱਚ ਭੁੱਲਰ ਨੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਖਿਡਾਰੀ ਵਾਂਗ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
2008-2009
ਗਗਨਜੀਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪ੍ਰਾਫੈਸ਼ਨਲ ਗੌਲਫ ਟੂਰ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। 2006 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ ਭੁੱਲਰ ਨੇ ਸੱਤ ਇਵੈਂਟ ਖੇਡੇ ਅਤੇ ਟੀ-18 ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਵੈਂਟ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਦਸ ਬਹਤਰੀਨ ਅੰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਬਹਤਰੀਨ ਅੰਤਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਜਨ ਐਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਕੇ ਐਮ ਕਰਿਅੱਪਾ
ਕੇ ਐਮ ਕਰਿਅਪ੍ਪਾ (ਅੰਗਰੇਜੀ:K. M. Cariappa) (28 ਜਨਵਰੀ 1899 – 15 ਮਈ 1993) ਉਹਨਾਂ ਹੇ 1947 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤ -ਪਾਕ ਯੁਧ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਸਨ। ਉਹ ਅਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ- ਚੀਫ਼ (ਸੇਨਾਪਤੀ) ਸਨ।
ਸੁੰਦਰ ਚੋਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਉੱਤਮ ਚੋਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਮਾਕੀ ਮੁਰਾਕੀ
ਇੱਕ ਜਪਾਨੀ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ। ਉਹ ਓਸਾਕਾ ਅਧਾਰਿਤ ਜਪਾਨੀ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾ ਨਿਜੀਰੋ ("ਰੈਂਬੋ") ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਮੁੱਖੀ ਹੈ। ਲੈਕਚਰਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਉਹ ਜਾਪਾਨੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਦਫਤਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਗੇ-ਦੋਸਤਾਨਾ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਮੁਰਾਕੀ ਇੱਕ ਲੈਸਬੀਅਨ, ਕਿਓਤੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ।
ਮੁਰਾਕੀ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਪਣੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਾਰੇ ਬੇਅਰਾਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰੀਅਰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹੋਰ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ-ਅਨੁਕੂਲ ਦਫ਼ਤਰ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐੱਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਵਿਰੋਧੀ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਹਾਟਲਾਈਨਜ਼ ਨੂੰ ਐੱਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਆਦਿ। ਉਸਨੇ ਜਪਾਨ ਨੂੰ ਵਿਤਕਰਾ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਣ, ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਉਹ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵਿਵਹਾਰ ਬਾਰੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ "ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਕਪਲੇਸ ਹੈਂਡਬੁੱਕ" ਅਤੇ "ਕਾਰਜ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ" ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸੰਸਥਾ, ਨਿਜੀਰੋ ਡਾਇਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ 2015 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੂਗਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਚੁਣੌਤੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਮੀਰ ਗੁਲ ਖ਼ਾਨ ਨਸੀਰ
ਮੀਰ ਗੁਲ ਖ਼ਾਨ ਨਸੀਰ , ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਹਰ ਦਿਲਅਜ਼ੀਜ਼ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਸਨ। ਆਪ ਨੂੰ ਮੁਲਕ ਦੇ ਕਵੀ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪ ਇੱਕ ਮਕਬੂਲ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਇੱਕ ਕੌਮ ਪ੍ਰਸਤ ਸ਼ਾਇਰ, ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਨਾਲ ਪਹਿਚਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। 6 ਦਸੰਬਰ 1983 ਨੂੰ ਮਿਡ ਈਸਟ ਹਸਪਤਾਲ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹਬੀਬ ਖਾਨ ਸੀ। ਗੁਲ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਮਾਂ "ਬੀਬੀ ਹੂਰਾਂ" ਬੋਲਜ਼ਾਈ ਬਾਦੀਨੀ ਦੀ ਰਖਸ਼ਾਨੀ ਸ਼ਾਖਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਗੁਲ ਖਾਨ ਨਾਸਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਅਗਲੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਇਟਾ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੈਂਡੇਮੈਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।  ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀਆ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਲਹੌਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਬਲੋਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ
ਡਿਫ਼ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨ
ਡਿਫ਼ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨ ਇੱਕ ਗਣਿਤਕ ਸਮੀਕਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਕੁਝ ਫਲਨਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਫਲਨ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੀਕਰਨ ਦਾ ਦੋਨਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹੈ ਕਿਉਂਕੇ ਇਹ ਸਬੰਧ ਖ਼ਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਸਧਾਰਨ ਹਨ। ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਡਿਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਆਦਾ ਸਬੰਧ ਇਸ ਦੇ ਹੱਲ ਜਾਂ ਹੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਸਾਦੀ ਡਿਫ਼ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨ ਵੀ ਸੋਖੀ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀ ਹੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵੀ ਸਮੀਕਰਨ ਦੇ ਹੱਲ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਹੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸੂਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨਾਲ ਗਣਨਾ ਕਰਕੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਹੱਲ ਪਤਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਗੁਣਾਤਮਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਜੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਕੀ ਢੰਗ ਇਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਪਲੱਭਤ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਨਿਊਟਨ ਅਤੇ ਲਾਇਬਨਿਜ਼ ਦੇ 1671 ਵਾਲੇ Methodus fluxionum et Serierum Infinitarum'' ਦੇ ਚੈਪਟਰ 2 ਦੁਆਰਾ ਕੈਲਕੂਲਸ ਦੀ ਖੋਜ ਨਾਲ ਡਿਫ਼ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਨਿਊਟਨ ਨੇ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਈ ਹੈ: ਦੋ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਅਣਡਿਫਰੈਂਸ਼ੀਏਟ ਮਾਤਰਾ x; ਜਿਸ ਵਿੱਚ  ਅਤੇ y ਹਨ; ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਵਾਲੀ ਉਦਾਹਰਣ::
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਮੀਕਰਨਾ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕੀਤਾ।
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੱਲ ਲੱਭਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ
ਫਕਰੂਵਾਲ
ਫਕਰੂਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਛੰਨਾ
ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਛੰਨਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬ੍ਰਾਤਿਸਲਾਵਾ
ਬ੍ਰਾਤਿਸਲਾਵਾ (, ਜਾਂ ; ਪੂਰਵਲਾ ਸਲੋਵਾਕ Prešpork (ਪ੍ਰੈਸ਼ਪੋਰੋਕ); Pressburg ਪੂਰਵਲਾ Preßburg, Pozsony) ਸਲੋਵਾਕੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 460,000 ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਨਾਲ਼ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਸਲੋਵਾਕੀਆ ਵਿੱਚ ਦਨੂਬ ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਮੋਰਾਵਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਖੱਬੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਆਸਟਰੀਆ ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਦੋ ਅਜ਼ਾਦ ਮੁਲਕਾਂ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਲੋਵਾਕੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਬਰੁਕੱਲਿਨ
ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਫ਼ਿਲਮ, ਨਾਇਕਾ ਤੇ ਰੂਪਾਂਤਰਤ ਪਟਕਥਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਔਸਕਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2015 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਕਲੇਅਰ ਕੋਲਬਰੁੱਕ
ਕਲੇਅਰ ਕੋਲਬਰੁੱਕ (ਜਾਂ ਕਲੇਅਰ ਮੈਰੀ ਬਰੁੱਕ) (ਜਨਮ 25 ਅਕਤੂਬਰ 1965), ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲਿਆਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਾਸ਼ਤਰੀ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਖੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿਲ ਦੇਲੂਜ਼, ਦਿੱਖ ਕਲਾ, ਕਵਿਤਾ, ਕੁਈਰ ਥਿਉਰੀ, ਫ਼ਿਲਮ ਅਧਿਐਨ, ਸਮਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤ, ਥਿਊਰੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਦਿੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਰਗੇ ਮਸਲਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਇਆ।ਉਹ ਨਾਜ਼ੁਕ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ( ਟੌਮ ਕੋਹੇਨ ਨਾਲ) ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਕੋਲਬਰੁੱਕ ਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਮੈਲਬਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚੁਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ,ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1989) ਤੋਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਚੁਲਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਐਡਿਨਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1993) ਤੋਂ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਡਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਮਰਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਸਮਰਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਹਲਕਾ ਨੰ: 58 ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਦਾਖਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਗਿੱਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਦਾਦਾ ਕਾਮਰੇਡ
ਦਾਦਾ ਕਾਮਰੇਡ (दादा कॉमरेड)  ਯਸ਼ਪਾਲ ਦਾ ਲਿਖਿਆ  ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ਪਾਲ ਨੇ ਕਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਜਿਆਦਾ ਸੰਗਤ ਉਪਾਅ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਲੇਖਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਸ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਬੰਗਲਾ ਨਾਵਲ ਸਮਰਾਟ ਸ਼ਰਤ ਬਾਬੂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਨੀਤਕ ਨਾਵਲ ‘ਪਥੇਰਦਾਵੀ’ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਕਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਆਦਰਸ਼ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਭਰਮਪੂਰਨ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਦਾ ਨਿਰਾਕਰਣ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ
ਸੁਗਤਕੁਮਾਰੀ
ਸੁਗਤਕੁਮਾਰੀ (ਜਨਮ 22 ਜਨਵਰੀ 1934) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ, ਜੋ ਕੇਰਲਾ, ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਬੋਧਸਵਰਨ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਦਵਾਨ ਵੀ ਕੇ ਕਾਰਤੀਆਇਨੀ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਵੀ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰਗਰਮੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ।
ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ,ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਸਮਰਕਸ਼ਣ ਸਮਿਤੀ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸਰਾ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਆਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਡੇਅ ਕੇਅਰ ਸੈਂਟਰ, ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਕੱਤਰ ਰਹੀ। ਉਹ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵੀ ਰਹੀ। ਸੇਵ ਸਾਇਲੈਂਟ ਵੈਲੀ ਰੋਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਸੁਗਤਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ (1968), ਕੇਂਦਰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ (1978), ਓਡਕੁੜਲ ਅਵਾਰਡ (1982), ਵਯਲਰ ਅਵਾਰਡ (1984), ਇੰਦਰਾ ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ੀ ਵਰਿਕਸ਼ਾ ਮਿੱਤਰ ਪੁਰਸਕਾਰ (1986), ਆਸਨ ਪੁਰਸਕਾਰ (1991), ਵਲਾਤੋਲ ਅਵਾਰਡ (2003), ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ (2004), ਏਜੂਥਾਚਨ ਪੁਰਸਕਾਰਮ (2009) ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਸਨਮਾਨ (2012) ਸਮੇਤ ਅਨੇਕਾਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਸੁਗਤਮਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਰਨਮੂਲਾ ਵਿੱਚ 3 ਜਨਵਰੀ 1934 ਨੂੰ ਵਾਜੂਵੇਲਿਲ ਥਰਵਡੂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਬੋਧਸਵਰਨ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸਨ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਵੀ. ਕੇ. ਕਾਰਤੀਆਇਨੀ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਸੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1955 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 'ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸੰਪ੍ਰਦਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਕਸ਼ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ' ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਥੀਸਸ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸੁਗਤਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਪਤੀ ਡਾ. ਕੇ. ਵੇਲਯੁਧਨ ਨਾਇਰ (1929-2003) ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਵਿਦਿਅਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਹਰ, ਨਾਇਰ ਨੂੰ ਕਈ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਅਧਿਐਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ। ਸੁਗਤਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਦਿਲਕੁਮਾਰੀ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ, ਵਕਤਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ। ਦਿਲਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬਕਾਲਪਨਿਕਤਾ, 1991 ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ
thumb|ਫੋਕਾਣਾ ਅਵਾਰਡ ਵੰਡ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਸੁਗਤਕੁਮਾਰੀ, ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ (1994) thumb| [[ਓ ਐਨ ਵੀ ਕੁਰੁਪ|ਓ ਐਨ ਵੀ ਕੁਰਪ ਅਤੇ ਸੁਗਤਕੁਮਾਰੀ ਸਤੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ]]
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934
ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ
ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ (1680-1758) ਇੱਕ ਸੂਫੀ ਸੰਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਵੀ ਸਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਦੇ ਚਾਰ ਮੀਨਾਰਾਂ - ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ, ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ, ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ ਅਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ- ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ "ਅਬਦੁੱਲਾ ਸ਼ਾਹ" ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਨਬੀ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਪੁਤਰੀ ਫਾਤਿਮਾ ਦੇ ਬੰਸ ਵਿੱਚਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਕਾਫੀਆਂ ਅੱਜ ਵੀ ਪਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ ਗਾਈਆਂ ਤੇ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕਸੂਰ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਬੁੱਲੇ ਬੁੱਲੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮਜ਼ਾਰ ਵੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ।
ਵਿੱਦਿਆ
ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆਂ ਦੂਜੇ ਬਾਲਕਾਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ਖੀ ਮਹੁੰਮਦ ਦਰਵੇਸ਼ ਪਾਸੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਵਾਂਗ ਬੁਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਵੀ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸੁਖ ਨਸੀਬ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਬੁੱਲੇਸ਼ਾਹ ਬਾਲਪੁਣੇ ਤੋਂ ਹੀ ਰੱਬ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਭਗਤ ਅਤੇ ਕਰਨੀ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਉੱਚ ਆਸ਼ਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਾਣੀ ਸੀ। ਬੁੱਲੇ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸ਼ਾਹ ਅਨਾਇਤ ਕਾਦਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਰੂ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਕੇਵਲ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਹੀਂ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਿਆ। ਉਹ ਵੀ ਬੁਲ੍ਹੇ ਵਾਂਗ ਪੱਕੀ ਸੂਫ਼ੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਕੰਵਾਰੀ ਰਹੀ।
ਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ
ਮੁਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਕਸੂਰ ਆ ਗਏ। ਕਰਤਾ ‘ਨਾਫ਼ਿਅ-ਉਲ ਸਾਲਕੀਨ’ ਅਨੁਸਾਰ ਬੁਲ੍ਹੇ ਨੇ ਗੁਲਾਮ ਮੁਰਤਸਾ ਦੇ ਚਰਨਾ ਵਿੱਚ ਬਹਿ ਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਮੌਲਵੀ ਸਾਹਿਬ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਰਬੀ ਦੇ ਆਲਿਮ ਸਨ। ਆਪ ਨੇ ਸੇਖ਼ ਸਾਅਦੀ ਦੀ “ਗੁਲਿਸਤਾਨ “ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜ਼ਾਹਰੀ ਇਲਮ ਸਿੱਖਣ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਰੂਹਾਨੀ ਇਲਮ ਦੀ ਭੁੱਖ ਚਮਕੀ, ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਿਆ ਤੇ ਕੁਝ ਮਜਜੂਬ ਹੋ ਗਏ। ਰੱਬੀ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ। “ ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਸੂਰ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰਦੇ ਫਿਰਾਂਦੇ ਬਟਾਲਾ(ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ) ਪਹੁੰਚੇ। ਮਨਸੂਰ ਵਾਂਝੂੰ ਮੂੰਹੋ ਨਿਕਲਿਆਂ ‘ਮੈਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਹਾਂ’(ਮਨਸੂਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਅਲਲੱਹਕ)।” ਲੋਕ ਬੁਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਦਰਬਾਰ ਫ਼ਾਜਲਾ ਦੇ ਮੋਢੀ ਸ਼ੇਖ ਫ਼ਾਜਿਲ-ਉਦ-ਦੀਨ ਕੋਲ ਲੈ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਫ਼ਰਮਾਇਆਂ, ਇਹ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਇਹ ‘ਅੱਲ੍ਹਾ’(ਅਰਥਾਤ ਕੱਚਾ,ਅੱਲ੍ਹੜ) ਹੈ; ਏਸਨੂੰ ਆਖੋ ਸ਼ਾਹ ਅਨਾਇਤ ਕੋਲ ਜਾ ਤੇ ਪੱਕ ਆਵੇ।
ਗੁਰੂ
ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਪਿੱਛੋਂ ਮੁਰਸ਼ਦ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਭਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਦੀ ਤਾਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਪੁੱਜਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੀਰ ਅਨਾਇਤ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਜਾਤ ਦਾ ਅਰਾਈ ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅਨਾਇਤ ਸ਼ਾਹ ‘ਹਜ਼ਰਤ ਰਜ਼ਾ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ੱਤਾਰੀ ਦੇ ਮੁਰੀਦ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਤੇ ਜ਼ੁਹਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਰਨੀ ਵਾਲੇ ਪੀਰ ਸਨ। ਅਨਾਇਤ ਸ਼ਾਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਸੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਉੱਥੇ ਨਵਾਬ ਨਾਲ ਮਤਭੇਦ ਹੋ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਕਸੂਰ ਛੱਡ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਆ ਵੱਸਿਆ। ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਪਿੱਛੋਂ ਪੀਰ ਅਨਾਇਤ ਸ਼ਾਹ ਕਾਦਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਬੁੱਲ੍ਹਾ ਮਸਤ ਮਲੰਗ ਹੋ ਕੇ ਗਾਉਣ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪੀਰ ਨੇ ਰੱਬ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ:- ਬੁਲ੍ਹਿਆ! ਰੱਬ ਦਾ ਕੀ ਪਾਉਣਾ, ਏਧਰੋਂ ਪੁੱਟਣਾ ਤੇ ਉੱਧਰ ਲਾਉਣਾ। ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁਰਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਦਾਰੂ ਉਸੇ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਅਨਾਇਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ:- “ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸੁਣੋ ਹਕਾਇਤ, ਹਾਦੀ ਪਕੜਿਆ ਹੋਗ ਹਦਾਇਤ। ਮੇਰਾ ਮੁਰਸ਼ਦ ਸ਼ਾਹ ਅਨਾਇਤ, ਉਹ ਲੰਘਾਇ ਪਾਰ।” ਹੁਣ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਮਸਤ ਫ਼ਕੀਰ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਜਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ, ਸਾਕਾਂ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਤਾਅਨੇ-ਮੇਹਣਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬੁੱਲ੍ਹਾ ਸੱਯਦ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਉਸਨੇ ਅਰਾਈਂ ਜਾਤ ਦੇ ਦਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਰੂ ਧਾਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਸਾਕ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਛਿੜ ਪਈ ਅਤੇ ਜਦ ਬੁੱਲ੍ਹਾ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਾਚੀਆ ਤਾਈਆਂ ਤੇ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਜਾਈਆਂ ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਆ ਜੁੜੀਆਂ ਤੇ ਬੁਰਾ ਭਲਾ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕੁੱਲ ਨੂੰ ਸੱਯਦ ਹੋ ਕੇ ਲੀਕਾਂ ਲਾਈਆਂ ਹਨ। ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਇੱਕ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। “ਬੁਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਆਈਆਂ, ਭੈਣਾਂ ਤੇ ਭਰਜਾਈਆਂ, ਆਲ ਨਬੀ ਔਲਾਦ ਅਲੀ ਦੀ, ਬੁਲ੍ਹਿਆ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਲੀਕਾਂ ਲਾਈਆਂ? ਮੰਨ ਲੈ ਬੁਲ੍ਹਿਆ ਸਾਡਾ ਕਹਿਣਾ, ਛੱਡ ਦੇ ਪੱਲਾ ਰਾਈਆਂ।” ਪਰ ਬੁੱਲ੍ਹਾ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਪੁੱਜ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਹੁਣ ਨਾ ਸ਼ੁਹਰਤ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨਾਮੋਸ਼ੀ ਦਾ ਫਿਕਰ। ਉਸਨੂੰ ਹੁਣ ਸੱਯਦ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਮਾਣ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਤਾਂ ਅਰਾਈਂ ਦਾ ਮੁਰੀਦ ਹੋਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫ਼ਖ਼ਰ ਸੀ। “ਜਿਹੜਾ ਸਾਨੂੰ ਸੱਯਦ ਆਖੇ, ਦੋਜ਼ਖ ਮਿਲਣ ਸਾਈਆਂ, ਜਿਹੜਾ ਸਾਨੂੰ ਅਰਾਈਂ ਆਖੇ,ਭਿਸ਼ਤੀ ਪੀਘਾਂ ਪਾਈਆ। ਜੇ ਤੂੰ ਲੋੜੇਂ ਬਾਗ਼ ਬਹਾਰਾਂ, ਬੁਲ੍ਹਿਆ, ਤਾਲਬ ਹੋ ਜਾ ‘ਰਾਈਆਂ’।”
ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ
ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਸ਼ਾਹ ਅਨਾਇਤ ਨੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਡੇਰੇ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਛੋੜਾ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਲੰਮੇਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਬੁੱਲ੍ਹਾ ਅਜਿਹਾ ਵਿਛੋੜਾ ਸਹਾਰ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਬੁੱਲ੍ਹਾ ਇਸ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਕੁਠਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੜਕੇ ਕੁੰਦਨ ਬਣ ਗਿਆ। “ਬਹੁੜੀ ਵੇਂ ਤਬੀਬਾ, ਮੈਂਢੀ ਜਿੰਦ ਗਈਆ, ਤੇਰੇ ਇਸ਼ਕ ਨਚਾਇਆ ਕਰ ਥੱਈਆ ਥੱਈਆ।” ਹੁਣ ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜੇ ਭਰੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀਆਂ ਕਹਿਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ- “ਮੈਂ ਨ੍ਹਾਤੀ ਧੋਤੀ ਰਹਿ ਗਈ ਕਾਈ ਗੰਢ ਮਾਹੀ ਦਿਲ ਪੈ ਗਈ।”
ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਦਾ ਪੁਨਰ-ਮਿਲਾਪ
ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਨੇ ਜਨਾਨੇ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਪੈਰੀ ਘੁੰਘਰੂ ਬੱਨ੍ਹ ਕੇ ਸਾਰਿਆ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਨੱਚ ਕੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਸੀ ਉਹ ਕਲੇਜਾ ਧੂਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਲੈਅ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ- “ਆਓ ਸਈਓ। ਰਲ ਦਿਓ ਨੀ ਵਧਾਈ ਮੈਂ ਵਰ ਪਾਇਆ ਰਾਝਾਂ ਮਾਹੀ।” ਪਾਵੇ ਬਣ ਨਾ ਪੈਜੇ ਕੰਜਰੀ ਮੈ ਤੇ ਰੁਸੀਆ ਮੁਰਸ਼ਦ ਮਨਾਉਣਾ, ਮੁਰਸ਼ਦ ਮਿਲੀਆਂ ਰੱਬ ਵਰਗਾ ਸੋਹਣਾ ਮੈ ਰੱਬ ਨਈਂ ਹੱਥੋ ਗਵਾਉਣਾ, ਮੁਰਸ਼ਦ ਦੇ ਕੱਦਮੀ ਸਿਰ ਰੱਖ ਮੈ ਭੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ਾਉਣਾ,,,,,,,, ਦਿਲਰਾਜ ਖਾਨ ਜੇਹੜਾ ਪਾਵੇ ਮੁਰਸ਼ਦ ਨੂੰ ਉਹਨੇ ਹੋਰ ਕੀ ਜੱਗ ਤੇ ਪਾਉਣ,,,,,।।
ਕਾਫ਼ੀਆਂ
ਉੱਠ ਜਾਗ ਘੁਰਾੜੇ ਮਾਰ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸੌਣ ਤੇਰੇ ਦਰਕਾਰ ਨਹੀਂ।
ਉੱਠ ਗਏ ਗਵਾਂਢੋ ਯਾਰ, ਰੱਬਾ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ।
ਆਓ ਸਈਓ ਰਲ ਦਿਉ ਨੀ ਵਧਾਈ, ਮੈਂ ਵਰ ਪਾਇਆ ਰਾਂਝਾ ਮਾਹੀ।
ਇੱਕ ਰਾਂਝਾ ਮੈਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦਾ ਕੁਨ-ਫਅਕੁਨੋਂ ਅੱਗੇ ਦੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਨੇਹੁੰ ਨਾ ਲਗੜਾ ਚੋਰੀ ਦਾ।
ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਨਵੀਓਂ ਨਵੀਂ ਬਹਾਰ ਜਾਂ ਮੈਂ ਸਬਕ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਪੜਿਆ, ਮਸਜਦ ਕੋਲੋਂ ਜੀਉੜਾ ਡਰਿਆ ਡੇਰੇ ਜਾ ਠਾਕਰ ਦੇ ਵੜਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਜਦੇ ਨਾਦ ਹਜ਼ਾਰ।
ਇਲਮੋਂ ਬਸ ਕਰੀਂ ਓ ਯਾਰ।
ਹਾਜੀ ਲੋਕ ਮੱਕੇ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ, ਮੇਰਾ ਰਾਂਝਾ ਮਾਹੀ ਮੱਕਾ ਨੀ ਮੈਂ ਕਮਲੀ ਹਾਂ।
ਘੁੰਘਟ ਚੁੱਕ ਓ ਸੱਜਣਾ ਹੁਣ ਸ਼ਰਮਾਂ ਕਾਹਨੂੰ ਰੱਖੀਆਂ ਵੇ।
ਘੜਿਆਲੀ ਦਿਉ ਨਿਕਾਲ ਨੀ ਅੱਜ ਪੀ ਘਰ ਆਇਆ ਲਾਲ ਨੀ।
ਰਚਨਾ
ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਕਾਫ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 156 ਕਾਫ਼ੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਕਰਨੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ-
ਸੀ-ਹਰਫ਼ੀ
ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਹੈ। ਯਹੂਦੀ ਇਸਨੂੰ “ਐਲਫ਼ਾਬੈਟ ਪੋਇਮ” ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਸੀ-ਹਰਫ਼ੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਜ਼ਬਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਇਸ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਰੂਪ ਬਾਵਨ ਅੱਖਰੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪ ਪੈਂਤੀ ਜਾਂ ‘ਪੱਟੀ’ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਜ਼ਰਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸੀ-ਹਰਫ਼ੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਤੀਜੀ ਅਧੂਰੀ ਹੈ। ਲਾਹੌਰਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ‘ਕੁਲੀਅਤ-ਏ-ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ’ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੋ ਸੀ-ਹਰਫ਼ੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆ ਹਨ। ਬੁਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸੀ-ਹਰਫ਼ੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ- “ਅਲਫ਼-ਆਂਵਦਿਆਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਸਦਕੜੇ ਹਾਂ, ਜੀਮ ਜਾਂਦਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿਰ ਵਾਰਨੀ ਹਾਂ।”
ਅਠਵਾਰਾ
ਅਠਵਾਰਾ ਜਾਂ ਸਤਵਾਰਾ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਸੱਤਾਂ ਦਿਹਾੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਰਚਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਅਠਵਾਰਾ ਛਨਿਛਰਵਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੁਮਾ ਤੇ ਮੁਕਦਾ ਹੈ। “ਛਨਿਛਰ ਵਾਰ ਉਤਵਾਲੇ ਵੇਖ ਸਜਨ ਦੀ ਸੋ। ਅਸਾਂ ਮੁੜ ਘਰ ਫੇਰ ਨਾ ਆਵਣਾ ਜੋ ਹੋਣੀ ਹੋਗ ਸੋ ਹੋ।”
ਗੰਢਾਂ
ਵਿਆਹ ਦੇ ਸ਼ਗਨ ਵਜੋਂ ਗੰਢਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਜ ਰਚਾਉਣ, ਸਾਹਾ ਸੋਧਣ ਤੇ ਵਹੁਟੀ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਵਹੁਟੀ ਦੇ ਸ਼ਹੁ ਨਾਲ ਸਿਧਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੁਲ੍ਹੇ ਨੇ 40 ਗੰਢਾਂ ਰਚਆ ਹਨ ਜਿਸ ਵਲ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਗੰਢ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ-ਚਾਰ ਤੁਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਇੱਕ ਬੰਦ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਤੇ ਅਖਰੀਲੀ ਗੰਢ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਅੱਠ ਤੁਕਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਗੰਢ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ- “ਕਹੋ ਸੁਰਤੀ ਗਲ ਕਾਜ ਦੀ, ਮੈਂ ਗੰਢਾਂ ਕੀਤੀਆ ਪਾਊਂ। ਸਾਰੇ ਤੇ ਜੰਜ ਆਵਾਸੀ, ਹੁਣ ਚਾਲਸੀ ਗੰਢ ਘਤਾਊਂ।” ਦੋਹੜਿਆ ਵਿੱਚ ਬੁਲ੍ਹੇ ਦੇ ਫੁਟਕਲ ਵਿਚਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ-ਕੁਰੀਤੀਆਂ, ਰਾਜਸੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਹਬੀ ਪਾਖੰਡਾਂ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਿਤੇ ਹਨ। ਜਿਵੇ- “ਬੁਲਿਆ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਧੜਵਾਈ ਰਹਿੰਦੇ, ਠਾਕੁਰ ਦੁਆਰ ਠੱਗ। ਵਿੱਚ ਮਸੀਤਾਂ ਕੁਸੱਤੀਏ ਰਹਿੰਦੇ, ਆਸ਼ਕ ਰਹਿਣ ਅਲੱਗ।”
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ
ਮੈਡ ਮੈਕਸ: ਫਿਊਰੀ ਰੋਡ
ਮੈਡ ਮੈਕਸ: ਫਿਊਰੀ ਰੋਡ 2015 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਮਿੱਲਰ, ਬਰੈਂਡਨ ਮੈਕਾਰਥੀ ਤੇ ਨਾਇਕੋ ਲਾਥੋਰਿਸ ਨੇ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਟੌਮ ਹਾਰਡੀ, ਸ਼ੈਰਲਿਜ਼ ਥੈਰੋਨ, ਨਿਕਲਸ ਹੋਲਟ, ਹਗ ਕੀਜ਼ ਬਾਇਰਨ, ਰੋਸੀ ਵਿਟਲੇ, ਐੱਬ ਲੀ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਉਦਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਭਵਿੱਖੀ ਨਜ਼ਾਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪੈਟਰੋਲ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਂਮਾਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸੜਕ ਉੱਤੇ  ਹੁੰਦੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 150 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬਜਟ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਫ਼ਿਲਮ ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2015 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਰਣਜੀਤ ਸਾਗਰ ਡੈਮ
ਰਣਜੀਤ ਸਾਗਰ ਡੈਮ ( ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ :Ranjit Sagar Dam ) ਜੋ ਥੀਨ ਡੈਮ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ  ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,   ਪੰਜਾਬ  ਰਾਜ ਵਿਚ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ  ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ  ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹਾਇਡ੍ਰੋ ਇਲੇਕਟਰਿਕ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ  ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਪੰਜਾਬ  ਰਾਜ ਦੇ ਪਠਾਨਕੋਟ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡੈਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਜਲਥਾਵਾਂ
ਦੁਰਗਾ ਰੰਗੀਲਾ
ਦੁਰਗਾ ਰੰਗੀਲਾ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਹੈ।
ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ
ਕਾਲੀ ਗਾਨੀ ਮਿਤਰਾਂ ਦੀ
ਨਾ ਲੇਓ ਨਾ ਲੇਓ
ਨੂਰ ਤੇਰੇ ਨੈਣਾਂ ਦਾ
ਉਦਾਸ ਗਾਣੇ - ਭਾਗ: 8
ਜੀ ਵੀ ਸੋਹਣਿਆ ਜੀ
ਨਾ ਲਉ ਨਾ ਲਉ
ਸ਼ਹੀਦ ਉਧਮ ਸਿੰਘ (ਫਿਲਮ)
ਖਾਲਸਾ ਏਡ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ (ਖੇਤਰ)
thumb|Map of Balochistan thumb|Provincial Government flag ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਜਾਂ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਖੇਤਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਦੀ ਪਠਾਰ ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਖ਼ਿੱਤਾ ਹੈ।