cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਨਾਰਾਇਣ ਰਾਏਮਾਝੀ
ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਕਰੀਅਰ
ਰਾਏਮਾਝੀ ਦੇ ਗੀਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਨੇਪਾਲੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਰੇਡੀਓ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਸੱਠ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਧੁਨਿਕ ਗੀਤਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਆਧੁਨਿਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ ਪ੍ਰਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤੀ। ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਐਲਬਮ ਲਾਹੌਰੇ ਦੀ ਜਿੰਦਕੀ, ਬਾਲਾ ਜੋਵਾਂ, ਡੋਰੀ ਫੁਰਕੇ, ਭੰਗਾਂ ਦੀ ਸੁਸਲੀ, ਸਾਈਂ, ਮਲਮਲ ਪਚਿਉਰੇ, ਬੇਲੀਜੈ, ਬੈਸਾ ਢਲਕੀਨੈ ਲਾਗਿਓ, ਚੋਰੀ ਕੋ ਜੂਨੀ , ਦੇਉਸੀ ਵਹਿਲੋ, ਧਰੋ ਧਰਮ, ਰਲੇਮਈ, ਜੋਗਬਣ, ਕਰਜਾਬਣ, ਨੇਪਾਲੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਬੁੱਟੇ ਚੋਲੀ, ਪੀਰਾਤੀਕੋ ਢੋਕੋ, ਰੋਧੀ ਘਰ ਕੋ ਰਾਮਝਮ, ਸੈਕਈ, ਟੈਕਸੀ ਮੋਟਰ ਕਾਰ, ਤੀਜ ਕੋ ਰਾਮਝਮ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨੇਪਾਲੀ ਖਾਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਚ ਸੋਰਠੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ "ਰੀਮਾ ਡਿਜੀਟਲ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸਟੂਡੀਓ" ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸੰਗੀਤ ਕੰਪਨੀ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਰਾਇਣ ਰਾਏਮਾਝੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨੇਪਾਲੀ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਕਦਮਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਮੁਹਾਰਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ
ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਸੰਗੀਤਕ ਡਰਾਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਚੀਨ ਵਿਚ ਖੇਡਾਂ
ਚੀਨ ਵਿਚ, ਇਹ ਖੇਡ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅੱਜ ਚੀਨ (ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਚੀਨ, ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਅਤੇ ਮਕਾਉ ਸਮੇਤ) ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਕੌਮੀ ਚੌਥੀ ਮਲਟੀ-ਸਪੋਰਟ ਇਵੈਂਟ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਡਰੈਗਨ ਬੋਟ ਰੇਸਿੰਗ ਲਗਭਗ 2000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਰ ਸਾਲ ਚੀਨ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਫੁੱਟਬਾਲ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਕੁਜੂ ਦੀ ਖੋਜ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਡ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਮੇਰਿਕਾ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ, ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ, ਅਤੇ ਪੂਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਚੀਨ ਦੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਖੇਲ ਇਸਦੇ ਵਿਕਾਸ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਖਾਲੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹੈਕਨੀ ਬੈਕ ਜਾਂ ਪਿੰਗ ਪੌਂਗ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਫੁੱਟਬਾਲ
ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਰਸ਼ਕਾਸ਼ਕ ਖੇਡ ਹੈ ਅਤੇ 1900 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਿਯੋਗੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਾਂਗ ਉਹੀ ਖੇਡ ਚੀਨ ਵਿੱਚ 50 ਬੀ.ਸੀ. ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਡੀ ਗਈ ਸੀ. ਮੌਜੂਦਾ ਚੀਨੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਚਾਈਨਾ ਦੇ ਬਾਅਦ 1949 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ.
ਬੈਡਮਿੰਟਨ
ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਾਦਾ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੀਨੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੀ ਡਬਲਿਊਐਫ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ, ਕਈ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰੀ ਲੀਗ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਖੇਡ ਹੈ।
ਬੇਸਬਾਲ
ਬੇਸਬਾਲ 1864 ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੇ ਅਮਰੀਕੀ ਮੈਡੀਕਲ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਹੈਨਰੀ ਸ਼ੰਘਾਈ ਬੇਸਬਾਲ ਕਲੱਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. 1905 ਵਿੱਚ, ਯੂਹੰਨਾ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਘਾਈ ਐਮ.ਸੀ.ਏ. ਬੇਸਬਾਲ ਬੇਸਬਾਲ ਕਲੱਬ ਗੇਮਜ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਖੇਡ ਹੈ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਬੇਸਬਾਲ ਦੇ ਕੰਮ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਬੇਸਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1974 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. 2002 ਵਿੱਚ, ਚੀਨ ਦੀ ਬੇਸਬਾਲ ਲੀਗ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬੇਸਬਾਲ ਕਲਾਸਿਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ. ਚੀਨ, ਜਪਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਕੌਮੀ ਟੀਮ ਦੀ ਹਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਖੇਡ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਦੀ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਦਾ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ੍ਰੀਰਾਮ ਸਿੰਘ
ਸ੍ਰੀਰਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ੇਖਾਵਤ (ਜਨਮ 14 ਨਵੰਬਰ 1948) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਮੱਧ-ਦੂਰੀ ਦਾ ਦੌੜਾਕ ਹੈ।
ਸ੍ਰੀਰਾਮ ਸਿੰਘ 1968 ਵਿੱਚ ਰਾਜਪੁਤਾਨਾ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕੋਚ ਇਲਿਆਸ ਬਾਬਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆਇਆ। ਬਾਬਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ 400 ਮੀਟਰ ਤੋਂ 800 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।
1970 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 800 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਬਰਮਾ ਦੇ ਜਿੰਮੀ ਕ੍ਰੈਂਪਟਨ ਨੇ ਹਰਾਇਆ। ਸਿੰਘ ਨੂੰ 1972 ਵਿੱਚ ਮ੍ਯੂਨਿਚ ਓਲੰਪਿਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਸਦਾ 1: 47.7 ਦਾ ਸਮਾਂ ਕ੍ਰੈਂਪਟਨ ਦੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਹਾ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਟਰੈਕਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੌੜਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਸੁਧਾਰ ਕੇ 1974 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਲਈ 1: 47.6 ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਰੀਰਾਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ 1976 ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ 800 ਮੀਟਰ ਦੌੜ ਸੀ। ਕੁਆਲੀਫਾਈੰਗ ਰਾਉਂਡ, ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਅਤੇ ਫਾਈਨਲ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਚੱਲੇ ਗਏ। ਪਹਿਲੀ ਦੌੜ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਰਿਕਾਰਡ 1: 45.86 ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਤੋੜਿਆ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿਚ, ਉਹ 1:46.42 ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਇਆ।
ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ 300 ਮੀਟਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰੇਕ ਤੱਕ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਦੇ 50,85 ਅੱਗੇ ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਘੰਟੀ' ਤੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਕਿਊਬਾ ਦੀ 50,90. ਜੁਆਨਟੋਰੈਨਾ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 550 ਮੀਟਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਫੜ ਲਏ ਅਤੇ 1: 43.50 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੀ। ਸਿੰਘ 1: 45.77 ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੱਤਵਾਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਜੁਆਨਟੋਰੈਨਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਰੀਰਾਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਮਾਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਰਿਕਾਰਡ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਹ ਲੀਨ-ਜਿਨ-ਆਈਲ ਦੁਆਰਾ 1994 ਵਿੱਚ ਤੋੜਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣ ਕੇ 42 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ ਜੀਨਸਨ ਜਾਨਸਨ ਨੇ ਤੋੜਿਆ।
ਸਾਲ 1973 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਵਿਚਲੀਆਂ ਅਸਧਾਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਵਜੋਂ, ਵੱਕਾਰੀ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਾਲ 1974 ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਵਜੋਂ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਵੱਕਾਰੀ ਸਿਵਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਉਸਨੇ 1978 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ (1: 48.80) ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ 800 ਮੀਟਰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਮਾਸਕੋ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਹੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1973 ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 800 ਮੀਟਰ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਅਤੇ 1975 ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 400 ਮੀਟਰ, 800 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 4 × 400 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇਅ ਵਿੱਚ 3 ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ ਸਨ।
ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਸੋਨਾਲੀ ਦੇਵ
ਸੋਨਾਲੀ ਦੇਵ ਸਮਕਾਲੀ ਰੋਮਾਂਸ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਦੇਵ ਦਾ ਜਨਮ ਲਗਭਗ 1972 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ' ਤੇ ਮੁੰਬਈ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਮਨੋਜ ਥੱਟੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2006 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਯੂਨੀਅਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ, ਦੇਵ ਨੇ ਕੁਝ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਪਰ ਇਹ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੜਾਅ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧੀਆਂ। ਉਸਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਸ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਨਾਵਲ ਲਿਖਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ, ਕੈਥਰੀਨ ਕੌਲਟਰ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਥੀਮਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਇਆ। ਦੇਵ ਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਰੋਮਾਂਸ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਵਿਭਿੰਨ ਪਾਤਰ ਲਿਖ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਫੇਅਰ, ਦੇਵ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, ਕੇਨਸਿੰਗਟਨ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ 2014 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰੋਮਾਂਸ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਿਟਾ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2018 ਵਿੱਚ, ਦੇਵ ਨੇ ਸਲਾਨਾ ਰੋਮਾਂਸ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਆਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ (RWA) ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਅਨ ਦਿਵਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ।
2019 ਤੱਕ, ਦੇਵ ਨੇਪਰਵਿਲ, ਇਲੀਨੋਇਸ, ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਸਬੇ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਗਏ ਕਈ ਸਥਾਨਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇੰਨਦਰਪੁਰੀ ਅਤੇ ਇੰਦੂਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦਾ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਆਪਣੀ ਅਮੀਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸ‍ਮਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਕਰੀਮਨਗਰ, ਮੇਡਕ ਅਤੇ ਨੰਦੇਦੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਆਦਿਲਾਬਾਦ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵੇਰਾ ਹੋਲਮੇ
ਵੇਰਾ ਲੁਈਸ ਹੋਲਮੇ, ਵੇਰਾ 'ਜੈਕ' ਹੋਲਮੇ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, (29 ਅਗਸਤ 1881 – 1 ਜਨਵਰੀ 1969) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਤਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਖੁਰਸਟਸ ਦੀ ਚਾਲਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਹੋਲਮੇ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਕਡੇਲ, ਲੰਕਾਸ਼ਾਇਰ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਰਿਚਰਡ ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਹੋਲਮੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਗੋਰਡਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧੀ ਦਾ ਨਾਮ ਜੈਕ ਅਤੇ ਵੇਰਾ ਰੱਖਿਆ। ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਗਾਉਣ, ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਾਇਲਨ ਵਜਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ।
ਸਟੇਜ ਕਰੀਅਰ
ਉਹ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ 1906-1907 ਅਤੇ 1908-1909 ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸੈਵੋਏ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਡੀ'ਓਲੀ ਕਾਰਟੇ ਓਪੇਰਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਗਿਲਬਰਟ ਅਤੇ ਸੁਲੀਵਾਨ ਲੰਡਨ ਰੀਪਰਟਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੋਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਾਸ ਡਰੈਸਿੰਗ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਅਤੇ ਇਹ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਉਪਨਾਮ 'ਜੈਕ' ਉਸਦੇ ਸਟੇਜ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਮਤਾ
1908 ਤੱਕ ਉਹ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਦੀ ਫ੍ਰੈਂਚਾਈਜ਼ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਖਾੜਕੂ ਮਤੇ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਮਹਿਲਾ ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਡ ਪੋਲੀਟਿਕਲ ਯੂਨੀਅਨ (ਡਬਲਯੂ.ਐਸ.ਪੀ.ਯੂ.) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਹਾਲ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਇੱਕ ਲਿਬਰਲ ਐਮ.ਪੀ. ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਬੋਧਨ 'ਤੇ "ਵੋਟਸ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ" ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਮਾਰਨ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਐਲਸੀ ਹੋਵੀ ਨਾਲ ਹੋਲਮੇ ਨੇ ਰਾਤ ਭਰ ਉੱਥੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕੀਤਾ। left|thumb| 1909 ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਲਮੇ ਮੈਰੀ ਬਲੈਥਵੇਟ, ਜੇਸੀ ਕੇਨੀ ਅਤੇ ਐਨੀ ਕੇਨੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਲਗਾ ਰਹੀ ਹੈ। 1909 ਵਿੱਚ ਹੋਲਮੇ ਨੂੰ ਮੈਰੀ ਬਲੈਥਵੇਟ ਦੇ ਘਰ ਬੈਥੇਸਟਨ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਤਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। 22 ਨਵੰਬਰ 1911 ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ "ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣ" ਲਈ ਹੋਲੋਵੇ ਜੇਲ ਵਿੱਚ 5 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਈ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੈੱਲ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।
ਇਹਨਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਪੰਖੁਰਸਟਸ ਦੇ ਡਰਾਈਵਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। left|thumb| ਵੇਰਾ "ਜੈਕ" ਹੋਲਮੇ ਅਤੇ ਡੋਰਥੀ ਜੌਹਨਸਟੋਨ ਕੈਂਸਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਐਲਿਸ ਲੌਰਾ ਐਮਬਲਟਨ ਨਾਲ, ਈਵੇਲੀਨਾ ਹੈਵਰਫੀਲਡ ਅਤੇ ਸੇਲੀਆ ਵੇਅ ਹੋਲਮੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਰਮਿਆਨ ਨਿੱਜੀ 'ਫੂਸੈਕ ਲੀਗ' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਤਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ; ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਬੂਤ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫੂਸੈਕ ਲੀਗ ਇੱਕ ਲੈਸਬੀਅਨ ਗੁਪਤ ਸਮਾਜ ਸੀ। ਯਕੀਨਨ, ਚਾਰੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਖੇ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਸਬੂਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ।
ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦਾ ਕੰਮ
1914 ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਲਮੇ ਐਵੇਲੀਨਾ ਹੈਵਰਫੀਲਡ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਵਾਲੰਟੀਅਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਡਰਾਈਵਰ ਵਜੋਂ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਵੂਮੈਨ ਹਸਪਤਾਲ ਫਾਰ ਫਾਰੇਨ ਸਰਵਿਸ (ਐਸ.ਡਬਲਿਊ.ਐਚ.) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਹੈਵਰਫੀਲਡ ਦੀ ਸਾਥੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਜਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਰਬੀਆ ਅਤੇ ਰੂਸ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। ਹੋਲਮੇ ਨੂੰ ਫਿਰ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਇਸ ਵਾਰ ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ ਵਜੋਂ ਬਿਤਾਏ। 1917 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਡਾ: ਐਲਸੀ ਇੰਗਲਿਸ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਸੰਦੇਸ਼, ਲਾਰਡ ਡਰਬੀ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਰਾਜ ਸਕੱਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਇੰਗਲੈਂਡ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1918 ਵਿੱਚ ਐਸ.ਡਬਲਿਊ.ਐਚ. ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਲਮੇ ਨੂੰ ਸਰਬੀਆ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰੀਟਨ ਕਰਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੇਵਾ ਲਈ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ
ਹੋਲਮੇ ਨੇ ਸਰਬੀਆਈ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਹੈਵਰਫੀਲਡ ਫੰਡ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1920 ਵਿੱਚ ਐਵੇਲੀਨਾ ਹੈਵਰਫੀਲਡ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਬੀਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ ਰੱਖੇ। 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਡੋਰਥੀ ਜੌਹਨਸਟੋਨ ਅਤੇ ਐਨੀ ਫਿਨਲੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਘਰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਮਹਿਲਾ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਹੋਲਮੇ ਨੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈਵਰਫੀਲਡ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ 1911 ਤੋਂ 1920 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਤੱਕ ਸਾਥੀ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ 1919 ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕਿਰਕਕੁਡਬ੍ਰਾਈਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਡੋਰਥੀ ਜੌਹਨਸਟੋਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਸੀ, ਹੋਲਮੇ ਨੂੰ ਹੈਵਰਫੀਲਡ ਦੁਆਰਾ ਜੀਵਨ ਲਈ £50 ਇੱਕ ਸਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਸਟੇਬਲ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦੇ ਮੇਨੇਜ ਏ ਟ੍ਰੌਇਸ ਪਾਰਟਨਰ, ਐਡੀਥ ਕ੍ਰੇਗ ਅਤੇ ਕਲੇਰ ਐਟਵੁੱਡ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਮਰਦਾਨਾ ਪਹਿਰਾਵੇ ਅਤੇ ਢੰਗ-ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪੁਰਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹੋਲਮੇ ਦੀ ਮੌਤ 1969 ਵਿੱਚ ਗਲਾਸਗੋ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸਦਾ ਪੁਰਾਲੇਖ ਐਲ.ਐਸ.ਈ. ਵਿਖੇ ਮਹਿਲਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1969 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1881 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਸਬੀਅਨ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2022 ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਲੇਖ
ਹਮ ਆਪਕੇ ਹੈਂ ਕੌਨ..!
ਹਮ ਆਪਕੇ ਹੈਂ ਕੌਨ..! 1994 ਦੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ- ਭਾਸ਼ਾਈ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੂਰਜ ਬੜਜਾਤਿਆ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੋੜੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਫ਼ਿਲਮ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਟੂਡੀਓ ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਦੀਆ ਕੇ ਪਾਰ (1982) ਦਾ ਅਨੁਕੂਲਣ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ₹128 ਕਰੋੜ, ਹਮ ਆਪਕੇ ਹੈਂ ਕੌਨ..! ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਘੱਟ ਹਿੰਸਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੱਲ ਮੁੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਹ ₹1 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ "ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬਲਾਕਬਸਟਰ" ਦੱਸਿਆ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮਲਾਯਮ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ 14 ਗਾਣਿਆਂ ਦਾ ਸਾਉੰਡਟ੍ਰੈਕ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਹਨ, ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕਾ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ 14 ਵਿੱਚੋਂ 11 ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਹਮ ਆਪੇ ਹੈ ਕੌਣ ..! ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਪੰਜ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਫ਼ਿਲਮ, ਸਰਬੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਵਧੀਆ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੂਰਨ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਤੇ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਗਾਣੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਡਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਲਿੱਤਰਾਂ ਪਿੰਡ
left|thumb|250x250px| ਅੱਡੀ ਖੂਈ ਵਿਖੇ ਲਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਲਿੱਤਰਾਂ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ
ਇਹ ਅੱਡੀ ਖੂਈ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਨਕੋਦਰ ਅਤੇ ਨੂਰਮਹਿਲ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਲਿਤਰਾਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 425 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 120 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਰਜੋਤ ਓਬਰਾਇ
ਹਰਜੋਤ ਓਬਰਾਇ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਕਨੇਡੀਅਨ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਧਾਰਮਿਕ ਹੱਦਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ: ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਅਨੇਕਤਾ(The Construction of Religious Boundaries: Culture, Identity, and Diversity in the Sikh Tradition) ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਇਸਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ 1987 ਵਿੱਚ ਜੇ.ਜੀ. ਕਰੌਫ਼ੋਰਡ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਨਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਲੇਖਕ
ਐਨਾ ਮੱਲੇ
ਐਨਾ ਮੱਲੇ (ਜਨਮ ਐਨਾ ਮੈਰੀ ਸਟਾਉਟ/ਹੋਟੋਪ-ਸਟਾਉਟ, ਸਤੰਬਰ 14, 1967 – 25 ਜਨਵਰੀ, 2006), ਸਟੇਜੀ ਨਾਂ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ ਏਵੀਐਨ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਆਈਏਐਫਡੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਛਾਣ ਏਡ ਪਾਵਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਾਣਿਤ ਫ਼ਿਲਮ ਡਰਟੀ ਡੇਬਿਊਟੈਂਟਸ, ਵੋਲ. 37 ਤੋਂ ਬਣਾਈ। ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਐਨਾ ਮੱਲੇ ਰੱਖੇਗੀ ਜਿਸਦਾ ਸ਼ਬਦ "ਜਾਨਵਰ" ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੀ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਵਰਣਨਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਛੇਹਰਟਾ ਸਾਹਿਬ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਛੇਹਰਟਾ ਸਾਹਿਬ, ਭਾਰਤ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਦੋ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਚਰਨ ਛੂਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਬਾਬਾ ਬੁਢਾ ਜੀ ਆਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਸਥਾਨ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੂਹ ਦੀ ਖੁਦਵਾਈ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਖੂਹ ਉੱਪਰ ਛੇ ਹਰਟਾਂ ਭਾਵ ਛੇ ਮ੍ਹਾਲਾਂ ਲਗਵਾਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਖੂਹ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪੀਣ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਬਚਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੋ ਸੰਗਤਾਂ ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਸ਼ਰਧਾਂ ਨਾਲ 12 ਪੰਚਮੀਆਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਸੁੱਖ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੁਣ ਵੀ ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਪੰਚਮੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਉੱਪਰ ਭਾਰੀ ਇੱਕਠ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ
ਗੌਤਮੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ
ਗੌਤਮੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Gautami Deshpande) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ੀ ਮਰਾਠੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਮਾਝਾ ਹੋਸ਼ੀਲ ਨਾ ਵਿੱਚ ਸਾਈ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਰਾਠੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਮਰੁਣਮਈ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਗੌਤਮੀ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਜਨਵਰੀ 1993 ਨੂੰ ਪੁਣੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 4 ਸਾਲ ਇੱਕ ਸੀਮੇਂਸ ਆਈਟੀ ਫਰਮ, ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2018 ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਡੇਲੀ ਸੋਪ ਸਾਰੇ ਤੁਝਿਆਸਾਥੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸੋਨੀ ਮਰਾਠੀ ' ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਗਾਇਕਾ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਾਨ ਫਕੀਰਾ ਫਿਲਮ ਲਈ ਵੀ ਗਾਣਾ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਝਾ ਹੋਸ਼ੀਲ ਨਾ ਵਿੱਚ ਸਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੇਟਲਾਬਾਦ ਧਮਾਕਾ
12 ਸਤੰਬਰ 2015 ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਝਾਬੂਆ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪੇਟਲਾਬਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਧਮਾਕੇ ਨਾਲ, ਲਗਭਗ 104 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਮਨਸੂਰਪੁਰ
ਮਨਸੂਰਪੁਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਫਿਲੌਰ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਡਾਕ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਬੜਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਗੁਰਾਇਆ ਤੋਂ 6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਫਿਲੌਰ ਤੋਂ 9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ 39 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 121 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ
ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਸੂਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਜਾਂ ਮੈਸੂਰ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਅਸੈਂਬਲੀ, ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਦੋ ਸਦਨੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਸਦਨ ਹੈ। ਕਰਨਾਟਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਛੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੋ ਸਦਨੀ ਹੈ। ਦੋ ਸਦਨ ਹਨ: ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (ਹੇਠਲਾ ਸਦਨ) ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਉੱਪਰਲਾ ਸਦਨ)।
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ 224 ਵਿਧਾਇਕ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਲਗ  ਮੱਤ ਅਧਿਕਾਰ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧੇ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਦੇ  224 ਹਲਕੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਹਲਕਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਦਾ ਹੈ। ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਚੋਣ ਸਧਾਰਨ ਬਹੁਲਤਾ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲ਼ੇ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੋਣਾਂ ਭਾਰਤੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕਰਵਾਈਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਸਾਧਾਰਨ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਮੌਤ, ਅਸਤੀਫਾ ਜਾਂ ਅਯੋਗ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਲੀ ਹੋਏ ਹਲਕੇ ਲਈ ਉਪ ਚੋਣ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਗੱਠਜੋੜ ਕੋਲ ਬਹੁਮਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ
ਹਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਾਇਰ
ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਹਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਾਇਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਦੇਣ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ "ਮਹਾਨ ਖੋਜ਼ਕਾਰ" ਹੈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਅਰਚਨਾ ਗੁਪਤਾ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਵੰਦਨਾ ਗੁਪਤਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇਲਗੂ ਰਾਹੀਂ ਫਿਲਮ ਅੰਦਮਿਨਾ ਮਾਨਾਸੁਲੋ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨੇ ਸਰਕਸ ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਹੀਂ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 2013 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਸਪੁਤਿਨ, ਹੈਂਗਓਵਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ
ਜੈਸਮੀਨ ਆਬੇਦੀ
ਗ਼ਜ਼ਲੇਹ ਜੈਸਮੀਨ ਆਬੇਦੀ (ਜਨਮ 27 ਮਈ) ਈਰਾਨੀ ਮੂਲ ਦੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਟਾਰਨੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਆਬੇਦੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇਰਵਿਨ ਤੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ, ਅਤੇ ਲੋਯੋਲਾ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਜੂਰੀਸ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਟਾਰਨੀ ਵਜੋਂ ਉਸ ਨੇ ਫੌਕਸ, ਐਨਬੀਸੀਯੂਨੀਵਰਸਲ, ਏਬੀਸੀ, ਐਮਟੀਵੀ, ਫੂਡ ਨੈਟਵਰਕ, ਬ੍ਰਾਵੋ, ਅਤੇ ਈ! ਲਈ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਹ ਐਚ.ਜੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਲਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਪੋਸ਼ ਟੌਟਸ, ਅਤੇ ਟਰੂਟੀਵੀ ਲਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪਾਇਲਟ ਕਲੱਬ ਬਾਊਂਸ, ਵੀਐਚ-1 ਲਈ ਦਿਵਸ, ਅਤੇ ਸੀਐਮਟੀ ਲਈ ਲਾਈਫ ਵਿਦ ਕਲਾਰਕਸ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੀ ਸੀ।
ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਕੋਲੇਟ ਆਬੇਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਬਾਲਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਨਾਵਲਾਂ ਫੇ, ਦ ਡਾਰਕ ਕਿੰਗ, ਅਤੇ ਦ ਕਵੀਨ ਦੇ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਡਾਇਵਰਸ਼ਨ ਬੁੱਕਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਆਸਕਰ ਜੇਤੂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਰਿਡਲੇ ਸਕਾਟ ਨੇ ਤਿੰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਤਿਕੜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਸ਼ਤ, ਫੇ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ।
2011 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਜੇਡੀ ਲਾਰਸਨ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਸਮੈਟਿਕ ਕੰਪਨੀ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਕਲੀਨ, ਇੰਕ. ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਹਿ-ਸੀਈਓ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗ਼ਦਰ ਵਿਦਰੋਹ
ਗ਼ਦਰ ਵਿਦਰੋਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗ਼ਦਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਰਵਰੀ 1915 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰੇ-ਭਾਰਤ ਵਿਦਰੋਹ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਸੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਬਰਲਿਨ ਕਮੇਟੀ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭੂਮੀਗਤ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਲੇਟ ਦੁਆਰਾ ਜਰਮਨ ਵਿਦੇਸ਼ ਦਫਤਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਨਾਮ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸਨ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹਿੰਦੂ-ਜਰਮਨ ਵਿਦਰੋਹ ਦੀਆਂ ਕਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ, ਜੋ 1914 ਅਤੇ 1917 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਪੈਨ-ਇੰਡੀਅਨ ਵਿਦਰੋਹ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਬਗਾਵਤ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ ਹੋਈ। ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਬਗਾਵਤ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਖੁਫੀਆ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਖੁਫੀਆ ਤੰਤਰ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗ਼ਦਰੀਆਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਾਸੂਸ ਤੋਂ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਵਿਦਰੋਹ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਚਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਛੋਟੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਰੋਹ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਗਾਵਤ ਦੇ ਖਤਰੇ ਬਾਰੇ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੁੱਧ-ਸਮੇਂ ਦੇ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਰਡੀਨੈਂਸ, 1914, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਆਰਡੀਨੈਂਸ, 1914, ਅਤੇ ਡੀਫੈਂਸ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਐਕਟ 1915 ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲਾ ਲਾਹੌਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਮੁਕੱਦਮਾ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚੱਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਯੁੱਧ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੂਜੇ ਗ਼ਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਰੋਲਟ ਐਕਟ ਪਾਸ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਦਾ ਸਾਕਾ ਹੋਇਆ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਯੁੱਧ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਲਗਭਗ 1.3 ਮਿਲੀਅਨ ਭਾਰਤੀ ਸਾਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਯੂਰਪ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਭੋਜਨ, ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਗੋਲਾ ਬਾਰੂਦ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਪਲਾਈ ਭੇਜੀ।
ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਸਫਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਫਰਵਰੀ ਦੀ ਵਿਦਰੋਹ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿਦਰੋਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸਟਰੀ ਵਿਰੋਧੀ ਖੁਫੀਆ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ (ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਐਕਟ 1915 ਸਮੇਤ) ਦੁਆਰਾ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਲਗਭਗ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਸੀ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸਟਰਵਾਦ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸਟਰਵਾਦ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੰਮ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ, ਲੰਡਨ ਦੇ ਇੰਡੀਆ ਹਾਊਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇੰਡੀਆ ਹਾਊਸ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸ਼ਿਆਮਜੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਰਮਾ ਨੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਨੇੜਲਾ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਸਟਰਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪੈਨ-ਆਰੀਅਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਰਮਾ ਦੀ ਇੰਡੀਅਨ ਹੋਮ ਰੂਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ 1906 ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਇੰਡੋ-ਆਇਰਿਸ਼ ਯਤਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖੋਲ੍ਹੀ ਗਈ ਸੀ।
ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸ਼ਾਖਾ ਨੇ ਮੈਡਮ ਭੀਕਾਜੀ ਕਾਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ "ਇੰਡੀਆ ਹਾਊਸ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਮੈਨਹਟਨ ਵਿੱਚ ਜਨਵਰੀ 1908 ਵਿੱਚ ਮਾਈਰਨ ਫੇਲਪਸ ਨਾਮਕ ਆਇਰਿਸ਼ ਮੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਵਕੀਲ ਦੇ ਫੰਡਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫੇਲਪਸ ਨੇ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂਤ ਸੁਸਾਇਟੀ (ਸਵਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ) ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਵਾਮੀ ਅਭੇਦਾਨੰਦ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ "ਦੇਸ਼ਧਰੋਹੀ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਇੰਡੀਆ ਹਾਊਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਸਟਰਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਭਾਰਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਰੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ, ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਜਰਨਲ ਜੋ ਤਾਰਕ ਨਾਥ ਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸ਼ਿਆਲੋਜਿਸਟ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, 1908 ਵਿੱਚ ਵੈਨਕੂਵਰ ਅਤੇ ਸਿਆਟਲ ਤੋਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਚਲੇ ਗਏ। 1910 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਮਰੀਕੀ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਘਟਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ ਦੀ ਆਮਦ ਨੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਰਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਏ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਬਲਬੂਤੇ ਤੇ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਗਈ।
ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ
ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਤੱਟ ਨੇ 1900 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇਖੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਹਾਲੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨਾਂ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕਈ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤੇ। ਇਹਨਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅੰਦਰ ਵਧ ਰਹੀ ਅਸੰਤੋਸ਼, ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਆਇਆ। ਵਧਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਗਏ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸਟਰਵਾਦੀ ਕੰਮ ਲਗਭਗ 1908 ਤੋਂ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਪੀ ਐਸ ਖਾਨਖੋਜੇ, ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ, ਅਤੇ ਤਾਰਕ ਨਾਥ ਦਾਸ ਵਰਗੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਪੋਰਟਲੈਂਡ, ਓਰੇਗਨ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਸ ਲੀਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਖਾਨਖੋਜੇ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸਟਰਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਾਰਕ ਨਾਥ ਦਾਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਖਾਨਖੋਜੇ ਪੈਸੀਫਿਕ ਕੋਸਟ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ 1911 ਵਿੱਚ ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੈਸੀਫਿਕ ਕੋਸਟ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, 1913 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਤੋਂ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਏ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ। ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ, ਤਾਰਕ ਨਾਥ ਦਾਸ, ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਅਤੇ ਵੀ.ਜੀ. ਪਿੰਗਲੇ ਸਮੇਤ ਇਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਬਰਕਲੇ ਵਿਖੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਵੀ ਸਨ। ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਆਕਸਫੋਰਡ, ਵਿਆਨਾ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਅਤੇ ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਗ਼ਦਰ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਹੋਈਆਂ।
ਗ਼ਦਰ ਦਾ ਅੰਤਮ ਟੀਚਾ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਮੰਨਿਆ। ਗ਼ਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਣਨੀਤੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਬਗ਼ਾਵਤ ਲਈ ਭਰਮਾਉਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਨਵੰਬਰ 1913 ਵਿੱਚ ਗ਼ਦਰ ਨੇ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਯੁਗਾਂਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਗ਼ਦਰ ਅਖਬਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਸਟਰਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਗ਼ਦਰ ਸਾਜਿਸ਼
ਪੈਰਿਸ ਅਤੇ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਹਾਊਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਲਾਲਾ ਹਰ ਦਿਆਲ ਦੇ ਸੰਪਰਕਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ-ਜਰਮਨ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 1913 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ ਬੋਸ ਸਮੇਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਗ਼ਦਰ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕਰਣ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸੰਤੋਸ਼ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਫੈਲ ਗਈ, ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਤੋਂ ਬੰਬਈ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਗ਼ਦਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਦੇਸ਼ ਧ੍ਰੋਹੀ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ, 1912 ਦੀ ਦਿੱਲੀ-ਲਾਹੌਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਗ਼ਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਦੇ ਸਬੂਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਗ਼ਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ।
1912
ਰਾਸਬਿਹਾਰੀ ਬੋਸ ਅਤੇ ਸਚਿੰਦਰ ਨਾਥ ਸਾਨਿਆਲ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 1912 ਵਿੱਚ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਵਾਇਸਰਾਏ ਹਾਰਡਿੰਗ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਬੰਬ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਹਾਰਡਿੰਗ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
1914
ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਯੁੱਧ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, 1914 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 15,000 ਸਾਨਿਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਘਟੀ ਹੋਈ ਫੋਰਸ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਸੀ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਦਰੋਹ ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਠੋਸ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਸਤੰਬਰ 1913 ਵਿੱਚ, ਮਥਰਾ ਸਿੰਘ, ਇੱਕ ਗ਼ਦਰੀ, ਨੇ ਸ਼ੰਘਾਈ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਦਰਵਾਦੀ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। ਜਨਵਰੀ 1914 ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਪਤ ਸਰੋਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤੀ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗ਼ਦਰ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਇਨਕਲਾਬ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਸੀ।
ਕਾਮਾਗਾਟਾਮਾਰੂ ਘਟਨਾ
ਮਈ 1914 ਵਿੱਚ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਾਮਾਗਾਟਾ ਮਾਰੂ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ 400 ਭਾਰਤੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਬੇਦਖਲੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਸਨ। ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਰਮਨ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਇਸਦੀ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰੈਲੀ ਕੀਤੀ। 2 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 24 ਨੂੰ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰੂਜ਼ਰ ਐਚਐਮਸੀਐਸ ਰੇਨਬੋ ਦੁਆਰਾ ਵੈਨਕੂਵਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਕਲਕੱਤੇ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਬੱਜ ਬੱਜ ਵਿਖੇ ਡਿਫੈਂਸ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿਚ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਪੰਜਾਬ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬੱਜ ਬੱਜ ਵਿਖੇ ਦੰਗੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸੇ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਬਰਕਤੁੱਲਾ ਅਤੇ ਤਾਰਕ ਨਾਥ ਦਾਸ ਵਰਗੇ ਕਈ ਗ਼ਦਰੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਾਮਾਗਾਟਾਮਾਰੂ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।
ਵਿਦਰੋਹ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ
ਅਕਤੂਬਰ 1914 ਤੱਕ, ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਗ਼ਦਰੀ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਫੈਲਾਉਣ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਕੰਮ ਸੌਂਪੇ ਗਏ। ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ 60 ਗ਼ਦਰੀਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਮੂਹ 29 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਸਟੀਮਸ਼ਿਪ ਕੋਰੀਆ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਤੋਂ ਕੈਂਟਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਕੈਂਟਨ ਵਿਖੇ, ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸਮੂਹ, ਜਿਸਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੁਣ ਲਗਭਗ 150 ਸੀ, ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤੇ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਸਤੰਬਰ-ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਲਗਭਗ 300 ਭਾਰਤੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਸਐਸ ਸਾਇਬੇਰੀਆ, ਚਿਨਯੋ ਮਾਰੂ, ਚੀਨ, ਮੰਚੂਰੀਆ, ਐਸਐਸ ਟੈਨਯੋ ਮਾਰੂ, ਐਸਐਸ ਮੰਗੋਲੀਆ ਅਤੇ ਐਸਐਸ ਸ਼ਿਨਯੋ ਮਾਰੂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਕਲਕੱਤੇ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਐਸ.ਐਸ. ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸ਼ੰਘਾਈ, ਸਵਾਟੋ ਅਤੇ ਸਿਆਮ ਰਾਹੀਂ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਫਲ ਭੂਮੀਗਤ ਨੈਟਵਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਟਹਿਲ ਸਿੰਘ, ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਗ਼ਦਰੀ ਸੰਚਾਲਕ, ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ 30,000 ਡਾਲਰ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ
ਲੋਕਮਾਨਯ ਤਿਲਕ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਅਧੀਨ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨੇ 1900 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਬਨਾਰਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸੁੰਦਰ ਲਾਲ (ਜਨਮ 1885, ਤੋਤਾ ਰਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ) ਨੇ 1907 ਵਿੱਚ ਬਨਾਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਉਤਸਵ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਤਿਲਕ, ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ ਦਾ ਪੈਰੋਕਾਰ, ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ 1908 ਵਿੱਚ ਲਾਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਪੀ ਲੈਕਚਰ ਟੂਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ। 2 ਅਗਸਤ 1909 ਨੂੰ, ਸੁੰਦਰ ਲਾਲ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਕਾਲਜ ਸਕੁਏਅਰ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ। ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ ਬੋਸ 1914 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਨਾਰਸ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਅਕਤੂਬਰ 1914 ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 1915 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਥੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ। 18 ਨਵੰਬਰ 1914 ਨੂੰ ਦੋ ਬੰਬ ਕੈਪਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਅਤੇ ਸਚਿਨ ਸਾਨਿਆਲ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਬੰਗਾਲੀਟੋਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਪਿੰਗਲੇ ਜਤਿਨ ਮੁਖਰਜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗ਼ਦਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 4000 ਸਿੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਲਕੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। 15000 ਹੋਰ ਵਿਦਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
29 ਸਤੰਬਰ 1914 ਨੂੰ ਕਲਕੱਤੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੱਜ ਬੱਜ ਵਿੱਚ ਕਾਮਾਗਾਟਾ ਮਾਰੂ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਬਾਬਾ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਤਿਨ ਮੁਖਰਜੀ ਦੇ ਦੋ ਉੱਘੇ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੁਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਘੋਸ਼ ਅਤੇ ਸਤੀਸ਼ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਅਮਰੀਕਾ-ਅਧਾਰਤ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਭਰੇ ਪੱਤਰ ਜਰਮਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਉਮੀਦ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਸਨ; ਪਰਵਾਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਬੰਗਾਲ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਦਸੰਬਰ 1914 ਵਿਚ ਇਸ ਮੋੜ 'ਤੇ, ਪਿੰਗਲੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬ, ਸਰਕਾਰੀ ਖਜ਼ਾਨੇ ਲੁੱਟਣ, ਭਾਰਤੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਣ, ਹਥਿਆਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ, ਬੰਬਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਲਈ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਗੈਂਗ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਲਾਹੌਰ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਅਤੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿਖੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਢਾਕਾ, ਬਨਾਰਸ, ਅਤੇ ਜੁਬਲਪੁਰ ਵਿਖੇ ਵਾਧਾ ਹੋਰ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਬੰਬ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਗ਼ਦਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਾਰਾਂ ਨੇ - ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ - ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਮਾਹਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੁਰਿੰਦਰ ਬੋਸ, ਤਾਰਕਨਾਥ ਦਾਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਦਸੰਬਰ 1914 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਪਿੰਗਲੇ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਬਾਬੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। 3 ਜਨਵਰੀ 1915 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਪਿੰਗਲੇ ਅਤੇ ਸਚਿੰਦਰ ਨੇ ਗ਼ਦਰ ਤੋਂ 500 ਰੁਪਏ ਲਏ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।
ਤਾਲਮੇਲ
ਪਿੰਗਲੇ, ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ ਦੇ ਜੁਗਾਂਤਰ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਨਾਰਸ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਮਿਲਣ ਦੇ ਸੱਦੇ ਨਾਲ ਕਲਕੱਤਾ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ। ਜਤਿਨ ਮੁਖਰਜੀ, ਅਤੁਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਘੋਸ਼, ਨਰੇਨ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਬਨਾਰਸ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ (ਜਨਵਰੀ 1915 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ)। ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ: "ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਮਰੋ।" ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੌਲਦਾਰ ਮਨਸ਼ਾ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀਂ, ਫੋਰਟ ਵਿਲੀਅਮ ਵਿਖੇ 16ਵੀਂ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਤੱਕ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਤਿਨ ਮੁਖਰਜੀ ਜਰਮਨ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਆਮਦ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਿਆਂ, ਫੌਜੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਲਈ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਗ਼ਦਰ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਦੀ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਸੋਧਿਆ। ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ ਅਤੇ ਪਿੰਗਲੇ ਲਾਹੌਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਦਾਮੋਦਰ ਸਰੂਪ (ਸੇਠ) ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਵਿਨਾਇਕ ਰਾਓ ਕਪਿਲੇ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਤੱਕ ਬੰਬ ਪਹੁੰਚਾਏ। 14 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ, ਕਪਿਲੇ ਨੇ 18 ਬੰਬਾਂ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਵਾਲਾ ਪਾਰਸਲ ਬਨਾਰਸ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ ਲਿਆਇਆ।
ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ, ਪਿੰਗਲੇ "ਮੋਟੇ ਬਾਬੂ" (ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ) ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ; ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਬਾਅਦ ਲਾਹੌਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੋਵਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਉਸਨੇ ਬੰਬ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਇਕ ਫਾਊਂਡਰੀ ਨੂੰ 80 ਬੰਬ ਕੇਸਾਂ ਲਈ ਆਰਡਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਕਈ ਡਕੈਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੇਸਾਂ ਵਜੋਂ ਸਿਆਹੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਘਰ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੇ ਬੰਬ ਮਿਲੇ, ਜਦਕਿ ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਪਰਤੇ ਗ਼ਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸੰਪਰਕ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪੱਛਮੀ ਵਿੱਚ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸੀ। ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਸੀ, ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲ ਤੱਕ ਬਗਾਵਤ ਅਤੇ ਲੋਕ ਉਭਾਰ ਹੋਣਗੇ। ਲਾਹੌਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੇਸ ਦੇ 81 ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 48, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਾਥੀ ਜਿਵੇਂ ਪਿੰਗਲੇ, ਮਥੁਰਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ।
ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਰੋਹ 1915
1915 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੱਕ, ਗ਼ਦਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ (ਕੁਝ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕੱਲੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 8,000) ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨਹੀਂ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਐਡਹਾਕ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਰਾਰ ਹੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਅਤੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਰੀਸਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਵਿਖੇ ਫੌਜੀ ਸ਼ਸਤਰ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਅਤੇ 15 ਨਵੰਬਰ 1914 ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਮ ਵਿਦਰੋਹ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ, ਮਾਂਝਾ ਜਥੇ ਨੇ 23ਵੀਂ ਘੋੜਸਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਲਾਹੌਰ ਛਾਉਣੀ 26 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਨਿਧਾਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ 30 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਬਗਾਵਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ, ਜੁਗਾਂਤਰ ਨੇ, ਜਤਿਨ ਮੁਖਰਜੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਫੋਰਟ ਵਿਲੀਅਮ ਵਿਖੇ ਗੈਰੀਸਨ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਅਗਸਤ 1914 ਵਿੱਚ, ਮੁਖਰਜੀ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੰਦੂਕ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀ ਰੋਡਾ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਬੰਦੂਕਾਂ ਅਤੇ ਗੋਲਾ ਬਾਰੂਦ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖੇਪ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਲੁੱਟਾਂ-ਖੋਹਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪਿੰਗਲੇ ਰਾਹੀਂ ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ ਬੋਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਵਿਦਰੋਹੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ ਬੋਸ, ਮਹਾਰਾਸਟਰ ਵਿੱਚ ਵੀ. ਜੀ. ਪਿੰਗਲੇ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਵਿੱਚ ਸਚਿੰਦਰਨਾਥ ਸਾਨਿਆਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। 21 ਫਰਵਰੀ 1915 ਦੀ ਮਿਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਆਮ ਵਿਦਰੋਹ ਲਈ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਫਰਵਰੀ 1915
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ, ਬਗਾਵਤ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਲੈ ਲਿਆ। ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 23ਵੀਂ ਕੈਵਲਰੀ ਨੇ 21 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਰੋਲ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਫਸਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 26ਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਬਗਾਵਤ ਹੋਣੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਸੀ। ਬੰਗਾਲ ਸੈੱਲ ਨੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਹਾਵੜਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬ ਮੇਲ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹੜਤਾਲ ਕਰਨੀ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੰਜਾਬ ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ. ਨੇ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਆਖਰੀ ਪਲਾਂ 'ਤੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ: ਫੌਜੀ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ (23ਵੇਂ ਘੋੜਸਵਾਰ) ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਏ ਕਿਰਪਾਲ, ਇੱਕ ਜਾਸੂਸ, ਨੇ ਮੋਚੀ ਗੇਟ ਨੇੜੇ ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਿੰਗਲੇ ਸਮੇਤ ਦਰਜਨਾਂ ਆਗੂ 15 ਫਰਵਰੀ 1915 ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਕਿਰਪਾਲ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਮਝਦਿਆਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਬਗਾਵਤ ਦੀ ਤਰੀਕ ਨੂੰ 19 ਫਰਵਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਪੰਜਾਬ ਸੀਆਈਡੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ। 21 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਰੰਗੂਨ ਵਿਖੇ 130ਵੀਂ ਬਲੂਚੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 15 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿਖੇ ਤਾਇਨਾਤ 5ਵੀਂ ਲਾਈਟ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। 15 ਤਰੀਕ ਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੇ ਅੱਠ ਸੌ ਅਤੇ ਪੰਜਾਹ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੇ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਕੀਤੀ, ਮਲੇਈ ਸਟੇਟ ਗਾਈਡਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸੌ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਇਹ ਬਗਾਵਤ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਦਿਨ ਚੱਲੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 47 ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੈਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਨੇ ਐਸਐਮਐਸ ਐਮਡੇਨ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਮਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਫ੍ਰੈਂਚ, ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਬਗਾਵਤ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੌ ਦੇ ਕਰੀਬ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, 47 ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਫਾਂਸੀ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਕੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੂੰ ਉਮਰ ਭਰ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਸੱਤ ਤੋਂ ਵੀਹ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। 26ਵੇਂ ਪੰਜਾਬ, 7ਵੀਂ ਰਾਜਪੂਤ, 24ਵੀਂ ਜਾਟ ਆਰਟਿਲਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਪੜਾਅ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧੀਆਂ। ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਬਗਾਵਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਮੁੱਖ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਮੇਰਠ ਵਿਖੇ 12ਵੀਂ ਕੈਵਲਰੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪਿੰਗਲੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਆਖਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਬਚ ਨਿਕਲਿਆ, ਪਰ ਬਨਾਰਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵੀ.ਜੀ. ਪਿੰਗਲੇ ਨੂੰ 23 ਮਾਰਚ 1915 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੇਰਠ ਵਿਖੇ 12ਵੀਂ ਕੈਵਲਰੀ ਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਤੋਂ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗ਼ਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ ਬੋਸ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਈ 1915 ਵਿਚ ਜਾਪਾਨ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਗਿਆਨੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ, ਸਵਾਮੀ ਸਤਿਆਨੰਦ ਪੁਰੀ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਆਗੂ ਥਾਈਲੈਂਡ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੱਜ ਗਏ।
ਮੁਕੱਦਮਾ
ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੁਕੱਦਮੇ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲਾਹੌਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੇਸ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਸੀ, ਜੋ ਫਰਵਰੀ 1915 ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਬਗਾਵਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੋਰ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਨਾਰਸ, ਸ਼ਿਮਲਾ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਕੇਸ ਅਤੇ ਬੱਜ ਬੱਜ ਵਿਖੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ, ਡਿਫੈਂਸ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਐਕਟ 1915 ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 291 ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 42 ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ, 114 ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਅਤੇ 93 ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਅੰਡੇਮਾਨ ਦੀ ਸੈਲੂਲਰ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿੱਚ 42 ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲਾਹੌਰ ਮੁਕੱਦਮੇ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਬਗਾਵਤ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੋੜਿਆ। ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕੂਟਨੀਤਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ
ਰੀਤੂ ਮੈਨਨ
ਰੀਤੂ ਮੈਨਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਵਾਮਪੰਥੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ 1984 ਵਿੱਚ ਉਰਵਸ਼ੀ ਬੁਟਾਲੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਸਾਲ 2003 ਵਿੱਚ ਮੈਨਨ ਅਤੇ ਬੁਟਾਲੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੱਤਭੇਦਾਂ ਕਰਨ ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਨਨ ਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨੇ ਸਮਾਚਾਰ ਪੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੇਖਾਂ ਰਾਹੀਂ  ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਆੜ ਹੇਠ ਔਰਤਾਂ ਉੱਪਰ ਹੁੰਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹਾਨੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਵਿਭਾਜਨ ਉੱਪਰ ਖੁੱਲ ਕ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਧਰਮ
ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਮਹਾਦੀਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਧਰਮ ਹਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ, ਬੋਧ ਧਰਮ, ਕਨਫਿਊਸ਼ਿਅਨਵਾਦ, ਇਸਲਾਮ, ਜੈਨ ਧਰਮ, ਈਸਾਈ ਧਰਮ, ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ, ਸ਼ਿੰਟੋਵਾਦ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ, ਤਾਓਵਾਦ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਰਗੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਧਰਮ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਧਾਰਮਿਕ ਧਰਮ
ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਧਰਮ ਹਨ। ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਬਾਦੀ ਭਾਰਤੀ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਧਰਮ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ ਇਹਨਾਂ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ, ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਦੀ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੁੱਲ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਅਗਰ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੇਰੇ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੈਨ ਧਰਮ
ਜੈਨ ਧਰਮ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਧਰਮ ਹੈ। ਜੈਨਿਸ ਜਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੱਭੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੈਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੈਤਿਕ, ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਜੈਨ ਵਿੱਚ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਾਖਰਤਾ ਹੈ। ਜੈਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹਨ।
ਬੁੱਧ ਧਰਮ
ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 12% ਹੈ। ਇਹ ਅਸਰਦਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਭੂਟਾਨ, ਬਰਮਾ, ਕੰਬੋਡੀਆ, ਤਿੱਬਤ, ਲਾਓਸ, ਮੰਗੋਲੀਆ, ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਮਤ ਹੈ। ਚੀਨ (18.2%), ਜਪਾਨ (36.2%), ਤਾਈਵਾਨ (35%), Macau (17%), ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ (13.8%), ਨੇਪਾਲ (10.7%), ਵੀਅਤਨਾਮ (10%), ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬੋਧੀ ਦੀ ਆਬਾਦੀ (33 %), ਹਾਂਗਕਾਂਗ (15%) ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ (22.9%). [8] ਭਾਰਤ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਬ੍ਰੂਨੇਈ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਹਨ। ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਸਿਧਾਰਥ ਗੌਤਮ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੁਧ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸਲਾਮ
ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਆਬਾਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਲੋਕ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ
ਅਰਬੀਅਨ ਜੈਸਮੀਨ
ਜੈਸਮੀਨ ਸਾਂਬੈਕ ( ਅਰਬੀਅਨ ਜੈਸਮੀਨ ਜਾਂ ਸਾਂਬੈਕ ਜੈਸਮੀਨ ) ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੱਕ ਫੈਲੀ, ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਜੈਸਮੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ।  ਇਸਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ- ਮਾਰੀਸ਼ਸ, ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ, ਮਾਲਦੀਵ, ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਆਈਲੈਂਡ, ਚਿਆਪਾਸ, ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ, ਦੱਖਣੀ ਫਲੋਰੀਡਾ, ਬਹਾਮਾਸ, ਕਿਊਬਾ, ਹਿਸਪੈਨੀਓਲਾ, ਜਮੈਕਾ, ਪੋਰਟੋ ਰੀਕੋ, ਅਤੇ ਘੱਟ ਐਂਟੀਲਜ਼ ਵਿੱਚ।
ਜੈਸਮੀਨਮ ਸਾਂਬੈਕ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਝਾੜੀ ਜਾਂ ਵੇਲ ਹੈ ਜੋ 0.5 to 3 m ਤੱਕ ਵਧਦੀ ਹੈ । ਇਸਦੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਲਈ ਇਸਦੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਅਤਰ ਅਤੇ ਜੈਸਮੀਨ ਚਾਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਗੰਧਿਤ ਸਮੱਗਰੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਮੋਗਰਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੂੰ sampaguita ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੂੰ melati Putih ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਣਨ
ਪੱਤੇ ਅੰਡਾਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, 4 to 12.5 cm ਲੰਬੇ ਅਤੇ 2 to 7.5 cm ਚੌੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਾਈਲੋਟੈਕਸੀ ਉਲਟ ਹੈ ਜਾਂ ਤਿੰਨ, ਸਧਾਰਨ (ਪਿੰਨੇਟ ਨਹੀਂ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੋਰ ਜੈਸਮੀਨਾਂ ਵਾਂਗ) ਹੈ। ਪੱਤੇ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਨਿਰਵਿਘਨ (ਚਮਕਦਾਰ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਫੁੱਲ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਖਿੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ 3 ਤੋਂ 12 ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ ਕੋਰੋਲਾ 2 to 3 cm, 5 ਤੋਂ 9 ਲੋਬਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਸ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 6 ਤੋਂ 8 ਵਜੇ), ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਬੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 12 ਤੋਂ 20 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਲ ਇੱਕ ਜਾਮਨੀ ਤੋਂ ਕਾਲੇ ਬੇਰ ਵਰਗੇ 1 cm ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। right|thumb|210x210px| ਨਰਮ ਰੰਗਤ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਜੈਸਮੀਨ
ਓਹੀਓ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਓਹੀਓ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਓਐਸਯੂ), ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਓਹੀਓ ਸਟੇਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕੋਲੰਬਸ, ਓਹੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਨਤਕ ਖੋਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। 1870 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੈਂਡ-ਗਰਾਂਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ 1862 ਦੇ ਮੋਰਿਲ ਐਕਟ ਨਾਲ ਓਹੀਓ ਵਿੱਚ ਨੌਵੀਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਓਹੀਓ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕਾਲਜ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਯੂਐਸ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ) ਰਦਰਫੋਰਡ ਬੀ ਹੇਅਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਹੇਠ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ ਅਤੇ 1878 ਵਿੱਚ ਓਹੀਓ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ "ਓਹੀਓ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ" ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਓਹੀਓ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੈਂਪਸ ਕੋਲੰਬਸ ਵਿਖੇ ਹੈ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਤੀਜੀ-ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਲੀਮਾ, ਮੈਨਸਫਿਲਡ, ਮੈਰੀਅਨ, ਨੇਵਾਰਕ ਅਤੇ ਵੂਸਟਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੇਤਰੀ ਕੈਂਪਸ ਹਨ।.
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨਾ, ਇੰਟਰਕੋਲਜੀਏਟ, ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਸੰਬੰਧੀ ਖੇਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ; ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮੀਡੀਆ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸੰਘ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਹਨ। ਓਹੀਓ ਸਟੇਟ ਦੀਆਂ ਐਥਲੈਟਿਕ ਟੀਮਾਂ ਐਨਸੀਏਏ ਦੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਪਹਿਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਓਹੀਓ ਸਟੇਟ ਬੁਕੇਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। 2016 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ, ਓਹੀਓ ਸਟੇਟ ਦੇ ਐਥਲੀਟਾਂ ਨੇ 104 ਓਲੰਪਿਕ ਮੈਡਲ (46 ਸੋਨ, 35 ਚਾਂਦੀ, ਅਤੇ 23 ਕਾਂਸੀ ) ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਬਿੱਗ ਟੈਨ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਕੇਂਦਰੀ ਓਹੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1870 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਓਹੀਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਨਫ਼ਰਤ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਆਰਡੀਨੈਂਸ, ਅਤੇ ਮਿਆਮੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਚਾਰਟਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਗਵਰਨਰ ਰਦਰਫ਼ਰਡ ਬੀ ਹੇਅਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਓਹੀਓ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1870 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਓਰਿਓ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਜੋਂ 1862 ਮੋਰਿਲ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਲੈਂਡ-ਗਰਾਂਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਇੱਕ ਖੇਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਰੁਚੀਆਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਨਵੀਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰੇਗੀ, ਹੇਜ਼ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੋਰਡ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕੀਤੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ 17 ਸਤੰਬਰ 1873 ਨੂੰ 24 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ। 1878 ਵਿਚ, ਛੇ ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਲਾਸ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ। 1878 ਵਿੱਚ ਵੀ, ਓਹੀਓ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ "ਓਹੀਓ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ" ਰੱਖ ਕੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਹੀਓ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਪਠਲਾਵਾ
ਪਠਲਾਵਾ ਬੰਗਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਹ ਪਿੰਡ ਬੰਗਾ-ਸੈਲਾ ਸੜਕ ਤੋਂ ਮੀਲ ਕੁ ਭਾਵ ਡੇਢ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰੀਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਮਿਸਲ, ਤਰਨਾ ਦਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਜਥੇਦਾਰ ਸਵਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵੀਪਿੰਡ ’ਚ ਹੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਧੰਦਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਥਾਵਾਂ
ਪਿੰਡ ’ਚ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਬਾਬਾ ਘਨੱਈਆ ਸਿੰਘ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਪਠਲਾਵਾ ਵਿਖੇ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਘਨੱਈਆ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਜੋੜ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਘਨੱਈਆ ਸਿੰਘ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਵੱਲੋਂ ਮੁਫ਼ਤ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਹਿਕਾਰੀ ਥਾਵਾਂ
ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਇਕ ਹੈਲਥ ਕਲੱਬ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਏਕ ਨੂਰ ਸਵੈ-ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾ, ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਕੋ-ਆਪਰੇਟਿਵ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਸਰਕਾਰੀ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ, ਦੁੱਧ ਦੀ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਟੈਲੀਫੋਨ ਐਕਸਚੇਂਜ, ਇਕ ਸਹਿਕਾਰੀ ਬੈਂਕ, ਡਾਕਘਰ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਸਹੁਲਤ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਘਨੱਈਆ ਸਿੰਘ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ ਪਠਲਾਵਾ, ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਦਾ ਹੈ।
ਪਹੁੰਚ
ਇਹ ਪਿੰਡ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ 54.3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਤੋਂ 21.8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਬੰਗਾ ਤੋਂ 6.8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਾਈਰਾ ਦੋਸ਼ੀ
ਮਾਈਰਾ ਦੋਸ਼ੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Maira Doshi; ਜਨਮ ਨਾਮ: ਪੂਜਾ ਕੇ. ਦੋਸ਼ੀ ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2019 ਦੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਫਿਲਮ ਚਸਾਨੀ ਵਿੱਚ ਦਿਵਯਾਂਗ ਠੱਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਦੋਸ਼ੀ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਫਿਲਮ ਚਸਾਨੀ ਲਈ ਸਾਲ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਡੈਬਿਊ ਅਦਾਕਾਰਾ (ਮਹਿਲਾ) ਲਈ ਗੁਜਰਾਤ ਆਈਕੋਨਿਕ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ (GIFA) 2019 ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੇਲਗੂ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਦ ਗ੍ਰਿਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995
ਜਯਾ ਦੇਵੀ
ਜਯਾ ਦੇਵੀ 'ਗ੍ਰੀਨ ਲੇਡੀ ਆਫ ਬਿਹਾਰ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਉਪਲਬਧੀ
ਜਯਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ 285 ਸੇਵਾ ਸਮੂਹ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨੀ ਸਿੱਖ ਲਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਸ ਪਾਸ ਦੀ ਤਕਰੀਬਨ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈਕਟੇਅਰ ਬੰਜਰ ਜਮੀਨ ਨੂੰ ਉਪਜਾਊ ਬਣਾ ਕੇ ਖੇਤੀ ਯੋਗ ਬਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। 35 ਸਾਲ ਦੀ ਜਯਾ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਟੈੰਕ ਬਨਵਾਏ।
ਸਨਮਾਨ
ਜਯਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਆਸ ਪਾਸ ਦੀਆਂ ਅਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਲਾਇਣ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਯਾ ਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ 'ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਥ ਸਨਮਾਨ' ਮਿਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਪਿਆਰੇਲਾਲ ਨਾਇਅਰ
ਪਿਆਰੇਲਾਲ ਨਾਇਅਰ (1899-1982), ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਦਿਨਾਂ ਸਮੇਂ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਭੈਣ ਡਾ. ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਨਾਇਅਰ, ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਡਾਕਟਰ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਏ. ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਮਿਲਵਰਤਨ ਅੰਦੋਲਨ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਏ. ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼
ਪਿਆਰੇਲਾਲ, ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਕਦਮ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਪਾਇਆ। 1930 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਲੂਣ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਪਿਆਰੇਲਾਲ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਰਿਚਰਡ ਐਟਨਬਰੋ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਗਾਂਧੀ ਵਿੱਚ ਪੰਕਜ ਕਪੂਰ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸ਼ਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1899 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1982 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਲੂਮਨੀ