cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸਕੁਇਡ ਗੇਮ
ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ
• ਅਨੁਪਮ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ: ਅਬਦੁਲ ਅਲੀ (199), ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ, ਆਪਣੇ ਟੱਬਰ ਦਾ ਖਰਚਾ ਚੁੱਕਣ ਵਾਸਤੇ ਉਹ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਤਨਖਾਹ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ।
• ਕਿਮ ਜੂ-ਰਯੋਂਗ: ਹਾਨ ਮੀ-ਨਯੋ (212), ਇੱਕ ਖੱਪ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਹੇਰਾ-ਫੇਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਔਰਤ। ਉਸਦਾ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਕਾਰਣ ਦੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਫੁਕਰੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਾਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਕਿ ਉਸ ਉੱਤੇ ਫਰੇਬੀ ਕਾਰਣ ਪੰਜ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਠੱਗ ਕਿਸਮ ਦੀ ਔਰਤ ਹੈ।
ਛੋਟੇ ਕਿਰਦਾਰ
• ਯੂ ਸੰਗ-ਜੂ: ਬਿਯੋਂਗ-ਗੀ (111), ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਜੋ ਕਿ ਖੁਫੀਆ ਤੌਰ ਤੇ ਕੁੱਝ ਭਰਿਸ਼ਟ ਪਹਿਰੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਰਲ਼ ਕੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅੰਗ ਵੇਚਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਦੇਣ।
• ਲੀ ਯੂ-ਮੀ: ਜੀ ਯਿਓਂਗ (240), ਇੱਕ ਮੁਟਿਆਰ ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ ਬਦਸਲੂਕ ਪਿਓ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਹਵਾਲਾਤ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਈ ਹੈ।
• ਕਿਮ ਸਿ-ਹਯੁਨ: ਖਿਡਾਰੀ 244, ਇੱਕ ਪਾਦਰੀ।
• ਲੀ ਸਾਂਗ-ਹੀ: ਖਿਡਾਰੀ 017, ਇੱਕ ਸ਼ੀਸ਼ਾ-ਘਾੜਤ ਜਿਸ ਨੂੰ 30 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੈ
• ਕਿਮ ਯੁਨ-ਤੈ: ਖਿਡਾਰੀ 069, ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੀ ਘਰਵਾਲੀ (ਖਿਡਾਰੀ 070) ਨਾਲ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
• ਲੀ ਜਿ-ਹਾ: ਖਿਡਾਰੀ 070, ਇੱਕ ਖਿਡਾਰਣ ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ ਘਰਵਾਲੇ (ਖਿਡਾਰੀ 069) ਨਾਲ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।
• ਕਵਾਕ ਜਾ-ਹਯੋਂਗ: ਖਿਡਾਰੀ 278, ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਜੋ ਡਿਓਕ ਸੁ ਦੇ ਟੋਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਕ੍ਰਿਸਟਿਆਨ ਲਾਗਾਹਿਟ: ਖਿਡਾਰੀ 276, ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਜੋ ਰੱਸਾਕਸ਼ੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਓਂਗ ਗੀ-ਹੁਨ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਕਿਮ ਯੋਂਗ-ਓਕ: ਗੀ-ਹੁਨ ਦੀ ਬੇਬੇ।
• ਚੋ ਆਹ-ਇਨ: ਸਿਓਂਗ ਗਾ-ਯਿਓਂਗ, ਗੀ-ਹੁਨ ਦੀ ਧੀ।
• ਕਾਂਗ ਮਾਲ-ਗਿਉਮ: ਗੀ-ਹੁਨ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਗਾ-ਯਿਓਂਗ ਦੀ ਬੇਬੇ।
• ਪਾਰਕ ਹੈ-ਜਿਨ: ਸਾਂਗ-ਵੂ ਦੀ ਬੇਬੇ।
• ਪਾਰਕ ਸੀ-ਵਾਨ: ਕਾਂਗ ਚਿਓਲ, ਸੈ-ਬਿਯੋਕ ਦਾ ਛੋਟਾ ਵੀਰ।
ਹੋਰ ਕਿਰਦਾਰ
• ਗੌਂਗ ਯੂ: ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਖੇਡ ਲਈ ਨਵੇਂ ਖਿਡਾਰੀ ਭਰਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
• ਲੀ ਬਿਯੁੰਗ-ਹੁਨ: ਫਰੰਟ ਮੈਨ / ਹਵਾਂਗ ਇਨ-ਹੋ, ਜੁਨ-ਹੋ ਦਾ ਗਵਾਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭਰਾ।
• ਲੀ ਜੰਗ-ਜੁਨ: ਪਹਿਰੇਦਾਰ
• ਜ੍ਹੌਨ ਡੀ ਮਾਈਕਲ: ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ #1
• ਡੇਨੀਅਲ ਸੀ ਕੈਨੇਡੀ: ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ #2
• ਜੈੱਫ਼ਰੀ ਗਿਉਲਿਆਨੋ: ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ #4
ਐਪੀਸੋਡ
ਦੁਹਰੇ ਕਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਨਾਂਮ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਂਮ ਹਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਨਾਂਮ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਦੇ ਅਸਲੀ ਕੋਰੀਅਨ ਨਾਂਮ ਹਨ।
2. "ਹੈੱਲ" (ਜੀ-ਓਕ)
3. "ਦ ਮੈਨ ਵਿਦ ਦ ਅੰਬ੍ਰੇਲਾ" (ਉਸਾਨ-ਇਉਲ ਸਿਓਨ ਨੰਮਜਾ)
4. "ਸਟਿੱਕ ਟੂ ਦ ਟੀਮ" (ਜੌਲੀਯਿਓਦੋ ਪਿਯੌਂਮਿਓਕਗੀ)
5. "ਏ ਫੇਅਰ ਵਰਲਡ" (ਪਿਯੌਂਡਿਉਂਗ-ਹਾਨ ਸੇਸਾਂਗ)
6. "ਗਾਂਬੂ" (ਕਾਂਬੂ)
7. "ਵੀਆਈਪੀਜ਼"
8. "ਫਰੰਟ ਮੈਨ" (ਪਿਉਲੋਂਟੇਉ ਮਿਏਨ)
9. "ਵੰਨ ਲੱਕੀ ਡੇ" (ਉਨਸੁ ਜੋਇਉਨ ਨਾਲ)
੩੦੨
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਪਿੰਡੀ ਢਿਲਵਾਂ
'ਪਿੰਡੀ ਢਿਲਵਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸੰਗਰੂਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਮਸੂਰੀ
ਮਸੂਰੀ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦਾ ਖੇਤਰ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬਰਫ਼ਾਂ ਲੱਦੇ ਉੱਚੇ-ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਮਸੂਰੀ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਪਰ ਵੱਸਿਆ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕਸਬਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਮੌਸਮ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ੁਸ਼ਗਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਹਾਵਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਬਰਫ਼ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਚੜ੍ਹਦਾ ਅਤੇ ਲਹਿੰਦਾ ਸੂਰਜ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਚੰਨ ਲਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸਾਨ ਪੇਦਰੋ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਏਸੇ ਦੇ ਕਾਯੇਰਾਸ)
ਸਾਨ ਪੇਦਰੋ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਏਸੇ ਦੇ ਕਾਏਰਾਸ) ਆਸਤੂਰੀਆਸ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਤੂਰੀਆਸ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਜੋਸ਼ ਮਲੀਹਾਬਾਦੀ
ਜੋਸ਼ ਮਲੀਹਾਬਾਦੀ (ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਸ਼ਬੀਰ ਹਸਨ ਖਾਨ ; ) (ਪ 5 ਦਸੰਬਰ 1898 – 22 ਫਰਵਰੀ 1982) 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਸਨ। ਉਹ 1958 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਜੋਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਮਲੀਹਾਬਾਦ (ਲਖਨਊ ਤੋਂ 13 ਮੀਲ), ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਦੀ ਪਸ਼ਤੂਨ ਮੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਵਾਰਤਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1898 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1982
ਅਲੀ ਖੇਲ
ਅਲੀ ਖੇਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਿਨੀਤ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ
ਵਿਨੀਤ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਗੈਂਗਸ ਆਫ ਵਾਸੇਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦਾਨਿਸ਼ ਖਾਨ ਵੱਜੋਂ ਨਿਭਾਏ ਰੋਲ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਬੰਬੇ ਟਾਕੀਜ਼ ਅਤੇ ਗੈਂਗਸ ਆਫ ਵਾਸੇਪੁਰ 2 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਸਿਟੀ ਆਫ ਗੋਲਡ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਅਗਲੀ (ਫਿਲਮ) ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਏ ਰੋਲ ਲਈ ਬੇਸਟ ਸਪੋਰਟਿੰਗ ਐਕਟਰ ਵੱਜੋਂ ਨਾਮਜਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ
ਫੈਂਸੀ ਚੂਹਾ
ਫੈਂਸੀ ਚੂਹਾ, ਭੂਰਾ ਚੂਹਾ, ਅਤੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੂਹਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ।ਫੈਨਸੀ ਚੂਹਾ ਨਾਮ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ <i id="mwFQ">ਫੈਨਸੀ</i> (ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ) ਜਾਂ "ਫੈਨਸੀ ਤੋਂ" (ਭਾਵ ਪਸੰਦ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕਰਨਾ) ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਜੰਗਲੀ-ਫੜੇ ਨਮੂਨੇ ਜੋ ਸ਼ੌਕੀਨ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਨਸਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਜੇ ਵੀ ਫੈਨਸੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਫੈਨਸੀ ਚੂਹੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 18 ਵੀਂ ਅਤੇ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੀ ਖੇਡ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਜੋਂ ਨਸਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਹੁਣ ਕੋਟ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਨਮੂਨੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸਟੋਰਾਂ ਅਤੇ ਬਰੀਡਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫੈਨਸੀ ਚੂਹੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੂਜੇ ਛੋਟੇ ਪਾਲਤੂਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ; ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡਰਾਅ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਤੰਤਰ, ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਅਤੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਿਖਿਅਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹੋਰ ਘਰੇਲੂ ਚੂਹਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੂਝਵਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਹਤਮੰਦ ਫੈਨਸੀ ਚੂਹੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 2 ਤੋਂ 3 ਸਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਫੈਨਸੀ ਚੂਹੇ ਡਾਕਟਰੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ <i id="mwIQ">ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਚੂਹਿਆਂ (ਲੈਬ ਚੂਹੇ)</i> ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਚੂਹੇ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਹੋਰ ਆਮ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਘਰੇਲੂ ਭੂਰੇ ਚੂਹਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੰਗਲੀ ਚੂਹੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੈਪਟੋਬੈਕਿਲਸ ਮੋਨੀਲੀਫਾਰਮਿਸ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਰਗੇ ਜਰਾਸੀਮ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫੈਨਸੀ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਸਿਹਤ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਜੋਖਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲੀ ਚੂਹਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with 'species' microformats ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Taxobox articles missing a taxonbar ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ
ਸੈਕਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ (ਟੀਵੀ ਲੜੀ)
ਸੈੱਕਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਲੌਰੀ ਨੰਨ ਵਲੋਂ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਲਈ ਸਿਰਜੀ ਗਈ ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਡਰਾਮਾ ਟੀਵੀ ਲੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੜ੍ਹੀ ਗਲਪੀ ਮੂਰਡੇਲ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਤਕਰੀਬਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਨਾਲ਼ ਜੂਝਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲਿੰਗੀ ਇਖ਼ਲਾਸ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਏਸਾ ਬਟਰਫੀਲਡ, ਗਿਲੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ, ਨਕੁਟੀ ਗਟਵਾ, ਐੱਮਾ ਮੈਕੀ, ਕੌਨਰ ਸਵਿੰਡਲਜ਼, ਕੇਦਾਰ ਵਿਲੀਅਮਜ਼-ਸਟਿਰਲਿੰਗ, ਐਲਿਸਟੇਅਰ ਪੈੱਟਰੀ, ਮੀਮੀ ਕੀਨ ਅਤੇ ਏਮੀ ਲਉ ਵੁੱਡ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬਾਬ 11 ਜਨਵਰੀ 2019, ਦੂਸਰਾ 17 ਜਨਵਰੀ 2020, ਤੀਸਰਾ 17 ਸਤੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੜ੍ਹੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਬਾਬ ਆਉਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਟੇਲੀਵਿਜਨ ਧਾਰਾਵਾਹਿਕ
ਫਣੀਸ਼ਵਰ ਨਾਥ ਰੇਣੂ
ਫਣੀਸ਼ਵਰ ਨਾਥ ਰੇਣੂ (4 ਮਾਰਚ, 1921 - 11 ਅਪਰੈਲ,1977) ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਉਚਪਾਏ ਦੀਆਂ ਗਲਪ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ "ਮੈਲਾ ਆਂਚਲ" (1954) ਨੂੰ ਪਾਠਕਾਂ, ਆਲੋਚਕਾਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਣੀਸ਼ਵਰ ਨਾਥ ਰੇਣੂ
303
303 ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਭੁੱਖ
thumb|ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਘ ਦੇ ਖ਼ੁਰਾਕ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਸੂਚਕ ਅੰਕ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਆਈਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। 2007/08 ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਏ ਤਿੱਖੇ ਵਾਧੇ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨਾਅਲ ਦਰਜਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਰਾਕ ਲਈ ਦੰਗੇ ਹੋਏ ਅਤੇ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭੁੱਖ ਵੱਲ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ। 2010/11 ਦੇ ਅਰਬ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਸੀ। thumb|left|ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਤਿ ਵਿਅਕਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸਥਿਰ ਵਾਧਾ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤਿ ਵਿਅਕਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈ ਜੇ ਅਨਾਜ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਵਾਧਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ। ਰਾਜਨੀਤੀ, ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਮਦਦ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਖੁਰਾਕੀ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਭੋਜਨ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੇ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਹੰਢਾਇਆ ਹੈ। ਬਹੁਤੀ ਵਾਰੀ ਇਹ ਜੰਗਾਂ - ਯੁੱਧਾਂ, ਪਲੇਗ ਅਤੇ ਵਿਪਰੀਤ ਮੌਸਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪੂਰਤੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਵਿਘਨ ਪੈਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਰ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੇ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਸੰਤੁਲਨ ਕਰਕੇ ਭੁੱਖ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਫੀ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਸਾਲ 2000 ਤਕ ਅਸਾਵੇਂ ਵਿਕਾਸ ਸਦਕਾ ਭੁੱਖ ਦਾ ਖਤਰਾ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਸਿਰ ਮੰਡਰਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਸੰਸਾਰ ਖ਼ੁਰਾਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਿਕ " ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 795 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਖਾਣ ਲਈ ਪੂਰਾ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਤੰਦਰੁਸਤ ਜੀਵਨ ਜੀ ਸਕਣ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨੌਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਲਈ ਹੈ। ਭੁੱਖੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ 12.9 ਫ਼ੀਸਦ ਆਬਾਦੀ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਲੋੜ ਤੋਂ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਾਲ 2006 ਤਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ ਮੁੱਲ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤਕ ਸਥਿਰ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਸਾਲ 2006 ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ।
ਸਰੀਰਕ ਹਾਲਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੁੱਖ ਪੇਟ ਦੇ ਪੱਠਿਆਂ ਦੇ ਸੁੰਗੜਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਹਾਰਮੋਨਲ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ।
ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਲਿੰਗ
thumb|ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ  ਮਾਂ  by [[ਦੋਰੋਥਿਆ ਲਾਂਗੇ|Dorothea Lange (1936).]] ਵਿਕਸਿਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੋਨੋਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅੰਦਰ ਮਾਪੇ ਇਸ ਲਈ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਖਵਾ ਸਕਣ। ਇਹ ਤਿਆਗ ਔਰਤਾਂ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿਆਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਾਲਤ
ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖਮਰੀ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ 119 ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ 103ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 102 ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘੱਟ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ 16 ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਭੁੱਖਮਰੀ ਹੈ। ਬਰਿਕਸ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਭਾਰਤ ਫਾਡੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭੁੱਖਮਰੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦਾ 21ਵਾਂ, ਚੀਨ ਦਾ 25ਵਾਂ, ਬਰਾਜ਼ੀਲ ਦਾ 31ਵਾਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦਾ 60ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਸਾਡੇ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕਾਂ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ, ਮਿਆਂਮਾਰ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਭਾਰਤ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਮਾੜੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਥਾਨ 67ਵਾਂ, 68ਵਾਂ ਅਤੇ 72ਵਾਂ ਰਿਹਾ ਹੈ। thumb|left|183x183px|ਭੁੱਖ ਪੀੜਿਤ ਲੜਕੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ
ਕੈਂਪਟੀ ਝਰਨਾ
ਕੈਂਪਟੀ ਝਰਨਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡਾ ਪ੍ਰਦੇਸ ਵਿੱਚ ਮਸੂਰੀ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਖੁਬਸੂਰਤ ਝਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਝਰਨਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 1364 ਮੀਟਰ ਦੇ ਉੱਚਾਈ ਤੇ ਅਤੇ 78°-02’ ਪੂਰਬ ਅਤੇ 30° -29’ ਉੱਤਰ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਝਰਨਾ 4500 ਫੁੱਟ ਉਚੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਰਮਨੀਕ ਸਥਾਨ ਹਰੇਵਾਈ ਨਾਲ ਲਿਸਲਿਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਝਰਨੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਖੋਜ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਫਸਰ ਜਾਨ ਮੇਕੀਨਨ ਨੇ 1835 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਥੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਾਹ ਪਾਰਟੀ 'camp-tea' ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਸ ਝਰਨੇ ਦਾ ਨਾਮ ਕੈਪ-ਟੀ ਅਤੇ ਕੈਂਪਟੀ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੇ ਸੈਰ ਲਈ ਆਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਅਗਸਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਹਾੜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਝਰਨਾ
ਗੁਲਾਬਗੜ੍ਹ ਜਗੀਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ
ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ, ਪਰ ਸਿੱਧੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। 1947 ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਵੰਡ ਵੇਲੇ, 562 ਰਿਆਸਤਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਡੋਮੀਨੀਅਨ ਜਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਵਾਬ, ਮੁਹੰਮਦ ਮਹਾਬਤ ਖ਼ਾਨ ਤੀਜਾ, ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਜਿਸ ਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਭਗ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਏ ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜ ਦੇ ਲਗਭਗ 80% ਲੋਕ ਹਿੰਦੂ ਸਨ। ਨਵਾਬ, ਲਾਰਡ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ 15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਡੋਮੀਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਨੇ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 16 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਨਵਾਬ ਦੇ ਰਲੇਵੇਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ ਕਿ ਜਿਨਾਹ ਉਸ ਦੀ ਦਲੀਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ, ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਰਲੇਵੇਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। thumb|180x180px|ਮੁਹੰਮਦ ਮਹਾਬਤ ਖਾਨਜੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਖਦੇ ਫਿਰਕੂ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਰਲੇਵੇਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਣ ਅਤੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਇਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਖੇਤਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵਾਬ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਤਣਾਅ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ। 25,000 - 30,000 ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਨਵਾਬ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਸਮਾਲਦਾਸ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜਲਾਵਤਨ ਸਰਕਾਰ, ਆਰਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ (ਅਸਥਾਈ ਸਰਕਾਰ) ਬਣਾਈ। ਆਖਰਕਾਰ, ਪਟੇਲ ਨੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਰਿਆਸਤਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਏਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕਰਵਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 99.95% ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਇਸਰਾਏ ਲਾਰਡ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਦੁਆਰਾ 3 ਜੂਨ 1947 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਨੇ 18 ਜੁਲਾਈ 1947 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਐਕਟ 1947 ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਜੱਦੀ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਵਿਕਲਪ ਦੇ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਕਲਪ ਸਨ: ਦੋ ਨਵੇਂ ਸ਼ਾਸਨ, ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਜ ਬਣੇ ਰਹਿਣਾ।
ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਵਾਬ, ਨਬੀ ਬਖਸ਼, ਅਤੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨੇ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿੰਧ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਮਈ ਤੋਂ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਚਾਰ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਨਵਾਬ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪਤਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ,ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਸ਼ਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਫ਼ਦ ਕਰਾਚੀ ਭੇਜਿਆ। ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਦੀ ਦਲੀਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਿਰਫ਼ ਸਿਆਸੀ ਸੀ। ਨਵਾਬ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਤਰਕ ਸੀ ਕਿ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਨੇੜੇ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ (ਵੇਰਾਵਲ ਤੋਂ ਕਰਾਚੀ) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਐਕਟ 1935 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਮੰਗਰੋਲ ਅਤੇ ਬਾਬਰੀਵਾੜ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਬੰਧ ਸਨ। 1943 ਵਿੱਚ, ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਟੈਚਮੈਂਟ ਸਕੀਮ ਰਾਹੀਂ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ 1947 ਵਿੱਚ ਇਹ ਐਕਟ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਸੋਧਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਕੁਤਾਹੀ ਉਹ ਅਧਾਰ ਸੀ ਜਿਸ 'ਤੇ ਵੀ.ਪੀ. ਮੈਨਨ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦਾ ਮੰਗਰੋਲ ਅਤੇ ਬਾਬਰੀਵਾੜ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਸੀ। । ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਰਣਨੀਤੀ ਬਣਾਈ ਕਿ ਜੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਨੇ ਮੰਗਰੋਲ ਅਤੇ ਬਾਬਰੀਵਾੜ ਦੇ ਰਲੇਵੇਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਫੌਜਾਂ ਭੇਜ ਦੇਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਮਾਮਲਾ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਮਿਊਨੀਕ ਰਾਹੀਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਏ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਜੋਗਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਭੂ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਰਲੇਵੇਂ ਦਾ ਸਾਧਨ (ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟ ਔਫ ਐਕਸੈਸ਼ਨ)
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਦਲੀਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਨੇ ਨਵਾਬ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਲੀਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ।
ਆਰਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ (ਪ੍ਰੋਵੀਜ਼ਨਲ ਗਵਰਨਮੈਂਟ)
ਮੈਨਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਉੱਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਭਤੀਜੇ, ਸਮਾਲਦਾਸ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸੂਬਾਈ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਰਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ। ਇਸ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 'ਗੁਜਰਾਤ ਸਟੇਟਸ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ' ਤੋਂ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਾਠੀਆਵਾੜ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਤੋਂ ਸਪਾਂਸਰਸ਼ਿਪ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸਮਾਲਦਾਸ ਗਾਂਧੀ, ਯੂ.ਐਨ. ਢੇਬਰ ਅਤੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਪੀਪਲਜ਼ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ 19 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 25 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਕਾਠੀਆਵਾੜ ਸਿਆਸੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 15 ਸਤੰਬਰ 1947 ਨੂੰ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਕਮੇਟੀ ਨਾਂ ਦੀ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਵੀ.ਪੀ. ਮੈਨਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਰਜ਼ੀ ਹਕੁਮਤ ਜਾਂ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਰਾਜ ਦੀ ਆਰਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ। 25 ਸਤੰਬਰ 1947 ਨੂੰ, ਬੰਬਈ ਦੇ ਮਾਧਵਬਾਗ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਮਾਲਦਾਸ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਆਰਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਾਂਧੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਵੀ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਆਰਜ਼ੀ ਹਕੁਮਤ ਨੇ 30 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 8 ਨਵੰਬਰ 1947 ਤੱਕ ਚਾਲੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ 160 ਪਿੰਡਾਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਰਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੀ ਅਸਥਾਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਉਦਾਸੀਨਤਾ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ। ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਆਰਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਅਬਾਦੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਲੇਵੇਂ ਲਈ ਜਨਤਕ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਭਾਵਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ
ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਵਾਬ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਆਰਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ (ਆਰਜ਼ੀ ਹੁਕੂਮਤ) ਅਤੇ ਕਾਠੀਆਵਾੜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਸੇਵੀ ਬਲਾਂ ਨੇ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਰਾਜ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਰ ਸ਼ਾਹਨਵਾਜ਼ ਭੁੱਟੋ ਕੋਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਨਨ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨਵਾਬ ਨੇ ਰਾਜ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਭੁੱਟੋ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਹ ਨਵਾਜ਼ ਭੁੱਟੋ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਜਿਨਾਹ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਹੇਠ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਦੀਵਾਨ ਭੁੱਟੋ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਭਾਰਤੀ ਪਾਸੇ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਰਿਆਸਤ ਨੇ 670 ਮੁਸਲਿਮ ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਫੋਰਸ ਖੜੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦੇ ਡਰੋਂ, 9 ਨਵੰਬਰ 1947 ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ।ਨਵਾਬ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਦੀਵਾਨ ਭੁੱਟੋ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।
ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ"ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ - ਰਾਜਕੋਟ ਵਿਖੇ ਸਾਡੇ ਖੇਤਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਅਸਥਾਈ ਚਾਰਜ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਗੜਬੜ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਅਤੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਲਦੀ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਜਨਮਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਜਾਂ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਬੰਧਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਸੀਂ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਵਾਬ ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਭੇਜਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।"ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਜਵਾਬ ਭੇਜਿਆ"ਤੁਹਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਸੰਭਾਲਣ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡਾ ਤਾਰ 10 ਨਵੰਬਰ 1947 ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਾਜ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਦੀ ਤੁਹਾਡੀ ਕਾਰਵਾਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ।"ਭਾਰਤੀ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਕਤਲ, ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਲੁੱਟ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਆਈਆਂ।ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਰਲੇਵਾਂ ਰਾਇਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਭਾਰਤ ਰਾਏਸ਼ੁਮਾਰੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਨਤੀਜਾ ਉਸਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ।
ਜਨਹਿੱਤ
24 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਾਲਟਰ ਮੋਨਕਟਨ ਨੇ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਵਾਬ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਰਲੇਵੇਂ ਕਾਰਨ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਇਸ਼ੁਮਾਰੀ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਨਹਿਰੂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਇਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮੰਗ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਇਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕਰਵਾਉਣਾ ਬੇਲੋੜਾ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੇ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਨਿਗਰਾਨ ਭੇਜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਨਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। 20 ਫਰਵਰੀ 1948 ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਇਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕਰਵਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 190,870 ਵਿੱਚੋਂ 91 ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਵੋਟ ਦਿੱਤੀ, ਭਾਵ 99.95% ਆਬਾਦੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਵੋਟ ਦਿੱਤੀ।
ਬਾਅਦ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1 ਜੂਨ 1948 ਨੂੰ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਨਾਗਰਿਕ ਮੈਂਬਰਾਂ (ਸਮਲਦਾਸ ਗਾਂਧੀ, ਦਯਾਸ਼ੰਕਰ ਦਵੇ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਪਾਬੇਨ ਮਹਿਤਾ) ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੱਤ ਮੈਂਬਰ ਨਿਰਵਿਰੋਧ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਵੋਟ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। 1 ਨਵੰਬਰ 1956 ਨੂੰ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਨੂੰ ਬੰਬਈ ਰਾਜ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਬੰਬਈ ਰਾਜ 1960 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਣ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 1948 ਵਿੱਚ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਟਕਰਾਅ ਨੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਅਜੇ ਵੀ ਅਣਸੁਲਝਿਆ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਕਸ਼ੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ, ਮਾਨਵਦਰ ਅਤੇ ਸਰ ਕਰੀਕ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਚਾਹ
ਚਾਹ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Tea) ਇੱਕ ਪੀਣ ਵਾਲ਼ਾ ਮਹਿਕਦਾਰ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ਾ ਇਹ ਦੂਜਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਦਸਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਚਾਹ ਵਿੱਚ ਕੈਫ਼ੀਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤਰੋਤਾਜ਼ਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਚਾਹ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੇ ਮੂਲ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਚੀਨ, ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਚੀਨ, ਮਿਆਂਮਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਆਸਾਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। thumb|ਭਾਰਤੀ ਚਾਹ
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਖਿਡਾਉਣਾ
ਖਿਡਾਉਣਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵਸਤੂ ਹੈ ਜੋ ਖੇਡਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਲਤੂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡਿਆ ਜਾਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਿਡਾਉਣੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਿਉਣਾ ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਲਈ ਖਿਡਾਉਣੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਖਿਡਾਉਣੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਕਈ ਵਾਰ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖਿਡਾਉਣਾ ਸਮਝ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖਿਡਾਉਣੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਬਾਰੇ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਖਿਡਾਉਣੇ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣਾ ਆਪ ਲੱਭਣ,ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ,ਕਾਰਣ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਖਣ,ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਉਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਸਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ; ਪੱਥਰ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਖਿਡਾਉਣੇ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿੰਧੁ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਤੋਂ ਖਿਡਾਉਣੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਗੱਡੇ,ਸੀਟੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਬਾਂਦਰ ਖਿਡਾਉਣੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪਹਿਲਾਂ ਖਿਡਾਉਣੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿਕ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਪੱਥਰ,ਬੈਂਤਾਂ ਅਤੇ ਚੀਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਸਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਗੁੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਨਕਲੀ ਵਾਲ ਅਤੇ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਬਣਾਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਪੱਥਰ,ਲਕੜ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡੌਣੇ
ਬੈਲਗ੍ਰਾਦ
ਬੈਲਗ੍ਰਾਦ ਜਾਂ ਬੈਓਗ੍ਰਾਦ (Београд / Beograd; ) ਸਰਬੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਵਾ ਅਤੇ ਦਨੂਬ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪਨੋਨੀਆਈ ਮੈਦਾਨ ਬਾਲਕਨ ਮੈਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਚਿੱਟਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਢੁਕਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 12 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ; ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 17 ਲੱਖ ਹੈ।
ਅੰਜਲੀ ਜਠਾਰ
ਅੰਜਲੀ ਜਠਾਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਠਾਰ ਨੂੰ 1991 ਵਿੱਚ ਲਿਰਿਲ ਸਾਬਣ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਉਸਨੇ 1994 ਵਿੱਚ ਮਾਧੋਸ਼ ਨਾਲ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।  1995 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਜ਼ਮਾਈਸ਼, ਗੁੰਡਾਰਾਜ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।   ਉਸਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਵਿਸ਼ਵਸਘਾਤ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ   ਉਸਦੀ ਫਿਲਮ ਧਾਲ 1997 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਖੋਟੇ ਸਿੱਕੀ 1998 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜੱਸ ਮਾਣਕ
ਜੱਸ ਮਾਣਕ (ਜਨਮ 12 ਫਰਵਰੀ 1999) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ' 'ਪਰਾਡਾ, ਸੂਟ ਪੰਜਾਬੀ, ਲਹਿੰਗਾ, ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਬੌਸ'' ਵਰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸਿੰਗਲ "ਲਹਿੰਗਾ" ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਯੂਟਿਊਬ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਚਾਰਟ ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਜੱਸ ਮਾਣਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਗੀਤ "ਯੂ-ਟਰਨ" ਨਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ "ਵਿਦਾਊਟ ਯੂ" ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਪਰ ਆਪਣੇ ਗਾਣੇ "ਪਰਾਡਾ" ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹਿੱਟ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ "ਸੂਟ ਪੰਜਾਬੀ" ਅਤੇ "ਬੌਸ" ਵਰਗੇ ਵਪਾਰਕ ਹਿੱਟ ਗੀਤ ਗਾਏ। 2019 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਐਲਬਮ "ਏਜ 19" ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ "ਸਿਕੰਦਰ 2" ਲਈ "ਰੱਬ ਵਾਂਗੂ" ਅਤੇ "ਬੰਦੂਕ" ਗਾਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਸਿੰਗਲ ਟਰੈਕ "ਲਹਿੰਗਾ" ਗਲੋਬਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਯੂਟਿਊਬ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 22 ਵੇਂ ਅਤੇ 5 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਜੱਸ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਜੱਸ ਮਾਣਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਲੇਬਲ ਗੀਤ ਐਮਪੀ 3 ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ,ਉਸਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਆਪਣਾ ਨਵਾਂ ਸਿੰਗਲ 'ਸ਼ਾਪਿੰਗ' ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।
ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ
ਜੱਸ ਮਾਣਕ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਐਲਬਮ ਏਜ 19 ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿੰਗਲ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਰਾਡਾ, ਲਹਿੰਗਾ, ਬੌਸ, ਵਿਆਹ ਖੁਦ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਗਾਇਕ ਕਰਨ ਰੰਧਾਵਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਭੁੱਲਰ ਲਈ ਗੀਤ ਵੀ ਲਿਖੇ ਸਨ, 2019 ਵਿੱਚ ਜੱਸ ਮਾਣਕ ਨੇ ਜੱਸੀ ਗਿੱਲ ਲਈ ਸੁਰਮਾ ਕਲਾ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। \
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1999 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਾਨ ਪੇਦਰੋ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਮੈਸਤਾਸ ਦੇ ਕੌਨ)
ਸਾਨ ਪੇਦਰੋ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਮੇਸਤਾਸ ਦੇ ਕੋਨ)  ਆਸਤੂਰੀਆਸ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ।
ਮੱਕਾ
ਮੱਕਾ or ਮੱਕਾਹ ( Makkah ) ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਟਿਹਾਮਾਹ ਮੈਦਾਨੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੱਕਾ ਰੀਜਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵੀ ਹੈ।
ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰਧਰਮ-ਧਾਮ ਜੋ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਨਗਰ ਜੱਦਹ ਦੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 100 ਕਿ.ਮੀ. ਦੂਰ ਪਥਰੀਲੀ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਵਸਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਰਦ-ਗਿਰਦ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਬੜਾ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਆਬਾਦ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਣ ‘ਕਾਅਬਾ’ ਹੈ। ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਇਕ ਵਾਰ ਇਸ ਦੀ ਜ਼ਿਆਰਤ ਕਰਨਾ ਹਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਿਆ ਹੈ। ਕਾਅਬੇ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਖ ਵਖ ਰਵਾਇਤਾਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵ-ਪੂਰਣ ਪਰੰਪਰਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਜ਼ਰਤ ਇਬਰਾਹੀਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇਣ ਦੀ ਆਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਵਿਚ ਸਫਲ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਇਸਮਾਈਲ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਧਰਮ-ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਜਿਸ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕਾਅਬੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਇਹ ਵੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਰੱਬਵਿਚ ਯਕੀਨ ਰਖਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਸਥਾਨ ਉਤੇ ਆ ਕੇ ਜ਼ਿਆਰਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਤਕੇ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ। ਹਜ਼ਰਤ ਇਬਰਾਹੀਮ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਦ ਕਾਅਬਾ ਕਈ ਵਾਰ ਡਿਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਇਕ ਵਾਰ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰਖਵਾਈ ਗਈ ਦਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਅਬਾ ਵਿਚ ਅਨੇਕ ਬੁਤ ਸਥਾਪਿਤ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਇਕ ਅੱਲ੍ਹਾ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਖਣ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਬੁੱਤਾਂ ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਹਟਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਕਾਅਬੇ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸੰਨ 1040 ਈ. ਵਿਚ ਰੂਮ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਸਮਾਨੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੁਰਾਦ ਚੌਥੇ ਨੇ ਕਰਵਾਈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਥੋੜਾ ਬਹੁਤ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਾਅਬੇ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਮਾਰਤ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਪੰਜ ਫੁਟ ਉੱਚਾਈ ਤੇ ਸੰਗ-ਅਸਵਦ (ਕਾਲਾ ਪੱਥਰ) ਜੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਯਾਤ੍ਰੀ ਚੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਕਾਅਬੇ ਦੇ ਇਰਦ-ਗਿਰਦ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਰਿਕਰਮਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਯਾਤ੍ਰੀ ਬੜੇ ਸੌਖ ਨਾਲ ਵਿਚਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਾਅਬੇ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਕਾਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਉਤੇ ਕੁਰਾਨ ਵਿਚੋਂ ਆਇਤਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ‘ਹੱਜ’ ਦੇ ਅਵਸਰ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਜ਼ਿਆਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਥੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਸੰਤਾਂ, ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਧਰਮ-ਧਾਮ ਦੀਆਂ ਰੂੜ੍ਹ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹਟਕੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਕਾਅਬੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਮੰਨੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸਚੀ ਕਰਣੀ ਨੂੰ ਕਾਅਬਾ ਦਸਿਆ ਹੈ—ਕਰਣੀ ਕਾਬਾ ਸਚੁ ਪੀਰੁ ਕਲਮਾ ਕਰਮ ਨਿਵਾਜ(ਗੁ.ਗ੍ਰੰ.140)। ਜਨਮਸਾਖੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਮੱਕੇ ਜਾਣਦਾ ਉੱਲੇਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪਉੜੀਆਂ (32-34) ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਯਾਤ੍ਰਾ ਉਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ — ਬਾਬਾਫਿਰਿਮਕੇਗਇਆਨੀਲਬਸਤ੍ਰਧਾਰੇਬਨਵਾਰੀ।ਆਸਾਹਥਿਕਿਤਾਬਕਛਿਕੂਜਾਬਾਂਗਮੁਸਲਾਧਾਰੀ।...ਧਰੀਨੀਸਾਣੀਕਉਸਦੀਮਕੇਅੰਦਰਿਪੂਜਕਰਾਈ।ਪਰ ਖੇਦ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਯਾਤ੍ਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਉਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਖੜਾਵਾਂ (ਕਉਸ) ਬਾਰੇ ਦਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ‘ਉਚ ਸ਼ਰੀਫ਼’ ਦੇ ਤੋਸ਼ਾਖ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜੋ ਕਾਜ਼ੀ ਰੁਕਨਦੀਨ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨੂੰ ਪਰਤਦਿਆਂ ਨਾਲ ਲੈ ਆਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀਆਂ ਸੂਬਾਈ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਦੋਮਾਹੀ
ਦੋਮਾਹੀ ਜਾਂ ਦੋਮਾਸੀ ਅਤੇ ਦਮਹੀ ਪੱਛਮੀ ਅਸਾਮ ਦੇ ਕਾਮਰੂਪ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਗੋਲਪਾਰਾ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਾਢੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਵਾਢੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਅੰਤ, ਕਾਮਰੂਪੀ ਅਤੇ ਗੋਲਪਾਰੀਆ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਹਨ "ਦੋ" ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ-ਦੋ ਅਤੇ "ਮਾਹ" ਜਾਂ "ਮਾਸ" ਮਤਲਬ ਮਹੀਨਾ। ਦੋਮਾਹੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ।
ਕਿਸਮਾਂ
ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ "ਮੱਘਰ ਦੋਮਾਹੀ" (ਅੱਧ ਜਨਵਰੀ), "ਬੈਹਾਗਰ ਜਾਂ ਵੈਸ਼ਾਖ ਦੋਮਾਹੀ" (ਅੱਧ ਅਪ੍ਰੈਲ) ਅਤੇ "ਕਤੀਰ ਜਾਂ ਕਾਰਤਿਕਾ ਦੋਮਾਹੀ" (ਅੱਧ ਅਕਤੂਬਰ) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਬਸੰਤ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਤੀਜੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੋਮਾਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਮੱਘਰ ਦੋਮਾਹੀ
ਮੱਘਰ ਦੋਮਾਹੀ ਜਾਂ ਦੋਮਾਸੀ ਵਾਢੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾਵਤ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ 'ਤੇ ਇੱਕ "ਲੋਕ ਭੋਜ" ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਬੈਹਾਗਰ ਦੋਮਾਹੀ
ਬੈਹਾਗਰ ਜਾਂ ਵੈਸ਼ਾਖ ਦੋਮਾਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਸੰਤ ਸਮੇਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਮੇਲਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੈਹਾਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਜਾਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਤੀਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਕਾਮਰੂਪ ਵਿੱਚ "ਭਥੇਲੀ", ਦੱਖਣੀ ਕਾਮਰੂਪ ਵਿੱਚ "ਸੋਰੀ" ਜਾਂ "ਸੁਨਰੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਮਰੂਪ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਸੋਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਲੰਬੇ ਬਾਂਸ ਲਗਾ ਕੇ ਸਜਾਵਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਕਾਮਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਬਾਂਸ ਅੱਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਛੂਹਦੇ ਹਨ।
ਭਥੇਲੀ
ਉੱਤਰੀ ਕਾਮਰੂਪ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਭਥੇਲੀ (ਨਲਭਰੀ, ਰੰਗੀਆ ਆਦਿ ਨਾਮ ਵੀ ਹਨ) ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਸ਼ਾਖ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਖੇਤਰ ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੀਮਰਾਂ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਬਾਂਸ ਸਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੋੜਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਲਾੜਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਲਹਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸਦੇ ਦੁਆਲੇ ਚੱਕਰ ਕੱਢਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਖੌਲੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਦੇ ਹੈ। ਇਕ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੋ ਹਰੇ ਬਾਂਸਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਿਤੀ 'ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸ਼ੁੱਧ ਪਵਿੱਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਦੋ ਬਾਂਸ ਕੱਟ ਕੇ, ਇਸਨੂੰ ਰੰਗੀਨ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੱਧਰ ਦਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਦੱਖਣ ਕਾਮਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੂੰ "ਸੋਰੀ" ਜਾਂ "ਸੁਨਰੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸੇ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਦੇ ਬਜਾਲੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਮਰੂਪ ਬਾਂਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਨੀ ਰੁੱਖ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਮ "ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਗੋਸਾਈਂ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਨੀਕਾਂਤਾ ਕਾਕਤੀ ਨੇ ਭਥੇਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇੰਦਰਧਵਾਜਾ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿਚ ਸਮਾਨਤਾ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ। ਇੰਦਰਾਧਵਾਜਾ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਕਾਲਿਕਾ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ "ਸਾਕ੍ਰੋਤਥਨਾ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਖੰਭੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਾਲਿਕਾ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਥੇਲੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋ ਤਿਉਹਾਰ ਕੁਝ ਮਾਮੂਲੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਿੰਡੀ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ
'ਪਿੰਡੀ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸੰਗਰੂਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਨਹਿਰ
ਨਹਿਰ (Canal) ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਿਣ ਅਤੇ ਸਥਾਨਾਂਤਰਣ ਦਾ ਮਨੁੱਖ-ਨਿਰਮਿਤ ਚੈਨਲ ਹੈ। ਨਹਿਰ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਅਜਿਹੇ ਜਲਮਾਰਗ ਦਾ ਬੋਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਢਾਂਚਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖੇਤੀ ਜਾਂ ਪੀਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਜਲਮਾਰਗ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਬਣਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਬੰਬ
thumb|200x200px|[[ਮਾਸੀਵ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਏਅਰ ਬਲਾਸਟ ਬੰਬ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਬੰਬ ​​ਹੈ। ]] ਇਕ ਬੰਬ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: bomb) ਇੱਕ ਵਿਸਫੋਟਕ ਹਥਿਆਰ ਹੈ ਜੋ ਇਕਦਮ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸਫੋਟਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਐਕਸੋਥਰਮਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ-ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਮਕੈਨੀਕਲ ਤਣਾਅ, ਦਬਾਅ-ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਘੁਸਪੈਠ, ਦਬਾਅ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਵਿਸਫੋਟ-ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ' ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। 11 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸੋਂਗ ਡੈਨੀਸਟੀ ਚਾਈਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਬਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਹਿਰ
ਸਿੰਚਾਈ ਨਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਚਲਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਹਿਰੀ ਵਿਭਾਗ, ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਸੂਆ,ਕੱਸੀ,ਖਾਲ,
ਬੰਬ
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਲਾਤੀਨੀ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨੀ βόμβος (ਬੰਬੋਂ) ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਬੂਮਿੰਗ"।
ਸਦਮੇ
ਵਿਸਫੋਟਕ ਸਦਮੇ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰੀਰ ਵਿਸਥਾਰ (ਭਾਵ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦੁਆਰਾ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਵਿਭਾਜਨ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੂਨ ਵੱਗਣਾ ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਪਰਦਿਆਂ ਦਾ ਫਟਣਾ।
ਨਹਿਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ
ਹੱਥ ਛੱਤਰੀ, ਨਹਿਰ ਦੀ ਪਟੜੀ, ਉਹ ਵੀਰ ਮੇਰਾ ਕੁੜੀਓ|
ਬੰਬ
ਸਦਮੇ
ਵਿਸਫੋਟਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਸਦਮੇ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਭਾਗ ਹਨ, ਜੋ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਲਹਿਰ ਹਨ। ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਆਊਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਧਮਾਕੇ ਵਾਲੀ ਬੁਰਨ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਲਸਾ ਦੀ ਖਾਲੀ ਥਾਂ "ਪਿੱਛਾ" ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਦਮੇ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਚਾਓ ਸਦਮਾ ਦੇ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਹੈ। ਸੰਦਰਭ ਦੇ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਦਬਾਅ 28 ਐਮ.ਪੀ.ਏ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਮਾਨਤ ਸੀ।
ਨਹਿਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ
ਵਗਦੀ ਨਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਣੇ ਨਹਾਉਦੇ, ਚੱਕ ਦੇ ਪੱਲਾ ਨੀ ਤੇਰੇ ਪੈਰੀ ਹੱਥ ਲਾਉਦੇ ....
ਬੰਬ
ਗਰਮੀ
ਇੱਕ ਥਰਮਲ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਚਾਨਕ ਧਮਾਕੇ ਕਾਰਨ ਗਰਮੀ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਛੱਡੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਿਲਟਰੀ ਬੰਬ ਟੈਸਟਾਂ ਨੇ 2,480 ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ (4,500 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹਾਈਟ) ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਘਾਤਕ ਸਾੜ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸੈਕਿੰਡਰੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਉਤਾਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਥੰਮਲ ਲਹਿਰ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਸਦਮੇ ਅਤੇ ਵਿਭਾਜਨ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੀਮਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਥਰਮੋਬੈਰਿਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਿਲਟਰੀ ਵਿਕਾਸ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਘੇਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਲਈ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸ਼ੌਖ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਅਤਿਅੰਤ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਨਸਾਨਾਂ ਲਈ ਘਾਤਕ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਬੰਬ ਦੇ ਟੈਸਟ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਹਨ।
ਨਹਿਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ
ਨਹਿਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸੂਏ ਨੂੰ ਜਾਵੇ, ਸੂਏ ਦਾ ਪਾਣੀ ਇੱਖ ਨੂੰ, ਨੀ ਚਕਾਈ ਭਾਗਵਾਨੇ ਘੜਾ ਸਿੱਖ ਨੂੰ, ਨੀ ਚੁਕਾਈ ............
ਬੰਬ
ਹਾਈ ਵਿਸਫੋਟਕ
ਇੱਕ ਉੱਚ ਵਿਸਫੋਟਕ ਬੰਬ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ "ਵਿਸਫੋਟ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਉੱਚ ਊਰਜਾ ਦੇ ਅਣੂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਊਰਜਾ ਦੇ ਅਣੂ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਡੈਟਨੇਸ਼ਨ, ਡੀਫਲੈਗਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਇੱਕ ਤੀਬਰ ਸਦਮੇ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਤੇਜ਼ਤਾ (ਅਕਸਰ ਕਈ ਵਾਰ ਤੇਜ਼) ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇੱਕ ਉੱਚ ਵਿਸਫੋਟਕ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਦਬਾਅ ਦੀ ਲਹਿਰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸਫੋਟ ਏਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਵਿਸਫੋਟਕ ਸਮੱਗਰੀ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਾਲੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸਨੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਵਿਸਫੋਟਕ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਉੱਚ ਵਿਸਫੋਟਕ ਬੰਬਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਸ਼ੀਜ਼ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਭਾਜਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉੱਚ ਵਿਸਫੋਟਕ ਬੰਬਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਕ੍ਰੀਨਰੀ ਵਿਸਫੋਟਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵਿਸਫੋਟਕ ਨਾਲ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਨਾਲ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਹਿਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਹਿਰਾਂ
ਬੰਬ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਬ
304
304  ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਕਾਲਾ ਖੇੜਾ
ਕਾਲਾ ਖੇੜਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਜੇ ਭਾਰਦਵਾਜ
ਅਜੇ ਭਾਰਦਵਾਜ (English: Ajay Bhardwaj, ਜਨਮ 1964) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਪੰਜਾਬੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਕਾਰ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵਾ
ਅਜੇ ਨੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਐਮ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਤੋਂ ਮਾਸਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।  ਹੁਣ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਕੈਂਪਸ ਤੋਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਆੋਣਾ ਕੈਰੀਅਰ 1997 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਏਕ ਮਿਨਟ ਕਾ ਮੌਨ  ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਉਸਨੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੱਥੇਬੰਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ।
ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉੱਪਰ ਤਿੰਨ ਲੜੀਵਾਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ - ਕਿਤੇ ਮਿਲ ਵੇ ਮਾਹੀ, ਰੱਬਾ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਮਿਲਾਂਗੇ ਬਾਬੇ ਰਤਨੇ ਦੇ ਮੇਲੇ ਤੇ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ਾਂਤਾ ਸਿਨਹਾ
'''ਪ੍ਰੋ. ਸ਼ਾਂਤਾ ਸਿਨਹਾ''', ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਬਾਲ-ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ। ਉਹ ਮਮਿਦੀਪੁੜੀ ਵੈਂਕਟਰੰਗਾਇਯਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਐਮ.ਵੀ. ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਮਮਿਦੀਪੁੜੀ ਵੈਂਕਟਰੰਗਾਇਯਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ) ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਾ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸੈਂਟਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ। ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਆਫ ਚਾਈਲਡ ਰਾਈਟਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਵਾਰ (ਹਰੇਕ ਸਾਲ 3 ਸਾਲ) ਦੀ ਮੁੱਖੀ ਰਹੀ; ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਆਫ ਚਾਈਲਡ ਰਾਈਟਸ (ਐਨ ਸੀ ਪੀ ਸੀ ਆਰ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮਾਰਚ 2007 ਵਿੱਚ ਚਾਈਲਡ ਰਾਈਟਸ ਐਕਟ, 2005, ਸੰਸਦ ਦੇ ਇੱਕ ਐਕਟ (ਦਸੰਬਰ 2005) ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਿਨਹਾ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ (ਮੁੱਖੀ) ਸੀ।ਉਸਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਸ਼ੰਤਾ ਸਿਨਹਾ ਸੈਂਟ ਐੱਨਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ 8ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ, ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ 9 ਤੋਂ 12 ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕਾਲਜ ਸਿੱਖਿਆ
ਉਸਨੇ ਓਸਾਮਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1970 ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਜੇਐਨਯੂ ਤੋਂ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸ਼ਾਂਤਾ ਸਿਨਹਾ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸੈਂਟਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ। ਸਿਨਹਾ (53), ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸੈਂਟਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਿਰੋਧੀ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੈ।  1991 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬਾਲ-ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਤ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ, ਮਮਿਦੀਪੁੜੀ ਵੇਂਕਟੰਗਾਇਯਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (ਐਮਵੀਐਫ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇੱਕ ਇਨਾਮ 2003 ਵਿੱਚ ਰਮਨ ਮੈਗਸੇਸੇ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ (1999) ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਤੋਂ ਅਲਬਰਟ ਸ਼ੰਕਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਅਵਾਰਡ (1999) ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਐਸੋਚੈਮ (ASSOCHAM) ਲੇਡੀਜ਼ ਲੀਗ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਸੇਵਾ ਲਈ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਡੈਕੇਡ ਅਚਿਵਰਸ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।  ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਰੰਗਾ ਰੈਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ 500 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਟੌਤੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਸ਼ਾਇਦ ਅਨੋਖਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਗਠਿਤ ਐਨਸੀਪੀਸੀਆਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਆਫ ਚਾਈਲਡ ਰਾਈਟਸ (ਐਨਸੀਪੀਸੀਆਰ) ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ (ਮੁੱਖੀ) ਸ਼ਾਂਤਾ ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕਿਸ਼ੋਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹੇਠ ਐਨ.ਸੀ.ਪੀ.ਸੀ. ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਡਾ. ਯੋਗੇਸ਼ ਦੁਬੇ ਅਤੇ ਸਕੱਤਰ ਨੀਲਾ ਗੰਗਾਧਰਨ, ਐਂਟੀ ਚਾਈਲਡ ਲੇਬਰ ਡੇਅ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਆਈ.ਐਲ.ਓ., ਐਨਸੀਪੀਸੀਆਰ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਬਾਲ ਫੰਡ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਕਲਿਆਣ ਮੰਤਰਾਲਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸਰਹਿੰਦ ਨਹਿਰ
ਸਰਹਿੰਦ ਨਹਿਰ l ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਿੰਚਾਈ ਨਹਿਰ ਹੈ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੰਧ ਨਦੀ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ, ਅਤੇ 1882 ਈਸਵੀ ਵਿਚ ਇਸਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਨਹਿਰ ਰੂਪਨਗਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰੋਪੜ ਹੈਡ ਵਰਕਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਹਿਰਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਹਿਰਾਂ
ਪਿੰਡੀ ਸਤੀਪੁਰ
'ਪਿੰਡੀ ਸਤੀ ਪੁਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸੰਗਰੂਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਇੰਡੀਆ ਅਗੇਂਸਟ ਕਰੱਪਸ਼ਨ
ਇੰਡੀਆ ਅਗੇਂਸਟ ਕਰਪਸ਼ਨ (ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤ) ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰ-ਵਿਆਪੀ ਜਨਤਕ-ਅੰਦੋਲਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਠੋਰ ਕਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕਈ ਮੰਨੇ ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਕੁੰਨ ਜਿਵੇਂ ਅੰਨਾ ਹਜ਼ਾਰੇ, ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ, ਮੇਧਾ ਪਾਟੇਕਰ, ਕਿਰਨ ਬੇਦੀ ਆਦਿ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
੩੦੫
305 (3 ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਹੁਮਾਰੇ ਸਾਵਾ
ਹੁਮਾਰੇ ਸਾਵਾ (澤 穂希 ਸਾਵਾ ਹੁਮਾਰੇ?, ਜਨਮ 6 September 1978) ਇੱਕ ਜਪਾਨੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ. ਉਸਨੇ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਵੁਮੇਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀਏ ਫ਼ੂੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੇ 2011 ਫੀਫਾ ਵੁਮੇਨ ਵਰਲਡ ਕਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ 2012 ਸਮਰ ਉਲੰਪਿਕ ਟੀਮ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ 2011 ਫੀਫਾ ਵੁਮੇਨ ਵਰਲਡ ਕਪ ਪਲੇਯਰ ਆਫ ਦੀ ਇਯਰ ਰਹੀ। ਹੁਣ ਸਾਵਾ ਆਈਏਨਏਸੀ ਕੋਬੇ ਲੇਓਨੇੱਸਾ ਜਿਹੜਾ ਕੇ ਨਾਦੇਸ਼ੀਕੋ ਲੀਗ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਲਈ ਖੇਡ ਰਹੀ ਹੈ।ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਅਟਲਾਂਟਾ ਬੀਟ ਜਿਹੜੀ ਕੀ ਵੁਮੇਨ ਯੂਨਾਇਟਿਡ ਸੋਕਰ ਅਸੋਸੀਏਸਨ (WUSA), ਏਨਟੀਵੀ ਬੇਲੇਜਾ ਅਤੇ ਵਾੱਸ਼ਿੰਗਟਨ ਫ੍ਰੀਡਮ ਆਫ ਵੁਮੇਨ ਪ੍ਰੋਫੇਸ਼ਨਲ ਸੋਕਰ (WPS) ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸੀ ਲਈ ਖੇਡੀ.
ਸੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਜਨਮ ਫੁਚੂ, ਟੋਕੀਓ, ਸਾਵਾ ਨੇ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਫੂੱਟਬਾਲ ਖੇਡਣਾ ਸੁਰੂ ਕੇਆਰ ਦਿਤਾ ਸੀ। .ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਦੇਖਣ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਦਾ ਕੋਚ ਉਸਨੂੰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਬੁਲਾ ਲੈਂਦਾ।
ਕਲੱਬ
ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਜਾਪਾਨ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਔਰਤ ਫੂੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰਨ ਮਿਲੀ, ਸਾਵਾ ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀਏ ਲੀਗ ਲ.ਲੀਗ, ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਦੋਰ ਦੀ ਸੂਰੁਆਤ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਦੀ ਉਮਰ 12 ਸਾਲ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ
ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ਿਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹਾਂਦੀਪ]] ਦਾ ਇੱਕ ਉਪ-ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਹਨੂੰ ਭੂਗੋਲਕ ਜਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 12,000,000 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਭਾਵ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਲਗਭਗ 28% ਅਤੇ ਇਹ ਯੂਰਪ ਤੋਂ 15% ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਸਾਨ ਪੇਦਰੋ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਪੋਲਾ ਦੇ ਸੀਐਰੋ)
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਤੂਰੀਆਸ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸੁਖ ਧਾਲੀਵਾਲ
ਸੁਖਦੇਵ "ਸੁਖ" ਧਾਲੀਵਾਲ, (Punjabi: ਸੁਖ ਧਾਲੀਵਾਲ) (ਜਨਮ 1 ਅਕਤੂਬਰ 1960 ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ) ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ 2006 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ ਨਿਊਟਨ-ਨਾਰਥ ਡੈਲਟਾ ਦੇ ਲਈ ਸੰਸਦ ਦਾ ਲਿਬਰਲ ਪਾਰਟੀ ਵਲੋਂ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਉਹ 1984 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਫਲ ਜ਼ਮੀਨ ਸਰਵੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰੀ ਦੀ ਮਿਊਂਸਪਲ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ 2600 ਤੋਂ ਵਧ ਨਵੇਂ ਪਾਰਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੇ ਸਾਈਨ ਕਰ ਕੇ ਹੈ, ਸਰੀ ਇਲੈਕਟਰਸ ਟੀਮ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਬਣਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਸੀ। ਪਰ, ਨਵੰਬਰ 1999 ਮਿਊਂਸਪਲ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਧਾਲੀਵਾਲ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਭਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਵੀ ਹਾਰ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸਿੱਖ
ਬ੍ਰਹਮ ਪੁਰ
ਬ੍ਰਹਮ ਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸੰਬੰਧੀ ਅੰਕੜੇ
2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਪੁਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਆਲਮਪੁਰ ਬੱਕਾ
ਆਲਮਪੁਰ ਬੱਕਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੈਸੀਅਰ 3
ਮੈਸੀਅਰ 3 (ਐਮ.3 ਜਾਂ ਐਨ.ਜੀ.ਸੀ.5272 ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗੋਲਾਕਾਰ ਗੁੱਛਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੇਨੀਜ਼ ਵਿਨੈਟੀਸਾਈ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖੋਜ ਚਾਰਲਸ ਮੈਸੀਅਰ ਵੱਲੋਂ 3 ਮਈ 1764 ਅਤੇ 1784 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਵਿਲੀਅਮ ਹਾਰਸ਼ੇਲ ਵੱਲੋਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ, ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਗੋਲਾਕਾਰ ਗੁੱਛਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਗੁੱਛੇ ਦੇ ਆਮ ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਸਨਾਖ਼ਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ 1913 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੋਲਨ ਇਰਵਿੰਗ ਬੇਲੀ ਵੱਲੋਂ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ 2004 ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵਿਵਾਹ ਪੰਚਮੀ
ਵਿਵਾਹ ਪੰਚਮੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਥਿਲੀ ਕੈਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਗਰਹਾਯਣ ਮਹੀਨੇ (ਨਵੰਬਰ - ਦਸੰਬਰ) ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਲਾ ਪਾਕ ਜਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਵੈਕਸਿੰਗ ਪੜਾਅ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਵਸ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਮਿਥਿਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਵਿਵਾਹ ਉਤਸਵ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਲਣ
ਇਹ ਦਿਨ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਜਨਕਪੁਰਧਮ ਵਿਖੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੀਤਾ ਨੇ ਇਥੇ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ (ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਓਹਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿਉਹਾਰ
ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ (ਮੈਗਜ਼ੀਨ)
thumb|ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਕਵਰ ਫੋਟੋ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ।ਇਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹਨ। ਇਹ ਤ੍ਰੈ-ਮਾਸਿਕ ਰਸਾਲਾ ਫਗਵਾੜੇ ਤੋਂ ਛਪਦਾ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਸ ਤ੍ਰੈ-ਮਾਸਿਕ ਰਿਸਰਚ ਜਰਨਲ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਗਸਤ 2014 ਵਿਚ ਡਾ. ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਹੇਠ ਫਗਵਾੜੇ ਤੋਂ ਹੋਈ।
ਉਦੇਸ਼
‘ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ’ ਦਾ ਮੂਲ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਸਾਹਿਤ ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਧਾਰਾਵਾਂ, ਨਿਵੇਕਲੀਆਂ ਅੰਤਰ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ, ਚਿੰਤਕਾਂ, ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਚਿੰਤਨ, ਖੋਜ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਖਿਆ ਅਧੀਨ ਲਿਆਉਣਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਚਿੰਤਨ ਰਾਹੀਂ ਅਕਾਦਮਿਕ, ਸੰਸਥਾਗਤ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਗਿਆਨਮਈ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ
‘ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ’ ਨੇ ਭੂਤਵਾੜਾ, ਉਤਰਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ, ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ ਚਾਰ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿਚ, ਸਬਾਲਟਰਨ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਜਨਵਰੀ-ਮਾਰਚ 2021 ਦਾ ਅੰਕ ਕਿਸਾਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋ. ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਦੀ 100ਵੀਂ ਜਨਮ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਮੌਕੇ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਰਸਾਲੇ ਦਾ ‘ਭੂਤਵਾੜਾ’ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪ੍ਰੋ. ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿਘ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਭਰ ਤੋਂ ਲਿਖਾਰੀਆਂ ਨੇ  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾ ਮਿਲੇਗੀ ਦੁਬਾਰਾ
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਤਿੰਨ ਦੋਸਤਾਂ, ਅਰਜੁਨ, ਕਬੀਰ ਅਤੇ ਇਮਰਾਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਅਣਥੱਕ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਬੈਚੁਲਰ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਸਪੇਨ ਗਏ ਅਤੇ ਲਾਲਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਕਹੋਲਿਜ਼ਮ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਬੀਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੰਗੇਤਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗ਼ਲਤਫਹਿਮੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਹਰੇਕ ਦੋਸਤ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਖੇਡ ਚੁਣਦਾ ਹੈ।
ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸਕੋਰ ਸ਼ੈਂਕਰ-ਏਹਸਾਨ-ਲੋਅ ਦੁਆਰਾ ਜਵੇਦ ਅਖ਼ਤਰ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 27 ਮਈ, 2011 ਨੂੰ ਥਿਏਟਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਨੂੰ ਵਾਪਸ 24 ਜੂਨ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ 15 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਪੋਸਟ-ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਔਕੜਾਂ ਕਾਰਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ 1800 ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਕਹਾਣੀ, ਸੰਗੀਤ, ਹਾਸੇ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨੇ ₹ 1.53 ਬਿਲੀਅਨ (23 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ) ਦੀ ਭਰਜਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸਦੇ ਨਾਟਕੀ ਰੱਸੇ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਦੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡਾਂ ਸਮੇਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਾਸਟ
ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤਿੰਨ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦੋਸਤ ਅਰਜੁਨ, ਕਬੀਰ ਅਤੇ ਇਮਰਾਨ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਰੋਡ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ. ਉਹ ਸਪੇਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ ਅਤੇ ਲੈਲਾ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਕਬੀਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੰਗੇਤਰ ਨਤਾਸ਼ਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਗਲਤਫਹਿਮੀਆਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ. ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਹਰੇਕ ਦੋਸਤ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਖੇਡ ਚੁਣਦਾ ਹੈ.
ਪਲਾਟ ਸੋਧ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕਬੀਰ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨਤਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਗਾਈ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਨਤਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਬੀਰ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ - ਇਮਰਾਨ, ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਕਾਪੀ ਲੇਖਕ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਸਪੇਨ ਦੀ ਬੈਚਲਰ ਰੋਡ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ, ਇੱਕ ਵਿੱਤੀ ਦਲਾਲ ਜੋ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ. ਕਬੀਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨੋਂ ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਮਝੌਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਹ ਕਿ ਸੜਕ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਇਕ-ਇਕ ਐਡਵੈਂਚਰ ਸਪੋਰਟਸ ਚੁਣਨਗੇ ਜੋ ਤਿੰਨੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ. ਅਰਜੁਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੰਮ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ. ਇਮਰਾਨ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜੀਵ ਪਿਤਾ ਸਲਮਾਨ ਹਬੀਬ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਜੋ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਆਦਮੀ ਸਪੇਨ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਡਾਣ ਭਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ. ਉਹ ਕੋਸਟਾ ਬ੍ਰਾਵਾ, ਸੇਵਿਲ, ਅਤੇ ਪੈਮਪਲੋਨਾ ਜਾਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ. ਕੋਸਟਾ ਬ੍ਰਾਵਾ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ, ਇਮਰਾਨ ਅਤੇ ਕਬੀਰ ਨਾਰਾਜ਼ ਹਨ ਜਦੋਂ ਅਰਜੁਨ, ਇੱਕ ਵਰਕਹੋਲਿਕ, ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ. ਇਮਰਾਨ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਹੋ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਇਮਰਾਨ 'ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਸੋਨਾਲੀ ਨਾਲ ਚਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਬੰਧ ਹੋਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਹਿਸ ਕਬੀਰ ਦੁਆਰਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ' ਤੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਐਂਗਲੋ-ਇੰਡੀਅਨ Lਰਤ ਲੈਲਾ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਇਮਰਾਨ ਉਸ ਨਾਲ ਫਲਰਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਈਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ.
ਫ਼ਿਲਮਿੰਗ
ਜੂਨ 2010 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ, ਸਪੇਨ, ਯੂ.ਕੇ., ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ, ਪੰਪਲੋਨਾ, ਬਨੂੰੋਲ ਅਤੇ ਅੰਡੇਲੂਸੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਕਾਰਲੋਸ ਕੈਟਲਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਲੌਕ ਕੇਨ ਚਲੋ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਏ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਤਿੰਨੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੈਨਡੇਨ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ "ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਗਲੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ" ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਤੌਰ '।
ਰੀਲੀਜ਼
[[ਤਸਵੀਰ:HrithikRoshan11.jpg|thumb|ਰੋਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕੈਫ ਜੀ.ਐੱਨ.ਐਮ.ਡੀ.
]] ਜਿੰਦਗੀ ਨਾ ਮਿਲੇਗੀ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 27 ਮਈ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ 24 ਜੂਨ ਅਤੇ ਅਗਲੇ 15 ਜੁਲਾਈ 2011 ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 1800 ਸਕ੍ਰੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕਰੀਨਿੰਗ 16 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਨਿਵਾਸ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਕੈਟਰੀਨਾ ਕੈਫ ਦਾ ਜਨਮਦਿਨ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ 2011 ਮੁੰਬਈ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨੇ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਚੈਰਿਟੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਜੋਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਕਰੀਬ 10 ਥੀਏਟਰਾਂ ਤੋਂ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਚੈਕ ਦਿੱਤਾ। 24 ਮਾਰਚ 2012 ਨੂੰ, ਯੂਐੱਨ ਦੇ ਹਾਈ ਵਾਈਕੰਬੇ ਵਿੱਚ ਬਕਸ ਨਿਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ZNMD ਨੂੰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੁੱਦੇ
ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੀਏਟੀਏ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਬਲਦ ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ' ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਵਿੱਟਰ ਪੰਨੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਤੋਂ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਪੀਟਾ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਪੂਰਵਾ ਜੋਸ਼ੀਪੁਰਾ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਅਸੀਂ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁਣ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਬੋਰਡ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੋਰਡ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਾਂਗੇ।" ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਰਿਤੇਸ਼ ਸਿਧਵਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਐਨੀਮਲ ਵੈਲਫੇਅਰ ਬੋਰਡ ਇੰਡੀਆ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਤਾਂ ਹੀ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਪੇਨ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। " ਸਪੈਨਿਸ਼-ਅਮਰੀਕਨ ਕਲਾਕਾਰ ਚਾਰੋ ਨੇ ਪੇਟਾ ਦੀ ਤਰਫ਼ੋਂ ਜੋਆ ਅਖ਼ਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਭੇਜੀ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਚੱਲਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਾਰੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਰਾਇਣ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ
ਤਰਾਇਣ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ ਮੁਹੰਮਦ ਗੌਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਵਿਚਕਾਰ 1191 ਨੂੰ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਦੀਆਂ ਰਾਜਪੂਤ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ। ਮੁਹੰਮਦ ਗ਼ੌਰੀ ਵਾਪਸ ਗਜ਼ਨੀ ਭੱਜ ਗਿਆ, ਪਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਆ-ਉਦ-ਦੀਨ ਤੁਲਕੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਤਬਰਹਿੰਦ (ਅਜੋਕੇ ਬਠਿੰਡਾ) ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ 2000 ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਫੌਜ ਛੱਡ ਗਿਆ ਜੋ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਨਾਲ 13 ਮਹੀਨੇ ਖਹਿੰਦੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਗ਼ੌਰੀ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਤਰਾਇਣ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।
ਲੜਾਈ ਦੇ ਸਰੋਤ
ਲੜਾਈ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਸਨ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਦਾ ਤਾਜੁਲ-ਮਾਸਿਰ ਅਤੇ ਜੈਨਾਕਾ ਦਾ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜਾ ਵਿਜਯਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। thumb|ਤਰਾਇਣ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਚਿੱਤਰ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਵਾਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਲੜਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਫ਼ਾਰਸੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੀਰਾ ਮਹਾਕਾਵਯ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਰਾਸੋ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।