cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਜੀਓ ਪਲੇਟਫਾਰਮਸ
ਇਤਿਹਾਸ
ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਇਮੀਰਾਤੀ ਸਾਵਰੇਨ ਫੰਡ ਮੁਬਾਦਾਲਾ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ inr 90936000000 ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ 1.85% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰੇਗੀ। ਸਿਲਵਰ ਲੇਕ ਨੇ ਵਾਧੂ inr 45470000000 ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵਧਾ ਕੇ 2.08% ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਫਿਰ ਕੰਪਨੀ ਦੀ 1.16% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ inr 56840000000 ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੀ। 13 ਜੂਨ ਨੂੰ, ਟੀਪੀਜੀ ਕੈਪੀਟਲ, ਇੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੰਪਨੀ, ਨੇ inr 45468000000 ਦੇ 0.93% ਦੇ ਜੀਓ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲਈ। ਕੈਟਰਟਨ ਨੇ 0.39% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲਈ inr 18945000000 ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਸਾਵਰੇਨ ਫੰਡ PIF ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ inr 113670000000 ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ 2.32% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰੇਗਾ। ਜੁਲਾਈ 2020 ਵਿੱਚ, Intel ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ inr 1890000000 ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ 0.39% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰੇਗੀ। ਜੁਲਾਈ 2020 ਵਿੱਚ, Qualcomm ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ inr 730000000 ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ 0.15% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੂਗਲ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ 7.7% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ inr 337370000000 ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੀ।
ਜੂਨ 2021 ਵਿੱਚ, ਜੀਓ ਪਲੇਟਫਾਰਮਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰੌਇਡ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਨੂੰ ਜੀਓਫੋਨ ਨੈਕਸਟ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਸਤੰਬਰ 2021 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਨਾਲ।
ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਜੀਓ ਪਲੇਟਫਾਰਮਸ ਨੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਆਪਰੇਟਰ SES ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ ਬਣਾਇਆ। ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਜੀਓ ਸਪੇਸ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਲਿਮਿਟੇਡ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 100Gbps ਤੱਕ ਦੀ ਬਰਾਡਬੈਂਡ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ SES ਦੇ SES-12 ਹਾਈ-ਥਰੂਪੁਟ ਜੀਓਸਟੇਸ਼ਨਰੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਅਤੇ ਆਗਾਮੀ O3b mPOWER ਮੀਡੀਅਮ ਅਰਥ ਆਰਬਿਟ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, JPL ਦੇ ਟੈਰੇਸਿੰਗ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਲਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਣ-ਸੰਬੰਧਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ। ਨਵੀਂ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ JPL ਅਤੇ SES ਕ੍ਰਮਵਾਰ 51% ਅਤੇ 49% ਇੱਕਵਿਟੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋਣਗੇ।
ਖਪਤਕਾਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮ
=== ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ===
ਗ੍ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼
RIL ਨੇ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਜੀਓ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ:
ਮੁਲਾਂਕਣ
2020 ਵਿੱਚ, ਜੀਓ ਪਲੇਟਫਾਰਮਸ ਦਾ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਮੁੱਲ inr 5000000000000 ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ RIL ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਪੂੰਜੀਕਰਣ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ, RIL (ਸੰਯੁਕਤ ਇਕਾਈ), ਟਾਟਾ ਕੰਸਲਟੈਂਸੀ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਅਤੇ HDFC ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।
ਹਵਾਲੇ
56.^https://www.business-standard.com/article/companies/mukesh-ambani-buys-38-5-in-extramarks-education-111110800130_1.html
ਪ੍ਰਥਿਮਾ ਅਗਰਵਾਲ
ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਅਗਰਵਾਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Prathima Agrawal) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ ਜੋ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ, VLSI, ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ-ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰੀਟਾ ਹੈ ਅਤੇ ਔਬਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਸੈਮੂਅਲ ਗਿੰਨ ਡਿਸਟਿੰਗੂਸ਼ਡ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਅਗਰਵਾਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕੈਮੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਨ; ਉਸਨੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉੱਥੇ ਇੱਕਲੌਤੀ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ। ਉੱਥੇ ਬੈਚਲਰ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1967 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਰੋਚੈਸਟਰ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਦੁਬਾਰਾ ਇਕੱਲੀ ਔਰਤ ਵਜੋਂ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਵਾਨੀ ਅਗਰਵਾਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ ਇਲੀਨੋਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਨਾ-ਚੈਂਪੇਨ ਵਿੱਚ ILLIAC IV ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਜੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ, ਪਰ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, 1974 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (USC) ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਬਣ ਗਈ, ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੈਣ ਕੋਲ ਛੱਡ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਮੇਲਵਿਨ ਬਰੂਅਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ 1977 ਵਿੱਚ USC ਵਿਖੇ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਅਗਰਵਾਲ 1978 ਵਿੱਚ ਬੈੱਲ ਲੈਬਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਵੱਡੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸਰਕਟਾਂ ਦੇ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੰਗਲ-ਚਿੱਪ ਮਲਟੀਪ੍ਰੋਸੈਸਰਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵੱਲ ਲੈ ਗਈ। 1992 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨੈੱਟਵਰਕ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਟ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤੋਂ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਵੱਲ ਬਦਲਿਆ। ਉਹ 1998 ਵਿੱਚ ਬੇਲਕੋਰ ਚਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਸੈਮੂਅਲ ਗਿੰਨ ਡਿਸਟਿੰਗੂਇਸ਼ਡ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਔਬਰਨ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰੀਟਾ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ।
ਮਾਨਤਾ
ਬੇਲ ਲੈਬਜ਼ ਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਅਗਰਵਾਲ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਸਟਾਫ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ "ਕੰਪਿਊਟਰ-ਏਡਿਡ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਸਰਕਟਾਂ ਦੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ" ਇੱਕ IEEE ਫੈਲੋ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ IEEE ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਤੀਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦਿੱਤਾ। 2000 ਵਿੱਚ ਮੈਡਲ। ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਐਲੂਮਨਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਜੋਤੀ ਰੰਧਾਵਾ
ਜੋਤਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ (ਜਨਮ 4 ਮਈ 1972) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗੋਲਫਰ ਹੈ। ਉਹ ਏਸ਼ੀਅਨ ਟੂਰ 'ਤੇ ਖੇਡਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ 1998 ਅਤੇ 2009 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅੱਠ ਵਾਰ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ 2004 ਤੋਂ 2009 ਦਰਮਿਆਨ ਕਈ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰੀ ਵਰਲਡ ਗੋਲਫ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ 100 ਨੰਬਰ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਰੰਧਾਵਾ 1994 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬਣੇ ਸਨ। ਉਹ ਏਸ਼ੀਅਨ ਟੂਰ 'ਤੇ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, 2005 ਤੋਂ 2010 ਤੱਕ ਯੂਰਪੀਅਨ ਟੂਰ ' ਤੇ ਖੇਡਿਆ। 2002 ਵਿੱਚ ਉਹ ਏਸ਼ੀਅਨ ਟੂਰ ਦੀ ਪੈਸੇ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਟੂਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰਵਉਤਮ ਅੰਤ 2004 ਦੀ ਜੌਨੀ ਵਾਕਰ ਕਲਾਸਿਕ ਵਿੱਚ ਦੂਸਰਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰੰਧਾਵਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਦਾਕਾਰਾ ਚਿਤਰਾਂਗਦਾ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਦਾ ਨਾਮ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਰੰਧਾਵਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2014 ਵਿੱਚ ਇਸ ਜੋੜੇ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਚਿਤਰਾਂਗਦਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਉਸ ਨੂੰ 26 ਦਸੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਕਟਾਰੀਨੀਆਘਾਟ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ, ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਰਹੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੋਤੀ ਰੰਧਾਵਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਮੋਤੀਪੁਰ ਰੇਂਜ ਦੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ 'ਚ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਦੁਗਧਾ ਕਤਰਨੀਆ ਘਾਟ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਫੀਲਡ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਮੇਸ਼ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਤਰਨੀਆ ਘਾਟ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਰੰਧਾਵਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ 'ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਮੁਰਗੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ।
ਪਾਲਿਕਾ ਬਾਜ਼ਾਰ
right|thumb|180x180px|ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਪਾਲਿਕਾ ਬਾਜ਼ਾਰ, [[ਕਨਾਟ ਪਲੇਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ]]
ਜੋਤੀ ਰੰਧਾਵਾ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਖਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਸਾਂਭਰ ਦੀ ਖੱਲ, 0.22 ਬੋਰ ਦੀ ਰਾਈਫਲ, ਲਗਜ਼ਰੀ ਗੱਡੀ (ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ- ਐੱਚ.ਆਰ. 26 ਡੀ.ਐੱਨ 4299) ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਉਪਕਰਣ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਣ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਵਿਭਾਗੀ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਡੀ.ਐੱਫ.ਓ) ਜੇ.ਪੀ. ਸਿੰਘ ਦੋਸ਼ੀ ਗੋਲਫਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਕਰਕੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਾਲਿਕਾ ਬਾਜ਼ਾਰ
ਪਾਲਿਕਾ ਬਾਜ਼ਾਰ (ਹਿੰਦੀ: पालिका बाज़ार, ਉਰਦੂ: پالیکا بازار, Sindhi:پاليڪا بازار) ਇੱਕ ਭੂਮੀਗਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ ਜੋ ਕਨਾਟ ਪਲੇਸ, ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਸਰਕਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਨਾਮ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਪਾਲਿਕਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਲਿਕਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ ਵਾਲੀਆਂ 380 ਦੁਕਾਨਾਂ ਹਨ ਜਿਥੇ ਵਿਕਦੀਆਂ ਮੱਦਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੇਂਜ ਹੈ ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟਰਾਨਿਕ ਆਇਟਮਾਂ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਗਲਬਾ ਹੈ। ਪਾਲਿਕਾ ਬਾਜ਼ਾਰ 1970ਵਿਆਂ   ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ 1980ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸਕਰ ਸਾਰੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨਵੇਂ, ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਵੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਜੋਤੀ ਰੰਧਾਵਾ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰੰਧਾਵਾ ਅਤੇ ਵਿਰਾਜਦਾਰ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਅਧੀਨ ਕਈ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਰਜਿਤ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣਾ, ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਜਾਇਦਾਦ ਰੱਖਣਾ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਨਾਸ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ, ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ, ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਪਦਾਰਥ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟਰਾਫੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਲੇਖ, ਅਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਖਰੀਦ।
ਕਵਿਤਾ ਕੇਨ
ਕਵਿਤਾ ਕੇਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Kavita Kané; ਜਨਮ 5 ਅਗਸਤ 1966) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਮਿਥਿਹਾਸ - ਗਲਪ ਲਿਖਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਭਾਰਤੀ ਮਿਥਿਹਾਸ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਨਾਵਲ "ਕਰਨਾ'ਸ ਵਾਈਫ" ਹੈ। ਉਹ ਰੀਟੇਲਿੰਗ ਦੇ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਪਾਲਿਕਾ ਬਾਜ਼ਾਰ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪਰਚੂਨ ਬਾਜ਼ਾਰ
ਕਵਿਤਾ ਕੇਨ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਕਵਿਤਾ ਕਾਨੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਟਨਾ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਫਰਗੂਸਨ ਕਾਲਜ, ਪੁਣੇ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਜਨ ਸੰਚਾਰ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਚੁਣਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਲਿਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਹਾਰਕ ਕਰੀਅਰ ਵਿਕਲਪ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੀਡੀਆ ਹਾਊਸਾਂ - ਮੈਗਨਾ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਡੇਲੀ ਨਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ, ਕਰਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਟਾਈਮ ਲੇਖਕ ਬਣਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ।
ਜੋਤੀ ਰੰਧਾਵਾ
ਟੀਮ ਪੇਸ਼
ਪੇਸ਼ੇਵਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਕਵਿਤਾ ਕੇਨ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਬਚਪਨ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਟਨਾ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ। ਉਹ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਥੀ ਸਿਰਫ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ - ਪਰ ਕਿਤਾਬਾਂ. 'ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਕੋਲ 10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਈਮਾਨ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ!' ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਹਾਰਡ ਸ਼ੌਕੀਨ, ਉਸਦੇ ਸ਼ੌਕ ਪੜ੍ਹਨ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹਨ - ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ। ਇੱਕ ਮਲਾਹ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੇਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਧੀਆਂ, ਕਿਮਯਾ ਅਤੇ ਅਮੀਆ, ਅਤੇ ਦੋ ਕੁੱਤਿਆਂ - ਚਿਕ, ਕਾਕਰ ਸਪੈਨੀਏਲ ਅਤੇ ਕਾਟਨ, ਚਿੱਟੀ, ਉਤਸੁਕ ਬਿੱਲੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ
ਉਸਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਨਾਵਲ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ "ਸਰਸਵਤੀ ਗਿਫਟ" ਹੈ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਪੈਂਗੁਇਨ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਰਸਵਤੀ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਦੇਵੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966
ਅਕੂਮੂਲੇਟਰ(ਕੰਪਿਊਟਰ)
ਅਕੂਮੂਲੇਟਰ(ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Accumulator) ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਵਿੱਚ ਸਤਿਥ ਏ.ਐੱਲ.ਯੂ ਦਾ ਭਾਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਦੇਰ ਲਈ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਦੁਆਰਾ ਪਰੋਸੈਸ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਡਾਟਾ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਮੈਮੋਰੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਕੂਮੂਲੇਟਰ ਇੱਕ ਆਰਜ਼ੀ ਮੈਮੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੀਪੀਯੂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਲਾਜ਼ੀਕਲ ਹਿਸਾਬ ਦਾ ਮੁੱਲ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੈਂਟਰਲ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟ
ਅਰੁਣ ਕੁਮਾਰ ਯਾਦਵ
ਅਰੁਣ ਕੁਮਾਰ ਯਾਦਵ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ 17ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਫੂਲਪੁਰ ਪਵਈ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਵਿਧਾਇਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਾਰਾਹ ਡਿਕਸਨ
ਸਾਰਾਹ ਡਿਕਸਨ (28 ਸਤੰਬਰ 1671 – 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 1765) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ਾਇਦ ਰੋਚੈਸਟਰ, ਕੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ "ਯੂਥ ਆਫ ਮਚ ਲੀਜ਼ਰ" ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਮਿਤੀ ਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ 1716 ਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਗਿਆਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ 500 ਗਾਹਕਾਂ ਵਿੱਚ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਕਾਰਟਰ ਅਤੇ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੋਪ, ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਮਾਰੀਆ ਕੋਵੈਂਟਰੀ, ਕਾਉਂਟੇਸ ਆਫ ਕੋਵੈਂਟਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਕੰਮ
ਡਿਕਸਨ ਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣੀ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ ਕਿ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਵੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਭਤੀਜੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਐਲਿਜ਼ਾ ਬੈਂਸ (ਨੀ ਡੀ ਲੈਂਗਲ), ਉਸਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਪੀ ਵਿੱਚ ਡਿਕਸਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ। ਐਲੀਜ਼ਾ ਬੰਸ ਦੇ ਪਤੀ, ਰੇਵ. ਜੌਹਨ ਬੈਂਸ (ਮੌਤ 1786), ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਦੇ ਵਿਕਾਰ ਨੇ ਡਿਕਸਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ " ਸੇਂਟ ਔਸਟਿਨ ਦੇ ਖੰਡਰ, ਕੈਂਟਰਬਰੀ" (ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਈਸਾਈ ਸਾਈਟ) 73 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1774 ਵਿੱਚ ਕੈਂਟਿਸ਼ ਗਜ਼ਟ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਛਪੀ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਡਿਕਸਨ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਛਾਪੇ ਗਏ ਕੰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਵਿੱਚ ਵਿਧਵਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਦੇ ਚਾਂਸਲ ਫਲੋਰ 'ਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੱਥਰ ਉਸਨੂੰ ਜੇਮਸ ਡਿਕਸਨ, ਬੈਰਿਸਟਰ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ 1739 ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਇੱਕ ਧੀ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਜੌਨ ਅਤੇ ਐਲਿਜ਼ਾ ਬੈਂਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਜਿਲਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਇਤ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ "ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਦੇ ਸਵਰਗੀ"। ਕਿਸੇ ਪਤੀ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਮੌਤ
ਸਾਰਾਹ ਡਿਕਸਨ ਦੀ ਮੌਤ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 1765 ਨੂੰ 93 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਸੇਂਟ ਔਸਟਿਨ ਦੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੱਥਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿੰਡ ਹੈਕਿੰਗਟਨ, ਕੈਂਟ ਵਿਖੇ ਹੋਈ।
ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਨਦੀ
ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਨਦੀ (ਜਾਂ ਸੀਓਨਾਥ ਨਦੀ) ਮਹਾਨਦੀ ਨਦੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੰਜਗੀਰ -ਚੰਪਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਚਾਂਗੋਰੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਕੁੱਲ ਲੰਬਾਈ 290 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (180 ਮੀਲ) ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਮ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰਾਹ ਡਿਕਸਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1765
ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਨਦੀ
ਸਰੋਤ
ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਤੋਂ ਪਾਨਾਬਰਸ ਪਹਾੜੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਰਾਜਨੰਦਗਾਓਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਬਗੜ੍ਹ ਚੌਂਕੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 624 ਮੀਟਰ (2,047 ਫ਼ੁੱਟ) ਉੱਪਰ ਹੈ।
ਵਿਕਰੀ
ਇਸ ਨਦੀ ਨੂੰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਅਸ ਵਾਟਰ ਲਿਮਟਿਡ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵਿਵਾਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਸਵਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ
ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਭਟਨਾਗਰ
ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਭਟਨਾਗਰ (ਮੌਤ 23 ਜਨਵਰੀ 1999) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਖਬਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
23 ਜਨਵਰੀ 1999 ਨੂੰ ਭਟਨਾਗਰ ਦਾ ਕਤਲ ਇੱਕ ਸਕੈਂਡਲ ਬਣ ਗਿਆ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ ਪੱਧਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਵੀਕਾਂਤ ਸ਼ਰਮਾ 'ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਤਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ 27 ਸਤੰਬਰ 2002 ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ 3 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਵਾਰੰਟ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਟਨਾਗਰ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ "ਗੂੜ੍ਹੇ" ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰੇਗੀ।
ਆਈਪੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਵੀ ਕਾਂਤ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਰਮਾ, ਸੱਤਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਭਟਨਾਗਰ ਕਤਲ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 18 ਮਾਰਚ 2008 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੋ ਹੋਰ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੇਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਰਫ ਕਾਲੂ ਨੂੰ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਏ ਗਏ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ 24 ਮਾਰਚ 2008 ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। 12 ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਰਵੀਕਾਂਤ ਸ਼ਰਮਾ, ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੱਤਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਅਪੀਲ 'ਤੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ।
ਭਟਨਾਗਰ ਦ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਲਈ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਕੇਸ਼ ਭਟਨਾਗਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਤਨਮਯ ਭਟਨਾਗਰ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ। ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਭਟਨਾਗਰ ਦੀ ਰਵੀ ਕਾਂਤ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਰਾਕੇਸ਼ ਭਟਨਾਗਰ ਅਤੇ ਰਵੀ ਕਾਂਤ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਧੂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ-ਪ੍ਰਮੰਨਿਆ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ। ਮਧੂ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਪ੍ਰਮੋਦ ਮਹਾਜਨ ' ਤੇ ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਤਲ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਮਹਾਜਨ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਮੁਕੱਦਮਾ
ਮੁਅੱਤਲ ਆਈਪੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਵੀ ਕਾਂਤ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ ਲਈ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਭਟਨਾਗਰ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਲਈ ਰਵੀ ਕਾਂਤ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕੀ ਮੁਦਈ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ ਜਾਂ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ, ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੱਤਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਰਵੀ ਕਾਂਤ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ ਵਿਚਕਾਰ ਜੁੜੇ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਬੂਤ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚ ਰਹੇ ਸਨ।
209 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਵਾਹਾਂ, 4 ਜੱਜਾਂ ਅਤੇ 20,000 ਪੰਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਕਾਰਡ ਵਾਲੇ 9 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 12 ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਨੂੰ ਰਵੀ ਕਾਂਤ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ 9 ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ (2002 ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ) ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪ੍ਰਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ 2009-2013 ਤੱਕ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਦੇ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਬਲਾਕ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਦੇ ਮਿਲੇ ਸਬੂਤਾਂ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਦੀਪ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਦੇ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ 'ਚ ਕ੍ਰਾਈਮ ਸੀਨ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਮਿਲੇ ਹਨ।
ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਸਬੂਤ ਨੂੰ ਬੇਅਸਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਵੀ ਕਾਂਤ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲਾਂ ਦਾ ਨਾਮ PW135/28 ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ੱਕ ਸਨ। ਰਵੀ ਕਾਂਤ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਫੋਨ ਕਾਲਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਰਿਕਾਰਡ ਟੈਲੀਫੋਨ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਡੇਟਾ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਰਵੀਕਾਂਤ ਸ਼ਰਮਾ 'ਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1999
ਅਰਿਥਮੈਟਿਕ ਲਾਜਿਕ ਯੂਨਿਟ
ਅਰਿਥਮੈਟਿਕ ਲਾਜਿਕ ਯੂਨਿਟ ਜਾਂ ਏ.ਐੱਲ.ਯੂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Arithmetic logic unit ਜਾਂ ALU) ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਿਣਤੀਆਂ ਮਿਣਤੀਆਂ ਬਿਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜੇਨ ਵਿਜ਼ਮੈਨ
ਜੇਨ ਹੋਲਟ (née Wiseman; ਮਾਰਚ 1673 – 1717 ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਟਕ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਸਵੈ-ਸਿੱਖਿਅਤ ਮਜ਼ਦੂਰ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਔਰਤ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।
ਵਿਜ਼ਮੈਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਲਬੋਰਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਕਿਰਤੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸਿੱਖਿਅਤ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨੌਕਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਨਾਟਕ, ਐਂਟੀਓਕਸ ਦ ਗ੍ਰੇਟ, ਜਾਂ, ਦ ਫੈਟਲ ਰੀਲੈਪਸ, ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਨਿਊ ਥੀਏਟਰ, ਲਿੰਕਨਜ਼ ਇਨ ਫੀਲਡਜ਼, ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 1721 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਇਹ 1695 ਅਤੇ 1723 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਿਤ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਚਾਲੀ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਦੋਸਤੀ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਸਾਨਾ ਸੇਂਟਲਿਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋਸਤ ਸੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਰਜ ਫਾਰਕੁਹਾਰ, ਏਬਲ ਬੁਆਏਰ, ਨੇਡ ਵਾਰਡ, ਅਤੇ ਟੌਮ ਬ੍ਰਾਊਨ।
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ "ਮਿਸਿਜ਼ ਹੋਲਟ" ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਏ ਫੇਅਰੀ ਟੇਲ ਇੰਸਕ੍ਰਿਬਡ, ਮਾਨਯੋਗ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਨੂੰ। ਡਬਲਯੂ—, ਹੋਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, 1717 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ
ਵਾਈਜ਼ਮੈਨ ਨੇ ਐਂਟੀਓਕਸ ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੇਵਰਨ ਖਰੀਦਿਆ।
ਕੀਮਾ ਮਟਰ
ਕੀਮਾ ਮਟਰ ( ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ : "ਮਟਰ ਅਤੇ mince"), ਮੁਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਇੱਕ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਚਘਾਤਾਈ ਤੁਰਕੀ قیمه ( ਬਾਰੀਕ ਮੀਟ ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਤੁਰਕੀ ਕੀਮਾ ( ਬਾਰੀਕ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਮੀਟ ) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
"ਕੀਮਾ ਮਾਤਰ" ਮੁਗਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਰਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਨਾਮ
ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ "ਕੀਮਾ ਮਾਤਰ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ ਇਸਨੂੰ "ਮਾਤਰ ਕੀਮਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ, ਅੱਖਰ ق ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਕਾਰਨ, ਡਿਸ਼ ਨੂੰ "q" (ਕੀਮਾ) ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ "ਕੇ" (ਕੀਮਾ) ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫਰਕ
ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਲੂ ਕੀਮਾ (ਆਲੂ ਅਤੇ ਬਾਰੀਕ ਮੀਟ) ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀਮਾ ਨੂੰ ਸਮੋਸੇ ਦੀ ਭਰਾਈ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਨਕਸ਼ੀ ਕਲਾ
ਨਕਸ਼ੀ ਕਲਾ ਇੱਕ ਕਲਾ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿੱਦੀਪੇਟ ਜ਼ਿਲੇ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਜਗਤਿਆਲ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਚਰਿਅਲ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਥਿਹਾਸ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਦੇ ਸਕ੍ਰੋਲ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਲਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਉਸਤਾ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਏ ਸਨ।
ਕਲਾ ਦਾ ਰੂਪ
ਨਕਸ਼ੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੈਕਗ੍ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਰੰਗ (ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਰੰਗ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ - ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਥੀਮ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜਾਣੂ ਹਨ - ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਤੋਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਨਕਸ਼ੀ ਪੋਥੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁੱਡੀਆਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਚੈਰੀਅਲ ਸਕ੍ਰੌਲ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਇਸ ਕਲਾ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਟਾਈਲਾਈਜ਼ਡ ਸੰਸਕਰਣ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ
ਯੂ.ਪੀ.ਅੈਸ
ਯੂ.ਪੀ.ਐੱਸ(ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:UPS) Uninterruptible power supply ਦਾ ਛੋਟਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਯੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ ਵੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਊਰਜਾ ਦਿੰਦਾ ਰਹਿਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੰਦਾ।ਇਸ ਵਿਚ ਇੱਕ ਬੈਟਰੀ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਾਰਜ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ ਮਹੁੱਈਆਂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ
ਸੁਲਤਾਨ ਬੇਗ
ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਸੁਲਤਾਨ ਬੇਗ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੰਤਨਗਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਉਤਰਾਖੰਡ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ (ਖੇਤੀਬਾੜੀ) ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਸੁਲਤਾਨ ਬੇਗ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਮੀਰਗੰਜ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਇੰਦਰ ਵਿਲਾ
ਇੰਦਰ ਵਿਲਾ ( இந்திர விழா) ਇੰਦਰ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ), ਕਈ ਵਾਰ ਇੰਦਰਾ ਵਿਜ਼ਾ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਸੀ ਜੋ ਸੰਗਮ ਸਮੇਂ (ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ - ਤੀਸਰੀ ਸਦੀ ਸੀਈ) ਦੌਰਾਨ ਤਾਮਿਲਕਾਮ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਮਰੁਥਮ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੇਵਤਾ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸਮਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਇੰਦਰਾ ਵਿਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੋਗੀ ਪੋਂਗਲ ਦੇ ਮੌਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਦਿਨ, ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇੰਦਰਾ ਵਿਲਾ ਹਰ ਸਾਲ ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਦੇ ਸਿੰਗਾਨਲੁਰ ਨੇੜੇ ਕਲਿਮਾਦਈ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਕਾਮਚੀ ਅੰਮਾਨ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਂਕੁਦਾਈ (ਚਿੱਟੀ ਛੱਤਰੀ) ਤਿਉਹਾਰ, ਚਿੱਟੀ ਛੱਤਰੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਐਰਾਵਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਸਾਲ ਰਾਜਪਾਲਯਮ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇੰਦਰ ਵਿਲਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਚੋਲਾਂ ਨੇ ਕਾਵੇਰੀਪੱਟਿਨਮ ਵਿਖੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਾਂਡਿਆਂ ਨੇ ਮਦੁਰਾਈ ਵਿਖੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਾਮਿਲ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਚਿਲਪਤਿਕਰਮ ਅਤੇ ਮਨੀਮੇਕਲਾਈ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਚੋਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ, ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਜ ਤਿਉਹਾਰ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੋਲ ਰਾਜੇ ਦੁਆਰਾ ਕਾਵੇਰੀਪੱਟੀਨਮ ਵਿਖੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਬਹੁਤ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ "ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਲਾ ਕਾਲਕੋਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਢੋਲ ਦੀ ਤਾਲ ਨਾਲ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਓਹਾਰ
ਤਮਕੁਹੀ ਰਾਜ
ਤਮਕੁਹੀ ਰਾਜ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਲਕਾ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਸ਼ੀਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੀਟ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਅਸੀਮ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ 66000 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਅਲਾਇਸ ਵਾਲਟਨ
ਅਲਾਇਸ ਲੂਈਸ ਵਾਲਟਨ (ਜਨਮ 7 ਅਕਤੂਬਰ, 1949) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਾਲ-ਮਾਰਟ ਸਟੋਰਜ਼.Inc ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਵਾਰਿਸ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਲ-ਮਾਰਟ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੈਮ ਵਾਲਟਨ ਅਤੇ ਹੇਲਨ ਵਾਲਟਨ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਰੋਬਸਨ ਵਾਲਟਨ, ਜਿਮ ਵਾਲਟਨ ਅਤੇ ਸਵ.ਜੋਹਨ ਟੀ. ਵਾਲਟਨ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਫੋਰਬਸ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ $40.8 ਅਰਬ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਔਰਤ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2016 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਉਹ US$11 ਅਰਬ ਵਾਲਮਾਰਟ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਸੀ।  ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਜੁਰਮ 'ਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕਲਾ
right|thumb|ਬਲੌਰ ਪੁਲ, ਅਮਰੀਕੀ ਕਲਾ ਦਾ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, Bentonville, Arkansas ਜਦੋਂ ਵਾਲਟਨ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ,ਓਦੋਂ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾ ਕਲਾ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਖਰੀਦਿਆ। ਇਹ ਪਿਕਾਸੋ ਦੇ ਨੀਲੇ ਨਗਨ ਦਾ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬੇਨ ਫ੍ਰੈਂਕਲਿਨ ਡਾਇਮ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਕੈਂਪਿੰਗ ਟ੍ਰਿਪ ਤੇ ਪਾਣੀ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਚਿਤਰਦੇ ਸਨ। .
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1974 ਨੂੰ ਵਾਲਟਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੂਸੀਆਨਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਦੋ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਦੋ ਵਾਰ ਤਲਾਕ ਹੋਇਆ। ਛੇਤੀ ਹੀ, ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਠੇਕੇਦਾਰ ਨਾਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਵੀਮਿੰਗ ਪੁਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸ ਨਾਲ ਵੀ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਠਾਨ
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਠਾਨ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਪਸ਼ਤੂਨ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਅਜੋਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗੁਆਂਢੀ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2000 ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਮੂਲ
ਭੋਪਾਲ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਮੁਢਲੇ ਪਠਾਣਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰੂ-ਕਟ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਛੱਤ ਲਈ ਕਾਨੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਭੋਪਾਲ ਪਠਾਨ ਬਸਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਹੋਰ ਬੇਗਮ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸਿਪਾਹੀ ਬਣਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ। 1947 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣਨ ਤੱਕ ਪਰਵਾਸ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ
ਜੌੜਾ ਰਾਜ ਗੁਆਂਢੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰੋਹੀਲਾ ਪਠਾਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪੈੱਨਡਰਾੲਿਵ
ਪੈੱਨਡਰਾਇਵ(ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Pendrive) ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਡਾਟਾ ਸਟੋਰੇਜ ਯੰਤਰ ਹੈ।ਇਸਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨਾਲ ਯੂ.ਐੱਸ.ਬੀ(Universal Serial Bus) ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਅੱਜ-ਕਲ ਪੈੱਨਡਰਾਇਵਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਤਾਦਾਦ ਦਾ ਡਾਟਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਅਕਾਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਕੁੱਝ ਗਰਾਮ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਪਿਹਲਾਂ ਤਾਂ ਪੈੱਨਡਰਾਇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਝਮਤਾ 512 ਮੈਗਾਬਾਇਟ(MB) ਤੋ ਵੀ ਘੱਟ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਤੱਰਕੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਪੈੱਨਡਰਾਇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਝਮਤਾ 128 ਗੀਗਾਬਾਇਟ(GB) ਤੋ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਾਟਾ ਸਟੋਰੇਜ ਯੰਤਰ
ਐਨੀ ਵਾਰਟਨ
ਐਨੀ ਵਾਰਟਨ (née ਲੀ, 20 ਜੁਲਾਈ 1659 - 29 ਅਕਤੂਬਰ 1685) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੰਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਲਗਭਗ 45 ਟੁਕੜੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਜੀਵਨ
ਐਨੀ ਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਜੁਲਾਈ 1659 ਨੂੰ ਡਿਚਲੇ ਪਾਰਕ, ਆਕਸਫੋਰਡਸ਼ਾਇਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਰ ਹੈਨਰੀ ਲੀ ਦੀ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਛੋਟੀ ਧੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਐਨੀ ਡੈਨਵਰਸ, ਸਰ ਜੌਹਨ ਡੈਨਵਰਸ ਦੀ ਧੀ, ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮਰ ਗਈ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਐਲੇਨੋਰ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਐਡਰਬਰੀ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇਸਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਮਾਂ ਅਤੇ ਦਾਦੀ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਲਿਬਰਟਾਈਨ ਜੌਨ ਵਿਲਮੋਟ, ਰੋਚੈਸਟਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਰਲ, ਜੋ ਕਿ ਐਨੀ ਵਾਰਟਨ ਦਾ ਚਾਚਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
16 ਸਤੰਬਰ 1673 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਥਾਮਸ ਵਾਰਟਨ (1648-1715) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ 1678 ਅਤੇ 1680 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਪੈਰਿਸ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਕੜਵੱਲ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਫਿਲਿਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਮੌਤ
ਐਨੀ ਵਾਰਟਨ ਦੀ ਮੌਤ 29 ਅਕਤੂਬਰ 1685 ਨੂੰ ਐਡਰਬਰੀ, ਆਕਸਫੋਰਡਸ਼ਾਇਰ ਵਿਖੇ ਹੋਈ। ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਐਲੀਨੋਰ ਦੇ ਘਰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਬਹੁਤ ਦੁਖਦਾਈ ਸੀ। ਕਵੀ ਰੌਬਰਟ ਗੋਲਡ ਨੇ 1691 ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਐਲੀਨੋਰ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸੀ:
ਅਨੰਨਿਆ ਚੈਟਰਜੀ
ਅਨੰਨਿਆ ਚੈਟਰਜੀ ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਅਨੰਨਿਆ ਡਾਂਸ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ, ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜੋ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਮਿਨੀਸੋਟਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵੀ ਹੈ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ, ਚੈਟਰਜੀ ਹੁਣ ਮਿਨੀਆਪੋਲਿਸ, ਮਿਨੀਸੋਟਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਚੈਟਰਜੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਲੋਕ ਨਾਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਓਡੀਸੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਵੱਡੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਡਾਂਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਮੇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉਹ ਸਿੱਖ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਅਨਿਆਂ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਉਸਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਚੈਟਰਜੀ ਹੁਣ ਮਿਨੀਆਪੋਲਿਸ, ਮਿਨੇਸੋਟਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮਿਨੀਸੋਟਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਨਨਿਆ ਡਾਂਸ ਥੀਏਟਰ
ਮਿਨੇਸੋਟਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਡਾਂਸ ਸਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਅਨੰਨਿਆ ਡਾਂਸ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਅਨੰਨਿਆ ਡਾਂਸ ਥੀਏਟਰ ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜੋ ਰੰਗੀਨ ਮਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕਲਾਤਮਕ ਉੱਤਮਤਾ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਨ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ, ਬਸਤੀਵਾਦ, ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। “ਅਸੀਂ ਕਲਾਕਾਰ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਵਿਧਾਨਿਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ”ਚਟਰਜੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। “ਇਹ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਮੈਦਾਨ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣਾ, ਸਵਾਲਾਂ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣਾ, ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦਰਸ਼ਕ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸਾਲ ਦਰ ਸਾਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਦਰਸ਼ਕ ਭਾਈਚਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨਨਿਆ ਡਾਂਸ ਥੀਏਟਰ ਟਵਿਨ ਸਿਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ, ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਅਤੇ ਸੰਵਾਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਟੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਨਨਿਆ ਡਾਂਸ ਥੀਏਟਰ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 12 ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ 12 ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਦੀਸ ਅਬਾਬਾ, ਇਥੋਪੀਆ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਸਿੰਗ ਬਾਉਂਡਰੀਜ਼ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਪਸ਼ੂਆਂ/ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ/ਸੰਕਲਪ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ/ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ/ਸੰਕਲਪ
1) ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਕੀ ਹੈ?
ਅਸਾਨ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸਾਧਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹੋ ਆਖੇਗਾ ਕਿ ਸਾਡਾ ਗੀਤ ਸੰਗੀਤ ਹੀ ਤਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੈ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਸਾਨ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣ ਦਾ ਢੰਗ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਲੰਮੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਘਾਲਣਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ। ਅਸਾਨ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਆ ਜਿਹੜਾ ਉਹ ਜੀਵਨ ਜਾਂਚ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ ਤੇ ਜੀਵਨ ਜਾਂਚ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਬਣੀ-ਬਣਾਈ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਐਸਾ ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਇੱਕ ਕੌਮ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੈ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਕਦੇ ਵੀ ਜੜ੍ਹ ਅਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਦਾ ਹੀ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਸਿੱਖਿਆ, ਵਿੱਦਿਆ ਆਦਿ ਇਹ ਜ਼ਜ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਆ ਉਹ ਇੱਕਲੇ ਕਹਿਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਵਰਤਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮੂਹ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਢੰਗ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਉਸ ਨੇ ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ-ਪਹਿਨਣਾ, ਰਹਿਣੀ-ਬਹਿਣੀ, ਬੋਲ-ਚਾਲ, ਵਰਤ-ਵਿਹਾਰ, ਆਦਿ ਸਿੱਖਿਆ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸਭਿਆ ਹੋਣਾ ਸਮਾਜ ਉਪਰ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਆਚਾਰ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ। ਭਾਵ ਇਹ ਕਿ ਸਲੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਚਰਨਾ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਬੱਧ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨਾ। ਜੇ ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਾਡੀ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਜ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ, ਵਿਵਹਾਰ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪੱਕੀ ਠੱਕੀ ਵਿਰਾਸਤ ਜਾਂ ਜਮਾਂਦਰੂ ਗੁਣ ਕਰਕੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਲਕਿ ਇਸ ਦੀ ਬਕਾਇਦਾ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਅਚੇਤ ਜਾਂ ਸੁਚੇਤ ਰੂਪ ਤੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸਿਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਹਿ ਲਈਏ ਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹਾਸਿਲ/ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਇਸੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ/ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਿੰਤਨ ਤੇ ਚੇਤਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲਾ- ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਵਿਕਾਸ (ਅਤਰਜੀਤ)
ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਅਸੀਂ ਇਹ ਦਰਸਾਵਾਂਗੇ ਕਿ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅੱਗੇ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। Define ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋ ਰੂਪ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
1.      ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ (ਮੌਖਿਕ ਉਚਾਰ)
2.     ਗੈਰ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ (ਲਿਖਤੀ ਜਾਂ ਬਿੰਬ ਉਚਾਰਿਤ)
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਮੌਖਿਕ ਅਤੇ ਗੈਰ ਮੌਖਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ – ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਭਾਵ ਮੌਖਿਕ ਉਚਾਰਨ ਤੋਂ ਹੈ ਭਾਵ ਜੋ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇ ਉਹ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਜਾਂ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਪੀੜੀ ਦਰ ਪੀੜੀ ਮੌਖਿਕਤਾ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੇ ਲੋਕ ਮਨਾਂ ਤੱਕ ਸੰਚਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਆਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਲਿਖਤ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਅਤੇ ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਗੈਰ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ- ਗੈਰ ਮੌਖਿਕ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗੈਰ ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਿੱਚ ਉਚਰਿਤ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਬਜਾਇ ਚਿਤਰਕਾਰੀ ਸਿਲਪ ਕਲਾਵਾਂ, ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦੱਸਣਾ ਕਿ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਕੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੌਖਿਕ ਤੌਰ ਜਾਂ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਕਹਿਰਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਾਂ ਇਹ ਇਕੱਲਾ ਕਹਿਰਾ ਨਹੀਂ ਸਿਰਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸਗੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਜਾਂ ਸਿਰਜਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕਸਾਹਿਤ ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਜਣ ਇੱਕ ਲੋਕ ਸਮਹ ਦੀ ਇੱਕ ਆਪਣੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਥਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਸਿੱਖ ਕਥਾਵਾਂ, ਦੰਦ ਕਥਾਵਾਂ ਤੋ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਕਲਾ ਤੇ ਲੋਕ ਕਾਵਿ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਜਾਣਾਂਗੇ ਕਿ ਲੋਕ ਕਲਾ ਕੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਕੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਲਾ ਉਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰਜਿਆ ਚੱਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣਾ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਬਣਾਈਆ ਗਈਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹੋਣ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਜਾਣਾਗੇ ਕਿ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਥਾ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
ਲੋਕ ਕਥਾ- ਲੋਕ ਕਥਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਹੀ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਉਪਜੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਲੋਕ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਚੱਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਜਾਂ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲੋਕ-ਸਮੂਹ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਜਾਂ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਪੀੜੀ-ਦਰ-ਪੀੜੀ ਰਾਹੀਂ ਚੱਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੋਕ-ਕਾਵਿ- ਲੋਕ ਕਾਵਿ, ਲੋਕ ਕਥਾ, ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ, ਲੋਕ ਗਾਥਾ, ਬੁਝਾਰਤਾਂ, ਅਖਾਣ, ਮੁਹਾਵਰੇ, ਚੁਟਕਲੇ ਆਦਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ-ਕਥਾ ਲਈ ਲੋਕ-ਵਾਰਤਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਲੋਕ ਕਥਾ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਬਾਤਾਂ’ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ:
ਮਿੱਥ ਕਥਾ, ਦੰਤ ਕਥਾ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਥਾ ਅਰਥਾਤ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ। ਮਿੱਥ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉਪਰ ਆਧਾਰਤ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਪੌਰਾਣਿਕ ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ, ਪੂਰਵ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਕੋਈ ਘਟਨਾ ਜਾਂ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸੂਭਾਅ ਪੇਂਡੂ ਜਨ-ਜੀਵਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਛਵੀਂ ਵਿਦਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਦਰਸਾਇਆ ਵਿਚਾਰਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲਾ- ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ (ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਰ ਸੰਪਾਦਕ)
ਦੰਤ ਕਥਾ- ਦੰਤ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਆਧਾਰਿਤ ਉਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਜੋ ਘਟਨਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ, ਦੰਤ ਕਥਾ ਤੋਂ ਭਾਵ ਜਦੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਿਥਹਾਸ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੇ ਕੋਈ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਜਾਂ ਪੇਂਡੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦਾਦਾ ਜਾਂ ਦਾਦੀ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਜੋ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਘਟਨਾ ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਥ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੁਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੰਤ ਕਥਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਕਥਾ ਆ ਜਿਹੜੀ ਉਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕ ਕਥਾ ਦਾ ਜਨਮ ਆ ਜਿਹੜਾ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਥਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਨੁਭਵ, ਸੂਝ-ਬੂਝ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਕਥਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਆ ਜਿਹੜਾ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਧਰਤੀ ਅਰਥਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਹੋਰ ਅੰਗ ਉਹ ਲੋਕ ਕਥਾ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਪਾਤਰ ਹਨ।
ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ- ਪੰਜਾਬੀ ਦੰਦ ਕਥਾਵਾਂ (ਡਾ. ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ)
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਲੋਕ ਕਥਾ ਭਾਗ ਹਨ ਜਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਹੀ ਅੰਗ ਜਾਂ ਭਾਗ ਹਨ। ਦੰਦ ਕਥਾਵਾਂ ਅਸਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀ ਘਟਨਾ ਪੁਰਾਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤ ਕਥਾਵਾਂ, ਪਸ਼ੂ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਵੰਨਗੀਆਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਰਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਵੀ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ।
ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਪਿਆਸਾ ਕਾਂ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕੰਕਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਪਰ ਹੁੰਦਾ ਘਟ ਆ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਕਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ ਫਿਰ ਉਹ ਕੰਕਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨੇ ਉਸ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਤੇ  ਉਸ ਮੂੰਹ ਆ ਜਿਹੜਾ ਉਹ ਪਾਣੀ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਹਤ ਸਾਰੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲੋਕ ਬਾਤਾਂ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਵੱਡਾ ਭੰਡਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੂਪ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਤਰ ਕੋਈ ਵੀ ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਮਨੁੱਖ/ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਸੋਚਦਾ ਅਤੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੁਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਜਾਂ ਕੰਮ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਵੰਨਗੀ ਮੁਢੀਆਂ ਦੀ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਲੱਭਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੋਰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਉਂ ਝੁਰਦਾ ਹੈ, ਕੋਇਲ ਕਿਉਂ ਕਾਲੀ ਹੈ। ਚਿੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੁਰਮੇ ਰੰਗੀਆਂ ਕਿਉਂ ਹਨ। ਤੀਜੀ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਉਹ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪੰਛੀ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ ਨਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਤਾ ਰਾਜਾ ਮਗਰਮੱਛ ਰਾਜਾ, ਬਾਂਦਰ, ਪਰੀ, ਬਿੱਲੀ, ਚੋਕਾ ਪਈ ਦੇਵੇ ਆਦਿ ਕਹਾਣੀਆਂ। ਚੌਥੀ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੋਰ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਆ ਜਿਹੜਾ ਉਹ ਗੌਣ ਪਾਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਇਕ-ਨਾਇਕਾ ਦੇ ਕੋਈ ਵੀ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਤਕਲੀਫਾਂ ਔਕੜਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰੀ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਚੂਹਾ ਅਤੇ ਬਿੱਲੀ ਨਾਇਕ ਦੀ ਗੁੰਮ ਹੋਈ ਮੁੰਦਰੀ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਸੱਪ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਜਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਾਗ ਦੇਵਤਾ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਿਵਜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਸੱਪ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਮਾਰਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਇਹ ਵਿਸਵਾਸ਼ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗਨੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਛੱਤ ਜਾਂ ਬਨੇਰੇ ਉੱਪਰ ਕਾਂ ਬੋਲੇ ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਣਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਕਿਸੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਬੂਤਰ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਜਾਂ ਨੈੱਟ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਸਮੇਂ ਕਬੂਤਰ ਹੀ ਚਿੱਠੀਆਂ ਜਾਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੁਹਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਰਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੂਰਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੈਸੇ ਨੂੰ ਤੈਸਾ ਇਹ ਬਗਲੇ ਤੇ ਚਲਾਕ ਲੂੰਬੜੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ “ਲਾਲਚ ਬੁਰੀ ਬਲਾ ਹੈ” ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲਾਲਚੀ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲਾਲਚ ਬੁਰੀ ਬਲਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਜੋ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ।
ਹਵਾਲਾ- ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ    ਸੰਪਾਦਕ (ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਰ)
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਬਾਰੇ ਜਾਵਾਂਗੇ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਹੁੰਦਾ ਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਕਾਵਿ- ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇਕੱਲੇ ਇਕਹਿਰੇ ਵਿਅਕਤੀ/ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਹ ਲੋਕ-ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਸਿਰਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਆਹਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਹਾਗ ਦੇ ਗੀਤ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਰੀਆਂ ਅਖਾਣਾਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ/ਮੁਹਾਵਰੇ ਅਤੇ ਅਖਾਣਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਪਸ਼ੂਆਂ ਪੰਛੀਆਂ/ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਇਹਨਾਂ ਉਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਗੀਤ ਹੈ ਕਿ
“ਅੱਜ ਚੂਰੀ ਕੁੱਟੀ ਰਹਿ ਗਈ
ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਢੋਲ ਦਾ
ਬਨੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬੋਲਦਾ”
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰਾਂ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਗਾਣੇ ਬਹੁਤ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ੇਰਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਗਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਅਖਾਣਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਜੋ ਪਸ਼ੂਆਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਖਾਣਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਕਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ।
ਹਵਾਲਾ- ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ     ਸੰਪਾਦਕ- ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਰ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਗੈਰ ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ (ਰੂਪ) ਬਾਰੇ ਦਰਸਾਵਾਂਗੇ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸ ਹੀ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਕਿ ਗੈਰ ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਜਾਂ ਰੂਪ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੈਰ ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਉਹ ਗੈਰ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਚਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚਿਤਰਕਾਰੀ ਸ਼ਿਲਪ ਕਲਾਵਾਂ ਆਦਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੈਰ ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਿੱਚ ਬਿੰਬ ਅਤੇ ਚਿਤਰਕਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪ ਕਲਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਗੈਰ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ ਜਾਂ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੈਰ ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ/ਰੂਪ
ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ/ਰੀਤਾਂ ਰਸਮਾਂ                                         ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ
(ਮਾਨਤਾਵਾਂ)/ਸਾਂਝੀ ਦੀ ਰੀਤ                                 ਕੰਧ ਚਿਤਰਕਾਰੀ
ਕਸੀਦਾਕਾਰੀ
ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਉਹ ਰੀਤ ਰਸ਼ਮਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆ ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਪੁਰਾਤਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਉਘੜ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਅਨਾਜ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਜਾਦੂਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਔਰਤ ਦੀ ਜਾਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਦੂਸਰੇ ਹਰ ਔਰਤ ਦੀ ਜਣਨ ਯੋਗਤਾ ਜਾਦੂਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਯੋਗਤਾ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਆ ਜਿਹੜੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਦੰਵਦ ਆਤਮਿਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਹ ਜਾਦੂ-ਟੂਣਾ ਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:
ਟੂਣਾ- ਟੂਣਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਡੰਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਟੂਣਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ/ਥਾਈਂ ਲੰਘਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ/ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਮੰਤਰੇ ਪਾਣੀ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛਿੱਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੂਣੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਮਾਸ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਮੁਰਗਾ ਜਾਂ ਬੱਕਰੇ ਦਾ ਮਾਸ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੀ ਪਚਲਿਤ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬੱਕਰੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਬਲੀ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੰਮ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹ ਸਕੇ।
ਹਵਾਲਾ- ਭਾਵ ਲੋਕ (ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ)
ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਗੈਰ ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ/ਰੂਪ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਦਰਸਾਵਾਂਗੇ ਜਾਂ  ਜਾਵਾਂਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੈਰ ਮੌਖਿਕ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਸੀਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ ਜਾਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਲੋਕਾਂ ਕਲਾਵਂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਜਨ-ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੋ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਹ ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਦਿੱਤਾ ਨਾਮ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਜਨ-ਜੀਵਨ ਉਪਰ ਪਏ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵੇਂ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੱਸੀਆਂ ਹੋਈਆ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਰੁਪਮਾਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਗ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਕਲਾ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਹੈ। ਕੰਧ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਹੁਣ ਵੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕੱਚੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਜਾਂ ਕੰਧੋਲੀਆਂ ਉੱਪਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੋਰਨੀਆਂ ਮੋਹ ਚਿੜੀਆਂ ਕਿਰਲੇ ਸੱਪ ਸੱਪਲੀਆਂ ਆਦਿ ਮਿਟੀ ਨਾਲ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਧ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਵੀ ਕਲਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਪੱਟਾਂ ਤੇ ਜਾਂ ਬਾਹਾਂ ਤੇ ਮੋਰਨੋ ਜਾਂ ਸੱਪ ਆਦਿ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਕਲਾ ਕਸੀਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਵੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਹੁਣ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਸੀਦਾਕਾਰੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਾਦਰ ਤੇ ਕਸੀਦਾ ਕਾਰੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਕਸੀਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਕਸੀਦਾਕਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਦਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਹੱਥ ਖੱਡੀ ਨਾਲ ਦਰੀਆਂ ਵੀ ਬੁਣਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਲੋਕ ਦਰੀਆਂ ਤੇ ਮੋਰਾਂ ਚਿੜੀਆਂ ਸੱਪਾਂ ਆਦਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਕਸੀਦਾਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਸੀਦਾਕਾਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਜਨ-ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਮਾਣ ਮੱਤੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਾਦਰਾਂ, ਰੁਮਾਲਾਂ, ਝੋਲਿਆਂ, ਸਿਰਹਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਫੁਲਕਾਰੀਆਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਜਾਨਵਰਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਕੱਢਣ ਨੂੰ ਕਸੀਦਾਕਾਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੋਰ, ਚਿੜੀਆਂ, ਸੱਪ ਸਪੋਲੀਆ ਆਦਿ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲਾ- ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ
ਲੇਖਕ- ਕੁੰਦਨ ਲਾਲ ਭੱਟੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਭਾਈ ਪਰਾਗਾ
ਪਰਿਵਾਰ
ਲੱਖੀ ਦਾਸ ਜੀ ਭਾਈ ਪਰਾਗਾ ਜੀ ਦੇ ਪੁਤੱਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਤਾ :
ਭਾਈ ਦਰਗਾਹ ਮੱਲ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਆਪ ਜੀ ਸੱਤਵੇਂ , ਅੱਠਵੇਂ ਅਤੇ ਨੋਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਰਹੇ ਅਤੇ ਭਾਈ ਦਰਗਾਹ ਮੱਲ ਜੀ ਦੇ ਦੌ ਪੁੱਤਰ : ਭਾਈ ਧਰਮ ਚੰਦ ਜੀ ਜੋ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਖਜਾਨਚੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜੋ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਲਿਖਾਰੀ ਰਹੇ । ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾ ਦੀ ਅਨਮੋਲ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਸ਼ਸ਼ੋਬਿਤ ਹਨ ।
ਮੱਨੁਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਖਾਤਰ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਂਕ ਵਿੱਖੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ 3 ਸਿੱਖਾ ਵਿੱਚੋਂ 2 ਸਿੱਖ ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਜੀ ( ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰੇ ਨਾਲ ਚੀਰ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ )ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਜੀ ( ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੂੰ ਨਾਲ ਸਾੜ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ) ਭਾਈ ਲੱਖੀ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ ।
ਜੇਜੇ ਲਾਲਪੇਖਲੂਆ
ਜੇਜੇ ਲਾਲਪੇਖਲੂਆ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Jeje Lalpekhlua; ਜਨਮ 7 ਜਨਵਰੀ 1991) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ ਜੋ ਕਲੱਬ ਚੇਨਈਯਿਨ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਵਿਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। 2015 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਮੋਹੂਨ ਬਾਗਾਨ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਚੇਨਈਯਿਨ ਨਾਲ ਆਈ-ਲੀਗ ਜਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦਾ ਐਫ.ਪੀ.ਏ.ਆਈ. ਫੁੱਟਬਾਲ ਪਲੇਅਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਪੂਨੇ
ਜੀਜੇ ਨੂੰ ਗੋਆ ਦੇ ਸਕਾਊਟਸ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਰੈਡ ਲਿਜ਼ਰਡਜ਼ ਲਈ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਯੂ 19 ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕਰਨ ਗਿਆ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਸੈੱਟਅਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਿਆਂ, ਜੇਜੇ ਪੁਣੇ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਈ-ਲੀਗ ਦੇ ਦੂਜੇ ਡਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਨ, 2009 ਵਿੱਚ ਆਈ-ਲੀਗ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੀਨੀਅਰ ਡੈਬਿਊ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਪੁਣੇ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ 19 ਉੱਨੀ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਚੇਨਈਯਿਨ
ਜੀਜੇ ਨੇ ਸਾਲ 2016 ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮੈਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜੋ 2-2 ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗੋਲ ਜੈਰੀ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਗੇਂਦ 'ਤੇ ਪੁਣੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਪੁਣੇ ਦੇ ਗੋਲਕੀਪਰ ਐਡੇਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ
ਉਸ ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸੈਫ ਕੱਪ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਪੜਾਅ ਮੈਚ ਵਿਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਜਿੱਤ ਦਾ ਇਕੋ ਇੱਕ ਗੋਲ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਯੂ 19 ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਆਖਰੀ ਸਮੂਹ ਪੜਾਅ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 5-1 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕਰਦਿਆਂ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਬਣਾਈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਗੋਲ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਲ 2011 ਦੀ ਸੈਫ ਕੱਪ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। 2015 ਦੇ SAFF ਕੱਪ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ 3 ਗੋਲ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਫਾਈਨਲ ਵਿਚ ਇਕ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਵਾਧੂ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ 2-1 ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਰਜਬ ਤੱਈਅਬ ਅਰਦਗ਼ਾਨ
ਰਜਬ ਤੱਈਅਬ ਅਰਦਗ਼ਾਨ ( UK : / ɛər d ə W AE n / AIR -də-wan, US : / - W ɑː n / -⁠ wahn; ਜਨਮ 26 ਫਰਵਰੀ 1954) ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹੈ ਜੋ 2014 ਤੋਂ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ 2003 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ 1994 ਤੋਂ 1998 ਤੱਕ ਇਸਤਾਨਬੁਲ ਦੇ ਮੇਅਰ ਵੱਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਪਾਰਟੀ (ਏਕੇਪੀ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 2002, 2007 ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਾਂ ਦਿਵਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2014 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਚੋਣ ਲੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ 2017 ਵਿਚ ਏਕੇਪੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਵਰਣਿਤ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਵੱਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਕ ਤੌਰ ਤੇ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ (ਨਾਇਕ ਕ਼ੁਈਨ)
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ (ਸ਼ਾਸਨ 1731–1736) ਮਦੁਰਾਈ ਨਾਇਕ ਦੀ ਕਤਾਰ ਦੀ ਆਖ਼ਿਰੀ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਣੀ ਮਾਂਗਾਮਲ ਦੀ ਪੋਤੀ ਸੀ।
ਵਿਜੈ ਰੰਗਾ ਚੋਕਾਨਾਥ 1731 ਵਿੱਚ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਵਿਧਵਾ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਨੇ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਰਾਣੀ-ਰਿਜੈਂਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਉਸਦੇ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਪਤੀ ਦੇ ਵਾਰਿਸ ਵਜੋਂ ਗੋਦ ਲਿਆ ਸੀ।
ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਹਾਕਮ
ਵਯਾਤਕੀਨੋ
ਵਯਾਤਕੀਨੋ ( Вяткино  ) ਇੱਕ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਾ (ਇੱਕ ਬੰਦੋਬਸਤ) ਹੈ ਅਤੇ ਵਯਾਤਕਿਨਸਕੋਏ ਪੇਂਡੂ ਬੰਦੋਬਸਤ, ਸੁਡੋਗੋਡਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਓਬਲਾਸਟ, ਰੂਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। 2010 ਤੱਕ, ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ 1,338 ਸੀ। ਇੱਥੇ 20 ਗਲੀਆਂ ਹਨ।
ਭੂਗੋਲ
ਵਯਾਤਕੀਨੋ ਸੜਕ ਦੁਆਰਾ ਸੁਡੋਗਦਾ (ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੇਂਦਰ) ਤੋਂ 34 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪੋਗਰੇਬਿਸ਼ਚੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਾ ਹੈ।
ਬੀ.ਸੀ. ਬੇਕਲ
''ਬੀ.ਸੀ. ਬੇਕਲ ਉਰਫ਼ ਬਲਦੇਵ ਚੰਦਰ ਬੇਕਲ'' (16 ਅਪਰੈਲ 1911 - 1980) ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਦੀ ਸ਼ਾਗਿਰਦੀ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਹੋਇਆ।
ਬੀ.ਸੀ. ਬੇਕਲ ਦਾ ਜਨਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ 16 ਅਪਰੈਲ, 1911 ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਹਰੀ ਚੰਦ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਖੱਤਰੀ ਪਰਵਿਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦਸਵੀਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ-ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਵੀ ਬੇਕਲ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।‘ਬੇਕਲ’ ਉਸ ਦਾ ਤਖ਼ਲੱਸ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ