cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਰਸ ਮਲਾਈ
ਰਸ ਮਲਾਈ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਮਠਿਆਈ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੂਲ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਉੱਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿਚ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਰਸਗੁੱਲੇ ਵਰਗਾ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਦਾ ਪਨੀਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਰੀਮ ਦੇ ਰਸ ਵਿਚ ਡੁਬੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਸ ਅਕਸਰ ਕੇਸਰ ਯੁਕਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਸ ਮਲਾਈ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਕਵਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਦੁੱਧ, ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਖੰਡ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਗ
ਰਸ ਮਲਾਈ ਨੂੰ ਕਰੀਮ ਵਿਚ ਦੁੱਧ ਦੀ ਕਰੀਮ ਜਾਂ ਕੇਸਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕਰੀਮ ਰੰਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਨੀਰ ਦੇ ਪੇੜੇ ਜੋੜ ਕੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਇਹ ਕੁਝ ਪਤਲੀ ਖੀਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਸ ਮਲਾਈ ਨੂੰ ਪਿਸਤਿਆ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ੇਬਾ
ਜ਼ੇਬਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਂ ਸ਼ਾਹੀਨ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਮ ਜ਼ੇਬਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।  1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰਲੇ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਚਿਰਾਗ ਜਲਤਾ ਰਹਾ ਰਾਹੀਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ਉੱਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਰੀਬ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜ਼ੇਬਾ ਨੇ ਕਈ ਸਫਲ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਪਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਨਾਲ ਸੀ।  ਉਸਨੇ 1966 ਦੀ ਫਿਲਮ ਅਰਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਹੀਦ ਮੁਰਾਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਲੈਟਿਨਮ ਜੁਬਲੀ ਫਿਲਮ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਨਾਲ ਫਿਲਮਾਂ
1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ, ਜ਼ੇਬਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੋੜੇ 'ਅਲੀ- ਜ਼ੇਬਾ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋੜਾ ਨੇ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹਨ: ਉਸ ਦੀ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ 1989 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਏਸੀ ਲਈ ਮੋਹੱਬਤਟ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਵੀ ਸੀ।
ਸੀ ਵੀ ਸ੍ਰਰੀਮਨ
ਸੀ ਵੀ ਸ੍ਰਰੀਮਨ (7 ਫਰਵਰੀ 1931 - 11 ਅਕਤੂਬਰ 2007) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਲਿਖੇ। ਉਹ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਉਪ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੀ। ਸੀ ਵੀ ਸ੍ਰੀਰਮਨ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਧੁਰ ਥੀਮ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਨਾਯਸੇਨਾ ਮਰਨਮ (ਮਰਨਾ ਇੱਕ ਆਸਾਨ ਮੌਤ) ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਪਲੰਗਲ (ਦ ਰੇਲਾਂ)। ਉਸਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸ੍ਰੀਰਾਮਨਤੇ ਕੜੱਕਲ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਾਸਤੂਹਾਰ ਲਈ ਕੇਰਲਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਜੀਵਨੀ
7 ਫਰਵਰੀ 1931 ਨੂੰ ਚੇਰੂਤਰੂਤੀ, ਕੇਰਲਾ ਵਿਖੇ ਵੇਲੱਪਨ ਅਤੇ ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੇ ਸ੍ਰੀਰਾਮਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਕੁੰਨਮਕੂਲਮ; ਟੀਐਮਐਚਐਸ, ਪੇਰੂਬੀਲਾਵੁ; ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਕਾਲਜ, ਥ੍ਰਿਸੂਰ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਅਲੋਇਸਅਸ ਕਾਲਜ, ਮੰਗਲੂਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਦਰਾਸ ਲਾਅ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬਾ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਥੀਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਹੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ, ਸ੍ਰੀਰਮਨ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਲਈ ਚੋਵਾਨੂਰ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸਮਰਥਕ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਪੱਖੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਗਠਨ,  ਪੁਰੋਗਮਾਨ ਕਲਾ ਸਾਹਿਤ ਸੰਗਮ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 1988 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਕੇਰਲਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ। ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਦੇ ਕੁੰਨਮਕੂਲਮ ਨੇੜੇ ਕਾਂਗਨੂਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਮਲਿਆਲਮ ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸੀ।
ਸ੍ਰੀਰਮਨ ਦੀ ਮੌਤ 10 ਅਕਤੂਬਰ 2007 ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸਦਾ ਇਲਾਜ ਜਿਗਰ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ 74 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹਨ।
ਲੇਖਣੀ
ਸ਼੍ਰੀਰਮਨ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਸਨ। ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਕਲਪਨਾਸ਼ੀਲ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬਿੰਬਾਬਲੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂ ਦੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਵੰਨ ਸਵੰਨੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931
ਕੋਟੜਾ (ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ)
ਕੋਟੜਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਕੋਟੜਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 782 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 3.56 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪੰਜੇਟਾ
ਪੰਜੇਟਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ
ਧੁੰਡੀਰਾਜ ਗੋਵਿੰਦ ਫਾਲਕੇ ਆਮ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦਾਦਾਸਾਹਬ ਫਾਲਕੇ (ਮਰਾਠੀ: दादासाहेब फाळके) (30 ਅਪ੍ਰੈਲ 1870 — 16 ਫਰਵਰੀ 1944) ਉਹ ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਕਰੀਨ ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਨੇਮਾ ਮੋਢੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਜੇਨਟ ਜੋਹਨਸਨ
ਜੇਨਟ ਜੋਹਨਸਨ (ਜਨਮ 1964/1965) ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਅਧਾਰਿਤ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾ ਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ।  ਉਹ ਟੀ.ਜੀ.ਆਈ. ਜਸਟਿਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ    ਅਤੇ ਕਾਂਪਟਨਜ਼ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕਲਚਰ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ।    ਜੋਹਨਸਨ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਮੈਡੀਕਲ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।  ਉਹ ਟੀ.ਜੀ.ਆਈ. ਜਸਟਿਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਅਸਲ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਿਸ ਮੇਜਰ ਗ੍ਰਰਿਫਨ- ਗਰੇਸੀ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਫਲੋਰਿਡਾ ਦੇ ਟੰਪਾ ਤੋਂ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਚਲੀ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ
ਅਯਾਨ ਹਿਰਸੀ ਅਲੀ
ਅਯਾਨ ਹਿਰਸ਼ੀ ਅਲੀ (13 ਨਵੰਬਰ 1969 ਨੂੰ ਅਯਾਨ ਹਿਰਸ਼ੀ ਮਗਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ) (ਡੱਚ: [ਅਯਜਾਨ ɦiːrsi aːli]) ਇੱਕ ਸੋਮਾਲੀ ਮੂਲ ਦਾ ਡੱਚ-ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਕੁੰਨ, ਨਾਰੀਵਾਦੀ, ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਡੱਚ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਹਿੰਸਾ, ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਜਣਨ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਕੱਟਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਆਹਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ,ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਅਭਿਆਸ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਹਿਰਸੀ ਅਲੀ ਇੱਕ ਨਾਸਤਿਕ ਹੈ।  ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।
ਉਸਦੀ 'ਇੰਫ਼ੀਡੇਲ' ਨਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਕਾਫੀ ਚਰਚਾ 'ਚ ਰਹੀ। ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਕਥਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਪਟਕਥਾ ਲਿਖਣ ਕਾਰਨ ਖਤਰੇ 'ਚ ਜੀ ਰਹੀ ਹਾਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਲੋਚਕ ਹਿਰਸੀ ਅਲੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਲਾਮ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਹਿਸ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸੋਮਾਲੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ 'ਚ ਧਰਮ ਨਾਲ ਵਿਦਰੋਹ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਤਾਂ ਇਸਲਾਮ ਮੁਸ਼ਕਿਲ 'ਚ ਜਰੂਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਲੀ ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ 'ਇੰਫ਼ੀਡੇਲ' (ਕਾਫ਼ਿਰ) ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕੁਰਾਨ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਆਇਤਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵਾਲੀ ਥੀਓ ਬਾਨ ਗੋਘ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਕ ਫ਼ਿਲਮ 'ਸਬਮਿਸ਼ਨ' ਦੀ ਪਟਕਥਾ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਪਣੀ ਅਵਾਜ਼ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਲ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਭੜਕ ਗਿਆ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸਮੂਹ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਬਾਨ ਗੋਘ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ। ਗੋਘ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਖਭੋਏ ਗਏ ਚਾਕੂ 'ਚ ਲੱਗੀ ਸਲਿਪ 'ਤੇ ਅਲੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਵੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਲੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਫ਼ਤਵਾ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਆਲੋਚਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਾਇਓਮਿੰਗ
ਵਾਇਓਮਿੰਗ ਪੱਛਮੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੇਤਰਫਲ ਪੱਖੋਂ 10ਵੇਂ, ਅਬਾਦੀ ਪੱਖੋਂ ਅਖ਼ੀਰਲੇ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਸੰਘਣੇਪਣ ਪੱਖੋਂ 49ਵੇਂ ਦਰਜੇ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ੇਐਨ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਢੁਕਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 60,000 ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਜ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਖਰਤਾ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.06 ਹੈ (2011), ਜੋ ਕਿ 1947 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 18% ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 84% ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਖਰਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਅੰਤਰ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 82.14 ਹੈ ਉਥੇ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਫ਼ੀਸਦੀ ਕੇਵਲ 65.46 ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਸਾਖਰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਿਆਦਾ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਪਰਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਮੀ ਹੈ।
ਬਨਾਰਸੀ ਸਾੜ੍ਹੀ
thumb| ਵਾਰਾਣਸੀ (ਬਨਾਰਸ) ਦੀ [[ਸਾੜ੍ਹੀ, ਪੂਰਕ ਵੇਫਟ ਬਰੋਕੇਡ ( ਜ਼ਾਰੀ ) ਦੇ ਨਾਲ ਰੇਸ਼ਮ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਰੇਸ਼ਮ ਦਾ ਧਾਗਾ.]] ਬਨਾਰਸੀ ਸਾੜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾੜ੍ਹੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਬਨਾਰਸ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾੜ੍ਹੀਆਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਰੋਕੇਡ ਜਾਂ ਜ਼ਰੀ, ਵਧੀਆ ਰੇਸ਼ਮ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਕਢਾਈ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾੜ੍ਹੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਰੇਸ਼ਮ ਦੀ ਬੁਣੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਕਰੀਆਂ ਕਾਰਨ, ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਹਨ। left|thumb|320x320px| ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਹੱਥੇ ਵਾਲੀ ਬਨਾਰਸੀ ਰੇਸ਼ਮ ਦੀ ਸਾੜ੍ਹੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫੋਲੀਏਟ ਰੂਪਾਂ, ਕਲਗਾ ਅਤੇ ਬੇਲ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਾੜ੍ਹੀ ਦੇ ਪੱਲੇ ਨੂੰ ਝਾਲਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਸਿੱਧੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਤਰ, ਇਹਨਾਂ ਸਾੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕੰਮ, ਸੰਖੇਪ ਬੁਣਾਈ, ਛੋਟੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ, ਧਾਤੂ ਦਰਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ, ਪੈਲਸ, ਜਾਲ, ਅਤੇ ਮੀਨਾ ਕੰਮ ਹਨ।
ਸਾੜ੍ਹੀਆਂ ਅਕਸਰ ਹੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਦਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਨਮੂਨੇ ਦੀ ਗੁੰਝਲਤਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਸਾੜ੍ਹੀ 15 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਨਾਰਸੀ ਸਾੜ੍ਹੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਪਹਿਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਅਤੇ ਔਰਤ ਦੇ ਵਧੀਆ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਕ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb| ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰੋਕੇਡ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਬਨਾਰਸੀ ਸਾੜ੍ਹੀ ਰਾਲਫ਼ ਫਿਚ (1583–91) ਨੇ ਬਨਾਰਸ ਨੂੰ ਸੂਤੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਖੇਤਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਬਨਾਰਸ ਦੇ ਬ੍ਰੋਕੇਡ ਅਤੇ ਜ਼ਰੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਜ਼ਿਕਰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। 1603 ਦੇ ਅਕਾਲ ਸਮੇਂ ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਰੇਸ਼ਮ ਬੁਣੇ ਦੇ ਪਰਵਾਸ ਨਾਲ, ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਬਨਾਰਸ ਵਿਚ ਰੇਸ਼ਮ ਬਰੋਡ ਬੁਣਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਅਤੇ 18ਵੀਂ ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ। ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਲਗਭਗ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਧਾਗੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਾਲੇ ਬਰੋਕੇਡਾਂ ਬੁਣਾਈ ਬਨਾਰਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਬਣ ਗਈ।
ਰਵਾਇਤੀ ਬਨਾਰਸੀ ਸਾੜ੍ਹੀ ਗੋਰਖਪੁਰ, ਚੰਦੌਲੀ, ਭਦੋਹੀ, ਜੌਨਪੁਰ ਅਤੇ ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 12 ਲੱਖ ਲੋਕ ਹੈਂਡ-ਲੂਮ ਰੇਸ਼ਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਤੰਤਰ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਅਧਾਰਿਤ ਬ੍ਰਾਂਡ ਬਨਾਰਸੀ ਸਾੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਏਕਾਯਾ, ਤਿਲਫੀ ਬਨਾਰਸ ਸਮੇਤ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਤੱਕ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।
ਕਿਸਮਾਂ
ਬਨਾਰਸੀ ਸਾੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਰੇਸ਼ਮ (ਕਤਾਨ), ਓਰਗੇਨਜ਼ਾ (ਕੋਰਾ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਜਾਰਜੇਟ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਤਿਰ, ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੰਗਲਾ, ਤਨਚੋਈ, ਵਾਸਕਤ, ਕਟਵਰਕ,ਟਿਸ਼ੂ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਮਲ ਐਦਨ
ਮੁੱਢਲੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਐਦਨ ਉੱਤਰੀ ਸੋਮਾਲੀਆ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਅਨਾਥ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸੀ ਅਤੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਟ੍ਰੀਟ ਬੱਚੇ ਵਜੋਂ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1996 ਵਿੱਚ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪੁਨਰ ਗਠਨ ਕਰਕੇ ਦੁਆਰਾ ਨਾਰਵੇ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਮਿਲਣੀ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ,ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਰਹੇ। ਉਹ ਗ੍ਰੈਨਲੈਂਡ ਦੇ ਓਸਲੋ ਸ਼ਹਿਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਚ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਰਹੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੱਜ ਉਹ ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ, ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਦੁਭਾਸ਼ੀਏ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੋ ਜੁੜਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ ਅਤੇ 2002 ਤੋਂ ਉਹ ਹੈਨਫੋਸ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਅਮਲ ਐਦਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ 2008 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਏਕੀਕਰਣ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਜ਼ੋਲਾ-ਪ੍ਰਾਇਸਨ (ਇੱਕ ਨਾਰਵੇਈ ਇਨਾਮ ਜੋ ਫ੍ਰੈਂਚ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵਕ ਐਮਿਲ ਜ਼ੋਲਾ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਵਿਵਾਦ
2013 ਵਿੱਚ ਓਸਲੋ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਮਲ ਐਦਨ ਨੂੰ 146 ਧਮਕੀ ਭਰੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਮਿਲੇ। ਐਦਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਮੁਸਲਮਾਨ-ਲੇਸਬੀਅਨ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ, 'ਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਮਾੜਾ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਿਤਾਬਚਾ
ਐਦਨ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਹਨ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਮੁਸਲਿਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਬੌਬੀ ਫਿਸ਼ਰ
ਰਾਬਰਟ ਜੇਮਸ ਫਿਸ਼ਰ (9 ਮਾਰਚ, 1943 - ਜਨਵਰੀ 17, 2008) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਅਤੇ ਗਿਆਰਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਤਰੰਜ ਜੇਤੂ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਫਿਸ਼ਰ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਸ਼ਤਰੰਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੁਨਰ ਦਿਖਾਇਆ। 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ "ਸੈਂਚੁਰੀ ਦੀ ਖੇਡ" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯੂਐਸ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਿਆ ਅਤੇ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਮਾਸਟਰ (ਜੀ.ਐੱਮ.) ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਣ ਗਏ। 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਫਿਸ਼ਰ ਨੇ 1 963-64 ਯੂਐਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤ ਕੇ 11 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 11 ਜਿੱਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜੋ ਉਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਕੋ-ਇਕ ਵਧੀਆ ਸਕੋਰ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਮੈਰੀਆਂ 60 ਯਾਦਗਾਰੀ ਖੇਡਾਂ, ਜੋ 1969 ਵਿੱਚ ਛਾਪੀ ਗਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਸ਼ਤਰੰਜ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਕਲਾਸਿਕ ਕੰਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 1970 ਦੇ ਇੰਟਰਜ਼ੀੋਨਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ 3½ ਪੁਆਇੰਟ ਮਾਰਜਿਨ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਗੇੜ ਜਿੱਤੇ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੈਚ 6-0 ਦੇ ਸਕੋਰ ਸਨ। ਫਿਸ਼ਰ ਨੇ 1972 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤ ਲਈ, ਜੋ ਕਿ ਰਿਕੀਵਿਕ, ਆਈਸਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇੱਕ ਮੈਚ ਵਿਚ, ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਦੇ ਬੋਰਿਸ ਸਪਾਸਕੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੀਤ ਜੰਗ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਰੁਚੀ ਵਧੀ। ਸ਼ੈਸਲ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੰਸਥਾ, ਫਿਡੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਫੀਡ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸੋਵੀਅਤ ਜੀ.ਐਮ. ਅਨਾਤੋਲੀ ਕਾਰਪੋਵ ਨੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੁਆਲੀਫਾਈਂਗ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਡਿਫਾਲਟ ਵਜੋਂ ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਬੌਬੀ ਫਿਸ਼ਰ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਰਚ 9, 1 943 ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਇਲੀਨੋਇਸ ਦੇ ਮਾਈਕਲ ਰੀਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈਸ-ਗਾਰਹਾਰਟ ਫਿਸ਼ਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਾਰਾਰਡੋ ਲੇਸੇਸਵਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਬਾਇਓਫਿਜ਼ੀਸਿਸਟ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਰੇਜੀਨਾ ਵੇੇਂਡਰ ਫਿਸ਼ਰ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸੀ ਪਰ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਪੋਲਿਸ਼ ਯਹੂਦੀ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਰੇਜੀਨਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ, ਰਜਿਸਟਰਡ ਨਰਸ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਬਣੀ।
ਅਮਰੀਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਜ਼
!ਅਮਰੀਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ !ਸਕੋਰ !ਸਥਾਨ !ਮਾਰਜਿਨ !ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ !ਉਮਰ
ਓਲੰਪੀਅਡਜ਼
!ਓਲੰਪੀਅਡ !ਨਿੱਜੀ ਨਤੀਜੇ !ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ !ਅਮਰੀਕੀ ਟੀਮ ਦਾ ਨਤੀਜਾ !ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਕੋਟੜਾ ਕੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ
ਕੋਟੜਾ ਕੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਰਾਮਪੁਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ '''ਡਾ. ਬੀ. ਆਰ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ''' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਬਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਗਲੋਕਲੀਕਰਨ
ਗਲੋਕਲੀਕਰਨ ਗਲੋਬਲੀਕਰਨ ਅਤੇ ਲੋਕਲੀਕਰਨ ਦੇ ਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਜਪਾਨੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਕੇ ਈ ਹਾਰਵਰਡ ਨੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਰਿਵਿਊ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਭਗਤ ਮਾਜਰਾ
ਭਗਤ ਮਾਜਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਾਜਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ੀਰੀਨ ਏਬਾਦੀ
ਸ਼ੀਰਿਨ ਏਬਾਦੀ  (ਫਾਰਸੀ شيرين عبادى ਦਾ ਜਨਮ 21 ਜੂਨ 1947) ਇੱਕ ਇਰਾਨੀ ਵਕੀਲ ਸੀ, ਜੋਕਿ ਇਰਾਨ ਦੇ ਪੂਰਵ ਜੱਜ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਯਕਰਤਾ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਨਾ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰੀਅਰ
ਉਸ ਨੂੰ 1965 'ਚ ਤੇਹਰਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1969 ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੱਜ ਬਣਨ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਅਵਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਾਰਚ 1969 'ਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੱਜ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਤਹਿਰਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। 1975 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤਹਿਰਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ। ਸਿਟੀ ਕੋਰਟ ਅਤੇ 1979 ਈਰਾਨੀ ਇਨਕਲਾਬ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇਰਾਨ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜ ਬਣੀ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਏਬਾਦੀ 1993 ਤੱਕ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਾਅ ਆਫਿਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਖਾਲੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕੀਤੀ।
ਏਬਾਦੀ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ
2004 ਤੱਕ ਏਬਾਦੀ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਤਹਿਰਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਾਲਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਬਾਅਦ 'ਚ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਮੁਹੰਮਦ ਖਤਾਮੀ ਦੇ ਮਈ 1997 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ 'ਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਵਿੱਚ ਫਸਣ ਵਾਲੇ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪੱਖ ਪੂਰਨ ਬੋਨੋ ਕੇਸਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਦਾਰੂਸ਼ ਫੌਹਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਮਤਭੇਦ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਾਕੂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਰਵਾਨੇ ਐਸਕੰਦਾਰੀ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਇਹ ਜੋੜਾ ਕਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜੋ ਈਰਾਨ ਦੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਕਤਲਾਂ ਦੇ ਦੌਰ 'ਚ ਮਰ ਗਏ ਸਨ। ਸ਼ੰਕਾ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਪਈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਖਤਾਮੀ ਨੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਧੇਰੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਤਲ ਈਰਾਨ ਦੇ ਖੁਫੀਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਸਈਦ ਇਮਾਮੀ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।
ਏਬਾਦੀ ਨੇ ਵੀ ਇਜ਼ਤ ਇਬਰਾਹੀਮ-ਨੇਜਾਦ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਜੁਲਾਈ 1999 ਵਿੱਚ ਈਰਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। 2000 ਵਿੱਚ ਅਬਦਾਲੀ 'ਤੇ ਅੰਸਾਰ-ਏ-ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾਹ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ, ਅਮੀਰ ਫਰਸ਼ਦ ਇਬਰਾਹੀਮੀ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਟੇਪ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਬਰਾਹੀਮੀ ਨੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਸੰਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦਾ ਇਕਬਾਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਤ ਇਬਰਾਹਿਮ-ਨੇਜਾਦ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਖਤਾਮੀ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਮਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਏਬਾਦੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮੀਰ ਫਰਸ਼ਦ ਇਬਰਾਹੀਮੀ ਦੇ ਇਕਬਾਲੀਆ ਬਿਆਨ ਦੀ ਸਿਰਫ ਵੀਡੀਓ ਟੈਪ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਕੇਸ ਨੂੰ ਕੱਟੜਪੰਥੀਾਂ ਦੁਆਰਾ "ਟੇਪ ਨਿਰਮਾਤਾ" ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਟੇਪ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨੋਰਥਾਂ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਸਨ। ਏਬਾਦੀ ਅਤੇ ਰੋਹਮੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਖਤਾਮੀ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਨੂੰ ਇਬਰਾਹੀਮੀ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਟੇਪ ਜਮ੍ਹਾ ਭੇਜਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲਾਇਸੈਂਸਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਿਕ ਨਿਆਂ ਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਈਬਰਾਹੀਮੀ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਟੇਪ ਕੀਤੇ ਇਕਬਾਲੀਆ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 48 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੀ ਕੈਦ 'ਚ 16 ਮਹੀਨੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।  ਇਸ ਕੇਸ ਨੇ ਇਰਾਨ ਉੱਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਏਬਾਦੀ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਦੇ ਕਈ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਬਚਾਅ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਰੀਅਨ ਗੋਲਸ਼ਾਨੀ, ਜਿਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਤਰੇਈ ਪਤਨੀ ਦੁਆਰਾ ਕੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕੇਸ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ 'ਚ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਏਬਾਦੀ ਨੇ ਇਸ ਕੇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਰਾਨ ਦੇ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਲਾਕ 'ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਰੀਅਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪਿਤਾ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਏਬਾਦੀ ਨੇ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਲੜਕੀ ਲੀਲਾ ਦਾ ਕੇਸ ਵੀ ਸੁਲਝਾ ਲਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲੀਲਾ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦਿਓ। ਏਬਾਦੀ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵੱਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਿਆਨ ਲਿਆਂਦਾ। ਏਬਾਦੀ ਨੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਕੇਸਾਂ (ਹਬੀਬੁੱਲਾ ਪਈਮਾਨ, ਅੱਬਾਸ ਮਾਰੂਫੀ, ਅਤੇ ਫਰਾਜ ਸਰਕੌਹੀ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਸਮੇਤ) ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ । ਉਸਨੇ ਪੱਛਮੀ ਫੰਡਾਂ ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸੋਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਿਵ ਰਾਈਟਸ ਆਫ਼ ਚਾਈਲਡ (ਐਸਪੀਆਰਸੀ) (1994) ਅਤੇ ਡਿਫੈਂਡਰਜ਼ ਆਫ਼ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਸੈਂਟਰ (ਡੀਐਚਆਰਸੀ) ਸਨ।
ਉਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਸਲ ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਹੜੀ 2002 ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੰਸਦ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਏਬਾਦੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤ ਦਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੈ। ਏਬਾਦੀ ਦੇ ਸੰਸਕਰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰੀਆ (ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਏਬਾਦੀ ਨੇ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਮਰਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿੱਲ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
10 ਅਕਤੂਬਰ 2003 ਨੂੰ, ਏਬਾਦੀ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਦਲੇਰ ਵਿਅਕਤੀ" ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ "ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ।" ਹੁਣ ਉਹ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਜਬਰੀ ਸਰਕਾਰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ। ਨੋਬਲ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕੁਝ ਅਬਜ਼ਰਵਰਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੋਪ ਜੌਨ ਪੌਲ II ਨੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਏਗਾ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਹੈ।
ਉਹ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ ਸੀ।
ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਜੋਨਸ ਗਹਰ ਸਟੇਅਰ ਨੇ ਇਕ ਬਿਆਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਏਬਾਦੀ ਦੇ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਇਹ ਕੌਮੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।" ਈਰਾਨ ਨੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਵਿਆਪਮ ਘੋਟਾਲਾ
ਵਿਆਪਮ ਘੁਟਾਲਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਾਖਲਾ ਅਤੇ ਭਰਤੀ ਘੁਟਾਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 300 ਤੋਂ ਵਧ ਅਯੋਗ ਉਮੀਦਵਾਰ ਮੈਰਿਟ ਵਿਚ ਆਉਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵਲੋਂ ਦਾਇਰ ਜਨਹਿੱਤ ਪਟੀਸ਼ਨ '(ਪਟੀਸ਼ਨ) ਹੇਠ ਮਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੰਦੌਰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਬੋਰਡ (MPPEB) ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (MCI) ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਦੇ ਦਿੱਤੇ। ਪ੍ਰੀ-ਮੈਡੀਕਲ ਟੈਸਟ (PMT) ਵਿਚ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਸੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ 2009 ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘੁਟਾਲੇ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਮਾਨਵੀਕਰਨ ਰੈਕੇਟ ਦੇ ਸਰਗਨਾ ਡਾ. ਜਗਦੀਸ਼ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਕਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ ਸ਼ਰਮਾ, MPPEB ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਕੰਟਰੋਲਰ ਪੰਕਜ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ, MPPEB ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਨਿਤਿਨ ਮਹਿੰਦਰ ਅਤੇ ਅਜੈ ਸੇਨ ਅਤੇ ਰਾਜ PMT ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿਚ ਇੰਚਾਰਜ ਸੀ.ਕੇ. ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਮਿਸ਼ਰਾ ਘਪਲੇ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰੈਡਿਟ ਇੰਦੌਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਡਾ ਆਨੰਦ ਰਾਏ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਪਮ ਘੁਟਾਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੁਣ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਕਰੇਗੀ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਘੁਟਾਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮਾਮਲੇ ਸਬੰਧੀ ਕਈ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ।
ਵਿਆਪਮ ਘੁਟਾਲੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਵਿਆਪਮ ਘੁਟਾਲੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਲ 2009 ਤੋਂ ਹੋਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਮਾਮਲਾ 2013 ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਅਗਸਤ 2013 ਵਿੱਚ ਇਸ ਘੁਟਾਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪੁਲੀਸ ਦੀ ਇੱਕ ਸਪੈਸ਼ਲ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਜੱਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ।
ਸ਼ੱਕੀ ਮੌਤਾਂ
ਇਸ ਘੁਟਾਲੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਰਥੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਜੱਬਲਪੁਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਡੀਨ ਡਾ. ਅਰੁਣ ਸ਼ਰਮਾ, ਖੋਜੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਕਸ਼ੈ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਇੱਕ ਟਰੇਨੀ ਪੁਲੀਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਅਨਾਮਿਕਾ ਦੀਆਂ ਭੇਤਭਰੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਅਹਿਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਘੁਟਾਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਲੱਗਪਗ 46 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਤੱਕ 34 ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁੱਝ ਨਾ ਕੁੱਝ ਸੰਬੰਧ ਵਿਆਪਮਂ ਘੋਟਾਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਘੋਟਾਲੇ
ਚੂੰਡਲ ਚਿੱੜੀ
ਚੂੰਡਲ ਚਿੱੜੀ ਇਸ ਚਿੱੜੀ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਮ ਬੋਦਲ ਚੰਡੋਲ, ਟੋਪੀ ਚਿੜੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਮੈਦਾਨ, ਕਣਕ, ਬਾਜਰਾ ਜਾਂ ਜਵਾਰ ਦੇ ਖੇਤ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਖਾਣਾ ਦਾਣੇ ਜਾਂ ਘਾਹ ਦੇ ਬੀਜ, ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਛੀ ਆਮ ਚਿੜੀਆਂ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਵਾਜ ਵੀਹ-ਵੀਹ-ਵੀਹ ਜਾਂ ਟਵੀਹ-ਟੀ-ਟੋ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਚਿੱੜੀ ਨੂੰ ਸੁੱਕੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਣਾ ਪਸੰਦ ਹੈ।
ਹੁਲੀਆ
ਇਸ ਦਾ ਕੱਦ 17 ਤੋਂ 18 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ, ਖੰਭਾਂ ਦਾ ਪਸਾਰ 30 ਤੋਂ 35 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਅਤੇ ਭਾਰ 37 ਤੋਂ 55 ਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਰੰਗ ਭੂਰੇ-ਭੂਸਲਾ ਉੱਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ-ਭੂਰੇ, ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਧੱਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਚੁੰਝ ਚੌੜੀ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਨਹੁੰਦਰਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ 30 ਤੋਂ 60 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤਕ ਉੱਡਣਾ ਅਤੇ ਤਾਰੀਆਂ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਲੰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਰੰਗ ਭੂਸਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਲਿਸੀ ਸੈਮੂਅਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼ੈਲਬੋਰਨ ਹੋਟਲ
ਸ਼ੈਲਬੋਰਨ ਹੋਟਲ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਟਲ ਹੈ ਜੋਕਿ ਲੈਂਡਮਾਰ੍ਕ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫ਼ਨ ਗਰੀਨ ਦੇ ਉਤਰੀ ਪਾਸੇ ਵੱਲ, ਡਬਲਿਨ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ I ਇਸਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਮੈਰਿਯਟ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I ਇਸ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 265 ਕਮਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਹੋਟਲ ਨੂੰ 18 ਮਹੀਨਿਆ ਦੇ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਲ 2007 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ I
ਜ਼ੋਨ ਮੈਕਕਰਡੀ ਨੇ ਇਸ ਹੋਟਲ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਐਮ. ਐਮ. ਬਰਬੈਜ਼ੇਟ ਨੇ ਬਾਹਰ ਚਾਰ ਮੂਰਤੀਆਂ ਲੱਗਵਾਇਆਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨੂਬਿਅਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੰਦੀ ਗੁਲਾਮ ਲੜਕੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ I
ਸ਼ੈਲਬੋਰਨ ਹੋਟਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1824 ਵਿੱਚ ਮਾਰਟਿਨ ਬੁੱਰਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ I ਉਹ ਮੁੱਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਪਪਿਰੈਰੀ ਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਉਹ ਨੇ ਤਿੰਨ ਟਾਉਨਹਾਉਸ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਡਬਲਿਨ ਦੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫ਼ਨ ਦੇ ਗਰੀਨ (ਯੁਰੋਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਗਾਰਡਨ ਸਕੂਏਅਰ) ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਸੀ I ਬੁੱਰਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੈੰਡ ਨਵੇਂ ਹੋਟਲ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਲਿਅਮ ਪੈਟੀ, ਦੁਸਰੀ ਅਰਲ ਆਫ਼ ਸ਼ੈਲਬਰਨ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ‘ਦ ਸ਼ੈਲਬੋਰਨ ਹੋਟਲ’ ਰੱਖਿਆ I
1900 ਦਸ਼ਕ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਐਲੋਇਸ ਹਿਟਲਰ, ਜੁਨਿਯਰ, ਜੋਕਿ ਐਡੋਲਫ ਹਿਟਲਰ ਦਾ ਸੌਤੇਲੇ ਭਰਾ ਸੀ, ਨੇ ਡਬਲਿਨ ਸਥਿਤ ਇਸ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ I
1916 ਦੇ ਇਸਟਰ ਰਾਜ਼ਿੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ 40 ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ੋਜ਼ਾਂ ਨੇ ਜੋਕਿ ਕੈਪਟਨ ਐਂਡਰਿਊਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ, ਦੁਆਰਾ ਹੋਟਲ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਤਾ ਗਿਆ I ਵਾਲੰਟੀਅਰ ਫ਼ੌਜਾਂ ਜੋਕਿ ਮਾਇਕਲ ਮੈਲਿਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਈਰਿਸ਼ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਆਰਮੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਸੀ I
ਸਾਲ 1922 ਵਿੱਚ, ਆਈਰਿਸ਼ ਸੰਵਿਧਾਨ ਕਮਰਾ ਨੰਬਰ 112 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ I ਹੁਣ ਉਹ ਕਮਰਾ ਦ ਕੌਂਸਟੀਟੂਉਸ਼ਨ ਰੂਮ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ I
ਸੇਂਟ ਸਟੀਫ਼ਨ ਦਾ ਗਰੀਨ
ਹੋਟਲ ਦੇ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦੋ ਵਿਸ਼ੇ ਜੁੜੇ ਸਨ, ਪਹਿਲਾ ਇਲੀਜ਼ਾਬੈਥ ਬੋਵੈਨ ਅਤੇ ਦੁਸਰਾ ‘ਦਾ ਸ਼ੈਲਬੋਰਨ ਐਂਡ ਇਟੱਸ ਪੀਪਲਜ਼’ ਜੋਕਿ ਮਾਇਕਲ ਓ’ਸੂਲੀਵਨ (ਬਰਨਾਰਡਾਇਨ ਓ’ਨੀਲI) ਬਲੈਕਵਾਟਰ ਪ੍ਰੈਸ ਡਬਲਿਨ 1999 ਦੁਆਰਾ ਸੀ I
ਗੁਲ ਚੌਹਾਨ
ਗੁਲ ਚੌਹਾਨ (ਜਨਮ 8 ਫਰਵਰੀ 1950 ) ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ। ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਨੇ "ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਨਵੇਂ ਆਯਾਮ ਤੇ ਇਸ ’ਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਕਮਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾਕਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਾ ਮਖ਼ਸੂਸ ਪਾਠਕ ਵਰਗ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ==ਰਚਨਾਵਾਂ ==
ਅਮਬਰੀਨ ਅਰਸ਼ਦ
ਅਮਬਰੀਨ ਅਰਸ਼ਦ (ਜਨਮ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 1992, ਬਹਾਵਲਪੁਰ ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਹੈ (20 ਨਵੰਬਰ 2020 ਤੱਕ)। ਜਨਵਰੀ 2018 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ 7 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ 28 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਪਸ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਮੋਰਚਾ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਅਰਸ਼ਦ ਜਲ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਿਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ
ਅਰਸ਼ਦ ਉਸ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਕ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਜੂਨੀਅਰ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵਿੱਚ 8ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਕੋਰੀਆ, ਜਾਪਾਨ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਲ ਬੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ 2012 ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਤੀਜੇ ਮਹਿਲਾ ਏਐਚਐਫ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਛੇਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਤੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਕ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਦੂਜੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਹਾਕੀ ਚੈਲੇਂਜ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ 2 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਅਤੇ 3/4 ਪਲੇਆਫ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ 6 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ। 13ਵੇਂ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਮਿਆਂਮਾਰ 'ਤੇ 4-0 ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੋਲ (ਫੀਲਡ ਗੋਲ) ਕੀਤੇ। ਅਰਸ਼ਦ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਏ 31ਵੇਂ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹਾਕੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਉਸ ਟੀਮ ਦੀ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਂਦਰ ਸੇਰੀ ਬੇਗਾਵਨ, ਬਰੂਨੇਈ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਮਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਆ ਚੈਲੇਂਜ 2017 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਛੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਲਈ 3 ਗੋਲਾਂ (2 ਫੀਲਡ ਗੋਲ ਅਤੇ 1 ਪੈਨਲਟੀ ਸਟ੍ਰੋਕ) ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਸਿਖਰ ਸਕੋਰਰ ਸੀ। ਬੈਂਕਾਕ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 2018 ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਵਿੱਚ, ਅਰਸ਼ਦ ਦੁਬਾਰਾ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪੈਨਲਟੀ ਕਾਰਨਰ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਲੇ ਗੋਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਛੇ ਗੇਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਥਾਈਲੈਂਡ ਤੋਂ 7-0 ਦੀ ਹਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੀਲਾ ਕਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ-ਧਾਰਾ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ
ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ-ਧਾਰਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੇ ਸਾਹਿੱਤ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੇ੍ਰਸਠ ਰਚਨਾ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨ ਦੀ ਬਾਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਸਿੱਖ ਮੱਤ ਭਗਤੀ ਮੱਤ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਉਦਪਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿੰਨਾ ਨੇ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿੰਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰਮਤਿ ਸਾਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਇਸ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਹੜੀ ‘ਆਦਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ` ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਣੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਪਕਿਆਈ ਤੇ ਕਲਾਗਤ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸਾਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।1
ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ-ਧਾਰਾ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ-ਧਾਰਾ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀਨ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਬਣ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿਰਜਿਤ ਪ੍ਰਵਚਨ ਹਕੂਮਤੀ ਤਸ਼ਦੱਦ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਨਿਆਂ ਭੋਗਣ ਵਾਲੇ ਸਾਧਾਰਣ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਅਲੰਬਰਦਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹੱਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰੁਸਤ ਵੀ ਹੈ।2 ਮਿਸ਼ਾਲ ਵਜੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੀਆਂ ਇਹ ਕਾਵਿ-ਪੰਗਤੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ:- “ਨੀਚਾ ਅੰਦਰਿ ਨੀਚ ਜਾਤਿ ਨੀਚੀ ਹੂ ਅਤਿ ਨੀਚੂ॥ ਨਾਨਕ ਤਿਨ ਕੈ ਸੰਗਿ ਸਾਥਿ ਵਡਿਆ ਸਿਊ ਕਿਆ ਰੀਸ ਜਿਥੇ ਨੀਚ ਸਮਾਲੀਆਨਿ ਤਿਥੈ ਨਦਰਿ ਤੇਰੀ ਬਖਸਿਸ਼
“ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ”
ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗੁਰੂ ਹੋਏ। ਗੁਰੂ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਸਾਹਿਬ` ਦਾ ਨਾਂ ‘ਲਹਿਣਾ` ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਮਾਰਚ 1504 ਈ: ਨੂੰ ‘ਮੱਤੇ ਦੀ ਸਰਾਇ` ਨਾਮੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ‘ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ` ਮੱਤੇ ਦੀ ਸਰਾਇ` ਛੱਡ ਕੇ ਪਹਿਲਾ ਹਰੀਕੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਖਡੂਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਹਰੀਕੇ ਅਤੇ ਖਡੂਰ ਵਿਖੇ ਹੀ ਬੀਤਿਆ। 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ‘ਮੱਤੇ ਦੀ ਸਰਾਇ` ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਸ੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਚੰਦ ਦੀ ਸਪੁੱਤਰੀ ਬੀਬੀ ਖੀਵੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ ‘ਦਾਤੂ ਅਤੇ ਦਾਸੂ` ਅਤੇ ਦੋ ਲੜਕੀਆਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ‘ਬੀਬੀ ਅਨੋਖੀ ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਅਮਰੋ`।4
“ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ-ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ”
ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਰਚੀ ਹੋਈ ਬਾਣੀ ‘ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ` ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਸਭ ਗੁਰੂਆਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਰਚੇ ਹੋਏ 63 ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਮੂਲ ਵਿਸ਼ਾ ਨਿਰਮਾਣਤਾ, ਗੁਰੂ ਭਗਤੀ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ‘ਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਕ` ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਬੜੀ ਸਾਦੀ ਤੇ ਸਰਲ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਧਰਮ ਸਚਿਆਈਆਂ ਪ੍ਰਗਟਾਈਆਂ ਹਨ। ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਕੁਝ ਵੇਰਵੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:- 1.	ਜੇ ਸਉ ਚੰਦਾ ਉਗਵਹਿ, ਸੂਰਜ ਚੜਹਿ ਹਜ਼ਾਰ। ਏਤੇ ਚਾਨਣ ਹੋਂਦਿਆ, ਗੁਰ ਬਿਨ ਘੋਰ ਅੰਧੇਰ। 2.	ਨਾਨਕ ਚਿੰਤ ਮਤੁ ਕਰੋ ਚਿੰਤਾ ਤਿਸਿ ਹੀ ਹੈ। ਕਾਲਿ ਮੈਂ ਜੋਤਿ ਉਪਾਇਕਾ, ਤਿਨਾ ਭੀ ਰੋਜੀ ਦੇ।5 3.	ਜੋ ਸਿਰਿ ਸਾਂਈ ਨਾ ਨਿਵੇ ਸੋ ਸਿ ਦੀਜੈ ਡਾਰ। ਨਾਨਕ ਜਿਸ ਪਿੰਜਰ ਮੈਂ, ਬ੍ਰਿਹਾ ਸੋ ਪਿੰਜਰ ਲੈ ਜਾਣ
ਆਪ ਜੀ ਦੇ 63 ਸ਼ਲੋਕ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਨਾਂ ਅਧੀਨ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀਾਂ 9 ਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਮਿਲਦੇ ਹਨ
ਜਿਵੇਂ
ਹਵਾਲੇ
<1।	ਡਾ. ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1961, ਪੰਨਾ-30> <2।	ਡਾ. ਜਗਬੀਰ ਸਿੰਘ, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ ਲੁਧਿਆਣਾ, 2011, ਪੰਨਾ-49> <3।	ਡਾ. ਜਗਬੀਰ ਸਿੰਘ, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਭਵਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2011, ਪੰਨਾ-46> <4।	ਕੁਲਵੰਤ ਕੌਰ, ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ, ਪ੍ਰਤਾਪ ਮਹਿਤਾ ਲੋਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਐਸ.ਸੀ. ਓ., 57-58-59, ਸੈਕਟਰ 17-ਸੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1984, ਪੰਨਾ-35> <5।	ਡਾ. ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1961, ਪੰਨਾ-40> <6।	ਡਾ. ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਰੋਤ-ਮੂਲਕ ਇਤਿਹਾਸ (ਭਾਗ ਦੂਜਾ), 1998, ਪੰਨਾ-56>
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ
ਵਿਕੀਲੀਕਸ
ਵਿਕੀਲੀਕਸ ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕ ਜੂਲੀਅਨ ਅਸਾਂਜੇ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਭੇਦ ਵਾਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਛਾਪਦੀ ਹੈ, ਗੈਰ -ਮੁਨਾਫਾ, ਆਨਲਾਈਨ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀ ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅਸਲ ਖਾਸੇ ਨੂੰ ਬੇਪਰਦ ਕਰਕੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤਹਿਲਕਾ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਂ
ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸਾਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਨਾਟੋ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਿਕੋਲਸ ਸਰਕੋਜ਼ੀ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਸਮਰਾਟ, ਲਿਬੀਆ ਦੇ ਮੁਖੀ ਕਰਨਲ ਗੱਦਾਫੀ ਨੂੰ ਅਜੀਬ ਇਨਸਾਨ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਾਮਿਦ ਕਰਜ਼ਈ ਨੂੰ ਪਾਗਲ ਅਤੇ ਬੇਹੱਦ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਰੂਸੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੂਤਿਨ ਨੂੰ ਅਲਫਾ ਕੁੱਤਾ, ਇਰਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਹਿਮੂਦ ਅਹਿਮਦੀਨੇਜ਼ਾਦ ਨੂੰ ਹਿਟਲਰ, ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਮਿੱਤਰੀ ਮੇਦਵੇਦੇਵ ਨੂੰ ਮਰੀਅਲ ਅਤੇ ਦੱਬੂ, ਇਟਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਿਲਵੀਓ ਬਰਲੂਸਕੋਨੀ ਨੂੰ ਵਾਹਯਾਤ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਪੂਤਿਨ ਦਾ ਭੌਂਕੂ ਕਹਿਣਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈੱਬ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਈਬਰ ਸੰਸਾਰ
ਕਲਾਰਕ ਗੇਬਲ
ਕਲਾਰਕ ਵਿਲੀਅਮ ਗੇਬਲ (1 ਫਰਵਰੀ, 1901 - ਨਵੰਬਰ 16, 1960) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਅਫ਼ਸਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕਿੰਗ ਆਫ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ 1924 ਅਤੇ 1926 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਮੂਕ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਤੇ 1930 ਵਿੱਚ ਮੈਟਰੋ-ਗੋਲਡਵਿਨ-ਮੇਅਰ ਲਈ ਕੁੱਝ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੀਆ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਾਲੀ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ 60 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਗੇਬਲ ਨੇ ਇਟ ਹੈਂਪਡ ਵਨ ਨਾਈਟ (1934) ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਐਕਟਰ ਦਾ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਗੇਬਲ ਨੂੰ ਰੈੱਡ ਡਸਟ (1932), ਮੈਨਹਟਨ ਮੇਲੋਡਰਾਮਾ (1934), ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ (1936), ਸਾਰਟੋਗਾ (1937) ਬੂਮ ਟਾਊਨ (1940), ਦਿ ਹਕਚਰਸ (1947), ਹੋਮਕਮਿੰਗ (1948) ਅਤੇ ਦ ਮਿਲਫਿਟਸ (1961) ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨਾਲ ਅਪਾਰ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਗੇਬਲ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਨ ਫਿਲਮ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾਸਿਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕਲਾਰਕ ਗੇਬਲ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਫਰਵਰੀ, 1901 ਨੂੰ ਕਾਡੀਜ਼, ਓਹਾਇਓ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਲੀਅਮ ਹੈਨਰੀ "ਵਿਲ" ਗੇਬਲ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਅਡਲਾਈਨ ਸੀ। ਗੇਬਲ ਨੂੰ ਵਿਲੀਅਮ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾਰਕ ਜਾਂ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਬਿਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਗੇਬਲ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਓਹੀਓ ਦੇ ਡੇਨੀਸਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਸ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਸ਼ਾਇਦ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਕਾਰਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੌਤ ਦਾ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ ਮਿਰਗੀ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1903 ਵਿਚ, ਗੇਬਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜੈਨੀ ਡੂਨਲਪ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਗੇਬਲ ਲੰਬਾ ਕੱਦ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਬੱਚਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸੌਤੇਲੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਲਾਡ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਸੀ। ਜੈਨੀ ਪਿਆਨੋ ਵਜਾਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਗੇਬਲ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਸੀ।
17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਕਲਾਰਕ ਗੇਬਲ ਦੀ ਬਰਡ ਆਫ ਪੈਰਾਡਾਈਜ਼ ਪਲੇਅ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਪੈਸਿਆ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਇਆ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਕ ਉਸ ਦੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਟਲਸਾ, ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਗੇਬਲ ਨੇ ਸਟਾਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਤੇਲ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਫਰੈਂਕ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਸਟੋਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਈ ਦੇ ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਪੋਰਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਟੇਜੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲੋਰਾ ਹੋਪ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਥਿੲੇਟਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਤ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
1935 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੀ ਕਾਲ ਆਫ ਦੀ ਵਾਈਲਦ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਫਿਲਮ ਦੀ ਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਲੋਰੈਟਾ ਯੰਗ, ਗੇਬਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਜੂਡੀ ਦਾ ਜਨਮ ਨਵੰਬਰ 1935 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1955 ਵਿਚ, ਗੇਬਲ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਕੇ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਾਨ ਕਲਾਰਕ ਗੇਬਲ ਹੈ।ਗੇਬਲ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਡੈਨੀਸਨ, ਓਹੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲਿਆ ਸੀ।ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਸ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਸੀ।ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹਰਸ਼ਲਮੈਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ।ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਸੁਲਝ ਗਿਆ ਉਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸਨੂੰ ਵਰਨਨ ਟਾਨਸ਼ਿਪ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਚਾਰਲਸ ਹਰਸ਼ੇਲਮੈਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਾਰਮ 'ਤੇ ਭੇਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1903 ਵਿਚ, ਗੇਬਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜੈਨੀ ਡਨਲੈਪ (1874–1919) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।ਗੇਬਲ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੰਬਾ, ਸ਼ਰਮਾਕ ਬੱਚਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪਿਆਨੋ ਵਜਾਉਣਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਨੋ ਵਜਾਉਣ ਦਾ ਸਬਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੋਪੇਡੇਲਜ਼ ਮੈਨਜ਼ ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇਕਲੌਤਾ ਲੜਕਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ 1917 ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆਈਆਂ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਅਕਰੋਨ ਨੇੜੇ ਰਵੇਨਾ, ਓਹੀਓ ਚਲੇ ਗਏ।
ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਖੇਤ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗੇਬਲ ਜਲਦੀ ਹੀ ਫਾਇਰਸਟੋਨ ਟਾਇਰ ਐਂਡ ਰਬਰ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਅਕਰੋਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਮੁਢਲੀ ਸਫਲਤਾ
ਥੰਬ  ਰੈਡ ਡਸਟ  (1932) 'ਚ ਮੈਰੀ ਐਸਟਰ ਅਤੇ ਜੀਬਲ 1930 ਵਿਚ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਦੇ ਸਟੇਜ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ  ਦਿ ਆਖਰੀ ਮਾਈਲ  ਦੇ ਸੀਤਲਿੰਗ ਅਤੇ ਹਤਾਸ਼ ਕਿਲਰ ਮੇਅਰਜ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੈਬਲ ਨੂੰ ਮੈਟਰੋ-ਗੋਲਡਵਿਨ ਨਾਲ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।ਸਾਉਂਡ ਪਿਕਚਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਘੱਟ ਬਜਟ ਵਿਲੀਅਮ ਬੁਆਡ ਪੱਛਮੀ ਵਿੱਚ ਅਣਵਿਆਹੇ ਖਲਨਾਇਕ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ।
ਮੌਤ
6 ਨਵੰਬਰ, 1960 ਨੂੰ, ਗੇਬਲ ਨੂੰ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਪ੍ਰੈੱਸਬੀਟੇਰਿਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਸੀ। 16 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਉਹ ਸੁਧਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਸ਼ਾਮ 59 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਕੁਟੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਰਾਰ
ਕਰਿਕੱਟ ਮਾਰਾਤੂ ਕੁਟੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਰਾਰ (14 ਜੂਨ 1900 – 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 1973) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਆਲੋਚਕ ਅਧਿਐਨ ਭਰਤਪ੍ਰਿਯਦਨਮ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਲਿਆਲਮ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਜੀਵਨੀ
ਕੁਟੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਰਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਜੂਨ 1900 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਪਾਲੱਕੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕਰੀਕੱਟ ਮਰਾਤੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਾਰਾਰ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀਕੁੱਟੀ ਮਰਾਸਿਆਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਡਰਾਇੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਪਰਕਸ਼ਨ, ਜੋ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪੇਸ਼ਾ ਸੀ, ਸਿੱਖਿਆ, ਪਰੰਤੂ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਦੋਂ ਬਦਲ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨੀਲਕੰਤਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਲਜ ਪੱਤੰਬੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਦੋ  ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਪੁੰਨਸਰੀ ਨੰਬੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਸ਼ਰਮਾ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤ ਸ਼ਰੋਮਣੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੇਰਲਾ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਵਿਖੇ ਸਾਹਿਤ ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ 15 ਸਾਲ ਵਲਾਤੋਲ ਨਾਰਾਇਣ ਮੈਨਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ। 1938 ਤੋਂ 1961 ਤੱਕ ਉਹ ਮਲਿਆਲਮ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ, ਮਾਤਰੂਭੂਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰੂਫ਼ਰੀਡਰ ਸੀ.
ਮਰਾਰ ਦਾ ਵਿਆਹ 1924 ਵਿੱਚ ਕਿੜਾਕਮਰਤ ਨਾਰਾਇਣਕੁਟੀ ਮਰਸਿਆਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੇ ਸੱਤ ਬੱਚੇ, ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਮਗਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਵਧੇਰੇ ਝੁਕਾਅ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। 6 ਅਪਰੈਲ 1973 ਨੂੰ 72 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਕੁਟੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਰਾਰ ਸਾਹਿਤਕ ਬਕਵਾਸ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਆਲੋਚਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਭਾਰਤਪ੍ਰਿਯਦਾਨਮ, ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ ਕਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਾਰਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾ ਕਲਾ ਜੀਵਿਤਮ ਤਾਨੇ (ਕਲਾ ਜੀਵਨ ਹੀ ਹੈ) ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਐਮ ਪੀ ਪਾਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ। ਮਲਿਆਲਾ ਸ਼ੈਲੀ, ਉਸਦੀਆਂ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਮਲਯਾਲਮ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸਾਹਿਤਿਆਸੱਲਪਮ, ਦੰਤਗੋਪੁਰਮ ਅਤੇ ਕੈਵਿਲੱਕੂ (ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਸਾਹਿਤਕ ਅਲੋਚਨਾ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਅਲੋਚਨਾ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਦੇ 19 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1973 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1900
ਪਟਨਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਪਟਨਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜਕੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ। 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1917 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਪਟਨਾ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਮਿਲੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਰੰਭ ਹੋਇਆ ਸੀ,  ਇਹ ਮੁਗਲ ਅਤੇ ਰਾਜਪੂਤ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਦੂ ਘਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਹੁਣ ਬਿਹਾਰ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਬਰਤਾਨਵੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਮਿਲੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਧਾਰਣਾ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1912 ਵਿਚ ਉੱਭਰੀ ਸੀ। ਪਟਨਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਨੇ 1915 ਵਿੱਚ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਬੰਗਲੇ ਤੋਂ ਏ.ਐਨ. ਸਿਨ੍ਹਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ 1929 ਵਿਚ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ ਵਿਚ ਲਿਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਟਨਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, 1925 ਵਿਚ, ਉਹ ਪਟਨਾ-ਗਿਆ ਰੋਡ (ਹੁਣ ਬੁੱਧ ਮਾਰਗ) 'ਤੇ ਸੀ. ਰਾਏ ਬਹਾਦੁਰ ਬਿਸ਼ਨੂ ਸਵਰੂਪ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤੀ ਦੋ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ 1928 ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਜਪਾਲ ਸਰ ਹਿਊਗ ਲੈਨਸਡਾਨ ਸਟੀਫਨਸਨ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਚਕਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਚਕਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਅਟਕ, ਮੀਆਂਵਾਲੀ, ਖੁਸ਼ਾਬ, ਜੇਹਲੁਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਿਹੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਮੋਘੇ
ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਮੋਘੇ (1914 - 2011) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆਕਰਮੀ,  ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ  ਅਤੇ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਬਾਲ ਨਿਕੇਤਨ ਸੰਘ ਲਈ ਕਸਤੂਰਬਾ ਕੰਨਿਆ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ,  ਜੋ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮੌਂਟਸੋਰੀ ਸਕੂਲ ਸੀ।  ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਮਹਿਲਾ ਸੰਘ, ਇੰਦੌਰ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਚੇਅਰਪਰਸਨ) ਰਹੀ,  ਇਹ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜ ਸਮਾਜ ਦੇ ਅਪਾਹਜ, ਯਤੀਮ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਧੀਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਪੱਖੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਹੈ    ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਇੰਦੌਰ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ "ਪ੍ਰਸਟਾਇਜ਼ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ  ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਿਆ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।  1992 ਵਿੱਚ, ਜਾਮਨਲਾਲ ਬਜਾਜ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਰਹੀ ਹੈ, 1968 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਇਸਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਅਵਾਰਡ ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਜੀਵਨ
ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਮੋਘੇ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਤਾਤਿਆ ਸਰਵਾਤੇ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ,ਇੱਕ ਸਥਾਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆਕਾਰਜੀ ਅਤੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ,  ਮੌਂਟੇਸੋਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਦਾਲਤ ਅਤੇ ਬਾਲ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1944 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਰਸਰੀ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੌਂਟੇਸਰੀ ਸਕੂਲ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਿਜੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ 1947 ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਨਿਕੇਤਨ ਸੰਘ, ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਬਣਾਇਆ ਜੋ ਬੇਸਹਾਰਾ ਬੱਚਿਆਂ, ਨਰਸਰੀਆਂ, ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, ਮੈਡੀਕਲ ਕੈਂਪਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਘਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਲਾਈ ਕੇਂਦਰਾਂ, ਸਰਾਂ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਵਰਗੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਮੋਘੇ ਨੇ 1953 ਵਿੱਚ ਸਵੀਪਰਾਂ ਦੀ ਕਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਰਸਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਾ ਸਖਤ ਵਿਰੋਧ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਬੋਰਡ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਦੀਵਾਸੀ, ਝਾਬੂਆ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਨੀਮਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਹੇਠ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਅਵਸਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਝਾਬੂਆ ਵਿੱਚ ਕਸਤੂਰਬਾ ਕੰਨਿਆ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਿਡੌਣਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ 10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਗਰੀਬ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਵਿਦਿਅਕ, ਵਿਗਿਆਨਕ, ਮਕੈਨੀਕਲ ਅਤੇ ਉਸਾਰੂ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ 1979 ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜੰਗਲਾਤ ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਲਿਆਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਲੋਗਨ, ਵਨ ਬੁਆਏ ਵਨ ਟ੍ਰੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਈਲਡ ਟੀਕਾਕਰਣ, ਬੇਬੀ ਸ਼ੋਅ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ, ਖਿਡੌਣਾ ਬਣਾਉਣ, ਵਿਦਿਅਕ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਕਤਾਈ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਬਾਲ ਨਿਕੇਤਨ ਸੰਘ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਅਧੀਨ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬੀ.ਏ.ਡੀ. ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਕਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਵਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਇੰਦੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਝੁੱਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਜਬੋਟ ਵਿਖੇ ਦੋ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਉਸ ਨੇ 170 ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਟੀਕਾਕਰਨ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੋਸ਼ਣ, ਸਿਹਤ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਫਾਈ ਦੇਖਭਾਲ, ਪ੍ਰੀਸਕੂਲ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਭਾਰਤੀ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਮਹਿਲਾ ਸੰਘ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1914 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਹਰਕਿਸ਼ਨ ਪੁਰਾ
ਹਰਕਿਸ਼ਨ ਪੁਰਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਰਾਮਪੁਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਬੱਬੂ ਮਾਨ
ਬੱਬੂ ਮਾਨ (ਅੰਗਰੇਜੀ: Babbu Maan) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਅਦਾਕਾਰ, ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਇਆ। ਉਸਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਖੰਟ ਮਾਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਕਰੀਅਰ
ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਦਰਸ਼ਕ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ। 1999 ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਅੱਠ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ ਅਤੇ ਛੇ ਕੰਪਾਇਲੇਸ਼ਨ ਐਲਬਮਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਮਾਨ ਜੀ 'ਵਨ ਹੋਪ ਵਨ ਚਾਂਸ' (ਇੱਕ ਉਮੀਦ, ਇੱਕ ਸੰਭਾਵਨਾ) ਲਈ ਰਾਜਦੂਤ ਹਨ, ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।
ਸੰਗੀਤ
ਉਸ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਬੋਲ, ਜੀਵ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ 'ਸੱਜਣ ਰੂਮਾਲ ਦੇ ਗਿਆ' ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ। ਮੁਕੰਮਲ ਉਤਪਾਦ ਤੋਂ ਨਾਖੁਸ਼, ਉਹ ਡਰਾਇੰਗ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਕਈ ਗਾਣੇ ਮੁੜ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਆਏ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰਕ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਤੂ ਮੇਰੀ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 1999 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
2001 ਵਿੱਚ, ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਏਲਬਮ ਸਾਉਣ ਦੀ ਝੜੀ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਚੰਨ ਚਾਨਣੀ, ਰਾਤ ਗੁਜ਼ਾਰਲੀ, ਦਿਲ ਤਾ ਪਾਗਲ ਹੈ, ਇਸ਼ਕ, ਕਬਜ਼ਾ ਅਤੇ ਟੱਚ ਵੁੱਡ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਣਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਹਵਾਏ ਲਈ ਗਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਗੀਤਕਾਰ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜਸਪਿੰਦਰ ਨਰੂਲਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਚੌਥੀ ਐਲਬਮ ਓਹੀ ਚੰਨ ਓਹੀ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2005 ਵਿੱਚ ਪਿਆਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਐਲਬਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। 2007 ਵਿੱਚ, ਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਹਿੰਦੀ ਐਲਬਮ 'ਮੇਰਾ ਗਮ' ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਧਾਰਮਿਕ ਐਲਬਮ ਸਿੰਘ ਬਿਹਤਰ ਦੈਨ ਕਿੰਗ। ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਗੀਤ, ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਾਅਲੀ ਸੰਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ, ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਹਿਸਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਈ। 4 ਜੁਲਾਈ 2013 ਨੂੰ ਮਾਨ ਨੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ: ਅੱਠ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਪਾਰਕ ਐਲਬਮ.ਇਹ ਐਲਬਮ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਯੂ.ਕੇ. ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਵਿੱਚ ਆਈਟਿਉਨਸ ਵਰਲਡ ਐਲਬਮਾਂ ਦੇ ਚਾਰਟ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਦਾਖਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਬਿਲਬੋਰਡ 200 ਦੇ ਚਾਰਟਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਐਲਬਮ ਬਣ ਗਿਆ।
ਮਨਵੀਰ ਸਿੰਘ
ਮਨਵੀਰ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 6 ਨਵੰਬਰ 1995) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ ਜੋ ਗੋਆ ਲਈ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬੱਬੂ ਮਾਨ
ਸੰਗੀਤ
ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਮਾਨ ਨੇ ਸਰਦਾਰ, ਉਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਚਮਕੀਲਾ ਵਰਗੇ ਵੱਖਰੇ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨਜ਼ ਤੋਂ ਕਈ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹੁਣ ਤਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਹਵਾਏਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਾਘਾ ਅਤੇ ਦਿਲ ਤੈਨੂ ਕਰਦਾ ਏ ਪਿਆਰ ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੱਡਾ ਰਾਹ, ਕ੍ਰੂਕ, ਸਾਹਿਬ, ਬੀਬੀ ਔਰ ਗੈਂਗਸਟਰ ਅਤੇ ਟੀਟੋ ਐਮ.ਬੀ.ਏ।
ਮਨਵੀਰ ਸਿੰਘ
ਗੋਆ
ਸਿੰਘ ਨੂੰ 28 ਜੁਲਾਈ 2017 ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਦੀ ਟੀਮ ਲਈ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬੱਬੂ ਮਾਨ
ਸੰਗੀਤ
ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਯੂਰਪ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ ਹਨ। 2014 ਵਿੱਚ ਮਾਨ ਨੇ ਚਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ: ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਭਾਰਤੀ ਮਰਦ ਕਲਾਕਾਰ, ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਬੇਸਟ ਇੰਡੀਅਨ ਐਲਬਮ: ਤਲਾਸ਼ ਇਨ ਸਰਚ ਆਫ ਸੋਲ।
ਮਨਵੀਰ ਸਿੰਘ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ
19 ਅਗਸਤ 2017 ਨੂੰ, ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਮੌਰੀਸ਼ੀਅਸ ਵਿਰੁੱਧ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਜੈਜ ਲਾਲਪੇਖਲੂਆ ਦੀ ਜਗਾ 87 ਵੇਂ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਤੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ 2-1 ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।
ਬੱਬੂ ਮਾਨ
ਫਿਲਮਾਂ
ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ, ਹਵਾਏ' ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫਿਲਮ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਫਿਲਮ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹੀ ਸੀ। 2006 ਵਿਚ, ਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ' ਰੱਬ ਨੇ ਬਣਾਈਆ ਜੋੜੀਆਂ ' ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।ਮਾਨ ਜੀ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਹਸ਼ਰ (ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਥਾ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ।ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕੱਲੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਏਕਮ, ਹੀਰੋ ਹਿਟਲਰ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਰੋਮੀਓਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਆਪ ਹੀਰੋ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਸ਼ਕਪੁਰਾ ਨਾਮਕ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। 2010 ਵਿੱਚ ਏਕਮ, 2011 ਵਿੱਚ ਹੀਰੋ ਹਿਟਲਰ ਇਨ ਲਵ, 2012 ਦੇਸੀ ਰੋਮਿੳਜ਼, 2014 ਬਾਜ਼, 2018 ਬਣਜਾਰਾ-ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।
ਮਨਵੀਰ ਸਿੰਘ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ
ਉਸਨੇ 2018 ਦੇ SAFF ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਮਾਲਦੀਵਜ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦੋ ਗੋਲ ਆਰਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ।
ਬੱਬੂ ਮਾਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਮਨਵੀਰ ਸਿੰਘ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜਰੂਰੀ 18000 ਡਾਕਟਰੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼
ਜਰੂਰੀ 18000 ਡਾਕਟਰੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਕੋਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 18000 ਅਜਿਹੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਤਰਜ਼ਮਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੋਸ਼ "ਨੈਮ ਨਗੁਐਨ"(Nam Nguyen) ਨਾਮ ਦੇ ਲੇਖਕ ਵਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਆਨਲਾਈਨ ਈ-ਪੁਸਤਕ (e Book) ਹੈ ਜੋ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਇਹ ਡਾਕਟਰੀ ਪੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸਹਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਸ਼ ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਲਿੰਕ ਉੱਤੇ ਖੁਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲਿੰਕ
ਜਰੂਰੀ 18000 ਡਾਕਟਰੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਾਕਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਹਤ ਸਿੱਖਿਆ
ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰਾ
ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰਾ (ਜਨਮ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰਾ ਗੋਇਲ (ਗੋਇੰਕਾ) 30 ਨਵੰਬਰ 1950) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਉੱਦਮੀ ਅਤੇ ਏੱਸੇਲ ਸਮੂਹ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਟੈਲੀਕਾਸਟ ਵਿੱਚ ਕਰਾਂਤੀ ਦਾ ਆਗ਼ਾਜ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮੂਹ ਦਾ ਜੀ ਟੀਵੀ ਆਜ, ਸੋਨੀ ਅਤੇ ਸਟਾਰ-ਪਲੱਸ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਵਾੜੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਰਬਪਤੀ
ਡਾਕਟਰ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਡਾਕਟਰ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ (11 ਅਕਤੂਬਰ 1934) ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਜਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹਨ। ਉਹ 2014 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ 16ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੋਣਾਂ ਸਮੇਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸਨ।
ਜੀਵਨ ਸੰਬੰਧੀ
ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ 11 ਅਕਤੂਬਰ 1934 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਉਥੇ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਨੂਹਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਪੋਤੇ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਹਨ।
ਉਹ 1976 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ 'ਚ ਮੋਤੀਆ ਸਰਜਰੀ ਵਿੱਚ ਲੈਨਜ ਇਮਪਲਾਂਟੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਸਰਜਨ ਸੀ। 1979' ਚ ਸਿੰਘ ਨੇ - ਨਕਲੀ ਕਾਰਨੀਆ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1999 'ਚ ਅੱਖ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਵਿੱਚ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਊਰਜਾ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਡਾਕਟਰ ਸੀ।
ਪੁਸਤਕਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ*
ਕਿਸਾਨ
ਕਿਸਾਨ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਕੱਚੇ ਪਦਾਰਥ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖੇਤ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ, ਬਗੀਚਿਆਂ, ਬਾਗਾਂ, ਪੋਲਟਰੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸਾਨ ਖੇਤ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਕਸਤ ਆਰਥਿਕਤਾਵਾਂ ਵਿਚ, ਕਿਸਾਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਖੇਤ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ, ਜਾਂ ਫਾਰਮਹੈਂਡ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਿਛਲੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਸਾਨ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ, ਫਸਲਾਂ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ (ਪਸ਼ੂਆਂ ਜਾਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ) ਦੁਆਰਾ (ਪੌਦੇ, ਫਸਲ ਆਦਿ) ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਖੇਤੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਨਵ-ਪੱਥਰ ਕਾਲੀਨ ਯੁੱਗ ਤਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। 5000 ਤੋਂ 4000 ਈਸਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਂਸੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁਮੇਰੀਅਨ ਲੋਕ ਜੋ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਦੇ ਸਨ ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕਿਰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਆਬਪਾਸ਼ੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਨੀਲ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਿੰਜਣਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ।ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਪ੍ਰਥਾ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ 15,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੱਤੇ ਪਾਲੇ ਗਏ। ਲਗਭਗ 8000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਭੇਡਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚ ਸੂਰਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ 7000 ਬੀ ਸੀ ਈ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਘੋੜੇ ਦੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਤਕਰੀਬਨ 4000 ਬੀਸੀਈ ਤਕ ਹੈ।