cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਹੋ ਚੀ ਮਿਨ੍ਹ ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੌਹਨਸਨ ਦੀਆਂ ਚਿਠੀਆਂ
ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ੧੯੬੭ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਵੀਅਤਨਾਮ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀ-ਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ|ਗੋਲੀਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੌਹਨਸਨ ਨੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੋ ਚੀ ਮਿਨੰਹ ਦੇ ਨਾਮ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਲਿੱਖੀ ਸੀ ਜੋ ੮ ਫਰਵਰੀ ੧੯੬੭ ਨੂੰ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਖੇ ਉੱਤਰੀ ਵੀਅਤਨਾਮ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਦੂਤ ਵਲੋਂ ਦਿਤੀ ਗੀ ਸੀ| ਗੋਲੀਬੰਦੀ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋ ਬਾਅਦ ੧੫ ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੋ ਚੀ ਮਿਨੰਹ ਨੇ ਇਸਦਾ ਜਵਾਬ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੌਹਨਸਨ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ|'View point U.S.A.'Pamphlet,published by united states information service,New Delhi
ਸੀਤਾਮੜ੍ਹੀ
ਸੀਤਾਮੜੀ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਜਨਮ ਥਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਹਾਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb|left| ਸੀਤਾਮੜ੍ਹੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਵਾਰ (ਰੇਲਵੇ ਸਟੈਸ਼ਨ) ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਤਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਚ ਇਸਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਇਆ। ਤਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਚ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਮਾਈਆ ਦਾ ਜਨਮ ਪੁਨੌਰਾ ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਥਿਲਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਹਿਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਚ ਸੀ। ਪੂਰੋਹਿਤਾਂ ਅਤੇ ਪੰਡਤਾਂ ਨੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੀਮਾ ਚ ਹੱਲ ਚਲਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੀਤਾਮੜ੍ਹੀ ਦੇ ਪੂਨੌਰਾ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਨੇ ਖੇਤ ਚ ਹੱਲ ਬੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸੀਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨਗਰ ਦਾ ਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਤਾਮੜਈ, ਫਿਰ ਸੀਤਾਮਹੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੇਲਾ ਚ ਸੀਤਾਮੜ੍ਹੀ ਪਿਆ।
ਸੌਮਿਆ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ
ਸੌਮਿਆ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Soumya Ramakrishnan) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 'ਅਰਬੀਕਥਾ' ਵਿੱਚ 'ਥਾਨੇ ਪਦਮ' ਨਾਲ ਕੁਝ ਜਿੰਗਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਮਧੂਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਫਿਲਮ 'ਓਜ਼ਿਮੁਰੀ' ਦੀ 'ਵੱਕਿਨੁਲੀਲ' ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਹੋਰ ਗੀਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 'ਵੀ ਆਰ ਇਨ ਲਵ' (ਮਿੰਨਾਮਿਨੀਕੂੱਟਮ), 'ਚਿਰਾਕੂ ਵੀਸ਼ੀ' (ਵਾਇਲਿਨ) ਅਤੇ 'ਅਥੀਰਾ' (ਅਪੂਰਵਰਗਮ), ਵਾਕਕਿਨੁਲੀਲ (ਓਝਿਮੁਰੀ), ਮੁਥੁਮਨੀ ਮਜ਼ਹਯ (ਇਡੀਅਟਸ), ਨੀਲਾਕਰਮੁਕਿਲ (ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ), ਈ ਪੂਵੀਦਾਲ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੀ ਰਾਹ ਮੇਂ, ਮਜ਼ਾਨੀਲਾ ਕੁਲੀਰੁਮਈ (ਵਿਕਰਮਾਧਿਥਿਆਨ) ਅਤੇ ਇੰਥਾਨੁ ਖਲਬੇ (ਕੇਐਲ 10 ਪੱਥੂ)।
ਗੰਗਾ ਘਾਟੀ ਦੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੁ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ
ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਜਿਹਨਾਂ ਬਹੁਤ ਧਰਤੀ ਭਾਗ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨੀ ਜਲਵਾਯੂ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹਿੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਘਣ ਜੰਗਲ, ਖੁੱਲੇ ਮੈਦਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਇਹ ਨਦੀ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪਸ਼ੁ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਵਨਸਤਪਤੀਯੋਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਛਲੀਆਂ ਦੀ 140 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ, 35 ਸਰੀਸ੍ਰਪ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ 42 ਸਤਨਧਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਜੀਵ -ਜੰਤੁਵਾਂਵਿੱਚ ਹਨ ਲੰਗੂਰ, ਲਾਲ ਬਾਂਦਰ, ਭੂਰੇ ਭਾਲੂ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲੂੰਬੜੀ, ਚੀਤੇ, ਬਰਫੀਲੇ ਚੀਤੇ, ਭੌਂਕਣ ਵਾਲੇ ਹਿਰਣ, ਸਾਂਭਰ, ਕਸਤੂਰੀ ਮਿਰਗ, ਸੇਰੋ, ਬਰੜ ਮਿਰਗ, ਖਾਹਾ, ਤਹਰ ਆਦਿ। ਵੱਖਰਾ ਰੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਤੀਤਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕੀਟਾਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਿਮਾਲਈ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਂਦੀਸਾਰਿਕਾਵਾਂ, ਸਵਣਿਰਮ ਕਿਰੀਟਧਾਰੀ, ਪਾਸ਼ਚਾਤਿਅ ਰੰਗ - ਵਿਰੰਗੇ ਹੈਸੋੜ, ਸਾਖਿਵਾਂਮੋਨਾਲ ਅਤੇ ਕੋਕਲ ਤੀਤਰ, ਚਕਵੇ ਆਦਿ ਇੱਥੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੰਛੀ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਨਸਪਤੀਯੋਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹੈ ਹਨ। ਹਿਮਾਲਾ ਦਾ ਬਲੂਤ ਸਬਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਹੋਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਬੁਰਾਂਸ, ਸਫੇਦ ਸਰੋ (ਏਵੀਜ ਪੀਂਡਰੋ), ਸਵੱਛ ਦਰਖਤ (ਪਾਈਸਿਆ ਸਮਿਲ ਬਿਆਨਾ), ਸਦਾਬਹਾਰ ਦਰਖਤ (ਸਾਈਪ੍ਰੇਸਸ ਤਰੂਲੋਸ) ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਦੇਵਦਾਰ ਆਦਿ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬਲੂਤ ਦੇ ਦਰਖਤ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈ ਤਾਂ ਪੈਂਗਰ (ਏਸਕਿਉਲਸ ਈਡਿਕਾ), ਕਬਾਸੀ (ਕੋਰਿਲਸ ਜੈਕੁਮੋਂਟੀ), ਕੰਜੁਲਾ (ਏਸਰ ਕੈਸਿਅਮ) ਅਤੇ ਰੀਂਗਾਲ (ਜਾਨਸੇਰੇਸਿੰਸ) ਇਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰਰਣਾਂਗ, ਫੈਲਣਾ ਬੂਟੇ ਅਤੇ ਸ਼ੈਵਾਕ ਦੀ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤਾਇਤ ਹੈ।
ਸੌਮਿਆ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸੌਮਿਆ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਜੁਲਾਈ 1984 ਨੂੰ ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਟੇਰੇਸਾ ਕਾਲਜ, ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਤੋਂ ਬੋਟਨੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟੀਕੇਐਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਕੋਲਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ-ਸਮੇਂ ਦੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ੍ਰੀ ਦੀ ਚੇਲਾ ਹੈ। ਕੋਚੀਨ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ. ਮੋਹਨ ਕੁਮਾਰ ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬੀਜੀਬਲ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਜਿੰਗਲਜ਼ (ਲੂਨਰ ਫੁੱਟਵੀਅਰਜ਼) ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੇ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਅਰਬਿਕਾਧਾ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਿੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲੱਬ ਐਫਐਮ 94.3 ਲਈ ਸਟੇਸ਼ਨ ਗੀਤ-ਮਜ਼ਥੁਮ ਵੇਲਥਮ, ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਮੀਡੀਆ-ਮੀਡੀਆ ਵਨ, ਧਥਰੀ ਆਦਿ ਲਈ ਨੀਲਕਕਥਾ ਜੀਵਨਥਲਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਸੌਮਿਆ ਨੂੰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਅਰਬਿਕਾਧਾ (ਠਾਣੇ ਪਦਮ ਵੀਣੇ) ਰਾਹੀਂ ਬਿਜੀਬਲ ਦੁਆਰਾ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੋਰ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਇਡੀਅਟਸ ਲਈ ਨੰਧੂ ਕਾਰਥਾ ਅਤੇ ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ ਫਿਲਮ ਲਈ ਸੰਗੀਤਾ ਵਰਮਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਾਜੀਆ
ਰਾਜੀਆ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਧਨੌਲਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ।ਇਹ ਪਿੰਡ ਪੰਧੇਰ, ਢੱਡਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੋਟਦੁੱਨਾ ਤੋਂ ਪੰਜ ਕਿੱਲੋ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ । ਇਹ ਪਿੰਡ, ਪਿੰਡ ਪੰਧੇਰ ਤੋਂ ਬੱਝਿਆ ਹੈ, ਰਾਜੀਆ ਅਤੇ ਪੰਧੇਰ ਦੋਵੇਂ ਭਾਈ ਹਨ, ਰਾਜੀਆ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ । ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਕਣਕ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਸੰਗਰੂਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਣਕ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਏਰੀਆ ਬਣ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਪਿੰਡ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਣਕ ਪੈਦਾਵਾਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ ਇਸ ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਕਹਾਵਤ ਕਾਫੀ ਲੋਕ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ ਕਿ  ਰਾਜੀਆ ਪੰਧੇਰ ਜਿੱਥੇ ਕਾਕੜਾ ਨਾਂ ਬੇਰ ਜਿੱਥੇ ਕਣਕਾਂ ਦੇ ਢੇਰ  । ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ, ਕਿ ਇਹ ਪਿੰਡ ਸੰਗਰੂਰ, ਮਾਨਸਾ ਅਤੇ ਬਰਨਾਲਾ ਦੀ ਦੀ ਹੱਦ ਭਾਵ ਬਾਰਡਰ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ । ਤਿੰਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਇੱਕੋ ਦੂਰੀ ਤੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ । ਸਾਲ 2007 ਤੱਕ ਬਰਨਾਲਾ ਜਿਲ੍ਹਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਕਾਫੀ ਪੜੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਪੰਚ ਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚਹਿਲ ਹਨ । ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੁਢਲੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚਾਰ ਪਾਰਕ, ਇੱਕ ਸਟੇਡੀਅਮ ਆਦਿ ਵੀ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸੌ ਦੇ ਲਗਭਗ ਘਰ ਹਨ ਤੇ 2500 ਦੇ ਲਗਭਗ ਵੋਟ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ, ਲੋਕ ਕਾਫੀ ਮਿਲ ਜੁਲ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਧਨੌਲਾ, ਭੀਖੀ ਅਤੇ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਛੋਟੇ ਸਹਿਰ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਰਾਜੀਆ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ਼ੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੌਜਵਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਤੇ ਹਨ। ਸੱਤਰ ਅੱਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਾਲੀਬਾਲ, ਫੁਟਬਾਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਕਾਫੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਤੇ ਹਨ । ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਗਵਾਂਢੀ ਪਿੰਡ ਖੀਵਾ ਦਿਆਲੂ ਵਾਲਾ, ਜੱਸੜਵਾਲ, ਪੰਧੇਰ, ਕੋਟਦੁੱਨਾ ਅਤੇ ਸਮਾਂ(ਸੁੱਚਾ ਸੂਰਮਾ ਦਾ ਪਿੰਡ)ਵਰਗੇ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਹਨ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸੰਨ 1965 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੋਈ । ਇਹ ਸਕੂਲ ਪਹਿਲੀ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਾਰਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਹੈ । ਨਾਲ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪੰਧੇਰ, ਖੀਵਾ ਦਿਆਲੂ ਵਾਲਾ, ਜੱਸੜਵਾਲ, ਕੋਟਦੁੱਨਾ, ਕੋਠੇ ਪੰਧੇਰ ਅਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂਪੁਰਾ ਆਦਿ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਵਿੱਦਿਆਰਥੀ ਪੜਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮਾਸਟਰ ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ, ਮੈਂਡਮ ਸਨੇਹ ਲਤਾ, ਮਾਸਟਰ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਗੁਰਬਖਸ ਸਿੰਘ ਹਨ । ਗੁਰਬਖਸ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਪਿਛਲੇ 35-40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਦੂਜੇ ਸਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇਂ ਤਿੰਨ ਤਿੰਨ ਪੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ
ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਖਤਿਆਰਾਂ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਗੱਦੀ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮੰਜੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹਨ ‘ਕਾਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਿੰਘਾਸਨ’। ਮੀਰੀ-ਪੀਰੀ ਅਰਥਾਤ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪ੍ਰਭਸੱਤਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 15 ਜੂਨ 1606 ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇੱਥੇ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਨੀਂਹ ਰੱਖ ਕੇ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਵਾਇਆ ਤੇ ਇਥੋਂ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਪਹਿਲਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਭੇਂਟ ਵਿੱਚ ਲਿਆਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ਸਤਰ ਤੇ ਘੋੜੇ ਆਦਿ ਭੇਂਟ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤਖ਼ਤ ਉੱਪਰ ਜੋ ਬਿਲਡਿੰਗ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅਕਾਲ ਬੁੰਗਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਸਿੱਖਾਂ ਵਾਸਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਤਖ਼ਤ ਹੋਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਹਨ:- web|url=http://thesikhs.org/sikh-issues-punjabi/akal-takht/|title=Akal takht – ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ – TheSikhs.Org|language=en-US|access-date=2021-01-05}}
ਹੁਕਮਨਾਮੇ
ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਸਮੂਹ ਸਿੱਖ ਜਗਤ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੰਘ ਸਭਾਵਾਂ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਹਾਸ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੁ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਦੇ ਠੀਕ ਸਾਹਮਣੇ 1609 ਨੂੰ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਇਤਹਾਸ ਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਆਇਆ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਸ਼ਸਤਰ ਧਾਰਨੇ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। 17ਵੀਂ ਅਤੇ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਇਹ ਖਾ ਰਿਹਾ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਅਹਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਅਤੇ ਮੱਸੇ ਰੰਘੜ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ 1635 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ ਅੰਮਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਵਿਤਰ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੋਤੇ ਹਰ ਜੀ 1696 ਤਕ 55 ਸਾਲ ਲਈ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਸੰਚਾਲਕ ਰਹੇ। 1699 ਵਿੱਚ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਉਪਰੰਤ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। 1716 ਵਿੱਚ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੋਂ ਬਾਦ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਿਖਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਆਨੰਦ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਿਵਾਲੀ ਤੇ ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਇਥੇ ਸਰਬੱਤ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਸਜਦੇ ਤੇ ਗੁਰਮਤੇ ਰਾਹੀਂ ਗੰਭੀਰ ਪੰਥਕ ਮਸਲਿਆਂ ਤੇ ਫੈਸਲੈ ਲਏ ਜਾਂਦੇ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1745 ਨੂੰ ਗੁਰਮਤਾ ਕਰਕੇ ਖਾਲਸੇ ਦੀ 25 ਜੱਥਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਗਈ। 19 ਮਾਰਚ 1748 ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ 11 ਮਿਸਲਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਗੁਰਮਤਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 10 ਅਪ੍ਰੇਲ 1673 ਨੂੰ ਗੁਰਮਤਾ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦਸੰਬਰ 1674 ਭਾਈ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ 30 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੁਰਾਨੀ ਤੌਂ ਅਕਾਲ ਬੁੰਗੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਬੁਰਜੀ ਤੇ ਇਮਾਰਤ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਢਾਹ ਦਿਤੀ ਗਈ। 10 ਅਪ੍ਰੈਲ 1765 ਨੂੰ ਗੁਰਮਤੇ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਕੇ 1774 ਤਕ ਜ਼ਮੀਨੀ ਤਲ ਤਕ ਅਕਾਲ ਬੁੰਗਾ ਮੁੜ ਉਸਾਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਕੀ ਦੀ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਈ। ਤੀਸਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਬਣੇ ਹਾਲ ਕਮਰੇ ਦਾ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਾਲ ਬਣਨ ਤਕ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਇਕੱਤਰਤਾਵਾਂ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੂਨ 1984 ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਬੁੰਗੇ ਦਾ ਮੱਥਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਬਲਿਊਸਟਾਰ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਕਰਵਾਈ ਪਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। 1986 ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਢਾਹ ਕੇ ਕਾਰ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਅਕਾਲ ਬੁੰਗੇ ਦੀ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਜੋਕੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ।
ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ
1920 ਤਕ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ, ਅਖੌਤੀ-ਪਛੜੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਸਨ ਕਬੂਲ ਕਰਦੇ। ਜਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਵਿਚ, 11 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਰਾਤ ਵੇਲੇ, ਮਤਾ ਪਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਅਖੌਤੀ-ਪਛੜੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਲੈ ਕੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਜਾਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਸਿੱਖ ਆਗੂ ਜਾਣ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅਖੌਤੀ-ਪਛੜੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਖੰਡੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ ਲਈ (ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ)। ਦੀਵਾਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਗਏ। ਜਿਹਾ ਕਿ ਉਮੀਦ ਸੀ, ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਕਬੂਲ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰੋ. ਹਰਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬਾਵਾ ਨੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪੱਲਾ ਪਾ ਕੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲੈਣ। ਪਰ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਨੰਨਾ ਹੀ ਫੜੀ ਰਖਿਆ। ਏਨੇ ਚਿਰ ਵਿੱਚ ਜਥੇਦਾਰ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਝੱਬਰ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਭੁੱਚਰ ਵੀ ਪੁੱਜ ਗਏ। ਹੁਣ ਸੰਗਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਅਖ਼ੀਰ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਵਾਕ ਲਿਆ ਜਾਏ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੀ:''ਨਿਰਗੁਣਿਆ ਨੋ ਆਪੇ ਬਖਸਿ ਲਏ ਭਾਈ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ਲਾਇ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ਉਤਮ ਹੈ ਭਾਈ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਚਿਤੁ ਲਾਇ... ' ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ ਸੰਗਤ ਵਿਸਮਾਦ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਅਖ਼ੀਰ, ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨੀ ਪਈ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਰਤਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਗਤ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵਲ ਗਈ। ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਆਉਂਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਪੁਜਾਰੀ, ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸੁੰਨਾ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਸੰਗਤ ਨੇ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲ ਲਈ। ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਉਤੇ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਲੈਕਚਰ ਹੋਏ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਸੰਗਤ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲ ਵਾਸਤੇ 25 ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜੱਥਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।''
ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੀ ਭੂਮੀ ਦੇ ਮੂਲ ਟੁਕੜਾ ਉਹ ਖੁੱਲੀ ਥਾਂ ਸੀ ਜਿਥੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਇੱਕ 3.5 ਮੀਟਰ ਉੱਚ ਟਿੱਲਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰੁ ਜੀ ਨੇ ਮੂਲ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਰਾਇਲਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਛਤਰ ਅਤੇ ਚੌਰ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਬਾਰ ਲਾਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਯਾਚਿਕਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ। ਅੱਜ ਦਾ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਇੱਕ ਵੱਡੀ 5 ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਰਚਨਾ ਹੈ (3 ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਜੋੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ) ਜੋ ਸੰਗਮਰਮਰ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁੰਬਦ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਨੇ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। ਗੁੰਬਦ ਤੇ ਸੋਨੇ ਪਤਰੇ ਮੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਦੇ ਸਰਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਡਿਜਾਇਨ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਕੰਧ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਕੰਮ ਸੁਹਣੀ ਪੇਂਟ ਕੀਤੀ ਚੂਨਾ ਪਲੱਸਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਤਹਿ ਨੰਗੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਮੂਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਉਲੀਕੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮਿਟ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਂਭੇ ਜਾ ਸਕਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨ। 1984 ਦੇ ਬਲਿਊ ਸਟਾਰ ਸਮੇਂ ਇਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਇਥੇ ਤਿੰਨ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰ ਸਨ। ਇੱਕ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ: ‘ਘੋੜੇ ਲਿਆ ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਹਜੂਰਾ।’ ਕਾਬੁਲ ਤੋਂ ਦੋ ਮਸੰਦ ਦੋ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਘੋੜੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਨੇੜਿਓਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਦੇਖ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਮੁਗ਼ਲ ਗਵਰਨਰ ਨੂੰ ਦੱਸ ਪਾਈ। ਉਹ ਖੁਦ ਘੋੜੇ ਦੇਖਣ ਆਇਆ। ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰੀ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਤਬੇਲੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਵਿਥਿਆ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਤਬੇਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਘੋੜੇ ਕੱਢ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬੜੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰੀ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਲੈ ਆਇਆ। ਇਹ ਵਾਰਤਾ ਇੱਕ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਅੰਕਿਤ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਰਾਗੀ ਸਿੰਘਾਂ ਤੋਂ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ ਗੋਸ਼ਟੀ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ ਕਬੀਰ, ਸੈਣ ਅਤੇ ਧਰੁਵ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸਨ। ਲਗਪਗ 30 ਚਿੱਤਰ ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਕਿਵਾੜ ਖੁਲ੍ਹਣੇ
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਕਿਵਾੜ ਖੁਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਿਵਾੜ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਉੱਪਰ ਨਗਾਰੇ ’ਤੇ ਨਗਾਰਚੀ ਚੋਟ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਸੰਬੰਧੀ ਮਰਯਾਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਊਢੀ ਵਿੱਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪਾਲਕੀ ਦੇ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤਕ ਨਗਾਰਾ ਵਜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰਵਾਰ ਤੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਦੋਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ‘ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ’ ਜੀ ਦੇ ਦੋ ਪਾਵਨ ਸਰੂਪਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੇਠ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਹਜ਼ੂਰੀ ਰਾਗੀ ਜੱਥਾ ‘ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ’ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹੁਕਮਨਾਮੇ
ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ‘ਗੁਰੂ-ਪੰਥ’ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸੰਸਥਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਧੀ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਕਮਨਾਮੇ, ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਪੰਥਕ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਲਿਊ ਸਟਾਰ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਬਰਬਾਦੀ
ਜੂਨ 1984 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਬਲਿਊ ਸਟਾਰ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। 6 ਜੂਨ 1984 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਮੈਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਟੈਂਕ ਤੱਕ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੇ ਸਨ। 2005 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੰਦਭਾਗੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਾਪਰੀਆਂ ਮਾੜੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ
ਗੁਰੂ ਦਾ ਬੰਦਾ
ਗੁਰੂ ਦਾ ਬੰਦਾ, ਜੱਸੀ ਚਾਨਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਇੱਕ ਐਨੀਮੇਟਿਡ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੰਜਾਬੀ, ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜੋ 24 ਅਗਸਤ, 2018 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਫ਼ਿਲਮਜ਼ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੰਗਾਲੀਆ ਅਤੇ ਸੋਨੂੰ ਭੰਗਾਲੀਆ ਇਸਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਤਨਾਮ ਚਾਨਾ ਨੇ ਲਿਖੀ ਹੈ। 3ਜੀ ਤਕਨੀਕ 'ਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਜਰਨੈਲ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਸਰਹੰਦ ਦੀ ਫ਼ਤਿਹ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜੋਸ਼ੀਲੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਜੱਸੀ ਚਾਨਾ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ, ਆਖਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਨੀਮੇਟਿਡ ਫ਼ਿਲਮ ਗੁਰੂ ਦਾ ਬੰਦਾ ਬਣਾ ਕੇ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾ ਲਈ ਹੈ।
ਪਲਾਟ ਦਾ ਸਾਰ
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਸਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਅਤਿਅੰਤ ਨਾਟਕੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰਦੇ ਤੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦੁਰ, ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਮਿਲਟਰੀ ਕਮਾਂਡਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਥਾਪੜੇ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰੀ ਮੁਗਲ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕਿਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੜਾਕੂ ਸ਼ਕਤੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਊਡਲ ਮੁਗਲ ਸੱਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੰਡਾ ਖੜਕਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਵੰਬਰ 1709 ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਕੇਂਦਰ ਸਮਾਣਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮਈ 1710 ਵਿੱਚ ਚੱਪੜਚਿੜੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਦੀਵਾਨ ਸੁਚਾਨੰਦ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦੁਰ ਨੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਹੱਕ ਹਲਵਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮੁਗਲਾਂ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1716 ਵਿੱਚ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2010 ਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਐਨੀਮੇਟਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਟੂਵੂੰਬਾ
ਟੂਵੂੰਬਾ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਕਵੀਨਜ਼ਲੈਂਡ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ‘ਬਾਗ਼ਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਕਵੀਨਜ਼ਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬ੍ਰਿਸਬੇਨ ਤੋਂ ਕੋਈ 127 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਨਗਰ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਨ-ਸੰਖਿਆ ਕੋਈ 1,57,700 ਹੈ। ਬਾਗ਼ਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਟੂਵੂੰਬਾ ਡਾਰਲਿੰਗ ਡਾਊਨਜ਼ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਹੈ।
ਬਾਗਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 150 ਮਨਮੋਹਕ ਬਾਗ਼ ਅਤੇ ਪਾਰਕ ਹਨ। ਇਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਕਾਰਨੀਵਲ ਆਫ ਫਲਾਵਰਜ਼ ਮੇਲਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀ ਪੂਰਬੀ ਨਦੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਪੱਛਮੀ ਨਦੀ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਗਮ ਉਪਰੰਤ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਗੋਵਰੀ ਨਦੀ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਧਰਤੀ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਦੀ ਦੇਣ ਹੈ।ਇਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਚਾਰ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇਖਦੇ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਗਰਮ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ 39.3 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਅਤੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 4.4 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਹੁਲਤਾਂ
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਮਹਾਨ ਵੰਡ ਕਤਾਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹਨ। ਨਗਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਸਾਗਰ ਤਲ ਤੋਂ ਸੱਤ ਸੌ ਮੀਟਰ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ, ਸੈਕੰਡਰੀ ਅਤੇ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਨਪਸੰਦ ਖੇਡ ਰਗਵੀ ਪਰ ਫੁਟਬਾਲ, ਕ੍ਰਿਕਟ, ਟੈਨਿਸ, ਸਾਫਟਬਾਲ, ਬੇਸਬਾਲ, ਬਾਸਕਟਬਾਲ, ਹੈਂਡਬਾਲ, ਹਾਕੀ ਅਤੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਆਦਿ ਖੇਡਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਬੈਲੀ ਹੈਂਡਰਸਨ ਹਸਪਤਾਲ, ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਸੇਂਟ ਐਂਡਰਿਊ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਵਿਨਸੈਂਟ ਹਸਪਤਾਲ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਪਿਕਨਿਕ ਪੁਆਇੰਟ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
੧੩੨
132 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਸੋਮਿਆ ਰੈਡੀ
ਸੋਮਿਆ ਰੈੱਡੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮਹਿਲਾ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ 2018 ਵਿੱਚ ਜੈਨਗਰ ਤੋਂ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੋਮਿਆ ਰੈੱਡੀ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਰਾਮਲਿੰਗਾ ਰੈੱਡੀ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ।
ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਣਵਾਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੇਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਲੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਰਾਸ਼ਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਐਮਐਸ (ਵਾਤਾਵਰਣ ਤਕਨਾਲੋਜੀ) ਅਤੇ ਆਰਵੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਤੋਂ ਬੀਈ (ਕੈਮੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ) ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੇਜ਼ਵਾਡਾ ਵਿਲਸਨ
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਬੇਜ਼ਵਾਡਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ 1935 ਵਿੱਚ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਲਈ ਸਫਾਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਸਤੀ ਮੈਲਾ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੁੱਕੇ ਪਖਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਲ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ। ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰਕ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮੈਨੂਅਲ ਸਕਵੈਂਜਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੇਜੀਐਫ ਗੋਲਡ ਮਾਈਨਜ਼ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 10 ਸਾਲ।
ਬੇਜ਼ਵਾਡਾ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਪਰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਪੜ੍ਹਨ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਹੋਸਟਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਕੋਲਾਰ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਇੰਟਰਮੀਡੀਅਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਸਕੂਲ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਸਨੂੰ "ਥੋਟੀ" ਕਹਿ ਕੇ ਛੇੜਦੇ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਸਕਵੈਂਜਿੰਗ"। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਕੋਲ "ਥੋਤੀ" (ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੂੜੀ) ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਸੱਚੇ ਕਿੱਤੇ ਦਾ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।
ਬੇਜ਼ਵਾਡਾ ਨੇ ਡਾ. ਬੀ ਆਰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੇਵਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਸਕੂਲ ਛਡ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਿਰ ਤੇ ਮੈਲਾ ਢੋਹਣ ਦਾ ਕੰਮ ਆਪਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਲਾ ਢੋਹਣ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਸਨ।
ਸਿਰ ਤੇ ਮੈਲਾ ਢੋਹਣ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਮਹਿੰਮ
ਬੇਜ਼ਵਾੜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਕੇ.ਜੀ.ਐਫ. ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਣਪੜ੍ਹੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
1993 ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਨੇ 'ਐਂਪਲਾਇਮੈਂਟ ਆਫ ਮੈਨੂਅਲ ਸਕਵੈਂਜਰਜ਼ ਐਂਡ ਕੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਡਰਾਈ ਲਾਟਰੀਨਜ਼ (ਪ੍ਰੋਹਿਬਸ਼ਨ) ਐਕਟ 1993'',  ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਰ ਤੇ ਮੈਲਾ ਢੋਹਣਾ, ਡਰਾਈ ਪਖਾਨਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਮੈਨੂਅਲ ਸਕਵੈਂਜਰਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਤੇ ਮੈਲਾ ਢੋਹਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਰੀ ਰਹੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਦੰਗਲ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਦੰਗਲ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਤੇਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ, ਸ਼ਾਕਸ਼ੀ ਤੰਵਰ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਓ ਆਦਿ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 23 ਦਸੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 21 ਦਸੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਵਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ, ਮਹਾਵੀਰ ਸਿੰਘ ਫੋਗਟ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਗੀਤਾ ਫੋਗਟ ਅਤੇ ਬਬੀਤਾ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡ ਸਕਣ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸੁਪਨਾ ਪੂਰਾ ਸਕਣ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸੁਪਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ "ਕੁਸ਼ਤੀ" 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰਾਜਾਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ (ਕਰ) ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਬੇਗਮ ਰੁਕਯਾ
ਬੇਗਮ ਰੁਕਯਾ ਸਾਖਵਤ ਹੁਸੈਨ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬੇਗਮ ਰੁਕਯਾ (9 ਦਸੰਬਰ 1880 – 9 ਦਸੰਬਰ 1932), ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ, ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰ, ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ  ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕੀਲ ਸੀ। ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਪਾਇਨੀਅਰ ਨਾਰੀਵਾਦੀ,  ਰੁਕਯਾ ਨੇ ਨਾਵਲ, ਕਵਿਤਾ, ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ, ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ, ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ।  ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਕਮੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ  ਰਹਿ ਜਾਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਬਰੋਧਭਸੀਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜੋ ਪਰਦੇ ਦੇ ਅਤਿ ਰੂਪਾਂ ਤੇ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹਮਲਾ ਹੈ; ਸੁਲਤਾਨਾ ਦਾ ਸੁਪਨਾ, ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਡੀ ਲੈਂਡ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲਪਿਤ ਥਾਂ ਤੇ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ; ਪਦਮਰਗ ("ਐੱਸਸੈਂਸ ਆਫ ਦ ਲੌਟਸ", 1924), ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਯੂਟੋਪੀਆਈ ਨਾਵਲ ਹੈ; ਅਤੇ ਮੋਤੀਚੂਰ, ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।
ਰੁਕਯਾ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਲੋੜ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਮੁਸਲਿਮ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਕੇ ਪਹਿਲਾ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਕੈਯਾ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤਕ, ਭੈੜੀ ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਸਕੂਲ ਚਲਾਉਂਦੀ ਰਹੀ।
1916 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਹੜੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਸੀ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਲੜੀ। 1926 ਵਿੱਚ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਕਾਨਫਰੰਸ ਬੁਲਾਈ ਗਈ ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਰੁਕਯਾ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਯਤਨ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ 9 ਦਸੰਬਰ 1932 ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤਕ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਹਰ ਸਾਲ 9 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ "ਰੁਕਯਾ ਦਿਵਸ" ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ  ਯਾਦਗਾਰ ਵਜੋਂ  ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ  ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਬੇਗਮ ਰੁਕਯਾ ਪਦਕ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।  2004 ਵਿੱਚ ਰੁਕਯਾ ਨੂੰ ਬੀ. ਬੀ. ਸੀ. ਦੀ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੰਗਾਲੀ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ 6 ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
right|thumb|250x250px|ਪੇਅਰਬੋਂਧ, ਮਿਥਾਪੁਕੁਰ, ਰੰਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬੇਗਮ ਰੁਕਯਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਰੋਕੈਯਾ ਖਾਤੂਨ ਦਾ ਜਨਮ 1880 ਵਿੱਚ ਪਾਇਰਾਂਬੋਂਦ ਪਿੰਡ ਮਿਥਾਪੁਕੁਰ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਚ, ਉਦੋਂ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤੀ ਸਾਮਰਾਜ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਜਹੀਰੂਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਅਬੂ ਅਲੀ ਹਮੀਦ ਸਾਬਰ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਜ਼ਮੀਨਦਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਚਾਰ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ; ਰਾਏਕੁੰਨਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਰੁਕਯਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੋਕੈਯਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਇਬਰਾਹੀਮ ਸਾਬਰ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਕਰੀਮੁੰਨੇੇਸਾ, ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਕਰੀਮੁੰਨੇੇਸਾ, ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੰਗਾਲੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉੱਚੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ ਬੰਗਾਲੀ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ। ਇਬਰਾਹਿਮ ਨੇ ਰੋਕੈਯਾ ਅਤੇ ਕਰੀਮੁੰਨੇੇਸਾ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਖਾਈ; ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਲੇਖਕ ਬਣ ਗਈਆਂ।
ਕਰੀਮੂਨਿਸੇ ਨੇ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਵੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ, ਨਵਾਬ ਅਬਦੁਲ ਕਰੀਮ ਗਜ਼ਨਵੀ ਅਤੇ ਨਵਾਬ ਅਬਦੁਲ ਹਾਲੀਮ ਗਜ਼ਨਵੀ, ਸਿਆਸੀ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪਦਾਂ ਤੇ ਰਹੇ।
1898 ਵਿੱਚ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕਯਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਉਰਦੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਪਤੀ, ਖ਼ਾਨ ਬਹਾਦੁਰ ਸਾਖਾਵਤ ਹੁਸੈਨ, ਭਾਗਲਪੁਰ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵਿਆਹਿਆ ਸੀ ਰੁਕਯਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਖਾਵਤ 38 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸੀ। ਸਾਖਾਵਤ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ.ਜੀ. ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਇਲ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਰੁਕਯਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਕੋਮਲ, ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਰੁਕਯਾ ਨੂੰ  ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੰਗਾਲੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜਨਤਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1902 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪਿਪਸਾ (ਤ੍ਰੇਹ) ਸੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਮੋਤੀਚੂਰ (1905) ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨਾ'ਜ ਡਰੀਮ (1908) ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ।
1909 ਵਿਚ, ਸਾਖਵਤ ਹੁਸੈਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ. ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਸਾ ਅੱਡ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਰੁਕਯਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸਾਖਵਤ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਰੱਖਿਆ।  ਇਹ ਭਾਗਲਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਉਰਦੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਪੰਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜਾਇਦਾਦ ਸੰਬੰਧੀ ਝਗੜਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ 1911 ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ, ਕਲਕੱਤਾ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ,. ਇਹ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹੁਣ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। right|thumb|250x250px|ਰੁਕਯਾ ਹਾਲ, [[ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਢਾਕਾ  ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਬੇਗਮ ਰੁਕਯਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ]] ਰੁਕਯਾ ਨੇ ਅੰਜੁਮਨ ਏ ਖਵਾਤੀਨ ਏ ਇਸਲਾਮ (ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਮੈਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ) ਦੀ ਵੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ। ਉਹ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸੌੜਾਖੇਤਰਵਾਦ ਅਤੇ ਬੇਹੱਦ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਰਵੱਈਆ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪਹਿਲੀਆਂ ਇਸਲਾਮਿਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਰਆਨ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਨਦੀ ਸੀ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਜਾਂ ਖਰਾਬ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਅੰਜੁਮਨ ਏ ਖਵਾਤੀਨ ਏ ਇਸਲਾਮ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਾਗਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਆਚ ਗਏ ਸਨ।
ਰੁਕਯਾ ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਕੂਲ, ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਲੇਖਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰੁੱਝੀ ਰਹੀ। 9 ਦਸੰਬਰ 1932 ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਗਈ। ਇਹ ਦਿਨ ਉਸਦਾ 52 ਵਾਂ ਜਨਮਦਿਨ ਸੀ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਚ, 9 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਰੁਕਯਾ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਮਲੇਂਦੁ ਡੇ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ ਸੋਦੇਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕਯਾ ਦੀ ਕਬਰ ਮੁੜ ਲੱਭੀ ਗਈ ਸੀ। right|thumb|250x250px|ਬੇਗਮ ਰੋਕੇਯਾ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸੈਂਟਰ, ਪਾਇਰਾਂਬਧ, ਮਿਥਾਪੁਕੁਰ, ਰੰਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬੇਗਮ ਰਾਕੀਆ ਦੀ ਮੂਰਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1932 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1880 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਰਾਮਗੜ੍ਹ, ਬਰਨਾਲਾ
ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੈਮਰੂਨ
ਕੈਮਰੂਨ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੈਮਰੂਨ ਦਾ ਗਣਰਾਜ (République du Cameroun), ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨਾਈਜੀਰੀਆ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚਾਡ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੱਧ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਗਣਰਾਜ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾਈ ਗਿਨੀ, ਗੈਬਾਨ, ਅਤੇ ਕਾਂਗੋ ਗਣਰਾਜ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਤਟਰੇਖਾ ਬੌਨੀ ਦੀ ਖਾੜੀ ਉੱਤੇ ਹੈ ਜੋ ਗਿਨੀ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਕਰ ਕੇ "ਛੋਟਾ ਅਫ਼ਰੀਕਾ" ਜਾਂ "ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਲਘੂ-ਚਿੱਤਰ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਮੁਹਾਂਦਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ, ਮਾਰੂਥਲ, ਪਹਾੜ, ਤਪਤ-ਖੰਡੀ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਘਾਹ-ਮੈਦਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਸਿਖਰਲਾ ਬਿੰਦੂ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮਾਊਂਟ ਕੈਮਰੂਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੂਆਲਾ, ਯਾਊਂਦੇ ਅਤੇ ਗਾਰੂਆ ਹਨ। ਇਹ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਸੰਗੀਤ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਮਕੋਸਾ ਅਤੇ ਬਿਕੁਤਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਾਮਯਾਬ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਕਰ ਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਅਧਿਕਾਰਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਗਾਡੀ ਲੁਹਾਰ ਕਬੀਲਾ
ਗਾਡੀ ਲੁਹਾਰ ਕਬੀਲਾ : ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ
(ੳ) 2. ਖੇਤਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਜਪੂਤਾਨੀ ਅਣਖ ਅਤੇ ਇਖ਼ਲਾਕ ਦੀ ਉੱਚਤਾ ਦੇ ਵਿਪਰਿਤ ਹੋਇਆ। ਅਣਵਿਆਹੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਬੇਹੱਦ ਯਾਤਨਾ ਹੰਢਾਈ। ਇਸ ਲਈ ਕਬੀਲਾ ਸਮੁਦਾਇ ਪ੍ਰਤਿ ਉਸਦਾ  ਰੋਹ ਪ੍ਰਚੰਡ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੇਤਲਾ ਨਮਿਤ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਯਾਰਾਂ ਦਿਨ ਬਾਦ 'ਗਿਆਰਤ' ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੰਤਾਨ ਦੇ ਸੁਖ਼ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਾਮਣ ਭੋਜ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
(ਅ) 1. ਰਾਮ ਦਿਉ ਜੀ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਕੁਲ ਦੇਵਤਾ ਵਜੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਬੀਲਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਮ ਦਿਉ ਦੀ ਪਾਤਲੀ (ਚਿੰਨ੍ਹ) ਹਰ ਬਿਪਤਾ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਦਿਉ ਜੀ ਦੇ ਕਰਾਮਾਤੀ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਅਨੇਕ ਦੰਤ ਕਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰਚਿਲਤ ਹਨ। (ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਵੇਖੋ: ਕਬੀਲੇ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ) ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਧਨ, ਸਿਹਤ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਸਲਾਮਤੀ ਹਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਤਕ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ 'ਰੁਣੇਚਾ' ਪਿੰਡ ਸਥਿਤ ਸਲਾਨਾ ਮੇਲੇ ਸਮੇਂ ਬੱਕਰੇ ਦੀ ਬਲੀ ਜਾਂ ਮਖਾਣੇ, ਨਾਰੀਅਲ ਅਤੇ ਲੀਰਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ (ਅਸ਼ਵ) ਆਦਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰੇ ਹਿਤ ਕੋਰਾ ਕੱਪੜਾ, ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੱਕਿਆ ਪ੍ਰਸਾਦ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟੱਬਰ ਦੀ ਸੁੱਖ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਤਾਵੀਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਰਾਮ ਦਿਉ ਜੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਗਲ ਵਿਚ ਪਹਿਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
(ਅ) 2. ਪਾਬੂ ਜੀ ਮਾਰਵਾੜ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਕਸਾਈਆਂ ਹੱਥੋਂ ਇਕ ਗਰੀਬ ਔਰਤ ਦੀਆਂ ਗਊਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਹਿੱਤ ਵਿਆਹ ਦੀ ਵੇਦੀ ਤੋਂ ਹੀ ਉਠ ਕੇ ਚੱਲੇ ਗਏ। ਪਸੂ ਧਨ, ਵਿਉਪਾਰ ਵ੍ਰਿਧੀ ਅਤੇ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਮੰਗਲ ਕਾਮਨਾ ਹਿੱਤ ਪਾਬੂ ਜੀ ਦੇ ਨਮਿਤ ਦੇਸ ਘਿਓ ਦੀ ਚੂਰੀ ਮਾਦਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਖੁਆਈ ਜ਼ਾਦੀ ਹੈ।
(ਅ) 3. ਗੋਗਾ ਜੀ ਦਦਰੇਵਾ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਜਨਮੇਂ ਅਤੇ ਮੇੜ੍ਹੀ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਅਸ਼ਵ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਸਮਾ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਗੋਰਖ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ ਰਿਧੀਆਂ ਸਿਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਕਬੀਲੇ ਵਿਚ ਗੋਗਾ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਸ਼-ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹਿੱਤ ਗੁਲਗਲੇ ਅਤੇ ਸੇਵੀਆਂ ਵੰਡ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
(ਅ) 4. ਭੈਰੋ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਸੰਬੰਧੀ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਵੀ ਉਲੇਖ ਹੈ। ਕਬੀਲੇ ਵਿਚ ਇਹ ‘ਕਲ ਭੈਰੋ’ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਭੂਤਾਂ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ, ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭੈਰੋ ਜੀ ਦੇ ‘ਬਾਤੁਕ’ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਕਾਰਜਾਂ ਹਿੱਤ ਧਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਕਿ ‘ਕਲ ਭੈਰੋ’ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ (ਕਿਸੇ ਦੂਜੀ ਧਿਰ ਦੇ) ਨੁਕਸਾਨ ਹਿੱਤ ਧਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ‘ਬਾਤੁਕ ਭੈਰੋ’ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪੂਰਵ ਦੁਪਿਹਰ, ਖੋਪਾ, ਤੇਲ, ਉੜਦ ਦੀ ਦਾਲ, ਚੂਰਮਾਂ ਅਤੇ ਗੁਲਗਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ‘ਕਲ ਭੈਰੋ’ਦੀ ਪੂਜਾ ਬਾਦ ਦੁਪਿਹਰ ਸੂਰ ਅਤੇ ਕੱਟੇ ਆਦਿ ਦੀ ਬਲੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਬੀਲਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਤੁਕ ਭੈਰੋ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬਾਂਝ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਕੁੱਖ ਹਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਕਲ ਭੈਰੋ ਦੀ ਪੂਜਾ ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਵੇਖੋ: ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸੰਸਕਾਰ।
(ੲ) 1.ਹਨੂਮਾਨ ਪੂਜਾ ਬੈਲ ਗੱਡੀ ਦੀ ਸਲਾਮਤੀ ਹਿੱਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਬੀਲਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਸਤਿਆਂ ਦੀ ਊਚ ਨੀਚ ਅਤੇ ਬੈਲ ਗੱਡੀ ਦੀ ਟੁਟ-ਭੱਜ, ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਰਾਧਨਾ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਜਾ ਨਵੀਂ ਗੱਡੀ ਦੀ ਆਮਦ ਸਮੇਂ ਹੀ ਕਾਰਨ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਬੈਲ ਗੱਡੀ ਦੇ ਅਗਲੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਹੇਠ ਗਿੱਲੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੋਦੇ ਨਾਲ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸ ੳਪਰ ਸੰਧੂਰ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੈਲ ਗੱਡੀ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਨੇੜੇ ਅਗਨੀ ਬਾਲ ਕੇ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
(ੲ) 2. ਖਿਜ਼ਰ ਜਲ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ। ਕਬੀਲਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਜਲ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਉਸਦੇ ਕ੍ਰੋਪ ਤੋਂ ਬਚਾਓ ਹਿੱਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ ਵਿਚ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਝੱਖੜ ਸਮੇਂ ਬੈਲ ਗੱਡੀ ਦੀ ਛੱਤ ਤੇ ਤਵਾ ਜਾਂ ਘੜਾ ਮੂਧਾ ਮਾਰ ਕੇ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਗਾਡੀ ਲੁਹਾਰ ਖਿਜ਼ਰ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਜਾਚੇ ਖਿਜ਼ਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪੀਰ ਹੈ।
(ਸ) 1. ਕਾਲੀ ਮਾਈ ਨੂੰ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਚਿਤੌੜ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਿਰ ਵਿਚ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸੰਤਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਚੋਰੀ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ 'ਤੇ ਫਤਿਹ ਲਈ ਦੇਵੀ ਨਮਿਤ ਕਾਲਾ ਬੱਕਰਾ, ਕਾਲਾ ਕੁਕੜ, ਨਰ ਮਹਿਰੂ ਪਸੂ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ। ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ, ਕਾਲਾ ਪੱਥਰ ਥਾਪ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
(ਸ) 2. ਸੀਤਲਾ ਮਾਤਾ ਛੂਤ ਨਿਵਾਰਕ ਦੇਵੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਟੱਬਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਨਿਕਲ ਆਵੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਮਾਤਾ ਦੀ ਕ੍ਰੋਪੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮੋੜਾ ਪੈਣ ਤੱਕ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕਾਰਜ ਵਰਜਿਤ ਹਨ: 	ਚੱਕੀ ਪੀਹਣੀ 	ਵਾਲ ਧੋਣੇ 	ਤੜਕਾ ਲਾਉਣਾ 	ਵਾਲ ਕੱਟਣੇ 	ਨਵੇਂ ਵਸਤਰ ਪਾਉਣੇ 	ਮਾਸ ਰਿੰਨ੍ਹਣਾ ਆਦਿ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸੁਆਰੀ ਖਰ (ਖੋਤਾ) ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਬੀਲੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੁਝ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨੇ। ਜਿਵੇ: 1.	ਨਵਰਾਤਿਆਂ ਵਿਚ ਗਰੁੜ ਦਿਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2.	ਕਾਂ ਤੀਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਚੁੰਝ ਵਿਚ ਵਿਚਾਲਿਉਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਡਦਾ ਦਿਸੇ ਤਾਂ ਵਿਉਪਾਰ ਵਿਚ ਘਾਟਾ ਵਾਧਾ ਬਰਾਬਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ 3.	ਬਲਦ ਪਿਠ ਜੋੜ ਕੇ ਬੈਠਣ ਤਾਂ ਕਾਲ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾਂ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 4.	ਬੈਲ ਗੱਡੀ ਅੱਗੋਂ ਨਿਉਲਾ ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਨੂੰ ਟੱਪ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਫ਼ਰ ਵਿਚ ਅਟਕਾਅ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 5.	ਸੱਪ ਮਾਰਨ ਸਮੇਂ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲਹੂ ਨਾ ਨਿਕਲੇ ਤਾਂ ਵਪਾਰ ਵਿਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 6.	ਖੋਤਾ ਖਬਿਉਂ, ਤਿੱਤਰ ਸੱਜਿਉਂ ਸੱਪ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇ ਅਤੇ ਕਾਂ ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਵੱਲ ਨੂੰ ਉਡੇ ਤਾਂ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਗਨ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। 7.	ਨਵਜਾਤ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੱਤ ਛਨਿਚਰਵਾਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਤੋਲ ਕੇ ਭੈਰੋ ਨਮਿਤ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 8.	ਗ੍ਰਹਿਣ ਸਮੇਂ ਗਰਭਵਤੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਭੁੰਏ 'ਤੇ ਚੌਕੜੀ ਮਾਰ ਕੇ ਬਿਠਾ ਦੇਣ ਦਾ ਚਲਨ ਹੈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਉਂ ਬੱਚਾ ਅਪੰਗ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। 9.	ਨਵਰਾਤਿਆਂ ਵਿਚ ਗਰੁੜ ਦਾ ਦਿਸਣਾ ਸ਼ੁੱਭ ਹੈ। 10.	ਕਬੀਲਾ ਇਸਤਰੀ ਲਈ ਛਨਿਚਰਵਾਰ ਪੇਕਾ ਟੱਬਰ ਵਿਚ ਅਤੇ ਐਤਵਾਰ ਸੁਹਰੇ ਟੱਬਰ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਅਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ						ਪ੍ਰਭਾਵ 1. ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਣੀਆਂ					(ਲੜਾਈ ਝਗੜਾ) 2. ਗਧੇ ਦਿਸਣੇ					(ਕੰਗਾਲੀ) 3. ਲੰਮੀ ਦਾੜੀ ਦਿਸਣੀ					(ਭੈੜੀ ਕਿਸਮਤ) 4. ਕੱਪੜੇ ਸੜਨੇ					(ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਖਾਤਮਾ) 5. ਵੱਛੇ ਦਾ ਜਨਮ					(ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ) 6. ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਪਿਛਾ ਕਰਨਾ				(ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੋਂ ਨੁਕਸਾਨ) 7. ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੀ ਮੌਤ					(ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਖਬਰ) 8. ਬੈਲ ਗੱਡੀ ਦਾ ਡੁੱਬਣਾ				(ਮੰਦਹਾਲੀ) ਓਹੜ ਪੋਹੜ 1.	ਪਸੂ ਚਾਰਾ ਨਾ ਖਾਵੇ ਤਾਂ ਮੂੰਹ ਖੁਰ ਦੀ ਅਲਾਮਤ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਪਸੂ ਨੂੰ ਤੱਤੀ ਰੇਤ ਉਪਰ ਖੜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। 2.	ਤਾਪ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਕਾਲੀ ਭੰਬੋਲ ਦਾ ਕਾੜ੍ਹਾ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। 3.	ਕਿਸੇ ਬਾਲ ਨੂੰ ਖਾਂਸੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਲੱਠੀ ਚੱਬਣ ਲਈ ਪੀਲੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। 4.	ਦੰਦ ਪੀੜ ਸਮੇਂ ਮਸੂੜੇ ਨੂੰ ਨਮਕ ਮਲਣ ਨਾਲ ੳਪਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 5.	ਕੁੱਕਰੇ ਜਾਂ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਦੁਖਦੀਆਂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਅੱਖ ਵਿਚ ਫਟਕੜੀ ਦੀ ਬੱਤੀ ਫੇਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 6.	ਫੋੜੇ ਫਿਨਸੀਆ ਨਿਕਲਨ ਤੇ ਨਿੰਮ ਦਾ ਘੋਲ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 7.	ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਰੋਗ, ਨਾੜੀਆਂ ਉਤੇ ਬਿੰਦ ਤਤੋਲੇ ਗੋਦ ਦੇ ਠੀਕ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 8.	ਪੇਟ ਦਰਦ ਲਈ ਜਵੈਣ ਅਤੇ ਸੇਧਾਂ ਲੂਣ ਦੀ ਫੱਕੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 9.	ਨਜ਼ਲਾ ਜੁਖ਼ਾਮ ਲਈ ਖਸਖਸ ਦੇ ਦਾਣੇ ਗੁੜ ਨਾਲ ਚੱਬਦੇ ਹਨ। 10.	ਉਲਟੀ ਆਉਣ ਤੇ ਪਦੀਨੇ ਦੀ ਚਟਨੀ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦਾ ਚਲਨ ਹੈ।
ਨੋਟ:ਸਮੁੱਚੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਬੀਲਾ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਪਾਸੋਂ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ
ਹਵਾਲੇ:- ਗਾਡੀ ਲੁਹਾਰ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ-ਕਿਰਪਾਲ ਕਜ਼ਾਕ-ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ
ਗਗਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਰੋਲ ਨੰਬਰ- 140160929 ਐਮ.ਏ ਭਾਗ- ਦੂਜਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਬੀਲੇ
ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ, ਬੇਟੀ ਪੜਾਓ ਯੋਜਨਾ
ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ, ਬੇਟੀ ਪੜਾਓ ਯੋਜਨਾ (ਹਿੰਦੀ: बेटी बचाओ, बेटी पढ़ाओ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Save girl child, educate girl child) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲੈਕੇ ਆਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੋਜਨਾਂ 100 ਕਰੋੜ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 0 ਤੋਂ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 919 ਔਰਤਾਂ ਸੀ।
2014 ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਲਿਕਾ ਦਿਵਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲਿੰਗਵਾਦ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ, ਬੇਟੀ ਪੜ੍ਹਾਓ (BBBP) ਸਕੀਮ 22 ਜਨਵਰੀ 2015 ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ 'ਘਟਦੇ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਚਿੱਤਰ' (CSR) ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ ਜੋ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 100 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਸੈਕਟਰ ਐਕਸ਼ਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ। 26 ਅਗਸਤ 2016 ਨੂੰ, ਓਲੰਪਿਕ 2016 ਦੀ ਕਾਂਸੀ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਸਾਕਸ਼ੀ ਮਲਿਕ ਨੂੰ BBBP ਲਈ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹੈਸ਼ਟੈਗ #SelfieWithDaughter ਜੂਨ 2015 ਵਿਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਦੋਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬੀਬੀਪੁਰ, ਜੀਂਦ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਸੁਨੀਲ ਜਾਗਲਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੰਦਿਨੀ ਨਾਲ ਸੈਲਫੀ ਲਈ ਅਤੇ 9 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ। ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਸਪੋਰਟ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ ਬੇਟੀ ਪੜ੍ਹਾਓ (BBBP) ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਮੇਟੀ ਜਨਵਰੀ 2015 ਤੋਂ "ਸੇਵ ਗਰਲ ਚਾਈਲਡ" ਅਤੇ "ਟੂ ਐਜੂਕੇਟ ਗਰਲ ਚਾਈਲਡ" ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਡਾ: ਰਾਜਿੰਦਰ ਫਡਕੇ ਬੀਬੀਬੀਪੀ ਅਭਿਆਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਨਵੀਨਰ ਹਨ।
ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ
ਜੋਰਾਵਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ
ਏਐੱਮਡੀ ਐਂਥਲੌਨ 64 ਪ੍ਰੋਸੈਸਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
"ਹੂਰੌਨ"
''
ਬਾਹਰੀ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਐੱਮਡੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਐੱਮਡੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਸੈਸਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
੧੩੩
133 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਝੀਲ
ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਝੀਲ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਮਹਾਨ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ 'ਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਚਾਰ ਝੀਲਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਮਹਾਨ ਝੀਲਾਂ 'ਚੋਂ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਉੱਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਰਕਬੇ ਪੱਖੋਂ ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਝੀਲ ਅਤੇ ਹਿਊਰਾਨ ਝੀਲ ਮਗਰੋਂ ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ ਉੱਤੇ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇਹਦੀ ਹੌਜ਼ੀ ਮੈਕੀਨੈਕ ਪਣਜੋੜ ਰਾਹੀਂ ਹਿਊਰਾਨ ਝੀਲ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਇੱਕੋ ਹੈ; ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਦੋਹੇਂ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੀ ਹਨ। ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਲਫ਼ਜ਼ ਓਜੀਬਵੇ ਬੋਲੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਮਿਸ਼ੀਗਾਮੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੀਹਦਾ ਮਤਲਬ "ਮਹਾਨ ਪਾਣੀ" ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ
ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਮੁਕਤਸਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਕਾਲਜ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਅਹਿਮ ਵਿਦਿਅਕ ਚਾਨਣ ਮੁਨਾਰਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਸ ਕਾਲਜ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 3 ਜੂਨ 1951 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਪੁਰਾਣੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰਗ ਮੀਲ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕਾਲਜ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਇਆ। ਕਾਲਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਮਾਰਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਟਿੱਬੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸਰਾਂ ਵਿਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਤੇ ਇਹ ਕਾਲਜ ਪੰਜ ਸਾਲ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਦਾ ਸੌ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਕਿਰਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਾਲਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ 20 ਮਈ 1951 ਨੂੰ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। 13 ਕਮਰਿਆਂ ਦੀ ਇਕ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾ ਕੇ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਾਨ ਉਪਰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1970 ਵਿਚ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਟ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਇਆ ਪੌਦਾ ਅੱਜ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੁੱਖ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦੇ ‘ਐਚ’ ਅੱਖਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ 'ਚ ਬਣੀ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਭਾਈ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਬਲਾਕ ਦੀ ਨਵਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਥੇ ਐਨ.ਐਸ.ਐਸ. ਕੈਂਪ ਅਤੇ ਸੈਮੀਨਾਰ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ‘ਚ ਕਾਲਜ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝੰਡੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਨੂੰਨ ਸਬੰਧਿ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ‘ਲੀਗਲ ਲਿਟਰੇਸੀ ਕਲੱਬ’ ਵੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰਾ ਮਿਤਰਾ
ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰਾ ਮਿੱਤਰਾ ਰਬਿੰਦਰਾ ਸੰਗੀਤ, ਆਧੁਨਿਕ ਬੰਗਾਲੀ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ
ਵਿਦਿਆਰਥੀ
ਖੇਤਰ ਦੇ ਉਘੇ ਲੈਂਡ ਲਾਰਡ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਭਰਵਾਂ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ‘ਬਾਵਾ ਘਰਾਣੇ’ ਦੇ ਬਾਵਾ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਇਸ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ, ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਭਾਈ ਹਰਨਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕੁੱਕੂ ਤੇ ਕਾਮਰੇਡ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਬਲਮਗੜ੍ਹ ਸਮੇਤ ਇਸ ਦੇ ਹੋਣਹਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲੰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰਾ ਮਿਤਰਾ
ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ 2001 ਤੋਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ / ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਿਟਾਰਿਸਟ ਜੋਏ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ
ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰਾ ਮਿਤਰਾ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਮਿੱਤਰਾ ਨੇ ਗਤੀਗਾ ਬਸੰਤੀ ਦੇਵੀ ਕਾਲਜ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਾਲਜ ਹੈ।
ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ
ਆਧੁਨਿਕ ਗਾਣੇ ਐਲਬਮ
ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਗਾਣੇ
ਮੁੱਢਲੀ ਐਲਬਮ (ਸਹਿਯੋਗੀ)
ਮਿਸ਼ਰਤ
ਅਵਾਰਡ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਨਾਟਕੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ, ਜਿਹੜੀ ਕਲਾਸਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ|
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਬਹੁ ਪਤਨੀ ਵਿਆਹ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਹੇਡੋਂਗ ਸਰੋਵਰ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ਹੇਡੋਂਗ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਹੁਟੀਅਨ ਟਾਊਨ, ਜ਼ਿਆਂਗਜ਼ਿਆਂਗ, ਹੁਨਾਨ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਆਕਾਰ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਇਹ 2.07 km2 ਦੇ ਕੁੱਲ ਸਤਹ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਡਰੇਨੇਜ ਬੇਸਿਨ 4000 km2 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ , ਅਤੇ ਇਹ 2,800,000 m3 ਤੱਕ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ। ਇਹ ਹੂਟੀਅਨ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ।
ਹੇਡੋਂਗ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ Xiangxiang ਦੇ ਜਲ ਸਪਲਾਈ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਨਾਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ
ਲਿੰਵਿਗ ਸਕਸੈਸਫੁਲੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ
ਲਿੰਵਿਗ ਸਕਸੈਸਫੁਲੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ ਲਿੰਵਿਗ ਸਕਸੈਸਫੁਲੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਪੱਧਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਚਾਅ ਪੈਂਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਸੰਸ਼ਥਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਸਰਬਸਾਂਝੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਪ੍ਰਚਾਰਣ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸੇ ਤੇ ਮਾਣ ਪ੍ਰਤੀਮਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਜਕ ਸੰਸਥਾਂ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਉਸਾਰੀ
ਆਦਮਗੜ੍ਹ ਪਹਾੜੀਆਂ
ਮਹੱਤਵ
thumb| ਆਦਮਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਰੌਕ ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼ ਆਦਮਗੜ੍ਹ ਪਹਾੜੀਆਂ ਪੂਰਵ-ਇਤਿਹਾਸਕ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੱਤਰਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਹੇਠਲੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਅਤੇ ਮੇਸੋਲਿਥਿਕ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਆਵਾਜਾਈ
ਨਰਮਦਾਪੁਰਮ ਸੜਕ ਅਤੇ ਰੇਲ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਇਟਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਸੇਸੀਲੀਆ ਚੁੰਗ
ਸੇਸੀਲੀਆ ਚੁੰਗ ਸਮਾਜਿਕ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੀਡਰ ਅਤੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਕਰਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਏਡਜ਼ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ, ਸਿਹਤ ਲਈ ਐਡਵੋਕੇਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੇਸੀਲਿਆ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸ-ਔਰਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ 1970 ਅਤੇ 1980ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ ਹੱਕਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ 2017 ਦੇ ਏ.ਬੀ.ਸੀ. ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਚਾਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸੇਸੀਲਿਆ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸੇਸੀਲਿਆ ਚੁੰਗ ਦਾ ਜਨਮ 1965 ਵਿੱਚ ਹਾਂਗ-ਕਾਂਗ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ 1984 ਵਿੱਚ ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਾਂਨ-ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ, ਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਸਾਲ ਅਦਾਲਤੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ-ਕਾਜਾਂ 'ਚ ਸੰਤਾ ਕਲਾਰਾ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਨਖਾਹ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
ਕਾਰਜਕਰਤਾ
ਸੇਸੀਲੀਆ ਨੇ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ ਕਮਿਉਨਿਟੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਵਕੀਲੀ ਕਰਦਿਆਂ ਬਿਤਾਇਆ। ਇਸ ਵਕਤ ਉਸਨੇ ਯੂ.ਸੀ.ਐਸ.ਐਫ਼. ਏਡਜ਼ ਹੇਲਥ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ. ਟੈਸਟ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ, ਏ.ਪੀ.ਆਈ.-ਅਮਰੀਕੀ ਹੇਲਥ ਫੋਰਮ ਵਿੱਚ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ. ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲਾਅ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਡਿਪਟੀ-ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੇਸੀਲਿਆ ਪਹਿਲੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਾਂਨ-ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਗੇ, ਲੇਸਬੀਅਨ, ਸਮਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਪਰੇਡ ਉਤਸ਼ਵ ਦੀ ਬੋਰਡ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਦੀ ਮੁੱਖੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਅਜਿਹੀ ਸਖਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਅਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ. ਹੁੰਦਿਆਂ ਸਾਂਨ-ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
1992 ਵਿੱਚ ਸੇਸੀਲੀਆ ਨੇ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਸਰਜਰੀ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਹੋਣ ਨੂੰ ਨਾ-ਸਮਝਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫਾਇਨੇਂਸ਼ਨਲ ਕੰਪਨੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਸੇਲਜ਼ ਟ੍ਰੇਨਰ ਵਜੋਂ ਚੰਗੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਸੀ, ਉਥੋਂ ਵੀ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਮਦਨ ਲਈ ਅਦਾਲਤ 'ਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਲਗਭਗ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਜੀਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰੀਜ਼ੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੇਹ-ਵਪਾਰ ਦਾ ਧੰਦਾ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਸੈਕਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਨਸਿਕ ਹਾਲਤ ਸਹੀ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਮੈਡੀਟੇਸ਼ਨ ਲਈ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ. ਹੈ।
ਹੋਰ ਵੇਖੋ
ਇਵੋਰੇ ਕੂਈਨੋ ਨੇ ਸੇਸੀਲੀਆ ਨਾਲ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਜਿਸਨੂੰ 'ਵੇਨ ਵੀ ਰਾਇਜ਼' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਦੀ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਰੂੜੇਕੇ ਖੁਰਦ
ਰੂੜਾ ਖੁਰਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚਧੜ
ਇਸ ਗੋਤ ਦਾ ਮੋਢੀ ਚੰਦੜ ਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਤੂਰ ਰਾਜਪੂਤ ਹਨ। ਪਾਂਡੂ ਬੰਸ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਵੀਲਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਚੰਦੜ ਸੀ। ਮੁਹੰਮਦ ਗੌਰੀ ਦੇ ਹਮਲੇ ਸਮੇਂ ਸੰਨ 1193 ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਾਜਪੂਤਾਨੇ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲ ਆਏ। ਕੁਝ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿਥੇ ਕਿ ਉੱਚ ਸ਼ਰੀਫ ਦੇ ਪੀਰ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣਾਇਆ। ਉਥੋਂ ਉਠ ਕੇ ਇਹ ਰਾਵੀ ਤੇ ਚਨਾਬ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਲ ਵਧਦੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਚੰਦੜਾਂ ਦੀਆਂ ਖਰਲਾਂ ਤੇ ਸਿਆਲਾਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੜਾਈਆਂ ਵੀ ਹੋਈਆਂ। ਚੰਦੜ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਚਲੇ ਗਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫੀ ਸਨ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਵੀ ਸਨ।
ਕੁਝ ਚੰਦੜ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਕੇ ਆਬਾਦ ਹੋਏ। ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਕੇ ਮੁਦਕੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਮੋੜ੍ਹੀਗਡ ਕੇ ਚੰਦੜ ਪਿੰਡ ਵਸਾਇਆ। ਕੁਝ ਚੰਦੜ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਨਕੋਦਰ ਖੇਤਰ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਬਹੁਤ ਚੰਦੜ ਜੱਟ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਚਨਾਬ ਤੇ ਰਾਵੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨਵੇਂ ਪਿੰਡ ਆਬਾਦ ਕੀਤੇ। ਚੰਦੜ ਸੰਗਰੂਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਨ। ਸਾਂਦਲਬਾਰ ਵਿੱਚ ਚੰਦੜਾਂ ਦੇ 9 ਕਬੀਲੇ; ਰਾਜੋਕੇ, ਕਾਮੋਕੇ, ਮਾਹਣੀਕੇ, ਬਲਨਕੇ, ਪਾਜੀਕੇ, ਦਿਉਕੇ, ਮਾਜੋਕੇ, ਜੱਪੇ ਤੇ ਲੂਣ ਆਦਿ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਪਿੰਡ ਚੰਦੜ, ਰਾਜਿਆਣੇ, ਢਾਬਾਂ, ਅਵਾਣ ਵਾਲੇ ਆਦਿ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੰਦੜ ਜੱਟ ਸਿਆਲਕੋਟ, ਬਹਾਵਲਪੁਰ, ਲਾਹੌਰ, ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ, ਜਿਹਲਮ, ਸ਼ਾਹਪੁਰ, ਮੁਲਤਾਨ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਸਨ। ਝੰਗ ਤੇ ਮਿੰਟਗੁਮਰੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਚੰਦੜ ਜੱਟ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। ਝੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਜਪੂਤ ਚੰਦੜ ਵੀ ਕਾਫੀ ਸਨ। ਚੰਦੜ ਚੰਗੇ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰ ਸਨ। ਪਸ਼ੂਆ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਚੋਰੀਆਂ ਵੀ ਘੱਟ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਅਣਖੀ ਤੇ ਲੜਾਕੂ ਸਨ। ਸਹਿਬਾਂ ਦਾ ਮੰਗਣਾ ਇੱਕ ਚੰਦੜ ਜੱਟ ਤਾਹਿਰ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਿਰਜ਼ੇ ਨੂੰ ਚੰਦੜਾਂ ਨੇ ਹੀ ਜੰਡ ਹੇਠ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੋਢੀ ਭਾਈ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਚੰਦੜ ਜੱਟ ਹੀ ਸੀ। ਚੰਦੜ ਜੱਟਾਂ ਦੀ ਕਾਫੀ ਗਿਣਤੀ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਚੰਦੜ ਜੱਟ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਬਾਬਾ ਚੰਦੜ ਪੀਰ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮੁਦਕੀ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਪਿੰਡ ਚੰਦਰ ਵਿਖੇ 13 ਭਾਦੋਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਮੇਲਾ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਚੰਦੜ ਮੁਦਕੀ ਤੋਂ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਚੰਦੜ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਦੂਰੋਂ ਦੂਰੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
1881 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ 26,404 ਚੰਦੜਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੱਟ ਲਿਖਵਾਇਆ ਸੀ ਤੇ 17,7746 ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਜਪੂਤ ਲਿਖਵਾਇਆ ਸੀ। ਜੱਟ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣੇ ਤੇ ਰਾਜਪੂਤ ਚੌਧਰ ਦੀ ਖਾਤਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣੇ। ਜੱਟਾਂ ਤੇ ਰਾਜਪੂਤਾ ਦੇ ਗੋਤ ਵੀ ਸਾਂਝੇ ਹਨ ਤੇ ਖੂਨ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਆਰੀਏ ਹੀ ਹਨ। ਤੂਰ ਰਾਜਪੂਤ ਵੀ ਹਨ ਤੇ ਜੱਟ ਵੀ ਹਨ। ਤੂਰਾਂ ਦੇ ਉਪਗੋਤ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹਨ। ਚੰਦੜ ਵੀ ਉਪਗੋਤ ਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਰਾਜਪੂਤ ਜਾਤੀਆਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਛੜੀਆ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਚੰਦੜ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਉਘਾ ਤੇ ਛੋਟਾ ਗੋਤਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਜੱਟ ਭੱਟੀਆਂ, ਪਰਮਾਰਾ, ਚੌਹਾਣਾਂ ਤੇ ਤੰਵਰ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹਨ।
ਚੰਦੜ, ਖੋਸੇ, ਸੀੜੇ, ਗਰਚੇ, ਨੈਨ, ਕੰਧੋਲੇ ਤੇ ਢੰਡੇ ਆਦਿ ਜੱਟ ਤੂਰ ਬੰਸੀ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਤੇ ਹੀ ਤੂਰਾਂ ਦੇ ਸਾਖਾ ਗੋਤ ਹਨ। ਤੰਵਰ ਰਾਜਪੂਤ ਬਹੁਤੇ ਰਾਜਸਤਾਨ ਦੇ ਜੈਪੁਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਤੰਵਰ ਜੱਟ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਤੇ ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤਕ ਆਬਾਦ ਹਨ। ਤੰਵਰਾਂ ਦੇ ਉਪਗੋਤ ਵੀ ਕਾਫੀ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੱਟ ਗੋਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੋਤ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਪਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
ਅਲੀਗੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਅਲੀਗੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ (अलीगढ़ ज़िला, علی گڑھ ‏ضلع) ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਰੀ ਰਾਜ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ।ਮੌਰੀਸ਼ਾਨਿਆ ਦੀ ਕੌਮ ਨੂੰ ਆਮ ਕਰ ਕੇ ਬਰਾਬਰ [2] ਜ ਓਕ੍ਲੇਹੋਮਾ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੂਬੇ '
Demographics
2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਆਬਾਦੀ 3,673,849 ਹੈ। ਮੌਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਰੀਸ਼ਾਨਿਆ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮਾਨ ਜਾਂ ਓਕਲੇਹੋਮਾ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਮਾਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ 640 ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ 76ਵਾਂ ਦਰਜਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਘਣਤਾ ਹੈ 1,007 ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। 2001-2011 ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ 22.78% ਸੀ। ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਹਰ 1000 ਮਰਦਾਂ ਮਗਰ 876 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਅਤੇ ਸਾਖਰਤਾ ਦੀ ਦਰ 69.61% ਹੈ।
ਚਿਹਨ
220px|thumb|'ਸਿਗਰਟ-ਬੀੜੀ ਪੀਣਾ ਵਰਜਿਤ ਹੈ' ਲਿਖਣ ਦੀ ਥਾਂ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਉਸੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਾਹਕ ਹੈ ਚਿਹਨ (ਅੰਗਰੇਜੀ: Sign) ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਘਟਨਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਵਰਤਾਰੇ ਦੀ ਤਰਫ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਚਿਹਨ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਵਸਤੂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਚਿਹਨ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਸੰਕਲਪ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਗਾਂ ਸ਼ਬਦ ਇੱਕ ਚਿਹਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗਾਂ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਕੇ ਜਾਂ ਸੁਣਕੇ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਸੰਕਲਪ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਯਾਨੀ ਇਹ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਜਾਨਵਰ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਚਾਰ ਪੈਰ, ਦੋ ਕੰਨ, ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੂਛ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਦਿ। ਰਵਾਇਤੀ ਚਿਹਨ ਇਕਰਾਰ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਕ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦਾ ਚਿਹਨ ਹੈ। (ਇਹਦੇ ਟਾਕਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਕਿਸੇ ਐਸੇ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਚਿਹਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੰਕਲਪ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਝੰਡਾ ਕਿਸੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ)।
ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਾਸਿਉਰ (Ferdinand De Saussure) ਨੇ ਵਿਵਸਥਿਤ ਰੁਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੀ ਅਵਧਾਰਣਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਨੂੰ ਚਿਹਨ-ਵਿਗਿਆਨ (Semiotics) ਕਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਚਿਹਨ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚਿਹਨ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ - ਚਿਹਨਕ ਅਤੇ ਚਿਹਨਤ। ਕੋਈ ਧੁਨੀ ਬਿੰਬ ਚਿਹਨਕ ਕਹਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ - 'ਘਰ' ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ /ਘ/-/ਰ/ ਇਹ ਦੋ ਧੁਨੀ ਇਕਾਈਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਅੱਖਰ ਹਨ। ਇਹੀ ਚਿਹਨਕ ਹੈ। 'ਘਰ' ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਜੋ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹ 'ਘਰ' ਦਾ ਚਿਹਨਤ ਹੈ। ਚਿਹਨਤ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਸੰਕਲਪ (Mental concept) ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਚਿਹਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਦਰਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਰਥਾਤ‍ ਚਿਹਨ ਕਿਸੇ ਸੰਦਰਭ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਕੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਦਰਿਦਾ ਦਾ ਵਿਖੰਡਨਵਾਦੀ ਸਿੱਧਾਂਤ ਸਾਸਿਉਰ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਰਿਦਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਚਿਹਨ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਅਰਥ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਇਹ ਤਾਂ ਚਿਹਨ ਤੋਂ ਚਿਹਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮਾਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿਹਨ-ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਧਾਰਾ 370
ਧਾਰਾ 370 ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਰਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਕਲ 370 ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਧਾਰਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਜਾ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ ਧਾਰਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿਵਾਦਿਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਇਸਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।5 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਧਾਰਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਟੈਕਸਟ
370. ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ --
(1) ਇਸ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, -- (ਕ) ਅਨੁਛੇਦ 238 ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ; (ਖ) ਉਕਤ ਰਾਜ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, --