cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਜੂਲੀਆ ਅਲਵਰੇਜ਼
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਸ ਸਾਲ ਉਦੋਂ ਤਕ ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਰੀਪਬਲਿਕ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬਗਾਵਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਲਵਰੇਜ਼ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਡੋਮੀਨੀਕਨ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਏਕੀਕਰਨ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਦੋਵਾਂ ਵਜੋਂ ਉਸਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉਸਦੀ ਲੇਖਣੀ ਵਿੱਚ ਨਿਜੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੁਰ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਜੋ ਡੋਮੀਨੀਕਨ ਰੀਪਬਲਿਕ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਉਮੀਦਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰੁਖ ਦੀ ਸਖਤ ਜਾਂਚ ਲਈਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ, ਅਲਵਰੇਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ' ਇੰਨ ਨੈਮ ਆਫ ਸੈਲੋਮੀ (2000)' ਵਰਗੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਪਾਤਰਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਸਤੀਆਂ ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਬਾਂਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਨਾਵਲ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਸਫਲ ਲਿਖਾਈ ਕੈਰੀਅਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਲਵਰੇਜ਼ ਦਾ ਮਿਡਲਬਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦਾ ਲੇਖਕ-ਨਿਵਾਸ ਹੈ।
ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਜੂਲੀਆ ਅਲਵਰੇਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 1950 ਵਿਚ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਰੀਪਬਲਿਕ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਗਲੇ ਦਸ ਸਾਲ ਰਹੇ। ਉਹ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਹੋਈ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਐਸ਼ੋ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਆਲੋਚਕ ਸਿਲਵੀਓ ਸਿਰੀਅਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਡੋਮਿਨਿਕਸ ਕਹਾਣੀ-ਕਥਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਲਵਰੇਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ "ਅਕਸਰ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਲਦੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1960 ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਟਾਪੂ ਦੇ ਫੌਜੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ, ਰਾਫੇਲ ਟ੍ਰੂਜੀਲੋ ਨੂੰ  ਹੁਣ ਦੀ ਇਕ ਅਸਫਲ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ, ਹਾਲਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ: ਉਸ ਦਾ ਨਾਵਲ ਕਿਵੇਂ ਗਾਰਸੀਆ ਕੁੜੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਹਿਜ਼ੇ ਗਵਾਏ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਡੋਮੀਨੀਕਨ ਗਣਤੰਤਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ, "ਜਲਾਵਤਨ" ਵਿੱਚ, ਉਹ "ਜਿਸ ਰਾਤ ਅਸੀਂ ਦੇਸ਼ ਭੱਜ ਗਈ" ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ " ਨੁਕਸਾਨ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਡਾ " ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
1975 ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਲਵਰਜ਼ ਨੇ ਕੈਂਟਕੀ ਆਰਟਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿਚ ਲੇਖਕ-ਨਿਵਾਸ ਵਜੋਂ ਪਦਵੀ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ, ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀਆਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਲਿਖਣ ਦੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇਹਨਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਗੁਣ ਉਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਬਾਰੇ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਅਧਿਆਪਨ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੇ ਜਨੂੰਨ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਕੈਂਟਕੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਅਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਡੇਲਾਵੇਅਰ, ਨਾਰਥ ਕੈਰੋਲੀਨਾ, ਮੈਸਾਚੁਸੇਟਸ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ. ਅਤੇ ਇਲੀਨੋਇਸ ਤਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਲਵਰਜ਼ ਬਰਲਿੰਗਟਨ ਵਿਖੇ ਵਰਮੌਂਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, 1981- ਦੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਣ, 1981-83 ਵਿਚ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਲਈ ਵੀ.ਟੀ. ਦੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਕਲਪਨਾ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਉੱਨਤ (ਵੱਡੇ ਕਲਾਸਮੈਨਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ) ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਗਲਪ 'ਤੇ ਇਕ ਕੋਰਸ (ਲੈਕਚਰ ਫਾਰਮੈਟ, 45 ਵਿਦਿਆਰਥੀ) ਸਿਖਾਇਆ।
ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਲਵਰਜ਼ ਮਿਡਲਬਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਲੇਖਕ-ਵਿਚ-ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਪਦਵੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਅੰਸ਼ਕ-ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲਿਖਾਈ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਲਵਰਜ਼ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਰਮਾਂਟ ਦੀ ਚੈਂਪਲੇਨ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ
ਅਲਵਰਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਫਲ ਲੈਟਿਨਾ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਨਾਵਲ, ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ, ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਨ; 1984 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਘਰ ਵਾਪਸੀ(ਦਿ ਹੋਮ ਕਮਿੰਗ),ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਵਿਤਾ ਅਲਵਰਜ਼ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਲਿਖਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰੂਪ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦਾ ਪਿਆਰ ਇਸ ਤੱਥ ਨਾਲ ਹੈ ਕਿ "ਕਵਿਤਾ ਬਹੁਤ ਦਿਲੋਂ ਦਿਲ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ"। ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਣ ਦੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮਾਂ ਸਮੇਤ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਜੱਦੀ-ਰਹਿਤ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮੀ, ਇਨਸਾਨੀਅਤ, ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਨੀਚ ਵਰਗ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਿਲ ਗਈ 1894 ਵਿਚ ਪਿਅਰੇ ਬੋਨਾਰਡ ਦੁਆਰਾ "ਦਿ ਸਰਕਸ ਰਾਈਡਰ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਅਲੋਚਕ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਕੂਨਰੌਡ ਮਾਰਟਨੇਜ਼ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਅਵਾਜ਼ ਦਿਉ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards
ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ
ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਉਪ-ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚਲੇ ਦੇਸ਼ ਜਪਾਨ, ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਚੀਨ (ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਅਤੇ ਮਕਾਓ ਸਮੇਤ), ਤਾਈਵਾਨ, ਰੂਸ (ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੁਰਾਡਾ ਪੂਰਬੀ ਰੂਸ) ਅਤੇ ਮੰਗੋਲੀਆ ਵੀ ਮਿਲਾ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੈਲੰਡਰ ਸਾਲ
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਕੈਲੰਡਰ ਸਾਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕੈਲੰਡਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਨੂੰ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਵੀ ਮਾਪਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ "ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ" ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ "ਕੈਲੰਡਰ ਸਾਲ" ਨਹੀਂ। ਕੈਲੰਡਰ ਸਾਲ ਨੂੰ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਚੱਕਰ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ਿਕ ਸੰਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ) ਨਾਲ ਮਿਲਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ("ਲੀਪ ਦਿਨ" ਜਾਂ "ਇੰਟਰਕੈਲਰੀ ਦਿਨ")। ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਸਾਲ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 1 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਅਤੇ 31 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਮ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ 365 ਦਿਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 8760 ਘੰਟੇ, 525,600 ਮਿੰਟ, ਜਾਂ 31,536,000 ਸਕਿੰਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਇੱਕ ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 366 ਦਿਨ, 8784 ਘੰਟੇ, 527,040 ਮਿੰਟ, ਜਾਂ 31,622,400 ਸਕਿੰਟ ਦੇ ਨਾਲ। ਹਰ 400 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 97 ਲੀਪ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਲ ਦੀ ਔਸਤ ਲੰਬਾਈ 365.2425 ਦਿਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਫਾਰਮੂਲਾ-ਆਧਾਰਿਤ ਕੈਲੰਡਰਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੂਰਜੀ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕਦਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ: ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜੂਲੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਦੀ ਔਸਤ ਲੰਬਾਈ 365.25 ਦਿਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਿਬਰੂ ਕੈਲੰਡਰ ਦੀ ਔਸਤ ਲੰਬਾਈ 365.2468 ਦਿਨ ਹੈ। ਇਸਲਾਮੀ ਕੈਲੰਡਰ ਇੱਕ ਚੰਦਰ ਕੈਲੰਡਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 354 ਜਾਂ 355 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 12 ਮਹੀਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 179 ਸਮ-ਸੰਖਿਆ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਸਾਧਾਰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 186 ਔਡ-ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਲੀਪ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 187 ਔਡ-ਸੰਖਿਆ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਦਾ ਔਸਤ ਖੰਡੀ ਸਾਲ, ਜਿਸਦਾ ਔਸਤ ਸਮਰੂਪ ਅਤੇ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 365.24219 ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੈਲੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦੀ ਔਸਤ ਲੰਬਾਈ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦਾ ਮੁੱਲ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਜੌਹਨ ਹਰਸ਼ੇਲ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 4000 ਤੱਕ ਬੇਲੋੜੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਅਦੂਰ ਗੋਪਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ
ਮੌਤਾਥੁ "ਅਦੂਰ" ਗੋਪਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ ਉੱਨੀਥਨ (ਜਨਮ: 3 ਜੁਲਾਈ 1941) ਸੱਤ ਬਾਰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਔਰ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨਮਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵੱਡਾ ਰੋਲ ਨਿਭਾਇਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਅਹਿਲਿਆ ਹਰਜਾਨੀ
ਅਹਿਲਿਆ ਹਰਜਾਨੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Ahillya Harjani; ਜਨਮ 6 ਮਾਰਚ 1997 ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਹਰਜਾਨੀ ਨੇ ਡੱਚ ਓਪਨ, ਜਰਮਨ ਓਪਨ ਅਤੇ BWF ਜੂਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਜੂਨੀਅਰ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਗੋਪੀਚੰਦ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਅਕੈਡਮੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਪੱਧਰ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਸੀ। ਰਾਜ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ, ਜੇਤੂ, ਉਸਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨਵੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ 37ਵੇਂ ਜੂਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਉਸਨੇ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੈਂਕਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਰੰਤਰ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਨੇ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਜੂਨੀਅਰ ਨੰਬਰ 1 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੈਂਕਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ ਜੈਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 40ਵੇਂ ਜੂਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਹਰਜਾਨੀ ਨੇ ਸਾਲ 2015 ਦਾ ਅੰਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ 1 ਜੂਨੀਅਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ।
2010 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
2010 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2010 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
ਅਹਿਲਿਆ ਹਰਜਾਨੀ
BWF ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਲੇਂਜ/ਸੀਰੀਜ਼
ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼
2010 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ
ਅਹਿਲਿਆ ਹਰਜਾਨੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਲਾਟਰਿਕਸ
ਬਲਾਟਰਿਕਸ, (ਅੰਗਰੇਜੀ: Bellatrix) ਜਿਸਦਾ ਬਾਇਰ ਨਾਮ ਗਾਮਾ ਓਰਾਔਨਿਸ (γ Orionis ਜਾਂ γ Ori) ਹੈ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਰੋਸ਼ਨ ਤਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 27ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਰੋਸ਼ਨ ਤਾਰਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤੀ ਤਾਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਚਮਕ (ਜਾਂ ਸਾਪੇਖ ਕਾਂਤੀਮਾਨ)1.59 ਤੋਂ 1.64 ਮੈਗਨਿਟਿਊਡ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਵਲੋਂ 245 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹੈ।
ਸੂਰਾ ਅਲ ਇਖ਼ਲਾਸ
ਅਲ-ਇਖ਼ਲਾਸ (ਅਰਬੀ: سورة الإخلاص) (ਈਮਾਨਦਾਰੀ), ਅਤ-ਤੌਹੀਦ (سورة التوحيد) (ਮੋਨੋਥੀਇਜ਼ਮ ਯਾ ਇਕਤ੍ਵਵਾਦ)। ਇਹ ਕ਼ੁਰਆਨ ਦਾ 112ਵਾਂ ਸੂਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 4 ਆਯਤੇਂ ਹਨ। ਅਲ-ਇਖਲਾਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸ਼ੁੱਧਤਾ"। ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਅੱਲਾਹ ਨੂੰ ਹੀ ਸੱਚਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਣਾ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਇਮਾਨਦਾਰੀ।
ਇਹ ਸੂਰਾ ਮੱਕੀ ਜਾਂ ਮਦਨੀ; ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਵਾਦਿਤ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਵਿਕਲਪ ਵਧੇਰੇ ਸਹੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਆਇਤ ਦਾ ਅਰਥ
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
ਬਿਸ੍ਮਿ ਲ੍-ਲਅਹਿ ਰ੍-ਰਹ੍ਮਨਿ ਰ੍-ਰਹੇਏਮ੍
ਪਰਮ ਕਿਰਪਾਮਯ, ਅਸੀਮ ਦਿਆਲੁ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ
قُلْ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ
ਕ਼ੁਲ੍ ਹੁਉਅ ਅੱਲਹੁ ਅਹਦੁਨ੍
1:ਕਹੋ, ਅੱਲਾਹ ਇੱਕ ਹੈ।
ٱللَّهُ ٱلصَّمَدُ
ਅੱਲਹੁ ਅਲ੍ੱਸਮਦੁਨ੍
2:ਅੱਲਾਹ ਚਿਰੰਤਨ ਹੈ।
لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ
ਲਮ੍ ਯਲਿਦ੍ ਓਉਅਲਮ੍ ਯੋਓਲਦ੍
3:ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸਨੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
وَلَمْ يَكُن لَّهُۥ كُفُوًا أَحَدٌۢ
ਓਉਅ ਲਮ੍ ਯਕੁਨ੍ ਲਹੁ ਕੁਫ਼ੁਓਉਅਨ੍ ਅਹਦੁਨ੍
ਪੋਆਇਨਟਿੰਗ ਵੈਕਟਰ
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਪੋਆਇਨਟਿੰਗ ਵੈਕਟਰ ਕਿਸੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾਈ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਘਣਤਾ (ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨਲ ਐਨਰਜੀ ਫਲੱਕਸ ਡੈੱਨਸਟੀ) ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੋਆਇਨਟਿੰਗ ਵੈਕਟਰ ਦੀਆਂ SI ਯੂਨਿਟਾਂ ਵਾੱਟ/ਵਰਗਮੀਟਰ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਖੋਜੀ ਜੌਹਨ ਹੈਨਰੀ ਪੋਆਇਨਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ 1884 ਵਿੱਚ ਕੱਢਿਆ। ਓਲੀਵਰ ਹੈਵੀਸਾਈਡ ਅਤੇ ਨਿਕੋਲੇ ਉਮੋਵ ਨੇ ਵੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਪੋਆਇਨਟਿੰਗ ਵੈਕਟਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।
ਸੂਰਾ ਅਲ ਇਖ਼ਲਾਸ
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਆਇਤ ਦਾ ਅਰਥ
4:ਉਸ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਪੋਆਇਨਟਿੰਗ ਵੈਕਟਰ
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਪੋਆਇਨਟਿੰਗ ਦੇ ਮੂਲ ਪਰਚੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੋਆਇਨਟਿੰਗ ਵੈਕਟਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਸੂਰਾ ਅਲ ਇਖ਼ਲਾਸ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਰਆਨ
ਪੋਆਇਨਟਿੰਗ ਵੈਕਟਰ
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਜਿੱਥੇ ਮੋਟੇ ਅੱਖਰ ਵੈਕਟਰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ
ਇਸ ਦਰਸਾਓ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਰੂਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|
ਮੈਕਸਵੈੱਲ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੇ ਸੂਖਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਫੀਲਡ E ਅਤੇ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫਲੱਕਸ ਡੈੱਨਸਟੀ B ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ|
ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਿਸਥਾਪਨ ਫੀਲਡ D ਨੂੰ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫਲੱਕਸ ਡੈੱਨਸਟੀ B ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੋਅਇਨਟਿੰਗ ਵੈਕਟਰ ਦੀ ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਕਿਸਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਜਾਂ D ਅਤੇ H ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੂਪ ਰਚਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ| ਚੋਣ ਵਿਵਾਦਾਗ੍ਰਸਤ ਰਹੀ ਹੈ|
ਵਿਆਖਿਆ
ਪੋਆਇਨਟਿੰਗ ਵੈਕਟਰ ਪੋਆਇਨਟਿੰਗ ਥਿਊਰਮ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਐਨਰਜੀ-ਕੰਜ੍ਰਵੇਸ਼ਨ ਨਿਯਮ ਹੈ: ਜਿੱਥੇ Jf ਮੁਕਤ ਚਾਰਜਾਂ ਦੀ ਕਰੰਟ ਡੈੱਨਸਟੀ ਹੈ ਅਤੇ u ਇਸ ਸਮੀਰਕਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰੇਖਿਕ ਨਾ-ਫੈਲਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਾਸਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਐਨਰਜੀ ਡੈੱਨਸਟੀ ਹੈ
ਜਿੱਥੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
1890 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
ਤਲਤ ਅਜ਼ੀਜ਼
ਤਲਤ ਅਜ਼ੀਜ਼ (طلعت عزیز) (ਜਨਮ 11 ਨਵੰਬਰ 1956) ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਤਲਤ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਅਬਦੁਲ ਨਵੀਜ਼ ਖਾਨ ਅਤੇ ਸਾਜਿਦਾ ਆਬਿਦ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।
ਕਾਦਿਜ਼ ਗਿਰਜ਼ਾਘਰ
ਕਾਦਿਜ਼ ਗਿਰਜ਼ਾਘਰ (ਸਪੈਨਿਸ਼: Catedral de Cádiz, Catedral de Santa Cruz de Cádiz) ਕਾਦਿਜ਼, ਦੱਖਣੀ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜ਼ਾਘਰ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰਜ਼ਾਘਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1722 ਤੋਂ 1838 ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਗਿਰਜ਼ੇ ਨੂੰ 1931 ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ (Bien de Interés Cultural) ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਹ ਗਿਰਜਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਗਿਰਜ਼ੇ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਹੜਾ ਕਿ 1260 ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਅਤੇ 1596 ਵਿੱਚ ਸੜ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਮੁੜਉਸਾਰੀ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ 1776 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਵਿਸੇੰਤੇ ਅਕੇਰੋ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸਨੇ ਕਿ ਗ੍ਰਾਂਦਾ ਗਿਰਜ਼ਾਘਰ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
1880 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
ਗਿੱਲ ਮੋਰਾਂਵਾਲੀ
ਗਿੱਲ ਮੋਰਾਂਵਾਲੀ (? - 1917) ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਇਸਦੀਆਂ ਦੋ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਸਤਕਾਂ ਛੱਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਗਿੱਲ ਮੋਰਾਂਵਾਲੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਸੀ। ਉਹ ਹੋਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮੋਰਾਂਵਾਲੀ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਸੀ ਅਤੇ 1970 ਤੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਕੋਹਲੀ
ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਕੋਹਲੀ (ਜਨਮ 28 ਫ਼ਰਵਰੀ 1924) ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਐਫ ਸੀ ਕੋਹਲੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਆਈ ਟੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੰਪਨੀ, ਟਾਟਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਦਾ ਬਾਨੀ  ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਸੀਈਓ ਸੀ।
ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਐਫ ਸੀ ਕੋਹਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿਸ਼ਾਵਰ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ 28 ਫ਼ਰਵਰੀ 1924 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੀਏ ਤੇ ਬੀਐਸਸੀ (ਆਨਰਜ਼) ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲਿਸਟ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਅਰਜੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੁਈਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੈਨੇਡਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1948 ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ (ਆਨਰਜ਼) ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਜਨਰਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ 1950 ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ। ਕੋਹਲੀ ਨੂੰ 1973 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਐਂਡ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (ਆਈਈਈਈ) ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
फकीर चंद कोहली (जन्म 28 फरवरी 1 9 24) एफ सी सी के नाम से जाना जाने वाला कोहली एक भारतीय उद्योगपति है। भारतीय सॉफ्टवेयर उद्योग में उनके महत्वपूर्ण योगदान के कारण उन्हें अक्सर भारतीय सॉफ़्टवेयर उद्योग के पिता के रूप में जाना जाता है। [1] [2] वह संस्थापक [3] थे और टाटा कंसल्टेंसी सर्विसेज के पहले सीईओ [4], भारत की सबसे बड़ी [5] सॉफ्टवेयर कंसल्टेंसी कंपनी उन्होंने टाटा पावर कंपनी के उप महाप्रबंधक के रूप में काम किया है। वह कॉलेज ऑफ इंजीनियरिंग, पुणे के राज्यपालों के बोर्ड पर भी हैं।
अंतर्वस्तु
1 प्रारंभिक जीवन
2 कैरियर
3 पदों आयोजित
4 सम्मान
5 सन्दर्भ
6 बाहरी लिंक
प्रारंभिक जीवन
एफकॉखली का जन्म पश्वरी में (वर्तमान दिन पाकिस्तान) में, ब्रिटिश भारत में 28 फरवरी 1 9 24 को हुआ। उन्होंने पेशावर में अपनी पढ़ाई की और पंजाब विश्वविद्यालय, लाहौर से लाहौर में सरकारी कॉलेज के पुरुषों में उनकी बीए और बीएससी (ऑनर्स) की, जहां उन्होंने विश्वविद्यालय स्वर्ण पदक विजेता थे। [6] [7] प्रारंभ में, वह भारतीय नौसेना में शामिल होना चाहता था, लेकिन उन्होंने विदेश में अध्ययन करने के लिए एक छात्रवृत्ति के लिए भी आवेदन किया था। छात्रवृत्ति प्राप्त करने के बाद वे क्वीन के विश्वविद्यालय, कनाडा में गए और उन्होंने 1 9 48 में इलेक्ट्रिकल इंजीनियरिंग में बीएससी (ऑनर्स) पूरा किया। उन्होंने तब एक वर्ष कनाडाई जनरल इलेक्ट्रिक कंपनी में काम किया और बाद में मैसाचुसेट्स इंस्टीट्यूट ऑफ टेक्नोलॉजी से इलेक्ट्रिकल इंजीनियरिंग में एमएस 1950 में। [8] [9]
व्यवसाय
सितंबर 1 9 6 9 में, वह टाटा कंसल्टेंसी सर्विसेज के महाप्रबंधक बने। 1 9 74 में, उन्हें टीसीएस के प्रभारी निदेशक और 1994 में डिप्टी चेयरमैन बनाया गया था। [6] [8] वह टाटा संस लिमिटेड, टाटा इंडस्ट्रीज लिमिटेड, टाटा यूनीसिस लिमिटेड, टाटा इलेक्ट्रिक कंपनी, टाटा हनीवेल लिमिटेड, ब्रैडमा ऑफ इंडिया लिमिटेड, एयरलाइन फाइनेंशियल सपोर्ट सर्विसेज इंडिया प्राइवेट लिमिटेड, टाटा टेक्नोलॉजीज लिमिटेड सिंगापुर, निवेशक सर्विसेज के बोर्ड पर निदेशक हैं। इंडिया लिमिटेड, त्रिवेणी इंजीनियरिंग वर्क्स, एबैकस डिस्ट्रीब्यूशन सिस्टम और एयरलाइन सॉफ्टवेयर डेवेलपमेंट कंसल्टेंसी इंडिया प्राइवेट लिमिटेड। वह टाटा एलएक्ससी इंडिया लिमिटेड और डब्ल्यूटीआई उन्नत टेक्नोलॉजी लिमिटेड के अध्यक्ष भी हैं। [10]
कोहली पेशेवर संगठनों जैसे कि कम्प्यूटर सोसायटी ऑफ इंडिया, इलेक्ट्रिकल और इलेक्ट्रॉनिक्स इंजीनियर्स न्यू यॉर्क संस्थान, इलेक्ट्रिकल इंजीनियर्स संस्थान, इंडियन नेशनल एकेडमी ऑफ इंजीनियरिंग और इंस्टीट्यूट ऑफ मैनेजमेंट कंसल्टेंट्स ऑफ इंडिया के साथ जुड़ा हुआ है।
कोहली 1 973-74 के वर्षों के लिए संस्थान के इलेक्ट्रिकल और इलेक्ट्रॉनिक्स इंजीनियर्स (आईईईई) के निदेशक मंडल में थे और भारत परिषद के अध्यक्ष थे। वह भारत की कम्प्यूटर सोसायटी के पूर्व अध्यक्ष हैं और 1 9 76 में सिंगापुर में आयोजित दक्षिणपूर्व एशिया क्षेत्रीय कंप्यूटर सम्मेलन के अध्यक्ष थे और 1 9 88 में नई दिल्ली में आयोजित दक्षिणपूर्व एशिया क्षेत्रीय कंप्यूटर सम्मेलन की अध्यक्ष समिति के अध्यक्ष थे। वह राष्ट्रपति थे वर्ष 1 975-76 के लिए प्रबंधन कंसल्टेंट्स एसोसिएशन ऑफ इंडिया 1 975-77 के लिए वह विद्युत इंजीनियर्स बॉम्बे के संस्थानों के अध्यक्ष थे। 1 9 8 9 में, उन्हें दक्षिण पूर्व एशिया क्षेत्रीय कंप्यूटर परिसंघ के सलाहकार नियुक्त किया गया था। [10]
वह 1995-96 के लिए नास्कॉम के अध्यक्ष थे। [10]
संभाले गए पद
टीसीएस 1 9 68 में मुंबई में अपने मुख्यालय के साथ स्थापित किया गया था। यह टाटा संस लिमिटेड (टीएसएल) के एक विभाजन के रूप में स्थापित किया गया था, जो भारत के सबसे बड़े व्यापारिक संगठनों में से एक था। एफ सी कोहली को पहली सीईओ के रूप में नियुक्त किया गया था। उन्होंने अपने करियर के अलग-अलग समय में निम्नलिखित पदों का आयोजन किया। [उद्धरण वांछित]
कंपनी का नाम स्थिति वर्ष
टाटा इन्फोटेक लिमिटेड निदेशक 1977
ब्रैडम ऑफ इंडिया लिमिटेड निदेशक 1982
WTI उन्नत प्रौद्योगिकी लिमिटेड के अध्यक्ष 1988
टाटा एलएक्ससी (आई) लिमिटेड निदेशक 1989
टाटा टेक्नोलॉजीज (पीटीई) लिमिटेड, सिंगापुर निदेशक 1991
त्रिवेणी इंजीनियरिंग वर्क्स लिमिटेड निदेशक 1994
एचटीवीवी इंक, यू.एस. निदेशक 1999
इंजीनियरिंग विश्लेषण उत्कृष्टता प्राइवेट केंद्र। लिमिटेड के निदेशक 1999
ईबीआईजी सॉल्यूशंस लिमिटेड निदेशक 1999
एडुटेक इन्फॉर्मेटिक्स इंडिया (पी) लिमिटेड निदेशक 2000
टेक्नोसॉफ्ट एसए, स्विट्जरलैंड के निदेशक 2000
सन एफ एंड सी एसेट मैनेजमेंट (आई) प्राइवेट लिमिटेड के निदेशक 2000
एयरोस्पेस सिस्टम प्राइवेट लिमिटेड के निदेशक 2000
मीडिया लैब एशिया लिमिटेड निदेशक 2002
सम्मान
2002 में, भारतीय सॉफ्टवेयर उद्योग में उनके योगदान के लिए कोहली को पद्म भूषण, भारत का तीसरा सबसे बड़ा नागरिक सम्मान सम्मानित किया गया था। [11] उन्हें शिव नादर विश्वविद्यालय, वाटरलू विश्वविद्यालय, कनाडा, [6] रॉबर्ट गॉर्डन विश्वविद्यालय, यू.के., आईआईटी बॉम्बे, आईआईटी कानपुर, जादवपुर विश्वविद्यालय, क्वीन विश्वविद्यालय और रुड़की विश्वविद्यालय से मानद डिग्री प्राप्त हुई है। [1] वह आईईईई अमेरिका, आईईई यूके, इंस्टीट्यूशन ऑफ इंजीनियर्स इंडिया और कम्प्यूटर सोसाइटी ऑफ इंडिया के अलावा भी हैं। [6]
अन्य पुरस्कार और सम्मान:
आईआईआईटी हैदराबाद, 2015 में इंटेलिजेंट सिस्टम पर एफसी कोहली सेंटर (केसीआईएस)। [12]
दादाभाई नौरोजी मेमोरियल अवार्ड, 2000. [13]
प्रबंधन के लिए लाइफटाइम अचीवमेंट अवार्ड, ऑल इंडिया मैनेजमेंट एसोसिएशन (एआईएमए), 2002।
'लांग डिस्टेंस के अर्थशास्त्र, अतिरिक्त उच्च वोल्ट ट्रांसमिशन लाइन' पर पेपर के लिए स्वर्ण पदक और नकद पुरस्कार
'पावर सिस्टम्स संचालन में स्वचालन' पर व्याख्यान के लिए डॉ वी एम घाटगे पुरस्कार
"इंजीनियरी बिरादरी की प्रगति और उन्नति के लिए गहन समर्पण" संस्थान के इंजीनियरों से सम्मान की पुस्तक।
इलेक्ट्रोनिक्स मैन ऑफ द ईयर अवार्ड, द इलेक्ट्रॉनिक कंसंटेंट इंडस्ट्रीज एसोसिएशन, 1 9 8 9।
ਸਿਮਰਨ ਕੌਰ
ਸਿਮਰਨ ਕੌਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ।  ਉਹ ਲਵ ਨੇ ਮਿਲਾ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵਿੱਚ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਨਾ ਆਨਾ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਲਾਡੋ ਵਿੱਚ ਦੀਆ ਅਨਾਮਿਕਾ ਟੀ.ਵੀ ਸੀਰੀਜ ਵਿੱਚ ਅਨਾਮਿਕਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਕੋਹਲੀ
ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
सूचना प्रौद्योगिकी में जीवन भर में योगदान, डाटाक्वेस्ट, 1 99 5।
ਸਿਮਰਨ ਕੌਰ
ਕੈਰੀਅਰ
ਸਿਮਰਨ ਕੌਰ ਨੇ ਸਟਾਰ ਵਨ ਲਵ ਨੇ ਮਿਲਾ ਦੀ ਜੋਡੀ ਵਿੱਚ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਨਾ ਆਨਾ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਲਾਡੋ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦੀਆ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸਿਮਰਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਭੂਮਿਕਾ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਅਨਾਮਿਕਾ  ਵਿੱਚ ਅਨਾਮਿਕਾ ਦੇ ਰੂਪ  ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਿਮਰਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਦੇ ਨਵੇਂ ਗੀਤ ਲੇਮਬਡਗਨੀ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਕੋਹਲੀ
ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
गुणवत्ता के क्षेत्र में उत्कृष्ट योगदान के लिए, 1999 में QIMPRO प्लैटिनम स्टैंडर्ड अवॉर्ड (QIMPRO फाउंडेशन)।
जुरान क्वालिटी अवार्ड, इंडियन मर्चेंट चैंबर, 2000
लाइफटाइम अचीवमेंट अवार्ड, इंडियन नेशनल एकेडमी ऑफ इंजीनियरिंग, 2000
लाइफटाइम अचीवमेंट अवार्ड, विश्व एचआरडी कांग्रेस, 2001
वोकेशनल एक्सलेंस अवार्ड, रोटरी क्लब ऑफ़ मुंबई डाउनटाउन, 2001।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ
ਪਾਕ ਫ਼ੌਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਫ਼ੌਜ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਕੰਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹਦੇ ਚ ਕੁੱਲ 11,700,00 ਰਿਜ਼ਰਵ ਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਫ਼ੌਜੀ ਹਨ। ਪਾਕ ਫ਼ੌਜ 14 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਬਣੀ।
ਪਾਕ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਇਨ-ਚੀਫ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਆਨੰਦੀਬੇਨ ਪਟੇਲ
ਆਨੰਦੀਬੇਨ ਮਫਤਬਾਈ ਪਟੇਲ (ਜਨਮ 21 ਨਵੰਬਰ 1941) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਨ। ਉਹ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਨ। ਉਹ 1987 ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਦਾ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ 2014 ਦੇ 100 ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਹੈਕਸਾਮਿਥਾਇਲੀਨਡਾਇਅਮਾਈਨ
ਹੈਕਸਾਮਿਥਾਇਲੀਨਡਾਇਅਮਾਈਨ ਇੱਕ ਕਾਰਬਨਿਕ ਯੋਗਿਕ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ H2N(CH2)6NH2 ਹੈ। ਅਣੂ ਇੱਕ ਡਾਇਅਮੀਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਾਰਬਨ ਸਿਲਸਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅਮਾਈਨ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਗਰੁੱਪ ਹਨ। ਇਸ ਯੋਗਿਕ ਦਾ ਕਰੀਬ ੧੦ ਬਿਲਿਇਅਨ ਕੀਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਸਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦ ਹੈ।
ਰਸਾਇਣਿਕ ਨਾਂਅ
IUPACਨਾਂਅ = Hexane-1,6-diamine ਹੋਰ ਨਾਂਅ = 1,6-diaminohexane, 1,6-hexanediamine ਫਾਰਮੂਲਾ = C6H16N2
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਮੋਲਰ ਭਾਰ = 116.21 g/mol ਦਿੱਖ = ਚਿੱਟਾ ਠੋਸ ਜਾਂ ਪਾਊਡਰ ਘਣਤਾ = 0.84 g/cm3 ਪਿਘਲਣ ਦਰਜਾ = 42 ਉਬਾਲ ਦਰਜਾ = 205 ਘੁਲਣਸ਼ੀਲਤਾ = 960 g/100 mL pKa = 10.0, 11.1 ਬਲਣ ਦਰਜਾ = 93 °C (102 °C ਜੇਕਰ 90% ਜਲਮਈ ਘੋਲ ਹੋਵੇ)
ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਥਿਓਡੋਰ ਕਰਟੀਅਸ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਇਹ ਅਡੀਪੋਨਾਈਟ੍ਰਾਈਲ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਸਵਰੂਪ ਪੁਰਾਣਿਕ
ਸਵਰੂਪ ਪੁਰਾਣਿਕ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Swaroop Puranik) (ਜਨਮ 25 ਨਵੰਬਰ 1980) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ , ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਜਰਨੀ ਆਫ ਏ ਕੁਈਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
1870 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
1860 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
1860 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1860 ਤੋਂ 1869 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ
ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ
ਕੈਫੀ ਆਜ਼ਮੀ (ਹਿੰਦੀ: कैफ़ी आज़मी; ਉਰਦੂ: کیفی اعظمی‎; 14 ਜਨਵਰੀ 1919 – 10 ਮਈ 2002) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਨਾਮ ਅਖਤਰ ਹੁਸੈਨ ਰਿਜਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਆਜਮਗੜ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੈਫੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਸਨ ਚਾਲ੍ਹੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।
ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗਾਣੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਣਗਿਣਤ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗਾਣੇ ਲਿਖੇ ਲੇਕਿਨ ਗੁਰੂ ਦੱਤ ਦੀ ਫਿਲਮ ਕਾਗਜ ਕੇ ਫ਼ੂਲ' ਦਾ ਗਾਣਾ "ਵਕਤ ਨੇ ਕੀਆ ਕਯਾ ਹਸੀਂ ਸਿਤਮ" ਬਹੁਤ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਪਾਕੀਜਾ ਫਿਲਮ "ਚਲਤੇ ਚਲਤੇ ਕਹੀਂ ਕੋਈ ਮਿਲ ਗਿਆ", ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ "ਯਹ ਦੁਨੀਆ ਯਹ ਮਹਿਫਲ" ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਗੀਤ "ਤੁਮ ਇਤਨਾ ਜੋ ਮੁਸਕਰਾ ਰਹੇ ਹੋ" ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਖੜਾ ਕੀਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ ਦੀ ਫਿਲਮ ਮੰਥਨ ਦੇ ਡਾਇਲਗ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਐਮ ਐਸ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮ ਗਰਮ ਹਵਾ ਦਾ ਮਸੌਦਾ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਅਥਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਸਦਕਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਵਰਗਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ। ਕੈਫੀ ਦੂਜੇ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ। ਕੈਫੀ ਆਜਮੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਐਕਟਰੈਸ ਸ਼ਬਾਨਾ ਆਜ਼ਮੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਕਵੀ ਜਾਵੇਦ ਅਖਤਰ ਦੇ ਸਹੁਰੇ ਸਨ।
ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ
ਆਜ਼ਮੀ ਦੀ ਦੀਕਸ਼ਾ (2015) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਰਮਨ ਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1997 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਗ੍ਰਹਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਆਡੀਓ ਕਿਤਾਬ, ਕੈਫੀਅਤ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸੁਣਾਈਆਂ।
ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਕੈਫੀ ਆਜਮੀ ਨੂੰ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ -
ਮੁਸੱਲੀ
ਮੁਸੱਲੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਮੇਜਰ ਇਸਹਾਕ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਰਾਹੀਂ ਹੜੱਪਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਜੋਦੜੋ ਦੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਦੇ ਖੇਤ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਰੂਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦਸ ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਿਹਨਤੀ ਅਤੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦਾ ਦਰਦ ਰੰਝਾਣਾ ਬਿਆਨ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਲੱਜ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਹਲੜ ਬੁਰਜੂਆਂ, ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਵਧੀਕੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚੱਕੀ ਵਿੱਚ ਪਿਸਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। "ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ 'ਮਸੱਲੀ' ਨਾਟਕ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੁੱਢ ਕਦੀਮੀ ਮਨੁੱਖ ਹੈ। ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਹੜੱਪੇ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਿੲਸ ਨਾਟਕ ਦੀ 'ਸਾਬਾਂ' ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਦਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਪੱਲਾ ਹੱਥੋਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਵੰਬਰ ਦਾ ਹੱਕ ਵੀ ਹੱਥੋਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ। 'ਮਸੱਲੀ' ਰਾਹੀਂ ਅਜਿਹੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਬੀਜ ਬੀਜੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਹੜਾ ਅੱਜ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2002
ਮੁਸੱਲੀ
ਲਿਪੀਅੰਤਰਣ/ਅਨੁਵਾਦ
ਮੁਸੱਲੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਹੈ ਜੋ 1971 'ਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ। ਿੲਸ ਦੀ ਮੂਲ ਲਿਪੀ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਹੈ।ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਟਕ 1979 ਚ ਸਚਿੰਤਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਛਾਪਿਆ। ਜਿਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ 'ਸ਼੍ਰੀ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸਿੰਦਰਾ' ਨੇ ਕੀਤਾ। ਭਾਵੇਂ ਪਿੱਛੋਂ ਵੀ ਇਸ ਨਾਟਕ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਏ। ਜਿਵੇਂ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਦੇ ਸੰਪਾਦਨ ਵਾਲਾ ਰੂਪ 'ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜ' ਨੇ ਲਿਪੀਅੰਤਰਣ ਕੀਤਾ, ਜੋ 'ਰਵੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ' ਨੇ ਪ੍ਰਾਕਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਵਸਤੂ ਸਮੱਗਰੀ
ਮੁਸੱਲੀ ਨਾਟਕ ਪਰੋਲੋਤਾਰੀ(ਨਿਮਨ-ਵਰਗ) ਨੂੰ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ-ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਅਸਲ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪੈਟੀ-ਬੁਰਜੂਆਂ(ਮੱਧ-ਵਰਗ) ਦੇ ਦੋਗਲ਼ੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦਾ ਪਾਜ ਉਧੇੜਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੁਰਜੂਆਂ(ੳੱਚ-ਵਰਗ) ਦੀ ਲੋਟੂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਟਕ ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਟੂ-ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ 'ਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਵੀ 'ਲੋਟੂ-ਰੂਪ' ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਥਾਨਕ
ਮੁਸੱਲੀ ਨਾਟਕ ਤਿੰਨ ਐਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਜਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਐਕਟ ਦੇ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਹੀ ਸੀਨ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਐਕਟ ਵਿੱਚ 'ਰੁੱਤਾਂ' ਤੇ 'ਸਾਬਾਂ' ਕਿਧਰੋਂ ਉਜੜ ਕੇ ਆਏ ਹਨ ਤੇ 'ਇਕਤਦਾਰ ਅਲੀ', ਜੋ ਲਾਹੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਤਹਿਤ' ਮੁਸੱਲੀਆਂ 'ਤੇ ਖੋਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਤੇ ਮਕਾਲਾ (ਥੀਸਿਜ਼) ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੱਤਾਂ ਤੇ ਸਾਬਾਂ ਨੂੰ ਦਯਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋ ਰਹੀ ਲੁੱਟ-ਖਸੱੁਟ ਸੰਬੰਧੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ 'ਨਾਦਿਰ ਖਾਂ' ਇਕਤਦਾਰ ਅਲੀ ਨੂੰ ਸਾਬਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਵੱਧ ਪੀਣ ਕਰਕੇ ਲੜਕੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕਤਦਾਰ ਅਲੀ 'ਸਾਬਾਂ' ਨੂੰ ਹੱਥ ਪਾਉਣ ਲੱਗਾ, ਖ਼ੁਦ ਡਿੱਗਕੇ ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਰੁੱਤੇ ਦੁਆਰਾ ਡਾਂਗ ਮਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕਤਦਾਰ ਅਲੀ ਦੇ ਬਾਪ 'ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ' ਤੇ ਮਾਂ 'ਅੰਮਾਂ' ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ 'ਸਾਬਾਂ' ਨੂੰ ਪੁਲਿਸੀਆਂ ਥਾਣੇਦਾਰ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਰੁੱਤਾਂ ਇਕੱਲਾ ਭਟਕਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਬਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਜੋ ਥਾਣੇਦਾਰ ਦੀ ਕੈਦ 'ਚ ਹੈ, ਨੂੰ ਚਾਕੂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਥਾਣੇਦਾਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦਾ ਬਚਾਓ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਉਹ 'ਨੂਰੇ' ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਾਰਖਾਨਾ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹੈ। 'ਨੂਰਾ' ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ 'ਚ ਨਿਮਨ ਵਰਗ ਦੀ ਹਾਲਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਹੈ। ਉਹ ਰੁੱਤੇ ਨੂੰ 'ਬਰਾਬਰਤਾ' ਦੇ ਸਹੀ ਅਰਥ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਟਕ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸਾਬਾਂ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਡਰਦਿਆਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਪਾਗਲ ਕਾਿਤਲ ਹੈ। ਅੰਤ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਕਾਮਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਇਨਕਲਾਬ-ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਗੀਤ ਗਾਉੰਦੇ ਹਨ।
ਸੰਵਾਦਆਤਮਿਕਤਾ
ਸੰਵਾਦ ਜਾਂ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਨਾਟਕ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦ-ਜਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਦੇ ਸੰਵਾਦ(ਡਾਈਲਾਗ) ਲੰਮੇਰੇ ਹਨ। ਨਾਟਕ ਦੇ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਭਾਵੇੰ ਬੌਧਿਕ ਹਨ, ਪਰ ਨਾਟਕੀ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।... ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਰੰਗਮੰਚ 'ਤੇ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਨਾਟ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਟ-ਛਾਂਟ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਨਾਟ-ਸਿਰਲੇਖ
ਨਾਟਕ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਜਾਤੀ-ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਮਨ ਵਰਗੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ 'ਮੁਸੱਲੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਨਮਾਜ਼ ਪੜਨ ਵਾਲੇ'। ਹੋਰ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ 'ਮੁਸਲਿਮ ਸ਼ੇਖ' ਵੀ ਿਕਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਨਿਮਨ ਵਰਗੀਆਂ ਲਈ 'ਹਰੀਜਨ' ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ' ਰੱਬ ਦੇ ਪਿਆਰੇ'। ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੇ ਸਤਿਕਾਰਤ ਇਹ ਨਾਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਘਿਰਣਾ ਇਹਨਾਂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੋ, ਨਾਟਕ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਅੰਗਆਤਮਕ ਹੈ ਤੇ ਲੁੱਟੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਜਾਤ ਨੂੰ 'ਹਾਸ਼ੀਏ' ਤੋਂ 'ਕੇਂਦਰ' ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਹੈ।
ਚੱਕ ਨੁਰਾਲੀ
ਚੱਕ ਨੁਰਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 71 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 386 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 190 ਮਰਦ ਅਤੇ 196 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 1032 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਵਧ, 1200 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 88.01% ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 88.82% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 87.21% ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਕਿਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਪਾਰਟੀ
ਕਿਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਿਰਤੀ ਅਖਬਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ. 19 ਫਰਵਰੀ 1926 ਨੂੰ ਕਿਰਤੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਕ ਛਪਿਆ। ਅਪਰੈਲ 1927 ਦੇ ਪਰਚੇ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ‘ਕਿਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਲੋੜ’ ਦੁਆਰਾ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੀ ਲੋੜ ਉਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਨਿਵਾਸੀ ਕਿਰਤੀ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀਆਂ ਦੇ ਕੌਮੀ ਆਦਰਸ਼ ਨੂੰ ਖਲਕਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਵੇਗਾ। ਗ਼ਦਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਲ ਕੌਣ ਪਾ ਸਕੇ, ਇਸ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ‘ਕਿਰਤੀ’ ਕਰੇਗਾ। 1927 ਤੱਕ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਪੂਰਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਿਰਤੀਆਂ ਨੇ ‘ਕਿਰਤੀ ਰਾਜ’ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਿਸਾਨ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਬਿਗਲ ਵਜਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 19 ਮਈ 1927 ਨੂੰ ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਬਾਬਾ ਭਾਗ ਸਿੰਘ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ‘ਕਿਰਤੀ’ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਤੋਂ ਮਾਲੀ ਮਦਦ ਲੈ ਕੇ ਕਿਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਨੌਜਵਾਨ ਸਭਾ ਅਤੇ ਕਿਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਅਗਸਤ, 1928 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ”ਫ੍ਰੈਂਡਜ਼ ਆਫ ਰਸ਼ੀਆ ਵੀਕ” ਗਰਮਦਲੀਏ ਕਾਂਗਰਸੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਸੀ। ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ‘ਕਿਰਤੀ’ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਿਰਤੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੌਜਵਾਨ ਸਭਾ ਨੇ ਕਿਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਕਿਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। 1930-35 ਵਿੱਚ ਲਗਾਨ, ਆਬਿਆਨਾ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਮਨਸੂਖੀ ਆਦਿ ਮੰਗਾਂ ਲਈ ਲੜਾਈ ਨੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਸੀ। ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜ਼ਮੀਨ ਕਿਸਾਨੀ ਹੇਠੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰਾਂ, ਸਰਮਾਏਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਨਵੇਂ ਸੰਗਠਨ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਪ੍ਰੰਤੂ ਕਿਸਾਨ ਮਜ਼ਦੂਰ ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਆਏ ਜੋ ਕਿਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਲਹਿਰ ਪਿੱਛੇ ਲਾਮਬੰਦ ਹੋਏ। ਇਸ ਲਾਮਬੰਦੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਾਕਤ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਗ਼ਦਰੀ ਕੈਦੀ ਰਿਹਾਅ ਹੋਏ ਅਤੇ 80 ਦੇ ਕਰੀਬ ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਜਿਹੜੇ ਮਾਸਕੋ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਭਾਰਤ ਆਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ਉਤੇ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲੇ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ 1934 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਕਾਂਗਰਸ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਮੋਰਚਿਆਂ ਉਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਾਸਕੋ ਤੋਂ ਪਰਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਭੈਅ-ਭੀਤ ਹੋ ਕੇ ਕਿਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਮਹਿੰਗਾਈ
ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ, ਮਹਿੰਗਾਈ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: inflation) ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰਥਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕੀਮਤ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੱਧਦਾ ਹੈ, ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਹਰੇਕ ਇਕਾਈ ਘੱਟ ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ; ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਪੈਸੇ ਦੀ ਇੱਕ ਯੂਨਿਟ ਦੀ ਖਰੀਦ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਚ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ - ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਕਾਊਂਟ ਦੇ ਇਕਾਈ ਅਤੇ ਖਾਤੇ ਦੀ ਇਕਾਈ ਦੇ ਅਸਲ ਮੁੱਲ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ। ਕੀਮਤ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਾਪਣਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਦਰ ਹੈ, ਆਮ ਕੀਮਤ ਸੂਚਕ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਤਬਦੀਲੀ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਕੀਮਤ ਸੂਚਕਾਂਕ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ।  ਅਪੂਰਣਤਾ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ ਮਹਿੰਗਾਈ।
ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਮੁਦਰਾ ਅਤੇ ਹਾਈਪਰਿਨਫੀਲੇਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਦਰਾਂ ਪੈਸੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।  ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਜਿਸ 'ਤੇ ਮੁਦਰਾਸਫਿਤੀ ਘੱਟ ਤੋਂ ਦਰਮਿਆਨੀ ਦਰਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਘੱਟ ਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨੀ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਅਸਲ ਮੰਗ ਵਿਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ, ਜਾਂ ਉਪਲੱਬਧ ਸਪਲਾਈ ਵਿਚ ਬਦਲਾਅ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੌਰਾਨ, ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਲੰਮੀ ਮਿਆਦ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।  ਮਹਿੰਗਾਈ ਇੱਕ ਅਦਿੱਖ ਟੈਕਸ ਵਿਚ ਵੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਅਸਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਖਰਕਾਰ ਮੋਹਰੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਟੈਂਡਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ।
ਅੱਜ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਨੀਵੀਂ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਦਰ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।  ਘੱਟ (ਜ਼ੀਰੋ ਜਾਂ ਨੈਗੇਟਿਵ ਦੇ ਉਲਟ) ਮਹਿੰਗਾਈ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਵਾੜੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੇਬਰ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋਖਿਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਤਰਲਤਾ ਫਾੱਪ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।  ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਦਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੈਸਾ ਵਿੱਤੀ ਅਥਾਰਿਟੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਮੋਨੀਅਲ ਅਥਾਰਿਟੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਹਨ ਜੋ ਬੋਨਸ ਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਮਾਰਕੀਟ ਓਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
1850 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
1850 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1850 ਤੋਂ 1859 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
ਮਿੰਤਾਕ
thumb ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦਾ ਇੱਕ ਤਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਓਰੀਅਨ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 1,200 ਚਾਨਣ ਸਾਲ ਦੂਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾਮੰਡਲ
ਕਪਿਲ ਕਪੂਰ
ਡਾ ਕਪਿਲ ਕਪੂਰ ਭਾਰਤੀ ਬੌਧਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਨਿੱਧੀ ਵਿਦਵਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਪਕੁਲਪਤੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ
1968 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
1968 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਜਾਂ XIX ਓਲੰਪੀਆਡ 1968 ਦੇ ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨੇ ਮੈਕਸੀਕੋ 'ਚ ਹੋਈਆ। ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਚ' ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹ ਪਹਿਲੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਮੇਲਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
1840 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
1840 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1840 ਤੋਂ 1849 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
ਜੇਟਾ ਓਰਾਔਨਿਸ
ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦਾ ਇੱਕ ਤਾਰਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ
ਸਿਨਫ਼ੈੰਗਜਿਆਂਗ ਸਰੋਵਰ
ਸਿਨਫ਼ੈੰਗਜਿਆੰਗ ਸਰੋਵਰ ਜਾਂ ਵਾਨਲੂ ਝੀਲ  ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਹੇਯੂਆਨ, ਗੁਆਂਗਡੋਂਗ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਿਨਫੇਂਗਜਿਆਂਗ ਡੈਮ ਦੁਆਰਾ ਸਿਨਫੇਂਗ ਨਦੀ ( ਡੋਂਗ ਨਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ) ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣੀ ਹੈ।
ਸਿਨਫ਼ੈੰਗਜਿਆੰਗ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਆਪਣੇ ਸਾਫ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਪੀਣ ਯੋਗ ਪਾਣੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿਨਰਲ ਵਾਟਰ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨੋਂਗਫੂ ਸਪਰਿੰਗ ਬ੍ਰਾਂਡ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਝੀਲ, ਜੋ "ਵਾਨਲੂ ਝੀਲ" (ਚੀਨੀ ਵਿੱਚ ਸਦਾਬਹਾਰ) ਦੇ ਨਾਮ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਗੁਆਂਗਡੋਂਗ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਗੁਆਂਗਡੋਂਗ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਸਬਟ੍ਰੋਪਿਕਲ ਜਲਵਾਯੂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। 1958 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿਨਫ਼ੈੰਗਜਿਆੰਗ ਨਦੀ ਹੇਯੁਆਨ ਅਤੇ ਸਿਨਫੇਂਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਵਾਜਾਈ ਲਾਈਨ ਸੀ।
ਸਿਨਫ਼ੈੰਗਜਿਆੰਗ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਜੁਲਾਈ, 1958 ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ, ਨਦੀ ਦੀ ਉਚਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨ, ਖੇਤ ਦੀ ਸਿੰਚਾਈ ਆਦਿ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ 1969 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ 6 ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਕਈ ਪਿੰਡ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਸਣਾ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੇਯੂਆਨ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਜ਼ਮੀਨ (ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਕਾਉਂਟੀ ਸੀ), ਸਿਨਫੇਂਗ, ਲੋਂਗਮੇਨ, ਬੋਲੂਓ, ਅਤੇ ਹੋਰ। ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਲਗਭਗ 94311 ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਗਏ ਅਤੇ 15524 ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਏ। ਸਾਬਕਾ ਹੇਯੂਆਨ ਕਾਉਂਟੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਖੇਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
1984 ਵਿੱਚ, ਗੁਆਂਗਡੋਂਗ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਝੀਲ ਨੂੰ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ 1993 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ "ਵਾਨਲੂ ਝੀਲ" ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਐਪਸੀਲੋਨ ਓਰੀਓਨਿਸ
ਐਪਸੀਲੋਨ ਓਰੀਓਨਿਸ (ਯੂਨਾਨੀ: έψιλον Ωρίωνα) ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦਾ ਇੱਕ ਤਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਬਾਇਰ ਨਾਮਾਂਕਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਨਾਮ (ε Ori ਜਾਂ ε Orionis) ਦਰਜ ਹੈ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਨੀਲਾ ਮਹਾਦਾਨਵ ਤਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 30ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਰੋਸ਼ਨ ਤਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਤੋਂ 1300 ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਲ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਔਸਤ ਸਾਪੇਖ ਕਾਂਤੀਮਾਨ (ਯਾਨੀ ਚਮਕ ਦਾ ਮੈਗਨਿਟਿਊਡ) 170 ਹੈ।
ਇਸ ਤਾਰੇ ਦਾ ਵਰਣਕਰਮ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਗੋਲਸ਼ਾਸਤਰੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅੰਤਰਤਾਰਾ ਮਾਧਿਅਮ (ਉਰਫ ਇੰਟਰਸਟੈਲਰ ਮੀਡੀਅਮ, ਯਾਨੀ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਧੁੰਦੂਕਾਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੈਸ, ਪਲਾਜਮਾ ਅਤੇ ਖਗੋਲੀ ਧੂੜ ਹੈ) ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਐਪਸੀਲੋਨ ਓਰੀਓਨਿਸ ਦੇ ਕੁਝ ਲੱਖ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਮਹਾਦਾਨਵ ਬਣਕੇ ਮਹਾਨੋਵਾ (ਸੁਪਰਨੋਵਾ) ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਫਟਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦੇ ਇਰਦ - ਗਿਰਦ ਇੱਕ ਐਨ॰ਜੀ॰ਸੀ॰ 1990 ਨਾਮਕ ਆਣਵਿਕ ਬੱਦਲ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਤਾਰੇ ਦੇ ਵਿਕਿਰਨ(ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ) ਨਾਲ ਦਮਕਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ
ਐਪਸੀਲੋਨ ਓਰੀਓਨਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਲਨੀਲਮ (Alnilam) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਲ-ਨਿਜ਼ਾਮ (النظام) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਜੀਵਨੀ
ਫ਼ਤਹਿ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਦਸੰਬਰ 1699 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ ਦੇ ਚੌਥੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਆਪ ਦੀ ਅਤੇ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਭਰਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਆਪ ਦੀ ਦਾਦੀ, ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ।
ਮਈ 1705 ਵਿਚ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ 'ਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੁਗਲਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦਪੁਰ ਛੱਡਣ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸੇਵਕ ਗੰਗੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਸਹੇੜੀ ਵਿਖੇ ਲਿਆਂਦਾ। ਮੁਗਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਫੌਜਦਾਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਨਵਾਬ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ (ਸਰਹਿੰਦ) ਕੋਲ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜ਼ੋਰਾਵਰ (9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ) ਅਤੇ ਫਤਿਹ (6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ) ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੇ ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣ ਗਏ। ਇੱਕ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਝੁਠਲਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਦੋਵਾਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਧ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਚਿਣਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭੋਰਾ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਕੰਧ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜੋਤੀ-ਜੋਤਿ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ, ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਲਛਮਣ ਦੇਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦਾ ਬੈਰਾਗੀ ਅਤੇ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਸਮਾਣਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਸਢੌਰਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਸਮਾਣਾ ਅਤੇ ਸਢੌਰਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਉਹ ਸਰਹਿੰਦ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਿਆ ਅਤੇ ਚੱਪੜਚਿੜੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਨੇ ਸਰਹਿੰਦ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ (ਸਰਹਿੰਦ) ਦਾ ਸਿਰ ਕਲਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਪਹਿਲੇ ਅਕਾਲੀ-ਨਿਹੰਗ
ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਹਿਲੇ ਨਿਹੰਗ ਯੋਧਾ ਸਨ ਅਤੇ ਨਿਹੰਗ ਸੰਪਰਦਾ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਫਤਹਿ ਸਿੰਘ ਕੇ ਜਥੇ ਸਿੰਘ
ਇਹ ਜੰਗੀ ਨਾਅਰਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਨਿਹੰਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ ਨੇ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਰਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਕੀ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ "ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਕੇ ਜਥੇ ਸਿੰਘ" ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਭਾਵ ਕਿ ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਗੇ। ਇੱਕ ਫੌਜ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਦੇ ਹੋਏ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਮੂਲ ਮੁੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਨਾਸਰੀਦ ਮਹਿਲ
ਨਾਸਿਰੀ ਮਹਲ ਜਾਂ ਨਾਸਰਿਦੀ ਮਹਲ ਸਪੇਨ ਦੇ ਸੈਰ ਸਪਾਟੇ ਵਾਲੇ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਥਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਖੁੱਲੇ ਵਿਹੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੈਕਸੁਆਰ (Mexuar) ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਕੰਧ ਦੇ ਥੱਲੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਟਾਇਲਾਂ ਦਾ ਅਤੇ ਛੱਤ ਤੇ ਪਲਾਸਟਰ ਦਾ ਬੜਾ ਪ੍ਰ੍ਭਾਵਸ਼ਲੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਾਥਨਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਘ ਦਰਬਾਰ (Court of the Lions) ਬੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਕੋਈ ਮਹਲ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਬਾਗ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਖਾਕਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਪਹਿਲਾ ਚੀਨ-ਜਾਪਾਨ ਯੁੱਧ
ਚੀਨ-ਜਪਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਯੁੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਵਰਣਨਯੋਗ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਯੁੱਧ ਨੇ ਜਪਾਨ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਘਟਨਾਵਾਂ
ਸੰਨ 1894-95 ਈ ਵਿੱਚ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਸੀਮਾ ਤੇ ਯਾਲੂ ਨਦੀ ਦੇ ਮੁਹਾਨੇ 'ਤੇ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਜਪਾਨੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਲ-ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਪਾਨ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਚੀਨ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ੀ ਬੇੜੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਨੇ ਵੀ ਯੁੱਧ ਹੋਏ ਸਭ 'ਚ ਚੀਨ ਨੂੰ ਹਰ ਮਿਲੀ। ਜਪਾਨੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਓਆਮਾ ਨੇ ਲਿਆਓ-ਤੁੰਗ ਦੀਪ ਵਿੱਚ ਪੋਰਟ ਆਰਥਰ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਆਂਗ ਚਾਓ ਅਤੇ ਟਾਕਿਨ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੋਕੀਆਂ ਤੇ ਜਪਾਨ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। 1895 ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਸ਼ਾਂਟੁੰਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ। 15 ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਵੇਈ-ਹਾਈ-ਵੇਈ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਪਾਨੀ ਸੈਨਾ ਪੀਕਿੰਗ ਤੱਕ ਵਧਣ ਲੱਗੀਆ। ਚੀਨ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਯੁੱਧ ਕਰਨਾ ਬੇਕਾਰ ਹੈ ਤੇ ਸੰਧੀ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਲੀ-ਹੁੰਗ-ਚਾਂਗ ਮਾਰਚ 1895 ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਤੋ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਵਾਸਤੇ ਆਇਆ ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਯੁੱਧ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
1830 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
1830 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1830 ਤੋਂ 1839 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
ਤਵਲੀਨ ਸਿੰਘ
ਤਵਲੀਨ ਸਿੰਘ (तवलीन सिंह) (ਜਨਮ 1950) ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਲਮਨਵੀਸ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਈਵਨਿੰਗ ਮੇਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉੱਥੇ ਢਾਈ ਸਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ 1974 ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤ ਪਰਤੀ ਅਤੇ ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1982 ਵਿੱਚ ਦ ਟੈਲੀਗਰਾਫ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
1985 ਵਿੱਚ ਅਤੇ 1987 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸੰਡੇ ਟਾਈਮਜ ਦੀ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਵਾਦਦਾਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਵਿੱਚ ਫਰੀ ਲਾਂਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।
1990 ਵਿੱਚ ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਪੁਲ ਪਲਸ ਅਤੇ ਬਿਜਨੈਸ ਪਲਸ ਨਾਮਕ ਦੋ ਵੀਡੀਓ ਪਤਰਕਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਸਟਾਰ ਪਲਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤਾ।
ਅੱਜਕੱਲ ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਅਤੇ ਹਿਤਵਦ ਲਈ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਲਮ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। 1988 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਮੀਡੀਆਪਰਸਨ ਲਈ ਚਮੇਲੀ ਦੇਵੀ ਜੈਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸਾਬਕਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਲਮਾਨ ਤਾਸੀਰ ਨਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਇਕ ਬੇਟਾ, ਲੇਖਕ ਆਤੀਸ਼ ਤਾਸੀਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ
ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੁਝਾਅ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਕਸਦ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਐਲਾਨ 18 ਜਨਵਰੀ, 2014 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਵੱਲੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿਖੇ 'ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ' ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ 30ਵੀਂ ਤਿੰਨ ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 26 ਫਰਵਰੀ 2014 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਉਲਟ, ਸਾਰੀਆਂ ਐਂਟਰੀਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ, ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਟਾਫ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਨਾ ਕਿ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਦੁਆਰਾ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ 8,200 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪੰਜਾਬੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ 72,614 ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ "ਮਿਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬੀ 2020" ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਪੰਜਾਬੀਪੀਡੀਆ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ "ਮਿਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬੀ 2020" ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। 26 ਫਰਵਰੀ, 2014 ਨੂੰ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, ਪੰਜਾਬੀਪੀਡੀਆ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਟਾਫ ਦੁਆਰਾ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਸਮੱਗਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ, ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਸੋਧ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 26 ਫਰਵਰੀ 2014 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ "ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ" ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 6-14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਰਗ, ਸਮਾਜਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਲਹਿਰਾਂ, ਕਲਾ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ, ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਕਰਨ, ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਬਾਰੇ ਲਗਭਗ 3,500 ਐਂਟਰੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਕਲਪਿਕ ਕੋਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਸਾਹਿਤ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਪੰਜਾਬੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਲਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ 'ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼' ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਡਾਟਾਬੇਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਪਰ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇ ਵੀ।
21 ਫਰਵਰੀ 2014 (ਮਾਤ-ਭਾਸ਼ਾ ਦਿਵਸ) ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮਾਰਚ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਰਿਵਾਰ, ਆਰਥਿਕਤਾ, ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ।
ਪਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।
ਕਾਪਾ ਓਰਾਔਨਿਸ
ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦਾ ਇੱਕ ਤਾਰਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾਮੰਡਲ
ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲ ਇਨਸਾਨ 100,000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦ ਸੀ। ਇਸ ਨਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਪੂਰਵ-ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਯੁੱਗ, ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਯੁੱਗ, ਉਤਰ-ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਰੰਗਭੇਦ ਦਾ ਯੁੱਗ ਅਤੇ ਰੰਗਭੇਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਯੁੱਗ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਤਿਹਾਸ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਯੁੱਗਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਝੜਪਾਂ, ਯੂਰਪੀ ਮੂਲਵਾਸੀ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਿੰਸਕ ਖੇਤਰੀ ਝਗੜੇ, ਕਬਜ਼ੇ ਅਤੇ ਦਮਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਸਲੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਵਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ।
ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੀਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖੋਜਾਂ ਨੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਮੰਚ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਤੇ ਕੇਵਲ ਖੇਤੀ ਅਧਾਰਿਤ ਆਰਥਿਕਤਾ ਤੋਂ ਉਦ੍ਯੋਗੀਕ੍ਰਿਤ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵੱਲ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਖੋਜਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਬੋਇਰ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦਰਮਿਆਨ ਖੁਲ੍ਹੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੋਏ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮਾਈਨਿੰਗ ਉਦਯੋਗ ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਲੜੇ ਗਏ ਸਨ।
ਐਂਗਲੋ-ਬੋਇਰ ਜਾਂ ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਨ ਜੰਗ (1899-1902) ਵਿੱਚ ਬੋਇਰਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਐਕਟ 1909 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਡੋਮੀਨੀਅਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਲੋਨੀਆਂ: ਕੇਪ ਕਲੋਨੀ, ਨੇਟਲ ਕਲੋਨੀ, ਟਰਾਂਸਵਾਲ ਕਾਲੋਨੀ, ਅਤੇ ਔਰੇਜ ਨਦੀ ਕਲੋਨੀ ਨੂੰ ਇਕਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਯੂਨੀਅਨ ਐਕਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1934 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਸਵੈ ਸ਼ਾਸਨਕਾਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਬਣ ਗਿਆ। 1960 ਦੀ ਜਨਮਤ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਹ ਡੋਮੀਨੀਅਨ 31 ਮਈ 1961 ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਰੀਪਬਲਿਕ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭੁੱਤ ਸਟੇਟ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵੀ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪੂਰਵ ਇਤਿਹਾਸ
ਲਿਖੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹੁਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਥੇ ਆਸਟਰੇਲੋਪਿਥੇਸਾਈਨ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 25 ਲੱਖ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸੀ। ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੁੱਖੀ ਬੰਦੋਬਸਤ 125,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚਕਾਰਲੇ ਪੱਥਰ ਜੁੱਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਲਾਸੀਜ਼ ਰਿਵਰ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿਖੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਖੋਜਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।   ਪਹਿਲਾ ਮਨੁੱਖੀ ਵਾਸਾ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਡੀਐਨਏ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਖੋਇਜ਼ਨ (ਖੋਈ ਅਤੇ ਸੈਨ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ।
ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ
ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਦੀ ਅਨੇਕਾਂ ਲਹਿਰਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼, ਯੁੱਧ-ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸਬੰਧ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੀ ਅੱਡ-ਅੱਡ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ-ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ।
ਉਦਾਰਵਾਦੀ
ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦ ਔਰਤ ਅਤੇ ਮਰਦ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੁਨਰਗਠਨ ਨਾਲ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀਵਾਦੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਨਾਰੀਵਾਦ ਹੈ, ਜੋ ਔਰਤ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਚੋਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦ, ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਰਵਾਦੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਸਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਹਨ। ਪੁਨਰ-ਉਤਪਾਦਕ ਅਤੇ ਗਰਭਪਾਤ ਦੇ ਹੱਕ, ਲਿੰਗਿਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ, ਵੋਟ, ਸਿੱਖਿਆ, ਬਰਾਬਰ ਕੰਮ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਤਨਖਾਹ, ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਬਾਲ ਸੰਭਾਲ, ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਸਿਹਤ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਲਿੰਗੀ ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਪ੍ਰਤੀ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਉਠਾਉਣਾ, ਹੀ ਇਸ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।.
ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦ
ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦ, ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦ ਦਾ ਜੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਪਿੱਤਰਸੱਤਾ ਸਬੰਧੀ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਣਇੱਛਤ ਦਰਜੇਬੰਦੀ ਨੂੰ ਅਭਿਵਿਅੰਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦ ਦਾ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਪਿੱਤਰਸੱਤਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੰਘਰਸ਼, ਵਰਗ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਆਵਸ਼ਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੈ।]]. ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ, ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦੀ ਜਾਂ ਵਿਦ੍ਰੋਹੀ ਸੰਘਰਸ਼, ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਲ. ਸੂਸਨ ਬ੍ਰਾਉਨ ਅਨੁਸਾਰ,  ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਹ ਸਹਿਜ ਨਾਰੀਵਾਦ ਹੈ।".
ਇਸ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਐਮਾ ਗੋਲਡਮਨ, ਫੇਦੇਰਿਕਾ ਮੁਨਸੇਨੀ, ਵੋਲਤਿਰਿਨੇ ਦੇ ਕਿਲੇਇਰੇ, ਮਾਰਿਆ ਲਾਸੇਰੇਦਾ ਦੇ ਮੂਰਾ ਅਤੇ ਲੂਸੀ ਪਰਸੋਨਸ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦ
ਦਾ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ
ਦਾ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖਬਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਲਿਮਿਟੇਡ ਦੁਆਰਾ ਛਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਖਬਾਰ ਨੌਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਛਪਦਾ ਹੈ- ਦਿਲੀ, ਮੁੰਬਈ, ਨਾਗਪੁਰ, ਪੁਣੇ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਵਡੋਦਰਾ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਲਖਨਊ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ।
ਨੌਰਮਲਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ
ਨੌਰਮਲਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ or ਨੌਰਮਲਾਇਜੇਸ਼ਨ ਇਹਨਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ:
1820 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
1820 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1820 ਤੋਂ 1829 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
1810 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
1810 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1810 ਤੋਂ 1819 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ