cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਤੋਰੂ ਦੱਤ
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਤੋਰੂ ਦੱਤ ਦਾ ਜਨਮ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ 4 ਮਾਰਚ 1856 ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਬਦਲ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੋਵਿੰਦ ਚੰਦਰ ਦੱਤ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਰਾਮਬਾਗਨ ਦੱਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ੀਤਰਮੋਨੀ ਦੱਤ (ਮਿੱਤਰ) ਸੀ। ਦੱਤ ਪਰਿਵਾਰ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਤੋਰੂ ਦੱਤ ਦੇ ਦਾਦਾ ਰਸਮੈ ਦੱਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੋਵੇਂ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਰੋਮਸ਼ ਚੰਦਰ ਦੱਤ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਨੌਕਰ ਵੀ ਸੀ। ਦੱਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ 1862 ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਬਦਲ ਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਦੱਤ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਪਰੰਤੂ ਆਖਰਕਾਰ ਉਹ ਇੱਕ ਅਭਿਆਸ ਈਸਾਈ ਵੀ ਬਣ ਗਈ। ਦੱਤ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਕੁਝ ਲਿਖਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ: ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਮੋਨੋਗ੍ਰਾਫ ਦਾ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।
ਤੋਰੂ ਤਿੰਨ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਵਿੱਚ, ਭੈਣ ਅਰੂ ਅਤੇ ਭਰਾ ਅਬਜੂ, ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤਾ ਬਚਪਨ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਘਰ ਅਤੇ ਬਾਗਮਰੀ ਦੇ ਉਪਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਗ਼ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਦੱਤ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਅਧਿਆਪਕ ਬਾਬੂ ਸ਼ੀਬ ਚੰਦਰ ਬੈਨਰਜੀਆ ਦੁਆਰਾ, ਆਪਣੀ ਬੰਗਾਲੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿੱਖਣ, ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਜੌਹਨ ਮਿਲਟਨ ਦੀ ਈਸਾਈ ਰੂਪਕ ਪੈਰਾਡਾਈਜ਼ ਲੌਸਟ  ਦੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਵਿਤਾ ਦਿਲੋਂ ਸਿੱਖੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਸਿੱਖੀਆਂ।
ਦੱਤ ਦੇ ਭਰਾ ਅਬਜੂ ਦੀ 1865 ਵਿੱਚ ਟੀਬੀ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ।
ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
1869 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਦੱਤ 13 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਦੱਤ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭਾਰਤ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੱਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਕੁਝ ਪਹਿਲੀਆਂ ਬੰਗਾਲੀ ਲੜਕੀਆਂ ਬਣ ਗਈਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਰਾਹੀਂ ਯੂਰਪ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਇੰਗਲੈਂਡ 'ਚ ਬਿਤਾਏ। ਉਹ ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਵੀ ਗਏ।
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ, 1869 ਤੋਂ 1870 ਤੱਕ, ਦੱਖਣ 'ਚ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਦੱਤ ਨੇ ਨਾਇਸ ਵਿੱਚ ਫਰੈਂਚ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਥੁੜ੍ਹ-ਚਿਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। 1870 ਵਿੱਚ, ਪਰਿਵਾਰ ਲੰਡਨ ਦੇ ਬਰੋਂਪਟਨ, ਓਨਸਲੋ ਸਕੁਏਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਦੱਤ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 1871 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕੈਂਬਰਿਜ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1873 ਤੱਕ ਰਹੇ।
1872 ਵਿੱਚ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ 'ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਉੱਚ ਭਾਸ਼ਣ' ਭਾਸ਼ਣ ਦੀ ਲੜੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੋਰੂ ਦੱਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਅਰੂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਔਰਤਾਂ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮੌਕੇ ਸੀਮਤ ਸਨ। ਇਹ ਉਰਤਾਂ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਨਹਿਰਾ ਮੌਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਹੈਨਰੀ ਸਿਡਗਵਿਕ ਅਤੇ ਉਪ-ਅਭਿਆਸੀ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਮਿਲਸੀਐਂਟ ਗੈਰੇਟ ਫਾਸੇਟ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 'ਲੈਕਚਰਜ਼ ਫਾਰ ਲੇਡੀਜ਼' 1871 ਵਿੱਚ ਨਿਊਨਹੈਮ ਕਾਲਜ ਬਣ ਗਿਆ, ਪਰ ਤੋਰੂ ਦੱਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਦਾਖਿਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਕੈਂਬਰਿਜ ਕਾਲਜ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਦੱਤ ਦੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਉਤੇਜਕ ਬੌਧਿਕ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੋਚ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸੀ। 1872 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਤੋਰੂ ਨੇ ਸਿਡਨੀ ਸਸੇਕਸ ਕਾਲਜ ਦੇ ਰੇਵਰੈਂਡ ਜੌਨ ਮਾਰਟਿਨ ਦੀ ਧੀ ਮੈਰੀ ਮਾਰਟਿਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਦੋਸਤੀ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਤੋਰੂ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰਹੀ।
ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ 1873 ਵਿੱਚ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਸੈਂਟ ਲਿਓਨਾਰਡਸ, ਸਸੇਕਸ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 1873 ਤੱਕ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਲਕੱਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
right|thumb| ਮਨੀਕਤਲਾ ਈਸਾਈ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿਖੇ ਤੋਰੂ ਦੱਤ ਦੀ ਕਬਰ ਜਦੋਂ ਤੋਰੂ ਦੱਤ 1873 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ 17 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉਸੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਹੁਣ ਉਹ ਸਭਿਆਚਾਰ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ, "ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ ਜੋ ਦੋਨੋ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੀ" ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦੀਆਂ ਯੂਰਪੀ ਅਤੇ ਇਸਾਈ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਅਰੂ ਦੀ ਮੌਤ 1872 ਵਿੱਚ, ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਕਲਕੱਤੇ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੋਸਤ ਮੈਰੀ ਮਾਰਟਿਨ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ: "'ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਯੂਰਪ ਛੱਡ ਗਏ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਡਿਨਰ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਗਈ," ਅਤੇ "ਜੇ ਮੇਰੀ ਦਾਦੀ ਦਾ ਕੋਈ ਦੋਸਤ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ, ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ, ਜੇ ਮੈਂ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, " ਦੋਵੇਂ ਬਿਆਨ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪਾਬੰਦਵਾਦੀ ਅਤੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸਮਾਜ ਵਜੋਂ ਵੇਖੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਯੂਰਪ ਭਾਰਤਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅਸਲ ਘਰ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਬਾਰੇ ਗਾਣੇ ਸੁਣ ਕੇ ਦਿਲਾਸਾ ਲਿਆ।
ਆਪਣੇ ਦੋਵਾਂ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੋਰੂ ਦੱਤ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ (21 ਸਾਲਾਂ) ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 30 ਅਗਸਤ 1877 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਲਿਖਤਾਂ
ਤੋਰੂ ਦੱਤ ਕੁਦਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬੰਗਾਲੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ 'ਚ ਮਾਹਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਵਾਰਤਕ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਛੱਡ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਅਧੂਰੇ ਨਾਵਲ, ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਬਿਆਨਕਾ ਜਾਂ ਦਿ ਯੰਗ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਮੇਡਨ (Bianca or The Young Spanish Maiden) ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ "ਜਰਨਲ ਡੀ ਮੈਡੇਮੋਸੇਲ ਡੀ ਆਰਵਰਸ" (Le Journal de Mademoiselle d’Arvers), ਗ਼ੈਰ-ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚਏ ਸ਼ੀਫ ਗਲੇਨਡ ਇਨ ਫ੍ਰੈਂਚ ਫੀਲਡਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ 'ਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਐਨਸ਼ੀਅਨਟ ਬੈਲਡਜ਼ ਐਂਡ ਲੈਜੈਂਡਜ਼ ਆਫ਼ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚੋਂ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏ ਸ਼ੀਫ ਗਲੇਨਡ ਫ੍ਰੈਂਚ ਫੀਲਡਜ਼ 1876 ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪਹਿਲੂ ਜਾਂ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ 165 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਫ੍ਰੈਂਚ ਤੋਂ ਦੱਤ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਸਿਵਾਏ ਦੱਤ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ, "ਏ ਮੋਨ ਪੇਅਰ" ਅਤੇ ਅੱਠ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਜਿਸ ਦਾ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਵਾਦ ਗੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ, ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਖਰਕਾਰ ਇਹ 1877 ਵਿੱਚ ਐਡਮੰਡ ਗੋਸਸੇ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਇਗਜ਼ੈਮਨਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਨਾਲ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੀਫ  1878 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਸਰਾ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕਰਣ ਅਤੇ 1880 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਦੇ ਕੇਗਨ ਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਤੀਜਾ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਦੱਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਜਿੱਤ ਦੇਖਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਦੂਸਰੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਚਤਾਲੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਤੋਰੂ ਦੱਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਦੋ ਨਾਵਲ, ਲੇ ਜਰਨਲ ਡੀ ਮੈਡੇਮੋਸੇਲ ਡੀ ਆਰਵਰਸ (1879 ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ) ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਦੁਆਰਾ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, ਅਤੇ ਬਾਇਨਕਾ, ਓਰ ਯੰਗ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਮੇਡੇਨ, (ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ) ਸੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸੰਨ 1877 ਵਿੱਚ ਦੱਤ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਖਰੜੇ ਮਿਲ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਐਨਸ਼ੀਅਨਟ ਬੈਲਡਜ਼ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਐਨਸ਼ੀਅਨਟ ਬੈਲਡਜ਼ ਬੈਲਡਜ਼ ਐਂਡ ਲੈਜੰਡਜ਼ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1882 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਐਡਮੰਡ ਗੋਸ਼ੇ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਯਾਦ ਲਿਖਾਈ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਤੋਰੂ ਦੱਤ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ: "ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਜੋ ਇੱਕ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਜਾਂ ਫ੍ਰੈਂਚ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸੀ।" ਗਾਥਾ ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਵਿੱਚ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨੂੰ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕਾਵਿ-ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਹਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਬਾਰੇ ਸਿਖੀਆਂ ਸਨ । ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਬਲਕਿ ਅਸਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਸਮਝ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਗਾਮੀ ਢੁੱਕਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਖੰਡ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਆਈਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ "ਇੱਕ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ," ("A Sea of Foliage,") "ਕਮਲ," ("The Lotus,) "ਸੀਤਾ," ("Sîta,") ਅਤੇ " ਸਾਡਾ ਕੈਸੁਰੀਨਾ ਟ੍ਰੀ" ("Our Casuarina Tree.") ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। "ਸਾਡੀ ਕੈਸੁਰੀਨਾ ਟ੍ਰੀ," ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪੜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
ਦੱਤ ਨੇ ਮਾਰਚ 1874 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 1877 ਤੱਕ ਬੰਗਾਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਫਰੈਂਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ 1874 'ਚ ਲੇਕੋਂਟੇ ਡੀ ਲੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਹੈਨਰੀ ਲੂਯਿਸ ਵਿਵੀਅਨ ਡੇਰੋਜੀਓ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ (ਅਕਤੂਬਰ 1876) ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਰਿਵਿਊ (ਜਨਵਰੀ 1877) ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਕੁਝ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੱਤ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖ਼ਤ ਲਿਖੇ, ਜੋ 1921 ਵਿੱਚ ਹਰਿਹਰ ਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਤੋਰੂ ਦੱਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪੱਤਰਾਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1856 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਕਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਜੂਬਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਸੁਡਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪੀਟਰ ਬੋਨਸਲ-ਬੂਨ
ਪੀਟਰ "ਬੋਨ" ਬੋਨਸਲ-ਬੂਨ (c. 1938 - 19 ਮਈ 2017) ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲਿਆਈ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸੀ। ਉਹ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਰੁੱਧ ਨੈਤਿਕ ਜ਼ੁਲਮ (ਸੀ.ਏ.ਐਮ.ਪੀ.) ਦਾ ਫ਼ਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿਡਨੀ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਮਾਰਦੀ ਗ੍ਰਾਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਜੀਵਨੀ
ਪੀਟਰ ਦਾ ਜਨਮ 1938 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗਲੇਡਸਵਿੱਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ 18 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਉਪਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ, ਵਿਨੀਫਰੇਡ ਬੋਨਸਲ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਬੂਨ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ। 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1957 ਵਿੱਚ ਬੋਨਸਲ-ਬੂਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਬਾਥਰੂਮ ਅਤੇ ਸਿਡਨੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਸਮਲਿੰਗੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹੋਰ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਐਂਗਲੀਕਨ ਪਾਦਰੀ ਬਣਨ ਦੇ ਉਸਦੇ ਟੀਚੇ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ; ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ 1962 ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਪੀਟਰ ਡੀ ਵਾਲ ਨਾਲ 1966 ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲੇ ਗੇਅ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨੈਤਿਕ ਜ਼ੁਲਮ (ਸੀ.ਏ.ਐਮ.ਪੀ.) ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ। ਬੋਨਸਲ-ਬੂਨ ਨੇ ਕਰਾਸ + ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ.ਐਮ.ਪੀ. ਧਾਰਮਿਕ ਸਬ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੀ.ਏ.ਐਮ.ਪੀ. (1972-1974) ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ 1974 ਵਿੱਚ ਉਹ -ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ।
ਵਿਰਾਸਤ
ਜੂਨ 2017 ਵਿੱਚ ਬੋਨਸਲ-ਬੂਨ ਅਤੇ ਡੀ ਵਾਲ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ 2017 ਦੇ ਕੁਈਨ'ਜ ਬਰਥਡੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ "ਇੱਕ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਦੇ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸਮਰਥਕ ਵਜੋਂ ਕਮਿਉਨਟੀ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੇਵਾ ਅਤੇ "ਸਵੈ-ਸੇਵਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ" ਲਈ 'ਆੱਰਡਰ ਆਫ਼ ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਮੈਂਬਰ' ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਰਚਿਤਾ ਰਾਮ
ਬਿੰਧਿਆ ਰਾਮ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Bindhya Ram), ਆਪਣੇ ਸਟੇਜ ਨਾਮ ਰਚਿਤਾ ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਚਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2013 ਦੀ ਫਿਲਮ ਬੁਲਬੁਲ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਨ ਐਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਉਹ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਲਾਸੀਕਲ ਭਰਤ ਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਰਾਮ, ਜੋ ਇੱਕ ਭਰਤ ਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸਰ ਵੀ ਹਨ, ਨੇ ਲਗਭਗ 500 ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਹੈ, ਨਿਤਿਆ ਰਾਮ, ਜੋ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਗਵੀਪੁਰਮ, ਬੰਗਲੌਰ ਤੋਂ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ
ਜੀਵਨ
ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਅਕਤੂਬਰ 1918 ਈ. ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਢਿੱਲਵਾਂ,ਜ਼ਿਲਾ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਸ.ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਖ਼ਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਿਓਂ ਦਸਵੀਂ,ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਿਓਂ ਐਫ਼.ਏ., ਫਾਰਮਨ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰੋਂ ਬੀ.ਏ. ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਐੱਮ.ਏ. ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ,1942 ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਤੇ 1939-42 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ 1946 ਤਕ ਐੱਫ਼.ਸੀ. ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਤੇ 1954 ਤਕ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਫ਼ਿਰ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਕਾਲਜ ਪਠਾਨਕੋਟ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਨਾਟਕੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਰੰਗਮੰਚ 'ਤੇ ਸਫ਼ਲਤਾ ਸਹਿਤ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਗੁਣ ਰਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੰਚਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀਆਂ ਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੇੜਤਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਿਆ।[ ਆਪ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛਪ ਰਹੀਆਂ ਹ ਨ। ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:
ਇਕਾਂਗੀ
ਉਦੋਂ ਤੇ ਹੁਣ (1947), ਸਤਿ ਜੁੱਗ ਤੋਂ ਕਲਿ ਜੁਗ (1952), ਮੋਹ ਆਇਆ (1952), ਚੋਣਵੇਂ ਇਕਾਂਗੀ (1955), ਸਭ ਚੋਰ (1955), ਪੰਦਰਾਂ ਚੋਣਵੇਂ ਇਕਾਂਗੀ (1958)
ਨਾਟਕ
ਸੁਪਨਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ (1950), ਵਣਜਾਰੇ, ਯੁਵਰਾਜ, ਅਰਵਿੰਦ (1954), ਇੱਕ ਸਰਕਾਰ ਬਾਝੋਂ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਟਕਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਚੱਬੇਵਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਚੱਬੇਵਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਹਲਕਾ ਨੰ: 44 ਹੈ ਇਹ ਹਲਕਾ ਨਵੇਂ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਤਹਿਤ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਮਹਿਦੂਦਾਂ
ਮਹਿਦੂਦਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਬਰਮਿੰਘਮ ਸਿਟੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਬਰਮਿੰਘਮ ਸਿਟੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਬਰਮਿੰਘਮ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸੇੰਟ ਅੰਦ੍ਰਿਯਾਸ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਬਰਮਿੰਘਮ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ , ਜੋ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਚੈਮਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਮਹਿਦੂਦਾਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਰਮਿੰਘਮ ਸਿਟੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਮਦਰਬੋਰਡ
thumb|right|250px|ਮਦਰਬੋਰਡ thumb|right|350px| ਮਦਰਬੋਰਡ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਇੱਕ ਮਾਡਲ
ਮਦਰਬੋਰਡ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਲੈਕਟਰਾਨਿਕ ਯੰਤਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਲੈਪਟਾਪ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਪ੍ਰਿੰਟਡ ਪਰਿਪਥ ਬੋਰਡ ਬੋਰਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਮੇਨ ਬੋਰਡ, ਸਿਸਟਮ ਬੋਰਡ, ਪਲੇਨਰ ਬੋਰਡ ਜਾਂ ਲੌਜਿਕ ਬੋਰਡ, ਜਾਂ ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ, ਮੋਬੋ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਮਦਰਬੋਰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਰੋਬੋਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਇਲੈਕਟਰਾਨਿਕ ਜੁਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੰਤਰ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਵਇਵੋਂ ਨੂੰ ਫੜਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇੱਛਤ ਬਿਜਲਈ ਸੰਪਰਕ ਵੀ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮਾਇਕਰੋਪ੍ਰੋਸੇਸਰ, ਮੇਨ ਮੇਮੋਰੀ ਅਤੇ ਮਦਰਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਕੰਪੋਨੇਂਟ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰੇਜ, ਵੀਡੀਓ ਡਿਸਪਲੇ ਅਤੇ ਆਵਾਜ ਨੂੰ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਕਰਣ ਲਈ ਕੰਟਰੋਲਰਸ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਅਤੇ ਯੁਕਤੀਆਂ ਕਨੇਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਮਦਰਬੋਰਡ ਵਲੋਂ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਦਰਬੋਰਡ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਇਸ ਦਾ ਚਿਪਸੇਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਿਪ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਲੋਂ ਹੀ ਮਦਰਬੋਰਡ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਦਰਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰੋਸੇਸਿੰਗ ਇਕਾਈ (ਸੀਪੀਊ), ਬਾਔਸ, ਸਿਮਰਤੀ (ਮੇਮੋਰੀ ਸਟੋਰੇਜ), ਸੀਰਿਅਲ ਪੋਰਟ ਅਤੇ ਕੀਬੋਰਡ ਅਤੇ ਡਿਸਕ ਡਰਾਇਵ ਲਈ ਕੰਟਰੋਲਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਮਦਰਬੋਰਡਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਵਲੋਂ ਘੱਟ ਇੱਕ ਸਾਕੇਟ ਜਾਂ ਸਲਾਟ ਹੋ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਜਿਆਦਾ ਮਾਇਕਰੋਪ੍ਰੋਸੇਸਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕ ਜਨਰੇਟਰ, ਇੱਕ ਚਿਪਸੇਟ, ਵਿਸਥਾਰ (ਏਕਸਪੇਂਸ਼ਨ) ਕਾਰਡ ਲਈ ਸਲਾਟ, ਬਿਜਲਈ ਆਪੂਰਤੀ (ਪਾਵਰ) ਕਨੇਕਟਰਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਭਾਗ ਲਈ ਇੱਕ ਸਲਾਟ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਤਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਰਟ ਇੱਕ ਦੂੱਜੇ ਵਲੋਂ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਟੇਡ ਸਰਕਿਟ ਬੋਰਡ ਦੇ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੇਮੋਰੀ, ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਪੇਰੀਫੇਰਲ ਡਿਵਾਇਸੇਜ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। 1980 ਦੇ ਦਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਮਦਰਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪਰਿਪਥ (ਇੰਟਰੀਗਰੇਟੇਡ ਸਰਕਿਟ) ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਘੱਟ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਾਲੇ ਪੇਰੀਫੇਰਲ, ਜਿਵੇਂ ਦੀ - ਬੋਰਡ, ਮਾਉਸ, ਫਲਾਪੀ ਡਿਸਕ ਆਦਿ ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਮੈਸੂਰ ਪਾਕ
ਮੈਸੂਰ ਪਾਕ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ਕ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਠਾਈ ਦੀ ਉੱਤਪਤੀ ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਦੇਸੀ ਘਿਓ, ਖੰਡ, ਬੇਸਣ ਅਤੇ ਇਲਾਚੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੈਸੂਰ ਪੈਲਸ ਵਿੱਚ ਕਾਕਾਸੁਰਾ ਮਾਦੱਪਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਿਠਾਈਆਂ
29 ਅਗਸਤ
29 ਅਗਸਤ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 241ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 242ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 124 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਗਸਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਐਂਡਰਿਊ ਜੌਹਨਸਨ
ਐਂਡਰਿਊ ਜੌਹਨਸਨ (29 ਦਸੰਬਰ 1808-31 ਜੁਲਾਈ, 1875)ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ 17ਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ। ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਦਸੰਬਰ 1808 ਨੂੰ ਰੈਲੇ, ਉੱਤਰੀ ਕੈਰੋਲਿਨਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਗੁਜ਼ਰ-ਬਸਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਦਰਜੀ ਕੋਲ ਕੰਮ ਸਿੱਖਿਆ।
ਅਹੁਦੇ
ਆਪ ਨੇ 1862 ਵਿੱਚ ਟੈਨੇਸੀ ਦਾ ਫੌਜੀ ਗਵਰਨਰ, 1864 ਵਿੱਚ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਹੋਈ। ਆਪ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਮੂਨੇ ਦੇ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪੱਖੀ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਆਪ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪੂਰਵ ਕੌਲਫੈਡਰੇਟ ਸਟੇਟਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਫਾਦਾਰੀ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰੈਡੀਕਲਾਂ ਨੇ ਪੂਰਵ ਗੁਲਾਮਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਕਈ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀਆਂ। ਜੌਹਨਸਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੀਟੋ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਵੀਟੋ ਦੇ ਉਪਰ ਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਰੈਡੀਕਲਾਂ ਨੇ ਕਾਫੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਮਹੱਤਵਰਪੂਰਨ ਬਿੱਲ ਬਾਰੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਉਪਰ ਦੀ ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਆਪ ਨੇ ਸਿਵਲ ਰਾਈਟਸ ਐਕਟ 1866 ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਹਬਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਮੰਨ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਵਰਤਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮਾਰਚ 1867 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਫੌਜੀ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਰੈਡੀਕਲਾਂ ਨੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਆਪ ਵਿਰੁੱਧ 11 ਆਰਟੀਕਲਾਂ ਦਾ ਮਹਾਂਦੋਸ਼ ਵੋਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1868 ਦੀ ਬਹਾਰ ਰੁੱਤੇ ਸੈਨੇਟ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੋਟ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਟੈਨਿਸੀ ਨੇ 1875 ਵਿੱਚ ਜੌਹਨਸਨ ਨੂੰ ਸੈਨੇਟ ਲਈ ਚੁਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ 31 ਜੁਲਾਈ 1875 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1808 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1875
ਰੈਂਡਮ ਐਕਸੈਸ ਮੈਮਰੀ
ਮੈਮਰੀ ਸੈੱਲ
ਮੈਮੋਰੀ ਸੈੱਲ ਕੰਪਿਊਟਰ ਮੈਮੋਰੀ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਬਲਾਕ ਹੈ। ਮੈਮੋਰੀ ਸੈੱਲ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸਰਕਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਇਨਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬਿੱਟ ਸਟੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਮੋਰੀ ਸੈੱਲ ਦਾ ਮੁੱਲ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ
ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ
ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ (c.450—510 CE) ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਵੀ ਸੀ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ ਇੱਕ ਨੀਤੀਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਤਕਾਂ (ਨੀਤੀਸ਼ਤਕ, ਸਿੰਗਾਰ ਸ਼ਤਕ, ਵੈਰਾਗ ਸ਼ਤਕ) ਦੀਆਂ ਉਪਦੇਸ਼ਾਤਮਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਮਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਸ਼ਤਕ ਵਿੱਚ ਸੌ ਸੌ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਗੋਰਖਨਾਥ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਧਰ ਕੇ ਸਨਿਆਸ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਲੋਕ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਮ ਬਾਬਾ ਭਰਥਰੀ ਵੀ ਹੈ। ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ ਦੀ ਲੋਕ ਗਾਥਾ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਮਨ ’ਤੇ ਵੀ ਉਕਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਨਾਥ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਚਰਚਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਕਥਾ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸਥਾਨ ਮੱਲ ਰਖਿਆ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮੱਤਭੇਦ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਵਿਵਿਧਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਦੰਦਕਥਾਵਾਂ, ਲੋਕਗਾਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਮਗਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਜੋ ਜੀਵਨ ਜਾਣਕਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:
ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ ਵਿਕਰਮ ਸੰਵਤ ਦੇ ਮੋਢੀ ਵਿਕਰਮਾਦਿਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਾਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਕਰਮਸੰਵਤ ਈਸਵੀ ਸਨ ਤੋਂ 56 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਕਰਮਾਦਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰੌਢ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ ਵਿਕਰਮਾਦਿਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਪਹਿਲੋਂ ਦਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਵਿਕਰਮਸੰਵਤ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਤਭੇਦ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਲੋਕ 78 ਈ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਲੋਕ 544 ਈ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਮਤ ਵੀ ਅਪ੍ਰਵਾਨ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਾਰਸੀ ਗਰੰਥ ਕਲਿਤੌ ਦਿਮਨ: ਵਿੱਚ ਪੰਚਤੰਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਦ ਸ਼ਸ਼ਿਦਿਵਾਕਰ ਯੋਰਗਰਹਪੀਡਨੰ ਦਾ ਭਾਵ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਚਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਪਦਾਂ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਹੈ। ਸੰਭਵ ਹੈ ਪੰਚਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਨੀਤੀਸ਼ਤਕ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਫਾਰਸੀ ਗਰੰਥ 579 ਈ ਤੋਂ 581 ਈ ਦੇ ਇੱਕ ਫਾਰਸੀ ਸ਼ਾਸਕ ਦੇ ਨਮਿਤ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਰਾਜਾ ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ 550 ਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਸਨ। ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ ਉਜੈਨ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਕਰਮਾਦਿਤ ਉਪਾਧੀ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਦੂਸਰੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਚੰਦਰਸੈਨ ਸੀ। ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਪਿੰਗਲਾ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਅਤਿਅੰਤ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਰਸਪੂਰਣ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀ, ਸਨਿਆਸ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਰ ਵਰਗੇ ਗੂੜ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਤਕ – ਸਲੋਕ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ਤਕਤਰੈ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਵਾਕਿਆਪਦੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਉੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਵਿਆਕਰਨ ਗਰੰਥ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਭੱਟਿਕਾਵਿ ਦੇ ਰਚਣਹਾਰ ਭੱਟਿ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਥਪੰਥ ਦੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਮਕ ਉਪਪੰਥ ਦੇ ਮੋਢੀ ਉਹ ਹੀ ਸਨ। ਚੀਨੀ ਯਾਤਰੀ ਹਿਊਨਸਾਂਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੇ ਬੋਧੀ - ਧਰਮ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਹੋਰ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਅਨੋਖੇ ਵੇਦਾਂਤ ਅਚਾਰੀਆ ਸਨ। ਹਿਊਨਸਾਂਗ ਦੇ ਯਾਤਰਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਤੋਂ ਇਹ ਗਿਆਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ 651 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਵਿਆਕਰਨਕਾਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੱਤਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿਊਨਸਾਂਗ ਦੁਆਰਾ ਵਰਣਿਤ ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ।
ਦੰਦ ਕਥਾਵਾਂ
ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੁੱਝ ਦੰਦ ਕਥਾਵਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ -
ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਖੰਡਰ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜਿਹਲਮ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮੀਲਾਂ ਦੇ ਫਾਸਲੇ ’ਤੇ ਜੋਗ ਮਤ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੱਠ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਟਿੱਲੇ ਉੱਤੇ ਜੋਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸਮਾਧਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇੱਕ ਬੜੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸਮਾਧੀ ਨੂੰ ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ 1748 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੁਰਾਨੀ ਨੇ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ’ਤੇ ਹੱਲੇ ਬੋਲੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇੱਕ ਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿਹਲਮ ਸ਼ਹਿਰ ’ਚੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਆਏ ਇਸ ਟਿੱਲੇ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ! ਓਥੇ ਹੁਣ ਸਮਾਧਾਂ ਦੇ ਖੰਡਰ ਹੀ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ’ਚ ਚਨਾਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਭਰਥਰੀ ਦੀ ਉੱਚੀ ਸਮਾਧ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ’ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕੀਂ ਅਕੀਦਤ ਦੇ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਦੇ ਹਨ
ਕਾਵਿ ਸ਼ੈਲੀ
ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮੁਕਤਕ ਕਾਵਿ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਕਵੀ ਹਨ। ਉਸ ਤਿੰਨ ਸ਼ਤਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਫਲ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਕਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਰਲ, ਸੁੰਦਰ, ਮਧੁਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਹਮਈ ਹੈ। ਭਾਵ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਇੰਨੀ ਸਸ਼ਕਤ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਾਠਕ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਅਤੇ ਮਨ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਵਿਵਿਧਤਾ ਹੈ। ਨੀਤੀ ਸਤਕ ਸਿਆਣਪ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਖਜਾਨਾ ਹੈ।ਸਿਆਣੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਢੇ ਨਿਚੋੜ ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ ਨੇ ਸੌ ਸਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋ ਕੇ ਪਰੋਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਜੋ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕੰਮ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਾਵਿ ਨਮੂਨਾ
ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅੱਛਾ ਨਿਚੋੜ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ: ਪ੍ਰਾਰਭ੍ਯਤੇ ਨ ਖਲੁ ਵਿਘਨਭਯੇਨ ਨੀਚੈ: ਪ੍ਰਾਰਭ੍ਯ ਵਿਘਨਵਿਹਤਾ ਵਿਰਮਨ੍ਤਿ ਮਧ੍ਯਾ:। ਵਿਘਨੇ: ਪੁਨ: ਪੁਨਰਪਿ ਪ੍ਰਤਿਹਨ੍ਯਮਾਨਾ: ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਮੁਤ੍ਤਮਜਨਾ ਨ ਪਰਿਤ੍ਯਜੰਤੀ ॥੨੭॥
ਅਰਥਾਤ:-ਨਿਮਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਪੁਰਖ ਵਿਘਨਾਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਮੱਧ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਲੋਕ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਵਿਘਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਕੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉੱਤਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਵੀਰ ਪੁਰਖ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਿਘਨ ਆਉਣ ਤੇ ਵੀ ਅਰੰਭ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਲਾਏ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ।
ਮੂਰਖ: ਸੁਖਮਾਰਾਧਿਅ: ਸੁਖਤਰਮਾਰਾਧਿਅਤੇ ਮਾਹਰ:। ਗਿਆਨਲਵਦੁਰਵਿਦਗਧਂ ਬਰਹਮਾऽਪਿ ਤਂ ਨਰਂ ਨਹੀਂ ਰਞਜੈਤੀ।
ਅਰਥਾਤ:-ਜੋ ਅਗਿਆਨੀ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਸੌਖ ਨਾਲ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਘੱਟ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਉਪਰੋਂ ਹੰਕਾਰੀ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਖੁਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ ?
1896 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
1896 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਜਾਂ I ਓਲੰਪੀਆਡ ਜਾਂ ਪਹਿਲੀਆ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਗਰੀਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਏਥਨਜ ਵਿੱਖੇ ਿਮਤੀ 6 ਤੋਂ 15 ਅਪਰੈਲ 1896 ਤੱਕ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਰਿਹਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਮੈਡਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸੋਨ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਖੇਡ 'ਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਚੌਦਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਦਸ ਦੇਸ਼ਾ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ। ਮੈਰਾਥਨ ਦੀ ਦੌੜ ਗਰੀਸ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨੇ ਜਿਤੀ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਅਤੇ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ।
ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
1896 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੀ ਖਾੜੀ
ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੀ ਖਾੜੀ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਰਤੇਸ ਸਾਗਰ ਜਾਂ ਸੰਦੂਰੀ ਸਾਗਰ; ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦੇ ਕੋਰਤੇਸ (Mar de Cortés) ਜਾਂ ਮਾਰ ਬੇਰਮੇਹੋ (Mar Bermejo) ਜਾਂ ਗੋਲਫ਼ੋ ਦੇ ਕਾਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ (Golfo de Californi)) ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਹੇਠਲੇ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਪਰਾਇਦੀਪ ਨੂੰ ਮੈਕਸੀਕੀ ਮੁੱਖਦੀਪ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਮੈਕਸੀਕੀ ਰਾਜਾਂ ਹੇਠਲਾ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ, ਦੱਖਣੀ ਹੇਠਲਾ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ, ਸੋਨੋਰਾ ਅਤੇ ਸਿਨਾਲੋਆ ਨਾਲ਼ ਲਗਭਗ 4,000 ਕਿ.ਮੀ. ਦੀ ਤਟਰੇਖਾ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲੋਰਾਡੋ, ਮਾਇਓ, ਸਿਨਾਲੋਆ, ਸੋਨੋਰਾ ਅਤੇ ਯਾਕੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 160,000 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ।
30 ਅਗਸਤ
30 ਅਗਸਤ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 242 ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 243 ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 123 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਗਸਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਗੁਸਲਖਾਨਾ
thumb|ਇੱਕ ਗੁਸਲਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਟੱਬ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਾਥਰੂਮ ਫੁਵਾਰਾ। ਇੱਕ ਗੁਸਲਖਾਨਾ ਜਾਂ ਬਾਥਰੂਮ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: bathroom) ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਸਫਾਈ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਿੰਕ (ਬੇਸਿਨ) ਅਤੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਬਾਥਟੱਬ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਵਰ, ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਇਲਟ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ, ਟਾਇਲਟ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਥਰੂਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਗਲ ਜਾਂ ਅਵਿਵਹਾਰਕ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਅਲੱਗ ਕਮਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਟਾਇਲਟ ਪਿੱਟ ਲੈਟਰੀਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਥਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵੀ ਸਵਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਟਾਇਲਟ ਨੂੰ ਬਾਥਰੂਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਨਹਾਉਣਾ ਅਕਸਰ ਸਮੂਹਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਸੀ, ਜੋ ਪਬਲਿਕ ਬਾਥ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਂਝੇ ਤੱਤ ਅਜੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਸੇਨਤੋ ਅਤੇ "ਤੁਰਕੀਸ਼ ਬਾਥ" (ਜੋ ਦੂਜੇ ਨਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ।
ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ "ਬਾਥਰੂਮ" ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਟੋਆਇਟ ਸਮੇਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਪਬਲਿਕ ਟਾਇਲਟ ਹੋਵੇ। (ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰੈਸਟਰੂਮ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਸ਼ਰੂਮ ਹੈ)
ਬਾਥਰੂਮ ਵਿੱਚ ਆਈਟਮਾਂ
ਬਾਥਰੂਮ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਤੌਲੀਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਬਾਥਰੂਮ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਸਫਾਈ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਕੈਬਿਨੇਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੌਲੀਏ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਦਰਾਜ਼ ਜਾਂ ਸ਼ੈਲਫ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕੁੱਝ ਬਾਥਰੂਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਟਾਇਲੈਟ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਿਜਲੀ
ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਉਪਕਰਣਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਈਟਾਂ, ਹੀਟਰ ਅਤੇ ਗਰਮ ਟੋਵਲ ਰੇਲਜ਼, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਲੱਗਾਂ ਅਤੇ ਸਾਕਟਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਥਾਈ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਫਿਕਸਚਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਝਟਕੇ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਗਰਾਉਂਡ-ਫਾਲਟ ਸਰਕਟ ਇੰਟਰਪ੍ਰਟਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਾਕਟ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਸਦਮੇ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਅਤੇ ਬਿਲਡਿੰਗ ਕੋਡ ਦੁਆਰਾ ਬਾਥਰੂਮ ਸੌਕੇਟ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਸਿਰਫ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਸ਼ੈਸਰ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਟੂਥਬਰੱਸ਼ ਲਈ ਢੁਕਵ ਸਾਕ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੇਬਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੂਕੇ ਦੇ ਇਮਾਰਤ ਨਿਯਮ ਇਹ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਈਟ ਫਿਟਿੰਗਜ਼ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਣੀ ਨੂੰ / ਸਪਲਸ਼ ਪ੍ਰੂਫ) ਨਹਿਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲੇ ਖੇਤਰਾਂ (ਖੇਤਰਾਂ) ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਗੋਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਥਰੂਮ ਲਾਈਟ ਫਿਟਿੰਗਾਂ, ਸਿੰਕ ਅਤੇ ਬੇਸਿਨਾਂ ਨਾਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਉਲਟ ਬਾਥਰੂਮ ਜ਼ੋਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਥਰੂਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਬਾਥ ਜਾਂ ਸ਼ਾਵਰ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੇਅਸਰ ਫਿਕਸਚਰ ਨੂੰ ਸਿੰਕ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰੌਸ਼ਨੀ
ਬਾਥਰੂਮ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਬਾਥਰੂਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ IP44 ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ
16 ਵੀਂ, 17 ਵੀਂ ਅਤੇ 18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪਬਲਿਕ ਬਾਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਘੱਟ ਗਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰਜ਼ਯੋਗ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਾਥਰੂਮ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਬਣਨਾ ਸੀ। ਪਰ, ਵਧ ਰਹੀ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਕਾਰਨ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘਰ ਧੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਿਆ।
ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਸੇਨਟੋ ਅਤੇ ਆੱਨਨ (ਸਪਾ) ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਣਾ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹਨ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਬਾਰਬਰਾ ਪੇਨੇਰ ਨੇ ਬਾਥਰੂਮ ਦੀ ਅਸਪਸ਼ਟ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਪੇਸ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages using citations with accessdate and no URL
ਕੱਤਣੀ
ਕੱਤਣੀ ਪੂਣੀਆਂ ਤੇ ਗਲੋਟੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਢੱਕਣਦਾਰ ਡੱਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕਣਕ ਦੇ ਨਾੜ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੱਤਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਚਰਖਾ ਕੱਤਣ ਵੇਲੇ ਪੂਣੀਆਂ ਗਲੋਟੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਤਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮੜ੍ਹੀ ਕੱਤਣੀ ਦਾਜ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
ਬਣਤਰ
ਕੱਤਣੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਨਾੜ ਜਾਂ ਸਲਵਾੜ ਦੀਆਂ ਤੀਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹਨਾਂ ਤੀਲਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗ ਵੀ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੱਤਣੀ ਵਿੱਚ ਰੰਗਦਾਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਕੱਤਣੀ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਤਲਾ ਇੱਕ ਫੁੱਟ ਦਾ ਵਰਗਾਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਲੇ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਪਰੋ ਕੇ ਤੀਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਇੱਕ ਵਰਗਾਕਾਰ ਡੱਬਾ ਜਿਹਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕੁੱਝ ਕ ਜਗਾ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਕੱਤਣੀ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਡੱਬੇ ਉੱਪਰ ਧਰਨ ਲਈ ਤਿਕੋਣੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਢੱਕਣ ਬਣਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਲੌਂਗ
ਲੌਂਗ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਲੋਵ (clove) ਆਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲੈਟਿਨ ਸ਼ਬਦ ਕਲੈਵਸ (clavus) ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਕਿੱਲ ਜਾਂ ਕੰਡੇ ਦਾ ਬੋਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੌਂਗ ਦਾ ਅਕਾਰ ਵੀ ਸਗਵੀਂ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਲੌਂਗ ਦਾ ਲੈਟਿਨ ਨਾਮ ਪਿਪਰ (Piper) ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ/ਮਲਿਆਲਮ/ਤਾਮਿਲ ਦੇ ਪਿੱਪਲਿ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼
ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਲੌਂਗ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਈਸਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਚਲਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਕਫ਼ ਸਨ, ਪਰ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ 16ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਤੱਦ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਲੈਕਾ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਖੋਜ ਕੱਢਿਆ। ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਦੇ ਵਣਜ ਉੱਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਡੱਚਾਂ ਦੀ ਮਨਾਪਲੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਲੌਂਗ, ਮਲੈਕਾ ਦਾ ਦੇਸ਼ਜ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਉਸ਼ਣ ਕਟਿਬੰਧੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਲਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਜੰਜੀਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੌਂਗ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਾਗ ਬੰਬਈ ਵਲੋਂ ਹੋਕੇ ਬਾਹਰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਮਾਤਰਾ, ਜਮੈਕਾ, ਬਰਾਜੀਲ, ਪੇਬਾ ਅਤੇ ਵੇਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਲੌਂਗ ਉਪਜਦਾ ਹੈ।
ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ
ਬੀਜ ਵਿੱਚ ਬੂਟੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਨਪਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਨਰਸਰੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਜਦੋਂ 4 ਫੁੱਟ ਉੱਚੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੱਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਖਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ 20-30 ਫੁੱਟ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਤੇਜ ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪੁੱਜਦਾ ਹੈ। ਛੇਵੇਂ ਸਾਲ ਫੁਲ ਲੱਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 12 ਤੋਂ 25 ਸਾਲ ਤੱਕ ਚੰਗੀ ਉਪਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਤੇ 150 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰੁੱਖ ਕੋਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਲੌਂਗ ਮਿਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਹਰ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਢਾਈ ਵਲੋਂ ਤਿੰਨ ਕਿੱਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਲੌਂਗ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।
ਲੌਂਗ ਦੇ ਫਲ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਖਿੜਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੁਸ਼ਪ ਖਿੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਤੋੜ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਾਜੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਲਾਲੀ ਤੇ ਜਾਂ ਹਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਲੌਂਗ ਦੇ ਚਾਰ ਨੁਕੀਲੇ ਭਾਗ ਬਾਹਿਅਦਲ (sepal) ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਗੋਲ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਲ (petal) ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਜ਼ਰੂਰੀ ਭਾਗ ਹੈ, ਪੁਮੰਗ (ardroecium) ਅਤੇ ਜਾਇਆਂਗ (gynaeceum)। ਹੇਠਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਫੁਲ ਦਾ ਡੰਠਲ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲੀਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹਲਕਾ ਗੁਲਾਬੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਖਿੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣ ਚੁਣ ਕੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਤੋੜ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਦਰਖਤ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੱਪੜਾ ਵਿਛਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਖਾ ਨੂੰ ਹਲੂਣਾ ਦੇ ਕੇ ਕਲੀਆਂ ਨੂੰ ਝਾੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਚੰਗੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੁੱਪੇ ਸੁੱਕਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਦਲ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਸੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਕਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋ ਲੈਂਦੇ ਹੈ। ਸੁਕਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੇਵਲ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੌਂਗ ਬਚਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਸਾਲੇ
ਖ਼ਾਲਸਪੁਰ
ਖ਼ਾਲਸਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੇਰੜ੍ਹੀ
ਸੇਰੜ੍ਹੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: ‘ਜੰਗਲ ਬੈਬਲਰ’) ਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ 6 ਤੋਂ 10 ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਦਤ ਕਰਕੇ ‘ਸੱਤ ਭੈਣਾਂ’ ਜਾਂ ‘ਸੱਤ ਭਰਾ’ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਘੋਂਗਈ’ ਵੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਈ 130 ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ। ਇਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਰੌਲਾ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪੰਛੀ ਭਾਰਤ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀ ਹੀ ਦੇਣ ਹਨ।
ਸਰੀਰਕ ਬਣਤਰ
‘ਸੇਰੜ੍ਹੀਆਂ’ ਕੋਈ 25 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਬਾਈ ਦੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਸਲੇਟੀ-ਭੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਪਿੱਠ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਢਿੱਡ ਨਾਲੋਂ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਚੁੰਝ ਗੂੜ੍ਹੀ ਪੀਲੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਫਿੱਕੀਆਂ ਪੀਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਗੋਲ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਲੰਮੀ ਉਡਾਰੀ ਨਹੀਂ ਭਰ ਸਕਦੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ‘ਸੇਰੜ੍ਹੀਆਂ’ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਮਾਰਚ-ਅਪਰੈਲ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਨਰ, ਮਾਦਾ ਰਲ ਕੇ ਘਾਹ ਦੇ ਤੀਲਿਆਂ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੌਲੀ ਵਰਗਾ ਆਲ੍ਹਣਾ 3 ਤੋਂ 5 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਦਾ 3 ਤੋਂ 4 ਗੂੜ੍ਹੀ-ਹਰੀ ਭਾਹ ਵਾਲੇ ਨੀਲੇ ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਹੋਰ ਪੰਛੀ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਵਿੱਚ ਆਂਡੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪਾਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 15 ਤੋਂ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਅਹਮੋਸ ਨੇਫੇਰਤਰੀ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਦੀ ਅਹਮੋਸ ਨੇਫੇਰਤਰੀ 18 ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ  ਪਹਿਲੀ ਰਾਣੀ ਸੀ। ਉਹ  ਸੇਕੇਨੇਂਰੇ ਤਾਓ ਅਤੇ ਅਹਹੋਟਪ ਆਈ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ  ਭੈਣ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰੋਹ, ਅਹਮੋਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਰਾਜਸੀ  ਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਮਨਹੋਟੇਪ ਆਈ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਰੀ ਨੌਜਵਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਅਹਮੋਸ ਨੇਫੇਰਤਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ।
ਪਰਿਵਾਰ
thumb|ਅਹਮੋਸ ਨੇਫੇਰਤਰੀ ਦਾ ਬੁੱਤ left|thumb|ਅਹਮੋਸ ਨੇਫੇਰਤਰੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ <font style="background-color: rgb(254, 252, 224);">ਆਮਨਹੋਟੇਪ ਆਈ। ਅਹਮੋਸ ਨੇਫੇਰਤਰੀ ਸੇਕੇਨੇਂਰੇ ਅਤੇ ਅਹਹੋਟੇਪ ਆਈ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਸੇਨੇਖਤੇਂਰੇ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਤੇਤੀਸ਼ੇਰੀ ਦੀ ਪੋਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਣੀਆਂ
ਜੀ ਏ ਕੁਲਕਰਣੀ
ਕੁਲਕਰਨੀ ਬੇਲਗਾਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਧਾਰਵਾੜ ਦੇ ਜੇਐਸਐਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਾਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਧਾਰਵਾੜ ਅਤੇ ਬੇਲਗਾਮ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਸੀ। ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਲਈ, ਉਹ ਝਿਜਕਦੇ ਹੋਏ 1985 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਪੁਣੇ ਦੇ ਕੋਥਰੂਦ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸੜਕ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਲਕਰਣੀ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੁਲਕਰਣੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਰਾਠੀ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਵਿਧਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਰਾਲਾ ਹਸਤਾਖਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗੰਗਾਧਰ ਗਾਡਗਿਲ, ਅਰਵਿੰਦ ਗੋਖਲੇ ਅਤੇ ਵਿਆਂਕਟੇਸ਼ ਮਾਦਗੁਲਕਰ ਦਾ ਸਮਕਾਲੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਕਾਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਕੋਰਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਈ ਨਵੀਂ ਸੂਝ ਅਤੇ ਸੁਆਦ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਆਲੋਚਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁਲਕਰਨੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰ ਬਹੁਪੱਖੀ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਸੁਤੰਤਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਅਦਿੱਖ ਹੱਥ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਹੋਣ। ਉਹ ਕਿਉਂ ਆਪਣੇ ਦੇਹਾਂਤ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕਦੇ, ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਅਰਥ ਵਿਚ, ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕਵਾਦੀ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ. ਜੀ.ਏ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਦੁਖਦਾਈ ਅਤੇ ਜ਼ਾਲਮ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਗਭਗ ਕਾਫਕਾ, ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਕਾਫਕਾ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ ਸੁਖਾਂਤ ਨਹੀਂ। ਉਸਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਰੂਪਕ ਅਤੇ ਬੋਰਹੇਸ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਸਤਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1987 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1923
ਸਟਕਸਨੈੱਟ
ਸਟਕਸਨੈੱਟ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:Stuxnet) ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਾਇਰਸ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ-ਇਜਰਾਇਲੀ ਸੈਬਰ ਵੈਪਨ ਵੱਜੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ । ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਓਬਾਮਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ । ਇਹ ਇਰਾਨ ਦੇ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ
ਸੁਨੀਲ ਕੁਮਾਰ ਜਾਖੜ
ਸੁਨੀਲ ਕੁਮਾਰ ਜਾਖੜ (ਜਨਮ 9 ਫਰਵਰੀ 1954) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ 4 ਜੁਲਾਈ 2023 ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ, ਪੰਜਾਬ ਇਕਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।[1] ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਾਖੜ 2017 ਤੋਂ 2021 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ। ਅਬੋਹਰ, ਪੰਜਾਬ ਹਲਕੇ (2002-2017) ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਚੁਣੇ ਗਏ, ਉਹ 2012 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਰਹੇ। 2022 ਤੱਕ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ (INC) ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ। ਮਈ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਬੀਜੇਪੀ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹ "ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ, ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਾ" ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।[2] ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਾਖੜ 2017 ਵਿੱਚ ਉਪ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ।
ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ
ਉਹ 2002 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਅਬੋਹਰ ਤੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। 2007 ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਬੋਹਰ ਤੋਂ ਮੁੜ-ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਧਾਇਕ ਦਲ ਦਾ ਆਗੂ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ
31 ਅਗਸਤ
31 ਅਗਸਤ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 243ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 244ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 122 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਗਸਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਸੇਂਟ ਐਂਡਰਿਊਜ਼ ਸਟੇਡੀਅਮ
ਸੇੰਟ ਅੰਦ੍ਰਿਯਾਸ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਇਸ ਨੂੰ ਬਰਮਿੰਘਮ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਬਰਮਿੰਘਮ ਸਿਟੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ੩੦,੦੧੬ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਅਰਾਫ਼ੁਰਾ ਸਮੁੰਦਰ
ਅਰਾਫੁਰਾ ਸਾਗਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਲੇ'ਜ਼
ਲੇ'ਜ਼ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਲੂ ਚਿਪਸ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1932 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਫਿਰ 1965 ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਪੈਪਸੀਕੋ ਨੇ ਸਾਂਭੀ।
ਮਾਚੀ ਤਵਾਰਾ
ਮਾਚੀ ਤਵਾਰਾ (俵 万智) ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਜਪਾਨੀ ਲੇਖਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ।
ਤਵਾਰਾ ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਕਵੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਜਪਾਨੀ ਦਰਸ਼ਕ ਲਈ ਤਾਨਕਾ ਪੁਨਰ-ਜੀਵਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨੀ ਕਵੀ
ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ
ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ (बाबरी मस्जिद, بابری مسجد, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਮਕੋਟ ਪਹਾੜੀ(ਹਿੱਲ) ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਇਹ 6 ਦਸੰਬਰ 1992 ਵਿੱਚ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1,50,000 ਲੋਕਾਂ ਦੀ, ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਇਕੱਤਰ ਹੋਈ ਭੀੜ ਨੇ, ਸੰਗਠਨਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਅਦਾਲਤ (ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ) ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਵਾਅਦੇ ਕਿ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬੇਕਿਰਕੀ ਨਾਲ ਮਸਜਿਦ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੋਏ ਫ਼ਸਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਮੇਤ ਅਨੇਕ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ 2,000 ਤੋਂ ਵਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।
ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਨਿਰਮਾਣ-ਕਲਾ
ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਰਿਸ ਭਵਨ-ਨਿਰਮਾਣ-ਕਲਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਉੱਤਮ ਮਕਬਰਿਆਂ, ਮਸਜਿਦਾਂ ਅਤੇ ਮਦਰਸਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਤੁਗ਼ਲਕ ਉੱਤਰਕਾਲੀਨ ਨਿਰਮਾਣ-ਕਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਨ। ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈਆਂ ਜਿੱਥੇ ਦੇਸ਼ੀ ਪਰੰਪਾਰਿਕ ਕਲਾ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ ਅਤੇ ਮਕਾਮੀ ਕਾਰੀਗਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੁਸ਼ਲ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਖੇਤਰੀ ਜਾਂ ਰਾਜਸੀ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਸਜਿਦਾਂ ਮਕਾਮੀ ਮੰਦਿਰਾਂ ਜਾਂ ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਉੱਥੇ ਦੀ ਜਲਵਾਯੂ, ਧਰਤਖੰਡ, ਸਾਮੱਗਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਢਲੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਬੰਗਾਲ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀਆਂ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਅੰਤਰ ਹੈ। ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਦ ਲਈ ਜੌਨਪੁਰ ਦੀ ਨਿਰਮਾਣ-ਕਲਾ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਅਨੁਕਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਮਾਣ-ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਰਾਖਵੀਂ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ (1192) ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਚਾਰ-ਮੀਨਾਰ (1591) ਚੌਂਕ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮਹਿਰਾਬ, ਤੋਰਣ ਪਥ, ਅਤੇ ਮੀਨਾਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਾਸ ਹਨ। ਇਸ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਕਲਾ ਦੇ ਮੁੰਤਕਿਲ ਹੋਣ ਤੱਕ ਜਿਵੇਂ ਕ‌ਿ ਤਾਜ ਮਹਲ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਨੁਕੂਲਣ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ, ਕਲਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਨਮ-ਤਿਥੀ ਬਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਤ-ਏਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ਕਾਰ ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਨੇ ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਮਈ 1479 (ਵੈਸਾਖ ਸੁਦਿ 14, ਸੰਮਤ 1536) ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਜਦ ਕਿ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੋਖ ਕਰਵਾ ਕੇ 11 ਮਈ 1479 ਨੂੰ ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਪ ਜਾ ਜਨਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਾਸਰਕੇ ਵਿੱਚ ਭੱਲਾ ਖਤਰੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਨੈ ਬਿਰਧ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰ-ਗੱਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਿੱਛੋ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਾਣੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਗੱਲ ਬੜੇ ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਬਾਣੀ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:- ਬਾਣੀ ਵੇਰਵਾ:- ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ-ਗੱਦੀ ਉੱਪਰ ਬੈਠਣ ਉਪਰੰਤ ਆਪਣੇ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਬਾਣੀ ਰਾਹੀ ਅਭਿਵਿਅਕਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਆਪ ਦੁਆਰਾ 18 ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਣੀ ਰਚੀ ਗਈ। ਆਪ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚਿਤ 171 ਚਉਪਦੇ, 91 ਅਸ਼ਟਪਦੀਆਂ 85 ਪਉੜੀਆਂ ਤੇ 305 ਸਲੋਕ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਤੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਬਾਣੀਆਂ ਆਕਾਰ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਤੋਂ ਇੱਕਲੀ-2 ਕਰਕੇ ਵਡੇਰੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਬਾਣੀ ਨੁੂੰ ਆਕਾਰ ਤੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਵਸਤੂ ਤੇ ਉਤਦ੍ਰਿਸ਼ਟ-ਕਾਵਿ ਵਜੋਂ ਇਹ ਬਾਕੀ ਗੁਰਮਤਿ-ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਖਲੋਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਬਾਣੀ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:- ਤਿਪਦੇ, ਚਉਪਦੇ, ਪੰਚ ਪਦੇ, ਅਸ਼ਟਪਦੀਆਂ, ਸੋਹਿਲੇ ਅਤੇ ਬਹਪਦੇ। ਸ਼ਲੋਕ, ਪਉੜੀਆਂ ਤੇ ਵਾਰਾਂ ਛੰਤ, ਕਾਫ਼ੀਆਂ ਪੱਟੀ, ਅਲਾਹੁਣੀਆਂ, ਵਾਰ ਸਤ (ਸਤਵਾਰਾ), ਅੰਨਦ ਗੁਜਰੀ, ਸੂਹੀ, ਰਾਮਕਲੀ ਅਤੇ ਮਾਰੂ-ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਚਾਰ ਵਾਰਾਂ ਹਨ। ਕਬੀਰ ਤੇ ਫਰੀਦ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਇੱਕ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਲੋਕ ਟਿੱਪਣੀ ਵਜੋਂ ਅੰਕਿਤ ਹਨ। ਆਪ ਦੇ 67 ਸ਼ਲੋਕ, ‘ਸ਼ਲੋਕ ਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਕ` ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਹਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਕਲਾ ਕੌਸ਼ਲ:- ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਬਾਣੀ ਰਾਗਾਨੂਸ਼ਾਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਣੀ 18 ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਣ ਕੀਤੀ ਹੈ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਰਾਗ-ਰਾਗਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਗਤ ਸੂਖਮਤਾਵਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਸੀ।
ਸ਼ੈਸ਼ਨ 2012-13, ਰੋਲ ਨੰ: 120162149
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ
ਅਲਾਇਸ ਵਾਕਰ
ਅਲਾਇਸ ਮਲਸੀਨੀਅਰ ਵਾਕਰ (ਜਨਮ 9 ਫਰਵਰੀ, 1944) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰਾ, ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਿਕਾ, ਕਵਿੱਤਰੀ, ਅਤੇ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰਿਆ ਨਾਵਲ ਰੰਗ ਜਾਮਨੀ  (ਦ ਕਲਰ ਪਰਪਲ, 1982) ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਐਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪੁਲੀਟਜ਼ਰ ਇਨਾਮ ਗਲਪ ਲਈ ਮਿਲਿਆ।  ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਨਾਵਲ ਵੀ ਲਿਖੇ, 'ਮੈਰੀਡੀਅਨ' ਅਤੇ 'ਦ ਥਰਡ ਲਾਈਫ ਆਫ ਗਰੈਨਜ਼ ਕੋਪਲੈਂਡ' ਆਦਿ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਨਾਰੀਵਾਦੀ, ਵਾਕਰ ਨੇ 1983 ਵਿੱਚ "ਔਰਤਵਾਦੀ" ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ "ਇੱਕ ਕਾਲਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਜਾਂ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਰੰਗ" ਕਿਹਾ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਵਾਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪਟਨਮ ਕਾਉਂਟੀ, ਜਾਰਜੀਆ, ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਲੀ ਲੀ ਵਾਕਰ ਅਤੇ ਮਿੰਨੀ ਲਓ ਟੈਲੂਹਾ ਦੇ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ "ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗਣਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਕਿਸਾਨ ਸੀ" ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰਕ੍ਰੋਪਿੰਗ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਫ਼ਾਰਮਿੰਗ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 300 ਡਾਲਰ (2013 ਵਿੱਚ 4000 ਡਾਲਰ) ਕਮਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੌਕਰਾਣੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਘਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਲਾਇਸ ਦੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ 17 ਡਾਲਰ ਭਰਨ ਲਈ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 11 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਵਾਕਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੂਰਬ ਪਟਨਮ ਕੌਨਸੁਲਿੱਡ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ।ਵਾਕਰ ਦੀ ਸੱਜੀ ਅੱਖ ਤੇ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਭਰਾ ਨੇ ਬੀ.ਬੀ. ਬੰਦੂਕ ਫੜੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਕਾਰ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਲਈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਉਸ ਅੱਖ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਅੰਨ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ।ਉਹ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਦੀ ਸੱਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਜਦੋਂ ਵਾਕਰ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਅਜੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ "ਬਿਊਟੀ: ਜਦੋਂ ਦੂਜਾ ਡਾਂਸਰ ਹੈ ਸਵੈ" ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਈਟੌਂਟੋਨ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਕਾਲਜ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਇਕੋ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ: ਬਟਲਰ ਬੇਕਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ।
ਕਿੱਤਾ
ਵਾਕਰ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਨਸ ਸਰਾਹ ਲਾਰੰਸ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਓਦੋਂ ਲਿਖੀ। ਸੇਕਰ ਲਾਅਰੇਂਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਮਯੂਰੀਅਲ ਰੁਕੇਜਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।ਰੁਕੇਸਰ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਏਜੰਟ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਿਖਾਈਆਂ।ਇਕ ਵਾਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹਰਕੋਟ ਬ੍ਰੇਸ ਜੋਵਾਨੋਵਿਚ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਖੇਪ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਵੈਲਫੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।ਉਸਨੇ ਜੈਕਸਨ, ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਵਿੱਚ ਰੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਲੀਗਲ ਡਿਫੈਂਸ ਫੰਡ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਨੌਕਰੀ ਲਈ।ਵਾਕਰ ਨੇ ਮਿਸਸਿਪੀ ਹੈਡ ਸਟਾਰਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜੈਕਸਨ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1968-69) ਅਤੇ ਤੁਗਲੁ ਕਾਲਜ (1970-71) ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ-ਇਨ-ਨਿਵਾਸ ਵਜੋਂ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਈ।ਤੁੰਗਲੂ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ 'ਦਿ ਥਰਡ ਲਾਈਫ ਆਫ ਗ੍ਰੇਜੈਪਲ ਕੋਪਲੈਂਡ' ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੇ ਗ੍ਰੇਜ ਕੋਪਲੈਂਡ, ਇੱਕ ਅਪਮਾਨਜਨਕ, ਗੈਰਜਿੰਮੇਵਾਰ ਸ਼ੇਅਰਕਰੋਪਰ, ਪਤੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। 1972 ਦੇ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਵੁਮੈਨਸ ਰਾਈਟਰਸ ਵਿੱਚ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ।
1973 ਵਿੱਚ, "ਮਿਸ. ਮੈਗਜ਼ੀਨ" ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਾਕਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਡੀ ਹੰਟ ਨੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਰਹਿਤ ਕਬਰ ਲੱਭੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪਿਅਰਸ, ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰਾ ਨੇਲ ਹੁਰਸਟਨ ਦੀ ਹੈ। ਵਾਕਰ ਨੇ ਸਲੇਟੀ ਮਾਰਕਰ ਨਾਲ ਨਾਲਜ਼ੋਰਾ ਨੇਲ ਹੁਰਸਟਨ / ਏ ਜੀਨਅਸ ਆਫ਼ ਦ ਸਾਊਥ / ਨੋਵਲਿਸਟ ਫਾਲਕੋਰਿਸਟ / ਐਂਥ੍ਰੋਪੋਲੋਜਿਸਟ/ 1901–1960 ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲਾਈਨ " ਏ ਜੀਨਅਸ ਆਫ਼ ਦ ਸਾਊਥ ਦੱਖਣੀ" ਜੀਨ ਟੂਮਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਜਾਰਜੀਆ ਦੁਸਕ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਕੇਨ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਹੈ। ਹੌਰਸਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 1901 'ਚ ਨਹੀਂ, 1891 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮਿਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਵਾਕਰ ਦਾ 1975 ਦਾ ਲੇਖ "ਇਨ ਸਰਚ ਆਫ਼ ਜ਼ੋਰਾ ਨੇਲ ਹੁਰਸਟਨ" ਨੇ ਇਸ ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਧਾਉਣ 'ਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਵਾਕਰ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਨਾਵਲ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦ ਟੈਂਪਲ ਆਫ਼ ਮਾਈ ਫੈਮੀਲਿਅਰ ਅਤੇ "ਪੋਸੈਸਿੰਗ ਦ ਸੀਕ੍ਰੇਟ ਆਫ਼ ਜੋਇ" (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਦਿ ਕਲਰ ਪਰਪਲ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਕਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨਸਲਵਾਦੀ, ਲਿੰਗਵਾਦੀ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ।
ਸੰਨ 2000 ਵਿੱਚ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ "ਦਿ ਵੇ ਫਾਰਵਰਡ ਇਜ਼ ਵਿਦ ਬ੍ਰੋਕਨ ਹਾਰਟ" ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਨਸਲ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਮੈਲਵਿਨ ਰੋਸੇਨਮੈਨ ਲੇਵੈਂਥਲ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਰਾਈਟਸ ਅਟਾਰਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੇ 17 ਮਾਰਚ, 1967 ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਸੀ ਅਤੇ 1976 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। 1969 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਰੇਬੇਕਾ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ। ਅਲਾਇਸ ਵਾਕਰ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਰੇਬੇਕਾ ਵਾਕਰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਸੰਪਾਦਕ, ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਥਰਡ ਵੇਵ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਇੱਕ ਐਕਟਿਵ ਫੰਡ, ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਰੇਬੇਕਾ ਅਤੇ ਸ਼ੈਨਨ ਲਿਸ-ਰਿਓਰਡਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।  ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਵਾਕਰ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਗਲੋਰੀਆ ਸਟੀਨੇਮ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ।
2007 ਵਿੱਚ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਗਜ਼ਾਤ, 122 ਡੱਬਾ ਖਰੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਲੇਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸਮਗਰੀ ਨੂੰ ਐਮਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖਰੜੇ, ਪੁਰਾਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਬੁੱਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਲਈ ਦਾਨ ਕੀਤੇ। ਦਿ ਕਲਰ ਪਰਪਲ, ਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖਰੜੇ, ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨਾਲ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਵਰਗੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਡਰਾਫਟ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿ ਕਲਰ ਪਰਪਲ ਲਈ ਫ਼ਿਲਮ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਇਲਾਜ, ਕੋਰਸਾਂ ਰਾਹੀ ਸਿਲੇਬੀ ਉਸ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ, ਅਤੇ ਫੈਨ ਮੇਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰੈਪਬੁੱਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਾਕਰ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਿਖੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ, "ਪੋਇਯਮ ਆਫ਼ ਦ ਚਾਇਲਡਹੁੱਡ ਪੋਇਟਸ" ਸੀ।
ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ, ਅਲਾਇਸ ਵਾਕਰ ਨੇ ਦੋ ਨਵੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ: ਦਿ ਮੈਡਿਟੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਵਾਂਡਰਿੰਗ ਏਜਲ ਹੋਲ ਵਰਲਡ ਸੀ। ਦੂਸਰੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ, ਵਰਲਡ ਵਿੱਲ ਫਾਲ ਫਾੱਰ ਜੋਇ ਟਰਨਿੰਗ ਮੈਡਨਸ ਇਨ ਫਲਾਵਰਸ (ਨਵੀਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ) ਸੀ।
ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ
ਬਿਊਟੀ ਇਨ ਟੂਥ (2013) ਪ੍ਰਤੀਭਾ ਪਰਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਵਾਕਰ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਫਾਲੀਆ (ਐਲੀਸ ਵਾਕਰ ਦਾ ਪੋਰਟਰੇਟ) (1989) ਮੌਡ ਸਲਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਰੋਚਡੇਲ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਬਤ ਲੜੀ ਵਿਚੋਂ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Uses authors parameter ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕਨ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕਨ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਚਨਾ ਢੀਂਗਰਾ
ਰਚਨਾ ਢੀਂਗਰਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Rachna Dhingra; ਜਨਮ 3 ਸਤੰਬਰ 1977) ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਭੋਪਾਲ ਗੈਸ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੇ ਬਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, 1984 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਰਬਾਈਡ ਪਲਾਂਟ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗੈਸ ਲੀਕ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 20,000 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਬੱਚੀ ਰਚਨਾ ਢੀਂਗਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਦੇ ਜਨਮ ਕਾਰਨ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਕੱਲੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ 1992 ਵਿਚ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਚਲੀ ਗਈ। ਰਚਨਾ ਇਸ ਸਮੇਂ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਰਚਨਾ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਐਨ ਆਰਬਰ ਵਿੱਚ ਰੌਸ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਤੋਂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਕੀਤੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਐਕਸੇਂਚਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਾਲ 2002 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 2003 ਵਿੱਚ, ਰਚਨਾ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਇਨਸਾਫ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਭੋਪਾਲ ਆਈ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਰਚਨਾ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਭੋਪਾਲ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ। ਉਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ 28 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਅਵਾਰਡ
14 ਜਨਵਰੀ 2011 ਨੂੰ, ਰਚਨਾ ਢੀਂਗਰਾ ਨੇ ਮਾਰੀਅਨ ਪਰਲ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਅਰੁਣ ਪੁਰੀ ਤੋਂ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਕੈਟਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਵੂਮੈਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਗੈਸ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ।
ਉਸਨੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਹਿੰਮਤ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬਰਲਿਨ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ 23 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਈਥੀਕਨ ਬਲੂ ਪਲੈਨੇਟ ਅਵਾਰਡ 2019 ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰਿਨਾ ਰਵੀਕੁਮਾਰ
ਸ਼ਾਰਿਨਾ ਰਵੀਕੁਮਾਰ (ਜਨਮ 31 ਮਾਰਚ 1992) ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 17 ਨਵੰਬਰ 2010 ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (ਇਕ ਰੋਜ਼ਾ) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਿਸਮਿਲ ਅਜ਼ੀਮਾਬਾਦੀ
ਬਿਸਮਿਲ ਅਜ਼ੀਮਾਬਾਦੀ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ।
ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਬਿਹਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾੜ੍ਹ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੁਸਰੂਪੂਰ ਦੇ ਹਰਦਾਸ ਵਿੱਘਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਪ ਸੈਯਦ ਸ਼ਾਹ ਅਲ ਹਸਨ ਹਰਦਾਸ ਵਿੱਘੇ ਦੇ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਸਨ। ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਬਾਰੇ ਪੱਕਾ ਪਤਾ, ਕੋਈ 1900 ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ 1902। ਇਹ 2 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਹਰਦਾਸ ਵਿੱਘਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਿਹਾ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਬਾਪ ਦੇ ਇੰਤਕਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਪਟਨਾ ਚਲਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਲੋਦੀਕਟਰਾ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਵਸ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਸੈਯਦ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਹਸਨ ਉਰਫ ਸ਼ਾਹ ਝੱਬੋ ਸੀ। ਆਪਣਾ ਤਖੱਲਸ ਇਸਨੇ ਬਿਸਮਿਲ ਰੱਖਿਆ। ਪਟਨਾ (ਅਜ਼ੀਮਾਬਾਦ) ਦਾ ਬਾਸ਼ਿੰਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਰਦੂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜ਼ੀਮਾਬਾਦੀ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਲਗਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਅਤੇ ਚਾਚਾ ਵੀ ਸ਼ਾਇਰ ਸਨ, ਜੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਾਹਿਦ ਇਲਾਹਾਬਾਦੀ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਸਨ।
ਇਸ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਸ਼ਾਦ ਅਜੀਮਾਬਾਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੁਬਾਰਕ ਅਜੀਮਾਬਾਦੀ ਨੂੰ ਉਸਤਾਦ ਮੰਨਿਆ। ਬਿਸਮਿਲ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇਨਸਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਖੁਸਰੁਪੁਰ ਦੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝੱਬੂ ਭਾਈ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਸਨ।
ਸਰਫਰੋਸ਼ੀ ਕੀ ਤਮੰਨਾ (سرفروش کی تمنّا)
ਸਰਫਰੋਸ਼ੀ ਕੀ ਤਮੰਨਾ ਨਾਮ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਉਸਨੇ 1921 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਿਸਮਿਲ ਨੇ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਅਮਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ  ਛਪਦੇ ਇੱਕ ਰਸਾਲੇਸਬਾ, ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ
1 ਸਤੰਬਰ
1 ਸਤੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 244ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 245ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 121 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਤੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਨਵਾਜ਼ੁਦੀਨ ਸਿਦੀਕੀ
ਨਵਾਜ਼ੁਦੀਨ ਸਿਦੀਕੀ (ਜਨਮ 19 ਮਈ 1974) ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਬਲੈਕ ਫਰਾਈਡੇ (2004), ਨਿਊਯਾਰਕ (2009), ਪੀਪਲੀ ਲਾਈਵ (2010), ਕਹਾਣੀ (2012), ਗੈਂਗਸ ਆਫ ਵਾਸੇਪੁਰ 1 (2012), ਗੈਂਗਸ ਆਫ ਵਾਸੇਪੁਰ 2 (2012), ਮਾਂਝੀ (2013) ਅਤੇ ਤਲਾਸ਼ (2012), ਮਾਂਝੀ - ਦਾ ਮਾਉਨਟੇਨ ਮੈਨ (2015)।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਸਿਦੀਕੀ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਮਈ 1974 ਨੂੰ ਮੁਜ਼ਫ਼ੱਰਨਗਰ ਜ਼ਿਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਬੁਧਾਨਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੱਠ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਗੁਰੂਕੁਲ ਕਾਂਗਰੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲੇ, ਹਰਿਦੁਆਰ ਤੋਂ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿਚ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ (ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇਕ ਸਾਲ ਲਈ ਵਡੋਦਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਮਿਸਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੀਂ ਨੌਕਰੀ ਲੱਭਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ ਡਰਾਮਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਨਾਲ 10 ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ ਡਰਾਮਾ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸਾਲ 2004,  ਉਸ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ  ਕਿਰਾਏ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਵੀ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਸਨ । ਉਸ ਨੇ ਐਨ.ਐਸ.ਡੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਰੇਗਾਂਵ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜੇ ਉਹ (ਸਿਦੀਕੀ) ਲਈ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ।
ਸਿਦੀਕੀ ਨੇ 1999 ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ,  ਉਸਨੇ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਦੀ ਫਿਲਮ  ਸਰਫਰੋਸ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਫਿਲਮ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਿਲਮ ਸਟੂਡਿਓ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਸਿਰਫ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਰੋਲ ਹੀ ਮਿਲੇ। ਉਸਨੇ ਸੁਨੀਲ ਦੱਤ ਅਤੇ ਸੰਜੇ ਦੱਤ ਦੇ ਨਾਲ 'ਮੁੰਨਾਭਾਈ ਐਮ ਬੀ ਬੀ ਐਸ' ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਕਰੀਨ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੁਨੀਲ ਦੱਤ ਦੀ ਜੇਬ ਕੱਟਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੁੰਬਈ ਚੱਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਯਨ ਲੜੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਬਹੁਤੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਘੂ ਫਿਲਮ 'ਦ ਬਾਈਪਾਸ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 2002-05 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕੰਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਫਲੈਟ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।