cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ
athumb| [[ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ - ਪ੍ਰੈਸਬੀਟਰੀਅਨ ਹਸਪਤਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਜ਼ੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ]] ਸਿਹਤ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਜਾਂ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Healthcare) ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ, ਬਿਮਾਰੀ, ਸੱਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਗਾੜਾਂ ਦੇ ਰੋਕਥਾਮ, ਤਸ਼ਖੀਸ਼ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰ ਹੈ। ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ਾਵਰ (ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ਼ਨਰ) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਇਹਨਾਂ ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ਾਵਰਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਦੰਦਸਾਜ਼ੀ, ਦਾਈਆਂ, ਨਰਸਿੰਗ, ਦਵਾਈਆਂ, ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਓਟਰੀ, ਆਡੀਲੋਜੀ, ਫਾਰਮੇਸੀ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਓਕਯੁਪੇਸ਼ਨਲ ਥੈਰੇਪੀ, ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਥਰੈਪੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਾਰੇ ਸਿਹਤ ਦੇਖਭਾਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਸੈਕੰਡਰੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਨ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕੰਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਪਾਲਸੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਮੁਲਕਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ-ਅਧਾਰਤ ਸਿਹਤ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਿਸ਼ਚਤ ਆਬਾਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਸੰਰਚਨਾ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਸਬਨੈਸ਼ਨਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਿਹਤ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਰਲਡ ਹੈਲਥ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ (ਡਬਲਿਊ.ਐਚ.ਓ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਵਿੱਤੀ ਵਿਧੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਤੇ ਢੁਕਵੀਂ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰਮਚਾਰੀ; ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਿਸ 'ਤੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਣਾ; ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲ ਅਸਬਾਬ।
ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਰਥ-ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ, ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੇ ਓਈਸੀਡੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 34 ਸਦੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਪ੍ਰਤੀ ਜੀਅ ਜੀਡੀਪੀ ਦੇ 9.3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਜਾਂ 3,322 ਡਾਲਰ (ਪੀਪੀਪੀ-ਅਨੁਕੂਲ) ਦੀ ਖਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਯੂ. ਐਸ (11.7%, 4,118), ਜਰਮਨੀ (11.3%, 4,495), ਕੈਨੇਡਾ (11.2%, 5669), ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ (11%, 5634), ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਜ਼ (11.9%, 5,099) ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ (82.8 ਸਾਲ), ਜਪਾਨ ਅਤੇ ਇਟਲੀ (82.7), ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਆਈਸਲੈਂਡ (82.4),ਫਰਾਂਸ (82.2) ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ (82.0) ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਨਮ ਦਰ ਵਧੇਰੇ ਸੀ। ਜਦਕਿ ਓਈਸੀਡੀ ਦੀ ਔਸਤ 2011 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 80 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ: 80.1 ਸਾਲ, 1970 ਤੋਂ ਬਾਅਦ 10 ਸਾਲ ਦੇ ਲਾਭ। ਯੂਐਸ (78.7 ਸਾਲ) 34 ਓਈਸੀਡੀ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 26 ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਗਤ ਹਨ। ਯੂ ਐਸ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰੇ ਓਈਸੀਡੀ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵਿਆਪਕ (ਜਾਂ ਲਗਭਗ ਸਰਵਜਨਕ) ਸਿਹਤ ਕਵਰੇਜ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਮ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਨਿਰਧਾਰਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ ਕਿ 1980 ਵਿੱਚ ਚੇਚਕ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਖਾਤਮਾ, ਡਬਲਿਊਐਚਓ ਦੁਆਰਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨੂੰ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾ ਕੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਦਖਲ ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਡਿਲਿਵਰੀ
ਆਧੁਨਿਕ ਸਿਹਤ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਸਪੁਰਦਗੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅੰਤਰ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਟੀਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।  ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰਪੀ, ਨਰਸਿੰਗ, ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ, ਅਤੇ ਸਬੰਧਿਤ ਸਿਹਤ ਵਰਗੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਹੈਲਥ ਵਰਕਰ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਵਸਥਤ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ, ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਭਿਆਚਾਰਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਦੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਣੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਇੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਸਿਹਤ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤੱਤ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੇਖਭਾਲ ਦੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਪੱਧਰ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਨੂੰ ਪਬਲਿਕ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਦੇਖਭਾਲ
ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਉਹ ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬਿੰਦੂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੇਅਰ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਨਰਲ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਜਾਂ ਫੈਮਲੀ ਡਾਕਟਰ ਇਕ ਹੋਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਇੱਕ ਲਾਇਸੰਸਡ ਆਜ਼ਾਦ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ਼ਨਰ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪਿਸਟ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਡਾਕਟਰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੇਅਰ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨ ਸਹਾਇਕ ਜਾਂ ਨਰਸ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ਼ਨਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਮਰੀਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਫਾਰਮਾਿਸਿਸਟ ਜਾਂ ਨਰਸ। ਸਿਹਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਸੁਭਾਅ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਜਾਂ ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੈਕੰਡਰੀ ਦੇਖਭਾਲ
ਸੈਕੰਡਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਦੇਖਭਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ: ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਪਰ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ, ਸੱਟ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਇਲਾਜ। ਇਹ ਦੇਖਭਾਲ ਅਕਸਰ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸੈਕੰਡਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮ, ਤੀਬਰ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਇਮੇਜਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੁਨਰਮੰਦ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਤੀਸਰੀ ਦੇਖਭਾਲ
ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਜਾਂ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੋਂ ਰੈਫਰਲ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਵਾਲੀ ਸਿਹਤ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੈਫਰਲ ਹਸਪਤਾਲ।
ਸ਼ਾਹੀ ਪਨੀਰ
ਸ਼ਾਹੀ ਪਨੀਰ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਭੋਜਨ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਪਨੀਰ ਤੋ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਹੀ ਪਨੀਰ ਨੂੰ ਕਰੀਮ, ਟਮਾਟਰ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇ ਦੀ ਬਣੀ ਮੋਟੀ ਗਰੇਵੀ ਵਿੱਚ ਪਨੀਰ ਨੂੰ ਪਕਾਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਪਕਵਾਨ ਕੜਾਈ ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਪਨੀਰ ਮਖਣੀ ਹਨ।
ਸਮੱਗਰੀ
250 ਗ੍ਰਾਮ ਪਨੀਰ, 3 ਚਮਚ ਘੀ, 1 ਪਿਆਜ (ਲੰਬਾ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ), ½ਇੰਚ ਅਦਰਕ, 2 ਹਰੀ ਮਿਰਚ, 4 ਟਮਾਟਰ, 2 ਮੋਤੀ ਇਲਆਚੀ, ¼ ਕਪ ਦਹੀ, ½ ਚਮਚ ਲਾਲ ਮਿਰਚ, ½ਚਮਚ ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ,ਲੂਣ, ½ ਕ ਦੁੱਧ, 2 ਚਮਚ ਟਮਾਟਰ ਦੀ ਸਾਸ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ
ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ (10 ਅਕਤੂਬਰ 1951 - 6 ਜਨਵਰੀ 1984)ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਦਾਖ਼ਲਾ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਮੱਘਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।
ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ
ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਕੂਲ ਬਟਾਲਾ ਤੋਂ ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਸੁਰਜੀਤ ਨੇ ਸਪੋਰਟਸ ਕਾਲਜ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ।
ਹਾਕੀ ਦੇ ਖੇਤਰ
ਉਸ ਨੇ ਹਾਕੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 1967 ਤੋਂ ਸਕੂਲੀ ਖੇਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1968 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਮੈਚ ਖੇਡੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਸਦਕਾ ਹੀ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ ਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲੀ। ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਓਲੰਪਿਕ, ਏਸ਼ਿਆਈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ 13 ਵਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। 1972 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਖੇਡੇ। ਇਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1973 ਦੇ ਐਮਸਟਰਡਮ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਹ 1972 ਦੀ ਮਿਊਨਿਖ਼ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਮੁਲਕ ਹਾਲੈਂਡ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਰਮਿਆਨ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਫਾਈਨਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੱਤ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਦੋ ਪਨੈਲਟੀ ਕਾਰਨਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤੋ-ੜਿੱਤੀ ਜਦ ਸੁਰਜੀਤ ਨੇ ਕਰਾਰੇ ਸ਼ਾਟ ਲਾਉਂਦਿਆਂ ਗੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਸਮਝ ਪਟਾਖੇ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਪਰ ਬਰਾਬਰੀ ’ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਏ ਮੈਚ ਦਾ ਆਖਰੀ ਨਤੀਜਾ ਪਨੈਲਟੀ ਸਟਰੌਕ ਜ਼ਰੀਏ 4-2 ਨਾਲ ਹਾਲੈਂਡ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ।
ਲੋਹੇ ਦੀ ਦੀਵਾਰ
ਫੁੱਲਬੈਕ ਵਜੋਂ ਖੇਡਣ ’ਤੇ ‘ਲੋਹੇ ਦੀ ਦੀਵਾਰ’ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਣਖੀ ਸੁਰਜੀਤ ਦਾ 1978 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨਾਲ ਇੱਟ-ਖੜੱਕਾ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਸੁਰਜੀਤ ਨੇ 1975 ਦੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਟੂਰ ਸਮੇਂ 17 ਗੋਲ ਕੀਤੇ।1979 ਪ੍ਰੀ-ਓਲੰਪਿਕ,1981 ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ, ਸਮੇਂ ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ,1979 ਪਰਥ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਸਮੇਂ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਖੇਡ ਚੁੱਕੇ ਸੁਰਜੀਤ ਨੂੰ 1980 ਮਾਸਕੋ ਓਲੰਪਿਕ ਸਮੇਂ ਵੀ ਕਪਤਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਮੌਕੇ ਇਹ ਕਪਤਾਨੀ ਫਿਰ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਿਆਂ ਕਪਤਾਨ ਦੀ ਬਦਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। 1982 ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਅਧੀਨ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੇ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਚੰਚਲ ਕੋਹਲੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ। ਇਹ ਸਾਥ ਭਰ ਜੁਆਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਿਰਹਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਸਿਰਫ਼ 33 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ 6 ਜਨਵਰੀ 1983 ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੁਰਜੀਤ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਹਾਕੀ ਮੁਕਾਬਲਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਸੁਰਜੀਤ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਹਾਕੀ ਮੁਕਾਬਲਾ “ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਧੀਆ ਖਿਡਾਰੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਰਜੁਨਾ ਐਵਾਰਡ
ਇਸ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਫਾਨੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਜਾਣ ਤੋਂ15 ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ 1998 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨਾ ਐਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੁੱਤ ਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਾਕੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1984 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖਿਡਾਰੀ
ਤਿੱਗੜੀ
ਤਿੱਗੜੀ ਪਿੰਡ ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਡੱਬਵਾਲੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਡੱਬਵਾਲੀ ਤੋਂ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਸਿਰਸਾ ਤੋਂ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਤਿਗੜੀ ਪਿੰਡ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ। thumb|ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਈਮਰੀ ਸਕੂਲ ਤਿੱਗੜੀ
ਰਕਬਾ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ 503 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਸਾਲ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿੱਗੜੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 1,182 ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 605 ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 577 ਹੈ। ਤਿੱਗੜੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 58.88% ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 67.11% ਮਰਦ ਅਤੇ 50.26% ਔਰਤਾਂ ਸਾਖਰ ਹਨ। ਤਿਗੜੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 219 ਘਰ ਹਨ। ਤਿਗੜੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਿਨਕੋਡ 125104 ਹੈ।
ਸੀ. ਨਾਰਾਇਣ ਰੈਡੀ
'''ਸੀ. ਨਾਰਾਇਣ ਰੈਡੀ (నారాయణ రెడ్డి) (ਜਨਮ 29 ਜੁਲਾਈ 1931) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਤੇਲਗੂ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਇੱਕ ਅਥਾਰਟੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ  Cinare ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। '''
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਨਾਰਾਇਣ ਰੈੱਡੀ ਨੇ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਚਾਰ ਧੀਆਂ ਦਾ ਬਾਪ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਔਰਤ ਲੇਖਕਾਂ  ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਫਿਲਮ ਨਗਰ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਰੈੱਡੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਵਿਕ ਕੰਮ, Viswambara ਲਈ 1988 ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਪੀਠ ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।  ਉਸ ਨੇ 1978 ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਆਨਰੇਰੀ ਕਲਾ ਪ੍ਰਾਪੂਰਨਾ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, 1977 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 1988 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਰਾਜਾ-ਲਕਸ਼ਮੀ ਫਾਊਨਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਰਾਜਾ-ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੀਜੇ-ਸਭ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਾਰਾਇਣ ਰੈੱਡੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ - ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਅਗਸਤ 1997 ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ
ਰੈਡੀ ਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਗੁਲੇਬਾਕਵਾਲੀ ਕਥਾ ਲਈ ਸਾਰੇ ਗੀਤ ਲਿਖ ਕੇ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਗੀਤ ''ਨੰਨੂ ਡੋਚੂਕੁੰਦੁਵਟੇ ... ਵਾਨੇਲ ਦੋਰਸਾਨੀ'' ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ 3000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੇ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਨੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ
ਅਲੀ ਮੀਆ
ਅਲੀ ਮੀਆ (ਨੇਪਾਲੀ: अलि मियाँ; 26 ਫਰਵਰੀ 1919 – 4 ਅਗਸਤ 2006) ਇੱਕ ਨੇਪਾਲੀ ਲੋਕ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ "ਲੋਕ ਕਵੀ" ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਮੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਫਰਵਰੀ 1919 ਨੂੰ ਪੋਖਰਾ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਅਤੇ ਮਾਂ ਜਹੂਰਾਨ ਮੀਆ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਦੋ ਬਚੇ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ 18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਹ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਘਰ ਪਰਤਿਆ।
ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਰਾਣਾ ਭਗਵਾਨਦਾਸ
ਰਾਣਾ ਭਗਵਾਨਦਾਸ (20 ਦਸੰਬਰ 1942 - 23 ਫਰਵਰੀ 2015), ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਇੱਕ ਉੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਬੁੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਜਸਟਿਸ ਅਤੇ ਕਾਰਜਵਾਹਕ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਸਨ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 2007 ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਸੰਖਿਪਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜਦੋਂ ਪਦਧਾਰੀ ਇਫਤਿਖਾਰ ਮੋਹੰਮਦ ਚੌਧਰੀ 2005 ਅਤੇ 2006 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਉੱਤੇ ਗਏ ਤੱਦ ਕਾਰਜਵਾਹਕ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਰਹੇ। ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਉੱਚਤਮ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਦਾ ਕਾਰਜਭਾਰ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਰਾਣਾ ਭਗਵਾਨਦਾਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਘੀ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। 2009 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੰਘੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਪੈਨਲ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਦਾ ਕਾਰਜ ਵੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1942
ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਸਪੀਡ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ
ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ
ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ ਇੱਕ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਜੈਨ ਧਰਮ
right|thumb|270x270px|[[ਦਿੰਬਰ ਜੈਨ ਲਾਲ ਮੰਦਿਰ|ਦਿਗੰਬਰ ਜੈਨ ਲਾਲ ਮੰਦਿਰ, ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ, ਦਿੱਲੀ]] ਦਿੱਲੀ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 165 ਜੈਨ ਮੰਦਿਰ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜੈਨ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਵਸੋਂ ਹੈ।  ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਣ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਅੱਜ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜੈਨ  ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਨ ਭਾਈਚਾਰਾ
ਸਿਤਾਰਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼
ਸਿਤਾਰਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਜਾਂ ਫੌਜੀ ਕਰਮੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਨਮਾਨ ਹੈ।
ਇਹ ਇਨਾਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਤ, ਕਲਾ, ਖੇਲ, ਚਿਕਿਤਸਾ ਜਾਂ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਅਸੈਨਿਕ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦੇ ਇਵਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹਰ ਸਾਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਿਵਸ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੌਕਸਟਾਰ ਰਮਾਨੀ ਅਮਲ
ਰਮਾਨੀ ਅਮਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਟੇਜੀ ਨਾਮ ਰੌਕਸਟਾਰ ਰਮਾਨੀ ਅਮਲ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਲ 2017 ਵਿਚ ਇਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਜ਼ੀ ਤਾਮਿਲ ਦੇ ਸਾ ਰੇ ਗਾ ਮਾ ਪਾ ਸੀਨੀਅਰਜ਼ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਸਾ ਰੇ ਗਾ ਮਾ ਪਾ ਸੀਨੀਅਰਜ਼ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਜੱਜਾਂ ਤੋਂ ਉਪਨਾਮ "ਰੌਕਸਟਾਰ" ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਾਧਲ (2004) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਿਐਲਟੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਸਾ ਰੇ ਗਾ ਮਾ ਪਾ ਸੀਨੀਅਰਜ਼ ਨਾਲ 63 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗਾਣੇ ਗਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਘਰੇਲੂ ਨਾਮ ਬਣ ਗਈ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦਸ ਫਾਈਨਲ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗ੍ਰਾਂਡ ਫਾਇਨਲ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਰਨਰ ਅਪ ਬਣੀ, ਜੋ ਕਿ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾ ਰੇ ਗਾ ਮਾ ਪਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਕਰੂਨਡ ਗੀਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੁੰਗਾ (2018), ਸੰਦਾਕੋਜੀ 2 (2018), ਕਾਪਨਾ (2019) ਅਤੇ ਨੇਂਜਾਮੁੰਡੂ ਨਿਰਮਾਯੂਡੂ ਓਡੂ ਰਾਜਾ (2019) ਆਦਿ ਵਿਚ ਗਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲੇ।  ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਾਰੋਹ ਕੀਤੇ।
2018 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਯਾਰਾਦੀ ਨੀ ਮੋਹਿਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਉਪਨਿਸ਼ਦ
ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਵੇਦਾਂਤ ਵੀ ਕਹਿ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ - ਵੇਦ ਦਾ ਅੰਤ ਜਾਂ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਕਾਂਡ ਜਾਂ ਹਿੱਸੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਰਬਉੱਚ ਮੰਤਵ ਵੀ ਲੈ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾਂ (ਅੰਤਮ ਸੱਚ) ਅਤੇ ਆਤਮਾ (ਆਤਮਾ, ਆਤਮ) ਸਾਰੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਕਲਪ ਹਨ।
200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 108 ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ, ਲਗਪਗ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਗੇ ਦਰਜ਼ 13 ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: 1. ਈਸ਼ 2. ਐਤਰੇਏ 3. ਕਠ 4. ਕੇਨ 5. ਛਾਂਦੋਗਯ 6. ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7.ਤੈਰਿਯ 8. ਉਪਨਿਸ਼ਦ 9. ਮਾਂਡੂਕ 10. ਮੁੰਡਕ 11. ਸ਼ਵੇਤਾਸ਼ਵਤਰ 12. ਕੌਸ਼ੀਤਕਿ 13. ਮੈਤਰਾਇਣੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਜ਼ਫ਼ਰ ਮਹਿਲ (ਮਹਿਰੌਲੀ)
ਜ਼ਫ਼ਰ ਮਹਿਲ ਦੱਖਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮਹਿਰੌਲੀ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਅਕਬਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ 18ਵੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ। ਇਹ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦਾ ਪੁਤਰ ਅਤੇ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਫ਼ਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦੁਆਰ ਦੀ 19ਵੀ ਸਦੀ ਵਿਚ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਫ਼ਰ ਨੇ ਮੂੜ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਵਾਈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਜ਼ਫ਼ਰ ਮਹਿਲ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੋਇਆ। ਮਹਿਲ ਦੀ ਪਿਠਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀ ਮਸਜ਼ਿਦ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖ਼ਵਾਜ਼ਾ ਕੁਤੁਬ ਉੱਦੀਨ ਬਖ਼ਤਿਆਰ ਕਾਕੀ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਵੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਜ਼ਫ਼ਰ ਮਹਿਲ ਆਖਰੀ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਫ਼ਰ ਦੂਜੇ ਦਾ ਖੰਡਰ ਹੋਇਆ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਮਹਿਲ ਹੈ। ਮੁਗ਼ਲ ਵੰਸ਼, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਾਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1526 ਈ. ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ, 332 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਆਖਰੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਫਰ II (1837-1857) 'ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ 7 ਅਕਤੂਬਰ 1858 ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰੰਗੂਨ, ਬਰਮਾ, ਜੋ ਹੁਣ ਮਿਆਂਮਾਰ ਹੈ, ਨੂੰ ਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਬਣਤਰ
ਖ਼ਵਾਜ਼ਾ ਕੁਤੁਬ ਉੱਦੀਨ ਬਖ਼ਤਿਆਰ ਕਾਕੀ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਦੇ ਅਜਮੇਰੀ ਗੇਟ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਲਗਭਗ 300 ਫੁੱਟ (91 ਮੀਟਰ) 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇਸ ਮਹਿਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਗੇਟ ਹੈ। ਇਹ ੧੮੪੨ ਵਿੱਚ ਅਕਬਰ ਸ਼ਾਹ ਦੂਜੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਗਮਰਮਰ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ ਲਾਲ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿੰਨ-ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਢਾਂਚੇ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਲਗਭਗ 50 ਫੁੱਟ (15 ਮੀਟਰ) ਚੌੜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਗੇਟ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਹਾਥੀ ਗੇਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਹਾਉਦਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ) ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ 'ਤੇ 11.75 ਫੁੱਟ (4 ਮੀਟਰ) ਦੀ ਓਪਨਿੰਗ ਹੈ। 1847-48 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਗਿਆਰਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ II ਦੁਆਰਾ ਗੇਟ ਦੀ ਉਸਾਰੀ (ਮੌਜੂਦਾ ਮਹਿਲ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਵਜੋਂ) ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਮੁੱਖ ਕਮਾਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੁਗਲ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਚੌੜਾ ਛੱਜਾ (ਕੈਨਟੀਲੀਵਰਡ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ) ਕਮਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਘੜਵੀਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ 'ਤੇ, ਲੋਗੋ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਿੰਗ ਖਿੜਕੀਆਂ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੁੜੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਢਕੇ ਹੋਏ ਬੰਗਾਲੀ ਗੁੰਬਦ ਹਨ। ਕਮਾਨ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ, ਵੱਡੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਜਾਵਟੀ ਤਗ਼ਮੇ ਸਜਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
Media related to Zafar Mahal (Mehrauli) at Wikimedia Commons
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਥਾਵਾਂ
ਹੈਲਨ ਬੈਲਚਰ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਬੈਲਚਰ ਦਾ ਜਨਮ ਰੀਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ 1984 ਵਿੱਚ ਲੀਡਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਨਕ ਗਰਾਮਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬੋਸਟਨ ਸਪਾ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮਤਾ
2012 ਵਿੱਚ ਬੈਲਚਰ ਨੇ ਲੇਵਸਨ ਇਨਕੁਆਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਟਰਾਂਸ ਬਰਾਬਰਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਬੋਲਣ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਫਿਰ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।
ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ 2018 ਕਮੇਂਟਸ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਪੈਨਲ ਦੇ ਜੱਜ ਬੈਲਚਰ ਨੇ ਜੈਨਿਸ ਟਰਨਰ ਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਟਰਨਰ ਨੇ ਪ੍ਰੈਸ ਵਿਚਲੇ ਕਈ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸੋਨਿਤ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਮਾਨਤਾ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਬੈਲਚਰ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਟਰਾਂਸ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬੈਲਚਰ 2016 ਵਿੱਚ ਵੋਕਿੰਘਮ ਬੋਰੋ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਲਿਬਰਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ, ਪਰ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਉਮੀਦਵਾਰ ਤੋਂ 122 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਈ। ਉਸ ਸਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਚਿੱਪਨਹੈਮ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਾਬਕਾ ਸੀਟ 'ਤੇ ਡੰਕਨ ਹੇਮਜ਼ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ 2017 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਵਿਰੋਧੀ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ।
ਬੈਲਚਰ ਨੂੰ 2019 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਚਿੱਪਨਹੈਮ ਦੇ ਲਿਬਰਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ
220px|thumb|ਸੋਲਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਸੁਲੈਮਾਨ ਨੂੰ ਵਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ (ਫਾਰਸੀ: شاهنامه, ਬਾਦਸਾਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਤਾਬ) ਫਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਲੇਖਕ ਫਿਰਦੌਸੀ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਉੱਤੇ ਅਰਬੀ ਫਤਹਿ (636) ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਦਾ ਚਰਿਤਰ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਮਾਜਾਂ ਦਾ 60,000 ਬੰਦਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਹੈ। ਖੁਰਾਸਾਨ ਦੇ ਮਹਿਮੂਦ ਗਜਨੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਫਿਰਦੌਸੀ ਨੇ 30-35 ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਨਾਲ (977 ਤੋਂ 1010 ਦੌਰਾਨ) ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁਖ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੋ ਮੁੱਖ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ:- ਮਿਥਕੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਇਰਾਨੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਬਾਰੇ ਬਿਰਤਾਂਤ।
ਸਾਰਾ ਅਬੂਬਕਰ
ਸਾਰਾ ਅਬੂਬਕਰ (ਜਨਮ 30 ਜੂਨ 1936) ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਕੰਨੜ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਹੈ।
ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ
ਇਹ ਲਿਖਤ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦੀ ਧਾਰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਇਰਾਨ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਿਕਸਤਾਨ ਦੇ ਨਸਲੀ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਹੈ।
ਸਾਰਾ ਅਬੂਬਕਰ
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਅਬੂਬਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਕਸਾਰਗੌਡ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਪੁਡੀਆਪੁਰੀ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਜ਼ੈਨਬੀ ਅਹਿਮਦ ਦੇ ਘਰ 30 ਜੂਨ 1936 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਭਰਾ ਹਨ। ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਕੰਨੜ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਵਾਲੀ, ਕਸਾਰਗੋਡ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਲੜਕੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਘਰ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਵੀ ਲਿਆ। ਅਬੂਬਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਭਾਈਚਾਰਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੀਮਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਬਹੁਤ ਸੀਮਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿਰਫ 1963 ਵਿੱਚ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ।
ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ
ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਯੁੱਗ
ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਲਗਪਗ 2,100 ਸ਼ੇਅਰ ਹਨ ਜਾਂ ਸਾਰੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਚਾਰ ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ। ਇਹ ਸਾਦਗੀ, ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਚਨਾ ਵਾਲੀ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਨਨ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਖੁਦਾ ਦੀ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕੈਊਮਰਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਹੈਸੰਗ ਦੁਆਰਾ ਅਚਾਨਕ ਅੱਗ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਜਸ਼ਨ ਏ ਸਦਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਤਹਿਮੂਰਸ, ਜਮਸ਼ੀਦ ਅਤੇ ਜ਼ਹਾਕ, ਕਾਵਾ, ਫ਼ੇਰੇਇਦੁਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਲੈਮ, ਤੂਰ, ਅਤੇ ਇਰਾਜ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੋਤੇ ਮਨੂਚੇਹਰ ਆਦਿ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸਾਰਾ ਅਬੂਬਕਰ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੰਮ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲਤਾ
1981 ਵਿੱਚ ਅਬੂਬਕਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖ, ਫਿਰਕੂ ਸਦਭਾਵਨਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਕੀ, ਸਥਾਨਕ ਮਾਸਿਕ ਕੰਨੜ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰਸਾਲੇ, ਲੰਕੇਸ਼ ਪੈਟ੍ਰਿਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਲਿਖਣੇ ਅਰੰਭ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ, ਬੇਰੀ ਲੋਕ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ, 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ
ਸੂਰਮਿਆਂ ਦਾ ਯੁੱਗ
ਦੂਸਰੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਯੋਧਿਆਂ, ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ ਦਾ ਲਗਭਗ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸਾ, ਸੂਰਮਿਆਂ ਦਾ ਯੁੱਗ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਨੂਚੇਹਰ ਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਕੰਦਰ ਮਹਾਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੱਕ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਇਸ ਅਰਸੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸਾਕਾ ਜਾਂ ਸਿਸਤਾਨੀ ਸੂਰਮਿਆਂ ਵਲੋਂ ਨਿਭਾਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਰਾ ਅਬੂਬਕਰ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੰਮ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲਤਾ
ਅਬੂਬਕਰ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ, ਚੰਦਰਗੀਰੀਆ ਥੀਰਾਡਲੀ (1981) ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਬਾਅਦ 'ਚ ਵਨਮਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ 'ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਟਾਈਜ਼' ਵਜੋਂ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਿਵਰਮਾ ਪਦਿਕਲ ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਮਾਸਿਕ ਰਸਾਲੇ ਲੰਕੇਸ਼ ਪੈਟ੍ਰਿਕ ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਨਾਵਲ ਵਜੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ ਨਦੀਰਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚੰਦਰਗਿਰੀਆ ਥੀਰਾਡਲੀ ਨੂੰ ਥੀਏਟਰ ਲਈ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਰੂਪ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਕੋਟੇਸ਼ਵਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਅਬੂਬਕਰ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਬਿਆਰੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਲਈ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ 59 ਵੇਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਵਰਨਾ ਕਮਲ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਅਬੂਬਕਰ ਦੀ ਕਿਤਾਬ, ਚੰਦਰਗਿਰੀਆ ਥੀਰਾਡਲੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨੇ ਉਸ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੇਖਿਕਾ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਲਈ ਸੀ।
ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ
ਸਾਰਾ ਅਬੂਬਕਰ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੰਮ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲਤਾ
ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ਵ੍ਰਾਜਗਾਲੂ (1988) 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਦੇਵੇਂਦਰ ਰੈਡੀ ਦੁਆਰਾ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸਾਰਵਜਰਾ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਨੁ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਮੁੱਖ ਚਰਿੱਤਰ ਨਫੀਸਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੁਢਾਪੇ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਸਾਰਗੌਡ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਤਲਾਕ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ।
1994 ਤੋਂ ਅਬੂਬਕਰ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ, ਚੰਦਰਗਿਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅਧੀਨ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਨੁਵਾਦਕ ਵਜੋਂ
ਅਬੂਬਕਰ ਨੇ ਟੀਵੀ ਈਚਾਰਾ ਵਾਰੀਅਰ, ਕਮਲਾ ਦਾਸ ਅਤੇ ਬੀ.ਐਮ. ਸੁਹਾਰਾ ਰਾਹੀਂ ਕੰਨੜ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਅਬੂਬਕਰ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਨੁਵਾਦਕ
ਵਾਹਦ
ਬਾਹਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਰਮ
ਕਰਮ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮਾਪ ਦੀ ਇੱਕ ਇਕਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪੁਲਾਂਗ ਨਾਲ ਮਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪੁਲਾਂਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਪ ਦੀ ਇਹ ਇਕਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਸਤੂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਲਿਖਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਇਕਾ ਜਮਾਂਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਟਾਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਨਿਕੋਲਾਈ ਨੇਕਰਾਸੋਵ
ਨਿਕੋਲਾਈ ਅਲੈਕਸੀਵਿੱਚ ਨੇਕਰਾਸੋਵ(ਰੂਸੀ: Никола́й Алексе́евич Некра́сов; ਆਈ ਪੀ ਏ: [nʲɪkɐˈlaj ɐlʲɪkˈsʲejɪvʲɪtɕ nʲɪˈkrasəf], 10 ਦਸੰਬਰ 1821 – 8 ਜਨਵਰੀ 1878) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰੂਸੀ ਕਿਸਾਨੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਗਹਿਰੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਨਾਲ ਗੜੁਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸਦਕਾ ਫਿਓਦਰ ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ ਕੋਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਖੱਟੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਰੂਸੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਹਲਕਿਆਂ (ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਵਿਸਾਰੀਓਨ ਬੇਲਿੰਸਕੀ ਅਤੇ ਨਿਕੋਲਾਈ ਚੇਰਨੀਸ਼ੇਵਸਕੀ ਕਰਦੇ ਸਨ) ਦਾ ਨਾਇਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਹਾਲ ਫੋਸਟਰ
ਹਾਲ ਫੋਸਟਰ
ਹਾਲ ਫੋਸਟਰ (ਜਨਮ 13 ਅਗਸਤ, 1955) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਲਾ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੀ । ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਸਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ । ਉਸਨੇ 1991 ਤੋਂ 1997 ਤੱਕ ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ 1997 ਤੋਂ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। 1998 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਗੁਗਨਹਾਈਮ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਮਿਲੀ ।
ਫੋਸਟਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਉੱਤਰ- ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਵੰਤ-ਗਾਰਡ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ । 1983 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦ ਐਂਟੀ-ਏਸਥੀਟਿਕ: ਪੋਸਟਮਾਡਰਨ ਕਲਚਰ ਉੱਤੇ ਲੇਖ, ਉੱਤਰ -ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪਾਠ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਲਾ ਦੇ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸੀ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੂਰਕ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਫੋਸਟਰ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਅਗਸਤ, 1955 ਨੂੰ ਸੀਏਟਲ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਫੋਸਟਰ, ਪੇਪਰ ਐਂਡ ਸ਼ੈਫੇਲਮੈਨ ਦੀ ਲਾਅ ਫਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਸਨ ।ਉਸਨੇ ਸੀਏਟਲ ਦੇ ਲੇਕਸਾਈਡ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ , ਜਿੱਥੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਬਿਲ ਗੇਟਸ ਇੱਕ ਸਹਿਪਾਠੀ ਸਨ।
ਉਸਨੇ 1977 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ AB ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ 106 ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਲੰਬਾ ਸੀਨੀਅਰ ਥੀਸਿਸ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ " ਟੇਡ ਹਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਜਿਓਫਰੀ ਹਿੱਲ : ਟੂ ਪੋਏਟਸ ਇਨ ਏ ਟ੍ਰੈਡੀਸ਼ਨ"। ਉਸਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. 1990 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਸਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਰੋਜ਼ਾਲਿੰਡ ਕਰੌਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਤਿਯਥਾਰਥਵਾਦ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਲਿਖਿਆ ।
ਕਰੀਅਰ
ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫੋਸਟਰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1977 ਤੋਂ 1981 ਤੱਕ ਆਰਟਫੋਰਮ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ । ਉਹ ਫਿਰ 1987 ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਕ ਰਿਹਾ , ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਟਨੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਅਤੇ ਕਿਊਰੇਟੋਰੀਅਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣਿਆ ।
1991 ਵਿੱਚ, ਫੋਸਟਰ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਵਿਟਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ । ਉਸੇ ਸਾਲ, ਫੋਸਟਰ ਅਕਤੂਬਰ ਜਰਨਲ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ ।ਉਹ 2011 ਤੱਕ ਅਜੇ ਵੀ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸੀ। 1997 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਅਲਮਾ ਮੈਟਰ, ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। 2000 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਦੇ ਟਾਊਨਸੇਂਡ ਮਾਰਟਿਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਏ। ਉਸਨੇ 2005 ਤੋਂ 2009 ਤੱਕ ਕਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ।  ਸਤੰਬਰ 2011 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਡੀਨ ਲੱਭਣ ਲਈ ਖੋਜ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਲਸਨ ਕਾਲਜ ਦਾ ਫੈਕਲਟੀ ਫੈਲੋ ਸੀ।
ਫੋਸਟਰ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਗੁਗਨਹਾਈਮ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ  ਕੀਤੀ। 2010 ਉਹ ਵਿੱਚ ਅਮੈਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਆਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੁਆਰਾ ਕਲਾਕ ਲੇਖਣ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਵਜੋਂ ਕਲਾਰਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ । ਬਸੰਤ 2011 ਉਸਨੇ ਵਿੱਚ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬਰਲਿਨ ਇਨਾਮ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ । 2013-14 ਉਸਨੂੰ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਦੇ ਕੈਂਬਰਵੈਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਲੋਚਨਾ
ਦ ਐਂਟੀ-ਏਸਥੈਟਿਕ (1983) ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਥਾਪਨ ਲਈ - ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ  ਫੋਸਟਰ ਨੇ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੇ  ਨਾਲ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅੰਤਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ । ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਜੀਨ ਬੌਡਰਿਲਾਰਡ, ਡਗਲਸ ਕ੍ਰਿੰਪ , ਕੇਨੇਥ ਫਰੈਂਪਟਨ , ਜੁਰਗੇਨ ਹੈਬਰਮਾਸ , ਫਰੈਡਰਿਕ ਜੇਮਸਨ , ਰੋਜ਼ਾਲਿੰਡ ਕਰੌਸ , ਕ੍ਰੇਗ ਓਵੇਨਸ , ਐਡਵਰਡ ਸੈਦ , ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਗਰੀਅਲਮਰ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਰੀਕੋਡਿੰਗਸ 1985 ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਸੋਚ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਅਵੰਤ-ਗਾਰਦੇ ਪੋਸਟਮਾਡਰਨਿਜਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸਨੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਅਵੰਤ-ਗਾਰਡ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਵਧੇਰੇ ਸੁਹਜਵਾਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਅਵੰਤ-ਗਾਰਡ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ "ਬਹੁਵਚਨਵਾਦੀ" ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਢੰਗ। ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਾਰਾ ਬਰਨਬੌਮ, ਜੈਨੀ ਹੋਲਜ਼ਰ , ਬਾਰਬਰਾ ਕਰੂਗਰ , ਲੁਈਸ ਲਾਲਰ , ਸ਼ੈਰੀ ਲੇਵਿਨ , ਐਲਨ ਮੈਕਕੋਲਮ , ਮਾਰਥਾ ਰੋਸਲਰ , ਅਤੇKrzysztof Wodiczko । ਫੋਸਟਰ ਨੇ ਗੈਲਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਜਨਤਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਤੱਕ ਅਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਮੀਡੀਆ ਤੱਕ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਾ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਮੁਹਾਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਅਵੰਤ-ਗਾਰਡ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ।
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ, ਫੋਸਟਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਵਾਂਤ-ਗਾਰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਵੰਦਵਾਦ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਆਜ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚਾ ਸੀ। 1966ਵਿੱਚ ਰੀਅਲ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਉਸ ਦੇ ਮਾਡਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ' ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹਵਾਈਅੱਡੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ GWF ਹੀਗਲ, ਉਹ ਕਹੋਗੇ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਤਰਸ ਬਰਗਰ ਦੇ ਦਾਅਵੇ '- ਜੋ ਕਿ ਉਹ ਚ ਕੀਤੀ ਆਵੰਟ-ਗਾਰਡ ਦੀ ਥਿਊਰੀ (1974) - ਕਿ ਨਿਓ-ਐਵੇਂਟ-ਗਾਰਡ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਵਾਂਤ-ਗਾਰਡ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੀ ਦੁਹਰਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ, ਅਤੇ ਇਸਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਅਸਫਲਤਾ ਸੀ। ਫੋਸਟਰ ਦਾ ਮਾਡਲ ਸਿਗਮੰਡ ਫਰਾਈਡ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ "ਸਥਗਤ ਕਾਰਵਾਈ" ਦੀ ਧਾਰਨਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ । ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਵਾਂਟ-ਗਾਰਡ ਵੇਵ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਰਸੇਲ ਡਚੈਂਪ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ) ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਦਰਭ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੋਰਡਨ ਹਿਊਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਜੀਨ-ਫ੍ਰਾਂਕੋਇਸ ਲਿਓਟਾਰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।
ਫੋਸਟਰ ਨੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਚਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਸ 'ਤੇ "ਢਿੱਲੇਪਣ" ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਟੈਕਸਟ ਵਿੱਚ 1999 ਦੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ , ਕ੍ਰਿੰਪ ਨੇ ਐਂਡੀ ਵਾਰਹੋਲ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦ ਰਿਟਰਨ ਆਫ਼ ਦਿ ਰੀਅਲ ਆਫ਼ ਜਿਨਸੀ ਪਛਾਣ ਵਿੱਚ ਅਵਾਂਟ-ਗਾਰਡ ਦੀ ਉਸਦੀ ਧਾਰਨਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫੋਸਟਰ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕਤਾ ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਐਂਡ ਕ੍ਰਾਈਮ (2002) ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੀ ਹੈ ।
ਫੋਸਟਰ ਕਲਾ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸੀ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੂਰਕ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਉਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਚਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੰਮ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਮੈਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੈ। ਅਟੱਲ; ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਲੋਚਨਾ ਉਦੇਸ਼ ਰਹਿਤ ਹੈ।"
ਜਾਹਨਵੀ ਬੜੂਆ
ਜਾਹਨਵੀ ਬੜੂਆ ਅਸਾਮ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਉਹ 'ਨੇਕਸਟ ਡੋਰ' ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਬੜੂਆ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਗੌਹਟੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐਸ. ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਦਵਾਈ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਉਸਨੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲਿਖਾਈ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2015)">ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ  ]
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜੁਗਲਬੰਦੀ
ਜੁਗਲਬੰਦੀ (ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ: ಜುಗಲ್‌ಬಂದಿ, ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ: जुगलबंदी, ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ: جگلندئ‍) (যুগলবন্ধী)  ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਖ਼ਾਸਕਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦੋ ਸੋਲੋ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਦੋਗਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  ਸ਼ਬਦ ਜੁਗਲਬੰਦੀ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਮਤਲਬ  "ਲਿਪਟੇ ਜੌੜੇ " ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਦੋਗਾਣਾ ਵੋਕਲ ਜਾਂ ਸਾਜ਼ਮੂਲਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਬੇਗ
ਜਨਮ
ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਬੇਗ ਦਾ ਜਨਮ 996ਹਿ ਨੂੰ ਠੱਟਾ, ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਵਾਲੀ-ਏ-ਸਿੰਧ ਮਿਰਜ਼ਾ ਜਾਨੀ ਬੇਗ ਤਰਖ਼ਾਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।
ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਤਰਬੀਅਤ
ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਬੇਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਿੰਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਈ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵੇਰਵਾ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਸਿੰਧ ਦਾ ਸੂਬਾ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਰਜ਼ਾ ਜਾਨੀ ਬੇਗ ਦੀ ਅਮਲਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਜਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਮੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਧ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਗਰਾ ਤੋਂ ਰੁਖ਼ਸਤ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਵਕਤ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁਲਕ ਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਦੀਆਂ ਹਿਦਾਇਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਤਰਬੀਅਤ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁੱਝ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਹਿਦਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਤਰਬੀਅਤ, ਤੀਰ-ਅੰਦਾਜੀ, ਘੋੜਸਵਾਰੀ, ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜੀ, ਆਦਾਬ ਅਤੇ ਅਖ਼ਲਾਸ, ਦਰਬਾਰਦਾਰੀ, ਮੁਲਕਦਾਰੀ, ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਵਗ਼ੈਰਾ, ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਗੀ ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਤਮਾਮ ਲੌ ਅਜ਼ਮ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੱਸ ਦਿਓ ਸਗੋਂ ਟਾਈਟੇਬਲ ਤੱਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਿਦਾਇਤਾਂ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਤੱਕ ਅਮਲ ਹੋਇਆ, ਲੇਕਿਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਦੇ ਇਲਮੀ, ਅਦਬੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੇਕਰ ਬਾਕਾਇਦਾ ਗਿਆਨ ਦੀ ਕਰਾਮਤ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ (ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ) ਦੀ ਖ਼ੁਦਾ ਦਾਦ ਸਲਾਹੀਅਤਾਂ ਦਾ ਏਜ਼ਾਜ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਦੇ ਕੁਝ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹੇਠ ਦਰਜ ਹਨ:
ਮਿਲਾ ਯਾਕੂਬ
ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਨੇ ਮੁਢਲੀ ਅੱਖਰ ਪਛਾਣ ਮੁਲਾ ਯਾਕੂਬ ਤੋਂ ਸਿੱਖੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਕਤਬ ਦਾ ਪੇਸ਼ ਇਮਾਮ ਸੀ।
ਯਾਕੂਬ ਅਲੀ ਕੋਕਾ
ਇਹ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਇਸ ਤੋਂ ਨਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਕਲਾਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦਾ ਸਲੂਕ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨਾਲ ਅੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਬੜੀਆਂ ਤਕਲੀਫਾਂ ਦਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਇਸੇ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਇਬਰਤ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਕੇ ਮਿਲਾ ਯਾਕੂਬ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਾਇਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧ ਦੇ ਹੁਕਮਰਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਸਤਿੰਦਰ ਬੀਬਾ
ਸਤਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਨਰਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਤੇ ਫਕੀਰ ਸਿੰਘ ਫਕੀਰ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸਤਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਦਾ ਜਨਮ 1943 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਰਗੋਧਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚੱਕ ਨੰ. 120 ਵਿਖੇ ਪਿਤਾ ਫ਼ਤਹਿ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਮਹਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਸਕੂਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਸਤਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਨੂੰ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਨਰਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਪਤ ਨਾਂ ਸੀ। ਸਤਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਨੇ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਨਰਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਨੂੰ ਉਸਤਾਦ ਧਾਰਿਆ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਸਿੱਖੀਆਂ।
ਗਾਇਕੀ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ’ਤੇ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਅਮੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਣੀ ਸੀ, ਪਰ ਕੁਝ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਅਮੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ ਨੂੰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਤਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਵੱਲੋਂ ਅਮੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ ਤੇ ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਗਾਇਆ ਦੋਗਾਣਾ ‘ਬੋਦੀ ਵਾਲਾ ਤਾਰਾ ਚੜ੍ਹਿਆ’ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜਿੱਥੇ ਸਾਕਾ ਸਰਹੰਦ ਤੇ ਕੁਝ ਉਪੇਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਦੋਗਾਣੇ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਏ। ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦੇ ਅਮੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ ਤੇ ਸੀਤਲ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਨਾਲ ਦੋਗਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋਏ। ਸਾਲ 1983 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਪੁੱਤ ਜੱਟਾਂ ਦੇ’ ਵਿੱਚ ਸਤਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਨੇ ਨਰਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਤੇ ਗੁਲਸ਼ਨ ਕੋਮਲ ਨਾਲ ਬੋਲੀਆਂ ਵੀ ਗਾਈਆਂ। ਸਤਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਦੇ ਸਾਥੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗਾਏ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦੋਗਾਣੇ ਹਨ:
(ਸੀਤਲ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਤੇ ਸਤਿੰਦਰ ਬੀਬਾ)
* ਨਾਲ ਡਰਾਈਵਰ ਹਾਏ ਵੇ ਕੋਈ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਵੇ ਨਾ
* ਵੇ ਕਾਲੀ ਗਾਨੀ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ
* ਆਇਆ ਦਿਓਰ ਦਾ ਵਿਆਹ
(ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ ਤੇ ਸਤਿੰਦਰ ਬੀਬਾ)
* ਭਾਬੀ ਤੇਰੀ ਭੈਣ ਪਟੋਲਾ
(ਅਮੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ ਤੇ ਸਤਿੰਦਰ ਬੀਬਾ)
ਸਤਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਜਦੋਂ ਅਖਾੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਬੁਲੰਦ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ ਗਾਇਕਾ ਗਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਨਰਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸੁਰੀਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਖਾੜੇ ਸਮੇਂ ਕਈ ਵਾਰ ਚਾਰ ਚਾਰ ਸੋਲੋ ਗੀਤ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਹੀ ਗਾ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਭਾਵੇਂ ਪੱਕਾ ਸੈੱਟ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਾਇਕ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ ਨਾਲ ਲਾਏ ਤੇ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕਰਵਾਈ।
ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ
ਸਤਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਮਲਕੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੇ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਬੀਬਾ ਜੀ ਦੇ ਪਤੀ ਮਲਕੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ। ਅਖੀਰਲੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਸਤਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਦਾ ਗਾਇਕ ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ ਨਾਲ ਗਾਏ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦੋਗਾਣਿਆਂ ਕਾਰਨ ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਸੀ।
ਦਿਹਾਂਤ
1981 ਨੂੰ ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਕਿਸੇ ਵਿਆਹ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਲੁਧਿਆਣਾ ਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਤਿੰਦਰ ਬੀਬਾ ਦੀ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ
ਪਹਿਲੀ ਮੀਟਿੰਗ
ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਸੇਵਕ ਦਲ' ਜਾਂ 'ਅਕਾਲੀ ਦਲ' ਦੀ ਸੈਂਟਰਲ ਬਾਡੀ ਦੀ ਕਾਇਮੀ ਵਾਸਤੇ ਪਹਿਲਾ ਇਕੱਠ 14 ਦਸੰਬਰ, 1920 ਦੇ ਦਿਨ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਥੇਦਾਰ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਝੱਬਰ ਨੇ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤੀ: 'ਸਮਾਂ ਸਾਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਦਵਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਝੱਟ-ਪਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦੇ ਸੇਵਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪੰਥ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਨ। ਕੇਂਦਰ ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਹੋਵੇ, ਜਿਥੇ ਹਰ ਵੇਲੇ 100 ਸਿੰਘ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਜਿਤਨੇ ਸਿੰਘ ਲੋੜ ਪੈਣ, ਭੇਜੇ ਜਾਣ। ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣ।' ਇਸ 'ਤੇ ਇਕੱਠ ਨੇ ਇਕ-ਰਾਇ ਨਾਲ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਕਿ 23 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਤਖ਼ਤ ਅਕਾਲ ਬੁੰਗੇ ਵਿਖੇ ਹੁੰਮ-ਹੁੰਮਾ ਕੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤੇ ਜਥਾ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। 23 ਜਨਵਰੀ, 1921 ਦੇ ਦਿਨ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਹੋਏ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਨਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੇਵਕ (ਅਹੁਦੇਦਾਰ) ਚੁਣੇ ਜਾਣੇ ਸਨ। ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ ਦੋ ਦਿਨ ਚੱਲੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਧੀਰਕੇ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿਤਾ ਕਿ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਨਾਂ 'ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਸੇਵਕ ਦਲ' ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਪਰ ਅਖ਼ੀਰ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ 'ਅਕਾਲੀ ਦਲ' ਹੀ ਸਭ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ। 24 ਜਨਵਰੀ, 1921 ਦੇ ਦਿਨ ਇਸ ਦਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਜਥੇਦਾਰ ਸੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਝਬਾਲ ਚੁਣੇ ਗਏ।
ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਜਨਰਲ ਇਜਲਾਸ
1935 ਦੇ ਐਕਟ ਹੇਠ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੋਣਾਂ ਲੜਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦਰਬਾਰ ਦੀਆਂ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਮੀਟਿੰਗ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ 14 ਜੂਨ, 1936 ਨੂੰ ਹੋਈ। ਬਹੁਤੀ ਗਿਣਤੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਖੜੇ ਕਰਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦਰਬਾਰ ਵਲੋਂ ਇਕੱਲਿਆਂ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦੇ ਐਲਾਨ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਨਿਰਾਸ਼ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਇੱਕ 'ਕਾਂਗਰਸ ਸਿੱਖ ਪਾਰਟੀ' ਬਣਾ ਲਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਮੋਤਾ ਸਿੰਘ, ਮਾ: ਕਾਬਲ ਸਿੰਘ, ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼, ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਆਦਿ ਸਨ ਪਰ ਇਹ ਮਾਹੌਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਨਾ ਚਲ ਸਕਿਆ। ਅਖ਼ੀਰ 13-14 ਨਵੰਬਰ, 1936 ਨੂੰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਗਿਆ। 'ਕਾਂਗਰਸ ਸਿੱਖ ਪਾਰਟੀ' ਦੇ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਕਰ ਕੇ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਕੁੱਝ ਵਰਕਰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਕੁੱਝ ਕਾਂਗਰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਰੀਪੋਰਟਾਂ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਜਥੇਬੰਦਕ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਜਨਰਲ ਇਜਲਾਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ 24 ਅਤੇ 25 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1937 ਦੇ ਦਿਨ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਅਕਰਪੁਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਇਜਲਾਸ ਵਿੱਚ 103 ਮੈਂਬਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ 'ਕਾਂਗਰਸ ਸਿੱਖ ਪਾਰਟੀ' ਨੇ ਸਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਝਬਾਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣ ਲਿਆ। ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕੌਮੀ, ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦਰਦ, ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ, ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ, ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਕਵੀਸ਼ਰ, ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਚੂਹੜਕਾਣਾ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। 27 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ 'ਕਿਸੇ ਫ਼ਿਰਕੂ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸਾਡਾ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੂੰ ਵੀ ਅੰਦਰ ਨਾ ਆਉਣ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਇਜਲਾਸ ਨੇ ਇਸ 'ਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਮਤੇ ਵੀ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ:
11ਵੀਂ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ
16-17 ਨਵੰਬਰ, 1957 ਦੇ ਦਿਨ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ 11ਵੀਂ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। 'ਸੇਵਾ ਸਿੰਘ ਠੀਕਰੀਵਾਲਾ ਨਗਰ' ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੰਡਾਲ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਸਿੱਖ ਇਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਜਲੂਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ, ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਰਾਮਾ ਤੇ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਗੰਗਾਨਗਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਨੇ ਰੀਜਨਲ ਫ਼ਾਰਮੂਲੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਬਦਲ ਰਹੇ ਰੁਝਾਨ
ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਈ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁ ਧਰਮੀ, ਬਹੁ ਭਾਸ਼ਾਈ, ਬਹੁ ਨਸਲੀ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੈਡਰਲ ਬਣਾਉਣ, ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਿਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦਾ ਝੰਡਾ ਬੁਲੰਦ ਰੱਖਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਅਕਾਲੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਚੋਣਾਂ ਵੇਲੇ ਟਿਕਟ ਦੇਣ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਕੱਟਣਾ ਜਾਂ ਕਰੁਬਾਨੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਰਵਾਇਤ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ, ਵਧ ਰਹੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਮਾਫ਼ੀਆ ਰਾਜ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਕਰਕੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਬਣਨ ਦੇ ਕਾਬਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੀ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਸਟਿਸ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਗਹਿਰਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਬਾਦਲ ਨੇ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਲਲਕਾਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਗੁਟਕਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਕੀਤੀ ਬੇਅਦਬੀ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਹ ਝੂਠਾ ਮਾਮਲਾ ਉਛਾਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਣਗਿਣਤ ਸੁਖਬੀਰ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹਨ।   ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਆਪਨੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰਟੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਮੋਦੀ ਨੁਮਾ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਕੇ ਹਮਾਇਤ ਕਰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ, ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਹਮਪੁਰਾ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।   ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਵੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਤੋਂ ਇਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਆਖੀ।    ।  ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਲਗਾਤਾਰ ਦਸ ਵਰ੍ਹੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਏ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਲੋਕ-ਨੇੜਤਾ ਦੀ ਸਾਖ਼ ਨੂੰ ਖ਼ੋਰਾ ਲੱਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
ਸਵਾਮੀ ਆਨੰਦ
ਸਵਾਮੀ ਆਨੰਦ (1887 - 25 ਜਨਵਰੀ 1976) ਇੱਕ ਭਿਕਸ਼ੂ, ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਵਜੀਵਨ ਅਤੇ ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਮੈਨੇਜਰ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, ਦ ਸਟੋਰੀ ਆਫ ਮਾਈ ਐਕਸਪੈਰੀਮੈਂਟਸ ਵਿਦ ਟਰੂਥ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਰੇਖਾ-ਚਿੱਤਰ, ਯਾਦਾਂ, ਜੀਵਨੀਆਂ, ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ, ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਸਵਾਮੀ ਆਨੰਦ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਸਤੰਬਰ 1887 ਨੂੰ ਵਧਵਾਨ ਨੇੜੇ ਸ਼ਿਆਣੀ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਰਾਮਚੰਦਰ ਦਵੇ (ਦਿਵੇਦੀ) ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਉਹ ਸੱਤ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਿਕਸ਼ੂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਬ ਦਿਖਾਉਣ ਦੇ ਲਾਰੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਿਕਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ। ਚੜ੍ਹਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੇ ਤਿਆਗ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲਿਆ, ਸਵਾਮੀ ਅਨੰਦਨੰਦ ਨਾਮ ਰੱਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਭਿਕਸ਼ੂ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਅਦਵੈਤ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਖੇ ਵੀ ਰਿਹਾ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਆਨੰਦ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ 1905 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਬਾਲ ਗੰਗਾਧਰ ਤਿਲਕ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਮਰਾਠੀ ਅਖਬਾਰ ਕੇਸਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮਰਾਠੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰਾਸ਼ਟਰਮੱਤ ਦਾ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸੰਸਕਰਣ ਵੀ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਸਨੇ 1909 ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। 1912 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਅਲਮੋੜਾ ਦੇ ਹਿੱਲ ਬੁਆਏਜ਼ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਐਨੀ ਬੇਸੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗੀ
ਗਾਂਧੀ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਤੋਂ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ 10 ਜਨਵਰੀ 1915 ਨੂੰ ਬੰਬੇ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਨਵਜੀਵਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਕ ਸਤੰਬਰ 1919 ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੰਮ ਦਾ ਭਾਰ ਵਧ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਅਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਬਣਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ। ਸਵਾਮੀ ਆਨੰਦ ਨੇ 1919 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਚੰਗਾ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵੱਡੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜੌਹਰ ਦੇ ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। 18 ਮਾਰਚ 1922 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਇੱਕ ਲੇਖ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਡੇਢ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਹੋਈ।
ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ 1925 - 1928 ਤੱਕ ਨਵਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ ਛਾਪੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਸਵਾਮੀ ਆਨੰਦ ਦੇ ਜ਼ੋਰ 'ਤੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਗਾਂਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 1926 ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਾਮ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲੈਕਚਰਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਵਾਮੀ ਅਨੰਦ ਨੇ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਉਹ 1928 ਦੇ ਬਾਰਦੋਲੀ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਲਾਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦਾ ਸੈਕਟਰੀ ਸੀ। 1930 ਵਿਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੰਬੇ ਦੇ ਵਿਲੇ ਪਾਰਲੇ ਵਿਖੇ ਨਮਕ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ 1933 ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਸਨੇ ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਅਤੇ ਅਣਗੌਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1931 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਬੋਰਦੀ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਠਾਣੇ, ਕੌਸਾਨੀ ਅਤੇ ਕੋਸਬਾਦ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਮ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1934 ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 1942 ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। 1947 ਦੀ ਭਾਰਤ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਆਲਕੋਟ ਅਤੇ ਹਰਦੁਆਰ ਦੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1976 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1887
ਡੰਡ ( ਕਸਰਤ )
thumb|ਇੱਕ ਧੱਕਾ thumb|ਡਾਂਡ, ਜਾਂ ਹਿੰਦੂ ਪੁਸ਼-ਅਪ, ਪੁਸ਼-ਅਪ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ. ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ, ਵਰਗਾ ਹੈ ਜੋ ਬਰੂਸ ਲੀ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਬਿੱਲੀ ਖਿੱਚ ਕਿਹਾ. ਡੰਡ ਸਰੀਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਸਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ l
ਤਕਨੀਕ
ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਮੋਢਿਆਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤੱਕ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਟਿਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜੰਮੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ l ਸਰੀਰ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਹੱਥਾਂ ਉੱਪਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ l ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਰੇਖਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਉੱਪਰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈl
ਫ਼ਿਰਦੌਸੀ
thumb
ਡੰਡ ( ਕਸਰਤ )
ਲਾਭ
ਡੰਡ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਕਸਰਤ ਹੈ l ਇਹ ਛਾਤੀ, ਮੋਢੇ ਅਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ l
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਹਤ ਵਿਗਿਆਨ
ਫ਼ਿਰਦੌਸੀ
ਜੀਵਨ
ਫ਼ਿਰਦੌਸੀ ਦਾ ਜਨਮ 940 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਦੇ ਤੂਸ ਨਾਮਕ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਅਰੂਜ਼ੀ ਸਮਰਕੰਦੀ ਅਨੁਸਾਰ ਫ਼ਿਰਦੌਸ ਦਾ ਜਨਮ ਤਾਬਰਾਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਤੂਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਪਾਜ਼ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਦੌਲਤ ਸ਼ਾਹ ਸਮਰਕੰਦੀ ਅਨੁਸਾਰ ਫਿਰਦੌਸੀ ਦੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਰਜ਼ਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਇਲਾਕੇ ਤੂਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹਨ।' ਅਸਦੀ ਨਾਮਕ ਕਵੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਗ੍ਰੰਥ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਫ਼ਿਰਦੌਸੀ ਨੇ ਸ਼ਾਹਨਾਮੇ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ
ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ ਵਿੱਚ 60,000 ਸ਼ੇਅਰ ਹਨ। ਉਹ 30-35 ਸਾਲ ਤੱਕ ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ ਅਤੇ 25 ਫਰਵਰੀ 1010 ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਸੁਲਤਾਨ ਮਹਿਮੂਦ ਗਜ਼ਨਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੇ 999 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਫਤਹਿ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਂ ਕਾਰਨਾਮੇ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਂ-ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਅਜੀਮ ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਤਹਜ਼ੀਬੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਉੱਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਈਰਾਨੀ ਦਾਸਤਾਨਾਂ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਕਸ਼ਾ ਜਾਧਵ
ਪ੍ਰਤੀਕਸ਼ਾ ਜਾਧਵ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Pratiksha Jadhav; ਜਨਮ 17 ਜਨਵਰੀ 1990) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ, ਮਰਾਠੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ, ਹਿੰਦੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਅੰਤਰ-ਕਾਲਜੀਏਟ ਨਾਟਕ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ "ਚਲਾ ਖੇਲ ਖੇਲੂ ਯਾ ਦੋਗੇ" ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਟੀਵੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ "ਭੂਤਾਚਾ ਹਨੀਮੂਨ" ਵਿੱਚ ਹਾਸਰਸ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਬਸੀ ਗੁਲਾਮ ਹੁਸੈਨ
ਬਸੀ ਗੁਲਾਮ ਹੁਸੈਨ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਢੋਟੀਆਂ
ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਢੋਟੀਆਂ (ਜਨਮ 1 ਫ਼ਰਵਰੀ 1932) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਲੇਖਕ, ਫਰੀ ਲਾਂਸ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪੀਆਰ, ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਹੌਸਪੀਟਲਿਟੀ ਦਾ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਖਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਡੇਰਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਮਜਸ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਸਾਥਣ ਮੋਹਿੰਦਰ ਕੌਰ ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਮੁਦਰਾ ਇੱਕ ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੀ ਇਕਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਪੈਸਾ ਅਤੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਗਜ਼, ਸੂਤ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੋਟ ਜਾਂ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਦੇਸ਼ ਕੋਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਮੁਦਰਾ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਏਕਾ-ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਮੁਦਰਾ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਮੁਦਰਾ ਹੀ ਵਟਾਂਦਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ। ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਚਾਹੇ ਇਹਨਾਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ, ਜੋ ਕਿ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੰਧਾਰ
ਕੰਧਾਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ 31 ਡਿਗਰੀ 27 ਮਿੰਟ ਉੱਤਰੀ ਅਕਸਾਂਸ਼ ਤੋਂ 64 ਡਿਗਰੀ 43ਮਿੰਟ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ ਉੱਤੇ ਕਾਬਲ ਤੋਂ 280 ਮੀਲ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਤਹ ਤੋਂ 3,462 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਟਰਨਾਕ ਅਤੇ ਅਰਗੰਦਾਬ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਉਪਜਾਊ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨਹਿਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿੰਚਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸਾ ਉਜਾੜ ਹੈ। ਨੇੜੇ ਦੇ ਨਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੇਂਜੂ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਲ, ਕਣਕ, ਜੌਂ, ਦਾਲਾਂ, ਮਜੀਠ, ਹਿੰਗ, ਤੰਮਾਕੂ ਆਦਿ ਫਸਲਾਂ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੰਧਾਰ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਚਮਨ ਤੱਕ ਰੇਲਮਾਰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰੇਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕੰਧਾਰ ਤਿੰਨ ਮੀਲ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ 24 ਫੁੱਟ ਚੌੜੀ ਅਤੇ 10 ਫੁੱਟ ਡੂੰਘੀ ਖਾਈ ਅਤੇ 27 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਕੰਧ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਛੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਪੂਰਬ, ਦੋ ਪੱਛਮ, ਇੱਕ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਸੜਕਾਂ 40 ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੌੜੀਆਂ ਹਨ। ਕੰਧਾਰ ਚਾਰ ਸਪਸ਼ਟ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਤੀਆਂ (ਕਬੀਲਿਆਂ) ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ - ਦੁਰਾਨੀ, ਘਿਲਜਾਈ, ਪਾਰਸਿਵਨ ਅਤੇ ਕਾਕਾਰ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 193 ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼, 1 ਦਰਸ਼ਕ ਮੈਂਬਰ, 9 ਅੰਸ਼-ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਦੇਸ਼, 1 ਨਾਪ੍ਰਵਾਨਤ ਅਤੇ 33 ਮੁਥਾਜ ਇਲਾਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
|XCD
ਕੰਧਾਰ
ਇੱਥੇ ਵਰਖਾ ਕੇਵਲ ਠੰਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਰਮੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਫਲਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਨਿਰਿਆਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਧਨੀ ਵਪਾਰੀ ਹਿੰਦੂ ਹਨ। ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 200 ਮਸਜਿਦਾਂ ਹਨ। ਦਰਸ਼ਨੀ ਥਾਂ ਹਨ: ਅਹਿਮਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਸਜਦ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕੁੜਤਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। 1649 ਈ: ਵਿੱਚ ਕੰਧਾਰ ਮੁਗਲਾਂ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਖੁੱਸ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸੂਬਾਈ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਕੋਫ਼ੀ ਅੰਨਾਨ
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਕੋਫੀ ਅੰਨਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 1938 ਨੂੰ ਗੋਲਡ ਕੋਸਟ (ਵਰਤਮਾਨ ਦੇਸ਼ ਘਾਨਾ) ਦੇ ਕੁਮਸੀ ਨਾਮਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। 1954 ਤੋਂ 1957 ਤੱਕ ਕੋਫੀ ਅੰਨਾਨ ਨੇ ਮਫਿੰਤੀਸਮ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ। ਅੰਨਾਨ 1957 ਵਿੱਚ ਫੋਰਡ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਉੱਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ 1958 ਤੋਂ 1961 ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਮਿਨੇਸੋਟਾ ਰਾਜ ਦੇ ਸੇਂਟ ਪੌਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮੈਕੈਲੇਸਟਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1961 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਗਰੈਜੂਏਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਮਿਲੀ। 1961 ਵਿੱਚ ਅੰਨਾਨ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨੇਵਾ ਦੇ ਗਰੇਜੂਏਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਡੀਜ ਤੋਂ ਡੀ॰ਈ॰ਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤ। ਉਸ ਨੇ 1971 ਤੋਂ ਜੂਨ 1972 ਵਿੱਚ ਐਲਫਰਡ ਸਲੋਅਨ ਫਲਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਐਮਆਈਟੀ ਤੋਂ ਮੈਨੇਜਮੇਂਟ ਵਿੱਚ ਐਮਐਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅੰਨਾਨਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਫਰੇਂਚ, ਕਰੂ, ਅਕਾਨ ਦੀ ਹੋਰ ਬੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਫਰੀਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਂ ਹੈ।