cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਜਿਓਵਾਨੀ ਬੇਲੀਨੀ
ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ
1507 ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਭਾਈ ਜੇਨਤੀਲੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਚਿੱਤਰ ਪ੍ਰੀਚਿੰਗ ਔਫ਼ ਸੇਂਟ ਮਾਰਕ (Preaching of St. Mark) ਨੂੰ ਜਿਓਵਾਨੀ ਨੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। left|thumb|ਫੀਸਟ ਔਫ਼ ਦ ਗੌਡਸ, 1514 ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 1529 ਵਿੱਚ ਬੇਲੀਨੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤੀਤੀਆਨ ਨੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ; ਕੈਨਵਸ ਉੱਤੇ ਤੇਲ ਵਾਲੇ ਰੰਗ; ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ ਔਫ਼ ਆਰਟ, ਵਸ਼ਿੰਗਟਨ 1511 ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਔਫ਼ ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਕਾਉਂਸਿਲ ਦੇ ਇੱਕਲੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸਦੇ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਹੀ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤੀਤੀਆਨ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ। ਜਵਾਨ ਤੀਤੀਆਨ ਨੇ ਜਿਓਵਾਨੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਤੀਤੀਆਨ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਜੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਇਸਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਇੱਕ-ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਮੰਜੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਬਜੁਰਗ ਬੇਲੀਨੀ ਬੇਸ਼ਕ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। 1514 ਵਿੱਚ ਬੇਲੀਨੀ ਨੇ ਫੇਰਾਰਾ ਦੇ ਅਲਫੋਨਸੋ ਪਹਿਲੇ ਲਈ "ਫੀਸਟ ਔਫ਼ ਦ ਗੌਡਸ" (Feast of the Gods) ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਪਰ 1516 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
ਸੰਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਲਾਤਮਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਮਾਅਨੇ ਵਿੱਚ ਬੇਲੀਨੀ ਦਾ ਕੰਮਕਾਜੀ ਜੀਵਨ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕੰਮਕਾਜੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੁਆਤਰੋਸੈਂਤੋ ਅੰਦਾਜ਼ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਉੱਤਰ ਜਿਓਰਜੋਨ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ। ਇਸਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸਦਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਬਾਕੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਸਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵੀ ਤੁਰਿਆ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ, ਜਿਓਰਜੋਨ ਅਤੇ ਤੀਤੀਆਨ, ਇਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੇਲੀਨੀ ਜਿਓਰਜੋਨ ਤੋਂ 5 ਸਾਲ ਵੱਧ ਉਮਰ ਭੋਗ ਕੇ ਮਰਿਆ ਅਤੇ ਤੀਤੀਆਨ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਬੇਲੀਨੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਲੋਰਾਮੋ ਗਾਲੀਸੀ ਦਾ ਸਾਂਤੋਕਰੋਚੇ, ਵਿਤੋਰੇ ਬੇਲੀਨੀਆਨੋ, ਰੋਕੋ ਮਾਰਕੋਨੀ, ਆਂਦਰਿਆ ਪ੍ਰੇਵਿਤਾਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਬੇਰਨਾਰਦੀਨੋ ਲੀਚੀਨੀਓ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬੇਲੀਨੀ ਦਾ ਇਤਾਲਵੀ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਰਹਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੇ ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪੀ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।
ਇਸਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੇਲੀਨੀ (ਕੌਕਟੇਲ) ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਪੰਜਗਰਾਈਆਂ
ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਪੰਜਗਰਾਈਆਂ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਤੋਂ ਬਰਨਾਲਾ ਸੜਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਪੰਜਗਰਾਈਆਂ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਧੂਰੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਪੰਜਗਰਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬੈਂਕ,ਯੁਵਕ ਕਲੱਬ, ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਫੋਕਲ ਪੋਆਇੰਟ ਹੈ ਜੋ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮੁਹਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤਿਨ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਵਡਾ ਗੁਰੂ ਘਰ ਸੰਧੂ ਪਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਗੁਰੂ ਘਰ ਪਿੰਡ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਤੀਸਰਾ ਗੁਰੂ ਘਰ,ਜੋ ਕੀ ਖੁਰਦ ਵਾਲੇ ਰਾਸਤੇ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਸ਼ਹੀਦਾ ਵਾਲਾ ਗੁਰੂ ਦੁਵਾਰੇ ਬਾਜੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੋ ਬਿਨਾ, ਹਿੰਦੂ ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤਿਨ ਮਂਦਿਰ ਹਨ। ਜਿਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਡੇਹਰਾ ਰੋਹਟੀ ਰਾਮ ਬਜੋ ‍ਜਾਨ੍ਯਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਕਾਫੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਜਨ ਸੰਖਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਸਜਿਦਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਡਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਧਰਮਸਾਲਾ ਹਨ।
ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਨ ਸੰਖਿਆ ਤੇ ਰਾਹ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 5000 ਅਬਾਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਰਹਦ ਕਈ ਪਿੰਡਾ ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਪਿੰਡ ਚੋ 9 ਪਿੰਡਾ ਨੂੰ ਰਾਸਤੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।
ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ
ਹਰ ਸਾਲ ਫ਼ਰਵਰੀ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੇਡਾ ਦਾ ਮਹਾ ਕੁਮ ਕਰਵਾਈਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੱਬਡੀ, ਘੋੜਾਇਆ ਦੀਆ ਦੋੜਾਂ, ਠੋਕਰਾ, ਬਾਲੀਵਾਲ ਅਤੇ ਟਰਾਲੀ ਬੈਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਹਰ ਸਾਲ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦਾ ਟੋਉਰਨਾਮੇੰਟ ਵੀ ਯੁਵਕ ਕਲੱਬ ਵਲੋ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਰਮ ਸਿੰਘ (ਹਿਸਟੋਰੀਅਨ)
ਕਰਮ ਸਿੰਘ (ਮਾਰਚ 1884-1930)ਦਾ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਕਸਬਾ ਝਬਾਲ ਵਿਖੇ ਸ. ਝੰਡਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਐੱਫ.ਐੱਸ.ਸੀ। ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ 1902 ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ’ਚ ਐਫ.ਐਸ.ਸੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਭਾਈ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਭੰਗੂ, ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ, ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਪਰ ਇਹ ਵਡਮੁੱਲੇ ਗ੍ਰੰਥ ਨਵੀਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਦੀ ਕਸਵੱਟੀ ’ਤੇ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਉੱਤਰਦੇ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਤਾਰੀਖਾਂ ਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਭਰਮ-ਭੁਲੇਖੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮੁੱਢਲੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ ਪਰ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ-ਪੱਖੀ ਮਾਹੌਲ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਚੇਟਕ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਜੀਵਨ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਪੱਤਰ ਭਰਿਆ।
ਮੌਲਿਕ ਸਿੱਖ ਇਤਹਾਸਕਾਰ
ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਖੋਜਣ ਦਾ ਢੰਗ ਮੌਲਿਕ, ਸਾਇੰਟਫਕ ਤੇ ਨਿਵੇਕਲਾ ਸੀ।ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੋਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਪੱਤਰ ਫੁਲਵਾੜੀ ਵਿੱਚ ਛਪਵਾਏ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਹੈ।ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡਣ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਨੂਨ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਮਾਇਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਕਾ ਦੁੱਕਾ ਵਿਅੱਕਤੀਆਂ ਨੇ ਹੀ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਮਿੱਤਰ ਮਾਸਟਰ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੱਧੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਜੋ ਉਸ ਵੇਲਾਂਗੇ ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਰੁਪਏ ਸੀ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।ਭਾਈ ਤਖਤ ਸਿੰਘ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਾਲੇ ਤੇ ਭਾਈ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ ਨੇ ਹੌਸਲਾ ਅਫਜਾਈ ਕੀਤੀ। ਸਿੱਖ ਸਭਾ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਪਤਾ ਲੱਗੀ ਜਦ 1929 ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਇਕੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਹਿਸਟਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਕੱਤਰ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ।ਫੁਲਵਾੜੀ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦਰਦ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਛਪੀ ਕਿਤਾਬ ਬੰਦਾ ਬਹਾਦਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਕਦਰ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤੇ ਫੁਲਵਾੜੀ ਮਾਸਕ ਪੱਤਰ ਜਿਸ ਦੇ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਸੰਪਾਦਕ ਸਨ, ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਲੇਖ ਛਪਵਾਏ।ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲਿਖਣ ਤੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਦੇ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਨੁਕਤੇ ਹਨ:
ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਾਤਰ
ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ 1905 ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਾਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਇਮਤਿਹਾਨ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਕਾਰਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਤੇ ਢਹਿੰਦੀ ਕਲਾ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖ ਚੁੱਕੇ ਅੱਸੀ-ਨੱਬੇ ਸਾਲਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਰੁਖ਼ਸਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵੱਡਮੁੱਲਾ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਹੰਢਾਇਆ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਲੋਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਕਲਮਬੰਦ ਕਰਨਾ ਵੀ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। 21-22 ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਮੰਨਣ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ 1905-06 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ 18-20 ਬਿਰਧ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਲਿਖੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਜਣ ਉਹ ਵੀ ਸੀ ਜੋ ਸਰਦਾਰ ਚੇਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਤਲ ਸਮੇਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਹਾਜ਼ਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਉਹ ਵੀ ਸੀ ਜੋ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ ਦਾ ਨੌਕਰ ਸੀ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਤਲ ਸਮੇਂ ਹਾਜ਼ਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਗਵਾਹ ਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਤਲ ਸਮੇਂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਸੀ। ਸਰਦਾਰ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਤਲ ਸਮੇਂ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਰਦਲੀ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ। ਖਖਿਆਂ ਬਾਬਿਆਂ ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਵਾਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਖੋੜੀ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਕਾਬੂ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤਸੀਹੇ ਝੱਲ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ’ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਨੇ ਮੁੱਦਕੀ, ਫੇਰੂ ਸ਼ਹਿਰ, ਸਭਰਾਵਾਂ, ਰਾਮਨਗਰ, ਮੋਂਗ ਰਸੂਲ (ਚੇਲੀਆਂ ਵਾਲੀ) ਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਫ਼ੈਸਲਾਕੁੰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਰੋਜ਼ਨਾਮਚੇ
ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਸਗੋਂ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਰੋਜ਼ਨਾਮਚਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦਾ ਉੱਦਮ ਕੀਤਾ। ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਗੁਪਤ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਦਾ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਤੇ ਰਾਜਾ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਰਚੀਆਂ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਤਲਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ। ਸਰਦਾਰ ਚੇਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਕਤਲ ਦਾ ਹਾਲ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲਾਇਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕੁੰਵਰ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਵਿਰੁੱਧ ਉਕਸਾਇਆ ਅਤੇ ਚੇਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਵਾਰਾਂ ਰਾਹੀ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨਾ
ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਵਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਵਾਰਾਂ ਸੁਣਨ ਦਾ ਬੜਾ ਰਿਵਾਜ ਸੀ। ਢਾਡੀਆਂ ਦੀ ਬੜੀ ਕਦਰ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁੱਜਰਾਂ ਵਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੁਪਿਆ ਦੇ ਕੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੁਣੀ ਤੇ ਪੰਜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲਿਖ ਲਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਪੌੜੀ ਆਖਦੇ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਹੋਰ ਵਾਰਾਂ ਲਿਖਣ ਲਈ ਦੇਣ ਯੋਗ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਸੁਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਢਾਡੀਆਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਸੀ, ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਅੱਠ ਵਾਰਾਂ ਯਾਦ ਸਨ। ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਖਾਨ ਬਹਾਦਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕਵੀ ਸੁੰਦਰ ਦਾਸ ਜੀ ਆਗਮ ਕਪੂਰਥਲੇ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ।
ਭਾਰਤ ’ਤੇ ਸੱਤਵੇਂ ਹਮਲੇ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਦਾ ਜੰਗਨਾਮਾ
ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ 1764 ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ’ਤੇ ਸੱਤਵੇਂ ਹਮਲੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਕਾਜ਼ੀ ਨੂਰ ਮੁਹੰਮਦ ਵਾਸੀ ਗੰਜਾਬੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਰਚਿਤ ਜੰਗਨਾਮਾ ਵੀ ਲੱਭਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਕਰਕੇ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਲਿਖਤ ਵੈਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਉੱਚ ਆਚਰਨ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਦਾਸਤਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗਨਾਮਾ ਸਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ, ਸਰਦਾਰ ਚੜਤ ਸਿੰਘ, ਝੰਡਾ ਸਿੰਘ, ਲਹਿਣਾ ਸਿੰਘ,ਜੈ ਸਿੰਘ,ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਭੰਗੀ, ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ, ਗੁੱਜਰ ਸਿੰਘ, ਰਾਮ ਦਾਸ ਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਵੱਲੋਂ ਅਬਦਾਲੀ ਨੂੰ ਭੈਅ-ਭੀਤ ਕਰਕੇ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਭੱਜਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦੇਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਆਲਾ ਜੱਟ ਵੱਲੋਂ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਕਬੂਲ ਕਰਨ, ਜ਼ਮੀਨ ਲੈਣ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ਦਰਜ ਹੈ।
ਮੱਕਾ-ਮਦੀਨਾ ਬਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਪੜਤਾਲ
ਸਰਦਾਰ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਮੱਕਾ-ਮਦੀਨਾ ਤੋਂ ਬਗਦਾਦ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦਾ ਉੱਦਮ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਬਗਦਾਦ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਏ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਖੋਜ ਦੇ ਲੇਖੇ ਲਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾ ਪੰਥ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾਈਆਂ।
ਸਰਦਾਰ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਹਿਸਟੋਰੀਅਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ’ਤੇ ਬੜਾ ਭਰੋਸਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤੇ ਲਿਖਤੀ ਨੋਟਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ।ਲੇਕਿਨ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਹੀ ਉਹ1930 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਰੁਖ਼ਸਤ ਹੋ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸਾਹਿਤ
ਜਿਓਵਾਨੀ ਬੋਕਾਸੀਓ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਕਵੀ
ਪੰਚੋ ਗੋਨਜ਼ਾਲੇਸ
ਰਿਕਾਰਡੌ ਅਲੋਂਸੋ ਗੋੰਜ਼ਲੇਜ਼ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Ricardo Alonso González; 9 ਮਈ, 1928 - 3 ਜੁਲਾਈ 1995), ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਚੋ ਗੋਨਜ਼ਾਲੇਜ਼ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਰਿਚਰਡ ਗੋਂਜਾਲੇਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ 14 ਮੁੱਖ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਖ਼ਿਤਾਬ (12 ਪ੍ਰੋ ਸਲਾਮੀ, 2 ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਂਮ) ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਨ; ਉਸ ਨੇ ਹਾਲੇ ਵੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ 1 ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਹੋਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਗੋਨਜੇਲਸ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਜ਼ਾਲਮ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਸੀ। ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਰਕਟ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਉਸ ਤੋਂ ਡਰਾਵ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਕਸਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ ਨਾਲ ਉਲਝੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਇੱਕ ਮਨਪਸੰਦ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਖਿਡਾਰੀ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਪੋਰਟਸ ਇਲਸਟ੍ਰੇਟਿਡ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ: "ਜੇ ਟੈਨਿਸ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੀ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਰਿਕਾਰਡੋ ਅਲੋਂਸੋ ਗੋਂਜਾਲੇਸ ਹੋਵੇਗਾ। "ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਟੈਨਿਸ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਬਡ ਕਾਲਿਨਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 2006 ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਇਆ: "ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਪੰਚੋ ਗੋਨਜੇਲਸ ਹੋਵੇਗਾ।"
ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ
ਗੌਂਜਾਲੇਜ਼ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਮੈਨੂਅਲ ਐਨਟੋਨਿਓ ਗੌਂਜਾਲੇਜ਼ ਅਤੇ ਕਾਰਮਨ ਐਲਰੇਨ ਅਲੋਂਸੋ, 1900 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚਿਹੁਆਹਾ ਦੇ ਮੈਕਸੀਕਨ ਰਾਜ ਤੋਂ ਪਰਵਾਸ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਗੌਂਜਾਲੇਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 1928 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਸੱਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਕ੍ਰਾਮਰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਗੋਰਗੋ ਗਰੀਬ ਮੈਕਸਿਕਨ-ਅਮਰੀਕਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਮੱਧ-ਵਰਗ ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਤੋਂ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਾਂ ਸੀ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦਾ ਨਿੱਘਾ ਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਜੇ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਬੱਚਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਰਮ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੈਕਸਿਕਨ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋਇਆ "। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੋਰ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੋਜਲੇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਘਰ-ਪੇਂਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਛੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਰਕਿੰਗ-ਵਰਗ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਲੇ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਗੋਜ਼ਲੇਜ਼ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, "ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਐਸ਼ੋ-ਆਰਾਮ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਧਾਰਣ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਭੁੱਖੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਕੱਪੜੇ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਹੀ ਸਨ - ਸਸਤੇ ਸਨ ਪਰ ਸਾਫ਼ ਸਨ।"
ਗੋਨਜ਼ੈਲਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਗਲ਼ੇ ਤੇ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਆਤਮਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 1940 ਦੇ ਪੁੰਜ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮੈਕਸੀਕਨ-ਅਮਰੀਕਨ ਪਚੂਕੋ ਹੋਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਚਾਕੂ ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੜਬੜ ਸੀ ਕਿ ਗੋਂਜ਼ਾਲੇਜ਼ ਨੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਗ਼ ਸੰਨ 1935 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਕੂਟਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਗਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਹੈਂਡਲ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ,ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਹ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਫਤੇ ਰਿਹਾ।
ਗੋਨਜੇਲਜ਼ ਏ ਬੀ ਸੀ ਲਈ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਬਣ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ ਟੂਰਨਾਮੇਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਰਲਭ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਢੁੱਕਵੀਂ ਪਰ ਅਨਿਯੋਗਤਾਪੂਰਵਕ ਟੀਕਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਗੋਜਾਲੇਸ ਵਿਚਾਰਪੂਰਨ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗਾ - ਅਕਸਰ ਉਦਾਰਵਾਦੀ, ਕਦੇ ਕਠੋਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਰਪੱਖ - ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਸਿਪਾਹੀ ਤੋਂ ਉਲਟ ਸਮਕਾਲੀ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਤੇ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਰਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਰਦੇ ਹਨ।
ਗੋਨਜੇਲਸ ਨੇ ਰਾਬਰਟ ਰੈੱਡਫੋਰਡ (ਅਭਿਨੇਤਾ) ਨਾਲ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਿਆ, ਜਦਕਿ ਰੈੱਡਫੋਰਡ ਵੱਡਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ
ਇੱਕ ਅਚਟਵਿਟ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ, ਪੰਚੋ ਗੋਂਜਾਲੇਜ਼ ਨੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 17 ਸਿੰਗਲ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 2 ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਂਮ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 85 ਸਿੰਗਲ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 15 ਪ੍ਰੋ ਸਲਾਮੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ; ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ 1950 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1967 ਤਕ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ 7 ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰੋ ਟੂਰ ਜਿੱਤਿਆ'। ਓਪਨ ਈਰਾ ਗੋਜ਼ੇਲਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸ ਤਰੱਕੀ 'ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 11 ਸਿੰਗਲ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਗੋਨਜੇਲਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 113 ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।
ਨੋਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1995 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਖਿਡਾਰੀ
3 ਦਸੰਬਰ 2015 ਤੱਕ ਦੇ ਅੰਕੜੇ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਚੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਰੂਪਨਗਰ
ਰੂਪਨਗਰ ( ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਪੜ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਹੈ। ਰੂਪਨਗਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਪੰਜਵਾਂ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੂਪਨਗਰ, ਮੋਹਾਲੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵੱਡੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਰੂਪਨਗਰ 43 km ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ (ਨੇੜਲਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ)। ਇਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਰੂਪਨਗਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭੱਠਾ ਸਾਹਿਬ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭੁਬੌਰ ਸਾਹਿਬ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੋਲਖੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟਿੱਬੀ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਵ੍ਯੁਤਪਤੀ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੂਪਨਗਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਸਬੇ ਦਾ ਨਾਮ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਰੋਕੇਸ਼ਰ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰੂਪ ਸੇਨ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ
=== ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ === left|thumb|ਸਿੰਧੂ ਸਭਿਅਤਾ ਸਾਈਟ, ਰੂਪਨਗਰ (ਰੋਪੜ), ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਰੂਪਨਗਰ ਘੱਗਰ-ਹਕੜਾ ਬੈੱਡਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੰਧ ਘਾਟੀ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ ਜੋ ਸਾਲ 1998 ਵਿੱਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਥਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹੜੱਪਾ ਸਾਈਟ। ਇਹ ਖੁਦਾਈ ਹੜੱਪਾ ਤੋਂ ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੜੱਪਾ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤਾਂ, ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਸੰਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਸਿਆਲਬਾ ਦੇ ਸ: ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਰਈਸ ਨੇ 1763 ਈ : ਵਿਚ ਰੋਪੜ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਸ: ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਪੁੱਤਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰੋਪੜ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ।
ਸਿਆਲਬਾ ਦੇ ਸ: ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਰਈਸ ਨੇ 1763 ਈ: ਵਿਚ ਰੋਪੜ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰੋਪੜ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ।
ਭੂਗੋਲ
ਰੂਪਨਗਰ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ30.97°N, 76.53°W ਇਸਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ 260 m । ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਉਲਟ ਕੰਢੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਰੇਲ
ਰੂਪਨਗਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨਾਲ ਸਿੰਗਲ ਲਾਈਨ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਜਲੰਧਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਮੋਰਿੰਡਾ, ਊਨਾ (HP) ਅਤੇ ਨੰਗਲ ਡੈਮ ਰਾਹੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰੋਡ
ਰੂਪਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਊਨਾ, ਬੱਦੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਜਲੰਧਰ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੜਕੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ। ਰੂਪਨਗਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਨਿਮਨਲਿਖਤ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮਾਰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਨਿਮਨਲਿਖਤ ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ:
ਜਨਸੰਖਿਆ
2011 ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੂਪਨਗਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 56,038 ਸੀ। ਮਰਦ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 52.8% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ 47.2% ਹਨ। ਰੂਪਨਗਰ ਦੀ ਔਸਤ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 82.19% ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ 74.04% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ: ਮਰਦ ਸਾਖਰਤਾ 87.50%, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ 76.42% ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
thumb|200x200px|ਭਾਰਤੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸੰਸਥਾਨ, ਰੋਪੜ
ਸਕੂਲ
ਰੂਪਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਹਨ ਜੋ ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (CBSE) ਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (PSEB) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ 10+2 ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਰੂਪਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਰੋਪੜ ਹੈ ਜੋ ਸਤੁਲਜ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ 525 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਭੱਦਲ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਰੋਪੜ ( ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ। ).
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਪਨਗਰ
2018 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
2018 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਜਾਂ 18ਵੀਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ (Pesta Olahraga Musim Panas Asia 2018), ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ XVIII ਏਸ਼ਿਆਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦਾ 18ਵਾਂ ਭਾਗ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਇਸ ਵਾਰ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 18 ਅਗਸਤ – 2 ਸਤੰਬਰ, 2018 ਤੱਕ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 40 ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਕਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਦੂਸਰੀ ਵਾਰ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1962 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਇੱਥੇ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਅਜਿਹਾ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਕਾਰਤਾ ਅਤੇ ਪਾਲੈਮਬੈਂਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਹਨੋਈ ਦੀ ਚੋਣ ਰੱਦ ਹੋਣਾ
2018 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰਾਬਯਾ ਅਤੇ ਦੁਬਈ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿਆਦਾ ਮਤ 'ਹਨੋਈ' ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਹਨੋਈ ਨੇ ਸੁਰਾਬਯਾ ਦੀਆਂ 14 ਵੋਟਾਂ ਮੁਕਾਬਲੇ 29 ਵੋਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ 8 ਨਵੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਹਨੋਈ ਨੂੰ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਾਰਚ 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸੌਦਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਉੱਪਰ $300 ਮਿਲੀਅਨ ਦਾ ਖਰਚ ਆਵੇਗਾ ਪਰੰਤੂ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਖਰਚ $150 ਮਿਲੀਅਨ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਲੜੀ ਤਹਿਤ ਕੁਝ ਸਟੇਡੀਅਮ ਬਣਾਏ ਗਏ
17 ਅਪ੍ਰੈਲ 2014 ਨੂੰ ਵੀਅਤਨਾਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਗੁਯੇਨ ਤਾਨ ਦੁੰਗ ਨੇ 2018 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਓਨ੍ਹਾ ਨੇ ਸ਼ਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਓਨ੍ਹਾ ਲਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਵੀਅਤਨਾਮ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜੁਰਮਾਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜਕਾਰਤਾ ਅਤੇ ਪਾਲੇਮਬੈਂਗ ਦਾ ਚੁਣਿਆ ਜਾਣਾ
ਹਨੋਈ ਦੁਆਰਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰਾਬਯਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਲੀਪੀਂਜ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਮੇਜ਼ਾਬਾਨੀ ਲਈ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਿਆਦਾ ਦੇਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਲਈ ਆਪਣਾ ਦਾਅਵਾ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।
5 ਮਈ 2014 ਨੂੰ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਦੌਰੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਕਾਰਤਾ, ਸੁਰਾਬਯਾ, ਬਾਂਡੁੰਗ, ਅਤੇ ਪਾਲੇਮਬੈਂਗ। ਸੁਰਾਬਯਾ ਨੇ 2021 ਯੂਥ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਆਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ 2021 ਵੱਲ ਦੇਣ ਲਈ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ। 25 ਜੁਲਾਈ 2014 ਨੂੰ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਚਰਚਾ ਦੌਰਾਨ ਜਕਾਰਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਕਾਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲੇਮਬੈਂਗ ਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਜੋਂ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿਉਂ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਰ ਦੂਸਰਿਆਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। 20 ਸਤੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਤਾ ਸੁਬੋਵੋ ਅਤੇ ਗਵਰਨਰ ਦੁਆਰਾ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਕਰ ਕੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਨੂੰ 2018 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2014 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਜੋ ਕਿ ਇੰਚਿਓਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਮੌਕੇ ਸੰਕੇਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਅਗਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਲੋਗੋ
thumb|right|ਖੱਬਿਓ-ਸੱਜੇ: 'ਭਿਨ ਭਿਨ', 'ਇਕਾ' ਅਤੇ 'ਅਤੁੰਗ' 2018 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਲੋਗੋ 9 ਸਤੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲੋਗੋ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਡਿਜਾਏ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਪੱਖੋਂ ਉੱਚੀ ਆਸ।
ਖ਼ਰਚ
ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਲਈ 3 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਰੁਪੀਆ ਦਾ ਬਜਟ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ
ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਰੋਗ ਨਿਰੋਧਕ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਹੀ ਅੰਗ ਹਨ। ਬਦਾਮ, ਕਾਜੂ, ਅੰਜੀਰ, ਖਜੂਰ, ਛੁਹਾਰਾ, ਕੇਸਰ, ਮੂੰਗਫਲੀ, ਤਿਲ, ਕਿਸ਼ਮਿਸ਼ ਅਤੇ ਮੁਨੱਕਾ ਆਦਿ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਤਰ ਅਤੇ ਗਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਈ ਰੋਗ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰਮ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਰੋਗ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਉਹ ਫਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ, ਸੂਰਜ ਦੁਆਰਾ ਸੁਕਾ ਕੇ, ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡ੍ਰਾਇਅਰ ਜਾਂ ਡੀਹਾਈਡਰੇਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਸੁੱਕੇ ਮੇਵਿਆਂ ਦੀ ਮੇਸੋਪੋਟੇਮੀਆ ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਪਰੰਪਰਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਆਦ, ਪੌਸ਼ਟਿਕਤਾ, ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਸ਼ੈਲਫ ਲਾਈਫ ਇਸਨੂੰ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਰਵਾਇਤੀ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੌਗੀ, ਅੰਜੀਰ, ਖਜੂਰ, ਖੁਰਮਾਨੀ ਅਤੇ ਸੇਬ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਕਾਸ਼ਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ ਜੋ ਉਪਜਾਉ ਕ੍ਰਿਸੈਂਟ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਈਰਾਨ, ਇਰਾਕ, ਦੱਖਣ -ਪੱਛਮੀ ਤੁਰਕੀ, ਸੀਰੀਆ, ਲੇਬਨਾਨ, ਫਲਸਤੀਨ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਮਿਸਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਸੁਕਾਉਣਾ ਜਾਂ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ ਸੀ: ਅੰਗੂਰ, ਖਜੂਰ ਅਤੇ ਅੰਜੀਰ ਜੋ ਦਰੱਖਤ ਜਾਂ ਵੇਲ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੁਢਲੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਫਲ ਖਾਧੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਮਿਠਾਸ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਲ ਵਧਾਉਂਦੀ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਤੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮੰਗ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਆਮਦਨੀ ਏਸ਼ੀਆ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੌਕਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵਿਆਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਏਸ਼ੀਆ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਾਵੇਗੀ।
ਗਲਾਈਸੈਮਿਕ ਇੰਡੈਕਸ
ਰਵਾਇਤੀ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਦਰਮਿਆਨੀ ਗਲਾਈਸੈਮਿਕ ਇੰਡੈਕਸ (ਜੀਆਈ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਇੱਕ ਮਾਪ ਹੈ ਕਿ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭੋਜਨ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੀਆਈ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 50 ਗ੍ਰਾਮ ਉਪਲਬਧ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ) ਖਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਚਿੱਟੀ ਬਰੈੱਡ ਜਾਂ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਤੋਂ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਦੀ ਸਮਾਨ ਮਾਤਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ।
ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਢੰਗ
ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਢੰਗ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਖਪਤ ਲਈ ਲਮੇਰੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਖਮੀਰ ਜਾਂ ਉੱਲੀ ਨੂੰ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਸੁੱਕੇ ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇਸਦੀ ਦਿੱਖ, ਰੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਥੱਲੇ ਸੁਕਾਉਣਾ, ਟਰੇ (ਹਵਾ) ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਸੁਕਾਉਣਾ, ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰ ਕੇ ਸੁਕਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਵੈਕਿਉਮ ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵ ਰਾਹੀਂ ਸੁਕਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਵੱਖ -ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਆਨਲਾਈਨ ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਕੋਲੋਂ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਈਕਾੱਮਰਸ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਤੋਂ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੇਣ ਅਤੇ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਖਰੀਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਜਨ
ਹੋਡਲਾ ਕਲਾਂ
ਹੋਡਲਾ ਕਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਭੀਖੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਹੋਡਲਾ ਕਲਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2391 ਸੀ। ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 9.1 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਨੇਕ ਵਾਇਨ
ਸਨੇਕ ਵਾਇਨ ਇੱਕ ਸ਼ਰਾਬ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਨੇਕ ਭਾਵ ਸੱਪ ਨੂੰ ਚਾਵਲਾਂ ਦੀ ਵਾਇਨ ਜਾਂ ਈਥੇਨੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਵੱਜੋਂ ਵਰਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਇਨ
ਦੋਨਾਤੇਲੋ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਦੋਨਾਤੋ ਫਲੋਰੈਨਤੀਨ ਵੂਲ ਕੌਮਬਰਜ਼ ਗਿਲਡ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਨਿਕੋਲੋ ਦੀ ਬੇਟੋ ਬਾਰਦੀ ਦਾ ਬੇਟਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਫਲੋਰੈਂਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ 1386 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਾਰਤੇਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਘਰ 'ਚ ਉਸਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਮੂਰਤੀਕਾਰ
ਅਸਮਾਨਪੁਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੁੱਤਾਹਿਦਾ ਕ਼ੌਮੀ ਮੂਵਮੈਂਟ
ਮੁੱਤਾਹਿਦਾ ਕ਼ੌਮੀ ਮੂਵਮੈਂਟ (MQM) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ ਪਾਰਟੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਢ ਅਲਤਾਫ਼ ਹੁਸੈਨ ਨੇ 1984 ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ।
ਇਹ 1978 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤਹਿਰੀਕ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂਅ ਆਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਹਾਜਰ ਸਟੂਡੈਂਟ ਯੂਨੀਅਨ (APMSO) ਸੀ। ਇਸਨੇ 1984 ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਜਿਰ ਕ਼ੌਮੀ ਮੂਵਮੈਂਟ ਨਾਂਅ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। 1997 ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਜਰ (ਮਤਲਬ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ) ਸ਼ਬਦ ਹਟਾ ਕੇ ਮੁੱਤਾਹਿਦਾ (ਮਤਲਬ ਇੱਕਮੁਠ) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।  ਮੁੱਤਾਹਿਦਾ ਕ਼ੌਮੀ ਮੂਵਮੈਂਟ ਸਿੰਧ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕੌਮੀ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਚੌਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ।
ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ
ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ  ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਖੱਜਲਖੁਆਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਮੁਤਾਬਕ ਰਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਵਲ ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲੀਸ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਇਸ ਅਧੀਨ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਖੱਜਲਖੁਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਸੇਵਾਵਾਂ ਹੁਣ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਹੋ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 18 ਅਗਸਤ 2010 ਨੂੰ ਇਹ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੂਜਾ ਜਿਸ ਨੇ 25 ਜੁਲਾਈ 2011 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਵਲ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੀਆਂ 47 ਅਤੇ ਇਕੱਲੇ ਪੁਲੀਸ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ 20 ਸੇਵਾਵਾਂ ਇਸ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ, ਲਾਈਸੈਂਸ, ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ, ਬਿਜਲੀ-ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਫਰਦ ਤੇ ਅਸਲਾ ਲਾਈਸੈਂਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਫਰਦ ਆਦਿ ਸੇਵਾਵਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਖੱਜਲ ਖੁਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਸੇਵਾਵਾਂ ਹੁਣ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੇਣੀਆ ਜਰੂਰੀ ਸਨ। ਇਸ ਤੋ ਬਾਦ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਧੀਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂ ਦਿਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾ ਕੇ 207 ਕਰ ਦਿਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ (31 ਮਾਰਚ 2016) ਤੱਕ ਇਹਨਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 351 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਇਸ ਮੰਤਵ ਲਈ ਉਚੇਚੇ ਤੋਰ 'ਤੇ ਗਠਿਤ ਕੀਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਕੀ ਸੁਧਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਵੀ ਇਸੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਖਰਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਇਹਨਾਂ ਸੇਵਾਂਵਾਂ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰਨ ਲੈ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਕੀ ਸੁਧਾਰ ਵਿਭਾਗ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਇਹਨਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨੋਟੀਫਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਪਰਖ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੇਵਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ
ਬਾਗੜੀਆਂ
ਬਾਗੜੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਭਾ ਨਗਰ ਤੋਂ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਉਤੇ ਸਥਿਤ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਨਗਰ ਹੈ ਜਿਥੇ ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਡੇਰਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਾਂਤਾ ਓਲਾਇਆ ਮਿੱਲ
ਸਾਂਤਾ ਓਲਾਇਆ ਮਿੱਲ (Santa Olaja mill) ਜ਼ਾਏਲ ਦਲਦਲ ਸੇਆਨੋ ਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਅਰਨੁਏਰੋ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ, ਕਾਂਤਾਬਰੀਆ ਦੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸਮੁਦਾਇ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਨਵੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕੈਟਰੀਨਾ ਕੈਫ਼
ਕੈਟਰੀਨਾ ਕੈਫ਼ (ਕਸ਼ਮੀਰੀ: کترینا کیف (ਫ਼ਾਰਸੀ-ਅਰਬੀ) ; कटरीना कैफ़ (ਦੇਵਨਾਗਰੀ) ) ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ, ਬਾਲੀਵੁੱਡ, ਦੀ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹਨੇ ਤੇਲੁਗੂ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਅਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਨਖਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਸਾਂਤਾ ਓਲਾਇਆ ਮਿੱਲ
ਇਤਿਹਾਸ
ਸਾਂਤਾ ਓਲਾਇਆ ਮਿਲ ਇੱਕ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਮਿਲ ਹੈ। ਇਹ ਤਰਾਸੀਮੇਰਾ ਪਾਰਕ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨੀ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ 2011 ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਿਲ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਲ ਨੂੰ ਚੌਦਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਇਹ 1953ਈ. ਤੱਕ ਚਲਦੀ ਰਹੀ। ਇਸਦੇ ਦਸ ਪਹੀਏ ਸਨ ਜਿਹਨਾ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਾ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਜਮੀਨ ਜਾਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਿੱਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਔਜਾਰ ਦੀ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਯੁੱਗ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਉਨੱਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਸਲ ਕੰਮ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਲਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਜਿਹੜੇ ਡੈਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹੋਣ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਕਰਨਾ ਤਾਂਕਿ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੂਜੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਮਿਲ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਸਹੀ ਤਰੀਕ ਅਗਿਆਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਮੁੜਉਸਾਰੀ 1695 ਈ. ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਮਿਲ ਦੀਆਂ ਦੋ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਇੱਕ ਦੀਵਾਰ ਨਾਲ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਫਰਸ਼ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਦ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕੈਟਰੀਨਾ ਕੈਫ਼
ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਕੈਟਰੀਨਾ ਕੈਫ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਲੰਡਨ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜਵਾਨੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਮਾਡਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੈਜਾਦ ਗੁਸਤਾਦ ਨੇ ਕੈਟਰੀਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬੂਮ (2003) ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਫਿਲਮ ਵਪਾਰਕ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਕੈਟਰੀਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸਫਲ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੈਟਰੀਨਾ ਉਸ ਸੀ ਮਾੜੀ ਹਿੰਦੀ ਕਾਰਨ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦੇ ਸਨ। ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ, ਮੱਲੀਸਵਰੀ (2004) ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੈਟਰੀਨਾ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਮੈਂਨੇ ਪਿਆਰ ਕਿਊਂ ਕੀਆ? (2005) ਅਤੇ ਨਮਸਤੇ ਲੰਡਨ (2007) ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਕਈ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਰ ਉਸਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨੇ ਦੁਹਰਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼-ਪ੍ਰਧਾਨ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਅਲੋਚਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਅੱਤਵਾਦ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਨਿਊ ਯਾਰਕ (2009) ਵਿੱਚ ਕੈਟਰੀਨਾ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲੀ। ਅਜਬ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀ ਗਜ਼ਬ ਕਹਾਨੀ (2009), ਰਾਜਨੀਤੀ (2010) ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾ ਮਿਲੇਗੀ ਦੁਬਾਰਾ (2011) ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਬ੍ਰਦਰ ਕੀ ਦੁਲਹਨ (2011) ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਕੈਟਰੀਨਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਐਕਸ਼ਨ ਥ੍ਰਿਲਰ ਏਕ ਥਾ ਟਾਈਗਰ (2012), ਧੂਮ 3 (2013) ਅਤੇ ਬੈਂਗ ਬੈਂਗ!(2014) ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਐਕਸ਼ਨ ਸੀਕੁਅਲ ਟਾਈਗਰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੈ (2017) ਅਤੇ ਭਾਰਤ (2019) ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ, ਪਰ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਜ਼ੀਰੋ (2018) ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੈਫ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਦਾਨੀ ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਹ ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਂਗ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜੀਵਨ
ਕੈਟਰੀਨਾ ਕੈਫ਼ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਜੁਲਾਈ 1984 ਨੂੰ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਓ ਮੁਹੱਮਦ ਕੈਫ਼ ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮੂਲ ਦਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਂ ਸੋਜ਼ਾਨਾ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਚੈਰਿਟੀ ਵਰਕਰ ਹੈ।   ਉਸ ਦੇ ਸੱਤ ਭੈਣ-ਭਰਾ, ਤਿੰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ (ਸਟੀਫਨੀ, ਕ੍ਰਿਸਟੀਨ ਅਤੇ ਨਤਾਸ਼ਾ), ਤਿੰਨ ਛੋਟੀਆਂ ਭੈਣਾਂ (ਮੇਲਿਸਾ, ਸੋਨੀਆ ਅਤੇ ਇਜ਼ਾਬੇਲ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਮਾਈਕਲ ਹਨ।  ਇਜ਼ਾਬੇਲ ਕੈਫ ਵੀ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਜੇ ਨਿੱਕੀ ਜਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੰਮ
ਕੈਫ਼ 14 ਵਰਿਆਂ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹਨੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। 2003 ਵਿੱਚ ਉਹਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬੂਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸਿੰਘ ਇਜ਼ ਕਿੰਗ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾ ਮਿਲੇਗੀ ਦੁਬਾਰਾ, ਤੀਸ ਮਾਰ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਨਮਸਤੇ ਲੰਡਨ ਉਹਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਨੱਕ
ਅੰਗ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ, ਨੱਕ ਕੰਗਰੋੜਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਧਾਅ ਜਾਂ ਉਭਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਸਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮੂੰਹ ਨਾਲ਼ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵੇਲੇ ਹਵਾ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀਆਂ ਹਨ। ਨੱਕ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਚਿਪਚਿਪਾ ਮਾਦਾ ਅਤੇ ਨਾਸੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨੱਕ ਚਿਹਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਬਾਕੀ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਥੁਥਨੀ ਦੇ ਉਤਲੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗੰਧ
ਨੱਕ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਅੰਗ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਗੰਧ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਨੱਕ ਲਗਭਗ 10,000 ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੰਧ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਨੱਕ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਚਮੜੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਧੱਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਸਾਂ ਤੋਂ 7 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਇੱਕ ਵਰਗ ਇੰਚ ਖੇਤਰਫਲ ਦਾ ਧੱਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਲਫੈਕਟਰੀ ਮੋਟਰ ਸੈੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੋਟਰ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 5 ਤੋਂ 7 ਮਿਲੀਅਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਹ ਲੈਣ ਸਮੇਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਰਲ਼ੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੰਧ ਦੇ ਅਣੂ ਆਲਫੈਕਟਰੀ ਮੋਟਰ ਸੈੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੈੱਲਾਂ ਤੋਂ ਗੰਧ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਆਲਫੈਕਟਰੀ ਬਲਬ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਲਬ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਉਸ ਥਾਂ ’ਤੇ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਗੰਧ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਲਬ ਗੰਧ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਲਬ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ 43 ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਲਫੈਕਟਰੀ ਬਲਬ ਵੱਡਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਔਰਤ ਦੀ ਸੁੰਘਣ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰੀਰ-ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰੀਰ ਕਿਰਿਆ ਵਿਗਿਆਨ
ਇਸਲਾਮੀ ਕਲੰਡਰ
ਇਸਲਾਮੀ ਕਲੰਡਰ, ਮੁਸਲਿਮ ਕਲੰਡਰ ਜਾਂ ਹਿਜਰੀ ਕਲੰਡਰ (AH) ਇੱਕ ਚੰਦਰ ਕਲੰਡਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ 354 ਜਾਂ 355 ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੀ ਇਸਲਾਮਿਕ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਰਬਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਣ ਦਾ ਠੀਕ ਸਮਾਂ ਮਿਥਣ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੌਰ ਕਲੰਡਰ ਨਾਲੋਂ 11 ਦਿਨ ਛੋਟਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸਲਾਮੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਿਤੀਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਥੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਰ ਸਾਲ ਪਿਛਲੇ ਸੌਰ ਕਲੰਡਰ ਨਾਲੋਂ 11 ਦਿਨ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਹਿਜਰਾ ਜਾਂ ਹਿਜਰੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਾਲ ਉਹ ਸਾਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿ ਹਜਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਮੱਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਮਦੀਨੇ ਦੇ ਵੱਲ ਹਿਜਰਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹਰ ਸਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਲ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ H ਜੋ ਹਿਜਰ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਜਾਂ AH (ਲਾਤੀਨੀ: ਐਨੋ ਹੇਜਿਰੀ (anno Hegirae) (ਹਿਜਰ ਦੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ) ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿਜਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲ (BH) ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਇਸਲਾਮਿਕ ਇਤਹਾਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਲਈ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜਨਮ ਲਈ 53 BH।
ਵਰਤਮਾਨ ਹਿਜਰੀ ਸਾਲ 1430 AH ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਲੰਡਰ
ਅਨੁਪਮਾ ਵਰਮਾ
ਅਨੁਪਮਾ ਵਰਮਾ (2. Júl 1981) ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਡਲ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਤੱਕ ਲਖਨਊ ਹੈ. ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਉਮੀਦਵਾਰ ' ਤੇ ਬਿੱਗ ਬਾਸ -2006 ਵਿਚ.
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਲੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੰਚਕੁਲਾ
ਪੰਚਕੁਲਾ ਪੰਚਕੁਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਬਾਲਾ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਪੰਚਕੁਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਰਹੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਆਬਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਹੈ। ਪੰਚਕੁਲਾ ਨਾਮ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹੋਈ ਜਿੱਥੇ ਪੰਜ ਸਿੰਚਾਈ ਨਹਿਰਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਮੋਹਾਲੀ ਅਤੇ ਜ਼ੀਰਕਪੁਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 4 ਕਿਮੀ (2.5 ਮੀਲ) ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਤੋਂ 105 ਕਿਮੀ (65 ਮੀਲ) ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, ਅੰਬਾਲਾ ਤੋਂ 44 ਕਿਮੀ (27 ਮੀਲ) ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ 259 ਕਿਮੀ (161 ਮੀਲ) ਹੈ। ਇਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਗ੍ਰੇਟਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ-ਮੋਹਾਲੀ-ਪੰਚਕੁਲਾ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਖੇਤਰ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਟ੍ਰਾਈਸਿਟੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਆਬਾਦੀ 20 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਚੰਡੀਮੰਦਰ ਛਾਉਣੀ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਕਮਾਂਡ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਸੈਕਟਰ ਸਿਸਟਮ ਵਾਲਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਰਗਾ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਚਕੁਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਚਕੁਲਾ
ਸੁਮੋਨਾ ਚੱਕਰਵਰਤੀ
ਸੁਮੋਨਾ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਅਪਣਾ ਐਕਟਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ 1999 ਵਿੱਚ ਆਈ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਮਨੀਸ਼ਾ ਕੋਈਰਲਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ 2011ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਬੜੇ ਅਛੇ ਲਗਤੇ ਹੈਂ ਵਿੱਚ ਨਤਾਸ਼ਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਹ ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮਜ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸੋਨੀ ਇੰਟਰਟੈਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਤੇ ਕਹਾਨੀ ਕਮੇਡੀ ਸਰਕਸ ਕੀ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁਮੋਨਾ ਚੱਕਰਵਤੀ ਦੋ ਟਰੈਵਲ ਸ਼ੋਅ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਜਿੰਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਸਨ- ਦੁਬਈ ਡਾਇਰੀਜ ਅਤੇ ਸਵਿਸ ਮੇਡ ਐਡਵੇਂਚਰ। ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਐਨ.ਡੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਗੁੱਡ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੁਬਈ ਡਾਇਰੀ,  ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸੀ, ਉਹ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਵਿੱਸ ਮੇਡ ਐਡਵੇਂਚਰਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਮਨੀਸ਼ਾ ਕੋਇਰਾਲਾ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਮਨ" ਤੋਂ ਸਾਲ 1999 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ "ਬੜੇ ਅੱਛੇ ਲਗਤੇ ਹੈਂ", ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਨਤਾਸ਼ਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਨੀ ਟੀ.ਵੀ. ਤੇ ​​ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ ਕਾਹਨੀ ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ ਕੀ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜੀ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2016 ਤੱਕ ਉਹ ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਵਿਦ ਕਪਿਲ ਵਿੱਚ ਮੰਜੂ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੋਨੀ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਦਿ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ ਨਾਲ ਪਰਦੇ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਕਪਿਲ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਸਰਲਾ ਗੁਲਾਟੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਸ਼ੋਅ 2018 ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਭੂਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁਮੋਨਾ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨੇ ਐਨਡੀਟੀਵੀ ਗੁੱਡ ਟਾਈਮਜ਼ 'ਤੇ ਦੋ ਟ੍ਰੈਵਲ ਸ਼ੋਅ, ਦੁਬਈ ਡਾਇਰੀ ਅਤੇ ਸਵਿਸ ਮੈਡ ਐਡਵੈਟਚਰਜ ਵੀ ਕੀਤੇ ਹਨ. ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਦੁਬਈ ਡਾਇਰੀ ਵਿਚ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸੀ, ਉਹ ਸਵਿਸ ਮੈਡ ਐਡਵੈਂਚਰਜ਼ ਵਿਚ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਸਾਹਸੀ ਪੱਖ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਭਾਗੀਦਾਰ ਬਣ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨੋਇਡਾ
ਨੋਇਡਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਭਾਗ ਹੈ। ਉਧਓਗਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਇਹ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਉਭਰਿਆ ਹੈ।ਅੱਜ ਜਿਹੜੇ ਨੋਇਡਾ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂਅ ਹੈ ਨਿਊ ਔਖਲਾ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਡਿਵੈਲਪਟਮੈਂਟ ਅਥਾਰਟੀ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਵ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਬੇਟੇ ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਨੇ 19 ਅਪਰੈਲ, 1976 ਈ: ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬੁਲੰਦ ਸ਼ਹਿਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਨੋਇਡਾ ਨੂੰ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਦਾ ਨੋਇਡਾ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਅਤੇ ਬੁਲੰਦ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਲੱਗ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਨੋਇਡਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਦਫਤਰ ਹਨ। ਕਈ ਅਖਬਾਰਾਂ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨਾਂ ਦੇ ਦਫਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਾਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਯੂਨਿਟ ਵੀ ਹਨ। ਏਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਸਿਟੀ ਹੈ। ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੀ ਨੋਇਡਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਹੁਣ ਨੋਇਡਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਗ੍ਰੇਟਰ ਨੋਇਡਾ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਛੇ-ਮਾਰਗੀ ਯਮੁਨਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ-ਮਾਰਗ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨੋਇਡਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਚੱਕ ਦੇ! ਇੰਡੀਆ
'ਚੱਕ ਦੇ! ਇੰਡੀਆ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Chak de! India' ), 2007 ਦੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ- ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਪੋਰਟਸ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸ਼ਿਮਿਤ ਅਮੀਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆ ਚੋਪੜਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਪਲੇਅ ਜੈਦੀਪ ਸਾਹਨੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਫ਼ਿਲਮ 2004 ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਰੋਬ ਮਿਲਰ ਦੁਆਰਾ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਪੋਰਟਸ ਸੀਨ  ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸਲੀਮ – ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ 2002 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦ ਅਤੇ ਲਿੰਗਵਾਦ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ, ਨਸਲੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਤਾ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਪੱਖਪਾਤ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਨੇ ਕਬੀਰ ਖਾਨ, ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੀਲਡ-ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਹੋਏ ਭਿਆਨਕ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦਖਾਨ ਨੂੰ ਖੇਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਘਰ ਤੋਂ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਸੱਤ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਲਈ, ਖਾਨ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦਾ ਕੋਚ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਸੋਲਾਂ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਹੈ।
ਚੱਕ ਦੇ! ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਾਲੇ ਹਾਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮੈਚ ਦੇ ਆਖਰੀ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਹੋਈ, ਜਦੋਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 1-0 ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਕਬੀਰ ਖਾਨ ( ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ) ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੈਨਲਟੀ ਸਟਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਾਟ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮੈਚ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਬਾਅਦ ਮੀਡੀਆ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਖਾਨ ਦੀ ਇਕ ਤਸਵੀਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਪਤਾਨ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਖੇਡ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਖਾਨ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਹਮਦਰਦੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਖੇਡ ਨੂੰ "ਸੁੱਟਣ" ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਪੱਖਪਾਤ   ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ (ਜੋਸ਼੍ਰੀ ਅਰੋੜਾ) ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਘਰ ਤੋਂ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੱਤ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ( ਅੰਜਨ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ), ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਾਕੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਖਾਨ ਦੇ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਹਾਕੀ ਦੇ ਵਕੀਲ ਉੱਤਮਜੀ ( ਮੋਹਿਤ ਚੌਹਾਨ ) ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲੇ। ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਟੀਮ ਦਾ ਕੋਈ ਭਵਿੱਖ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸਿਰਫ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ "ਪਕਾਉਣ ਅਤੇ ਸਾਫ ਕਰਨਾ" ਹੈ. ਉੱਤਮਜੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਬੀਰ ਖਾਨ (ਜਿਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ) ਟੀਮ ਦਾ ਕੋਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੰਕਾਵਾਦੀ, ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2007 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਦ ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ ਸ਼ੋ - ਕੁਛ ਭੀ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ
ਦ ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ ਸ਼ੋ - ਕੁੱਝ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਾਦ ਪਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਜੋ ਕਲਰਸ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਮੇਜਬਾਨੀ ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ ਕ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਪਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਹਰ ਪ੍ਰਕਰਣ ਵਿੱਚ ਵੱਖ - ਵੱਖ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੀ ਵੀ ਸ਼ੋਅ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਰਸ (ਟੀ ਵੀ ਚੈਨਲ) ਦੇ ਲੜੀਵਾਰ
ਬੰਗਰਾਂ
ਬੰਗਰਾਂ  ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਆਰਕਾਈਵ
arXiv ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਰਕਾਇਵ ਉੱਚਾਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ ਹਿਸਾਬ, ਭੌਤਿਕੀ, ਰਸਾਇਣਕੀ, ਖਗੋਲਿਕੀ, ਸੰਗਣਿਕੀ (ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ), ਮਾਤਰਾਤਮਿਕ (ਕਵਾਂਟੀਟੇਟਿਵ​)ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਸੰਖਿਅਕੀ (ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ​) ਅਤੇ ਮਾਤਰਾਤਮਿਕ ਵਿੱਤ (ਫਾਇਨੈਂਸ​) ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੇਟ ਉੱਤੇ ਖੋਜਿਆ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੰਨ 1991 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਹ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਲਗਾ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨ ਕਿਸੇ ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਜਾਂ ਸੋਚ ਉੱਤੇ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਪ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਆਰਕਾਇਵ-ਕੋਸ਼ ਉੱਤੇ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਕਤੂਬਰ 3,2008 ਤੱਕ ਇਸ ਵਿੱਚ 5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲੇਖ ਸਨ। 2012 ਤੱਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 7,000 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਨਵੇਂ ਲੇਖ ਜੋੜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੁੱਲੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਜੱਸੜਵਾਲਾ
ਜੱਸੜਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਭੀਖੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਜੱਸੜਵਾਲਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 565 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 1.7 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਫ਼ਾਰਸੀ ਲਿਪੀ
ਫ਼ਾਰਸੀ-ਅਰਬੀ ਲਿਪੀ ਜਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਲਿਪੀ (, ਅਲਿਫ਼ਬਾਈ ਫ਼ਾਰਸੀ ) ਅਰਬੀ ਲਿਪੀ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਲਿਪੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਉਰਦੂ ਵਰਣਮਾਲਾ, ਸਿੰਧੀ ਵਰਣਮਾਲਾ, ਸਰਾਇਕੀ ਵਰਣਮਾਲਾ, ਕੁਰਦੀ ਵਰਣਮਾਲਾ, ਲਿਊਰਿਸ਼ (ਲਿਊਰੀ), ਉਸਮਾਨ ਤੁਰਕੀ ਵਰਣਮਾਲਾ, ਬਲੋਚੀ ਵਰਣਮਾਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿਪੀ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ, ਤਾਤਾਰ, ਅਜ਼ੇਰੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਧੁਨੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਲਈ ਅਰਬੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਨਵੇਂ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ ਪਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਪੀਆਂ
ਰਿੰਕੀ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ
ਰਿੰਕੀ ਰਾਏ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ (ਜਨਮ 1942) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਸਾਜ਼ ਹੈ। ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਿਮਲ ਰਾਏ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬਸੁ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਉਹ 'ਚਿਲਡਰਨਸ ਫਿਲਮ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ' (ਸੀ ਐੱਫ ਐਸ ਆਈ) ਦੇ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ ਬਿਮਲ ਰਾਏ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਐਂਡ ਫਿਲਮ ਸੋਸਾਇਟੀ' ਦੇ ਬਾਨੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹਨ। ਇੱਕ ਫਰੀਲਾਂਸ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਫਿਲਮਾਂ, ਥੀਏਟਰ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਲੇਖ ਲਿਖ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਗਰੁੱਪ, ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ, ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਲਈ।
ਜੀਵਨੀ
ਇੱਕ ਕੋਲਕਾਤਾ ਮੂਲਵਾਸੀ, ਰਿੰਕੀ 1942 ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਿਮਲ ਰਾਏ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਬਚਪਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕਾਂ, ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੋਰਮੇਟ ਬੰਗਾਲੀ ਰਸੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਬਾਰ ਬਾਰ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ 1966 ਵਿਚ, ਇਕ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਲੇਖ ਦ ਇਕਨੋਮਿਕ ਟਾਈਮਜ਼, ਦ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ  ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਦਿਵਾਰੀ  ਫਿਲਮ ਨਾਲ  ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣ ਦੇ ਮਸਲੇ ਬਾਰੇ ਹੈ।  ਇਸਦੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਬਾਅਦ  ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਇਕ ਸੀਕਵਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਨਾਮ ਰਿੰਕੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ, "ਨੇਕ ਰੂਹ"। ਰਿੰਕੀ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਸੁ ਭੱਟਾਚਾਰਿਆ (1934 - 1997) ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ,  ਹਾਲਾਂਕਿ ਘਰੇਲੂ ਦੁਰਉਪਯੋਗ  ਦੇ ਬਾਅਦ,  ਉਹ 1982 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚੱਲੀ ਗਈ,  ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਤੌਰ ਤੇ,  ਉਹ 1984 ਵਿੱਚ ਮੈਨੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼ਹਿਦ ਕਿਸ਼ਵਰ  ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਰਾਹੀਂ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਈ। ਦੋਨਾਂ ਨੇ 1990 ਵਿੱਚ  ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ  ਤਲਾਕ ਕੀਤਾ।  ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਭਰਾ ਭੈਣ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਬਾਂਦਰਾ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।  ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਆਦਿਤਿਆ ਭੱਟਾਚਾਰਿਆ, ਫਿਲਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ, ਅਤੇ  ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ, ਚਿਮੂ ਅਤੇ ਅਨਵੇਸ਼ਾ ਆਰੀਆ ਲੇਖਕ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1942 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲੌਰੇਨ ਗੌਟਲਿਬ
ਲੌਰੇਨ ਗੌਟਲਿਬ (ਜਨਮ 8 ਜੂਨ 1988) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਅਕਟੋਰੀਆ ਦੇ ਸਕਟਸਡੇਲ ਦੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਯੂ ਥਿੰਕ ਯੂ ਕੈਨ ਡਾਂਸ ਰਿਆਇਤੀ ਡਾਂਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸੀ ਅਤੇ 2013 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਏ.ਬੀ.ਸੀ.ਡੀ. ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਡਾਂਸ ਸ਼ੋਅ ਝਲਕ ਦਿੱਖਲਾ ਜਾ (ਸੀਜ਼ਨ 6) ਵਿਚ ਰਨਰ ਅਪ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਪੁਨੀਤ ਪਾਠਕ ਸਨ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਡਾਂਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਝਲਕ ਦਿੱਖਲਾ ਜਾ ਵਤੋਰ ਜੱਜ ਵੀ ਸੀ।
ਡਾਂਸ ਕਰੀਅਰ
ਗੌਟਲੀਏਬ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਯੂ ਥਿੰਕ ਯੂ ਕੈਨ ਡਾਂਸ ਰਿਆਇਤੀ ਡਾਂਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜਨ ਦੌਰਾਨ ਕੋਰਸਗ੍ਰਾਫਰ ਟਾਇਸ ਡਾਇਓਰੀਓ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। 2005 ਵਿੱਚ, ਗੌਟਲਿਬ ਨੇ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੋ ਵੀ ਯੂ ਥਿੰਕ ਯੂਨ ਕੈਨ ਡਾਂਸ (2005) ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਛੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਸੀਜ਼ਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਗੌਟਲੀਬ ਨੇ ਚਾਰ, ਪੰਜ ਅਤੇ ਛੇ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਟਾਇਸ ਡਿਓਰੀਓ, ਟੈਬਿਥਾ ਅਤੇ ਨੇਪੋਲੀਅਨ ਡੂਮੋ, ਅਤੇ ਮੀਆ ਮਾਈਕਲਜ਼ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਡੀਸ਼ਨਾਂ ਦੇ "ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਦੌਰ" ਲਈ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਸੀਜ਼ਨ ਪੰਜ ਦੇ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਵੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸੱਤ (2010), ਅੱਠ (2011), ਅਤੇ ਨੌ (2012) ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ "ਆਲ-ਸਟਾਰ" ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਆਈ।
ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਗੌਟਲੀਬ ਨੇ ਰਿਹਾਨਾ, ਮਾਰੀਆ ਕੈਰੀ, ਬ੍ਰਿਟਨੀ ਸਪੀਅਰਸ, ਸ਼ਕੀਰਾ, ਸੀਨ ਕਿੰਗਸਟਨ, ਕੈਰੀ ਅੰਡਰਵੁੱਡ, ਵਿਲੋ ਸਮਿੱਥ ਅਤੇ ਐਨਰਿਕ ਇਗਲੇਸੀਆਸ ਵਰਗੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਟੌਮ ਕਰੂਜ਼, ਕੇਟੀ ਹੋਮਸ ਅਤੇ ਟੋਬੇ ਮੈਗੁਇਰ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਗਲੀ (2009) ਅਤੇ ਡਿਸਾਸਟਰ ਮੂਵੀ (2008), ਹੰਨਾਹ ਮੋਂਟਾਨਾ: ਦਿ ਮੂਵੀ (2009), ਅਤੇ ਬ੍ਰਿੰਗ ਇਟ ਆਨ: ਫਾਈਟ ਟੂ ਫਿਨਿਸ਼ (2009) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਗੌਟਲੀਬ ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ (ਸੀਜ਼ਨ 6, 2013) ਨਾਂ ਦੇ ਡਾਂਸਿੰਗ ਵਿਦ ਸਟਾਰਸ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓ-ਪਾਰਟਨਰ ਪੁਨੀਤ ਪਾਠਕ ਦੇ ਨਾਲ ਉਪ ਜੇਤੂ ਰਹੀ। 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਲਮਾਨ ਯੂਸਫ ਖਾਨ ਦੇ ਨਾਲ "ਚੈਲੰਜ ਸੈਟਰ" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ (ਸੀਜ਼ਨ 7) ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ
ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਗੌਟਲੀਬ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਾਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਗੋਸਟ ਵਿਸਪੀਅਰ (2005) 'ਚ ਸੀ। ਗੋਸਟ ਵਿਸਪੀਰਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਮੇਕ ਇਟ ਜਾਂ ਬ੍ਰੇਕ ਇਟ (2009), ਸੀਐਸਆਈ: ਕ੍ਰਾਈਮ ਸੀਨ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਐਲਵਿਨ ਐਂਡ ਦਿ ਚਿਪਮੰਕਸ: ਚਿਪਵਰੈਕਡ (2011) ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਗੌਟਲੀਬ ਨੇ ਭਾਰਤੀ 3 ਡੀ ਡਾਂਸ ਫ਼ਿਲਮ ਏਬੀਸੀਡੀ: ਐਨੀ ਬਾਡੀ ਕੈਨ ਡਾਂਸ (2013) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਰੇਮੋ ਡਿਸੂਜ਼ਾ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਗੌਟਲੀਬ ਮਾਰਚ 2012 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਡਾਂਸ ਤਕਨੀਕਾਂ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ (ਪ੍ਰਭੂਦੇਵਾ) ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਡਾਂਸਰ ਰੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੇ ਕੇ ਮੈਨਨ, ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਡਾਂਸ ਇੰਡੀਆ ਡਾਂਸ ਦੇ ਡਾਂਸਰ ਸਲਮਾਨ ਯੂਸਫ ਖਾਨ, ਧਰਮੇਸ਼ ਯੇਲਾਂਦੇ ਅਤੇ ਪੁਨੀਤ ਪਾਠਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੰਜਾਬ , ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ
ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਵਿਚਕਾਰ ਡੂੰਘਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਨਾਂ ਦੇ ਭੂ- ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਪ੍ਰਚਲਿਤ  ਹੋਈ ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋ ਰਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਨਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਮਲੀ ਤਜਰਬੇ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰਥਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਇੱਕਠੇ ਇੱਕ ਛੱਤ ਹੇਠ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚ ਨਾਨਕੇ ਅਤੇ ਦਾਦਕੇ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਸੰਕਲਪ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਉਸਾਰੀ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਢੇਰ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭਿਅਤਾ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਹੜੱਪਾ ਮੁਹਿੰਜੋਦੜੋ ਵਿਚ ਵਸਦੀਆਂ ਕੋਲ ਜਾਂ ਦ੍ਰਵਿੜ ਜਾਤੀਆਂ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਹੀ ਸਨ।
ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਤੋਂ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਵਾਸੀ ਹੋਣ ਤੇ ਮਾਣ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰੇਕ ਵਸਨੀਕ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਂਝ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇ। ਧਰਮ, ਰੰਗ, ਨਸਲ, ਜਾਤੀ ਆਦਿ ਦੇ  ਵਿਤਕਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਲੋਕ ਇਹ ਸੋਚਣ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਹਨ।
• ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੱਖ:-
1) ਭੌਤਿਕ
2) ਸਮਾਜਿਕ
3) ਕਲਾਤਮਕ।
• ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ।           ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਤੱਤ:-
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਬਖਸ਼ਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚ ਸਾਂਝੀ ਸੋਚ ਇੱਕ ਨੰਬਰ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਸੋਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਅਨੁਸਾਰ," ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵਰ- ਲਹਿਰੀਆਂ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੰਮਦਿਆਂ ਸਾਰ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ, ਗੀਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮਧੁਰ ਧੁਨੀਆਂ ਦੇ ਢੋਲਕੀ ਵੀ ਛਣਕਣ ਲਗਦੀ ਹੈ।ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਬਾਲ ਦੀ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਇਕ ਰਸ ਹੋ ਕੇ ਰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ, ਉਸਦੇ ਬੁੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਨੱਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।"
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਰਹਿਣ - ਸਹਿਣ ਦੇ ਢੰਗ- ਤਰੀਕੇ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਰਹਿਣੀ - ਬਹਿਣੀ ਨੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
• ਲੋਕ ਕਲਾ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ:-
ਲੋਕ ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਡਾ.ਬੇਦੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ," ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕ ਕਲਾ ਇਥੋਂ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਜਿੰਨੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਕਲਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਨਮੂਨੇ ਹੜੱਪਾ ਤੇ ਰੋਪੜ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕੇਹਾਂ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਵੇਲੇ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘੜੇ ਤੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪੱਕੇ ਖਿਡੌਣੇ ਹਨ ਜੋ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਸਜਾਵਟ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ, ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
• ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ :-
"ਜੋ ਘਰ ਤਿਆਗ ਕਹਾਵੈ ਜੋਗੀ
ਘਰ ਬਾਸੀ ਕੋ ਕਹੈ ਜੋ ਭੋਗੀ
ਧਰਮ ਤਤ ਕੋ ਹੋਈ ਨਾ ਧਰਮੀ
ਕਹੇ ਗੋਰਖ ਸੋ ਮਹਾ ਅਧਰਮੀ।"
• ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ:-
ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਸੰਬਧਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਡਾ.ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ,"ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸੰਕਲਪਾਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਤ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਵਿਆਪਕ,ਬਹੁ - ਬਣਤਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਇਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਤੋਂ ਉਸਾਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਅਸੀਂ ਜਦੋਂ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਹਾਰ, ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ, ਘਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਇਕ ਵਿਆਪਕ ਵਸਤ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"
• ਸੂਫ਼ੀ ਸਾਹਿਤ:-
ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਦੇ ਸਲੋਕ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਸੂਫ਼ੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ।
• ਗੁਰਮਤਿ ਸਾਹਿਤ:-
ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਬਾਣੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਾਂਝੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਮਾਤਰ ਦੀ ਏਕਤਾ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।