cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼
2019
ਸਾਲ 2019 ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ ਨੇ ਵੀਵੋ ਆਈ.ਪੀ.ਐਲ 2019 ਫਾਈਨਲ ਖੇਡਿਆ ਜਿੱਥੇ ਮੁੰਬਈ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਨੂੰ 1 ਰਨ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਚੌਥੀ ਵਾਰ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਿਨ। 2019 ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਚਕ ਅੰਤ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਲਈ 2 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਦੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਲਸਿਥ ਮਲਿੰਗਾ ਨੇ ਆਖਰੀ ਗੇਂਦ 'ਤੇ ਵਿਕਟ ਲੈ ਕੇ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਲਈ ਮੈਚ ਜਿੱਤਿਆ।
ਟੀਮ ਦੀ ਪਛਾਣ
ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਆਈਪੀਐਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਖੀ ਗਈ ਟੀਮ ਸੀ, ਕੁਲ 239 ਮਿਲੀਅਨ ਦਰਸ਼ਕ। ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ 16 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਘਾਟਾ ਪਿਆ ਅਤੇ 2009 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ
ਤੌਰੇਸ ਦੇ ਲਿਸਤਰੋਵੇ
ਤੋਰੇਸ ਦੇ ਲੇਸਤਰੋਵ (ਸਪੇਨੀ: Torres de Lestrove) ਜਾਂ ਪਲਾਸੀਓ ਦੇ ਏਰਮੀਦਾ ਸਪੇਨ ਦੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਸਮੁਦਾਇ ਗਾਲੀਸੀਆ ਦੇ ਲਾ ਕੋਰੂਨੀਆ (ਸੂਬੇ) ਦੀ ਦੋਦਰੋ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੇ ਲੇਸਤਰੋਵ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਲੇਸਤਰੋਵ ਮਿਨਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਖ਼ਬਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਚਾਰ
ਤੌਰੇਸ ਦੇ ਲਿਸਤਰੋਵੇ
ਇਸਨੂੰ 17 ਅਕਤੂਬਰ 1994 ਨੂੰ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਸਤੋਂ ਘਾਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 500 ਬੁਸ਼ਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਕੁਝ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਮੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮੁਖੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੀਨਾਰ ਸਨ ਪਰ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਤਬਾਹ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੁੜ-ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੁਣ ਇਹ ਇੱਕ ਮਹਿਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਕਿਲੇ
ਬਿਹਤਰੀਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ
ਬਹਿਤਰੀਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਫਿਲਮ ਲਈ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਔਸਕਰ ਇਨਾਮਾ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਨਾਮ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਮੱਸਾ
ਮੱਸਾ ਸ਼ਰੀਰ ਤੇ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਉਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮਾਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਦਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਚਮੜੀ ਦਾ ਰੋਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I ਜੋ ਕਿ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੀ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ I ਮੱਸਾ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਰਿਸ ਦੀ ਲਾਗ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਇਨਸਾਨੀ ਪੈਪੀਲੋਮਾਵਾਇਰਸ (ਐਚਪੀਵੀ) ਨਾਲ I ਮੱਸੇ ਦੀਆਂ ਤਕਰੀਬਨ 10 ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ- ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਹੁਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵਾਲੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ I ਮੱਸੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੋਂ ਛੂਤ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਛੂਆਛੂਤ ਦਾ ਰੋਗ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਚਮੜੀ ਫੱਟੀ ਹੋਵੇ I
ਕਿਸਮਾਂ
ਮੱਸੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਇਹ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੇ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਨਸਾਨੀ ਪੈਪੀਲੋਮਾਵਾਇਰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ I ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ-
ਕਾਰਨ
ਮੱਸੇ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਨਸਾਨੀ ਪੈਪੀਲੋਮਾਵਾਇਰਸ (ਐਚਪੀਵੀ) ਹੈ I ਪੈਪੀਲੋਮਾ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 130 ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ I ਐਚਪੀਵੀ ਸਕੁਆਮੋਸ ਇਪੀਥੈਲਿਅਮ ਨੂੰ ਲਾਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਚਮੜੀ ਜਾਂ ਜੈਨੀਟਲ, ਪਰ ਹਰ ਐਚਪੀਵੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਖਾਸ ਤੋਰ ਤੇ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗ ਕਰਦਾ ਹੈ I ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਐਚਪੀਵੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਲਾਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ “ਮੱਸਾ” ਜਾਂ “ਪੈਪੀਲੋਮਾ” ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ I ਹੋਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਮ ਐਚਪੀਵੀ ਅਤੇ ਮੱਸਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੇਠ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ-
ਕੱਚ
thumbnail|230px|ਇੱਕ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦਾ ਗੋਲਾ ਗਲਾਸ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕ੍ਰਿਸਟਲਲਾਈਨ, ਅਕਸਰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ, ਆਕਾਰਹੀਣ ਠੋਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਿਹਾਰਕ, ਤਕਨੀਕੀ, ਅਤੇ ਸਜਾਵਟੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਵਿੰਡੋ ਪੈਨ, ਟੇਬਲਵੇਅਰ, ਅਤੇ ਆਪਟਿਕਸ। ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਅਕਸਰ ਪਿਘਲੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਕੂਲਿੰਗ (ਬੁਝਾਉਣ) ਦੁਆਰਾ ਬਣਦਾ ਹੈ;  ਕੁਝ ਗਲਾਸ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਕੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ।  ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ, ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ, ਨਿਰਮਿਤ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ "ਸਿਲੀਕੇਟ ਗਲਾਸ" ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਰੇਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਸਿਲਿਕਾ (ਸਿਲਿਕਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ, ਜਾਂ ਕੁਆਰਟਜ਼) 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ।  ਸੋਡਾ-ਚੂਨਾ ਗਲਾਸ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 70% ਸਿਲਿਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਲਗਭਗ 90% ਨਿਰਮਿਤ ਕੱਚ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  ਗਲਾਸ ਸ਼ਬਦ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ, ਅਕਸਰ ਸਿਰਫ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਿਲਿਕਾ-ਮੁਕਤ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਚਾਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।  ਕੁਝ ਵਸਤੂਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਗਲਾਸ ਅਤੇ ਐਨਕਾਂ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਲੀਕੇਟ-ਅਧਾਰਿਤ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਸ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਕੱਚ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਕੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਤਰਲ ਦਸ਼ਾ ਤੋਂ ਠੰਡੇ ਹੋਕੇ ਠੋਸ ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੇ ਕਰਿਸਟਲੀ ਸੰਰਚਨਾ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸੈਮੀਨਾਰ
ਸੈਮੀਨਾਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਦਵਾਨ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਖੋਜ-ਪੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਆਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਚੁਸਤੀ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੈਕਚਰਾਂ ਜਾਂ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧਿਆਪਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਕਾਦਮਿਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਣਾ
ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਣਾ ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤੀ ਖਯਾਲ ਘਰਾਨਾ ਹੈ। ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਨੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਪੜਾਅ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ (1542-1605)। ਇਸ ਘਰਾਨੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਮੀਆ ਤਾਨਸੇਨ ਸਭ ਦਾ ਪਸੰਦੀਦਾ ਗਾਇਕ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਣਾ
ਰੂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
thumb|2002 ਦੇ ਰੂਸੀ ਰਾਜ ਦੇ 1140 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰੂਸ ਦਾ ਮਿਲੇਨੀਅਮ ਸਮਾਰਕ (8 ਸਤੰਬਰ 1862 ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ) ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਤੇ। ਰੂਸ ਦਾ ਇਤਹਾਸ  ਪੂਰਵੀ ਸਲਾਵ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।   ਰੂਸੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 862 ਏ.ਡੀ. ਹੈ। ਕੀਏਵਿਨ ਰਸ', ਪਹਿਲੀ ਸੰਯੁਕਤ ਪੂਰਬੀ ਸਲਾਵਿਕ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 882 ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਜ ਨੇ ਬਾਇਜੰਟਾਈਨ ਸਾਮਰਾਜ ਤੋਂ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਨੂੰ 988 ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਇਜੰਟਾਈਨ ਅਤੇ ਸਲਾਵ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਜੋ ਅਗਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਸਲਾਵ ਕਲਚਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੀਏਵਿਨ ਰਸ' ਦਾ ਆਖਿਰਕਾਰ 1237-1240 ਵਿਚ ਮੰਗੋਲਾਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਕਰਕੇ ਇਕ ਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਤਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਰਸ' ਦੀ ਲੱਗਪੱਗ ਅਧੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
13 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮਾਸਕੋ ਮੋਸਾਕੋਵੀਆ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ, ਰੂਸ ਦੀ ਜ਼ਰ੍ਸ਼ਾਹੀ ਪੂਰਬੀ ਪੋਲੈਂਡ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਧੁਰ ਪੂਰਬ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਤੱਕ ਵੱਡਾ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਸਾਰ ਅਤੇ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਨੇ ਰੂਸ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੋਣ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗਤਾ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿਚ  ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਰਮਵਾਰ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਦਬਾਵਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ  ਅੱਧ-ਦਿਲੇ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਦਮਨ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਸਾਨ ਵਿਦਰੋਹ  ਆਮ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਭਿਆਨਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਬਾਏ ਗਏ। 1861 ਵਿਚ ਰੂਸੀ ਭੌਂ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਪਰ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਇਨਕਲਾਬੀ ਦਬਾਵਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ। 1906 ਵਿੱਚ, ਸਟੇਟ ਡੂਮਾ ਨੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰੰਤੂ ਜ਼ਾਰ ਨੇ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1917 ਵਿਚ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਮਾਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟਤਾ ਕਰਕੇ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਮਾਡਰੇਟ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਇਆ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਾਕਾਮ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ 25 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਬਾਲਸ਼ਵਿਕਾਂ ਨੇ ਸੱਤਾ ਆਪਣੇ ਹਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਈ। 1922 ਅਤੇ 1991 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ, ਰੂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ (ਦਰਅਸਲ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਆਧਾਰਿਤ ਰਾਜ) ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਬਰੈਸਟ-ਲਿਤੋਵਸਕ ਦੀ ਸੰਧੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਰਲਗੱਡ ਸੀ। ਸੋਸ਼ਲਿਜ਼ਮ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਸੋਵੀਅਤ ਇਤਿਹਾਸ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੌਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜਰਿਆ। ਮਿਸਰਿਤ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ 1920ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਵੰਨ ਸੁਵੰਨਾ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ,  ਫਿਰ ਕਮਾਂਡ ਅਰਥ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਜੋਸਿਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ ਕਾਰਵਾਈਆਂ, 1980ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ "ਖੜੋਤ ਦਾ ਦੌਰ"। ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਦੀ ਇਕ ਪਾਰਟੀ  ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਬਾਲਸ਼ਵਿਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰਚ 1918 ਤੋਂ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਕਹਿਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ, ਇਸਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਢਾਂਚੇ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਮਿਖਾਇਲ ਗੋਰਬਾਚੈਵ ਨੇ ਵੱਡੇਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਿਆ। ਸੋਵੀਅਤ ਦੌਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰ -ਸੋਵੀਅਤ ਦੌਰ ਦੇ ਰੂਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਗਈ। ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰੂਸੀ ਸੰਘ ਜਨਵਰੀ 1992 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਰੂਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਪਰ ਇਸਦੀ ਸੁਪਰਪਾਵਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਨਵੇਂ ਲੀਡਰਾਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਸੈਂਟਰਲ ਪਲੈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਯੁੱਗ ਦੀ ਰਾਜ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ 2000 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਅਤੇ ਇਕ ਧੜੱਲੇਦਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਤੇ ਚੱਲ ਪਏ। ਰੂਸ ਦੀ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਕ੍ਰੀਮੀਅਨ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਵੱਲੋਂ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਇਤਹਾਸ
thumb|300x300px|ਕੁਰਗਨ ਦਾ ਹਾਈਪੋਥੀਸਿਸ: ਇੰਡੋ-ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਦਿ-ਭੂਮੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਰੂਸ।
ਪੁਰਾਤਨਤਾ
thumb|ਬੋਸਪੋਰੌਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਦੇ ਦੋ ਹੈਲਨਿਸਟਿਕ ਸਿਪਾਹੀ ਪੱਥਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਉੱਤੇ; ਤਾਮਨ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ (ਯੂਬਿਲਿਨੋ), ਦੱਖਣੀ ਰੂਸ ਤੋਂ ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ; ਸੰਗਮਰਮਰ, [[ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ]]
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਚਿੜੀਮਾਰ (ਪੰਛੀ)
ਚਿੜੀਮਾਰ (en:Eurasian sparrowhawk':), (Accipiter nisus''), ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪੰਛੀ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਲੈਕਚਰ
ਲੈਕਚਰ, ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਹਿੱਤ ਜ਼ਬਾਨੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਂ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆਲੇ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਲੈਕਚਰ। ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਇਤਹਾਸ, ਪਿੱਠਭੂਮੀ, ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਸਮੀਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਨੇਤਾ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ, ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵਚਨ, ਜਾਂ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ​​ਕਿ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਇੱਕ ਲੈਕਚਰ ਵਜੋਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਧਿਆਪਨ
ਰਾਮੋਨ ਸਾਮਪੇਦਰੋ
ਰਾਮੋਨ ਸਾਮਪੇਦਰੋ (5 ਜਨਵਰੀ 1943 – 12 ਜਨਵਰੀ 1998) ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ ਮਛਿਆਰਾ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। 25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੱਟ ਗਏ ਸੀ। ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ 29 ਸਾਲ ਖੁਦਕਸ਼ੀ ਦੇ ਹੱਕ ਲਈ ਲੜਿਆ।
ਮਾਰ ਆਦੇਨਤਰੋ
ਇਸਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਪੇਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮਾਰ ਆਦੇਨਤਰੋ (2004) ਬਣਾਈ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਮੋਨ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਖਾਵੀਏਰ ਬਾਰਦੇਮ ਦੇ ਨਿਭਾਇਆ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ ਅਤੇ 77ਵੇਂ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸਨੇ ਬਹਿਤਰੀਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਫਿਲਮ ਲਈ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨੀ ਲੋਕ
ਤੇਮਸੁਲਾ ਏਓ
ਤੇਮਸੁਲਾ ਏਓ (ਜਨਮ ਅਕਤੂਬਰ 1945) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ, ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਨੌਰਥ ਈਸਟਰਨ ਹਿੱਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਐਨਈਐਚਯੂ) ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਰਿਟਾਇਰਡ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ 1975 ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1992 ਅਤੇ 1997 ਦੇ ਵਿੱਚ NEHU ਤੋਂ ਡੈਪੂਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਨਾਰਥ ਈਸਟ ਜ਼ੋਨ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ, ਦੀਮਾਪੁਰ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਲੈਬੋਰਨਮ ਫਾਰ ਮਾਈ ਹੈਡ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
ਕਵਿਤਾ
ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਤੀਸਰਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕੋਹਿਮਾ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਨੌਰਥ ਈਸਟਨ ਹਿੱਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਖ਼ੀਰਲਾ ਗ੍ਰੇਸਵਰਕ ਬੁਕਸ, ਪੁਣੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਾਹਿਤਕ ਅਲੋਚਨਾ
ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਅਲੋਚਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈਨਰੀ ਜੇਮਜ਼ ਦੀ ਖੋਜ 'ਇਕ ਆਦਰਸ਼ ਹੀਰੋਇਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਤੋਂ 1989 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945
ਸਾਂਤੀਆਗੋ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਂਤਿਆਗੋ ਗਿਰਜਾਘਰ(ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ : Catedral de Santiago; ਬਾਸਕ : Donejakue Katedrala) ਬਿਲਬਾਓ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1300ਈ. ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਬਿਲਬਾਓ ਸਿਰਫ ਮਛਵਾਰਿਆ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। 1950 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂ ਲਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਦ ਜੰਗਲ ਬੁੱਕ
ਦ ਜੰਗਲ ਬੁਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:The Jungle Book) (1894) ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ ਲੇਖਕ ਰੁਡਯਾਰਡ ਕਿਪਲਿੰਗ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1893 - 94 ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੂਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਛਪੇ ਕੁੱਝ ਚਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰੁਡਯਾਰਡ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜਾਨ ਲਾਕਵੁਡ ਕਿਪਲਿੰਗ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਰੁਡਯਾਰਡ ਕਿਪਲਿੰਗ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ। ਇਸਦੇ ਉਪਰੰਤ ਲਗਪਗ ਦਸ ਸਾਲ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਪਰਤੇ ਅਤੇ ਲਗਪਗ ਅਗਲੇ ਸਾਢੇ ਛੇ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰੁਡਯਾਰਡ ਨੇ ਉਦੋਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਰਮੋਂਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਜੰਗਲ ਬੁੱਕ ਦੇ ਕਥਾਨਕ ਵਿੱਚ ਮੋਗਲੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਬਾਲਕ ਹੈ ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣਾ ਬਘਿਆੜਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਝੁੰਡ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਿੰਡ ਪਰਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਹਾਣੀਆਂ (ਅਤੇ 1895 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ‘ਦ ਸੈਕੰਡ ਜੰਗਲ ਬੁੱਕ’ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਮੋਗਲੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪੰਜ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ) ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਮਾਨਵੀਕ੍ਰਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਕੇ, ਨੈਤਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ‘ਦ ਲਾ ਆਫ ਦ ਜੰਗਲ’ (ਜੰਗਲ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ) ਦੇ ਛੰਦ ਵਿੱਚ, ਆਦਮੀਆਂ, ਪਰਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਿਪਲਿੰਗ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜੰਗਲ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਜਿਸਦੀ ਉਸ ਨੇ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹੋਰ ਪਾਠਕਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਰੂਪਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਿੰਨ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਤਿਆਗੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਾਵਕ ਮੋਗਲੀ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਥਾ ਸ਼ਾਇਦ ਰਿੱਕੀ-ਟਿੱਕੀ- ਟਾਵੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਵੀਰ ਨਿਓਲੇ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਟੂਮਾਈ” ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮਹਾਵਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਕਿਪਲਿੰਗ ਦੀ ਹਰ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਅਤੇ ਅੰਤ ਇੱਕ ਛੰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਉੱਧਵ ਕਿਆਰੀ
ਨੰਦਗਾਂਵ ਦੇ ਕੋਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਰਸ਼ਨੀ ਥਾਂ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਕਰਾਰੀ
ਕਰਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ
ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ (1866-9 ਮਈ, 1938) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗ਼ਦਰੀ ਆਗੂ ਸੀ। ਉਸ  ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਲਾਹੌਰ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਕੈਦ ਕਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਰਿਹਾਈ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਕਿਸਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਨੀਲੀ ਬਾਰ ਮੁਜ਼ਾਰਾ ਲਹਿਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਇਆ।
ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ
ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਬਾਬਾ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ, ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਪੈਸੇਫਿਕ ਤੱਟ 'ਤੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਦੇਸ਼ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਸਤਰਬੱਧ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਈ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 'ਗ਼ਦਰ' ਨਾਂਅ ਦਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਦੇਸੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਪਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹੋ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 29 ਅਗਸਤ, 1914 ਈ: ਨੂੰ ਸਾਨਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਤੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾ ਕੇ ਚੱਲੇ। ਯੋਕੋਹਾਮਾ (ਜਾਪਾਨ) ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਇਥੋਂ ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਪਿਸਤੌਲ ਖਰੀਦੇ ਅਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਥੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ
ਇਥੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਜਦੋਂ ਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ 29 ਅਕਤੂਬਰ 1914 ਈ: ਨੂੰ ਕਲਕੱਤੇ ਉਤਰਿਆ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਉਤਰਦਿਆਂ ਹੀ ਬਾਕੀ ਗ਼ਦਰੀ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਹਿਲੇ ਲਾਹੌਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੇਸ ਅਧੀਨ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ। 13 ਸਤੰਬਰ 1915 ਈ: ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ, ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵੀ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਈ ਗਈ।
ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਮੌਤ
1935 ਈ: ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਮੁੜ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ। 9 ਮਈ, 1938 ਈ: ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਹਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਆਗੂ ਸਰਬ ਹਿੰਦ ਕਿਸਾਨ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਬੰਗਾਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਗੰਭੀਰ ਹਾਦਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1866
ਜਾਵੇਦ ਅਖ਼ਤਰ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)
ਜਾਵੇਦ ਅਖ਼ਤਰ (21 ਨਵੰਬਰ 1940 – 8 ਜੁਲਾਈ 2016) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਆਫ ਸਪਿਨਰ ਵਜੋਂ ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲੀ, ਉਸਨੇ 18.17 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਇਕਲੌਤੇ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ 1980 ਤੋਂ 1999 ਤੱਕ 18 ਟੈਸਟਾਂ ਅਤੇ 40 ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਅੰਪਾਇਰ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਬੇਕਨ
ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਬੇਕਨ (1561 - 1626) ਅੰਗਰੇਜ਼ ਰਾਜਨੇਤਾ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਰਾਣੀ ਅਲਿਜਬੇਥ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1577 ਵਿੱਚ ਉਹ ਫ਼ਰਾਂਸ ਸਥਿਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਪਿਤਾ ਸਰ ਨਿਕੋਲਸ ਬੇਕਨ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ 1579 ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਇਆ। ਉਸਨੇ ਵਕਾਲਤ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾ ਅਪਨਾਉਣ ਲਈ ਕਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਅਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਰੁਚੀ ਸਰਗਰਮ ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੀ। 1584 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੋਕਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਸੰਸਦ ਦੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ 1614 ਤੱਕ ਰਿਹਾ, ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤਿਅੰਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਿਹਾ। ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਉਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅਲਿਜਬੇਥ ਨੂੰ ਨਿਰਪੱਖ ਸੰਮਤੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਸ ਦੀ ਸੰਮਤੀਆਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੰਨ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿਵਾਦ ਉੱਠੇ ਹੀ ਨਾ ਹੁੰਦੇ। ਸਭ ਕੁੱਝ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਠੀਕ ਠੀਕ ਲੇਖਾ ਜੋਖਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਲਾਰਡ ਬਰਲੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਬਾਧਕ ਮੰਨ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਰਾਣੀ ਅਲਿਜਾਬੇਥ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਹੀ ਲੋੜ ਲਈ ਸੰਸਦੀ ਧਨ ਅਨੁਦਾਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1592 ਦੇ ਲਗਪਗ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਐਂਥੋਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅਰਲ ਆਫ਼ ਏਸੇਕਸ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਪਰ 1601 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਏਸੇਕਸ ਨੇ ਲੰਦਨ ਦੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਬਗ਼ਾਵਤ ਲਈ ਭੜਕਾਇਆ ਤਾਂ ਬੇਕਨ ਨੇ ਰਾਣੀ ਦੇ ਵਕੀਲ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਨਾਲ ਏਸੇਕਸ ਨੂੰ ਰਾਜਧਰੋਹ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਜਾ ਦਵਾਈ।
ਜੰਦਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਲ
thumb|ਇਸ ਪੁੱਲ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਜੰਦਰੇ। ਜੰਦਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਲ (ਸਲੋਵੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Mesarski most) ਇੱਕ ਪੁੱਲ ਹੈ ਜੋ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਿਊਬਲਿਆਨਾ ਵਿੱਚ ਲਿਊਬਲਿਆਨਿਕਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਲਿਊਬਲਿਆਨਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮਾਰਕੇਟ ਨੂੰ ਪੈਟਕੋਵਸੇਕ ਪਟੜੀ ਨਾਲ ਜੋੜਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੁੱਲ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 10 ਜੁਲਾਈ 2010 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਬੇਕਨ
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਫਰਾਂਸਿਸ ਬੇਕਨ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਜਨਵਰੀ 1561 ਨੂੰ ਯਾਰਕ ਹਾਉਸ, ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਸਰ ਨਿਕੋਲਸ ਬੇਕਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਐਨੀ (ਕੁਕ) ਬੇਕਨ ਤੋਂ ਹੋਇਆ। ਫਰਾਂਸਿਸ ਦੀ ਮਾਸੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵਿਲਿਅਮ ਸੇਸਿਲ, ਬੈਰਨ ਬਰਘਲੇ ਪਹਿਲਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਰਘਲੇ ਬੇਕਨ ਦਾ ਮਾਸੜ ਬਣ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਜੰਦਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਲ
ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਪੁੱਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਚਾਰ 1930ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਜੋਜ਼ੇ ਪਲੇਕਨਿਕ ਨੇ ਦਿੱਤਾ। ਮੌਜੂਦਾ ਪੁੱਲ ਉਸ ਮੁੱਢਲੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਲ ਹੈ। ਇਹ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਜੁਰਜੀ ਕੋਬੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਜਾਕੋਵ ਬਰਦਾਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।
ਸੁਗੰਧਾ ਮਿਸ਼ਰਾ
ਸੁਗੰਧਾ ਸੰਤੋਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Sugandha Santosh Mishra; ਜਨਮ: 23 ਮਈ 1988) ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰ, ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਜੌਕੀ ਹੈ। ਉਹ "ਦ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ" ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਟੀਵੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ "ਦਿ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲਾਫਟਰ ਚੈਲੇਂਜ "ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸੁਗੰਧਾ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਮਈ 1988 ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਸੰਤੋਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ ਅਤੇ ਸਵਿਤਾ ਮਿਸ਼ਰਾ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਐਪੀਜੇ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ, ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ, ਉਸਦਾ ਝੁਕਾਅ ਸੰਗੀਤ ਵੱਲ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇੰਦੌਰ ਘਰਾਣਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਹ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਲਾਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਪੀ.ਟੀ. ਸ਼ੰਕਰ ਲਾਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਜੋ ਉਸਤਾਦ ਅਮੀਰ ਖਾਨ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸਨ।
ਉਸਨੇ 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਸਟਾਰ ਸੰਕੇਤ ਭੋਸਲੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ
ਕੈਰੀਅਰ
ਸੁਗੰਧਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਜੌਕੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਿੱਗ ਐਫਐਮ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ, ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਲਘੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਿੰਗਲ, ਭਜਨ ਅਤੇ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਉਸਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੀਵੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਸਾ ਰੇ ਗਾ ਮਾ ਪਾ ਸਿੰਗਿੰਗ ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਗੀਦਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ-ਉਜੇਤੂ ਬਣੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਟੀਵੀ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ ਦਿ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲਾਫਟਰ ਚੈਲੇਂਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਗੀਦਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲਿਸਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਕਮਾਲ ਧਮਾਲ ਮਾਲਾਮਾਲ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਸ਼ੋਅ ਹੋਸਟ ਵੀ ਕੀਤੇ।
ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਹੀਰੋਪੰਤੀ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਡਾਂਸ ਪਲੱਸ, ਆਈਪੀਐਲ ਐਕਸਟਰਾ ਇਨਿੰਗ, ਬਾਲ ਵੀਰ, ਦ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ, ਦ ਡਰਾਮਾ ਕੰਪਨੀ ਵਰਗੇ ਕਈ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ 2008 ਵਿੱਚ 133ਵੇਂ ਹਰਿਵੱਲਭ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਖਿਆਲ ਗਾਇਨ, ਠੁਮਰੀ ਟੱਪਾ ਅਤੇ ਭਜਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜੋਤੀਰਮੋਏ ਸਿਕਦਾਰ
ਜੋਤੀਰਮੋਏ ਸਿਕਦਾਰ (ਜਨਮ 11 ਦਸੰਬਰ 1969) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰਣ ਹੈ। ਉਸਨੇ 14 ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਗਰ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਸਾਲ 2019 ਤੋਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਕੰਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਦੀ ਸਾਵਕਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 2009 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਗਰ,ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸੀਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ, ਪਰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਜਗਾ ਨਾ ਬਣਾ ਸਕੀ।
ਉਹ ਇੱਕ ਮੱਧ ਦੂਰੀ ਦੀ ਦੌੜਾਕ ਸੀ ਅਤੇ 1995 ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 800 ਮੀਟਰ ਜਿੱਤੀ. ਉਸਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 800 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 1500 ਮੀਟਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿਤੇ ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ.
ਉਸਨੂੰ ਸਾਲ 1998–1999 ਲਈ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਖੇਲ ਰਤਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. ਉਸਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਵੀ ਨਮਾਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਉਸ ਨੂੰ 1995 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਉਹ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸਿਕੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਦਸੰਬਰ 1969 ਨੂੰ ਗੁਰੂਦਾਸ ਸਿਕੰਦਰ ਅਤੇ ਨਿਹਾਰ ਸਿਕਦਾਰ ਦੇ ਘਰ ਨਦੀਆ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ,ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਸਿਕੰਦਰ ਨੇ 9 ਫਰਵਰੀ 1994 ਨੂੰ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵਿਆਹ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਪਦਮਿਨੀ ਕੋਲਹਾਪੁਰੇ
thumb|ਪਦਮਿਨੀ ਕੋਲਹਾਪੁਰੇ ਪਦਮਿਨੀ ਕੋਲਹਾਪੁਰੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1972 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ (1976) ਅਤੇ ਡਰੀਮ ਗਰਲ (1977) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਮ ਸਤਯਮ ਸ਼ਿਵਮ ਸੁੰਦਰਮ (1978) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਰੂਪਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਦੋ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ।
15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਕੋਲਹਾਪੁਰੇ ਨੇ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨਾਟਕ ਇੰਸਾਫ਼ ਕਾ ਤਰਾਜ਼ੂ (1980) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਤੇ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਸੰਗੀਤਕ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਪ੍ਰੇਮ ਰੋਗ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। (1982), ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਬੰਧਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੂੰ ਸੌਤੇਨ (1983) ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਝੁਕਤਾ ਨਹੀਂ (1985) ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਪਦਮਿਨੀ ਕੋਲਹਾਪੁਰੇ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪੰਧਾਰੀਨਾਥ ਕੋਲਹਾਪੁਰੇ, ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨਿਰੂਪਮਾ ਕੋਲਹਾਪੁਰੇ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜੀ। ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਸਾਬਕਾ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸ਼ਿਵਾਂਗੀ ਕੋਲਹਾਪੁਰੇ, ਅਭਿਨੇਤਾ ਸ਼ਕਤੀ ਕਪੂਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸ਼ਰਧਾ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਿਧਾਂਤ ਕਪੂਰ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ, ਤੇਜਸਵਿਨੀ ਕੋਲਹਾਪੁਰੇ ਵੀ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ।
ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਪਨਾਮ "ਕੋਲਹਾਪੁਰੇ" ਰੱਖਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਪਦਮਿਨੀ ਦੀ ਮਾਂ, ਨਿਰੂਪਮਾ ਕੋਲਹਾਪੁਰੇ, ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮੰਗਲੌਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੋਂਕਣੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਕੋਂਕਣੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਰਾਠੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਦਮਿਨੀ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਪੰਧਾਰੀਨਾਥ ਕੋਲਹਾਪੁਰੇ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਵੀਨਾ ਵਾਦਕ ਸਨ। ਉਹ ਪੰਡਿਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਰਾਓ ਕੋਲਹਾਪੁਰੇ (ਪੰਡਿਤ ਦੀਨਾਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਲਵੰਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਭਾਈਵਾਲ) ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਨਾਟਿਆ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬੜੌਦਾ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ ਸੀ। ਪੰਧਰੀਨਾਥ ਦੀ ਮਾਂ ਪੰਡਿਤ ਦੀਨਾਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦੀ ਸੌਤੇਲੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਜਿਤੇਂਦਰ ਅਭਿਸ਼ੇਕੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਲਵੰਤਰਾਓ ਅਭਿਸ਼ੇਕੀ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮਿਨੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕਾ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾ ਭੌਂਸਲੇ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਗਰਾਊਂਡ ਸਟਾਫ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਫਿਲਮ ਐਸਾ ਪਿਆਰ ਕਹਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਪਦਮਿਨੀ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਪ੍ਰਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ ਉਰਫ ਟੂਟੂ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜੋ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ 1986 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਪ੍ਰਿਅੰਕ ਸ਼ਰਮਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਫਰਵਰੀ 1990 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਿਯੰਕ ਨੇ ਫਿਲਮ ਫਟਾ ਪੋਸਟਰ ਨਿਕਲਾ ਹੀਰੋ ਲਈ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕਰੀਮ ਮੋਰਾਨੀ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਜ਼ੋਆ ਮੋਰਾਨੀ ਦੀ ਭੈਣ ਸ਼ਾਜ਼ਾ ਨਾਲ 4 ਫਰਵਰੀ 2021 ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ thumb|238x238px| ਕੋਲਹਾਪੁਰੇ 2012 ਵਿੱਚ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਾਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਫ਼ੇ ਉਤੇ ਹਿੰਦੀ ਹਵਾਲੇ ਵਰਤੇ ਹਨ
ਛੋਟਾ ਜਲ ਬਟੇਰ
ਛੋਟਾ ਜਲ ਬਟੇਰ, (en:Baillon's crake:) (Porzana pusilla) ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਜਲ-ਪੰਛੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਪੈਪਸੂ ਰਾਜ ਵੇਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਰਨਾਲਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਸਾਲ 1954 'ਚ ਇਹ ਹਲਕਾ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਲੰਬਾਂ ਸਮਾਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਬਠਿੰਡਾ 'ਚ ਹੀ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2008 'ਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਹਲਕੇ ਨੂੰ ਰਾਖਵਾਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਫਰੀਦਕੋਟ 'ਚ ਨੋਟੀਫਾਈਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਇਸ ਹਲਕੇ 'ਚ ਫੂਲ ਟਾਊਨ ਅੰਦਰ ਤਹਿਸੀਲ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਿਲ੍ਹਾ ਵੀ ਉਸਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਖੇਤਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁਖ ਕਿੱਤਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਲੂਆਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ 'ਚ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਦਾ ਸੂਬੇ 'ਚ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਸੈਲਰ ਸਨਅਤ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਲਕੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ ਲੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ 37 ਪਿੰਡਾਂ, 5 ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ 'ਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਲਕੇ 'ਚ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 1 ਲੱਖ 56 ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਮਰਦ ਵੋਟਰ ਲਗਭਗ 83 ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ 73 ਹਜ਼ਾਰ ਔਰਤ ਵੋਟਰ ਹਨ। 18 ਤੋਂ 19 ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਵੋਟ 2.08 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ। ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਹਲਕੇ 'ਚ ਕਈ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾ ਇਸ ਸੀਟ 'ਤੇ ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਸਾਲ 2002 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਪਿੜ ਅੰਦਰ ਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2012 ਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਬਣੀ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਵਾਰ [ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ]] ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰੀ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਦੀ ਲਗਭਗ 45 ਹਜ਼ਾਰ ਵੋਟ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪਿੰਡ ਮਹਿਰਾਜ, ਭਗਤਾ ਭਾਈ, ਭਾਈ ਰੂਪਾ, ਕੋਠਾ ਗੁਰੂ, ਮਲੂਕਾ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿਚ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਹੋਵੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਵਿਲੀਅਮ ਐਂਡਰਸਨ(ਕ੍ਰਿਕਟ ਅੰਪਾਇਰ)
ਵਿਲੀਅਮ ਪੈਟਰਿਕ ਐਂਡਰਸਨ (29 ਜੁਲਾਈ 1910 - 5 ਫਰਵਰੀ 1975) 1961-62 ਵਿੱਚ ਦੋ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਪਾਇਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋਹਾਨਸਬਰਗ, ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਗੱਦ ਜਾਂ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਠਕ/ਸਰੋਤੇ/ਦਰਸ਼ਕ ਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਨ, ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਉਲੀਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅੰਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਕੁਝ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡੈਟਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ (ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਇੱਕ ਚੈੱਕ ਰਜਿਸਟਰ) ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਲੇਖ ਸਿਰਫ ਉੱਪਰ ਦੱਸੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਲਿਖਤ, ਭਾਵੇਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਹਨ, ਪਰ ਸਮਾਰਥੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਾਜਬ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੁਮੇਰ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਸਾਹਿਤ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀਆਂ - ਇਹ ਹੀ ਗੱਲ ਕੁਝ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਿਸਰੀ ਹਾਇਓਰੋਗਲਾਫਿਕਸ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੌਗਜ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੱਚ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨ ਅਕਸਰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਅੱਡ ਅੱਡ ਰਾਵਾਂ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਦੋਂ ਲਿਖਤੀ ਰਿਕਾਰਡ ਲਿਖਣਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ "ਸਾਹਿਤ" ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੁਢਲੀਆਂ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗਤਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੂਰੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਕਾਸ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਾਵੀਂ ਪਧਰੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕਰੂਪ ਗਲੋਬਲ ਇਤਿਹਾਸ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਇਸ ਤੱਥ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰ-ਹਾ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਠ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ, ਹਾਦਸੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਮੂਲ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਹੀ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਜਾਣ ਨਾਲ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਦੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਣਗਿਣਤ ਮੁੱਖ ਗ੍ਰੰਥ ਅੱਗ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਹੋਕੇ ਸਦਾ ਲਈ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਗ੍ਰੰਥਾਂ (ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ) ਦੀ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਰੂਹਾਨੀ ਜਾਂ ਦੁਨਿਆਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਬਾ ਦੇਣਾ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਰਹੱਸਮਈ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। left|thumb|ਇਕ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੱਟੀ ਜਿਸ ਤੇ ਗਿਲਗਾਮੇਜ਼ ਦੇ ਐਪਿਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਉਕਰਿਆ ਹੈ।
ਚੀਨ
ਕਲਾਸੀਕਲ ਕਵਿਤਾ (ਜਾਂ ਸ਼ਿਜਿੰਗ) ਚੀਨੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 11ਵੀਂ ਤੋਂ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਪੂ ਤੱਕ ਹੋਏ ਅਗਿਆਤ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ 305 ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹ। ਚੂ ਸੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ (ਜਾਂ ਚੂ ਦੇ ਗੀਤ) ਕੂ ਯੂਆਨ ਦੀ ਕਾਵਿ ਲੇਖਣੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖ਼ੁਦ ਆਪ ਲਿਖੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਕੂ ਯੁਆਨ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤਾਖਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਬਰਾਨੀ ਸਾਹਿਤ
ਇਬਰਾਨੀ ਬਾਈਬਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈਆਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਲਗਪਗ 11ਵੀਂ ਜਾਂ ਦਸਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੋਰ ਲਿਖਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੰਮ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਚੁਣਿਆ ਤੇ ਬੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੂਨਾਨੀ ਸਾਹਿਤ
ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਸਮਾਜ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਕਾਫੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਮਹਾਂਕਾਵਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਇਲੀਅਡ ਅਤੇ ਓਡੀਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਨਿਭਾਅ ਲਈ ਉਚ ਪਾਏ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਕੱਢ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਯੂਨਾਨੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਕੱਢ ਸੀ ਸਾਫ਼ੋ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਧਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰ੍ਗੀਤਿਕ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।
ਲਾਤੀਨੀ ਸਾਹਿਤ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਰੋਮਨ ਰਿਪਬਲਿਕ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਯੂਨਾਨੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਵਰਜਿਲ ਦਾ ਐਨੀਡ, ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਹੋਮਰ ਦੇ ਇਲਿਆਡ ਦੀ ਰੀਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਲਾਟੁਸ, ਇੱਕ ਕਾਮਿਕ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਅਰਿਸਟੋਫੇਨ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਿਆ; ਟੈਸੀਟਸ ਦੇ ਐਨਲਸ ਅਤੇ ਜਰਮੇਨੀਆ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹੋ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਥਊਸੀਡਾਈਜ਼ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਸੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਯੂਸੀਬੀਅਸ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਜਿੰਨਾ ਟੈਸੀਟਸ ਜਾਂ ਥਿਊਸੀਡੀਡੇਸ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਬਹੁ-ਦੇਵਵਾਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ); ਓਵਿਡ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮੈਟਾਮੌਰਫੌਸਸ ਨੇ ਉਸੇ ਯੂਨਾਨੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖੋਜਿਆ। ਇਹ ਦਲੀਲਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਮਨ ਲੇਖਕ ਬੇਤੁਕੇ ਕਾਪੀਕੈਟ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਗੋਂ ਕਿਤੇ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੂਨਾਨੀ ਪੂਰਬਲੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੁਧਾਰਿਆ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਓਵਿਡ ਦਾ ਮੈਟਾਮੌਰਫੌਸਸ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰੂਪ ਘੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਧਾਰਾ ਦਾ ਅਗਵਾਨੂੰ ਹੈ। ਜਿਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਮੁਕਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰੋਮਨਾਂ ਨੇ ਯੂਨਾਨੀਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਖੁਦ ਦੀਆਂ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਅਸਲ ਨਿਯੰਤਰਨ ਰੇਖਾ
thumb|200px|ਅਸਲ ਨਿਯੰਤਰਨ ਰੇਖਾ ਦਾ ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਅਸਲ ਨਿਯੰਤਰਨ ਰੇਖਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Line of Actual Control, LAC) ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹੱਦਬੰਦੀ ਦੀ ਰੇਖਾ ਹੈ। 4,056 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮੀ ਇਹ ਰੇਖਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚਾਰ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ; ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਉਤਰਾਖੰਡ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਿੱਕਮ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ
ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਨਿਜਾਮਦੀਨਪੁਰ
ਨਿਜਾਮਦੀਨਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਧਰਮ
ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ:- ਵੀਹ+ਨੋ ( 20+9= 29)ਯਾਨੀ ਜੋ ਉਨੱਤੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੰਭੇਸ਼ਵਰ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਪੰਥ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂ ਜਾਂਭੋਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ( ਬਿਕਰਮੀ ਸੰਮਤ 1542 )1485 ਈ. ਵਿੱਚ 34 ਸਾਲਾਂ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੀਕਾਨੇਰ ਜਿਲ੍ਹੇ  ਦੇ ਸਮਰਾਥਲ ਧੋਰੇ ਵਿਚ ਕਾਰਤਿਕ ਵਦੀ ਅਠਮੀਂ ਨੂੰ  ਪਾਹਲ  ਬਣਾ ਕੇ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਸਮਾਜ ਦੀ  ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਗੁ੍ਰੁ ਜੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਪੀਪਾਸਰ ਦੇ ਇੱਕ ਰਾਜਪੂਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਲੋਹਟ ਜੀ ਪਵਾਰ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਹੰਸਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ  ਮੂੰਹੋਂ ਇੱਕ ਵੀ  ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਉਚਾਰਿਆ।
ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਕਾਕਾ ਪੁਲ੍ਹੋ ਜੀ ਪੰਵਾਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੋਈ ਬਣਾਇਆ।
ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ 29 ਨਿਯਮ ਦਿੱਤੇ ਸੀ ਜੋ ਦੇਨਿਕ ਜੀਵਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਪਯੋਗੀ ਹਨ। ਜਾਂਬੋਜੀ ਨੇ 29 ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਇਹ ਦੇਨਿਕ ਜੀਵਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਧਰਮ ਦੀ ਨੀਂਹ ਗੁਰੂ ਜੰਭੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਬੀਕਾਨੇਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ। ==29 ਨਿਯਮ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ ==
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ (QM; ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁਆਂਟਮ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਜਾਂ ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਓਹ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜੋ ਐਟਮਾਂ ਅਤੇ ਸਬ-ਐਟੌਮਿਕ ਕਣਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਖਮ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਊਰਜਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਥਿਊਰੀ ਹੈ। ਕਲਾਸੀਕਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਜੋ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਵਿਸ਼ਾਲ (ਮੈਕ੍ਰੋਸਕੋਪਿਕ) ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪਤਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਓੰਤਬੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਕਲਾਸੀਕਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਕਿ ਮੋਮੈਂਟਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਤ੍ਰਾਵਾਂ ਅਨਿਰੰਤਰ ਮੁੱਲਾਂ (ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ) ਤੱਕ ਅਕਸਰ ਸੀਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਸਤੂਆਂ ਕਣਾਂ ਅਤੇ ਤਰੰਗਾਂ (ਵੇਵ-ਪਾਰਟੀਕਲ ਡਿਊਲਿਟੀ) ਦੋਵੇਂ ਤਰਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਓਸ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਪ੍ਰਤਿ ਕੋਈ ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਤ੍ਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ (ਅਨਸਰਟਨਟੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ)।
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ 1900 ਵਿੱਚ ਮੈਕਸ ਪਲੈਂਕ ਦੇ ਬਲੈਕ-ਬੌਡੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਸਮੱਸਿਆ (ਜੋ 1859 ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਹੋਈ) ਪ੍ਰਤਿ ਹੱਲ ਤੋਂ ਅਤੇ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੇ 1905 ਵਾਲ਼ੇ ਓਸ ਪੇਪਰ ਤੋਂ ਦਰਜੇਵਾਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਫੋਟੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ (ਜੋ 1887 ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਆਂਟਮ-ਅਧਾਰਿਤ ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਜੋਰਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੱਧ-1920ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸਮਝੀ (ਵਿਚਾਰੀ) ਗਈ ਸੀ।
ਕੇਨਰਾ ਬੈਂਕ
ਕੇਨਰਾ ਬੈਂਕ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕ ਹੈ। ਇਸ ਬੈਂਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਬੰਗਲੋਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਬੈਂਕ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1 ਜੁਲਾਈ, 1906 ਨੂੰ ਅਮੇਮਬਲ ਸੁਬਾ ਰਾਓ ਪਾਏ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕ
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਆਂਟਮ ਕੈਮਿਸਟਰੀ, ਸੁਪਰਕੰਡਕਟਿੰਗ ਮੈਗਨੈਟ, ਲਾਈਟ-ਇਮਿੱਟਿੰਗ ਡਾਇਓਡ, ਅਤੇ ਲੇਜ਼ਰ, ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ ਅਤੇ ਸੇਮੀਕੰਡਕਟਰ ਜਿਵੇਂ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ, ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਇਮੇਜਿੰਗ ਜਿਵੇਂ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਰੈਜ਼ੋਨੈਂਸ ਇਮੇਜਿੰਗ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪੀ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਇਓਲੌਜੀਕਲ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕੀ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਤਰੰਗ ਫਿਤਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪੁੱਛਗਿੱਛ 17ਵੀਂ ਅਤੇ 18ਵੀਂ ਸਦੀਆਂ ਅੰਦਰ ਓਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਰੌਬ੍ਰਟ ਹੁੱਕ, ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਹੂਈਜਨਸ ਅਤੇ ਲੀਓਨਹਾਰਡ ਇਲੁਰ ਵਰਗੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਵੇਵ ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। 803 ਵਿੱਚ, ਥੌਮਸ ਯੰਗ, ਜੋ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੌਲੀਮੈਥ ਸੀ, ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਬਲ-ਸਲਿੱਟ ਐਕਸਪੈਰੀਮੈਂਟ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਔਨ ਦੀ ਨੇਚਰ ਔਫ ਲਾਈਟ ਐਂਡ ਕਲਰਜ਼ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਰੰਗਾੰ ਦੀ ਫਿਤਰਤ ਉੱਤੇ) ਸਿਰਲੇਖ ਅਧੀਨ ਦਰਸਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਵੇਵ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਆਮ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
1896 ਵਿੱਚ, ਵਿਹੇਲਮ ਵੇਇਨ ਨੇ ਬਲੈਕ ਬਾਡੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸਥਾਰ-ਵੰਡ ਨਿਯਮ ਅਨੁਭਵ-ਸਿੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ ਵੇਇਨ ਦਾ ਨਿਯਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੁਡਵਿਗ ਬੋਲਟਜ਼ਮਨ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਉੱਤੇ ਮੈਕਸਵੈੱਲ ਦੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅੱਪੜਿਆ ਸੀ। ਫੇਰ ਵੀ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਉੱਚ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਨਿਮਨ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚਮਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਗਿਣਦਾ ਸੀ। ਬਾਦ ਵਿੱਚ, ਪਲੈਂਕ ਨੇ ਇਸ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਬੋਲਟਜ਼ਮਨ ਦੀ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਪ੍ਰਤਿ ਸਟੈਟਿਸਟੀਕਲ ਵਿਆਖਿਆ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਹੀ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਲੈਂਕ ਦੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਅੱਜਕੱਲ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਤਿ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
(1859 ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ) ਬਲੈਕ ਬਾਡੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਸਮੱਸਿਆ ਪ੍ਰਤਿ 1900 ਵਿੱਚ ਮੈਕਸ ਪਲੈਂਕ ਦੇ ਹੱਲ ਦੇ ਮਗਰੋਂ, ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ (1905 ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ) ਫੋਟੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਇੱਫੈਕਟ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੰਪੋਨੈਂਟ-ਅਧਾਰਿਤ ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ। 1900-1910 ਦੇ ਆਸਪਾਸ, ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਤੱਥ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਐਟੌਮਿਕ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਕੌਰਪਸਕਲਰ ਥਿਊਰੀਆਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਈਆਂ; ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪਦਾਰਥ ਦੀਆਂ ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀਆਂ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੁਦਰਤ ਅੰਦਰਲੇ ਕੁਆਂਟਮ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਰਥਰ ਕੌਂਪਟਨ, ਸੀ। ਵੀ ਰਮਨ, ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਜ਼ੀਮਨ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੁਆਂਟਮ ਇੱਫੈਕਟ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੌਬਰਟ ਐਂਡ੍ਰੀਊਸ ਮਿੱਲੀਕਨ ਨੇ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਫੋਟੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਇੱਫੈਕਟ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਇਸਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਥਿਊਰੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਲਈ। ਉਸੇ ਵਕਤ, ਅਰਨੈਸਟ ਰਦਰਫੋਰਡ ਨੇ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਐਟਮ ਦਾ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਮਾਡਲ ਖੋਜਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਨੀਲ ਬੋਹਰ ਨੇ ਐਟੌਮਿਕ ਬਣਤਰ ਪ੍ਰਤਿ ਆਪਣੀ ਥਿਊਰੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੈਨਰੀ ਮੋਜ਼ਲੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਬਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1913 ਵਿੱਚ, ਪੀਟਰ ਡੀਬਾਇ ਨੇ ਐਟੌਮਿਕ ਬਣਤਰ ਵਾਲੀ ਨੀਲ ਬੋਹਰ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਨੂੰ ਅੰਡਾਕਾਰ ਔਰਬਿਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ, ਜੋ ਅਰਨੌਲਡ ਸੋਮੱਰਫੈਲਡ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੰਕਲਪ ਸੀ। ਇਸ ਫੇਜ਼ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
The following titles, all by working physicists, attempt to communicate quantum theory to lay people, using a minimum of technical apparatus. More technical:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨਾਵਾਂ
ਮੋਂਤੇਰੇਈ
ਮੋਂਤੇਰੇਈ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਰਾਜ ਨੁਏਵੋ ਲਿਓਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕਾ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦਾ ਨੌਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਨੌਟੰਕੀ
thumb|border|right|ਵਿਸ਼ਵ-ਪ੍ਰਸਿਧ ਕਲਾਕਾਰ ਪੰ. ਰਾਮ ਦਿਆਲ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਡਾ. ਦਵਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੌਟੰਕੀ ਖੇਲ ਰਹੇ ਹਨ ਨੌਟੰਕੀ (नौटंकी) ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਲੋਕ ਨਾਚ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨਕਾਲ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਸਵਾਂਗ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ਜ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਲਤਾਨ (ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ) ਦੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਨੌਟੰਕੀ ਨਾਮਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਸਹਿਜ਼ਾਦੀ ਨੌਟੰਕੀ ਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਚ - ਡਰਾਮਾ ਉੱਤੇ ਪਿਆ। ਨੌਟੰਕੀ ਅਤੇ ਸਵਾਂਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਸਵਾਂਗ ਜਿਆਦਾਤਰ ਧਾਰਮਿਕ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਨਾਲ ਤਾੱਲੁਕ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਨੌਟੰਕੀ ਦੇ ਮੌਜੂ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਵੀਰ - ਰਸ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਤਨਜ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਕੇ ਨੌਟੰਕੀ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਲੋਕਪਿਆਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਸਮਾਜ ਦੇ ਉੱਚ - ਦਰਜੇ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਲੀਲ ਮਨੋਰੰਜਨ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਲੋਕ - ਕਲਾ ਪਨਪਦੀ ਗਈ। ਰਾਮ ਬਾਬੂ ਸਕਸੈਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਾਰੀਖ-ਏ-ਅਦਬ -ਏ-ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨੌਟੰਕੀ ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਤੋਂ ਪਨਪੀ ਹੈ। ਕਾਲਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਕੁਸੁਮਾਕਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨੌਟੰਕੀ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਭਵ ਹੈ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ – ਬਾਰਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 13ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ ਦੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਨੌਟੰਕੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਖੁਸਰੋ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ‘ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਛੰਦਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ – ਜੁਲਦੇ ਛੰਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੌਟੰਕੀ ਵਿੱਚ ਵਧਣ ਲਗਾ।
ਧਰਮਨਿਰਪੱਖ ਵਿਧਾ
ਭਾਰਤੀ ਥਿਏਟਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੂਲ ਧਾਰਾਵਾਂ ਹਨ: ‘ਧਾਰਮਿਕ’ ਅਤੇ ‘ਲੌਕਿਕ’। ਨੌਟੰਕੀ ਇੱਕ ਧਰਮਨਿਰਪੱਖ ਵਿਧਾ ਹੈ। ਇਹ ‘ਰਾਮਲੀਲਾ‘ ਅਤੇ ‘ਰਾਸਲੀਲਾ’ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਦਸ਼ਹਿਰੇ, ਦਿਵਾਲੀ ਜਾਂ ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਰਗੇ ਕਿਸੇ ਵਾਰਸ਼ਿਕ ਉਤਸਵ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਨੌਟੰਕੀ ਕੇਵਲ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਫੁਰਤੀਲਾ ਨਾਚ, ਢੋਲ ਕੁੱਟਣ ਦੀ ਅਵਾਜ ਅਤੇ ਭਰਵੀਂ ਅਵਾਜ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਨੌਟੰਕੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ
ਨੌਟੰਕੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਲੋਕਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਇਲਾਕਾਈ ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ ਗਦ ਅਤੇ ਪਦ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਾਤਰਾਂ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭਿੰਨਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਭਾਸ਼ਾ ਸਰਲ ਅਤੇ ਸੁਬੋਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨੌਟੰਕੀ ਵਿੱਚ ਚੌਬੋਲਾ, ਦੋਹਾ, ਲਾਵਣੀ, ਸੋਰਠਾ ਆਦਿ ਛੰਦਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਗਾਰੇ, ਢੋਲਕ, ਡੱਫ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੰਗਮੰਚ
ਉਧਮਪੁਰ
ਉਧਮਪੁਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਨਗਰ ਹੈ। ਇਹ ਉਧਮਪੁਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁੱਖਆਲਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 1ਏ ਉੱਤੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਹਿੰਦੁਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਾਰਮਿਕ ਥਾਂ ਵੈਸ਼ਣੋ ਦੇਵੀ ਉਧਮਪੁਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹੇ
ਸੰਨ ਅੰਤੋਨ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸੰਤ ਅਨਤੋਨ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸਪੇਨ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬਿਲਬਾਓ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸੰਤ ਅੰਤੋਨੀਅਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਂ ਅਨਤੋਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਨੂੰ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਇਹ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਦਰਵੀਂ ਸੋਲਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਈ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਹੋਇਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਪੰਦਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਲਗਭਗ 300 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਗੋਦਾਮ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। 17 ਜੁਲਾਈ 1984 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕੌਮੀ ਸਮਾਰਕਾਂ (National Historic-Artistic Monument) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਜੇਟ ਏਅਰਵੇਜ਼
ਜੇਟ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਵਾਈ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਡੀਗੋ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਵਾਈ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਤੇ ਬਜ਼ਾਰ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ 74 ਥਾਵਾਂ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਗਭਗ 300 ਉਡਾਨਾ ਭਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਮੁੰਬਈ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਕੇਂਦਰ ਦਿੱਲੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਚੇਨਈ ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਹਨ।
ਉਦੈਪੁਰ
ਮੇਵਾੜ
8ਵੀਂ ਤੋਂ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਬੱਪਾ ਰਾਵਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੇ ਅਜਿੱਤ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਰਾਜ ਮੇਵਾੜ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਾਰਾਣੀ ਕੰਵਲਿਨੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਦੀ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕ ਪਾਉਣ ਲਈ ਦੇ ਸਲਤਨਤ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਅੱਲਾਉਦੀਨ ਖਿਲਜੀ ਨੇ ਇਸ ਕਿਲੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਨੂੰ ਲੋਟਸ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਵਖਾਇਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਹੋਈ। ਪਰ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਾਰਾਣੀ ਸਹਿਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰ ਬੱਲਦੀ ਹੁਈ ਅੱਗ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੌਹਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਕੁੱਦ ਗਈ, ਅਤੇ ਅੱਲਾਉਦੀਨ ਖਿਲਜੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਪਾ ਰਾਵਲ (1433 - 68), ਰਾਣਾ ਸਾਂਗਾ (1509 - 27) ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ 80 ਘਾਵ ਹੋਣ, ਇੱਕ ਟੰਗ ਨਾ (ਅਪੰਗ) ਹੋਣ, ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਸ਼ਾਸਨ ਸਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਲਾਂਦੇ ਸਨ ਸਗੋਂ ਬਾਬਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ (1572 - 92) ਹੋਏ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਅਕਬਰ ਦੀ ਅਧੀਨਤਾ ਨਹੀਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੇ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਪਿਛੋਲਾ ਝੀਲ
ਮਹਾਰਾਣਾ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਦੂਸਰਾ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਾਇਆ ਸੀ। ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਟਾਪੂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਨਾਂ ਉੱਤੇ ਮਹਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੈ ਜਗ ਨਿਵਾਸ, ਜੋ ਹੁਣ ਲੇਕ ਪੈਲੇਸ ਹੋਟਲ ਬੰਨ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਹੈ ਜਗ ਮੰਦਿਰ। ਦੋਨਾਂ ਹੀ ਮਹਲ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸ਼ਿਲਪਕਲਾ ਦੇ ਚੰਗੇਰੇ ਉਦਾਹਰਨ ਹਨ, ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੁਆਰਾ ਜਾ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਗ ਮੰਦਿਰ, ਉਦੈਪੁਰ
ਪਿਛੋਲਾ ਝੀਲ ਉੱਤੇ ਬਣੇ ਟਾਪੂ ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਮਹਲ, ਜੋ ਹੁਣ ਇੱਕ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਹੋਟਲ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਕੋਰਟਯਾਰਡ, ਕਮਲ ਦੇ ਤਾਲਾਬ ਅਤੇ ਆਮ ਦੇ ਪੇੜਾਂ ਦੀ ਛਾਂਵ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਸਵਿਮਿੰਗ - ਪੂਲ ਮੌਜ - ਮਸਤੀ ਕਰਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਤੁਸੀ ਇੱਥੇ ਆਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਖਾਣ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਵੇਂ, ਪਰ ਤੁਸੀ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰਲਾ ਹਿੱਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।
ਜਗਦੀਸ਼ ਮੰਦਿਰ, ਉਦੈਪੁਰ
ਪਿਛੋਲਾ ਝੀਲ ਉੱਤੇ ਬਣਾ ਇੱਕ ਮੰਦਿਰ। ਇਹ ਮਹਲ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਰਣ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਾਇਆ। ਮਹਲ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਗੋਲਡਨ ਮਹਲ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਨੋਖਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ।
ਸ਼ਿਲਪਗਰਾਮ, ਉਦੈਪੁਰ
ਇੱਕ ਸ਼ਿਲਪਗਰਾਮ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗੋਆ, ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪਾਰੰਪਰਰਿਕ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਸ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਚ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਹੋਇਆ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੱਜਨਗੜ (ਮਾਨਸੂਨ ਪੈਲੇਸ)
ਉਦੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਰਾਵਲੀ ਪਰਵਤਮਾਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸਿੱਖਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਮਹਲ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸੱਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਸੱਜਨਗੜ ਵਲੋਂ ਉਦੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਝੀਲਾਂ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਪਹਾੜ ਦੀ ਤਲਹਟੀ ਵਿੱਚ ਅਭਯਾਰੰਨਯ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਲ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਜਗਮਗਾ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਵਿਖਾਈ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਫਤੇਹ ਸਾਗਰ
ਮਹਾਂਰਾਣਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਇਹ ਝੀਲ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਰਾਣਾ ਫਤੇਹ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਪੁਨਰਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ। ਝੀਲ ਦੇ ਬੀਚਾਂ - ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਗੀਚਾ ਹੈ। ਬਾਗੀਚੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦਾ ਇੱਕ ਕੈਫੇ ਵੀ ਹੈ। ਤੁਸੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਅਤੇ ਆਟੋ ਦੁਆਰਾ ਇੱਥੇ ਪਹੁਂਚ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਮੋਤੀ ਮਗਰੀ
ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਾ ਮਹਾਂਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ। ਮੋਤੀ ਮਗਰੀ ਫਤੇਹਸਾਗਰ ਦੇ ਕੋਲ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੂਰਤੀ ਤੱਕ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੀਆਂ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਸੁੰਦਰ ਬਗੀਚੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਰਾਕ ਗਾਰਡਨ ਦੇਖਣਯੋਗ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਹਾਲ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਹੇਲੀਆਂ ਦੀ ਬਾੜੀ
ਸਹੇਲੀਆਂ ਦੀ ਬਾੜੀ / ਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਬਾਗ ਇੱਕ ਸੱਜਿਆ - ਧਜਾ ਬਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਕਮਲ ਦੇ ਤਾਲਾਬ, ਫੱਵਾਰੇ, ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਕਯੋਸਕ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸੁਖਾਦੀਆ ਸਰਕਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਹਰਾ ਮੱਖੀ-ਖਾਣਾ
ਹਰਾ ਮੱਖੀ-ਖਾਣਾ (Merops orientalis) (ਕਈ ਵਾਰ ਛੋਟਾ ਹਰਾ ਮੱਖੀ-ਖਾਣਾ) ਮੱਖੀ-ਖਾਣਾ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਚਿੜੀ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਮੱਖੀ ਖਾਣਾ ਪਤਰੰਗਾ’ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ, ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਭੂੰਡ ਹਨ। ਇਹ ਤੇਜ਼ ਉਡਾਰੂ ਹਨ ਇਹ 40 ਤੋਂ 45 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਉੱਡ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ ਟਿਟ-ਟਿਟ-ਟਿਟ ਅਤੇ ਟਰੀ-ਟਰੀ-ਟਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਹੈ।
ਹੁਲੀਆ
ਇਸ ਦਾ ਕੱਦ 16 ਤੋਂ 18 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ, ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਖੰਭਾਂ ਦਾ ਪਸਾਰ 29 ਤੋਂ 30 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਅਤੇ ਭਾਰ 15 ਤੋਂ 20 ਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਚਮਕਦਾਰ ਨੀਲੀ ਭਾਹ ਵਾਲਾ ਹਰਾ, ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਠੋਡੀ ਉੱਤੇ ਨੀਲੀ ਭਾਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੂੜ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖੰਭਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਲਾਖੀ ਹਰਾ, ਸਿਰ ਤੇ ਪਿੱਠ ਉੱਤੋਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਲਾਖੀ, ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੁੰਦੀਆ ਹਨ। ਚੁੰਝ ਲੰਮੀ ਪਤਲੀ ਕਾਲੀ ਤੇ ਅੱਗਿਓਂ ਥੱਲੇ ਨੂੰ ਮੁੜੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਰਦਨ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਕਾਲਾ ਅਤੇ ਪਤਲਾ ਕਾਲਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪੂਛ ਲੰਮੀ ਉੱਤੇ ਦੋ ਤਿੱਲਿਆਂ ਵਰਗੇ ਖੰਭ ਬਾਕੀ ਦੀ ਪੂਛ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਉਂਗਲਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦੂਰ ਤਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੂੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ
ਇਹਨਾਂ ਤੇ ਬਹਾਰ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਜੂਨ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਰਲ ਕੇ ਰੇਤੀਲੇ ਟਿੱਲਿਆਂ ਦੇ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੇਟਵੇਂ ਰੁਖ਼ 5 ਫੁੱਟ ਲੰਮੀ ਸੁਰੰਗਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਦਾ 3 ਤੋਂ 5 ਗੋਲ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿੱਟੇ ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਦਾ ਅਤੇ ਨਰ ਰਲ ਕੇ ਅੰਡੇ ਸੇਕ ਕੇ 14 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਕੱਢ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 15 ਸਾਲ ਤਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਸੇਸ਼ਾਦਰੀ
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਸ਼ੇਸ਼ਾਦਰੀ (ਜਨਮ 16 ਨਵੰਬਰ 1963) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਡਾਂਸਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਉਸਨੇ ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਫਿਲਮ ਪੇਂਟਰ ਬਾਬੂ (1983) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਫਿਲਮ ਹੀਰੋ (1983) ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਟਾਰਡਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼ੇਸ਼ਾਦਰੀ ਨੇ 1981 ਵਿੱਚ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਈਵਜ਼ ਵੀਕਲੀ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ ਉਹ 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ, ਉਸਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਿਪੁੰਨ ਡਾਂਸ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਹੀਰੋ (1983), ਆਂਧੀ-ਤੂਫਾਨ (1985), ਮੇਰੀ ਜੰਗ (1985), ਸਵਾਤੀ (1986), ਦਿਲਵਾਲਾ (1986), ਡਕੈਤ (1987), ਇਨਾਮ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ (1987), ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। (1987), ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ (1988), ਮਹਾਦੇਵ (1989), ਅਵਾਰਗੀ (1990), ਜੁਰਮ (1990), ਘਾਇਲ (1990), ਘਰ ਹੋ ਤੋ ਐਸਾ (1990), ਦਾਮਿਨੀ (1993), ਡੁਏਟ (1994) ਅਤੇ ਘਟਕ (1996) ) ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਾਤੀ (1986), ਦਹਲੀਜ਼ (1986), ਸੱਤਿਆਮੇਵ ਜਯਤੇ (1987), ਅਵਾਰਗੀ (1990) ਅਤੇ ਦਾਮਿਨੀ (1993) ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। ਉਸਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਖਜੂਰਾਹੋ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਘਟਕ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਾਲਣ ਲਈ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਚੈਰਿਸ਼ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਐਕਸੈਪਟ ਹਰ ਵਿੰਗਜ਼।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਸ਼ੇਸ਼ਾਦਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਨਵੰਬਰ 1963 ਨੂੰ ਸ਼ਸ਼ੀਕਲਾ ਸ਼ੇਸ਼ਾਦਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿੰਦਰੀ, ਬਿਹਾਰ (ਹੁਣ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਰੂਪਾਂ, ਭਰਤ ਨਾਟਿਅਮ, ਕੁਚੀਪੁੜੀ, ਕਥਕ, ਅਤੇ ਓਡੀਸੀ, ਵੇਮਪਤੀ ਚਿਨਾ ਸਤਯਮ ਅਤੇ ਜਯਾ ਰਾਮਾ ਰਾਓ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1981 ਵਿੱਚ ਈਵਜ਼ ਵੀਕਲੀ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਟੋਕੀਓ, ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ 1981 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਮਧੂਬਾਲਾ
ਮਧੂਬਾਲਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Madhubala; 1933–1967) ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਜਹਾਂ ਬੇਗਮ ਦੇਹਲਵੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਬਸੰਤ (1942) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਿਰਦਾਰ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਹਿਲ (1949), ਮਿਸਟਰ ਐਂਡ ਮਿਸਿਜ਼ 55 (1955), ਚਲਤੀ ਕਾ ਨਾਮ ਗਾੜੀ (1958) ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲ-ਏ-ਆਜ਼ਮ (1960) ਆਦਿ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨਾਲ਼ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮੀ ਪਰਦੇ ਦੀ ਉੱਘੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਬਣ ਗਈ।
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਮਧੂਬਾਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ 14 ਫ਼ਰਵਰੀ 1933 ਨੂੰ ਪਠਾਣ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲ਼ੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਬੇਗ਼ਮ ਜਹਾਂ ਦੇਹਲਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤਾਉੱਲਾ ਖ਼ਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੇ 11 ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 5ਵੀਂ ਸੰਤਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੁੱਟ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਏ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰ ’ਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪਿਆ। ਮਧੂਬਾਲਾ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅਕਸਰ ਬੰਬੇ ਫ਼ਿਲਮ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਲੱਭਣ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਮਾਰਲਿਨ ਮੁਨਰੋ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਮਧੂਬਾਲਾ ਨੇ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਫ਼ਿਲਮ ਬਸੰਤ (1942) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੀ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਦੇਵਿਕਾ ਰਾਣੀ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਬੇਬੀ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਮਧੂਬਾਲਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਸ, ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਸਿਰਫ਼ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਕਾਰ ਚਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। 1947 ਵਿੱਚ ਕੇਦਾਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਨੀਲ ਕਮਲ’ ਬਣਾਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਧੂਬਾਲਾ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕੰਮ
ਮਧੂਬਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1942 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਿਰਦਾਰ ਨਾਲ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ 1947 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਨੀਲ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਸਨ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਪ੍ਰੇਮ, ਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ, ਪਰਾਈ ਆਗ ਅਤੇ ਲਾਲ ਦੁਪੱਟਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮਹਿਲ (1949) ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਸਨ। ਮਧੂਬਾਲਾ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਜਵਾਲਾ, ਸ਼ਰਾਬੀ, ਹਾਫ ਟਿਕਟ, ਬੁਆਏਫਰੈਂਡ, ਪਾਸਪੋਰਟ, ਜਾਅਲੀ ਨੋਟ, ਮਹਿਲੋਂ ਕੇ ਖ਼ਵਾਬ, ਬਰਸਾਤ ਕੀ ਰਾਤ, ਦੋ ਉਸਤਾਦ, ਇਨਸਾਨ ਜਾਗ ਉਠਾ, ਕਲ੍ਹ ਹਮਾਰਾ ਹੈ, ਬਾਗ਼ੀ ਸਿਪਾਹੀ, ਹਾਵੜਾ ਬ੍ਰਿਜ, ਪੁਲੀਸ, ਕਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਚਲਤੀ ਕਾ ਨਾਮ ਗਾਡੀ, ਫਾਗੁਨ, ਗੇਟਵੇ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਏਕ ਸਾਲ, ਯਹੂਦੀ ਕੀ ਲੜਕੀ, ਅਮਰ, ਰੇਲ ਕਾ ਡਿੱਬਾ, ਅਰਮਾਨ, ਸੰਗਦਿਲ, ਸਾਕੀ, ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ, ਆਰਾਮ, ਨਾਦਾਨ, ਬਾਦਲ, ਤਰਾਨਾ, ਨਿਰਾਲਾ, ਮਧੂਬਾਲਾ, ਬੇਕਸੂਰ, ਨਿਸ਼ਾਨਾ, ਪਰਦੇਸ, ਅਪਰਾਧੀ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਦਿਲਚਸਪ ਕਿੱਸੇ
ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਐੱਸ ਮਹਿੰਦਰ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲ਼ੇ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਮਧੂਬਾਲਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਪਰਸ ਵਿਚੋਂ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਕਿਤਾਬ ਕੱਢਦੀ ਤੇ ਸਿਰ ਢੱਕ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹਦੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਇੱਕ ਵੇਰ ਕਿਤਾਬ ਖੁੱਲੀ ਰਹਿ ਗਈ ਤਾਂ ਵੇਖਿਆ ਫਾਰਸੀ ਵਿਚ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਸੀ। ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਆਖਣ ਲੱਗੀ ਇੱਕ ਵੇਰ ਭਾਰੀ ਭੀੜ ਬਣ ਗਈ। ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਾ ਲੱਭੇ। ਕਿਸੇ ਆਖਿਆ ਨਾਨਕ ਦੀ ਬਾਣੀ ਪੜਿਆ ਕਰ। ਕਿਰਪਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਫੇਰ ਵਾਕਿਆ ਹੀ ਕਿਰਪਾ ਹੋਈ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਿੰਨਾ ਕੁਝ ਮਿਲਿਆ।
ਮਧੂ ਬਾਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਹੁੰਦੀ, "ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਜਿਥੇ ਮਰਜੀ ਲੈ ਜਾਵੋ ਪਰ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਬੰਬਈ ਅੰਧੇਰੀ ਗੁਰੂ ਘਰ ਹਾਜਰੀ ਜਰੂਰ ਲਵਾਉਣੀ ਏ।" ਲੰਗਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਤਿਲ ਫੁੱਲ ਭੇਟਾ ਕਰਦੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਅੱਬਾ ਆਇਆ ਕਰਦਾ। ਅਖ਼ੇ ਆਹ ਲਵੋ ਮੇਰੀ ਧੀ ਵੱਲੋਂ ਬਣਦਾ ਹਿੱਸਾ। ਧੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਪੂਰੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਫੇਰ ਉਹ ਵੀ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਅੰਧੇਰੀ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅੱਜ ਤੱਕ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਤੇ ਪਿਓ ਧੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦੀ।