cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਹਰੀਸ
ਤਿਆਰੀ
ਕਣਕ ਨੂੰ ਰਾਤ ਭਰ ਭਇਓਇਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਮੀਟ, ਮੱਖਣ ਜਾਂ ਭੇਡਾਂ ਦੀ ਪੂਛ ਚਰਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਬਣਾਉ. ਕੋਈ ਵੀ ਬਾਕੀ ਤਰਲ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਦਾਲਚੀਨੀ, ਖੰਡ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਮੱਖਣ ਨਾਲ ਹਰੇ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ.
ਰੂਪ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ
ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਰਵਾਇਤੀ ਰੰਗ ਹੈ. ਪਰ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਅੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਲਪਿਕ ਹੈ. ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ, ਇਲਾਇਚੀ ਪੋਡ (ਹਿੱਲ ਜਾਂ ਇਲਾਇਚੀ) ਜੋੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ. ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਸਲੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ.
ਹਰੀਸ ਸਿਰਫ ਅਮੀਰ ਦੁਆਰਾ ਰਮਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਈਦ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਈ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਰੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਸੀ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਗਰੀਬ ਗੁਆਂ ਗੌਆਂਢੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2014)">ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ  ] ਇਹ ਕਸ਼ਕੇੱਗ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਦਲੀਆ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਅਤੇ ਚੱਕੇ ਹੋਏ ਚਿਕਨ ਜਾਂ ਲੇਲੇ ਅਤੇ ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਿੱਜੀ ਕਣਕ (ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਕਣਕ ਦੀ ਕਣਕ) ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ.
ਅਰਬ ਪਕਵਾਨ
ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਹ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਖਾਣਾ
thumb|250x250px| ਹਰੀਸਾ thumb|250x250px| ਦੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹਰੀਸਾ (հարիսա) ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਈਸਟਰ ਦੇ ਦਿਨ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਅਰਮੇਨੀਆ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਟੋਰੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਇੱਕ ਮੋਟਾ ਦਲੀਆ ਹੈ ਜੋ ਕੋਰਕੋਟ (ਸੁੱਕ ਜਾਂ ਭੁੰਨਿਆ ਕੜਕਿਆ ਕਣਕ) ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮੀਟ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿਕਨ ਜਾਂ ਲੇਲੇ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਹਰਮੀਨੀਆ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਹਰਮੀਨੀਆ ਮੀਟ ਲਈ ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ. ਬਹੁਤ ਲੰਬੀ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹਰੀਸਾ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ. ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸਮਾਂ ਇਸਦੀ ਕਦਰ ਕੀਤੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ.
ਹਰੀਸਾ 1915 ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮੂਸਾ ਲੇਰ (ਤੁਰਕੀਵਿੱਚ) ਦੇ ਅਰਮੀਨੀਅਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.
ਅੱਸ਼ੂਰੀ ਪਕਵਾਨ
ਹਰੀਸਾ ਲੇਬਨਾਨੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਨਸਲੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਤੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅੱਸ਼ੂਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹਰੀਸਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਈਦਾ ਜ਼ੂਰਾ, ਕ੍ਰਿਸਮਿਸ ਅਤੇ ਈਦਾ ਗੁਰਾ, ਈਸਟਰ ਤੇ ਇੱਕ ਕਟੋਰੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਹਰੀਸਾ ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਟੋਰੇ ਵਰਗੀ ਹੈ ਜੋ ਮੀਟ ਅਤੇ ਬਾਰੀਕ ਕਣਕ ਦੀ ਬਣੀ ਹੈ.
ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
thumb|ਹਰਿਸ਼ਾ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਮਲਾਬਾਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰੀਜ਼ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਕਵਾਨ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਕੰਨੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਅਲਸਾ ਜਾਂ ਅਲੀਸਾ (calls). ਇਸ ਨੂੰ ਥੈਲਸਰੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਨਨੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਾਸਰਗੋਦ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਮਹੇ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਪੀਲਾ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ. ਇਸ ਨੂੰ ਹਲੀਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਿਟੀ ਹੈਦਰਾਬਾਦ Haleem ਨਾਲ ਮਸ਼ੂਰ ਹੇ।
ਹਰੀਸਾ (ਜਾਂ ਹਰਿਆਸਾ) ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਾਦੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੱਟਨ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਦੇ ਆਟੇ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਗਿਰਦਾ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਰੋਟੀ ਨਾਲ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੀਤਾ ਸੀ.
ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਇਹ ਡਿਸ਼ ਇੱਕ ਅਨੌਖਾ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖਾਧੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਰਮੇਨੀਅਨ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂਸ਼
ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹਲਕਾ ਨੰ: 4 ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
1713
1713 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1710 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਲਵ ਮੈਰਿਜ
ਲਵ ਮੈਰਿਜ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਮਕਸੂਦੜਾ
ਮਕਸੂਦੜਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦੋਰਾਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਇਲ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਸਰਹਿੰਦ ਨਹਿਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਪਾਇਲ ਪਿੰਡ ਤੋਂ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਘੁਡਾਣੀ ਖੁਰਦ ਪਿੰਡ ਤੋਂ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ 2 ਕੁ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ 4 ਕੁ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਘੁਡਾਣੀ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡ ਹੈ | ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਢੱਕੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਢੱਕੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬਾਰ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਮਕਸੂਦੜਾ ਸਰਹਿੰਦ ਨਹਿਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਹੀ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਮੀਮ ਮੋਸਾਦੱਈਕ
ਮੀਮ ਮੋਸਾਦੱਈਕ ਇਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 29 ਸਤੰਬਰ 2017 ਨੂੰ 2017-18 ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗਪੁਰ ਡਵੀਜ਼ਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸੁਪ੍ਰੀਆ ਸ਼ੁਕਲਾ
ਸੁਪ੍ਰਿਆ ਸ਼ੁਕਲਾ (ਨੀ ਰੈਨਾ ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਟਕਾਂ ਕੁੰਡਲੀ ਭਾਗਿਆ ਅਤੇ ਕੁਮਕੁਮ ਭਾਗਿਆ ਵਿੱਚ ਸਰਲਾ ਅਰੋੜਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੇਰਠ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਮੇਰਠ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 80 ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ।
ਸਾਂਸਦ
2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਸਾਂਸਦ ਚੁਣੇ ਗਏ। 1962 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਂਸਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਸਾਂਸਦ !ਸਰੋਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਸਾਕਸ਼ਾਤ
ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਿਜਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਏਂਡਰਾਇਡ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਬਲੇਟ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਯੰਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਡਿਜੀਟਲ ਪਾੜਾ ਮਿਟਾਉਣ ਹੇਤੁ ਇੱਕ ਸਸਤੇ ਯੰਤਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਡਿਜਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੱਗਰੀ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਤਕਨਾਲਾਜੀ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ੨੫,੦੦੦ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ੪੦੦ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਪੋਰਟਲ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਈ-ਲਰਨਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰਾਹੀਂ ਜੋੜਨਾ ਹੈ। ਇਹ ੧੫੦੦ ਰੁਪਏ ($ ੩੫ ਅਮਰੀਕੀ) ਦੇ ਮੁੱਲ ਦੇ ਲਕਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ੨੦੦੯ ਵਿੱਚ ਵੀ $ ੧੦ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੱਗਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਆਖੀਰ ਇੱਕ ਪੈਨ ਡਰਾਇਵ ਵਰਗਾ ਸਟੋਰੇਜ ਯੰਤਰ ਨਿਕਲਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb|150px | right | ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਦਾ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਇਪ ਦਿਖਾਂਦੇ ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਸਨੂੰ ਲੈਪਟਾਪ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਰੁਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਲੈਪਟਾਪ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਟੈਬਲੇਟ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਯੰਤਰ ਹੈ। ਯੂਨੀਅਨ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਧਨ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਆਜੋਜਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਕਸ਼ਰਤਾ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਵਾਇੰਟ ਸੈਕਰੇਟਰੀ ਐਨ ਕੇ ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਯੰਤਰ ੧੦ ਇੰਚ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ੫ ਇੰਚ ਚੌੜਾ ਅਤੇ ਲਗਭਗ $ ੩੦ ਮੁੱਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਲੈਪਟਾਪ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੈਪਟਾਪ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਿਉਂ ਫੈਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਇਸ ਟੈਬਲੇਟ ਦੇ ਇੱਕ ਵੈਪਰਵੇਇਰ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ੰਕਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਰਾਮ ਇੱਕ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਪਰੋਗਰਾਮ ਗੈਜੇਟ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਲਗਾ ਜੋ ਕਿ ਅਗਸਤ ੨੦੧੦ ਵਿੱਚ ਐਨਡੀਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ। ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਡੇਮੋ ਦਿਖਾਇਆ ਹੋਇਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਏਂਡਰਾਇਡ ਪ੍ਰਚਾਲਨ ਤੰਤਰ ਚਲਾਂਦੇ ਹੋਏ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਵੀਡੀਓ ਚਲਾਂਦੇ, ਵਾਇ - ਫਾਇ, ੩ਜੀ, ੨ ਜੀਬੀ ਰੈਮ ਆਦਿ ਸਮਰਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਵਖਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹੇਠਲਾ ਕਾਰਿਆਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਧਨ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ Invitation to Innovate ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸਪੈਸ਼ਿਫਿਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੇਠਲਾ ਕਾਰਿਆਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਿੰਨਿਲਿਖਿਤ ਹੈ:
ਵੀਡੀਓ ਵੇਬ ਕਾਂਫਰੇਂਸਿੰਗ ਸਹੂਲਤ / ਮਲਟੀਮੀਡਿਆ ਸਾਮਗਰੀ ਦੇਖਣ ਹੇਤੁ ਸਮਰਥਨ ਜਿਵੇਂ. pdf, docx,. ods,. adp,. doc,. xls,. jpeg,. gif,. png,. bmp,. odt,. zip, AVI, AC3 ਆਦਿ / ਖੋਜ ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾਵਾਨ ਪੀਡੀਏਫ ਰੀਡਰ / ਜਿਪ ਫਾਇਲਾਂ ਨੂੰ ਅਨਜਿਪ ਕਰਣ ਹੇਤੁ ਅਨਜਿਪ ਟੂਲ / ਉਪਯੁਕਤ ਫਰਮਵੇਇਰ ਅਪਗਰੇਡ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਣ ਹੇਤੁ ਸੰਭਾਵਨਾ / ਕੰਪਿਊਟਿੰਗਕਸ਼ਮਤਾਵਾਂਜਿਵੇਂ ਓਪਨ ਆਫਿਸ, ਸਾਇਲੈਬ, ਕਪਸ (ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਸਮਰਥਨ ਹੇਤੁ) / ਸਟਰੀਂਡ ਅਤੇ ਸਟੋਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮੀਡਿਆ ਫਾਇਲਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾਵਾਨ ਮੀਡਿਆ ਪਲੇਇਰ / ਇੰਟਰਨੇਟ ਬਰਾਉਜਿੰਗ, ਜਾਵਾਸਕਰਿਪਟ, ਪੀਡੀਏਫ ਪੱਲਗ - ਇਸ ਜਾਵਾ / ਆਡਯੋ - ਵੀਡਯੋ I / O ਹੇਤੁ ਵਾਇਰਲੈਸ ਸੰਚਾਰ / ਕਲਾਉਡ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਵਿਕਲਪ / ਰਿਮੋਟ ਯੰਤਰ ਮੈਨੇਜਮੇਂਟ ਸਮਰੱਥਾ, ਯੂਟਿਊਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਨਲਾਇਨ ਵੀਡੀਓ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੈਂਡਰ ਕਰਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ (ਓਪਨ ਸੋਰਸ ਫਲੈਸ਼ ਪਲੇਇਰ ਜਿਵੇਂ gnash ਜਾਂ swfdec).
ਸਪੈਸ਼ਿਫਿਕੇਸ਼ਨ
ਉੱਤੇ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਨ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਹੇਤੁ ਉਪਯੁਕਤ ਮਦਰਬੋਰਡ / ਸਿਸਟਮ ਆਨ ਚਿਪ / ਕਵਰਟੀ ਕੀਬੋਰਡ, ਮਾਉਸ ਅਤੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ੭” ਰੰਗੀਨ ਐਲਸੀਡੀ / ਟੀਏਫਟੀ (ਟਚਸਕਰੀਨ ਵਿਕਲਪਿਕ) ਜਾਂ ਉਪਯੁਕਤ ਆਲ - ਇਸ - ਜੰਗਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ / ਹੇਠਲਾ ੨ ਯੂਏਸਬੀ ੨. ੦ ਪੋਰਟ ਅਤੇ ਯੂਏਸਬੀ ਹੋਸਟ / RF, ਸਰਟਿਫਿਕੇਸ਼ਨ - ਆਲ “CE Certificate” (FCC ਗਾਇਡਲਾਇਨ) / ਬੈਟਰੀ ਜਾਂ ਬੈਟਰੀਵਿਹੀਨ ਸਮੱਗਰੀ ਦੁਆਰਾ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਜਾਂ ਜਿਆਦਾ ਅਨਇੰਟਰਪਟਿਡ ਆਪਰੇਸ਼ਨ / ਅਡੈਪਟਰ ਯੁਕਤ ਬੈਟਰੀ ਚਾਰਜਰ ਜਾਂ ਹਾਇਬਰਿਡ ਸੁਪਰ ਕੈਪੈਸਟਰ ਕਵਿਕ ਚਾਰਜਰ / ਏਸਡੀ ਕਾਰਡ ਸਲਾਟ (ਹੇਠਲਾ ੮ ਜੀਬੀ ਸਮਰਥਨ ਸਹਿਤ) / RGB / ਏਲਸੀਡੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਰ ਜੋੜਨ ਹੇਤੁ ਸਮਰਥਨ / ਬਾਹਰੀ ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਡਰਾਇਵ ਜੋੜਨ ਹੇਤੁ ਸਮਰਥਨ (ਹੇਠਲਾ ੩੨ ਜੀਬੀ) / ਉਪਯੁਕਤ ਇਥਰਨੇਟ ਪੋਰਟ / WLAN ਕਾਰਡ (IEEE 802 . 11 a, b, g, n) ਵਾਂਛਿਤ / ਸੌਰ ਸੈਲ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਵਿਕਲਪਿਕ ਬੈਟਰੀ ਸਪੋਰਟ, ਜਾਂ ਹਾਇਬਰਿਡ ਕੈਪੇਸਟਰ ਵਾਂਛਿਤ ਹੋਵੇਗਾ / ਵੇਬਕੈਮ (ਨੱਥੀ ਵੇਬਕੈਮ ਵਾਂਛਿਤ) / ਸਮਰੱਥ ਰੈਮ ਅਤੇ ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਜਾਂ NAND ਫਲੈਸ਼ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂਕਿ ਵਾਂਛਿਤ ਕਾਰਿਆਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ / ਸਮੱਗਰੀ ਹੇਤੁ ਉਪਯੁਕਤ ਫ਼ਾਰਮ ਫੈਕਟਰ ਦੀ ਭਾਜੀ ਰਜਿਸਟੇਂਟ ਕੇਸਿੰਗ, ਏੰਵਾਇਰਨਮੇਂਟਲ ਸ਼ੀਲਡ ਵਾਂਛਿਤ / ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਤਾਪਮਾਨ ਜੀਰਾਂ ਡਿਗਰੀ ਸੇਂਟੀਗਰੇਡ ਤੋਂ ੪੮ ਡਿਗਰੀ ਸੇਂਟੀਗਰੇਡ। Max humidity ੮੦ % ਭਾਜੀ ਰਜਿਸਟ =2g / ROHS Compliant
ਉਤਪਾਦਨ
ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਠੇਕਿਆ ਏਚਸੀਏਲ ਇੰਫੋਸਿਸਟੰਸਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਜਨਵਰੀ ੨੦੧੧ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਟੈਂਡਰ ਰੱਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੰਤਰਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਇਕੋਨਾਮਿਕਸ ਟਾਈਮਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਨਿਰਮਾਤਾ ੬੦ ਕਰੋੜ ਦੀ ਬੈਂਕ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਜੋ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਫਾਇਨੇਂਸ਼ਿਅਲ ਨਿਯਮ ੨੦੦੫ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਪਰਯੋਜਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਗਾਰੰਟੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤੋੜ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਣਾਸਵਰੁਪ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਧਨ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੇ ਪੁਰਾਨਾ ਆਰਡਰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਰਿਲੀਜ
ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ੨੦੧੧ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ੧ ਮਿਲਿਅਨ ਸਮੱਗਰੀ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਸਮੱਗਰੀ ੧੫੦੦ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉੱਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਸਦਾ ਅੱਧਾ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਉਸ ਸੰਸਥਾਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਣਗੇ। ੨੦੧੨ ਵਿੱਚ ਡੈਟਾਵਿੰਡ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਸੁਨੀਤ ਸਿੰਘ ਤੁਲੀ ਨੇ ੩੫ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ੧੦੦੦੦੦ ਆਕਾਸ਼ ਟੇਬਲੈੱਟ ਦਾ ਠੇਕਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਪੂਰਵਕ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਪੋਯਾਂਗ ਝੀਲ
ਪੋਯਾਂਗ ਝੀਲ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Poyang Lake) ਜਿਆਂਗਸੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਰੈਸ਼ ਵਾਟਰ ਝੀਲ ਹੈ।
ਪਯਾਂਗ ਝੀਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗਰਮ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਝੀਲ ਦਾ ਆਕਾਰ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਮ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਝੀਲ ਦਾ ਖੇਤਰ ਔਸਤਨ 3500 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (1,400 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ। 2012 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਸੋਕੇ, ਰੇਤ ਦੀ ਖੁੱਡ ਅਤੇ ਥਰ੍ਸ ਗੋਰਜ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਝੀਲ ਦੇ ਝੀਲ ਦਾ ਖੇਤਰ ਲਗਭਗ 200 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (77 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇਹ ਝੀਲ ਅੱਧੇ ਲੱਖ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਪਸੰਦੀਦਾ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ।
ਸਰਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਝੀਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸਾਇਬੇਰੀਅਨ ਕੈਨਾਂ ਦਾ ਘਰ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜਿੰਨੀ 90% ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਸਰਦੀ ਲੰਘਦੀ ਹੈ।
ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ
2002 ਤੋਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੱਛੀ ਮਾਰਨ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ।
2007 ਵਿੱਚ ਡਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਚੀਨ ਦੇ ਲਘੂ ਬੁੱਤ, ਜੋਗਜੁੂ ("ਨੀਂਦ ਦਾ ਸੂਰ") ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਡਾਂਗਿੰਗ ਲੇਕ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਝੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਜੱਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬੇਜੀ, ਯਾਂਗਤਜ ਦਰਿਆ ਡਾਲਫਿਨ, ਵਿਨਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੋਰਪੋਜ਼ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1,400 ਜਾਨਾਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਯਾਂਗਤਜ਼ੇ ਵਿੱਚ 700 ਤੋਂ 900 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪਯਾਂਗ ਅਤੇ ਡੋਂਗਟਿੰਗ ਲੇਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ 500 ਦੇ ਨਾਲ। 2007 ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਪੱਧਰ 1997 ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ 7.3 ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਤ ਦੀ ਨਸ਼ੇ ਸਥਾਨਕ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਧਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਲੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਹੈ ਜੋ ਪਯਾਂਗ ਲੇਕ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਹੈ। ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ, ਉੱਚ ਘਣਤਾ ਵਾਲੇ ਡਰੇਡਿੰਗ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸਥਾਨਕ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਬਾਦੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਰੇਡਿੰਗ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੋਰਪੂਇਜ਼ਜ਼ ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਵਿਕਸਤ ਸੋਨਾਰ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਜਹਾਜ਼ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਮਿੰਟ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਝੀਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਉੱਚੇ ਘਣਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਪੋਪੋਈਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਤੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਤੈਰ ਸਕਦਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਯਾਂਗ ਲੇਕ ਡੈਮ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਪੋਰਪੋਜ਼ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਸੁੰਗੜਨਾ
ਯਾਂਗਤਜ਼ੇ ਨਦੀ 'ਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਗੋਬਰਜ਼ ਡੈਮ ਅਪ ਰਿਵਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪਯਾਂਗ ਝੀਲ, ਸਾਲ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਗੜ ਕੇ ਸੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।
2016 ਵਿਚ, ਝੀਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਕ ਗਈ। ਅਕਤੂਬਰ 'ਚ 200 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਪਾਣੀ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ 3,500 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਝੀਲ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਗਾਰਡਸ ਡੈਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਸੋਕਾ ਵੀ ਦਬਾਅ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜਿਆਂਗਸੀ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਝੀਲ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪਿਆਗ ਲੇਕ ਡੈਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣਾ ਪੈਂਡਿੰਗ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸਮੂਹ ਜਿਵੇਂ ਵਰਲਡ ਵਾਈਡ ਫੰਡ ਫਾਰ ਨੇਚਰ, ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦਲੀਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਨਾਵਟੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ
1363 ਵਿਚ, ਪਓਆਂਗ ਝੀਲ ਦਾ ਬਟਵਾਰਾ ਉੱਥੇ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਲ ਸੈਨਾ ਲੜਾਈ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ "ਚੀਨੀ ਬਰਮੂਡਾ ਟ੍ਰਾਈਨਗਲ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। 16 ਅਪ੍ਰੈਲ 1945 ਨੂੰ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਜਾਪਾਨੀ ਨੇਵੀ ਜਹਾਜ਼, ਜੋ ਕਿ ਚੀਨ ਦੇ ਜਾਪਾਨੀ ਕਿੱਤੇ ਤੋਂ ਲੁੱਟਿਆ 200 ਨਾਈਟਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਟਰੇਸ ਬਿਨਾ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 1952
ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 1952 ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਭਾਰਗਵ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਉਹ 15 ਅਗਸਤ 1947 ਤੋਂ 13 ਅਪਰੈਲ 1949 ਤਕ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਰਹੇ। 20 ਅਗਸਤ 1948 ਨੂੰ ਅੱਠ ਰਿਆਸਤਾਂ ਪਟਿਆਲਾ, ਕਪੂਰਥਲਾ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ, ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ, ਨਾਭਾ, ਸੰਗਰੂਰ, ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਕਲਸੀਆਂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੈਪਸੂ ਸਟੇਟ ਬਣਾਈ ਗਈ। 13 ਅਪਰੈਲ 1949 ਤੋਂ 18 ਅਕਤੂਬਰ 1949 ਤਕ ਭੀਮ ਸੈਨ ਸੱਚਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਰਹੇ। ਦੁਬਾਰਾ 18 ਅਕਤੂਬਰ 1949 ਤੋਂ 20 ਅਗਸਤ 1951 ਤਕ ਡਾ. ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਭਾਰਗਵ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਰਹੇ। 20 ਜੂਨ 1951 ਤੋਂ 17 ਅਪਰੈਲ 1952 ਤਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਰਿਹਾ।ਇਸ ਸਮੇਂ 1951-52 ਵਿੱਚਅਕਾਲੀਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਦੀ ਮੰਗ ਰੱਖੀ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 1952 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਚੋਣਾਂ ਸਮੇਂ ਕੁਲ 126 ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 98 ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ 13 ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਬਾਕੀ 15 ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ। 17 ਅਪਰੈਲ 1952 ਨੂੰ ਭੀਮ ਸੈਨ ਸੱਚਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਪੈਪਸੂ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾੜੇਵਾਲਾ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ ਜੋ ਹਿੰਦ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਂਗਰਸੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ। 4 ਮਾਰਚ 1953 ਨੂੰ ਅਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾੜੇਵਾਲਾ ਦੀ ਚੋਣ ਰੱਦ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 5 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਚੋਣਾਂ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
ਛਲਾਵਾ
ਛਲਾਵਾ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਸੇਹਾਨ ਅਰਮਾਨ
ਡੇਰਯਾ ਸੇਹਾਨ ਅਰਮਾਨ (ਜਨਮ 26 ਫਰਵਰੀ 1980) ਤੁਰਕੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਕਾਰਕੁੰਨ, ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਡਰੈਗ ਕੂਈਨ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਤੁਰਕੀ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਡਰੈਗ ਕੂਈਨ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 1994 ਵਿੱਚ ਅਦਾਨਾ ਕਾਰਦਸ ਓਅੰਕੂਲਰ ਥੀਏਟਰ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਗ
ਅਸਤੋਰਗਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਅਸਤੋਰਗਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Catedral de Santa María de Astorga) ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਸਤੋਰਗਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1931ਈ. ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਵਿਰਾਸਤ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 1471 ਈ. ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਹ ਉਸਰੀ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਚਲਦੀ ਰਹੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਹੋਇਆ। ਜਿਵੇਂ- ਇਸ ਦਾ ਮਠ ਪੂਰਵ-ਕਲਾਸਿਕੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਟਾਵਰ ਬਾਰੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਨਤੋਨੀ ਗੋਦੀ ਦੁਆਰਾ ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਪਿਸਕੋਪਲ ਮਹਿਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਵਾਲਿਸ ਅਤੇ ਫ਼ੁਤੂਨਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਥਾਜ ਦੇਸ਼
ਸਿਯਾ ਕੇ ਰਾਮ
ਸਿਯਾ ਕੇ ਰਾਮ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਹੈ ਜੋ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਿਰਦਾਰ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਮਾਦੀਰਕਾਸ਼ੀ ਮੁੰਦਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਨੀਰੁਧ ਪਾਠਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਖ਼ਿਲ ਸਿਨਹਾ ਅਤੇ ਧਰਮੇਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਹਨ।
ਲੇਖਕ
ਇਸ ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਨੰਦ ਨੀਲਾਕੰਤਨ ਹਨ।
ਨਾਟਕ ਦਾ ਆਰੰਭ, ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਤੇ ਸਮਾਂ
ਇਸ ਨਾਟਕ ਦਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਸਾਰਣ 16 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ 8:00 ਵਜੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ 30:00 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਡੰਗੋਰਾ
ਡੰਗੋਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਸੰਗਰਾਮ
ਜੀਵਨ ਸੰਗਰਾਮ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਮੇਲਾ ਬੀਬੜੀਆਂ
ਮੇਲਾ ਬੀਬੜੀਆਂ ਮਾਈਆਂ ਪਿੰਡ ਸ਼ਹਿਣਾ, ਬਰਨਾਲਾ ਪਿੰਡ ਸ਼ਹਿਣਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਦੀ ਜਨਮਭੂਮੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਛਿਮਾਹੀ ਬੀਬੜੀਆਂ ਦਾ ਮੇਲਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਚਾਨਣ ਪੱਖ ਵਿਚ ਅੱਸੂ ਅਤੇ ਚੇਤ ਵਿਚ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਿਕਤਾ
ਬੀਬੜੀਆਂ ਮੇਲੇ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਤ੍ਰਿੰਞਣ ਭਰਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਤ੍ਰਿੰਞਣ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਵਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਸਾਧੂ ਤੋਂ ਤਾਂਤਰਿਕ ਵਿੱਦਿਆ ਸਿੱਖ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਕੁੜੀ ਵਿਆਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪੇਕੇ ਘਰ ਮਿਲਣ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਜਾ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਦੋ ਚਿੜੀਆਂ ਆਪਣੀ ਮਸਤੀ ਵਿਚ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਘੁਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਚਿੜੀਆਂ ਨੂੰ ਘੁਲਦੇ ਦੇਖ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਚਿੜੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕੁੜੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਵੀ ਸਕਦੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਕੁੜੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਚਿੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖਕੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕੁੜੀ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਿੜੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਪਿੰਡ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ ਸਮੇਂ ਵਾਪਰੀ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁੜੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਤੇ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰ ਤ੍ਰਿੰਞਣ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀ ਇਹ ਤਾਂਤਰਿਕ ਵਿੱਦਿਆ ਜਾਣਦੀਆਂ ਹਨ।ਫਿਰ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਇਕ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਇਕ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਗੋਲ ਦਾਇਰੇ ਵਿਚ ਮੋਹੜੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਂਤਰਿਕ ਵਿੱਦਿਆ ਜਾਣਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਮੋਹੜੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਕੁਝ ਕੁੜੀਆਂ ਇਸ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਡ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਵਾਸਾ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਤ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਨੈਨਾ ਦੇਵੀ, ਜਵਾਲਾ ਜੀ, ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ, ਲਾਟਾਂ ਵਾਲੀ, ਚਮੰਡਾ ਦੇਵੀ, ਕਾਂਗੜਾ ਦੇਵੀ, ਤੇ ਵੈਸ਼ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਮਿੱਟੀ ਲਿਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇੱਥੇ ਮੇਲਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਮਿੱਟੀ ਕੱਢਦੇ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਇਹ ਮੇਲਾ ਪਿੰਡ ਬਾਹਰ ਨਹਿਰ ਕੰਢੇ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਥਾਣੇਦਾਰ ਨੇ ਇਹ ਮੇਲਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਥਾਣੇਦਾਰ ਦੀਆਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਕੋਈ ਸਾਧੂ ਥਾਣੇਦਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਮੇਲਾ ਫਿਰ ਤੋਂ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਥਾਣੇਦਾਰ ਇਹ ਮੇਲਾ ਸਾਲ ਵਿਚ ਦੋ ਵਾਰ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਥਾਣੇਦਾਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਮੇਲਾ ਬੜੀ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਜੇਕਰ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮੰਨਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਬੀਬੜੀਆਂ ਮਾਈਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਨਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਮੰਨਤ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਲੋਕ ਨਮਕ ਅਤੇ ਝਾੜੂ ਚੜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੰਨਤਾਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਚੜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਾਨਕਸਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਲੀਪ ਸਾਲ
ਲੀਪ ਸਾਲ ਉਸ ਸਾਲ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ  ਵਾਧੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਨਤੀ ਫਰਵਰੀ ਆਉਂਦੇ ਹੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਤੇਈ ਘੰਟੇ ਸਪੰਜਾ ਮਿੰਟ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਇਹ ਚਾਰ ਮਿੰਟ ਚਾਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਲ ਦੇ ਛੇ ਘੰਟੇ ਬਣਦੇ ਹਨ। 6×4=24 ਇਕ ਦਿਨ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਾਲ।
ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ
[ [ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ]] ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਸਾਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਲ ਦੇ 366 ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਸਾਲ ਦਾ ਅੰਕ ਚਾਰ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਵੰਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਫ਼ਰਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 29 ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਪਰ ਜੋ ਸਾਲ 100 ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਵੰਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ 400 ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਉਨਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਵਰੀ ਦੇ 29 ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ)। ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਫ਼ਰਵਰੀ ਵਿੱਚ 28 ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿਨ
ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦਾ ਮੂੰਹ
ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਜਾਂ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦਾ ਮੂੰਹ (ਲਾਤੀਨੀ: ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਦਾ ਗਰਦਨ) ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 2 ਤੋਂ 3 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਬਾ (~ 1 ਇੰਚ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨਲੀ ਸੰਬੰਧੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਸੰਕੁਚਿਤ, ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਵਾਇਕਲ ਨਹਿਰ, ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਘਣ ਅਤੇ ਯੋਨੀ ਦੇ ਲੂਮੇਨ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਖੁਦਾਈ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਓਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲਣ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਓਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਹਿੱਸਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦਾ ਮੂੰਹ (ਜਾਂ ਐਕਟੋਵੈਰਵਿਕਸ) ਦੇ ਯੋਨੀ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਯੋਨੀ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 2,000 ਸਾਲ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹਿਪੋਕ੍ਰੇਟਿਜ਼ ਦੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗਰੱਪਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰਵਾਈਕਲ ਨਹਿਰ ਇੱਕ ਬੀਣ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਇੱਕ ਜਿਨਸੀ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਡੇ ਸੈੱਲ ਨੂੰ ਖਾਦ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਪਸ ਅਤੇ ਸਰਵਾਈਕਲ ਮੋਨੋਫ੍ਰਾਮਮਜ਼ ਸਮੇਤ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧ ਦੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ, ਸਰਵਾਈਕਲ ਨਹਿਰ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੁਕਰਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਜਾਂ ਰੋਕਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ। ਸਰਵਾਇਕਲ ਬਲਗ਼ਮ ਨੂੰ ਮਾਹਵਾਰੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਕਸਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਬਦਲਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕ੍ਰਾਈਟੋਨ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਬਿਲਿੰਗਜ਼ ਵਿਧੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੋਨੀ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ੀਸ਼ੂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੀ ਨਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਲਈ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਾਈਆਂ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਸਰਵਿਕਸ ਦੇ ਪਸਾਰ ਦੀ ਹੱਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਰਵਾਇਕਲ ਕੈਨਾਲ ਕਾਲਮ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰਤ ਨਾਲ ਕਤਾਰਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ectocervix ਸੈਲਾਟ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਐਪੀਟਲਿਆ ਸਕਮੋਕੋਲੰਡਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਨੁੱਖੀ ਪੈਪੀਲੋਮਾਵਾਇਰਸ (ਐਚਪੀਵੀ) ਨਾਲ ਲਾਗ ਨਾਲ ਉਪਰੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕੈਂਸਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਰਵਾਇਕ ਸਯਾਤੌਜੀ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪੂਰਵ-ਮੁਲਾਂਕਰਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਫਲ ਇਲਾਜ ਵੀ ਯੋਗ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਐਚ ਪੀ ਵੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਤੋਂ ਬਚਣ, ਕੰਡੋਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਐਚਪੀਵੀ ਟੀਕਾਕਰਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਐਚਪੀਵੀ ਟੀਕੇ, ਜੋ 21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਐਚਪੀਵੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਲਾਗ ਰੋਕਣ ਦੁਆਰਾ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਰਚਨਾ
alt=Diagram of the uterus and part of the vagina.|right|thumb|Diagram of the uterus and part of the [[ਯੋਨੀ|vagina. The cervix is the lower part of the uterus situated between the external os (external orifice) and internal os (internal orifice). The cervical canal connects the interior of the vagina and the cavity of the body of uterus.]] ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਦੀ ਡਾਇਆਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਯੋਨੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ. ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਦੀ ਡਾਇਆਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਯੋਨੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ. ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਬਾਹਰੀ os (ਬਾਹਰੀ ਛੱਤਰੀ) ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ os (ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੌਂਕ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਰਵਾਈਕਲ ਨਹਿਰ ਯੋਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗੌਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਮਾਦਾ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਲਗੱਭਗ 2-3 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (0.8-1.2 ਇੰਚ) ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਯੋਨੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਧ ਰਾਹੀਂ ਬਿਗਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਵਿਕਸ (ਜਾਂ ਐਕਟੋਵੈਰਵਿਕ) ਦੇ ਯੋਨੀ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਯੋਨੀ ਤੋਂ ਬਾਕੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ੀਸ਼ੂ ਦਾ ਸੁਪਰਵਾਇਜਿਨਲ ਹਿੱਸਾ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਨਹਿਰ, ਜੋ ਸਰਵਾਈਕਲ ਨਹਿਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ 'ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਯੋਨੀ ਦੇ ਲਾਊਮਨ ਨਾਲ ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਖੋੜ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਖੰਭਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ (ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਓਸ) ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਓਸ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਵਾਚਕ ਨਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਿਕੋਸੇ ਨੂੰ ਐਂਡੋਰੋਵਿਕਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਐਕਟੋਕਿਵਿਕਸ ਨੂੰ ਢਕਣ ਵਾਲੀ ਐਮਕੂੋਸੋ ਨੂੰ ਐਕਸੋਕਰਵਿਕਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਿਕੋਜ਼ਲ ਪਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮੋਟੀ ਪਰਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਵਾਇਗਨਿਅਲ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੌਰਸਲ ਕਵਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਟਿਸ਼ੂ ਅਤੇ ਓਵਰਲਾਇਡ ਪੈਰੀਟੋਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।.
ਸਰਵਿਕਸ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੈਰਾਟ੍ਰੀਯੁਮ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੈਲੂਲਰ ਕਨੈਕਸ਼ਨਿਵ ਟਿਸ਼ੂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗਰਦਨ ਦੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਵੀ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ, ਸੁਪਰਵਾਇਗਨੀਜ਼ਲ ਸਰਵਿਕਸ ਪੇਰੀਟੀਓਨਮ ਦੁਆਰਾ ਢੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਨੀ ਵਾਲੀ ਦੀਵਾਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਿਵਾਲੂ-ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਥੈਲੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਗੁਦਾ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਬਾਕੀ ਦੇ ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਢਾਂਚੇ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸੁਜ਼ਾਨ ਲਾਂਗਲੇਨ
ਸੁਜ਼ਾਨ ਲਾਂਗਲੇਨ (24 ਮਈ 1899 – 4 ਜੁਲਾਈ 1938) ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1914 ਤੋਂ 1926 ਤੱਕ 31 ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰਨ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਲਾ ਦੀਵਾਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਲਾਂਗਲੇਨ ਦੇ 241 ਖ਼ਿਤਾਬ, 181 ਮੈਚ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਲੜੀ ਅਤੇ 341-7 (97.99%) ਮੈਚ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਚਾਰਲਸ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਲੈਂਗਲਨ ਨੇ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1914 ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਰਡ ਕੋਰਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਬੈਲੇਟਿਕ ਖੇਡਣ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਦਲੇਰਾਨਾ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਲੈਨਗਲਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਾਮ੍ਹਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਇਕਾ ਬਣ ਗਈ। ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੇਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਲੈਂਗਲੇਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੁਣੌਤੀ-ਰਹਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1919 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਿੰਬਲਡਨ ਡੈਬਿਊ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਇੱਕਲੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕਤਰਫਾ ਸਕੋਰਲਾਈਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਹਾਰ ਮੌਲਾ ਮੈਲੋਰੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਸ਼ੁਕੀਨ ਮੈਚ, ਸੰਨਿਆਸ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ 179 ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ 1926 ਵਿੱਚ ਹੈਲਨ ਵਿਲਸ ਨੂੰ ਹਾਈ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਮੈਚ ਆਫ਼ ਦ ਸੈਂਚੁਰੀ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ। ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿੰਬਲਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਲੈਨਗਲਨ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਸ਼ੁਕੀਨ ਟੈਨਿਸ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਉਸੇ ਸਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਫ੍ਰੈਂਚ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਲਾ ਡਿਵਾਈਨ (ਦਿ ਦੇਵੀ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੈਂਗਲੇਨ ਨੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਟੈਨਿਸ ਦੀ ਹਮਲਾਵਰ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਕੇ ਅਤੇ ਟੈਨਿਸ ਲਈ ਢੁੱਕਵੇਂ ਕਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਹਸਤਾਖਰ ਵਾਲੇ ਬੈਂਡੋ ਹੈਡਵੇਅਰ ਦੁਆਰਾ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਲੈਂਗਲੇਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਮਹਿਲਾ ਖੇਡ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਅਥਲੀਟ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੇ ਵਿੰਬਲਡਨ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਦੌਰਿਆਂ ਨੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਦੌਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਜੋ ਓਪਨ ਯੁੱਗ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਪਹਿਲੇ ਵੱਡੇ ਪੁਰਸ਼ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਲੈਂਗਲਨ ਨੂੰ 1978 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਨਿਸ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਰੈਂਚ ਓਪਨ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਦੂਜਾ ਸ਼ੋਅ ਕੋਰਟ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸੁਜ਼ਾਨ ਲਾਂਗਲੇਨ ਦਾ ਜਨਮ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਮਪੀਏਨੀਅ ਵਿੱਚ ਛਾਰਲ ਅਤੇ ਆਨੇਸ ਲਾਂਗਲੇਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਦਮੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਿਹਤ ਦੀ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦਿੱਤੀ। ਆਪਣੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਮਾੜੀ ਸਿਹਤ ਦੇਖਕੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹਨੇ 1910 ਵਿੱਚ ਟੈਨਿਸ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਉੱਤੇ ਟੈਨਿਸ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ। ਉਸਨੂੰ ਖੇਡਕੇ ਆਨੰਦ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਖੇਡ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਸਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਟੈਨਿਸ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰੁਮਾਲ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੁਜ਼ਾਨ ਨੇ ਰੈਕਟ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬਾਲ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਲਾਂਗਲੇਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਰਿਵੇਰਾ ਸਰਕਟ ਤੇ ਟੈਨਿਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਖੇਡ ਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਜੂਨ 1910 ਵਿੱਚ ਲਾਂਗਲੇਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਿਡੌਣੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰੈਕੇਟ ਖਰੀਦਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਲਾਅਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਅਦਾਲਤ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਟੈਨਿਸ ਨਿਰਮਾਤਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਚਿਤ ਰੈਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੁਨਰ ਦਿਖਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਿਖਲਾਈ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੇਡਿਆ। ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਲਾਂਗਲੇਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦੋਸਤ, ਡਾ. ਸਿਜ਼ੈਲੀ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਚੈਂਟਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਸਿੰਗਲਜ਼ ਹੈਂਡੀਕੈਪ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ, ਲਾਂਗਲੇਨ ਨੇ ਚਾਰ ਰਾਊਂਡ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ।
ਲਾਂਗਲੇਨ ਦੀ ਚੈਂਟੀਲੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਮੋਹਰੀ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਤੋਂ ਲਾਂਗਲੇਨ ਨੂੰ ਰਣਨੀਤੀ ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੇਸਲਾਈਨ ਤੋਂ ਬਿੰਦੂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹਮਲਾਵਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਪਤਝੜ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਨੀਸ ਪਰਤਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਨਾਈਸ ਲਾਅਨ ਟੈਨਿਸ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਚਹਿਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਲੱਬ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁਰਸ਼ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਅਭਿਆਸ ਸੀ। ਲਾਂਗਲੇਨ ਨੇ ਕਲੱਬ ਦੇ ਅਧਿਆਪਨ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜੋਸੇਫ ਨੇਗਰੋ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਨੇਗਰੋ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਟ ਸਨ ਅਤੇ ਲਾਂਗਲੇਨ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੇਡਣ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਲਾਂਗਲੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੋਚ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਖਤ ਤੋਂ ਸਖਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਖਤ ਟਾਸਕ ਮਾਸਟਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਨੇਕ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।" ਲਾਂਗਲੇਨ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਡਦਿਆਂ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਦੇ ਸੀ, ਸਿਰਫ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਲੋਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਲਾਂਗਲੇਨ ਬਿਮਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਢੱਲ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਹੈ।
ਆਖਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਜੂਨ 1938 ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੁਜ਼ਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਹਫਤੇ ਬਾਅਦ ਇਸਦੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਨਿਗਾ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ 4 ਜੁਲਾਈ 1938 ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸੰਤ ਊਏਨ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅਗਨੀ
ਅਗਨੀ (, अग्नि, Pali: Aggi, Api) ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਅੱਗ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਵੈਦਿਕ ਅੱਗ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਉਹ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾਵੀ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਕਿਨਾਰੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਜਸਪਾਲ ਭੱਟੀ
ਜਸਪਾਲ ਭੱਟੀ (3 ਮਾਰਚ 1955 – 25 ਅਕਤੂਬਰ 2012) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਹਾਸ-ਰਸ ਕਲਾਕਾਰ, ਵਿਅੰਗਕਾਰ, ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਸਨ ਜੋ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਅੰਗ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ। ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮੇ ਦੇ ਉੱਘੇ ਅਦਾਕਾਰ, ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਨ। 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ’ਤੇ ਸਵੇਰ ਵੇਲ਼ੇ ਉਲਟਾ-ਪੁਲਟਾ ਸ਼ੋ ਰਾਹੀਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਸਨ। ਇੱਕ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਅੰਗਮਈ ਚੋਟ ਕਰਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਤਜਰਬਾ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਇਸ ਕਾਬਲੀਅਤ ਸਦਕਾ ਉਹ ਉਲਟਾ-ਪੁਲਟਾ ਸ਼ੋ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਰੋਚਕ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹੇ ਸਨ। 90ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲੜੀਵਾਰ ਫਲੌਪ ਸ਼ੋ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਸਪਾਲ ਭੱਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਹਾਸ-ਰਸ ਅਦਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ।
25 ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 3 ਵਜੇ ਜਲੰਧਰ (ਚੜ੍ਹਦਾ ਪੰਜਾਬ) ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਸੜਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਹਾਸਰਸ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਬਾਜੀਰਾਓ I
ਬਾਜੀਰਾਓ ਬਲਾਲ ਭੱਟ, ਜਿਹੜਾ ਕੀ ਬਾਜੀਰਾਓ I ਵੱਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 1720 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਮਰਾਠਾ ਰਾਜ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਛੱਤਰਪਤੀ ਛੱਤਰਪਤੀ ਸ਼ਾਹੂ ਰਾਜੇ ਭੋਂਸਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੇਸ਼ਵਾ ਸੀ । ਉਸਨੂੰ ਰਾਓ ਤਖ਼ਲਸ ਨਾਲ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਬਾਜੀਰਾਓ ਲਗਭਗ 41 ਲੜਾਈਆਂ ਲੜਿਆ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਵੀ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਹਾਰਿਆ। ਬਾਜੀਰਾਓ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦੀ
ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦੀ (1952 – 29 ਨਵੰਬਰ 2010) ਇੱਕ ਉੱਘਾ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਦਵਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਐਮਆਈਟੀ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਮੈਸਾਚੂਸਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦਾ ਸਟਾਫ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਉਮਰ ਖ਼ਾਲਿਦੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ, ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ "ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦਾ ਚੈੰਪੀਅਨ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸਾਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਦੌਰੇ, ਇਸ ਜਤਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸਨ।
ਸੀਤਾ
ਸੀਤਾ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਅਵਤਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਮੂਖ ਇਸਤਰੀ ਕਿਰਦਾਰ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਭੂਮੀ (ਧਰਤੀ) ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਵਿਧਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਸੁਨਯਾਨਾ ਦੀ ਗੋਦ ਤੋ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਇਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਉਰਮਿਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਮੰਦਾਵੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ ਹੈ। ਸੀਤਾ ਆਪਣੇ ਸਮਰਪਣ, ਸਵੈ-ਬਲੀਦਾਨ, ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੀਤਾ, ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ, ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਦੀ ਹੈ - ਇਕ ਦੁਲਹਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵੈਯਵਰਾ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੁਣਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੇ ਹੱਥ ਲਈ ਦੂਜੇ ਸਾਧਕਾਂ ਨੂੰ "ਹਰਾਉਂਦਾ" ਹੈ। ਸਵੈਮਵਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਗ਼ੁਲਾਮ ਹੁੰਦਿਆਂ ਇਹ ਤਿਕੜੀ ਡੰਡਕਾ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆ ਗਈ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਾ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਨੇ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੇ ਕੁਝ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿਚ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (ਅੱਗ ਦੀ ਅਗਨੀ) ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੇ ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਜਤਾਈ।
ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੇ ਕੁਝ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿਚ, ਮਾਇਆ ਸੀਤਾ, ਅਗਨੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇਕ ਭਰਮ ਸੀਤਾ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੁਆਰਾ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲ ਸੀਤਾ ਅੱਗ ਵਿਚ ਲੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦਾ ਵੇਦਵਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਔਰਤ ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨੇ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਕ ਦਿਨ ਇਕ ਆਦਮੀ ਸੀਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਤੇ ਸਵਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬੇਗੁਨਾਹੀ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਭੇਜਿਆ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਸੀਤਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਕੁੱਖ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਲਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਵਜੋਂ ਇਕ ਬੇਰਹਿਮ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ।
ਜੈਨ ਸੰਸਕਰਣ
ਸੀਤਾ ਮਿਥਲਾਪੁਰੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਵਿਦੇਹਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਭਮੰਡਲ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਦੇਵਤੇ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਰਤਨੂਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਰਤਨੂਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਚੰਦਰਵਰਧਨ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਪਾਲਦੇ ਹਨ। ਭਮੰਡਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭਮੰਡਲ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੀਤਾ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ
ਸੀਤਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮਾਦਾ ਦੇਵਤਾ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੀ ਰਾਮਾਇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ-ਪਛਾਣੀਆਂ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਉਦੋਂ ਹੋਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਜਨਕ ਹਲ ਵਾਹੁ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਨਕ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹਲ ਵਾਹੁਣਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਰਸਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਮਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੀਤਾ ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ, ਭਰਪੂਰਤਾ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਣ
ਕਣ ਭੌਤਿਕੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮੁੱਢਲਾ ਕਣ ਜਾਂ ਮੂਲ ਕਿਣਕਾ ਉਹ ਕਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਉਪ-ਬਣਤਰ ਅਣ-ਪਛਾਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਇਹ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਪਛਾਣੇ ਹੋਏ ਕਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਫ਼ਰਮੀਔਨ (ਕੁਆਰਕ, ਲੈਪਟੌਨ, ਐਂਟੀਕੁਆਰਕ ਅਤੇ ਐਂਟੀਲੈਪਟੌਨ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪਦਾਰਥਕ ਕਣ (ਮੈਟਰ ਪਾਰਟੀਕਲ) ਅਤੇ ਉਲਟਪਦਾਰਥ ਕਣ (ਐਂਟੀਮੈਟਰ ਪਾਰਟੀਕਲ) ਹਨ, ਅਤੇ ਮੂਲ ਬੋਸੋਨ (ਗੇਜ਼ ਬੋਸੌਨ ਅਤੇ ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੌਨ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ‘ਬਲ ਕਣ’ ਹਨ ਜੋ ਫਰਮੀਔਨਜ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਮੇਲਜੋਲ ਦੇ ਵਿਚੋਲੇ ਹਨ। ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮੂਲ ਕਣਾਂ ਨਾਲ ਬਣਨ ਵਾਲ਼ਾ ਕਣ ਸੰਯੁਕਤ ਕਣ (ਕੰਪੋਜ਼ਿਟ ਪਾਰਟੀਕਲ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੋਜਾਨਾ ਜਿੰਦਗੀ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਪਰਮਾਣੂਆਂ (ਐਟਮਜ਼) ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਮੂਲ ਕਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ - ਗਰੀਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਐਟਮ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ‘ਅਵੰਡਯੋਗ (ਜਿਸਨੂੰ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ)’ – ਬੇਸ਼ੱਕ 1910 ਤੱਕ ਐਟਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤਕਰਾਰੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਹਿਸਾਬੀ ਭਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਣੂਆਂ (ਮੌਲੀਕਿਊਲਜ਼) ਨੂੰ, ਅਤੇ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਬਣਿਆਂ ਹੋਇਆ ਦੱਸਿਆ। ਜਲਦੀ ਹੀ, ਐਟਮ ਦੇ ਜਨਮਦਾਤਾ ਸਬਐਟੌਮਿਕ (ਉੱਪ-ਪਰਮਾਣੂ) ਕਣਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ, ਭਾਵੇਂ 1930ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਸਿਰਫ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ, ਫੋਟੋਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਟੋਨ ਬਾਰੇ ਹੀ ਗਿਆਨ ਸੀ। ਉਸਤੋਂ ਬਾਦ ਫੇਰ, ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀਆਂ ਤਾਜਾ ਖੋਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕਣਾਂ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਨੂੰ ਬਦਲਦੀ ਰਹੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਇਕਲੌਤਾ ਕਣ ਇੱਕ ਤਰੰਗ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਣਦਾ ਦਿਸਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਪਹੇਲੀ ਅੱਜ ਤੱਕ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਭਰੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਚੁਨੌਤੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਪ੍ਰਟੋਨ ਤੇ ਨਿਊਟੌਨ ਕੁਆਰਕਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਪਾਏ ਗਏ ਸਨ - ਉੱਪਰਲੇ ਕੁਆਰਕ ਅਤੇ ਥੱਲੇ ਵਾਲੇ ਕੁਆਰਕ - ਜੋ ਹੁਣ ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਣੂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਦੀਆਂ ਅਜਾਦੀ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਡਿਗਰੀਆਂ (ਚਾਰਜ, ਸਪਿੱਨ, ਅਤੇ ਔਰਬਿਟਲ) ਤਰੰਗ-ਫੰਕਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ, ਤਿੰਨ ਕੁਆਸੀਪਾਰਟੀਕਲ {ਹੋਲੌਨ (ਇਸਨੂੰ ਚਾਰਜੋਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਸਪਿਨੋਨ, ਔਰਬਿਟੋਨ, ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੱਗਪਗ ਕਣ ਵਰਗੇ ਕਣ ਜੋ ਮੁਕਤ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਧੀਮੀ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦੇ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਦੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਾਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਆਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਅਪਣੀਆਂ ਤਿੰਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੁੱਝ ਪਲ ਲਈ ਮੁਕਤ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੁੰਦਾ)}। ਫੇਰ ਵੀ ਇੱਕ ਮੁਕਤ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ-ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਔਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਔਰਬਿਟਲ ਗਤੀ ਦੀ ਕਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ- ਵੰਡਯੋਗ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਅਤੇ ਤੇ ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। 1980 ਦੇ ਆਸਪਾਸ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮੂਲ ਕਣ- ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਜਨਮਦਾਤਾ- ਹੋਰ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਨਜ਼ਰੀਏ ਲਈ ਜਿਆਦਾਤਰ ਖਾਰਿਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਾਰਟੀਕਲ ਫਿਜਿਕਸ ਦੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਫਲ ਥਿਊਰੀ ਸੀ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਸਮੇਤ, ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੇ, ਮੁਢਲੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਇਹ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹਰੇਕ ਗਿਆਤ ਕਣ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਭਾਰੇ ‘ਪਰਛਾਵੇਂ’ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁੱਪਰ-ਪਾਰਟਨਰ ਖੋਜੇ ਅਗਿਆਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਲਹਾਲ, ਗਰੈਵੀਟੋਨ ਨਾਮ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਬੋਸੋਨ ਕਣ ਜੋ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਚੋਲਾ ਹੈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਲਪਨਿਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰੇ ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਅਪਣੇ ਸਪਿੱਨ( ਘੁੰਮਣ ਗਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਜਿਸਨੂੰ ਐਂਗਲੁਰ ਮੋਮੈਂਟਮ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਾਲਾ ਨੰਬਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਦੇ ਅਧਾਰਿਤ ਜਾਂ ਜਾਂ ਬੋਸੋਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫਰਮੀਓਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੁਆਂਟਮ ਆਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਸਪਿਨ-ਸਟੈਟਿਕਸ-ਥਿਊਰਮ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖਰੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਧੇ-ਅੰਕ ਵਾਲੇ ਸਪਿਨ ਵਾਲੇ ਕਣ ਫਰਮੀ-ਡਿਰਾਕ ਆਂਕੜੇ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫਰਮੀਓਨ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਫਰਮੀਓਨ ਕਣ ਜਦੋਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤਰੰਗ-ਫੰਕਸ਼ਨ ਚਿੰਨ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਅੰਕ ਵਾਲੇ ਸਪਿਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕਣ, ਬੋਸ-ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਆਂਕੜੇ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬੋਸੋਨਜ਼ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤਰੰਗ-ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
ਮੁਢਲੇ ਬੋਸੋਨ ਕਣ
1. ਬਲ ਕਣ(ਬਲ ਨਾਪਣ ਵਾਲੇ ਪੈਮਾਨੇ ਵਾਲੇ ਕਣ) {Force particles (gauge bosons)}
ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੋਨ
ਇੱਕ ਕਣ ਦਾ ਪੁੰਜ (mass) ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਦੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਇਕਾਈ (ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਵੋਲਟ) ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਊਰਜਾ ਦੇ ਪੁੰਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਰਾਹੀਂ, ਉੱਚ-ਊਰਜਾ ਤੇ ਹੋਰ ਕਣਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਓ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕਣ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਣ ਟਕਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਣ ਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਫੋਟੋਨਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਉਣ ਨਾਲ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਪੈਦਾਵਰ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ, ਸੰਯੁਕਤ ਫਰੀਮਔਨ ਪ੍ਰਟੌਨ ਇੱਕ ਹਿਗਸ ਬੋਸੋਨ ਕਣ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਕਰੀਬਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਜੋ ਮੁਢਲਾ ਬੋਸੋਨ ਕਣ ਕਿਤੇ ਜਿਆਦਾ ਭਾਰੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਭਾਰੀ ਮੁਢਲਾ ਕਣ, ਸ਼ਿਖਰਲਾ ਕੁਆਰਕ ਹੈ ਜੋ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਰਿਸ (decays) ਕੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਹਲਕੇ ਕਣਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ।
ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਊਰਜਾਵਾਂ ਤੇ ਖੋਜਣ ਤੇ, ਕਣ ਗੋਲ ਅਕਾਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਰਟੀਕਲ ਫਿਜਿਕਸ ਦੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਮੁਢਲੇ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੌਖ ਲਈ ‘ਬਿੰਦੂ ਕਣਾਂ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ 0 ਅਯਾਮ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਥਾਨਿਕ ਸ਼ਾਖਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ(ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਘੇਰਦੇ)। ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਸਫਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਗਰੂਤਾਕਰਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੂਖਮ ਦਰਸ਼ਨ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਤੇ ਕੁੱਝ ਨਾਪ-ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਸਮਝ ਤੋਂ ਜੋੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਹਨਾਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਕੋਈ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਅੰਤਿਮ ਤੌਰ ਤੇ 1-ਅਯਾਮੀ ਊਰਜਾ ਦੇ ਸਟਰਿੰਗਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਮੁੱਲ ਪਲੈਂਕ ਲੰਬਾਈ ਹੈ (Planck length)
ਸਾਂਝੇ ਮੁਢਲੇ ਕਣ
ਬਿੱਗ ਬੈਂਗ ਨਿਊਕਲੀਓਸਿੰਥੇਸਿਸ (big bang nucleosynthesis) ਦੇ ਤਾਜਾਂ ਮਾਡਲਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਦਿਸਣਯੋਗ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਬਣਤਰ 75% ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ 25% ਹੀਲੀਅਮ-4 ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਿਊਟ੍ਰੌਨ 1 ਉੱਪਰਲੇ ਕੁਆਰਕ ਅਤੇ 2 ਥੱਲੜੇ ਕੁਆਰਕਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰਟੋਨ 2 ਉੱਪਰਲੇ ਅਤੇ 1 ਥੱਲੜੇ ਕੁਆਰਕ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਕੀ ਸਾਂਝੇ ਮੁਢਲੇ ਕਣ (ਜਿਵੇਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ, ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ, ਜਾਂ ਕਮਜੋਰ ਬੋਸੋਨ) ਇੰਨੇ ਹਲਕੇ ਜਾਂ ਇੰਨੇ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਤੇ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਦਿਸਣਯੋਗ ਪੂਰੇ ਪੁੰਜ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੰਜ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਸਲਈ, ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਦਿਸਣਯੋਗ ਪੁੰਜ ਦਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਉੱਪਰਲੇ ਅਤੇ ਥੱਲੜੇ ਕੁਆਰਕਾਂ ਕਰਕੇ ਹੈ।
ਕਣਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੁੱਝ ਅਨੁਮਾਨ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੱਗਭੱਗ ਸਾਰਾ ਪਦਾਰਥ, ਡਾਰਕਮੈਟਰ ਬਗੈਰ, ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਲੱਗਭੱਗ 1086 ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਦਿਸਣਯੋਗ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜੋ ਜਿਆਦਾਤਰ ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋਜ਼ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਡਾਰਕ ਮੈਟਰ ਦੇ ਸਮੇਤ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਲੱਗਭੱਗ 1097 ਹੈ ਜੋ ਜਿਆਦਾਤਰ ਫੋਟੌਨ, ਗਰੈਵੀਟੌਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁੰਜ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਵਾਲੇ ਕੈਰੀਅਰ ਕਣ ਹਨ ਜੋ ਬਲ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਜਗਹ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹਨ।
'ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ'
ਪਾਰਟੀਕਲ ਫਿਜਿਕਸ ਦਾ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਮੁਢਲੇ ਫਰਮੀਔਨਾਂ ਦੀਆਂ 12 ਕਿਸਮਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ 12 ਹੀ ਐਂਟੀਪਾਰਟੀਕਲ ਵੀ ਹਨ, ਤੇ ਮੁਢਲੇ ਬੋਸੋਨਜ਼ ਵੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚੋਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੋਨ, ਜੋ 4/7/2012 ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਹਾਡਰਨ ਟਕਰਾਓ LHC (ATLAS and CMS) ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਿਆ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਜਿਆਦਾਤਰ ਇੱਕ ਉਪਲਬਧ ਥਿਊਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਮੁਢਲੀ ਥਿਊਰੀ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਇਹ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੀ ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਗਰੈਵੀਟੋਨਾਂ ਵਰਗੇ ਕੁੱਝ ਕਾਲਪਨਿਕ ਕਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਜੋ ਗਰੂਤਾਕਰਸ਼ਨ ਬਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਪਾਰਟਿਕਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਮ ਕਣਾਂ ਦੇ ਸੁੱਪਰ-ਸਮਿਟਰੀਕਲ ਹੋਣ (ਸਾਂਝਾ ਪੁੰਜ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਕਣ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ ਸਪਿਨ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਹੋਵੇ)।
ਮੁਢਲੇ ਫਰਮੀਔਨ (fermions)
12 ਮੁਢਲੇ ਫਰਮੀਔਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ 4 ਚਾਰ ਕਣਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪੀੜੀਆਂ (generations) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। (ਇੱਥੇ ਵੱਖਰੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਓਹ ਕਣ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਸੀ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਉਹੀ ਹੋਣ ਪਰ ਕੁਆਂਟਮ ਨੰਬਰ ਤੇ ਪੁੰਜ ਵੱਖਰਾ ਹੋਵੇ)। 6 ਫਰਮੀਔਨ ਕੁਆਰਕ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ 6 ਫਰਮੀਔਨ ਲੈਪਟੌਨ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 3 ਨਿਊਟ੍ਰੀਔਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ 3 ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੈਗੈਟਿਵ ਚਾਰਜ -1 ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਦੋ ਇਸਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੂਔਨ (muon) ਤੇ ਟਾਓ (tau) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੈਪਟੌਨ
1.ਪਹਿਲੀ ਪੀੜੀ
2. ਦੂਜੀ ਪੀੜੀ
3.ਤੀਜੀ ਪੀੜੀ
ਕੁਆਰਕ
1. ਪਹਿਲੀ ਪੀੜੀ
2. ਦੂਜੀ ਪੀੜੀ
ਉਲਟੇ ਕਣ (Antiparticles)
12 ਮੁਢਲੇ ਫਰਮੀਔਨ ਐਂਟੀਪਾਰਟੀਕਲ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਹਨਾਂ 12 ਕਣਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਐਂਟੀਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ (ਪੌਜੀਟ੍ਰੋਨ) e+ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਦਾ ਉਲਟਾ ਕਣ ਹੈ ਤੇ ਇਸਦਾ ਚਾਰਜ +1 ਹੁੰਦੇ ਹੈ।
'''ਕੁਆਰਕ (Quarks)
ਰਚਣ (confinement) ਦੀ ਇੱਕ ਸੱਚਾਈ ਮੁਤਾਬਿਕ ਮੁਕਤ ਕੁਆਰਕ ਅਤੇ ਐਂਟੀਕੁਆਰਕ ਕਦੇ ਵੀ ਪਛਾਣੇ ਨਹੀਂ ਗਏ। ਹਰੇਕ ਕੁਆਰਕ ਤਾਕਤਵਰ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਦੇ 3 ਰੰਗ-ਚਾਰਜਾਂ (color charges) ਵਿੱਚੋਂ 1 ਕਿਸਮ ਦਾ ਰੰਗ-ਚਾਰਜ ਚੁੱਕੀਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ: ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਐਂਟੀਕੁਆਰਕ ਉਲਟਾ ਰੰਗ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਕਲਰ-ਚਾਰਜਡ ਕਣ ਗਲੂਓਨ ਦੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਰਾਹੀਂ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਚਾਰਜ ਵਾਲੇ ਕਣ ਫੋਟੋਨ ਦੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਗਲੂਔਨ (ਬਹੁਵਚਨ-ਗਲੂਓਨ) ਖੁਦ ਵੀ ਕਲਰ-ਚਾਰਜਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਬਲ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਉਂ ਹੀ ਕਲਰ-ਚਾਰਜਡ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਜਲ-ਚੁੰਬਕਤਾ ਬਲ ਤੋਂ ਉਲਟ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਚਾਰਜਡ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਤੇ ਘਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਲਰ-ਚਾਰਜ ਵਾਲੇ ਕਣ ਬਲ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੁਆਰਕਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਗਹਿਰੀ ਸਥਾਈ ਬਿਖਰਨ (deep inelastic scattering) ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਊਕਲੀਔਨ (ਜੋ ਬੇਰੌਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ) ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਾਰਜ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਨਾਪਣ ਲਈ ਨਿਊਕਲੀਆਈ (ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਕੇਂਦਰ) ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਾਂ ਦੀ ਬੁਛਾੜ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਚਾਰਜ ਇੱਕਸਾਰ ਵੰਡ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਫੇਰ ਪ੍ਰਟੋਨ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਬਿਜਲੀ ਖੇਤਰ (electric field) ਇੱਕਸਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਨੂੰ ਲਚੀਲੇਪਣ ਰਾਹੀਂ ਖਿੰਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਊਰਜਾ ਵਾਲੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਖਿੰਡਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਪਰ, ਇੱਕ ਖਾਸ ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਬਾਦ, ਪ੍ਰਟੌਨ ਕੁੱਝ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਕੋਣਾਂ ਤੇ ਝੁਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਸੁੰਗੜਦੀ ਕੁੰਡਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਊਰਜਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੀ ਊਰਜਾ ਕਣਾਂ ਦੇ ਜੈੱਟਾਂ (jet of particles) ਵਾਂਗ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਰਪੱਖ ਮੁੱਲ ਵਾਲੀ ਖਿੰਡਾਓ ਸੁਝਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋਟੋਨ ਵਿੱਚਲਾ ਚਾਰਜ ਇੱਕਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਛੋਟੇ ਚਾਰਜ ਵਾਲੇ ਕੁਆਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੁਢਲੇ ਬੋਸੋਨ
ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ, ਵੈਕਟਰ (ਦਿਸ਼ਾ ਵਾਲੇ) (spin-1) ਬੋਸੌਨ (ਗਲੂਔਨ, ਫੋਟੌਨ, ਅਤੇ W ਤੇ Z ਬੋਸੋਨ) ਬਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੋਨ (spin-0) ਕਣਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪੁੰਜ ਲਈ ਜਿਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੋਸੌਨ ਅਤੇ ਫਰਮੀਔਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਇੰਨਾ ਕੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਬੋਸੌਨ ਇੱਕੋ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ (Pauli exclusion principle)। ਅਤੇ, ਬੋਸੌਨ ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਫੋਟੌਨ, ਜਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਕਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਸੌਨ। ਬੋਸੌਨਾਂ ਦਾ ਸਪਿੱਨ ਪੂਰਨ ਅੰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅੱਧਾ ਅੰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਗਲੂਔਨ (Gluons)
ਗਲੂਔਨ ਤਕੜੀਆਂ ਆਪਸੀ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ (strong interaction) ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੁਆਰਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਹਾਡਰੌਨ ਰਚਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬੇਰੌਨ (ਤਿੰਨ ਕੁਆਰਕ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮੈਸੌਨ (1 ਕੁਆਰਕ+1 ਐਂਟੀਕੁਆਰਕ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੋਟੋਨ ਤੇ ਨਿਊਟ੍ਰੋਨ ਬੇਰੌਨ ਹਨ ਜੋ ਗਲੂਔਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਅਟੌਮਿਕ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਰਚਦੇ ਹਨ। ਕੁਆਰਕਾਂ ਦੀ ਤਰਾਂ, ਗਲੂਔਨ ਵੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਜੁੜਕੇ, ਅਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 8 ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ ਕਲਰ ਅਤੇ ਐਂਟੀ ਕਲਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ- ਜੋ ਦਿਸਣ ਵਾਲੇ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਿੱਗਜ਼ ਬੋਸੋਨ (Higgs boson)
ਰੋਜਾਨਾ ਊਰਜਾਵਾਂ ਤੇ ਕਮਜੋਰ ਬਲ ਅਤੇ ਬਿਜਲਈਚੁੰਬਕਤਾ ਬਲ ਸਾਨੂੰ ਕਾਫੀ ਵੱਖਰੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਫੇਰ ਵੀ ਉੱਚ- ਊਰਜਾਵਾਂ ਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬਲ ਇੱਕੋ ਬਿਜਲਈਕਮਜੋਰ (electroweak force)  ਬਲ  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। DESY ( Deutsches Electron Synchrotron, is a national research center in Germany) ਵਿਖੇ HERA(Hadron Elektron Ring Anlage) ਦੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਓ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਊਰਜਾ ਵਾਲੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ-ਪ੍ਰੋਟੋਨ ਦੇ ਖਿੰਡਾਓ ਦੇ 2-ਅਯਾਮੀ ਹਿੱਸਿਆਂ cross-sections ਦੇ ਨਾਪਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਘੱਟ-ਊਰਜਾਵਾਂ ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਅੰਤਰਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ  W ਤੇ Z ਬੋਸੌਨਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਪੁੰਜਾਂ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਹਿਗਜ-ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ (Higgs mechanism) ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ ਜੋ ਲੱਗਭੱਗ ਸਾਰੇ ਮੁਢਲੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੁਣ ਪੁੰਜ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।
ਤੁਰੰਤ ਸਮਰੂਪਤਾ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਰਾਹੀਂ (spontaneous symmetry breaking) ਹਿਗਜ਼ ਬਿਜਲਈਕਮਜੋਰ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਾਸ ਦਿਸ਼ਾ ਚੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ 3 ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਵੀਕ ਕਣ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਕਮਜੋਰ ਬੋਸੌਨ) ਤੇ ਇੱਕ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ(ਫੋਟੌਨ)। 4/7/2012 ਨੂੰ, ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਇਸਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸਾਬਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੋਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ CERN ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਾਡਰਨ ਟਕਰਾਓ (Large Hadron Collider) ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੀਟਰ ਹਿੱਗਜ਼ (Peter Higgs) ਜਿਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੋਨ ਦੀ ਮੋਜੂਦਗੀ ਦੇ ਗਵਾਹ ਦਾ ਸਥਾਨ ਲਿਆ ਘੋਸ਼ਣਾ ਵੇਲੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸੀ। ਇਸ ਕਣ ਦਾ ਪੁੰਜ ਲੱਗਭੱਗ 125 GeV ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਖੋਜ ਦੀ ਆਂਕੜਾ ਮਹੱਤਤਾ 5-ਸਿਗਮਾ ਦੱਸੀ ਗਈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਲੱਗਭੱਗ 99.99994% ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਗਲਤੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ। ਪਾਰਟੀਕਲ ਫਿਜਿਕਸ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਖੋਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਲੈਵਲ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਖੋਜੇ ਗਏ ਕਣਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਲਈ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਗਰੈਵੀਟੋਨ(Graviton)
ਇਹ ਕਣ ਗਰੂਤਾਕਰਸ਼ਨ ਖਿੱਚ ਬਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਧਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਖੋਜਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਤੇ ਫੇਰ ਵੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੁਢਲੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦੋ ਸਪਿਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ- ਇਸਲਈ ਇੱਕ ਬੋਸੌਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ- ਤੇ ਇਸਦਾ ਚਾਰਜ ਜਾਂ ਪੁੰਜ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਕਮਜੋਰ ਬਲ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸਦਾ ਅਪਣਾ ਉਲਟਕਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਮੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਲੱਭਣੀ ਇੰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਮੋਜੂਦ ਵੀ ਹੈ।
ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਤੋਂ ਪਰੇ
ਬੇਸ਼ੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੇ ਸਬੂਤਾਂ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਵੀ ਇਸਦੇ ਕੁੱਝ ਮਾਪਦੰਡ ਮਨਚਾਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਗਏ ਸਨ, ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜੋ ਰੱਹਸ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਪਦੰਡ-ਅੰਤਰ ਸਮੱਸਿਆ (hierarchy problem)। ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਤੋਂ ਹਟਕੇ ਬਣੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਪਰ ਸਮਰੂਪਤਾ
ਯੰਤਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ (Lagrangian) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਰੂਪਤਾ ਦੀ ਵਾਧੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਜੋੜ ਕੇ ਸੁੱਪਰ-ਸਮਿੱਟਰੀ ਨੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਰੂਪਤਾਵਾਂ ਫਰਮੀਔਨ ਕਣਾਂ ਅਤੇ ਬੋਸੋਨ ਕਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਮਰੂਪਤਾ ਸੁਪਰਸਮਰੂਪ ਕਣਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ,ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਪਾਰਟੀਕਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਕਣ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ), ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਲੈਪਟੋਨ, ਸਕੁਆਰਕ, ਨੀਊਟਰੀਲੀਨੋਸ,ਅਤੇ ਚਾਰਜੀਨੋਸ  ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਦੇ ਹਰੇਕ ਕਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਪਰਸਾਥੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਪਿਨ ਆਮ ਕਣ ਨਾਲੋਂ ਸਿਰਫ ਅੱਧੇ ਦਾ ਫਰਕ ਹੋਵੇ। ਸੁਪਰਸਮਰੂਪਤਾ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਕਾਰਨ, ਸੁਪਰਕਣ ਅਪਣੇ ਸਧਾਰਨ ਸਾਥੀ ਕਣਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਇੰਨੇ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਕਣ ਟਕਰਾਉਣ ਦਾ ਯੰਤਰ (particle colliders) ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।  ਫੇਰ ਵੀ, ਕੁੱਝ ਭੌਤਿਕਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ  CERN ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਾਡਰਨ ਟਕਰਾਉਣ ਮਸ਼ੀਨ LHC ਨਾਲ  ਸੁਪਰਕਣ ਲੱਭੇ ਜਾਣਗੇ।
ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ
ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਫਿਜਿਕਸ ਦਾ ਉਹ ਮਾਡਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰੇ ਸਾਰੇ ‘ਕਣ’ ਸਟਰਿੰਗਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ(ਜੋ ਪਲੈਂਕ ਲੰਬਾਈ ਤੱਕ ਨਾਪੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ) ਜੋ 11-ਅਯਾਮੀ (M-ਥਿਊਰੀ ਮੁਤਾਬਕ) ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਟਰਿੰਗ ਵੱਖਰੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਆਵਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੁੰਜ, ਬਿਜਲਈ ਚਾਰਜ, ਕਲਰ ਚਾਰਜ, ਅਤੇ ਸਪਿੱਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਟਰਿੰਗ ਖੁੱਲਾ (ਰੇਖਾ) ਜਾਂ  ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਲੂਪ ਦੀ ਤਰਾਂ(1-ਅਯਾਮੀ ਗੋਲਾ) ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਉਂ ਹੀ ਇੱਕ ਸਟਰਿੰਗ ਸਪੇਸ ਰਾਹੀਂ ਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਸਾਰ-ਚਾਦਰ ਵਰਗੀ ਚੀਜ਼(world sheet) ਝਾੜਦਾ(ਵਿਛਾਉਂਦਾ) ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ 1 ਤੋਂ 10 ਬਰੇਨਾਂ (brane) ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ (1-ਬਰੇਨ ਸਟਰਿੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ 10-ਬਰੇਨ 10-ਅਯਾਮੀ ਵਸਤੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ) ਜੋ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਿਤਾ ਸਿਧਾਂਤ (uncertainty principle) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸਪੇਸ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਨੂੰ ਫਟਣ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ, ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਐਟਮ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਪਲ ਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਾਨ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਫੇਰ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਜਰੂਰ ਹੈ)। ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਸਿਰਫ ਇੱਕ 4-ਬਰੇਨ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ 3 ਸਪੇਸ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨ ਸਬੰਧੀ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਜ਼{ਅਯਾਮ} ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ 1 ਵਕਤ ਦੀ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ 6-ਸਿਧਾਂਤਕ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਜ਼ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸੂਖਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਤੇ ਲਪੇਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ(ਅਤੇ ਇੰਨੀਆਂ ਸੂਖਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ), ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ (ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯੋਜਨਾ ‘ਮਲਟੀਵਰਸ’ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਾਡੇ ਗਿਆਤ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਢਲੇ ਸਟਰਿੰਗ ਦੀ ਕੰਪਨ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਗਰੈਵੀਟੋਨ ਵਾਂਗ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦੇ ਪੁੰਜਹੀਣ ਸਪਿੱਨ-2 ਕਣ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਾਰਨ ਸਧਾਰਨ ਕਣਾਂ ਦੇ ਅੱਤ ਭਾਰੀ ਪੁੰਜ ਵਾਲੇ ਸਮਾਨਕਾਲੀਨ ਕਣਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।