cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸਾਧੂ ਰਾਮ, ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ
ਤਿੰਨ ਕੁ ਮਹੀਨਿਆਂ ਪਿੱਛੋਂ ਇਹ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨਾਭੇ ਆ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਇਸ ਨੇ ਪੰ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਦਿਆਲਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਪੰ. ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਨਾਲ ਅਣਬਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੇ ਨਾਭੇ ਹੋਰ ਦੋ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਪਰ ਕੁਝ ਨਿਜੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਇਹ ਕਾਰਜ ਛੱਡ ਕੇ ਨਾਭੇ ਦੇ ਹੀ ਇਕ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਪੰ ਸ਼ਾਦੀ ਰਾਮ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ। 1936 ਤੋਂ 1947 ਤਕ ਸਾਧੂ ਰਾਮਨੇ ਇੱਕਲਿਆਂ ਹੀ ਉਥੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਕਾ, ਪ੍ਰਾਗਯ, ਵਿਸ਼ਾਰਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੀਆਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਲਾਸਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਈ। ਫਿਰ ਪੈਪਸੂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਾਭੇ ਦੇ ਇਸ  ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਦਿਆਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1955 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਾਧੂ ਰਾਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਧੂ ਰਾਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ 11 ਮਈ, 1971 ਨੂੰ ਇਹ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਾਧੂ ਰਾਮ ਨੇ ‘ਭਾਰਤ-ਅਮ੍ਰਿਤਮ’ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ-ਅਮ੍ਰਿਤਮ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ ਅੱਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। 1984 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਵਲਣ (ਭੂਗੋਲ)
ਵਲਣ (ਭੂਗੋਲ) ਪਰਤਦਾਰ ਚਟਾਨਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਬਣਤਰ ਪਧਰੀਆਂ ਤਹਿਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਹਿ ਦੂਜੇ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਵੰਨਗੀਆਂ ਦੇ ਕਿਣਕੇ ਜਮਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਣਕੇ ਪਧਰੀ ਜਾਂ ਰੇੜ੍ਹਵੀਂ ਸਤਹ ਉੱਪਰ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਇਹ ਕਈ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਡੁੰਘੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਲਰੇ ਹੋਏ ਚਟਾਨੀ ਸਮੂਹ ਵਲਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਸਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਛੋਟੇ ਵੱਡੇ ਵਲਣ ਇੱਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਨਤੀ ਅਤੇ ਅਭਨਤੀ ਭਾਗ ਨੂੰ ਨਖੇੜਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਲਣ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਂਹ ਜਾਂ ਬਾਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਂਹ ਅਪਨਤੀ ਅਤੇ ਅਭਨਤੀ ਨੂਮ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
ਗੁਰਮੀਤ ਕੌਰ (ਲੇਖਕ)
ਗੁਰਮੀਤ ਕੌਰ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਅਮਰੀਕਨ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਦਿਲਚਸਪ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਧੀਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ
ਗੁਰਮੀਤ ਦਾ ਜਨਮ ਕਾਨਪੁਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਜੱਦੀ ਜੜ੍ਹ ਬੰਨੂ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਅਤੇ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ।
ਉਹ ਅਟਲਾਂਟਾ, ਜਾਰਜੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਮਨਮੋਹਕ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਉਸਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 2012-13 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈੱਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ; ਚਿੜੀ ਤੇ ਪਿੱਪਲ, ਚਿੜੀ ਤੇ ਕਾਂ, ਅਤੇ ਲੈਲਾ ਤੇ ਢੋਲ ਆਦਿ।
2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਨਡਿਵਾਇਡਡ ਪੰਜਾਬ ਐਡੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਆਡੀਓ ਸੰਸਕਰਣ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਦ ਵੈਲੀਐਂਟ - ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ
2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਦੀ 25ਵੀਂ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।
ਸਰਗਰਮੀ
ਉਹ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਤਿਮ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022
ਗੋਆ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ
ਗੋਆ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਗੋਆ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਸਾਲ 1993 ਵਿੱਚ ਗਠਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਗੋਆ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਨਿਆਇਕ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼
ਗੋਆ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪੀੜਨ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ।
ਹੋਂਗਸ਼ਨ ਝੀਲ
ਹੋਂਗਸ਼ਨ ਝੀਲ ਚੀਨ ਦੇ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਰੂਟੋਗ ਕਾਉਂਟੀ, ਨਗਾਰੀ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੂਣੀ ਝੀਲ ਹੈ।
ਗੋਆ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ
ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼
ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ:
ਹੋਂਗਸ਼ਨ ਝੀਲ
ਇਹ ਝੀਲ ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 219 ਇਸਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਿੱਚੋਂ  ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਗੋਆ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ
ਰਚਨਾ
ਗੋਆ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਇੱਕ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ 4 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜ ਦਾ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਲਈ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹੋਂਗਸ਼ਨ ਝੀਲ
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਗੋਆ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ
ਰਚਨਾ
ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਵਿਦਿਆ ਗੌੜੇ ਗੋਆ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ। ਉਹ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 3 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣਗੇ।
ਹੋਂਗਸ਼ਨ ਝੀਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਦਾਖ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਗੋਆ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ
2018 ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ
2018 ਆਈਸੀਸੀ ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 13 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ 3 ਫਰਵਰੀ 2018 ਤੱਕ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ 12ਵਾਂ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਤੀਜਾ ਅੰਡਰ-19 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2002 ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੱਪ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। 7 ਜਨਵਰੀ 2018 ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਕੱਪ ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ ਟੀਮ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਰਹੀ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਫ਼ਾਇਨਲ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਈਸੀਸੀ ਅੰਡਰ-19 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ 2018 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2017-18 ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ
ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬਾੱਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਿੱਟ-ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। "ਪਰਿੰਦਾ" ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਦਾ ਪਿਤਾ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਂ ਤੁਰਕੀ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਜੈ ਕਿਸਨ ਕੱਟੂਭਾਈ ਸ਼ਰਾਫ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਕੱਟੂਭਾਈ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਰੀਟਾ ਸ਼ਰਾਫ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚਕ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੇ ਕੁਝ ਵਿਗਿਆਪਨਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵ ਅਨੰਦ ਦੀ ਫਿਲਮ "ਸਵਾਮੀ ਦਾਦਾ" ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 1983 ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ ਘਈ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਰੋਲ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਅੱਜਕਲ ਇਹ ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ ਲਿਮਟਿਡ ਨਾਮ ਦੀ ਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਟੀ.ਵੀ. ਵਿੱਚ 10% ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ 2012 ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਟਾਈਗਰ ਸ਼ਰਾਫ, ਅਤੇ ਧੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੈ।
ਭਾਸ਼ਾਈ ਗਿਆਨ
ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ ਨੇ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹਿੰਦੀ, ਕੰਨੜ, ਪੰਜਾਬੀ, ਮਲਿਆਲਮ, ਮਰਾਠੀ, ਤੇਲੁਗੂ, ਬੰਗਾਲੀ, ਕੋਂਕਣੀ, ਓਡੀਆ।
ਇਨਾਮ
ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ ਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇ। ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਗਵਾਹ ਹਨ। ਜੈਕੀ ਨੂੰ 'ਪਰਿੰਦਾ' ਲਈ "ਬੈਸਟ ਫਿਲਮ ਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ" ਮਿਲਿਆ। ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ "ਬੈਸਟ ਰੌਕਸਟਾਰ" ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਕਾਮ ਕਰਮ
ਕਾਮ ਕਰਮ, "ਸਮਗਰੀ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਲਈ ਜਿਨਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਜਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਸਰੀਰਕ ਸੰਪਰਕ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅਸਿੱਧੇ ਜਿਨਸੀ ਉਤੇਜਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।"  ਇਹ ਕਿਸਮ ਕੰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਏਜੰਸੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। thumb|ਐਮਸਟਰਡਮ ਵਿੱਚ ਰੈਡ ਲਾਈਟ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਮਿਆਦ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, "ਸੈਕਸ ਵਰਕ" ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸੈਕਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੈਣ-ਦੇਣਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਕਿਸਮ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਜਿਨਸੀ ਜਿਨਸੀ ਲੇਣਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ।  ਸੈਕਸ ਦੇ ਕੁਝ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਲਿੰਗਕ ਕੰਮ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਲੰਕ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਆਬਾਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ; ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਘੱਟ ਹੱਦ ਤੱਕ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਚ; ਦੂਜੇ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਰਿਸਰਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਸਮਾਂ
ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟਰੀਟ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ (ਐਸਕੋਰਟ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਕੋਠਾ ਕਾਰਜ, ਮਸਾਜ ਪਾਰਲਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ, ਬਾਰ ਜਾਂ ਕੈਸਿਨੋ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ), ਫ਼ੋਨ ਸੈਕਸ ਆਪਰੇਸ਼ਨ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਚ, ਲੇਪ ਡਾਂਸਿੰਗ, ਵੈਬਕੈਮ ਨੂਡ ਮਾਡਲਿੰਗ, ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫਿਲਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਗਨ ਪੀਪਸ਼ੋਅ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਮ ਉਦਯੋਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਲੇਖ ਸੰਪਾਦਨ ਮੁਹਿੰਮ 2018
ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ
ਸਵਿਤਾ ਅੰਬੇਡਕਰ
ਡਾ: ਸਵਿਤਾ ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ ( née ਕਬੀਰ ; 27 ਜਨਵਰੀ 1909 – 29 ਮਈ 2003), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ, ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਅੰਬੇਡਕਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਈ ਜਾਂ ਮਾਈ ਸਾਹਿਬ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ' ਮਾਂ ' ਲਈ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ। 1937 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਗ੍ਰਾਂਟ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਬੰਬਈ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਉਸਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਅਫ਼ਸਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਘਰ ਪਰਤ ਆਈ। ਉਸਦੇ ਅੱਠ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇ ਨੇ ਅੰਤਰ-ਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਹ ਦਿਨ ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਅਸਾਧਾਰਨ ਗੱਲ ਸੀ। ਸਵਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਅੰਤਰ-ਜਾਤੀ ਵਿਆਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸੀ।" thumb| ਮਾਈ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ right|thumb| ਬੀ ਆਰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਅਤੇ ਸਵਿਤਾ ਅੰਬੇਡਕਰ 1948 ਵਿੱਚ thumb| 14 ਅਕਤੂਬਰ 1956 ਨੂੰ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਧੰਮ ਦੀਕਸ਼ਾ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ, ਮਾਈ ਨਾਲ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ, ਬੁੱਧ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ। thumb| ਅੰਬੇਡਕਰ 14 ਅਕਤੂਬਰ 1956 ਨੂੰ ਮਹਾਸਥਵੀਰ ਚੰਦਰਮਣੀ ਤੋਂ ਪੰਜ ਉਪਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਫੋਟੋ ਵਿੱਚ (ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਖੱਬੇ): ਸਵਿਤਾ ਅੰਬੇਡਕਰ, ਬੀਆਰ ਅੰਬੇਡਕਰ, ਵਲੀ ਸਿਨਹਾ ਅਤੇ ਭੀਖੂ ਚੰਦਰਮਣੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1909
ਨੰਦਿਨੀ ਮੁਖਰਜੀ
ਸਿੱਖਿਆ
ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਕਮਲਾ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਧਿਅਮਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਪਾਠ ਭਵਨ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸ਼ਿਬਪੁਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬੰਗਾਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ ORG systems private ltd ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਸਿਸਟਮ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ, ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 1996 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਪੀਐਚਡੀ ਲਈ ਵੱਕਾਰੀ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, 1999 ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਉਸਨੇ ਪੈਰਲਲ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ, ਗਰਿੱਡ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਅਤੇ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਸੈਂਸਰ ਨੈੱਟਵਰਕ (WSN) ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਮਾਨਚੈਸਟਰ, ਯੂਕੇ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਖੋਜ
ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਸੀਪੀਆਈ (ਐਮ) ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਦੱਖਣੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜਿਸਟਾਂ ਦੇ ਫੋਰਮ (FOSET) ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਚ ਦੁਆਰਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ।
ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਫ੍ਰੀ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਮੰਚ (FSMWB) ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪੀਸ ਐਂਡ ਸੋਲੀਡੈਰਿਟੀ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਏਆਈਪੀਐਸਓ) ਦੀ ਰਾਜ ਸਕੱਤਰੇਤ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਭਵਾਨੀਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਉਪ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਰਾਵਰਮ ਪ੍ਰਤਾਪ ਰੈਡੀ
ਸੁਰਾਵਰਮ ਪ੍ਰਤਾਪ ਰੈਡੀ (1896–1953) ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਾਜ (ਹੁਣ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ), ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸੁਰਾਵਰਮ ਪ੍ਰਤਾਪ ਰੈਡੀ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਮਈ 1896 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਾਜ ਦੇ ਗਦਵਾਲ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਬੋਰਾਵੇਲੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਰੰਗੰਮਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਨਾਰਾਇਣਾ ਰੈਡੀ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਮਹਿਬੂਬਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇਤਿਕਲਾਪਦੂ ਸੀ। ਪ੍ਰਤਾਪ ਰੈਡੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰੈਡੀ ਦੇ ਕੁਰਨੂਲ ਸਥਿਤ ਘਰ ਵਿਖੇ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।   ਉਸਨੇ ਸੰਸਾਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੇਲਾਲਾ ਸ਼ੰਕਰਸਾਸਤਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਕਾਲਜ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਐਫ.ਏ. ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੀਏ ਅਤੇ ਬੀਐਲ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਕੀਲ ਬਣ ਗਿਆ।
ਕਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਤੇਲਗੂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਇਤਿਹਾਸ, ਆਂਧ੍ਰੂਲਾ ਸਾਂਘਿਕ ਚਰਿਤ੍ਰ, ਲਿਖਿਆ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1949 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਈ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ ਸੀ ਜੋ ਸਰਬੋਤਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਸਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ( ਕੇਂਦਰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰਮ ) ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। 1970 ਵਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪਾਠ ਸੀ। ਪ੍ਰਤਾਪ ਰੈਡੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਤੇਲਗੂ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ।  ਉਹ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਤੇਲਗੂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਲੇਖਾਂ, ਨਾਵਲਾਂ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ, “ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਧ੍ਰੂਲੂ ਬ੍ਰਾਊਨਵੰਧਰਾਮ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ-ਤੇਲਗੂ) ਮਤਲਾਦਾਈਟ ਮੈਮੂ ਤਾਰਕਿਆਂਧਰਮ (ਉਰਦੂ-ਤੇਲਗੂ) ਮਤਲਾਦਤੂਮੂ। (ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਂਧਰਾ ਟੈਂਗਲਿਸ਼ (ਤੇਲਗੂ-ਇੰਗਲਿਸ਼) ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਤੁਰਦੂ (ਤੇਲਗੂ-ਉਰਦੂ) ਬੋਲਦੇ ਹਾਂ।”   ਉਸਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਸੀ, “ਗੋਲਕੌਂਡਾ ਕਵੂਲੂ” ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ 354 ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ।  ਪ੍ਰਤਾਪ ਰੈਡੀ ਨੇ ਲਗਭਗ ਚਾਲੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਜ਼ਾਮਰਾਸ਼ਟਰ ਪਲਾਨਮ, ਮੋਗਾਲਾਈ ਕਥਾਲੂ, ਸੰਘੋਧਧਰਾਨਾ, ਉਛਾਲਾ ਵਿਸ਼ਾਦਮੂ, ਗ੍ਰੈਂਡਹੈਲਯਾਮੂ, ਹਿੰਦੂਵੁਲਾ ਪਾਂਡੁਗਲੂ, ਹੈਂਦਵਾ ਧਰਮਵੀਰੁ, ਯੁਵਾਜਨਾ ਵਿਗਿਆਨਮ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਧ੍ਰੁਲਾ ਸੰਘਿਕਾ ਚਰਿਤ੍ਰ (ਸਮਾਜਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਆਂਧਰਾ) ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ, “ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ,” ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤੇਲਗੂ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਕੁਝ ਦਿਲਚਸਪ ਨੁਕਤੇ ਸਨ:. ਮਰਦ ਨੰਨਿਆ ਦੇ ਸਮੇਂ (AD 1000 ਈ.) ਵਿਚ ਮੈਟਲੁ (ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੰਦਰੀਆਂ) ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ। ਤੇਲਗੂ ਲਿਪੀ ਨੂੰ "ਓਨਮਾਲੂ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੈਵਵਾਦ ਦੇ ਓਮ ਨਮ੍ਹਾ ਸਿਵਾਏ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।. ਰੈਡੀ ਅਤੇ ਵੇਲਾਮਾ ਤੇਲਗੂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਹ ਪਰਵਾਸੀ ਸਨ। ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਕੁਟਾ ਰੈਡੀ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਵੇਲਾਲੂ ਵੇਲਾਮਾ ਬਣ ਗਏ। ਵੇਲਾਮਾ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਸਨ ਅਤੇ ਰੈਡੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀਨਾਧਾ ਦੇ ਸਮੇਂ (15 ਵੀਂ ਸਦੀ) ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1953 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1896
ਵੈਸ਼ਣਵ ਜਨ ਤੋ
''ਵੈਸ਼ਣਵ ਜਾਨ ਤੋ' ਪੰਦਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵੀ ਨਰਸੀ ਮਹਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਿੰਦੂ ਭਜ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਭਜਨ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਭਜਨ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਣਵ ਜਨ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਭਗਤ) ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭਾਵ
ਇਸ ਭਜਨ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਮਨਪਸੰਦ ਭਜਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਰਿਚਾ ਮੁਖਰਜੀ
ਰਿਚਾ ਮੁਖਰਜੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Richa Mukherjee) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾ, <i id="mwEA">ਬੇਗੂਸਰਾਏ</i> ਵਿੱਚ ਗੁੱਡੀ ਠਾਕੁਰ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਅੰਗਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਆਰਤੀ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਯੋਜਨਗੰਧਾ (ਨਾਵਲ)
ਯੋਜਨਗੰਧਾ ( योजनगन्धा ) ਬਿਨੋਦ ਪ੍ਰਸਾਦ ਧੀਤਲ ਦਾ ਇੱਕ ਨੇਪਾਲੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ 1995 ਵਿੱਚ ਸਾਝਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਸਤਿਆਵਤੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਨੇ ਵੱਕਾਰੀ ਮਦਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਜਿਆਲੋ ਹੂਨੂ ਆਗੀ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਨਾਵਲ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।
ਸਾਰ
ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸੱਤਿਆਵਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਮਛੇਰੇ ਦੀ ਧੀ ਤੋਂ ਹਸਤੀਨਾਪੁਰ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਦੀ ਹੈ। ਯੋਜਨਾਗੰਧਾ ਦਾ ਕਥਾਨਕ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹਰੀਵੰਸ਼ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਯੋਜਨਗੰਧਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੁਸਤਕ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਵਿੱਚ ਛੁਪੇ ਅਣਗਿਣਤ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸਿਕ ਔਰਤ ਪਾਤਰ ਯੋਜਨਾਗੰਧਾ ਦਾ ਵੀ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਾਵਲਕਾਰ ਧੀਤਲ ਨੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾਗੰਧਾ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।
ਇਨਾਮ
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਮਦਨ ਪੁਰਸਕਾਰ 2052 ਬੀ.ਐਸ. (1995 ਈ. ਸੀ.), ਨੇਪਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਾਹਿਤਕ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਸਾਝਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਅਲੰਕ੍ਰਿਤਾ ਬੋਰਾ
ਅਲੰਕ੍ਰਿਤਾ ਬੋਰਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਡਾਂਸਰ ਹੈ ਜੋ ਕਥਕ, ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਨ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਲਖਵਿੰਦਰ ਸ਼ਬਲਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ 2018 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਜਾ ਅਬਰੋਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਨੰਨ੍ਹੀ ਸੀ ਕਾਲੀ: ਬੇਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਸਾਲ 1993 ਵਿੱਚ ਗਠਿਤ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਨਿਆਇਕ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼
ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ:
ਰਚਨਾ
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਇੱਕ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ 4 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜ ਦਾ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਲਈ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਡੇਜ਼ੀ ਠਾਕੁਰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ। ਉਹ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 3 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣਗੇ।
ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ
ਮਹੂਆ ਮਾਜੀ
ਮਹੂਆ ਮਾਜੀ (ਜਨਮ 10 ਦਸੰਬਰ 1964) ਰਾਂਚੀ (ਝਾਰਖੰਡ) ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਮਹੂਆ ਮਾਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਦਸੰਬਰ 1964 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੰਗ ਮੰਚ `ਤੇ ਕਦਮ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਚਿਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰੁਚੀ ਵਿਖਾਈ। ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਲੇਖਣੀ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਿਆ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ 2006 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ “ਮੈਂ ਬੋਰਿਸ਼ਾਇੱਲਾ” ਨਾਮ ਦਾ ਨਾਵਲ ਲਿਖਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਬਹੁਤ ਚਰਚਾ ਹੋਈ। ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਬੰਗਲਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਨਾਇਕ/ਖਲਨਾਇਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕਹਾਣੀਆਂ
ਮੋਇਨੀ ਦੀ ਮੌਤ, ਝਾਰਖੰਡੀ ਬਾਬਾ, ਉਫ! ਇਹ ਨਸ਼ਾ ਕਾਲੀਦਾਸ!, ਮੁਕਤੀਯੋਧਾ, ਤਾਸ਼ ਦਾ ਘਰ, ਰੋਲ ਮਾਡਲ, ਡਰਾਫਟ, ਸਪਨੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਰਦੇ, ਜੰਗਲ, ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਸਿਤਾਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਕੋਟ ਧਰਮ ਚੰਦ ਖੁਰਦ
ਕੋਟ ਧਰਮ ਚੰਦ ਖੁਰਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਤਰਨਤਾਰਨ-12 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡ ਕੁਆਰਟਰ ਤਰਨਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ 6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਤਰਨਤਾਰਨ-12 ਤੋਂ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 235 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਕੋਟ ਧਰਮ ਚੰਦ ਖੁਰਦ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਜਰਮਸਤਪੁਰ (2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਜੌਹਲ ਰਾਜੂ ਸਿੰਘ (2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਨੂਰਦੀਨ (2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਗਿੱਲ ਵੜੈਚ (3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਲਾਲੂ ਘੁੰਮਣ (3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਕੋਟ ਧਰਮ ਚੰਦ ਖੁਰਦ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਪੰਨੂੰਆਂ-11 ਤਹਿਸੀਲ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਗੰਡੀਵਿੰਡ-9 ਤਹਿਸੀਲ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤਹਿਸੀਲ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੇਰਕਾ-5 ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ।
ਤਰਨਤਾਰਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੱਟੀ ਅਤੇ ਬਟਾਲਾ ਕੋਟ ਧਰਮ ਚੰਦ ਖੁਰਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਗਮਲ ਸਿੰਘ
ਜਗਮਲ ਸਿੰਘ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਰਾਣਾ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਧੀਰਬਾਈ ਭਟਿਆਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਉਦੈ ਸਿੰਘ II ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਪਤਨੀ, ਧੀਰਬਾਈ ਭਾਟੀਆਨੀ, ਜਗਮਲ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹਾਰਾਣਾ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਦੂਜੇ ਨੇ ਜਗਮਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਗਲਾ ਮਹਾਰਾਣਾ ਬਣਾਇਆ। ਜਗਮਲ ਨੂੰ 1572 ਵਿੱਚ ਉਦੈਪੁਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਣਾ ਵਜੋਂ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨੂੰ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਕਯਾਗੋ ਸੋ
ਕਯਾਗਰ ਸੋ ਜਾਂ ਕੀਗਰ ਝੀਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਘ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਲੱਦਾਖ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਦੂਰੋਂ, ਇਸਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਦਿਖਣ 'ਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ੀ ਰੰਗ ਦੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ
4.705 ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਕਯਾਗਰ ਸੋ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟੀ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। (15,436 ਫੁੱਟ) ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਇਹ ਲੱਦਾਖ ਦੀ ਰੂਪਸ਼ੂ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 4,663 ਮੀਟਰ ਉੱਤੇ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਨਾਲੀ ਤੋਂ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਲੇਹ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।  ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ-ਭਾਰਤ ਸਰਹੱਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਦਾਖ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਕੇ. ਸ਼੍ਰੀਲਤਾ
'''ਕੇ. ਸ਼੍ਰੀਲਤਾ' (ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਲਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ, ਗਲਪ ਲੇਖਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ, ਸੈਂਟਾ ਕਰੂਜ਼ ਵਿੱਚ, ਡਾਇਗਨੋਸਡ ਹੋਮ ਸਿਕ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਵਿਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ( ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਉਂਸਿਲ ਅਤੇ ਦ ਪੋਇਟਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ (ਇੰਡੀਆ) ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ) ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ ਉਸਨੂੰ ਯੂਨੀਸੁਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਉਂਸਿਲ ਪੋਇਟਰੀ ਅਵਾਰਡ (2007) ਅਤੇ ਰਾਈਟਿੰਗ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ (2010) ਲਈ ਚਾਰਲਸ ਵੈਲਸ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਟੇਬਲ ਫਾਰ ਫੋਰ'' 2009 ਵਿੱਚ ਮੈਨ ਏਸ਼ੀਅਨ ਲਿਟਰੇਰੀ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਲਈ ਲੰਮੀ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਕਰੀਅਰ
ਉਸਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, ਸੀਬਲੂ ਚਾਈਲਡ, 2000 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਅਰਾਈਵਿੰਗ ਸ਼ਾਰਟਲੀ (2011)। ਹੋਰ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਰਾਈਟਿੰਗ ਔਕਟੋਪਸ (2013) ਅਤੇ ਬੁੱਕਮਾਰਕਿੰਗ ਦ ਓਏਸਿਸ (2015) ਹਨ।  ਉਸਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੋਲਮਸਟ੍ਰੋਮ ਅਤੇ ਸੁਬਾਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਸਵਾਮੀ ਦੇ ਨਾਲ - ਰੈਪਿਡਜ਼ ਆਫ਼ ਏ ਗ੍ਰੇਟ ਰਿਵਰ: ਦ ਪੈਂਗੁਇਨ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਤਾਮਿਲ ਕਵਿਤਾ - ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਤਮਿਲ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆਰ. ਵਤਸਲਾ ਦੇ ਤਾਮਿਲ ਨਾਵਲ ਵਨਸ ਦੇਅਰ ਸੀ ਅ ਗਰਲ (ਵੱਟਾਥੂਲ) ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸਨਮਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦ ਅਦਰ ਹਾਫ ਆਫ਼ ਦ ਕੋਕਨਟ: ਵੂਮੈਨ ਰਾਈਟਿੰਗ ਸੈਲਫ-ਸਪੈਕਟ ਹਿਸਟਰੀ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਯੋਡਾ ਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਡੋ-ਆਇਰਿਸ਼ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਆਲ ਦ ਵਰਲਡਜ਼ ਬਿਟਵਿਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਸਨੇ ਫਿਓਨਾ ਬੋਲਗਰ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਲਤਾ ਸਟਰਲਿੰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੰਗਮ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਸਿਓਲ ਵਿੱਚ ਯੇਓਨਹੂਈ ਆਰਟ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੇਖਕ-ਇਨ-ਨਿਵਾਸ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੈਂਟਾ ਕਰੂਜ਼ ਵਿਖੇ ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ ਪ੍ਰੀ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਗਮ ਹਾਊਸ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰਾਈਟਿੰਗ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਾਧਵਨ ਮੁਕੁੰਦ ਅਤੇ ਕੇਵੀ ਸੁਬ੍ਰਹਮਣੀਅਮ ਦੇ ਨਾਲ CMI ਆਰਟਸ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ ਦੀ ਸਹਿ-ਕਿਊਰੇਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਲਤਾ ਉਸ ਟੀਮ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਈ-ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਸਾਈਟ ਯਵਨਿਕਾ ਪ੍ਰੈਸ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲਿਖਤ, ਗਲਪ, ਉੱਨਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਅਧਿਐਨ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਚੇਨਈ ਮੈਥੇਮੈਟੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968
ਗੱਜਣਵਾਲਾ
ਗੱਜਣਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੋਗਾ-2 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵੇਲਕਲੀ
thumb| ਚਿਰੱਕਦਾਵੁ ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਦੇਵਾ ਮੰਦਿਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵੇਲਕਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ। ਵੇਲਕਲੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਨਾਇਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਡਾਂਸ ਹੈ ਜੋ ਮੰਦਰ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਢਾਲਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਾਲੇ ਨ੍ਰਿਤਕ ਡਾਂਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵੇਲਕਲੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਿੱਥ
ਵੇਲਕਲੀ ਦੇ ਮੂਲ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਕਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇੱਕ ਕਥਾ ਨਾਰਦ ਰਿਸ਼ੀ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਢਾਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਾਟਰ ਲਿਲੀ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇੱਕ ਮਖੌਲੀ ਲੜਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਲੂਮੰਗਲਮ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਖੌਲ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ। ਵਿਲੂਮੰਗਲਮ ਨੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਅੰਬਾਲਾਪੁਝਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨੱਚਣਾ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਾਸਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਾ ਮੁਖੀ ਮਾਥੂਰ ਪਾਨੀਕਰ ਅਤੇ ਵੇਲੂਰ ਕੁਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਲਕਲੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਨੱਚਣ ਵਾਲੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯੋਧੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਨਾਚ ਕਲਾਰਿਪਯੱਟੂ ਦੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟ ਰੂਪ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਮਾਨਤਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਲਕਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਚੈਂਪਾਕਸੇਰੀ (ਆਧੁਨਿਕ ਅੰਬਾਲਪੁਝਾ) ਦੇ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਇਹ ਅੰਬਾਲਾਪੁਝਾ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਸਵਾਮੀ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਅੰਬਾਲਾਪੁਝਾ ਨੂੰ ਤ੍ਰਾਵਣਕੋਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੇਲਾਕਾਲੀ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਨਾਭ ਸਵਾਮੀ ਮੰਦਿਰ, ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਪੇਨਕੁਨੀ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਵੇਲਕਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪਦਮਨਾਭਸਵਾਮੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ 'ਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੁਤਲੇ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਬਾਲਾਪੁਝਾ ਵਿੱਚ, ਨ੍ਰਿਤ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਮਾਥੁਰ ਪਾਨਿਕਰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ ਆਸਨ ਅਤੇ ਅੰਬਾਲਾਪੁਝਾ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੇਲਕਲੀ ਨਾਚ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਚ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਪੁਤਲੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਡਾਂਸਰ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਧਰਮ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਉੱਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦੌਰਾਨ ਭੀਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਕਲਾਕਾਰ ਅੱਗੇ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਝੰਡੇ ਧਾਰਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਛਲੀ ਲਾਈਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਲਾਕਾਰ ਕਈ ਵਾਰ ਬਲਦਾਂ ਵਰਗੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਅਲਫ ਹਿਲਟੇਬੀਟੇਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੱਧ ਤ੍ਰਾਵਣਕੋਰ ਵਿੱਚ ਵੇਲਾਕਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਯੁੱਧ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਤਿਹਾਸਕ ਲੜਾਈਆਂ ਦਾ ਪੁਨਰ-ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪਟਯਾਨੀ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਦਮਨਾਭਸਵਾਮੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪੁਸ਼ਾਕ
thumb| ਵਜ਼ਪੱਲੀ ਆਰਾਟੂ ਦੌਰਾਨ ਵੇਲਕਲੀ ਵੇਲਕਲੀ ਇੱਕ ਸਰਵ-ਪੁਰਸ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਕਲਾਕਾਰ ਮੱਧਯੁਗੀ ਨਾਇਰ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਰੰਗੀਨ ਲਾਲ ਹੈੱਡਗੇਅਰ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੰਗੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ ਮਣਕਿਆਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰੰਗੀਨ ਢਾਲਾਂ ਅਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ ਜਾਂ ਰਿੱਛ ਤਲਵਾਰਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਚਵਾਦਮ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬੀਟ 'ਤੇ ਨੱਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲੀਆ ਰੁਝਾਨ
ਵੇਲਕਲੀ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਸਰੀਰਕ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਕਾਰਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੱਟ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਵੇਲਕਲੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟ ਗਈ। ਮੋਹਨੰਕੁੰਜੂ ਪਨੀਕਰ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਲਗਭਗ 40 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਵਕਫ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2011 ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਨਾਭਸਵਾਮੀ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਚ ਦੁਬਾਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਾਰਲਾ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ
ਨਾਰਲਾ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ ਜਾਂ ਵੀ ਆਰ ਨਾਰਲਾ (1 ਦਸੰਬਰ 1908 - 13 ਮਾਰਚ 1985) ਇੱਕ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਲੇਖਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਜਨੇਤਾ ਸੀ। ਉਹ 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1958 ਤੋਂ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ 1970 ਤੱਕ ਦੋ ਵਾਰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਸੱਤਕਾਮ ਲਿਖੀ।
ਨਾਰਲਾ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਇੱਕ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਸੀਮਤ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਨਾਰਲਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉੱਘੀ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਖਤ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪੁਰਖੇ ਸਾਬਕਾ ਮਦਰਾਸ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਦੇ ਆਂਧਰਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਰਤ (ਜੋ ਹੁਣ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹੈ) ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਕਟਨੀ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਠੇਕੇਦਾਰ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਾਰਲਾ ਆਂਧਰਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਬਣਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਹਿਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਦ ਪਿਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਨਾਰਲਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦੋ ਪੜਾਅ ਹਨ।
ਪੱਤਰਕਾਰੀ
ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਲਿਖਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਸ਼ੌਕ ਵਿਚੋਂ ਫੁੱਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਲਗੂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਜਲ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ। ਇੱਕ ਰਾਇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਵੱਡਾ ਭਾਰੀ ਸੀ. ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਮਨਾਥ ਗੋਇੰਕਾ ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਤੇਲਗੂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਭਾ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਪੇਪਰ ਦੇ ਪਾਠਕ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਕਾਲਮਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ। ਮਦਰਾਸ (ਅੱਜ ਦਾ ਚੇਨਈ) ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੱਦ ਕਢਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਤੇਲਗੂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕ ਦਿੱਤਾ।
ਦਾਨ
ਜਦੋਂ ਨਾਰਲਾ ਜੀਉਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਜਾਂ ਕੀਮਤੀ ਕਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲੋਂ ਜੁਦਾ ਹੋਣ ਲਈ ਉੱਕਾ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।  ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਆਈਆਂ ਸਨ ਪਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮੰਨਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ, ਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ  ਸਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਾਂਭ ਰੱਖਿਆ, ਅਖ਼ੀਰ ਡਾ. ਬੀਆਰ ਅੰਬੇਦਕਰ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਉਸ ਬਾਰੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਭਾਸ਼ਣ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1985 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1908
ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਲਹਿਰ
ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਸੀ ਜੋ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਿੰਗਕਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਬਣਾਇਆ।
ਕਈ ਦੇਸ਼ ਪੱਛਮੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ, ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਹੋਣ ਜਾਂ "ਏਸ਼ੀਅਨ" ਹੋਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣਾ ਪਿਆ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਜਾਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਉਸ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਵਰਗ ਨੂੰ ਘੱਟ ਹੀ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ, ਫਲਸਤੀਨੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਢਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਗਈ। ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ, ਅੰਦੋਲਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਚੁਣਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ, ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲਿੰਗਕਤਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ। ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਤਾਈਵਾਨ ਵਿੱਚ, ਮੁਕਤੀਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿੰਗਵਾਦ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਬਸਤੀਵਾਦ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੁਰਕੀ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਮੁਕਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ।
ਚੀਨ
ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਉੱਥੇ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਚੀਨੀ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਇਨਕਲਾਬ ਪਿੱਤਰਸੱਤਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੌਰਾਨ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ "ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਅੱਧੇ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਫੜੋ" ਵਰਗੇ ਨਾਅਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ " ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਦੀ " ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਕੈਫੇਟੇਰੀਆ, ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਅਤੇ ਨਰਸਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਨਵੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਟਾਫ਼ ਸੀ। ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਖੁਦ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਸੁਤੰਤਰ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਕਸਰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਤਾਲਿਨਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਅਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਸੋਵੀਅਤ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮੁੜੇ। 1960 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੱਛਮੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਮਾਓਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਮੁੱਖ ਆਦਰਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ। "ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕਾਮੇ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋਣ" ਵਰਗੇ ਨਾਅਰੇ "ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋਣ" ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਏ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ-ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾਵਾਦੀ ਸਹਿਮਤੀ-ਅਧਾਰਤ ਨੀਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ "ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਮਾਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਨ"।
ਭਾਰਤ
ਕੇਰਲਾ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ 1970 ਤੱਕ 100,000 ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੱਕ ਵਧ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਗਣਤੰਤਰ ਮਹਿਲਾ ਸਮਿਤੀ (ਜਮਹੂਰੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗਠਨ) ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 1973 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜ ਸੰਮੇਲਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ 121,632 ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। 1974 ਵਿੱਚ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿਰੋਧੀ ਲਹਿਰ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸੰਸਥਾ (ਪੀਓਡਬਲਯੂ) ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਦੀ ਸਟਰੀ ਮੁਕਤੀ ਸੰਗਠਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈਆਂ। ਪਹਿਲੀ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਵੂਮੈਨ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਸੰਬਰ 1974 ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਬੈਂਗਲੁਰੂ, ਬੰਬਈ, ਦਿੱਲੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਮਦਰਾਸ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਛੋਟੇ ਸਮੂਹ ਬਣਾਉਣਾ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਬਣੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਨ ਅਤੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਲਈ ਸਮੂਹਿਕ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ-ਪੁਰਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਉੱਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਢਿੱਲੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਕੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਣਾਇਆ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ, ਦੂਜੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਨੇ ਜਾਤ ਅਤੇ ਜਮਾਤੀ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਮਜ਼ਦੂਰ, ਬਲੂ ਕਾਲਰ ਵਰਕਰ ਅਤੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਕਾਲਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਿੱਧੀ ਕਾਰਵਾਈ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹਨਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸਟਰੀ ਮੁਕਤੀ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੜਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਓਮ ਸਵਾਹਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦਹੇਜ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ 1974 ਅਤੇ 1975 ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਤਾ ਵੱਲ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। WLM ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਮਰੁਤਬਾ ਦੇ ਉਲਟ, ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗਕਤਾ ਇੱਕ ਵਰਜਿਤ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਇੱਕ ਫੋਕਸ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਲੇਸਬੀਅਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ, ਪਰ ਜਿਨਸੀ ਰੁਝਾਨ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਮਾਮਲਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੁਕਤੀਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਜਮਾਤ-ਆਧਾਰਿਤ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਲਈ ਵਿਘਨਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜਮਾਤੀ ਮਤਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। 1981 ਵਿੱਚ, ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਸਚੇਤਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਇਸਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨਾਲ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਨਤਕ ਵਿਰੋਧ ਇੱਕ ਨਾਟਕ, ਮੇਏ ਦਿਲੇ ਸ਼ਾਜੀਏ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਮੈਂਬਰ ਮਾਲਿਨੀ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਦੁਲਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਗੈਰ-ਸੰਬੰਧਿਤ, ਇਹ ਸਮੂਹ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਪਿਤਰਸੱਤਾ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1977 ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਵਧ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਗਠਿਤ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ, ਲੜੀਬੱਧ-ਢਾਂਚਾਗਤ, ਪਾਰਟੀ-ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਲੀਡਰ ਰਹਿਤ, ਸੰਮਲਿਤ ਅਤੇ ਅਰਾਜਕ, ਪਰ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਸਮੂਹ ਢਿੱਲੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸਿਆਸੀ ਖੱਬੇ ਨਾਲ 1980 ਦੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਫੋਰਮ, ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕਾਮਾ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ, ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁ-ਆਯਾਮੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧੜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ। ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਲਈ
ਇਜ਼ਰਾਈਲ
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਲਹਿਰ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹਾਈਫਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ, ਮਾਰਸੀਆ ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ ਅਤੇ ਮੈਰੀਲਿਨ ਸਫੀਰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸੈਮੀਨਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੈਫਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਸਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਇੱਕ ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਨੇ ਤੇਲ-ਅਵੀਵ ਅਤੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। 1972 ਵਿੱਚ ਗਠਿਤ ਪਹਿਲਾ ਮੁਕਤੀਵਾਦੀ ਸਮੂਹ, ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਸਿੱਧੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਉਭਰਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ: "ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀਵਾਦ ਦਾ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ: ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ, ਗਰਭਪਾਤ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਆਮ ਜਵਾਬ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਔਰਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 'ਆਜ਼ਾਦ' ਸਨ।"
1972 ਵਿੱਚ, ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਨੀਲਾਹੇਮ ਅੰਦੋਲਨ (ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਅਰਥ ਅਰਥਾਤ ਇੱਕ ਨਵਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਲਈ ਵੂਮੈਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ) ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਫਿਲਸਤੀਨੀਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਖਿੱਚੀ ਸੀ। 1973 ਦੇ ਯੋਮ ਕਿਪੁਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਯਤਨਾਂ, ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਥੋੜੀ, ਸੰਘਰਸ਼ ਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਨੇਸੈੱਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ। ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਦੇ ਮੁਕਤੀਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਦੇਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾੜੀ ਉਜਰਤਾਂ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਉੱਤੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੈਫਾ ਅਤੇ ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਵਿੱਚ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਜਪਾਨ
ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ, ਔਰਤ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਉਮਨ ਰਿਬੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਊਮਨ ਰਿਬੂ ਨਾਮ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ "ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਲਿਬ" ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਰਥ "ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਜਾਪਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਜੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ" ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣਾ ਸੀ। ਓਮਨ ਰਿਬੂ ਪੱਛਮੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਪੱਖੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸੀ ਕਿ ਟੀਚੇ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸਨ ਅਤੇ "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ," ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੇਈ ਨੋ ਕਾਈਹੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਿਨਸੀ ਇੱਛਾ ( ਸੀਯੋਕੂ ) ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ ਹੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਔਰਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਵਾਤਸੁਕੀ ਸੁਮੀ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸਟੋਰੀ ਸੁਮੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਨੇ ਮਾਹਵਾਰੀ ਵਰਜਿਤ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਥਾਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕਾਰਕੁਨ, ਯੋਨੇਜ਼ੂ ਟੋਮੋਕੋ, ਨੇ ਥੌਟ ਗਰੁੱਪ ਸੈਕਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਪੰਗਤਾ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਟੋਮੋਕੋ ਅਤੇ ਤਨਾਕਾ ਲਈ ਜਿਨਸੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਮਤਲਬ "ਮੁਫ਼ਤ ਸੈਕਸ" ( ਫੁਰੀ ਸੇਕਕੁਸੁ ) ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਲਿੰਗਕਤਾ ਦੀ ਮੁਕਤੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਊਮਨ ਰਿਬੂ ਕਾਰਕੁਨ ਨੇ ਗਰਭਪਾਤ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਜ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ "ਜਨਮ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ"।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="0">
ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ
right|thumb|219x219px| ਇੱਕ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਅਖਬਾਰ, "Noticias da Amadora", ਤੋਂ ਸੈਂਸਰ ਕੀਤੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਲੇਖ, 1970 thumb| 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਦੁਆਰਾ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ, Index Librorum prohibitorum, ਦਾ ਟਾਈਟਲ ਪੇਜ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅਥਾਰਟੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਧਰਮ) ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਜਾਂ ਦਬਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਲਾ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰਕ ਸੇਲਿੰਗ
ਮਾਰਕ ਵੇਨ ਸੇਲਿੰਗ (17 ਅਗਸਤ 1982 – 30 ਜਨਵਰੀ 2018) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਦੋਸ਼ੀ ਸੀ। ਉਹ "ਗਲਈ" ਨਾਮ ਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਵਿੱਚ "ਪੱਕ" ਪੱਕਰਮੈਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਟੈਕਸਾਸ ਦੇ ਡਾਲਾਸ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਦਸੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ, ਸੇਲਿੰਗ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਸ, ਜੋ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਬਾਰੇ ਸਨ, ਰੱਖਣ ਕਰਕੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਵਿੱਚ, ਸੇਲਿੰਗ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਚਾਰ ਤੋਂ ਸੱਤ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਮਿਤੀ ਮਾਰਚ 2018 ਦੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਸੇਲਿੰਗ ਦਾ ਜਨਮ ਡੱਲਾਸ, ਟੈਕਸਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਪ੍ਰੋਵਿਡੈਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਅਵਰ ਰਿਡੀਊਮਰ ਲੂਥਰਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਪਰੰਤੂ ਕਲਵਰ ਮਿਲਟਰੀ ਅਕਾਦਮੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 2001 'ਚ ਲੇਕ ਹਾਈਲੈਂਡਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਲਾ ਰੋਲ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਐਨੀ ਕਲਾਰਕ ਦਾ ਸਹਿਪਾਠੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੈਂਟ ਵਿਨਸੈਂਟ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਕੂਲ ਦੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਸੇਲਿੰਗ ਨੇ ਪਾਸਡੇਨਾ, ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਸੰਗੀਤ ਅਕਾਦਮੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਿਟਾਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ
29 ਦਸੰਬਰ 2015 ਨੂੰ, ਸੇਲਿੰਗ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੋਰਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਰੱਖਣ ਦੇ ਸ਼ੱਕ 'ਤੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 27 ਮਈ, 2016 ਨੂੰ, ਉਸ 'ਤੇ ਬਾਲ ਪੋਰਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਸੇਲਿੰਗ ਨੂੰ ਚਲ ਰਹੇ ਨਾਟਕ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ 12 ਸਤੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। 30 ਸਤੰਬਰ 2017 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੋਰਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਕਸ ਅਪਰਾਧੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਦੋਸ਼ੀ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ 18 ਦਸੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਸੇਲਿੰਗ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤੋਂ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮਾਰਚ 2018 ਲਈ ਸੇਲਿੰਗ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਮਿਤੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2018 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ
ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ
ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਸਾਲ 1993 ਵਿੱਚ ਗਠਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਨਿਆਇਕ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼
ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ:
ਰਚਨਾ
ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਇੱਕ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ 4 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਜ ਦਾ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਲਈ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਵਿਦਿਆ ਗੌੜੇ, ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ। ਉਹ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 3 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣਗੇ।
ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:
ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ
ਭਾਈ ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਖੰਨੇ ਵਾਲੇ
ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਖਾਲਸਾ, ਖੰਨੇਵਾਲੇ (ਵੀਰਜੀ) ਦਾ ਜਨਮ ਅਣਵੰਡੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚੱਕਰੀ ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਧਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਰਦਾਰ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਨੇਕ ਇਨਸਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸਰਦਾਰਨੀ ਪਾਰਵਤੀ ਕੌਰ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਔਰਤ ਸੀ ਜੋ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਸੀ। ਉਹ ਢਾਈ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਸੰਗਰੂਰ ਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿੱਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਰ ਚਰਚਾ ਸਮਾਗਮ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂ ਦੇ ਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਹੀ ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦੁਖਾਂਤ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਖਾਲਸਾ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਦੋਸਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ 'ਤੇ ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਸਨ। ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਖੋਜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਫਲਸਫੇ/ਵਿਚਾਰ/ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਣਹਾਰ ਬੱਚਾ ਸੀ ਜੋ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਿੱਖਦਾ ਸੀ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਉਸਦਾ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਂ ਉਸਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਉਹ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਜਾਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ। ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਿਮਰਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸੰਤਾਂ ਨਾਲ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਿਪਟਾਉਣ ਲਈ ਖੰਨਾ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੜਕੇ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਗੁਰੂ ਹਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਸਪਤਾਲ ਸੋਹਾਣਾ
ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੁਆਰਾ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 20 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ 12 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਕੋਰਨੀਅਲ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 25,000 ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਹਿਬ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਆਈ ਹਸਪਤਾਲ, ਇੱਕ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈਸ ਹਸਪਤਾਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ, ਖੰਨੇ ਵਾਲੇ (ਹਸਪਤਾਲ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ) ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਸਤੂਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਸੰਤ ਨਿਰੰਜਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਫਲਸਫੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਏ। ਉਪਰੋਕਤ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ "ਭੁਗਤਾਨ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ" ਦੇ ਉੱਤਮ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ "ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ" ਵਿੱਚ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਹਿਬ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਆਈ ਹਸਪਤਾਲ ਟਰੱਸਟ, ਸੋਹਾਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਹਾਲੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 27.07.93 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੋਹਾਲੀ ਨੇੜੇ ਸੋਹਾਣਾ ਵਿਖੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਅਤਿ ਆਧੁਨਿਕ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ, ਜਾਤ, ਨਸਲ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਖਰਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਸਨ। ਇਲਾਜ.ਕੋਈ ਵੀ ਮਰੀਜ਼, ਅਮੀਰ ਜਾਂ ਗਰੀਬ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪੈਸੇ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਬਿਨਾਂ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਸਰਜਰੀ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖਰਚਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਵਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ 14 ਅਕਤੂਬਰ 2006 ਨੂੰ 62 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਕਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੋਹਾਣਾ ਵੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਪਤਨੀ ਬੀਬੀ ਦਲਜੀਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਭਾਈ ਜਗਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਜਤਿੰਦਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਛੱਡ ਗਏ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
https://www.google.com/search?gs_ssp=eJzj4tVP1zc0TM5JT4o3KSgyYPSSSMpIzFTISixOyixSKM7MS89QyM5IzClOBAASlg3b&q=bhai+jasbir+singh+khalsa&oq=bhai+jasbir+singh+&aqs=chrome.1.69i57j46i512j0i512j46i512l4j0i512l2.10741j0j7&sourceid=chrome&ie=UTF-8 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਬੋਇੰਗ 747
{|ਬੋਇੰਗ 747 (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ: Boeing 747) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਾਈਡ-ਬਾਡੀ ਵਪਾਰਕ ਜੈੱਟ ਏਅਰਲਾਇਰ ਅਤੇ ਕਾਰਗੋ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਪਕ-ਬਾਡੀ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਜਹਾਜ਼ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ "ਜੰਬੋ ਜੈੱਟ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਹੰਪ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜਹਾਜ਼ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬੋਇੰਗ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਏਅਰਪਲੇਨ ਯੂਨਿਟ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ, 747 ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਇੰਗ 707 ਨਾਲੋਂ 150 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧੇਰੇ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼, ਜਿਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ 1970 ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਭਰੀ, 747 ਨੇ 37 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਯਾਤਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਿਆ।
ਕਵਾਡਜੈੱਟ 747 ਆਪਣੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਡਬਲ-ਡੈੱਕ ਕੌਂਫਿਗਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ, ਭਾੜੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਬੋਇੰਗ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਆਰਾਮ ਘਰ ਜਾਂ ਵਾਧੂ ਬੈਠਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ 747 ਦੇ ਹੰਪ ਵਰਗੇ ਉਪਰੀ ਡੈੱਕ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸੀਟਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਦਾ ਕਾਰਗੋ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਕੇ ਕਾਰਗੋ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਬਦਲਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਬੋਇੰਗ ਨੇ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸੁਪਰਸੋਨਿਕ ਏਅਰਲਾਈਂਸ- ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ - 747 ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬਸੋਨਿਕ ਏਅਰਲਾਈਂਸਰ ਮੋਟਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਬਸੋਨਿਕ ਕਾਰਗੋ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਰਹੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ 400 ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 747 ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ, 1993 ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ 1000 ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੂਨ 2019 ਤਕ, 1,554 ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ, 747-8 ਵੇਰੀਐਂਟਸ ਵਿਚੋਂ 20 ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਜਨਵਰੀ 2017 ਤੱਕ, 60 ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 3,722 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
747-400, ਸਰਵਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ, ਮਚ 0.85–0.855 ਦੀ ਉੱਚ-ਸਬਸੋਨਿਕ ਕਰੂਜ਼ ਸਪੀਡ ਹੈ (570 ਮੀਲ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਜਾਂ 920 ਕਿਮੀ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਤੱਕ) ਅੰਤਰ-ਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ ਸੀਮਾ ਦੇ ਨਾਲ 7,260 ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (8,350 ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੀਲ ਜਾਂ 13,450 ਕਿਮੀ)। 747-400 ਇੱਕ ਆਮ ਤਿੰਨ-ਕਲਾਸ ਦੇ ਖਾਕੇ ਵਿੱਚ 416 ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਆਮ ਦੋ-ਕਲਾਸ ਦੇ ਖਾਕੇ ਵਿੱਚ 524 ਯਾਤਰੀ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਘਣਤਾ ਵਾਲੀ ਇੱਕ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕੌਂਫਿਗਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 660 ਯਾਤਰੀ। ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਵੀਨਤਮ ਰੁਪਾਂਤਰ, 747-8, ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। 747-8F ਫ੍ਰੀਟਰ ਸੰਸਕਰਣ ਦੀ ਸਪੁਰਦਗੀ ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ; 747-8I ਯਾਤਰੀ ਸੰਸਕਰਣ ਦੀ ਸਪੁਰਦਗੀ ਮਈ 2012 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ।
ਵਿਕਾਸ
1963 ਵਿਚ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਰਣਨੀਤਕ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੀ -141 ਸਟਾਰਲਿਫਟਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸਮਰੱਥ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਮਾਲ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਮਾਰਚ 1964 ਵਿੱਚ ਸੀਐਕਸ-ਹੈਵੀ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਸਿਸਟਮ (ਸੀਐਕਸ-ਐਚਐਲਐਸ) ਦੀਆਂ ਮੁਢਲੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਾਇਆ - 180,000 ਪੌਂਡ (81,600 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਦੀ ਲੋਡ ਅਤੇ ਮਾਚ 0.75 (500 ਮੀਲ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਜਾਂ 800 ਕਿਮੀ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ) ਦੀ ਗਤੀ, ਅਤੇ 5,000 ਨਾਟਿਕਲ ਮੀਲ (9,300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਦੀ ਨਿਰਵਿਘਨ ਰੇਂਜ 115,000 ਪੌਂਡ (52,200 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਦੇ ਪੇਲੋਡ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼। ਪੇਲੋਡ ਲੋਅ 17 ਫੁੱਟ (5.18 ਮੀਟਰ) ਚੌੜਾ 13.5 ਫੁੱਟ (4.11 ਮੀਟਰ) ਉੱਚਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਅਤੇ 100 ਫੁੱਟ (30 ਮੀਟਰ) ਲੰਮੇ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਨਾਲ।
ਇੰਜਣਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਚਾਰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਨਵੇਂ ਇੰਜਨ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਬਾਲਣ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਾਲੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਮਈ 1964 ਵਿਚ, ਏਅਰਫ੍ਰੇਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਬੋਇੰਗ ਤੋਂ ਆਏ, ਡਗਲਸ, ਜਨਰਲ ਡੈਨਮਿਕ੍ਸ, ਲਾਕਹੀਡ, ਅਤੇ ਮਾਰਟਿਨ ਮਰੀਏਟਾ; ਇੰਜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਜਨਰਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ, ਕਰਟਿਸ-ਰਾਈਟ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਟ ਐਂਡ ਵਿਟਨੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਬੋਇੰਗ, ਡਗਲਸ ਅਤੇ ਲਾਕਹੀਡ ਨੂੰ ਏਅਰਫ੍ਰੇਮ ਲਈ ਵਾਧੂ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੇ ਠੇਕੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਇੰਜਣਾਂ ਲਈ ਜਨਰਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਟ ਐਂਡ ਵ੍ਹਿਟਨੀ ਦੇ ਨਾਲ।
ਏਅਰਫ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੀਐਕਸ-ਐਚਐਲਐਸ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ ਲੋਡ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ, ਇੱਕ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਕਪਿਟ ਸੀ। ਸਾਰੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਕਾੱਕਪੀਟ ਨੂੰ ਕਾਰਗੋ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਲਿਜਾ ਕੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਕੀਤਾ; ਡਗਲਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ "ਪੋਡ" ਸੀ ਜੋ ਵਿੰਗ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਸੀ, ਲੌਕਹੀਡ ਨੇ ਵਿੰਗ ਸਪਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਲੰਬੀ "ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ" ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੋਇੰਗ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ, ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਪੋਡ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਨੱਕ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਖੰਭ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:All articles containing potentially dated statements
ਸਾਨੀਆ ਖ਼ਾਨ
ਸਾਨੀਆ ਇਕਬਾਲ ਖ਼ਾਨ (ਜਨਮ 23 ਮਾਰਚ 1985) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ ਜੋ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਮੱਧਮ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ 2009 ਅਤੇ 2016 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ 17 ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ 25 ਟੀ-20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2009 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦੋ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਦੋ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀ-20 ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੇਡੀ, ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਰਲਡ ਟੀ20 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਉਸਨੇ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ । ਉਸਨੇ ਮੁਲਤਾਨ, ਕਰਾਚੀ ਅਤੇ ਜ਼ਰਾਈ ਤਰਕੀਆਤੀ ਬੈਂਕ ਲਿਮਿਟੇਡ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵੀ ਖੇਡੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985