cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਪਾਬਲੋ ਪਿਕਾਸੋ
1912 ਤੋਂ1919- ਸੰਸਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਕਿਉਬਇਜ਼ਮ
ਨਵ-ਕਲਾਸਕੀਵਾਦ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਕਾਲ਼ 1930 ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਦਾ ਕਾਲ਼ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਪਿਕਾਸੋ ਦੀ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਗੁਰਨੀਕਾ ਇਸ ਕਾਲ਼ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟਦੀ ਕਿਰਦੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ। 1967 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ “ਦੀ ਸਿ਼ਕਾਗੋ ਪਿਕਾਸੋ” ਦੀ 50 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਈ ਜਿਹੜੀ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਅਮੂਰਤ ਵਿਸ਼ੇ ਲੁਕੋਈ ਬੈਠੀ ਹੈ।ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਇਹ ਇੱਕ ਔਰਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ,ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਵੀ,ਇੱਕ ਘੋੜਾ ਵੀ ਜਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਸਧਾਰਨ ਵਸਤ। ਪਿਕਾਸੋ ਨੇ ਇਸ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਦਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸਮਰਪਣ ਕੀਤੀ। ਪਿਕਾਸੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ 20,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ।ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਾਈਕਲ-ਏਂਜਲੋ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਗਈ ਸੀ।ਉਸ ਦੀਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਤਿੰਨ ਕ੍ਰਿਤਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਣਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਹਨ ਲੈਸ ਡੀਮੌਸਿਲਿਜ਼ ਆਫ ਐਵਗਿਨਨ 1907,ਗੁਨੀਮਿਕਾ1937,ਅਤੇ ਦੀ ਵੀਪਿੰਗ ਵੋਮੈਨ 1937, ਕਿਸੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪਿਕਾਸੋ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਬੇਜਾਨ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਏਨੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਘੜ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਏ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਜਾਨਦਾਰ ਮੂਰਤੀ ਤਾਂ ਹਰ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,ਮੈਂ ਤਾਂ ਬੱਸ ਉਸਦਾ ਮਲ਼ਬਾ-ਬੇਕਾਰ ਪਦਾਰਥ-ੳਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਜੱਗ-ਜਾਹਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਦੇਹਾਂਤ
ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਾ ਦਾ ਇਹ ਪਿਤਾਮਾ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 1973 ਨੂੰ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮੌਗਿਨਜ਼ ਵਿਖੇ ਸਦਾ ਲਈ ਸਰੀਰਕ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇ ਗਿਆ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਜੇ ਵੀ ਜਿਊਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1881 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1973
ਏਦੁਆਰਦੋ ਕੈਮਪੋਸ
ਏਦੁਆਰਦੋ ਕੈਮਪੋਸ (10 ਅਗਸਤ 1965 – 13 ਅਗਸਤ 2014) ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀਵੇਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਲੀਡਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਪਰੈਲ 2014 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪਦ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ 13 ਅਗਸਤ 2014 ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੋਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਅਹਿਮਦਪੁਰ, ਕਪੂਰਥਲਾ
ਅਹਿਮਦਪੁਰ, ਕਪੂਰਥਲਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਕਪੂਰਥਲਾ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਪੁਰ ਦੇ ਸਬ- ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਤੋਂ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (7.5 ਮੀਲ ) ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਆਬਾਦੀ
ਆਬਾਦੀ ਜਨਗਣਨਾ 2011 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਕਬਰਪੁਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 714 ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 360 ਮਰਦ ਅਤੇ 354 ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਹਨ। 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 48 ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 92.49% ਹੈ।
ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ, 2011 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਕਬਰਪੁਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਵਿਚੋਂ 243 ਲੋਕ ਕੰਮਕਾਜੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 201 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 42 ਮਹਿਲਾਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਸਰਵੇਖਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 2011 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 99,49 % ਵਰਕਰ ਮੁੱਖ ਵਰਕਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਤੇ 16.46 % ਵਰਕਰ ਮਾਰਜਿਨਲ ਸਰਗਰਮੀ ਜਿਹੜੀ ਕੇ 6 ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਲਈ ਰੋਜ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ ਹੈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਟੇਕ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਲਾਹੀ ਸਾਹਿਬ
'ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਟੇਕ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਲਾਹੀ ਸਾਹਿਬ ਇੱਕ ਗੁਰੂ ਘਰ ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਡ ਪਲਾਹੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।
ਭਟਨੂਰਾ ਲੁਬਾਣਾ
ਭਟਨੂਰਾ-ਲੁਬਾਣਾ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੋਗਪੁਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਇਹ ਭੋਗਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਭੁਲੱਥ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਫਰਲਾਂਗ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਪੂਰਥਲਾ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਲੱਗਣ ਕਰ ਕੇ ਭਟਨੂਰਾ ਲੁਬਾਣਾ ਤਿੰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਕੜੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲੁਬਾਣਾ ਬਰਾਦਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਬਰਾਦਰੀਆਂ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਰੇਨੂੰ ਕੁਮਾਰੀ
ਰੇਨੂੰ ਕੁਮਾਰੀ (ਜਨਮ 29 ਅਗਸਤ 1962) ਇਕ ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਜੋ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਖਗਰੀਆ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਜੇਡੀਯੂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਰੇਨੂੰ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨਾ ਪਸੰਦ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਭਟਨੂਰਾ ਲੁਬਾਣਾ
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਪਿੰਡ ਕਈ ਸੌ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਭੱਟ ਬਰਾਦਰੀ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਰਾਜਿਆਂ, ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਯੋਧਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਜਸ ਇਹ ਭੱਟ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਰਮੇਜਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਿੰਡ ਜ਼ਹੂਰਾ ਵਿਖੇ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਅਥਾਹ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਨੂਰਾਂ ਨਾਂ ਦੀ ਭਟਣੀ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਜਰਮੇਜਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਗਾਇਕੀ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਕੁਝ ਜ਼ਮੀਨ ਭਟਣੀ ਨੂਰਾਂ ਨੂੰ ਜਗੀਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਭਟਣੀ ਨੂਰਾ ਨੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਵਸਾਉਣਾ ਸ਼ਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੱਝ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਂ ‘ਭਟਣੀ ਦਾ ਖੇੜਾ’ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਪਿੰਡ ਭੱਟ+ਨੂਰਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ ਭਟਨੂਰਾ ਕਰ ਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਲੁਬਾਣਾ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ-ਕਰਦੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਿੰਡ ਵਪਾਰਕ ਪੱਖੋਂ ਵਧੀਆ ਲੱਗਾ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਭਟਨੂਰਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲੁਬਾਣਾ ਬਰਾਦਰੀ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਧਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਭੱਟ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਹੋਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਲੁਬਾਣਾ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਪਿੰਡ ਭਟਨੂਰਾ ਦੇ ਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਲੁਬਾਣਾ ਸ਼ਬਦ ਲੱਗ ਜਾਣ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਪਿੰਡ ਭਟਨੂਰਾ-ਲੁਬਾਣਾ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਸਨਮਾਨ ਯੋਗ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ 85 ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਹਨਾਂ ’ਚੋਂ 7 ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ। ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਫੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਕੀਤੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਵੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੱਖਰਾਂ ’ਚ ਲਿਖਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਭਟਨੂਰਾ-ਲੁਬਾਣਾ ਦੀ ਧੀ ਬੀਬੀ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ’ਚ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਧੀ ਬੀਬੀ ਗੁਰਮੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਹਲਕਾ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਬਰ ਹੈ। ਸ਼ਹੀਦ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਵੀਰ ਚੱਕਰ, ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਜੱਜ, ਬਲਕਾਰ ਸਿੰਘ ਏ.ਡੀ.ਜੀ.ਪੀ., ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ ਬੀ.ਡੀ.ਪੀ.ਓ., ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ, ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਏ.ਈ.ਟੀ.ਸੀ. ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਹਨ।
ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ’ਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀਆ ਹਨ। ਸੰਤ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਭਟਨੂਰਾ-ਲੁਬਾਣਾ, ਅਮਨਦੀਪ ਪਬਲਿਕ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਭਟਨੂਰਾ-ਲੁਬਾਣਾ, ਸੰਤ ਮਾਝਾ ਸਿੰਘ ਕਰਮਜੋਤ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਭਟਨੂਰਾ-ਲੁਬਾਣਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਭਟਨੂਰਾ-ਲੁਬਾਣਾ
ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਹੈ ਜਿਸ ’ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਜੋੜ ਮੇਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮ ਕਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਮੀ ਸੋਮਲ
ਪੰਮੀ ਸੋਮਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Pammi Somal; ਜਨਮ 3 ਅਕਤੂਬਰ 1955) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਪੰਮੀ ਸੋਮਲ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਅਕਤੂਬਰ 1955 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕਾਰਮਲ ਕਾਨਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਮੁੰਬਈ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਜਨ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਪਲੋਮਾ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਰੇਕੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਲਵਾ ਮਾਈਂਡ ਮੈਥਡ ਅਤੇ ਲਾਅ ਆਫ਼ ਅਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਸੋਮਲ ਨੇ ਕਈ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿਨੇ ਬਲਿਟਜ਼ ਨਾਲ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਲਈ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਕੈਫੇ ਸੇਲੇਬ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਸਿੰਗਾਪੁਰ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸੀਈਓ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ - ਵਪਾਰ ਵਿਕਾਸ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਕੰਪਨੀ, ਕਰੀਏਟਿਵ ਸਟੈਪਸ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਦੋ ਫਿਲਮਾਂ, ਮੰਮੀ ਪੰਜਾਬੀ (ਅਗਸਤ 2011) ਅਤੇ ਨਾ ਜਾਣੇ ਕਬਸੇ (ਸਤੰਬਰ 2011) ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955
ਨੂਨ ਮੀਮ ਦਾਨਿਸ਼
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਦਾਨਿਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਾਚੀ, ਸਿੰਧ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਰਤੀ-ਵਰਗ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ 1958 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਰਾਚੀ ਦੀ ਹਾਰਲਮ ਕਹਾਂਦੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਸਤੀ, ਲਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਖਾਰਾਦਰ ਵਿੱਚ ਓਖਾਈ ਮੈਨਨ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ, ਅਤੇ 1974 ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਦਾਨਿਸ਼ ਦੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦਿੱਖ ਕਰ ਕੇ, ਅਕਸਰ ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਅਕਸਰ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਥੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਏਨੀ ਵਧੀਆ ਉਰਦੂ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1984 ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਐਮਏ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਾਨਿਸ਼ ਉਰਦੂ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ
ਸਿੰਘਪੁਰੀਆ ਮਿਸਲ
ਸਿੰਘਪੁਰੀਆ ਜਾਂ ਫ਼ੈਜ਼ਲਪੁਰੀਆ ਮਿਸਲ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਿਸਲ ਸੀ। ਇਸ ਮਿਸਲ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸ੍ਰ: ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ ਦਾ ਜਨਮ 1697 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕਾਲੋ ਕੇ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਫ਼ੈਜ਼ਲਪੁਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਫ਼ੈਜ਼ਲਪੁਰੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਸਿੰਘਪੁਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਿਸਲ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਸਿੰਘਪੁਰੀਆ ਮਿਸਲ ਪੈ ਗਿਆ। ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਬੜੀਆਂ ਅਹਿਮ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅੱਖੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਅਜੇ 11 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਏ। ਉਹ 19 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 700 ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1721 ਵਿੱਚ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਸਾਖੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਸਜੇ।ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਗਰੰਥੀ ਵਜੋਂ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰ: ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
1733 ਵਿੱਚ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਕੇ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ 'ਤੇ ਲਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਨੂੰ ਨਵਾਬ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਅਤੇ ਦਿਪਾਲਪੁਰ, ਕੰਗਨਵਾਲ ਤੇ ਝੱਬਾਲ ਦੇ ਪਰਗਨੇ ਜਾਗੀਰ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਆਪਸੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਉਪਰੰਤ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਸਭ ਨਜ਼ਰਾਂ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਵੱਲ ਹੀ ਸੰਕੇਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਸ੍ਰ: ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਨੇ ਨਵਾਬ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਲਈ ਚੁਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜ਼ਕਰੀਆਂ ਖ਼ਾਨ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੀ ਖ਼ਿਲਅਤ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਲ, ਇੱਕ ਪੱਗੜੀ, ਇੱਕ ਹੀਰਿਆਂ ਜੜੀ ਕਲਗੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੋ ਕੰਗਨ, ਇੱਕ ਨੈਕਲੇਸ, ਇੱਕ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਕੀਨਖ਼ਾਬ ਦੇ ਵਸਤਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਮਸ਼ੀਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਵੀ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਨਾਕਾਨੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਥ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਅੱਗੇ ਝੁਕਣਾ ਪਿਆ। ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਖ਼ਿਲਅਤ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੇ ਸਿਰੋਪਾਓ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਇਸ ਖ਼ਿਲਅਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਤਬੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਲਿੱਦ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਖੋਹਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਲਝਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੇ ਆਲਮ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦਲ ਖਾਲਸਾ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬੁਢਾ ਦਲ ਅਤੇ ਤਰੁਨਾ ਦਲ ਬਣਾਏ। 40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤਰੁਨਾ ਦਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਵਿੱਚ। ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਗੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰਨ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਾਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ। ਤਰੁਨਾ ਦਲ ਨੂੰ ਸੰਕਟ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਨ ਨਾਲ ਲੋਹਾ ਲੈਣ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਦੋਹਾਂ ਦਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਕੜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਸਰਦਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤਰੁਨਾ ਦਲ ਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 15,000 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਪੰਜ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਥੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਹਰ ਜਥੇ ਦੀ ਕਮਾਨ ਇੱਕ ਜਥੇਦਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਪਹਿਲੇ ਜਥੇ ਦੀ ਕਮਾਨ ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ, ਭਾਈ ਨੱਥਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਦੂਸਰੇ ਜਥੇ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਭਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਤੇ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਤੀਸਰੇ ਜਥੇ ਦੀ ਕਮਾਨ ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ, ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬਾਘ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਚੌਥੇ ਜਥੇ ਦੀ ਕਮਾਨ ਭਾਈ ਦਸੌਂਧਾ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਪੰਜਵੇਂ ਜਥੇ ਦੀ ਕਮਾਨ ਭਾਈ ਬੀਰ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਮਦਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾ: ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਹਰ ਇੱਕ ਜਥੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਬੈਨਰ ਅਤੇ ਧੌਂਸਾ (ਨਗਾਰਾ) ਸੀ। ਹਰ ਜਥੇ ਵੱਲੋਂ ਜਿੱਤੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਵਿਖੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 7 ਜਥੇ ਹੋਰ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਜਦੋਂ 1748 ਵਿੱਚ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਦੋਂ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿੱਪ ਛੱਡੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੰਜਾਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ 12 ਜਥੇ ਜਾਂ 12 ਮਿਸਲਾਂ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੀ 1755 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਸਿੰਘ ਸਿੰਘਪੁਰੀਆ ਮਿਸਲ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਣਿਆਂ। ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ 1759 ਵਿੱਚ ਉਥੋਂ ਦੇ ਹਾਕਮ ਸ਼ੇਖ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਜਲੰਧਰ ਫ਼ਤਿਹ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਿਸਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਨੇ ਹੈਬਤਪੁਰ ਅਤੇ ਪੱਟੀ ਦੇ ਪਰਗਨੇ ਕਸੂਰ ਦੇ ਪਠਾਨ ਸਰਦਾਰ ਕੋਲੋਂ ਖੋਹ ਲਏ। ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ 1764 ਵਿੱਚ ਸਰਹਿੰਦ ਨੂੰ ਫ਼ਤਿਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਭਰਤਗੜ੍ਹ, ਮਛੌਲੀ, ਘਨੌਲੀ, ਮਨੌਲੀ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਆਏ। ਸਿੰਘਪੁਰੀਆ ਮਿਸਲ ਨੂੰ ਬਾਰੀ ਦੋਆਬ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਲਾਨਾ ਦੋ ਲੱਖ ਰੁਪਏ, ਜਲੰਧਰ ਦੋਆਬ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਸਰਹਿੰਦ ਸੂਬੇ ਤੋਂ 50,000 ਰੁਪਏ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ਸੀ। ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ 1795 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਪੁੱਤਰ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਮਿਸਲ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਣਿਆਂ। ਪਰ ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੇ ਬਾਰੀ ਦੋਆਬ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਦੋਆਬ ਵਿੱਚਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ਸਤਲੁੱਜ ਪਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਜਾਗੀਰ ਵਜੋਂ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਸੂਰਜ ਸੀ। ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ 1816 ਤੱਕ ਜਿਊਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਸਤਲੁੱਜ ਪਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀਂ ਹਕੂਮਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ।
ਮਨੌਲੀ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਜੋ ਕਿ ਮੋਹਾਲੀ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਫ਼ਾਸਲੇ 'ਤੇ ਹੈ, ਨੂੰ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਤੋਂ ਫ਼ਤਿਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਵੇਸਲੇਪਨ ਕਾਰਨ ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਇਹ ਬੜੀ ਖ਼ਸਤਾ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੀ ਤਾਂ ਅੱਜ ਇਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਹਾਨ ਯਾਦਗਾਰ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਟੂਰਿਸਟ ਸਥਾਨ ਵੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ
ਨੂਰੋਵਾਲ
ਨੂਰੋਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਮਹਿਬੂਬ ਉਲ ਹੱਕ
ਮਹਿਬੂਬ ਉਲ ਹੱਕ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ 13ਵੇਂ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ (10 ਅਪਰੈਲ 1985 ਤੋਂ 28 ਜਨਵਰੀ 1988 ਤੱਕ) ਰਹੇ। ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਸਿਧਾਂਤ ਬਾਰੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਰਹੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਬਣੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਸਦਕਾ ਹੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਨੀਤੀ ਯੋਜਨਾ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਹੇ। ਉਹਨਾ ਨੇ 1990 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਅਮ੍ਰਿਤਿਆ ਸੇਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਮਨੁਖੀ ਵਿਕਾਸ ਰਿਪੋਰਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਵਖ ਵਖ ਦੇਸਾਂ ਦੀ ਮਨੁਖੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮਿਆਰ ਅਨੁਸਾਰ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਹਰ ਸਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਲਗੀ ਅਤੇ ਵਖ ਵਖ ਦੇਸਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਗਿਆ।
ਮੈਸੀਅਰ 5
ਮੈਸੀਅਰ 5 (ਐਮ.5 ਤੇ ਐਨ.ਜੀ.ਸੀ 5904 ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਸਰਪਨਸ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇੱਕ ਗੋਲਾਕਾਰ ਗੁੱਛਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖੋਜ 1702 ਵਿੱਚ ਗੌਟਫਰੀਡ ਕਿਰਚ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਖੋਜ ਅਤੇ ਦਿੱਖ
ਐਮ.5 ਨੂੰ, ਯੋਗ ਹਾਲਾਤਾਂ ਹੇਠ, ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ 5 ਸਰਪੈਂਟਿਸ ਤਾਰੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿੱਤ ਇੱਕ ਫਿੱਕਾ ਤਾਰਾ ਹੈ।
ਐਮ.5 ਦੀ ਖੋਜ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗੌਟਫਰੀਡ ਕਰੀਚ ਵੱਲੋਂ 1702 ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਧੂਮਕੇਤੂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਚਾਰਲਸ ਮੈਸੀਅਰ ਨੇ 1764 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਸੱਖਣਾ ਨੈਬੀਊਲਾ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਸੀ। ਵਿਲੀਅਮ ਹਰਸ਼ੇਲ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਵਿਚਲੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1791 ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਲਈ ਸੀ ਤੇ ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 200 ਤਾਰੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਸੀਅਰ ਚੀਜ਼ਾਂ
ਰਣਸੀਂਹ ਖੁਰਦ
' ਰਣਸੀਂਹ ਖੁਰਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਮੋਗਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਲਾਕ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰੇਡੀਓਹੈਡ
ਰੇਡੀਓਹੈਡ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾੱਕ ਬੈਂਡ ਹੈ ਜੋ ੧੯੮੫ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਬੈਂਡ ਦੇ ਮੈਮਬਰ ਹਨ: ਥੋਮ ਯੋਰਕ, ਜੌਨੀ ਗ੍ਰੀਨਵੂਡ, ਏਡ ਓਬ੍ਰਾਇਨ, ਕੌਲਿਨ ਗ੍ਰੀਨਵੂਡ, ਅਤੇ ਫਿਲ ਸੈਲਵੇ। ਓਹ 1994 ਤੋਨ ਪ੍ਰੋਡੂਸਰ ਨਾਈਜਲ ਗੌਡਰਿਚ ਅਤੇ ਕਵਰ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਟੈਨਲੀ ਡੌਨਵੂਡ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰੇਡੀਓਹੈਡ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ "ਕ੍ਰੀਪ" 1992 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਓਹਨਾੰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਐਲਬਮ ਪਾਬਲੋ ਹਨੀ (1993) ਦੀ ਰੀਲੀਜ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕ੍ਰੀਪ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਓਹਨਾੰ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਦਰਜਾ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਗਿਆ ਜਦ ਓਹਨਾੰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਐਲਬਮ ਦ ਬੈੰਡਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਰੇਡੀਓਹੈਡ ਦੀ ਤੀਜੀ ਐਲਬਮ, ਓਕੇ ਕੰਪੀਊਟਰ (1997), ਨੇ ਓਹਨਾੰ ਨੂੰ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਿੱਤੀ। ਓਹਨਾੰ ਦੀ ਅਗਲੀ ਐਲਬਮ ਕਿਡ ਏ (2000) ਸੀ। ਇਸ ਐਲਬਮ ਨੂੰ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟੋਨ, ਪਿੱਚਫੋਰਕ, ਅਤੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਵੱਲੋੰ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਬੇਹਤਰੀਨ ਐਲਬਮ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
1985-92: ਗਠਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ
right|thumb|350x350px|ਅਬਿੰਗਡਨ ਸਕੂਲ, ਜਿੱਥੇ ਬੈੰਡ ਦਾ ਗਠਨ ਹੋਇਆ ਸੀ
ਇਰਾਕ ਯੁੱਧ
ਇਰਾਕ ਯੁੱਧ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਵਿਦਰੋਹ ਸੀ। ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਰਾਕ ਦੇ 2003 ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੇ ਸਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਲਾਹ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਕ ਯੁੱਧ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਕ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ
ਹੁਸੈਨ ਸਾਗਰ ਝੀਲ
ਹੁਸੈਨ ਸਾਗਰ ਝੀਲ ਜਾਂ ਹਾਰਟ ਆਫ ਵਰਲਡ ਇੱਕ ਬਣਾਉਟੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਦਿਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦਿਲ ਆਕਾਰ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਹਜ਼ਰਤ ਹੁਸੈਨ ਸ਼ਾਹ ਵਲੀ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਇਬਰਾਹਿਮ ਕੁਲੀ ਕੁਤਬ ਸ਼ਾਹ ਨੇ 1563 ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 5-7 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੂਸੀ ਦਰਿਆ ਦਾ ਪਾਣੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਇੱਕ ਨਿੱਕੇ ਟਾਪੂ ’ਤੇ 1992 'ਚ ਮਹਾਤਮਾ ਬੁੱਧ ਦਾ ਬੁੱਤ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਦਿਨ ਦੇ ਛੁਪਾ ਜਾਂ ਸਵੇਰ ਦਾ ਸਮੇਂ ਨੀਲੀ ਭਾਅ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਖੂਬਸ਼ੂਰਤ ਨਜ਼ਾਰਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਨੂੰ ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ p ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਗੀਤਾ ਮਹਾਲਿਕ
ਗੀਤਾ ਮਹਾਲਿਕ (ਜਨਮ 1948) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਓਡੀਸੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਦੇ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਵਿਸਥਾਰਕਰਤਾ ਵਜੋਂ, ਅੱਠ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨਾਚ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਦਲੇ 2014 ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਗੀਤਾ ਮਹਾਲਿਕ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਹੀ ਨਾਮਵਰ ਗੁਰੂ ਦੇਬਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾਸ ਤੋਂ ਨ੍ਰਿਤ ਸਿੱਖਣਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਇਆਧਰ ਰਾਉਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਨੇ ਗੀਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ.
ਰੋਜ਼ ਥੀਏਟਰ ਬਰੈਂਪਟਨ
ਰੋਜ਼ ਥੀਏਟਰ ਬਰੈਂਪਟਨ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬਰੈਂਪਟਨ, ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ' 29 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਡਿਆਨਾ ਕਰਾਲ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨਾਲ ਗਰੈਂਡ ਉਦਘਾਟਨ ਵਜੋਂ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 880 ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਲਈ ਬੈਠਣ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਬਹੁ-ਮੰਤਵੀ ਹਾਲ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 130-160 ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਬੈਠਣ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹੈ।
ਗੀਤਾ ਮਹਾਲਿਕ
ਜੀਵਨੀ
ਗੀਤਾ ਨੇ ਫਰਾਂਸ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ, ਚੀਨ, ਇਟਲੀ, ਸਪੇਨ, ਯੂਐਸਏ, ਕਨੇਡਾ, ਜਰਮਨੀ, ਪੁਰਤਗਾਲ, ਗ੍ਰੀਸ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਖਜੁਰਾਹੋ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਏਲੋਰਾ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਐਲੀਫੈਂਟਾ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਕੋਨਾਰਕ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਮਹਾਂਬਲੀਪੁਰਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਮੁਕੇਸ਼ਵਰ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਬਦਰੀ ਕੇਦਾਰ ਉਤਸਵ, ਤਾਜ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਗੰਗਾ ਮਹੋਤਸਵ ਅਤੇ ਮੰਡੂ ਫੈਸਟੀਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਾਲੀਦਾਸ ਸਮਰੋਹ ਉਜੈਨ ਵਿਖੇ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਰੋਜ਼ ਥੀਏਟਰ ਬਰੈਂਪਟਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥੀਏਟਰ
ਗੀਤਾ ਮਹਾਲਿਕ
ਜੀਵਨੀ
ਗੀਤਾ ਮਹਾਲਿਕ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ
ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਸਾਮਰਾਜ ਸੀ ਜੋ 320 ਸਾਲਾਂ (1206-1526) ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਘੁਰਿਦ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੁਆਰਾ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੰਜ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰਾਜ ਕੀਤਾ: ਮਾਮਲੂਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ (1206-1290), ਖ਼ਿਲਜੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ (1290-1320), ਤੁਗ਼ਲਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ (1320-1414), ਸੱਯਦ ਖ਼ਾਨਦਾਨ (1414–1451), ਅਤੇ ਲੋਧੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ (1451–1526)। ਇਸ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ।
ਗੀਤਾ ਮਹਾਲਿਕ
ਵਿਰਾਸਤ
ਗੀਤਾ ਮਹਾਲਿਕ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਓਡੀਸੀ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ' ਰਾਸਾ '(ਸਮੀਕਰਨ) ਦੀ ਇੱਕ ਮਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.
ਗੀਤਾ ਨੇ ਕਈ ਨਾਚ ਨਾਟਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਵਣਿਆਵਤੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਭਿਲਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਵਿੱਚ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਕੀਤੀ ਹੈ- ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰਾਸ਼ਣਾ ਜਿਸ ਨੇ ਅਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਰਾਹੀਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਲਿਆਏ ਹਨ।
ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ
ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਘੁਰਿਦ ਦੇ ਵਿਜੇਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਗ਼ੌਰੀ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1192 ਵਿੱਚ ਤਰਾਇਨ ਨੇੜੇ ਅਜਮੇਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਰਾਜਪੂਤ ਸੰਘ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਲਟਾ ਦੁੱਖ ਝੱਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਘੁਰਿਦ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ, ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਗੌਰੀ ਦੇ ਤੁਰਕੀ ਗੁਲਾਮ-ਜਨਰਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਈ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯਿਲਦੀਜ਼, ਐਬਕ ਅਤੇ ਕੁਬਾਚਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੁਰੀਦ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਸੀ। ਲੜਾਈ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖ਼ਿਲਜੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲੂਕਾਂ ਦਾ ਤਖਤਾ ਪਲਟ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਰਕਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਭਿੰਨ ਹਿੰਦ-ਮੁਸਲਿਮ ਰਈਸ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕੀਤਾ। ਖ਼ਿਲਜੀ ਅਤੇ ਤੁਗ਼ਲਕ ਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਮੁਸਲਿਮ ਜਿੱਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲਹਿਰ ਦੇਖੀ। ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗ਼ਲਕ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੁਗ਼ਲਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਲਤਨਤ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿੰਦੂ ਮੁੜ ਜਿੱਤਾਂ, ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਜੇਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਮੇਵਾੜ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਸਲਤਨਤ ਵਰਗੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਮੁਸਲਿਮ ਸਲਤਨਤਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਕਾਰਨ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ।  1526 ਵਿੱਚ, ਸਲਤਨਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਸਲਾਮੀ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਨੈਟਵਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਨੇੜਿਓਂ ਖਿੱਚਿਆ।(ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਠੋਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਡੋ-ਇਸਲਾਮਿਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ), ਮੰਗੋਲਾਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ (ਚਗਤਾਈ ਖਾਨਤੇ ਤੋਂ) ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨਾ, ਜਿਸ ਨੇ 1236 ਤੋਂ 1240 ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਦੇਣ ਲਈ। ਬਖਤਿਆਰ ਖ਼ਿਲਜੀ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬੇਅਦਬੀ ਹੋਈ (ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਪਤਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਾ), ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ।  ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ 'ਤੇ ਮੰਗੋਲੀਆਈ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਭੱਜਣ ਵਾਲੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ, ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ, ਰਹੱਸਵਾਦੀਆਂ, ਵਪਾਰੀਆਂ, ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਇਸਲਾਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਗੀਤਾ ਮਹਾਲਿਕ
ਵਿਰਾਸਤ
ਗੀਤਾ ਮਹਾਲਿਕ ਨੇ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਓਡੀਸੀ ਨਾਚ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ, ਗੀਤਾ ਦੇ ਉਪਾਸਨਾ, ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸੰਗਠਨ ਬਕਾਇਦਾ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਦਿਲੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ
ਪਿਛੋਕੜ
962 ਈਸਵੀ ਤੱਕ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਮੁਸਲਿਮ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਛਾਪਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਜ਼ਨੀ ਦਾ ਮਹਿਮੂਦ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਤੁਰਕੀ ਮਾਮਲੂਕ ਫੌਜੀ ਗ਼ੁਲਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੇ 997 ਅਤੇ 1030 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 17 ਵਾਰ ਸਿੰਧ ਨਦੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪੱਛਮ ਤੱਕ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਲੁੱਟਿਆ। ਗਜ਼ਨੀ ਦੇ ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ 'ਤੇ ਛਾਪਾ ਮਾਰਿਆ ਪਰ ਹਰ ਵਾਰ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ, ਸਿਰਫ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇਸਲਾਮੀ ਰਾਜ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸੂਰਿਆਕਾਂਤਾ ਪਾਟਿਲ
ਸੂਰਿਆਕਾਂਤਾ ਪਾਟਿਲ (ਜਨਮ 15 ਅਗਸਤ 1948) ਭਾਰਤ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਹਿੰਗੋਲੀ ਅਤੇ ਨੰਦੇੜ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ (ਐਨਸੀਪੀ) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2014 ਵਿੱਚ, ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਕੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਮਾਧਵਰਾਓ ਕਿਨਹਾਲਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।
ਗੀਤਾ ਮਹਾਲਿਕ
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ
ਗੀਤਾ ਮਹਾਲਿਕ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪੈਨਲ 'ਤੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਸੂਰਿਆਕਾਂਤਾ ਪਾਟਿਲ
ਉਹ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਜੈਵੰਤਰਾਓ ਪਾਟਿਲ ਸਨ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਵਾਈਫ਼ਨਾ, ਨੰਦੇੜ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ
ਮਮਲੂਕ ਵੰਸ਼
thumb|ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ 1206 ਤੋਂ 1290 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਮਾਮਲੂਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਕੁਤੁਬ ਅਲ-ਦੀਨ ਐਬਕ, ਮੁਈਜ਼ ਅਦ-ਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਗ਼ੌਰੀ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੋਰ ਦੇ ਮੁਹੰਮਦ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਗੁਲਾਮ, ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਐਬਕ ਕੁਮਨ-ਕਿਪਚਕ (ਤੁਰਕ) ਮੂਲ ਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਮਲੂਕ (ਗੁਲਾਮ ਮੂਲ) ਰਾਜਵੰਸ਼ (ਇਰਾਕ ਦੇ ਮਾਮਲੂਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਜਾਂ ਮਿਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲੂਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਬਕ ਨੇ 1206 ਤੋਂ 1210 ਤੱਕ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਸਮਕਾਲੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਐਬਕ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਉਦਾਰਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਲਖਬਖਸ਼ (ਲੱਖਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੂਰਿਆਕਾਂਤਾ ਪਾਟਿਲ
ਜੀਵਨ
ਸੂਰਿਆਕਾਂਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਗਸਤ, 1948 ਨੂੰ ਵਾਈਫਨਾ, ਨੰਦੇੜ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਖੇ ਹੋਇਆ। ਪਾਟਿਲ ਇੱਕ ਸ਼ਹੀਦ ਪਿਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਜੈਵੰਤਰਾਓ ਪਾਟਿਲ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ, ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਸੂਰਿਆਕਾਂਤਾ ਨੇ ਮਰਾਠਵਡਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ 1980 ਵਿੱਚ, ਹਦਗਾਓੰ ਵਲੋਂ ਰਾਜ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਹ ਉਸਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜਥੇਬੰਦਕ ਅਤੇ ਬੁਲਾਰੇ ਦੇ ਹੁਨਰ ਕਾਰਨ, 1986 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ 1991 ਵਿੱਚ, ਨੰਦੇੜ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੜੋਸੀ ਖੇਤਰ ਹਿੰਗੋਲੀ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ 1997 ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ
ਮਮਲੂਕ ਵੰਸ਼
ਐਬਕ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਰਾਮਸ਼ਾਹ ਨੇ 1210 ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ 1211 ਵਿੱਚ ਐਬਕ ਦੇ ਜਵਾਈ, ਸ਼ਮਸ ਉਦ-ਦੀਨ ਇਲਤੁਤਮਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਲਤੁਤਮਿਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਿਮ ਅਮੀਰਾਂ (ਰਈਸ) ਨੇ ਉਸਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੁਤੁਬ ਅਲ-ਦੀਨ ਐਬਕ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਸਨ। ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਲਤੁਤਮਿਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਬਾਚਾ ਦੁਆਰਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰ ਲੜਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਲਤੁਤਮਿਸ਼ ਨੇ ਮੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਨੂੰ ਮੁਸਲਿਮ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਤੋਂ ਰਣਥੰਬੋਰ ਅਤੇ ਸਿਵਾਲਿਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਤਾਜ ਅਲ-ਦੀਨ ਯਿਲਦੀਜ਼ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੁਈਜ਼ ਅਦ-ਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਗ਼ੌਰੀ ਦੇ ਵਾਰਸ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਇਲਤੁਤਮਿਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ 1236 ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਨੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ, ਮੁਸਲਿਮ ਕੁਲੀਨਤਾ, ਕਤਲੇਆਮ, ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਸੱਤਾ ਰੁਕਨ-ਉਦ-ਦੀਨ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਤੋਂ ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਕੋਲ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਗਿਆਸ-ਉਦ-ਦੀਨ ਬਲਬਨ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਜਿਸਨੇ 1266 ਤੋਂ 1287 ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 17 ਸਾਲਾ ਮੁਈਜ਼-ਉਦ-ਦੀਨ ਕਾਇਕਾਬਾਦ, ਜਿਸ ਨੇ ਜਲਾਲ-ਉਦ-ਦੀਨ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਖ਼ਿਲਜੀ ਨੂੰ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਖ਼ਿਲਜੀ ਨੇ ਕਾਇਕਾਬਾਦ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲੂਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਖ਼ਿਲਜੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
ਸੂਰਿਆਕਾਂਤਾ ਪਾਟਿਲ
ਪੇਸ਼ਾ
ਉਹ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇਵੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ ਸੀ। ਉਹ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਰਗਰਮ ਆਗੂ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ
ਮਮਲੂਕ ਵੰਸ਼
ਕੁਤੁਬ-ਉਲ-ਦੀਨ ਐਬਕ ਨੇ ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਜਵਾਈ ਇਲਤੁਤਮਿਸ਼ ਨੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਕੁਵਤ-ਉਲ-ਇਸਲਾਮ (ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਤਾਕਤ) ਮਸਜਿਦ ਐਬਕ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਜਾਂ ਕੁਤੁਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਇਲਤੁਤਮਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅਲਾ-ਉਦ-ਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ (ਖ਼ਿਲਜੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸ਼ਾਸਕ) ਦੁਆਰਾ। ਮਾਮਲੂਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਰਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਈਸ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੱਸ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਮੰਗੋਲ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ।
ਸੂਰਿਆਕਾਂਤਾ ਪਾਟਿਲ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
2 ਜਨਵਰੀ, 1966 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਆਰ.ਬੀ, ਮਾਸਕੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੇ 2 ਬੱਚੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
ਅਹੁਦੇ
ਸੂਰਿਆ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਹੁਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜੋ ਇਹ ਹਨ:
ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ
ਖ਼ਿਲਜੀ ਵੰਸ਼
ਖ਼ਿਲਜੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਾਸਕ ਜਲਾਲ ਉਦ-ਦੀਨ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਖ਼ਿਲਜੀ ਸੀ। ਉਹ ਖ਼ਿਲਜੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਦੀ ਅਜਾਰੇਦਾਰੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਭਿੰਨ ਭਾਰਤੀ-ਮੁਸਲਿਮ ਰਈਸ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ। ਖ਼ਿਲਜੀ ਅਤੇ ਇੰਡੋ-ਮੁਸਲਿਮ ਧੜੇ ਨੂੰ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੁਆਰਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਤਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਰਾਹੀਂ ਸੱਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੁਈਜ਼-ਉਦ-ਦੀਨ ਕਾਇਕਾਬਾਦ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜਲਾਲ-ਅਦ-ਦੀਨ ਨੇ ਫੌਜੀ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ ਕੇ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ 70 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਰਮ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ, ਨਿਮਰ ਅਤੇ ਦਿਆਲੂ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਲਾਲ ਉਦ-ਦੀਨ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਤੀਜੇ ਅਤੇ ਜਵਾਈ ਜੂਨਾ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਿਲਜੀ ਦੁਆਰਾ 1296 ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 6 ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਲਾਉਦ-ਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।
ਸੂਰਿਆਕਾਂਤਾ ਪਾਟਿਲ
ਵਰਤਮਾਨਿਕ ਕਾਰਜ
ਸੂਰਿਆਕਾਂਤਾ ਪਾਟਿਲ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ (ਐਂਸੀਪੀ) ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਯੂਨੀਅਨ ਮਨਿਸਟਰ ਸੀ, ਉਸਨੇਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2014 ਵਿੱਚ, ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਮਾਧਵਰਾਓ ਕਿਨਹਾਲਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ
ਖ਼ਿਲਜੀ ਵੰਸ਼
ਅਲਾ-ਉਦ-ਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਨੇ ਟੈਕਸ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਟੈਕਸ 20% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 50% (ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਭੁਗਤਾਨਯੋਗ), ਸਥਾਨਕ ਮੁਖੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਟੈਕਸਾਂ 'ਤੇ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਅਤੇ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅੰਤਰ-ਵਿਆਹ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਨੇਕ ਪਰਿਵਾਰ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਤਨਖਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਹਨਾਂ ਟੈਕਸ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਖਰਚਿਆਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨੇ ਉਸਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਫੌਜ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ; ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਪਜਾਂ ਅਤੇ ਵਸਤਾਂ 'ਤੇ ਕੀਮਤ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ, ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕਿੱਥੇ, ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਦੁਆਰਾ ਵੇਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। "ਸ਼ਹਾਣਾ-ਇ-ਮੰਡੀ" ਨਾਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਮੁਸਲਿਮ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਖਰੀਦਣ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵੇਚਣ ਲਈ ਇਹਨਾਂ "ਮੰਡੀਆਂ" ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਰਮਿਟ ਅਤੇ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਪਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇਹਨਾਂ "ਮੰਡੀ" ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਵਿਗਾੜ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਅਨਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਏ ਅਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਇਹਨਾਂ ਅਨਾਜ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨੇ ਫੌਜ ਲਈ ਕਾਫੀ ਭੋਜਨ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ।
ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਲਾਉਦ-ਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਨੂੰ ਜ਼ਾਲਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਅਲਾ-ਉਦ-ਦੀਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਸੀ, ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਖਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ 'ਤੇ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਨੌਕਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਿਆ। 1298 ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ 15,000 ਤੋਂ 30,000 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੰਗੋਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਇੱਕ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਬਗਾਵਤ ਕਾਰਨ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।
1316 ਵਿੱਚ ਅਲਾ-ਉਦ-ਦੀਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦਾ ਖੁਸਰਾ ਜਰਨੈਲ ਮਲਿਕ ਕਾਫੂਰ, ਜੋ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ਤੂਨਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਾਲ ਅਲ-ਦੀਨ ਗੁਰਗ ਵਰਗੇ ਗੈਰ-ਖਾਲਾਜ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤੇ ਖਾਲਜ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਸੱਤਾ ਲੈਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਵੇਂ ਸ਼ਾਸਕ ਨੇ ਕਾਫੂਰ ਦੇ ਕਾਤਲਾਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਕੁਤੁਬ-ਉਦ-ਦੀਨ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਖ਼ਿਲਜੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਮੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗ਼ੁਲਾਮ-ਜਨਰਲ ਖੁਸਰੋ ਖ਼ਾਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਰਈਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹਿੰਦੂ ਬਾਰਾਦੂ ਫੌਜੀ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਿਆ। ਖੁਸਰੋ ਖਾਨ ਦਾ ਰਾਜ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਹੀ ਚੱਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਗਾਜ਼ੀ ਮਲਿਕ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗਿਆਥ ਅਲ-ਦੀਨ ਤੁਗ਼ਲਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਖੋਖਰ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ 1320 ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਜੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤੁਗ਼ਲਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
ਤੁਗ਼ਲਕ ਵੰਸ਼
thumb|ਤੁਗ਼ਲਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ 1321 ਤੋਂ 1330 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ। 1330 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਨੇ ਸਲਤਨਤ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸੁੰਗੜ ਗਿਆ। ਤੁਗ਼ਲਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ 1320 ਤੋਂ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਅੰਤ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਾਸਕ ਗਾਜ਼ੀ ਮਲਿਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਗ਼ਿਆਸੁੱਦੀਨ ਤੁਗ਼ਲਕ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦਵਤਾ ਭਰਪੂਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਗ਼ਲਕ ਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ "ਨਿਮਰ ਮੂਲ" ਦਾ ਸੀ ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਰਤ ਤੁਰਕੋ-ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਗ਼ਿਆਸੁੱਦੀਨ ਤੁਗ਼ਲਕ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੁਗ਼ਲਕਾਬਾਦ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਨਗਰ ਵਸਾਇਆ। ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਨਸੈਂਟ ਸਮਿਥ, ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜੌਨਾ ਖਾਨ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਫਿਰ 1325 ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ। ਜੌਨਾ ਖਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗ਼ਲਕ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ 26 ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ, ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ, ਭੂਗੋਲਿਕ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗ਼ਲਕ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਅਰਾਜਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦਾ ਵਿਘਨ ਪਿਆ। ਇਸ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸ਼ਾਸਕ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ 1394 ਤੋਂ 1397 ਤੱਕ ਸੁਲਤਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ: ਨਸੀਰ ਉਦ-ਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗ਼ਲਕ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗ਼ਲਕ ਦਾ ਪੋਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗ਼ਲਕ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਸੀਰ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੁਸਰਤ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗ਼ਲਕ ਸੀ। ਫਿਰੋਜ਼ਾਬਾਦ ਤੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮੀਲ ਦੂਰ ਸੀ। ਦੋ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ 1398 ਵਿੱਚ ਤੈਮੂਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੀ। ਤੈਮੂਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਟੇਮਰਲੇਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਮੂਰਦ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਤੁਰਕੀਕ੍ਰਿਤ ਮੰਗੋਲ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਕੂਚ ਕੀਤਾ, ਸਾਰੇ ਰਸਤੇ ਲੁੱਟਦੇ ਅਤੇ ਮਾਰਦੇ ਰਹੇ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤੈਮੂਰ ਦੁਆਰਾ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ 100,000 ਤੋਂ 200,000 ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਸੀ।  ਤੈਮੂਰ ਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ, ਫਿਰ ਲੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਤੈਮੂਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਇੱਕ ਕਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਦੌਲਤ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਕਾਰੀਗਰਾਂ) ਨੂੰ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਲੁੱਟ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਰਕੰਦ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ। ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਅਰਾਜਕਤਾ, ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਅਤੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਨਾਸਿਰ ਉਦ-ਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗ਼ਲਕ, ਜੋ ਤੈਮੂਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਗੁਜਰਾਤ ਭੱਜ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧੜਿਆਂ ਦੀ ਕਠਪੁਤਲੀ ਵਜੋਂ ਤੁਗ਼ਲਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸ਼ਾਸਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ।
ਸੱਯਦ ਵੰਸ਼
ਸੱਯਦ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨੇ 1415 ਤੋਂ 1451 ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਲੇਖਕ ਯਾਹੀਆ ਸਰਹਿੰਦੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਖ਼ਰੀਖ਼-ਏ-ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਖ਼ਾਨ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਮੋਢੀ ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੀ ਧੀ ਫਾਤਿਮਾ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ, ਸੱਯਦ, ਜਾਂ ਇਸਲਾਮੀ ਪੈਗੰਬਰ, ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਤੋਂ ਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਯਾਹੀਆ ਸਰਹਿੰਦੀ ਨੇ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿੱਟੇ ਕੱਢੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਸੱਯਦ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਉਚ ਸ਼ਰੀਫ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਤ ਸੱਯਦ ਜਲਾਲੂਦੀਨ ਬੁਖਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਆਮ ਮਾਨਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸੁਲਤਾਨ ਦਾ ਉੱਤਮ ਚਰਿੱਤਰ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪੈਗੰਬਰ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਵਜੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ। ਰਿਚਰਡ ਐਮ. ਈਟਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਖਿਜ਼ਰ ਖਾਨ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਰਦਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਖੋਖਰ ਸਰਦਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਸਮਰਕੰਦ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤਿਮੂਰਦ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸੰਪਰਕਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ ਉਠਾਇਆ। ਤਿਮੂਰੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਲੁੱਟ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੱਯਦ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਨੇਮੇਰੀ ਸ਼ਿਮਲ ਨੇ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਾਸਕ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਮੂਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਕੇ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਮੁਬਾਰਕ ਖਾਨ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਖਰ ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚੇ ਹੋਏ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਅਸਫਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ਿਮਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੱਯਦ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਤਬਦੀਲੀ ਆਈ। ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸੁੰਨੀ ਸੰਪਰਦਾ ਪਤਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਦਲਵੇਂ ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਪਰਦਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ੀਆ ਉੱਠਿਆ, ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੇ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜੜ੍ਹਾਂ ਫੜ ਲਈਆਂ।
ਲੋਧੀ ਵੰਸ਼
thumb|ਬਾਬਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਸਮੇਂ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ। ਲੋਧੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਪਸ਼ਤੂਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ (ਅਫਗਾਨ) ਲੋਧੀ ਗੋਤ। ਬਹਿਲੋਲ ਖਾਨ ਲੋਧੀ ਨੇ ਲੋਧੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਪਸ਼ਤੂਨ ਸੀ। ਬਹਿਲੋਲ ਲੋਧੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਮੁਸਲਿਮ ਜੌਨਪੁਰ ਸਲਤਨਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਧੀ ਦੁਆਰਾ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਵਾਰਾਣਸੀ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੰਗਾਲ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ) ਤੱਕ ਦਾ ਖੇਤਰ ਵਾਪਸ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ।
ਬਹਿਲੋਲ ਲੋਧੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਿਜ਼ਾਮ ਖਾਨ ਨੇ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ, ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ 1489 ਤੋਂ 1517 ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਬਾਰਬਕ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਜੌਨਪੁਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਜਲਾਲ ਖਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣਾਇਆ, ਫਿਰ ਬਿਹਾਰ ਉੱਤੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਗਵਰਨਰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਦੇਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਨੇ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਆਗਰਾ ਵੀ ਚਲਾਇਆ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਹਿਰ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਅਰੰਭਕ ਦੌਰ ਦੇ ਲੁੱਟ ਅਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਕੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋ-ਇਸਲਾਮਿਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਨਾਲ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਗਰਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।
1517 ਵਿੱਚ ਸਿਕੰਦਰ ਲੋਧੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਇਬਰਾਹਿਮ ਲੋਧੀ ਨੇ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ। ਇਬਰਾਹਿਮ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗਾਨ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਜਾਂ ਖੇਤਰੀ ਮੁਖੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਇਬਰਾਹਿਮ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਜਲਾਲ ਖਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਜੌਨਪੁਰ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਮੀਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਇਬਰਾਹਿਮ ਲੋਧੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਲਾਲ ਖਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਵਰਨਰ, ਦੌਲਤ ਖਾਨ ਲੋਧੀ ਅਤੇ ਰਾਣਾ ਸਾਂਗਾ, ਮੁਗਲ ਬਾਬਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਬਰ ਨੇ 1526 ਵਿੱਚ ਪਾਣੀਪਤ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਬਰਾਹਿਮ ਲੋਧੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਬਰਾਹਿਮ ਲੋਧੀ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਇਸਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ
ਅਜਾਇਬ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਅਜਾਇਬ ਚਿੱਤਰਕਾਰ (18 ਫਰਵਰੀ 1924 - 2 ਜੁਲਾਈ, 2012 ) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਅਜਾਇਬ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦਾ ਜਨਮ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਘਵੱਦੀ (ਉਦੋਂ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ) ਵਿਖੇ 18 ਫਰਵਰੀ 1924 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਸਿਕੰਦਰ (2013 ਫ਼ਿਲਮ)
ਸਿਕੰਦਰ, 2013 ਦੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਕੇਰਲਾ ਹੜ੍ਹ 2018
2018 ਕੇਰਲਾ ਹੜ੍ਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਪਏ ਭਾਰੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੜ੍ਹ ਆ ਗਏ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਨੀ ਅਤੇ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਅਗਸਤ 2018 ਦੇ ਅਖੀਰ ਤਕ 445 ਲੋਕਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ 15 ਲੋਕ ਗੁਮ ਸਨ। ਇਸ ਹੜ੍ਹ ਨਾਲ 27 ਅਗਸਤ 2018 ਤੱਕ 280,679 ਲੋਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ। ਕੇਰਲਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਕੇਰਲ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ ਲਗਭਗ ਤੀਜਾ ਹਿਸਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਹੜ੍ਹ ਨੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਚੇਨਗਾਨੂਰ, ਪਾਂਡਾਨਡ, ਅਰਨਮੁਲਾ, ਅਲੁਵਾ, ਚਕਾਕੁਦੀ, ਕੁਟਾਨਦ ਅਤੇ ਪੈਨਡਾਲਮ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਕੇਰਲ ਦੇ 14 ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਹੜ੍ਹ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਕੇਰਲ ਦੀ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਹਿਸਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਕੇਰਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਪੈਂਤੀ ਡੈਮਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ। ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਦਦ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਵਿਵਾਦ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫਤਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਘੱਟ ਹੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਵਿਚਾਰ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਕੇਰਲਾ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਨਿਘਾਰ ਅਤੇ ਗੈਰ ਕੁਦਰਤੀ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਵਿਕਾਸ ਹੈ।
ਮਦਦ
<div style="width:30em; height:20em; overflow:auto; border:none solid #088;margin-left: auto; margin-right: auto;">
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੜ੍ਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ
ਬੁਖ਼ਾਰੈਸਟ
ਬੁਖ਼ਾਰੈਸਟ (București) ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਕਰਪਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਵਣਜੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ 44.4325°N, 26.10389°W ਉੱਤੇ ਦੰਬੋਵੀਤਾ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ ਦਨੂਬ ਤੋਂ 70 ਕਿ.ਮੀ. ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ। ਬੁਖਾਰੇਸਟ (Bucureşti) ਰੋਮਾਨਿਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਡਾ ਵਾਣਿਜਿਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਰੂਮਾਨਿਆ ਦੇ ਦੱਖਣ - ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਦਾੰਬੋਵੀਤਾ ਨਦੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾੰਬੋਵੀਤਾ ਸਿਟਾਡੇਲ ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਯੂਰੋਪੀ ਮਾਨਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸਾਰ ਬੁਖਾਰੇਸਟ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਚਰਚਾ 1459 ਵਲੋਂ ਪੂਰਵ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਬੁਖਾਰੇਸਟ ਵਲੋਂ 1862 ਵਿੱਚ ਰੂਮਾਨਿਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਨਣ ਤੱਕ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤਬਦੀਲੀ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੁਮਾਨਿਆਈ ਮੀਡਿਆ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਗੀਰੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਸਾੰਮਿਅਵਾਦੀ ਕਾਲ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੂਰੋਪ ਦੇ ਸੰਮਿਸ਼ਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਸੰਸਾਰ ਯੁੱਧਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਾਜਗੀਰੀ ਕਲਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵਲੋਂ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਵ ਦਾ ਪੇਰਿਸ ਅਤੇ ਲਘੂ ਪੇਰਿਸ (ਮਿਕੁਲ ਪੇਰਿਸ) ਜਿਵੇਂ ਨਾਮ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਭਵਨ ਵਿਸ਼ਵਿਉੱਧ, ਭੁਚਾਲ ਇਤਆਦਿ ਵਿੱਚ ਸਵਾਹਾ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਹੁਣ ਵੀ ਕਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਈਮਾਰਤੇਂ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਕੀਤੇ ਖਡੀ ਹਨ। ਹਾਲ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤੀਕ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।.
1 ਜਨਵਰੀ, 2009 ਦੇ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੁਕਾਰੇਸਟ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 19, 44, 367 ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਬੁਕਾਰੇਸਟ ਪ੍ਰਾਪਰ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਕਿਤੇ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਜਨਸੰਕਿਆ 20 ਲੱਖ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਉਪਗਰਹ ਕਸਬੀਆਂ ਸਹਿਤ ਬੁਕਾਰੇਸਟ ਮਹਾਨਗਰੀਏ ਖੇਤਰ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 21. 5 ਲੱਖ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਨਾਧਕਾਰਿਕ ਨਿਯਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾ ਇਹ ਜਨਸੰਖਿਆ 30 ਲੱਖ ਵਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੈ। ਬੁਕਾਰੇਸਟ ਯੂਰੋਪਿਆਈ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਜਨਸੰਖਿਆਨੁਸਾ ਛੇਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਆਰਥਕ ਨਜ਼ਰ ਵਲੋਂ ਬੁਕਾਰੇਸਟ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਖ਼ਤਾਵਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ [ 11 ] ਅਤੇ ਪੂਰਵੀ ਯੂਰੋਪ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਉਦਯੋਗਕ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ, ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤੀਕ ਕੇਂਦਰ, ਸਮੇਲਨ ਅਤੇ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕੇਂਦਰ, ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਖੇਤਰ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਰੋਮਾੰਨਿਆ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ (ਮਿਉਨਿਸਿਪੁਲ ਬੁਕਾਰੇਸਤੀ Municipiul București) ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਦਰਜਾ ਇੱਕ ਕਾਉਂਟੀ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਫਿਰ 6 ਉਪਭਾਗੋਂ – ਸੇਕਟਰੋਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਟਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਜਲਵਾਯੂ
ਬੁਕਾਰੇਸਟ ਵਿੱਚ ਸਮਸ਼ੀਤੋਸ਼ਣ ਮਹਾਦਵੀਪੀਏ ਜਲਵਾਯੂ (ਕੋੱਪੇਨ ਜਲਵਾਯੂ ਵਰਗੀਕਰਣ Dfa ਅਨੁਸਾਰ) ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੋਮਾਨਿਆਈ ਪੱਧਰਾ ਵਿੱਚ ਹਾਲਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਦਾ ਸ਼ੀਤਕਾਲ ਹਵਾਵਾਂ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਵਾਵਾਂ ਵੱਧਦੇ ਸ਼ਹਰੀਕਰਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੁੱਝ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਵਿੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹਵਾਵਾਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੀਤਕਾਲੀਨ ਤਾਪਮਾਨ ਅਕਸਰ 0 ° ਵਲੋਂ. (32 °ਫਾ) ਵਲੋਂ ਹੇਠਾਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਤਾਂ −15 ° ਵਲੋਂ. (5 °ਫਾ) ; ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਕਦੋਂ - 20° ਸੇਲਸਿਅਸ ਤੱਕ ਵੀ ਅੱਪੜਿਆ ਹੈ। ਗਰੀਸ਼ਮਕਾਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 23 ° ਵਲੋਂ. (73 °ਫਾ) (ਜੁਲਾਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਦਾ ਔਸਤ) ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਕਦੇ 35 ° ਵਲੋਂ. (95 °ਫਾ) ਵਲੋਂ 40 ° ਵਲੋਂ. (104 °ਫਾ) ਵਿਚਕਾਰ ਗਰੀਸ਼ਮਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਗਰੀਸ਼ਮਕਾਲ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਆਰਦਰਤਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਕਈ ਵਾਰ ਤੇਜ ਅਤੇ ਤੂਫਾਨੀ ਹਨੇਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਥਵਰਸ਼ਾਵਾਂਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਰੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਪਤਝੜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਦਿਨ ਦਾ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ17 ° ਵਲੋਂ. (63 °ਫਾ) ਵਲੋਂ 22 ° ਵਲੋਂ. (72 °ਫਾ) ਦੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪ੍ਰਮੋਦ ਤਿਵਾੜੀ
ਪ੍ਰਮੋਦ ਤਿਵਾੜੀ (ਜਨਮ: 16 ਜੁਲਾਈ 1951) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ ਦਾ ਪੂਰਵ ਸੰਸਦ ਹੈ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ ਜਨਪਦ ਦੇ ਰਾਮਪੁਰ ਖਾਸ ਚੋਣ ਖੇਤਰ ਦਾ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਥੋਂ ਨਿਰੰਤਰ ਨੌ-ਵਾਰ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅੱਜ ਤਕ ਬਿਨਾ ਵਿਘਨ 1980 ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਜਿੱਤ ਲਈ ਗਿੰਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਿਵਾੜੀ 2013 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ
ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਚੈਨ ਤ੍ਰੇਹਨ
ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਚੈਨ ਤ੍ਰੇਹਨ (1 ਜੁਲਾਈ 1923 – 28 ਸਤੰਬਰ 2011) ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਤ੍ਰੇਹਨ ਦਾ ਜਨਮ ਪਠਾਨਕੋਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਚਾਰ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮਥੁਰਾਦਾਸ ਤ੍ਰੇਹਨ, ਇੱਕ ਠੇਕੇਦਾਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸਨ। ਤ੍ਰੇਹਨ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਇਸਤਰੀ ਸਭਾ ਦਾ ਆਗੂ ਵੀ ਸੀ।
ਤ੍ਰੇਹਨ ਨੇ ਚੈਨ ਸਿੰਘ ਚੈਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿਰੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1923
ਪੱਮਣ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ
ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਦਰ ਮੁਕਾਮ (ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ) ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ, ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਫ਼ਤਹਿ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ, ਨੂੰ 27 ਦਸੰਬਰ (13 ਪੋਹ), 1704 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸਰਹੰਦ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਿੰਦਾ ਨੀਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਣਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਸੁਸ਼ੋਬਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਰਹੰਦ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ।
'ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ' ਤੋਂ ਭਾਵ 'ਫ਼ਤਹਿ ਜਾਂ ਜਿੱਤ ਦਾ ਨਗਰ' ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ 1710 ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਲਬਨ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਕੇ ਸਰਹੰਦ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਜੋਤੀ ਸਰੂਪ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਕਿ.ਮੀ. ਦੂਰ ਸਰਹੰਦ-ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਸੁਸ਼ੋਬਤ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦਾ ਅੰਤਮ-ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦਾਹ-ਸਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਜ਼ਾਜ਼ਤ ਦੇਣੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਦ ਤੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰਾਂ ਵਿਛਾ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾ ਖ਼ਰੀਦ ਜਾਵੇ। ਫੇਰ ਟੋਡਰ ਮੱਲ, ਜੋ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦਾ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੀ, ਨੇ ਮੋਹਰਾਂ ਵਿਛਾ ਕੇ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਖ਼ਰੀਦਿਆ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੀਵਾਨ ਦੀ ਪਦਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਨਗਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਚਾਰ ਯਾਦਗਾਰੀ ਗੇਟ ਹਨ ਜੋ ਸਰਹੰਦ ਦੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਇਹ ਹਨ: ਦੀਵਾਨ ਟੋਡਰ ਮੱਲ, ਨਵਾਬ ਸ਼ੇਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ, ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਮੋਤੀ ਰਾਮ ਮਹਿਰਾ। ਇਹ ਇਨਸਾਨ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਜਾਤਾਂ/ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧਤ ਸਨ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਲਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਅਤੇ ਇਕਸਾਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਹੰਦ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੁਜੱਦਦ ਅਲਿਫ਼ ਸਾਨੀ - ਸ਼ੇਖ਼ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ਰੂਕੀ ਸਰਹੰਦੀ, ਇੱਕ ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਬੰਦੀ- ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ ਅਤੇ ਛਬਵਾਦ ਦੇ ਵਿਦਿਆਲੇ ਦਾ ਮੁਰੰਮਤਕਾਰ, ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਹਜ਼ਰਤ ਮਸੂਮ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੋਂ 200 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰਿ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ
ਪਨਾਬਕਾ ਲਕਸ਼ਮੀ
'''ਡਾ. ਪਨਾਬਾਕਾ ਲਕਸ਼ਮੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Dr. Panabaka Lakshmi;''' ਜਨਮ 6 ਅਕਤੂਬਰ 1958) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ (2004-2009) ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ (2009-2014) ਹੈ। ਉਹ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਪਟਲਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਤੇਲਗੂ ਦੇਸ਼ਮ ਪਾਰਟੀ (ਟੀਡੀਪੀ) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਡਾ. ਪਨਾਬਾਕਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਵਾਲੀ, ਨੇਲੋਰ (ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਡਾ. ਪੀ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਯਾ, ਸਾਬਕਾ ਆਈ.ਆਰ.ਟੀ.ਐਸ. ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ 2019 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤਿਰੂਪਤੀ ਤੋਂ ਵਾਈਐਸਆਰਸੀਪੀ ਦੇ ਬੱਲੀ ਦੁਰਗਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਰਾਓ ਵਿਰੁੱਧ ਟੀਡੀਪੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਲੜੀਆਂ। ਹੁਣ ਉਹ ਉਸੇ ਤਿਰੂਪਤੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਉਪ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਬੱਲੀ ਦੁਰਗਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਰਾਓ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਨੀਨਾ ਚੀਮਾ
ਨੀਨਾ ਚੀਮਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਫਰ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ 1998 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰਾਂ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਾਨ ਇਸਤੇਬਾਲ ਦੇ ਆਰਾਮਿਲ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਨ ਇਸਤੇਬਾਲ ਦੇ ਆਰਾਮਿਲ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ: Iglesia de San Esteban de Aramil) ਆਸਤੂਰੀਆਸ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1996 ਵਿੱਚ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਦਸਤਾਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1240 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਮੋਨਿਕਾ ਗੈਲਰ
ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਲਈ ਮੋਨੀਕਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਸੀ ਕਾਮਡੀਅਨ ਜਨੇਰੀ ਗੋਰਗੋਲਾ। ਕੋਕਸ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰਾਚੇਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਮਿੱਤਰ ਮੋਨਿਕਾ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਰੇਚਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਜੈਨੀਫਰ ਐਨੀਸਟਨ, ਕੋਕਸ ਦੇ ਸਹਿ-ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਕੋਲ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੌਨੀਕਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫਰੈਂਡਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਸਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮੌਨੀਕਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਾਫਮੈਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੋਨਿਕਾ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਐਨਬੀਸੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਡੌਨ ਓਲਮੀਅਰ ਨਾਲ ਇਸ ਗੱਲ' ਤੇ ਬਹਿਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੇਹਤਰ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਆਖਿਰਕਾਰ, ਸਟੂਡੀਓ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿਵਸਥਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਮੋਨਿਕਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਕਥਾ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਈ। ਬਚਪਨ ਦੇ ਮੋਟਾਪੇ, ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਣ ਗਏ।
ਫਰੈਂਡਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਐਨ ਬੀ ਸੀ ਨੇ ਇੱਕ ਖੋਜ ਰਿਪੋਰਟ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਮੋਨਿਕਾ ਸਿਰਫ ਇਕੋ ਇੱਕ ਚਰਿੱਤਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਆਡੀਓਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਰਿਮੋਟ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਫਰੈਂਡਜ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੋਨਿਕਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ - ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੋਅ ਦੀ "ਮਾਂ ਹੈਨ" ਵਜੋਂ ਤੁਰੰਤ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ - ਅਤੇ ਕੋਕਸ ਨੂੰ ਲੜੀਵਾਰ 'ਮੁੱਖ ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਿਤਾਰ ਦੇ ਤੌਰ' ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਂਕਸ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੋਨਾਂ ਵੱਲ ਜਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਲੌਸ ਐਂਜਲੇਸ ਟਾਈਮਜ਼ ਕੋਲ ਕੋਕਸ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਕਲੰਕ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ ਕਿ ਆਕਰਸ਼ਕ ਔਰਤਾਂ ਕਾਮੇਡੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹਨ। ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਆਈਕਨ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ, ਮੋਨਿਕਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਟਾਈਮ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੈਕਸ, ਅਨੈਤਿਕ ਸੈਕਸ, ਅਤੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਦੇ ਅਸਮਾਨਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਾਕਸ ਸਿਰਫ਼ ਇਕੋ-ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਸਟ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਦਸ ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਫਰੈਂਡਜ਼ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰੋਲ
ਇਕ ਮਿਹਨਤੀ ਮੋਨਿਕਾ ਨੂੰ ਪਾਇਲਟ ਵਿਚ ਪੰਜ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਮੁੱਖ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰੌਸ ਗੈਲਰ (ਡੇਵਿਡ ਸ਼ਵਿਮਰ), ਗੁਆਂਢੀ ਜੋਈ (ਮੈਟ ਲੀਬਲਾਂਕ) ਅਤੇ ਚੈਂਡਲਰ (ਮੈਥਿਊ ਪੈਰੀ) ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਰੂਮਮੇਟ ਫ਼ੀਬੀ (ਲੀਸਾ ਕੁਦਰੋ) ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ, ਬੇਔਲਾਦ ਬਚਪਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੋਸਤ ਰੇਚਲ (ਜੈਨੀਫਰ ਐਨੀਸਟਨ) ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੰਪਰਕ ਖੋਹ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਦੂਰ ਮੋਨਿਕਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ, ਮੋਨਿਕਾ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਦੇ, ਦੋਵੇਂ ਦੁਬਾਰਾ ਇਕਠੀਆਂ ਰਹਿਣ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੋਨਿਕਾ ਡਾ. ਰਿਚਰਡ ਬਰਕ (ਟੋਮ ਸਲੇਕ), ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਦਮੀ ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ 21 ਸਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਡੇਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੋੜੇ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਸ ਵਿਚ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ ਰਿਚਰਡ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਮੋਨਿਕਾ ਨੇ ਅਖੀਰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇਕ ਦਿਨ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ।  ਜਦੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਰੌਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਐਮਿਲੀ (ਹੈਲਨ ਬੈਕਸਡੇਲ) ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੋਨਿਕਾ ਚੈਂਡਲਰ ਨਾਲ ਸੌਂਦੀ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਆਮ ਇਕ ਵਾਰ, ਜੋ ਫਿਰ ਹੋਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਮੋਨੀਕਾ ਅਤੇ ਚੈਂਡਲਰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਲਈ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਖ਼ੀਰ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹਨ, ਮੋਨਿਕਾ ਅਤੇ ਚੈਂਡਲਰ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਆਪਣੀ ਆਪ ਨੂੰ ਗਰਭਵਤੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕਈ ਅਸਫਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੋਨੀਕਾ ਅਤੇ ਚੈਂਡਲਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੋਨੋ ਬੇਅਸਰ ਹਨ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਇੱਕ ਅਪੌਆਇੰਟਮੈਂਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਗੋਦ ਲੈਣ ਲਈ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਇਕਲੌਤੇ ਮਾਤਾ ਐਰਿਕਾ ਦੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪੈਦਾ ਨਾ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਐਰਿਕਾ ਨੇ ਜੁੜਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਮੋਨੀਕਾ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਜੈਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਦੇ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਲੜਕੀ ਦਾ ਨਾਮ ਐਰਿਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਨਕਈ ਮਿਸਲ
ਇਸ ਮਿਸਲ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਚੂਨੀਆਂ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਹਿਰਵਾਲ ਦਾ ਸੰਧੂ ਜੱਟ ਸੀ। ਕਈਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਿੰਡ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੋ ਦਰਿਆਵਾਂ ਰਾਵੀ ਅਤੇ ਸਤਲੁੱਜ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ 'ਨਾਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 'ਨਾਕਾ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਲ ਨਕਈ ਪੈ ਗਈ।
ਰਾਉਕੇ ਕਲਾਂ
ਰਾਉਕੇ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਮੋਗਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਕਰਕੇੱਟਾ
ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਕਰਕੇੱਟਾ (27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1939 - 19 ਅਕਤੂਬਰ 200 9) 1985 ਤੋਂ 2000 ਤੱਕ ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਅਤੇ ਖੁੰਟੀ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ 'ਚ ਵੀ ਰਹੀ ਸੀ।