cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਟੀ ਆਰ ਵਿਨੋਦ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲੇ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ
ਥੀਟਾ
ਥੀਟਾ (ਵੱਡਾ Θ, ਛੋਟਾ θ ਜਾਂ ϑ; ਪੁਰਾਣੀ ਯੂਨਾਨੀ: θῆτα [tʰɛ̂ːta]; ਆਧੁਨਿਕ ਯੂਨਾਨੀ: θήτα [ˈθita]) ਯੂਨਾਨੀ ਵਰਨਮਾਲਾ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਅੱਖਰ
ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਹਾਈਮਾਨ
ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਹਾਈਮਾਨ, ਰੈਂਟ ਦ ਰਨਵੇਅ ਦੀ  ਸੀਈਓ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਘਨਕਾਰੀ ਫੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ / ਮਾਲ ਅਸਬਾਬ ਪੂਰਤੀ ਕੰਪਨੀ ਜੋ ਮੰਗ ਤੇ ਕਿਰਾਏ ਅਤੇ ਗਾਹਕੀ ਰਾਹੀਂ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ ਬਰਾਂਡਾਂ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੈਸਰੀ ਰੈਂਟਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰੈਂਟ ਦ ਰਨਵੇਅ ਦਾ ਕਿਰਾਏ ਗਾਹਕੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਬੇਅੰਤ ਹੈ। ਗਾਹਕ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 3 ਟੁਕੜੇ ਚੁਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਆਈਟਮ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਲਈ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨਵੀਂ ਚੋਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਵੈਪ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗਾਹਕੀ ਦੀ ਕੀਮਤ $139 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਪਿੰਗ, ਡ੍ਰਾਈ ਕਲੀਨਿੰਗ, ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਹਾਈਮਾਨ ਨਿਊ ਰੌਸ਼ੇਲ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਨਿਊ ਰੋਸ਼ੇਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੇ ਭਾਸ਼ਣਕਾਰ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਹਾਈਮਾਨ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਰੋਸ਼ੇਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਐਲੂਮਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਰੈਂਟ ਦ ਰਨਵੇਅ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹਾਈਮਾਨ ਆਈਐਮਜੀ ਵਿਖੇ ਬਿਜਨਸ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੇ ਆਈਐਮਜੀ ਦੇ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਆਨਲਾਈਨ ਵਿਗਿਆਪਨ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਟੀਮ  ਵੈਡਿੰਗਚੈਨਲ.ਕੌਮ (WeddingChannel.com) ਵੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਟਾਰਵਰਡ ਹੋਟਲ ਐਂਡ ਰਿਜ਼ੋਰਟਸ ਵਰਲਡਵਾਈਡ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਸਟਾਰਟੁੱਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜੋ ਜਿਸਨੂੰ ਦ ਓਪਰਾ ਵਿਨਫ੍ਰੇ ਸ਼ੋਅ ਇਸ ਦੇ ਨਵੀਨਤਾ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਾਈਮਨ ਨੇ ਤਕਨੀਕੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਉਤਪੀੜਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ 2017 ਵਿੱਚ CNBC ਦੀ Squawk Alley 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਮਈ 2018 ਵਿੱਚ, ਹਾਈਮਨ ਨੇ "ਰੈਂਟ ਦ ਰਨਵੇ 'ਤੇ ਵਰਕਰਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕਰਨਾ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਓਪ-ਐਡ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੇ ਤਨਖਾਹਦਾਰ ਅਤੇ ਘੰਟੇ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਕਰੇਗੀ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਵੇਅਰਹਾਊਸ ਅਤੇ ਸਟੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਗਾਹਕ ਸੇਵਾ ਟੀਮ ਵਿੱਚ RTR ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਛੁੱਟੀ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਬਿਮਾਰੀ ਛੁੱਟੀ, ਸੋਗ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਅਤੇ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਪੈਕੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Hyman Estee Lauder ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼, ਅਤੇ Women.nyc ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਹਾਈਮਾਨ ਨੇ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਸਟੌਫਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਕੋਲ, ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਬਰੁਕਲਿਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਨਮਾਨ
ਹਾਈਮਨ ਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਫਾਰਚਿਊਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ 40 ਅੰਡਰ 40 ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਈਮਨ ਨੂੰ ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ 2019 ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀ ਖੋਜੀ ਔਰਤਾਂ
ਗਾਮਾ
ਗਾਮਾ (ਵੱਡਾ: Γ, ਛੋਟਾ: γ; ਯੂਨਾਨੀ: Γάμμα ਗਾਮਾ) ਯੂਨਾਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦਾ ਤੀਜਾ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਅੱਖਰ
ਅਗਰਾ
ਕਵੀ ਅਗਰਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਕਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਅਗਰਾ ਸਿੰਘ ਸੇਠੀ ਹੈ। ਮੌਲਾ ਬਖਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਕਵੀ ਦਾ ਤਖ਼ੱਲਸ ਅਗਰਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਸਿਰਫ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਵੀ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਾਕਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਜਗਤ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਾਕਾ ਹਕੀਕਤ ਰਾਏ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੱਦਰਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਹਕੀਕਤ ਰਾਏ ਵੀ ਮਦਰੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੜਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਮਾਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਨ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਕਲਾ ਹਿੰਦੂ ਲੜਕਾ ਸੀ।ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੁਰਗਾ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਸਮੇਂ ਉਹ ਤਿਲਕ ਲਾ ਕੇ ਮਦਰੱਸੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਮੌਲਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੜਕੇ ਨੇ ਹਕੀਕਤ ਰਾਏ ਨੂੰ ਠਿੱਠ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਇਹ ਦੁਰਗਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਜਿਸਦਾ ਤੂੰ ਤਿਲਕ ਲਾਇਆ ਹੈ।ਹਕੀਕਤ ਰਾਏ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੋੜਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬੀਬੀ ਫਾਤਿਮਾ ਹੈ। ਉਸ ਤਰਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਦੁਰਗਾ ਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਦੱਸਣ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਲ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਗਾਲ ਕੱਢੀ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਹੰਗਾਮਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਹ ਕੇਸ ਕੋਤਵਾਲ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਝੂਠਾ ਮਕੁੱਦਮਾ ਬਣਾ ਕੇ ਬੇਕਸੂਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਉੱਤੇ ਲਟਕਾ ਦਿੱਤਾ| ਇਹ ਘਟਨਾ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ 1731 ਈ ਅਤੇ 1791 ਬਿਕਰਮੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਾਤੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਵੀ ਅਗਰਾ ਵੀ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਉਸ ਉਪਰ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ 1847 ਬ੍ਰਿਕਮੀ ਵਿੱਚ ਹਕੀਕਤ ਰਾਏ ਦੀ ਵਾਰ ਲਿਖੀ।ਹਕੀਕਤ ਰਾਏ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਵਾਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧੀ ਸਾਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਵਾਰ ਨੂੰ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਖੁੱਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਬਦਾ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਹੈ।ਪਰ ਬੋਲੀ ਸਾਫ ਸੁਥਰੀ ਅਤੇ ਭਾਵਪੂਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕੁੱਲ 212 ਛੰਦ ਹਨ ਅਤੇ ਚਹੁੰ ਤੁਕਾਂ ਦੇ ਬੰਦ ਹਨ।ਇਹ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਗਰਾ ਕਵੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸਿੱਖ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਿਸਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਈਸ਼ਵਰ ਉਪਮਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਉਪਮਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਦੱਸ ਕੇ ਹਿੰਦੂਆ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੋ ਉਲਟ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।ਉਸਨੇ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਈਆ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ-
ਵਿਚ ਮਸੀਤ ਦੇ ਪੜਦੇ ਲੜਕੇ ਕੀ ਕੀ ਜ਼ਾਤ ਸੁਣਾਈ।
ਸੱਯਤ ਤੇ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਪੜਦੇ, ਮੁਗ਼ਲ ਪਠਾਣ ਅਰਾਈਂ।
ਤ੍ਰਖਾਣ, ਲਾਹੌਰ, ਜੁਲਾਹੇ ਪੜਦੇ ਕੀ ਕੀ ਹੋਰ ਸੁਣਾਈ।
ਅਗਰਾ ਸੁਨਿਆਰੇ ਤੇ ਪੜਨ ਖੱਤਰੀ ਹੋਰ ਭੀ ਓੜਕ ਨਾਹਿ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਮਦਰੱਸੇ ਬਾਰੇ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ|' ਅਖੀਰ ਹਕੀਕਤ ਨੇ ਸਿਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਸਿਰ ਨਾ ਛੱਡਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਮੁਕਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ
ਦੁੱਲੇ ਦੀ ਢਾਬ
ਦੁੱਲੇ ਦੀ ਢਾਬ  ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਡ-ਆਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮਹਾ-ਕਾਵਿਕ ਪਲਾਟ ਵਾਲਾ ਨਾਵਲ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਣਖੀ ਨੇ ਪੰਜ ਨਾਵਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੜੀਵਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੂਰੇ ਨਾਵਲ ਹਨ ਅਤੇ "ਦੁੱਲੇ ਦੀ ਢਾਬ" ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਕਹਾਣੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਇਹ ਪੰਜੇ ਨਾਵਲ ਪਹਿਲਾਂ "ਸਰਦਾਰੋ, ਹਮੀਰਗੜ੍ਹ, ਜੱਸੀ ਸਰਪੰਚ, ਅੱਛਰਾ ਦਾਂਦੂ ਅਤੇ ਸਲਫਾਸ ਨਾਂਵਾਂ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ।
ਡੈਲਟਾ (ਅੱਖਰ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਅੱਖਰ
ਜੰਗੀ ਹਾਥੀ
right|thumb|320x320px|ਹੈਨਰੀ ਮੋਟੇ ਦੁਆਰਾ ਰ੍ਹਾਈਨ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨਨੀਬਲ ਬਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜੰਗੀ ਹਾਥੀਆਂ 1878 ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ thumb|ਹਾਥੀ ਦੀ ਤਲਵਾਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਟੁਸਲ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਬਲੇਡਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਹਨ ਜੰਗੀ ਹਾਥੀ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲੜਾਈ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਸੇਧ ਦਿੰਦਾ ਹੈਡ ਜੰਗੀ ਹਾਥੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਸੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਤੈਨਾਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀਡ Elephantry ਹਾਥੀ-ਮਾਊਟ ਕੀਤੇ ਫੌਂਟਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਟਰੀ ਇਕਾਈਆਂ ਹਨਡ
ਜੰਗੀ ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਹਿਮ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਘਟ ਗਈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਫੌਜੀ ਹਾਥੀ ਗੈਰ-ਲੜਾਈ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਕਿਰਤ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਰਸਮੀ ਵਰਤੋਂ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਥਾਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।
ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ
thumb|ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਬੈਟਰੀ thumb|ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਸਾਮਾਨ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ੇਫਿ ਫੀਲਡ ਦੇ ਇੱਕ ਪੂਲ ਯਾਰਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ thumb|ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਸੁਪਰਮਾਰਾਰਨ ਵਾਲਰਸ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ, ਭਾਰਤ, ਜੂਨ 1 9 44 ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ 15 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਗੰਨਪਾਊਡਰ ਜੰਗ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਦੇ ਜੰਗੀ ਯੁੱਧ 'ਤੇ ਜੰਗੀ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਲਾਭ ਬਦਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ 'ਤੇ ਸੀਮਤ ਅਸਰ ਸੀ, ਜੋ ਕਈ ਵਾਚੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਤੋਪਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ - ਇੱਕ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਇਕੋ ਗੋਲੇ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਹਾਥੀ ਦੇ ਅਜੇ ਵੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕਮਾਂਡਰ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੋਪਖਾਨੇ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਲਾਲਚ ਦੇ ਟੀਚੇ ਬਣ ਗਏ।
ਫਿਰ ਵੀ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ ਭੂਮੀ, ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਘੋੜ-ਸਵਾਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮੁਸ਼ਕਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਜੰਗੀ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਹਿਲੀ ਐਂਗਲੋ-ਬਰਮੀਜ਼ ਜੰਗ ਮਾਰਚ-ਅਪ੍ਰੈਲ 1825 ਨੂੰ ਦਾਨਯੂਬਯ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਕਿ ਉਹ ਕੰਜਰੇ ਰਾਕੇਟ ਅੱਗ ਨਾਲ ਰੁਕੇ। ਸਾਂਮੀਸ ਫੌਜ ਨੇ ਜੰਗੀ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 1893 ਦੇ ਫ੍ਰੈਂਕੋ-ਸਿਆਮੀਆਂ ਜੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜੰਗੀ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਅਤਨਾਮੀ ਨੇ 1885 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨ-ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।
20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਜੰਗੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੂਜੇ ਫੌਜੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ।।  ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਨਵਰ ਅਜਿਹੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸਨ। ਸਰ੍ਹੀਵੇਂ ਥਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਸਰ ਵਿਲੀਅਮ ਸਲੀਮ ਨੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਹਾਥੀ ਦੀ ਹਵਾਲਗੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ: "ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੈਂਕੜੇ ਪੁਲਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਹੋਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜੋ ਹੈਲਨ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਯੂਨਾਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ. ਬਰਮਾ ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ ਹੋਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਮੁਕਤੀ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਣਾ ਸੀ। "
ਆਸ਼ੀਮਾ ਭੱਲਾ
ਆਸ਼ੀਮਾ ਭੱਲਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਹਿੰਦੀ, ਕੰਨੜ, ਤਾਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਆਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਭੱਲਾ ਨੇ ਇਸਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਿਆਰ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈ ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਮੋਨਿਸ਼ ਬਹਿਲ ਅਤੇ ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
ਆਪਣੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਰੁੱਖ
ਆਪਣੀ ਮਿਟੀ ਦਾ ਰੁੱਖ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਕਹਾਵਤਾਂ
ਕਹਾਵਤਾਂ(ਅਖਾਣ/ਅਹਾਣ/ਅਖੌਤਾਂ/ਅਖਾਉਤ/ਕਹੌਤਾਂ/ਲਕੋਕਤੀ/ਜ਼ਰਬ-ਅਲ-ਮਿਸਾਲ/ਇਮਸਾਲ) ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਤ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਖਾਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਕਤਿ(ਕਹਾਵਤ), ਇੱਕ ਅਰਥਾਲੰਕਾਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਚੜ੍ਹੀ ਅਖਾਉਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮੁਨਾਸਿਬ ਮੌਕੇ ਪੁਰ ਕਹਿਣਾ ਅਖਾਣ ਜਾਂ ਲੋਕੋਕਤੀ(ਲੋਕਉਕਤੀ) ਹੈ। ਕਹਾਵਤਾਂ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਜਾਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਵੰਨਗੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੀ ਵਿਕੋਲਿਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ, ਪ੍ਰਗਟਾਓ ਪ੍ਰਸੰਗ ਅਤੇ ਰੂਪ ਸਦਕਾ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਵਿਧਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਹਰੇਕ ਵਸਤੂ, ਕ਼ੁਦਰਤ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੀ ਤਜਰਬੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਖਾਣਾਂ/ਕਹਾਵਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋਏ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਾਣ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਮੂਰਤ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਤੀਤ-ਮੁਖੀ, ਵਰਤਮਾਨ-ਮੁਖੀ ਤੇ ਭਵਿੱਖ-ਮੁਖੀ ਤਿੰਨਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ, ਆਦਰਸ਼ਕਤਾ ਤੇ ਯਥਾਰਥਕਤਾ ਦਾ ਸਮਾਨਵੈ ਗੁੰਦਵੇਂ ਰੂਪ 'ਚ ਨਿਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਰਿਸ਼ਤਾ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਚਲੀ ਦੁਅੰਦਾਤਮਕਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਹੋਂਦ/ਸਥਿਤੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਦੈਮਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਖਾਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਖਾਣਾਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਭੁਗੋਲਿਕ,ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨੁਹਾਰ ਨੂੰ ਹਜ਼ਮ ਕਰੀ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ 'ਰਾਬਰਟ ਕਾਫ਼ਮੈਨ(Robert P. Tristrain Coffman)' ਅਖਾਣਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਮੁੱਢ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ ਅਖਾਣ ਸਨ। ਯੂਨਾਨੀ ਚਿੰਤਕਾਂ-ਅਫ਼ਲਾਤੂਨ(ਪਲੈਟੋ) ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਖਾਣ ਇਕੱਤ੍ਰ ਕੀਤੇ। ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਸਤਕ ''"ਸੁਲੇਮਾਨ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥ"' ਅਤੇ ਈਸਾਈਆਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਸਤਕ ਬਾਈਬਲ 'ਚ ਵੀ ਅਨੇਕਾਂ ਅਖਾਣ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
'ਕਹਾਵਤ' ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ 'ਅਖਾਉਤ' ਅਤੇ 'ਕਹਾਉਤ' ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੁਤ੍ਰਿਕ ਲੋਕ ਉਕਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਸੱਚ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ, ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਸ਼ੇਸਤਾ ਦਾ ਪਤਾ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਅਕਾਰ ਨਿੱਕਾ, ਚੁਸਤ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ, ਅਮੂਰਤ ਭਾਵ, ਸੋਚ ਦੇ ਸਮੂਰਤ ਰੂਪਕੀ ਸੰਚਾਰ, ਪ੍ਰਸੰਗਕ ਉਚਾਰ ਆਦਿ ਲੋਕ ਸੂਝ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਸਰੂਪ ਅਖਾਣਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲਗਭਗ ਹਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ 'ਅਖਾਣ' ਮੋਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਖਾਣ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਿਰਜੇ ਗਏ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਾਂਗ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸਿਰਜਿਕ ਵੀ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ-
ਲੱਛਣ
ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਅਖਾਣਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ, ਅਖਾਣ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਘੜੀ ਦੀ ਘੜੀ ਸੁੱਝੀ ਕੋਈ ਅਚਾਨਕ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਤਾਂ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠੀਆਂ ਅਨੇਕ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ 'ਅਮੋਲਕ ਕਣੀ' ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸਿੱਪੀ ਵਿੱਚ ਢਲ਼ ਕੇ ਸੁੱਚਾ ਮੋਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਿਸਮਾਂ
ਕਈ ਅਖਾਣ/ਕਹਾਵਤਾਂ ਆਪਣੇ ਅਰਥ ਸਿੱਧ-ਪੱਧਰੇ ਬਿਆਨ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕਈਆਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਰਮਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗ ਲੁਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਚੇਤੰਨਤਾ ਨਾਲ਼ ਲਬਰੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਹਰ ਕੰਮ ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਓ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦਾ ਲਾਹਾ ਲੈਣਾ ਵਧੇਰੇ ਉਚਿਤ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਾਣ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਬਗ਼ੈਰ ਕਿਸੇ ਮੁਲੰਮੇ ਦੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਾ ਸੰਜਮਮਈ ਅਤੇ ਸੁਹਜਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਖਾਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਗਿਆਨ 'ਕੁੱਜੇ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਬੰਦ ਕਰਨਾ' ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਪੜ੍ਹਿਆਂ, ਅੱਧ-ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਅਨਪੜ੍ਹਿਆ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਮੱਰਾ ਦੀ ਬੋਲਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਖਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਕਰਦਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਾਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ- ਸੌਂਕਣ ਕੋਈ ਸਹੇਲੀ ਨਹੀਂ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਕੋਈ ਬੇਲੀ ਨਹੀਂ।
ਆਉਣ ਪਰਾਈਆਂ ਜਾਈਆਂ, ਨਿਖੇੜਨ ਸਕਿਆਂ ਭਾਈਆਂ।।
ਜ਼ਾਤ ਦੀ ਕਿਰਲੀ, ਸ਼ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਜੱਫੇ।
ਛਾਣਣੀ ਕੀ ਆਖਸੀ ਛੱਜੇ ਆਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਨੌ ਸੌ ਵੇਧ। ਦਾਖੇ ਹੱਥ ਨਾ ਅਪੜੇ ਆਖੇ ਥੂਹ ਕੋੜੀ।
ਜਿਨਾਂ ਗੁੜ ਪਾਈਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭਿੜਨ ਸਾਨ੍ਹ, ਪਟੀਜਣ ਬੂਟੇ।।
"ਡਾ. ਸਹਿਬਾਜ਼ ਮਲਿਕ" ਨੇ ਅਖਾਣਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਜਿਵੇਂ-
'ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਖਾਣਾ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਪੱਖਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।' 1)ਅਖਾਣਾ ਦਾ ਵਡੇਰਾ ਭਾਗ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਕਿਸਾਨੀ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-
3)ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਖਾਣਾਂ ਦੀ ਖੁੱਲ ਕੇ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ, ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਨੇ ਅਖਾਣਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-
4)18ਵੀਂ ਸਦੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਯੁੱਗ ਗਰਦੀ ਦੀ ਸਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦੇ ਕੁਝ ਅਖਾਣ। ਜਿਵੇ-
5)ਕੁਝ ਅਖਾਣ ਸਾਡੇ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਵਹਿਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਪਸ਼ੂ ਪੰਛੀਆ, ਦਿਨ ਦਿਹਾਰਾਂ, ਟੂਣ ਟੋਟਕਿਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ- 6)ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਬਰਾਦਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਅਖਾਣਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ-
ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ਼ ਤਕਸੀਮ
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵੀ ਅਖਾਣਾਂ ਦੀ ਤਕ਼ਸੀਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ-
ਅੰਤਰ: ਅਖਾਣ ਤੇ ਮੁਹਾਵਰਾ
ਅਖਾਣ ਤੇ ਮੁਹਾਵਰੇ 'ਚ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਅੰਤਰ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-
ਬਣਤਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਖਾਣ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਣਤਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੋ ਸ਼ਬਦੇ, ਤਿੰਨ ਸ਼ਬਦੇ, ਚਾਰ ਸ਼ਬਦੇ ਅਖਾਣਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਤੁਕੇ, ਦੋ ਤੁਕੇ, ਅੱਠ ਜਾਂ ਦਸ ਤੁਕੇ ਅਖਾਣ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਆਖਾਣ
ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਅਖਾਣਾਂ/ਕਹਾਉਤਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ-
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਹਾਵਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ
ਗੀਟੇ (ਰੋੜੇ)
ਰੋੜੇ (ਗੀਟੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਕੁੜੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਰੋੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਾਰੀ -ਵਾਰੀ ਕੁੜੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋੜੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਰੋੜੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਛਾਲਕੇ, ਅਗਲਾ ਰੋੜਾ ਚੱਕਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਸਾਰੇ ਰੋੜੇਆਂ ਨੂੰ ਚੱਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਡ ਵੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਮਿੱਟੀ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਗੇਂਦ ਨਾਲ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਲੜਕੀ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਘਰ ਜਿਹਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਗੇਂਦ ਜਾਂ ਗੀਟਾ ਹੀ ਉੱਪਰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ-ਦੋ ਟਹਿਣਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਟਹਿਣਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੇਂਦ ਜਾਂ ਗੀਟਾ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਖੇਡ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜੇ ਸਾਰੀਆਂ ਟਹਿਣਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਟਹਿਣਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਠੇ ਹੱਥ ‘ਤੇ ਰੱਖ ਫਿਰ ਸਿੱਧੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਟਹਿਣਾਂ ਵਾਪਸ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਉਣ ਤਾਂ ਵਾਰੀ ਆਊਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਖੇਡ ਵੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨੂੰ 2012 ਤੋਂ 2018 ਤੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਯਾਤਰਾ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸੱਤ ਵਾਰ "ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਲਗਜ਼ਰੀ ਰੇਲਗੱਡੀ" ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨੂੰ ਕੌਂਡੇ ਨਾਸਟ ਟਰੈਵਲਰਜ਼ ਰੀਡਰ ਚੁਆਇਸ ਟ੍ਰੈਵਲ ਅਵਾਰਡ ਤੋਂ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਲਗਜ਼ਰੀ ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਮਾਰਚ 2010 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਈ.ਆਰ.ਸੀ.ਟੀ.ਸੀ. ਅਤੇ ਕਾਕਸ ਐਂਡ ਕਿੰਗਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਲਿ. ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਰਾਇਲ ਇੰਡੀਅਨ ਰੇਲ ਟੂਰਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। (RIRTL) ਮਹਾਰਾਜਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ। ਇਹ ਵਿਵਸਥਾ 12 ਅਗਸਤ 2011 ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨੂੰ IRCTC ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰੇਲਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਡਾਇਨਿੰਗ ਕਾਰਾਂ ਹਨ - ਰੰਗ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਮਯੂਰ ਮਹਿਲ - ਇੱਕ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਰਸੋਈ ਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਰੋਸਣ ਵਾਲੀ ਪੂਰੀ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਸੇਵਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਯੂਰ ਮਹਿਲ (ਮੋਰ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ) ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਵਿੱਚ ਮੋਰ ਦੇ ਖੰਭ ਦੀ ਥੀਮ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਕਲੱਬ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਬਾਰ ਕੈਰੇਜ ਹੈ। ਸਫਾਰੀ ਲਾਉਂਜ ਅਤੇ ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ। thumb| ਮਹਾਰਾਜਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਰੁਕੀ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਰੇਲਗੱਡੀ ਵਿੱਚ 23 ਡੱਬੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਖਾਣਾ, ਬਾਰ, ਲਾਉਂਜ, ਜਨਰੇਟਰ ਅਤੇ ਸਟੋਰ ਕਾਰਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰਿਹਾਇਸ਼ 14 ਗੈਸਟ ਕੈਰੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਕੁੱਲ ਯਾਤਰੀ ਸਮਰੱਥਾ 84 ਹੈ। ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬਾਰ, ਦੋ ਡਾਇਨਿੰਗ ਕਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਬਾਰ ਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਕਲੱਬ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਲੌਂਜ ਵੀ ਹੈ। ਟਰੇਨ ਵਾਟਰ ਫਿਲਟਰੇਸ਼ਨ ਪਲਾਂਟ ਨਾਲ ਵੀ ਲੈਸ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਨ-ਬੋਰਡ ਸਮਾਰਕ ਬੁਟੀਕ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਜਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਹੁਣ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਚਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗੋਲਡਨ ਟ੍ਰਾਈਐਂਗਲ (ਦਿੱਲੀ, ਜੈਪੁਰ ਅਤੇ ਆਗਰਾ) ਦੇ ਟੂਰ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਾ-ਲੰਬੇ ਪੈਨ-ਇੰਡੀਅਨ ਸਫ਼ਰ ਹਨ। thumb| ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ :
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਗਜ਼ਰੀ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ
ਜ਼ੀਟਾ
ਜ਼ੀਟਾ (ਵੱਡਾ: Ζ, ਛੋਟਾ: ζ; ਯੂਨਾਨੀ:ζήτα ; ਕਲਾਸੀਕਲ ਯੂਨਾਨੀ: [ˈdzɛːta] or [ˈzdɛːta] zḗta, ; ਆਧੁਨਿਕ ਯੂਨਾਨੀ: [ˈzita] zíta) ਯੂਨਾਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਅੱਖਰ
ਯੂਸਫਪੁਰ ਦਾਰੇਵਾਲ
ਯੂਸਫਪੁਰ ਦਾਰੇਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੋਹੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼ਾਰਦਾ ਮੁਖਰਜੀ
ਸ਼ਾਰਦਾ ਮੁਖਰਜੀ (1919-2007) ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਜੋ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਯੂਸਫਪੁਰ ਦਾਰੇਵਾਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ਾਰਦਾ ਮੁਖਰਜੀ
ਜੀਵਨੀ
ਸ਼ਾਰਦਾ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਫਰਵਰੀ 1919 ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਰਦਾ ਪੰਡਿਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਚਾਚਾ ਰਣਜੀਤ ਐਸ ਪੰਡਿਤ ਦਾ ਵਿਆਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਭੈਣ ਵਿਜੇਲਕਸ਼ਮੀ ਪੰਡਿਤ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸਰਸਵਤੀਬਾਈ ਪੰਡਿਤ ਦੀ ਭੈਣ ਮਹਾਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੁਰਗਾ ਖੋਟੇ ਸੀ। ਉਹ ਸੁਬਰਤੋ ਮੁਖਰਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਏਅਰ ਚੀਫ ਮਾਰਸ਼ਲ ਬਣੇ ਅਤੇ 1937 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਘੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 1939 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। 1960 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਬੇਵਕਤੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰਤਨਾਗਿਰੀ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ) ਤੋਂ ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਲੋਕ ਸਭਾ, 1962 ਤੋਂ 1971 ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1971 ਦੀ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਲੜੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919
ਕੋਠੇ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ
ਕੋਠੇ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ (ਭਾਰਤ)
ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ( ਭਾਰਤ ) (ਐਮਐਸਪੀ )(ਅੰਗਰੇਜੀ: Minimum support price (MSP) ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦ ਕੀਮਤ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਫਸਲ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਖੁੱਲੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਫਸਲ ਤੇ ਹੋਈ ਲਾਗਤ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਭਾਅ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਫਸਲ ਦੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਮੁਨਾਫਿਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਸਾਲ ਵਿਚ ਦੋ ਵਾਰ 23 ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਲ 2009 ਤੋਂ ਐਮਐਸਪੀ ਖੇਤੀ ਲਾਗਤਾਂ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਲਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਲ 2018-19 ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਐਮਐਸਪੀ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲੋਂ 1.5 ਗੁਣਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਏਗਾ (ਐਮਐਸ ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ)। ਸੀਏਸੀਪੀ ਕੋਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਫਾਰਮੂਲੇ ਹਨ - ਏ 2, ਏ 2 + ਐਫਐਲ ਅਤੇ ਸੀ 2 । ਏ 2 ਵਿਚ ਬੀਜਾਂ ਅਤੇ ਖਾਦ ਵਰਗੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। FL ਪਰਿਵਾਰਕ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੀ 2 ਵਿੱਚ ਏ 2 + ਐੱਫ ਐਲ ਜਮ੍ਹਾ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਠੇਕਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਤ ਪੂੰਜੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਤੇ ਵਿਆਜ।
ਐਮਐਸਪੀ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਸਾਲ 2009 ਤੋਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਲਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਹੇਠ ਦਿੱਤੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ:
ਐਮਐਸਪੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵਸਤਾਂ
ਕੁੱਲ 23 ਜਿਣਸਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਵਿਧੀ ਦੁਆਰਾ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਵਿਰੋਧ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨਾ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਮੁੱਲ ’ਤੇ ਖ਼ਰੀਦ ਕਰਨੀ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ 23 ਫ਼ਸਲਾਂ ’ਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕਣਕ ਤੇ ਝੋਨੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਉਚਿਤ ਭਾਅ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਵਿਕਦੀਆਂ । ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਪਾਹ ਨਿਗਮ ਕਹਾਪ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਹਰ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹਰੇ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਅਨਾਜ ਦੀ ਘਾਟ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੋਂ ਜਿਣਸਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ’ਤੇ ਖ਼ਰੀਦ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਸ਼ਾਂਤਾ ਕੁਮਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਹ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਓਨਾ ਅਨਾਜ ਹੀ ਖ਼ਰੀਦਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ
ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਐਮਐਸਪੀ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।।ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇਹ ਅਨਾਜ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਪਜ ਵੱਧ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੇਗੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਸਾਨੀ ਮਸਲੇ
ਸਿਧਾਰਥ (ਕਲਾਕਾਰ)
200px|thumb|ਸਿਧਾਰਥ ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਸਿਧਾਰਥ ਆਰਟਿਸਟ (ਜਨਮ 1956), ਅਸਲੀ ਨਾਂ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ,"ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਸਥਾਨਿਕ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਣ ਕੇ ਵਿਖਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ।" ਗਊ-ਮਾਤਾ ਬਾਰੇ ਉਸਦੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੇ ਖਾਸ ਕਰ ਸੁਹਿਰਦ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ। ਪਰਮਜੀਤ ਕੱਟੂ ਦੁਆਰਾ ਸਿਧਾਰਥ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਲੰਮੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਜੋਂ ਪਰਮਜੀਤ ਕੱਟੂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿਧਾਰਥ, ਜੋ ਬੁੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਫਲਸਫੇ ਦੀ ਗੁੜਤੀ ਮਿਲੀ, ਬੋਧੀਆਂ ਤੋਂ ਨਾਦ ਯੋਗ, ਅਵਲੋਕੀ ਯੋਗ, ਕਰਮ ਯੋਗ, ਤੰਤਰ ਯੋਗ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਜਕ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਲਾ-ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾਇਆ, ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਵਿਖੇ ਡੌਰਜੀ (ਕਲਾਕਾਰ) ਬਣਿਆ, ਉਹ ਗੁਰੂ ਡੌਰਜੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮਿਆਂ ਬੋਧੀ ਲਾਮਾ ਸਿਧਾਰਥ ਫ਼ੱਕਰ-ਫਕੀਰ। ਉਹ ਕਲਾ ਦੀ ਸਤਰੰਗੀ, ਬਹੁ-ਰੰਗਾ ਤੇ ਇੱਕ ਰੰਗਾ, ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਖਰਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਬੁੱਤਘਾੜਾ, ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਦਾ ਮਾਹਿਰ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਗਾਇਕ, ਕਵਿਤਾ ਰਚਦਾ ਕਥਾਕਾਰ, ਲਿਪੀ ਰਚਦਾ ਹੈ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਦਾ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ, ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ ਹੈ ਤੇ ਖੁਦ ਰੰਗ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਲਗਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਸਿਧਾਰਥ ਦਾ ਜਨਮ 1956 ਵਿੱਚ ਰਾਏਕੋਟ ਨੇੜੇ ਬੱਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਅਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਸਾਈਨਬੋਰਡ ਪੇਂਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਾਜਗਿਰੀ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰ ਤਾਰਾ ਮਿਸਤਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਕੰਧ-ਚਿਤਰ ਅਤੇ ਫ਼ਰੀਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਸਿੱਖੀ। ਉਸਨੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਵੀ ਅੰਦਰੇਟਾ, (ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਗੁਜਾਰਿਆ।ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਥਾਂਕਾ ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਮਕਲੌੜਗੰਜ ਵਿੱਚ ਤਿਬੱਤੀ ਭਿਕਸ਼ੂਆਂ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਆਰਟ ਕਾਲਜ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਸਵੀਡਨ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਈ ਰਿਹਾ। ਹੁਣ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਸਟੂਡਿਓ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਯੂਕੇ, ਸਵੀਡਨ, ਅਮਰੀਕਾ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ੧੩੫ ਤੋਂ ਵਧ ਸਮੂਹਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ। ੨੦੧੨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਲੋਂ ਡੀਲਿਟ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਸਿਧਾਰਥ ਦੁਆਰਾ ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਦਿੱਲੀ, ਮੁੰਬਈ, ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਬਰਮਾ, ਸਿੰਘਾਪੁਰ, ਚੀਨ, ਹਾਂਗਕਾਗ, ਜਾਪਾਨ, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਸਵੀਡਨ, ਨਾਰਵੇ, ਕਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਸਵਿਟਰਜਰਲੈਂਡ, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ, ਅਫਰੀਕਾ, ਤੁਰਕੀ, ਇਰਾਨ, ਦੁਬਈ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਦਿ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਇਕੱਲਿਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਰਜਣਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 150 ਦੇ ਕਰੀਬ ਗਰੁੱਪ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਦਰਜਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਆਰਟ ਫੇਅਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਸਿਧਾਰਥ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਭਵਨ ਭੁਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨ, ਪੰਜਾਬ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਅਕੈਡਮੀ ਵੱਲੋਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸਨਮਾਨ, ਹਿਮਾਚਲ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਐਨੂਅਲ ਐਗਜ਼ੀਬਿਸ਼ਨ ਆਫ ਆਰਟ ਮੌਕੇ ਸਨਮਾਨ, ਰੈਜੀਡੈਂਸ ਆਫ ਯੂ.ਕੇ. ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਵੱਲੋਂ ਡੀ.ਲਿਟ. ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਸਿਧਾਰਥ ਦੀਆਂ ਸਿਰਜਣਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਲੈਕਸ਼ਨਜ਼ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਦਿੱਲੀ, ਸਵੀਡਨ, ਯੂ.ਐਸ.ਏ., ਯੂ.ਕੇ. ਆਦਿ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮਾਂ ਦਾ ਮਾਣ ਬਣੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਸਵੀਡਨ, ਯੂ.ਐਸ.ਏ., ਯੂ.ਕੇ., ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਤੁਰਕੀ, ਇਟਲੀ, ਜਾਪਾਨ, ਰੂਸ, ਕੰਬੋਡੀਆ, ਭੂਟਾਨ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਆਦਿ ਥਾਵਾਂ ਵਿਖੇ ਆਰਟ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਲਗਾਈਆਂ ਹਨ। ਸਿਧਾਰਥ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਨੇਤੀ ਨੇਤੀ, ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਂਪਲ ਆਰਟ ਐਂਡ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਉਪਰ 15 ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀਆਂ, ਵੈਜੀਟੇਬਲ ਡਾਈਜ ਅਤੇ ਮਿਨਰਲ ਪਿਗਮੈਂਟਸ ਉਤੇ ਰੀਸਰਚ ਵਰਕ ਹੈ ਤੇ ‘ਦੀ ਡੈਕੋਰੇਟਿਡ ਕਾਓ’ ਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਰਟ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਸਿਧਾਰਥ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਵੇਂ ਸਿਰਜਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਰਜਣਾਂਵਾਂ ਦਾ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁੱਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956
ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਪਗਨੋਟ:
ਪਰਦਾ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ
ਪਰਦਾ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਈਟਾ
ਈਟਾ (ਵੱਡਾ: Η, ਛੋਟਾ: η; ਯੂਨਾਨੀ: ἦτα ;) ਯੂਨਾਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਅੱਖਰ
ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ
right|thumb|250x250px| [[ਟਿੱਲਾ ਜੋਗੀਆਂ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਿੱਥੇ ਰਾਂਝਾ ਆਇਆ ਸੀ]]
ਪਲਾਟ
left|thumb| ਲੁੱਡਣ ਨੇ ਰਾਂਝੇ ਨੂੰ ਚਨਾਬ ਤੋਂ ਪਾਰ ਕੀਤਾ thumb| ਫਿਲਮ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ (1929) ਵਿੱਚ ਸੁਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਦਿਨਸ਼ਾਵ ਬਿਲੀਮੋਰੀਆ। 2020 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ YouTuber ਭੁਵਨ ਬਾਮ ਨੇ "ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ" ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਗਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਗੀਤ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਬੇਰਹਿਮ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਵਿਊਜ਼ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਮੁਰੀਦ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ
ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਸ਼ਾਰਪੁਰੀਆ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਡਾ. ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀ
ਜੋਂਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀ (18 ਫ਼ਰਵਰੀ 1937 - 17 ਜਨਵਰੀ 2010 ) ਪੰਜਾਬੀ, ਲੇਖਕ, ਸਾਹਿਤ ਅਲੋਚਕ, ਸੰਪਾਦਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਰਦੂ, ਫ਼ਾਰਸੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਚੰਗਾ ਗਿਆਨ ਸੀ।
ਜਨਮ
ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਫ਼ਰਵਰੀ 1937 ਨੂੰ ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਕਾਹਲੋਂ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਜਸਵੰਤ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਚੱਕ ਨੰ 5 ਡਾਕਖ਼ਾਨਾ ਰੀਨਾਲਾ ਖੁਰਦ ਤਹਿਸੀਲ ਉਕਾੜਾ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿਖੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ
ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ
ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਨਜ਼ਰੀਆ  ਜਾਂ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸੁਭਾਅ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸੋਚ ਅਤੇ ਕਰਮ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਰਵੱਈਏ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚਰਚਾ, ਦਲੀਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਹਨ। ਨਿਰਪੱਖਤਾ, ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਤੱਤ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 1946 ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਆਖਿਆਤਮਿਕ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦਿੱਤਾ: "" ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਹੈ, ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਾਹਸੀ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਸਚਾਈ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਖੋਜ, ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਪੜਤਾਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ, ਨਵੇਂ ਸਬੂਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਸਿੱਟੇ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਘੜੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਿਰੀਖਅਤ ਤੱਥਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ, ਮਨ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ - ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿਰਫ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। "ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ (1946) '' ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੋਜ, ਪੰਨਾ. 512" ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਭਾਅ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜ-ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੀਮਿਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਇਸਦੇ ਆਖਰੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਵੀ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਭਾਅ ਧਰਮ ਦੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਅਨੁਭੂਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਲਤ ਢੰਗ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਖੇਤਰ ਲਈ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਵੀ ਜੋ ਬੌਧਿਕ ਜਾਂਚ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਧਰਮ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਲਾਈਲੱਗ-ਪੁਣੇ ਅਤੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਭਾਵਨਾਵਾਦ ਅਤੇ ਤਰਕਹੀਣਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਰ-ਨਿਰਭਰ, ਤਰਕਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਭਾਅ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਭਾਅ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦਾ ਹਰ ਖੇਤਰ ਚੋਂ ਸੁੰਗੜਾਅ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਦਿਸਹਦਿਆਂ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਦਾ ਦਿਲਚਸਪ ਸਾਹਸ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਸਾਬਤ-ਸਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨਹਿਰੂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ "ਇਹ ਕੇਵਲ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ ਜੋ ਭੁੱਖ ਦੇ ਮਾਰੇ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ, ਗੰਦਗੀ ਅਤੇ ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਜਿਹੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਹਿਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਅਤੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਮਰ ਰਹੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਵਿਅਰਥ ਬੋਝ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਚਾਰਲਸ ਡਾਰਵਿਨ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨਤਾ ਦੁਆਰਾ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਟਦਾ ਹੈ " ਅਤੇ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਦੁਆਰਾ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ,"ਧਰਮ, ਮਜਲੂਮ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦਾ ਹੌਕਾ, ਬੇਦਿਲ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਦਿਲ, ਅਤੇ ਰੂਹ-ਰਹਿਤ ਹਾਲਤਾਂ ਦੀ ਰੂਹ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਫੀਮ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਦੁਬਿਧਾ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕਹਿਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਰਤ ਛੱਡਣ ਲਈ ਬੁਲਾਉਣਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਭਰਮ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ "ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ, ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ" ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਫਰਜ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਸਾਇੰਸ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਰਿਸੋਰਸਜ਼ ਨੇ ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੜੀ ਜਰਨਲ ਆਫ ਸਾਇੰਟੀਫਿਕ ਟੈਂਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਅਗਾਦੂ
Aagadu ਉਹ ਨਹੀਂ ਰੁਕੇਗਾ ) ਸਾਲ 2014 ਦੀ ਇੱਕ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਐਕਸ਼ਨ ਕਾਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸ਼੍ਰੀਨੁ ਵੈਤਲਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਨਿਲ ਰਵੀਪੁਦੀ, ਉਪੇਂਦਰ ਮਾਧਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵੀਨ ਵਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਰਾਮ ਅਚੰਤਾ, ਗੋਪੀ ਅਚੰਤਾ ਅਤੇ ਅਨਿਲ ਸਨਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ 14 ਰੈਲਸ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਤਹਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ ਬਾਬੂ ਅਤੇ ਤਮੰਨਾਹ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ, ਸੋਨੂੰ ਸੂਦ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੰਦਮ, ਅਤੇ ਐਮਐਸ ਨਾਰਾਇਣ ਸਹਿਯੋਗੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸ਼ਰੂਤੀ ਹਾਸਨ ਨੇ ਇੱਕ ਆਈਟਮ ਨੰਬਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਅਗਾਦੂ ਨੇ ਐਸ. ਥਮਨ ' 50 ਵੀਂ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਕੇਵੀ ਗੁਹਾਨ ਨੇ ਸਿਨੇਮੇਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਐਮਆਰ ਵਰਮਾ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ। ਮਹੇਸ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਮਾਹਰ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੁੱਕਪੱਟਨਮ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਸਰਕਲ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਪਰਾਧ, ਦਮੋਦਰ (ਸੋਨੂੰ ਸੂਦ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਇਆ ਗਿਆ) ਵੱਲੋਂ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੌਸ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਥਾਨ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚਲਿਆ ਕਿ ਦਾਮੋਦਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਭਾਰਥ ਦੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਗਾਦੂ 650 ਕਰੋੜ ਦੇ ਬਜਟ ਦੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ 28 ਨਵੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਅਰੰਭ ਹੋਈ ਅਤੇ 5 ਸਤੰਬਰ 2014 ਤੱਕ ਚੱਲੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਆਸ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਮੁੰਬਈ, ਗੁਜਰਾਤ, ਬੇਲਾਰੀ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਾਣੇ ਦੇ ਕੁਝ ਕ੍ਰਮ ਲਦਾਖ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਊਟੀ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਬੇਲਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂਕਣ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ. ਉਤਪਾਦਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਪੜਾਅ, ਜੋ 50 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚਲਿਆ, 16 ਸਤੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਲਪੇਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 2000 ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ' ਤੇ 19 ਸਤੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, ਅਗਾਦੂ ਚੰਗੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਅਤੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਨਵ ਰੀਲੀਜ਼ ਤੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਨਾਪਸੰਦ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕਾਰਨ, Aagadu ਲੱਖ 342,5 ਗਲੋਬਲ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਤਰਕ ਸ਼ੇਅਰ ਇਕੱਠਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਗਾਦੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਦਰਸ਼ਨਾਂ ਸਮੇਤ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਤੇ ਇੱਕ ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਕਮਾਲ ਦਾ ਕਾਰਨਾਮਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਐਨਕਾਉਂਟਰ ਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਈਦੁਧੰਦਾ ਪੁਲਿਸ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2014 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਸਭਿਅਤਾ
ਸਭਿਆਚਾਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ‘ਸਭਿਆਚਾਰ` ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਕਲਚਰ ਦਾ ਸਮਾਨਰਥੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਕਲਟਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਨ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਤਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ-ਵਿਸਥਾਰ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਅਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਚੁਕਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਐਡਵਰਡ ਬੀ. ਟਾਇਲਰ ਦੇ ਸਿਰ ਸੱਜਦਾ ਹੈ। ‘ਸਭਿਆਚਾਰ` ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸੰਧੀ-ਛੇਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ:- ਸਭਿਆਚਾਰ = ਸੱਭਿਆ + ਆਚਾਰ (Civilized + behaviour) ਸ+ਭੈਅ ਸਵੈ+ਭੈਅ:-ਇਕ ਭੈਅ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਿਹਾਰ ਤੇ ਵਿਵਹਾਰ, ਨਿਯਮਾਵਲੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਜੋ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਨਿਖਾਰ, ਇਸ ਦਾ ਬੌਧਿਕ ਹੋਣਾ, ਆਪਣੇ ਆਦਰਸ਼ ਵੱਲ ਵਧਣਾ ਹੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਵ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੰਪੂਰਨ ਵਾਤਾਵਰਨ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲੋੜ੍ਹਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ, ਆਦਤਾਂ, ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ ਬਾਰਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ: ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਵਿਹਾਰ (Culture Studied: Theory & Practice) ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹੋਂਦ ਦੀਆਂ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਉੱਪਰ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਆਤਮਗਤ ਅਤੇ ਵਸਤੂਗਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਈ ਵਿਦਵਾਨਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੇਠ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ:- ਟਾਈਲਰ ਅਨੁਸਾਰ “ਸਭਿਆਚਾਰ ਉਹ ਜਟਿਲ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ, ਵਿਸਵਾਸ਼, ਕਲਾ, ਨੈਤਿਕਤਾ, ਕਾਨੂੰਨ, ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਦਤਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਜ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ"1 ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਿਰਸਕੋਵਿਤਸ ਨੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸੰਖੇਪ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ 1.	ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਜਿਆ ਭਾਗ ਹੈ। 2.	ਸਭਿਆਚਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਸਿੱਖੇ ਹੋਏ ਭਾਗ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਅਮੈਰਿਕਨਾ ਅਨੁਸਾਰ “ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ਦਾ ਵਿਹਾਰਕ ਵਸਤੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ"।2
ਸਭਿਅਤਾ
ਸਭਿਅਤਾ ਸ਼ਬਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ‘ਸਿਵਿਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ` (Civilization) ਦਾ ਸਮਾਨਰਥੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਤੋ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਿਵਲਿਸ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਅਰਥ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣਨ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਦੇ ਹਨ। ਸਿਵਿਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਭਾਵ ਸਮਾਜਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਉਹ ਪੜਾਅ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਮਾਜ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਨਾਤੇਦਾਰੀ ਜਾਂ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿਵਿਲ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੱਜ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਵਿਲੀਕਰਨ ਦਾ ਇਹ ਪੜਾਅ ਪਦਾਰਥਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕੁਝ ਐਸੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੋੜ ਲੈ ਆਂਦਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਕਾਢ, ਪਹੀਏ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਲਿਪੀ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ। ਅਸੀਂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਦਾਰਥਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸੱਭਿਅਤਾ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਰੂਚੀਆਂ ਦੇ ਧਾਰਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਸੁਸਾਇਟੀ, ਐਨ ਇੰਟਰੋਡਕਟਰੀ ਅਨੈਲਿਸਿਜ਼` ਵਿੱਚ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਇਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ: ਸਭਿਅਤਾ ਤੋਂ ਸਾਡਾ ਮਤਲਬ ਉਸ ਸਾਰੇ ਮੈਕਾਨਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਯੰਤਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਮੰਤਵ ਨਾਲ ਘੜਿਆ ਹੈ।
ਸਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ: ਪਰਸਪਰ ਸਾਂਝ
ਸਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਸੰਬੰਧ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਹੋਂਦ ਨਾਲ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਰਜਨਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਮੈਕਾਈਵਰ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਯੋਗਤਾ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਟਾਇਪ ਰਾਈਟਰ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨ ਜਾਂ ਪੈਨ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਆਦੇਸ਼ ਲੇਖ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਚਨਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਿਧੇ ਤੌਰ `ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਿਟੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਹਨ। ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਅਧੂਰੀ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੂਸਰਾ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਰਖਾਣ ਦੀ ਅਧੂਰੀ ਕੁਰਸੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੂਸਰਾ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਅਧੂਰੇ ਨਾਵਲ, ਕਹਾਣੀ ਜਾਂ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਸਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਦਵੰਦਾਤਮਕ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਸਪਰ ਅੰਤਰ-ਸੰਬੰਧਿਤ, ਅੰਤਰ-ਆਧਾਰਿਤ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪਰ ਨਿਵੇਕਲੇ ਵਰਤਾਰੇ ਹਨ। 1,2,3 ਸਭਿਅਤਾ ਉਹ ਸੰਪੂਰਨ ਵਾਤਾਵਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਵਿਅਕਤੀਤਵ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਸਭਿਅਤਾ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਧਰ ਸਮਝਿਆ ਹੈ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਥਮ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਟਾਇਲਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਪਰਿਆਇਵਾਚੀ ਸ਼ਬਦ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਮੈਕਾਈਵਰ ਅਤੇ ਪੇਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਐਨ ਇੰਟਰੋਡਕਟਰੀ ਅਨੈਲਿਸਿਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ: ਸਭਿਅਤਾ ਤੋਂ ਸਾਡਾ ਮਤਲਬ ਉਸ ਸਾਰੇ ਮੈਕਾਨਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਯੰਤਰਨ ਰੱਖਣ ਦੇ ਮੰਤਵ ਨਾਲ ਘੜਿਆ ਹੈ। ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਭਿਅਤਾ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਇਕੋ ਸਮਾਜਕ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਅ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਭਿਅਤਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਮਗਰਲਾ ਪੜਾਅ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਕਈ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਕਠਿਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਇਕੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਹੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਭਿਅਤਾ ਵਿੱਚ ਉਪਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਮੈਕਾਨਿਜ਼ਮ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪ੍ਰਵਰਗ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਆਦਿ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪ੍ਰਵਰਗ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸੇ ਸਥੂਲ ਵਸਤੂ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਕੋਈ ਵਰਨਾਤਮਿਕ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਸਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਕ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਕੇ ਉਚਿੱਤ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਹਾਇਕ ਪੁਸਤਕਾਂ:- 1. ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ- ਡਾ. ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ ਪ੍ਰਕਾਸਨ:- ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੰਨਾ- 18,19 ਤੇ 69 2. ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਪਛਾਣ-ਚਿੰਨ੍ਹ- ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ:- GRACIOUS BOOKS 23, SHALIMAR PLAZA OPP. MAIN GATE PUNJABI UNIVERSITY PATIALA, ਪੰਨਾ-90 ਤੇ 91
ਹੈਤੀ ਇਨਕ਼ਲਾਬ
ਹੈਤੀ ਇਨਕ਼ਲਾਬ (1791–1804) ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਕਲੋਨੀ ਸੇਨ ਦੋਮਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਿਦਰੋਹ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਮੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਰਾਜ ਹੈਤੀ ਗਣਤੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਇਨਕ਼ਲਾਬ ਅਫਰੀਕਨ ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਗਸਤ 1791 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਨਵੰਬਰ 1803 ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਏਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਹਾਰ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਹੈਤੀ 1 ਜਨਵਰੀ 1804 ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ।
ਹੇਮੰਤ ਸ਼ੇਸ਼
ਹੇਮੰਤ ਸ਼ੇਸ਼  (ਜਨਮ 28 ਦਸੰਬਰ 1952 ਜੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ
ਉਸ ਨੇ ਐਮ ਏ (ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ) ਰਾਜਸਥਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜੈਪੁਰ ਤੋਂ 1976 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਹ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਸੂਚਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕਲੇਕਟਰ ਆਦਿ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪਦਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਰਜ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੇਮੰਤ ਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਮਾਮਲਾ ਮੰਡਲ, ਅਜਮੇਰ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਪਦ ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ-ਨਵਿਰਤ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ
ਉਸਨੇ 20 ਤੋਂ ਵਧ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 15 ਮੌਲਿਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਆਓਟਾ
ਆਓਟਾ (ਵੱਡਾ: Ι, ਛੋਟਾ: ι; ਯੂਨਾਨੀ: Ιώτα [iɔ̌ːta]) ਯੂਨਾਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦਾ ਨੌਵਾਂ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਥਿਤੀ
ਥਿਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਵਿ–ਭੇਦ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ ਥਿਤਿ ਸ਼ਬਦ ਤਿੱਖੀ ਦੇ ‘ਤੇ’ ਅਤੇ ‘ਥ’ ਅੱਖਰ ਤਿੱਥੀ ਨੂੰ ਥਿਤੀ ਬਣਾ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਰੁੱਤ ਜਾਂ ਥਿੱਤ ਹਨ। ਥਿਤਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇ ਵਹਿਮ ਭਰਮ ਜੋੜ ਲਏ ਲੋਕ ਮਨ ਨੇ ਥਿਤੀ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਪੈਦਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਥਿਤੀ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੰਨ ਦੀ ਗਤੀ ਅਥਵਾ ਥਿਤਾਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਖਿਆਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੰਨ ਦੇ ਦੋ ਪੱਖ ਹਨ:ਕਿਸ਼ਨ ਤੇ ਸ਼ੁਕਲ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੌਦਾਂ ਚੌਦਾਂ ਥਿਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿ੍ਸ਼ਨ ਪੱਖ ਅਮਾਵਸ ਨੂੰ ਮੁੱਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੀ ਰਚੀ ਥਿਤੀ ਰਾਗ ਬਿਲਾਵਲ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ 20 ਬੰਦ ਹਨ ਹਰ ਬੰਦ 6 ਤੁਕਾਂ ਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਕਾਵਿ ਉਪਰ ਰਾਗ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਖਿਆਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਾਉ ਦੀ ਤੁਕ ਹੈ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਛੰਦ ਦੀ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀ ਤੋ ਇਹ ਰਚਨਾ ਚੌਪਈ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ।ਮਾਤਾ੍ਵਾਂ ਦੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਸਭ ਥਾਂ ਹੈ। ਦੁਤੀਆ, ਪੰਚਮੀ, ਏਕਾਦਸ਼ੀ, ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮੱਸਿਆ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਦੋ ਪਦਿਆ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਤੋ ਮੁਕਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀ ਪ੍ਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਉੱਤੇ ਬਲ ਦਿੱਤਾ। ਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਗਾ ਦੇ ਉੱਚਾਰਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਲਈ ਰਾਗ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਬਾਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਵਿ ਰੂਪ
ਵਹੁਟੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣੀ ਏ
ਵਹੁਟੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣੀ ਏ 2011 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ ਹੋਈ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਢਿੱਡ ਤੇ ਆਂਦਰ
ਢਿੱਡ ਦੀ ਆਂਦਰ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਨਿਰੂਪਮਾ ਰਾਜੇਂਦਰ
ਨਿਰੂਪਮਾ ਅਤੇ ਰਾਜੇਂਦਰ (ನಿರುಪಮ ಮತ್ತು ರಾಜೇಂದ್ರ) ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਅਤੇ ਕੱਥਕ ਨ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਦੇ ਉੱਘੇ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਰਤਕੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਤੋਂ ਹਨ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੰਮ
thumb| ਰਾਜੇਂਦਰ 2013 ਵਿੱਚ ਮਹਾ ਮਾਇਆ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਰਵਿੰਦਰ ਕਲਾਕਸ਼ੇਤਰ, ਬੰਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪਰਫਾਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ | ਨਿਰੂਪਮਾ ਅਤੇ ਰਾਜੇਂਦਰ ਦੀ ਅਭਿਨਵ ਨਿਰਤ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਅਤੇ ਕੱਥਕ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਿਰਤ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਨਾਚ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ, ਕਨੇਡਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ|      ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ| ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੇਟਿੰਗ ਵਿੱਚੋਂ "ਏ ਟੌਪ" ਤੇ ਹਨ|
ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਮੀਖਿਆ
thumb| ਸਾਲ 2013 ਵਿਚ ਚੌਧਿਆ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਹਾਲ, ਬੰਗਲੁਰੂ ਵਿਚ ਨਿਰੂਪਮਾ ਰਾਜੇਂਦਰ ਓ.ਜੇ.ਐੱਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ | 2010 ਵਿੱਚ, ਅਭਿਨਵ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ "ਓਜਸ" ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਜੋਸ਼" ਦੇ ਨਾਮੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ | ਇਸ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗਾਨਾ ਸਭਾ ਚੇਨਈ ਅਤੇ ਚੌਧਿਆ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਹਾਲ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦ ਹਿੰਦੂ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਘੰਟੇ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਗੈਰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੱਥਕ ਡਾਂਸ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਲ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ| ਦਿ ਜੌਇ ਗਿਵਿੰਗ ਵੀਕ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕੰਮ ਲਈ ਐਸ ਏ ਪੀ ਲੈਬਜ਼, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਗਵਤਮ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਕੱਥਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ
1998 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਰਤ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚਤਾ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਿਰੂਪਮਾ ਨੂੰ ਨਾਟਯ ਮਯੂਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜੇਂਦਰ ਨੂੰ ਨਾਟਯ ਮਯੁਰਾ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਵਾਇਤੀ ਨਾਚਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ, ਕਰਨਾਟਕ ਕਲਾਸ਼੍ਰੀ ਅਵਾਰਡ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ, ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ, ਨਿਰੂਪਮਾ ਰਾਜੇਂਦਰ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਮਾਇਆ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਨ੍ਰਿਤ ਤਿਉਹਾਰ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਰਵਿੰਦਰ ਕਲਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਰਤਕੀ ਯੂ.ਐੱਸ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਰਾਓ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਾਪਾ
ਕਾਪਾ (ਵੱਡਾ: Κ, ਛੋਟਾ: κ ਜਾਂ ϰ; ਯੂਨਾਨੀ: κάππα) ਯੂਨਾਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਅੱਖਰ
ਸਾਇਮਾ ਨੂਰ
ਸਾਇਮਾ ਨੂਰ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਾਇਮਾ ਨੇ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਸਾਇਮਾ ਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦ ਰਫ਼ੀਕ਼ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸਲੂਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ। ਸਾਇਮਾ, 2013 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦ ਰਫ਼ੀਕ਼ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇਸ਼ਕ਼ ਖ਼ੁਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਸਯੱਦ ਨੂਰ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਹੁਟੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣੀ ਐ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਫ਼ਿਲਮ
ਸਾਇਮਾ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਗੀਨਾ ਖਾਨੁਮ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1987 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਗਰੀਬਾਂ" ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਅਕਰਮ ਖ਼ਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਫ਼ਿਲਮ "ਖ਼ਤਰਨਾਕ" ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੁਲਤਾਨ ਰਾਹੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਈਦ ਨੂਰ ਨੇ ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫ਼ਲਤਾ 1998 ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤਕ-ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਚੂੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਕੁੱਲ 200 ਮਿਲੀਅਨ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣ ਗਈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਥ੍ਰਿਲਰ ਫ਼ਿਲਮ 'ਖਿਲੋਨਾ' ਵਿੱਚ ਤਾਨਿਆ ਦੀ ਦੂਜੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੀਰਾ ਅਤੇ ਸੌਦ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ। 2000 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ 'ਜੰਗਲ ਕਵੀਨ' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਡਰ ਕੁੜੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਟਾਰਜਨ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹੈ, ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੇਲਾਂ 'ਤੇ ਲਮਕਦੀ ਹੈ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਸਈਅਦ ਨੂਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। 2005 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਲੌਕਿਕ-ਕਲਪਨਾ ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਗ ਅਤੇ ਨਾਗਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ 'ਭਾਈ ਲੌਗ' ਵਿੱਚ ਮੁਨੱਈਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਕਸ-ਆਫ਼ਿਸ 'ਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਸੀ, ਨੇ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ। ਰੀਲੀਜ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ 9.7 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਫ਼ਿਲਮ 'ਸ਼ਰੀਕਾ' ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ 3 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ। ਸਾਈਮਾ ਐਤਜ਼ਾਜ਼ ਹਸਨ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ 'ਸਲੂਟ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਹੈ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 'ਰੰਗ ਲਾਗਾ', 'ਕਨੀਜ਼', 'ਯੇ ਮੇਰਾ ਦੀਵਾਨਪਨ ਹੈ' ਅਤੇ 'ਮੁਬਾਰਕ ਹੋ ਬੇਟੀ ਹੁਈ ਹੈ' ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਡਰਾਮਾ ਸੀਰੀਜ਼ 'ਲਮਹੇ' ਵਿੱਚ ਸਰਮਦ ਖੂਸਤ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
2007 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸਾਇਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਕਾਹ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਸਯੱਦ ਨੂਰ ਨਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
2018 ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸਈਅਦ ਨੂਰ ਨੇ ਸਾਇਮਾ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖਰੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੋੜੇ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕਲਿੱਪ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।
ਮੀਡੀਆ
ਸਾਈਮਾ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਅਤੇ 2000 ਦੇ ਆਰੰਭ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਮੋਹਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2017 ਵਿੱਚ, 'ਦਿ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ' ਨੇ ਲਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਹੀਰੋਇਨਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਇਮਾ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਦਿ ਨਿਊਜ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਆਲੋਚਕ ਓਮੈਰ ਅਲਾਵੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ, "ਤੁਸੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਕਾਸਟ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ"। 2010 ਵਿੱਚ, ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਿਲਵਰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ" ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ "ਹੁਣ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ" ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਨਿਘਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਈਮਾ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਨਾਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਮਾਧਿਅਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ, ਜੋ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਸੀ।
ਅਲਬਾਨੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ
ਅਲਬੇਨਿਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਯੂਰਪੀ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਲਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਲਬੇਨਿਆਈ ਜਨਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ ਦਸ ਲੱਖ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਦੋ ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਗਵੇਗੁਇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਨੂੰ ਤੋਸਕ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗਿਆ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਭੇਦ ਹੈ: ਗਵੇਗੁਈ ਵਿੱਚ ਸਵਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਨਹੀਂ ਤੋਸਕ ਵਿੱਚ ਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬੋਲੀਆਂ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਯੂਰਪੀ ਰੂਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਰਿਆਪਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਜਿਹਾ: ਤਾਂ (ਦਾਊ - ਅਂਗ੍ਰੇਜੀ ; ਤੂੰ - ਹਿੰਦੀ) ; ਨਾ (ਵੀ - ਅਂਗ੍ਰੇਜੀ, ਅਸੀਂ - ਹਿੰਦੀ) ; ਜੂ (ਯੂ - ਅਂਗ੍ਰੇਜੀ, ਤੂੰ - ਹਿੰਦੀ) ਅਤੇ ਕਰਿਆਪਦੋਂ ਵਿੱਚ ਰੂਪਵਿਧਾਨ: ਦੋਮ (ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ) ; ਦੋਤੀ (ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ) ; ਦੋਮੀ (ਅਸੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ) ; ਅਤੇ ਦੋਨੀ (ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ)।
ਇਸ ਦੀ ਸਾਰਾ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਲੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਯੂਰੋਪੀ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਅਨੇਕ ਮੌਲਕ ਸ਼ਬਦ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਰੀਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਸ਼ਬਦ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਏ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਗਰੀਕ ਵਲੋਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕੁੱਝ ਸ਼ਬਦ ਘੁੰਮ ਫੇਰਕੇ (ਅਤੇ ਕਦੇ - ਕਦੇ ਵੇਸ਼ ਬਦਲਕੇ ਵੀ) ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਲਿਪਸੇਤ (ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ) ਸ਼ਬਦ ਸਰਬਿਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਲੋਂ ਅਲਬੇਨਿਆਈ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਬਿਆ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਗਰੀਕ ਵਲੋਂ ਲਿਆ ਸੀ। ਸਲਾਵਭਾਸ਼ਾਵਾਂਵਲੋਂ ਵੀ ਅਨੇਕ ਸ਼ਬਦ ਲਈ ਗਏ ਹਨ। ਕਲਾਸਿਕੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਰੀਕ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਲਬੇਨਿਆ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਪਾਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲਾਤੀਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਵਲੋਂ ਹੀ ਉੱਥੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਅਲਬੇਨਿਆਈ ਅੰਕਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਲਈ ਕਤਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਤ ਲਈ ਕਵਿਦ ਸ਼ਬਦ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੇਸ (ਪੰਜ) ਅਤੇ ਦਹੇਤ (ਦਸ) ਮੂਲ ਭਾਰਤੀ - ਯੂਰੋਪੀ - ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮੀਕਸ (ਦੁੱਧ) ਅਲਬੇਨਿਆਈ ਵਿੱਚ ਮੀਕ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਭੁਤਵਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅਲਬੇਨਿਆਈ ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਉੱਤੇ ਯਥਾਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਬਲ ਲਾਤੀਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਪਿਆ, ਪਰ ਪੇਂਡੂ ਜਨਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਸਰਵਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉੱਚਾਰਣ ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਨ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੌਲਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਖੰਡਤ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਜਿਸ ਪਹਾੜ ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਏਪੀਰਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਮਾਂਟੀਨੀਗਰੋ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਦਰਿਆਤੀਕ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੂਰਵਸਥ ਹੈ। ਇਹ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਇਹ ਹੁਣੇ ਤੱਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ 15ਵੀਆਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਹੀ ਉਪਲੱਬਧ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਾਹਿਤ 16ਵੀਆਂ ਅਤੇ 17ਵੀਆਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦਾ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਅਲਬੇਨਿਆਈ ਸਾਹਿਤ ਜਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬੋਲੀਆਂ ਦਾ ਹੀ ਆਮ ਤੌਰ: ਅਪਰਿਵਰਤੀਤ ਰੂਪ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਮੜ੍ਹੀ
ਮੜ੍ਹੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:
1893
1893 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ 1890 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮੌਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਯੂਸਫਪੁਰ ਆਲੇਵਾਲ
ਯੂਸਫਪੁਰ ਆਲੇਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੋਹੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਰੀ ਸਿੰਘ
ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਫੇ ਦਰਜ ਹਨ।
ਪੀਰੇ ਸਿਮੋਨ ਲੈਪਲੇਸ
ਪੀਰੇ ਸਿਮੋਨ ਲਾਪਲਾਸ (Pierre Simon Laplace, 1749 - 1827) ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਗਣਿਤਅ, ਭੌਤੀਕਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਖਗੋਲਵਿਦ ਸਨ। ਲਾਪਲਾਸ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਮਾਰਚ 1749 ਈ., ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਰਿਦਰ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਧਨੀ ਗੁਆਂਡੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਹੋਈ।
ਕਾਰਜ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਗੋਲਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਅਨੇਕਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੋਜਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਖਗੋਲਵਿਗਿਆਨ ਉੱਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ  ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਮੇਂਵਾਰ ਪ੍ਰੇਜਾਤੇ ਪਾਰ ਦਿਵੇਰ ਸਵਾਂਸ (Memoirs presentes par divers savans), ਏਕਸਪੋਜਿਸਯੋਂ ਦਿਉ ਸਿਸਤੈਮ ਦਿਉ ਮੌਦ (Exposition du systeme du monde) ਅਤੇ ਮੇਕਾਨਿਕ ਸੇਲੈਸਤ (Mecanique Celeste) ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੌਰ ਸਮੁਦਾਏ ਦੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਅਤੇ ਗੁਰੁਤਾਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਸੌਰ ਸਮੁਦਾਏ ਦੀ ਸੰਪੂਰਣ ਗਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਦੂਸਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਸਬੰਧੀ ਕਲਪਨਾ ਅਤੇ ਤੀਸਰੀ ਵਿੱਚ ਸੌਰ ਸਮੁਦਾਏ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਜੰਤਰਿਕ ਨਿਰਮੇਏ ਦਾ ਸਾਰਾ ਹੱਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਭਾਵਿਅਤਾ ਦੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਭੋਰਾਕੁ ਅਵਕਲ ਸਮੀਕਰਣਾਂ ਦਾ ਅਤੇ ਲਘੁੱਤਮ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਿਅਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਸੰਭਾਵਿਅਤਾ ਉੱਤੇ ਲਿਖਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਧਪਤਰੋਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਥੇਓਰੀ ਅਨਾਲਿਤੀਕ ਦੇ ਪ੍ਰੋਬਾਵਿਲਿਤੇ (Theorie analytique des probabilites, 1812 ਈ .) ਵਿੱਚ ਹੈ। ਯੰਤਰਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਦੀਰਘਵ੍ਰੱਤਜ ਦੇ ਤਲ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਤਲ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸਥਿਤ ਕਿਸੇ ਕਣ ਉੱਤੇ, ਉਸਦੇ ਖਿੱਚ ਦੇ ਨਿਰਮੇਏ ਦਾ ਸਾਰਾ ਹੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਪਲਾਸ ਦੇ ਗੁਣਕ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਫਲਨ ਦਾ ਪ੍ਰਚੁਰ ਵਰਤੋ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੌਲਤ ਫਲਨ ਲਾਪਲਾਸ ਸਮੀਕਰਣ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭੌਤੀਕੀ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੈਸਾਂ ਵਿੱਚ ਧਵਨਿਵੇਗ ਉੱਤੇ ਨਿਊਟਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦਾ ਸ਼ੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਜਵਾਰ ਭਾਟੇ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਉੱਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਨਵੇਸ਼ਣ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਵਾਯੁਦਾਬ ਮਾਪਕ ਵਲੋਂ ਉਚਾਈ ਮਿਣਨੇ ਦਾ ਨਿਯਮ ਗਿਆਤ ਕੀਤਾ। 5 ਮਾਰਚ 1827 ਈ. ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਖੋਜੀ
ਮੋਂਟਾਨਾ
ਮੋਂਟਾਨਾ ਪੱਛਮੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਹਾੜ-ਲੜੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਛੋਟੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਰਾਜ ਦੇ ਮੱਧਵਰਤੀ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਰਾਕੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 77 ਹੈ। ਇਹ ਭੂਗੋਲਕ ਤੱਥ ਇਸ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ montaña (ਪਹਾੜ) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਜ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਪਨਾਮ ਹਨ, ਕੋਈ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਨਹੀਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹਨ: "ਵੱਡੇ ਅਸਮਾਨ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼" ਅਤੇ "ਖ਼ਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ", ਅਤੇ ਨਾਅਰੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਚਮਕਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜ" ਅਤੇ ਅਜੋਕਾ "ਆਖ਼ਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਥਾਂ" ਵੀ।
ਜੇਨੁਰੀ ਸਚੋਦੋਲਸਕੀ
ਜੇਨੁਰੀ ਸਚੋਦੋਲਸਕੀ (19 ਸਤੰਬਰ 1797 – 20 ਮਾਰਚ 1875) ਇੱਕ ਪੋਲਿਸ਼ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ੋਜੀ ਅਫਸਰ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1875 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1797
ਮਹਾਤਮਾ
ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਫੇ ਦਰਜ ਹਨ।
ਤਰੀਕਤ
﻿ਤਰੀਕਤ (طريقة ṭarīqah, ਬਹੁਵਚਨ طرق ṭuruq, طريق “ਤਰੀਕਾ” ਤੋਂ; tariqat, tarikat) ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਲਈ ਸ਼ਰੀਅਤ ਤੋਂ ਅਗਲਾ ਦਰਜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਲਿਕ ਆਪਣੇ ਜ਼ਾਹਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬਾਤਨ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਕੀਕਤ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਉਸਤਾਦ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਖ਼, ਮੁਰਸ਼ਦ ਜਾਂ ਪੀਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ੇਖ਼ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਤੱਕ ਇਨਸਾਨ ਇਕੱਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸ਼ੈਤਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਆਸਾਨ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮਗਰ ਜਦ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸ਼ੇਖ਼ ਕੀ ਬੈਤ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਮੁਰੀਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼ੇਖ਼ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਫ਼ਸ ਨੂੰ ਅਯੂਬ ਤੋਂ ਪਾਕ ਕਰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਫ਼ਰਬ ਹਾਸਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਅਮਲ ਨੂੰ ਜਾਂ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਣ ਨੂੰ ਤਰੀਕਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ