cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਯੋਗਿੰਦਰ ਯਾਦਵ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਚਾਰਟਰ ਐਕਟ 1813
ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਐਕਟ 1813 (ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ 1813 ਦਾ ਚਾਰਟਰ ਐਕਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਇੱਕ ਐਕਟ ਸੀ। ਇਸ ਐਕਟ ਰਾਹੀਂ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਵਾਂ ਚਾਰਟਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਵਪਾਰ ਤੇ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਐਕਟ ਅਧੀਨ ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਸਿਰਫ ਚਾਹ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਦਾ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇਸ ਐਕਟ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਿਕ ਇਕਾਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
1 ਇਸ ਐਕਟ ਅਧੀਨ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਵਲੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਿਆ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ
ਪੁਰਾਣੀ ਹਿੰਦੀ
ਪੁਰਾਣੀ ਹਿੰਦੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ (ਖਰੀਬੋਲੀ) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਢਲਾ ਪੜਾਅ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਉਰਦੂ ਦਾ ਪੂਰਵਜ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ੌਰਸੇਨੀ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਪੱਟੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਲਗਭਗ 13ਵੀਂ-15ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਕਵੀ-ਸੰਤ ਨਾਮਦੇਵ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਤੁਕਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਬੀਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਖਰੀਬੋਲੀ ਵਰਗੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੀ ਹਿੰਦੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ-ਅਰਬੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ 769 ਈਸਵੀ (ਸਿੱਧ ਸਰਹਪਦ ਦੁਆਰਾ ਦੋਹਕੋਸ਼ ) ਵਿੱਚ ਅਪਭ੍ਰਸ਼ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੀ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਿਕ ਅਧਾਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਸ਼ਬਦ ਜੋੜਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਾਸ਼ਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਦੀਆਂ ਅਜੋਕੀ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਮਜਰੂਹ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰੀ
ਮਜਰੂਹ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰੀ (1 ਅਕਤੂਬਰ 1919 − 24 ਮਈ 2000) ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਕਵੀ, ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ 1950 ਵਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ 1960 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨਮੇ ਦੀਆਂ ਸਿਖਰਲੀਆਂ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲਿਖਾਰੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਥੰਮ ਸੀ।  ਉਸ ਨੂੰ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਆਧੁਨਿਕ ਉਰਦੂ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਮਜਰੂਹ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਪੂਤ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਰਾਰ ਉਲ ਹਸਨ ਖਾਨ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ 1919/1920 ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ,ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਸੀ ਪਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਸੁਕ ਨਹੀਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਮਜਰੂਹ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ 'ਮਦਰੱਸਾ ਸਿੱਖਿਆ' ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਦਰਸ-ਏ-ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ - ਇੱਕ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ। ਜਿਸ ਨੇ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ- ਅਤੇ ਫਿਰ 'ਅਲਿਮ' ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
1246
1246 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਰੂਪਸ਼ਾ ਚੈਟਰਜੀ
ਰੂਪਸ਼ਾ ਚੈਟਰਜੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯੂਥ (ਕਹਾਣੀ)
"ਯੂਥ" ਜੋਜ਼ਫ ਕੋਨਰਾਡ ਦੀ ਸਵੈਜੀਵਨੀਪਰਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। 1898 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬਲੈਕਵੁਡ'ਜ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਯੂਥ, ਏ ਨਾਰੇਟਿਵ, ਐਂਡ ਟੂ ਅਦਰ ਸਟੋਰੀਜ ਦੇ 1902 ਵਾਲੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਰਟ ਆਫ਼ ਡਾਰਕਨੈਸ ਅਤੇ ਦ ਐਂਡ ਆਫ਼ ਦ ਟੈਥਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਅਤਲਸ ਪਹਾੜ
ਅਤਲਸ ਪਹਾੜ ਜਾਂ ਐਟਲਸ ਪਹਾੜ (ਬਰਬਰ: ਇਦੁਰਾਰ ਨ ਵਤਲਸ, جبال الأطلس, ਪੁਰਾਤਨ ਅਰਬੀ: ਦਰਨ; ਦੀਰਿਨ) ਇੱਕ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਹੈ ਹੋ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਮੋਰਾਕੋ, ਅਲਜੀਰੀਆ ਅਤੇ ਤੁਨੀਸੀਆ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ 2,500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਤੂਬਕਲ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਮੋਰਾਕੋ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹਦੀ ਉੱਚਾਈ 4167 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਲੜੀ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੀਆਂ ਤਟਰੇਖਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਮਾਰੂਥਲ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਅਬਾਦੀ ਬਰਬਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੈ।
ਤਮਸ਼ੀਲ
ਤਮਸ਼ੀਲ (ਯੂਨਾਨੀ ἀναλογία, analogia, "ਅਨੁਪਾਤ", ana- "ਉੱਤੇ, ਅਨੁਸਾਰ," ["ਵਿਰੁੱਧ", "ਦੁਬਾਰਾ" ਵੀ] + logos "ਅਨੁਪਾਤ" ["ਸ਼ਬਦ, ਭਾਸ਼ਣ, ਗਿਣਤੀ-ਮਿਣਤੀ" ਵੀ] ) ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ੇ (ਐਨਾਲਾਗ, ਜਾਂ ਸਰੋਤ) ਤੋਂ ਦੂਜੇ (ਟੀਚਾ-ਖੇਤਰ) ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਂ ਅਰਥ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਬੋਧਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਸੰਗਤ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਹੈ। ਸੌੜੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ, ਤਮਸ਼ੀਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਰਗੂਮੈਂਟ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਗਮਨ ਤੇ ਆਗਮਨ ਨਾਲੋਂ ਅੱਡਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਅਧਾਰ-ਵਾਕ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਮਸ਼ੀਲ ਪਦ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਟੀਚੇ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਵੀ ਲਖਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ) ਸਮਰੂਪਤਾ ਹੁੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤਮਸ਼ੀਲ ਦੀ ਧਾਰਨਾ।
ਸੂਚਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਸ਼ੀਲ
ਸਿਰੀ (ਪੰਛੀ )
ਸਿਰੀ  (ਅੰਗਰੇਜੀ:chestnut-bellied nuthatch; ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਂਅ: Sitta cinnamoventris) ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਪੰਛੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਨੇਪਾਲ, ਭੂਟਾਨ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਖੰਡੀ ਅਤੇ ਉਪ ਖੰਡੀ ਖੁਸ਼ਕ ਜੰਗਲੀ ਇਲਾਕੇ ਇਸਦਾ ਵਸੇਬਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਛੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਨੋਗਾਰੋਲ ਰੋਕਾ
ਨੋਗਾਰੋਲ ਰੋਕਾ ਇਤਾਲਵੀ ਖੇਤਰ ਵੈਨੇਤੋ ਦੇ ਵਰੋਨਾ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਮਿਉਨ (ਮਿਊਂਸਿਪਲ) ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵੈਨਿਸ ਤੋਂ 110 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (68 ਮੀਲ) ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵੇਰੋਨਾ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (12 ਮੀਲ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 31 ਦਸੰਬਰ 2004 ਤੱਕ, ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ 3,088 ਅਤੇ ਖੇਤਰਫਲ 29.2 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (11.3 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਸੀ।
ਨੋਗਾਰੋਲ ਰੋਕਾ ਦੀ ਮਿਊਂਸਪੈਲਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫਰੇਜ਼ੀਓਨੀ (ਉਪ-ਮੰਡਲ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਬਸਤੀਆਂ) ਪ੍ਰਡੇਲ ਅਤੇ ਬਾਗਨੋਲੋ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਨੋਗਰੋਲੇ ਰੋਕਾ ਨਾਲ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ: ਮੋਜ਼ੇਕੇਨ, ਪੋਵੇਗਲੀਆਨੋ ਵਰੋਨੇਸ, ਰੋਵਰਬੇਲਾ, ਟ੍ਰੇਵੇਨਜ਼ੂਓਲੋ ਅਤੇ ਵਿਗਾਸੀਓ ਆਦਿ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈਨੇਤੋ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਰੋਨਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਕਮਿਉਨ
ਆਨੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਆਨੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 68 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕੁੱਲੂ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਉਮੀਦਾਵਾਂਰਾ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 72,274 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ
2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੂਬ ਰਾਮ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center"| ਵਿਧਾਇਕ !ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ !ਵੋਟਰ % !ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ !ਸਰੋਤ
ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਹਾਮਬੁਰਗਾ ਐੱਸ.ਫ਼ਾਓ.
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਬੋਬੀ ਡਾਰਲਿੰਗ
ਡਾਰਲਿੰਗ ਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਬਿੱਗ ਬੋਸ ਆਉਣ ਨਾਲ ਇਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰ੍ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ੋ ਬਿੱਗ ਬਰਾਦਰ ਦੀ ਨਕਲ ਹੈ। ਡਾਰਲਿੰਗ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਮੁਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਤਵ ਨੂੰ ਸ਼ੋ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਬਣੀ।  ਇਹ ਆਪਣੇ ਅਭਿਨੇ ਕਾਰਣ  ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, ਮੀਡੀਆ ਹੁਣ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸਤੰਬਰ, 2017 ਵਿੱਚ, ਡਾਰਲਿੰਗ ਨੇ ਧੋਖਾਧੜੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ, ਵਿਆਹੁਤਾ ਬੇਰਹਿਮੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਸੈਕਸ ਬਾਰੇ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਰਮਨੀਕ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਤਲਾਕ ਲਈ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਮਈ 2018 ਵਿੱਚ, ਰਮਨੀਕ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੌਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਆਰਜ਼ੀ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 11.5.18 ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ 4 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਮਾਨਤ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨਸਾਫ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ!”
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਲੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਹਿੰਦੂ
ਰੂਥ ਐਸਪੋਕ
ਰੂਥ ਐਸਪੋਕ (ਜਨਮ 7 ਫਰਵਰੀ, 1947 ਨੂੰ ਸਾਲਜ਼ਬਰਗ) ਇੱਕ ਆਸਟਰੀਆ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜੋ ਵਿਆਨਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਨਾ ਤੇ ਲਿਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਡਰਾਮਾ ਅਤੇ ਜਰਮਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਸੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਆਉਫ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਕਾਰਜ
chichte einer Frau aus Wien'' (1987)
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਬਾ ਹਸਨ
ਸਬਾ ਹਸਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਗੋਆ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. (ਆਨਰਜ਼) ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਨਵ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਸੈਰਾਕੁਸੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ  ਸੇਰਿਉਲਿਅਮ 'ਤੇ ਕਲਾ' ਚ ਸਿਖਲਾਈ  -, ਈਕੋਲ ਆਰਟਸ ਵੈਜ਼ੂਅਲਜ਼  ਲੁਸਾਨੇ   ਅਤੇ ਕੇਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂ ਕੇ ਵਿਖੇ ਕਲਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਲਈ ਹੈ।
ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪੇਂਟਿੰਗ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ, ਵੌਇਸ ਵਰਕਸ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਕਲਾ ਇਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਸਮੇਂ, ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਭਾਰਤ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ, ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ, ਜਾਪਾਨ, ਹਾਲੈਂਡ, ਅਮਰੀਕਾ, ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਕੁਲੈਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਹਨ।
ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ
1996 ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਕਲਾਕਾਰ, ਹਸਨ ਨੇ ਕਈ ਆਰਟ ਸ਼ੋਅ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ, ਬੈਨਨੇਲਜ਼, ਫੋਟੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962
ਦੋ-ਅੱਖੀ ਦੂਰਬੀਨ
ਦੂਰਬੀਨ ਇੱਕ ਉਪਕਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਉਤਚੁੰਬਕੀ ਵਿਕਿਰਣ ਪੁੰਜ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਰਬੀਨ ਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਦਾ ਅਰਥ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਵਿਦਿਉਤਚੁੰਬਕੀ ਵਰਣਕਰਮ ਦੇ ਹੋਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ X - ਨੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਜੋ ਕਿ X - ਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਰੇਡੀਓ ਦੂਰਬੀਨ ਜੋ ਕਿ ਜਿਆਦਾ Wavelength ਦੀ ਬਿਜਲਈ ਚੁੰਬਕੀ ਤਰੰਗਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਦੂਰਬੀਨ ਜਾਂ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਦੀ ਕਾਢ ਦਾ ਸਿਹਰਾ 1608 ਵਿੱਚ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੇ ਐਨਕਸਾਜ਼ ਹੈਂਸ ਲਿਪਰਸੀ ਨਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਦੂਰਬੀਨ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਲੈਨਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰੱਖ ਕੇ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ’ਤੇ ਦੂਰ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਾਫ਼ ਦਿਸ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹੈਂਸ ਨੇ ਦੋ ਲੈਨਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਜੋੜ ਕੇ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਦੂਰਬੀਨ ਬਣਾਈ। ਇਟਲੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗੈਲੀਲਿਓ ਗੈਲਿਲੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸਫ਼ਲ ਦੂਰਬੀਨ 1609 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ। ਉਹ ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਦੂਰਬੀਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਗਏ ਜੋ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਦੀਕ ਤੋਂ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਦੂਰਬੀਨ ਸੀ। ਆਇਜ਼ਕ ਨਿਊਟਨ ਨੇ ਰਿਫਲੈਕਟਰ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੈਨਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐੱਨ ਕੈਸੀਗ੍ਰੇਨ ਨੇ ਪਰਾਵਰਤੀ ਦੂਰਬੀਨਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੂਰਬੀਨ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਪਹਾੜ ’ਤੇ 2080 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ’ਤੇ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਰਬੀਨ ਇੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਲੈਨਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਆਸ ਛੇ ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਭਾਰ 70 ਟਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੂਰਬੀਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਪ੍ਰੀਮਮ ਨੋਨ ਨੋਚੇਰੇ
ਪ੍ਰੀਮਮ ਨੋਨ ਨੋਚੇਰੇ (Primum non nocere) ਇੱਕ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਪਹਿਲਾਂ, ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਓ"। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ  primum nil nocere ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦਵਾਈ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਡੀਕਲ ਨੈਤਿਕਤਾ
ਲਾਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ
ਲਾਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1 ਮਾਰਚ 1882 ਨੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਜੋ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਲਾਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਨਿਆਂ ਵਿਵਸਥਾ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਮੁਖ ਕੇਂਦਰ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੀਆ ਤਿੰਨ ਅਦਾਲਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ: ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਮੁਲਤਾਨ ਅਤੇ  ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਪਰ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ  ਫੈਸਾਲਾਵਾਦ, ਸਿਆਲਕੋਟ, ਡੀ.ਜੀ.ਖਾਨ ਅਤੇ  ਗੁਜਰਾਵਾਲਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸਭ ਤੋ ਪਹਿਲਾ 1849 ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਾਸਨਿਕ ਬੋਰਡ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਅਗੋ ਜ਼ਿਲਿਆ ਵਿਚ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲਿਆ ਨੂੰ ਅਗੋ ਤਹਿਸੀਲਾਂ  ਵਿਚ ਵਿਭਾਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਕਮਿਸਨਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ,ਜ਼ਿਲਿਆ ਨੂੰ ਡੀਪਟੀ ਕਮਿਸਨਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕਮਿਸਨਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠਾਂ ਰਖਿਆ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਖ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ 16 ਫ਼ਰਵਰੀ 1866 ਵਿਚ ਬਿਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 17 ਫ਼ਰਵਰੀ 1866 ਨੂੰ ਦੋ ਜੱਜ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸੇ ਸਾਲ ਹੀ ਸਿਵਲ ਕਾਰਵਾਈ ਨਿਯਮਾਵਲੀ ਨੂੰ ਕੋਰਟ ਲਈ ਵਰਤੋਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। 1884 ਵਿਚ ਕੋਰਟ ਦੀਆ ਸ੍ਰੇਣੀਆ ਨੂੰ ਮੁਖ ਕੋਰਟ ਅਧੀਨ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ:
ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੀ ਵਿਭਾਗੀ ਸਿਰਜਨਾ
1 ਜਨਵਰੀ 1981 ਵਿਚ ਇਹ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਲਾਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਬਹਾਵਲਪੁਰ,ਮੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ
ਤੇਜਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ
ਤੇਜਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ (ਜਨਮ:21 ਅਕਤੂਬਰ 1952) ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਕਥਾ-ਯੂਕੇ ਦੇ ਜਰਿਏ ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਅਕਤੂਬਰ 1952 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਗਰਾਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਤੇਜਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਐਮਏ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇਜਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਾਣਾਦੇ ਹਨ। ਤੇਜਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਮਾਹੌਲ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਰੋਤਾ ਸੀ। ਉਹ 9ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ 10ਵੀਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖੀ (ਦੋਨੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)।
ਹਵਾਲੇ
।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ
ਨੀਤੀਕਥਾ
thumb|200x200px|ਮਾਨਵੀਕ੍ਰਿਤ ਬਿੱਲੀ ਬਤਖਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਿਸਰ, ਅੰ. 1120 ਈਪੂ ਨੀਤੀਕਥਾ (Fable) ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਧਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੁ ਪੰਛੀਆਂ, ਦਰਖਤ ਬੂਟਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਰਜੀਵ ਕੁਦਰਤੀ ਵਸਤਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਵਰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਦਿਖਾ ਕੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਤਮਕ ਕਥਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨੀਤੀਕਥਾ, ਪਦ ਜਾਂ ਗਦ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੰਚਤੰਤਰ, ਹਿਤੋਪਦੇਸ਼ ਆਦਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੀਤੀਕਥਾਵਾਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਨੀਤੀਕਥਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ-ਕਥਾ ਨਾਲੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਗਰਲੀ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰ, ਪੌਦੇ, ਬੇਜਾਨ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਵੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਦੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਐਕਟਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਨੀਤੀਕਥਾ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਥਾਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ,  ਕਿ ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੂਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜਾਂ ਈਸਪਿਕਾ
ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜਾਂ ਈਸਪਿਕਾ ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਿਹਰਾ 620 ਈਪੂ ਤੋਂ 520 ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਗੁਲਾਮ ਅਤੇ ਕਥਾ ਵਾਚਕ ਈਸਪ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਕੁ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅੱਜ ਕੱਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਨੈਤਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਲੋਕਪਸੰਦ ਵਿਕਲਪ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਈ, ਜਿਵੇਂ ਲੂੰਬੜੀ ਅਤੇ ਅੰਗੂਰ (ਜਿਸ ਤੋਂ “ਅੰਗੂਰ ਖੱਟੇ ਹਨ” ਮੁਹਾਵਰਾ ਨਿਕਲਿਆ), ਕੱਛੂ ਅਤੇ ਖਰਗੋਸ, ਉੱਤਰੀ ਹਵਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ, ਬਘਿਆੜ ਆਇਆ, ਪਿਆਸਾ ਕਾਂ, ਬਘਿਆੜ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਕੀੜੀ ਅਤੇ ਟਿੱਡਾ ਵਰਗੀਆਂ ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਤਿਅੰਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਯੂਨਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੇਰੋਟੋਡਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਪੰਜਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਈਸਪ ਨਾਮਕ ਗੁਲਾਮ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਈਸਪ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ - ਅਰਿਸਟੋਫੇਨਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਾਸ-ਨਾਟਿਕਾ ਦ ਵਾਸਪਸ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕ ਫਿਲੋਕਲਿਓਨ ਨੂੰ ਭੋਜ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਾਰਤਾਲਾਪਾਂ ਤੋਂ ਈਸਪ ਦਾ ਬੇਤੁਕਾਪਨ ਸਿਖੇ ਹੋਏ ਹੋਣਾ ਚਿਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਪਲੇਟੋ ਨੇ ਫੀਡੋ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ ਨੂੰ, “ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਸਨ”, ਪਦ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਜੇਲ੍ਹ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕੱਟਿਆ ਸੀ।
ਭਾਰਤ
ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਨੀਤੀ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਇਸ ਤੱਥ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੇ ਪਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਗੁਣ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਦੇਵਤੇ ਆਦਰਸ਼ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਜਾਨਵਰ-ਰੂਪੀ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਈਸਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ (ਹਜ਼ਾਰ ਈਪੂ) ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਸੈਂਕੜੇ ਨੀਤੀ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈਆਂ ਸੀ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਫਰੇਮ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਭਾਰਤੀ ਨੀਤੀ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਰਲੀ ਮਿਲੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਹੈ। ਡਾਇਲਾਗ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਡਾਇਲਾਗਾਂ ਨਾਲੋਂ ਅਕਸਰ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਤੇਜ਼ ਤਰਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਨਵਰ ਨੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਚਾਲਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਛਾੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਨੀਤੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ, ਆਦਮੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਕਸਰ ਹਾਸਰਸੀ ਜਿਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਨੀਤੀਕਥਾ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਦਾਹਰਣ ਪੰਚਤੰਤਰ ਅਤੇ ਜਾਤਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਪੰਚਤੰਤਰ, ਹਿਤੋਪਦੇਸ਼, ਬੈਤਾਲ ਪਚੀਸੀ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਸਿਆਣੇ ਰਿਸ਼ੀ। ਇਹ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਹੇ। ਬੇਨ ਈ. ਪੇਰੀ (ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ "ਪੈਰੀ ਇੰਡੈਕਸ" ਦਾ ਕੰਪਾਈਲਰ) ਦਾ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਕਥਨ ਹੈ, ਕਿ ਕੁਝ ਬੋਧੀ ਜਾਤਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੰਚਤੰਤਰ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਅਨ ਹੋਣ।  ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਜਿਵੇਂ ਬਿਆਸ (ਰਿਸ਼ੀ) ਦਾ ਮਹਾਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਾਲਮੀਕ ਦੀ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁੱਖ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨੀਤੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਉੱਪ ਕਹਾਣੀਆ ਜਾਂ, ਪਿੱਠ ਕਹਾਣੀ ਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨੇੜ ਪੂਰਬ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤਾਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਲਫ਼ ਲੈਲਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤਕ ਤਕਨੀਕਾਂ
ਪੱਛਮੀ ਝੋਊ ਕਾਲ
thumb|230x230px|ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਝੋਊ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ - ਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਰਾਟ ਵਲੋਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵੱਧਦੀ ਚੱਲੀ ਗਈ thumb|531x531px|ਪਹਿਲਾਂ ਝੋਊ ਸਮਰਾਟ, ਰਾਜਾ ਵੂ ( 周武王, ਝੋਊ ਵੂ ਵਾਂਗ ) ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਝੋਊ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਕਾਲ ( ਚੀਨੀ : 西周 ; ਪਿਨਾਇਨ ਅੰਗਰੇਜੀਕਰਣ : Western Zhou ) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨ ਦੇ ਝੋਊ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਕਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤੂੰ ਨਿਹਾਲਾ ਨਾ ਬਣੀਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਪੱਛਮੀ ਝੋਊ ਕਾਲ
ਸ਼ੁਰੁਆਤ
ਝੋਊ ਕਾਲ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਦ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਝੋਊ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੂ ( 周武王, ਝੋਊ ਵੂ ਵਾਂਗ ) ਨੇ ( ਲੱਗਭੱਗ ) 1046 ਈਸਾਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਲੜੇ ਗਏ ਮੁਏ ਦੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਸ਼ਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਂਗ ਸਮਰਾਟ ਨੇ ( ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਇੱਤੇਫਾਕ ਵਲੋਂ ਰਾਜਾ ਝੋਊ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦਾ ਝੋਊ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ) ਵੇਖਿਆ ਦੀ ਸ਼ਾਂਗ ਫੋਜਾਂ ਹਾਰ ਚੁੱਕੀ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਜਲਾਕੇ ਮਾਰ ਪਾਇਆ। ਰਾਜਾ ਵੂ ਫਿਰ ਚੀਨ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਬਣੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਝੋਊ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਨੀਵ ਰੱਖੀ। ਸਮਰਾਟ ਵੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਆਇਪ੍ਰੀਏ ਅਤੇ ਕਾਬਿਲ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਆਪਣੇ ਭਰਾ -ਬੰਧੁਵਾਂਅਤੇ ਸੇਨਾਪਤੀਯੋਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ - ਮੋਟੇ ਰਾਜ - ਰਿਆਸਤਾਂ ਦਿੱਤੀ। ਸਮਰਾਟ ਵੂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹੀ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੋ ਗਿਆ।ल बाद हो गया।
ਪੱਛਮੀ ਝੋਊ ਦਾ ਅੰਤ
ਜੋ ਰਿਆਸਤਾਂ ਸਮਰਾਟ ਵੂ ਨੇ ਬਣਾਈ ਸਨ ਉਹ ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਤਾਂ ਝੋਊ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਨ, ਲੇਕਿਨ ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਉਹ ਸਵਤੰਤਰ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ ਗਈ। 771 ਈਸਾਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਵਲੋਂ ਆਏ ਕਬੀਲੋਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਮਲੀਆਂ ਵਲੋਂ ਝੋਊ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਵੇਈ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਵਲੋਂ ( ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਚੀਨ ਦੇ ਗਾਂਸੂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ) ਖਦੇੜ ਦਿੱਤਾ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਝੋਊ ਰਾਜ - ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਲੋਕ ਹਟਕੇ ਪੂਰਵ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜੋ ਰਿਆਸਤਾਂ ਸਨ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਮਲੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਲਾਣ ਲੱਗੀ। ਇਸ ਯੁੱਗ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵੀ ਝੋਊ ਕਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੱਛਮੀ ਝੋਊ ਕਾਲ ਦੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਕਠਿਨਾਇਆਂ
ਚੀਨ ਦੇ ਹੋਰ ਜੁਗਾਂ ਦੇ ਮੁਕ਼ਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਝੋਊ ਕਾਲ ਦੇ ਰਹਿੰਦ ਖੂਹੰਦ ਅਤੇ ਲਿਖਾਇਯਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲੀ ਹਨ। ਇਸ ਵਲੋਂ ਉਸ ਕਾਲ ਦੇ ਸਮਾਜ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਲਈ ਇਹ ਠੀਕ ਵਲੋਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਦੀ ਵੇਈ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਦੀ ਹਾਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਝੋਊ ਸਮਰਾਟ ਅਚਾਨਕ ਇਨ੍ਹੇ ਕਮਜੋਰ ਕਿਉਂ ਪੈ ਗਏ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਕੁੱਝ ਵਿਦਵਾਨ ਅਂਦਾਜਾ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਦੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਵਹੀਂ ਸੀ ਆਉਂਦਾ ਹੋ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹੀ ਸ਼ਾਹੀ ਖਜਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਦੀ ਸ਼ਤੀ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਹੋ, ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਸਭ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ - ਭਰ ਹੀ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ
ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ (3 ਜੁਲਾਈ 1883 – 3 ਜੂਨ 1924) ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ੀ ਬੋਹੇਮੀਆਈ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਲਘੂ-ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ 20ਵੀ ਸਦੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਾਇਕ ਨਾ ਸਮਝ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਫ਼ਸਰਸ਼ਾਹੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅਜੀਬ ਜਾਂ ਵਿਲੱਖਣ ਹਾਲਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਰਾਮਤਾ, ਹੋਂਦ ਦੀ ਚਿੰਤਾ (Existential anxiety), ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਅਰਥਤਾ (Absurdity) ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦ ਮੈਟਾਮੌਰਫੋਸਿਸ (ਰੁਪਾਂਤਰਨ), ਦ ਟ੍ਰਾਇਲ (ਮੁਕੱਦਮਾ) ਅਤੇ ਦ ਕਾਸਲ (ਕਿਲ੍ਹਾ) ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ Kafkaesque ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਾਫ਼ਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਮੱਧਵਰਤੀ ਅਸ਼ਕਨਾਜ਼ੀ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਰਾਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜੋ ਕਿ ਬੋਹੇਮੀਆ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਆਸਟ੍ਰੋ-ਹੰਗਰੇਆਈ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵੱਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਵਾਧੂ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਖਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਾਫ਼ਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਖ਼ਤ ਲਿਖੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਈ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਪਰ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 1924 ਵਿੱਚ 40 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੀਬੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ।
ਕਾਫ਼ਕਾ ਦੇ ਕੁਝ ਕੰਮ ਉਸਦੇ ਜਿਉਦਿਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਕਨਟੈਂਪਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਏ ਕੰਟਰੀ ਡੌਕਟਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦਾ ਲਘੂ-ਨਾਵਲ ਦ ਮੈਟਾਮੌਰਫੋਸਿਸ ਵੀ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਕੋਈ ਜਨਤਕ ਧਿਆਨ ਨਾ ਖਿੱਚ ਸਕਿਆ। ਆਪਣੀ ਵਸੀਅਤ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਕਾਰਜ-ਕਰਤਾ ਮੈਕਸ ਬਰੌਦ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੇ ਅਧੂਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਾਵਲ ਦ ਕਾਸਲ, ਦ ਟ੍ਰਾਇਲ ਅਤੇ ਅਮੇਰਿਕਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ, ਪਰ ਬਰੌਦ ਨੇ ਉਸਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੇ 20ਵੀਂ ਅਤੇ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ, ਆਲੋਚਕਾਂ, ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਾਫ਼ਕਾ ਦੀ ਬਹੁ-ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਹਨ - ਕਾਇਆਪਲਟ (Metamorphosis), ਦ ਟ੍ਰਾਇਲ (The Trial), ਏ ਹੰਗਰ ਆਰਟਿਸਟ (A Hunger Artist), ਦ ਕੈਸਲ (The Castle), ਦ ਰੈਬੈਲ (The Rebel) ਆਦਿ।
ਜੀਵਨ
ਕਾਫ਼ਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪਰਾਗ, ਬੋਹੀਮਿਆ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੇ, ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ੀ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੇ ਛੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ 'ਚੋਂ ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਜੌਰਜ ਤੇ ਹੀਨਰਿਕ ਸਨ ਜੋ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ ਗੈਬਰੀਐਲ ("ਐਲੀ") (1889-1944), ਵੈਲੇਰੀ ("ਵੈਲੀ") (1890-1942) ਤੇ ਔਟਿਲੀ ("ਔਟਲਾ") (1892-1943) ਸਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਹੌਲੋਕੌਸਟ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਵੈਲੀ ਨੂੰ 1942 ਵਿੱਚ ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਲੌਡ੍ਜ਼ ਗੈਟੋ Łódź Ghetto ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਹਰਮਨ ਕਾਫ਼ਕਾ ਯਹੂਦੀ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੇ ਮਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਂ, ਜੂਲੀ ਉਹਨਾਂ (ਹਰਮਨ) ਦਾ ਹੱਥ ਵਟਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਲੰਬਾ-ਚੌੜਾ, ਸਵਾਰਥੀ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਪਾਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਾਫ਼ਕਾ ਨੇ ਖੁਦ ਆਪ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ਕਤੀ, ਸਿਹਤ, ਭੁੱਖ, ਅਵਾਜ਼ ਦੀ ਬੁਲੰਦੀ, ਭਾਸ਼ਣ ਕਲਾ, ਆਤਮ-ਤਸੱਲੀ, ਸੰਸਾਰਿਕ ਪ੍ਰਭੁਤਵ, ਸਬਰ, ਚੇਤੰਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਚੇ ਕਾਫ਼ਕਾ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1883 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1924 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਹੂਦੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ
ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ, (ਜਨਮ 15 ਅਪਰੈਲ 1919 - 16 ਸਤੰਬਰ 2017) ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਅਫ਼ਸਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫ਼ੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪੰਜ-ਤਾਰਾ ਰੈਂਕ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਮਿਲੀ, 2002 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ
14 ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਨੂੰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਜੀ ਦੇ 97ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ, ਹਵਾਈ ਅਮਲੇ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਹਵਾਈ ਚੀਫ਼ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਰੂਪ ਰਾਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਬੇਸ ਜੋ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਪਾਨਾਗਡ਼੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਦਾ ਨਾਮ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੈਸਲਾਬਾਦ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮਾਰਸ਼ਲ
ਅਭਿਨਾ ਅਹੇਰ
ਅਭਿਨਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕਾਰਕੂੰਨ ਹੈ ਜੋ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇਣ ਸਬੰਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਇਹ ਕੁਝ ਸੰਸਥਾਵਾਂ  ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ, 'ਦਾ ਹਮਸਫਰ (ਮੁੰਬਈ), ਫੈਮਲੀ ਹੈਲਥ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ (FHI), ਜੋਨਸ ਹੋਪਕਿਨਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਕਮਿਉਨੀਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (CCP), ਐਚਆਈਵੀ/ਏਡਜ਼ ਏਲਾਇਨਸ ਆਦਿ। ਇਹ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਹੈ ਜੋ 'ਡਾਂਸਿੰਗ ਕਵੀਨ' ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਦਾ ਡਾਂਸ ਗਰੁੱਪ ਹੈ।.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ
ਇਮਟੈੱਕ ਆਰੇਨਾ
ਏਮਟੇਕ ਅਰੇਨਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਮਬੁਰਕ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਹੈਮਬਰਗਰ ਐਸ.ਵੀ. ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 57,000 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਡਿਕ ਚੇਨੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
ਮਕੈਂਜ਼ੀ ਦਰਿਆ
ਮਕੈਂਜ਼ੀ ਦਰਿਆ (ਸਲਾਵੀ ਭਾਸ਼ਾ: Deh-Cho, ਵੱਡਾ ਦਰਿਆ) ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਲੰਮਾ ਦਰਿਆ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਰਾਜਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਲੱਗਵਰਤੀ ਜੰਗਲੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹਦੇ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆ ਚਾਰ ਹੋਰ ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਸੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਟੁਕੇਸ਼ਵਰ ਦੱਤ
ਬਟੁਕੇਸ਼ਵਰ ਦੱਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ਸੀ। 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 1929 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੰਬ ਸੁੱਟਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਬਟੁਕੇਸ਼ਵਰ ਦੱਤ ਜਿਸਨੂੰ ਬੀ.ਕੇ. ਦੱਤ, ਬੱਟੂ, ਅਤੇ ਮੋਹਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗੋਸ਼ਤਾ ਬਿਹਾਰੀ ਦੱਤ। ਇਸਦਾ ਜਨਮ 9 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾ ਬਰਧਮਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਵਾਰੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਾਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐਨ. ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨੇੜਲਾ ਸਾਥੀ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ 1924 ਵਿੱਚ ਕਾਨਪੋਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਐਚ.ਐਸ.ਆਰ.ਏ) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਬੰਬ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1910
ਓਸਿਪ ਦੀਮੋਵ
ਓਸਿਪ ਦੀਮੋਵ (ਰੂਸੀ: Осип Дымов) ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤਿੱਤਲੀ (Poprygunya; 1892) ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮਰਪਣ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕਾਲਪਨਿਕ ਰੂਸੀ ਲੋਕ
1970
1970 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1970 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਜਾਨ ਅਬ੍ਰਾਹਮ
ਜਾਨ ਅਬ੍ਰਾਹਮ (ਜਨਮ 17 ਦਸੰਬਰ 1972) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਐਕਟਰ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਮਾਡਲ ਹਨ। ਕਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਨੇ ਜਿਸਮ (2003) ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਫਿਲਮੀ ਸਫਰ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨ੍ਹੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅ ਇਨਾਮ ਨਾਮਾਂਕਨ ਦਵਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ
ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ (শেখ হাসিনা;, ; ਜਨਮ: 28 ਸਤੰਬਰ 1947) ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹਨ। ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ 9ਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਖ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਦੀ ਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਵਾਧੀਨਤਾ ਲੜਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਕ ਬੰਗਬੰਧੂ ਸ਼ੇਖ ਮੁਜੀਬੁੱਰਹਮਾਨ ਦੀ ਪੁਤਰੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਪਿਛਾਖੜੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਵਾਚ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਨਿਆਇਕ ਕਤਲਾਂ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਕੀਤਾ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਅਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜਾਇਜ਼ਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। 2021 ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟਰਜ਼ ਵਿਦਾਊਟ ਬਾਰਡਰਜ਼ ਨੇ ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਨੂੰ 2014 ਤੋਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ।  2014 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਮੁੜ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਬੀਐਨਪੀ ਦੁਆਰਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਚੋਣ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੁਆਰਾ ਧਾਂਦਲੀ ਹੋਣ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਚੌਥਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਜਿੱਤਿਆ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਹਸੀਨਾ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਸਤੰਬਰ 1947 ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਤੁੰਗੀਪਾਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ੇਖ਼ ਮੁਜੀਬੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਸਨ, ਜੋ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਸ਼ੇਖ ਫਜ਼ੀਲਾਤੁਨਨੇਸਾ ਮੁਜੀਬ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਡਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1968 ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਐੱਮ.ਏ. ਵਾਜੇਦ ਮੀਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1970 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਸਿਖਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।
ਜਦੋਂ 15 ਅਗਸਤ 1975 ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਤਖਤਾਪਲਟ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਹਸੀਨਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਐੱਮ.ਏ. ਵਾਜ਼ੇਦ ਮੀਆ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਨਾਲ ਸੀ। ਉਹ 1975 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਚਲੀ ਗਈ, ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਰਣ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਜੀਬ ਵਾਜੇਦ ਜੋਏ, ਭਾਰਤੀ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਹਸੀਨਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਵਰਾ ਮੁਖਰਜੀ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਈ।
16 ਫਰਵਰੀ 1981 ਨੂੰ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਅਤੇ 17 ਮਈ 1981 ਨੂੰ ਘਰ ਪਹੁੰਚਣ ਤੱਕ ਹਸੀਨਾ ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਪੰਪਾਸ
ਪੰਪਾਸ ਜਾਂ ਪਾਂਪਾਸ (ਕੇਚੂਆ ਪਾਂਪਾ, ਭਾਵ "ਮੈਦਾਨ") ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉਪਜਾਊ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 750,000 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਸੂਬਿਆਂ ਬੁਏਨਸ ਆਇਰਸ, ਲਾ ਪਾਂਪਾ, ਸਾਂਤਾ ਫ਼ੇ, ਐਂਤਰੇ ਰੀਓਸ, ਕੋਰਡੋਬਾ ਅਤੇ ਚੂਬੁਤ, ਬਹੁਤੇ ਉਰੂਗੁਏ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਸੂਬੇ ਰੀਓ ਗਰਾਂਦੇ ਦੋ ਸੂਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਲ ਕਾਇਦਾ
thumb| ਅਲ ਕਾਇਦਾ (ਜਾਂ ਅਲਕਾਇਦਾ) ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਉਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਮੁਖੀ ਅਲ ਜਮਹੂਰੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਥਾਪਨਾ
ਅਲ ਕਾਇਦਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਉਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਉਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਅਰਬ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਬਿਲਡਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਪੁੱਤ ਸੀ। ਜਿਸ ਕਾਰਣ ਉਸ ਬੇਹਿਸਾਬ ਦੌਲਤ  ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ। ਅਲ ਕਾਇਦਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮਿਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਹੋਈ  9/11 ਦੀ ਘਟਣਾ ਕਾਰਣ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਸਥਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਰਪਤੀ ਬਰਾਕ ਉਬਾਮਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਉਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ 2 ਮਈ 2011 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ
ਪ੍ਰੇਮਾ ਨਰੇਂਦਰ ਪੁਰਾਓ
ਪ੍ਰੇਮਾ ਪੁਰਾਓ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ਅਤੇ ਅੰਨਾਪੁਰਨਾ ਮਹਿਲਾ ਮੰਡਲ , ਇੱਕ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਜੋ ਬੇਸਹਾਰਾ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸੰਸਥਾ, ਦੀ ਬਾਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੋਆ ਮੁਕਤੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 1975 ਵਿੱਚ ਅੰਨਾਪੁਰਨਾ ਮਹਿਲਾ ਮੰਡਲ  ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।  ਪ੍ਰੇਮਾ ਇੱਕ ਏਆਈਡਬਲਿਊਐਫ਼ਏ ਸਟ੍ਰੀਟ (AIWEFA Stree) ਰਤਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੁਰਾਓ ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ, 2002 ਵਿੱਚ, ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
1969
1969 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ 1960 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਪੂਨੇ ਪਰਾਈਡ
ਪੂਨਾ ਪ੍ਰਾਈਡ ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਪਰੇਡ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੂਨਾ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ 11 ਦਸੰਬਰ, 2011 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਿਆ। ਇਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ "ਮੁੰਬਈ ਕਵੀਅਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪਰੇਡ" ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਤਮਸਨਮਾਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਦੂਜੀ ਪਰੇਡ ਹੈ।
2011
ਸੰਨ 11 ਦਸੰਬਰ, 2011 ਦੀ ਪਰੇਡ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਆਤਮ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਖੁੱਲੀ ਪਰੇਡ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ "ਸਮਾਪਾਥਿਕ ਟ੍ਰਸਟ, ਪੂਨਾ" ਨੇ ਕੀਤੀ (ਰਜੀ. ਨੰ. E3662)(ਗੇਅ ਐਕਟੀਵਿਸਟ ਬਿੰਦੂਮਾਧਵ ਖੀਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ)।
ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾੜੇਵਾਲਾ
ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾੜੇਵਾਲਾ (16 ਦਸੰਬਰ 1901–31 ਦਸੰਬਰ 1979) ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਐਂਡ ਈਸਟ ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਅਨ (ਪੈਪਸੂ) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (ਦਰਅਸਲ ਪੈਪਸੂ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ) ਬਣਿਆ ਸੀ।
ਹੈਟ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ
ਹੈਟ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ (La femme au chapeau) ਹੈਨਰੀ ਮਾਤੀਸ ਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੈ। ਇਸ ਤੇਲ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤੀਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਐਮਿਲੀ ਨੂੰ ਚਿਤਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ 1905 ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ "Fauves" ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੇ André Derain, ਮਾਰਿਸ ਡੇ ਵਲਾਮਿੰਕ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਉਸੇ ਸਾਲ ਦੀ ਪਤਝੜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸੈਲੂਨ d'Automne ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾੜੇਵਾਲਾ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰਾੜੇਵਾਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਪਿੰਡ ਰਾੜਾ (ਹੁਣ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ) ਵਿਖੇ 16 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ 1901 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਭੰਗੂ,(ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਲੇਖਕ) ਦੇ ਘਰਾਣੇ ਵਿਚੋਂ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ 1924 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜ ਦੀ ਅਦਾਲਤੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਹ ਪਟਿਆਲਾ ਸਟੇਟ ਦੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਬਣ ਗਏ। ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਿਆਸਤਾਂ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਨੁਸਾਰ 15 ਜੁਲਾਈ 1948 ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਸੱਤ ਹੋਰ ਰਿਆਸਤਾਂ - ਨਾਭਾ, ਸੰਗਰੂਰ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ, ਕਪੂਰਥਲਾ, ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ, ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ ਤੇ ਕਲਸੀਆ - ਮਿਲਾ ਕੇ 'ਪਟਿਆਲਾ ਐਂਡ ਈਸਟ ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟਸ ਯੂਨੀਅਨ' (ਪੈਪਸੂ) ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਟਿਆਲਾ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਗਈ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ, ਯਾਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਰਾਜਪ੍ਰਮੁੱਖ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਜਦੋਂ ਅਜੇ ਪਟਿਆਲਾ ਰਾਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਸੀ ਨਵੰਬਰ 1949 ਤੋਂ ਮਈ 1951 ਤੱਕ ਪੈਪਸੂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਹ ਸਰਗਰਮ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ 1951 ਦੀ ਚੋਣ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਇਲ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਲੜਕੇ ਪੈਪਸੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਸੰਯੁਕਤ ਫਰੰਟ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੈਰ-ਕਾਂਗਰਸੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।
ਹੈਟ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੈਨਰੀ ਮਾਤੀਸ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ
ਸਲਪਾ ਪੋਖਰੀ
ਸਲਪਾ ਪੋਖਰੀ (ਨੇਪਾਲੀ: साल्पा पोखरी) ਜਾਂ ਸਲਪਾ ਤਲਾਅ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਦੋਭਾਨੇ ਪਿੰਡ, ਭੋਜਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ 3443 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਨਕੋਸ਼ੀ ਨਦੀ ਦੇ ਵਾਟਰਸ਼ੈੱਡ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾੜੇਵਾਲਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸਲਪਾ ਪੋਖਰੀ
ਝੀਲ 'ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਵਿਸਾਖ ਪੂਰਨਿਮਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਪੂਰਨਿਮਾ, ਕਾਰਤਿਕ ਪੂਰਨਿਮਾ ਅਤੇ ਮੰਗਸੀਰ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਚਾਰ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਰਤ, ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਸ਼ੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਹਿਰੇਨ ਮੁਖਰਜੀ
ਹਿਰੇਂਦਰਨਾਥ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ (23 ਨਵੰਬਰ 1907 - 30 ਜੁਲਾਈ 2004), ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਿਰੇਨ ਮੁਖਰਜੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੀ। ਉਹ 1936 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਹਾਲੇ ਇਹ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਰਟੀ ਸੀ।ਉਸ ਨੇ 1951, 1957, 1962, 1967 ਅਤੇ 1971 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਉੱਤਰੀ ਪੂਰਬ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907
ਗੈਜ਼ੋ ਵੇਰੋਨੀਸ
ਗੈਜ਼ੋ ਵੇਰੋਨੀਸ ਇਤਾਲਵੀ ਖੇਤਰ ਵੈਨੇਤੋ ਦੇ ਵਰੋਨਾ ਸੂਬੇ ਦਾ ਇੱਕ ਕਮਿਉਨ ਹੈ। ਇਹ ਵੈਨਿਸ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (62 ਮੀਲ) ਅਤੇ ਵੇਰੋਨਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (19 ਮੀਲ) ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। right|thumb|124x124px| ਵੇਰੋਨਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਕਮਿਉਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ। ਗੈਜ਼ੋ ਵੇਰੋਨੀਸ ਨਾਲ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ: ਕੈਸਲਿਓਨ, ਨੋਗਾਰਾ, ਓਸਟਿਗਲੀਆ, ਸੰਗੁਇਨੇਤੋ, ਸੇਰਾਵਲੇ ਏ ਪੋ, ਸੋਰਗੇ, ਸਸਟਿਨਨੇਟ ਅਤੇ ਵਿਲੀਮਪੈਂਟਾ ਆਦਿ।
ਆਰਥਿਕਤਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਗੈਜ਼ੋ ਦਾ ਖੇਤਰ ਚੌਥੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬੀ.ਸੀ. ਤੋਂ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਆਧੁਨਿਕ ਬੰਦੋਬਸਤ ਲੋਂਬਾਰਡ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲੋਂਬਾਰਡ ਗਹਾਗੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਲੱਕੜ"। ਰੋਮਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਬਾਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਨਿਵਾਸੀ ਪੱਛਮੀ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨ ਨਾਲ ਹੋ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਇਹ ਫੀਏਫ਼ ਨੂੰ 1307 ਵਿੱਚ ਫੈਡਰਿਕੋ ਡੇਲਾ ਸਕੇਲਾ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਖ ਥਾਵਾਂ
ਮੁੱਖ ਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ
right|thumb|165x165px| ਗੈਜ਼ੋ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਾ ਮਾਰੀਆ ਮੈਗੀਓਰ
right|thumb|165x165px| ਸਾਨ ਪੀਏਟਰੋ ਦਾ ਸੇਸਨ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈਨੇਤੋ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਰੋਨਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਕਮਿਉਨ
ਯੂਕਲਿਡ ਦੀ ਤੱਤ
ਯੂਕਲਿਡ ਦੀ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਲਿਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ  ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇਹ ਛਪਾਈ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਬਾਅਦ ਛਾਪੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਗਣਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ ਅਤੇ 1482 ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਛਪਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਬਾਈਬਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।  ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਕੁਆਦਰੀਵੀਅਮ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਯੂਕਲਿਡ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤਕ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੜ੍ਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb|ਆਕਸੀਰੀਨਚਸ ਪਪਾਇਰੀ (ਖਰੜਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ) ਦੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਯੂਕਲਿਡ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਇਕ ਟੁਕੜਾ
ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆਧਾਰ
thumb|ਬਾਥ ਦੇ ਅਡੇਲਾਰਡ ਦੁਆਰਾ ਤੱਤ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ, ਲਗਭਗ 1609-1316 ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਕ ਖਰੜੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਲਿਊਮੀਨੇਸ਼ਨ; ਅਡੇਲਾਰਡ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਲਾਤੀਨੀ ਵਿੱਚ ਤੱਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ, ਜੋ 12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਅਨੁਵਾਦ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤੱਤ ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗਰੀਕ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਕਲਸ (412-485 ਈ.), ਇਕ ਯੂਨਾਨੀ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜੋ ਯੂਕਲਿਡ ਤੋਂ ਸੱਤ ਸਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਤੱਤ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ: "ਯੂਕਲਿਡ,...ਨੇ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਯੂਡੌਕਸ ਦੀਆਂ ਥਿਊਰਮਾਂ' ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਕੇ, ਥੀਟੈਟਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਕੁ ਅਟਸਟਾ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀਬਖਸ਼  ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ"।
ਵੈਰੀਏਰ ਐਲਵਿਨ
ਵੈਰੀਏਰ ਐਲਵਿਨ (29 ਅਗਸਤ 1902 - 22 ਫਰਵਰੀ 1964) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜੰਮਪਲ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਨਸਲੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੋਹਨਦਾਸ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਗਰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਦਰੀ-ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ 1935 ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਤਬਦੀਲ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦੂ ਬਣ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ, ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਏਕੀਕਰਣ ਦੀ ਇੱਕ ਅਤਿਅੰਤ ਤੇਜ਼ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚਾਹੰਦੇ ਸੀ, ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਵੇਰੀਅਰ ਐਲਵਿਨ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੜੀਸਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬੇੈਗਾ ਅਤੇ ਗੋਂਡਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮੁਢਲੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਸਨੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਈ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਰਥ-ਈਸਟ ਫਰੰਟੀਅਰ ਏਜੰਸੀ (ਨੇਫਾ) ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੇਘਾਲਿਆ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਬਾਇਲੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਖਾਸਕਰ ਗੋਂਡੀ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਅਥਾਰਟੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1945 ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਬਾਇਲੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੇਫਾ (ਹੁਣ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮਾਨਵਵਿਗਿਆਨਕ - ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਿਹਾ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 1961 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, ਦ ਟ੍ਰਾਈਬਲ ਵਰਲਡ ਆਫ ਵੇਰੀਅਰ ਐਲਵਿਨ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਜ਼, ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ 1965 ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਹੈਰੀ ਵੈਰੀਏਰ ਹੋਲਮਨ ਐਲਵਿਨ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਅਗਸਤ 1902 ਨੂੰ ਸੀਓਰਾ ਲਿਓਨ ਦੇ ਬਿਸ਼ਪ ਐਡਮੰਡ ਹੈਨਰੀ ਐਲਵਿਨ ਦੇ ਘਰ ਡੋਵਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਡੀਨ ਕਲੋਜ਼ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਮਾਰਟਨ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿਖੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ, ਵਿੱਚ ਬੀਏ ਪਹਿਲੀ ਕਲਾਸ, ਐਮ.ਏ. ਅਤੇ ਡੀਐਸਸੀ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ 1925 ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਇੰਟਰ-ਕਾਲਜੀਏਟ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ (ਓਆਈਸੀਸੀਯੂ) ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦਾ ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੈਰੀਅਰ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਚਰਚ ਆਫ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੁਜਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਥੀਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਡਬਲ ਫਸਟ ਲਿਆ। ਉਹ 1927 ਵਿਚ, ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਪੰਥ, ਪੂਨਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸਟਾ ਸੇਵਾ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਨੂੰ 'ਦੇਸੀ' ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਮਾਨਵਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1964 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1902
1828
1828 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ 1820 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਡੇਨਿਸ ਗੋਲਡਬਰਗ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1933 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ
ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕ ਥਾਮ
thumb| ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜਹਾਜ਼, ਪੱਛਮੀ ਮੱਕੀ ਦੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ [[ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ। ]] ਪੈਸਟ ਨਿਯੰਤਰਣ ਜਾਂ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕ ਥਾਮ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Pest control) ਕੀੜੇ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਉਸ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦਾ ਨਿਯੰਤ੍ਰਨ ਜਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਉਹ ਸਦੱਸ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੁਆਰਾ, ਕੀੜੇ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਤਮੇ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੀੜੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੇ ਉਪਾਅ ਇੱਕ ਇਕਤ੍ਰਿਤ ਕੀਟ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ, ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਰਸਾਇਣਕ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੱਟੀ ਵਾਹੁਣ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਘਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਰੁਝਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਣ 'ਤੇ ਹੀ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੀੜਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰੋਧਕ ਹਨ। ਜਿਥੇ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਢੰਗ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਢੁਕਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਜਾਂ ਪਰਜੀਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਚੂਹੇ, ਪੰਛੀ, ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ, ਖੁਰਦ-ਬੁਰਦ, ਹਟਾਉਣ ਜਾਂ ਰਸਾਇਣਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਕਲਪਿਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਸਬੰਦੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਸਮੇਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੈਸਟ ਕੰਟਰੋਲ
thumb|ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਕੀਟ-ਨਿਯੰਤਰਣ: ਪੈਰਾਸੀਟਾਈਡ ਵਾਸਪ (ਕੋਟਸੀਆ ਕਲੇਬੀਟਾ) ਇਸ ਦੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਤੇ ਪੁਤਲੀਆਂ ਦੇ ਕੋਕੇਨ ਵਾਲਾ ਬਾਲਗ, ਇੱਕ ਤੰਬਾਕੂ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਡੂਕਾ ਸੇਕਸਟਾ (ਹਰਾ ਪਿਛੋਕੜ) ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੈਸਟ ਕੰਟਰੋਲ, ਕੀੜੇ -ਮਕੌੜੇ ਅਤੇ ਸਿਉਂਕ ਜਿਹੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਢੰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨ, ਪਰਜੀਵੀਪਣ, ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਦਰਤੀ ਢਾਂਚਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਲਾਸੀਕਲ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਪਹੁੰਚ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ, ਦੁਹਰਾਓ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਇਕੱਲੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕੁਦਰਤੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਆਦਰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜੀਵ ਜਣਨ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਜਿਓੰਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਿਯੰਤਰਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਜੈਵਿਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਟ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ: ਮੱਛਰ ਅਕਸਰ ਬੀਟੀ (ਬੇਸਿਲਸ ਥਰੰਜੀਅਨਸਿਸ ਸਪੀਸਜ਼) ਲਗਾ ਕੇ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਛਰ ਦੇ ਲਾਰਵੇ ਨੂੰ ਸੰਕਰਮਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਨਿਯੰਤਰਣ
thumb| [[ਹਲ|ਹਲ ਵਾਹਣ ਨਾਲ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਲੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਗਲ) ਲਈ ਬੇਨਕਾਬ ਕਰਦੀ ਹੈ। ]] ਮਕੈਨੀਕਲ ਕੀਟ ਨਿਯੰਤਰਣ ਹੈਂਡ-ਆਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਧਾਰਨ ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ ਜੋ ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰੁਕਾਵਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਦੀਨਾਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਉਪਯੋਗੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਨਦੀਨਾਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ; ਤਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਕੀੜੇ (ਵਾਇਰਵੌਰਮ), ਕੌਮਨ ਕਲਿਕ ਬੀਟਲ ਦਾ ਲਾਰਵਾ, ਨਵੇਂ ਜੋਨ ਵਾਲੇ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀੜੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਕਾਸ਼ਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਫਸਲੀ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਪੌਦਿਆਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕਰਕੇ ਮਦਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੀੜੇ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਆਲੂ ਦੇ ਬੀਟਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ 95% ਤੱਕ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਟਰੈਪ ਫ਼ਸਲ
ਟਰੈਪ ਕਰੌਪ, ਜਾਲ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਫਸਲ ਹੈ ਜੋ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਸੇ ਹਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਟਰੈਪ ਫਸਲ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਢੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਟਰੈਪ ਫ਼ਸਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੇ ਬਗੈਰ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰਕ ਪੈਮਾਨਿਆਂ 'ਤੇ ਕੀਟ ਦੀ ਘਣਤਾ ਨੂੰ ਅਸਰਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਫੈਲਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ।
ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ
ਰਸਾਇਣਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਘੱਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਜੀਵ ਜੋ ਮੁਢਲੇ ਉਪਯੋਗ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸਦੇ ਜੀਨਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਔਲਾਦ ਨੂੰ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਇੱਕ ਰੋਧਕ ਤਣਾਅ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਕੀੜਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਓਹਨਾ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਰਸਾਇਣਕ, ਵਧੇਰੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਮਹਿੰਗੇ ਫਾਰਮੂਲੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਉੱਚ ਸੰਕੇਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈਆਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ-ਰਹਿਤ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ 'ਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਖਾਸ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸ਼ਹਿਦ-ਮਧੂ-ਮੱਖੀਆਂ, ਇਕੱਲੇ ਮਧੂ ਮੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਕੀਟਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ, ਦਿਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਜਦੋਂ ਸਪਰੇਅ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਧੂ-ਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਨਿਓਨੀਕੋਟੀਨੋਇਡਜ਼ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਕੁਝ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਐਕਸਪੋਜਰ ਹੋਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਿਰੰਤਰ ਨੀਵੇਂ-ਪੱਧਰ, ਜਾਂ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਐਕਸਪੋਜਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖਾਣ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹਿੰਦ ਖੂੰਹਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ
ਉਪਯੋਗਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਢੰਗਾਂ ਅਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀ ਭੰਡਾਰਨ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਰੇਕ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੱਖਣੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ
ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ 2003 ਐਸ ਏ ਨਿਯੰਤਰਤ ਪਦਾਰਥ ਐਕਟ 1984 ਐਸਏ ਦੇ ਅਧੀਨ
ਵਿਕਟੋਰੀਆ
ਹੈਲਥ (ਪੈੱਸਟ ਕੰਟਰੋਲ) ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨਜ਼ 2002 ਹੈਲਥ ਐਕਟ 1958 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਕ
ਪੱਛਮੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ
ਹੈਲਥ (ਪੈਸਟੀਸਾਈਡ) ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨਜ਼ 1956 WA ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈਲਥ ਐਕਟ 1911 WA
ਭਾਰਤ
ਦਾ ਇੰਸੈਕਟੀਸਾਈਡ ਐਕਟ 1968
ਮਲੇਸ਼ੀਆ
ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਐਕਟ 1974
ਸਿੰਗਾਪੁਰ
ਵੈਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਐਕਟ
ਯੁਨਾਇਟੇਡ ਕਿਂਗਡਮ
ਪੈੱਸਟ ਐਕਟ 1949 ਦੁਆਰਾ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਝੰਡੇਰ ਕਲਾਂ
ਝੰਡੇਰ ਕਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬੰਗੇ ਦੇ ਕੋਲ, ਬੰਗਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੂਰਾ ਪਹਾੜ
ਜੂਰਾ ਪਹਾੜ ਇੱਕ ਉੱਪ-ਐਲਪੀ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਐਲਪ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਨ ਅਤੇ ਰਾਈਨ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਡਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਜਲ-ਬੋਚੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਪਹਾੜ ਫ਼ਰਾਂਸ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਤੱਕੇ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।
"ਜੂਰਾ" ਨਾਂ juria (ਜੂਰੀਆ) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕੈਲਟਿਕ ਸ਼ਬਦ-ਮੂਲ jor- ਭਾਵ "ਜੰਗਲ" ਦਾ ਲਾਤੀਨੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿਭਾਗ ਜੂਰਾ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡੀ ਜੂਰਾ ਰਿਆਸਤ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਕ ਕਾਲ ਦੇ ਜੂਰਾਸਿਕ ਦੌਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ
ਬੰਜਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਬੰਜਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 68 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕੁੱਲੂ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 61,599 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਵਿਧਾਇਕ !ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ !ਵੋਟਰ % !ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ !ਸਰੋਤ
ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਗਾਈਡ
ਹੁਣ ਫਿਲਮ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।  ਰਾਜੂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ  ਦੇ ਦਿਨ ਰੋਜੀ ਅਤੇ ਰਾਜੂ ਦੀ ਮਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਲੈਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗੇ ਚਾਲ ਚਲਣ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਾਜੂ ਨੂੰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ  ।  ਰੋਜੀ ਅਤੇ ਰਾਜੂ ਦੀ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਮੁਟਾਵ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਰਿਹਾਈ ਹੋਣ  ਦੇ ਬਾਅਦ ਰਾਜੂ ਇਕੱਲਾ ਭਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।  ਗਰੀਬੀ,  ਨਿਰਾਸ਼ਾ,  ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਅਕੇਲੇਪਨ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਏਧਰ - ਉੱਧਰ ਭਟਕਦਾ ਹੈ।  ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਕੁੱਝ ਸਾਧੁਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ  ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ  ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਸੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਸ ਮੰਦਿਰ ਚੋਂ  ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਾਧੁ ਸੋਂਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜੂ  ਦੇ ਉੱਤੇ ਪੀਤਾੰਬਰ ਵਸਤਰ  ਉੜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।  ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ,  ਭੋਲ਼ਾ,  ਪੀਤਾੰਬਰ ਬਸਤਰ ਵਿੱਚ ਸੋਂਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜੂ ਨੂੰ ਸਾਧੁ ਸੱਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।  ਭੋਲ਼ਾ ਦੀ ਭੈਣ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਣ ਦੀ ਜਿੱਦ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।  ਭੋਲ਼ਾ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜੂ  ਦੇ ਕੋਲ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜੂ ਉਸਨੂੰ ਸੱਮਝਾ  - ਬੁਝਾਕੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਰਾਜੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।  ਭੋਲ਼ਾ ਹੋਰ ਵੀ ਆਸ਼ਵਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜੂ ਇੱਕ ਸਾਧੁ ਹੈ।  ਉਹ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾ  ਦਿੰਦਾ ਹੈ।  ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਧੁ ਮੰਨ  ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਲਈ ਖਾਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੋਹਫੇ  ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਉਹਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।  ਹੁਣ ਰਾਜੂ ਉਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਵਾਮੀ ਜੀ  ਦੇ ਨਾਮ ਵੱਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡ  ਦੇ ਪੰਡਤਾਂ ਨਾਲ  ਉਸਦੇ ਮੱਤਭੇਦ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ  ।  ਪਿੰਡ ਵਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਧੁ  ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਾਧੁ ਨੇ 12 ਦਿਨ ਤੱਕ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਪੈ ਗਿਆ।                                                                                                     ਸੰਜੋਗ ਨਾਲ  ਉਸ ਪਿੰਡ  ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਕਾਲ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਪਿੰਡ ਦੇ  ਇੱਕ ਮੂਰਖ ਰਾਜੂ ਨੂੰ  ਵਾਰਤਾਲਾਪ  ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸੁਣਦਾ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਪਿੰਡ ਵਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵਾਮੀ  ਜੀ ਨੇ ਵਰਖਾ ਲਈ 12  ਦਿਨ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਰਾਜੂ ਪਸ਼ੋਪੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਰਾਜੂ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਉਹ ਭੋਲਾ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸਜਾਇਯਾਫਤਾ ਮੁਜ਼ਰਿਮ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਔਰਤ   ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੱਜਾ  ਮਿਲੀ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀ ਉਸ ਉੱਤੇ  ਸ਼ਰਧਾ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕੁੱਖਿਆਤ ਡਾਕੂ ਰਤਨਾਕਰ ਦਾ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅੱਗੇ ਚਲਕੇ ਵਾਲਮੀਕਿ  ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਖਿਰ  ਰਾਜੂ ਉਪਵਾਸ ਲਈ ਰਾਜੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖ  ਦੇ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਹੈ।  ਲੇਕਿਨ ਉਪਵਾਸ  ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜੂ ਦਾ ਆਤਮਿਕ  ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਖਿਆਤੀ ਦੂਰ - ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨਾਰਥੀ ਉਸ ਤੋਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ  ਲੈਣ ਆਉਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।  ਉਸਦੀ ਖਿਆਤੀ ਸੁਣਕੇ ਰੋਜੀ,  ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਦੋਸਤ ਗੱਫੂਰ ਵੀ ਉਸਨੂੰ  ਮਿਲਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।  ਗੱਫੂਰ ਨੂੰ ਭੋਲਾ ਮੰਦਿਰ   ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੂੱਜੇ ਧਰਮ ਦਾ ਹੈ।  ਰਾਜੂ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ,  ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਹੀ ਉਸਦਾ ਧਰਮ ਹੈ।  ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਰਾਜੂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਬਾਰਹਵੇਂ ਦਿਨ ਵਰਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਰਾਜੂ ਦਾ ਨਿਧਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਮੰਦਰ  ਦੇ ਬਾਹਰ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ  ਝੂਮ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ  ਹਨ ਉਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੰਦਰ  ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸਦੇ ਸਗੇ ਸੰਬੰਧੀ  ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸੋਗ ਮਨਾਂਉਂਦੇ ਹਨ  ।                                                                                        ਨਾਵਲ  ਵਿੱਚ ਰਾਜੂ ਰੋਜੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,ਲੇਕਿਨ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਰੋਜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣਾ ਵਿਆਹ ਤੋਂ  ਦੁਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਰਕੋ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ   ਦੇ ਨਾਲ ਵੇਖਕੇ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਰਾਜੂ  ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਰਾਜੂ ਦੀ ਮੌਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਹੋਣ ਨਾਲ  ਪਿੰਡ ਦਾ ਅਕਾਲ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,  ਲੇਕਿਨ ਨਾਵਲ  ਵਿੱਚ ਰਾਜੂ ਦੀ ਮੌਤ ਗੁਮਨਾਮੀਨਾਲ  ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡ  ਦੇ ਅਕਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਜਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਫਿਲਮ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਅਨੈਤਿਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਭੀ ਉਸ ਜਮਾਨੇ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਿਜੈ ਆਨੰਦ ਨੇ ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕਲਾਤਮਕਤਾ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਸੀ. ਜੇਕਰ ਅੱਜ ਦੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਰਾਜੂ ਗਾਈਡ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ ਆਪਣੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੇ ਕੁਛ ਹੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਬਿਸਤਰ ਵਿੱਚ "ਭੀਗੇ ਹੋਂਠ ਤੇਰੇ" ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਗਾਨਾ ਗਾਉਂਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ,ਪਰ ਉਸ ਜਮਾਨੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਅਜਿਹਾ ਕੁਛ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਣ ਦੇ ਆਦੀ ਨਹੀਂ ਸਨ,ਸ਼ਾਇਦ ਡੱਬਲ ਦੇ  ਨਾਲ ਫਿਲਮਾਏ ਕੁੱਛ ਅਜਿਹੇ ਸੀਨਾਂ  ਕਰਕੇ ਹੀ ਫਿਲਮ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸੰਸਕਰਣ ਜਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਥਿਏਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਸੀ।                                                                 ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਫਿਲਮ 'ਗਾਈਡ' ਦੇ ਗੀਤ 'ਆਜ ਫਿਰ ਜੀਨੇ ਕੀ ਤਮੰਨਾ ਹੈ' ਨੂੰ ਗਾਉਣ 'ਚ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਗੀਤ 'ਚ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਹੀਦਾ ਰਹਿਮਾਨ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਦੀ ਹਾਮੀ ਭਰੀ ਸੀ।
ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਗੀਤ 'ਚ ਦੇਵ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਵਹੀਦਾ ਰਹਿਮਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦੇ ਬਿਹਤਰੀਨ ਗੀਤਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਤਾ ਨੇ ਵਹੀਦਾ ਰਹਿਮਾਨ ਦੇ 78ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਵੀਟਰ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ, 'ਨਮਸਕਾਰ'। ਅੱਜ ਵਹੀਦਾ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮਦਿਨ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਗੱਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।'