cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਰੂਪਰਟ ਮਰਡੌਕ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਰੂਪਰਟ ਮਰਡੌਕ ਗੀਲੋਂਗ ਗ੍ਰਾਮਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਜਰਨਲਰ ਕੋਰੀਅਨ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਜਰਨਲਰ ਇਫ ਰਿਵਾਇਵਡ ਦਾ ਐਡੀਟਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜੂਨੀਅਰ ਫਾਈਨਲ ਤੱਕ ਲੈਕੇ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਲਬਰਨ ਹੇਰਾਲਡ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਰਡੌਕ ਨੇ ਵਰਸੈਸਟਰ ਕਾਲਜ ਆਕਫੋਰਡ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਸਟੂਡੈਂਟ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਲਿਮਿਟੇਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਸ਼ਨ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਇੱਥੇ ਉਸਨੇ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ  ਅਤੇ ਲੇਬਰ ਕਲੱਬ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਲਈ ਖੜ੍ਹਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
right|thumb|316x316px| ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਈ.ਪੂ. ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਚੀਨੀ [[ਰੇਸ਼ਮ ਅੰਸ਼। ਸਿਲਕ ਰੋਡ ਰਾਹੀਂ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਗੁਣਕਾਰੀ ਵਪਾਰ ਨੇ ਚੀਨ, ਭਾਰਤ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ। ]] ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਰਗੇ ਵੱਖਰੇ ਬਾਹਰੀ ਹੱਦ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਸਟੈਪੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹੱਦ ਵਾਲਾ ਘੇਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸੱਭਿਅਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਤਿੰਨੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਉਪਜਾਊ ਦਰਿਆਈ ਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਨੇ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਵਾਦੀਆਂ ਉਪਜਾਊ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਮਿੱਟੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਮੈਸੋਪੋਟੇਮੀਆ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਸੱਭਿਅਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਵਰਗੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦਾ ਆਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਹੋਰ ਸਿਧਾਂਤ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਿਖਣਾ ਆਦਿ ਹਰੇਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਮਰਾਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੀਵੇਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਏ।
ਸਟੈਪੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਟੈਪੀ ਤੋਂ ਉਹ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਟੁੰਡਰਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਸਟੈਪੀ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਸੀ। ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ।
ਕਾਂਸੀ ਯੁੱਗ
thumb|270x270px| ਕਾਂਸੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਨਕਸ਼ਾ, 1200 ਈ.ਪੂ. ਤਾਂਬਾ ਯੁੱਗ ਲਗਭਗ 4500 ਈ.ਪੂ. ਵਿੱਚ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਕਾਂਸੀ ਯੁੱਗ ਲਗਭਗ 3500 ਈ.ਪੂ. ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸਨੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਥਰ ਕਾਲ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲਈ।
ਸਿੰਧ ਘਾਟੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਇੱਕ ਕਾਂਸੀ ਯੁੱਗ ਸੱਭਿਅਤਾ ਸੀ (3300–1300 ਈ.ਪੂ.; ਗਭਰੇਟ ਮਿਆਦ 2600-1900 ਈ.ਪੂ.) ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ; ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਰੂਪ ਇਸ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਕੁਝ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੜੱਪਾ ਅਤੇ ਮੋਹਿਨਜੋਦੜੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਕਸਬੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਸਨ। ਲਗਭਗ 1700 ਈ.ਪੂ. ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਵਾਦ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਬੂਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ (ਖ਼ਾਸਕਰ ਹੜ੍ਹ) ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਯੁੱਗ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਕਰੀਬਨ 1500 ਤੋਂ 500 ਈ.ਪੂ. ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਲਿਖੇ ਗਏ। ਇਹ ਵੈਦਿਕ ਧਰਮ ਦਾ ਅਧਾਰ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਅਖੀਰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਪਾਕੀਜ਼ਾ
ਪਾਕੀਜ਼ਾ (ਉਰਦੂ: پاکیزہ; ਮਤਲਬ: ਪਵਿੱਤਰ, ਪਾਕ) ੧੯੭੨ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਹਦਾਇਤਕਾਰ ਕਮਲ ਅਮਰੋਹੀ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਨਿਭਾਏ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਲਖਨਊ ਦੀ ਇੱਕ ਤਵਾਇਫ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਰੋਲ ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਨਿਭਾਇਆ। ਫ਼ਿਲਮ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਗ਼ੁਲਾਮ ਮੁਹੱਮਦ ਅਤੇ ਨੌਸ਼ਾਦ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ 4 ਫ਼ਰਵਰੀ 1972 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।
ਕਹਾਣੀ
ਪਾਕੀਜ਼ਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਪਾਕ-ਦਿਲ ਤਵਾਇਫ਼ ਸਾਹਿਬਜਾਨ (ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ) ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਰਗਸ (ਇਹ ਕਿਰਦਾਰ ਵੀ ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਹੀ ਨਿਭਾਇਆ) ਅਤੇ ਸ਼ਹਾਬੁੱਦੀਨ (ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ) ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਾਬੁੱਦੀਨ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਇੱਕ ਤਵਾਇਫ਼ (ਨਰਗਸ) ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਰਗਸ ਇੱਕ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਸਾਹਿਬਜਾਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਹਿਬਜਾਨ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ, ਨਵਾਬ ਜਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕੋਠੇ ’ਤੇ ਪਲ਼ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਵਾਇਫ਼ ਬਣਦੀ ਹੈ। 17 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸ਼ਹਾਬੁੱਦੀਨ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੈਣ ਉਸਦੇ ਕੋਠੇ ਪੁੱਜਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇੱਕ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਿਬਜਾਨ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਲੀਮ (ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ) ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਲੀਮ ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬਜਾਨ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹੈ। ਸਲੀਮ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਨਿਕਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਜਾਨ ਨੂੰ ਮੌਲਵੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕੋਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਸਲੀਮ, ਸਾਹਿਬਜਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਪਾਕੀਜ਼ਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਹਿਬਜਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਤੀਤ ਯਾਦ ਕਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ, ਸਲੀਮ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸੋਚ ਕੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਠੇ ਉੱਤੇ ਪਰਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਲੀਮ ਓੜਕ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਜਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਿਆਹ ਉੱਤੇ ਮੁਜ਼ਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਬਜਾਨ ਜਦੋਂ ਮੁਜ਼ਰੇ ਲਈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਹੀ ਹਵੇਲੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਕਦੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨਰਗਸ ਨੂੰ ਫਿਟਕਾਰ ਕੇ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਲੀਮ, ਸ਼ਹਾਬੁੱਦੀਨ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਜਾਨ ਨੇ ਅੱਜ ਉਸਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨੱਚਣਾ ਹੈ।
ਗੀਤ
ਪਾਕੀਜ਼ਾ ਫ਼ਿਲਮ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਗੁਲਾਮ ਮੋਹੰਮਦ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਦ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਸੰਗੀਤ ਨੌਸ਼ਾਦ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੀਤ ਹਨ: -
ਹੇਡੀ ਲਾਮਾਰ
ਹੇਡੀ ਲਾਮਾਰ ਇੱਕ ਆਸਟਰੀਆਈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਉਹ ਫਿਲਮ ਐਕਸਟਸੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਸੀਨ ਕਾਰਨ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਗਈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਪੈਰਿਸ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਐਮ.ਜੀ.ਐਮ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਲੁਇਸ ਬੀ. ਮੇਅਰ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਬਣੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1930 ਤੋਂ 1950 ਤੱਕ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਐਲਜੀਅਰਜ਼ (1938) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਟਾਰ ਬਣ ਗਈ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੂਮ ਟਾਉਨ ਅਤੇ ਕਾਮਰੇਡ ਐਕਸ (ਦੋਵੇਂ 1940), ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਸਟੀਵਰਟ ਵਿੱਚ ਕਮ ਲਿਵ ਵਿਦ ਮੀ ਅਤੇ ਜ਼ੀਗਫੇਲਡ ਗਰਲ (ਦੋਵੇਂ 1941) ਵਿੱਚ ਕਲਾਰਕ ਗੇਬਲ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਐਮ.ਜੀ.ਐਮ. ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੇਡੀ ਆਫ਼ ਟ੍ਰੌਪਿਕਸ (1939), ਐਚ.ਐਮ. ਪੁਲਹਮ, ਐਸਕ. (1941) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ "ਕਰਾਸਰੋਡਜ਼" ਅਤੇ "ਵ੍ਹਾਈਟ ਕਾਰਗੋ" (ਦੋਵੇਂ 1942) ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਸਪੀਰੇਟਰਾਂ ਲਈ ਵਾਰਨਰ ਬਰੋਸ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਆਰ.ਕੇ.ਓ. ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਉਧਾਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਟਾਈਪਕਾਸਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਲਾਮਰ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਸਟੂਡੀਓ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਿ ਸਟ੍ਰੇਜ ਵੂਮੈਨ (1946), ਅਤੇ ਡਿਸਜ਼ਨੋਰਡ ਲੇਡੀ (1947) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਸੀਸੀਲ ਬੀ. ਡੀਮਿਲ ਦੇ ਸੈਮਸਨ ਅਤੇ ਡੇਲੀਲਾਹ (1949) ਵਿੱਚ ਡਲੀਲਾਹ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੰਤਮ ਫ਼ਿਲਮ, ਦਿ ਫੀਮੇਲ ਐਨੀਮਲ (1958) ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ 1960 ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਾਕ ਆਫ ਫੇਮ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਿਤਾਰੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਲਾਮਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜਾਰਜ ਐਂਥਿਲ ਨੇ ਐਲੀਸ ਟੋਰਪੀਡੋਜ਼ ਲਈ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ-ਹੋਪਿੰਗ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਐਕਸਿਸ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਮਿੰਗ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਾਵਰਡ ਹਿਉਜ ਲਈ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਤਾਰੀਖ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਯੂ.ਐਸ. ਨੇਵੀ ਨੇ 1957 ਤੱਕ ਲਾਮਰ ਅਤੇ ਐਂਥਿਲ ਦੀ ਕਾਢ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੈਲਾਅ-ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਬਲੂਟੁੱਥ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਢੰਗਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2014 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਨਵੈਂਟਸ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਲਾਮਾਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੇਡਵਿਗ ਈਵਾ ਮਾਰੀਆ ਕਿਸਲਰ ਵਜੋਂ 1914 ਵਿੱਚ ਵਿਏਨਾ, ਆਸਟਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਏਮਿਲ ਕਿਸਲਰ (1880–1935) ਅਤੇ ਗੇਰਟਰੂਡ "ਟਰੂਡ" ਕਿਸਲਰ (ਨੀ ਲਿਕਟਵਿਟਜ਼; 1894–1977) ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਲੇਬਰਗ (ਹੁਣ ਲਵੀਵ, ਯੂਕ੍ਰੇਨ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੈਲੀਸ਼ਿਆਈ-ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਸਫ਼ਲ ਬੈਂਕ ਮੈਨੇਜਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਬਾਲਗ ਵਜੋਂ ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਰਮ ਬਦਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਹੇਡੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਬਣਾਇਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਬਪਤਿਸਮਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਕਿਸਲਰ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੁਆਰਾ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਈ। 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਏਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕਾਢ ਕੱਢਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਕਨੀਕਾਂ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਐਂਕਲਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਸਟਰੀਆ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਲਿਜਾਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗਰਟਰੁਡ ਕਿਸਲਰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਦਰਤੀਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਤੇ "ਇਬਰਾਨੀ" ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਸਲ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਲਾਮਾਰ ਦੀ ਮੌਤ ਫਲੋਰੀਡਾ ਦੇ ਕੈਸਲਬੇਰੀ ਵਿਖੇ, ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ, 2000 ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਮਰ 85 ਸਾਲ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੇਟੇ ਐਂਥਨੀ ਲੋਡਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ ਵਿਏਨਾ ਵੁੱਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਫ਼ਿਲਮਾਂ
Source:
ਰੇਡੀਓ
Hedy Lamarr starred in the following radio dramas:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1914
ਭਾਈ ਗੁਲਾਬ ਦਾਸ
ਭਾਈ ਗੁਲਾਬ ਦਾਸ ਜੀ ਇਕ ਨਿਰਮਲੇ ਸਾਧੂ ਸਨ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1732 ਈਂ ਵਿਚ ਮਾਤਾ ਗੋਰੀ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਪਿਤਾ ਰਾਇਆ ਦੇ ਘਰ,ਪਿੰਡ ਸੇਖਣ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੇਖਮ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।ਜਿਲ੍ਹਾ ਲਾਹੋਰ ਤਹਿਸੀਲ ਚੂਣੀਆਂ ਥਾਣਾ ਸਰਾਇਮੁਗ਼ਲ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਕਈ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਦਾਂ ਹੈ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ,ਸੰਤ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ,ਭਾਈ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਪੰਡਤ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ।
ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ
ਭਾਈ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੰਤ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1732
ਕਾਮਾਰੋਸ
ਕਾਮਾਰੋਸ ਜਾਂ ਕੋਮੋਰੋਸ (جزر القمر, ਘੁਜ਼ੁਰ ਅਲ-ਕੁਮੁਰ/ਕਮਰ), ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਾਮਾਰੋਸ ਦਾ ਸੰਘ(ਕਾਮੋਰੀ: Udzima wa Komori, Union des Comores, الاتحاد القمري ਅਲ-ਇਤੀਹਾਦ ਅਲ-ਕੁਮੁਰੀ/ਕਮਰੀ) ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤਟ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਮੋਜ਼ੈਂਬੀਕ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਵਿਚਕਾਰ ਮੋਜ਼ੈਂਬੀਕ ਖਾੜੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸੇਸ਼ੈੱਲ ਹਨ, ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੋਰੋਨੀ ਹੈ ਜੋ ਗ੍ਰਾਂਦੇ ਕੋਮੋਰੇ (ਵੱਡਾ ਕਾਮਾਰੋਸ) ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਲਖੀਮਪੁਰ ਖੀਰੀ
ਲਖੀਮਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਲਖੀਮਪੁਰ ਖੀਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਖੀਰੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਭਾਰਤ - ਨੇਪਾਲ ਸੀਮਾ ਅਤੇ ਪੀਲੀਭੀਤ, ਸ਼ਾਹਜਹਾਂਪੁਰ, ਹਰਦੋਈ, ਸੀਤਾਪੁਰ ਅਤੇ ਬੇਹਰਾਇਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਖੀਰੀ ਨੂੰ ਲਖੀਮਪੁਰ ਖੀਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਖਰ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਖੀਰੀ ਨਾਮ ਖਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਅਕਾਲਾ
ਅਕਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਭੁੱਲਥ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਭੁਲੱਥ ਤੋਂ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (2.5 ਮੀਲ), ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਕਪੂਰਥਲਾ ਤੋਂ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (19 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਯਜ਼ਦਾਨੀਵਾਦ
ਯਜ਼ਦਾਨੀਵਾਦ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੁਰਦਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਧਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਯਜ਼ਦਾਨੀਵਾਦ ਹੁਣ ਯਜ਼ੀਦੀਵਾਦ, ਯਰਸਾਨੀਵਾਦ ਅਤੇ ਇਸ਼ੀਕੀਵਾਦ ਜਿਹੇ ਮਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਤ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰਕੇ ਖੁਰਾਸਾਨ ਤੋਂ ਅਨਾਤੋਲੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਈਰਾਨ ਵਿਚਲੇ ਵਿੱਕੋਲਿੱਤਰੇ ਗੁਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹਨ।
ਮਾਨਤਾਵਾਂ
ਯਜ਼ਦਾਨੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਇਕਲੌਤਾ ਰੱਬ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਤ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਲਿਕ ਤਾਊਸ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਮਤ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਇਸ਼ਟ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ
ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਧਾਰਮਿਕ ਜਨਸੰਖਿਆ
ਇਸਲਾਮ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਪੰਜ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਰਮ ਹੈ। ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਨਸਲੀ ਮਾਲੇਈ ਹੈ, ਪਰ ਮੁਸਲਿਮ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਨਸਲੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਚੀਨ, ਕੰਬੋਡੀਆ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਆਏ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਆਰਏਡੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 64 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ 3,567 ਰਜਿਸਟਰਡ ਮਸਜਿਦਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 2,289 ਦੱਖਣ ਦੇ 5 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਆਰਏਡੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵਿਚੋਂ 99 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਸੁੰਨੀ ਸ਼ਾਖਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ. ਸ਼ੀਆ ਮਸਜਿਦਾਂ ਬਾਕੀ 1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ. ਰੇਡ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 351,987 ਈਸਾਈ ਹਨ, ਆਬਾਦੀ ਦਾ 0.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬਣਦਾ ਹੈ. ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਸੰਪੰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚਾਰ ਛਤਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ. ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਚਰਚ ਆਫ਼ ਕ੍ਰਾਈਸਟ, 1930 ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ. ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਈਵੈਂਜੈਜੀਕਲ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਹੈ. ਬਪਤਿਸਮਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਦੇ ਐਡਵੈਂਟਿਸਟ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟਨਟ ਸੰਪ੍ਰਦਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਛਤਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਤਹਿਤ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ.
ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਕਾਨੂੰਨ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ. 19 ਸਤੰਬਰ, 2006 ਨੂੰ ਖ਼ੂਨ-ਰਹਿਤ ਤਖਤਾ ਪਲਟਦਿਆਂ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਖਤਾ ਪਲਟਿਆ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1 ਅਕਤੂਬਰ, 2006 ਨੂੰ, ਫੌਜੀ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟਣ ਵਾਲੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਿਮ ਸੰਵਿਧਾਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਅੰਤਰਿਮ ਸਰਕਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਖਰੜਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੰਤਰਿਮ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ 1997 ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਈ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਮਾਲ ਉਦੀਨ ਅਹਿਮਦ (ਕਲਾਕਾਰ)
ਜਮਾਲ ਉਦੀਨ ਅਹਿਮਦ (ਜਨਮ 1955) ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਵਧੀਆ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਏਕੁਸ਼ੀ ਪਦਕ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਜਨਮ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ) ਦੇ ਢਾਕਾ ਵਿਖੇ 1955 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਰਕਾਰ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ 1972 ਵਿਚ ਅਤੇ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ 1974 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ 1978 ਵਿਚ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਆਰਟਸ ਫੈਕਲਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।1980 ਤੋਂ 1982 ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਵਾਰਸਾ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਖੋਜ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ। 1982 ਵਿਚ ਉਹ ਜਪਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1984 ਤੱਕ ਸੁਕੁਬਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਤੇਲ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।  ਉਸਨੇ ਉਸੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1986 ਵਿਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਅਹਿਮਦ 1995 ਵਿਚ ਉੱਤਰੀ ਕੈਰੋਲਿਨਾ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਕਲਾ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਫਿਲਹਾਲ ਉਹ ਫੈਕਲਟੀ ਆਫ ਫਾਈਨ ਆਰਟ ਦੇ ਅਧੀਨ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ 'ਡਰਾਇੰਗ ਐਂਡ ਪੇਂਟਿੰਗ' ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।
2019 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਹਿਮਦ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਚਾਰੁਸ਼ਿਲਪੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਪੂਰਵ ਇਤਿਹਾਸ
ਪੂਰਬ ਇਤਿਹਾਸ ਉਸ ਕਾਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਆਦਮੀ ਨੇ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਲ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਹਿਮਯੁੱਗ, ਆਦਮੀ ਦਾ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਾਕੀ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ, ਅੱਗ ਦੀ ਖੋਜ, ਖੇਤੀ ਕਰਨਾ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਤੂ ਬਣਾਉਣਾ ਆਦਿ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਵਾਰੇ ਗਿਆਨ ਸਿਰਫ ਸਾਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣੇ ਹੋਈ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਦ ਜਾਂ ਗੁਫ਼ਾ ਤੇ ਉਕਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਲਾ-ਕਿਰਤਾ ਤੋਂ ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਾਰੇ ਗਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਤਨ-ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ
ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਟੱਪਰੀਵਾਸ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਪੱਥਰ ਦੇ ਬਣੇ ਸੰਦ ਅਤੇ ਯੰਤਰ ਵਰਤਦੇ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ, ਕੱਟਣ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਲੋਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖੱਲ, ਛਿੱਲ ਜਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਢੱਕਦੇ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਗ ‘ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ ਸਿੱਖਿਆ। ਇਹ ਲੋਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਹੁਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਤਾਂਬਾ-ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ
ਤਾਂਬਾ-ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਾਰੀਗਰੀ ਦਾ ਘੇਰਾ ਬਹੁਤ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਗੇ ਪੱਥਰਘਾੜੇ ਵੀ। ਉਹ ਕੱਪੜਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਮਣਕੇ ਵੀ। ਇਹ ਲੋਕ ਗਾਂ, ਭੇਡ, ਬੱਕਰੀ ਅਤੇ ਸੂਰ ਵਰਗੇ ਜਾਨਵਰ ਪਾਲ਼ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹਿਰਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਊਠ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾਰ-ਢੋਣ ਵਾਲ਼ੇ ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਦਾਲਾ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪੱਕੀ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਕੱਚੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਅਤੇ ਅਣ-ਪੱਕੀਆਂ ਨੰਗੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉਹ ਲੋਕ ਮਾਂ-ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਸਿੰਧੂ ਜਾਂ ਹੜੱਪਾਈ ਯੁੱਗ
ਇਸ ਯੁੱਗ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਭਿਅਤਾ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਗੁਜਰਾਤ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਲੋਕ ਸ਼ਿਕਾਰ, ਭੋਜਨ-ਇਕੱਠਾ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ ਚਾਰਨ ਦੇ ਆਸਰੇ ਟੱਪਰੀਵਾਸੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜੀ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਿਟਗੁਮਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ) ਵਿੱਚ ਰਾਵੀ ਤੱਟ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੜੱਪਾ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਣ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਹੜੱਪਾ ਸੱਭਿਅਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੜੱਪਾਈ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ ਚੰਹੁਦੋੜੋ, ਜੋ ਮੋਹਿੰਜੋਦੜੋ ਤੋਂ 130 ਕਿ.ਮੀ. ਦੱਖਣ ਸਿੰਧ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ
ਫਲ
ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਫਲ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੌਦੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਜਰੀਏ ਆਪਣੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਫਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਾਏ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿਚ, ਇਨਸਾਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਭੋਜਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਲ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਆਮ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋ ਵਿੱਚ," ਫਲ" ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਸੇਬ, ਸੰਤਰੇ, ਅੰਗੂਰ, ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ, ਕੇਲੇ, ਅਤੇ ਨਿਬੂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕੱਚੇ ਮਿੱਠੇ ਜਾ ਖਟਾਈ ਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ" ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ, ਕਣਕ ਅਨਾਜ, ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ ਫਲ ਤਾ ਹਨ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫਲ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਲ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ, ਪਾਣੀ, ਵਿਟਾਮਿਨ C ਅਤੇ ਸ਼ੱਕਰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਦੇ ਨਿਯਮਤ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਕੈੰਸਰ ਦਾ ਜੋਖਮ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਡੀਓਵੈਸਕੁਲਰ ਰੋਗ (ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਕੋਰੋਨਰੀ ਦਿਲ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ), ਸਟਰੋਕ, ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਰੋਗ, ਮੋਤੀਆ ਵਰਗੇ ਰੋਗ ਫਲ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫ਼ਲਾ ਵਿੱਚ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਕਾਫੀ ਮਾਤਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਲ ਭਾਰ (ਮੋਟਾਪਾ) ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਕੈਲੋਰੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ।
ਬਨਸਪਤੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਫਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅੰਡਾਸ਼ਯ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਂਜੀਓਸਪਰਮਜ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਢਾਂਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ, "ਫਲ" ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਤਲਬ ਪੌਦੇ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਉਹ ਗੁੱਦੇ ਵਾਲੇ ਢਾਂਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਿੱਠੇ ਜਾਂ ਖੱਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੱਚੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਖਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੇਬ, ਕੇਲੇ, ਅੰਗੂਰ, ਨਿੰਬੂ, ਸੰਤਰੇ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਬਨਸਪਤੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ, "ਫਲ" ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਢਾਂਚੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਫਲ" ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੀਨ ਦੀਆਂ ਫਲੀਆਂ, ਮੱਕੀ ਦੇ ਦਾਨੇ, ਟਮਾਟਰ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਦਾਣੇ। ਇੱਕ ਫੰਗਸ ਦਾ ਭਾਗ ਜੋ ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਮਿੱਠਾ ਫਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੋਜਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤੋਂ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਂਕੜੇ ਫਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁੱਦੇ ਵਾਲੇ ਫਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੇਬ, ਕੀਵੀਫ੍ਰੂਟ, ਅੰਬ, ਆੜੂ, ਨਾਸ਼ਪਾਤੀ, ਅਤੇ ਤਰਬੂਜ) ਮਨੁੱਖੀ ਭੋਜਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਨ, ਇਹ ਤਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਜੈਮ, ਮੁਰੱਬੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਫਲ ਨਿਰਮਿਤ ਭੋਜਨ (ਜਿਵੇਂ ਕੇਕ, ਕੂਕੀਜ਼, ਆਈਸ ਕਰੀਮ, ਮਫਿਨਜ਼, ਜਾਂ ਦਹੀਂ) ਜਾਂ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਲਾਂ ਦੇ ਰਸ (ਉਦਾਹਰਨ ਸੇਬ ਦਾ ਰਸ, ਅੰਗੂਰ ਦਾ ਰਸ, ਜਾਂ ਸੰਤਰੇ ਦਾ ਰਸ) ਜਾਂ ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ (ਜਿਵੇਂ, ਬ੍ਰਾਂਡੀ,ਫਰੂਟ ਬੀਅਰ, ਜਾਂ ਵਾਈਨ)। ਫਲ ਤੋਹਫੇ ਵਜੋਂ ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਫਲਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਗੁਲਦਸਤੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।
ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਭੋਜਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਸੀਡੀਸੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਫਲਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ੇ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਚੁਣਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਟੋਰ ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਜਾਂ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਰਿੱਜ ਜਾਂ ਬਰਫ਼ ਵਿੱਚ ਰਖਿੱਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰੇ ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਛਿਲਕੇ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਵਾਲੇ ਫਲਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਖਾਏ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਇਹ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਨਸਪਤੀ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜੀਆਂ
ਪੌਦੇ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਿੱਠੇ ਸਵਾਦ ਵਾਲੇ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੀਜਾਂ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਫਲ ਕਹਿ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਵੀ ਫਿੱਕਾ ਜਾਂ ਘੱਟ ਮਿੱਠਾ ਉਤਪਾਦ ਸਬਜੀ ਦੇ ਖਾਤੇ ਗਿਣ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਸਖਤ, ਥਿੰਦਾ ਅਤੇ ਗਿਰੀ ਵਾਲਾ ਉਤਪਾਦ ਸੁੱਕਾ ਮੇਵਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
Gurpreet Kaur Cheema (ਗੱਲ-ਬਾਤ) 06:37, 12 ਦਸੰਬਰ 2014 (UTC)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ ਸਬਜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਨਸਪਤੀ
ਨੌਗੱਜਾ
ਨੌਗੱਜਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
2016 ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ
2016 ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਜਾਂ HBL PSL 2016 ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਆਯੋਜਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਇਮਰਾਤ ਦੇ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਗਈ ਅਤੇ ਲੀਗ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਮੁਕਾਬਲਾ 23 ਫ਼ਰਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਦੁਬਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ। ਲੀਗ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਾਗਮ 4 ਫ਼ਰਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ।
ਲੀਗ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਲੋਗੋ 20 ਸਿਤੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਲੀਗ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਗੀਤ - ਅਬ ਖੇਲ ਕੇ ਦਿਖਾ ਅਲੀ ਜ਼ਾਫ਼ਰ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਾਗਮ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਾਗਮ 4 ਫ਼ਰਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਦੁਬਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ। ਸਾਰੀਆਂ ਪੰਜ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਪਤਾਨਾਂ ਅਤੇ ਟੀਮ ਮਾਲਕਾਂ ਨਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦਾ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਲਗਾਇਆ। ਲੀਗ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਟਰਾਫੀ ਦੀ ਘੁੰਡ-ਚੁਕਾ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਅਲੀ ਜ਼ਾਫ਼ਰ, ਸ਼ੌਨ ਪਾਲ, ਮੋਹਿਬ ਮਿਰਜ਼ਾ, ਸਨਮ ਸਈਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਨਮੋਹਕ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸਟੇਡੀਅਮ ਖਚਾਖਚ ਭਰਿਆ ਸੀ।
ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Botany) ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਾਂ ਬੂਟਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਫ਼ਿਜੀਅਨਜ਼
ਫਿਜੀਅਨ (ਮਤਲਬ: ( ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ) ਮਾਲਕ ) ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਹਨ ਜੋ ਫ਼ਿਜੀ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹਨ, ਜੋ ਫ਼ਿਜੀਅਨ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਫਿਜੀਅਨਜ਼, ਜਾਂ iTaukei, ਫ਼ਿਜੀ ਟਾਪੂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੇਲਾਨੇਸ਼ੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਫ਼ਿਜੀਅਨਜ਼ ਲਗਭਗ 3,500 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਛਮੀ ਮੇਲਾਨੇਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਫ਼ਿਜੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਲਾਪਿਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਤਾਨ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੋਟੂਮਾ ਹੋਰ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਟੋਂਗਾ ਅਤੇ ਸਮੋਆ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਨੇੜਲੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵਸੇ। ਉਹ ਰੋਟੂਮਾ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਫ਼ਿਜੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੂਲ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ "ਲਾਪਿਤਾ ਲੋਕ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 800 ਬੀ.ਸੀ.ਈ. ਤੋਂ ਲੈਪਿਤਾ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਪਾਏ ਗਏ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Webarchive template wayback links
ਸੂਰਜਕੁੰਡ
ਸੂਰਜਕੁੰਡ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਨੰਗਪੁਰ ਡੈਮ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮੀ 'ਚ ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਦਿੱਲੀ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਸੂਰਜਕੁੰਡ ਦਾ ਮਤਲਵ ਹੈ ਸੂਰਜ ਦਾ ਕੁੰਡ ਜਾਂ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਅਰਾਵਲੀ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਿਛੇ ਅਰਧ ਚੱਕਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ 'ਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸੂਰਜਪਾਲ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ।
ਦਸਤਕਾਰੀ ਮੇਲਾ
ਇਸ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੂਰਜਕੁੰਡ ਦਸਤਕਾਰੀ ਮੇਲੇ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਥੀਮ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇ ਸਾਲ 2014 'ਚ ਗੋਆ ਨੂੰ ਥੀਮ ਸਟੇਟ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਮੁਲਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ  ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਸਤਕਾਰ ਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੇਲੇ ’ਚ ਰੂਸ, ਬੇਲਾਰੂਸ,  ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ, ਕਿਰਗਿਜ਼ਸਤਾਨ, ਪੁਰਤਗਾਲ, ਇਰਾਨ,  ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੇਲੇ ’ਚ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਵੱਲੋਂ ਸੂਫ਼ੀ ਗਾਇਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਵੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਾਸਰਸ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ 'ਚ ਕੱਵਾਲ, ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਗਾਣੇ, ਤੇ ਦੇਸ਼ਾ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਥੋਂ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੇਖਣਯੋਗ ਥਾਂਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਰਿਆਣੇ ਦੀਆਂਂ ਝੀਲਾਂ
ਜੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ
ਜੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਤੀਖ਼ਵਾਨਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਛੋਟਾ ਲਟੋਰਾ
ਨਿੱਕਾ ਲਟੋਰਾ,(en:bay-backed shrike:) (Lanius vittatus) ਨਿੱਕਾ ਲਟੋਰਾ ਪੰਛੀ ਜਗਤ ਦੇ ਲਟੋਰਾ ਟੱਬਰ ਦੀ ਨਸਲ ਹੈ, ਜੀਹਦਾ ਇਲਾਕਾ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਏ।
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਨਿੱਕੇ ਲਟੋਰੇ ਦੀ ਲੰਮਾਈ 17-20 ਸੈਮੀ ਅਤੇ ਵਜ਼ਨ 2-2.5 ਤੋਲੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪੂੰਝਾ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਦਮੂੰਹਾ ਹੁੰਦਾ ਏ। ਸਿਰ ਤੇ ਗਿੱਚੀ ਸਲੇਟੀ, ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਕਾਲੀ ਪੱਟੀ ਅਤੇ ਪਰ ਕਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਦਾਗ਼ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਚੁੰਝ ਤੇ ਪੈਰ ਗਾੜ੍ਹੇ ਭੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿੱਕੇ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਖੇਤਾਂ, ਘਾਟੀਆਂ, ਤਲਹਟੀ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ, ਨਹਿਰਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਖੇਤ ਇਸਦਾ ਰਹਿਣ ਬਸੇਰਾ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ 2000 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ 4000 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਖ਼ੁਰਾਕ
ਨਿੱਕਾ ਲਟੋਰਾ ਘਾਤ ਲਾਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੇ ਨਿਗ੍ਹਾ ਟਿਕਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਠੀਕ ਮੌਕਾ ਲੱਗਣ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਭੌਂ 'ਤੇ ਨੱਪ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਕੀਟ-ਪਤੰਗੇ ਹੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੇ ਏਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਿਰਲੀਆਂ ਤੇ ਚੂਹੀਆਂ ਫੜੀਆਂ ਜਾਣ ਤਦ ਉਹ ਵੀ ਇਸਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕੀਟ-ਪਤੰਗਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦੀ ਘਾਟ ਵਾਲ਼ੇ ਵੇਲਿਆਂ ਲਈ ਸਾਂਭ ਕੇ ਵੀ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਏ।
ਪਰਸੂਤ
ਪਰਸੂਤ ਦਾ ਵੇਲਾ ਇਲਾਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਬਾਹੀ ਵੱਲ ਇਸਦਾ ਪਰਸੂਤ ਵੇਲਾ ਵਸਾਖ ਤੋਂ ਸਾਉਣ (ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ) ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਘਾਹ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਰੁੱਖ ਦੀ ਦੁਫਾਂਗੜ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਵਦਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਨਿੱਕੇ ਰੁੱਖਾਂ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਝਾੜਾਂ 'ਤੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਦਾ ਇੱਕ ਵੇਰਾਂ 3-5 ਆਂਡੇ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਬਹੁਤੀ ਵੇਰ 4। ਆਂਡੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2 ਹਫ਼ਤੇ ਆਂਡਿਆਂ ਤੇ ਬਹਿਣ ਮਗਰੋਂ ਬੋਟ ਆਂਡਿਆਂ ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਮਾਦਾ ਵੱਲੋਂ ਆਂਡਿਆਂ 'ਤੇ ਬਹਿਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੋਟਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦੇ 2 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਚਿਰ ਤੱਕ ਨਰ ਲਟੋਰਾ ਮਾਦਾ ਅਤੇ ਬੋਟਾਂ ਵਾਸਤੇ ਚੋਗਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਦਾ ਪਰਸੂਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੇਰਾਂ ਆਂਡੇ ਦੇ ਘੱਤਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਜਸਦੇਵ ਸਿੰਘ ਕੁਮੈਂਟੇਟਰ
ਜਸਦੇਵ ਸਿੰਘ ਕੁਮੈਂਟੇਟਰ (18 ਮਈ 1931) ਦਾ ਜਨਮੇ ਪਿੰਡ ਬੌਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜੈਪੁਰ ਵਿਖੇ ਪਿਤਾ ਸ: ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਮਿਸਿਜ਼ ਰਜਵੰਤ ਕੌਰ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਸਬੇ ਚਾਕਸੂ ਤੋਂ ਹੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਆਪ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਾਲਜ ਜੈਪੁਰ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਆਪ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਪਗੜੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਹੀ ਕੁਮੈਂਟਰੀ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਦੀ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਆਪ ਉਰਦੂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਰ ਹਿੰਦੀ ਕੁਮੈਂਟਰੀ ਦੇ ਤਹਿਲਕਾ ਮਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਜਸਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹੁਚਰਚਿਤ ਹਿੰਦੀ ਖੇਡ ਕੁਮੈਂਟੇਟਰ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਕੁਮੈਂਟਰੀ ਡੈਸਕ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰੀਲੀ, ਆਕਰਸ਼ਕ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਖੇਡ ਕੁਮੈਂਟੇਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸਨਸਨੀ ਫੈਲਾਈ। ਹਾਕੀ ਕੁਮੈਂਟਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਨੀ ਨਹੀਂ। ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਵਾਮ 'ਚ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਕਰਨ ਲਈ ਸ: ਜਸਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮਿਲੀ।
ਕੁਮੈਂਟਰੀ ਦਾ ਬਾਦਸਾਹ
ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਦੇਹ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕੁਮੈਂਟੇਟਰ ਮੈਲਵਿਲ ਡਿਮੋਲੋ ਦੀ ਕੁਮੈਂਟਰੀ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਆਪ ਨੇ 1960 ਤੋਂ ਕੁਮੈਂਟਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਪਿਛੇ ਮੁੜਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਇਹ 1964 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2000 ਤੱਕ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹਾਕੀ ਮੁਹੱਬਤੀ ਮੰਜ਼ਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਸਾਰੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਜਸਦੇਵ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਸੁਰੀਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਬਿਆਨਦੇ, ਉਹ ਸਭ ਲਾਜਵਾਬ ਸੀ। ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਖੇਡ ਕੁਮੈਂਟੇਟਰ ਦੀ ਖੇਡ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਮੀਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਨ
ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ
ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ (ਮੂਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:The Concept of Law) ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਐਚ.ਐਲ.ਏ.ਹਰਟ‎ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1961 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਬਿਲਬਾਓ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸੰਤ ਜੇਮਸ ਗ੍ਰੇਟ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ ਕਈ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ। 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਮਠ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਟਿਮਸਾਹ ਝੀਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਝੀਲਾਂ
ਬਿਲਬਾਓ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਰਾਜਦੀਪ ਸਰਦੇਸਾਈ
ਰਾਜਦੀਪ ਸਰਦੇਸਾਈ (ਜਨਮ 24 ਮਈ 1965) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਚਾਰ ਪ੍ਰਸਤੁਤਕਰਤਾ ਹਨ। ਉਹ ਆਈਬੀਐਨ18 ਨੈੱਟਵਰਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੀਐਨਐਨ-ਆਈਬੀਐਨ, ਆਈਬੀਐਨ7 ਅਤੇ ਆਈਬੀਐਨ-ਲੋਕਮੱਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ
ਜੀਵਨ
ਰਾਜਦੀਪ ਸਰਦੇਸਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਵਨਪਿਤਾ ਦਲੀਪ ਸਰਦੇਸਾਈ ਪੂਰਵ ਭਾਰਤੀ ਕਰਿਕਟਰ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰੀਅਨ ਮਾਤਾ ਨੰਦਿਨੀ ਸਰਦੇਸਾਈ, ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਜੇਵੀਅਰਸ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪੂਰਵ ਵਿਭਾਗ ਅਧਿਅਕਸ਼ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸੇਪੂਕੂ
ਸੇਪੂਕੂ ਜਪਾਨੀ ਰਸਮੀ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੈਮੂਰਾਈਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਸੀ।
ਸ਼ਬਦਾਬਲੀ ਅਤੇ ਨਿਰੁਕਤੀ
ਸੇਪੂਕੂ ਨੂੰ ਹਾਰਾਕੀਰੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਕੁਨਾਨ ਪੋਸ਼ਪੋਰਾ ਵਾਕਿਆ
ਕੁਨਾਨ ਪੋਸ਼ਪੋਰਾ ਵਾਕਿਆ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਲੱਗਿਆ ਇੱਕ ਇਲਜਾਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 1991 ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਕੁਨਾਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਪੋਰਾ ਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪਿੰਡਾ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਗੈਂਗਰੇਪ ਕੀਤੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਰੇਪ ਵਿਕਟਿਮ ਦੀ ਉਮਰ ਸਿਰਫ 14 ਸਾਲ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ FIR ਵਿੱਚ 23 ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੇਪ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਯਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। 2007 ਵਿੱਚ 40 ਔਰਤਾਂ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਹਿਊਮਨ ਰਾਇਟਸ ਕਮੀਸ਼ਨ ਕੋਲ ਇਨਸਾਫ ਦੀ ਗੁਹਾਰ ਲੈ ਕੇ ਪਹੁੰਚੀਆਂ। ਫੌਜ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨੂੰ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਘਟਨਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਅਤੇ ਉਸ ਵਕਤ ਦੇ ਕੁਪਵਾੜਾ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ S M ਯਾਸਿਨ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲਿੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫੌਜ ਨੇ "ਦਰਿੰਦਿਆਂ ਵਾੰਗੂ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ।"
ਵਾਕਿਆ
1991 ਦੀ ਫਰਵਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ 68 ਬ੍ਰੀਗੇਡ ਦੀ 4 ਰਾਜਪੁਤਾਨਾ ਰਾਇਫਲਸ ਦੇ ਜਵਾਨ ਗਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੁਨਾਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਪੋਰਾ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਪਿੰਡਾ ਦੇ ਮਰਦਾ ਨੂੰ ਕੁਨਾਨ ਦੇ ਦੋ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾ ਨਾਲ ਰੇਪ ਕੀਤੇ। ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ 70 ਸਾਲ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਸਿਰਫ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਵਾਕਿਏ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਤਕ ਕਿਸੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਰੇਪ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੀ FIR ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਅੱਠ ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਲਿਖਾਈ ਗਈ।
ਇਨਵੈਸਟਿਗੇਸ਼ਨ
ਉਸ ਵਕਤ ਦਾ ਕੁਪਵਾੜਾ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ S M ਯਾਸਿਨ ਕੁਨਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਵਕਤ ਦੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਡਿਵਿਜਨ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜਾਹਤ ਹਬੀਬੁਲਾਹ ਨੂੰ ਲਿੱਖੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਸੀ। ਹਬੀਬੁਲਾਹ ਨੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਕਤ ਤਕ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਨਫੀਡੈਨਸ਼ਲ ਰਿਪੋਰਟ ਲਿਖੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੇਪ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸ਼ੱਕੀ ਅਤੇ ਵਧਾਏ-ਚੜ੍ਹਾਏ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਿਫੈਨਸ ਮਿਨਿਸਟਰੀ ਨੇ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਟੀਮ ਭੇਜੀ। ਟੀਮ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਉਸ ਵਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਉਂਸਲ ਦਾ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ B G ਵੈਰਗੀਜ਼ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਰੇਪ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਆਂਤਕਵਾਦੀ ਗਰੁੱਪਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਧੋਖਾ ਹੈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ
ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ ਸਨ, ਵਿਕਟਿਮਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਮਾਂਪੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਹਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਟੱਬਰ ਨੇ ਆਪਣੀ 16 ਸਾਲਾਂ ਧੀ ਨੂੰ 50 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਰੰਡੇ ਪਿਉ ਨਾਲ ਵਿਹਾਉਣ ਦੀ ਗਲ ਕਬੂਲੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਜਵਾਨ ਮੁੰਡਾ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਵਾਕਿਏ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਲਾੜਾ ਲੱਭਣਾ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਸੀ।
ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ
ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਲੈਣ ਲਈ 2007 ਵਿੱਚ ਕੁਨਾਨਪੋਸ਼ਪੋਰਾ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ (KCC) ਬਣਾਈ। KCC ਦਾ ਹੈੱਡ 70 ਸਾਲੀਂ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਹਿਮਦ ਦਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਜੁਲਾਈ 2013 ਵਿੱਚ The Indian Express ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਜੇ ਕੋਈ ਰਿਪੋਰਟਰ ਜਾਂ ਹਿਊਮਨ ਰਾਇਟਸ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਬੰਦਾ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾ ਪੁਲਿਸਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇਨਟੈਲੀਜੈਨਸ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਬੰਦੇ ਉਹਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਖਬਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਮੁਸਸਲ ਚੋਕਸ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਭਲੇ ਸਾਦੇ ਕਪੜੇ ਪਾਈ ਕੋਈ ਪੁਲਿਸਵਾਲਾ ਜਾਂ ਜਾਸੂਸ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ
ਵੇਗ
ਵੇਗ ;ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤਹਿ ਕੀਤੀ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਵੇਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਵੇਗ ਵਸਤੂ ਦੀ ਚਾਲ, ਗਤੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਜਾਂ ਦੋਨੋਂ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਗ ਦੀ ਇਕਾਈ m/s ਜਾਂ m.s−1 ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦਾ ਵੇਗ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਔਸਤ ਵੇਗ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਮੁਢਲੇ ਵੇਗ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਵੇਗ ਦਾ ਔਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਦੇਜਾ ਵੂ
ਦੇਜਾ ਵੂ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ "ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੇਖਿਆ" ਹੈ। ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਮਨੋ-ਦਸ਼ਾ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਪਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ, ਇੱਕ ਬਿਲਕੁਲ ਅਜਨਬੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੇਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਵਰਤਾਰੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੁਮਾਨ ਜਾਂ ਖਿਆਲ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇਸ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵੇਖ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਹਿਮ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਰਤਾਰਾ, ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਂ ਅਤੀਤ ਤੋਂ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋ-ਵਰਤਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੋਧ
ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਜੀਹਦਾ ਨਾਮ ਮੁਹਬੱਤ
ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਜੀਹਦਾ ਨਾਮ ਮੁਹਬੱਤ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦਾ ਇੱਕ ਗੀਤਮਈ ਕਵਿਤਾ ਹੈ। ਬੈਜਨਾਥ ਵਿਖੇ ਉਸਨੂੰ ਮੈਨਾ ਨਾਂਅ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਮਿਲੀ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗੀ, ਪਰ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੈਨਾ ਦੀ ਟਾਈਫਾਈਡ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਬਿਰਹਾ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਰੇਰਕ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਗਾਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਉੜਤਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ
ਭਗਵਾਨ
ਭਗਵਾਨ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: भगवान् ਤੋਂ ) ਸ਼ਬਦ ਰੱਬ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਦਰਨੀ, ਦੈਵੀ ਜਾਂ ਪੂਜਨੀ ਹਸਤੀ ਜਾਂ ਚੀਜ਼ ਵਾਸਤੇ ਵਰਤਿਆ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਨਾਂਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਹੰਮੇਸ਼ਾ ਰੱਬ ਦਾ ਮਤਲਬ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਹੁੰਦਾ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ (ਰਾਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ), ਸ਼ਿਵ, ਆਦਰਨੀ ਮਹਾਂ-ਪੁਰੱਖਾਂ ਜਿਵੇਂ ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ, ਮਹਾਂਵੀਰ, ਧਰਮਗੁਰੂਆਂ, ਗੀਤਾ,  ਇਤਆਦਿ ਲਈ ਖ਼ਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ 'ਭਗਵਤੀ' ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਅਟੈਨਸ਼ਨ ਡੈਫੀਸਿਟ ਹਾਈਪਰ ਐਕਟੀਵਿਟੀ ਡਿਸਆਰਡਰ
ਅਟੈਨਸ਼ਨ ਡੈਫਿਸਿਟ ਹਾਈਪਰ ਐਕਟੀਵਿਟੀ ਡਿਸਆਰਡਰ (ਏਡੀਐਚਡੀ)  ਇੱਕ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ-ਵਿਵਹਾਰਕ ਵਿਕਾਸ ਸੰਬੰਧੀ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਛਣ ਹਨ - ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਗਰਮੀ, ਜਾਂ  ਅਜਿਹਾ ਵਤੀਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਉਮਰ ਲਈ ਉਚਿਤ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਸੈਟਿੰਗਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਸਕੂਲ, ਘਰ, ਜਾਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ) ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ ਏ.ਡੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਬੱਚੇ ਹੀਣ ਭਾਵਨਾ, ਆਪਣੇ ਬਿਗੜੇ ਸੰਬੰਧ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਆਦਿ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।  ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ, ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸਕੂਲ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਮਾੜੀ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਮਾੜੇਪਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਏ.ਡੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਵਾਲੇ ਕਈ ਬੱਚੇ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦਿਲਚਸਪ ਲਗਦੇ ਹਨ।
ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਕਾਰਨ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਇਹ 5 ਤੋਂ 7% ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ DSM-IV ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ   ਅਤੇ 1-2% ਦੀ ਜਾਂਚ ਆਈਸੀਡੀ -10 ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਰਨ ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।  2015 ਤਕ ਇਸਦਾ 5। ਲੱਖ ਲੋਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਦਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਸ਼ਖ਼ੀੀਸ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੜਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨੁਕਸ ਇਸਲਈ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲੋਂ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।    ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ 30-50% ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਾਲਗ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਲੱਛਣ ਮਿਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 2 ਤੋਂ 5% ਬਾਲਗ਼ਾਂ ਵਿੱਚ  ਇਹ ਰੋਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।   ਦੂਜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਡ ਕਰਕੇ ਦੱਸਣਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ  ਅਤੇ  ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਆਮ-ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Unrecognized language ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਚਪਨ ਦੇ ਮਨੋਰੋਗ
ਕੇ. ਸਰਸਵਤੀ ਅੰਮਾ
'''ਕੇ. ਸਰਸਵਤੀ ਅੰਮਾ''' (14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1919 - 26 ਦਸੰਬਰ 1975) ਇੱਕ ਮਲਿਆਲਮ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਅਮਰੀਕੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ 'ਚ ਮਾਨਵ-ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਲੋਚਕ ਜੇਂਸੀ ਜੇਮਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲਿਖਣ ਦੇ ਪੂਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਸਰਸਵਤੀ ਅੰਮਾ ਦਾ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਅਣਗਹਿਲੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦੁਖਦਾਈ ਮਾਮਲਾ ਹੈ।"
ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਕੇ. ਸਰਸਵਤੀ ਅੰਮਾ ਨੇ 1938 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ 'ਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਇੱਕ ਨਾਵਲ, ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਸੰਨ 1958 'ਚ, ਪੁਰਸ਼ਮਰਿਲਲਾਥ ਲੋਕਮ ਨਾਮਕ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ 12 ਭਾਗ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ 'ਮੈਨ ਹੇਟਰ' ਵਜੋਂ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਹੈ।
ਜੇ ਦੇਵਿਕਾ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ 'ਕੁਲੀਨਾ ਅਤੇ ਕੁਲਤਾ ਤੋਂ ਪਰੇ: ਕੇ ਸਰਸਵਤੀ ਅੰਮਾ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅੰਤਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ', ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਰਨਲ ਲਿੰਗ ਦੇ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਕੇ ਸਰਸਵਤੀ ਅੰਮਾ ਦੀ ਲਿਖਾਈ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਮਾਲੇਲੀ ਸਾਹਿਤਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਯੋਗ ਮਰਦ-ਵੈਰ ਵਜੋਂ ਲੇਬਲ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪੇਪਰ ਨੂੰ "20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲੀ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ 'ਚ ਆਧੁਨਿਕ ਲਿੰਗ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਬਹਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਏ ਗਏ ਅਹੁਦਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।"
ਸਰਸਵਤੀ ਅੰਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਗਲਪਨਿਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੁਝ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ 'ਸਟੋਰੀਜ਼ ਫ੍ਰਾਮ ਏ ਫੋਰਗਟਨ ਫੈਮੀਨਿਸਟ' ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੈਂਸੀ ਜੇਮਜ਼ ਦੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਬਾਰੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਭਰਮਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਅਤੇ ਪਿੱਤਰਸੱਤਾ ਟੇ ਪਰੰਪਰਾ 'ਤੇ ਕਰਾਰੀ ਸੱਟ ਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੱਟੜ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਮਿਲਿਆ।"
ਕਾਰਜ
ਨਾਵਲ
ਕਰਬਲਾ
ਕਰਬਲਾ (كربلاء; Karbalā) ਇਰਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਬਗ਼ਦਾਦ ਤੋਂ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸੂਬਾ ਅਲ-ਕਰਬਲਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 572,300 (2003) ਹੈ।
ਕੇ. ਸਰਸਵਤੀ ਅੰਮਾ
ਕਾਰਜ
ਨਾਟਕ
ਕਰਬਲਾ
ਇਹ ਕਰਬਲਾ ਦੀ ਲੜਾਈ (680) ਅਤੇ ਹੁਸੈਨ ਇਬਨ ਅਲੀ ਦੇ ਰੌਜ਼ਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਮਾਮ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਹਜਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਲਗਪਗ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਯਾੱਸ ਹਾਕਮ ਯਜਿਦ ਨਾਮਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ 680 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਰਬਲਾ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਫ਼ਰਾਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕਿਨਾਰੇ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ 10 ਅਕਤੂਬਰ 680 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਯਜੀਦ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਹਜ਼ਰਤ ਅਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਖ਼ਲੀਫ਼ੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ 72 ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਵੀ ਸੁੰਨੀ ਬਾਗ਼ੀ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹਕੂਮਤ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਗੁਨਾਹਾਂ ਦਾ ਖ਼ੂਨ ਡੋਲ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸਲਾਮ ਇਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹਰਗ਼ਿਜ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਹਕੂਮਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਦਿਲਾਂ ‘ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਇਹ ਖੇਤਰ ਸੀਰੀਆਈ ਮਰੁਸਥਲ ਦੇ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕਰਬਲਾ ਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਕੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਆਪਣੇ ਮੱਕਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਰਬਲਾ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਇਮਾਮ ਹੁਸੈਨ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸੁਨਹਿਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਗੁੰਬਦ ਬਹੁਤ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਕ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਕੇ. ਸਰਸਵਤੀ ਅੰਮਾ
ਕਾਰਜ
ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1975 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਗਰੇਸ ਕੈਲੀ
1950 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਉਹ 20 ਸੀ, ਕੈਲੀ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਦੇ ਨਾਟਕੀ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1 999 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਪੀਸੋਡ ਲਾਈਵ ਡਰਾਮਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕੀਤੇ। ਅਕਤੂਬਰ 1953 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਜੌਨ ਫ਼ੋਰਡ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮੋਗਾਮੋ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਟਾਰਡੌਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾਰਕ ਗੈਬੇ ਅਤੇ ਅਵੀ ਗਾਰਡਨਰ ਨੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 1954 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਹ ਪੰਜ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਅ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 'ਕੰਟਰੀ ਗਰਲ (1954)' ਸਮੇਤ ਬਿੰਗ ਕ੍ਰੌਸਬੀ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਇੱਕ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ।  ਹੋਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਰੀ ਕੂਪਰ, ਡਾਰਮ ਐਮ ਫਾਰ ਕਲੇਰ (1954) ਰੇ ਰੇਲੰਡ, ਰੀਅਰ ਵਿੰਡੋ (1954) ਦੇ ਨਾਲ ਜੇਮਸ ਸਟੀਵਰਟ, ਕੈਚ ਗ੍ਰਾਂਟ, ਅਤੇ ਹਾਈ ਸੋਸਾਇਟੀ (1956) ਨਾਲ ਕੈਚ ਏ ਥੀਫ਼ (1955) ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਈ ਨੂਨ (1952) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ.
ਕੈਲੀ ਨੇ ਰੇਅਰਿਏਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਲਈ 26 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੋਨੈਕੋ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨ: ਕੈਰੋਲੀਨ, ਅਲਬਰਟ II, ਅਤੇ ਸਟੈਫਨੀ. ਕੈਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਹਰੇ ਯੂਐਸ ਅਤੇ ਮੌਂਗਾਗਸੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੁਆਰਾ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ।  13 ਸਤੰਬਰ, 1982 ਨੂੰ ਮੋਨਾਕੋ ਨੂੰ ਘਰ ਲਿਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਗ੍ਰੇਸ ਇੱਕ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਸੜਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਹੋਈ. ਉਸ ਨੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
thumb|262x262px|1927 ਵਿੱਚ ਜੌਨ ਬੀ. ਕੈਲੀ ਨੇ ਫੀਲਡੈਲਫੀਆ ਦੇ ਈਸਟ ਫਾਲਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੇਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਘਰ ਬਣਾਇਆ। ਕੈਲੀ ਫਿਲਾਡੇਲਫਿਆ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈੱਨਮਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ 12 ਨਵੰਬਰ, 1929 ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਆਇਰਿਸ਼ ਅਮਰੀਕਨ ਜੋਹਨ ਬੀ. ਕੈਲੀ ਸੀਨੀਅਰ , ਨੇ ਸਕਲੇਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਫਲ ਇੱਟਕਾਰਕ ਕੰਟਰੈਕਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜੋ ਈਸਟ ਕੋਸਟ 'ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟ, ਨੂੰ 1935 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਫਿਲਡੇਲ੍ਫਿਯਾ ਦੇ ਮੇਅਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਮਾਰਜਨ ਦੁਆਰਾ ਹਾਰ ਗਿਆ. ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫੇਅਰਮੌਨਟ ਪਾਰਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੁਜਵੈਲਟ ਦੁਆਰਾ ਫਿਫਾਈਲ ਫਿਟਨੈਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਵਾਲਟਰ ਸੀ ਕੈਲੀ ਇੱਕ ਵੌਡਵਿਲ ਤਾਰਾ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਟਰੋ-ਗੋਲਡਵਿਨ-ਮੇਅਰ ਅਤੇ ਪੈਰਾਮਾਉਂਟ ਪਿਕਚਰਸ ਲਈ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾ ਲਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਗਰਿਕ ਇੱਕ ਪੁਲੀਤਜ਼ਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਨ। left|thumb|250x250px|ਹਾਈ ਨੂਨ ਵਿੱਚ ਕੈਲੀ (1951), ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ
ਮੈਟਰੋ-ਗੋਲਡਵਿਨ-ਮੇਏ ਲਈ ਅਭਿਆਗਤ ਕੈਰੀਅਰr
thumb|291x291px|ਕੈਲੀ  1956 ਵਿਚ right|thumb|300x300px|ਮੋਗਾਮਬੋ (1953) ਦੀ ਕਾਸਟ left|thumb|ਕੈਲੀ ਰਅਰ ਵਿੰਡੋ (1954) ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨਲ ਫੋਟੋ ਵਿੱਚ thumb|300x300px|ਕੈਲੀ ਇਨ ਟੂ ਕੈਚ ਆਥ ਥੀਫ਼ (1955) thumb|ਮੋਨੈਕੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸ 1961 ਦੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ
ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ
30/5000 ਜੋੜੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨ
ਡਿਸਕੋਗਰਾਫੀ
right|310x310px
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1982 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਪ੍ਰੇਮਲਾ ਚਵਾਨ
ਪ੍ਰੇਮਲਾ ਚਵਾਨ (2 ਜੁਲਾਈ 1918 – 8 ਜੁਲਾਈ 2003), ਜਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮਲਾਬਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮਲਾਕਾਕੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਵੂਮੈਨ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਚਵਾਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਦੁਆਰਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾਵਾਂ (ਚਾਰ) ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਚਵਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਬੜੌਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਐਮਐਨ ਰਾਓ ਜਗਦਲੇ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ SNDT ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਕਾਲਜ ਬੰਬਈ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਮੋਂਟੇਸਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰੇਮਲਾ ਦਾ ਵਿਆਹ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1942 ਨੂੰ ਦਾਜੀ ਸਾਹਿਬ ਚਵਾਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚਵਾਨ, ਨਿਰੂਪਮਾ ਅਜੀਤਰਾਓ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਵਿਦਲੁਲਤਾ ਵਿੰਕਟਰਾਓ ਘੋਰਪੜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ।
ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ
ਚਵਾਨ 1952-60 ਤੱਕ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪੰਜਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ (1971-77), ਛੇਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ (1977-79), ਅੱਠਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ (1984-89), ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ (1980-84) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ 1973 ਵਿੱਚ ਉਪ-ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਨਿਰਵਿਰੋਧ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਅਗਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਕਰਾਡ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਮੁੜ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਿੱਗਜ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਦੇਵਰਾਜ ਉਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਚਵਾਨ ਨੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਾਂਗਰਸ (i) ਦੇ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ 1980 ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਚਵਾਨ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ। ਚਵਾਨ 1989 ਵਿੱਚ ਕਰਾਡ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਚਵਾਨ ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਜਦੋਂ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਚਵਾਨ ਨੇ 1991 ਤੱਕ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਇਸ ਬਿੰਦੂ ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਰਹੂਮ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸਾਰੀਆਂ ਮਿਆਦਾਂ ਲਈ ਉਸੇ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਚਵਾਨ ਕਰਾਡ ਵਿੱਚ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1951 ਵਿੱਚ ਕਰਾਡ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮੌਂਟੇਸਰੀ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਕਰਾੜ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਮੰਡਲ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, 1973 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਮੌਤ
ਚਵਾਨ ਦੀ ਮੌਤ 8 ਜੁਲਾਈ 2003 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੋਵਾਂ ਦੀ 8 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918
ਸ੍ਰੀਨਗਰ
ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਸਿਆ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ। ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਇੱਕ ਤਰਫ ਜਿੱਥੇ ਡਲ ਝੀਲ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਉਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਖਰਾ ਮੰਦਿਰਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਨੂੰ 'ਸਿਟੀ ਆਫ ਲੇਕਸ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1700 ਮੀਟਰ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਬਸਿਆ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਹਾਊਸਬੋਟ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਹਸਤਸ਼ਿਲਪ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦਾ ਇਤਹਾਸ ਕਾਫ਼ੀ ਪੁਰਾਨਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪ੍ਰਵਰਸੇਨ ਦੂਸਰਾ ਨੇ 2, 000 ਸਾਲ ਪੂਰਵ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪੰਜ ਹੋਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਜਿਲਾ ਕਾਰਗਿਲ ਦੇ ਜਵਾਬ , ਪੁਲਵਾਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣ , ਬੁੱਧਗਮ ਦੇ ਜਵਾਬ - ਪਸ਼ਚਮ ਦੇ ਬਗਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਪੋਨਾਕਾ ਕਾਨਕਾਮਮਾ
ਪੋਨਾਕਾ ਕਾਨਕਾਮਮਾ (1892 - 1963) ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕਰ, ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ , ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਕੈਦੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ, ਦੀ ਇੱਕ ਚੇਲੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਸਤੂਰੀ ਦੇਵੀ ਵਿਦੀਆਲਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਨੇੱਲੋਰ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਕੂਲ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਪੋਨਕਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਉਸਦੇ ਮਾਮਾ ਸੁਬਰਅਮਾ ਰੈੱਡੀ, ਨੇੱਲੋਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਪੋਟਲਾਪੁੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਆਦਮੀ ਸੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮਾਜ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੋਨਕਾ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਤੇਲਗੂ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। 1907 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਬਿਪੀਨਚੰਦਰਪਾਲ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਨੇੱਲੋਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਹ 'ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਲਹਿਰ' ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਇਸ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਪੋਨਕਾ ਨੇ ਹੀ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਬਿਪੀਨਚੰਦਰਪਾਲ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਛੋਟੇ ਦੇਵਰ ਪੱਤਾਭੀਰਾਮੇਰੇੱਦੀ, ਜੋ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਮੁਹਿਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਨੇੱਲੋਰ ਸਮਾਜ ਲਈ ਉਸਦੇ ਨੇੜੇ, ਪੋਟਲਾਪੁੜੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 'ਸੁਜਾਨਾ ਰਨਜਾਨੀ ਸਮਾਜਮ' ਅਤੇ 'ਵਿਵੇਕੰਦਾ ਗ੍ਰੰਥਾਯਮ' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਹਰੀਜਨ (ਨੀਚੀ ਜਾਤਾਂ ਕਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ) ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1916 ਤੋਂ 1919 ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਉਹ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਰਾਜੀਨੀਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਚੇਲੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਨੇੱਲੋਰ ਦੇ ਪੱਲੀਪੁੜੀ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਅੱਠ ਮੀਲ ਦੂਰ ਪੇੰਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ 13 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਮਕਸੱਦ ਉਸਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸੀ।
1923 ਵਿੱਚ, ਕਨਾਕਅਮਾ ਨੇ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੇ ਉਸਾਰੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੇਠ ਕਸਤੂਰੀਦੇਵੀ ਵਿਦਿਆਲਮ (ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਸਕੂਲ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਸੀ ਸਕੂਲ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਤਨਗੁਤੁਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸਮ ਪਨਤੁਲੂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਾਂਧੀਜੀ ਨੇ 12 ਮਈ 1929 ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਈ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਨੇੱਲੋਰ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ 20 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਇਸ ਥਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰੀਬ 1947 ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਰਵਾਈ, ਜਿਸ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਤਿਕਵਰਪੁ ਰਾਮਰੇੜੀ ਨੇ 50,000 ਰੁਪਏ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਸਤੂਰੀਦੇਵੀ ਵਿਦਿਆਲਮ ਕੈਂਪਸ, ਕਾਨਕਾਮਮਾ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵਜੋਂ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪੋਨਕਾ ਕਾਨਕਾਮਮਾ ਦੀ ਮੌਤ 15 ਸਤੰਬਰ 1963 ਨੂੰ ਨੇੱਲੋਰ ਵਿੱਖੇ ਹੋਈ ਸੀ। thumb|ਪੋਨਕਾ ਕਾਨਾਕਮਮਾ, ਕਸਤੂਰੀ ਦੇਵੀ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਦੀ 3ਜੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1892 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1963 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਨੁਵਾਦਕ
ਕਸਤੁਰਬਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਮਨੀਪਾਲ
ਕਸਤੂਰਬਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਮਨੀਪਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Kasturba Medical College, Manipal; ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ: KMC) ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਨੀਪਾਲ, ਕਰਨਾਟਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਟੀ.ਐੱਮ.ਏ. ਪਾਈ ਦੁਆਰਾ 30 ਜੂਨ 1953 ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਕੇ.ਐਮ.ਸੀ. ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਵੈ-ਵਿੱਤ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਸੀ। ਅੱਜ, 44 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੇ.ਐਮ.ਸੀ. ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਡਿਗਰੀ (ਐਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐਸ.) ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਮੈਡੀਕਲ ਕੌਂਸਲ, ਈਸੀਐਫਐਮਜੀ, ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਮੈਡੀਕਲ ਕੌਂਸਲ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ਿਆਈ ਮੈਡੀਕਲ ਕੌਂਸਲ ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕੇ.ਐਮ.ਸੀ. ਮੰਗਲੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। 1993 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਨੀਪਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਪਹਿਲਾਂ ਐਮ.ਏ.ਐਚ.ਈ. ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ) ਨੂੰ ਡੀਮਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸਨੇ ਕੇ.ਐਮ.ਸੀ. ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ। ਕੇਐਮਸੀ ਨੇ ਲੋਮਾ ਲਿੰਡਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ, ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਆਈਸਾਈਟ ਯੂਨੀਵਰਸਲ, ਕਨੇਡਾ, ਡੰਡੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਡੰਡੀ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਮਿਨੇਸੋਟਾ, ਮਿਨੀਏਪੋਲਿਸ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰਿਕਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਨਾਲ ਐਕਸਚੇਂਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਵਟਾਂਦਰੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 10 ਮੈਡੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਕਾਲਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਨੀਪਾਲ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੀ-ਕਲੀਨਿਕਲ ਸੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਲੀਨਿਕਲ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਮੰਗਲੌਰ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਕਸੂਰਬਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਨਾਲ 1969 ਵਿੱਚ ਮਨੀਪਲ ਵਿਖੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਲੀਨਿਕਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਾਲ, ਇਹ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਸੁਤੰਤਰ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਮੰਗਲੌਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਸੰਸਥਾਨ ਕਾਲਜ, ਕਸਤੂਰਬਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਮੰਗਲੌਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਅੱਜ ਕਾਲਜਾਂ ਨੂੰ ਕਸਤੂਰਬਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (ਨੀਟ ਯੂਜੀ), ਚਾਂਸਲਰ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਾਲਜ ਸੜਕ ਦੇ ਨਾਲ 45 ਮਿੰਟ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ।
ਮੰਗਲੌਰ ਦੇ ਟੀ.ਐੱਮ.ਏ ਪਾਈ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਸਾਂਝੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਸਤੂਰਬਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ (ਮਨੀਪਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਹਾਇਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ) ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਡਿਗਰੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਟਿਕਾਣਾ
ਮਨੀਪਾਲ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਤੋਂ 8 ਕਿ.ਮੀ. ਦੂਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮਲਾਬਾਰ ਕੋਸਟ ਦੇ ਲਗਭਗ ਪੱਥਰ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕਸਬੇ ਦਾ ਨਾਮ "ਮੰਨੂਪੱਲਾ" ਝੀਲ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਨੀਪਾਲ ਨਾਲ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ("ਮੰਨੂ" ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਚਿੱਕੜ ਅਤੇ "ਪੈਲਾ" ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਤੁਲੂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ)। ਮੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਉਡੂਪੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਪਠਾਰ' ਤੇ, ਇਹ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਿਖਲਾਈ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ, 24 ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਾਲਜ, ਸਬੰਧਤ ਸੰਸਥਾ ਅਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 90,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਫੈਕਲਟੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਸੰਦ ਵਿਕਲਪ ਹਨ। ਮਨੀਪਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ 500 acre ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ 500 acre, 15,000 ਵਸਨੀਕਾਂ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ ਚੱਟਾਨ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦਰਜਾਬੰਦੀ
ਕਸਤੂਰਬਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਮਨੀਪਾਲ ਨੂੰ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 12 ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, 2017 ਵਿੱਚ ਦਾ ਵੀਕ ਵਿੱਚ ਨੌਂਵਾਂ, ਅਤੇ ਆਉਟਲੁੱਕ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਦਸਵਾਂ ਸਥਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਕਸਤੂਰਬਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਮੰਗਲੌਰ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਆਉਟਲੁੱਕ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ 22 ਵਾਂ ਅਤੇ ਦਿ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 26 ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ
ਕਸਤੂਰਬਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਕੌਮੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ (ਐਨਟੀਏ) ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ NEET ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਉਲਟ ਮਨੀਪਲ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੀਟਾਂ NEET ਰੈਂਕਿੰਗ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀਆਂ ਕੋਈ ਸੀਟਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਸੈਮੂਰਾਈ
ਸੈਮੂਰਾਈ ਮੱਧਕਾਲੀ ਅਤੇ ਮੁਢਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਜਪਾਨ ਦੇ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਦੇ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਜਪਾਨੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬੁਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਨੁਵਾਦਕ ਵਿਲੀਅਮ ਸਕਾਟ ਵਿਲਸਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸੈਮੂਰਾਈ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜ਼ਿਕਰ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕੋਕੀਨ ਵਾਕਾਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕਿਤਾਬ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੈਮੂਰਾਈ
ਮੰਨਣ
ਮੰਨਣ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੇਨ ਵਿਲੀਅਮਸਨ
ਕੇਨ ਸਟੂਅਰਟ ਵਿਲੀਅਮਸਨ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਦੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਵਿਲੀਅਮਸਨ ਇੱਕ ਬੱਲੇਬਾਜ ਹੈ। ਵਿਲੀਅਮਸਨ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਅਗਸਤ, 1990 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ, 2007 ਵਿੱਚ ਕੇਨ ਵਿਲੀਅਮਸਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੇਨ ਵਿਲੀਅਮਸਨ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੇਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ
ਅਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀਕਰਨ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਰਚਿਤ ਹਬਲ ਵਰਗੀਕਰਨ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਐਡਵਿਨ ਹਬਲ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਗਿਰਾਡ ਡੀ ਵੋਉਕੁਲੀਅਰ ਅਤੇ ਅਲੈਨ ਸੈਂਡੇਜ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।