cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸੁਦੇਸ਼ਨਾ ਸਿਨਹਾ
ਸਿੱਖਿਆ
ਸਿਨਹਾ ਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਕਾਨਪੁਰ ਤੋਂ ਸਾਇੰਸ (ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ ਰਿਸਰਚ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ 1990 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
ਸਿਨਹਾ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਸਾਇੰਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ, ਮੋਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਰੇਖਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਖੋਜ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਰੇਖਿਕ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ, ਕੈਓਸ, ਕੰਪਲੈਕਸ ਸਿਸਟਮ, ਨੈਟਵਰਕ ਅਤੇ ਗਣਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਏਆਈਪੀ ਜਰਨਲ ਕੈਓਸ: ਐਨ ਇੰਟਰਡਿਸਿਪਲਨਰੀ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਨਾਨਲਾਈਨਰ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਨਲਾਈਨਰ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਨਿਊਮੇਰਿਕਲ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ (ਏਲਸੇਵੀਅਰ) ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਟ ਐਡੀਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਮਾਨਾ - ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ।
ਕੇਰਸਤੀ ਕਾਲਜੁਲੈਦ
thumb|Kersti Kaljulaid (2021) ਕੇਰਸਤੀ ਕਾਲਜੁਲੈਦਅੰਗ੍ਰੇਜੀ:Kersti Kaljulaid (ਜਨਮ :30ਦਿਸੰਬਰ 1969)ਇਸਤੋਨੀਆ ਦੇ ਪੰਜਵੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਸਹਿ ਧੁਨੀ
ਧੁਨੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇੱਕੋ ⁶i99ਧੁਨੀਮ ਦਾ ਹੋਰ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਚਾਰਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸਹਿ ਧੁਨੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਵਾਕ [pin] ਵਿੱਚ [pʰ] ਅਤੇ [spin] ਵਿੱਚ [p]। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ /p/ ਧੁਨੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸਹਿ ਧੁਨੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਧੁਨੀਆਂ ਉਚਾਰ ਭੇਦਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹੀ ਉਚਾਰ ਭੇਦਕ ਧੁਨੀਆਂ ਹੀ ਸਹਿ ਧੁਨੀਆਂ ਕਹਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਸਹਿ ਧੁਨੀਆਂ ਦਾ ਧੁਨੀਮ (phoneme) ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਇਸ ਦੇ ੳਚਾਰ ਦਾ ਅੰਤਰ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੰਤਰ ਲਿਆਉਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਧੁਨੀਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਚਾਰਣਿਕ ਸਾਂਝ ਵਾਲੇ ਧੁਨੀਮ ਜੋ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਥਾਨ ਬਦਲੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਬਦਲੀ (free variation) ਵਾਲੇ ਧੁਨੀਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਨ ਬਦਲੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਪੂਰਕ ਵੰਡ (complementary distribution) ਵਿੱਚ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਸਕਦੀਆਂ। ਉਦਾਹਰਣ ਤੌਰ ਤੇ: ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ /p/ ਧੁਨੀ ਦਾ ਉਚਾਰਣ /ph/ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਮੱਧ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਹ /p/ ਜਿਹਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਭਾਵ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਹਾਂਪ੍ਰਣ (aspirated) ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਲਪਪ੍ਰਾਣ (unaspirated) ਸਥਿਤੀ ਭੇਦ ਦੇ ਕਾਰਣ ਉਚਾਰਣ ਵਿੱਚ ਅਤੰਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਰਥ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦਾ। ਇਸ ਲਈ /p/ ਧੁਨੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਚਾਰਨਿਕ ਰੂਪ ‘[ ]‘ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਖੇੜੂ /p/ ਧੁਨੀ ਵਿਓਂਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ‘/ /’ ਲਾਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੱਖ - ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ - ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। "Hockett" ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ “ਇਕ ਧੁਨੀ ਦੀਆਂ ਜੋ ਵੱਖ – ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਸਹਿ ਧੁਨੀਆਂ (allophone) ਹਨ। ਅਤੇ ਉਹ ਇਕੋ ਧੁਨੀਮ (phoneme) ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।“
“Gleason” ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ “ਉਹ ਧੁਨੀ ਜਾ ਧੁਨੀ ਸ਼ੇਣ੍ਰੀ ਜੋ ਪੂਰਕ ਵੰਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ phoneme ਨਾਲ ਸੰਬਧਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। allophone ਅਖਵਾਉਦੀਂ ਹੈ। "J.D Collor" ਅਨੁਸਾਰ ‘“ਸਹਿ ਧੁਨੀਆਂ ਉਹ ਧੁਨੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਕ ਹੀ ਸਥਾਨ ਤੇ ਨਹੀਂ ਉਚਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰਕ ਵੰਡ (complimentary distribution) ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਗਰੇਜੀ ਭਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੰਸ਼ਗ ਵਿੱਚ ਸਹਿ ਧੁਨੀਆਂ ਦੀ ਹੋਦਂ ਸਮਝਾਉਣ ਬਾਰੇ ਉਸਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜੀ ਸ਼ਬਦ ‘clearly’ ਵਿੱਚ ਦੋ /L/ ਧੁਨੀਆਂ ਉਚਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ /L/ ਧੁਨੀਵਿੱਚ ਨਾਦ ਤੰਤੀਆਂ (vocal cords) ਦੀ ਕੰਬਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਿਰਫ ਰਗੜ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੀ ਧੁਨੀ ਵਿੱਚ ਰਗੜ(friction) ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਿਰਫ ਨਾਦ (voiced) ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਬੁਲਾਰਾ (native speaker) ਇਸਨੂੰ ਬਿਨ੍ਹਾ ਸੋਚੇ ਸਮਝੇ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਾਜਾਂ (instruments) ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ /L/ ਧੁਨੀ ਦੇ ਦੋ ਉਚਾਰਣਿਕ ਪੱਖਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ heart, hat. Hunt, heat, ਵਿੱਚ /h/ ਧੁਨੀ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੱਖਰੇਵੇਂ ਕਾਰਨ /h/ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ੍ਵਰ (vowels a, e, u, ea) ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਇੱਕੋ ਧੁਨੀਮ (phoneme) ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇੱਕੋ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ /h/ ਦੀਆਂ ਸਹਿ ਧੁਨੀਆਂ ਹਨ। ਧੁਨੀਮ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਹਿ ਧੁਨੀਆਂ ਕਦੀ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਭਾਵ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਹਿ ਧੁਨੀਆਂ ਪੂਰਕ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਭਾਵ ਇੱਕੋ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਉਦਾਹਰਣ ਵੀ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸਹਿ ਧੁਨੀਆਂ ਇੱਕ ਦੁਜੇ ਦੀ ਥਾਂ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਹ ਨਿਖੇੜੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਿ ਧੁਨੀਆਂ ਸੁੰਤਤਰ ਬਦਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ‘ਗਮ’ ਅਤੇ ‘ਗ਼ਮ’ ਵਿੱਚ /ਗ/ ਅਤੇ /ਗ਼/ ਦੋਵੇਂ ਸੁੰਤਤਰ ਬਦਲੀ ਵਿੱਚ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ /ਗ/ ਸਹਿ ਧੁਨੀ ਅਤੇ /ਗ਼/ ਸਹਿ ਧੁਨੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
"David crystal" ਨੇ ਸਹਿ ਧੁਨੀਆਂ ਦੀ ਵਿਓਂਤਪਤੀ (derivation) ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹਿ ਧੁਨੀਆਂ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਗੇਤਰ (prefix) ਹੈ ਇਹ ਭਾਸ਼ਿਕ ਇਕਾਈਆਂ ਦੇ ਸੰਕਲਪੀ (concept) ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰਰੂ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਧੁਨੀ (phone) ਅਤੇ ਰੂਪੀਮ (morph) ਨਾਲ। ਇਸ ਜੋੜ ਤੋਂ ਸਹਿ ਧੁਨੀਆਂ ਤੇ ਸਹਿ ਰੂਪੀਮ (allomorph) ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਧੁਨੀਮ ਅਤੇ ਸਹਿ ਧੁਨੀ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਜੋ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ ਉਹ realization ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਧੁਨੀਮ ਇਸ ਦੀ ਸਹਿ ਧੁਨੀ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਸਪਸ਼ਟ (Realize) ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲਾ
ਧਾਲੀਵਾਲ, ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼: (2002) “ਸਿਧਾਂਤਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ” ਮਦਾਨ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧੁਨੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਇਟਾਵਾ
ਇਟਾਵਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇਹ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ-ਕਲਕੱਤਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 2 ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਟਾਵਾ ਆਗਰਾ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਜਮੁਨਾ (ਜਮਨਾ)ਨਦੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖੰਡ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ (ਦੱਖਣ) ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ (ਉੱਤਰ) ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁੱਲ ਅਤੇ ਤਟਬੰਧ, ਦੋਨਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋਡ਼ਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਰਲਡ ਘੁਟਾਲਾ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਰਲਡ ਘੁਟਾਲਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਹੈਰਲਡ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ 90.25 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਿਆਜ ਰਹਿਤ ਕਰਜ਼ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ। ਕਰਜ਼ ਦੀ ਰਕਮ ਮੋੜਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਰਲਡ ਦਾ ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਹ ਲੱਖ ਉਤਾਰ ਕੇ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਪਬਲਿਕ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਅਧਿਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਲਿਆ। ਮਸਲਾ ਉਦੋਂ ਤੂਲ ਫੜ ਗਿਆ ਜਦੋਂ 2002 ਤੋਂ ਇਸ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਬਲਿਕ ਲਿਮਟਿਡ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੇਅਰ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਹ ਲੱਖ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੇ। ਮੋਤੀ ਲਾਲ ਵੋਰਾ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨਚੀ ਵਜੋਂ ਨੱਬੇ ਕਰੋੜ ਦਾ ਕਰਜ਼ ਬਿਨਾਂ ਵਿਆਜ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਰਲਡ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਰਲਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕਰਜ਼ ਲੈ ਕੇ ਮੋੜਣ ਦੀ ਅਸਮਰਥਾ ਜਤਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਰਲਡ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਅਤੇ ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਖ਼ਰੀਦਣ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪਿਛੋਕੜ
20 ਨਵੰਬਰ 1937 ਵਿੱਚ ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਜਰਨਲਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਦਾ ਗਠਨ ਹੈਰਲਡ ਹਾਊਸ ਵਿਖੇ ਇਸ ਦੇ 5000 ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸ਼ੇਅਰ ਧਾਰਕ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਜਰਨਲਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਵੱਲੋਂ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ 9 ਸਤੰਬਰ 1938 ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਰਲਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਰ ਇਹ ਸ੍ਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ’ਤੇ 1942 ਤੋਂ 1945 ਵਿਚਕਾਰ ਰੋਕ ਵੀ ਲਗਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਫਿਰੋਜ਼ ਗਾਂਧੀ ਰਹੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਾਤ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਥੋਂ ਨਵਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਂ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਤਾਂ ਹਨ।
ਕੋਰਟ ਕੇਸ
ਵਕੀਲ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਨ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਘਪਲੇ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ। ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲਾਏ ਦੋਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਫਰਜ਼ੀਵਾੜਾ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਸੈਕਸ਼ਨ 269 ਟੀ ਐਕਟ, 1961 ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ਼ੈਰ-ਕੰਨੂਨੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਲੱਖ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਕੰਪਨੀ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਈ। ਇੱਥੇ ਵਿਚਾਰਨ ਵਾਲਾ ਮੁੱਦਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਲ ਪਾਰਟੀ ਫੰਡ ਵਜੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਜਾਂ ਕਰਜ਼ ’ਤੇ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਫੇਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਦੀ ਛੋਟ ਦੇ ਕੀ ਮਾਅਨੇ ਹਨ? 29 ਸਤੰਬਰ 2010 ਨੂੰ ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਜਰਨਲਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਨੇ ਸਲਾਨਾ ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ 1,057 ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਲੀਡਰ ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ ਅਤੇ ਪੀ. ਚਿੰਦਾਬਰਮ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਿਰਫ਼ 761 ਦੱਸੀ ਗਈ। ਹੁਣ ਮਾਮਲਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਘੋਟਾਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਰੋਜ਼ ਗਾਰਡਨ
thumb|225x225px|ਰੋਜ਼ ਗਾਰਡਨ ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਰੋਜ਼ ਗਾਰਡਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੰਡੀਗੜ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 30 ਏਕੜ (120,000 m2) ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਬਨਸਪਤੀ ਬਾਗੀਚਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ 1600 ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ 50,000 ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬੂਟੇ ਹਨ। ਇਸ ਬਗੀਚੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1967 ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚੀਫ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਡਾ. ਐਮ. ਐਸ. ਰੰਧਾਵਾ ਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਅਧੀਨ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਬਗੀਚੇ ਦਾ ਨਾਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਗਾਰਡਨ ਏਸ਼ਿਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਅਤੇ ਵਖਰਾ ਰੋਜ਼ ਗਾਰਡਨ ਹੈ।   ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਰੋਗ ਨਾਸ਼ਕ ਬਣਾਉਣਾ ਲਏ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਹਨ। ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਅਤੇ ਬੂਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਲ, ਬਹੇਰਾ, ਹਰਰ, ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਪੀਲਾ ਗੁਲਮੋਹਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਚਰਗਾਹ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਜਗਹ ਉੱਤੇ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਚਾਦਰ ਦੀ ਦਿੱਖ ਵਾਂਗ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰੋਜ਼ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ
ਇਸ ਗੁਲਾਬ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਫ਼ਰਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਲਾਬ ਮੇਲਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੇਲਾ 17-19 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਚੰਡੀਗੜ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੇਲਿਆ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਮੇਲਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਨੂੰ ਸੱਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਖਾਣੇ, ਮੋਟਰ ਸਵਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਬਾਗ ਦੀ ਸੈਰ, ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਤਰਾਂ ਦੇ ਜਲ ਪਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਫੋਟੋ ਖਿਚਣ, ਬਾਗਬਾਨੀ, ਮਨਮੋਹਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ, ਰੋਜ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਵੀ ਚੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰੋਜ਼ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ 2017 ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ
.
ਤਸਵੀਰਾਂ
ਮਾਰਚ 2016
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਜ਼ ਗਾਰਡਨ
ਆਈਸੋਟੋਪ
ਸਮਸਥਾਨਕ ਜਿਹਨਾਂ ਤੱਤਾ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਦੀ ਪਰਮਾਣੂ ਸੰਖਿਆ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪੁੰਜ ਸੰਖਿਆ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਸਥਾਨਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਮਸਥਾਨਕ ਰੇਡੀਓ ਐਕਟਿਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਲਾਭ
ਕੁਝ ਸਮਸਥਾਨਕ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਰੰਜਨਾ ਦੇਸਾਈ
ਜਸਟਿਸ ਰੰਜਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇਸਾਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਜੱਜ ਹਨ। ਉਸਨੇ 13 ਸਤੰਬਰ 2011 ਤੋਂ 29 ਅਕਤੂਬਰ 2014 ਤੱਕ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਹੁਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਵਰ ਅਪੀਲ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ 1 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ|
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 30 ਅਕਤੂਬਰ 1949 ਨੂੰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਵਕੀਲ ਐਸ ਜੀ ਸਮੰਤ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੇਸਾਈ ਨੇ 1970 ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਐਲਫਿਨਸਟੋਨ ਕਾਲਜ ਅਤੇ 1973 ਵਿੱਚ ਗੌਰਮਿੰਟ ਲਾਅ ਕਾਲਜ, ਬੰਬੇ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਨਿਆਂਇਕ ਕਰੀਅਰ
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਐਸ ਜੀ ਸਮੰਤ ਜੋ ਇਕ ਉੱਘੇ ਅਪਰਾਧੀ ਵਕੀਲ ਸਨ| ਉਸਨੇ 30 ਜੁਲਾਈ, 1973 ਨੂੰ ਜਸਟਿਸ ਪ੍ਰਤਾਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜੂਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਦੇਸਾਈ ਨੂੰ 1979 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ 1986 ਵਿਚ ਰੋਕੂ ਹਿਰਾਸਤ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1996 ਨੂੰ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਬੈਂਚ ਵਿਚ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ।
ਦੇਸਾਈ ਨੇ 1 ਦਸੰਬਰ, 2014 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਪਾਵਰ ਅਪੀਲ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ 1996 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2011 ਤੱਕ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਤਰੱਕੀ ਭਾਰਤ ਦੇਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ।
ਜੱਜ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (2011-2014)
13 ਸਤੰਬਰ 2011 ਨੂੰ, ਦੇਸਾਈ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2014 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪੰਜਵੀਂ ਔਰਤ ਸੀ।
ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਬਿਜਲੀ ਅਪੀਲੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ (2014-2017)
ਦੇਸਾਈ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 1 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਲਈ ਅਪੀਲੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ 29 ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਐਡਵਾਂਸ ਰੂਲਿੰਗ ਅਥਾਰਟੀ [ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ] (2018-2019)
ਦੇਸਾਈ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਐਡਵਾਂਸ ਰੂਲਿੰਗ ਅਥਾਰਟੀ [ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ] ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 29 ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੀ।
ਲੋਕਪਾਲ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕਮੇਟੀ
28 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਲੋਕਪਾਲ ਏਜੰਸੀ, ਲੋਕਪਾਲ ਲਈ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਲੋਕਪਾਲ ਅਤੇ ਲੋਕਾਯੁਕਤ ਐਕਟ, 2013 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਦੇਸਾਈ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਅੱਠ ਦੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ 28 ਫਰਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੱਦਬੰਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨ
ਦੇਸਾਈ ਨੂੰ 13 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੱਦਬੰਦੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਨਿਰਣੇ
8 ਮਈ, 2012 ਨੂੰ, ਰੰਜਨਾ ਦੇਸਾਈ ਅਤੇ ਅਲਤਮਸ ਕਬੀਰ ਦੀ ਬਣੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ 2022 ਤੱਕ ਹਜ ਸਬਸਿਡੀ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 27 ਸਤੰਬਰ, 2013 ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਪੀ ਸਦਾਸ਼ਿਵਮ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਰੰਜਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇਸਾਈ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਰੰਜਨ ਗੋਗੋਈ ਦੀ ਤਿੰਨ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਵੋਟਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬੈਲਟ ਬਾਕਸ ਤੇ "ਉਪਰੋਕਤ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ" ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ| ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਵੋਟਿੰਗ ਕਾਰਨ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਾਤਮਕ ਤਬਦੀਲੀ ਆਵੇਗੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਜੱਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਪੰਕਜ ਕਪੂਰ
ਪੰਕਜ ਕਪੂਰ (ਜਨਮ 29 ਮਈ 1954) ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਥੀਏਟਰ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਪੰਕਜ ਕਪੂਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਥੀਏਟਰ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸੰਸਾਯੋਗ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਰਾਖ (1989) ਵਿੱਚ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਪੀ.ਕੇ. ਦੀ, ਏਕ ਡਾਕਟਰ ਕੀ ਮੌਤ (1991) ਵਿੱਚ ਡਾ. ਦੀਪਾਂਕਰ ਰਾਏ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੇ ਮੈਕਬੇਥ ਦੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਵਿੱਚ ਅੱਬਾ ਜੀ, (ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਕਿੰਗ ਡੰਕਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ) ਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਪੰਕਜ ਕਪੂਰ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਮਈ 1954 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। 12ਵੀਂ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਕਜ ਕਪੂਰ ਸਾਲ 1976 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ ਡਰਾਮਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸਰੋਤਾਂ ਇਹ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਆਪਣੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 12 ਜਮਾਤਾਂ ਤਕ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ੧੯੭੯ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਡਾਂਸਰ ਨੀਲਿਮਾ ਅਜ਼ੀਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਏ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ੧੯੮੧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਬੱਚਾ ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਪੂਰ ਸੀ। 1984 ਵਿਚ ਇਸ ਜੋੜੇ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪੰਕਜ ਕਪੂਰ ਨੇ ੧੯੮੮ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੁਪ੍ਰੀਆ ਪਾਠਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕ ਬੇਟੀ ਸਨਾਹ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਇਕ ਬੇਟਾ ਰੁਹਾਨ ਕਪੂਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ
ਬੰਗਲੌਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ
ਬੰਗਲੌਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Bangalore Medical College and Research Institute; BMCRI), ਪਹਿਲਾਂ ਬੰਗਲੌਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ (ਬੀ.ਐਮ.ਸੀ.) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਟੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੇ.ਆਰ. ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿਚ ਇਕਲੌਤਾ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਚ 10 ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਹੈ। ਬੀ.ਐਮ.ਸੀ.ਆਰ.ਆਈ. ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਜਯਾਨਗਰ, ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ 1955 ਵਿਚ ਡਾ. ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਅਤੇ ਡਾ. ਮੇਖੜੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਿਲ੍ਹਾ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਗਰਾਉਂਡ ਸੀ। ਇਹ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਸ਼੍ਰੀ ਵੀ. ਰਾਮੂਮੂਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ। ਕਾਲਜ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਮੈਸੂਰ ਮੈਡੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ 1956 ਵਿਚ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ। ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1997 ਵਿਚ BMC ਨਵੀਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ।
ਇਸ ਨੇ 2005-2006 ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਜੁਬਲੀ ਵੱਡੇ ਨਵੀਨੀਕਰਣ ਅਤੇ ਇਕ ਆਧੁਨਿਕ ਡਿਜੀਟਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਬਸਵਰਾਜਿੰਦਰ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਨਾਲ ਮਨਾਈ। 2006 ਵਿੱਚ, ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਰੁਤਬਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਾਲਜ ਇਸ ਸਮੇਂ ਏਮਜ਼ ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੈਂਪਸ
ਕੁੱਲ 200 ਏਕੜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਬਲਾਕ, ਹਸਪਤਾਲ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਹੋਸਟਲ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲੌਂਜ, ਫੂਡ ਕੋਰਟ, ਜਿਮਨੇਜ਼ੀਅਮ, ਇੱਕ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਕੋਰਟ, ਵਾਲੀਬਾਲ ਕੋਰਟ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਹੋਸਟਲ ਰੇਯਨ ਸਰਕਲ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਭੀਮਾ ਹੋਸਟਲ, ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਟੁੰਗਾ ਭਦਰਾ ਹੋਸਟਲ ਅਤੇ ਪੈਲੇਸ ਰੋਡ ਨੇੜੇ ਇਕ ਹੋਰ ਹਨ। ਲੇਡੀਜ਼ ਕਾਵੇਰੀ ਹੋਸਟਲ ਟੁੰਗਾ ਭਦਰਾ ਹੋਸਟਲ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਸਟਲ ਚਮਰਾਜਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਬੀ.ਐਮ.ਸੀ.ਆਰ.ਆਈ. ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਕਲੀਨਿਕਲ ਸਕਿੱਲ ਸੈਂਟਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਦਾਸ ਐਸ ਏ, ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ, ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ 17 ਨਵੰਬਰ, 2011 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੈਂਟਰ 95 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਇਨਫੋਸਿਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜੀ.ਐੱਮ.ਆਰ. ਵਰਲਕਸ਼ਮੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਸੀ। ਕੇਂਦਰ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸੁਪਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਲੈਪਰੋਸਕੋਪਿਕ ਸਰਜਰੀ, ਨਿਊਰੋਸਰਜਰੀ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਸਰਜਰੀ, ਈ.ਐਨ.ਟੀ. ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਐਮਸੀਆਰਆਈ, ਹੋਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਰਜਨ ਦੇ ਅਧਿਆਪਨ ਅਧਿਆਪਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ, BMCRI ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਇਨਫੋਸਿਸ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿਖੇ ਇਕ 24 ਘੰਟੇ ਦੀ ਚੰਗੀ ਲੈਬਰੀ ਬਣਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੈਥੋਲੋਜੀ, ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਅਤੇ ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟਰੀ ਲੈਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸਬਸਿਡੀ ਰੇਟਾਂ 'ਤੇ ਨਵੀਨਤਮ ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕ ਟੈਸਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਵਾਰਡ, ਗਮਾ ਕੈਮਰਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਥੀਏਟਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਦਵਾਈ ਵਿਭਾਗ ਹੈ। ਵਿਸ੍ਰਾਂਤੀ ਧਮਾ, ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਇਕ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਦਰਜਾਬੰਦੀ
ਬੀਐਮਸੀਆਰਆਈ 2017 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਅਤੇ ਆਉਟਲੁੱਕ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ 12ਵੇਂ ਸਥਾਨ, ਅਤੇ ਦਾ ਵੀਕ ਦੁਆਰਾ 10 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਐਮ ਬੀ ਬੀ ਐਸ
ਕਾਲਜ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਕੋਰਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ 250 ਸੀਟਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦਾਖਲਾ NEET-UG ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 15% ਸੀਟਾਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕੋਟੇ ਅਤੇ 85% ਸਟੇਟ ਕੋਟੇ ਅਧੀਨ ਰਾਖਵੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਐਸ.ਸੀ., ਐਸ.ਟੀ. ਅਤੇ ਓ.ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਕੋਟੇ ਹਨ। ਦਾਖਲਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਹੈ।
ਪੈਰਾਮੈਡੀਕਲ ਕੋਰਸ
ਇੱਥੇ 420 ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਯੋਗਤਾ: ਪੀਯੂਸੀ / ਕਲਾਸ 12 ਜਾਂ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਪਾਸ।
ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੋਰਸ
ਕਾਲਜ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ 135 ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਸੀਟਾਂ NEET-PG ਦੁਆਰਾ ਭਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ.
ਸੁਪਰਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਕੋਰਸ
BMCRI ਕੋਲ ਸੁਪਰਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ 12 ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਪੀ.ਐਮ.ਐੱਸ.ਐੱਸ.ਵਾਈ. ਸੁਪਰ-ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਬਲਾਕ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਵਧਣ ਲਈ ਤਹਿ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਐਮ.
BMCRI ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ 71 ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਕੋਰਸ
BMCRI ਕੋਲ ਹਰ ਸਾਲ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ 12 ਸੀਟਾਂ ਹਨ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਡਬਲ ਸਲਿੱਟ ਪ੍ਰਯੋਗ
ਅਜੋਕਾ ਡਬਲ ਸਲਿੱਟ ਪ੍ਰਯੋਗ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਓ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥ ਕਲਾਸੀਕਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਤਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਕਣਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦ੍ਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਇਹ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨੀਕਲ ਵਰਤਾਰੇ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੰਭਾਵੀ ਫਿਤਰਤ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ|
ਭਿੰਡਰਾਂ
'ਭਿੰਡਰਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸੰਗਰੂਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
279
279 (27 ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:279
ਸੰਨ ਪੈਦਰੋ ਦੇ ਸਿਰਵਾਤੋਸ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸੰਤ ਪੇਦਰੋ ਦੇ ਸੇਰਵਾਤੋਸ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Colegiata de San Pedro de Cervatos) ਸਪੇਨ ਦੇ ਕਮਪੂ ਦੇ ਏਨਮਿਦੀਓ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1895 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਰੋਨਾਲਡੋ
ਰੋਨਾਲਡੋ ਇੱਕ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰੋਨਾਲਡ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਨਾਮ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਨਾਮ ਬਣ ਗਿਆ, ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ।
ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਵਰਮਾ
ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਵਰਮਾ (ਜਨਮ 15 ਸਤੰਬਰ 1905) ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਹਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 1963 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਤੋਂ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਦਾ ਥ੍ਰੀ ਮਸਕੀਟੀਅਰਸ
ਦਾ ਥ੍ਰੀ ਮਸਕੀਟੀਅਰਸ (ਫਰਾਂਸੀਸੀ: ਲੇਸ ਟ੍ਰੋਸ ਮੌਸਕਿਟੇਅਰਸ ਲੇ ਟਵਾ ਮਾਸਕਟੇਟ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ 1844 ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੇਖਕ ਐਲੇਗਜੈਂਡਰ ਦਮਾਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।Les Trois Mousquetaires
੨੮੦
280 (੨੮੦) ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਲੀਪ ਦਾ ਇੱਕ  ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਪੰਜਾਬ ਸਕਿਲ ਡਿਵਲਪਮੈਂਟ ਮਿਸ਼ਨ
ਪੰਜਾਬ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਨੋਡਲ ਅਦਾਰੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਥਾਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਅਧੀਨ ਮੁੱਖ ਸਕੀਮਾਂ ਹਨ:
ਕੌਮੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਰੋਟੀ ਰੋਜ਼ੀ ਮਿਸ਼ਨ NULM
ਖ਼ੂਬੀਆਂ: "ਇਸ ਸਕੀਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਜਿੱਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲੋਜਿਸਟਿਕਸ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਕਲਰਕ ਕੋਰਸ ਜਾਰੀ ਹੈ।"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੁਜ਼ਗਾਰ
ਜਸਬੀਰ ਜੱਸੀ
ਜਸਬੀਰ ਜੱਸੀ (ਜਨਮ 7 ਫ਼ਰਵਰੀ 1970 ਪਿੰਡ ਡੱਲਾ ਮਿਰਜਾਨਪੁਰ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਸੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਵੀ ਹਨ 2010 ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਅੱਠ ਐਲਬਮਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੌਪ ਐਲਬਮ ਦਿਲ ਲੈ ਗਈ 1998 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਚੰਨਾ ਵੇ ਤੇਰੀ ਚਾਨਣੀ ਆਈ।ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਐਲਬਮ ਦੇ ਗਾਣੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁੜੀ ਕੁੜੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਦਿਲ ਵਿਲ ਪਿਆਰ ਵਿਆਰ ਮੂਵੀ ਵਿੱਚ ਆਫਿਸਰ ਦਾ ਰੋਲ ਨਿਭਾਇਆ।==ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ == ਜੱਸੀ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ। ਬੱਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜੱਸੀ ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ ਬਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵੀ.ਐਸ. ਜੌਲੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੂਫੀ ਗਾਇਕ ਪੂਰਨ ਸ਼ਾਹ ਕੋਟੀ ਕੋਲੋਂ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।  ਉਸਤਾਦ ਸ਼ੌਕਤ ਅਲੀ ਖਾਨ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਕਸ਼ਮੀਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਗਾਇਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।  ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ  ਕਾਮਰੇਡ ਛਜੂ ਰਾਮ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਪਾਨਿਆਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੇ ਏ.ਪੀ.ਜੇ. ਕਾਲਜ, ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਵੋਕਲ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;" contenteditable="false">[<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2010)">citation needed ]
ਬੇਸਾਈਡ ਕਾਮਪਰੇਹੈਂਸਿਵ ਸਕੂਲ
200px|thumbnail|right|ਬੈਸਾਈਡ ਕਾਮਪਰੀਹੈਨਸੀਵ ਸਕੂਲ ਬੈਸਾਈਡ ਕਾਮਪਰੀਹੈਨਸੀਵ ਸਕੂਲ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Bayside Comprehensive School), ਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਬੇਸਾਇਡ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਰਵਾਸੀ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਮੁੰਡਿਆਂ ਲਈ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਦੋ ਮਿਡਲ ਵਿਦਿਆਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਤੋਂ ਤੇਰਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ (ਉਮਰ ਬਾਰਾਂ ਤੋਂ ਅਠਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ) ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਉਸਾਰੀ 1972 ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਨਿਵੇਕਲਾ ਵਿਦਿਆਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਕੋਰਸ ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਰਚਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰਾ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਬੈਸਾਈਡ ਕਾਮਪਰੀਹੈਨਸੀਵ ਸਕੂਲ ਸਾਲ 1972 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਠੀਕ ਉਸੀ ਸਾਲ ਜਦੋਂ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਚਾਰ ਨਿਵੇਕਲਾ ਵਿਦਿਆਲੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਕਰ ਬੇਸਾਇਡ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਬਾਰਾਂ ਤੋਂ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਣਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਰ ਮੂਲ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਸਨ: ਸੇਂਟ ਜੇਗੋਸ ਸੇਕੇਂਡਰੀ ਮਾਡਰਨ, ਆਰ ਲੇਡੀ ਆਫ਼ ਲੂਰਡੇਸ ਸੇਕੇਂਡਰੀ ਮਾਡਰਨ, ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਐਂਡ ਡਾਕਇਆਰਡ ਟੇਕਨਿਕਲ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਗਰਾਮਰ ਸਕੂਲ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਲ 1974 ਤੱਕ ਇਸ ਵਿਦਿਆਲੀਆਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦੇ ਸਨ। 1974 ਤੋਂ ਇਸ ਚਾਰਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਬੇਸਾਇਡ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਫ਼ਰਵਰੀ 2002 ਵਿੱਚ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਖੰਡ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨਵੇਂ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਲ, ਤਿੰਨ ਵਿਸ਼ਾਲਕਕਸ਼ਾਵਾਂ, ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਸਿਲੇਬਸ
ਬੈਸਾਈਡ ਕਾਮਪਰੀਹੈਨਸੀਵ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਸਿਲੇਬਸ ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਠਿਅਚਰਿਆ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੈਲਸ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਲੋਂ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਠਸ਼ਾਲ਼ਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਿਖਿਅਕਾਂ ਨੇ ਬਰੀਟੀਸ਼ ਵਿਸ਼ਵਿਦਿਆਲ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਉੱਚ-ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਕੋਰਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਆਤਮਕ, ਨੈਤਿਕ, ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤੀਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਵਾਧਾ ਲਈ ਗੰਢਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਵੱਖਰਾ ਯੂਰੋਪੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇਤਾਲਵੀ, ਸਪੇਨਿਸ਼ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸੀ।
ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ
ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਰਚਨਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਕਈ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁੱਝ ਮੁੱਖ ਹਨ:
ਜੂਲੀਆ ਗ੍ਰੇਂਟ (ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕਾਰਕੁੰਨ)
ਜੂਲੀਆ ਗ੍ਰੇਂਟ (21 ਸਿਤੰਬਰ 1954 - 2 ਜਨਵਰੀ 2019) ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਿੰਗ ਬਦਲਾਵ ਨੂੰ 'ਏ ਚੇਂਜ ਆਫ ਸੈਕਸ' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਯੂ.ਕੇ. ਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਗੋਸ਼ਟਿ
ਗੋਸ਼ਟਿ ਪੁਰਾਤਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਧਾ ਹੈ ਜੋ ਕਾਵਿ ਤੇ ਵਾਰਤਕ ਦੋਵਾਂ ਰੂਪਾਂ 'ਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਗੋਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ "ਗੋਸਠ" ਧਾਤੂ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ" ਤੋਂ ਬਿਣਆ ਹੈ। ਗੋਸਟਿ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇ ਸੰਬੰਧੀ ਗਲਬਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। "ਇਸ ਵਿਧਾ ਦਾ ਜਨਮ ਜਨਮ-ਸਾਖੀਆਂ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਕ ਉੱਤਮ ਸਾਹਿਤਿਕ ਗੋਸਟਿ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪਹਲੇ ਉੱਤਰ ਵਿਚੋਂ ਉਤਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਥਵਾ ਹਰ ਬੋਲ ਆਪਣੇ ਪੂਰਬਲੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਗੋਸਟਿ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੇਠ ਦਿਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ:
"ਗੋਸਟਿ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵਧ ਪੁਰਸ਼ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਗੁੰਝਲਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਿਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਰੂਪ ਗਲਬਾਤ ਜਾਂ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਹੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਗਲਬਾਤ ਸਧਾਰਨ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰਕਮਈ ਅਤੇ ਦਲੀਲਯੁਕਤ ਦੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"
ਪਿਛੋਕੜ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਗੋਸਟਿ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਨਾਥ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਗੋਸਟਿ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਨਾਥਾਂ ਜੋਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਗੋਸ਼ਟਾਂ ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਨ।ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਵਾਰਤਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗੋਸ਼ਟਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਪਤ ਗੋਸ਼ਟਾਂ
1."ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਾਲ ਸਬਧਿਤ ਗੋਸ਼ਟਾਂ" 2."ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਗੋਸਟਿ"
3."ਹੱਥ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗੋਸ਼ਟਾਂ"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਰੂਪ
ਐਡਮ ਸਮਿਥ
﻿ਐਡਮ ਸਮਿਥ (1723 - 1790) ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਇੱਕ ਨੀਤੀਵੇਤਾ, ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮਿਥ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਆਰਥਿਕਤਾ ਤੇ ਸਰਮਾਏਦਾਰਾਨਾ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਖਾਸ ਕਰ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ -
ਇਹ ਮਗਰਲੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਲਿਖਤ ਸੀ ਜਿਹੜੀ 'ਕੌਮਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ' (ਦ ਵੈਲਥ ਆਫ਼ ਨੇਸ਼ਨਜ) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਐਡਮ ਸਮਿਥ ਦਾ ਜਨਮ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਕਿਰਕਾਲਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਸੁਨਿਸਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਕੁੱਝ ਵਿਦਵਾਨ ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜ ਜੂਨ 1723 ਨੂੰ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਇਸੇ ਸਾਲ ਦੀ 16 ਜੂਨ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਸਮਿਥ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਮਾਰਗਰੇਟ ਡੋਗਲਾਜ਼ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਐਡਮ ਸਮਿਥ ਸੀ। ਸਮਿਥ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਮਾਰਗ੍ਰੇਟ ਡੋਗਲਾਜ਼ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਐਡਮ ਸਮਿਥ ਸੀ। ਸਮਿਥ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਕੀਲ ਸਨ ਅਤੇ ਕਸਟਮ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇਨਚਾਰਜ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਸਮਿਥ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਮਗਰੋਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਹਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਇਕੱਲਿਆਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਪਾਲਿਆ ਪੋਸਿਆ। ਸਮਿਥ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਔਲਾਦ ਸੀ। ਉਹ ਅਜੇ ਕੇਵਲ ਚਾਰ ਹੀ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਪਸੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਟੋਲੇ ਨੇ ਐਡਮ ਨੂੰ ਅਗਵਾਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਚਾਚੇ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਐਡਮ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਛੁਡਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਰਸਮੀ ਵਿਦਿਆ
ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਮਿਥ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਗਲਾਸਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਇਖ਼ਲਾਕੀ ਦਰਸ਼ਨ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਮਿਥ ਦੀ ਉਮਰ ਮਾਤਰ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਸੀ। ਤੇਜ਼ ਬੁੱਧ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਚੰਗੇ ਅੰਕਾਂ ਸਹਿਤ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। 1740 ਵਿੱਚ ਸਮਿਥ ਨੂੰ ਸਨੈੱਲ ਨੁਮਾਇਸ਼ (Snell exhibition) ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਮਿਲਣ ਲੱਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਉਚੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਬੀਲੀਲ ਕਾਲਜ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਉਥੋਂ ਦਾ ਦਮਘੋਟੂ ਮਾਹੌਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ ਨਾ ਆਇਆ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਕੇਰਾਂ ਆਕਸਫੋਰਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਡੇਵਿਡ ਹਿਊਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਏ ਟਰੀਟਾਈਜ਼ ਆਫ਼ ਹਿਊਮਨ ਨੇਚਰ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਵੇਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਕਿਤਾਬ ਜਬਤ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ 'ਗੁਨਾਹ' ਦੀ ਭਾਰੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਲੀਅਮ ਰਾਬਰਟ ਸਕਾਟ ਅਨੁਸਾਰ, "[ਸਮਿਥ'ਦੇ] ਸਮੇਂ ਦੀ ਆਕਸਫੋਰਡ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉਦੇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।" ਫਿਰ ਵੀ, ਸਮਿਥ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਆਕਸਫੋਰਡ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ ਅਤੇ ਖੂਬ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ। ਉਹਦੇ ਪੱਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਵੈ ਅਧਿਐਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਉਹਦਾ ਸਮਾਂ ਖੁਸ਼ਗਵਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ। ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਉਹਦਾ ਸਮਾਂ ਮੁੱਕਣ ਸਮੇਂ ਸਮਿਥ ਨੂੰ ਨਰਵਸ ਬਰੇਕਡਾਊਨ ਦੀਆਂ ਅਲਾਮਤਾਂ ਪਰਗਟ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਮੁੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 1746 ਵਿੱਚ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਚਲਕੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਮੌਲਿਕ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਸਦਕਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਯੁੱਗਬਦਲਾਊ ਯੋਗਦਾਨ ਰਾਹੀਂ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਮਹਾਨ ਚਿੰਤਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਹਿਮੀਅਤ ਸਦੀਆਂ ਬੀਤਣ ਉੱਪਰੰਤ ਵੀ ਉਂਜ ਦੀ ਉਂਜ ਕਾਇਮ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1723 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1790
ਅਮਰ ਸਿੰਘ (ਰਾਜਸੀ ਨੇਤਾ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਚੰਦਰਮਾ
thumb|ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਜੋ ਕਿ ਗੈਲੀਲੀਓ ਸਪੇਸਕਰਾਫਟ ਦੁਆਰਾ 7 ਦਸੰਬਰ 1992 ਨੂੰ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਚੰਦਰਮਾ (ਚਿੰਨ੍ਹ: ) ਧਰਤੀ ਦਾ ਇਕੋ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੋਂ 384,403 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣ ਲਈ 27.3 ਦਿਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਦਿਨ ਨੂੰ ਚੰਦ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 107 °C, ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ -153 °C ਹੂੰਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ ਉੱਤੇ ਗੁਰੁਤਵਾਕਰਸ਼ਣ ਧਰਤੀ ਵਲੋਂ 1 / 6 ਹੈ। ਧਰਤੀ-ਚੰਦਰਮਾ-ਸੂਰਜ ਜਿਆਮਿਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹਰ 29.5 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਹੈ।
ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ ਚੰਦਰਮਾ ਉੱਤੇ ਹੀ ਕਦਮ ਰੱਖ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਲੂਨਾ - 1 ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਯਾਨ ਸੀ ਜੋ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਲੂਨਾ-2 ਪਹਿਲਾ ਯਾਨ ਸੀ ਜੋ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰਿਆ।
ਵਾਯੂਮੰਡਲ
ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਇੰਨਾ ਥੋੜਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ ਦਾ ਕੁੱਲ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਭਾਰ 104 ਕਿਲੋ ਗਰਾਮ ਹੈ।
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ
ਜਿਸ ਦਿਨ ਚੰਦਰਮਾ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਚੰਦਰਮਾ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਕਿਹਂਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ 29 ਤੋਂ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਫਾਸਲੇ ਬਾਅਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦੂਰੀ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ
ਚੰਦਰਮਾ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਪਗ 3.8 ਸੈਂ: ਮੀ: ਦੂਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋ ਵਸਤੂਆਂ ਇਕ-ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਖਿੱਚ ਨੂੰ ਗਰੂਤਾਕਰਸਨ ਬਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਗਰੂਤਾਕਰਸਨ ਬਲ ਕਾਰਨ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ ਵੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਖਿੱਚ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਉਭਾਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਵਾਰਭਾਟਾ ਉਭਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਭਾਰ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਰੂਤਾ ਬਲ ਨਾਲ ਸਮੰੁਦਰ ਵਿੱਚ 15 ਮੀਟਰ ਉੱਚੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉੱਠ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਹ ਉਭਾਰ ਘੱਟ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਠੋਸ ਭਾਗ 'ਤੇ ਇਹ ਉਭਾਰ ਕੁਝ ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਰਭਾਟਾ ਦੀ ਰਗੜ ਜਿਹੜੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਜਵਾਰਭਾਟਾ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿਪੱਥ ਵਿੱਚ ਰਵਾਨਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਗ੍ਰਹਿਪੱਥ ਵੱਡਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਚੰਦਰਮਾ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰੌਚਿਕ ਗੱਲਾਂ
ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੰਦਰਮਾ
ਅਹਿਮਦਪੁੁਰ
ਅਹਿਮਦਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੀਪ ਖ਼ਰੀਦ ਘੁਟਾਲਾ
ਜੀਪ ਖ਼ਰੀਦ ਘੁਟਾਲਾ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ 'ਚ 1948 ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਭਾਰਤੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵੀ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੈਨਨ ਵੱਲੋਂ 200 ਫ਼ੌਜੀ ਜੀਪਾਂ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਸਮੇਂ ਵਪਾਰਿਆ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਰਚਾਰ ਘੁਟਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਅਤੇ ਖਰੀਦ ਨਿਯਮਾਂਵਲੀ ਦੀ ਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਣਦੇਖੀ ਕੀਤੀ ਤੇ 80 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਾਸਤੇ ਜੀਪ ਦਾ ਸੋਦਾ ਕੀਤਾ। ਸੌਦੇ ਲਈ ਸਾਲਸੀ ਵਜੋਂ ਪੈਸੇ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ 200 ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੇਵਲ 155 ਜੀਪਾਂ ਦੀ ਖੇਪ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਤੈਅ ਕੀਮਤ ’ਤੇ ਦੋ ਸੌ ਫ਼ੌਜੀ ਜੀਪਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਜੀਪਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੌਦੇ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਸਬੂਤ ਸੀ। ਪੜਤਾਲ ਕਮੇਟੀ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਏ. ਆਇੰਗਰ ਨੇ ਇਸ ਘੁਟਾਲੇ ਦੀ ਨਿਆਂਇਕ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਗੋਵਿੰਦ ਵੱਲਭ ਪੰਤ ਨੇ 30 ਸਤੰਬਰ 1955 ਨੂੰ ਇਸ ਘੋਟਾਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਘੋਟਾਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਰੋਨਾਲਡੋ (ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲਿਅਨ ਫੁੱਟਬਾਲਰ)
ਰੋਨਾਲਡੋ ਲੂਇਸ ਨਾਜ਼ਰੀਓ ਡੀ ਲੀਮਾ (ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ [ʁonawdu lwiʒ nɐzaɾਜੂ dʒ ɫĩmɐ]; 18 ਸਤੰਬਰ 1976 ਨੂੰ ਜਨਮਿਆ ), ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰੋਨਾਲਡੋ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਅਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਫੁਟਬਾਲਰ ਹੈ ਜੋ ਸਟ੍ਰਾਈਕਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਖੇਡਦਾ ਸੀ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ "ਹੇ ਫੇਨੋਮੇਂਨੋ" (ਪ੍ਰੋਨੋਮੇਂਨ) ਨੂੰ ਡਬ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਫੁਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।   ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਪੀਡ, ਫੀਅੰਟਸ ਅਤੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਸਮਾਪਨ ਤੇ ਉਸਦੇ ਡ੍ਰਬਬਲਿੰਗ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ, ਰੋਨਾਲਡੋ ਨੇ ਕ੍ਰੂਜ਼ਿਏਰੋ, ਪੀ.ਐੱਸ.ਵੀ, ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਅਤੇ ਇੰਟਰ ਮਿਲਾਨ ਲਈ ਕਲੱਬ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਕੀਤੀ। ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ 21 ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਡਿਆਗੋ ਮਾਰਾਡੋਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਾਇਆ। 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਗੰਭੀਰ ਗੋਡਿਆਂ ਦੇ ਸੱਟਾਂ ਅਤੇ ਰੋਗਾਣੂ ਕਾਰਨ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੋਨਾਲਡੋ ਨੇ ਰੀਅਲ ਮੈਡਰਿਡ ਵਿੱਚ 2002 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏ.ਸੀ.ਮਿਲਾਨ ਅਤੇ ਕੁਰਿੰਥੁਅਨਸ ਵਿੱਚ ਗਏ।
ਰੋਨਾਲਡੋ ਨੇ ਫੀਫਾ ਵਰਲਡ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦ ਈਅਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ 1996, 1997 ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ, ਅਤੇ 1997 ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਬੈਲਨ ਡੀ ਓਰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ 1998 ਵਿੱਚ ਯੂ.ਈ.ਐਫ.ਏ. ਸਾਲ ਦਾ ਫੁਟਬਾਲਰ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਲਾ ਲਿਗਾ ਬੈਸਟ 1997 ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਿਡਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਲਾ ਲੀਗਾ ਵਿੱਚ 34 ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਯੂਰਪੀ ਗੋਲਡਨ ਬੂਟ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀ ਅ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਦਾ ਸਾਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਡੀਕਰਨ ਖਿਡਾਰੀ, ਪਹਿਲਾ ਨਾਈਕੀ Mercurial boots- R9- ਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ ਰੋਨਾਲਡੋ ਦੇ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਫੀਫਾ 100, ਪੀਲੇ ਦੁਆਰਾ 2004 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਅਤੇ ਇਤਾਲਵੀ ਫੁਟਬਾਲ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰੋਨਾਲਡੌ ਨੇ 2011 ਵਿਚ ਕੁਝ ਸੱਟਾਂ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਫੁਟਬਾਲ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਦਭਾਵਨਾ ਅੰਬੈਸਡਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਹ 2000 ਵਿਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 2014 ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਲਈ ਰਾਜਦੂਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਅਟਲਾਂਟਾ ਵਿੱਚ 1996 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਰੋਨਾਲਡੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਮੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਨਾਲਡੀਨਹੋ ਨਾਮ ਨਾਲ ਖੇਡੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੈਂਟਰ ਬੈਕ ਰੋਨਾਲਡੋ ਗਿਯਾਰੋ, ਦੋ ਸਾਲ ਉਸਦੇ ਸੀਨੀਅਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਸੀ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ ਰੋਨਾਲਡੋ ਨੇ 1995 ਦੇ ਕੋਪਾ ਅਮੇਰੀਕਾ (ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਫਾਈਨਲ) ਵਿੱਚ ਬਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1999 ਅਤੇ 1999 ਦੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚ 1999 ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਸਕੋਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1997 ਵਿੱਚ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਕੋਰਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕੋਪਾ ਅਮੈਰਿਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਿਡਾਰੀ ਉਸਨੇ 1998 ਵਿਚ ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਸਤਾਨਾ ਟੂਰਨੋਈ ਦੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਰਾਜ਼ੀਲ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰੋਨਾਲਡੋ ਨੇ 1997 ਦੇ ਫੀਫਾ ਕਨਫੇਡਰੇਸ਼ੰਸ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਰੋਮ-ਰੋਅ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਡਰਾਫਟ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਨਫੇਡਰੇਸ਼ੰਸ ਕਪ ਟਾਈਟਲ ਜਿੱਤ ਲਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ 4 ਗੋਲ ਨਾਲ ਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੇ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰੋਨਾਲਡੋ ਨੈਲਿਏ ਨਜਰੀਓ ਡੀ ਲੀਮਾ, ਸਨਰ ਦਾ ਤੀਜਾ ਬੱਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਨੀਯਾ ਡੋਸ ਸੰਤੋਤ ਬਰਾਤਾ। ਰੋਨਾਲਡੋ ਦਾ ਭਰਾ ਨੈਲਿਓ ਜੂਨੀਅਰ ਹੈ। thumb|ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ 2005 ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਰੋਨਾਲਡੋ 1997 ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਰੋਨਾਲਡੋ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੁਸਨਾ ਵਰਨਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਟੇਲੀਨੋਵੇਲਾ ਮਾਲਹਾਕੋ ਦੇ ਸੈਟ 'ਤੇ ਮਿਲੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵਿਆਹੇ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੰਮੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1999 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤਕ ਮਿਲਾਨ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਅਪ੍ਰੈਲ 1999 ਵਿੱਚ, 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 2000 ਨੂੰ ਮਿਲਾਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜੋਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੇਟੇ ਰੋਨਾਲਡ ਦੇ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਅਪ੍ਰੈਲ 1999 ਵਿੱਚ, ਰੋਨਾਲਡੋ ਨੇ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਫਿਲੇਰਿਅਨ ਮਿਲੀਨੇ ਡੋਮਿੰਗਜ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਇਹ ਵਿਆਹ ਚਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਚੱਲਿਆ।  2005 ਵਿਚ, ਰੋਨਾਲਡੋ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਐੱਮ.ਟੀ.ਵੀ. ਵੀ.ਜੇ. ਡਾਨੀਏਲਾ ਸਿਕਰੈਲੀ ਨਾਲ ਰਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰੰਤੂ ਗਰਭਪਾਤ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ; ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਚਟੇਓ ਦੀ ਚਾਂਤੀਲੀ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਚੱਲਿਆ। ਇਸ ਰਸਮ ਨੇ 700,000 ਪੌਂਡ (€ 896,000) ਖਰਚ ਕੀਤੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
੨੮੧
281 ਤਿਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਔਲਖ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ
ਔਲਖ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਸੀਲ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰਕਬਾ 125 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਨ ਸੰਖਿਆ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ 3400 ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਡਾਕਘਰ ਵੀ ਹੈ, ਪਿੰਨ ਕੋਡ 151207। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮੋਗਾ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਸੜਕ ਤੋਂ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਨੇੜੇ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਟਕਪੂਰਾ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।
ਲਾਤੀਨੀ ਲਿਪੀ
200px|thumbnail|right|ਲੈਟੀਨੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਲਾਤੀਨੀ ਲਿਪੀ (Latin script) ਜਾਂ ਰੋਮਨ ਲਿੱਪੀ, ਕਲਾਸਕੀ ਲਾਤੀਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਲਿਖਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਮਧ ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਭਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਵੀ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦੇ ਮਾਣਕ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੈਟਿਨ ਲਿਪੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲਿਖਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਅੱਖਰਮਾਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਲਈ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧੁਨੀਆਤਮਕ ਵਰਣਮਾਲਾ (International Phonetic Alphabet) ਲਈ ਵੀ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਪ੍ਰਚਲਿਤ 26 ਅੱਖਰ ISO (International Organization for Standardization) ਦੀ ਮੂਲ ਲੈਟਿਨ ਵਰਣਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਅੱਖਰ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਪੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਤੀਨੀ ਲਿਪੀ
ਗ੍ਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਫੀਲਡ
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਫੀਲਡ ਉਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਹੈ ਜੋ ਕੋਈ ਪੁੰਜ-ਯੁਕਤ ਸਰੀਰ ਆਪਣੇ ਆਲ਼ੇ-ਦੁਆਲ਼ੇ ਦੀ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁੰਜ-ਯਿਕਤ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਬਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ [1] ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਗ੍ਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨ ਫੀਲਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗ੍ਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਿਊਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (N/kg) ਵਿੱਚ ਨਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੌਲਿਕ ਸੰਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰੈਵਿਟੀ ਪੁੰਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਫੋਰਸ (ਬਲ) ਸੀ। ਨਿਊਟਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਲੇਪਲੇਸ ਨੇ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਫੀਲਡਾਂ ਜਾਂ ਤਰਲਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਡਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਬਅਦ ਗਰੈਵਿਟੀ ਲਈ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਫੀਲਡ ਮਾਡਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ ਖਿੱਚ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ੍ਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ੍ਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ
ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਨਿਗਮ
ਭਾਰਤੀ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਨਿਗਮ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨ ਸੰਨ 1956 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ₹1560482 ਕਰੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 367.82 ਲੱਖ ਬੀਮਾ ਸਕੀਮਾ ਵੇਚਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਂਰਤ ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ
ਸਿਬੀਆਂ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ
ਪਿੰਡ ਸਿਬੀਆਂ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਸੀਲ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰਕਬਾ ੧੫੮੦ ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਨ ਸੰਖਿਆ ੨੦੧੧ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ੪੧੦੦ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਡਾਕਘਰ ਵੀ  ਹੈ, ਪਿੰਨ ਕੋਡ ੧੫੧੨੦੪। ਇਹ ਪਿੰਡ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਬਾਜਾਖਾਨਾ ਸੜਕ ਤੋਂ ੮ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ੧੨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ, ਉਹ ਵੇਲਾ, ਜੋ ਰਾਤ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਵੇਲਾ ਤੇ ਦਿਨ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵੇਲਾ | ਇਹ ਵੇਲਾ ਰਾਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਜੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਿਨ ਦੇ ਛੇ ਵਜੇ ਤੱਕ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਨੂੰ "ਪ੍ਰਭੂ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਸਮਾਂ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉੱਠ ਕੇ,ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਨਾਮ ਬਾਣੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸਤਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ। ਹਰ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਚੰਗੀਆਂ ਜਾਂ ਮਾੜੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਰੱਬ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਆਤਮਿਕ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਵਾਲੇ ਜਗਿਆਸੂਆਂ ਦੀ ਵਿਰਤੀ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਮੰਦ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਸ਼ੋਰ-ਸ਼ਰਾਬਾ ਅਤੇ ਰੌਲਾ-ਰੱਪਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਾਰੀ ਕੁਦਰਤ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਅ ਰੱਬੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਚੌਥੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਗੁਰਸਿੱਖ ਦੀ ਰਹਿਣੀ ਬਹਿਣੀ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਿਫਤ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ ਅਧਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ
ਤ੍ਰੈਲੋਚਨ ਲੋਚੀ
ਤ੍ਰੈਲੋਚਨ ਲੋਚੀ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਜਨਵਰੀ 1965 ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਸਾਇਰ ਹੈ ਗੁਲਕੰਦ ਵਿੱਚ 1960-2015 ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਤ੍ਰੈਲੋਚਨ ਲੋਚੀ ਮੁਕਤਸਰ ਦਾ ਜਮਪਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕ ਨਾਥ, ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਕਾਹਲੋਂ ਅਤੇ ਰਾਜਵੀਰ ਕੌਰ ਜਿਹੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਉਸਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਿਲੀ। 1980ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੁਧਿਆਣਾ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਦਾ ਵਾਹ ਡਾ. ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ, ਪ੍ਰੋ. ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ ਤੇ ਪ੍ਰੋ. ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ ਵਰਗੇ ਕਵੀਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਲਿਖਣ ਤੇ ਤਰੁੰਨਮ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਪ੍ਰਫੁੱਲਿਤ ਹੋਇਆ।
ਨਮੂਨਾ ਸ਼ਾਇਰੀ
ਝੀਲਾਂ ਤਰਦੇ ਨਦੀਆਂ ਤਰਦੇ, ਡੂੰਘੇ ਸਾਗਰ ਤਰਦੇ ਲੋਕ। ਐਪਰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਵਿਹੜੇ, ਪੈਰ ਕਦੇ ਨਾ ਧਰਦੇ ਲੋਕ।
ਲੂਈ ਬੋਨਾਪਾਰਟ ਦਾ ਅਠਾਰ੍ਹਵਾਂ ਬਰੂਮੇਰ
ਲੂਈ ਬੋਨਾਪਾਰਟ ਦਾ ਅਠਾਰ੍ਹਵਾਂ ਬਰੂਮੇਰ (ਜਰਮਨ ਮੂਲ: Der 18te Brumaire des Louis Napoleon) ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਦੀ ਦਸੰਬਰ 1851 ਅਤੇ ਮਾਰਚ 1852 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1852 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਰਮਨ-ਭਾਸ਼ੀ ਮਾਸਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ 'ਦ ਰੈਵੋਲੂਸ਼ਨ' (Die Revolution) ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਛਪੀ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਭੌਤਿਕਵਾਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਮਾਰਕਸ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਰਾਜ ਬਾਰੇ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਾਡੇ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹੈ। 'ਲੂਈ ਬੋਨਾਪਾਰਟ ਦਾ ਅਠਾਰ੍ਹਵਾਂ ਬਰੂਮੇਰ' ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚੈਪਟਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਦੀ ਮੂਲ ਧਾਰਨਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ: "ਲੋਕ ਹੀ ਆਪਣਾ ਇਤਹਾਸ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਜੈਸਾ ਵੀ ਚਾਹੁਣ ਵੈਸਾ ਹੀ ਬਣਾ ਲੈਣ।ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਤਹਾਸ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ,ਉਹ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਧੀਆਂ ਬੀਤੇ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਬਰ ਤਿਆਰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।ਸਾਰੀਆਂ ਬੀਤੀਆਂ ਗੁਜ਼ਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨਸਲਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਜ਼ਿੰਦਾ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਬੋਝ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਅਤੇ ਐਨ ਉਸ ਵਕਤ ਜਦੋਂ ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇਰਦ ਗਿਰਦ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਪਰ ਆਮਾਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਛ ਐਸਾ ਕਰ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਕਦੇ ਨਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।"
ਤ੍ਰੈਲੋਚਨ ਲੋਚੀ
ਨਮੂਨਾ ਸ਼ਾਇਰੀ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਆਸ ਕਰੇਂ ਤੂੰ, ਤੇਰੀ ਪੀੜ ਪਛਾਣਨਗੇ, ਘਰ ਨੂੰ ਬਲਦਾ ਤਕ ਕੇ ਜਿਹੜੇ, ਹੌਕਾ ਵੀ ਨਾ ਭਰਦੇ ਲੋਕ।
ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਕਹਿੰਦਾ, ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਕਵੀ ਅਜੀਬ ਹੈ ਉਹ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤਾਂ ਚਿੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਅਗਨ ਹਵਾਲੇ ਕਰਦੇ ਲੋਕ।
ਇਹ ਇਕਲਾਪਾ, ਚੁੱਪ ਦਾ ਮੌਸਮ, ਗ਼ੁੰਬਦ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚੀ ਚੀਖ਼, ਮੇਰੇ ਸਾਹਾਂ ਦੇ ਹਮਜੋਲੀ, ਇਹ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਦੇ ਲੋਕ।
ਲਿਖਦਾ ਰਹੀਂ ਤੂੰ 'ਲੋਚੀ' ਇਹਨਾਂ, ਗੀਤਾਂ, ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ, ਨਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ, ਤੂੰ ਹੀ ਦਿਲ ਦੇ ਵਰਕੇ ਫ਼ੋਲੇਂ, ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਪਰਦੇ ਲੋਕ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
282
282 (28 ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਝਿੰਗੜਾਂ ਕਲਾਂ
ਝਿੰਗੜਾਂ ਕਲਾਂ ਜਿਲ੍ਹਾ ਮੁਹਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਖਰੜ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਿੱਤਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਦੇਹਕਲਾਂ
'ਦੇਹਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸੰਗਰੂਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਆਰਥਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਰੋਕਾਰ
ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਆਰਥਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਰੋਕਾਰ ਵੱਲ ਝਾਤ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਚਰਚਿਤ ਵਰਤਾਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸੁਪਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਆਰਥਿਕ ਲੁੱਟ ਉੱਪਰ ਉਸਾਰੀ ਰਾਜਸੀ ਚੌਧਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਤਬਾਹੀ ਲਿਆਂਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਖਮਿਆਜ਼ਾ ਮਾਨਵਤਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਭੁਗਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਖੇਰੂੰ-ਖੇਰੂੰ ਹੋ ਜਾਣ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਖਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੇ ਦਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਜੀ-7 ਜਿਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਜਰਮਨੀ, ਫਰਾਂਸ, ਇਟਲੀ ਤੇ ਜਪਾਨ ਹਨ।ਇਹ ਸੱਤ ਦੇਸ਼ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਪੱਖੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦੇਸ਼ ਹਨ।
ਪੂੰਜੀਵਾਦ
ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਣ ਵਿੱਚ ਪਦਾਰਥਵਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੋਲ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੈ।ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰੋੜਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ ਆਧਾਰ-ਮੂਲਕ ਤਾਕਤ ਹੈ।ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਆਪ ਪਾਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਡੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪੇਸ਼ੀਨਗੋਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਚਾਰ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ੳਪਰ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ, ਹਰੇਕ ਫਰਮ, ਅਦਾਰੇ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਮੰਡੀ ਨੂੰ ਵਿਕਰੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਮਨਸ਼ਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਿਆ ਹੈ। ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਮਤ ਤੇ ਜਿੰਨੀ ਵੱਧ ਵਿਕਰੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਨਾ ਹੀ ਵੱਧ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਕਰੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁ-ਕੌਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਧ ਜਨ ਸੰਖਿਆ ਵਾਲੇ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਤੋਂ ਪਛੜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਡੀਆਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਸਰਾ ਸਿਧਾਂਤ ਜਾਂ ਸਟ੍ਰੈਟਜੀ ਇਹ ਅਪਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਰਹਿੰਦੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਮੰਡੀ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੱਧ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹੀ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਵੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰੱਖ ਕੇ ਭਾਵ ਘਾਟੇ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵੀ ਵੇਚਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਘਾਟਾ ਸਥਾਪਤ ਮੰਡੀਆਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਚਲੀ ਵੱਖਰਤਾ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣਾ।ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਮੰਡੀਆਂ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।ਜਿੱਥੇ ਟੈਕਸ ਘੱਟ ਹਨ ਜਾਂ ਟੈਕਸ ਰਿਆਇਤਾਂ ਉਪਲਬੱਧ ਹਨ। ਚੌਥੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਗਾਕਾਰਪੋਰੇਟਸ ਗਲੋਬਲ ਸੋਰਮਿੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੁ-ਕੌਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਉਸ ਥਾਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਵਧੇਰੇ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ, ਸਮਾਨਤਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸਸਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹੋਣ।
ਤਕਨੀਕੀ ਉੱਨਤੀ
ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮੱਤ ਹੈ ਕਿ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਸ਼ੱਕਤ ਆਧਾਰ ਹੈ ਇਹ ਸੱਚ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਆਵਾਜਾਈ, ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਏਨਾ ਸੁਧਾਰ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਅਵਸਥਾ ਸੰਭਵ ਹੀ ਨਾ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਗਤੀ(ਸਪੀਡ) ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਜੈਟ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ। ਮੋਬਾਇਲ ਫੋਨ, ਇੰਟਰਨੈਟ, ਈ-ਮੇਲ, ਵੀਡੀਓ ਫੋਨ, ਟੀ.ਵੀ., ਕੰਪਿਊਟਰ, ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸਿੰਗ, ਵਾਇਸ-ਮੇਲ ਅਤੇ ਅਤੀ ਆਧੁਨਿਕ ਫੈਕਸ ਜਿਹੀਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਪੈਰੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਦਾਰੀਕਰਨ
ਉਦਾਰੀਕਰਨ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਬੜ੍ਹੋਤਰੀ ਲਿਆਂਦੀ ਹੈ।ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕਾ, ਫਿਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੋਰ ਯੂਰੋਪੀਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰ ਵਾਸਤੇ ਸਰਹੱਦਾਂ ਖੋਲ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਵਿੱਚ ਢਿਲ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਲਗੀ। ਆਈ.ਐਸ. ਐਸ. ਦੇ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਆਰਟੀਕਲ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਮੁਦਰਾ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖ ਸਕਣ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾਮਕਰਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰਿਪੇਖ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਵੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਜ ਨੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਬੂਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਧੀਨ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਅਤੇ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਾਪਰਿਆ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕਤਾ
ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਨੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਗਲੋਬਲ ਮੰਡੀ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਨੇ ਕੋਮਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫੀ ਤਬਦੀਲੀ ਲੈ ਕੇ ਆਂਦੀ ਹੈ। ਐਲਵਿਨ ਅਤੇ ਹੈਲਦੀ ਟੌਫਲਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਵਤਾ ਹੁਣ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਤੀਜੇ ਚੱਲਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਪਾ ਗਈ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਚਰਣ ਨੂੰ ‘ਲੇਟ ਕੋਪੀਟੇਲਿਜ਼ਮ` ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਸਮਾਜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਨੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਨਿਜੀਕਰਨ ਨੂੰ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਇਮੀ ਉਪਰ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਦੀ ਗਰੀਬ ਤੋਂ ਗਰੀਬਤਰ ਜਨਤਾ ਦੀ ਖੂਨ ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਸਿੱਧੇ-ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਨੂੰ ਕੌਡੀਆਂ ਦੇ ਭਾਅ ਬਹੁ-ਕੌਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੋਲ ਗਿਰਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਵੇਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਜਵਾਰ ਅੱਗੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਸਾਤ-ਸਤ ਹੀਣ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੀ ਚਾਹਵਾਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਲਕਿ ਮੁਦਰਾ ਸਫੀਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਹੀ ਕੰਟਰੋਲ ਵਾਲੀ ਮੁਢਲੀ ਤਾਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਨਿਊ ਮਲਟੀਲੇਟਰੇਲਿਜ਼ਮ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਰਗਨਾਈਜੇਸ਼ਨਜ਼, ਗਲੋਬਲ ਗਵਰਨਿੰਗ ਏਜੰਸੀਜ਼ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੂੰ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਖੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇਣੀ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਨਵ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਏਕੀਕਰਨ
ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਏਕੀਕਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਰੋਲ ਹੈ। ਉਦਾਰੀਕਰਨ ਜਾਂ ਪੱਛਮੀਕਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਦਿਆਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਇਕੋ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਇਕਾਈ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਖਰੇਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੂਨਿਟੀ ਦੀ ਥਾਂ ਡਾਇਵਰਸਿਟੀ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਕੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਏਕਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਗਲਾ ਨੁਕਤਾ ਜੋ ਗਲੋਬਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਦੇ ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਚਾਰਨਯੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਅਤੇ ਉਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦਾ। ਸਿਡਨਜ਼ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਸਮੁੱਚ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਅੰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ, ਆਧੁਨਿਕ ਪੂੰਜੀਗਤ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਿਬਰਲਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਆਧੁਨਿਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਤਕਨੀਕ ਨੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਲਾਭ ਪੁਚਾਇਆ ਹੈ ਜਾਂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ? ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੁੰਗਾਰਾ ਨਾਂਹ-ਵਾਦੀ ਹੈ। ਵਡੇਰੇ ਪਰਿਪੇਖ `ਚ ਆਮ ਸਹਿਮਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੂੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਰਗ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਪਾੜਾ ਹੋਰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਾਭ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਆਬਾਦੀ ਵੀ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਧਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਉਂਜ ਵੀ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸ਼ਹਿਰੀਕ੍ਰਿਤ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮਤ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਰਾਜ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਨਾਲ ਕਦਮ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚਲਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕੋਲਿਤਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਦੇਸ਼ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਾਸਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ
ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਇਸ ਮਤ ਦੇ ਹਾਮੀ ਹਨ ਕਿ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਹੀ ਸਮਾਜ-ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰਗਰ ਸਿੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਉਹ ਨਾਲ ਹੀ ਤਾੜਨਾ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੇਕਾਬੂ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਨਿੱਜ, ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਾਸਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਵੀ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੂਲਵਾਦੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਈ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਜਿਹੜੇ ਮੂਲਵਾਦੀ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਮੁੜ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਹਾਮੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੂਰਘੂਰੀ
ਸੂਰਘੂਰੀ ਪਿੰਡ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਜੈਤੋਂ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰਕਬਾ 725 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ 2800 ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਡਾਕਘਰ ਕਾਸਮ ਭੱਟੀ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ, ਪਿੰਨ ਕੋਡ 151205 ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਜੈਤੋਂ ਮੁਕਤਸਰ ਸੜਕ ਤੋਂ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਰੋਮਾਣਾ ਅਲਬੇਲ ਸਿੰਘ 9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਲ ਖੇਤੀ (ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ, ਆਦਿ)
ਐਕੁਆਕਲਚਰ (Eng: Aquaculture), ਨੂੰ  ਜਲ ਖੇਤੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਛੀ, ਕ੍ਰਿਸਟਾਸੀਨਜ਼, ਮੌਲਕਸ, ਜੈਕਿਟਿਕ ਪਲਾਂਟ, ਐਲਗੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਲਜੀਣਕ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਹੈ। ਐਕੁਆਕਲਾਚਰ ਵਿੱਚ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਧੀਨ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸਲੂਂਟਰ ਅਬਾਦੀ ਦੀ ਕਾਢ ਕਰਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਫੜਨ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲੀ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਹੈ।
ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਐਫ.ਏ.ਓ. ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਕੁੱਝ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਯਮਿਤ ਸਟਾਕਿੰਗ, ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਆਦਿ। 2014 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੁਦਾਈ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੱਧੀ ਮੱਛੀ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲਫਿਸ਼ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਬਾਰੇ ਮੁੱਦੇ ਹਨ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੌਜੂਦਾ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਪ੍ਰਥਾ ਵਿਚ, ਜੰਗਲੀ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਪਾਊਂਡਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸੇਮੋਨ ਜਿਹੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਮੱਛੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਊਂਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
alt=Photo of dripping, cup-shaped net, approximately 6 ft in diameter and equally tall, half full of fish, suspended from crane boom, with four workers on and around larger, ring-shaped structure in water|left|thumb|ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਵਿੱਚ ਡੈਲਟਾ ਪ੍ਰਾਈਡ ਕੈਟਫਿਸ਼ ਫਾਰਮ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਵਿਚਲੇ ਗੂਡੀਤਜਮਾਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ 6000 ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਈਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਬੂਤ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢਾਹ ਦੇ ਨੇੜੇ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (39 ਸਕਿੰਟ ਮੀਲ) ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੈਨਲਾਂ ਅਤੇ ਡੈਮਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਈਲ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਬੁਣੇ ਫਾਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ।
ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 2500 ਈ. ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਦਰਿਆ ਹੜ੍ਹ ਪਿੱਛੋਂ ਥੰਮ ​​ਗਿਆ, ਕੁਝ ਮੱਛੀਆਂ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਰਪ, ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈਆਂ। ਮੁਢਲੇ ਐਕੁਆਚੁਟੁਰਿਸਟਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿੰਫਸ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਕੀੜੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ। ਤੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਾਰਪ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੇ ਗੋਲਫ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।