cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਜੂਲੀ ਮੈਕਰੋਸਿਨ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
1954 ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਮੈਕਰੋਸਿਨ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਸਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਸ਼ਰਾਬੀ" ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਾਫੀ ਪੁਰਾਣੀ ਦੋਸਤ ਮੇਲਿਸਾ ਗਿਬਸਨ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਮੇਲਿਸਾ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮੈਕਰੋਸਿਨ ਨੇ ਐਸ.ਸੀ.ਜੀ.ਜੀ.ਐੱਸ. ਡਾਰਲਿੰਗਹਾਰਸਟ, ਸਿਡਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਬੀ.ਏ.), ਸਿਡਨੀ ਟੀਚਰਜ਼ ਕਾਲਜ (ਡਿਪੈਡ) ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਸਿਡਨੀ (ਗਰੈਡਡੀਪ ਐਡ) ਵਿਖੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਮੈਕਰੋਸਿਨ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਨੂੰ "[ਜੀਉਣ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ"] ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਉਹ ਸਮਲਿੰਗੀ ਮੁਕਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਮੈਰੀ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ ਵਿਖੇ ਐਤਵਾਰ ਮਾਸ ਦੇ ਬਾਹਰ 1975 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਮੇਤ ਕੈਮਪ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਮਾਈਕ ਕਲੋਹਸੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਸਟ ਬ੍ਰਦਰਜ਼, ਈਸਟਵੁੱਡ ਵਿਖੇ ਉਸਦੀ ਅਧਿਆਪਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਰਖਾਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 1978 ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜੋ ਸਿਡਨੀ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੇਸਬੀਅਨ ਮਾਰਡੀ ਗ੍ਰਾਸ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੈਕਰੋਸਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ " 78ਈ.ਆਰ.ਐਸ. " ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1978 ਵਿੱਚ ਸਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਪਹਿਲੇ ਮਾਰਡੀ ਗ੍ਰਾਸ, ਡਾਰਲਿੰਗਹਾਰਸਟ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰਲ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ।   1981 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਲਾ, ਵਿਮਨ, ਵੂਮਈਨ, ਵੀਮਨ, ਵਿਪਟਸ-'ਤੇ ਲੇਸਬੀਅਨ ਵੱਖਵਾਦ, ਦੇ ਕੁਝ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵੱਖਵਾਦੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਤੁਰਕਾਨਾ (ਲੋਕ)
ਤੁਰਖਾਨਾ (ਲੋਕ) Turkana people ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਕੀਨੀਆ, ਦੇ ਵਾਸੀ ਹਨ। 2009 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਲੋਕ ਕੀਨੀਆ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 2.5%,ਹਨ ਤੁਰਖਾਨਾ ਲੋਕ ਇੱਕ ਈਸ਼ਵਰਵਾਦੀ ਲੋਕ ਹਨ ਉਹਨਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੇ ਕੀ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਇੱਕ ਹੈ।ਜਿਸਨੂ ਉਹ ਅਕੁਜ (Akuj.) ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਏਕੁਜ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਦਾ ਸਿਰਜਕ ਹੇ।
ਹੈਰਤਾ ਮਿਊਲਰ
ਹੇਰਤਾ ਮੁਲਰ (ਜਨਮ 17 ਅਗਸਤ 1953) ਜਰਮਨ-ਰੋਮਾਨੀਆਈ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਵੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਅਤੇ 2009 ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਰੋਮਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਅਲਪ ਸੰਖਿਅਕ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਜਰਮਨ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ 1990ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਰੋਮਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸ਼ਾਸਕ ਨਿਕੋਲਈ ਸਿਜੇਸਕਿਊ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਅਲਪ ਸੰਖਿਅਕ ਜਰਮਨ ਸਮੁਦਾਏ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਭਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਜੀਵ ਚਿਤਰਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
1970 ਦੇ ਦਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਤੋਂ ਮੁਨਕਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੇਰਤਾ ਮੁਲਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਗਵਾਉਣੀ ਪਈ ਅਤੇ 1987 ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਰਮਨੀ ਚੱਲੀ ਗਈ। ਉਥੇ ਉਸਦਾ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਛਪਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਰੋਮਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੇਂਸਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਭੂ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਕੱਜਲ ਮਾਜਰਾ
ਕੱਜਲ ਮਾਜਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਯੂਬ ਖਾਨ
ਮੁਹੰਮਦ ਅਯੂਬ ਖਾਨ (ਉਰਦੂ: محمد ایوب خان‎; ਬੰਗਾਲੀ: মুহাম্মদ আইয়ুব খান; 14 ਮਈ 1907 –19 ਅਪ੍ਰੈਲ 1974), ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਅਯੂਬ ਖਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, 1958 ਤੋਂ 1969 ਦੌਰਾਨ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਸੀ। 1958 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਰਸ਼ਲ ਲਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ 1969 ਤੱਕ ਦੂਜਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਿਹਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ਬਗਾਵਤ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1974
7 ਅਕਤੂਬਰ
ਮੌਤ ਜਾਂ ਸ਼ਹੀਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਕਤੂਬਰ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ( BOTs ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ( UKOTs ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੌਦਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਨਾਲ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਬਕਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਆਖਰੀ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਖੁਦ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ। ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਸੇ ਹੋਏ ਖੇਤਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਖੇਤਰ ਆਬਾਦ ਹਨ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਸਿਰਫ, ਫੌਜੀ ਜਾਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਆਬਾਦੀ ਦੁਆਰਾ। ਬਾਕੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਗੈਰ-ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਗੈਰ-ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਚੌਦਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜੇ ਹਨ। ਇਹ ਯੂਕੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ, ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦਫਤਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ।
ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ
ਚੌਦਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀ ਹਨ:
center|thumb|{{legend|#ff8080|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼}} {{legend|#aade87|ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ}} {{legend|#83b4ff|ਕਰਾਊਨ ਨਿਰਭਰਤਾ}}
ਆਬਾਦੀ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਦੱਖਣੀ ਜਾਰਜੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਸੈਂਡਵਿਚ ਟਾਪੂ (ਜੋ ਸਿਰਫ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਟਾਫ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ) ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਓਸ਼ੀਅਨ ਟੈਰੀਟਰੀ (ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਬੇਸ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਅਪਵਾਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਨਾਗਰਿਕ ਆਬਾਦੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ। ਅਕ੍ਰੋਤੀਰੀ ਅਤੇ ਢੇਕੇਲੀਆ ਦੇ ਸੋਵਰੇਨ ਬੇਸ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ 7,000 ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਸਥਾਈ ਨਿਵਾਸ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। [ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]
ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 250,000 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 1,700,000 km2 (660,000 sq mi) ਦੇ ਭੂਮੀ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਭੂਮੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ ਅਬਾਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਭੂਮੀ ਖੇਤਰ ਸਿਰਫ 18,015 km2 [6,956 sq mi] ਹੈ) ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ), ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ, ਕੇਮੈਨ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਬਰਮੂਡਾ, ਕੁੱਲ ਬੀਓਟੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਬੀਓਟੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 28% ਇਕੱਲੇ ਕੇਮੈਨ ਟਾਪੂ ਦਾ ਹੈ। ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ, ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਾਗਰਿਕ ਵਸਨੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ - ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਖੇਤਰ (ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਖੋਜ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ), ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਓਸ਼ੀਅਨ ਟੈਰੀਟਰੀ (ਜਿਸ ਦੇ ਵਸਨੀਕ, ਚਾਗੋਸੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1968 ਅਤੇ 1973 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ), ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਜਾਰਜੀਆ (ਜਿਸ ਦੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 1992 ਅਤੇ 2006 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ ਦੀ ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਆਬਾਦੀ ਸੀ)। ਪਿਟਕੇਅਰਨ ਟਾਪੂ, ਬਾਊਂਟੀ 'ਤੇ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ, 49 ਵਸਨੀਕਾਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਟਾਈਟਲਰ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਇਲਾਕਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਹੈ। ਆਈਬੇਰੀਅਨ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਸੰਧੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ, ਇੱਕ ਆਪਸੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਛੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਸੰਪੰਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb| ਬਰਮੂਡਾ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਜੌਰਜ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ (ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਲੰਡਨ ) ਜਾਂ "ਦ ਸੋਮਰਸ ਆਈਲਜ਼"। ਕਲੋਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1609 ਵਿੱਚ ਵਰਜੀਨੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਫਲੈਗਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਚਾਰਟਰ ਨੂੰ 1612 ਵਿੱਚ ਬਰਮੂਡਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (1707 ਤੋਂ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ) ਬਸਤੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। [[ਵਰਜਿਨੀਆ|ਵਰਜੀਨੀਆ ਦੇ ਬਗਾਵਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ-ਬਚੀ ਹੋਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਜਾਰਜ ਦਾ ਕਸਬਾ ਨਿਊ ਵਰਲਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਲਗਾਤਾਰ ਆਬਾਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀ ਹੈ। ]] ਮੁਢਲੀਆਂ ਕਲੋਨੀਆਂ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੌਦੇ ਲਗਾਉਣ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਰੋਆਨੋਕੇ ਕਲੋਨੀ ਸਮੇਤ ਅਸਫਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਥਾਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬਸਤੀੀਕਰਨ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 1607 ਵਿੱਚ ਵਰਜੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸਫਲ ਸਥਾਈ ਕਲੋਨੀ, ਜੇਮਸਟਾਊਨ ਦੇ ਬੰਦੋਬਸਤ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ (ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਉਦੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ)। ਇਸਦੀ ਸ਼ਾਖਾ, ਬਰਮੂਡਾ, 1609 ਵਿੱਚ ਵਰਜੀਨੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਫਲੈਗਸ਼ਿਪ ਦੇ ਤਬਾਹ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਚਾਰਟਰ ਵਿੱਚ 1612 ਵਿੱਚ ਦੀਪ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਾਲ ਬਰਮੂਡਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਸੇਂਟ ਜਾਰਜ ਕਸਬਾ, ਨਿਊ ਵਰਲਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਲਗਾਤਾਰ ਆਬਾਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ (ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ - ਇਸਦਾ ਗਠਨ 1619 ਵਿੱਚ ਜੇਮਸ ਫੋਰਟ ਦੇ ਜੇਮਸਟਾਉਨ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ - ਸੇਂਟ ਜਾਰਜ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਫਲ ਸੀ। ਨਿਊ ਵਰਲਡ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਹਿਰ)। ਬਰਮੂਡਾ ਅਤੇ ਬਰਮੂਡੀਅਨਾਂ ਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਟ੍ਰਾਂਸਐਟਲਾਂਟਿਕ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ, ਕਈ ਵਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਣਜ, ਮਹਾਂਦੀਪ ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲੋਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵਾਧੇ, 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਖੇਤਰੀ ਸਿਖਰ ਤੱਕ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਕ, ਵੱਡੀਆਂ ਵਸਨੀਕ ਬਸਤੀਆਂ - ਕੈਨੇਡਾ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ - ਪਹਿਲਾਂ ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਬਣ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੀਤੀ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਕੈਨੇਡਾ (1867 ਵਿੱਚ), ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ (1901 ਵਿੱਚ), ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ (1910 ਵਿੱਚ), ਅਤੇ ਰੋਡੇਸ਼ੀਆ (1965 ਵਿੱਚ) ਬਣਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਲੋਨੀਆਂ ਸੰਘ ਬਣੀਆਂ। ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਲੋਨੀਆਂ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ <i id="mwAvY">ਡੋਮੀਨੀਅਨ</i> ਵਜੋਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਦੇ ਵਿਧਾਨ (1931) ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। thumb| ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਕਸ਼ੇ 'ਤੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ, ਅਫਰੀਕਾ, ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਲੋਨੀਆਂ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਕੁਝ ਕਲੋਨੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਤਰ ਬਣ ਗਈਆਂ, ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਲੋਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟੋਰੇਟਸ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਾਜ ਬਣ ਗਏ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਿਆਸੀ, ਬਰਾਬਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 2.2 ਹੈ। ਅਰਬ ਲੋਕ.
1980 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਰੋਡੇਸ਼ੀਆ (ਹੁਣ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ) ਅਤੇ 1981 ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹੋਂਡੁਰਸ (ਹੁਣ ਬੇਲੀਜ਼ ) ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 5 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਖਰੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਸਤੀ ਜੋ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ, ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਸੀ। ਮਿਲੀਅਨ 1997 ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੇ ਚੀਨ-ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਯੁਕਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ ' ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ 1997 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਖੇਤਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੀ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ। ਸੌਂਪਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਇਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਢੰਗ। ਜਾਰਜ ਟਾਊਨ, ਕੇਮੈਨ ਆਈਲੈਂਡਜ਼ ਫਲਸਰੂਪ ਨਿਰਭਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਹਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਿਸ ਨੇ 2010 ਤੋਂ 2021 ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ 26% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਧਾ।
ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ (ਈਯੂ) ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਈਯੂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੰਸਥਾ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਕੁਝ ਟੁਕੜੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ (ਓਸੀਟੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ) ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ), ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸਨ। OCT ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਪੁਨਰਜਨਮ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਢਾਂਚਾਗਤ ਫੰਡਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਇਕਲੌਤਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਇਲਾਕਾ ਸੀ ਜੋ ਈਯੂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਸਟਮਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਟੈਕਸ ਨੀਤੀ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਜ਼ੋਨ ਜਾਂ ਸਾਂਝੀ ਖੇਤੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਪੱਛਮੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਕੋਲ ਸਮਕਾਲੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਈਯੂ ਮੈਂਬਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਵਿੱਚ ਸੋਵਰੇਨ ਬੇਸ ਏਰੀਆ ਕਦੇ ਵੀ EU ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਯੂਰੋ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੁਦਰਾ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਲਈ ਇੱਕਮਾਤਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਖੇਤਰ ਹਨ, ਪਹਿਲਾਂ 1 ਜਨਵਰੀ 2008 ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਮੁਦਰਾ ਵਜੋਂ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਪੌਂਡ ਸੀ।
ਸਰਕਾਰ
thumb| [[ਵੇਨ ਪੈਨਟਨ, 2021 ਤੋਂ ਕੇਮੈਨ ਆਈਲੈਂਡਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ]]
ਰਾਜ ਦਾ ਮੁਖੀ
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹੈ, ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਚਾਰਲਸ III। ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰੇਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਈ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਰਾਜਪਾਲ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ (2019) ਦੋ ਰਾਜਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕਰੀਅਰ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਹਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਦੇ ਦੋ ਗਵਰਨਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਸਥਾਈ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸੇਂਟ ਹੇਲੇਨਾ, ਅਸੈਂਸ਼ਨ, ਟ੍ਰਿਸਟਨ ਦਾ ਕੁਨਹਾ ਅਤੇ ਪਿਟਕੇਅਰਨ ਟਾਪੂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਨੂੰ ਗਵਰਨਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੇਂਟ ਹੇਲੇਨਾ, ਅਸੈਂਸ਼ਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਸਟਨ ਦਾ ਕੁਨਹਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਅਸੈਂਸ਼ਨ ਆਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਸਟਨ ਦਾ ਕੁਨਹਾ । ਪਿਟਕੇਅਰਨ ਟਾਪੂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਿਟਕੇਅਰਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਐਕਸ-ਪਾਰਟ ਕੁਆਰਕ, 2005 ਵਿੱਚ ਲਾਰਡਸ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਯੂਕੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਹਰੇਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ, ਨਾਲ। ਆਪਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਯੂਕੇ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਪਵਾਦ। ਹਰ ਖੇਤਰ ਲਈ ਕ੍ਰਾਊਨ ਦੀਆਂ ਰਿਜ਼ਰਵ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਯੂਕੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਵਰਤਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਖੇਤਰੀ ਗਵਰਨਰ ਹੁਣ ਹਰੇਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਖੇਤਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰਾਜ ਦੇ ਅਸਲ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਹੁਦਿਆਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗਵਰਨਰ ਯੂਕੇ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਉਣ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਸਮੀ ਕਰਤੱਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਕੋਲ ਇੱਕ ਗਵਰਨਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਾਈ ਆਬਾਦੀ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸਰਕਾਰ (ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੀ) ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਰਜੀਨੀਆ (1612 ਤੋਂ ਬਰਮੂਡਾ ਸਮੇਤ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਪਹਿਲੀ ਬਸਤੀ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੇ 1606 ਵਿੱਚ ( ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦਾ ਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਦੀ ਪਹਿਲਾਂ) ਅਟੱਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਜਾਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਖੇਤਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਿਸਟਮ
ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹਰੇਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਆਮ ਕਾਨੂੰਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਥਾਨਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਅੰਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਹਰੇਕ ਖੇਤਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ, ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੇਸਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਯੂਕੇ-ਅਧਾਰਤ ਵਕੀਲ ਜਾਂ ਜੱਜ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਵਾਲੇ ਕੇਸਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਜਿਊਰੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਬਚਾਓ ਪੱਖ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।
2004 ਪਿਟਕੇਅਰਨ ਟਾਪੂ ਜਿਨਸੀ ਹਮਲੇ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਖਾਸ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢਾਂਚਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਖੇਤਰ ਇਕੱਲਾ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਦਾਲਤ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਵੀ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਨਿਆਂਇਕ ਕਮੇਟੀ ਹੈ।
ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਲਾਗੂਕਰਨ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਲਿਸਿੰਗ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੁਲਿਸ ਬਲ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ) ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਪੁਲਿਸ ਬਲ ਤੋਂ ਭਰਤੀ ਜਾਂ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਫੋਰਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਮਾਹਰ ਸਟਾਫ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰੀ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਬਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਪੁਲਿਸ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏਅਰਪੋਰਟ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੁਲਿਸ (ਬਰਮੂਡਾ), ਜਾਂ ਇੱਕ ਰੱਖਿਆ ਪੁਲਿਸ ਬਲ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਰੱਖਿਆ ਪੁਲਿਸ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਸਟਮ, ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਬਾਰਡਰ, ਅਤੇ ਕੋਸਟਗਾਰਡ ਏਜੰਸੀਆਂ ਹਨ।
ਸੰਯੁਕਤ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ
ਯੂਕੇ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ, ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਯੂਕੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ 2012 ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਵਾਦਿਤ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਓਸ਼ੀਅਨ ਟੈਰੀਟਰੀ (BIOT) ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੌਰੀਸ਼ਸ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, 1965 ਵਿੱਚ ਚਾਗੋਸ ਦੀਪ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।, ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 25 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਾਏ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਅਤੇ ਚਿਲੀ ਦੋਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤਰੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਓਵਰਲੈਪ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਸੰਧੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਹੋਲਡਿੰਗ ਉਪਾਵਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਮਹਾਂਦੀਪ 'ਤੇ ਖੇਤਰੀ ਦਾਅਵੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉੱਨਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਗੈਰ-ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸਥਾਈ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਗਿਆਰਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਵਿੱਚ ਅਕਰੋਤੀਰੀ ਅਤੇ ਡੇਕੇਲੀਆ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਅਧਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਗੈਰ-ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਭਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ 1947 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਯੂਕੇ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਆਰਟੀਕਲ 73 ਦੇ ਤਹਿਤ "ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਉਚਿਤ ਲੇਖਾ ਲੈਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ" ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਜ਼ਾਦ ਸਿਆਸੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ।"
ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧ
2012 ਵਿੱਚ, ਐਫਸੀਓ ਨੇ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ: ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ:
ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਦਫਤਰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਯੂਕੋਟਾ) ਵੀ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਜਾਂ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ FCDO (ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ) ਰਾਹੀਂ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। 2019 ਤੱਕ, ਸਿਰਫ਼ ਮੌਂਟਸੇਰਾਟ, ਸੇਂਟ ਹੇਲੇਨਾ, ਪਿਟਕੇਅਰਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਸਟਨ ਦਾ ਕੁਨਹਾ ਨੂੰ ਬਜਟ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ (ਭਾਵ ਆਵਰਤੀ ਫੰਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਯੋਗਦਾਨ)। ਯੂਕੇ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਮਾਹਰ ਫੰਡ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਯੂਕੇ ਦੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਸਰਬ-ਪਾਰਟੀ ਸੰਸਦੀ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਗੋਵ ਈ-ਪਟੀਸ਼ਨ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਰਾਹੀਂ ਯੂਕੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਮਲੇ
ਪੂਰੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ 'ਸਬੰਧੀਆਂ' ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ (ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਐਕਟ 2002 ਤੋਂ ਬਾਅਦ)।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਸਮੇਤ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਵਾਬੀ-ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ:
ਨਾਗਰਿਕਤਾ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਧਿਕਾਰ ਰਾਖਵੇਂ ਹਨ। ਬਰਮੂਡਾ ਵਿੱਚ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਇਸਨੂੰ ਬਰਮੂਡੀਅਨ ਸਟੇਟਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ (ਬਰਮੂਡੀਅਨ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਗੈਰ-ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ)। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਰਮੂਡਾ ਵਿੱਚ ਸਮੀਕਰਨ "ਬੇਲੰਜਰ ਸਟੇਟਸ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਜਾ ਨਾ ਤਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
1968 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਲੋਨੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਤਾ (ਜਾਂ ਜੁੜੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ) ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਬਰਮੂਡਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 1607 ਵਿੱਚ ਵਰਜੀਨੀਆ ਕੰਪਨੀ (1612 ਵਿੱਚ ਬਰਮੂਡਾ ਤੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ) ਅਤੇ ਸੋਮਰਸ ਆਈਲਜ਼ ਕੰਪਨੀ (1615 ਵਿੱਚ) ਲਈ ਰਾਇਲ ਚਾਰਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੀ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਣਗੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਜੇ. ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ 1968 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਨਾਲ ਯੋਗ ਸਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਮੁਫਤ ਦਾਖਲੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਖੋਹ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 1983 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਕਲੋਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਤਾ (ਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਮੁਫਤ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ) ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ) ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਜਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਿਰਭਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਵਾਲੇ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕਲੋਨੀ ਨਾਲ ਹੈ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਿਰਭਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੀ ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਮੁਫਤ ਦਾਖਲੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਸਤੀ ਲਈ ਖਾਸ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਅਤੇ ਫਾਕਲੈਂਡਜ਼ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ।
ਇਹ ਗੱਲ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬੈਕਬੈਂਚ ਦੇ ਕੁਝ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਕਹੀ  ਕਿ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਗੁਪਤ ਇਰਾਦਾ ਪੂਰੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਿਰਭਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਿਰਭਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ 1997 ਵਿੱਚ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਚਾਈਨਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਟੋਨੀ ਬਲੇਅਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਲੇਬਰ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਿਰਭਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ (ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਅਤੇ ਫਾਕਲੈਂਡਜ਼ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ) ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੰਗ ਪੱਟੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਵਜੋਂ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੋਰੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੋਣ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
2002 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਸ਼ਰਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਬਣ ਗਏ, ਡਿਫਾਲਟ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਸਿਟੀਜ਼ਨਸ਼ਿਪ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ (ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਅਤੇ ਫਾਕਲੈਂਡ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਿਸ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਡਿਫਾਲਟ ਰਹੀ), ਇਸਦੇ ਧਾਰਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਧਾਰਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਾਸਪੋਰਟ (ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਵੀ ਹੱਕਦਾਰ ਸਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਵਾਲਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੱਕਦਾਰਤਾ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਾਸਪੋਰਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੋਲ ਹੁਣ ਦੋ ਪਾਸਪੋਰਟ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਵਾਲਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਧਾਰਕ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਵਾਲਾ ਪਾਸਪੋਰਟ।, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਹਨ ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਰਮੂਡਾ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਅਪਵਾਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਰਮੂਡਾ ਨੂੰ ਵਰਜੀਨੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸਤਾਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਸਹੀ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਤਿੰਨ ਤਾਜ ਨਿਰਭਰਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ)। ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਵਿਧਾਨਿਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, BOTC ਸਥਿਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਪਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਨੂੰਨਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਲਈ ਮਾਲਕੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਜਾਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਬੰਧ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਜਾਂ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਉਸ ਨਿਵਾਸੀ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਦਰਜਾ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਅਧਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। thumb| 2013 ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਵਸ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਿਬਰਾਲਟੇਰੀਅਨਾਂ ਨੇ ਲਾਲ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਾਇਆ। ਜਿਬਰਾਲਟੇਰੀਅਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਸੀ ਜੋ 2002 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਲਈ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਸੀ। 1949 ਤੋਂ 1983 ਤੱਕ, ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਕਲੋਨੀਆਂ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ (ਸੀਯੂਕੇਸੀ) ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਦੇ ਸਹੀ ਵਸਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਇਮੀਗ੍ਰੈਂਟਸ ਐਕਟ 1968 ਉਸ ਸਾਲ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। 1983 ਵਿੱਚ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀ ਸੀਯੂਕੇਸੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਐਕਟ 1981 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਿਰਭਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ (ਬੀਡੀਟੀਸੀ) ਦੁਆਰਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਸਥਿਤੀ ਜੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਯੂਕੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ। ਇਹਨਾਂ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਲਈ, ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਜੋਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਫਿਰ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ ਦੋ ਅਪਵਾਦ ਸਨ: ਫਾਕਲੈਂਡ ਆਈਲੈਂਡ ਵਾਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਨਾਲ ਫਾਕਲੈਂਡਜ਼ ਯੁੱਧ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਤਾ (ਫਾਕਲੈਂਡ ਆਈਲੈਂਡਜ਼) ਐਕਟ 1983 ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਯੂਕੇ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਉਚਿਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਬਰਾਲਟੇਰੀਅਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਆਰਥਿਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਵਜੋਂ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ।
1997 ਵਿੱਚ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1981 ਦੇ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਬੀਡੀਟੀਸੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ (ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਬੀਓਟੀਸੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ) ਸਿਰਫ਼ ਅਕਰੋਤੀਰੀ ਅਤੇ ਢੇਕੇਲੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ। (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਈਪ੍ਰਿਅਟ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ)। ਇਸਨੇ 1968 ਤੋਂ 34 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ।  ਤੋਂ 2002 ਤੱਕ।
ਫੌਜੀ
thumb| ਆਰਏਐਫ ਮਾਉਂਟ ਪਲੇਸੈਂਟ, ਫਾਕਲੈਂਡ ਆਈਲੈਂਡਜ਼ thumb| 2017 ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਬਰਮੂਡਾ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੀ ਰੰਗੀਨ ਪਾਰਟੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ- ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
thumb| ਗਫ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਡਿਗਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਰੂਟ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ, ਜਾਂ ਕੋਡ-ਸਵਿਚਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਲਲਾਨਿਟੋ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ:
ਮੁਦਰਾਵਾਂ
14 ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੂਰੋ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਾਉਂਡ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਡਾਲਰ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਡਾਲਰ, ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨਾਲ ਜੋੜੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ
thumb| 2013 ਵਿੱਚ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਸਕੁਆਇਰ ਵਿੱਚ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਦੇ ਝੰਡੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜੇ ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਝੰਡਾ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਕੋਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਝੰਡੇ ਬਲੂ ਐਨਸਾਈਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੈਂਟਨ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨ ਫਲੈਗ, ਅਤੇ ਫਲਾਈ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਕੋਟ। ਇਸਦੇ ਅਪਵਾਦ ਬਰਮੂਡਾ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਲਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਖੇਤਰ ਜੋ ਇੱਕ ਸਫੈਦ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੇਂਟ ਜਾਰਜ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਕਰਾਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ; ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਓਸ਼ੀਅਨ ਟੈਰੀਟਰੀ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨੀਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੋਟ ਦੇ ਇੱਕ ਬੈਨਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ( ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਝੰਡਾ )।
ਅਕਰੋਤੀਰੀ ਅਤੇ ਢੇਕੇਲੀਆ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਹੇਲੇਨਾ, ਅਸੈਂਸ਼ਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਸਟਨ ਦਾ ਕੁਨਹਾ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਝੰਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੇਂਟ ਹੇਲੇਨਾ, ਅਸੈਂਸ਼ਨ ਆਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਸਟਨ ਦਾ ਕੁਨਹਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਝੰਡੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਘ ਦਾ ਝੰਡਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡਾ ਹੈ, ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਖੇਡਾਂ
ਬਰਮੂਡਾ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਰਜਿਨ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਕੇਮੈਨ ਆਈਲੈਂਡਸ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀਆਂ (NOCs) ਵਾਲੇ ਇਕੋ-ਇਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀ ਹਨ; ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਐਥਲੀਟਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ NOC ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਾਸਪੋਰਟ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਐਥਲੀਟ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।
ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁਟਬਾਲ ਟੀਮ ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਯੂਈਐਫਏ ਵਿੱਚ 2016 ਯੂਰਪੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਫੀਫਾ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ 2018 ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕੁਆਲੀਫਾਇੰਗ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 0 ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।
ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 2019 ਵਿੱਚ ਆਈਲੈਂਡ ਗੇਮਜ਼ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ
ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਯੂਕੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹੈ। ਯੂਕੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਸਿਰਫ 12 ਦੇ ਉਲਟ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 180 ਸਥਾਨਕ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਯੂਕੇ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੋ ਖੇਤਰ, ਪਿਟਕੇਅਰਨ ਦੀਪ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਹੈਂਡਰਸਨ ਟਾਪੂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗਫ ਦੇ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਸਟਨ ਦਾ ਕੁਨਹਾ ਦੇ ਅਯੋਗ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤੀ ਥਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋ ਹੋਰ ਖੇਤਰ, ਤੁਰਕਸ ਅਤੇ ਕੈਕੋਸ ਟਾਪੂ, ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਹੇਲੇਨਾ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਅਸਥਾਈ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਈਟਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ। ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦਾ ਗੋਰਹਮਜ਼ ਗੁਫਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਯੂਕੇ ਦੀ ਅਸਥਾਈ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਈਟ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਹੌਟਸਪੌਟਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਖੇਤਰ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਟਾਪੂ, ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਬੇਸਿਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਵਿੱਚ ਓਸ਼ੀਆਨੀਆ ਈਕੋਜ਼ੋਨ ਹਨ।
ਯੂਕੇ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ, ਚਾਗੋਸ ਮਰੀਨ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਡ ਏਰੀਆ, ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਪਿਟਕੇਅਰਨ ਟਾਪੂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ, ਵੱਡਾ, ਰਿਜ਼ਰਵ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਫੰਡ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਜਨਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ, ਯੂਕੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਸੈਂਸ਼ਨ ਆਈਲੈਂਡ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ 234,291 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਲਈ ਬੰਦ ਹੋਵੇਗਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਕੋਲਾ
ਇਹੇ ਖਦਾਨਾ ਚੋ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਕੋਲਾ ਇੱਕ ਸਖਤ ਕਾਰਬਨ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਬਾਲਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਊਰਜਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੂ ਵਧੇਰੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਲਾ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲਣ
ਵਡੇਰਾ ਮੱਧ ਪੂਰਬ
ਵਡੇਰਾ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਬੁਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਘੜਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਇਰਾਨ, ਤੁਰਕੀ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਕਈ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਚੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਿਣ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਕਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁ-ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਵਰਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਡੇਰੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ "ਨਵਾਂ ਮੱਧ ਪੂਰਬ" ਜਾਂ "ਮਹਾਨ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਪਰਿਯੋਜਨਾ". ਵਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਾੜਕਾਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਲਾੜਕਾਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿੰਧ ਸੂਬੇ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੜਕਾਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਗੈਰ ਜਮਾਨਤੀ ਅਪਰਾਧ
ਗੈਰ ਜਮਾਨਤਯੋਗ ਅਪਰਾਧ –ਜਾਬਤਾ ਫੋਜਦਾਰੀ ਸੰਘਤਾ, 1973 ਦੀ ਧਾਰਾ 2(ਓ) ਵਿੱਚ ਗੈਰ ਜਮਾਨਤਯੋਗ ਅਪਰਾਧ ਤੋ ਭਾਵ ਹੈ ਕੋਈ ਵੀ ਅਪਰਾਧ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਗੈਰ ਜਮਾਨਤੀਯੋਗ ਅਪਰਾਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਗੈਰ ਜਮਾਨਤੀ ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ ਜਮਾਨਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਜਿਹੇ ਕੇਸਾ ਵਿੱਚ ਜਮਾਨਤ ਅਦਾਲਤ ਉਪਰ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਮਾਨਤਯੋਗ ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ ਜਮਾਨਤ ਪੁਲਸ ਅਫ਼ਸਰ ਜਾ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਗੈਰ ਜਮਾਨਤਯੋਗ ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਅਦਾਲਤ ਹੀ ਜਮਾਨਤ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਸ਼ਾ-ਕੋਸ਼ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ
ਰੌਬਰਟ ਡੌਨਲੀ
ਰੌਬਰਟ ਮੌਰਿਸ ਡੌਨਲੀ (ਜਨਮ 1934) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੀੀ ਇਮੇਜਿਸਟ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਵਿਲੇਜ ਵੋਆਈਸ ਦੇ ਜੂਡਿਥ ਵਿਲਸਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਟਾਲਸਟਾਏ" ਕਿਹਾ। ਵਿਆਪਕ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬਿਆਨਾਂ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਕਾਰਜ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਪਹਿਲੂ ਜੋ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਢੰਗਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਾ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਸੰਨ 2000 ਵਿਚ ਰੌਬਰਟ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿਚ, ਡਾ. ਪਾਲ ਜਸਕੋਟ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ "ਉਸਦੀ ਕਲਾ [ਆਧੁਨਿਕ] ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਦਲ ਰਹੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਭੂਗੋਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ।"
ਡੌਨਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿਚ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਮੱਗਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦਾ ਆਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਪੀਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਹਾਈਡ ਪਾਰਕ ਆਰਟ ਸੈਂਟਰ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਇਕੱਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਪਾਲ ਪੱਲਮਰ ਗੈਲਰੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮੋਨਿਕ ਨੋਲਟਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਡੌਨਲੀ ਡੀਪੌਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਇਕ ਕੁਰਸੀ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਜੌਹਨ ਰਸਲ ਨੇ ਰੌਬਰਟ ਦੀ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ “ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਰੌਚਕ ਡੌਨਲੀ ਸਾਡੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਆਏ ਟੀਮਾਂ ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ pugnacious ਮਨੁੱਖੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖੇਗਾ। ਇਸ ਵਿਚ ਸਦੀਵੀ ਗਤੀ ਦਾ ਮੋਹ ਹੈ।”
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਡੌਨਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 1934 ਵਿੱਚ ਕਲੀਵਲੈਂਡ, ਓਹੀਓ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ 10 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਐਨ ਡੌਨਲੀ, ਨੇ ਇੱਕ ਆਰਟ ਸਟੂਡੀਓ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਰੌਬਰਟ ਮੌਰਿਸ ਡੌਨਲੀ, ਸੀਨੀਅਰ, ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਜੀਵਨ ਸੀ। 1955 ਵਿਚ, ਡੌਨਲੀ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ (SAIC) ਦੇ ਆਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਬੋਰਿਸ ਮਾਰਗੋ, ਐਡਗਾਰਡ ਪਾਇਲਟ ਅਤੇ ਥਾਮਸ ਕਪਲਿਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
1959 ਵਿਚ SAIC ਤੋਂ ਬੀ.ਐੱਫ.ਏ. ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਮੈਕਸੀਕੋ, ਸੈਨ ਮਿਗੁਏਲ ਅਲੇਂਡੇ, ਪਯੂਬਲਾ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। 1964 ਵਿਚ, ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ ਐਸ ਏ ਆਈ ਸੀ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਐਮ ਐਫ ਏ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਕਲਾ ਸੰਖੇਪ ਤੋਂ ਅਲੌਕਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ।SAIC ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿੱਚ ਨੈਨਸੀ ਲੂਰੀ ਗੈਲਰੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮੋਨਿਕ ਨੋਲਟਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਫਰੂਮਕਿਨ ਸਟਰੂਵ, ਹੋਕਿਨ ਕੌਫਮੈਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿਚ ਗ੍ਰੂਏਨ ਗੈਲਰੀ   ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।  ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਾਰਬੇਟ ਬਨਾਮ. ਡੈਮਪਸੀ ਨੇ ਕੀਤੀ।
ਕਲਾ ਕੰਮ
left|thumb| ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਹੀਟ, 1959, ਕੈਨਵਸ ਤੇ ਤੇਲ, 66 'x 52 "
ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਕਲਰ ਫੀਲਡ ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼
ਡੌਨਲੀ 1959 ਦੀਆਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਹਾਲੀਵੁੱਡ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਚਲੇ ਗਏ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਆਇਆ।ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ, ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਤੋਂ ਵੱਖ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਨੇ ਇਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਚੱਕਰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਰਮੀ, ਸਦਾ ਲਈ ਮੌਜੂਦ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਢਾਂਚਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸੀ।ਉਸਨੇ ਬਰੂਸ ਕੌਨਰ ਅਤੇ ਐਡ ਕੀਨਹੋਲਜ਼ ਵਰਗੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਐਂਡੀ ਵਾਰਹੋਲ ਨੂੰ ਫੇਰਸ ਗੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ। ਇਹ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਡੌਨਲੀ ਦੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਕਲਰ ਫੀਲਡ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਵੱਲ ਵਧਣ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਕਾਉਂਂਟੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ  ਆਰਟ ਅਤੇ ਪਾਲ ਪੱਲਮਰ ਗੈਲਰੀ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ੋਅ ਵਿਚ ਇਹਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।  2009 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਬੇਟ ਬਨਾਮ ਡੈਮਪਸੀ  ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ। ਹਫਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਦੇ ਪੌਲ ਕਲੇਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰਚਨਾ "ਨਾ ਸਿਰਫ ਐਲਏ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿਚਲੇ ਅੰਤਰਾਂ 'ਤੇ ਇਕ ਦਿਲਚਸਪ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਇਕ ਕਲਾਕਾਰ' ਤੇ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਖਾਉਂਂਦੀਆਂ ਹਨ।    left|thumb| ਅਬਾਉਡੈਂਸ, 1976, ਕੈਨਵਸ ਤੇ ਤੇਲ, 52 "x 24"
ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਲਾਖਣਿਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਤੇ, ਡੌਨਲੀ ਦੀ ਕਲਾ ਫਿਰ ਬਦਲ ਗਈ। ਉਹ ਹੋਰ ਚਿੱਤਰਾਂ, "ਮਲਟੀਪਲ ਚਿੱਤਰਾਂ" ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਣ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਰੰਗ ਅਜੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੀ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸਰਵ ਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕੋਈ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਉਸਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇਕ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਵਿਚ ਲਾਖਣਿਕ ਚਿੱਤਰ ਤੇ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ "ਅਤਿਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ" ਜਿੱਥੇ ਇਤਿਹਾਸਕ, ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈ ਕੇ, ਅਤਿਅੰਤਵਾਦ ਨੂੰ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਭੋਲੇ ਭਾਲੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮ ਅਤੇ ਛੋਟੇ, ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ। ਇਹ ਉਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੀ ਜੋ ਉਸਨੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿੱਚ ਨੈਨਸੀ ਲੂਰੀ ਦੀ ਗੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਛੋਟੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਸਨ। ਹੈਲਨ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸੂਇਟਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਿਸਟਰ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1977 ਵਿੱਚ ਡੌਨਲੀ ਨੂੰ ਫਰੈਂਕ ਜੀ. ਲੋਗਾਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। right|thumb| ਆਈਕਾਰਸ, 2004, ਕੈਨਵਸ ਤੇ ਤੇਲ, 40 "x 48"
ਪ੍ਰੋਟੈਸਟ ਆਰਟ
1968 ਵਿਚ, ਡੌਨਲੀ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿਚ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਵਿਚ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਇਕ ਘਟਨਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਖ਼ੂਨੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਭੜਕਾਇਆ ਜਿਸਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਰਾਹ ਬਦਲਿਆ ਅਤੇ ਡੌਨਲੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਾਰਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦੀਆਂ ਦੋ ਲੜਾਈ-ਵਿਰੋਧੀ ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼, ਐਲ ਬੀ ਜੇ ਅਤੇ ਟੈਂਕ ਅਟੈਕ ਸਾਊਥ ਵਾਬਾਸ਼ ਐਵੀਨਿ. ਉੱਤੇ ਆਰਮਰੀ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟ ਪੇਪਰਜ਼ ਵਿਚਲੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, 20 ਕਲਾਕਾਰ-ਚਿੱਟੇ ਸੀਰੀਗ੍ਰਾਫਾਂ ਦਾ ਪੱਕਾ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਜੋ ਯੂਐਸ ਦੇ "ਵਿਅਤਨਾਮ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਬਾਹੀ ਦੀ ਨੀਤੀ" ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਆਰਟਿਸਟਸ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਡੌਨਲੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪੰਜ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀਅਤਨਾਮ ਦੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਬ੍ਰਾਂਚ ਵਿਚ ਡੋਮਿਨਿਕ ਡੀ ਮੀਓ, ਡੋਨਾਲਡ ਮੇਨ ਅਤੇ ਜਿੰਮ ਫਾਲਕੋਨਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934
ਸੰਧਾਰਿਤਰ
right|thumb|400px|ਵੱਖਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਧਾਰਿਤਰ
ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਜਾਂ ਕੈਪੇਸਿਟਰ (Capacitor), ਬਿਜਲਈ ਪਰਿਪਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੁਕਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਦੋ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਵਿੱਚ ਧਾਤੁ ਦੀ ਦੋ ਪਲੇਟਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੁਚਾਲਕ ਡਾਇਏਲੇਕਟਰਿਕ ਪਦਾਰਥ (ਜਿਵੇਂ ਕਾਗਜ, ਪਾਲੀਥੀਨ, ਪੇਕਾ ਘਰ ਆਦਿ) ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੇ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ ਦਾ ਪਰਵਾਹ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸਦੀਆਂ ਦੋਨਾਂ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦਾ ਵਿਭਵਾਂਤਰ ਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲੇ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਨਿਅਤ ਡੀਸੀ ਵਿਭਵਾਂਤਰ ਲਗਾਉਣ ਉੱਤੇ ਸਥਾਈ ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਧਾਰਾ ਨਹੀਂ ਵਗਦੀ। ਪਰ ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੇ ਦੋਨੋਂ ਸਿਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਆਵਰਤੀ ਵਿਭਵਾਂਤਰ ਲਗਾਉਣ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਪਲੇਟਾਂ ਉੱਤੇ ਸੈਂਚੀਆਂ ਆਵੇਸ਼ ਘੱਟ ਜਾਂ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਹਰ ਪਰਿਪਥ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਤੋਂ ਹੋਕੇ ਡੀਸੀ ਧਾਰਾ ਨਹੀਂ ਵਗ ਸਕਦੀ। ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੀ ਧਾਰਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਵਿਭਵਾਂਤਰ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਨਿੰਨਾਂਕਿਤ ਸਮੀਕਰਣ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ -
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲੈਕਟਰਾਨਿਕਸ
ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ
ਜੀਵਨੀ
ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਜੂਨ 1949 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਈ। 19 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ  ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਉਹ ਐਮ.ਏ ਕਰਨ ਲਈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਗਿੱਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਏ. 1971 ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤੁਰਤ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ MLN ਕਾਲਜ ਯਮੁਨਾਨਗਰ ਅਗਸਤ, 1971 ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮਾਰਚ 1972 ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਚਲਾ ਗਿਆ।  ਅਗਸਤ, 1972 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਆ ਗਿਆ। 1980 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ "1953 ਤੋਂ ਭਾਰਤ-ਸੋਵੀਅਤ ਆਰਥਿਕ ਸੰਬੰਧ" ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਰਾਗਿਨੀ ਸ਼ੰਕਰ
ਰਾਗਿਨੀ ਸ਼ੰਕਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Ragini Shankar) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਾਇਲਨਵਾਦਕ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਫਿਊਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਡਾ. ਸੰਗੀਤਾ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਦਮਭੂਸ਼ਣ ਡਾ. ਐਨ. ਰਾਜਮ ਦੀ ਪੋਤੀ ਹੈ।
ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਾਗਿਨੀ ਸ਼ੰਕਰ
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਗਯਾਕੀ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਇਲਨ ਵਜਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਗੀਤਕਾਰ ਇਰਸ਼ਾਦ ਕਾਮਿਲ ਦੇ ਦ ਇੰਕ ਬੈਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਗੀਤਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਇੰਡੋ-ਫ੍ਰੈਂਚ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਥੀਏਰੀ ਪੇਕੋ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਲੇ ਮੋਂਡੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਹਾਲੀਆ ਸਹਿਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ inStrings, ਇੱਕ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਫਿਊਜ਼ਨ ਬੈਂਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਧੁਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ Google ਅਤੇ Tedx ਦੇ ਟਾਕਸ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੈਂਕਈਆ ਨਾਇਡੂ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਸ਼ਨ-ਏ-ਯੰਗਿਸਤਾਨ, 2018
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਹਿਜੀ
ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਹਿਜੀ (ਜਨਮ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1988) ਗਲਪਕਾਰ ਅਤੇ ਖੇਡ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਨਾਵਲ 'ਬਲੌਰਾ' ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀਂ ਦਾ ਯੁਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਉਹ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਲਿਖਿਆ।
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਪੰਨੀਵਾਲਾ ਫੱਤਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਕਤਸਰ ਵਿਚ ਜਗਸੀਰ ਸਿੰਘ ਉਰਫ਼ ‘ਸੀਰੇ ਵੈਲੀ’ ਦੇ ਘਰ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1988 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀਂ ਦਾ ਯੁਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਲੇਖਕ (ਪੰਜਾਬੀ) ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988
ਗੁਜਰਾਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਗੁਜਰਾਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਭੰਬਰ ਅਤੇ ਜਿਹਲਮ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮੰਡੀ ਬਹਾ-ਉੱਦ-ਦੀਨ, -ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਰਗੋਧਾ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਿਆਲਕੋਟ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਚਨਾਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਜਿਹਲਮ‏ ‏‎ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਐਨਟ੍ਰਾਪੀ
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ: ਇੱਥੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਜਮਾਨਤਯੋਗ ਅਪਰਾਧ
ਜਮਾਨਤਯੋਗ ਅਪਰਾਧ - ਜਾਬਤਾ ਫੋਜਦਾਰੀ ਸੰਘਤਾ, 1973 ਦੀ ਧਾਰਾ 2(ਓ) ਵਿੱਚ ਜਮਾਨਤਯੋਗ ਅਪਰਾਧ ਉਹ ਅਪਰਾਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਡ ਦੇ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਜਮਾਨਤਯੋਗ ਦਿਖਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਜਮਾਨਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚੋ ਰਿਹਆ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਮਾਨਤਯੋਗ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਅਪਰਾਧ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਮਾਨਤ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮਝ ਕੇ ਮੰਗਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਪਹਿਲੇ ਅਨੁਛੇਦ ਵਿੱਚ ਦਿਤੇ ਗਏ ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ ਜਮਾਨਤ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੰਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
8 ਅਕਤੂਬਰ
8 ਅਕਤੂਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 281ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 282ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 84 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਕਤੂਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਅਦਾ ਜਾਫ਼ਰੀ
﻿ਅਦਾ ਜਾਫ਼ਰੀ (ਉਰਦੂ ادؔا جعفری: Adā Jaʿfrī), TI)(ਜਨਮ 22 ਅਗਸਤ 1924 ਬਿਦਾਓਂ, ਯੂਪੀ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ)  ਪਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵਿਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।   ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ "ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਔਰਤ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਅਹਿਮ ਹਸਤੀ ਹੈ।  ਉਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਇਨਾਮ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਅਦਾ ਜਾਫਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਅਗਸਤ 1924 ਨੂੰ ਬਿਦਾਓਂ, ਯੂਪੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਜਹਾਂ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਮੌਲਵੀ ਬਦਰੁਲ ਹਸਨ  ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬਾਰਾਂ   ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਅਦਾ ਬਦਾਯੂਨੀ ਦੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਹੇਠ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਸਮਾਜਿਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਿਤਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ੧
ਸ਼ੇਰਗੜ੍ਹ ਬਾੜਾ
ਸ਼ੇਰਗੜ੍ਹ ਬਾੜਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਸਤਿਤਵ ਸਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈ
ਅਸਤਿਤਵ ਸਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈ (l'existence précède l'essence) ਅਸਤਿਤਵਵਾਦ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸਤਿਤਵ ਨਾਲੋਂ ਸਾਰ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਪਰੰਪਰਗਤ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਤਿਤਵਵਾਦੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਚੇਤਨਾ ਨੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਮਕਸਦ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਕੋਈ ਜਨਮਜਾਤ ਅਸਤਿਤਵ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਉਸਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਸਤਿਤਵ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਾਰਥਿਕ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵਿਚਾਰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੋਰੇਨ ਕੀਰਕੇਗਾਰਦ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਯੌਂ ਪੌਲ ਸਾਰਤਰ ਨੇ ਸੂਤਰਬੱਧ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਵਾਕ ਉਸ ਦੇ 1946 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਲੈਕਚਰ "ਅਸਤਿਤਵਵਾਦ ਮਨੁੱਖਵਾਦ ਹੈ" ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਚਾਹੇ ਕਿ ਹੈਡੇਗਰ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਖ਼ਿਆਲ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਾਰਤਰ ਦੀ ਦੋਸਤ ਸੀਮੋਨ ਦ ਬੌਵੁਆਰ ਨੇ ਵੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਸਤਿਤਵਵਾਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਔਰਤ ਜੰਮਦੀ ਨਹੀਂ, ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ"।
ਸਾਰਤਰ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਸਾਰਤਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ "ਅਸਤਿਤਵ ਸਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਕਿਸੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਮਾਡਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਸਤਿਤਵਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਨੀਤੀਵਾਕ
ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦ
thumb|ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਕੇ ਤੋਪੁਰਿਦਜ਼ੇ ([[1954) ਫਾਊਂਟੇਨ "ਸੋਵੀਅਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ" ਮੂਰਤੀ «ਰੂਸ» ]] ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਟਾਈਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਸਮਾਜਿਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ-ਖੇਤਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦਕਿ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਯਥਾਰਵਾਦ ਮਜਦੂਰ ਜਮਾਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਵਡਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿੱਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ
ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ (ਬਾਸਕਟਬਾਲ)
ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Ram Kumar; ਜਨਮ 4 ਫਰਵਰੀ 1964) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਜੂਨੀਅਰ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਕੋਚ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਰੇਲ ਕੋਚ ਫੈਕਟਰੀ, ਕਪੂਰਥਲਾ ਟੀਮ ਦਾ ਕੋਚ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਪੁਰਸ਼ ਟੀਮ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ 1985 ਤੋਂ 1996 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1991 ਤੋਂ 1995 ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਗਾਰਡ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨਿਭਾਈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ, ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਅੱਠ ਸੋਨੇ, ਤਿੰਨ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ। ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਾਬਕਾ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦਾ ਬੇਟਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਭਰਾ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਸਰਬੋਤਮ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ 2003 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਖੇਡ ਸਨਮਾਨ, ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਭਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਲ 1983 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕੈਲਿਕਟ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਖੇਡੀ। ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1987 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਖੁਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਕਦਮਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਸਾਲ 2003 ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਐਵਾਰਡ ਅਤੇ 1989 ਵਿਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣ ਲਈ ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੁਮਾਰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਕੋਰਰ ਰਹੇ। ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਸਾਬਕਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਸੀ।
2003 ਵਿਚ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਮਾਰ " ਇੰਡੀਅਨ ਰੇਲਵੇ ਬਾਸਕਿਟਬਾਲ ਟੀਮ" ਦੇ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਲ 2003 ਅਤੇ 2004 ਵਿਚ ਇੰਡੀਆ ਜੂਨੀਅਰ ਬਾਸਕਿਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦਾ ਕੋਚ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਵੈਤ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਖੇਡੀ ਸੀ ਜਿਥੇ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਫਿਲਹਾਲ ਉਹ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿਖੇ ਰੇਲ ਕੋਚ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਸਪੋਰਟਸ ਅਫਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2010 ਵਿਚ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਕੋਚ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਯਮਨ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ 21 ਵੇਂ " ਐਫ.ਆਈ.ਬੀ.ਏ. ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਬਾਸਕਿਟਬਾਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ " ਲਈ ਏਸ਼ੀਆ ਜ਼ੋਨ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਗੇੜ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ 2004 ਵਿਚ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿਚ ਆਯੋਜਿਤ ਜੂਨੀਅਰ ਏਸ਼ੀਅਨ ਬਾਸਕਿਟਬਾਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਅੰਡਰ -18 ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਸਕਿਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦਾ ਕੋਚ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਪਹਿਲਾਂ ਓਹ ਆਏ ...
ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਆਏ ... ਜਰਮਨ ਨਾਜ਼ੀ-ਵਿਰੋਧੀ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਲੂਥਰਵਾਦੀ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਮਾਰਟਿਨ ਨੀਮੋਲਰ ਦੀ ਨਾਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਚੁਣ ਚੁਣ ਕੇ ਸਾਫ ਕਰਨ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦੇ ਡਰਪੋਕਪੁਣੇ ਬਾਰੇ.ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਕਤੀ ਹੈ।
ਪਾਠ
ਇਸ ਪਾਠ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ-ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਵਰਜਨ ਉਹ ਹਨ ਜੋ 1950ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਸਰਬਨਾਸ਼ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਇਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਵਿਕ ਵਰਜਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪਾਠ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਡਾਔਡ
right|250px|thumb|ਡਾਔਡ ਸਰੂਪ-ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ ਵਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਡਾਔਡ ਵਿਖਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਰਧਚਾਲਕ ਡਾਔਡ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਜ-ਰੇਕਟਿਫਾਇਰ ਹੈ ਜੋ ਚਾਰ ਡਾਔਡੋਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬੋਰਦੋ
ਬੋਰਦੋ (ਗਾਸਕੋਂ: Bordèu; Bordele) ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਯ਼ੀਰੌਂਦ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਗਾਰੋਨ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਡਾਔਡ
ਡਾਔਡ (diode) ਇੱਕ ਵੈਦਿਉਤ ਜੁਗਤੀ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਂਸ਼ਤ: ਡਾਔਡ ਦੋ ਸਿਰਾਂ (ਅਗਰ) ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਤਾਪ - ਆਇਨਿਕ ਡਾਔਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਇਲਾਵਾ ਸਿਰੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀਟਰ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡਾਔਡ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦੇ ਰੁੜ੍ਹਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਧਾਰੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਪ੍ਰਤਿਆਵਰਤੀ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਟ ਧਾਰੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲਨ ਲਈ ਦਿਸ਼ਟਕਾਰੀ ਪਰਿਪਥੋਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਪਰਿਪਥੋਂ ਵਿੱਚ ਅਰਧਚਾਲਕ ਡਾਔਡ, ਹੋਰ ਡਾਔਡੋਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਪ੍ਰਿਜ਼ੀਡੀਅਮ
ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਪ੍ਰਿਜ਼ੀਡੀਅਮ (Президиум Верховного Совета or Prezidium Verkhovnogo Soveta) ਇੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਰਾਜਸੀ ਸੰਸਥਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਰਵਉੱਚ ਸੋਵੀਅਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਇਕਾਈ ਸੀ।  ਪ੍ਰਿਜ਼ੀਡੀਅਮਾਂ ਨੂੰ ਸਰਵਉੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਵੱਲੋਂ ਇਜਲਾਸ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮਕਾਜ ਸਾਂਭਣ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਵਿਧਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਪ੍ਰਿਜ਼ੀਡੀਅਮ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਛਾਛੀ
ਛਾਛੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਛਛ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ “ਨਾ”, “ਨੀ”, “ਨੇ” ਸੰਬੰਧਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ “ਪਾਣੀ ਦਾ ਗਿਲਾਸ” ਨੂੰ ਛਾਛੀ ਵਿੱਚ “ਪਾਣੀ ਨਾ ਗਿਲਾਸ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾਂਹਵਾਚਕ ਸ਼ਬਦ “ਨੀਈਂ” ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਵਿੱਚ “ਸੀ”, “ਸਨ” ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ “ਹੀਆ”, “ਹੈਅ” ਅਤੇ “ਹੀਆਂ” ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ