cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਓਣਮ
ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਰੰਗੋਲੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਰਦ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਤੈਰਾਕੀ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੌੜ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਓਣਮ ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਮਲਿਆਲੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਾਢੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੂ ਅਤੇ ਤਿਰੂਵਤੀਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਓਣਮ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਲਮ ਕਾਲੀ (ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੌੜਾਂ), ਪੁਲੀਕਾਲੀ (ਟਾਈਗਰ ਡਾਂਸ), ਪੂੱਕਕਲਮ (ਫੁੱਲ ਰੰਗੋਲੀ), ਓਨਾਥੱਪਨ (ਪੂਜਾ), ਓਣਮ ਕਾਲੀ, ਤਗ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਯੁੱਧ, ਥੰਬੀ ਥੁੱਲਲ (ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਨ੍ਰਿਤ), ਕੁਮੈਟਟਿਕਲੀ (ਮਾਸਕ ਡਾਂਸ), ਓਨਾਥੱਲੂ (ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ), ਓਨਾਵਿਲੂ (ਸੰਗੀਤ), ਕਾਝਚੱਕੁਲਾ (ਪਲੈਨਟੀਨ ਭੇਟਾਂ), ਓਨਾਪੋਟਨ (ਪੋਸ਼ਾਕ), ਅਠਾਚਮਯਾਮ (ਲੋਕ ਗੀਤ ਅਤੇ ਲੋਕ ਡਾਂਸ), ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਲਿਆਲੀਆਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਓਣਮ ਕੇਰਲਾ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ 'ਉਥਰਾਡੋਮ' (ਓਣਮ ਦੀ ਸ਼ਾਮ) ਤੋਂ ਚਾਰ ਦਿਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮਾਲੇਲੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਕੇਰਲ ਦੇ ਗੈਰ-ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ ਮੰਨਦਿਆਂ ਓਣਮ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਓਹਾਰ
ਗਹੋਤ
ਗਹੋਤ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸੋਫੀਆ ਬਾਨੋ
ਸੋਫੀਆ ਬਾਨੋ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sofia Bano) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਬਕਾ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 1960 ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਸਾਸ (1972), ਘਰਾਣਾ (1973), ਅਤੇ ਪਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੋ (1973) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ 1973 ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦਾ ਨਿਗਾਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸੋਫੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਬਾਨੋ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲੋਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ "ਛੋਟੀ ਬੇਹਨ" 1964 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਅਗਲੀ ਫਿਲਮ, ਅਕੇਲੇ ਨਾ ਜਾਨਾ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਅਭਿਨੇਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਹੀਰੋਇਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਲਮ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। 1973 ਉਸਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਲ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਦੋ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ, "ਘਰਾਨਾ" ਅਤੇ ਸ਼ਬਾਬ ਕਿਰਨਵੀ ਦੀ  'ਪਰਦੇ ਮੈਂ ਰਹਿਨੇ ਦੋ' ਸਾਈਨ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਘਮੰਡੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੱਦੀ ਅਮੀਰ ਔਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਜ਼ਰੂਰਤ 1976 ਵਿੱਚ ਹਸਨ ਤਾਰਿਕ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।
ਬਾਨੋ ਨੇ ਆਪਣੇ 12 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ 28 ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਬਾਨੋ ਨੇ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਾਰੂਨ ਅਹਿਮਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਫ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਲਿਖਤ ਵਰਤੇ ਹਨ
ਅਗਵਾਕਰਨ
ਅਗਵਾਕਰਨ ( ਤਰਜ਼ ਜਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ) ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਲਾਤੀਨੀ ਮਿਆਦ ਹੈ, ਭਾਵ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਗ਼ੁਲਾਮੀ (ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਨਸੀ ਗੁਲਾਮੀ) ਲਈ ਅਗਵਾ ਕਰਨਾ। ਮੂਲ ਰੂਪ 'ਚ ਜਰਮਨ ਤੋਂ ਫਰੁਏਨਰਾਊਬ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲਾੜੀ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨਾ ਰਾਪਟੀਓ (ਅਗਵਾਕਰਨ) ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ (ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ) ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਦੂਜੇ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚੀਨੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ
ਚੀਨੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਜਾਂ ਚੀਨੀ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਪੱਤਝੜ ਅਤੇ ਸੰਗਰਾਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਦਤਾਂ ਵਿੱਚ "ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਸੌ ਫ਼ਿਰਕਿਆਂ" ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬੱਝਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਕਲੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਅਹਿਮ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਭਾਵੇਂ ਚੀਨੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਸੰਗਰਾਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਦੇ ਕੁਝ ਤੱਤ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ 'ਚ ਆਏ; ਕਈ ਤਾਂ ਈਸਾ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 672 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗਰੰਥ [[ਈ ਚਿਙ (ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਸੰਗਰਾਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਚੀਨ ਦੇ ਅਹਿਮ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਨਫ਼ੂਸ਼ੀਵਾਦ, ਮੋਹੀਵਾਦ, ਕਨੂੰਨਵਾਦ ਅਤੇ ਤਾਓਵਾਦ, ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਤਵਾਦ, ਚੀਨੀ ਕੁਦਰਤਵਾਦ ਅਤੇ ਤਰਕਵਾਦ ਗੁਮਨਾਮੀ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗੇ।
ਅਗਵਾਕਰਨ
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਬਲਾਤਕਾਰ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਾਤੀਨੀ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ "ਲਿੰਗੀ ਉਲੰਘਣਾ" ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਅਰਥਾਂ ਦੁਆਰਾ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਲੁੱਟਣ, ਅਨੰਦ ਲੈਣ, ਰੈਪਟਰ, ਭਿਆਣਕ ਅਤੇ ਲਾਲਚੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਕਸਬੇ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲੁੱਟ, ਤਬਾਹੀ, ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਆਮ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਨੈਨਕਿੰਗ ਦਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਔਰਤ ਨੂੰ ਜਬਰਨ ਅਗਵਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਆਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੇਓਲੀਥਿਕ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ, ਆਸਪਾਰਨ-ਸ਼ਲੇਟਜ਼, ਆਸਟਰੀਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨੀਅਰ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਗਰੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਖੁਦਾਈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਬਾਲਗ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਸਪਸ਼ਟ ਤੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ ਪਰ ਨੁਮਾਇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਆਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਗਵਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਲੇਖ ਸੰਪਾਦਨ ਮੁਹਿੰਮ 2018
ਫੋਰ-ਵੈਕਟਰ
ਫੋਰ-ਵੈਕਟਰ, ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਡਲਬੱਧ ਕੀਤੇ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਅੰਦਰ ਪੁਜੀਸ਼ਨ
x
ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਕਣ ਦਾ ਫੋਰ-ਮੋਮੈਂਟਮ
, ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ x ਉੱਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੋਰ-ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ
, ਅਤੇ ਡੀਰਾਕ ਅਲਜਬਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਾਮਾ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੱਲੀ ਸਬ-ਸਪੇਸ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਲੌਰੰਟਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ 4×4 ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ
Λ
ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਰੂਪਾਂਤ੍ਰਨ ਦਾ ਕਿਸੇ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਕੌਂਟ੍ਰਾਵੇਰੀਅੰਟ ਫੋਰ-ਵੈਕਟਰ X (ਉਪਰੋਕਤ ਉਦਾਹਰਨ ਵਾਂਗ) ਉੱਤੇ ਕਾਰਜ, ਜੋ ਐਂਟ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਇਨ੍ਰਸ਼ੀਅਲ ਫ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਤਿ ਸੰਦ੍ਰਭ ਵਿੱਚ ਕਾਰਟੀਜ਼ੀਅਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕਾਂ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਕਾਲਮ ਵੈਕਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ,
(ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਗੁਣਨਫਲ) ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ,
ਪ੍ਰਾਈਮ ਕੀਤੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪੁਰਜੇ ਨਵੀਆਂ ਫ੍ਰੇਮਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਪਰੋਕਤ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ, ਜੋ ਕੌਂਟ੍ਰਾ-ਵੇਰੀਅੰਟ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ, ਸਬੰਧਤ ਕੋਵੇਰੀਅੰਟ ਵੈਕਟਰ
xμ
,
pμ
ਅਤੇ
ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਸ ਨਿਯਮ ਮੁਤਾਬਕ ਰੂਪਾਂਤ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਜਿੱਥੇ;
T
ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਜ਼ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਨਿਯਮ ਓਪਰੋਕਤ ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਆਰੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਦੀ ਡਿਊਲ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, ਲੌਰੰਟਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਵਾਸਤੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਦਾ ਡਿਊਲ (ਦੋਹਰਾਪਣ) ਮੂਲ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਪ੍ਰਤਿ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੋਵੇਰੀਅੰਟ ਸੂਚਕਾਂਕਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੋਰ-ਵੈਕਟਰ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਵਰਤਾਓ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚਾਰ-ਪੁਰਜਿਆਂ ਵਾਲ਼ੀ ਚੀਜ਼, ਜੋ ਇੱਕ ਫੋਰ-ਵੈਕਟਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਵਾਸਤੇ, ਦੇਖੋ ਬਾਇਸਪਿੱਨੌਰ। ਇਹ ਵੀ ਇਸੇਤਰਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀ (ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ) ਹੈ, ਫਰਕ ਸਿਰਫ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਰੂਪਾਂਤ੍ਰਨਾਂ ਅਧੀਨ ਰੂਪਾਂਤ੍ਰਨ ਨਿਯਮ ਮਿਆਰੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਦੀ ਥਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਨਿਯਮ ਨੂੰ
ਪੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ
ਦੀ ਥਾਂ
ਇਹ ਲੇਖ ਫੋਰ-ਵੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੇ ਸੰਦ੍ਰਭ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਫੋਰ-ਵੈਕਟਰਾਂ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਤੱਕ ਵੀ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਵੀ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੁੱਝ ਨਤਿਜੇ ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭੌਤਿਕੀ ਸਪੇਸ ਦੇ ਅਲਜਬਰੇ ਵਿੱਚ ਫੋਰ-ਵੈਕਟਰ
ਵਿਭਿੰਨ ਤੁੱਲ ਚਿੰਨ-ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਫੇਰ ਤੋਂ, ਕਿਸੇ ਫੋਰ-ਵੈਕਟਰ A ਨੂੰ ਪੌਲੀ ਮੇਟਰੀਸੀਜ਼ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਅਧਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਜਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ:
ਅਤੇ ਇਸ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਵਿੱਚ, ਫੋਰ-ਵੈਕਟਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਾਸਤਵਿਕ-ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਕਾਲਮ ਜਾਂ ਕਤਾਰ ਵੈਕਟਰ ਦੀ ਥਾਂ, ਕਿਸੇ ਹਰਮਿਸ਼ਨ ਮੇਟ੍ਰਿਕਸ (ਮੇਟ੍ਰਿਕਸ ਦੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਕੰਜੂਗੇਟ ਅਤੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਜ਼ ਇਸਨੂੰ ਬਗੈਰ-ਬਦਲੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਟ੍ਰਿਕਸ ਦਾ ਡਿਟ੍ਰਮੀਨੈਂਟ ਫੋਰ-ਵੈਕਟਰ ਦਾ ਮੌਡੂਲਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਹ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ:
ਬੇਸਿਸ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੌਲੀ ਮੇਟਰਿਸਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦਾ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਭੌਤਿਕੀ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਅਲਜਬਰੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਲਿੱਫੋਰਡ ਅਲਜਬਰੇ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ।
ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਅਲਜਬਰੇ ਵਿੱਚ ਫੋਰ-ਵੈਕਟਰ
ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਅਲਜਬਰੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕਲਿੱਫੋਰਡ ਅਲਜਬਰੇ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ, ਗਾਮਾ ਮੇਟਰਿਸ ਵੀ ਇੱਕ ਬੇਸਿਸ ਰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡੀਰਾਕ ਮੇਟ੍ਰਿਕਸ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਡੀਰਾਕ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਗਾਮਾ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਤੋੰ ਵੱਧ ਤਰੀਕੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ ਹੈ।
ਫਾਇਨਮਨ ਸਲੈਸ਼ ਚਿੰਨ, ਗਾਮਾ ਮੇਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਗੇੜੇ ਕਿਸੇ ਫੋਰ-ਵੈਕਟਰ A ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪਤਾ ਹੈ।
ਗਾਮਾ ਮੇਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਗੇੜਿਆ ਫੋਰ-ਮੋਮੈਂਟਮ, ਸਾਪੇਖਿਕ (ਰੀਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ) ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅਤੇ ਸਾਪੇਖਿਕ (ਰੀਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ) ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਡਿਰਾਕ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਪੇਖਿਕ (ਰੀਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ) ਵੇਵ ਇਕੁਏਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ,
ਵਰਗੀ ਨਿਯਮਾਵਲੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ E ਅਤੇ ਮੋਮੈਂਟਮ ਕੰਪੋਨੈਂਟ (px, py, pz), ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈਕਟਰ (ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ) ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੋਰ-ਵੈਕਟਰ
ਵਿਲੀਅਮ ਗਿਲਬਰਟ (ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀ)
ਵਿਲੀਅਮ ਗਿਲਬਰਟ (24 ਜੁਲਾਈ 1544 - 30 ਨਵੰਬਰ 1603), ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਲਬਰਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਡਾਕਟਰ, ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ. ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਅਰਿਸਟੋਲੀਅਨ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਸਕਾਲਸਿਸਕ ਤਰੀਕਾ ਦੋਨੋਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ. ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਡੀ ਮੈਗਨੇਟ (1600) ਲਈ ਜਿਆਦਾਤਰ ਯਾਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਬਿਜਲੀ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ. ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਜਾਂ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਮੈਗਨੇਟਿਜ਼ਮ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਗਿਲਬਰਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਵਿਲੀਅਮ ਗਿਲਬਰਡ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਵੀ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਲੇਖਕ, ਕੋਲੋਚੈਸਟਰ 5ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਾਇਓਗ੍ਰਾਫੀਕਲ ਮੈਮੋਰੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਿ ਡੀ ਮੈਗਨੇਚੇ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਲਚੈਸਟਰ ਵਿੱਚ ਗਿਲਬਰਡ ਸਕੂਲ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ, ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੈਗਨੇਟੋਮੋਟਿਵ ਬਲ ਦਾ ਇੱਕ ਯੂਨਿਟ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੁੰਬਕੀ ਸੰਭਾਵੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਗਿਲਬਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੰਮ
ਉਸ ਦਾ ਮੁਢਲੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਜ - ਜੋ ਕਿ ਰੋਬਰਟ ਨੋਰਮਨ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਰਜਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ, ਉਹ ਡੀ ਮੈਗਨੇਟ, ਮੈਗੈਟਿਕੀਕ ਕਾਰਪੋਰੇਬਸ ਅਤੇ ਮੈਗਨੋ ਮੈਗਨੇਟ ਟੈੱਲਰੇਅਰ (ਮੈਗਨੈਟ ਅਤੇ ਮੈਗਨੇਕਟਿਡ ਇਲੈਕਟਿਡਜ਼, ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਟ ਮੈਗਨੈਟ ਵਰਲਡ 'ਤੇ) 1600 ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਡਲ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਟੇਰੇਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਧਰਤੀ ਆਪ ਹੀ ਚੁੰਬਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਕੰਪਾਸਾਂ ਦੀ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤਰ (ਪਹਿਲਾਂ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਚੁੰਬਕੀ ਟਾਪੂ, ਜੋ ਕਿ ਕੰਪਾਸ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ) ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਲੋਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੰਪਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਇੱਕ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਧਰੁੱਵਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਚੁੰਬਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬੁੱਕ 6, ਅਧਿਆਇ 3 ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਸੂਰਤ-ਕੇਂਦਰੀ ਧਾਰਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜੀਬੋ-ਗ਼ਦਰ ਹੈ ਕਿ ਬੇਅੰਤ ਆਲਸੀ ਗੋਲਿਆਂ (ਜੋ ਵੀ ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਉਸ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦੇ ਹਨ) ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਚੱਕਰ ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਨਿਸ਼ਚਿਤ" ਤਾਰੇ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਰਿਮੋਟ ਪਰਿਵਰਤਕ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵੀਂ ਇਕਥ ਵਿਚ, ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੂਖਮ ਪੰਜਾਹ ਸਾਰ ਵਿਚ, ਜਾਂ ਬੇਦਖ਼ਲੀ ਵਿੱਚ - ਤਾਰੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਘੁੰਮਣਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ?"
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ "ਬਿਜਲੀ" ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1646 ਵਿੱਚ ਸਰ ਥਾਮਸ ਬਰਾਊਨ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਗਿਲਬਰਟ ਦੇ 1600 ਨਵੇਂ ਲਾਤੀਨੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕਸ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਐਂਬਰ ਵਾਂਗ". ਇਹ ਸ਼ਬਦ 13 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਗਿਲਬਰਟ ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਰਥ ਸੀ "ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਐਮਬਰ ਵਾਂਗ". ਉਸ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਣਾ ਨੇ ਇੱਕ "ਐਫਪਲੈਵੂਮ" ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਆਬਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਪਰਤਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਪਦਾਰਥ (ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਚਾਰਜ) ਸਾਰੇ ਸਾਮੱਗਰੀ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਸੀ।
ਮਨੀਮਾਲਾ ਸਿੰਘਲ
ਮਨੀਮਾਲਾ ਸਿੰਘਲ (ਹਿੰਦੀ: मनिमाला सिंहगल; 11 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1965, ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਵਿਕਟਕੀਪਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਛੇ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਛੇ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੋਕ
ਫਿੱਡੇ ਕਲਾਂ
ਫਿੱਡੇ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਫਿੱਡੇ ਕਲਾਂ
ਪਿੰਡ ਫਿੱਡੇ ਕਲਾਂ ਜ਼ਿਲਾ ਫਰੀਦਕੋਟ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰਕਬਾ 400 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਨ ਸੰਖਿਆ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ 1200 ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਡਾਕਘਰ ਵਾਂਦਰ ਜਟਾਣਾ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਪਿੰਨ ਕੋਡ 151209 ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮੁਕਤਸਰ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਸੜਕ ਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਾਂਦਰ ਜਟਾਣਾ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੁਰੂ ਰਵੀਦਾਸ ਆਯੂਰਵੇਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਗੁਰੂ ਰਵੀਦਾਸ ਆਯੂਰਵੇਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਰਾਹੀਂ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਯੂਰਵੇਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਆਯੂਰਵੇਦ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਫੂੱਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉੱਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਵਿਕਲਪਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਯੁਰਵੇਦ ਡਾਕਟਰਾਂ (ਬੀ.ਏ.ਐਮ.ਐਸ.) ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਅਤੇ ਪੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਪਾੜਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਡਾਕਟਰ ਕਿਸੇ ਸੂਬੇ ਲਈ ਵੱਡਮੁੱਲੇ ਸਰੋਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਦੱਖਣੀ ਸੁਡਾਨ
ਦੱਖਣੀ ਸੁਡਾਨ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੱਖਣੀ ਸੁਡਾਨ ਦਾ ਗਣਰਾਜ, ਮੱਧ-ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ 'ਚ ਇੱਕ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਉਪ-ਖੇਤਰ ਦਾ ਵੀ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਜੂਬਾ ਹੈ; ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਰਾਮਸਿਏਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇਥੋਪੀਆ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕੀਨੀਆ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਯੂਗਾਂਡਾ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਾਂਗੋ ਦਾ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੱਧ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਗਣਰਾਜ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸੁਡਾਨ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੀ ਨੀਲ ਨਦੀ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਦਲਦਲੀ ਇਲਾਕਾ ਸੂਦ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਹਰ ਅਲ ਜਬਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਸੁਡਾਨ 'ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਘ' ਦਾ 193ਵਾਂ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ ਹੈ।
ਸੂਬੇ ਅਤੇ ਕਾਊਂਟੀਆਂ
ਦੱਖਣੀ ਸੁਡਾਨ ਨੂੰ 10 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਤਿੰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ: ਬਹਰ ਅਲ ਗ਼ਜ਼ਲ, ਇਕਵੇਟਰੀਆ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਉੱਤਲੀ ਨੀਲ।
ਇਹ ਦਸ ਸੂਬੇ ਅੱਗੋਂ 86 ਕਾਊਂਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਹਰਸੀਪਿੰਡ
ਹਰਸੀਪਿੰਡ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹੰਬੜਾਂ
ਹੰਬੜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪਾਇਲ ਰਾਜਪੂਤ
ਪਾਇਲ ਰਾਜਪੂਤ (ਜਨਮ 5 ਦਸੰਬਰ 1990) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ  ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਰਾਜਪੂਤ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁੜਗਾਓਂ (ਬਸਾਈ ਪਿੰਡ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਨੰਦੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕੈਰੀਅਰ ਸਪਨੋਂ ਸੇ ਭਰੇ ਨੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾਕਸ਼ੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।  ਉਸਨੇ ਆਖਿਰ ਬਹੂ ਭੀ ਤੋ ਬੇਟੀ ਹੀ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਸੀਆ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ  ਅਤੇ ਗੁਸਤਾਖ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਾਨੀ ਅਤੇ ਮਹਾਂਕੁੰਭ: ਇੱਕ ਰਹੱਸਯ, ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ  ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਕਰੀਅਰ
2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਚੰਨਾ ਮੇਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕਾਇਨਤ ਢਿੱਲੋਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮਾਦਾ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਿੰਜਾ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਮਰਾਠੀ ਸੁਪਰ ਹਿੱਟ ਸੈਰੈਟ ਦੀ ਰੀਮੇਕ ਸੀ, ਅਤੇ 14 ਜੁਲਾਈ 2017 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।
2018 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਰੈਕਸ 100 ਵਿਚੱ ਮੁੱਖ ਮੁੱਖ ਮਾਦਾ ਭੂਮਿਕਾ, ਇੰਦੂ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਜੈ ਭੂਪਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਪਿਆਰ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਫਿੱਡੇ ਖ਼ੁਰਦ
ਫਿੱਡੇ ਖ਼ੁਰਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਫਿੱਡੇ ਖੁਰਦ
ਪਿੰਡ ਫਿੱਡੇ ਖੁਰਦ ਜ਼ਿਲਾ ਫਰੀਦਕੋਟ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰਕਬਾ 375 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਨ ਸੰਖਿਆ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ 1050 ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਡਾਕਘਰ ਕੰਮੇਆਣਾ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਪਿੰਨ ਕੋਡ 151203 ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮੁਕਤਸਰ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਸੜਕ ਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਾਂਦਰ ਜਟਾਣਾ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਵੈਟਨਰੀ ਅਤੇ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਵੈਟਨਰੀ ਅਤੇ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲੁਧਿਆਣੇ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕਾਂ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ, ਪਾਸਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਡੇਅਰੀ ਅਫਸਰਾਂ, ਪਸ਼ੂ ਆਹਾਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਮੰਚ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਵੀਆਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ, ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਸਕੀਮਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਵਾਂ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਮਹੀਨੇਵਾਰ ਰਸਾਲਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵੀ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਿਖਾਂਦਰੂਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਰੁਚੀ ਦਿਖਾਈ।
ਵਿਭਾਗ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵੈਟਨਰੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਹਿੱਤ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ਕਾਲਜ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਕਾਰਪ ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟੀ ਮੱਛੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਸੰਬੰਧੀ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਬੱਤਖਾਂ ਨੂੰ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਵੀ ਬੜੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਾਈ ਗਈ। ਕਾਲਜ ਆਫ ਡੇਅਰੀ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਪਾਇਲਟ ਡੇਅਰੀ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਅਤੇ ਨਮਕੀਨ ਲੱਸੀ, ਦੁੱਧ, ਘੱਟ ਚਿਕਨਾਈ ਵਾਲਾ ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਉਤਪਾਦਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਅਨਾਸੂਯਾ ਦੇਵੀ
ਮਾਤਰੁਸਰੀ ਅਨਾਸੂਯਾ ਦੇਵੀ (ਜਨਮ 28 ਮਾਰਚ 1923 – 1985), ਜਿਸਨੂੰ ਬਤੌਰ ਅੰਮਾ ["ਮਾਤਾ"] ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗੁਰੂ ਸੀ ਜੋ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਅਨਾਸੂਯਾ ਦੇਵੀ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਗਨਟੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਜਿਲੇਲਮੁੱਡੀ (ਹੁਣ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਰਕਪੁਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗੁਰੂ ਸੀ। ਮੰਸੀਥਪਾਠੀ ਅਤੇ ਰੰਗਾਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੰਗਾਮਾ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਅਨਾਸੂਯਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
5 ਮਈ 1936 ਨੂੰ, ਅੰਮਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬਾਪਟਲਾ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਿਲੱਲਾਮੁੱਦੀ ਦਾ ਗ੍ਰਾਮ ਅਫ਼ਸਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਵਿਖੇ ਬ੍ਰਾਹਮੰਡਮ ਨਾਗੇਸਵਰਾ ਰਾਓ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਕੈਰੀਅਰ
ਜਿਲੱਲਾਉਦੀ ਵਿਖੇ, ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਅੰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅੰਮਾ ਨੇ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਅਨਾਜ ਬੈਂਕ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ। ਅੰਮਾ ਪਿੰਡ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਰੇਕ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ 15 ਅਗਸਤ 1958 ਨੂੰ ਅੰਨਪੂਰਨਾਲਯਾਮ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਡਾਇਨਿੰਗ ਹਾਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਦਿਨ ਰਾਤ ਸਧਾਰਨ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 1960 ਵਿੱਚ, "ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਆਲ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਸਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਅੰਮਾ ਨੇ 1966 ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਕੂਲ (ਹੁਣ ਮੈਟ੍ਰਸਰੀ ਓਰੀਐਂਟਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਮੌਤ
ਅੰਮਾ ਦੀ ਮੌਤ 12 ਜੂਨ 1985 ਨੂੰ ਹੋਈ। ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਅਨਾਸੂਏਸ਼ਵਰਾਲਾਯਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1987 ਵਿੱਚ ਅੰਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਅਕਾਰ ਦਾ ਬੁੱਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
<div class="cx-template-editor-title" title="The purpose of this template is to provide a standard format for labeling links to official websites.">Official website  url <span data-key="1" title="The url that the template will link to. This is required unless the URL is available from Wikidata." class="cx-template-editor-param-desc">  http://www.viswajanani.org/      <div class="cx-template-editor-title" title="The purpose of this template is to provide a standard format for labeling links to official websites.">Official website   url <span data-key="1" title="The url that the template will link to. This is required unless the URL is available from Wikidata." class="cx-template-editor-param-desc">  http://www.viswajanani.org/
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1923 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1985 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਪੰਜਾਬ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਪੰਜਾਬ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ­ ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1997 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਪੁਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 400 ਕਾਲੇਜਿਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੋਰਸਿਸ ਵਿੱਚ ਐਡਮੀਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬੈਚ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲਾ ਲੈਕੇ ਆਪਣੇ ਕਰਿਅਰ ਦੇ ਬਹੁਮੁੱਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਇਸ ਕੋਰਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਏ. ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ. ਈ./ਪੀ. ਟੀ. ਯੂ ਵਲੋ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਮਿਆਦ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਪੀ. ਟੀ. ਯੂ ਇਕਲੋਤੀ ਅਜਿਹੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਐਡਮੀਸ਼ਨ ਲੈਣ ਦਾ ਮੋਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਮੋਲਕ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਚਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕਾਲੇਜਾਂ ਨੂੰ ਮੋਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸੋਰਸਿਸ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਵਰਤੋ ਕਰ ਸਕਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੂਸਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਿੱਖਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪਸਾਰ ਅਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟਰੇਡਾਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ
ਢੀਮਾਂ ਵਾਲੀ
ਢੀਮਾਂ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੈਣਾ
ਮੈਣਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ: Medicago denticulata ਜਾਂ Medicago polymorpha; ਮੈਡੀਕਾਗੋ ਪੋਲੀਮੋਰਫਾ) ਮੈਡੀਕਾਗੋ ਜੀਨਸ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਬੇਸਿਨ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ ਪਰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਸਿਨੋਰਿਜ਼ੋਬੀਅਮ ਮੈਡੀਕੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਹਿਜੀਵ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਫਿਕਸੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਆਮ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਬਰਕਲੋਵਰ, ਟੂਥਡ ਬਰ ਕਲੋਵਰ, ਟੂਥਡ ਮੈਡਿਕ ਅਤੇ ਬਰ ਮੈਡੀਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। right|thumb| ਫਲ
ਵਰਣਨ
ਇਹ ਜੰਗਲੀ ਬੂਟੀ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਚੌੜੀ ਪੱਤੀ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਹੀਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨ, ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਅਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਦੇ ਬੁਰਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਜਾਂ ਫਰ ਨਾਲ ਚਿਪਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਸਦੇ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹਨਾਂ ਬੀਜ ਕੈਪਸੂਲ ਦੁਆਰਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਫੈਲਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਰਾਬ ਘਾਹ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪੱਤੇ ਪੀਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਲ 7 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਕੁੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਬਰਕਲੋਵਰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਚਾਰਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਲ ਕਾਂਟੇਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਖੱਚਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਖੁਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਵੇਂ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਪੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਸੱਚਾ ਪੱਤਾ ਗੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੱਤੇ ਤਿਕੋਣੀ ਹੋਣਗੇ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਲੋਵਰ ਵਰਗੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਤਣੇ ਉੱਤੇ ਵਿਕਲਪਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੀਫਲੇਟਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਸੀਰੇਟਿਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ ਛੋਟੀਆਂ ਤਿਤਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਾਗਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੂਰੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਤਣੇ 2 ਫੁੱਟ (60 ਸੈ.ਮੀ.) ਤੱਕ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਫੈਲਦੇ ਹਨ। ਤਣੇ ਅਕਸਰ ਨੋਡਾਂ 'ਤੇ ਜੜ੍ਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਬਾਲਗ ਪੌਦੇ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਪੌਦੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਵਧਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਖਿੱਚੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਟੂਟੀ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਸ਼ੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਪੌਦੇ ਤੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬਰਕਲੋਵਰ ਹਮਲਾਵਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਬਨਸਪਤੀ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫੈਬੇਸ਼ੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਫੁੱਲ ਕਲੋਵਰ ਵਰਗੇ, ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਗੁੱਛੇਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਜੂਨ ਤੱਕ ਪੌਦੇ ਦੇ ਜੱਦੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ (3-6 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਲੰਬੇ) ਛੋਟੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਪੀਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਣੇ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ 'ਤੇ 2 ਤੋਂ 10 ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਰੇ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਨਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਭੂਰੇ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਈ ਬੀਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ-ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੀਲੇ ਜਾਂ ਟੈਨ ਅਤੇ ਗੁਰਦੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ। ਨਰਮ ਕੱਪੜੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਨ ਅਤੇ ਬੁਣੇ ਹੋਏ ਜੁਰਾਬਾਂ ਤੋਂ ਦੱਬੇ ਹੋਏ ਫਲਦਾਰ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਾਜਾ
ਜਾਜਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡਨੂੰ ਦਸੂਆ ਤਹਿਸੀਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ.
ਪਿੰਡ ਬਾਰੇ
2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਜਾਜਾ ਦਾ ਸਥਾਨਕ  ਕੋਡ ਜਾਂ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 030712 ਹੈ। ਜਾਜਾ ਪਿੰਡ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਦਸੂਆ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਦਸੂਆ ਤੋਂ 17 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਤੋਂ 32 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 2009 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਜਾ ਪਿੰਡ ਵੀ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ 384 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਜਾਜਾ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 3,046 ਹੈ। ਜਾਜਾ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ 664 ਘਰ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਉਮਾਰ ਟਾਂਡਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੋਲੂ
ਗੋਲੂ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਤਝੜ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਗੁੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਬਹੁ-ਦਿਨ ਨਵਰਾਤਰੀ (ਦਸਹਿਰਾ, ਦਾਸਰਾ) ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ। ਇਹ ਡਿਸਪਲੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਥੀਮੈਟਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਪਾਠ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਦਾਲਤੀ ਜੀਵਨ, ਵਿਆਹਾਂ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ, ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਰਸੋਈ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਤੱਕ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੂ, ਗੋਮਬੇ ਹੱਬਾ, ਬੋਮਾਈ ਗੋਲੂ, ਜਾਂ ਬੋਮਾਲਾ ਕੋਲੂਵੂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯੁਤਪਤੀ
ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਬੋਮਈ ਗੋਲੂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਗੁੱਡੀ ਦੀ ਸਜਾਵਟ । ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਬੋਮਾਲਾ ਕੋਲੂਵੂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਦਾ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਗੋਮਬੇ ਹੱਬਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਗੁੱਡੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ । ਇਹ ਸਾਲਾਨਾ ਦਸਰਾ-ਵਿਜਯਾਦਸਮੀ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਗੁੱਡੀਆਂ, ਮੂਰਤੀ, ਅਦਾਲਤੀ ਜੀਵਨ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਾਮਿਲ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ, ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਵਰਾਤਰੀ, ਨੌ ਰਾਤਾਂ।
ਮਹੱਤਵ
ਗੋਲੂ ਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਦਸਤਕਾਰੀ ਪੇਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਪਹਿਲੂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਸਮਾਜਿਕਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕਾ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਹਜਾਤਮਕ ਪਹਿਲੂ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਲਾਲੇਆਣਾ
ਜਲਾਲੇਆਣਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਲਾਲਪੁਰ
ਜਲਾਲਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
2022 ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਚੋਣ ਜੋ ਕਿ 20 ਫਰਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਤੈਅ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਰੇ 117 ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ। ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 10 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ  ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਤਸਵੀਰ:2022_Punjab_Legislative_Assembly_election_results.svg
ਹੇਠਾਂ ਚੋਣ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ
ਉਮੀਦਵਾਰ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਸਰੋਤ :- ਕੇਵਾਈਸੀ- ਇਲੈਕਸ਼ਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਐੱਪ
ਉਮੀਦਵਾਰ ਸਾਖਰਤਾ
ਪ੍ਰਮੁੱਖ 4 ਪਾਰਟੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 467 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਮੀਦਵਾਰ
ਸਰੋਤ: ਭਾਰਤੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਪ
ਝਾਵਾਂ (ਪਿੰਡ)
ਝਾਵਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਹੇਠ ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ
ਬੋਖ਼ੋਤਨੀਤਸਾ
ਬੋਖ਼ੋਤਨੀਤਸਾ (Bochotnica, IPA [bɔxɔtˈnit͡sa]) ਪੋਲੇਨਡ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਿਥਿਤ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਚੱਕ ਕਲਿਆਣ
ਚੱਕ ਕਲਿਆਣ
ਚੱਕ ਕਲਿਆਣ ਪਿੰਡ ਜ਼ਿਲਾ ਫਰੀਦਕੋਟ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰਕਬਾ 410 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਨ ਸੰਖਿਆ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ 1400 ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਡਾਕਘਰ ਵਾਂਦਰ ਜਟਾਣਾ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ, ਪਿੰਨ ਕੋਡ 151209 ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮੁਕਤਸਰ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਸੜਕ ਤੋਂ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਾਂਦਰ ਜਟਾਣਾ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਝੱਜ
ਝੱਜ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ
thumb|ਮਕੈਨੀਕਲ ਡੈਸਕਟੌਪ ਟਾਈਪਰਾਇਟਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਟੱਚਮੈਸਟਰ ਪੰਜ, ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ, ਨਿਊਜ਼ਰੂਮਾਂ ਅਤੇ ਦਫਤਰਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਸਨ। ਇੱਕ ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: typewriter), ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮਕੈਨੀਕਲ ਜਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਫਿਕਲ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਇੱਕ ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬਟਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਅੱਖਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਰਿਬਨ ਨੂੰ ਸਫ਼ਾਈ ਵਾਲੀ ਸਿਆਹੀ ਨਾਲ ਪੇਪਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਤੱਤ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੱਲਣਯੋਗ ਕਿਸਮ ਚਿੱਠੀਪ੍ਰੈੱਸ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਤੱਤ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਟਾਈਪ ਬਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਹਰ ਬਟਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਧੀ ਇੱਕੋ ਇਕਾਈ ਦੇ ਤੱਤ (ਜਿਵੇਂ ਟਾਈਪਬਾਲ) ਨੂੰ ਹਰੇਕ ਵੱਖਰੇ ਅੱਖਰ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਵੱਖਰੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਵਰਤ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੇ ਟਾਈਪਰਾਟਰ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਟਾਇਪਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਪਹਿਲਾ ਵਪਾਰਕ ਟਾਈਪ-ਰਾਇਟਰ 1874 ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ 1880 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਇਹ ਆਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਨਿੱਜੀ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਚਿੱਠੀ ਪੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੰਦ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਲੇਖਕਾਂ, ਦਫਤਰਾਂ, ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਈ. ਰੇਮਿੰਗਟਨ ਐਂਡ ਸਨਜ਼, ਆਈਬੀਐਮ, ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਟਾਈਪਰਾਇਟਰਸ, ਓਲੀਵਰ ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਕੰਪਨੀ, ਓਲੀਵੈਟੀ, ਰਾਇਲ ਟਾਈਪਰਾਇਟਰ ਕੰਪਨੀ, ਸਮਿਥ ਕੋਰੋਨਾ, ਅੰਡਰਵਰਡ ਟਾਈਪਰਾਇਟਰ ਕੰਪਨੀ, ਏਡਲਰ ਟਾਈਪਰਾਇਟਰ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਓਲੰਪਿਏ ਵਰਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਮਾਨਕੀਕਰਨ
ਲਗਭਗ 1910 ਤਕ, "ਮੈਨੂਅਲ" ਜਾਂ "ਮਕੈਨੀਕਲ" ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਸਨ, ਲੇਕਿਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟਾਈਪਰਾਟਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਹਰ ਕੁੰਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟਾਇਪ ਬਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਪੱਤਰ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਕੁੰਜੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਟਾਇਪਬਾਰ ਇੱਕ ਰਿਬਨ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਟੀਵ ਫੈਬਰਿਕ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ) ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਿਲੰਡਰ ਪਲਾਟਨ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਲਪੇਟਿਆ ਕਾਗਜ਼ ਤੇ ਇੱਕ ਛਾਪੇ ਮਾਰਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਪਲੈਟਨ ਇੱਕ ਕੈਰੇਜ਼ ਤੇ ਮਾਊਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਖੱਬੇ ਜਾਂ ਸੱਜੇ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਸੀ, ਹਰੇਕ ਅੱਖਰ ਦੇ ਟਾਈਪ ਬਾਅਦ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਹੀ ਟਾਈਪਿੰਗ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਅਜੀਬ ਤੌਰ ਤੇ ਵਧਾਉਣਾ। ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਦੇ ਪਲੈਟਨ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਹਰ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਟੈਕਸਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੈਰੇਜ਼ ਰਿਟਰਨ ਲੀਵਰ (ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਜਾਂ ਖੱਬਾ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਟਾਈਪ-ਰਾਇਟਰਾਂ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ) ਲੰਬਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਓਪਰੇਟਰ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਅੱਖਰਾਂ' ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਾਗਜ਼-ਵਾਪਸੀ ਲੀਵਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਗਜ਼ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਸਤਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਦਲਣ ਲਈ ਕਰੋ।
ਅੱਖਰ ਅਕਾਰ
ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ-ਚੌੜਾਈ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਲੇ ਆਮ ਟਾਈਪਰਾਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਟੀਕਲ ਇੰਚ ਦੇ ਛੇ ਖਿਤਿਜੀ ਰੇਖਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਪੀਕਾ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀ ਹਰੀਜੱਟਲ ਇੰਚ ਲਈ 10 ਅੱਖਰ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਲਈ "ਈਲੀਟ"। ਇਹ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ "ਪੱਕਾ" ਇੱਕ ਰੇਖਾਕਾਰ ਇਕਾਈ (ਲਗਪਗ 1/6 ਇੰਚ) ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਪ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਟਾਈਪ-ਰਾਇਟਰਜ਼ ਲੇਬਲਿੰਗ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਾਧੂ ਵੱਡੇ ਕਿਸਮ (ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਡਬਲ ਉਚਾਈ, ਡਬਲ ਚੌੜਾਈ) ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਲਾਇਬਰੇਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਤੇ ਵਰਗੀਕਰਣ ਨੰਬਰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੰਗ
ਕੁਝ ਰਿਬਨ ਕਾਲੀ ਅਤੇ ਲਾਲ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਅੱਧਾ ਚੌੜਾਈ ਅਤੇ ਰਿਬਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਉੱਤੇ ਲੀਵਰ ਨੇ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਵਿਚ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਬੁਕਸੰਗਿੰਗ ਐਂਟਰੀਆਂ ਲਈ ਉਪਯੋਗੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਰਿੰਗ ਵਿਚ ਰਿਣਾਈ ਰਿਣਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਣ ਲਈ, ਚੱਲ ਰਹੇ ਟੈਕਸਟ ਦੇ ਕੁਝ ਚੁਣੇ ਅੱਖਰਾਂ 'ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਜਦੋਂ ਇਕ ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਕੋਲ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਇਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਾਲੀ ਰਿਬਨ ਦੇ ਨਾਲ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ; ਫਿਰ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ੀ ਰਿਬਨ ਤੇ ਸਵਿਚ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪਾਈਪ ਸਿਆਹੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ। ਕੁਝ ਟਾਈਪ-ਰਾਇਟਰਸ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਰਿਬਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਕਾਗਜ ਨੂੰ ਟੁੱਟ ਕੇ ਨਾ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਸਵਿੱਚਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਟੈਨਸਿਲ ਡੁਪਲੀਕੇਟਰਾਂ (ਉਰਫ ਮਿਮਾਈਗ੍ਰਾਫ ਮਸ਼ੀਨ) ਲਈ ਸਟੈਨਸਲ ਕੱਟਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਤਕਰੀਬਨ ਇਕ ਸਦੀ ਬਾਅਦ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਟਾਇਪਰਾਇਟਰਾਂ ਨੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ 1870 ਵਿੱਚ ਥਾਮਸ ਐਡੀਸਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਸਟੌਕ ਟਿਕਰ ਦੁਆਰਾ ਬਿਜਲੀ ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਇਹ ਡਿਵਾਈਸ ਇੱਕ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ ਲਾਈਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਟਾਇਪਰਾਇਟਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਨਪੁਟ ਤੋਂ ਰਿਪੇਰੀਨ ਅੱਖਰਾਂ ਅਤੇ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਗਜ਼ ਟੇਪ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਵਾਹ ਤੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਇਰੇਜ਼ਰ
thumb|ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਈਰੇਜ਼ਰ (1960) ਰਵਾਇਤੀ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਰਬੜ ਦੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਈਅਰਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੁਸਪੈਠ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕੁਝ ਪਤਲੇ, ਫਲੈਟ ਡਿਸਕ, ਗੁਲਾਬੀ ਜਾਂ ਸਲੇਟੀ ਸਨ, ਲਗਭਗ 2 ਇੰਚ (51 ਐਮ ਐਮ) ਵਿਆਸ ਵਿੱਚ ⅛ ਇੰਚ (3.2 ਮਿਲੀਮੀਟਰ) ਦਾ ਮੋਟਾ, ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਬੁਰਸ਼ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂੱਜੇ ਪਾਸੇ "ਲੀਡ" ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿੱਖੀ ਇਰੇਜਰ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਤੇ ਇੱਕ ਕਠੋਰ ਨਾਈਲੋਨ ਬੁਰਸ਼ ਨਾਲ ਗੁਲਾਬੀ ਪੈਨਸਲਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਇਹਨਾਂ ਸਾਧਨਾਂ ਨੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਟਾਈਪ ਕੀਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਸੰਭਵ ਰੂਪਨਾ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਬਿਜਨਿਸ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਭਾਰੀ ਦਿੱਖ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾ ਕੇਵਲ ਹੈਵੀਵੇਟ, ਉੱਚ-ਰਗ-ਸਮੱਗਰੀ ਬਰਾਂਡ ਪੇਪਰ ਤੇ ਟਾਈਪ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਤੱਕ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਲਈ।
ਕੀਬੋਰਡ ਲੇਆਉਟ
thumb|ਟਾਈਪਰਾਈਟਰ ਕੁੰਜੀਆਂ ਦਾ "QWERTY" ਲੇਆਊਟ ਇੱਕ ਅਸਲ ਮਿਆਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਅਪਨਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ (ਕੁੰਜੀ / ਲੀਵਰ ਉਲਝਣਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਸਮੇਤ) ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਵਰਟੀ ਕੀ-ਬੋਰਡ
1874 ਦੇ ਸ਼ੋਲਾਂ ਅਤੇ ਗਲੇਡ ਟਾਈਪਰਾਟਰਸ ਨੇ ਪੱਤਰ ਬਟਨਾ ਲਈ "QWERTY" ਲੇਆਉਟ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਅਵਧੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿ ਧਾਗੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਇਸ ਖੋਜ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੋਰ ਕੀਬੋਰਡ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਾੜੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਨ।
ਬਟਨਾ ਦਾ QWERTY ਲੇਆਉਟ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਟਾਇਪਰਾਇਟਰ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੀਬੋਰਡ ਲਈ ਅਸਲ ਪੱਧਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈਟਿਨ ਵਰਣਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ QWERTY ਲੇਆਉਟ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਜ਼ਰੀ, ਇਟਾਲੀਅਨ ਕਿਜਰਟੀ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਕਿਊਆਰਐਰਜੀਜ਼ ਲੇਆਉਟ।
QWERTY ਲੇਆਉਟ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੇਆਉਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਟਾਇਪ-ਟਾਈਪਰਿਸਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸਦੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਲਈ ਆਮ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਟਾਈਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ QWERTY ਕੀਬੋਰਡ ਟਾਇਪ-ਰਾਇਟਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੀ ਗਈ ਲੇਆਉਟ ਸੀ, ਪਰ 1900 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਇਕ ਬਿਹਤਰ, ਘੱਟ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਕੀਬੋਰਡ ਖੋਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਕਲਾ
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਆਰਟਸ (ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ, ਲੱਕੜ ਦੇ ਕੰਮ, ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਵਸਰਾਵਿਕਸ ਸਮੇਤ) ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ: ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਮਾਓਰੀ ਕਲਾ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਯੂਰਪੀਅਨ (ਜਾਂ ਪਾਕੇਹਾ) ਵਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ, ਏਸ਼ੀਆਈ, ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਘਰ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸੂਝਵਾਨ ਬਣ ਗਏ ਸਨ।
ਸੂਰਿਆ ਸ਼ੇਖਰ ਗਾਂਗੁਲੀ
ਸੂਰਿਆ ਸ਼ੇਖਰ ਗਾਂਗੁਲੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Surya Shekhar Ganguly; সূর্য শেখর গাঙ্গুলী; ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮ 24 ਫਰਵਰੀ 1983) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ, 2009 ਦਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਅਤੇ ਛੇ ਵਾਰ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ।
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਕਲਾ
ਪੂਰਵ-ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਲਾ
ਚਾਰਕੋਲ ਡਰਾਇੰਗ ਦੱਖਣੀ ਆਈਲੈਂਡ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਚੂਨੇ ਦੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸ਼ੈਲਟਰਾਂ 'ਤੇ ਲੱਭੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਈਟਾਂ ਕੈਕੌਰਾ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਓਟੈਗੋ ਤੱਕ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਡਰਾਇੰਗ 500 ਅਤੇ 800 ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ, ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੂਆ ਅਤੇ ਹਾਸਟ ਦੇ ਉਕਾਬ ਸਮੇਤ, ਤਸਵੀਰ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਪੰਛੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਾਓਰੀ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਯੂਰਪੀਅਨ ਪਹੁੰਚੇ, ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਇੰਗ ਦੇ ਮੂਲ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ।
ਸੂਰਿਆ ਸ਼ੇਖਰ ਗਾਂਗੁਲੀ
ਗਾਂਗੁਲੀ 16 ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਸਟਰ ਅਤੇ 19 ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣੇ। ਉਸਨੇ ਸਕਿੰਟਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੇ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 2008, 2010 ਅਤੇ 2012 ਵਿਚ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਕ੍ਰਮਨੀਕ, ਵੇਸਲੀਨ ਟੋਪਾਲੋਵ ਅਤੇ ਗੇਲਫੈਂਡ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਮੈਚ ਜਿੱਤਣ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਉਸਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 2009 ਵਿਚ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਸਪੋਰਟਸਪਰਸਨ ਵਜੋਂ “ਸ਼ੇਰਾ ਬੰਗਾਲੀ” ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ 2013 ਵਿਚ “ਖੇਡ ਸਨਮਾਨ” ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ 2015 ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ″ਬੰਗਭੂਸ਼ਣ" ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਹ 24 ਫਰਵਰੀ 1983 ਨੂੰ ਪੰਕਜ ਗਾਂਗੁਲੀ ਅਤੇ ਆਰਤੀ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈ ਜੋ ਪੇਸ਼ੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਡਿਪਟੀ ਮੈਨੇਜਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸੁਦੇਸ਼ਨਾ ਨਾਲ 7 ਫਰਵਰੀ 2011 ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੇ ਦਾਦਾ ਪਿਤਾ ਮਰਹੂਮ ਅਨਿਲ ਬਾਸੂਮਲਿਕ ਨੇ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਤਰੰਜ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ਸਰਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। 1991 ਵਿੱਚ, 8 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅੰਡਰ-10 ਅਤੇ ਅੰਡਰ-12 ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ 1992 ਅਤੇ 1995 ਵਿਚ ਦੁਬਾਰਾ ਇਹ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ।
ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁਵਕ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਹਨ:
1995 ਵਿੱਚ, 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਗਾਂਗੁਲੀ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ, ਕਈ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਟੀਮ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਗੁਡ ਕ੍ਰਿਕਟ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ, ਕੋਲਕਾਤਾ 2000 ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ ਆਈ.ਐਮ. (ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਸਟਰ) ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਅਤੇ 2002 ਦੇ 35 ਵੇਂ ਸ਼ਤਰੰਜ ਓਲੰਪੀਆਡ ਵਿੱਚ ਜੀਐਮ (ਗ੍ਰੈਂਡ ਮਾਸਟਰ) ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
ਕਿਸ਼ਤੀ
right|thumb|ਆਊਟਬੋਰਡ ਮੋਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਨੋਰੰਜਕ ਮੋਟਰਬੋਟ ਕਿਸ਼ਤੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: boat) ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਵਾਟਰਕਰਾਫਟ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ, ਆਕਾਰ, ਅਤੇ ਮਾਲ ਜਾਂ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਛੋਟੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਲਮਾਰਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ, ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੱਟੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵ੍ਹੀਲਬੋਟ, ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੀ। ਆਧੁਨਿਕ ਜਲ ਸੈਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਛੋਟਾ ਹੈ। ਅਨਿਯਮਿਤ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਝੀਲਾਂ ਤੇ 1000 ਫੁੱਟ (300 ਮੀਟਰ) ਲੰਬੀ ਮਾਲ ਢੋਆ ਢੁਆਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬੱਸਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੋਬੋਬੋਆਂ ਅਤੇ ਪੈਡਲ ਦੇ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ), ਹਵਾ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਸੇਲਬੋਆਟਸ), ਅਤੇ ਮੋਟਰ (ਦੋਵੇਂ ਗੈਸੋਲੀਨ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਵਧਾਈ)।
ਇਤਿਹਾਸ
right|thumb|19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਰਾਡੋਸਿਸਲ ਕਸਡਲ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਖਾਈ (ਡੌਬਾਂਗਾ) ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਜਲਵਾਯੂ ਵੱਲੋਂ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸੰਪੂਰਨ ਪ੍ਰਮਾਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 40,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਝੌਤਾ, 130,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰੀਟ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਨਤੀਜਿਆਂ ਅਤੇ 9 00,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਫਲੋਰੇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਏ, ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਬਰਾਮਦ, [ਪੇਂਸ ਡਨੋਈ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਿੰਨਸ ਸਿਲੇਵਟਰਿਸ ਦੇ ਖੋਖਲੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਤਣੇ ਤੋਂ ਬਣੀ ਇੱਕ ਖਾਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 8200 ਅਤੇ 7600 ਈ. ਇਹ ਕੈਨੋ ਨੂੰ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਅਸੀਨ, ਡੈਨਟਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਖੁੱਡ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਵੀ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਰਾਫਟਸ ਨੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 8000 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 7,000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਲੱਭੀ ਹੈ।
ਸੁਮੇਰ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ 4000 ਅਤੇ 3000 ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਕਿਸਮਾਂ
right|thumb|ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਬਓਯਨਸੀ
ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਇਹ ਲੱਕੜ, ਸਟੀਲ, ਫਾਈਬਰਗਲਾਸ, ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਕੰਕਰੀਟ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਖਿੱਚੇ ਹੋਏ ਹਉਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਦੀ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਤੁਲਨ ਉਪਰੋਕਤ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਅਤੇ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਹੇ। ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਜਾਂ ਡਿਜਾਈਨ ਪੱਧਰ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਣ ਨਾਲ ਕਿਸ਼ਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੋਡ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ, ਜੇ ਢਾਂਚਾ, ਮਾਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਜੋਗ ਦੁਆਰਾ ਓਵਰਲੋਡ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿੰਕ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ
ਰੇਡਾ ਕੈਰੇ
ਗੰਧੌਰ ਦਾ ਜਨਮ 1908 ਵਿੱਚ ਕਾਹਿਰਾ, ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਟੇਜੀ ਨਾਮ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮ, 'ਲ'ਇੰਫੈਂਟ ਡੇ ਮਿਨਟ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਉੱਤੇ ਯਹੂਦੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਗੇਅ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਮਾਜ ਅੱਗੇ ਖੁਲਾਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਸਨੂੰ 1963 ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ-ਜ਼ੈਕਰੀ, ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1963 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1908 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਕਲਾਕਾਰ
ਕਾਮੇਤ ਪਹਾੜ
ਕਾਮੇਤ (कामेत) ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਚਮੋਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਦਿੱਖ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਿਰਾਮਿਡ ਵਰਗੀ ਹੈ ਜੋ ਦੋ ਚੋਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਤਲ ਸਿਖਰ ਖੇਤਰ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹੈ।
ਚੜ੍ਹਨਾ
ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕਾਮੇਟ ਬਹੁਤ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਠਾਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਵਾ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਧੁਨਿਕ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਇਹ ਅਜਿਹੇ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸਿੱਧੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਹੈ। ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਖੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਘਣੇ ਪਹਾੜੀ ਜੰਗਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰਾਣੀਖੇਤ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 200 ਮੀਲ (321.9 ਕਿ.ਮੀ.) ਲੰਬੀ ਪਹੁੰਚ ਮਾਰਚ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ; ਪਹੁੰਚ ਅੱਜ ਆਸਾਨ ਹੈ।
ਮਿਆਰੀ ਰਸਤਾ ਪੂਰਬੀ ਕਾਮੇਟ (ਜਾਂ ਪੂਰਬੀ ਕਾਮੇਟ) ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੀਡੇਜ਼ ਕੋਲ (ਸੀ. 7,100 ਮੀਟਰ/23,300 ਫੁੱਟ), ਕਾਮੇਟ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉੱਤਰੀ ਬਾਹਰੀ ਅਬੀ ਗਾਮਿਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਠੀ ਰਾਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਮੀਡੇ ਦੇ ਕੋਲ ਤੋਂ ਰਸਤਾ ਉੱਤਰੀ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਮੀਡੇ ਦੇ ਕੋਲ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਗਲੀਆਂ, ਇੱਕ ਚੱਟਾਨ ਦੀ ਕੰਧ, ਅਤੇ ਕਈ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੰਜ ਕੈਂਪ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਬਰਫ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰਫੀਲੀ।
ਐਮ. ਪੀ. ਗਣੇਸ਼
ਮੁਲੇਰਾ ਪੂਵਯਾ ਗਣੇਸ਼ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Mullera Poovayya Ganesh; ਜਨਮ 8 ਜੁਲਾਈ 1946) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਅਤੇ ਕੋਚ ਵੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1973 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਜੁਲਾਈ 1946 ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੋਡਾਗੂ, ਕਰਨਾਟਕ (ਪਿਛਲੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਕੂਰ੍ਗ ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਫੁੱਟਬਾਲ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1960 ਤੋਂ 1964 ਤੱਕ ਕੁਰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1966 - 1973 ਵਿੱਚ ਹਾਕੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਹਾਕੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਗਣੇਸ਼ ਨੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ., ਸਪੋਰਟਸ ਕੋਚਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਪੋਰਟਸ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਡਿਪਲੋਮਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਗਣੇਸ਼ ਦੇ 5 ਭੈਣ-ਭਰਾ (ਇਕ ਭੈਣ ਅਤੇ ਚਾਰ ਭਰਾ) ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 2 ਭਰਾ, ਐਮ ਪੀ ਸੁਬੱਈਆ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਕਾਵੇਰੱਪਾ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਫੁਟਬਾਲ ਅਤੇ ਹਾਕੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
thumb|ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ, ਸੋਲ ਓਲੰਪਿਕ, 1988 ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਐਮ ਪੀ ਗਣੇਸ਼ (ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਛੇਵੇਂ ਖੜ੍ਹੇ) ਗਣੇਸ਼ ਨੇ 1965 ਤੋਂ 1973 ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1974 ਦੀ ਕੌਮੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਬੰਬੇ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ 1970 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਗਣੇਸ਼ 1972 ਵਿੱਚ ਮੂਨਿਚ ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੇ ਕੋਚਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਗਣੇਸ਼, ਉਸ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਕੋਚ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1988 ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਸੋਲ ਵਿੱਚ 1989 ਟਰਾਫੀ ਬਰ੍ਲਿਨ, 1990 ਇੰਦਰਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਲਖਨਊ ਅਤੇ 1990 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਾਹੌਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ ਵਿਖੇ 1998 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿਖੇ 1998 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਕੋਚਿੰਗ ਕਮੇਟੀ, ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ, ਸੀ। ਫਿਰ, ਗਣੇਸ਼ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਡ ਸੰਗਠਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਡਗੁ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋੜਾਵਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਹਿਗਜ਼ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ
ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ, ਗੇਜ਼ ਬੋਸੌਨਾਂ ਵਾਸਤੇ “ਪੁੰਜ” ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਹਿਗਜ਼ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਲਾਜ਼ਮੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ। ਹਿਗਜ਼ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਤੋਂ ਬਗੈਰ, ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਵਰਗੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਬਗੈਰ, ਸਾਰੇ ਬੋਸੌਨ (ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ) ਪੁੰਜਹੀਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਨਾਪ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ W+, W−, ਅਤੇ Z ਬੋਸੌਨ ਦਰਅਸਲ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਲੱਗਪਗ 80 GeV/c2  ਜਿੰਨੇ ਭਾਰੀ ਪੁੰਜ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਹਿਗਜ਼ ਫੀਲਡ ਇਸ ਪਹੇਲੀ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਦਾ ਸਰਲਤਮ ਵਿਵਰਣ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ (ਹਿਗਜ਼ ਫੀਲਡ) ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੀ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੁੱਝ ਅੱਤ ਉੱਚੇ ਤਾਪਮਾਨ ਤੋਂ ਥੱਲੇ, ਫੀਲਡ, ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਕਾਰਣ ਤੁਰੰਤ ਸਮਰੂਪਤਾ ਟੁੱਟਣਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਮਰੂਪਤਾ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ ਹਿਗਜ਼ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬੋਸੌਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੰਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ, ਵਾਕ ਹਿਗਜ਼ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਵੀਕ ਸਮਰੂਪਤਾ ਟੁੱਟਣ ਰਾਹੀਂ W±, ਅਤੇ Z ਵੀਕ ਗੇਜ ਬੋਸੌਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਪੁੰਜਾਂ ਦੀ ਪੀੜੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। CERN ਵਿਖੇ ਲਾਰਜ ਹੈਡ੍ਰੌਨ ਕੋਲਾਈਡਰ ਨੇ ਮਾਰਚ 14, 2014 ਵਿੱਚ ਹਿਗਜ਼ ਕਣ ਨਾਲ ਸਥਿਰਤਾ ਵਾਲੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫੀਲਡ ਦੀ ਮੋਜੂਦਗੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਗਈ, ਅਤੇ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿਗਜ਼ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।
ਹਿਗਜ਼ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ 1962 ਵਿੱਚ ਫਿਲਿਪ ਵਾੱਰਨ ਅੰਡ੍ਰਸਨ ਦੁਆਰਾ ਸੁਪਰਕੰਡਕਟੀਵਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਮਰੂਪਤਾ ਟੁੱਟਣ ਉੱਤੇ 1950ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵੇਲੇ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰਲੇ ਇਸਦੇ ਉਪਯੋਗਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ 1960 ਦੇ ਇੱਪ ਪਰਚੇ ਵਿੱਚ ਯੋਸ਼ੀਕੋ ਨਾਂਬੂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਸੁਤੰਤਰ ਗਰੁੱਪਾਂ: ਰੌਬਰਟ ਬਰੂਟ ਤੇ ਫ੍ਰਾਂਕੋਇਸ ਐਂਗਲ੍ਰਟ; ਪੀਟਰ ਹਿਗਜ਼; ਅਤੇ ਗੇਰਾਲਡ ਗੁਰਾਲਨਿਕ, ਸੀ. ਆਰ. ਹਾਗਨ, ਤੇ ਟੌਮ ਕਿੱਬਲ ਦੁਆਰਾ 1964 ਵਿੱਚ ਲੱਗਪਗ ਇੱਕਠੀ ਛਾਪੀ ਗਈ ਗੇਜ ਥਿਊਰੀ ਨੂੰ ਤੋੜੇ ਬਗੈਰ ਪੁੰਜ ਪੀੜੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥਿਊਰੀ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਈ । ਹਿਗਜ਼ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਬਰੂਟ-ਐਂਗਲ੍ਰਟ-ਹਿਗਜ਼ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਜਾਂ ਐਂਗਲ੍ਰਟ-ਬਰੂਟ-ਹਿਗਜ਼-ਗੁਰਾਲਨਿਕ-ਕਿੱਬਲ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ, ਐਂਡ੍ਰਸਨ-ਹਿਗਜ਼ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ, ਐਂਡ੍ਰਸਨ-ਹਿਗਜ਼-ਕਿੱਬਲ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ, ਅਬਦੁਸ ਸਲਮ ਦੁਆਰਾ ਹਿਗਜ਼-ਕਿੱਬਲ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ, ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਹਿਗਜ਼ ਦੁਆਰਾ [ਐਡ੍ਰਸਨ, ਬਰੂਟ, ਐਗਲ੍ਰਟ, ਗੁਰਾਲਨਿਕ, ਹਾਗਨ, ਹਿਗਜ਼, ਕਿੱਬਲ, ਅਤੇ ‘ਟੀ ਹੂਫਟ ਲਈ] ABEGHHK'tH ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ 8, 2013 ਨੂੰ, CERN ਦੇ ਲਾਰਜ ਹੈਡ੍ਰੌਨ ਕੋਲਾਈਡਰ ਵਿੱਖੇ, ਥਿਊਰੀ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਾਹੇ ਗਏ ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੌਨ ਦਿਸਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਕਣ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪੀਟਰ ਹਿਗਜ਼ ਅਤੇ ਫ੍ਰਾਂਕੋਇਸ ਐਂਗਲ੍ਰਟ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ 2013 ਦੇ ਨੋਬਲ ਪਰਾਈਜ਼ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । (ਐਂਗਲ੍ਰਟ ਦਾ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਰੌਬਰਟ ਬਰੂਟ 2011 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਵਸਿਆ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਦ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ)
ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ
ਹਿਗਜ਼ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਦੀ ਸਹੋਯੋਗਤਾ ਅਜੋਕੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ ਸਟੀਵਨ ਵੇਨਬਰਗ ਅਤੇ ਅਬਦੁਸ ਸਲਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।, ਅਤੇ ਇਹ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਦਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਅੰਦਰ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਵੀਕ ਸਮਰੂਪਤਾ ਨੂੰ ਤੋੜਣ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨਾਂ ਉੱਤੇ, ਸਾਰੇ ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਪੁੰਜਹੀਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਅਪਾਤ ਤਾਪਮਾਨ ਉੱਤੇ ਹਿਗਜ਼ ਫੀਲਡ ਟੈਕੋਨਿਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਮਰੂਪਤਾ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸੰਘਣੇਪਣ (ਕੰਡੈੱਨਸੇਸ਼ਨ) ਦੁਆਰਾ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ W ਅਤੇ Z ਬੋਸੌਨ ਪੁੰਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। (ਇਸ ਲਈ EWSB ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਵੀਕ ਸਮਿੱਟਰੀ ਬਰੇਕਿੰਗ )
ਫਰਮੀਔਨ, ਜਿਵੇਂ ਲੈਪਟੌਨ ਅਤੇ ਕੁਆਰਕ, ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਹਿਗਜ਼ ਫੀਲਡ ਨਾਲ ਅਪਣੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪੁੰਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗੇਜ ਬੋਸੌਨਾਂ ਦੇ ਪੁੰਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਹਿਗਜ਼ ਫੀਲਡ ਦੀ ਬਣਤਰ
ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ, ਹਿਗਜ਼ ਫੀਲਡ ਇੱਕ SU(2) ਨਕਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ (ਕੰਪੋਨੈਂਟਾਂ) ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਸਕੇਲਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਜਾਂ ਦੋ ਕੰਪਲੈਕਸ ਕੰਪੋਨੈਂਟਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)। ਇਸਦਾ (ਕਮਜੋਰ ਹਾਈਪਰਚਾਰਜ) U(1) ਚਾਰਜ 1 ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਇਹ SU(2) ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਸਪਿੱਨੌਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। U(1) ਰੋਟੇਸ਼ਨਾਂ ਅਧੀਨ, ਇਹ ਇੱਕ ਫੇਜ਼ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਤਰਾਂ ਕੰਪਲੈਕਸ ਸਪਿੱਨੌਰ ਦੇ ਵਾਸਤਵਿਕ ਅਤੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਮਿਕਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ- ਇਸਲਈ ਇਹ U(1) ਅਧੀਨ ਦੋ ਕੰਪਲੈਕਸ ਸਪਿੱਨੌਰਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਹੋਣ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹੈ (ਜਿਸਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਅੱਠ ਵਾਸਤਵਿਕ ਕੰਪੋਨੈਂਟ/ਹਿੱਸੇ ਹੋਣੇ ਸਨ), ਸਗੋਂ ਇਹ ਗਰੁੱਪ U(2) ਦੀ ਸਪਿੱਨੌਰ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਪਣੇ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ (ਸੰਖੇਪ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਨਕਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ) ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਿਗਜ਼ ਫੀਲਡ, ਗੇਜ ਗਰੁੱਪ SU(2) × U(1) ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪੀੜੀਆਂ (ਜਨਰੇਸ਼ਨਾਂ, “ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ’’) ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਟੁੱਟਣ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ: ਇਸਦੇ ਚਾਰ ਕੰਪੋਨੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਗੋਲਡਸਟੋਨ ਬੋਸੌਨਾਂ ਲਈ ਜਿਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਗੇਜ ਫੀਲਡਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲੇ (ਕਪਲ ਕੀਤੇ) ਨਾ ਗਏ ਹੋਣ ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਸਮਰੂਪਤਾ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਦ, ਹਿਗਜ਼ ਫੀਲਡ ਅੰਦਰ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਤਿੰਨ ਡਿਗਰੀਆਂ ਤਿੰਨ W ਅਤੇ Z ਬੋਸੌਨਾਂ (W+, W− ਅਤੇ Z) ਨਾਲ ਮਿਕਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਕਮਜੋਰ ਬੋਸੌਨਾਂ ਦੇ ਸਪਿੱਨ ਕੰਪੋਨੈਂਟਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕੋ ਇਕ ਔਬਜ਼ਰਵੇਬਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹੁਣ ਪੁੰਜ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂਕਿ ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੌਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ- ਜੋ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਕੇਲਰ ਕਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁੰਜਹੀਣ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਫੋਟੌਨ
ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਵੀਕ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਗੇਜ ਗਰੁੱਪ SU(2) × U(1) ਹੈ। ਗਰੁੱਪ SU(2) ਸਾਰੇ 2-ਗੁਣਾ-2 ਯੂਨਾਇਟਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਡਿਟ੍ਰਮੀਨੈਂਟ ਯੂਨਿਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇੱਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੋ ਅਯਾਮੀ ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸ ਅੰਦਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਥੋਨੌਰਮਲ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਿਗਜ਼ ਬੋਸੌਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਬੇਸਿਸ ਵੈਕਟਰ ਨੂੰ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕਾਂ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਣਾ, H ਦੀ ਵੈੱਕਮ ਐਕਪੈਕਟੇਸ਼ਨ ਵੈਲਿਊ (ਪੁਲਾੜ ਉਮੀਦ ਮੁੱਲ) ਨੂੰ, ਸਪਿੱਨੌਰ (0, v) ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। x, y, ਅਤੇ z ਧੁਰਿਆਂ ਦੁਆਲੇ ਰੋਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਜਨਰੇਟਰ, ਅੱਧੇ ਪੌਲੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ σx, σy, ਅਤੇ σz ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ z-ਧੁਰੇ ਦੁਆਲੇ ਐਂਗਲ θ ਦੀ ਇੱਕ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਵੈੱਕਮ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦੱਸੇ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਵੇ,
ਜਦੋਂਕਿ Tx ਅਤੇ Ty ਜਨਰੇਟਰ ਸਪਿੱਨੌਰ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰਲੇ ਅਤੇ ਤਲ ਵਾਲੇ ਕੰਪੋਨੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਮਿਕਸ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, Tz ਰੋਟੇਸ਼ਨਾਂ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਉਲਟ ਫੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਫੇਜ਼ ਨੂੰ ਐਂਗਲ 1/2θ ਦੀ ਇੱਕ U(1) ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਫੇਰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਇੱਕ ਮਾਤਰਾ 1/2θ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ SU(2) Tz-ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੱਕ U(1), ਦੋਹਾਂ ਅਧੀਨ, ਵੈੱਕਮ ਇਨਵੇਰੀਅੰਟ (ਸਥਿਰ) ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਦਾ ਇਹ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖਿਆ ਮੇਲ
ਗੇਜ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਅਣਟੁੱਟਿਆ ਹਿੱਸਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ,