cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਲਿੰਕਿਨ ਪਾਰਕ
ਲਿੰਕਿਨ ਪਾਰਕ 21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਬੈਂਡਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 70 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਲਬਮਾਂ ਵੇਚੀਆਂ ਹਨ।   ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਛੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਗੀਤ ਅਵਾਰਡ, ਚਾਰ ਐਮਟੀਵੀ ਵੀਡੀਓ ਸੰਗੀਤ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਗੀਤ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।   2003 ਵਿੱਚ, ਐਮਟੀਵੀ 2 ਨੇ ਲਿੰਕਿਨ ਪਾਰਕ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਯੁੱਗ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੈਂਡ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦਾ ਤੀਜਾ-ਸਰਬੋਤਮ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।  ਬਿਲਬੋਰਡ ਨੇ ਲਿੰਕਿਨ ਪਾਰਕ ਨੰ. 19 ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਚਾਰਟ ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਤੇ. 2012 ਵਿੱਚ, ਬੈਂਡ ਨੂੰ ਵੀਐਚ 1 ਤੇ ਇੱਕ ਬਰੈਕੇਟ ਮੈਡੈਂਸ ਪੋਲ ਵਿੱਚ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੋਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2014 ਵਿੱਚ, ਕੇਰੰਗ ਦੁਆਰਾ ਬੈਂਡ ਨੂੰ "ਦਿ ਵਰਲਡ ਰਾਈਟ ਇਨ ਦ ਵਰਲਡ ਰਾਈਟ ਬੈਂਡ" ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ।
ਬੱਲੋਕੇ
ਬੱਲੋਕੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਹਿਣਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਖਿਡਾਰੀ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਭਮਰਾ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਝੰਡਾ ਅਮਲੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਹਾਸਰਸ ਕਿਰਦਾਰ
ਬੱਲੋਕੇ
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਾ ਸਰਪੰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
* ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Villages in Punjab, India ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Villages in Ludhiana West tehsil ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਮਿਰਦਿਤ ਜ਼ਿਲਾ
ਇਹ ਅਲਬਾਨਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ।
ਪੇਪੜੀ (ਭੋਂ ਵਿਗਿਆਨ)
ਭੋਂ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੇਪੜੀ ਜਾਂ ਖੇਪੜ ਕਿਸੇ ਚਟਾਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਉੱਪਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੀ ਠੋਸ ਪਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਰਸਾਇਣਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹੇਠਲੀ ਮੈਂਟਲ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਤੀ ਦੀ ਬਣਤਰ
ਕੁਰਸੀ (ਕਹਾਣੀ)
ਕੁਰਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਰਘੁਬੀਰ ਢੰਡ ਦੀ ਲਿਖੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਤਰ, ਅਰਜਣ ਅਮਲੀ ਦੇ ਦੁਖਾਂਤ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨਿਘਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰ੍ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਥਾਂਈਂ ਗੱਲਾਂ, 'ਅਰਜਣ ਦੇ ਨਗੋਜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਆਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਉਡਾਣ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ।'
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਬੜਾ ਪਿੰਡ (ਕੁਲੇਤਾ)
ਬੜਾਪਿੰਡ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਡੂਡਲਬਗ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਡੂਡਲਬਗ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫ਼ਰ ਨੋਲਨ ਦੀ 1997 ਦੀ ਇੱਕ ਲਘੂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਰਹੱਸਮਈ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ
ਪਲਾਟ
ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਗੰਦੇ ਜਿਹੇ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਲੇ-ਕੁਚੈਲੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਬੇਚੈਨ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹਰਕਤਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਤੁਰ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੱਗ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਛੋਟਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਜੁੱਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੇ ਛੋਟੇ ਰੂਪ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਵੀ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸੀਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਉਸਨੂੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੂਕ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ
ਗੁਰ ਹਰਿਰਾਇ (16 ਜਨਵਰੀ 1630 – 20 ਅਕਤੂਬਰ 1661) ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਤਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਨ।
ਬਚਪਨ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਏ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਤਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨਿਹਾਲ ਕੌਰ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਮਾਘ ਸੰਮਤ 1686 ਬਿ: ਨੂੰ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲੇ 1642 ਈ: ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਏ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਗੁਰਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਏ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਤ-ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੀ ਭਜਨ ਬੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਤਿ-ਸੰਤੋਖ ਦੀ ਮੂਰਤ ਸਨ। ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਜੂਰੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਬਹੁਤ ਕੋਮਲ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਗੁਰਗੱਦੀ ਅਤੇ ਸੇਵਾ
1644 ਈ: ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਜੋਤੀ-ਜੋਤਿ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਗੁਰਗੱਦੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਪ ਨੇ ਸੰਭਾਲੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਚ-ਕੋਟੀ ਦੇ 2200 ਸਿੰਘ ਸੂਰਮੇ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਟੁਕੜੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਜੋ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦਾ ਜੁਝਾਰੂ ਰੂਪ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਲੜਾਈ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਸਦਾ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਵੀ ਵਰਣਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਹਾਂ! ਹਮਲਾਵਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਜ਼ਰੂਰ ਮੋੜਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧੂਲ ਚਟਾ ਦਿੱਤੀ। ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਤੀਤ ਹੁੰਦਾ। ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਦੋਰਾਨ ਪਲਾਹੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਰਣ ਪਾਏ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਏ ਪਾਰਕ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਿਆਲੂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਨ, ਕਿਸੇ ਸਵਾਲੀ ਜਾਂ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਨੂੰ ਕਦੇ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਸਨ ਦਿੰਦੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਸਂਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਕੀਮਤੀ ਪਦਾਰਥ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੰਭਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਨ ਦਾ ਬੇਟਾ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਬਹੁਤ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਤੇ ਹਕੀਮਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਨਾਲ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਗਿਆ। 1707 ਇ: ਵਿੱਚ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਲਾਹੌਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਆਇਆ। ਮੁਗਲ ਸਲਤਨਤ ਨਾਲ ਭਾਵੇਂ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਬਾਬਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਟਕਰਾਉ ਵਾਲੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰਨੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪੰਚਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਅਸਹਿ ਅਤੇ ਅਕਹਿ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰੰਤੂ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦਾ ਬਿਰਦ ਹੈ ਜੋ ਸਰਣਿ ਆਵੈ ਤਿਸੁ ਕੰਠਿ ਲਾਵੈ ਇਹੁ ਬਿਰਦੁ ਸੁਆਮੀ ਸੰਦਾ॥ ਗੁਰੂ ਅਕਾਲ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਸਦ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਵੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਾਲੂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਨੌਜੁਆਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਯਾਬ, ਰਿਸ਼ਟਪੁਸ਼ਟ ਰੱਖਣ ਲਈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਮੱਲ ਅਖਾੜਿਆਂ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਕੁਠਾੜ ਵਾਲਾ ਰਾਣਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਜੱਸ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਉਹ ਝੋਲੇ ਦਾ ਮਰੀਜ਼ ਸੀ। ਉਹ ਪਾਲਕੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਨ ਆਏ ਤਾਂ ਭਾਈ ਰੂਪਾ, ਕਾਂਗੜ ਆਦਿ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਮਹਿਰਾਜ ਪਿੰਡ ਪਹੁੰਚੇ। ਇੱਥੇ ਭਾਈ ਮੋਹਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਚੌਧਰੀ ਕਾਲੇ ਨੇ ਤਨ-ਮਨ-ਧਨ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਚੌਧਰੀ ਕਾਲਾ ਆਪਣੇ ਭਤੀਜੇ ਫੂਲ ਅਤੇ ਸμਦਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਾਲਕ ਭੁੱਖੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਟ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ,“ਬਾਲਕ ਕੀ ਮੰਗਦੇ ਹਨ?” ਚੌਧਰੀ ਕਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਲੰਗਰ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬਚਨ ਕੀਤਾ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਰਾਜ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਕਈ ਥਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੰਗਰ ਚੱਲਣਗੇ!” ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਭਾਈ ਤਰਲੋਕਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਰਾਮਾ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਨੇ ਨਾਭਾ, ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਜੀਂਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜੀਂਦ ਰਿਆਸਤਾਂ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀਆਂ। ਸ਼ੇਰੇ-ਪੰਜਾਬ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਫੂਲਕੀਏ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਦਾਰ ਗੱਜਪੱਤ ਸਿੰਘ ਜੀਂਦ ਵਾਲੇ ਦਾ ਦੋਹਤਰਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਸੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਚਮਕ ਉੱਠੀ ਸੀ।
ਸੇਵਾ ਦੇ ਪੁੰਜ
ਭਾਈ ਭਗਤੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਮਸੰਦ ਸੀ ਜੋ ਸਿੱਧੂ ਬਰਾੜਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀਆ ਸੀ। ਭਾਈ ਭਗਤੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਾਈ ਗੋਰਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜਦੋਂ ਮਾਲਵੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਗਏ ਤਾਂ ਭਾਈ ਗੋਰੇ ਨੇ ਅਨੇਕ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਵਾਈ। ਭੁੱਖੜੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਚੌਰ-ਬਰਦਾਰ ਭਾਈ ਜੱਸੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੜਬੜ ਹੋ ਗਈ। ਭਾਈ ਗੋਰੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਦਮੀਆਂ ਤੋਂ ਭਾਈ ਜੱਸੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਤਾਂ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਗੋਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਨਾ ਆਏ। ਭਾਈ ਗੋਰਾ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਵਹੀਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਛਤਾਵਾ ਸੀ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਭੁੱਲ ਬਖਸ਼ਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਡੋਲੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਜ-ਸਾਮਾਨ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁਹੰਮਦ ਯਾਰ ਖਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਇਹ ਡੋਲੇ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ ਜੀ ਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਮੁਖਲਸ ਖਾਂ ਦਾ ਵੈਰ ਲੈਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਜਾਗ ਪਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਡੋਲੇ ਅਤੇ ਸਾਜ-ਸਾਮਾਨ ਸਭ ਲੁੱਟ ਲਵੋ। ਭਾਈ ਗੋਰਾ ਜੀ ਜੋ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਵਾਨ ਲੈ ਕੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਉਂ ਖੂਬ ਤੇਗ ਚੱਲੀ। ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਮਾਰ-ਮਾਰ ਕੇ ਤੁਰਕਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਦਿੱਤੇ। ਭਾਈ ਗੋਰੇ ਨੇ ਤੁਰਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕੀ ਰੱਖਿਆ। ਵਹੀਰ ਸਹੀ-ਸਲਾਮਤ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਈ ਗੋਰੇ ਨੇ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੀਆਂ ਮਾਈਆਂ ਨੂੰ ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ। ਇਸ ਦੀ ਖਬਰ ਜਦੋਂ ਵਹੀਰ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਭਾਈ ਗੋਰੇ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਅਸਵਾਰ ਭੇਜੇ। ਜਦੋਂ ਭਾਈ ਗੋਰਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਭਾਈ ਗੋਰੇ ਦੇ ਸਭ ਗੁਨਾਹ ਬਖਸ਼ ਦਿੱਤੇ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾੲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ
ਪਾਰਕਿਨਸਨ ਰੋਗ
ਪਾਰਕਿਨਸਨ ਰੋਗ (Parkinsons disease or PD) ਕੇਂਦਰੀ ਤੰਤਰਿਕਾ ਤੰਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰੋਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਗੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਕੰਬਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਾਰਕਿੰਨ‍ਸੋਨਿਜ‍ਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਹਿਸਤਾ ਆਹਿਸਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਕਦੋਂ ਲੱਛਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ। ਅਨੇਕ ਹਫਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਦ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਝ ਗੜਬੜ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਜਦੋਂ ਹਿਸ‍ਟਰੀ ਕੁਰੇਦਦੇ ਹਨ ਤਦ ਮਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਘਰਵਾਲੇ ਪਿੱਛੇ ਝਾਤ ਮਾਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਾਂ ਸਚਮੁਚ ਇਹ ਕੁੱਝ ਲੱਛਣ ਘੱਟ ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਲੇਕਿਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਾ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ - ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਦੁਰਘਟਨਾ, ਚੋਟ, ਬੁਖਾਰ ਆਦਿ। ਇਹ ਸੰਯੋਗਵਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਕਤ ਤਾਤਕਾਲਿਕ ਘਟਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ਧਿਆਨ ਪਾਰਕਿਨਨ‍ਸੋਨਿਜ‍ਮ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪਾਰਕਿਨਸਨ ਦੇ ਲਛਣ
ਪਾਰਕਿਨਸਨ ਦੇ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹਨ; ਕੰਬਣੀ, ਹੌਲੀ ਹੋਣਾ,ਤੁਰਨ ਲਗਿਆਂ ਅਕੜਾ ਹੋਣਾ,ਸੰਤੁਲਿਨ ਵਿਗੜਨਾ ਅਤੇ ਪੱਠਿਆਂ ਦੀ ਸਖਤਾਈ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੱਛਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਥਕਾਵਟ, ਲਿਖਣ ਲਗਿਆਂ ਸਮਸਿਆ ਆਉਣੀ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਝੁਕਾਅ, ਕਬਜੀ, ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੀਦ ਨਾ ਆਉਣੀ, ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆਉਂਣੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਕਿਨਸਨ ਰੋਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਗ
ਬਟਰਫਲਾਈ ਵੈਲੀ (ਤੁਰਕੀ)
ਬਟਰਫਲਾਈ ਵੈਲੀ (Kelebekler Vadisi) ਦੱਖਣੀ-ਪੱਛਮੀ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਮੁਗਲਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਫੇਥੀਏ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਸਮੁੰਦਰਤਟੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਸੌ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੀ ਰੰਗ - ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਤਿਤਲੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰੰਗੀ, ਕਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸਫੇਦ ਬਾਘ ਵਰਗੇ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤਿਤਲੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ.
ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ
ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ (1906-13 ਮਈ 1966) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ । ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿਤਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਹੁਕਮ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਪਿੰਡ ਨੂਰਪੁਰ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਲਾਇਲਪੁਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਲਾਇਲਪੁਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜਲੰਧਰ ਆ ਵਸੇ।
ਪੇਸ਼ਾ
1940 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਪੰਜਾਬ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮੰਗਤੀ ਲਈ ਗੀਤ ਲਿਖੇ। ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਦਵਾਈ ਪਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਨੂਰਪੁਰੀ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚਲਾ ਨੌਜਵਾਨ ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਹੈ । ਉਸ ਦੇ ਅਮਰ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਗਾ ਕੇ ਹਰਚਰਨ ਗਰੇਵਾਲ, ਆਸਾ ਸਿੰਘ ਮਸਤਾਨਾ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ, ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਆਦਿ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ-
2016 ਪਠਾਨਕੋਟ ਹਮਲਾ
2016 ਪਠਾਨਕੋਟ ਹਮਲਾ 2 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਪਠਾਨਕੋਟ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਅੱਡੇ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 2 ਅੱਤਵਾਦੀ ਅਤੇ 3 ਸੁਰੱਖਿਆ ਫ਼ੌਜੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। 2 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਲਗਾਤਾਰ 17 ਘੰਟੇ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ। ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਵਰਦੀ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਨਾਂ ਦੀ ਇਸਲਾਮੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ।
ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ
ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ
ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾ ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨਾਂ, ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਰਲ ਕੇ ਬਣਾਈ ਜਿਸਦਾ ਮਕਸਦ ਸਵ ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
2016 ਪਠਾਨਕੋਟ ਹਮਲਾ
3 ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 6 ਹੋ ਗਈ। 3 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਗੋਲੀਆਂ ਚੱਲਣ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਫ਼ਸਰ ਦੀ ਇੱਕ ਧਮਾਕੇ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ 4 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਚੱਲੀ ਅਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। 4 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਯੁਕਤ ਜਿਹਾਦ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਲਈ।
ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
2016 ਪਠਾਨਕੋਟ ਹਮਲਾ
ਹਵਾਲੇ
<div data-template-mapping="{"targetname":"Reflist"}" class="reflist columns references-column-width" style="-moz-column-width: 30em; list-style-type: decimal;">
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਠਾਨਕੋਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਿਕ ਅਹਿੰਸਾ
ਜੀਆ ਸਹੋਤਾ ਖੁਰਦ
ਜੀਆ ਸਹੋਤਾ ਖੁਰਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 84 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 414 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 220 ਮਰਦ ਅਤੇ 194 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 882 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਘੱਟ, 833 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 90.00% ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 95.41% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 83.91% ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਫੱਤਾ ਮਾਲੋਕਾ
ਫੱਤਾ ਮਾਲੋਕਾ ਜਾਂ ਫੱਤਾ ਮਾਲੋ ਕਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਫੱਤਾ ਮਾਲੋਕਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 5965 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 23.28 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨੂਰਪੁਰਾ (ਬਲਾਕ ਪਾਤੜਾਂ)
ਨੂਰਪੁਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪਾਤੜਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਮਝੌਤੇ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ
ਸਮਝੌਤੇ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਇੱਕ ਪੰਜ ਸਿਤਾਰਾ ਹੋਟਲ ਹੈ ਜੋਕਿ ਚੇਨਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ I ਇਹ ਹੋਟਲ ਟੀ. ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਜੀ. ਐਨ. ਚੈਟੀ ਰੋਡ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਹੋਟਲ ਨੂੰ ਟਰੇਡਰਜ਼ ਹੋਟਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ I ਇਹ ਹੋਟਲ 1000 ਮਿਲੀਅਨ ਰੁਪੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ I
ਦਸਤਾਨਾ
right|thumb|300x300px|ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਦਸਤਾਨੇ (ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਦਸਤਾਨਾ, ਇੱਕ ਸਾਰਾ ਹੱਥ ਢੱਕਣ ਵਾਲਾ ਕੱਪੜਾ ਹੈ। ਦਸਤਾਨੇ ਦੇ ਹਰੇਕ ਉਂਗਲੀ ਅਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਸੁਰਾਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਕੋਈ ਓਪਨਿੰਗ ਹੈ ਪਰ ਕੋਈ (ਜਾਂ ਛੋਟਾ) ਹਰੇਕ ਉਂਗਲੀ ਲਈ ਢੱਕਣ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿੰਗਰਲੈਸ ਗਲਵਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਉਂਗਲੀ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਖੁੱਲਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖੁੱਲਣ ਵਾਲੀ ਅੰਗਰ ਗਲੋਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਗੌੰਟੈੱਲਟਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਲਝਣਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ। ਗਲਵ ਜੋ ਪੂਰੇ ਹੱਥ ਜਾਂ ਮੁੱਠੀ ਨੂੰ ਢੱਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਵੱਖਰੇ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਖੁੱਲਣ ਜਾਂ ਮਠਤਰਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਨੂੰ ਮਿਟਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਟਨਸ ਇੱਕੋ ਸਮਗਰੀ ਦੇ ਬਣੇ ਦਸਤਾਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਨਿੱਘੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਂਗਲੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੱਘ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਘੱਟ ਸਤਹ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਗਰਮੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦਸਤਾਨੇ ਅਤੇ ਮਿਟਨ ਦੇ ਹਾਈਬਰਿਡ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਉਂਗਲੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਅੰਗਲ ਦੇ ਦਸਤਾਨੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਅੰਗੂਠੇ) ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ-ਖੁੱਲੀਆਂ ਮਠੜੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਚਾਰ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਡੱਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡੱਬਾ ਨੂੰ ਉਂਗਲਾਂ ਤੋਂ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੱਥ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਇਹ ਆਮ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੱਪੜੇ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲੋਵ ਤੋਂ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮੋਤੀ ਦੇ ਖੋਖਲੇ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਉਂਗਲੀਹੀਣ ਦਸਤਾਨੇ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵੈਲਕਰੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਬਟਨ ਦੁਆਰਾ ਵਾਪਸ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਸਤਾਨੇ ਠੰਡ ਜਾਂ ਗਰਮੀ, ਘਿਰਣਾ, ਘੁਟਣ ਜਾਂ ਰਸਾਇਣਾਂ, ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਾਂ ਜੋ ਚੀਜ਼ ਹੱਥ ਨੂੰ ਛੋਹਣ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੈਟੇਕਸ, ਨਾਈਟਰੀਲ ਰਬੜ ਜਾਂ ਵਿਨਾਇਲ ਡਿਸਪੋਸੇਜਲ ਦਸਤਾਨੇ ਅਕਸਰ ਸਿਹਤ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਦੁਆਰਾ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਸਬੂਤ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਅਪਰਾਧੀ ਫਿੰਗਰਪਰਿੰਟ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਦਸਤਾਨੇ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋਰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ, ਦਸਤਾਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪ੍ਰਿੰਟਸ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਲੱਖਣ ਹਨ। ਦਸਤਾਨੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲਾਅ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਲਾਜ਼-ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਦਸਤਾਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨਣ ਦਾ ਕੰਮ ਇੱਕ ਅੜਿੱਕੇ ਦੇ ਜੁਰਮ ਵਜੋਂ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਸਤਾਨੇ, ਕੱਪੜੇ, ਬੁਣੇ ਹੋਏ ਉੱਨ, ਚਮੜੇ, ਰਬੜ, ਲੈਟੇਕਸ, ਨਿਓਪਰੀਨ, ਰੇਸ਼ਮ, ਅਤੇ ਧਾਤ (ਮੇਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ) ਸਮੇਤ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਕੇਵਲਾਰ ਦੇ ਦਸਤਾਨੇ ਕੱਟ ਲੱਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦਸਤਾਨੇ ਅਤੇ ਗਊਟਲੇਟ ਪ੍ਰੈਜ਼ਿਟ ਸੁਟਸ ਅਤੇ ਸਪੇਸ ਸੂਟਸ ਦੇ ਅਟੁੱਟ ਭਾਗ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਪੋਲੋ / ਸਕਾਲਬ ਏ 7 ਐੱਲ, ਜੋ ਕਿ ਚੰਦ ਨੂੰ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਪੇਸਯੂਸਟ ਗਲਾਸ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਲਚਕਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬੇਰਹਿਮੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।
ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ
thumb|ਇੱਕ ਡਿਸਪੋਜ਼ੇਬਲ nitrile ਰਬੜ ਦਾ ਦਸਤਾਨਾ
ਖੇਡ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ
thumb|ਡ੍ਰਾਈ ਸਕੂਗਾ ਦਸਤਾਨੇ thumb|ਰੇਸਿੰਗ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਦੇ ਦਸਤਾਨੇ
ਕਪਾਹ ਦੇ ਦਸਤਾਨੇ; ਚੰਗੀ ਘਬਰਾਹਟ, ਪਰ ਥਰਮਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਸੁੱਕੇ ਦਸਤਾਨੇ; ਪਾਣੀ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਲੇਟੈਕਸ ਕਲਾਈ ਸੀਲ ਦੇ ਨਾਲ ਰਬੜ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਵੈੱਟ ਦਸਤਾਨੇ; ਨਿਊਓਪਰੀਨ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੰਦਰਾਜ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਬਾਇਥਲਨ ਡੋਲੇਵ - ਇੱਕ ਸਕਾਈਿੰਗ ਖਿੱਚ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਗਲਵ ਦੇ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਗਠਜੋੜ ਮਿਸ਼ਰਨ ਹੈ, ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਠੰਡੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ .22lr ਗੋਲੀ-ਸਿੱਕਾ ਸਿੰਗਲ ਐਕਸ਼ਨ / ਫੌਰਨਰ-ਐਕਸ਼ਨ ਬਾਇਥਲੋਨ ਰਾਈਫਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਡਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਰਾਸ ਕੰਟਰੀ ਸਕੀਇੰਗ ਵਿੱਚ ਖੰਭੇ ਪਿਸਤੌਲ ਦਸਤਾਨੇ - ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਪਿਸਟਲ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਹੱਥ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਰਾਈਫਲ ਦਸਤਾਨੇ - ਪ੍ਰੌਏ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਾਈਫਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਗੈਰ-ਸਕਿਡ ਸਤਹ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੀ-ਉਚਾਈ ਵਾਲੀ ਭਾਰੀ ਇੱਕ-ਹੱਥ (ਨਾ-ਸ਼ੂਟਿੰਗ) ਦਸਤਾਨੇ. ਗੋਡੇ, ਬੈਠੇ ਅਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਇਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਸਤਾਨੇ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਅਤੇ ਰਾਈਫਲ ਦਾ ਭਾਰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 3 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਹੈ (6.6 lb) ਤੋਂ 7 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (15 lb), ਰਾਈਫਲ ਸਟਾਕ ਦੀ ਕਿਸਮ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿੰਗਰ ਟਿਪ ਵਿਵਹਾਰਕਤਾ; ਜਿੱਥੇ ਸੰਚਾਰੀ ਧਾਗਾ ਜਾਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਪੈਚ ਕੇਵਲ ਉਂਗਲਾਂ (ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੰਜਿੰਗ ਫਿੰਗਰ ਅਤੇ ਥੰਬ) ਦੇ ਸੁਝਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਢਲੇ ਟਿਪ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਲਈ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਫੁੱਲ ਹੈਂਡ ਵਵਾਹੈਕਟੀ; ਜਿੱਥੇ ਸੰਪੂਰਨ ਦਸਤਾਨੇ ਸੰਜਮਿਤ ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਸਟੀਕ ਟਾਈਪਿੰਗ ਅਤੇ ਮਲਟੀ-ਟੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿਕ ਟਚ ਅਤੇ ਚਤਰਤਾ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ. ਪਾਵਰ ਗਲੋਵ - ਨਿਣਟੇਨਡੋ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਨੁਸਾਰੀ ਕੰਟਰੋਲਰ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸਤਾਨੇ
ਪੀਕਿਨ ਜ਼ਿਲਾ
ਇਹ ਅਲਬਾਨਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਰੇਸ਼ਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜ਼ਿਲਾ ਇਲਬਾਸਨ ਕਾਉਂਟੀ 'ਚ ਪੇਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਬੇਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲਬਾਸਨ ਕਾਉਂਟੀ
ਰਿਆਧ
ਰਿਆਧ (الرياض ਲਿਪਾਂਤਰਨ ਅਰ ਰਿਆਧ ਭਾਵ ਬਾਗ਼) ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਆਧ ਸੂਬੇ ਦੀ ਵੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੇਤਰਾਂ ਨਜਦ਼ ਅਤੇ ਅਲ-ਯਮਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਠਾਰ ਉੱਤੇ ਅਰਬ ਪਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਬਾਦੀ 5,254,560 ਅਤੇ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਅਬਾਦੀ 70 ਲੱਖ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪੰਦਰਾਂ ਨਗਰਪਾਲਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਰਿਆਧ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਰਿਆਧ ਦੇ ਮੇਅਰ ਹੇਠ ਅਤੇ ਰਿਆਧ ਵਿਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਰਿਆਧ ਸੂਬੇ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸੱਤਮ ਬਿਨ ਅਬਦੁਲਾਜ਼ੀਜ਼ ਹੇਠ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਵਰਤਮਾਨ ਮੇਅਰ ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਅਬਦੁਲ ਰਹਿਮਾਨ ਅਲ ਮੋਗਬਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਿਆਧ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੂਰਨ-ਇਸਤਰੀ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਦਿਆਲਾ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੋਰਾ ਬਿੰਤ ਅਬਦੁਲਰਹਿਮਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਬੀਟਾ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਐੱਲਜੀਬੀਟੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਚੇਨਈ 'ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਕਲਾਸ, ਲਿੰਗ, ਅਤੇ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀਕਰਨ ਦੇ ਡਿਗਰੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਵੰਨ ਹਨ। ਉਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਾਰਜਿਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਟਰਾਂਸਜੈਨਡਰ ਸਰਗਰਮੀ ਅਤੇ ਲੋਕ (ਏਮਏਸਏਮ) ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਵੂਮਨ (ਟੀਜੀ) ਨਾਲ ਸੈਕਸ ਹੋਣ ਲਈ ਐੱਚਆਈਵੀ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਪਹਿਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ। ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ 1990 ਵਿੱਚ ਏਮਏਸਏਮ ਅਤੇ ਟੀਜੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਸੁਨੀਲ ਮੈਨਨ ਦੀ ਮੈਪਿੰਗ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹੋਦਾਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਗਠਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਲਈ ਖਾਲੀ, ਕੰਮ-ਕਲਾਸ ਏਮਏਸਏਮ ਜੋ ਜਨਤਕ ਕਰੁਸਿੰਗ ਚਟਾਕ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਤਮ ਸਨਮਾਨ ਮਹੀਨਾ ਜੂਨ 2016 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ 3,900 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਤਕਰੀਬਨ 33,000 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਬੋਸਟਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।  ਇਹ ਦੋ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੈਪਸਸਾਂ 'ਤੇ 17 ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ, ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ, ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੇਟ, ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ, ਡੈਂਟਲ, ਬਿਜਨਸ, ਅਤੇ ਲਾਅ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਕੈਂਪਸ ਬੋਸਟਨ ਦੇ ਫੇਨਵੇ-ਕੈੰਮਰ ਅਤੇ ਆਲਸਟਨ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਚਾਰਲਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕੈਂਪਸ ਬੋਸਟਨ ਦੇ ਸਾਊਥ ਏਂਥ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਬੀਯੂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਬਹੁਤ ਉੱਚ ਖੋਜ ਕਿਰਿਆ) ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨੇਗੀ ਵਰਗੀਕਰਣ ਵਿੱਚ ਆਰ 1 ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੀਯੂ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਬੋਸਟਨ ਕਨਸੋਰਟੀਅਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ   ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ 37 ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਨਿਊਜ ਐਂਡ ਵਰਲਡ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ 2017 ਦੇ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ 39 ਵੀਂ ਥਾਂ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਪੂਰਵ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਜਾਂ ਅਤੀਤ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ, 23 ਪੁਲਿਤਜ਼ਰ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ, 10 ਰੋਡਜ਼ ਸਕੋਲਰ, ਛੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਸਕੋਲਰ, 48 ਸਲਾਓਨ ਫੈਲੋ, ਨੌ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ, ਅਤੇ ਕਈ ਐਮੀ ਅਤੇ ਟੋਨੀ ਐਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਹਨ। ਬੀਯੂ ਕੋਲ ਮੈਕ ਆਰਥਰ, ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ, ਟਰੂਮਨ ਅਤੇ ਗੱਗਨਹੈਮ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਹੋਲਡਰ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਮਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਪਿਛਲੇ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਫੈਕਲਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਬੀਯੂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਿਕੰਦਰ ਗ੍ਰਾਹਮ ਬੈੱਲ ਨੇ ਬੀ.ਯੂ. ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਫੋਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।
ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਟੈਰੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਨਸੀਏਏ ਡਿਵੀਜ਼ਨ 1 ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬੀ ਯੂ ਐਥਲੈਟਿਕ ਟੀਮਾਂ ਪੈਟ੍ਰੋਟ ਲੀਗ ਅਤੇ ਹਾਕੀ ਈਸਟ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਾਸਕੋਟ ਰਾਈਟ ਔਫ ਬੋਸਟਨ ਟੋਰੀਅਰ ਹੈ। ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਹਾਕੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੇ ਅਦਾਰੇ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚਾਰਟਰ
ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ 1839 ਵਿੱਚ ਨਿਊਬਰੀ, ਵਰਮੋਂਟ ਵਿੱਚ ਨਿਊਬਰੀ ਬਿਬਲੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1869 ਵਿੱਚ ਮੈਸਾਚੁਸੇਟਸ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ "ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ" ਨਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰਟਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ 1939 ਅਤੇ 1969 ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰਨਲ ਸਮਾਰੋਹ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ।
ਅਪ੍ਰੈਲ 24-25, 1839 ਨੂੰ ਬੋਸਟਨ ਵਿੱਚ ਓਲਡ ਬ੍ਰੋਮਫੀਲਡ ਸਟਰੀਟ ਚਰਚ ਵਿਖੇ ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਨਿਊਬਰੀ, ਵਰਮੋਂਟ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਤੇ, ਸਕੂਲ ਨੂੰ "ਨਿਊਬਰੀ ਬਿਬਲੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ" ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
1847 ਵਿੱਚ, ਕੰਨਕੌਰਡ, ਨਿਊ ਹੈਮਪਸ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕੌਂਗਰੈਸਟੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੇ ਇੰਕਟੀਚਿਊਟ ਨੂੰ ਕਾਂਨਕੋਰਡ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ 1200 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸੰਗਠਿਤ ਚਰਚ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਕੰਨਕੌਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਰੀਮਡਲਿੰਗ ਦੇ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ। ਇਕ ਨਿਯਮ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 20 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕੰਨਕੋਰਡਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗੀ। ਨਿਊ ਹੈਮਪਸ਼ਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਚਾਰਟਰ ਨੇ ਸਕੂਲ ਨੂੰ "ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਜਨਰਲ ਬਿਬਲੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ" ਨਾਮਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਕੰਨਕੌਰਡ ਬਿਬਲੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸਹਿਮਤੀ ਵਾਲੇ 20 ਸਾਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਨਾਲ, ਕਨੌਂਚਡ ਬਾਈਬਲ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਟਰੱਸਟੀ ਬਰੁਕਲਿਨ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਦੇ ਆਸਪਿਨਵਵਾਲ ਹਿੱਲ ਵਿਖੇ 30 ਏਕੜ (120,000 ਮੀ 2) ਖਰੀਦ ਗਏ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਭਾਵਤ ਪੁਨਰ ਸਥਾਪਤੀ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ 1867 ਵਿੱਚ ਬੋਸਟਨ ਵਿੱਚ 23 ਪਿੰਕਨੀ ਸਟਰੀਟ ਵਿੱਚ ਗਈ ਅਤੇ "ਬੋਸਟਨ ਥੀਓਲਾਜੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ" ਵਜੋਂ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਚਾਰਟਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
1869 ਵਿੱਚ, ਬੋਸਟਨ ਥੀਓਲਾਜੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਤਿੰਨ ਟਰੱਸਟੀਆਂ ਨੂੰ "ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ" ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਈ ਇੱਕ ਚਾਰਟਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਟਰੱਸਟੀ ਬੋਸਟਨ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਵਿਦਿਅਕ ਉੱਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਅਤੇ ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬਾਨੀ ਬਣੇ। ਉਹ ਇਜ਼ਾਕ ਰਿਚ (1801-1872), ਲੀ ਕਲੈਫ਼ਲਿਨ (1791-1871) ਅਤੇ ਜੇਕੈਬ ਸਲੀਪਰ (1802-1889) ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਲਈ ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੈਸਟ ਕੈਂਪਸ ਡੌਰਮੈਟਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੀ ਕਲੈਫਲਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਲੀਅਮ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸਨ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 26 ਮਈ, 1869 ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚਾਰਟਰ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਜੁਲਾਈ 1909 ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਸੁਜਾਨ ਦੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਉਸ ਦੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਮੁੱਢਲਾ ਬਚਪਨ ਉਸ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਲ ਮੁਕੰਦ ਖੱਤਰੀ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਬੀ.ਏ. ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਐਮ.ਏ. ਪਾਸ ਕਰ ਕੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ, ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਰਾਗੀ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਪਾਸੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਖਣੀ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨੀ ਸਿੱਖੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਲਕੱਤੇ ਦੇ ਡੀ.ਏ.ਵੀ. ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਇਆ। ਪਰ ਉਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਕੱਤੇ ਦੀ ਮਛੂਆ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਟਰੀਟ ਵਿਚਲੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵੱਲ ਵਧਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਜੋਗਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨਾਲ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ।
ਬਤੌਰ ਲਿਖਾਰੀ
ਬਤੌਰ ਲਿਖਾਰੀ ਉਹਨਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹੀ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਸੀ। ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ ਸਮਾਜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕੇ ਅਤੇ ਵੰਚਿਤ ਵਰਗ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਦਾ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ. ਉਹ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸਾਹਿਤਕ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਲੇਖ ਵੀ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖ, ਤਵੀਆਂ ਵਾਲਾ ਵਾਜਾ, ਮਾਸਿਕ ਰਸਾਲੇ ਲਖਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਦੋ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਜੰਮੂ ਜੀ ਤੁਸੀ ਬਾਰ੍ਹੇ ਰਾ ਅਤੇ ਖੁੰਬਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਦੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ, ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ, ਡੇਢ ਆਦਮੀ, ਮਨੁੱਖ ’ਤੇ ਪਸ਼ੂ, ਕਲਗ਼ੀ ਦੀਆਂ ਅਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ’ਤੇ ਗਰਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਸ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ (ਵਾਦੇ ਕੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ), ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ (ਅਮਰ ਗੁਰੂ ਰਿਸ਼ੀਮਨ) ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ (ਕਲਗ਼ੀ ਦੀਆਂ ਅਣੀਆਂ) ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ।
ਸਨਮਾਨ
1986 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਗ੍ਰਾਂ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ	1909 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1993
ਲਿਬਨਾਨੀ ਪਾਊਂਡ
ਲਿਬਨਾਨੀ ਪਾਊਂਡ (ਮੁਦਰਾ: £ ਜਾਂ L£; ਅਰਬੀ: lira; ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: livre; ISO 4217: LBP) ਲਿਬਨਾਨ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਇਕਾਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਊਂਡ ਵਿੱਚ 100 ਪਿਆਸਤਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਬੇਕਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਓਟੋਮਨ ਲੀਰਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਓਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਬਾਅਦ 1918 ਵਿੱਚ ਮਿਸਰੀ ਪਾਉਂਡ ਦਾ ਚਲਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੀਰੀਆ ਅਤੇ ਲੇਬਨਾਨ ਉੱਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਕਾਬੂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੋਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਮੁਦਰਾ ਸੀਰੀਅਨ ਪਾਉਂਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਫਰੈਂਕ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲੇਬਨਾਨ ਨੇ 1924 ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਿੱਕੇ ਅਤੇ 1925 ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕਨੋਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। 1939 ਵਿੱਚ ਲੇਬਨਾਨ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ। 1941 ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸ ਉੱਤੇ ਨਾਜੀ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਕਬਜੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਫਰੈਂਕ ਨਾਲੋਂ ਮੁਦਰਾ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਲੇਕਿਨ ਲੜਾਈ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਜੁੜ ਗਿਆ, ਲੇਕਿਨ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ 1949 ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੁਦਰਾ ਇਕਾਈ ਆਜਾਦ ਹੋ ਗਈ।
ਚਾਂਗ ਝੀਲ (ਜੂੰਨਾਨ)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
ਚਾਂਗ ਝੀਲ ( 'ਲੌਂਗ ਲੇਕ' ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੈਂਗ ਝੀਲ  ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਚਾਂਗ ਝੀਲ, ਸ਼ਿਲਿਨ ਯੀ ਆਟੋਨੋਮਸ ਕਾਉਂਟੀ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਚਾਂਗਹੂ, 1907 m ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ, ਇਸ ਦਾ ਘੇਰਾ 5000 m ਹੈ।
ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੂੰਨਾਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾ ਬੇਗਮ (ਗਾਇਕ)
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾ ਬੇਗਮ (ফিরোজা বেগম) (28 ਜੁਲਾਈ 1930 – 9 ਸਤੰਬਰ 2014) ਸੀ, ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁੱਲ ਸੰਗੀਤ ਗਾਇਕ. ਉਸ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕੇ 1979  ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ  ਨੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾ ਬੇਗਮ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਜੁਲਾਈ 1930 ਨੂੰ ਗੋਪਾਲਗੰਜ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਰਤੈਲ ਘੋਨਾਪੜਾ ਦੇ ਜ਼ਮੀਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਮੁਹੰਮਦ ਇਸਮਾਈਲ ਅਤੇ ਬੇਗਮ ਕੋਕਾਬੁਨੇਸਾ ਸਨ। ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਗੀਤ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਛੇਵੇਂ ਗ੍ਰੇਡ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾ ਬੇਗਮ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗਾਇਆ। ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਕਮਲ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ, ਇਸ ਦੇ ਉਰਦੂ ਗਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਗਾਣੇ 'ਮਯਾ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ, ਪ੍ਰੀਤ ਭਰੇ ਸ਼ੁਨੋ' ਅਤੇ 'ਪ੍ਰੀਤ ਭਰੇ ਆਯਾ' ਸਨ। ਉਹ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਕਵੀ ਕਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁੱਲ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ 380 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਨਾਜ਼ਰਲ ਗਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਗੀਤ, ਗ਼ਜ਼ਲ, ਕਾਲੀ, ਭਜਨ, ਹਮਦ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। 1942 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 78 ਆਰਪੀਐਮ ਡਿਸਕ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਰਿਕਾਰਡ ਕੰਪਨੀ ਐਚ ਐਮ ਵੀ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾ ਇਸਲਾਮੀ ਗੀਤ  ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ 12 ਐਲਪੀ, 4 ਈਪੀ, 6 ਸੀ ਡੀ ਅਤੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਡੀਓ ਕੈਸਟ ਰਿਕਾਰਡ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।  ਉਹ 1954 ਤੋਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤਕ ਉਹ 1967 ਵਿੱਚ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚਲੀ ਗਈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
1956 ਵਿਚ, ਫਿਰੋਜ਼ਾ ਬੇਗਮ ਨੇ ਇੱਕ ਗਾਇਕ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਕਮਲ ਦਾਸਗੁਪਤਾ (ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਲਾਮ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਮਲਉੱਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਨਾਮ ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ)  ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। 20 ਜੁਲਾਈ 1974 ਨੂੰ ਕਮਲ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੇਟਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਹਾਮਿਨ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਸ਼ਫੀਨ ਅਹਿਮਦ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹਨ। ਉਹ ਫਿਲਹਾਲ ਰੌਕ ਬੈਂਡ ਮੀਲਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।
ਮੌਤ
ਫਿਰੋਜ਼ਾ ਬੇਗਮ ਦੀ 9 ਸਤੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਕਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਫਲਪੋਤਾ
ਫਲਪੋਤਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਿਦਿਆ ਸ਼ਾਹ
ਵਿਦਿਆ ਸ਼ਾਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਅਹਿਮ ਸੰਗੀਤਕ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਵਾਹ ਵਾਸਤੇ ਸਦਕਾ ਉਸ ਨੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸਮਤ ਆਜ਼ਮਾਈ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਆਈਕਾਨ ਸ਼ੁਭਾ ਮੁਦਗਲ ਕੋਲੋਂ ਖ਼ਿਆਲ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੀਰਾਨੰਦ ਕੋਲੋਂ ਠੁਮਰੀ, ਦਾਦਰਾ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਸ਼ਾਹ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
right|thumb|300x300px|ਵਿਦਿਆ 'ਸਹਿਮਤ' ਲਈ ਗਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਜਨਵਰੀ 2011 ਨਵੀਂ-ਦਿੱਲੀ. thumb|ਨਾਰੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡ ਤੇ ਵਿਦਿਆ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕਰਨਾਟਿਕ ਗਾਇਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ,  ਅਤੇ ਕਈ ਕਨਸਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਵਿਦਿਆ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਆਭਾ ਮੁਦਗਲ ਤੋਂ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰਗ-ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੀਰਾਨੰਦ ਤੋਂ ਥੁਮਰੀ, ਦਾਦਰਾ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕੀ ਸਿੱਖੀ।
ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜ
ਉਹ ਪਰਿਧੀ ਰਿਸਰਚ - ਅਧਿਕਾਰ ਅਧਾਰਿਤ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਜਨਮ ਸੰਧੀ ਢੰਗਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਬਾਨੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਵੇਲਜ਼, ਡੀ.ਐਫ.ਆਈ.ਡੀ., ਯੂ.ਕੇ., ਯੂ.ਐੱਨ.ਐੱਫ.ਪੀ. ਅਤੇ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ. ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦਫ਼ਤਰ, ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ (ਯੂ.ਐਨ.ਆਰ.ਆਈ.ਐਸ.ਡੀ) ਲਈ. ਭਾਰਤ, ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ./ਏਡਜ਼ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲਈ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਜ਼ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ (ਇੰਡੀਆ) ਟਰੱਸਟ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਸੀ। ਉਹ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਇਨ ਬਰੇਕਥਰੂ (ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾ) ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਮੀਡੀਆ ਐਂਡ ਅਲਟਰਨੇਟਿਵ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਸੀ.ਐਮ.ਏ.ਸੀ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ
ਵਿਦਿਆ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਵਿਆਹ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ-ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਪਾਰਥਿਵ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਬੇਟੀ ਅੰਤਰਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਨੋਅਲ ਕੋਵਾਰਡ
thumb|ਕਾਵਰਡ 1972 ਵਿਚ ਸਰ ਨੋਅਲ ਪੇਅਰਸ ਕੋਵਾਰਡ (16 ਦਸੰਬਰ 1899 – 26 ਮਾਰਚ 1973) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ  ਨਾਟਕਕਾਰ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਸੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰਜਵਾਬੀ, ਲਿਸ਼ਕਪੁਸ਼ਕ, ਅਤੇ ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਕਹਿਣ ਵਾਂਗ, "ਨਿੱਜੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਸੂਝ ਸਮਝ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਰੰਗ, ਲਹਿਜੇ ਅਤੇ ਅਡੋਲਤਾ ਦਾ ਸੁਮੇਲ" ਸੀ।
ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਲੰਡਨ ਦੇ ਟੈਡਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਕੋਵਾਰਡ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, 11 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਟੇਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਉੱਚ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਮਾਹੌਲ/ਸਥਾਨ ਬਣਨਾ ਸੀ। ਕੋਵਾਰਡ ਨੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੰਢਣਸਾਰ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਟਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ।  ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮ, ਜਿਵੇਂ 'ਹੇ ਫੀਵਰ', 'ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਾਈਵਜ਼', 'ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਫਾਰ ਲਿਵਿੰਗ', 'ਪ੍ਰੈਜੰਟ ਲਾਫਟਰ' ਅਤੇ 'ਬਲਾਈਦ ਸਪਿਰਟ', ਬਾਕਾਇਦਾ ਥੀਏਟਰ ਰੈਪਟਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਗੀਤਕ ਥੀਏਟਰ ਰਚਨਾਵਾਂ (ਬਿੱਟਰ ਸਵੀਟ ਅਤੇ ਕਾਮਿਕ ਰੇਵਿਊਸ ਓਪਰੇਟਿਆਂ ਸਮੇਤ), ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇਆਂ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਨਾਵਲ 'ਪੌਂਪ ਐਂਡ ਸਰਕਮਸਟੈਂਸ' ਅਤੇ ਤਿੰਨ-ਜਿਲਦੀ ਆਤਮਕਥਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਗਾਣੇ ਵੀ ਕੰਪੋਜ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਕੋਵਾਰਡ ਦਾ ਮੰਚ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਐਕਟਿੰਗ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਛੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਕੋਵਾਰਡ ਨੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਲੰਟੀਅਰ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਜਨਤਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀਕਰਟ ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਕੋਵਾਰਡ ਨੇ 1943 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੈਨਾ ਬਾਰੇ ਫਿਲਮ ਡਰਾਮੇ "ਇਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਵ " ਲਈ ਇੱਕ ਅਕੈਡਮੀ ਆਨਰੇਰੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ 1969 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਈਟ ਦਾ ਖ਼ਤਾਬ ਮਿਲ ਗਿਆ। 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕੈਬਰੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਤਾਜਾ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤ "ਮੈਡ ਡੌਗਜ਼ ਐਂਡ ਇੰਗਲਿਸ਼ਮੈਨ", "ਲੰਡਨ ਪ੍ਰਾਈਡ" ਅਤੇ "ਆਈ ਵੈਂਟ ਟੂ ਆ ਮਾਰਵਲਸ ਪਾਰਟੀ " ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ।
ਉਸ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਗਾਣਿਆਂ ਨੂੰ 1960 ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਪਾਪੂਲਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਕੋਵਾਰਡ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਲਿੰਗਤਾ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਹਿਭਾਗੀ ਗਰਾਹਮ ਪੇਨ ਸਹਿਤ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨੀਕਾਰਾਂ ਨੇ ਅਤੇ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ ਛਪੀਆਂ ਕੋਵਾਰਡ ਦੀਆਂ ਡਾਇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚਿੱਠੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ' ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਅਲਬਰਨੀ ਥੀਏਟਰ (ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਥੀਏਟਰ) ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨੋਲ ਕੋਵਾਰਡ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦੇ ਸਾਲ
ਕੋਵਾਰਡ 1899 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਦੇ ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ-ਪੱਛਮੀ ਉਪਨਗਰ ਟੈਡਿੰਗਟਨ, ਮਿਡਲਸੈਕਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਆਰਥਰ ਸਬੀਨ ਕੋਵਾਰਡ (1856-1937) ਇੱਕ ਪਿਆਨੋ ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਵਾਇਲਟ ਐਜਨੇਸ ਕੋਵਾਰਡ (1863-1954), ਰਾਇਲ ਨੇਵੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਪਤਾਨ ਅਤੇ ਸਰਵੇਅਰ ਹੈਨਰੀ ਗੋਰਡਨ ਵੀਚ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।  ਨੋਅਲ ਕੋਵਾਰਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੇਟਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ 1898 ਵਿੱਚ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਡਰਪੋਕ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਮੀ ਲਾਲਸਾ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵਿੱਤ ਸਨ, ਅਕਸਰ ਗਰੀਬ ਹੈ. ਕੋਵਾਰਡ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਿੱਚ ਲਾਲਸਾ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕਮੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਅਕਸਰ ਮੰਦੇਹਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਕੋਵਾਰਡ ਅੰਦਰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਕੀੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਘਰ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੌਕੀਆ ਕਨਸਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਬੱਚਾ ਹੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੈਪਲ ਰੋਇਲ ਕੋਇਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਰਸਮੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਪਾਠਕ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਅਭਿਆਸ਼ੀ ਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ,  ਕੋਵਾਰਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਜਨਵਰੀ 1911 ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਟਕ ਗੋਲਡਫਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਸੈਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1899 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1973 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੇਅ ਅਦਾਕਾਰ
111
111 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਅਸੀਮ ਅਹਿਮਦ ਅੱਬਾਸੀ
ਅਸੀਮ ਅਹਿਮਦ ਅੱਬਾਸੀ (ਜਨਮ 16 ਜੁਲਾਈ 1981) ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੋਇਟਸ ਕਾਰਨਰ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਟੇਬਲ ਨੰਬਰ 21 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਦੇ ਗਾਣੇ ਹਿੱਟ ਰਹੇ। ਉਹ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਦਾ ਹੈ।
==Mann Mera My lyrics for free==
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ
ਪੇਰਮੇਤ ਜਿਲਾ
ਇਹ ਅਲਬਾਨਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਬੇਨੀਆ ਦੇ ਜਿਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਰੋਕਾਸਤਰ ਕਾਉਂਟੀ
ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰੀ
ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰੀ (1881 – 1958) ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸਨ।
Early life and Education
ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਘੜੂੰਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨੇੜੇ ਪੈਂਦੇ ਕਸਬੇ ਕੁਰਾਲੀ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੰਜਾਬ ਕੋਸ਼ ਦੇ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰੀ ਬਾਰੇ ਇੰਦਰਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਡੂੰਘਾ ਅਧਿਐਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰੀ ਦੇ ਦਾਦਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿੱਤ ਰਸੀਏ ਸਨ।
Expanded description
'ਕੇਸਰੀ' ਤਖੱਲਸ
ਸਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਗਜ਼ਟ ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤਖੱਲਸ 'ਕੇਸਰ' ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੰਨ 1914 ਵਿੱਚ ਕੇਸਰੀ ਤਖੱਲਸ ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਵਿੱਦਿਆ ਭੂਸ਼ਨ ਸ੍ਰੀ ਪੰਡਤ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾਖਾ ਵੱਲੋਂ ਤਜਵੀਜ ਹੋਇਆ ਹੈ।
Marriage and children
ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਹਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ, ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਹਨ।
Death and afterward
ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰੀ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 12 ਮਾਰਚ 1958 ਨੂੰ ਹੋਇਆ।
External links
https://fatehnama.com/product/nikkian-jindaan-vadde-saake-gurbaksh-singh-kesri/
http://www.hindibook.com/index.php?p=sr&Uc=HB-408613
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1881 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1958
ਸਬਿਤਾ ਚੌਧਰੀ
ਸਬਿਤਾ ਚੌਧਰੀ ( 1944/1945 – 29 ਜੂਨ 2017) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸੀ।
ਸਬਿਤਾ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 1944 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਸਲਿਲ ਚੌਧਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ( ਅੰਤਾਰਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰੀ) ਅਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ (ਸੰਜੋਏ ਅਤੇ ਬੌਬੀ) ਸਨ। ਸਬਿਤਾ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਮੌਤ 29 ਜੂਨ 2017 ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਨ 72 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਰਾਬਿੰਦਰ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਸੁਲਗਦੀ ਪਈ ਸੀ।
ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਪਲੇਬੈਕ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ ਹਨ "ਦੂ ਚੋਖੇ ਆਸ਼ਾਰ ਨੱਡੀ ਛਲਛਲ", "ਜਾਰੇ ਜਾ ਜਾ ਮੋਨੋ ਪਖੀ", ਅਤੇ "ਓਈ ਝਿਲਮਿਲ ਝੌਰ ਬੋਨੀ"।
ਹੀਰਕੇ
ਹੀਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਹੀਰਕੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2274 ਸੀ। ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 9.37 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਲ ਦਿਵਸ
ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਲ ਦਿਵਸ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਸਵਿਜਟਰਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਜਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1999 ਵਿੱਚ ਮੀਟਿੰਗ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਦਿਨ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਦਿਨ ਹਰ ਸਾਲ 29 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਰਵੇ
ਸਰਵੇ ਮੁਤਾਬਕ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ 24 ਰਾਜਾਂ ਦੇ18 ਲਖ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਹਰ ਤੀਜਾ ਭਾਰਤੀ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਈ ਬਲਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਜਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦਿਲ ਦਾ ਰੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਕਿ 60% ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਦਿਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੌਰਾ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਵਸ
ਸਦੀ
ਦਿੱਲੀ            ਨਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ
ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਸਦੀ
ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ 1 ਜਨਵਰੀ 1 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ 31 ਦਸੰਬਰ 100 ਨੂੰ ਖੱਤਮ। ਦੂਜੀ ਸਦੀ 1 ਜਨਵਰੀ 101 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ 31 ਦਸੰਬਰ 200 ਨੂੰ ਖੱਤਮ। ਜੋ ਸਾਲ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਕ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਓਹ ਸਦੀ ਦਾ ਆਖਰੀ ਸਾਲ ਹੈ (ਅਰਥ: ਸਾਲ 1900, 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਆਖਰੀ ਸਾਲ ਹੈ)।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
ਚੇਂਗਹਾਈ ਝੀਲ
ਚੇਂਗਹਾਈ ਝੀਲ ਚੀਨ ਦੇ ਜੂੰਨਾਨ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਠਾਰ ਝੀਲ ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 77.22 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (29.81 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ । ਚੇਂਗਹਾਈ ਝੀਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਪੀਰੂਲਿਨਾ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨੋਟਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੂੰਨਾਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਰਾਣੀ ਵਿਜਯਾ ਦੇਵੀ
ਕੋਟਡਾ-ਸੰਗਾਣੀ ਦੀ ਰਾਣੀ ਵਿਜਯਾ ਦੇਵੀ (28 ਅਗਸਤ 1922 - 8 ਦਸੰਬਰ 2005), ਮਹਾਰਾਜਾ ਕੁਮਾਰੀ ਵਿਜੇਲਕਸ਼ਮੀ ਅੰਮਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ, ਯੁਵਰਾਜਾ ਕਾਂਤੀਰਵ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ ਰਾਜਾ ਵਡਿਆਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਯਾ ਚਮਰਾਜਾ ਵਾਡਿਆਰ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਹਿਲ, ਚਾਮੁੰਡੀ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਗੁੱਡ ਸ਼ੈਫਰਡ ਕਾਨਵੈਂਟ ਦੀਆਂ ਨਨਾਂ ਤੋਂ ਪਿਆਨੋ ਸਿੱਖੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਲੰਡਨ ਦੇ ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਮਿਸਟੋਵਸਕੀ ਤੋਂ ਜੋ ਮੈਸੂਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੀਨਾ ਵੈਂਕਟਗਿਰੀਅੱਪਾ ਤੋਂ ਵੀਨਾ ਵਜਾਉਣਾ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1939 ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ, ਉਹ ਸਰਗੇਈ ਰਚਮੈਨਿਨੋਫ ਨੂੰ ਮਿਲੀ।
ਉਸਨੇ 1941 ਵਿੱਚ ਕੋਟੜਾ-ਸਾਂਗਾਣੀ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1947 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਨਿਊਯਾਰਕ ਚਲੀ ਗਈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਐਡੁਆਰਡ ਸਟੀਯੂਰਮੈਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜੂਲੀਅਰਡ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਂਡ ਆਰਟਸ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਸਮਾਜ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਡਾ. ਰੁਕਮਣੀ ਦੇਵੀ ਅਰੁੰਦਲੇ, ਐਸ.ਐਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ. ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤਦੱਤ ਨਰਸਿਮਹਾਰਾਜਾ ਵਾਡਿਆਰ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਧੀਆਂ ਸਨ: ਗੀਤਾ ਦੇਵੀ ਨਾਥ, ਊਸ਼ਾ ਦੇਵੀ ਮਾਲਵੀ, ਉਰਮਿਲਾ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਦੇਵੀ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ: ਅਕਸ਼ੈ ਮਾਲਵੀ, ਪ੍ਰਿਯਮ ਮਾਲਵੀ, ਉਦੈ ਨਾਥ, ਹਨੂਮੰਤ ਨਾਥ ਅਤੇ ਅਨੀਸ਼ਾ ਤਾਰਾਪੋਰਵਾਲਾ।
8 ਦਸੰਬਰ 2005 ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2005 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1922
ਕਿਸ਼ਵਰ ਜ਼ੇਹਰਾ
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਜ਼ੇਹਰਾ ਨੂੰ 2008 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਤੋਂ ਮੁਤਾਹਿਦਾ ਕੌਮੀ ਮੂਵਮੈਂਟ (MQM) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਤੋਂ MQM ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ  ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਤੋਂ MQM-P ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਮੁੜ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
2019 ਵਿੱਚ, ਜ਼ੇਹਰਾ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿੱਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਨਵੇਂ ਸੂਬੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 27 ਜੁਲਾਈ 2020 ਨੂੰ, ਜ਼ੇਹਰਾ ਨੂੰ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਕੈਬਨਿਟ ਸਕੱਤਰੇਤ ਦੀ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਚੁਣੀ ਗਈ।
ਉਹ ਇਮਰਾਨ ਇਸਮਾਈਲ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਘੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਚਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਿੰਧ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਬੇਦਖਲੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੋਗਰਾਡੇਕ ਜ਼ਿਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਬੇਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਰਸੇ ਕਾਉਂਟੀ
ਕ੍ਰਿਸਟੋਫ਼ਰ ਨੋਲਨ
ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਐਡਵਰਡ ਨੋਲਨ, (ਜਨਮ 30 ਜੁਲਾਈ 1970) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਔਟਿਊਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਸਟੋਫ਼ਰ ਨੋਲਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਫ਼ੌਲੋਵਿੰਗ (1998). ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮੇਮੈਂਟੋ (2000), ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਲਾਹਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਰਜਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਇਨਸੋਮਨੀਆ (2002) ਨਾਲ ਸੁਤੰਤਰ ਤੋਂ ਸਟੂਡੀਓ ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਦ ਡਾਰਕ ਨਾਈਟ ਫ਼ਿਲਮ ਲੜੀ (2005-2012), ਦ ਪ੍ਰੈਸਟੀਜ (2006), ਇਨਸੈਪਸ਼ਨ (2010), ਇੰਟਰਸਟੈਲਰ (2014) ਅਤੇ ਡਨਕਿਰਕ (2017) ਜਿਹੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਨੋਲਨ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਜੋਨਾਦਨ ਨੋਲਨ ਦੇ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਐਮਾ ਥੌਮਸ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਪਨੀ ਸਿੰਕੌਪੀ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ
ਮੌਲ਼ੀ
ਮੌਲ਼ੀ ਜਾਂ ਖੰਬਣੀ ਰੰਗ ਬਰੰਗੇ ਸੂਤੀ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਉਣੀ ਇੱਕ ਡੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਨੇਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਗਨਾਂ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਲਾਲ ਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਮੰਗਲ ਸੂਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਇਹ ਵਰ ਤੇ ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਸੱਜੇ ਗੁੱਟ ਤੇ ਮੌਲ਼ੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਸ ਸ਼ਗਨ ਨੂੰ ਗਾਨਾ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਜਾਂ ਕੰਗਣਾ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਲਾਲ, ਪੀਲੇ, ਹਰੇ ਅਤੇ ਸਫ਼ੈਦ ਰੰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਡੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੌਲੀ ਜਾਂ ਖੰਮਣੀ ਦਾ ਵਿਆਹ, ਮੰਗਣੇ ਨਾਲ ਗੂੜਾ ਸੰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇ ਕਿ ਜਦੋ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਮੰਗਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੁੜੀ ਦੇ ਮਾਪੇ ਇੱਕ ਰੂਪਏ ਨੂੰ ਖੰਮਣੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।
ਪੀਹਣ ਕਰਨ ਦੀ ਰਸਮ
ਕੁੜੀ ਜਾਂ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾ ਪੀਹਣ ਕਰਨ ਲਈ ਆਂਢ ਗੁਆਢ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਛੱਜ ਲੈ ਕੇ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਘਰ ਆਉਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਛੱਜਾਂ ਤੇ ਖੰਮਣੀਆਂ ਬੰਨ ਕੇ ਫਿਰ ਪੀਹਣ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਆਟੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ
ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤੋ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾ ਆਟੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚਾਚੀਆਂ, ਤਾਈਆਂ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਘਰ ਆਉਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਘਰ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਲਾਗਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਬਾਲਟੀ ਨੂੰ ਤੇ ਗੜਵੀ ਨੂੰ ਖੰਮਣੀ ਬੰਨਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਤਾਈਆਂ, ਚਾਚੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਟ ਤੇ ਖੰਮਣੀ ਬੰਨਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਆਟੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਆਟਾ ਗੁੰਨਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਗੀਤ ਵੀ ਗਾਉਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ
ਰਾਣੋ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ, ਰਸਮ ਆਟੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਈ, ਬਈ ਚਾਚੀਆਂ,ਤਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੱਠੀਆਂ, ਸਭ ਨੇ ਗੁੱਟ ਤੇ ਖੰਮਣੀ ਬੰਨਾਈ,
ਮਾਈਆਂ ਦੀ ਰਸਮ
ਜਦੋਂ ਮੁੰਡੇ ਜਾਂ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਮਾਈਆਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕੁੜੀ ਜਾਂ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਖੰਮਣੀ ਜਾਂ ਅੱਜ ਕੱਲ ਘੂੰਗਰੂਆਂ ਵਾਲਾ ਗਾਨਾ ਬੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਬਾਕੀ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਵੀ ਗਾਨੇ, ਮੌਲੀਆਂ ਜਾਂ ਖੰਮਣੀਆਂ ਬੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਨਾਲੇ ਮਾਈਆਂ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਰੀ ਦੀ ਰਸਮ
ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਤੇ ਜੋ ਵਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਸੂਟਾਂ ਤੇ ਖੰਮਣੀ ਬੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ |
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਜੰਗਮ
ਜੰਗਮ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੰਜਾਬ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਅਨੋਖੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਲਈ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇੱਥੇ ਜੰਗਮ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸੰਪਰਦਾਇ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਤੋਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੰਗਮ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਰਾਤਨ ਪੰਜਾਬ ਹੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜੰਗਮ ਕਲਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨੂੰ ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਮੌਕੇ ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੰਗਮ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਸ਼ਿਵ ਵਿਆਹ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤੀ ਦਾ ਗਾਇਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਪਰਦਾਇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤੀ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਪਰਦਾਇ ਦੇ ਜੰਗਮ ਸੁਆਮੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਤੰਤਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾ ਹਿੱਤ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜੰਗਮ ਸੰਪਰਦਾਇ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੰਤਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੰਗਮ ਦੁਆਰਾ ਲਿੰਗ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਾ ਦੇ ਮੌਲਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਲਿੰਗ ਪੂਜਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਮਾਣ ਵਿਭਿੰਨ ਮੰਦਰਾਂ, ਮੱਠਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਏ ਹਨ। ਏਕ ਮੂਰਤੀ ਸਤ੍ਰੀਯੋ ਭਾਗਾ ਗੁਰੂ ਲਿੰਗਮ ਤੋਂ ਜੰਗਮ ਅਰਥਾਤ ਪਰਮਸ਼ਿਵ ਚੈਤੰਨਯ ਦੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵੇਸ਼ਭੂਸ਼ਾ
ਜੰਗਮ ਸੰਪਰਦਾਇ ਦੀ ਵੇਸ਼ਭੂਸ਼ਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਵੇਕਲੀ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਕਰਨਫੁੱਲ ਪਾਈ ਸੂਰਜ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਸਰਪਮੁਕਟ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਮੋਰ ਪੱਖੀ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਕਲਗੀ ਜੰਗਮ ਸੁਆਮੀਆਂ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਭੇਸ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਰਣਮ
ਜੰਗਮ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਰਣਮ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਰਣਮ ਜੰਗਮਾਂ ਦਾ ਓਂਕਾਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਤੀਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਧੂ ਸੰਨਿਆਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੰਭੂ-ਸ਼ਰਣਮ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਮ ਪੁਰਾਤਨ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਅਤਿ-ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਪਰਦਾਇ ਹੈ।
ਜੰਗਮਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ
ਜੰਗਮ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੀਰ ਸ਼ੈਵ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚਣ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ, ”ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਬਣਾਉਣਾ ਸਿਖਾਏ।” ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਮੁਖਾਂ ਤੋਂ (ਜਯੋਤਿਰ ਲਿੰਗ) ਪੰਜ ਮਨੁੱਖ ਬਣਾਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਚਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਮੰਨੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਂਦੇ ਹੋਏ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚਿਤ ਅਮੁੱਲ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਕਰਨ ਹਿੱਤ ਸ਼ਿਵ ਬਾਣੀ ਗਾਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਦਾਚਾਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਆਗਿਆ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਿਰੰਤਰ ਗਤੀਮਾਨ ਰਹਿ ਕੇ ਅਰਥਾਤ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਇਹ ਜੰਗਮ ਅਖਵਾਏ।
ਇਤਿਹਾਸ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ
ਇਤਿਹਾਸ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਕੇਦਾਰ ਮੱਠ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਕਾਲੀਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੜਪੋਤੇ ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਭੂੰਈ ਦਾਨ ਤੇ ਤਾਮਰ ਪੱਤਰ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਜੰਗਮਵਾੜੀ ਮੱਠ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀਨ ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਮੱਲਿਕਾ ਅਰਜਨ ਜੰਗਮ ਨੂੰ ਕਾਸ਼ੀ ਨਰੇਸ਼ ਜੈ ਨੰਦ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਭੂੰਇ ਦਾ 1400 ਸਾਲਾਂ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਜ ਪੱਤਰ ਅੱਜ ਵੀ ਮੱਠ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਿਆ ਹੈ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹਮਾਂਯੂੰ ਨੇ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚੁਨਾਰ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਜੰਗਮਵਾੜੀ ਮੱਠ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ 300 ਬਿੱਘੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਫ਼ੁਰਮਾਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ੁਰਮਾਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਵੇਂ ਫ਼ੁਰਮਾਨ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜੋ ਅੱਜ ਤਕ ਮੱਠ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨਪਾਤਰ 1530 ਤੋਂ 1784 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਹਨ। ਹਮਾਂਯੂੰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਬਰ ਨੇ 480 ਬਿੱਘੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਦਿੱਤੀ। ਅਕਬਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਫ਼ੁਰਮਾਨ, ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਦੋ ਫ਼ੁਰਮਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੋਲਾਂ ਫ਼ੁਰਮਾਨ ਮੱਠ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।
ਵੰਸ਼
ਸ਼ੈਵ ਤੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਜੰਗਮ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਵੀ ਬੜਾ ਮਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਠ-ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਉੱਪਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਰਨਾਮ੍ਰਤ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਅੱਗੇ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੀਰ ਸ਼ੈਵ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਥਾ ਤੋਂ ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗਮ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਅਨੇਕ ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਵੀ ਚੱਲੀ ਆਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੰਗਮ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਲੋਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਜੰਗਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁੱਧ ਆਚਾਰ-ਵਿਚਾਰ ਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਕਾਰਨ ਸ਼ੈਵ ਮਤੇ ਦੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮਪੂਜ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਪਰਮਗੁਰੂ
ਆਪਣੀ ਇਸ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਰਮਗੁਰੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਦਾ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸੇ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੰਗਮ ਲਿੰਗ ਤੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਵੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਜੰਗਮ ਆ ਪਧਾਰੇ ਤਾਂ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਗਮ ਦੀ ਪਾਠ-ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਸ਼ੈਵ ਮੱਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸੇ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਅੱਜ ਦੀ ਸ਼ਿਵਕਥਾ ਤੇ ਲਿੰਗ ਪੂਜਾ ਦਾ ਦਾਨ ਜੰਗਮ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਿਵਾ ਚਾਰੀਯਾ
ਸ਼ਿਵ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਦਸ਼ਨਾਮੀ ਸਾਧੂ ਸੰਨਿਆਸੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਾ ਚਾਰੀਯਾ, ਪਰਮਗੁਰੂ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਨਾਗਾ ਸਾਧੂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁੰਭ ਮੌਕੇ ਨਾਗਾ ਸਾਧੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਗਮਾਂ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾ ਕੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਦਸ਼ਨਾਮੀ ਸਾਧੂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸੰਤ ਸ਼ਾਹੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਗਾ ਸਾਧੂ, ਨਾਗਾ ਸਾਧੂਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਤ ਸਮਾਜ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮ ਜਨਤਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਮਹੱਤਤਾ ਕਾਰਨ ਜੰਗਮ ਸੁਆਮੀ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਤੇ ਰਵਾਇਤਾਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਿਲੱਖਣ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੰਗਮ ਗੁਰੂ ਸਿੱਖਿਆਦਾਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਲ ਰੱਖ ਕੇ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਵਿਆਹ, ਲਿੰਗ ਪੂਜਾ, ਮੰਤਰੋ ਉੱਚਾਰਨ ਵਿਧੀ ਮੂੰਹ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਧੂ ਸੰਨਿਆਸੀ ਤੇ ਸਾਧਾਰਨ ਜਨਤਾ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਦੀਖਿਆ ਦੇ ਕੇ ਓਮ ਨਮਹ ਸ਼ਿਵਾਏ ਮੰਤਰ ਦਾ ਉੱਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਿਵ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਮ ਦੁਆਰਾ ਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿਵ ਕਥਾ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਰਚਿਤ ਕਥਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ-ਜੁਲਦੀ ਹੈ। ਆਦਿ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅਨੰਤ ਦੇਰੂ ਜੰਗਮ ਸ਼ਿਵਾਚਾਰੀਯ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਗਈ ਇਸ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਅੰਦਲੋਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ ਮੁਤਾਬਕ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਪਿਆਦਾ ਫ਼ੌਜ
ਪਿਆਦਾ ਫ਼ੌਜ ਜਾਂ ਪੈਦਲ ਫ਼ੌਜ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਉਸ ਬ੍ਰਾਂਚ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੈਦਲ ਲੜਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਦੇ ਜਾਂ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਕੋਲ ਘੋੜੇ, ਜੀਪਾਂ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਲੜਦੇ ਹਨ।
ਕੰਗ ਜਗੀਰ
ਕੰਗ ਜਗੀਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨੀਲਕੰਠੀ ਪਿੱਦੀ
ਨੀਲਕੰਠੀ ਪਿੱਦੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Bluethroat) ਨੀਲਕੰਠੀ ਪਿੱਦੀ ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅਲਾਸਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਏ। ਇਸਦਾ ਪਰਸੂਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਇਲਾਕਾ ਹੁਨਾਲ ਦੀ ਰੁੱਤੇ ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆ, ਰੂਸ ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਹਨ। ਇਹ ਯੂਰਪ ਦੇ ਲਹਿੰਦੇ ਤੇ ਮੱਧ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਬਾਹੀ ਦੇ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਰਸੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਿਆਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਯੂਰਪ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਅਰਬ ਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੰਖੀ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਮੱਖੀਆਂ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਪੰਖੇਰੂਆਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਸਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਂਅ Luscinia Svecica ਏ। ਇਸਦੀਆਂ ਅਗਾੜੀ 10 ਉਪ-ਜਾਤੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਗਲ਼ੇ ਦੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਤੇ ਪਰਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ ਵੱਖ ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
ਇਸਦੀ ਲੰਮਾਈ 13-15 ਸੈਮੀ ਤੇ ਵਜ਼ਨ 12 ਤੋਂ 25 ਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਰ ਦੀ ਧੌਣ ਗਾਜਰੀ, ਕਾਲੀ, ਨੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਇਵੇਂ ਲਗਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਗਲ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਪਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਨਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਮਗਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਗਾਜਰੀ-ਭੂਰਾ ਤੇ 'ਗਾੜੀਓਂ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਏ। ਇਸਦਾ ਪੂੰਝਾ ਗਾਜਰੀ ਤੇ ਕਾਲ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਖੀਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟੀ ਪੱਟੀ ਉੱਕਰੀ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਮਾਦਾ ਦਾ ਰੰਗ ਭੂਰਾ-ਮਿੱਟੀ ਰੰਗਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਅੱਖੀਂ ਦੇ ਉੱਤੇ-ਥੱਲੇ ਦੋ ਚਿੱਟੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸ਼ੋਰ ਪੰਖੇਰੂਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਭੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇ।