cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਮੈਟ ਸਮਿਥ(ਅਭਿਨੇਤਾ)
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਇਸ ਦੇ ਇਕ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟ ਲੱਗੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸਪੌਂਡੀਲਾਈਓਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਫੁਟਬਾਲ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਸੀ. ਇਸ ਦੇ ਨਾਟਕ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਟਕੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ. ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਅਦ,  ਇਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਟਵੈਲ ਐਂਗਰੀ ਮੈਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰੇ । ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਨੇ ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਇਕ ਨਾਟਕੀ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਸਤਖਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਇਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਜਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ. ਉਸ ਦੇ ਨਾਟਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਥ ਥੀਏਟਰ  ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ।.
ਸਕੂਲ ਚ੍ਦ੍ੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਿਥ ਨੇ ਡ੍ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲਿਖਤ ਲਈ ਇਸ ਨੇ Uਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਈਸਟ ਅੰਗੀਲਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 2005ਚ ਕੀਤੀ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
2007 ਵਿਚ ਇਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿਚ, ਸਮਿਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਉਸ ਨੇ ਡੈਨੀ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਆਸੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰੋਮਾਂਸਿਕ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਬੇਈਮਾਨੀ ਹੋਣ ਦੇ. ਇਹ ਪਾਤਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਪੋਰਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਦੱਸਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਸ ਦੀ ਅਯੋਗਤਾ ਦੀ ਬਜਾਏ. ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ: ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਸੀ- ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸਟੀ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਰਪੱਖ ਪਿਆਰ ਦੇ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ- ਪਰ ਸਮਿਥ ਨੇ ਡੈਨਨੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ "ਕੱਚੀ, ਕਠਨਾਈ, [ਅਤੇ] ਮਜਾਕ" ਰੋਮਾਂਟਿਕ; ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਡੈਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧਿਆਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨੀਤੀ ਹੈ.
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਿੱਸਾ ਪੂਰਨ ਭਗਤ
ਕਿੱਸਾ ਪੂਰਨ ਭਗਤ ਕਾਦਰਯਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿੱਖਿਆ ਇੱਕ ਕਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸੀਹਰਫ਼ੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਵੀ ਨੇ ਬੈਂਤ ਛੰਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼ਾਹਾਨਾ ਗੋਸਵਾਮੀ
ਸ਼ਾਹਾਨਾ ਗੋਸਵਾਮੀ (শাহানা গোস্বামী, शहाणा गोस्वामी; ਜਨਮ 6 ਮਈ 1986) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ।
ਮੁਡਲਾ ਜੀਵਨ
ਸ਼ਾਹਾਨਾ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਬੰਗਾਲੀ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜਾਈ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਵਿਧਿਆਲਿਆ, ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਸੋਫੀਆ ਕਾਲਜ਼, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਾਹਾਨਾ ਗੋਸਵਾਮੀ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸੀ।
ਸ਼ਾਹਾਨਾ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਐਕਟਿੰਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਓਹ ਮੁੰਬਈ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੌਰ ਤੇ ਐਕਟਿੰਗ ਬਾਰੇ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਗਈ ਸੀ। ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਬ ਤੋ ਪਿਹਲਾਂ ਜੈਮਿਨੀ ਪਾਠਕ ਦੇ ਥਿਏਟਰ ਗ੍ਰੂੱਪ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫੇਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸ਼ਾਹਾਨਾ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਐਕਟਿੰਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਓਹ ਮੁੰਬਈ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੌਰ ਤੇ ਐਕਟਿੰਗ ਬਾਰੇ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਗਈ ਸੀ। ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਬ ਤੋ ਪਿਹਲਾਂ ਜੈਮਿਨੀ ਪਾਠਕ ਦੇ ਥਿਏਟਰ ਗ੍ਰੂੱਪ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫੇਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਆਪਣੇ ਥਿਏਟਰ ਸਰਕਲ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨੂੰ ਕੰਸਲਟੈਂਟ ਸ਼ਾਨੂ ਸ਼ਰਮਾ ਮਿਲਿਆ ਜਿਹਨੇ ਉਹਨੂੰ ਨਿਸੁਰੁਦਿੰਨ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਫ਼ਿਲਮ ਯੂੰ ਹੋਤਾ ਤੋ ਕਿਆ ਹੋਤਾ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਓਡੀਸ਼ਨ ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਸਨੂੰ ਹਾਰਰ ਕਾਫੀ ਰੋਲ ਮਿਲਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਸ਼ਾਨੂ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ, ਜੋ ਰੌਕ ਆਨ ਲਈ ਕਾਸਟਿੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਨ, ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਸੁਝਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਡੇਬੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰੇਕ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ (ਆਲੋਚਕ) ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਫਿਰ ਉਹ ‘ਡੀਡੋ ਦੇ ਲੇਟਸ ਡੂ ਦਿ ਥਿੰਗਸ’ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਸਿਧਾਰਥ ਸਿਕੰਦ ਨੇ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੇਵੀਕੋਲ ਵਪਾਰਕ ਸੈੱਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਗੋਸਵਾਮੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀਪਾ ਮਹਿਤਾ ਦਾ ਮਿਡਨਾਈਟਸ ਚਿਲਡਰਨ (2013) ਸੀ, ਜੋ ਸਲਮਾਨ ਰਸ਼ਦੀ ਦੇ ਬੁੱਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਨਾਵਲ ਦਾ ਰੂਪਾਂਤਰ ਸੀ। ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਵਾਰਾ: ਏ ਬਲੇਸਿੰਗ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਖਯੰਤਸੇ ਨੋਰਬੂ (ਦਿ ਕਪ ਐਂਡ ਟ੍ਰੈਵਲਰਜ਼ ਐਂਡ ਮੈਜਿਸ਼ਿਅਨਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪੂਨੀਆ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪੂਨੀਆ (ਜਨਮ 5 ਮਈ, 1977) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਿਸਕਸ ਥ੍ਰੋ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ।11 ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਕੋੱਮੋਨਵੇਅਲਥ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 61.51 ਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਥ੍ਰੋ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। 2011 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੂਨੀਆ ਨੂੰ ਪਦਮਾ ਸ੍ਰੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਸੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪੂਨੀਆ ਇੱਕ ਜੱਟ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰਖਦੀ ਹੈ।  ਪੂਨੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਮਈ 1977 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਅਗਰੋਹਾਂ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਹਿਸਾਰ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਪੂਨੀਆ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰਾਜਸਥਨ ਦੇ ਵੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਪੂਨੀਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਵੀਰੇਂਦਰ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977
ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ
ਇੱਕ ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ (ਕਈ ਵਾਰ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ- ਐਡਿਟਾਥਾਨ ਜਾਂ ਐਡਿਟ-ਏ-ਥੌਨ ) ਇੱਕ ਇਵੈਂਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਆਨਲਾਈਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਓਪਨ ਸਟਰੀਟ ਮੈਪ (ਮੈਪਾਥਾਨ) ਅਤੇ ਲੋਕਲ ਵਿਕੀ ਤੇ ਸੋਧਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ੇ ਜਾਂ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਨਵੇਂ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਲਈ ਮੁੱਢਲੀ ਸੰਪਾਦਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਮ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਟਅਪ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ "ਐਡਿਟ" ਅਤੇ " ਮੈਰਾਥਨ " ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਐਡਿਟਾਥਾਨ ਜਾਂ ਤਾਂ "ਵਿਅਕਤੀਗਤ" ਜਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਰੂਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਵਰਚੁਅਲ ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ" ਜਾਂ "ਆਨਲਾਈਨ ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਥਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉੱਤੇ (ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਇਵੈਂਟਸ)
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਚੈਪਟਰ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ, ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਨੋਮਾ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਐਰੀਜ਼ੋਨਾ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮਿਡਲਬਰੀ ਕਾਲਜ, ਅਤੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਸਾਲਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਜਾਂ ਪੁਰਾਲੇਖ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ੇ
ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਈਟਾਂ, ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂਰਤਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਕਲਾ, ਨਾਰੀਵਾਦ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੈਂਗਿਕ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕਨ, ਅਤੇ LGBT ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਬਣਤਰ ਵਿਚ ਪਾੜਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ  ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘੱਟ-ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਵਾਲੇ ਅਫਰੀਕਾ-ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਵਜੋਂ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਬੰਧਕ
ਕੁਝ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ ਵਿਕੀਪੀਡੀਅਨ ਇਨ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਓਪਨਸਟ੍ਰੀਟਮੈਪ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਨੇ ਵੀ ਕਈ ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ ਹੋਸਟ ਕੀਤੇ ਹਨ.
ਉਦਾਹਰਨ
thumb| ਕੈਰੋਲ ਐਨ ਵ੍ਹਾਈਟਹੈੱਡ, ਐਡਾ ਲਵਲੇਸ ਡੇਅ ਐਡਿਟ-ਆ-ਥਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਸੀਰੀਆਈ ਪਾਊਂਡ
ਸੀਰੀਆਈ ਪਾਊਂਡ (ਨਿਸ਼ਾਨ: LS ਜਾਂ £S; ਅਰਬੀ: الليرة السورية ਅਲ-ਲੀਰਾ ਅਸ-ਸੀਰੀਆ, ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: livre syrienne; ISO ਕੋਡ: SYP) ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ੧੦੦ ਕਿਰਸ਼ (ਅਰਬੀ: قرش ਬਹੁ-ਵਚਨ: قروش, ਕਰੋਸ਼, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜਾਂ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ ਪਿਆਸਤਰੇ/piastre) ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਹੁਣ ਕਿਰਸ਼ ਸਿੱਕੇ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ
ਯੂਟੀਸੀ ਅੰਤਰ
ਯੂਟੀਸੀ ਅੰਤਰ ਜਾਂ ਆਫਸੈੱਟ ਇੱਕ ਖਾਸ ਥਾਂ ਅਤੇ ਮਿਤੀ ਲਈ ਸੰਯੋਜਤ ਵਿਆਪਕ ਸਮੇਂ (ਯੂਟੀਸੀ) ਤੋਂ ਘੰਟੇ ਅਤੇ ਮਿੰਟਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਫਾਰਮੈਟ ± [hh]: [mm], ± [hh] [mm] ਜਾਂ ± [ਐੱਚ ਐੱਚ] ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ (hh) ਘੰਟਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ (mm) ਮਿੰਟਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਜੇ ਸਮਾਂ ਦੱਸਣਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਯੂਟੀਸੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਅੱਗੇ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ), ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਯੂਟੀਸੀ ਅੰਤਰ "+01: 00", "+0100", ਜਾਂ ਬਸ "+01" ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਯੂਟੀਸੀ ਤੋਂ 5 ਘੰਟੇ 30 ਮਿੰਟ ਅੱਗੇ ਹੈ ਇਸਲਈ ਉਸਨੂੰ ਯੂਟੀਸੀ+5:30 ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। (-) ਚਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਯੁੂਟੀਸੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ (+) ਚਿਨ੍ਹ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਯੂਟੀਸੀ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਸਮਿਆਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਯੂਟੀਸੀ ਅੰਤਰ ਜਾਂ ਆਫ਼ਸੈਂਟ 15 ਮਿੰਟਾਂ ਦਾ ਗੁਣਾਂਕ ਹੈ ਅਤੇ 15 ਮਿੰਟਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅੰਤਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੰਤਰ ਪੂਰੇ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਾਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ ਅੰਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
ਰੱਬ ਦਾ ਯੁੱਧ II
God of War II ਇੱਕ ਐਕਸ਼ਨ-ਐਡਵੈਂਚਰ ਗੇਮ ਹੈ ਜੋ ਸੈਂਟਾ ਮੋਨਿਕਾ ਸਟੂਡੀਓ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਨੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ (ਐਸਸੀਈ) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਲੇਸਟੇਸ਼ਨ 2 ਕਨਸੋਲ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ 13 ਮਾਰਚ, 2007 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਹ ਗੌਡ ਉਫ ਵਾਰ ਦੀ ਲੜੀ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਸ਼ਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਛੇਵੀਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਲ 2005 ਦੇ ਗਾਰਡ ਉਫ ਵਾਰ ਦਾ ਸੀਕਵਲ ਹੈ। ਖੇਡ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਸੈਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਬਦਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਇਸਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਉਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਹੈ। ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਾਟਕ ਕਰੋਟੋਸ ਹੈ, ਯੁੱਧ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰੱਬ ਜਿਸਨੇ ਸਾਬਕਾ, ਅਰੇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਕ੍ਰੈਟੋਸ ਨੂੰ ਓਲੰਪਿਅਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜ਼ੀਅਸ ਨੇ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਈਸ਼ਵਰਤਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਅੰਡਰਵਰਲਡ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਟਾਈਟਨ ਗਾਈਆ ਦੁਆਰਾ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਸਿਟਰਸ ਆਫ਼ ਫੇਟ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਵਾਪਸੀ ਕਰਨ, ਉਸਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਜ਼ੀਅਸ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਗੇਮਪਲੇਅ ਪਿਛਲੇ ਕਿਸ਼ਤ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਬੋ-ਬੇਸਡ ਲੜਾਈ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਹੈ ਜੋ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਹਥਿਆਰ—ਐਥੇਨਾ ਦੇ ਬਲੇਡਜ਼—ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਖੇਡ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਗੇਮ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਖਿਡਾਰੀ ਵਿਕਲਪਿਕ ਲੜਾਈ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਜੋਂ ਚਾਰ ਜਾਦੂਈ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਪਹੇਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਿੰਗ ਤੱਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਵਗਾਮੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ, ਗਾਰਡ ਆਫ਼ ਵਾਰ II ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰੀ ਪਹੇਲੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ।
ਗੇਮਪਲੇਅ
ਰੱਬ ਦਾ ਯੁੱਧ II ਹੈਕ ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਐਕਸ਼ਨ-ਐਡਵੈਂਚਰ ਗੇਮ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਤੀਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸਿੰਗਲ-ਪਲੇਅਰ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਕੈਮਰਾ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖਿਡਾਰੀ ਕੰਬੋ-ਬੇਸਡ ਲੜਾਈ, ਪਲੇਟਫਾਰਮਿੰਗ, ਅਤੇ ਬੁਝਾਰਤ ਖੇਡ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਵਿਚ ਕ੍ਰੈਟੋਸ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਹਾਰਪੀਜ਼, ਮਿਨੋਟੌਰਸ, ਗੌਰਗਨਜ਼, ਗ੍ਰੀਫਿਨਜ਼, ਸਾਈਕਲੋਪਸ, ਸੇਰਬਿਰਸ, ਸਾਇਰਨਜ਼, ਸਤੀਰਜ਼ ਅਤੇ ਨਿੰਫਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਡ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਅਨਏਡ ਲੀਜੋਨੇਅਰਜ਼, ਡਾਂਗਾਂ, ਅਨਏਡ ਬਰਬਰਿਅਨ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਘੁਰਾੜੇ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ, ਅਤੇ ਫੇਟਸ ਦੀ ਫੌਜ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ, ਸਰਪ੍ਰਸਤ, ਜੁਗਾੜ ਅਤੇ ਉੱਚ ਜਾਜਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਗਾਰਡ ਆਫ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਿਸ਼ਰਨ ਹਮਲੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗੇਮ ਵਿੱਚ ਬਾਸ ਦੇ ਝਗੜਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਅਸਲ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪਹੇਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਲੇਟਫਾਰਮਿੰਗ ਐਲੀਮੈਂਟਸ ਲਈ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਦੀਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨ, ਚੂੜੀਆਂ ਪਾਰ ਕਰਨ, ਰੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਸਵਿੰਗ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬੀਮ ਦੇ ਪਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing Japanese language text
ਮੋਸੀਨ–ਨਾਗੋਨ
ਮੋਸੀਨ–ਨਾਗੋਨ (винтовка Мосина, ISO 9: vintovka Mosina) ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਾਲ਼ੀ ਬੋਲਟ-ਐਕਸ਼ਨ ਮਿਲਟਰੀ ਰਾਇਫ਼ਲ ਹੈ ਜੋ ਇਮਪੀਰਲ ਰੂਸੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ 1882–1891 ਦੌਰਾਨ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੂੰ ਰੂਸੀ ਸਲਤਨਤ ਦੀਆਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਫ਼ੌਜਾਂ, ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵਰਤਿਆ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਬੋਲਟ ਐਕਸ਼ਨ ਰਾਇਫ਼ਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ 1891 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 37 ਮਿਲੀਅਨ ਯੂਨਿਟਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ AK-47 ਵਾਂਗ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂਕਾਰ
−
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਸਲਾ
ਕਡੱਪਾ ਜ਼ਿਲਾ
ਇਤਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ
ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਇਤਹਾਸ ਗਿਆਤ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੌਰਿਆ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਆਉਂਦਾ ਸੀ  ।  ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ  ਸਾਤਵਾਹਨ  ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣ ਗਿਆ  ।  ਕਡੱਪਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗਡਾਪਾ ਤੋਂ  ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ  ਤੇਲਗੂ  ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਤਲੱਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ - ਚਰਮ ਜਾਂ ਪਾਰਸੀਮਾ । ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਤੀਰੂਪਤੀ ਮੰਦਰ  ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੇਵੀ ਕਡੱਪਾ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਸਨ  ।
ਇੱਥੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਥਾਂ ਪੇੱਦਾ ਦਰਗਾਹ ਜਾਂ ਅਮੀਨ ਪੀਰ ਦਰਗਾਹ ਵੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਜਰਤ ਖਵਾਜਾ ਸਇਯਦ ਸ਼ਾਹ ਪੀਰੂੱਲਾਹ ਮੁਹੰਮਦ-ਉਲ-ਹੁਸੈਨੀ ਨੇ ਜੀਵ ਸਮਾਧੀ ਲਈ ਸੀ ।  ਇਸਨੂੰ ਦੂਜਾ ਅਜਮੇਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ।
ਮਸਜਿਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਫਾਰਸੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਮਸਜਦ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ੧੬੯੧ ਵਿੱਚ ਔਰੰਗਜੇਬ  ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ  ।  ਕਡੱਪਾ ਦਾ ਸੇਂਟ ਮੇਰੀ ਦਾ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਾਂ ਮੇਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਨੂੰ  ਰੋਮ ਦੇ ਲਿਆਕੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ  ।
ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ੧੮੦੮ ਵਿੱਚ ਜਿਲਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ।
ਉਮਰ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਤੋਂ
ਕੁੱਲ ਪਿੰਡ - 876
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਰੇਨਜ਼ੋ ਪਿਆਨੋ
ਰੇਨਜ਼ੋ ਪਿਆਨੋ, ਓਮਰੀ, ਓਐਮਸੀਏ (ਇਟਾਲੀਅਨ: [ਰਾਂਤਸੋ ਪਾਜਾ ]; ਜਨਮ 14 ਸਤੰਬਰ 1937) ਇੱਕ ਇਟਾਲੀਅਨ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਸੈਂਟਰ ਜੌਰਜ ਪਾਮਪੀਡੌ (ਰਿਚਰਡ ਰੋਜਰਜ਼, 1977), ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਰਡ (2012) ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ (2015) ਵਿੱਚ ਵਿਟਨੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਆਰਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1998 ਵਿਚ ਪ੍ਰਿਜ਼ਕਰ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
1998 ਵਿਚ, ਪਿਆਨੋ ਪ੍ਰਿਟਕਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤ ਗਿਆ, ਅਕਸਰ ਇਸਨੂੰ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਜੂਰੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਪਿਆਨੋ ਤੋਂ ਮਿਕੇਐਂਜਲੋਲੋ ਅਤੇ ਦਾ ਵਿੰਚੀ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ "ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਮੈਡੀਸਨ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।"
18 ਮਾਰਚ 2008 ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰਜੇਵੋ, ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵਿਨਾ ਦਾ ਆਨਰੇਰੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਅਗਸਤ 2013 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਤਾਲਵੀ ਸੈਨੇਟ ਵਿੱਚ ਲਾਈਫ ਲਈ ਸੈਨੇਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੌਰਜਿਓ ਨੈਪੋਲਿਟਾਨੋ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਪਿਆਨੋ ਨੇ ਰੈਨਜ਼ੋ ਪਿਆਨੋ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ (1981). 2017 ਵਿਚ ਪੈਰਿਸ, ਜੇਨੋਆ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿਚਲੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਸਾਥੀ ਸਨ।
2004 ਵਿਚ, ਉਹ ਆਰੰਕਸਟ੍ਰਕਚਰਲ ਪੇਸ਼ੇ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਰੈਨਜ਼ੋ ਪਿਆਨੋ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਜੂਨ 2008 ਤੋਂ ਹੈੱਡ ਕੁਆਰਟਰ, ਜੇਨੋਆ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੁੰਟਾ ਨੈਵ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਫਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਪਿਆਨੋ ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਮਿਲਲੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਕਾਰਲੋ, ਮੈਟੋ, ਲਿਯਾ ਅਤੇ ਜੋਰਜੀਓ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਚਕੇਰੀਆਂ
ਚਕੇਰੀਆ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਮਾਨਸਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਚਕੇਰੀਆ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2265 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 7.72 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੂਪਰਬੈਡ (ਫਿਲਮ)
ਸੂਪਰਬੈਡ  (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Superbad) ਇੱਕ 2007 ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਨੌਜਵਾਨ ਸੈਕਸ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਜੂਡ ਐਪਟੋਵ, ਐਵਨ ਗੋਲਡਬਰਗ, ਸੇਠ ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਸ਼ੌਨਾ ਰੌਬਰਟਸਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਗ ਮੌਟੋਲਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ  ਨਿਰਦੇਸਿਤ ਕੀਤਾ।  ਸੂਪਰਬੈਡ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 17 ਅਗਸਤ, 2007 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਖੰਮਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਖੰਮਮ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੈ ।
ਉਮਰ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਤੋਂ
ਕੁੱਲ ਪਿੰਡ - 1,101
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੀਨੀਅਰ
ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੀਨੀਅਰ (31 ਦਸੰਬਰ 1923 – 25 ਮਈ 2020) ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਟੀਮ ਦੇ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਲੰਡਨ (1948), ਹੈਲਸਿੰਕੀ (1952) (ਉਪ ਕਪਤਾਨ) ਅਤੇ ਮੈਲਬਰਨ (1956) (ਕਪਤਾਨ), ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੋਲ ਕਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟੁਟਿਆ। ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ 1952 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਟੀਮ ਨੂੰ 6-1 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦੇ ਖੇਡ ਯੋਗਦਾਨ ਕਰਕੇ ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ
ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ (19 ਅਗਸਤ 1942 – 15 ਜੂਨ 2017) ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1942 ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਉਰਫ ਫਰਵਾਹੀ, ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੀਨੀਅਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਾਕੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਤਾ
ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ
ਜੀਵਨ
ਔਲਖ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਅਗਸਤ 1942 ਨੂੰ ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਫਰਵਾਹੀ, ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸ੍ਰ. ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਐੱਮ.ਏ. ਪੰਜਾਬੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਹਿਤ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਿਆਂ ਨਹਿਰੂ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਕਾਲਜ, ਮਾਨਸਾ ਵਿੱਚੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋ. ਔਲਖ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਾਦਿਲੀ ਅੱਗੇ ਇਹ ਬੀਮਾਰੀ ਵੀ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ।ਪਰ ਉਹ 15 ਜੂਨ 2017 ਨੂੰ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਕਰਨ ਹੀ ਇਸ ਜਹਾਨ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਜਮਹੂਰੀ ਸਭਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਦੇਸ਼ਭਗਤ ਯਾਦਗਾਰ ਕਮੇਟੀ, ਪੰਜਾਬ ਸੰਗੀਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਉਹ ਉਮਰ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਨਾਟਕ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਪੁਸਤਕ ਮੇਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਜੋੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨ ਬਰਾਬਰੀ ਵਾਲੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਜਗਤ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤ ਪੰਜਾਬੀ ਲੈਕਚਰਾਰ ਹੁਣ ਕੁਲਵਕਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਕਾਮਾ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਂਟ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਸ਼ਖਸੀਅਤ
ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੀ ਇਹ ਖਾਸੀਅਤ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸਾਧਾਰਨ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਆਪ ਕਦੇ ਮਾਣ ਨਹੀਂ ਸਨ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਮਾਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧਾ ਦਿੰਦੇ।
ਨਾਟ ਜੁਗਤਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਕਾਰ
ਜਿਸ ਨਾਟਕ ਲਈ ਅਜਮੇਰ ਔਲਖ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਨਾਟਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿਕਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ‘ਇਸ਼ਕ ਬਾਝ ਨਮਾਜ਼ ਦਾ ਹੱਜ ਨਾਹੀਂ’ ਨਾਟਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਕੀਰਣਤਾ ਅਤੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਉੱਪਰੋਂ ਦਿਸਦੇ ਅਤਿ-ਧਾਰਮਿਕ ਬੰਦਿਆਂ ਅੰਦਰਲਾ ਕੱਚ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਮਾਜਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਸਰੇ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸੰਤਾਪ ਅਜਮੇਰ ਔਲਖ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਉੱਘੜਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਆਪਣੇ ਮਕਬੂਲ ਨਾਟਕ 'ਬੇਗਾਨੇ ਬੋਹੜ ਦੀ ਛਾਂ' ਵਿੱਚ ਬੋਹੜ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਆਰਥਿਕ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸਦੀ ਛਾਂ ਥੱਲੇ ਲੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਸੁੱਖਾਂ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਗੁਜ਼ਾਰਸਕਦੇ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਲਾਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦ ਇਹ ਸਤਰਾਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ
ਜਨਮ ਧਾਰਿਆ ਢਿੱਡ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿੱਚੋਂ
ਮਰ ਜਾਣਗੇ ਢਿੱਡ ਦੀ ਲੋੜ ਥੱਲੇ
ਘੜੀ ਸੁੱਖ ਦੀ ਭਾਲਦੇ ਭਲਾ ਕਿੱਥੋਂ
ਜਿਹੜੇ ਰਹਿਣਗੇ ਬੇਗਾਨੜੇ ਬੋਹੜ ਥੱਲੇ
ਔਲਖ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪਸਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਜੜ ਮੌਜੂਦਾ ਪੈਸਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਹੈ ਜੀਹਦੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਵੁੱਕਤ ਇੱਕ ਖੋਟੇ ਪੈਸੇ ਤੋਂਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। (ਤੂੜੀ ਵਾਲਾ ਕੋਠਾ)
ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕਾਲਜਾਂ ਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਯੁਵਕ ਮੇਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਪਰ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਸੀਮਤ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਪੇਂਡੂ ਕਿਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਆਪਣੇ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਕਰਮ ਭੂਮੀ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਚੁਣ ਲਿਆ। ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਤਾਂ ਕਰ ਸਕੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ 'ਕਲਾ ਲੋਕਾਂ ਲਈ' ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਬਣ ਕੇ ਚੱਲੇ ਹਨ।ਕਲਾ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਹਾਕਮ ਜਮਾਤਾਂ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਲਾ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾਸਾਧਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕਲਾ ਤਾਂ ਕਿਰਤੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਸਲ ਤਸਵੀਰ ਉਘਾੜਨ ਦਾਜ਼ਰੀਆ ਹੈ ਤੇ ਇਹਦੇ ਕੋਹਜ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰਨ ਦੀ ਤਾਂਘ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦੇਣ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਥਿਆਰ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਅਜਿਹੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੋਕ ਮੁਖੀ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਰੰਗਮੰਚ ਪਿਰਤਾਂ ਦੇ ਹਮਸਫ਼ਰ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਅਜਿਹੇ ਢੰਗ ਤਰੀਕੇ ਖੋਜੇ ਤੇ ਸਿਰਜੇ ਹਨ ਜਿਹਦੇ ਨਾਲ ਸਧਾਰਨ ਕਿਰਤੀ ਲੋਕਾਂਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਏਸੇ ਲੋੜ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀਆਂ ਪਰ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਤੇ ਨਾਟ-ਜੁਗਤਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਿਆ। ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਖਰਚੀਲੇ ਤੇ ਜਨ-ਸਾਧਾਰਨ ਦੀਪਹੁੰਚ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗਮੰਚ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾਂ ਘੜਨ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 70 ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰੰਗਮੰਚ ਕਲਾਕਾਰਾਂਵਜੋਂ ਤੋਰਿਆ ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਟੇਜਾਂ 'ਤੇ ਆਉਣ ਨੂੰ ਆਮ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਣ-ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਉਂ ਉਹ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਦੀ 'ਥੜਾ-ਥੀਏਟਰ' ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਦੇ ਵਾਰਿਸ ਵੀ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਖੇਤ-ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਜ਼ਲੂਮ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਸੰਤਾਪ ਨੂੰ ਚਿਤਰਿਆ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ, ਅਧੂਰੀਆਂ ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ-ਉਮੰਗਾਂ ਨੂੰਦਿਖਾਇਆ ਹੈ, ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਦਮ ਤੋੜਨ ਦਾ ਹਾਲ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਦਰਸ਼ਕ ਨੂੰ ਹਲੂਣਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕੁੱਝ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦੀ ਹੈ। ਉਹਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਦੁੱਖ ਦਰਦ ਦੀ ਸੰਤਾਪੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦੀ ਸਗੋਂ ਇਹਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਰੋਹ ਵੀ ਝਲਕਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਝਲਕਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹੋਰ ਸੋਹਣੀ ਹੋ ਸਕਣ ਦੀ ਆਸ ਵੀ ਬੰਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਨਾਟ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿਰਤ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਉਹਦੀ ਰਾਖੀ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਨੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸਮਾਜਿਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਛੁਪੀ ਕਰੂਰ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਲਾਤਮਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਘਾੜਿਆ ਹੈ। ਆਦਮੀ ਦਾ ਅਣਵਿਆਹਿਆ ਰਹਿ ਜਾਣਾਔਲਖ ਲਈ ਮਜ਼ਾਕ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਤੋਟ ਵਿੱਚੋਂ ਉਪਜੀ ਗ਼ਰੀਬ ਆਦਮੀ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਹੈ। ਗਰੀਬ ਕਿਸਾਨੀ ਵਿੱਚ ਅਣਵਿਆਹੇ ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਤੇਉਸੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਔਲਖ ਨੇ ਇਉਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਧਾਰਨ ਦਿਖਦੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਤਾਰੇ ਰੜਕਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਦੇ ਨਾਟਕ ਅਜਿਹੇਸੰਸਕਾਰਾਂ ਤੇ ਸੋਚਾਂ ਦੇ ਅਸਰਾਂ ਨੂੰ ਖੋਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਲੁਟੇਰੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਜ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਬਖਸ਼ਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਹਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਤਬਦੀਲੀਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਨਾਂਹ-ਪੱਖੀ ਰੁਖ਼ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਅੜਿੱਕਾ ਬਣਦੀ ਜਗੀਰੂ ਚੌਧਰ, ਮਰਦਾਵਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਦਾਬਾ ਤੇਜਾਤਪਾਤੀ ਸਮਾਜਕ ਦਾਬਾ ਵਿਤਕਰਾ ਉਸਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚੋਟ-ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਝੰਜੋੜਾ ਪਿਛਾਂਹ-ਖਿੱਚੂ ਸੋਚਾਂ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਤੇ ਨਵਾਂ ਸਮਾਜ ਬਣਾਉਣਦਾ ਇਨਕਲਾਬੀ ਉੱਦਮ ਜੁਟਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ। ਅਖੌਤੀ ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਲਈ ਉਹਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤਰਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਥਾਂ ਮਾਣ ਨਾਲ ਸਿਰ ਉੁੱਚਾ ਕਰਕੇ ਜਿਉਣ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਜਤਾਈ ਝਲਕਦੀ ਹੈ।
ਅਜਮੇਰ ਔਲਖ ਦਾ ਨਾਟਕ ਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਲੋਕ ਲਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਤੁਰਿਆ ਹੈ। 80 ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਉਸਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆੜਤੀਆਂ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲੁੱਟ ਦੀ ਸਤਾਈ ਗਰੀਬ ਕਿਸਾਨੀ ਤੇ ਖੇਤ-ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲੇ ਮਾਰਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ। ਇਸ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਗ਼ਲਤ ਲੀਹ ਤੇ ਚੜ ਜਾਣ ਤਾ ਤੌਖ਼ਲਾ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਸਹੀ ਲੀਹ ਤੇ ਤੋਰਨ ਲਈ ਵੱਡੇ ਸਾਂਝੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਖਿਲਾਫ਼ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਧਾਰ ਸੇਧਤ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ ਦੇ ਹੱਲੇ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਘੋਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਲਾ-ਕ੍ਰਿਤਾਂ ਦਾਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਔਲਖ ਨੇ ਗੋਬਿੰਦਪੁਰੇ ਵਿੱਚ ਚੱਲੇ ਘੋਲ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਗਹਿਰਾ ਸਰੋਕਾਰ ਦਿਖਾਉਂਦਿਆਂ ਨਾਟਕ 'ਐਇੰ ਨੀਂ ਹੁਣ ਸਰਨਾ' ਲਿਖ ਕੇ, ਹਕੂਮਤੀ ਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਲਾਣੇਦੀਆਂ ਲੋਟੂ ਵਿਉਂਤਾਂ ਦਾ ਪਾਜ ਉਘੇੜਦਿਆਂ, ਕਿਸਾਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ ਹੈ। 'ਸਰਮਾਏਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਤ ਕਰਨ ਲਈ' ਹਰ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤਣ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਔਲਖ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕ 'ਅੰਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨਚੀ' ਰਾਹੀਂ ਫ਼ਿਰਕੂ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਪਾਜ ਉਘੇੜਦਿਆਂ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਏਕਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਲੋਕ ਮਨਾਂ 'ਤੇ ਪੱਸਰੀ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੀ ਧੁੰਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਲਹਿਰ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਭਾਰਦਾ ਨਾਟਕ  ਚਾਨਣ ਦੇ ਵਣਜਾਰੇ  ਲਿਖਿਆ ਤੇ ਖੇਡਿਆ ਹੈ। ਗਦਰਸ਼ਤਾਬਦੀ ਮੌਕੇ ਗਦਰ ਲਹਿਰ ਦੀ ਵਿਰਾਂਗਣ ਗੁਲਾਬ ਕੌਰ ਦੀ ਕਰਨੀ ਰਾਹੀਂ ਲਹਿਰ ਦੀ ਦੇਣ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਨਾਟਕ  ਤੂੰ ਚਰਖਾ ਘੁਕਦਾ ਰੱਖ ਜਿੰਦੇ  ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਏਨੀ ਬਰੀਕੀ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚਿਤਰ ਸਕਣ ਵਿੱਚ ਉਹਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਹਦਾ ਆਪਣਾ ਪੇਂਡੂ ਕਿਸਾਨੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਨੁਭਵ ਵੀਹੈ। ਇੱਕ ਗ਼ਰੀਬ ਕਿਸਾਨ ਮੁਜਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਅਜਮੇਰ ਔਲਖ ਨੇ ਗਰੀਬ ਕਿਸਾਨੀ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡੇ ਤੇ ਹੰਢਾਇਆ ਹੈ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਜਬਰ ਦਾ ਸੇਕਝੱਲਿਆ ਹੈ। ਥੁੜ-ਜ਼ਮੀਨੇ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਤੋਟਾਂ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਚਪਨ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ ਹੈ। ਨਿੱਕੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਔਲਖ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਮੱਕੀ ਦੀ ਛੱਲੀ ਮੰਗਣ ਤੇ ਮਾਂ ਵੱਲੋਂਖੇਤੋਂ ਛੱਲੀ ਲਿਆਉਣ ਮੌਕੇ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਗੁੰਡਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੰਡ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲੈਣ ਤੇ ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਛੱਲੀ ਵਗਾ ਮਾਰਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਉਹਦੇ ਚੇਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਤਰਾਂ ਉੱਕਰੀ ਪਈਹੈ। ਇਉਂ ਹੀ ਮਗਰੋਂ ਚੜਦੀ ਜਵਾਨੀ ਵੇਲੇ ਜਗੀਰਦਾਰ ਵੱਲੋਂ ਉਹਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਮਾਰੇ ਠੁੱਡੇ ਦੀ ਪੀੜ ਅਜਮੇਰ ਔਲਖ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਲੁੱਟ ਦਾ ਸੰਤਾਪਦੇਖਿਆ ਤੇ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਉੱਠਦੇ ਕਿਸਾਨ ਉਭਾਰ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਲ਼ ਕੇ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ। ਉਹਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੈਪਸੂ ਦੀ ਜੁਝਾਰ ਮੁਜਾਰਾ ਲਹਿਰ ਦੀ ਚੜਤ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀਆਂਯਾਦਾਂ ਸਾਂਭੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਟੇਜਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਰਚੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦਿਆਂ ਉਹਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਹਿਤਕ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਉਂ ਉਹ ਕਿਸਾਨਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗੁੜਤੀ ਲੈ ਕੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪਿੜ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਉੱਘੇ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਫੱਕਰ ਵੱਲੋਂ ਉਹਦੇ ਗੀਤ ਬਦਲੇ ਦਿੱਤੀ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਤੇ ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਨਾਮ ਅੱਜ ਵੀ ਅਜਮੇਰ ਔਲਖ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹਿਤਾਂ ਲਈ ਕਲਮ ਚਲਾਉਣ ਤੇ ਨਾਟਕ ਖੇਡਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਨੇ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਨਾਟਕਾਂ ਨੂੰ ਖਰਚੀਲੀ ਮੰਚ-ਸੱਜਾ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਘੇਰਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਦ-ਮੁਰਾਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਗਲੀ-ਮੁਹੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿਚਲੇ ਕਰਮਯੋਗੀ ਅਭਿਨੈ ਨੂੰ ਸਾਖਸ਼ਾਤ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਨੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਲਏ ਅਤੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਕਾਫ਼ਲੇ ਤੋਰੇ।
ਆਖਿਰੀ ਇੱਛਾ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਵੀ ਖਾਹਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਦ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯੁਗ ਪਲਟਾਊ ਸੋਚ ’ਤੇ ਡੱਟ ਕੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਵੇ।
ਪ੍ਰੋ. ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਨੇ 29 ਨਵੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅੰਤਿਮ ਇੱਛਾ ਲਿਖ ਕੇ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚਿਤਾ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਵਿਖਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ, ਕਰਨ। ਭੋਗ ਆਦਿ ਦੀ ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਸਿਰਫ਼ ਸਰਧਾਂਜਲੀ ਸਮਾਗਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਕੋਈ ਸਿਆਸੀ ਬੁਲਾਰਾ ਨਾ ਸੱਦਿਆ ਜਾਵੇ। ਸਮਾਗਮ ਬੇਲੋੜਾ ਤੇ ਲੰਬਾ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ
ਲੇਖਕ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮਾ ਸੀ। ਜਿੰਨੀ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਨਾਲ ਉਹ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਅਰਥ-ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਝੰਬੇ ਹੋਏ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਹਰਨ ਵਾਸਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਲੜਿਆ, ਓਨੀ ਹੀ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਨਾਲ ਉਹ ਬੇਹੱਦ ਚੰਦਰੇ ਰੋਗ ਦੇ ਝੰਬੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪੀੜ ਹਰਨ ਵਾਸਤੇ ਆਪਣੇ ਅਡੋਲ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਹਸਪਤਾਲੀ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੜਿਆ। ਜਦੋਂ ਵੀ, ਜਿਥੇ ਵੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ-ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਵਾਸਤੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜਮਹੂਰੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਾਸਤੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਬੋਲਬਾਲੇ ਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕੀ ਸਥਾਨ ਵਾਸਤੇ ਆਵਾ’’ ਬੁਲੰਦ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਅਗਲੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਖਲੋਤਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ। ਲੋਕ-ਹਿਤ ਦਾ ਮੋਰਚਾ ਕੋਈ ਵੀ ਭਖਦਾ, ਉਹਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਡੋਲ ਹੁੰਦੀ। ਨਾਟ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਅ ਜੀ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਅਜਮੇਰ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਯੋਧੇ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੇਹ ਤਾਂ ਆਉਣੀ-ਜਾਣੀ ਹੈ ਪਰ ਜਨਤਾ ਅਮਰ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੇ ਅਜਿਹੇ ਬੰਦੇ ਵੀ ਅਮਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਔਲਖ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਦੱਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਹੀ ਪਰਵਾਹ ਸੀ। ਦਵਾਈਆਂ ਦੇਣ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹੀ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਬਿਮਾਰੀ-ਬਮੂਰੀ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਆਪ ਨੀ ਪਤਾ, ਮਨਜੀਤ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਲਓ। ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਤਾ 2008 ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਸੀ, ਕੀ ਪਤਾ ਜੜ੍ਹ ਕਦੋਂ ਦੀ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ? ਉਹ ਤਾਂ ਨਿਉਂ-ਜੜ੍ਹ ਵਰਗੇ ਨਾਟਕ ਖੇਡਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਗਨ ਸੀ।
ਕਹਾਣੀਆਂ
ਅਜਮੇਰ ਔਲਖ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ। ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ " ਮੰਜੇ ਦੀ ਬਾਹੀ " ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ।
ਕੁਝ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ
ਔਲਖ ਦਾ ਪਿੰਡ ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਫਰਵਾਹੀ ਇਕ ਜਗੀਰਦਾਰ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨ ਓਸੇ ਦੇ ਮੁਜ਼ਾਰੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ। 1952 ਦੇ ' ਪਰਜਾ ਮੰਡਲ ਅੰਦੋਲਨ ' ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਮੀਨ ਮਿਲ ਗਈ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜੋਰ ਸੀ। ਔਲਖ ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜਲਸਿਆਂ ਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦਾ ।
ਤੁਕਬੰਦੀ ਕਰਕੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣ ਲੱਗਿਆ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਜਮਾਤਾਂ ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ, ਭੀਖੀ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਾਹਿਤ ਵੱਲ ਇਸਦਾ ਰੁਝਾਨ ਵਧਿਆ।
ਉਸਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਕੁਝ ਟੂਕਾਂ: ਇਹ ਤਾਂ ਦੂਹਰੀਆਂ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਪਾਉਂਦੇ,
ਤੈਨੂੰ ਢਿੱਡੇ ਸ਼ਿੱਤਰ ਨਾ ਥਿਓਂਦੇ।
ਹੁਣ ਹੋ ਹੁਸ਼ਿਆਰ, ਕਰ ਜੱਟਾ ਮਾਰੋ ਮਾਰ।
ਜਾਕੇ ਵੈਰੀ ਦੇ ਬੂਹੇ ਤੇ ਅੜ ਜਾ
ਵੈਰੀ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋਕੇ ਤੂੰ ਖੜ ਜਾ।
ਦਸਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਓਹਨੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਤੇ ਜਸਵੰਤ ਕੰਵਲ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਗਿਆਨੀ ਪਾਸ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਓਹਨੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬੀ. ਏ. ਕੀਤੀ। ਐਮ. ਏ. ਕਰਨ ਲਈ ਮਹਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ ਪਟਿਆਲਾ ਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਚਿੰਤਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰੋ. ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਅਤਰ ਸਿੰਘ, ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ ਅਤੇ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ ਓਹਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੁੰਦੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1942 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੰਗਕਰਮੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ
ਹਾਈਲੈਂਡ ਹਾਈਟਸ, ਕਿੰਟਕੀ
ਹਾਈਲੈਂਡ ਹਾਈਟਸ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਿੰਟਕੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਮੱਖੀ (ਪਿੰਡ)
ਮੱਖੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੋਹੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਉਸਤਾਦ ਅਮਾਨਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ
ਉਸਤਾਦ ਅਮਾਨਤ ਅਲੀ ਖਾਂ (استاد امانت علی خان; ਜਨਮ 1922 – ਮੌਤ 1974) ਪਟਿਆਲਾ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ
ਪੇ੍ਮਾ ਨਰਾੲਿਣ
ਪ੍ਰੇਮਾ ਨਾਰਾਇਣ (ਜਨਮ 3 ਜਨਵਰੀ 1955) ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ-ਡਾਂਸਰ ਹੈ. ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ. ਉਹ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਵਰਲਡ 1971 ਸੀ। ਮਿਸ ਵਿਸ਼ਵ 1971 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ.
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਪ੍ਰੇਮਾ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਦਾਕਾਰ ਅਨੀਤਾ ਗੁਹਾ ਦੀ ਭਾਣਜੀ ਹੈ।
ਪੂਨੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਪੂਨੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਪੂਨੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਹੱਬ ਹੈ Iਇਹ ਰੇਲਵੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਮੁਮਬਈ – ਚੇਨਈ ਰੇਲਵੇਰ ਲਾਇਨ ਤੇ ਹੈ I ਇਹ ਪੂਨੇ– ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਰੇਲਵੇਲਾਇਨ ਦਾ ਮੂਲ ਵੀ ਹੈ I ਸਾਰੀ ਰੇਲਗਾਡੀਆਂ ਭਾਰਤੀਯ ਰੇਲਵੇ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ Iਪੂਨੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉਹਨਾਂ ਦਖੱਣ ਬੱਧ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਲਈ ਠਹਿਰਾਓ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਪ੍ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁਮਬਈ, ਗੁਜਰਾਤ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਉਤਰ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਆਉਦੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਂਉਦੀਆਂ ਹਨ Iਪੂਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੈ I ਪੂਨੇ ਤੋਂ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੱਕ ਬੂਲੇਟ ਟਰੇ੍ਨ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਸਮਾਪਤ ਇਥੇ ਹੋਵੇਗੀ I ਇਹ ਪੂਨੇ ਲਈ ਮਾਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਹੈ I ਹਰ ਸਾਲ 1 ਜੂਨ ਨੂੰ, ਇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਡੈਕਨ ਕਉਇਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਟ੍ਰੇਨ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ Iਇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਦੋ ਪੈਦਲ ਪੁੱਲ ਹਨ I ਇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਕਲਾਸ ਮਿਆਰੀ ਅਪਦੇ ਸਤਰ ਤੱਕ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਕੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ I
ਇਤਿਹਾਸ
ਮੁਮਬਈ – ਪੂਨੇ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਸਾਲ 1856 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੂਨੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ I ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੂਨੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਟਰੇਨ ਚਲਾਈ ਗਈ ਸੀ Iਪੂਨੇ– ਮਿਰਾਜ਼ ਲਾਈਨ ਸਾਲ 1886 ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ I ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ I ਪੂਨੇ – ਮਿਰਾਜ਼ ਲਾਈਨ ਮੀਟਰ ਗੇਜ ਟਰੈਕ ਸੀ I ਪਹਿਲੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਟਰੇਨ ਸਾਲ 1928 ਵਿੱਚ ਮੁਮਬਈ – ਪੂਨੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਲਾਈ ਗਈ I
ਪੂਨੇ ਉਪਨਗਰੀਏ ਸੇਵਾ
ਪੂਨੇ ਦੀ ਉਪਨਗਰੀਏ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਦੋ ਮੁੱਖ ਰੂਟਾਂ ਤੇ ਹੋਇਆ, ਜੋਕਿ ਪੂਨੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਲੋਨਾਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪੂਨੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਤੇਲੰਗਾਓ ਸਨ I ਕੇਵਲ ਤਿੰਨ ਟਰੇਨਾਂਪੂਨੇ–ਤੇਲੰਗਾਓ ਰੂਟ ਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਪੂਨੇ–ਲੋਨਾਵਾਲਾ ਰੂਟ ਤੇ 15 ਟਰੇਨਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਸਨ I ਇਸ ਰੂਟ ਦੇ ਖਾਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਨ – ਸ਼ਿਵਾ ਜੀ ਨਗਰ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਖੜੱਕੀ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਪਿਮਪਰੀ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਚਿੰਚਵਾਡ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਅਕੁੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਦੇਹੂ ਰੋਡ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਤੇਲੰਗਾਓਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲੋਨਾਵਾਲਾਸਟੇਸ਼ਨ Iਪੂਨੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਦਉਂਡ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿਚਕਾਰ 8 ਪੈਸੰਜਰ ਟਰੇਨਾਂ ਹਨ I ਇਹ ਟਰੇਨਾਂ ਇਸ ਰੂਟ ਤੇ ਉਪਨਗਰੀਏ ਟਰੇਨਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ I ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਪੂਨੇ ਤੋਂ ਦਉਂਡ ਸੈਕਸ਼ਨਉਪਨਗਰੀਏਟਰੇਨਾਂ ਲਈ ਤੀਸਰਾ ਰੂਟ ਬਣੇਆ I ਇਸ ਰੂਟ ਤੇ ਖਾਸ ਠਹਿਾਓ ਹਨ – ਲੋਨੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਰੇਲੀ ਸਟੇਸ਼ਨ Iਪੂਨੇ - ਦਉਂਡ ਸੈਕਸ਼ਨ ਤੇ ਬਿਜਲੀਕਰਣ ਦਾ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਕੰਮ ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਇਸ ਰੂਟ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਪਨਗਰੀਏ ਟਰੇਨਾਂ ਦੇ ਦੌੜਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ I ਪ੍ਸ਼ਾਸਨ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ I
ਡੈਕਨ ਓਡੀਸੀ
ਇਹ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਜਾਲ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਭਾਰਤੀਯ ਰੇਲਵੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I ਇਹ ਟਰੇਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਗੋਆ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ I ਇਸ ਟਰੇਨ ਦੇ ਰੂਟ ਵਿੱਚ ਪੂਨੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਸਟਾਪ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ I
ਡਿਜ਼ਲ ਲੋਕੋ ਸ਼ੈਡ, ਪੂਨੇ
ਡਿਜ਼ਲ ਲੋਕੋ ਸ਼ੈਡਜੋਕਿ ਘੋਰਪਾਡੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਨੇ ਰੇਲਵੇ ਡਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆਉਦਾ ਹੈ I ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਤਿੰਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਸੈਟਰਲ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ I
ਹਵਾਲੇ-
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਾਂ
ਗੁਆਰਾ
ਗੁਆਰਾ (ਗਵਾਰ, Eng: Guar) ਜਾਂ ਕਲੱਸਟਰ ਬੀਨ, ਬਨਸਾਇਨੀਕਲ ਨਾਮ ਸਿਯਾਮੋਪਸਿਸ ਟੈਟਰਾਗੋਨੋਲਾਬਾ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਕਣਕ ਅਤੇ ਗੂੜ ਗੱਮ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਗਵਾਰ, ਗੁਵਾਰ ਜਾਂ ਗੁਵਾਰ ਬੀਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਆਰਾ ਫਲੀਦਾਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਇਕ ਚਾਰਾ ਹੈ। ਬੋਤਿਆਂ ਦਾ ਮਨ-ਭਾਉਂਦਾ ਚਾਰਾ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੀ ਗੁਆਰਾ ਹੈ। ਡੰਗਰਾਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਦਾ ਗੁਆਰਾ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ਵੀ ਗੁਆਰਾ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਆਰੇ ਦੀਆਂ ਫਲੀਆਂ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਆਰੇ ਨੂੰ ਹਰੀ ਖਾਦ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਆਰਾ ਮਾੜੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮਾਰੂ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਆਰਾ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਫਸਲ ਹੈ। ਹੁਣ ਚਾਰੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਡੰਗਰਾਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਆਰਾ ਬੀਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਨਵੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਬੀਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਈ ਕਈ ਵਾਢਾਂ ਦੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮ
ਇਸਨੂੰ ਸਿੰਧੀਆਂ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਉਰਦੂ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਗਵਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੂੜ੍ਹੀ ਚਿਕਿਤਸਕ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਗੋਰਚਿਕਕੁਡੂ ਕਾਇਆ ਜਾਂ ਗੋਕਾਰਾਕਾਇਆ, ਗਰੂਕੀਯੀ (ਗੋਰਕੀਆਈ), ਪਰਚੀ (ਜਾਵਲਾਕਾਯੀ), ਕੰਵਲ ਵਿੱਚ ਚਵਾਲੀਕਾਈ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਕੋਥਾਵਰਾਈ (ਕੋਗਤਾਵਾਰੇ)।
ਮੌਸਮੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ
ਗੁਆਰ ਬਹੁਤ ਸੋਕੇ-ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਠੰਡ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਥੋੜਾ, ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੀਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਪਰੀਪਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਕਾਫੀ ਮਿੱਟੀ ਨਮੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੋਕੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮੀ ਬੀਜ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਆਰ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ, ਗੁਜਰਾਤ, ਕੱਚ ਦੇ ਗਾਂਧੀਹਾਧ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤੱਟਵਰਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ
ਤਰਜੀਹ ਉਪਜਾਊ, ਮੱਧਮ-ਟੇਕਸਰਡ ਅਤੇ ਰੇਤਲੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਿਕਾਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਗਾਰ ਮੱਧਮ ਅਲੋਕਨੀਨ ਹਾਲਤਾਂ (ਪੀਐਚ 7-8) ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਰਾਪਨ ਦੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਹੈ। ਰੇਸ਼ੋਬਿਆ ਨੂਡਲਜ਼ ਨਾਲ ਡਾਇਓਕੂਲੇਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸਦੇ ਤਰਲਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਇਹ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ-ਅਮੀਰ ਬਾਇਓ ਮਾਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬੀਜ ਦਰ
ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਵਿੱਚ 8-10 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਬੀਜ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰੋ। The seed cum fertilizer ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸਮਾਂ
ਪੂਸਾ ਨੁਬਹਾਰ ਅਤੇ ਪੂਸਾ ਸਦਾਬਹਾਰ ਫਰਵਰੀ-ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਜੂਨ-ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ 30 ਕਿਲੋ / ਹੈਕਟੇਅਰ (9-11 ਐਲਬੀ / ਏਕੜ) ਦੀ ਦਰ 'ਤੇ ਬੀਜ 45-60 x 20-30 ਸੈ (18-24 x 8-12 ਇੰਚ) ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਰਸਾਤੀ ਮੌਸਮ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਬੀਜ ਉਚਾਈ ਤੇ 2-3 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (~ 1 ਇੰਚ) ਡੂੰਘੇ ਬੀਜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਐਫ.ਵਾਈ.ਐਮ. 25 ਟਨ / ਹੈਕਟੇਅਰ (11.1 ਟਨ / ਏਕੜ) ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਸਲ ਲਈ N, P2O5 ਅਤੇ K2O ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ 20:60:80 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ / ਹੈਕਟੇਅਰ (18:53:71 ਲੇਗੀ / ਏਕੜ) ਹੈ। ਔਸਤ ਪੈਦਾਵਾਰ 5 ਤੋਂ 6 ਟਨ / ਹੈਕਟੇਅਰ (2.2-2.6 ਟਨ / ਏਕੜ) ਹੈ। ਗੁਣਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਲੱਸਟਰ ਬੀਨ ਵਿੱਚ ਜੀਨੇਟਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਲਈ ਛੋਟੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ (ਪਾਠਕ ਐਟ ਅਲ. 2011)।
ਫੀਡ
ਗਆਰੀ ਭੋਜਨ ਕੋਰਮਾ ਅਤੇ ਗੁਅਰ ਭੋਜਨ ਚੂਰੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਫੀਡ, ਐਕਵਾ ਫੀਡਜ਼, ਮੱਛੀ ਫੀਡ, ਪੋਲਟਰੀ ਫੀਡਜ਼, ਡੇਅਰੀ ਫੀਡਸ, ਸਵਾਈਨ ਫੀਡ ਆਦਿ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੁੱਖ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।\
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਮਸਕਟ
ਮਸਕਟ (ਅਰਬੀ: مسقط, ਮਸਕਤ) ਓਮਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਸਕਟ ਦੀ ਰਾਜਪਾਲੀ (ਗਵਰਨਰੇਟ) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ। 2010 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਮਸਕਟ ਮਹਾਂਨਗਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 734,697 ਸੀ। ਇਸ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 1500 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਅਤੇ ਛੇ ਸੂਬਿਆਂ (ਵਿਲਾਇਤ) ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਅਗੇਤਰੀ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਹੀ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਜਗਤ ਵਿਚਲੀ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨਕ ਕਬੀਲਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਤਾਕਤਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸਾਮਰਾਜ, ਨੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਅਠ੍ਹਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਨਿਕ ਤਾਕਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਜ਼ਾਂਜ਼ੀਬਾਰ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਸੀ। ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਬਾਦਕਾਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਲੋਚੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਆਦਿ, ਦੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ। 1970 ਕਬੂਸ ਬਿਨ ਸਈਦ ਦੇ ਓਮਾਨ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਅਰਥਚਾਰੇ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਨਸਲੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਚਟਾਨੀ ਪੱਛਮੀ ਅਲ ਹਜਰ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਉੱਤੇ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਹੋਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਜਲਸੰਧੀ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੀਵੀਆਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਦਕਿ ਮੁਤਰਾਹ ਦਾ ਬੰਦਰਗਾਹੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਇਸ ਦੀ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਹੱਦ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਰਥਚਾਰਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵਪਾਰ, ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹੀ ਕਾਰਜਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਮਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼ਹਿਰਿਆਰ ਮੁਨੱਵਰ
ਸ਼ਹਿਰਿਆਰ ਮੁਨੱਵਰ (ਜਨਮ 1988 ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਚਰਚਾ ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਡਰਾਮੇ ਮੇਰੇ ਦਰਦ ਕੋ ਜੋ ਜ਼ੁਬਾਨ ਮਿਲੇ ਨਾਲ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਰਵੋੱਤਮ ਨਵੇਂ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਕਈ ਡਰਾਮਿਆਂ ਜਿਵੇਂਤਨਹਾਈਆਂ ਨਏ ਸਿਲਸਿਲੇ, ਕਹੀ ਅਨਕਹੀ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਸਮਾਨੋਂ ਪੇ ਲਿਖਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੋਲ ਕੀਤੇ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਸ਼ਹਿਰਿਆਰ ਨੇ ਏ-ਲੈਵਲਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਾਊਥਸ਼ੋਰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਗਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸ਼ਹਿਰਿਆਰ ਨੇ ਕੈਰੀਅਰ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਡਰਾਮਾ ਹਮ ਟੀਵੀ ਉੱਪਰ ਮੇਰੇ ਦਰਦ ਕੋ ਜੋ ਜ਼ੁਬਾਨ ਮਿਲੇ  ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਗੂੰਗੇ ਅਤੇ ਬੋਲੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਤਨਹਾਈਆਂ ਨਏ ਸਿਲਸਿਲੇ, ਕਹੀ ਅਨਕਹੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਹੈਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। '' ''
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਵਿਕੀ ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ
thumb| ਟੀ-ਸ਼ਰਟ ਲਈ ਵਿਕੀ ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ ਦਾ ਉਦਾਹਰਣ ਵਿਕੀ ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਇਕ ਰਸਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਠਕ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਜ਼ ਨੂੰ ਬਰਾਊਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵਿਸ਼ਾ ਦਰ ਵਿਸ਼ਾ ਨੇਵੀਗੇਟ ਕਰਕੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਅਤੇ ਵਿਕੀਹੋਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ 'ਹੋਲ' ਦਾ ਰੂਪਕ ਐਲਿਸ ਇਨ ਵੰਡਰਲੈਂਡ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਐਲਿਸ ਇਕ ਸਫ਼ੈਦ ਖਰਗੋਸ਼ ਦਾ ਉਸਦੀ ਖੁੱਡ ਵਿਚ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਸਾਹਸ ਭਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀਡੀਓ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕੀ ਰੇਬਿਟ ਹੋਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾ ਦਰ ਵਿਸ਼ਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਜਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਕਸਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖਾਂ ਵਿਚ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਡੇਟਾ ਵਿਜ਼ੁਅਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਉਹ ਰਸਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਠਕ ਵਿਸ਼ੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਨੇਵੀਗੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਠਕ ਕਿਵੇਂ ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰੈਬਿਟ ਹੋਲ ਬਰਾਊਜ਼ਿੰਗ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਵਧਾਏ ਲੇਖ
ਓਟੋ ਕੋਨਿਗਸਬਰਗਰ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕੋਨਿਗਸਬਰਗਰ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ 1908 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ, 1931 ਵਿੱਚ ਉਹ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਇਆ। 1933 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਬਰਲਿਨ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਲਈ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਸ਼ਿੰਕਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਾਜ਼ੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਕੋਨਿਗਸਬਰਗਰ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਦੇ ਚਾਚੇ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਮੈਕਸ ਬੋਰਨ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੋਨਿਗਸਬਰਗਰ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੌਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪਾਠ, ਦਿ ਰੈਸਟਲੈਸ ਯੂਨੀਵਰਸ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ 1935) ਨੂੰ ਬਣਾ ਕੇ ਦਰਸਾਇਆ।
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਜ਼ਿਲਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਆਂਦਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ।
ਓਟੋ ਕੋਨਿਗਸਬਰਗਰ
ਕਰੀਅਰ
1953 ਵਿੱਚ ਕੋਨਿਗਸਬਰਗਰ ਲੰਡਨ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਟ੍ਰੋਪਿਕਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਏ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਲੰਡਨ ਦੀ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਪਲਾਨਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ਬਣ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1978 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਹੋਣ ਤਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਜ਼ਿਲਾ
ਉਮਰ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਤੋਂ
ਕੁੱਲ ਪਿੰਡ - 948
ਓਟੋ ਕੋਨਿਗਸਬਰਗਰ
ਕਰੀਅਰ
ਕੋਨਿਗਸਬਰਗਰ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਸਬੇ ਯੋਜਨਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਅਪਨਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਥੋਪਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ – ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪਹੁੰਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨਿੰਗ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਅਤੇ 1976 ਵਿੱਚ ਹੈਬੀਟੈਟ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਉਸਨੇ 1978 ਤੱਕ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਮੈਨੂਅਲ ਆਫ਼ ਟ੍ਰੋਪਿਕਲ ਹਾਉਸਿੰਗ ਐਂਡ ਬਿਲਡਿੰਗ ਕਈਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਰਿਹਾ।
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਜ਼ਿਲਾ
ਉਮਰ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਤੋਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਓਟੋ ਕੋਨਿਗਸਬਰਗਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1999 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1908 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਜਰਮਨ ਆਰਕੀਟੈਕਟ
ਪੀਚੋ ਬੱਕਰੀ
ਪੀਚੋ ਛੋਟੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਘਰ ਦੇ ਵਿਹੜੇ, ਗਲ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬਹੁਤ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੀਚੋ ਖੇਡਣ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਸਕੂਲੀ ਕੁੜੀਆਂ ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਕੰਮ-ਧੰਦੇ ਵੀ ਭੁੱਲ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਪੀਚੋ ਬਾਰੇ ਸਰਸਰੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਅਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਲਕੀਰਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਕਿਸੇ ਡੀਕਰੀ ਜਾਂ ਠੀਕ੍ਹਰ ਦੇ ਦੋ ਢਾਈ ਇੰਚ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਨਾਲ ਖੇਡੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਧਾਰਨ ਖੇਡ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰਕੇ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਡੁੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਜਿੰਨੀ ਸਾਦੀ ਤੇ ਸੁਖਾਲ਼ੀ ਹੈ ਓਨੀ ਸਧਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਮੁਹਾਰਤੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ। ਆਮ ਜਿਹੀ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਇਸ ਖੇਡ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਫਰੋਲੀਏ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਇਸਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਬੜਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ ਉੱਥੇ ਇਸਦੇ ਖੇਡੇ ਜਾਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਹੁ-ਮੁਲਕੀ ਦਾਇਰਾ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪੀਚੋ, ਅੱਡਾ ਖੱਡਾ, ਅੱਡੀ ਟੱਪਾ ਜਾਂ ਛਟਾਪੂ ਬੱਚੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੋਕ ਖੇਡ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਂ ਅੱਡਾ ਖੱਡਾ, ਅੱਡੀ ਟੱਪਾ ਜਾਂ ਛਟਾਪੂ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅੱਠ ਜਾਂ ਦਸ ਖਾਨੇ ਵਾਹ ਕੇ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖੇਡਣ ਲਈ ਡੀਟੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਡੀਟੀ ਨੂੰ ਠੋਕਰ ਮਾਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡੀਟੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੀਕ ਨਾਲ ਛੂਹ ਜਾਣ ਤੇ ਵਾਰੀ ਕੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਟ੍ਰੇਨ ਟੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਟ੍ਰੇਨ ਟੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਉੱਘੇ ਲੇਖਕ ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ 1956 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ। ਇਹ 1947 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਬਾਰੇ ਹੈ।ਇਹ ਨਾਵਲ ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸ ਅਟੁੱਟ ਲੇਖਕੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਖੀਰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਬਲੀਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਘਟਨਾਕਰਮ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਵੇਖੋ ਤਾਂ 1947 ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਚਾਰੇ ਤਰਫ ਲੱਖਾਂ ਬੇਘਰ ਭਟਕਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਹਾਕਾਰ, ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੇਹਿਸਾਬ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਤਲਾਮ ਲੇਕਿਨ ਮਜਹਬੀ ਵਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਉਹ ਤੂਫਾਨ ਮਾਨੋ ਮਾਜਰਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਦੇਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਛੂ ਪਾਇਆ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਛੂਇਆ ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਇਮਾਮਬਖਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜੱਗੇ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਲੀਦਾਨ ਨੇ ਉਲਟ ਦਿੱਤਾ।
ਕਥਾਨਕ
ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਕਥਾਨਕ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਨਾਇਕ ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਜਾਂ ਜੱਗਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਫੱਕੜ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਮਾਲਿਕ ਹੈ। ਜੱਗਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤਥਾਕਥਿਤ ਸੰਸਕਾਰੀ/ਸਭਿਆਚਾਰੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਅਗਰਗਾਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਉਸਨੂੰ ਡਾਕੂ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਰਗੀ ਚਤੁਰਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਨਾਵਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਜੱਗੇ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਵੀ ਸਿੱਖ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਅਗੁਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਜੱਗੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਮਨੋ ਮਾਜਰਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਨਵੇਂ ਉੱਗੇ ਦੇਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਟੀਕ ਚਿਤਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਮਿਲਜੁਲ ਕੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਤ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਕੋਈ ਭੇਦਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਸਿੱਖ ਲੋਕ ਵੀ ਮਸਜਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਆ ਮੰਗਣ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਰਾ ਵੀ ਦਿਵਾਲੀ ਜਾਂ ਦਸ਼ਹਿਰਾ ਨੂੰ ਈਦ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਘਟਨਾਕਰਮ ਬਦਲਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਘਿਣਾਉਣੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਕਿਸੇ ਸੁੱਕੇ ਤੀਲੇ ਵਾਂਗ ਉੱਡਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਹਿਰ ਮਨੋ ਮਾਜਰਾ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਫਸਾਦਾਂ ਦਾ ਸੰਦੇਹ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਿੰਦੂ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਕੇ ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੰਗਿਆਂ ਦੀ ਇਸ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਜੱਗਾ ਅਤੇ ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਦੋਨੋਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਜਿਸਟਰੇਟ ਹੁਕਮਚੰਦ ਕੁੱਝ ਵੀ ਕਰ ਸਕਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਹੁਕਮਚੰਦ ਜੱਗਾ ਅਤੇ ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਘੱਟ ਵਲੋਂ ਘੱਟ ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਇਹ ਉਮੀਦ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਰੁਰ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦੁਆਰਾ ਦੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਏਗਾ।
ਪਰ, ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਇਕਬਾਲ ਵਿਸਕੀ ਦੀ ਬੋਤਲ ਦੇ ਨਾਲ ਚਿੰਤਨ ਹੀ ਕਰਦੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੱਕੜ ਅਤੇ ਡਾਕੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਜੱਗਾ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਛਾਵਰ ਕਰਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੱਗੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਬਚਾਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ
ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ
ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ (30 ਸਤੰਬਰ 1892 - 3 ਸਤੰਬਰ 1965 ) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨਾਟ-ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਮੰਚ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਕੀਤੀ,ਉਸਨੇ ਨਾਟਕ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਲੀਹਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ,ਨੰਦੇ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਨਾਟਕ ਲਿਖੇ,ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਨੰਦਾ ਨੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਸੁਖਾਂਤਕ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਸੁਖਾਂਤਕ ਅੰਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗਮੰਚ ਦਾ ਮੋਢੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੰਗਮੰਚੀ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਲਿਖੇ ਗਏ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਇਕਾਂਗੀ 'ਦੁਲਹਨ' ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਇਕਾਂਗੀ/ਨਾਟਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਨੰਦਾ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਸਤੰਬਰ 1892 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਗਾਂਧੀਆਂ ਪਨਿਆੜਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਲਾਲਾ ਭਾਗਮੱਲ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਨੰਦੇ ਨੇ ਬੜੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੇ ਦਿਨ ਦੇਖੇ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਲਗਨ ਮੱਧਮ ਨਾ ਪਈ। ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ,ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੀ.ਏ.ਆਨਰਜ਼ ਅਤੇ ਫੇਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਐੱਮ.ਏ.ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚੌਂ ਅੱਵਲ ਰਹਿਕੇ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਲੱਗ ਗਏ।
ਬਚਪਨ ਦਾ ਸ਼ੌਂਕ
ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਰਾਸ ਲੀਲ੍ਹਾ, ਰਾਮ ਲੀਲ੍ਹਾ, ਲੋਕ ਨਾਟਕ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ਆਦਿ ਵੇਖਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਂਕ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦਾ ਮੇਲ, ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਮਿਸਿਜ਼ ਨੌਰਾ ਰਿਚਰਡ ਨਾਲ਼ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਦਕਾ ਆਈ. ਸੀ. ਨੰਦਾ ਨੇ ਨਾਟਕ ਲਿਖਣੇ ਅਤੇ ਖੇਡਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਦੁਲਹਨ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਇਕਾਂਗੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਸੰਨ 1913 ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਟਕਕਾਰ
ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਭਮਰਾ
ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਭੰਮਰਾ  (10 ਦਸੰਬਰ 1995) ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ " ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਾਨ" (N.B.A.) ਵਿੱਚ 25 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਚੋਣ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਵਕਾਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਦਸੰਬਰ 1995 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਰਨਾਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬੱਲੋਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਸ੍ਰੀ ਭੰਮਰਾ ਦਾ ਕੱਦ 7 ਫੁੱਟ 2 ਇੰਚ ਹੈ। ਉਹ 2010 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਈ.ਐਮ.ਜੀ. ਅਕੈਡਮੀ (IMG Academy) ਅਤੇ ਰਿਲਾਇਂਸ ਦੇ ਵਜ਼ੀਫਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਧੀਨ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 2014-15 ਵਿੱਚ ਆਈ.ਐਮ.ਜੀ. ਅਕੈਡਮੀ, ਵਲੋਂ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ 20 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਗੇਮ ਔਸਤ 9.2 ਪੋਆਇੰਟਸ, 8.4 ਰਿਬੌਂਡ ਅਤੇ 2.2 ਬਲੌਕ ਬਣਾਏ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਭੰਮਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬੱਲੋਕੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ 2 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਆਟਾ ਚੱਕੀ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਧੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ। ਭੰਮਰਾ ਦੇ ਕੱਦ ਦਾ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਵਾਧਾ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਨੇ ਉਸਦੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭਾਂਪ ਲਿਆ ਸੀ। 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੱਦ 6 ਫੂਟ 2 ਇੰਚ ਤੱਕ ਵੱਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਦੀ ਸਲਾਹ ਉਤੇ ਘਰੇ ਇੱਕ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਦਾ ਸਿਕੰਜਾ ਦਿਵਾਰ ਨਾਲ ਲਗਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਸਤੇ ਉਹ ਖੇਡ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਸਦੀ ਲਗਨ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ "ਲੁਧਿਆਣਾ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਅਕੈਡਮੀ" ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਦਵਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੈਰੀਅਰ
ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਵਿੱਚ ਭੰਮਰਾ 2015 ਐਨ.ਬੀ.ਏ. ਡਰਾਫਟ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਲਈ ਹੋਰ ਵਜ਼ੀਫਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਇਸ ਵਕਾਰੀ ਖੇਡ ਸੰਸਥਾ "ਐਨ.ਬੀ.ਏ. ਲਈ ਡਰਾਫਟ/ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਬਣ ਗਏ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਲਜ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਦੇ ਇਹ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ 2011 ਫ਼ੀਬਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ 2013 ਫ਼ੀਬਾ ਏਸ਼ੀਆ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਮੁਅਜ਼ੁਦੀਨ
ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਮੁਅਜ਼ੁਦੀਨ ਨੇ ੧੬੮੬ ਈ: ਵਿੱਚ ਕਸੀਦਾ ਅਮਾਲੀਹਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਇਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਬਰਖੁਰਦਾਰ ਤੇ ਰਾਂਝਾ ਬਰਖੁਰਦਾਰ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋਈ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਜਾਂ ਹਿੰਦਵੀਂ ਦਾ ਹੀ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਝਬਾਲ
ਪਿੰਡ ਝਬਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ-ਖੇਮਕਰਨ ਰੋਡ ’ਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨਤਾਰਨ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਮਾਝੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਝਬਾਲ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮੀਆਂ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਆਗੂਆਂ ਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਹੈ। ਝਬਾਲ ਦੇ ਨਾਮਕਰਨ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਲੰਮੀ-ਚੌੜੀ ਢਾਬ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਲਾਕਾ ਸਿੱਲ੍ਹਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਘਣਾ ਜੰਗਲ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਛੰਭਵਾਲਾ ਤੇ ਝਲਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਗੜਦਾ ਝਬਾਲ ਨਾਮ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਹ ਪਿੰਡ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੀਬੀ ਵੀਰੋ ਜੀ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਾਤਾ ਭਾਗੋ ਜੀ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਸਿਧਾਨਾ ਜੀ ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਲੰਗਾਹ ਜੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੀਬੀ ਵੀਰੋ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਬੀਬੀ ਵੀਰੋ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਮੋਦਰੀ ਦੀ ਸਪੁੱਤਰੀ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1615 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਪੰਜ ਭਰਾਵਾਂ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ ਜੀ, ਬਾਬਾ ਅਲੀ ਰਾਏ, ਬਾਬਾ ਅਟੱਲ ਰਾਏ, ਬਾਬਾ ਸੂਰਜ ਮੱਲ ਤੇ ਬਾਬਾ ਤੇਗਮੱਲ (ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ) ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਸਨ। ਬੀਬੀ ਵੀਰੋ ਦਾ ਸਾਹਾ 26 ਜੇਠ 1685 ਸੰਮਤ ਨੂੰ ਭਾਈ ਸਾਧੂ ਪੁੱਤਰ ਬਾਬਾ ਧਰਮਾ ਪਿੰਡ ਮੱਲਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਨਾਲ ਸਾਧਿਆ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸੇਵਕ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਸਨ। ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਨੇ ਮੁਖਲੱਸ ਖਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ 23 ਜੇਠ 1685 ਸੰਮਤ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਿਪਲੀ ਸਾਹਿਬ ਪੁਤਲੀਘਰ ਵਿਖੇ ਘਮਸਾਨ ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਯੁੱਧ ਜਲਦੀ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਬੀਬੀ ਵੀਰੋ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਿੱਥੇ ਸਾਹੇ ’ਤੇ (26 ਜੇਠ ਸੰਮਤ 1685) ਬਾਬਾ ਲੰਗਾਹ ਦੀ ਹਵੇਲੀ ਝਬਾਲ ਵਿਖੇ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੀਬੀ ਵੀਰੋ ਜੀ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ 26 ਜੇਠ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਜੋੜ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਾਤਾ ਭਾਗੋ ਜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਭਾਗੋ, ਭਾਈ ਲੰਗਾਹ ਦੇ ਭਰਾ ਪੀਰੂ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਲੋ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਸੀ। ਬਾਬਾ ਮਾਲੋ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਘਰ ਔਲਾਦ ਦੇਰ ਨਾਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪਲੇਠੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਬੀਬੀ ਭਾਗ ਭਰੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ। ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਜੰਗ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਦਾਤ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਸੀ। ਮਾਤਾ ਭਾਗੋ ਨੇ ਬੇਦਾਵੀਏ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤਿਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ ਵਿਲੱਖਣ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮਾਤਾ ਭਾਗੋ ਬਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਹੈ ‘‘ਜੇ ਝਬਾਲ ਦੀ ਧੀ ਮਾਤਾ ਭਾਗੋ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬੇਵਫ਼ਾ ਹੋ ਕੇ ਆਏ ਬੇਦਾਵੀਏ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲਦੇ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦੈ ਮਾਝੇ ਦਾ ਸੂਰਬੀਰ ਇਲਾਕਾ ਬੇਦਾਵੀਏ ਸਿੰਘਾਂ ਕਰਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਉਹ ਘ੍ਰਿਣਾ ਦੇ ਪਾਤਰ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ।’’ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਬਾ ਚੌਧਰੀ ਲੰਗਾਹ ਦੇ ਭਰਾ ਦਾ ਪੋਤਰਾ ਭਾਗ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪਾ ਕੇ ਮੁਕਤਿਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਮੁਕਤਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਭਾਗੋ ਦੇ ਜੇਠ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਭਾਗੋ ਜੀ ਜਨਵਾੜਾ ਵਿਖੇ ਬ੍ਰਹਮਲੀਨ ਹੋਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮਾਧ ਵੀ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਾਤਾ ਭਾਗੋ ਵਿਖੇ ਵੀ ਹਰ ਸਾਲ ਜੋੜ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੀਬੀ ਵੀਰੋ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਾਤਾ ਭਾਗੋ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਬਾਬਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬੀੜ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕਰਵਾਈ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਝਬਾਲ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੱਟਵਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿਧਾਣਾ ਜੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕ ਬਾਬਾ ਸਿਧਾਣਾ ਜੀ ਕੋਲ ਇੱਥੇ ਆਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਲੰਗਾਹ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਝਬਾਲ-ਭਿੱਖੀਵਿੰਡ ਰੋਡ ਤੋਂ ਸੋਹਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਸੜਕ ’ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਠਾਕੁਰ ਦੁਆਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਮੰਦਰ, ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਤੇ ਸੋਢੀਆਂ ਦੇ ਜਠੇਰੇ ਵੀ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਦਲੇਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ
ਦਲੇਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਮਾਨਸਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਦਲੇਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2752 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 9.38 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਦਲੇਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ 1855-56 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਬੁਰਜ ਹਰੀ,ਝਾੜੋਂ,ਬਦਰਾ,ਕੁੰਬੜਵਾਲ ਅਤੇ ਖਿਆਲੇ ਤੋਂ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਦੁਵਰਾ ਵਸਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੌਹਰ ਖ਼ਾਨ
ਗੌਹਰ ਖ਼ਾਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ, ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੀ.ਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਿਅਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ-ਬਾਸ ਦੀ ਜੇਤੂ ਹੈ। ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇੇ ਰਾਕੇਟ ਸਿੰਘ: ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ ਆਫ ਦਿ ਇਅਰ (2009) ਰਾਹੀਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਗੇਮ (2011), ਇਸ਼ਕਜ਼ਾਦੇ (2012), ਫੀਵਰ (2016), ਬਦਰੀਨਾਥ ਕੀ ਦੁਲਹਨੀਆ (2017) ਅਤੇ ਬੇਗਮ ਜਾਨ (2017) ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ "ਨਾ ਪੇਰੇ ਕੰਚਨ ਮਾਲਾ" (ਸ਼ੰਕਰ ਦਾਦਾ ਐਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐਸ, 2004), "ਨਸ਼ਾ ਨਸ਼ਾ" (ਆੱਨ: ਮੈਨ ਐਟ ਵਰਕ, 2004), "ਪਰਦਾ ਪਰਦਾ" (ਵਨਸ ਅਪੋਨ ਏ ਟਾਈਮ ਇਨ ਮੁੰਬਈ, 2010), ਸਮੇਤ "ਝੱਲਾ ਵੱਲਾ" ਅਤੇ "ਛੋਕਰਾ ਜਵਾਨ" (ਇਸ਼ਕਜ਼ਾਦੇ, 2012) ਗਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ ਕਲਰਸ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ 'ਬਿੱਗ ਬੌਸ 7' ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ ਬਣੀ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ "ਜ਼ੰਗੂਰਾ" 'ਚ ਉਸ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਗੌਹਰ ਖਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਅਗਸਤ, 1983 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੁਣੇ ਦੇ ਮਾਉਂਟ ਕਾਰਮੇਲ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਖਾਨ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨਿਗਾਰ ਖਾਨ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ।