cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਓਲੰਪੀਕ ਡ ਮਾਰਸੇਈ
ਓਲੰਪਿਕੁ ਦੀ ਮਾਰਸੇਈ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਮਾਰਸੇਈ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ੍ਟਡ ਵੇਲੋਡਰੋਮ, ਮਾਰਸੇਈ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ , ਜੋ ਲਿਗੁਏ 1 ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਜਵਾਰ
ਜਵਾਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Sorghum) ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਨਾਜ ਵਾਲੀ ਫ਼ਸਲ ਹੈ। ਇਹ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਵਾਰ ਦਾ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਚਰੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫਸਲ ਲੱਗਪਗ 4.25 ਕਰੋੜ ਏਕੜ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਫਸਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਘਾਹ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਸਿੱਟੇ ਦੇ ਦਾਣੇ ਮੋਟੇ ਅਨਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਵਾਰ ਦੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਖਾਧੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਖਿਚੜੀ ਵੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਵਾਰ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਭੁੰਨਾ ਕੇ ਚੱਬਿਆ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਰੂੰਡੇ ਬਣਾ ਕੇ ਵੀ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਗੁੜ ਦੀ ਚਾਹਣੀ ਬਣਾ ਕੇ ਵਿਚ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਜਵਾਰ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਰਲਾ ਕੇ ਬਣਾਏ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਮਰੂੰਡੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੀ ਖੇਤੀ ਬਾਰਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਵਾਰ ਇਕ ਮੁੱਖ ਫਸਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਪੱਕੀ ਜਵਾਰ ਨੂੰ ਵੱਢ ਕੇ ਮੁਹਾਰੇ/ਮੁਹਾਰੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਦ ਮੁਹਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਜਵਾਰ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਛਿੱਟਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਸੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਕੇ ਦਾਣੇ ਕੱਢ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਜੁਆਰ ਦੇ ਰਹੇ ਟਾਂਡਿਆਂ/ਕੜਬ ਦਾ ਟੋਕਾ ਕਰ ਕੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕੇ ਚਾਰੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਜਵਾਰ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਬੀਜਦਾ, ਸਗੋਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਵਜੋਂ ਬੀਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਵਾਰ ਦੀਆਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਮਾਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫਰੀਕਾ, ਮੇਸੋਂਅਮੇਰਿਕਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ
ਜਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ "ਦੋ - ਰੰਗੀ" ਕਿਸਮ ਜੋ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਪਿਤਰੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸੁਧਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਕਈ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਵਾਰ ਦੀਆਂ ਜਿਆਦਾ ਕਿਸਮਾਂ ਘਟ ਪਾਣੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੀਜੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨਾਜ ਵਜੋਂ ਖਾਣੇ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੋ-ਰੰਗੀ ਜ਼ਵਾਰ ਦਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਕੇਂਦਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਅਤੇ ਦਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਅਨਾਜ ਫਸਲ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇ ਦਰਜੇ ਤੇ ਬੀਜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਫਸਲ ਹੈ।
ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਅਤੇ ਪਰਜੀਵੀ
ਕੀੜੇ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ 'ਤੇ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਨੇ ਜਵਾਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਾਇਓਮਾਸ ਨੁਕਸਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਰ ਪਰਜੀਵੀ ਪੌਦੇ ਸਟ੍ਰਿਗਾ ਹਰਮੋਨਥਿਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਜੀਵੀ ਫ਼ਸਲ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਟ ਹੈ। ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਕੋਰਨ ਬੋਰਰ (ਓਸਟ੍ਰੀਨੀਆ ਨੂਬਿਲਿਸ) ਨੂੰ ਸੰਕਰਮਿਤ ਸੋਰਘਮ ਝਾੜੂ ਮੱਕੀ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੁਆਰਾ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉੱਤਰੀ ਮਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੋਰਘਮ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਕੀਟ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ:
ਵਾਢੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ
ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਢੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਢੁਕਵੀਂ ਨਮੀ 16-20 % ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦਾਣਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪੈਨਿਕਲ ਨੂੰ ਡੰਡੀ ਤੋਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੀਜ ਦੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਨੂੰ ਬੀਜ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ 'ਤੇ ਕਾਲੇ ਧੱਬੇ ਦੀ ਦਿੱਖ ਦੁਆਰਾ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਥਰੈਸਿੰਗ ਫਿਰ ਹੱਥੀਂ ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ 10% ਦੀ ਨਮੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਚ ਨਮੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਉੱਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਉਗਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਮੁੱਲ
ਜਵਾਰ (ਸਰਘਮ ਬਾਈਕਲਰ) ਫਾਸਫੋਰਸ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਕ ਵਰਗੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਵਾਰ ਦੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਮੁੱਲ ਚੌਲਾਂ, ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾਯੋਗ ਹਨ। 100 g ਜਵਾਰ ਅਨਾਜ ਦਾ ਊਰਜਾ ਮੁੱਲ 296.1 ਤੋਂ 356.0 kcal ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਨਾਜ ਵਿੱਚ 60 - 75% ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ, 8 - 13% ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ 4 - 6 % ਚਰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਣਕ, ਰਾਈ ਅਤੇ ਜੌਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਲਾਮਿਨਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਸੋਰਘਮ ਦੇ ਕਾਫਿਰਿਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਐਲਰਜੀ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਆਟੋਇਮਿਊਨ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜਵਾਰ ਕਣਕ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਦਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਥਿਆਮਿਨ, ਨਿਆਸੀਨ, ਰਿਬੋਫਲੇਵਿਨ ਅਤੇ ਫੋਲੇਟ ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ
ਇਸਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਫੀਡ ਅਤੇ ਚਰਾਗਾਹ (ਚਾਰੇ) ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੱਕੀ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨਾਲੋਂ ਜੋਰ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਹਜ਼ਮ ਕਰਨਾ ਵਧੇਰੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਸ਼ੂਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਕ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਫ਼-ਫਲੇਕਡ ਸੋਰਘਮ ਸੁੱਕੇ-ਰੋਲਡ ਸੋਰਘਮ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਭਾਰ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਰਘਮ ਨੂੰ ਮੱਕੀ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਫੀਡ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੁਧਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਸੁਧਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੋਰਘਮ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨੇ 60 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ICRISAT (ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਸਲ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਨ ਫਾਰ ਦ ਸੈਮੀ-ਐਰੀਡ ਟ੍ਰੌਪਿਕਸ) ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸੋਰਘਮ ਸਮੇਤ ਫਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਧਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵੱਲੋਂ 194 ਸੁਧਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਜਵਾਰ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਾਰੇ ਵਾਲਿਆਂ ਫਸਲਾਂ
ਕਬਰਵਾਲਾ
ਕਬਰਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਲੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੈਤੇਗ ਸਿੰਘ ਅਨੰਤ
ਜੈਤੇਗ ਸਿੰਘ ਅਨੰਤ (ਜਨਮ 14 ਅਗਸਤ 1946) ਪ੍ਰਸਿਧ ਫੋਟੋਪੱਤਰਕਾਰ, ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਸ਼ੁਦਾਈ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਖ਼ੋਜੀ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਕੇ ਦੋ ਪੁਸਤਕਾਂ 'ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ' ਅਤੇ 'ਗ਼ਦਰੀ ਯੋਧੇ' ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਜੈਤੇਗ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਅਗਸਤ 1946 ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ, ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮਿਢਰਾਂਝਾ (ਤਖ਼ਤ ਹਜ਼ਾਰਾ ਨੇੜੇ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਜੈਤੇਗ ਸਿੰਘ ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਲਹਿੰਦਾ ਪੰਜਾਬ
ਲਹਿੰਦਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਲੇਖਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਆਸ਼ਿਕ ਰਹੀਲ ਨੇ ਜੈਤੇਗ ਸਿੰਘ ਅਨੰਤ ਬਾਰੇ ਮੋਤੀ ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 26 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੇਖਕਾਂ, ਸ਼ਾਇਰਾਂ, ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਤੇ ਦਾਨਸ਼ਵਰਾਂ ਨੇ ਅਨੰਤ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਮੁਕਾਮ ਅਤੇ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਉਸਦੀਮੁਹੱਬਤ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
1660
1660 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1660 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਕੁਆਰਟਿਕ ਇੰਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ
ਇਹ ਆਰਟੀਕਲ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਆਰਟਿਕ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਚਾਰ-ਫਰਮੀਔਨ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਅਧੀਨ ਖੋਜੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੁਤੰਤਰ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ \varphi ਕਲੇਇਨ-ਜੌਰਡਨ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਤੇ ਖਰੀ ਉਤਰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ ਨੂੰ \varphi ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਕੁਆਰਟਿਕ ਇੰਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਰਕਮ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਪਲਿੰਗ ਸਥਿਰਾਂਕ 4-ਅਯਾਮੀ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਅੰਦਰ ਅਯਾਮਹੀਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਆਰਟੀਕਲ ਵਿੱਚ ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਲਈ (+−−−) ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਿਗਨੇਚਰ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਖੇੜੀ ਨੌਧ ਸਿੰਘ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਊਮਿਓ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ
ਊਮਿਓ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਵੀਡਨ ਦੀ ਊਮਿਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 2000 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਗੁਰਬਚਨ
ਗੁਰਬਚਨ ਜਾਂ ਡਾ ਗੁਰਬਚਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਨਾਮਵਰ ਵਾਰਤਕ ਲੇਖਕ, ਟਿਪਣੀਕਾਰ, ਆਲੋਚਕ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰਚੇ ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਗੁਰਬਚਨ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਐਮਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦ ਫਿੰਕਲਰ ਕਵੇਸ਼ਚਨ
ਦ ਫਿੰਕਲਰ ਕਵੇਸ਼ਚਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:The Finkler Question)) ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੇਖਕ ਹਾਵਰਡ ਜੈਕਬਸਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿੱਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 2010 ਦੇ ਮੈਨ ਬੁਕੇ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੈਕਬਸਨ ਦਾ ਇਹ ਉਪੰਨਿਆਸ ਸਕੂਲੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਟੀਚਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਚਕ ਤਰੀਕੇ ਵਲੋਂ ਪਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਥਾਨਕ
ਉਪੰਨਿਆਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਪੂਰਵ ਰੇਡੀਓ ਸੰਪਾਦਕ ਜੂਲਿਅਨ ਟਰੇਸਲਵ ਹੈ ਜੋ ਯਹੂਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯਹੂਦੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯਹੂਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਨਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਉਹ ਬਚਪਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਯਹੂਦੀ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਰੇ ਘਟਨਾਕਰਮ ਨੂੰ ਉਪੰਨਿਆਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੀ ਰੋਚਕ ਢੰਗ ਵਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਟਿੱਪਣਿਆਂ
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਪੰਜ ਮੁਨਸਫ਼ੀਆਂ ਦੀ ਜਿਊਰੀ ਨੇ 3 - 2 ਦੇ ਬਹੁਮਤ ਵਲੋਂ ਬੁਕੇ ਦੇ ਲਏ ਚੁਣਿਆ। ਜਿਊਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ ਏੰਡਰਿਊ ਮੋਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦ ਫਿੰਕਲਰ ਕਵੇਸ਼ਚਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਉਪੰਨਿਆਸ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਇਵਸਤੁ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਹਲਕੇ ਫੁਲਕੇ ਅੰਦਾਜ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਜਾਕਿਆ ਲਹਿਜੇ ਵਲੋਂ ਉੱਕਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਕਲਾਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਖੂਬ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਅਫਰੀਕੀ ਕਲਾ
ਅਫਰੀਕੀ ਕਲਾ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ, ਮੂਰਤੀਆਂ, ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਮੂਲ ਜਾਂ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਅਫਰੀਕੀ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਕਲਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਫ਼ਰੀਕਨ ਅਮਰੀਕਨ, ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਜਾਂ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾ। ਇਸ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਮਹਾਂਦੀਪ ਤੋਂ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਚਰ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀਤਾ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਥੇ ਇਕਜੁੱਟ ਕਲਾਤਮਕ ਥੀਮ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਇਥੋਪੀਆ ਦੀ ਕਲਾ, ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਈਸਾਈ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਧਰਮ (ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਨਾਲ) ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ। ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵ-ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਲਾ, ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਇਸਲਾਮੀ ਕਲਾ, ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਈਸਾਈ ਕਲਾ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਕਲਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮੂਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੁਦਰਤੀ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜੋ ਕੁਝ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਦੁਰਲੱਭ ਪੁਰਾਣੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਅਤੇ ਧਾਤ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਲੱਭੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਈਅਦ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ
ਸਰ ਸਈਅਦ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ (ਉਰਦੂ: سر سید احمد خان‎‎; 17 ਅਕਤੂਬਰ 1817 – 27 ਮਾਰਚ 1898), ਜਨਮ ਸਈਅਦ ਅਹਿਮਦ ਤਕਵੀ (Urdu: سید احمد تقوی‎), ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਸੀ।
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਸਰ ਸਈਅਦ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ 17 ਅਕਤੂਬਰ 1817 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਕਿਸੇ ਵਕਤ ਅਰਬ ਤੋਂ ਇਰਾਨ ਆਏ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਥੋਂ ਅਕਬਰ ਦੇ ਜਮਾਨੇ ਵਿੱਚਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਤ ਆ ਵਸੇ। ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਜਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਤ ਤੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਆਏ ਸਨ। ਜਮਾਨੇ ਦੇ ਦਸਤੂਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਬੀ ਫਾਰਸੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਰੰਭਕ ਸਿੱਖਿਆ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਖਵਾਜਾ ਫਰੀਦ ਉੱਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅਰੰਭਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿਸਾਬ, ਚਿਕਿਤਸਾ ਅਤੇ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਪਤ੍ਰਿਕਾ 'ਸਈਅਦ ਉਲ ਅਕਬਰ' ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਸਰ ਸਈਅਦ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮੈਡੀਸਨ ਦਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਲੇਕਿਨ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਨਾ ਕੀਤਾ।
ਅਰੰਭਕ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਸੜ ਮੌਲਵੀ ਖਲੀਲ ਅੱਲ੍ਹਾ ਕੋਲੋਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੰਮ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ 1837 ਵਿੱਚ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਨਾਇਬ ਮੁਨਸ਼ੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। 1841 ਅਤੇ 1842 ਵਿੱਚ ਮੈਨਪੁਰੀ ਅਤੇ 1842 ਅਤੇ 1846 ਤੱਕ ਫਤੇਹਪੁਰ ਸੀਕਰੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 1846 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਦਰ ਅਮੀਨ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਤਾਬ "ਆਸਾਰ ਅਲਸਨਾਦੀਦ", 1847 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ। 1845 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਿਜਨੌਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਿਜਨੌਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਤੁਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਤਾਬ "ਸਰਕਸ਼ੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਿਜਨੌਰ", ਲਿਖੀ। ਹਿੰਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜੰਗ-ਏ-ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਬਿਜਨੌਰ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਇਸ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਪੁਰਸ਼ਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਇਨਸਾਨੀ ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਨਾਲ ਵਫਾਦਾਰੀ ਨਾਤੇ ਕੀਤਾ। ਅਮਨ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸੇਵਾ ਦੇ ਬਦਲੇ ਇਨਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜਾਗੀਰ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਹੋਈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1857 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਰੱਕੀ ਦੇਕੇ ਸਦਰ ਅਲ ਸਦੋਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। 1862 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਾਜੀਪੁਰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1867 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬਨਾਰਸ ਵਿੱਚ ਤੈਨਾਤ ਹੋਏ।
1877 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਪੀਰਿਅਲ ਕੌਂਸਲ ਮੈਬਰ ਨਾਮਜਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1888 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1889 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਡਨਬਰਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਲ ਐਲ ਡੀ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਪੰਜਾਬ ਫੇਰੀ
ਸਰ ਸਯਦ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਜ ਚੱਕਰ ਲਾਏ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੌਰੇ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਵੀ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਆਗੂ
1660 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
1660 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1660 ਤੋਂ 1669 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:17ਵੀਂ ਸਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
ਮੌਤ ਦਾ ਮੈਚ
ਮੌਤ ਦਾ ਮੈਚ (Матч смерти) ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਦੁਆਰਾ ਕਬਜ਼ੇ ਅਧੀਨ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਫੁਟਬਾਲ ਦਾ ਮੈਚ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੀਵ ਸਿਟੀ ਦੀ ਟੀਮ ਦੇ ਸਟਾਰਟ (ਸਿਰਲਿਕ: Старт) ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਬਰੈੱਡ ਫੈਕਟਰੀ ਨੰ. 1 ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਸੀ ਉਸ ਨੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਚ ਖੇਡੇ  ਸਨ। ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਡਾਇਨਾਮੋ ਕੀਵ ਅਤੇ ਲੋਕੋਮੋਤਿਵ ਕੀਵ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਫੁਟਬਾਲਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜੋ ਕਾਬਜ਼ ਨਾਜ਼ੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
6 ਅਗਸਤ, 1942 ਨੂੰ, ਐਫਸੀ ਸਟਾਰਟ ਜਰਮਨ ਟੀਮ ਫਲੈਕੇਲਫ ਨਾਲ ਖੇਡੀ। ਅੰਦਾਜ਼ਨ 2,000 ਦਰਸ਼ਕ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਦਰਸ਼ਕ ਨੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਲਈ ਕੁਲ 5 ਰੂਬਲ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਕਿਉਂਕਿ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਕਾਇਦਗੀ ਨਾਲ ਅਦਾਇਗੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਡਾਇਨਾਮੋ ਦੀ ਫੁਟਬਾਲ ਟੀਮ ਘੱਟ ਗਈ ਸੀ (ਸਿਰਫ ਅੱਠ ਖਿਡਾਰੀ)। ਟੀਮ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਕੋਨਸਤਾਂਤਿਨ ਸ਼ਚੇਗੋਤਸਕੀ ਨੇ ਡਨੀਪਰੋਪੇਤਰੋਵਸਕ ਖਿਸਕ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਐਫਸੀ ਡਾਇਨਮੋ ਡਨੀਪਰੋਪੇਤਰੋਵਸਕ ਲਈ ਖੇਡਿਆ, ਪਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। 1932-33 ਵਿਚ ਹੋਲੋਡੋਮੋਰ (ਭੁੱਖਮਰੀ) ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਅੱਧੀ ਟੀਮ ਮਾਸਕੋ ਨੇੜੇ ਇਵਾਨੋਵੋ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਡਾਇਨਮੋ ਦੇ ਦੋ ਖਿਡਾਰੀ, ਪਿਓਨਤਕੋਵਸਕੀ ਅਤੇ ਸਵਿਰਦੋਵਸਕੀ ਨੂੰ ਐਨਕੇਵੀਡੀ ਏਜੰਟਾਂ ਨੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਕਈ ਟੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡੰਨ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ "ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ" ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। 1938 ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਛਾਂਟੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਪਿਓਨਤਕੋਵਸਕੀ ਅਤੇ ਡਾਇਨਾਮੋ ਦੀ ਟੀਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ, ਬਰਮਿੰਸਕੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ 1941 ਵਿਚ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੀਜ਼ਨ ਕਦੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਜਰਮਨੀ ਨੇ 22 ਜੂਨ 1941 ਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕਈ ਡਾਇਨਾਮੋ ਕੀਵ ਖਿਡਾਰੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਲੜਨ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਨਾਜ਼ੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਲ ਸੈਨਾ ਕੋਲੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਖੋਹ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ। ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਕਈ ਡਾਇਨਮੋ ਨਾਮੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀਆਂ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਪਏ।
ਕੀਵ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਰਮਨੀਆਂ ਨੇ 600,000 ਸੋਵੀਅਤ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਨਾਜ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਬੜੀ ਸਖ਼ਤੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ; ਸਿਰਫ 1942 ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨੀ ਆਬਾਦੀ ਲਈ ਇੱਕ ਚਾਰ ਸਾਲਾ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ 60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬਾਲਗ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵਗਾਰ ਲਈ ਜਰਮਨੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਰਮਨੀਆਂ ਦਾ ਯੂਕਰੇਨੀ ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕਾਂ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿਚ ਕੰਮ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸਿਰਜਨਾ
ਇਹ ਦੋ ਨਾਵਲ ਯੇਵਗੀਨੀ ਕਾਰੇਲੋਵ ਦੀ ਕਾਲੀ ਅਤੇ ਚਿੱਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਤੀਸਰੀ ਵਾਰ (Тreti time) ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਬਣੇ। ਮਹਾ ਸੋਵੀਅਤ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 32 ਮਿਲੀਅਨ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਸਿਨੇਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ। ਸੋਵੀਅਤ ਪ੍ਰੈਸ ਦਾ ਵੀ "ਮੌਤ ਦਾ ਮੈਚ" ਬਹੁਤ ਮਨਪਸੰਦ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨੇ ਮੈਚ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਜਰਮਨ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਟਾਰਟ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਰਮਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਪੁਲਿਸ (ਐਨਕੇਵੀਡੀ) ਦੁਆਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬ੍ਰੈਜ਼ਨੇਵ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ
"ਮੌਤ ਦੇ ਮੈਚ" ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੱਧ 60ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈਆਂ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਓਨਿਦ ਬ੍ਰੇਜਨੇਵ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੋਵੀਅਤ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਨਾ ਸੀ। "ਮੌਤ ਦਾ ਮੈਚ" ਕੀਵ ਦੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਸੀ: ਜਰਮਨਾਂ ਨੇ ਚਾਰ ਡਾਇਨਮੋ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ - ਇੱਕ ਨਸਲੀ ਰੂਸੀ ਗੋਲਕੀਪਰ ਨਿਕੋਲਾਈ ਟ੍ਰੂਸੇਵਿਚ, ਡਿਫੈਂਡਰ ਅਲੈਕਸੀ ਕਾਲੀਮੇਂਕੋ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਇਵਾਨ ਕੁਜਮੈਂਕੋ, ਜੋ ਮਿਲਕੇ 1936 ਦੀ ਉਪ ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਦੇ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਸੀ ਅਤੇ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਮਿਕੋਲਾ ਕੋਰੋਤਕਿਖ, ਜੋ 1939 ਵਿਚ ਡਾਇਨਮੋ ਛੱਡ ਗਿਆ ਸੀ।
ਐਚ. ਪੀ. ਐਸ. ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ
ਮੇਜਰ ਹਰੀ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ (ਜਨਮ 6 ਨਵੰਬਰ 1936) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਹਾੜੀ, ਲੇਖਕ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਐਡਵੈਂਚਰ, ਖੇਡਾਂ, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਅਪਾਹਜਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਭਾਰਤੀ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਏਵਰੇਸਟ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵੀਹ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ। 29 ਮਈ ਨੂੰ, ਐਵਰੇਸਟ ਮਾਉਂਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 12 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਐਚ.ਸੀ.ਐਸ. ਰਾਵਤ ਨਾਲ ਚੌਥੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਸੰਮੇਲਨ, ਫੂ ਡੋਰਜੀ ਸ਼ੇਰਪਾ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨੇ ਸੰਮੇਲਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ ਪਹਾੜ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਇਕੱਠੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਖੜੇ ਸਨ।
ਮੌਤ ਦਾ ਮੈਚ
ਬ੍ਰੈਜ਼ਨੇਵ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ
ਜਰਮਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਚਾਰ ਡਾਇਨਮੋ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ "ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ" ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਜ ਬਚੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ: ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਬਾਲਾਕਿਨ, ਮਕਾਰ ਹੋਨਚਾਰੈਂਕੋ, ਮਿਖਾਇਲੋ ਮੇਲਨਿਕ, ਵੈਸਿਲ ਸਖਾਰੇਵ, ਮਿਖਾਇਲੋ ਸੋਵਿਰਦੋਵਸਕੀ ਨੂੰ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਮੈਡਲ ਮਿਲਿਆ।
ਐਚ. ਪੀ. ਐਸ. ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ
ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਮਾਊਟੈਨੀਅਰਿੰਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਿੱਕਮ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ 29 ਮਈ 1965 ਨੂੰ ਮਾਉਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। 1965 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਐਵਰੈਸਟ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 9 ਪਹਾੜਬੱਧਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਕਪਤਾਨ ਐਮਐਸ ਕੋਹਲੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ 17 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ, ਨਵਾਂਗੰਬੋ ਸ਼ੇਰਪਾ, ਸੋਨਮ ਗਯਤਸੋ, ਸੋਨਮ ਵੰਗਿਆਲ, ਸੀ ਪੀ ਵੋਹਰਾ, ਅੰਗ ਕਾਮੀ ਸ਼ੇਰਪਾ, ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਵਤ ਅਤੇ ਫੂ ਡੋਰਜੀ ਸ਼ੇਰਪਾ ਨਾਲ ਸੰਨ 1965 ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਿਖਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਵਰੈਸਟ ਪਰਬਤ ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਬਣਿਆ।     1965 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਗੋਲੀ ਲੱਗੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੋਂ ਕੈਦ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸਪਾਈਨਲ ਇੰਜ਼ੁਰੀ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਸੀਰੀਅਲ, ਬਿਆਡ ਹਿਮਾਲਿਆ, ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਡਿਸਕਵਰੀ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੀਓਗ੍ਰਾਫਿਕ ਚੈਨਲਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਹਰੀ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਨਵੰਬਰ 1936 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਭਾਰਤੀ ਕੇਂਦਰੀ ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਆਪਣੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ ਲਈ ਉਹ ਸੇਂਟ ਜੋਸਫ ਦੀ ਅਕੈਡਮੀ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਜਾਰਜ ਕਾਲਜ, ਮਸੂਰੀ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਉਸਨੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਰੌਕ ਚੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੱਭੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਚੱਟਾਨ-ਚੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਧ ਗਈ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਜਿੱਥੇ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਸਰ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਹ ਹਨ ਗੜਵਾਲ, ਸਿੱਕਮ, ਨੇਪਾਲ, ਲੱਦਾਖ, ਅਤੇ ਬੇਸ਼ਕ ਬੇਸ਼ਕ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ।
ਮਿਲਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, 14 ਦਸੰਬਰ 1958 ਨੂੰ ਆਰਮੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ-ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਦੂਸਰੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ 14 ਦਸੰਬਰ 1960 ਨੂੰ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਅਤੇ 14 ਦਸੰਬਰ 1964 ਨੂੰ ਕਪਤਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ 1965 ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਇੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤਕ ਸੀਮਤ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 8 ਜਨਵਰੀ 1968 ਨੂੰ ਮੇਜਰ ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਪਦ ਨਾਲ ਆਰਮੀ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਡਿਸਚਾਰਜ ਮਿਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਅਲੇਨਾ ਰੇਜੀ
ਅਲੇਨਾ ਰੇਜੀ (ਜਨਮ 9 ਮਈ 1999) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਈਕਲਿਸਟ ਹੈ ਜੋ ਟਰੈਕ ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੇਰਲ ਦੇ ਤਿਰੂਵੰਬਦੀ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਰੇਜੀ ਰੇਜੀ ਚੇਰਿਅਨ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਸਮਾਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਈਕਲ ਤੋਹਫੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਰੇਜੀ ਨੂੰ ਕੇਰਲ ਸਟੇਟ ਸਪੋਰਟਸ ਕੌਂਸਲ (ਕੇਐਸਐਸਸੀ) ਦੁਆਰਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਚਲੇ ਗਏ। ਕੇਐਸਐਸਸੀ ਤੋਂ ਚੰਦਰਨ ਚੇਤਿਆਰ ਉਸਦੇ ਕੋਚ ਹਨ।
ਟ੍ਰੈਕ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ 2016 ਵਿੱਚ, ਰੇਜੀ ਨੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਜੰਤੂਗਾਨੋਵਾ ਓਲਗਾ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਰੇਜੀ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 38ਵੀਂ ਸੀਨੀਅਰ ਏਸ਼ੀਅਨ ਟਰੈਕ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 34.845 ਸਕਿੰਟ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕੱਢਿਆ ਅਤੇ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿ ਕੇ 6ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ। ਸਰਵੋਤਮ 4 ਨੇ ਅਗਲੇ ਦੌਰ 'ਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ।
ਉਸਨੂੰ ਐਪਲਡੋਰਨ ਵਿੱਚ 2018 UCI ਟ੍ਰੈਕ ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਵਿੱਚ ਡੇਬੋਰਾਹ ਹੇਰੋਲਡ ਨਾਲ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਜੋੜੀ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਖਤਮ ਹੋਈ।
ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਭੁੱਟੋ
ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਭੁੱਟੋ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਨਾਮ, ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਭੁੱਟੋ ( ਜਨਮ 29 ਮਈ 1982), ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕ ਸਦਰ ਅਤੇ ਸਾਬਕ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਜ਼ੁਲਫ਼ਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ ਦੀ ਪੋਤੀ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਭੁੱਟੋ 29ਮਈ 1982 ਨੂੰ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਾਬਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਕਤ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਿਦ ਮੀਰ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਭੁੱਟੋ ਜਲਾਵਤਨੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜ਼ਾਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਫ਼ੋਜ਼ੀਆ ਫ਼ਸਿਆ ਉੱਦ ਦੀਨ ਭੁੱਟੋ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਬਦੇਸ਼ ਮਨਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਫ਼ਸਰ ਦੀ ਬੇਟੀ ਸੀ।
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜਨਰਲ ਜ਼ਿਆ-ਉਲ-ਹੱਕ ਦੇ ਫੌਜੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭੁੱਟੋ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰਾਜ ਰਹਿਤ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਲਾਵਤਨੀ ਦੌਰਾਨ 1989 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੇਬਨਾਨੀ ਬੈਲੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਘਿਨਵਾ ਭੁੱਟੋ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਭੁੱਟੋ ਘਿਨਵਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਮਾਂ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸੌਤੇਲਾ ਭਰਾ ਜ਼ੁਲਫਿਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ ਜੂਨੀਅਰ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।
ਭੁੱਟੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਰਾਚੀ ਅਮਰੀਕਨ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੀ.ਏ. 2004 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ, ਯੂ.ਐਸ. ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਹਿਲਾ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਕਲਾ ਕਾਲਜ, ਬਰਨਾਰਡ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਡਿਗਰੀ ਸੁਮਾ ਕਮ ਲਾਉਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।  ਉਸ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ SOAS, ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ M.A. ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਅੰਦੋਲਨ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਲਿਖਿਆ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ
1998 ਵਿੱਚ, 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਭੁੱਟੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ 'ਵਿਸਪਰਸ ਆਫ ਦਿ ਡੇਜ਼ਰਟ' ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ ਸਵੇਰੇ 8.50 ਵਜੇ 8 ਅਕਤੂਬਰ 2005 ਦੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਭੁਚਾਲ ਦੇ ਪਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖਾਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭੁੱਟੋ ਦੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਯਾਦਗਾਰ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ 2010 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਭੁੱਟੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਆਸਿਫ਼ ਜ਼ਰਦਾਰੀ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ 'ਤੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆ ਲਈ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ ਝੂਠੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।
ਨਵੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਲਪਨਿਕ ਨਾਵਲ ਦ ਸ਼ੈਡੋ ਆਫ਼ ਦ ਕ੍ਰੇਸੈਂਟ ਮੂਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ 2014 ਵਿੱਚ ਗਲਪ ਲਈ ਬੇਲੀਜ਼ ਵੂਮੈਨ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਲਈ ਲੰਮੀ ਸੂਚੀਬੱਧ ਸੀ। 2015 ਵਿੱਚ ਭੁੱਟੋ ਦੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ, ਇੱਕ ਈ-ਕਿਤਾਬ, ਪੈਂਗੁਇਨ ਬੁੱਕਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਵਲ, ਦ ਰਨਵੇਜ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਿਤਾਬ ਤਿੰਨ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ, ਨਿਊ ਕਿੰਗਜ਼ ਆਫ਼ ਦਾ ਵਰਲਡ: ਬਾਲੀਵੁੱਡ, ਡਿਜ਼ੀ ਅਤੇ ਕੇ-ਪੌਪ ਤੋਂ ਡਿਸਪੈਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਟੈਸ਼ ਆਵ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ "ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੌਪ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰੇਜ਼ਰ-ਤਿੱਖੀ, ਦਿਲਚਸਪ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਮਾਸੀ, ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਟਕਲਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਫਿਲਹਾਲ ਉਹ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਦਫਤਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀ ਸਰਗਰਮੀ ਅਤੇ ਲਿਖਤ ਦੁਆਰਾ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿਓ", ਭੁੱਟੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ। ਭਾਵੇਂ ਭੁੱਟੋ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਾਰੇ, ਭੁੱਟੋ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਭੁੱਟੋ ਨੇ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਬੁਰਕਾ ਪਹਿਨਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।  ਉਹ ਉਰਦੂ, ਫ਼ਾਰਸੀ, ਅਰਬੀ , ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਭੁੱਟੋ ਸ਼ਾਇਰਾ ਅਤੇ ਲਿਖਾਰੀ ਹੈ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਮ ਵੀ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। 1997 ਵਿੱਚ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈੱਸ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਟਾਈਟਲ Whispers of the Desert (ਸਹਰਾ ਦੀਆਂ ਸਰਗੋਸ਼ੀਆਂ) ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ ਦੂਸਰੀ ਕਿਤਾਬ 8 ਅਕਤੂਬਰ 2005 ਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਹੱਦ ਵਿੱਚ ਆਏ ਜ਼ਲਜ਼ਲੇ ਦੇ ਮੋਜ਼ੂਅ ਤੇ 8:50a.m. 8 October 2005 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ। ਤੀਸਰੀ ਕਿਤਾਬ Songs of Blood and Sword ਛਪ ਚੁਕੀ ਹੈ। ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਭੁੱਟੋ ਹੁਣ ਨਾਵਲਕਾਰ ਵੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, ਦ ਸ਼ੈਡੋ ਆਫ਼ ਦ ਕ੍ਰੀਸੇਂਟ ਮੂਨ (The Shadow of the Crescent Moon) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹਦ ਕੋਲ ਵਜ਼ੀਰਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ
ਕਿਸਾਨੀ ਉਪਜ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਣਜ (ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤ) ਕਾਨੂੰਨ- 2020
ਇਹ ਫਾਰਮ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਵਿਹੜੇ, ਗੁਦਾਮ, ਸਾਇਲੋਰ ਅਨਾਜ ਭੰਡਾਰ ਅਤੇ ਠੰਡੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਰਗੇ "ਬਾਹਰੀ ਵਪਾਰ ਖੇਤਰ" ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਪਾਰ ਸਿਰਫ ਏਪੀਐਮਸੀ ਵਿਹੜੇ / ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਰਾਜਾਂ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਵਿਕਲਪਿਕ ਵਪਾਰਕ ਚੈਨਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਮੁਨਾਫਾ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਵੇਗਾ।
ਇਹ ਐਕਟ ਨਿਰਧਾਰਤ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵਪਾਰ ਦੀ ਵੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਵੇਚ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਵੇਗਾ।
ਇਹ ਐਕਟ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ 'ਵਪਾਰ ਵਾਲੇ ਬਾਹਰੀ ਖੇਤਰ' ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਵਪਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਟਰੇਡਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਮਾਰਕੀਟ ਫੀਸ ਜਾਂ ਸੈੱਸ ਲਗਾਉਣ' ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਕਿਸਾਨੀ ਉਪਜ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਣਜ (ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤ) ਆਰਡੀਨੈਂਸ, 2020 ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੁਆਰਾ 5 ਜੂਨ 2020 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਭਾਵ
ਇਸ ਐਕਟ ਦੇ ਪਾਸ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਉੱਠਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਧਾਰਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤਾਂ ਕੋਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨੀ ਉਪਜ ਵਪਾਰ ਤੇ ਵਣਜ (ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਤੇ ਸਹਾਇਕ) ਕਾਨੂੰਨ, 2020 ਦੀ ਧਾਰਾ 13 ਤਹਿਤ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ-"ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਂ ਇਹਦੇ ਕਿਸੇ ਨੇਮ ਜਾਂ ਫ਼ਰਮਾਨਾਂ ਤਹਿਤ ਨੇਕ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਕਲਪੇ ਗਏ ਕਿਸੇ ਕਾਰਜ ਬਦਲੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਅਫ਼ਸਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਦਾਅਵਾ, ਮੁਕੱਦਮਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਚਾਰਾਜੋਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ।’’
ਧਾਰਾ 15 ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਚਾਰਾਜੋਈ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹੈ: ‘‘ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੀਵਾਨੀ ਅਦਾਲਤ ਕੋਲ ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਦਾਵਾ ਜਾਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਨੇਮਾਂ ਤਹਿਤ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਿਸੇ ਅਥਾਰਿਟੀ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਨਿਬੇੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।’’
ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕੀਤਾ
19 ਨਵੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਤਿੰਨ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੈਰ ਪਿੱਛੇ ਖਿੱਚ ਲਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ‘ਮੁਆਫੀ’ ਮੰਗਦਿਆਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਘੋਖ ਕਰਨ ਲਈ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਮੌਕੇ ਕੌਮ ਦੇ ਨਾਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੰਸਦ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇਗੀ। 24 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ ਤਿੰਨ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ‘ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸੀ ਬਿੱਲ, 2021’ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। 29 ਨਵੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਨੇ ਤਿੰਨੋਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਬਾਰੇ ਬਿੱਲ ਬਿਨਾਂ ਬਹਿਸ ਕਰਵਾਏ ਤੋਂ ਹੀ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1 ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਮ ਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਨੇ ਤਿੰਨੋਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ।
ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧੀਮਾਨ
ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧੀਮਾਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ (ਐਮਐਲਏ) ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿੜ੍ਹਬਾ ਤੇ ਅਮਰਗੜ੍ਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰਮਾ ਵਿਜ
ਰਮਾ ਵਿਜ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Rama Vij) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
999
999 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਰਮਾ ਵਿਜ
ਕੈਰੀਅਰ
ਵਿਜ ਪੋਲੀਵੁੱਡ (ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ) ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਨਾਮ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਸ਼ੇਖਰ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਪਲ ਦੋ ਪਲ ਕਾ ਸਾਥ (1978) ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ; ਆਰੰਭ, ਲਾਵਾ, ਹਵਾਈਂ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਚਿਹਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਕੰਮਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦ ਫਾਰ ਪਵੇਲੀਅਨਜ਼ (1984), ਨੁੱਕੜ (1986), ਵਿਕਰਮ ਔਰ ਬੇਟਾਲ (1988), ਆਦਿ) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ, ਉਸਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਚਹਿਰੀ, ਗੱਭਰੂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ, ਧੀ ਰਾਣੀ, ਸੁਨੇਹਾ, ਵੀਰਾ, ਤਕਰਾਰ, ਚੰਨ ਪ੍ਰਦੇਸੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਆਦਿ ਸਮੇਤ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਰਾਮਾ ਨੇ ਚੰਨ ਪਰਦੇਸੀ ਅਤੇ ਕਚਹਿਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖਿੱਤੇ (ਪੰਜਾਬ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮਾਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੈਲੀਸੀਰੀਅਲ ਨੁੱਕੜ ਰਾਹੀ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਾਮਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਛਾਪ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੀਰਾਨਾ, ਜੋਸ਼ੀਲੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਕਾਇਦੀ, ਲਾਵਾ, ਟੈਕਸੀ ਟੈਕਸੀ (1978), ਚੰਦ ਕਾ ਟੁਕਦਾ (1994) ਆਦਿ।
ਉਸਨੇ ਨੁੱਕੜ, ਇੰਤਜ਼ਾਰ, ਮਨੋਰੰਜਨ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦਰਸ਼ਨ, ਰਿਸ਼ਤੇ, ਸਰਕਸ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਮਿਸਾਲ, ਸਬਕੋ ਖ਼ਬਰ ਹੈ ਸਬਕੋ ਪਤਾ ਹੈ, ਸਾਂਝਾ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਚੁੰਨੀ ਸਮੇਤ 25 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟੈਲੀਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅੰਮਤੋਜੇ ਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ  'ਹਵਾਏਂ' ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਖੁਸ਼ੀਆਂ (2012) ਸੀ।
ਜਨਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਕਾਰੀ 51ਵੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਗੋਆ 2021 ਵਿੱਚ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ, ਇੰਡੀਅਨ ਪੈਨੋਰਮਾ ਦੀ ਜਿਊਰੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ
ਮੂਸ਼ੀਨ
ਜਦੋਂ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਮਨ ਡਰ, ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੂਸ਼ੀਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿੱਕੀ ਪ੍ਰਧਾਨ
ਨਿੱਕੀ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਜਨਮ 8 ਦਸੰਬਰ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।ਨਿੱਕੀ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਜਨਮ 8 ਦਸੰਬਰ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਝਾਰਖੰਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।  ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੂੰ ਰਿਓ ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ 16 ਮੈਂਬਰੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 36 ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਵੀ ਹੋਈ ਸੀ,  ਜੋ ਕੀ 2015 ਵਿੱਚ ਹਾਕੀ ਵਰਲਡ ਲੀਗ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਪ੍ਰਧਾਨ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੇ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਭਰਤੀ ਟੀਮ ਲਈ ਉਸਦੀ ਚੋਣ ਨੇ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਜੈਪਾਲ ਸਿੰਘ ਮੁੰਡੇ (1 928), ਮਾਈਕਲ ਕਿਡੋ (1972), ਸਿਲਵਾਨਸ ਡੁੰਗਡੰਗ (1980), ਅਜੀਤ ਲਕਰਾ (1992) ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ ਟੋਪਨੋ (1984) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲਈ ਝਾਰਖੰਡ ਤੋਂ ਛੇਵੀਂ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਦਸੰਬਰ 1993 ਨੂੰ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਰਾਂਚੀ ਤੋਂ ਕਬਾਇਲੀ ਹਿਰਲ ਦੇ ਹਾਰਟਲੈਂਡ ਖੁੰਥੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਸੋਮਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜੀਤਨ ਦੇਵੀ ਨੇ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੋਮ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਜੀਤਨ ਦੇਵੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਬੇਟੀ ਹੈ। ਮੀਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਹੋਣ ਤਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਕੋਚ ਡੈਸਸਰਧ ਮਹਤੋ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਖੇਡ ਨੂੰ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬਰਟੀਯੂ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਕੀ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਿਸ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਰਾਂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਕਪਤਾਨ ਅਸੂੰਟਾ ਲਾਕਰਾ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਰੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਓਲੰਪਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਚੋਣ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਸੀ। ਝਾਰਖੰਡ ਤੋਂ ਕਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲਈ 16 ਮੈਂਬਰੀ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਡਿਫੈਂਡਰ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਚਾਨੂ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਰੇਣੂਕਾ ਯਾਦਵ, ਲੀਮਾ ਮਿੰਜ, ਮੋਨਿਕਾ ਅਤੇ ਨਵਜੋਤ ਕੌਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਖੇਡਿਆ। ਟੀਮ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਦੀਪ ਗ੍ਰੇਸ ਏਕਾ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਦੇਵੀ ਥੋਕਚੋਮ, ਸਵਿਤਾ, ਪੂਨਮ ਰਾਣੀ, ਵੰਦਨਾ ਕਟਾਰੀਆ, ਦੀਪਿਕਾ, ਨਮਿਤਾ ਟੋਪੋ, ਸੁਨੀਤਾ ਲਾਕਰਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਦੂਬੇ ਸਨ। ਟੀਮ ਹਾਲਾਂਕਿ ਗਰੁੱਪ ਗੇੜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ 6ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵੈਸਟਰਬੌਟਨ ਰੈਜੀਮੈਂਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੀਡਨ
ਸਤਾਦ ਵੇਲੋਦਰੋਮ
ਸ੍ਟਡ ਵੇਲੋਡਰੋਮ, ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਸੇਈ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਓਲੰਪਿਕੁ ਦੀ ਮਾਰਸੇਈ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 67,000 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਨਿਕੀਤਾ ਖਰੁਸ਼ਚੇਵ
ਨਿਕਿਤਾ ਸਰਗੇਏਵਿਚ ਖਰੁਸ਼ਚੇਵ​ (ਰੂਸੀ: Никита Сергеевич Хрущёв, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Nikita Sergeyevich Khrushchev, ਜਨਮ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1894, ਦੇਹਾਂਤ 11 ਸਤੰਬਰ 1971) ਸੀਤ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਸਰਬਉਚ ਨੇਤਾ ਸਨ। 1953 ਤੋਂ 1964 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੋਵੀਅਤ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਕੱਤਰ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ 1958 ਤੋਂ 1964 ਤੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਆਗੂ
ਬੌੜ
ਬੌੜ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖਮਾਣੋਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਆਲਕਾਲਾ ਦੇ ਲੌਸ ਗਾਥੂਲੇਸ ਦਾ ਕਿਲਾ
ਅਲਕਾਲਾ ਦੇ ਲੋਸ ਗਾਜ਼ੁਲੇਸ ਦਾ ਕਿਲਾ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Castillo)) ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਅਲਕਾਲਾ ਦੇ ਲੋਸ ਗਾਜ਼ੁਲੇਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1993 ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੂਲਤੂਰਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਗ ਹੈ। ਫੀਲਡਿੰਗ, ਜੇਨ ਆਸਟਿਨ, ਜਾਰਜ ਇਲਿਅਟ, ਮੇਰੇਡਿਥ, ਟਾਮਸ ਹਾਰਡੀ, ਹੇਨਰੀ ਜੇਮਸ, ਜਾਨ ਗਾਲਸਵਰਦੀ ਅਤੇ ਜੇਮਸ ਜਵਾਇਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਉੱਤਮ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਮੀਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਮਰਮਭੇਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਸਮੁਚਿਤ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਮਾਜਕ ਅਨਾਚਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਠੋਰ ਠੋਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਰਮ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਪ੍ਰਤੀਮ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਨੇ ਅਮਰ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਕਤਾਰ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸਾਮਾਜਕ ਇਤਹਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਝਾਕੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇ ਸਰੋਤ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਐਂਗਲੋ - ਸੈਕਸਨ ਰੁਮਾਂਸ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨੋਖੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਥਾਵਾਂ ਨੇ ਪਰਵਰਤੀ ਕਥਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਉੱਡਣ ਲਈ ਖੰਭ ਦਿੱਤੇ। ਇਹ ਰੁਮਾਂਸ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਤੀਰੰਜਿਤ ਚਿੱਤਰ ਸਨ ਅਤੇ ਅਲੇਕਸਾਂਦਰ ਅਤੇ ਟਰਾਏ ਆਦਿ ਦੇ ਯੁੱਧਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੁਮਾਂਸ ਅੱਗੇ ਚਲਕੇ ਗਦ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰ ਟਾਮਸ ਮੈਲਰੀ ਦਾ ‘ਮੌਰਤ ਦ ਆਰਥਰ’ (1484) ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਲੇਖਣੀ ਹੈ। ਗਦ ਵਿੱਚ ਕਥਾ ਕਹਿਣ ਦਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਯਤਨ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਸਰ ਟਾਮਸ ਮੋਰ ਦੀ ‘ਯੂਟੋਪੀਆ’ (1516) ਅਤੇ ਸਰ ਫਿਲਿਪ ਸਿਡਨੀ ਦੀ ‘ਆਰਕੇਡੀਆ’ (1590) ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸਤਿਕਾਰ ਕੌਰ
ਸਤਿਕਾਰ ਕੌਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ (ਐਮਐਲਏ) ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦਿਹਾਤੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ ਕਾ।
ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਘੋਸ਼
2013 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਘੋਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ 1844 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਹਾਵੜਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਾਰਨ ਬਦਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ-ਕਾਜੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। 1884 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਬਾਸੀ ਅਤੇ ਦ ਮਾਡਰਨ ਰਿਵਿਊ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਸਾਲੇ ਇੱਥੇ ਛਪਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ (ਲੋਕ) ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1844
ਆਰਬੋਰੇਟਮ ਨੌਰ
ਆਰਬੋਰੇਟਮ ਨੌਰ (ਉੱਤਰੀ ਬਨਸਪਤੀਸ਼ਾਲਾ) ਉਮੇ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਗਬੋਨ ਮੈਨਸਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਬਨਸਪਤੀਸ਼ਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਊਮਿਓ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ 8 ਕੀ.ਮੀ. ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਵਰਣਨ
ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਖੇਤਰ 20 ਕਿੱਲੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 1600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੌਦੇ ਹਨ ਜੋ 280 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਨ 1981 ਤੋਂ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੀਡਨ
ਮੁਬਾਰਕ ਅਲੀ
ਮੁਬਾਰਕ ਅਲੀ (ਉਰਦੂ/Nastaliq:مُبارَک علی ), ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਥੀਮ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਕਲਾਸ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਖੌਤੀ 'ਸਥਾਪਤੀ') ਨੇ ਲਿਖਵਾਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੁਸਤਕਾਂ 'ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ
ਡਾ. ਅੰਬਰੀਸ਼
'''ਡਾ. ਅੰਬਰੀਸ਼ (ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ''') ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੈਡੀਕਲ ਖੇਤਰ ਨਾਲ਼ ਜੁੜਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਬਰੀਸ਼ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਨਾਮ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ
ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਜਾਂ ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ ਕਿਸੇ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਧੀਨ ਸਥਿਰ/ਇਨਵੇਰੀਅੰਟ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਮੁਢਲੀ ਸਕੇਲਰ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਹਿਗਜ਼ ਫੀਲਡ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਸਕੇਲਰ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡਾਂ ਕਈ ਭੌਤਿਕ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਵਰਣਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਪਾਈਔਨ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੂਡੋਸਕੇਲਰ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰੁਵੀਕਰਨ (ਪੋਲਰਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ) ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਇਸਲਈ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡਾਂ ਅਕਸਰ ਦੂਜੀ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਨਿਰਧਾਰੀਕਰਨ) ਰਾਹੀਂ ਗੁਜ਼ਾਰਨੀਆਂ ਅਸਾਨ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਾਰਣ ਲਈ, ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਉੱਤਮ ਸੰਕਲਪਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਦਾ ਸਿਗਨੇਚਰ ਜੋੜ ਹੇਠਾਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, (+, −, −, −) ਹੈ।
ਲਾ ਆਸੂਨਸੀਓਨ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਗੋਲੀ (ਨਾਵਲ)
ਗੋਲੀ ਨਾਵਲ ਆਚਾਰਿਆ ਚਤੁਰਸੇਨ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਆਚਾਰਿਆ ਚਤੁਰਸੇਨ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਵਲ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2018 ਵਿੱਚ ਤਰਕਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ। ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਰਾਜਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਵਪਾਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਨੌਟਿੰਘਮ ਫ਼ਾਰਸਟ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਨੀਨੀਓ ਦੀ ਗੁਫ਼ਾ
ਨਿਨੀਓ ਦੀ ਗੁਫਾ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Castillo)) ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਆਇਨਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1997 ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੂਲਤੂਰਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਕੋਟਲਾ ਮਸੂਦ
ਕੋਟਲਾ ਮਸੂਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖਮਾਣੋਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ ਡੀਬੁਆਵੇ
ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ ਡੀਬੁਆਵੇ ਸ਼ਿਲਬੀਏਡਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਆਮ ਨਾਂਅ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਗਲਾਸ ਕੈਟਫਿਸ਼ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਗਣਤੰਤਰ, ਕਾਂਗੋ ਗਣਤੰਤਰ, ਕਾਂਗੋ ਦਾ ਜਮਹੂਰੀ ਗਣਤੰਤਰ ਤੇ ਗਾਬੋਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਮ ਹੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਨੂੰ ਲੁਪਤ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਸ ਮੱਛੀ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤਕਰੀਬਨ 10 ਸੈਂ.ਮੀ. ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਛੀ ਕਈ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗੋ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਇਸ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਪਾਲਤੂ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰੀਟ੍ਰੋਪੀਅਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਛੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਟਫਿਸ਼
ਮੋਂਤਾਜ (ਫ਼ਿਲਮਸਾਜੀ)
ਮੋਂਤਾਜ ( / m <span title="/ɒ/ short 'o' in 'body'">ɒ n <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ t <span title="/ɑː/ 'a' in 'father'">ɑː <span title="/ʒ/ 's' in 'pleasure'">ʒ  / ) ਫਿਲਮ ਸੰਪਾਦਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸ, ਟਾਈਮ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਕੁਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸ਼ੌਟਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਗੇਈ ਆਈਜ਼ੇਨਸਤਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,  ਅਤੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸੋਵੀਅਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸੰਪਾਦਨ ਲਈ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ। ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ ਸਿਨੇਮਾ ਤੇ ਢੁਕਾਇਆ ਗਿਆ ਸ਼ਬਦ "ਮੌਂਟੇਜ" ਬਸ ਸੰਪਾਦਨ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ "ਮੌਂਟੇਜ ਲੜੀ" ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਟੂਡੀਓਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਏ ਆਮ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ।
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਪਾਦਨਾ
ਅਨਵਰ ਸਾਦਾਤ
ਉਸਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਮਾਨਾਕੇਮ ਬੇਗਿਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਰਿਫ਼ਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਹਿਰੀਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਗਿਲਗਾਮੇਸ਼
ਗਿਲਗਾਮੇਸ਼ ਜਾਂ ਗਿਲਗਮੇਸ਼ ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਐਪਿਕ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਲਗਮੇਸ਼, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੁਮੇਰੀ ਮਹਾਕਾਵਿ ਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਇਕ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਗਿਲਗਮੇਸ਼ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪਰਲੋ ਦੀ ਕਥਾ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜ ਜਿਉਸੁੱਦੂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਸਨੇ ਪਰਲੋ ਦੇ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਗਿਲਗਾਮੇਸ਼ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਇਤਿਹਾਸ ਉਰੂਕ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਗਿਲਗਾਮੇਸ਼ ਬਾਰੇ ਪੰਜ ਸੁਮੇਰੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਤੰਤਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਮੁੱਚੇ ਮਹਾਕਾਵਿ ਲਈ ਸਰੋਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸਮੁੱਚੇ ਮਹਾਕਾਵਿ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਿਲਦਾ ਵਰਜਨ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਪੂ ਦਾ ਹੈ।
ਦਲਵੀਰ ਸਿੰਘ
ਦਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਗੋਲਡੀ ਜਾਂ ਦਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਖੰਗੂੜਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ (ਐਮਐਲਏ) ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧੂਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਾਜਨੀਤੀ
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2017 ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ਸਟੂਡੇਂਟ ਦੀ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੰਡੀਗਰਹ 2005-2006, ਐਸ ਡੀ ਕਾਲਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ 2003-2004, ਕਲਾਸ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ (ਸੀ.ਆਰ) ਐਸ.ਡੀ. ਕਾਲਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 2002-2003; ਪੰਜਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਦਨ ਦੀ ਟੇਬਲ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੇਪਰਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ / ਰੱਖੇ ਜਾਣਗੇ (2017-18) .ਪ੍ਰਚਾਰ, ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ (2018-19) ਬੁਲਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ; ਜਨਰਲ ਸੈਕਟਰੀ (ਪੀਵਾਈਸੀ) 11 ਅਗਸਤ 2015- ਤੱਕ; ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ (ਤਰਾਨ) NSUI 2013- ਤਾਰੀਖ ਤੱਕ।
ਪ੍ਰਣਾਮ
ਪ੍ਰਣਾਮ ( ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ : प्रणाम, ਪ੍ਰਣਾਮ, "ਮਥਾ ਟੇਕਣਾ, ਮੱਥਾ ਟੇਕਣਾ ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਝੁਕਣਾ") ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ - ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ - ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਆਦਰਯੋਗ ਜਾਂ ਸ਼ਰਧਾਪੂਰਵਕ ਨਮਸਕਾਰ (ਜਾਂ ਸ਼ਰਧਾਪੂਰਵਕ ਝੁਕਣਾ) ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਦੇਵਤਾ, ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ, ਬੋਧੀ, ਜੈਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ਼ਾਰਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੁਆਫੀ ਹੱਥ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਆਫੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯੁਤਪਤੀ
ਪ੍ਰਣਾਮ ਪ੍ਰਾ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: प्र) ਅਤੇ ਅਨਾਮ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: आनम) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਗੇਤਰ ਵਜੋਂ pra ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਅੱਗੇ, ਅੱਗੇ, ਅੱਗੇ, ਬਹੁਤ, ਜਾਂ ਬਹੁਤ", ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਝੁਕਣਾ ਜਾਂ ਖਿੱਚਣਾ"। ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਣਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਝੁਕਣਾ, ਅੱਗੇ ਝੁਕਣਾ" ਜਾਂ "ਬਹੁਤ ਝੁਕਣਾ" ਜਾਂ "ਸਜਦਾ"। ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਆਦਰਪੂਰਣ ਨਮਸਕਾਰ" ਜਾਂ "ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਝੁਕਣਾ" ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਅੱਗੇ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤੇ ਵਾਂਗ ਡੂੰਘਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੀਮਾ ਸ਼ੁਲਕ
ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਾਮ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
thumb| ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਅਤੇ ਪੰਚਾਂਗ ਪ੍ਰਣਾਮ ਪ੍ਰਣਾਮ ਦੀਆਂ ਛੇ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ:
ਮੁਆਫੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਪੈਰ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਕਿਤਾਬ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਲਿਖਤੀ ਸਮੱਗਰੀ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹੱਥ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਰਿਵਾਜ ਹੈ, ਪੈਸਾ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੌਲਤ ਦੀ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ) ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਲੱਤ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਜੋਂ। ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਵਿਅਕਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੱਥੇ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ।
ਨੋਟਸ
<references group="" responsive="1">
ਰੁਦਰਫੋਰਡ ਬੀ. ਹੇਈਜ਼
'''ਰੁਦਰਫੋਰਡ ਬੀ. ਹੇਈਜ਼''' (4 ਅਕਤੂਬਰ, 1822-17 ਜਨਵਰੀ, 1893)ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ 19ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵੋਮੈਨਜ਼ ਕਿ੍ਸਚੀਅਨ ਟੈਂਪਰੈਂਸ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦੇ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਕਤੂਬਰ 4, 1822 ਨੂੰ ਓਹਾਇਓ ਵਿਖੇ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਵਿਚੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਪੰਜ ਸਾਲ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਬਤੌਰ ਵਕੀਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੂਬ ਨਾਮ ਕਮਾਇਆ।
ਅਮਰੀਕੀ ਖ਼ਾਨਾਜੰਗੀ ਸਮੇਂ ਲੜਦਿਆ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਬਹਾਦਰੀ ਬਦਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਪਬਲਕਨਾਂ ਨੇ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਰੀਪਰਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵ ਲਈ ਚੁਣ ਲਿਆ। ਭਾਰੀ ਬਹੁਮੱਤ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦਸੰਬਰ 1865 ਵਿੱਚ ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਬਾਗੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਸਮੇਂ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। 1867 ਅਤੇ 1876 ਦਰਮਿਆਨ ਉਸ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਓਹਾਇਓ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਰਿਹਾ। ਜਨਵਰੀ 1877 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ 'ਚ ਅੱਠ ਰਿਪਬਲਕਨਾਂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਡੈਮੋਕਰੇਟਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਹੇਈਜ਼ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਦਿੱਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਵੋਟ 189 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 185 ਮਿਲੇ। ਉਸ ਨੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਤੀ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਸਪਾਈਗਲ ਗਰੋਵ, ਫਰੀਮਾਂਟ ਓਹਾਇਓ ਵਿਖੇ 1881 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਅਖੀਰ ਉਸ ਦੀ 17 ਜਨਵਰੀ, 1893 ਨੂੰ 71 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਹੇਈਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1822 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1893
ਭਰਾਈ
ਭਰਾਈ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ' ਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੇਖ ਸਰਵਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਿਗਾਹੀਏ ਪੀਰ ਦੀ ਉਸਤਤ ਗਾਉਣ ਅਤੇ ਫੁੰਮਣੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਨੱਚਣ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ
ਪੂਜਾ ਸਹਾਸਰਾਬੁਧੇ
ਪੂਜਾ ਸਹਾਸ੍ਰਬੁੱਧੇ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Pooja Sahasrabudhe) ਠਾਣੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਮਰ ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਠਾਣੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪਾਲੀ-ਪੋਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਿਖਾਈ। ਉਸ ਦੀ ਕੋਚ ਸ੍ਰੀਮਤੀ. ਬੂਸਟਰਜ਼ ਟੀਟੀ ਅਕੈਡਮੀ, ਵਿਖੇ ਸ਼ੈਲਜਾ ਗੋਹਦ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਉਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਪੂਜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪੂਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਠਾਣੇ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਓਐਨਜੀਸੀ ਦੁਆਰਾ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ। ਪੂਜਾ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਨੇ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਰੋਹਿਤ ਚੌਧਰੀ - ਇੱਕ ਸ਼ਿਵ ਛਤਰਪਟੀ ਅਵਾਰਡੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਨਿਕੇਤ ਕੋਪਾਰਕਰ - ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ U-17 ਅਤੇ U-21 ਈਵੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ 2016 ਤੱਕ ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ 3 ਰੈਂਕ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼
ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼ ਜਾਂ ਤਖ਼ਤਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਲਪਨਿਕ ਟੀ.ਵੀ. ਡਰਾਮਾ ਲੜੀਵਾਰ ਹੈ ਜੋ ਡੇਵਿਡ ਬੈਨਿਆਫ਼ ਅਤੇ ਡੀ. ਬੀ. ਵੀਸ ਵੱਲੋਂ ਐੱਚ.ਬੀ.ਓ. ਚੈਨਲ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਰਜ ਰ. ਰ. ਮਾਰਟਿਨ ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਏ ਸੌਂਗ ਆਫ਼ ਆਈਸ ਐਂਡ ਫ਼ਾਇਰ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ ਦਾ ਨਾਂ ਅ ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਫ਼ਿਲਮੀਕਰਨ ਬੈਲਫ਼ਾਸਟ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ, ਮਾਲਟਾ, ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ, ਆਈਸਲੈਂਡ ਅਤੇ ਮੋਰਾਕੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਟੀ. ਵੀ. ਉੱਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ 17 ਅਪਰੈਲ, 2011 ਨੂੰ ਐੱਚ. ਬੀ. ਓ. ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਖੀਰਲਾ ਭਾਗ 27 ਅਗਸਤ, 2017 ਨੂੰ ਟੀ.ਵੀ. ਉੱਪਰ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲੜੀਵਾਰ ਦਾ ਅੰਤ ਅੱਠਵੇਂ ਭਾਗ ਨਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪੂਜਾ ਸਹਾਸਰਾਬੁਧੇ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼
ਇਹ ਲੜੀਵਾਰ ਵੈਸਟੇਰੌਸ ਅਤੇ ਐਸੌਸ ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਪਲਾਟਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਤਿੰਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੱਤ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਦੇ ਆਇਰਨ ਥਰੋਨ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੰਸ਼ਿਕ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗਠਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਮਦਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਪਰਿਵਾਰ ਤਖ਼ਤ ਲਈ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਔਲਾਦ ਦੀ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਲਾਹ ਕੇ ਬੇਦਖ਼ਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੀਜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਚੱਲੇ ਆ ਰਹੇ ਆ ਰਹੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਉੱਪਰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਲੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਰਦਾ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਲੋਕ ਦੂਰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਠੰਢ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸਾਮਰਾਜ ਉੱਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪੀਟਰ ਡਿੰਕਲੇਜ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਪ੍ਰਾਈਮਟਾਈਮ ਐਮੀ ਐਵਾਰਡਾਂ (2011 ਅਤੇ 2015) ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਰੋਲ ਟੀਰੀਅਨ ਲੈਨੀਸਟਰ ਲਈ ਲੜੀਵਾਰ ਅਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਐਵਾਰਡ (2012) ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇੋਲਾਵਾ ਲੀਨਾ ਹੀਡੀ, ਐਮੀਲੀਆ ਕਲਾਰਕ, ਕਿਟ ਹੈਰਿੰਗਟਨ, ਮੈਸੀ ਵਿਲਿਅਮਜ਼, ਡਿਆਨਾ ਰਿਗਜ਼ ਅਤੇ ਮੈਕਸ ਵੌਨ ਸਿਡੋਵ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਪ੍ਰਈਮਟਾਈਮ ਐਮੀ ਐਵਾਰਡਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਮੇਖ਼
﻿ਮੇਖ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਫਰਨੀਚਰ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਛੋਟੀ ਕਿੱਲ ਜਾਂ ਕੀਲ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਧਾਤ (ਲੋਹੇ, ਪਿੱਤਲ ਜਾਂ ਅਲਮੀਨੀਅਮ, ਆਦਿ) ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਨੋਕ ਵਾਲੀ ਪਿੰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੀ ਤਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੋ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਖ਼ੀਮੇਨਾ ਦੇ ਲਾ ਫ਼ਰੌਨਤੇਰਾ ਦਾ ਕਿਲਾ
ਜਿਮੇਨਾ ਦੇ ਲਾ ਫਰੋਨਤੇਰਾ ਦਾ ਕਿਲਾ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Castillo)) ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਜਿਮੇਨਾ ਦੇ ਲਾ ਫਰੋਨਤੇਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1931 ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੂਲਤੂਰਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਝਬਾਲ ਕਲਾਂ
ਝਬਾਲ ਕਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਤਰਨਤਾਰਨ ਤੋਂ 13 ਕਿਮੀ ਪੱਛਮ ਵਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪਿੰਡ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਉਤੇ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਹੀ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਲ ਸੜਕਾਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ
ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Forced prostitution) ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਣਇੱਛਤ ਵੇਸਵਾਜਗਰੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਜਿਨਸੀ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਗੁਲਾਮੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦੁਆਰਾ ਦਬਾਅ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ "ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੇਸਵਾਜਗਰੀ" ਜਾਂ "ਲਾਗੂ ਵੇਸਵਾਜਗਰੀ" ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਰੋਮ ਸੰਵਿਧਾਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਸੰਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। "ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੇਸਵਾਜਗਰੀ" ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੁਆਰਾ ਜਿਨਸੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਧੰਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੀੜਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਉਲੰਘਣਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਧੰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਲ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ
ਬਾਲ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ, ਗ਼ੈਰ-ਸਹਿਮਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੱਚੇ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ ਗ਼ੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਬੱਚਾ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਉਮਰ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਵੇ।
ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੇ ਵਿਕਲਪਿਕ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਲਈ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਬਾਲ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ ਅਤੇ ਬਾਲ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਨੂੰ ਬਾਲ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਉਮਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ"। ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ 18 ਜਨਵਰੀ 2002 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 2013 ਤੱਕ 166 ਸੂਬਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ 10 ਸੂਬਿਆਂ ਨੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲੇਬਰ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ (ਆਈ.ਐਲ.ਓ.) ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਲੇਬਰ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ, 1999 (ਕੰਨਵੈਨਸ਼ਨ ਨੰਬਰ 104) ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਫਾਰਮ ਇਹ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੇਸਵਾਜਾਈ ਲਈ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਖਰੀਦਣਾ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨਾ ਬਾਲ ਕਿਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰੀ ਕਿਸਮ ਹੈ। 1999 ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਸੰਮੇਲਨ, ਉਹਨਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਹ 1919 ਤੋਂ ਆਈ.ਐਲ.ਓ. ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੋਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ
ਮਾਨਵ ਤਸਕਰੀ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਅਕਸਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵਸੇਬੇ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਗੁਲਾਮੀ ਵੱਲ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।
1885 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਨਸੀ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਰਾਸ਼ਟਰ ਲੀਗ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।