cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਇੰਡੀਆ ਸਮਰ
ਕਰੀਅਰ
ਸਮਰ ਨੇ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਤੇ ਐਕਟਿੰਗ ਵੱਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 6 ਸਾਲ ਵਿੱਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸਮਰ ਨੇ 29 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਾਲਗ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਜੁਲਾਈ 2009 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਗਰਲਫ੍ਰੈਂਡ ਫ਼ਿਲਮਜ਼ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਰਲ/ਗਰਲ ਦਾ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ।
ਭਿਖਾਰੀ ਠਾਕੁਰ
ਭਿਖਾਰੀ ਠਾਕੁਰ  (ਦੇਵਨਗਰੀ: भिखारी ठाकुर; ਨਸਤਾਲੀਕ ਲਿਪੀ: بھکھڑی ٹھاکر; ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਗੀਤਕਾਰ, ਅਦਾਕਾਰ, ਲੋਕ-ਨਾਚਾਰ, ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭੋਜਪੁਰੀ ਦਾ ਸ਼ੇਕਸ਼ਪੀਅਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।   ਭਿਖਾਰੀ ਠਾਕੁਰ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਦਸੰਬਰ 1887 ਨੂੰ  ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਸਾਰਨ ਜਿਲ੍ਹੇ  ਦੇ ਕੁਤੁਬਪੁਰ  (ਦਿਆਰਾ)  ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਈ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸ ਦੇ  ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦਲ ਸਿੰਗਾਰ ਠਾਕੁਰ  ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਿਵਕਲੀ ਦੇਵੀ  ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਬਹੋਰ ਠਾਕੁਰ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੀ।
ਇੰਡੀਆ ਸਮਰ
ਕਰੀਅਰ
ਨਵੰਬਰ 2011 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਪਰਫੈਕਟ ਫਿਟ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਭਿਖਾਰੀ ਠਾਕੁਰ
ਉਸ ਨੇ ਰੋਜ਼ੀ ਲਈ ਖੜਗਪੁਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪੈਸੇ ਕਮਾਏ,  ਲੇਕਿਨ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸੀ।  ਰਾਮਲੀਲਾ ਦਾ ਦੀਵਾਨਾ,  ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਜਗੰਨਾਥ ਪੁਰੀ  ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ,  ਜਿਵੇਂ ਕ‌ਿ ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੀਰਥ ਸ਼ਹਿਰ ਕੁੱਝ ਸਰਬੋਤਮ ਰਾਮਲੀਲਾ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇੰਡੀਆ ਸਮਰ
ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਦਿੱਖ
2015 ਵਿੱਚ ਸਮਰ ਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਫ਼ਿਲਮ ਮੈਰਿਜ 2.0 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸਲ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੈਕਸ ਸੀਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਸੰਪਾਦਿਤ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਐਨਸੀ-17 ਰੇਟਿੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਖਕ ਗੈਰੇਥ ਮੇਅ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸਾਈਟ TheDebrief.co.uk ਲਈ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ, ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ "ਪੋਰਨ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਗੇਮ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ" ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹਨ। ਇੰਡੀਆ ਸਮਰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਮ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਨਾ ਹਾਰਟਲੀ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਭੂਮਿਕਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਮੇਡੀ ਟਾਈਮਿੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਹੈ।" ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਅਨਰੇਟਿਡ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ 2015 ਸਿਨੇਕਿੰਕ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2022 ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਲੇਖ
ਭਿਖਾਰੀ ਠਾਕੁਰ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਮੰਡਲੀ ਬਣਾ ਲਈ ਅਤੇ ਰਾਮਲੀਲਾ ਸ਼ੋ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਾਮਾਜਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਲੈਣ ਲੱਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਡਰਾਮਾ,  ਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਆਦਿ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।  ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਰਲ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਰਾਣਸੀ,  ਛਪਰਾ ਅਤੇ ਹਾਵੜਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਡਰਾਮੇ (ਬਿਦੇਸਿਆ, ਬੇਟੀ-ਬੇਚਵਾ, ਬਿਧਵਾ-ਬਿਲਾਪ ਆਦਿ) ਅਤੇ ਗੀਤ ਅੱਜ ਵੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਖੱਟ ਰਹੇ ਹਨ।  83 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 10 ਜੁਲਾਈ 1971 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਚਾਰਫੁਟੀਆ ਛੋਕਰੇ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਮਨੀਸ਼ ਹਰੀਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ,  ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਇਕ ਗੀਤ 'ਕੌਨ ਸੀ ਨਗਰੀਆ' ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਗੀਤ ਦੇ ਧੀ-ਬੇਚਵਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।  ਬਿਹਾਰ ਕੋਕਿਲਾ ਸ਼ਾਰਦਾ ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਇਹ ਗੀਤ ਗਾਇਆ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਭਿਖਾਰੀ ਠਾਕੁਰ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਦਸੰਬਰ 1887 ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਸਾਰਨ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੁਤੁਬਪੁਰ  (ਦਿਆਰਾ) ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦਲ ਸਿੰਗਾਰ ਠਾਕੁਰ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਿਵਕਲੀ ਦੇਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਈ (ਨਾਈ ਜਾਤੀ) ਪਰਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿੱਛੜੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਜਾਤ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਕੰਮ ਵਾਲ ਕੱਟਣਾ ਅਤੇ ਹਜਾਮਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਦਦ ਸ਼ਾਦੀ ਗਮੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਨੇਹੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ-ਜਗੀਰੂ ਸੈੱਟਅੱਪ ਵਿੱਚ ਡਾਕ ਕਾਮੇ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1887 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ, ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰਜੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜੀਵਨ-ਜਾਂਚ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ, ਕਿੱਤੇ, ਰਸਮ-ਰਿਵਾਜ, ਰਿਸ਼ਤੇ-ਨਾਤੇ, ਪਹਿਰਾਵਾ, ਹਾਰ-ਸ਼ਿੰਗਾਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਕੀਮਤਾਂ, ਮੰਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੱਕੇ ਵਸਨੀਕ ਬਣ ਜਾਣਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਅਜਿਹੀ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼-ਦੁਆਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਹਮਲਾਵਰ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਆਏ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਲੰਘੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਭਿੰਨ ਨਸਲਾਂ, ਜਾਤਾਂ, ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਸੁਮੇਲ ਭੂਮੀ ਬਣਦਾ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਕੇਂਦਰੀ ਪੱਖ ਹੋਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲੇ-ਡੁੱਲ੍ਹੇ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਸਦਕਾ ਹੋਈ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੁਭਾਅ ਕਿਰਤ ਕਰਨ, ਵੰਡ ਕੇ ਛਕਣਾ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਉਭਰਵੇਂ ਲੱਛਣ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਮੀਰ ਵਿਰਸੇ, ਅਰਥਾਤ ਮੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਗਏ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇਰਾ ਪੜਾਅ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਜਨ-ਸਧਾਰਨ ਦਾ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਰਾਜਸ਼ੀ, ਆਰਥਿਕ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਵਾਹ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ, ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ, ਹਾਰ-ਸ਼ਿੰਗਾਰ, ਤਿੱਥਾ, ਸੰਗੀਤ, ਉੱਚੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਤੇਜ-ਵਿਖਾਵਾਂ ਲੋਕ ਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਰੰਗੀਲੀ ਤਸਵੀਰ ਉਲੀਕਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਅਮੀਰ ਵਿਰਸਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਣ
ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ‘ਸਿਟੀ’ (city) ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ‘ਸਿਟੀ’ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ‘ਸਿਵੀਟਾਸ’ (civitas) ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਨਾਗਰਿਕਤਾ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕਰਨਾ ਕਾਫੀ ਕਠਿਨ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਵਿਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਆਕਾਰ, ਘਣਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨ-ਸੰਖਿਅਕ ਵਿਸ਼ੇਸਤਾਈਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਪਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕਰਨਾ ਵਧੇਰੇ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ। ਬਰਜਲ (Bergel) ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਠਿਨ ਹੈ ਕਿ ਕਿੰਨੀ ਜਨ-ਸੰਖਿਆ ਦੀ ਘਣਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਪਰ ਕੋਈ ਪਿੰਡ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਬਸਤੀਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵੀ ਘਣਤਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਬਸਤੀਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਘਣਤਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਘਣਤਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰ ਅਜਿਹੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਘਣਤਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਘਣਤਾ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕੁ ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਬਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘਣਤਾ ਕੇਵਲ ਦਸ ਹੈਕਟੇਅਰ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ 300-350 ਵਿਅਕਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਖੋਂ ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਣ ਦਾ ਸੂਚਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ, ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਲੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਬਸਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਢਾਈ ਸੌ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੀ ਬਸਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਲਕਾਕਸ (Willcox) ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਆਧਾਰ ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਿਤਾ-ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਨਾ ਮਾਤਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੂਇਸ ਮਮਫੋਰਡ (Lewis Mumford) ਅਨੁਸਾਰ, ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਉਹ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਮੁਦਾ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀਕਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਮ, ਕਿੱਤਾ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਣ (Urbanisation)
ਪਾਦੁਕਾ
right|thumb|250x250px|ਉੱਚੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪਾਦੁਕਾ ਇੱਕ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਟਰੌਸੋ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਪਾਦੁਕਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਅਤੇ ਨੋਬ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਤਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਦੁਕਾ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉਹ ਅਸਲ ਪੈਰਾਂ, ਜਾਂ ਮੱਛੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਲੱਕੜ, ਹਾਥੀ ਦੰਦ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਟਰੌਸੋ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਧਾਰਮਿਕ ਭੇਟਾਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ
ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਣ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਅਧਾਰਾਂ ਉੱਪਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਣ ਤੋਂ ਇਹ ਅਰਥ ਕੱਢ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਉਹ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਜੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਕੁ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਣ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਣ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਜਨ-ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪੇਂਡੂ ਜਨ-ਸੰਖਿਆ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵੱਲ ਪਰਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਣ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਣ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਛੋਟੀਆਂ ਸਮੁਦਾਵਾਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਮੁਦਾਵਾਂ ਵੱਲ ਪਰਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਮੁਦਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕ ਸਰਕਾਰ, ਵਪਾਰ, ਨਿਰਮਾਣ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੰਮਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁੱਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਯੋਗਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਆਉਣ ਪਿੱਛੋਂ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ੋਰ ਫੜ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਣ (Urbanisation) ਤੋਂ ਭਾਵ ਇਕੱਲਾ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਸਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ Urbanisation ਲਿਆਂਦੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਲੋਕ Un-urbanisation ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡ ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਬੰਦਾ Urbanisation ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜੇਕਰ ਉਹ ਹਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਖਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਏ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਤੇ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਤਾਜਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ Un-urbanisation people ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ।
ਪਾਦੁਕਾ
ਪਾਦੁਕਾ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਸੇਰੀ ਪਾਦੁਕਾ "ਮਹਾਰਾਜ" ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਪਤਵੰਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ
ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਬਦੀਲੀ
ਪਾਦੁਕਾ
ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ
ਪਦ ('ਪੈਰ') ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥ ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਪ੍ਰਿਥਵੀ (ਧਰਤੀ), ਵਾਯੂ (ਹਵਾ), ਆਕਾਸ਼ (ਆਕਾਸ਼) ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਤੱਤ।
ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ, ਸਰਾਪਿਤ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ (ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਅਵਤਾਰ) ਨੂੰ 14 ਸਾਲ ਲਈ ਜਲਾਵਤਨ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਕੈਕੇਈ (ਰਾਮ ਦੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ) ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਰਤ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਲਾਵਤਨੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗਾ, ਭਰਤ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪਾਦੁਕਾ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰੌਕਸੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ, ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਉਣ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਵਸਤੂ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਭਰਤ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪਾਦੁਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਭਰਤ ਨੇ ਕੋਸਲ ਨੂੰ "ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਪਾਦੁਕਾਂ" ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰੌਕਸੀ ਵਜੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ
ਆਪਸੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਪਿਆਰ ਦਾ ਘੱਟਣਾ:- ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਲੋਕ ਆਂ-ਗੁਆਂਢ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਬਹੁਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਕਿਉਂਕਿ ਨਿੱਜੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੁਢਲੇ ਨਿਯੰਤਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਾਦੁਕਾ
ਪੂਜਾ
ਪਾਦੁਕਾ ਅਕਸਰ ਲਾੜੀ ਦੇ ਦਾਜ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭਗਤੀ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ
ਨੈਤਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ:- ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕਾਫੀ ਨੀਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਫੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਚਾਲ-ਚੱਲਣ ਵਿਗੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਵਾਅਦੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਾਦੁਕਾ
ਪੂਜਾ
ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਵਿਥੋਬਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਪਾਲਕੀ (ਪਾਲਕੀ) ਵਿੱਚ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਪਾਦੁਕਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਅਲਾਂਦੀ ਅਤੇ ਦੇਹੂ ਕਸਬਿਆਂ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਪੰਢਰਪੁਰ ਮੰਦਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਵੀ-ਸੰਤ ਗਿਆਨੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਤੁਕਾਰਾਮ (ਕ੍ਰਮਵਾਰ) ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ
ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣਾ:- ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵੱਧਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਿਲਣੀ ਆਬਾਦੀ:- ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਬਾਦੀ ਮਿਲਣੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੋਂ ਲੋਕ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਯਕੀਨੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਅੰਤਿਕਾ
ਉਪਰੋਕਤ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਹੀ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਵਾਦ ਨਹੀਂ ਵਧਿਆ ਪਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਵਧ ਗਈ, ਦਿਖਾਵਾਪਣ ਵਧ ਗਿਆ। ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਣ ਦੇ ਆਉਣ ਸਾਡੀਆਂ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਣ ਦੇ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਹੀ ਨਿਕਲੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਕਿਦੰਬੀ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਸ੍ਰੀਕਾਂਤ ਨਾਮਮਲਵਰ ਕਿਦੰਬੀ ਦਾ ਜਨਮ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗੁੰਟੂਰ ਵਿੱਚ 7 ਫਰਵਰੀ 1993 ਨੂੰ ਤੇਲਗੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਕੇਵੀਐਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇੱਕ ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਰਾਧਾ ਇੱਕ ਘਰਵਾਲੀ ਹੈ। ਸ੍ਰੀਕਾਂਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਕੇ. ਨੰਦਗੋਪਾਲ ਵੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ।
2011
ਆਈਲ ਆਫ਼ ਮੈਨ ਵਿੱਚ 2011 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਯੂਥ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਦੰਬੀ ਨੇ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਪੁਣੇ ਵਿਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਜੂਨੀਅਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਅਤੇ ਡਬਲਜ਼ ਵਰਗ ਵਿਚ ਵੀ ਜੇਤੂ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਸੀ।
2012
ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਕਿਦਾੰਬੀ ਨੇ ਮਾਲਦੀਵਜ਼ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੁਣੌਤੀ ਵਿੱਚ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਜੂਨੀਅਰ ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨ ਜ਼ੁਲਫਦਲੀ ਜ਼ੁਲਕੀਫਲੀ ਨੂੰ ਪਛਾੜਦਿਆਂ ਪੁਰਸ਼ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ।
2013
ਥਾਈਲੈਂਡ ਓਪਨ ਗ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰੀ ਗੋਲਡ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਿਦੰਬੀ ਨੇ ਪੁਰਸ਼ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪਸੰਦੀਦਾ ਬੋਨਸਕ ਪਨਸਾਨਾ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਸੈੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਕਿਦੰਬੀ ਨੇ ਰਾਜ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਅਤੇ ਓਲੰਪਿਅਨ ਪਰੂਪੱਲੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸੀਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸੀਨੀਅਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਤਾਬ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਵਧੇ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਟੀਮ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ ਇੰਡੀਅਨ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਲੀਗ, 2013 ਵਿਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ।
2015
ਕਿਦੰਬੀ ਵਿਕਟਰ ਐਕਸਲਸਨ ਨੂੰ 21-15, 12-21, 21–14 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ 2015 ਦੇ ਸਵਿਸ ਓਪਨ ਦੇ ਗ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰੀ ਗੋਲਡ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਬਣ ਗਈ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟਰ ਐਕਸਲਸਨ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਇੰਡੀਆ ਓਪਨ ਸੁਪਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਯੁੱਧ ਸਮੇਂ ਲਿੰਗਕ ਹਿੰਸਾ
thumb|ਯਾਦਗਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਯੁੱਧ ਸਮੇਂ ਲਿੰਗਕ ਹਿੰਸਾ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੈਲਾਨਕ ਲੜਾਈ, ਲੜਾਈ, ਜਾਂ ਫੌਜੀ ਕਬਜ਼ੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਵਹਿਸ਼ੀਆਨਾ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਜਾਂ ਯੌਨ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਰੂਪ ਹਨ; ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਸਲੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਸਮਾਜਿਕ ਮਨਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਯੁੱਧ ਸਮੇਂ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਸਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਿਨਸੀ ਛੇੜ-ਛਾੜ, ਲਿੰਗਿਕ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।   ਇਹ ਉਹ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਜਾਂ ਜਿਨਸੀ ਗੁਲਾਮੀ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਬਲਾਤਕਾਰ, ਜਿਨਸੀ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਯੌਨ ਹਿੰਸਾ ਟਰਮਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ "ਜੰਗੀ ਬਲਾਤਕਾਰ" ਦੀ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਆਂਚੂ (ਨਾਵਲ)
ਆਂਚੂ ਨਾਵਲਕਾਰ ਐਸ. ਐਲ. ਭੈਰੱਪ ਦਾ 1990 ਦਾ ਕੰਨੜ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਆਂਚੂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿਨਾਰਾ ਜਾਂ ਸੀਮਾ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਦੋ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ: ਇੱਕ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਔਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਇੱਕ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਆਦਮੀ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਔਰਤ ਉਸ ਆਦਮੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰਾ ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਅਨੁਭਵੀ ਬਾਹਰੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵੇਰਵਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲ
ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਨਾਇਕ
ਸੁਲਕਸ਼ਨਾ ਮਧੁਕਰ ਨਾਇਕ (ਜਨਮ 10 ਨਵੰਬਰ 1978 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ 31 ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ, ਛੇ ਟਵੰਟੀ20 ਅਤੇ ਦੋ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1978 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ
ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬ ਅਧਾਰਿਤ ਸਮਾਜਿਕ ਜੱਥੇਬੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਹਮਾਇਤੀ ਹੈ।
ਸਥਾਪਨਾ
੨੯ ਸਤੰਬਰ ੨੦੨੧ ਨੂੰ, ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰੈਸ ਕਲੱਬ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਂਨਫਰੰਸ ਰੱਖ ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜੱਥੇਬੰਦੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਦੁਧਕਲ
ਦੁਧਕਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sonchus oleraceus), ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ, ਐਸਟੇਰੇਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਿਕੋਰੀਏਏ ਗੋਤ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਮ ਨਾਮ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਨ ਸੋਥਿਸਟਲ, ਸੋ ਥਿਸਟਲ, ਸਮੂਥ ਸੋ ਥਿਸਟਲ, ਸਲਾਨਾ ਸੋ ਥਿਸਟਲ, ਖਰਗੋਸ਼ ਕੋਲਵਰਟ, ਖਰਗੋਸ਼ ਥਿਸਟਲ, ਮਿਲਕੀ ਟੈਸਲ, ਮਿਲਕ ਥਿਸਟਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੌਦਾ, ਹਾੜੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਦੀਨ ਵਜੋਂ ਉੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਮਲਾਵਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਗੜਬੜ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਆਮ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਹਮਲਾਵਰ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸਬਜ਼ੀਆਂ/ਜੜੀ ਬੂਟੀਆਂ"। ਆਮ ਨਾਮ 'ਸੋ ਥਿਸਟਲ' ਸੂਰਾਂ ਲਈ ਇਸਦੀ ਆਕਰਸ਼ਕਤਾ, ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਥਿਸਟਲ ਪੌਦਿਆਂ ਲਈ ਪੱਤੇ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਨਾਮ 'ਖਰਗੋਸ਼ ਥਿਸਟਲ' ਖਰਗੋਸ਼ ਅਤੇ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਇਸਦੇ ਕਥਿਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਣਨ
thumb| ਪੱਤਾ thumb|ਫੁੱਲ
ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਗੁਣ
ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ 30 - 40 mg ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਪ੍ਰਤੀ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਪੌਦੇ, 1.2% ਪ੍ਰੋਟੀਨ, 0.3% ਚਰਬੀ, 2.4% ਕਾਬੋਹਾਈਡਰੇਟ। 100 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਫ ਸੁੱਕੇ ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ (ਵਧਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ) ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ: 45 ਗ੍ਰਾਮ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ, 28 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, 22 ਗ੍ਰਾਮ ਸੁਆਹ, 5.9 ਗ੍ਰਾਮ ਫਾਈਬਰ, 4.5 ਗ੍ਰਾਮ ਚਰਬੀ; ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, 265 ਕੈਲੋਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਖਣਿਜ
ਵਿਟਾਮਿਨ
ਸਮ੍ਰਿਤੀ
ਸਮ੍ਰਿਤੀ (ਹਿੰਦੀ: स्मृति) ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਸ਼ਰੂਤੀ ਤੋਂ ਨੀਚੇ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਦ ਨਹੀਂ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ। ਸਮਤੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ - 'ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ'। ਇਸਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ (ਰਮਾਇਣ, ਮਹਾਂਭਾਰਤ, ਗੀਤਾ, ਪੁਰਾਣ) ਜਿਆਦਾ ਤਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਪੜਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਸੰਕਰਾਚਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰਮਾਇਣ, ਮਹਾਂਭਾਰਤ, ਗੀਤਾ, ਪੁਰਾਣ ਆਦਿ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ
ਅਤਰੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਹਰੀਤ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਅਵਸੰਸ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਅੰਗੀਰਾ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਯੱਮ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਕਤਿਆਇਨ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਵਿਆਸ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਕੁਸ਼ਲ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਗੌਤਮ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਅਪਾਸਤਾੰਬਾ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਸੰਵਾਰਤ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਘੋਗਾ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਲਿਖਤੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦੇਵਲ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਸਤਾਪਤ ਸਮ੍ਰਿਤੀ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਜੈ ਆਕਾਸ਼
thumb|ਜੈ ਆਕਾਸ਼ ਜੈ ਆਕਾਸ਼, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀਰੋ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਹੀਰੋ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਲਗੂ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਫ਼ਿਲਮ ਆਨੰਦਮ ਆਨੰਦਮ (2001) ਦਾ ਹੀਰੋ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾਈ ਮੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਤਮਿਲੀਅਨ ਜੈ ਸਤੀਸ਼ ਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪੋਰਟਲ ਵੈੱਬਸਾਈਟ TamilTalkies.com ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ "ਸਟਾਰ ਸਰਚ" ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਡਲਿੰਗ ਤਸਵੀਰਾਂ ਭੇਜੀਆਂ। ਕੇ. ਬਲਾਚੰਦਰ, ਜਦੋਂ ਰੋਜ਼ਵਨਮ (1999) ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਹੀਰੋ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਅਭਿਨੇਤਾ ਨੂੰ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ "ਸਟਾਰ ਸਰਚ" ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਸਟੇਜ ਨਾਮ ਹੇਠ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ।
ਆਕਾਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਆਨੰਦਮ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸ਼੍ਰੀਨੂ ਵੈਤਲਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਮੋਜੀ ਰਾਓ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਸੀ। ਆਨੰਦਮ ਇੱਕ ਸਿਲਵਰ ਜੁਬਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੁਦਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ। ਉਹ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਸੁਪਰ ਸਟਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਚੋਟੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਈਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਪਰ ਆਕਾਸ਼ ਨੇ ਨਵੇਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਡੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਬਾਹੂਬਲੀ ਫੇਮ ਐਮ.ਐਮ.ਕੀਰਵਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਗਏ ਗੀਤ, ਸ਼ਮਿਤਾ ਸ਼ੈੱਟੀ ਦੇ ਉਲਟ ਸਾਧਾ, "ਪਿਲਿਸਤਾਏ ਪਲੁੱਕੁਠਾ" ਸਮੇਤ ਜੂਨ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਗੀਤ ਮਨਸਾ ਓਟੁ ਮਾਤਦੋਥੁ" ਉਹ ਨੇਹਾ ਦੇ ਨਾਲ ਫ਼ਿਲਮ  'ਇਨਿਧੂ ਇਨਿਧੂ ਕਢਲ ਇਨਿਧੂ' (2003) ਨਾਲ ਲੀਡ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਆਨੰਦਮ ਦਾ ਰੀਮੇਕ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਮੋਜੀ ਰਾਓ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਰਾਵਿੰਦ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਜੈ ਆਕਾਸ਼ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। 2004 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਅਨੰਦਮਾਨੰਦਮਏ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼੍ਰੀਨੂ ਵੈਟਲਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ 2004 ਅਤੇ 2005 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਛੇ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ; ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਕੀਚਾ ਵਾਯਾਸੁ 16, ਗੁਰੂਦੇਵ, ਸੇਵੇਲ, ਅਮੁਧੈ ਅਤੇ ਕਟਰੁਲਵਰਾਈ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬਤੌਰ ਨਾਇਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਉਹ ਸਾਰੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਗਾਥਿਆਨ ਅਤੇ ਏਝਿਲ, ਪਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਜੈ ਆਕਾਸ਼ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਹੀਰੋ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ ਅਤੇ ਸੁਪਰ ਗੁੱਡ ਫਿਲਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਅੰਦਾਲਾ ਰਾਮੂਡੂ (2006), ਨਵ ਵਸੰਤਮ (2007) ਅਤੇ ਗੋਰਿੰਟਾਕੂ (2008) ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਤਿੰਨੋਂ ਫਿਲਮਾਂ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਹੀਰੋ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਆਫਰ ਮਿਲੇ। ਉਸ ਨੇ "ਸਵੀਟ ਹਾਰਟ" ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਲਈ ਚੰਗੀ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ। 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਹਾਣੀ, ਅਦਾ ਏਨਾ ਅਜ਼ਾਗੁ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵੰਦੇ ਮਾਥਾਰਮ (2010) ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਮੂਟੀ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਸਰਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਲੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਭਾਈ। ਜੈ ਆਕਾਸ਼ ਇੱਕ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਅਯੁਧਾ ਪੋਰਤਮ (2011) ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਟਾਪੂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਦਾ ਹੈ। ਕਦਾਲਨ ਕਧਾਲੀ (2011), ਯੁਗਾਨਿਕੀ ਓਕਾ ਪ੍ਰੇਮੀਕੁਡੂ (2012), ਮਿਸਟਰ ਰਾਜੇਸ਼ (2013) ਅਤੇ ਆ ਇਦਾਰੂ (2013) ਉਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ਮਿਸਟਰ ਰਾਜੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
2020 ਵਿੱਚ, ਜੈ ਆਕਾਸ਼ ਨੇ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਤਮਿਲ ਦੇ ਨੀਥਾਨੇ ਐਂਥਨ ਪੋਂਵਾਸੰਤਮ ਵਿੱਚ ਹੀਰੋ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 24 ਫਰਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇ 12 ਮਈ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ 300 ਐਪੀਸੋਡ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਏ ਹਨ।
ਵਿਵਾਦ
2005 ਵਿੱਚ, ਜੈ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਗੁਰੂਦੇਵਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, ਪਰ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਤੇਲਗੂ ਸੰਸਕਰਨ, ਗੁਰੂ, ਵੀ ਸੰਸਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਮੁਪਾ ਅੰਕਨਾ ਰਾਓ ਦੇ ਨਾਲ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਆਕਾਸ਼ ਨੇ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਕਾਉਂਸਿਲ 'ਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਨੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਹੈ।
2009 ਵਿੱਚ, ਜੈ ਆਕਾਸ਼ ਨੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੁਨੈਨਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਮਦਨ" ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾਰੀਖਾਂ ਨਾ ਦੇਣ ਲਈ ਨਾਦੀਗਰ ਸੰਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਨੈਨਾ ਨੂੰ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਤੋਂ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਆਏ ਵਜੋਂ ਲਿਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਕਦਾਝਿਲ ਵਿਜ਼ੁੰਥੇਨ" ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ 'ਤੇ ਸੀ, ਪਰ ਸੁਨੈਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜੈ ਆਕਾਸ਼ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸੁਨੈਨਾ ਦਾ ਕੋਈ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦਲੀਲ ਵਿਜ਼ੁੰਥੇਨ (2008) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਪਰ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਹਿੱਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾਰੀਖਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਐਜ਼ਾਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਅਜ਼ਰ
ਐਜ਼ਾਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਅਜ਼ਰ ( ਪੰਜਾਬੀ,   c. 1942 – 16 ਮਈ 2015; ਕਈ ਵਾਰ ਏਜ਼ਾਜ਼ ਜਾਂ ਐਜ਼ਾਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਅਜ਼ਰ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਲਮ ਨਾਮ ਐਜ਼ਾਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ, ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਐਜ਼ਾਜ਼ ਨੇ ਕਵਿਤਾ 'ਤੇ ਦਸ ਤੋਂ ਸੋਲਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਜ਼ਲਾਂ, ਨਜ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਸੂਫ਼ੀ ਭਗਤੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਐਜ਼ਾਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 1942 ਵਿੱਚ ਬਟਾਲਾ, ਪੰਜਾਬ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਲਾਅਜ਼ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੂੰ ਸੋਨ ਤਮਗੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਸੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ
ਐਜ਼ਾਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਗਜ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਨਜ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਆਰ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਵਿਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾਂ ਉਸਦੇ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧੀਆਂ ਕੀ ਸੀਰੀਆਂ ਅਤੇ ਧੂਪ ਕਾ ਰੰਗ ਗੁਲਾਬੀ ਹੋ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਕੁਰਾਨ ਦੇ 36ਵੇਂ ਅਧਿਆਏ ਦਾ ਯਾ-ਸਿਨ ਸਿਰਲੇਖ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੂਰਾ ਯੂਸਫ਼ ਕਾ ਜਮਾਲਤੀ ਜੈਜ਼ਾ ਹੈ। ਐਜ਼ਾਜ਼ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਦੋ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤਿਤਲੀ (ਤਿਤਲੀ) ਅਤੇ ਫੂਲ ਔਰ ਚੰਦ (ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਚੰਦ) ਲਿਖੀਆਂ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਉਸਨੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਮਿਸਾਲ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਲਿਖੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਫੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਮਦ, ਨਾਤ, ਮਨਕਬਤ ਅਤੇ ਕਾਫੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮੌਤ
15 ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ, ਉਹ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੂੰ ਅੱਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਟਾਊਨ ਦੇ ਕਰੀਮ ਬਲਾਕ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ 2022 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕਵੀ
ਨਾਨਾਕਸ਼ਾਹੀ ਕਲੰਡਰ
ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਜੰਤਰੀ ਇੱਕ ਸੂਰਜੀ ਜੰਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਚੀ 'ਬਾਰਾ ਮਾਹਾ' ਦੀ ਬਾਣੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਜੰਤਰੀ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਰਤਣ ਲਈ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪੁਰੇਵਾਲ ਨੇ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਜੰਤਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਚੇਤ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, 1 ਚੇਤ ਯਾਨੀ ਕਿ 14 ਮਾਰਚ। ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਾਲ 1469 ਈ. ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਲੰਡਰ
ਆਮਿਰ ਵੇਨਟਰੌਬ
ਆਮਿਰ ਵੇਨਟਰੌਬ ( ਜਨਮ 16 ਸਤੰਬਰ 1986) ਇੱਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ । 2010 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਟੈਨਿਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ।
ਉਸਨੇ ਮਈ 2012 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ 161 ਦੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿੰਗਲ ਰੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਅਗਸਤ 2006 ਵਿੱਚ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਵੇਨਟਰੌਬ ਨੇ ਸੇਨੇਗਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਆਈਟੀਐਫ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਚੈਲੰਜਰ ਫਾਈਨਲ ਬਣਾਇਆ ਪਰ ਡੇਨਿਸ ਇਸਟੋਮਿਨ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ।
ਦਸੰਬਰ 2009 ਵਿੱਚ, ਵੇਨਟਰੌਬ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਟੈਨਿਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਬਣਾਈ, ਡੂਡੀ ਸੇਲਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸੈੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਦਸੰਬਰ 2010 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੇਲਾ 7-6, 3-6, 7-6 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਟੈਨਿਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ।
ਜਨਵਰੀ 2011 ਵਿੱਚ ਵੇਨਟਰੌਬ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਪਹਿਲੇ ਕੁਆਲੀਫਾਇੰਗ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਟਾਈ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਿੰਗਲ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਡੇਵਿਸ ਕੱਪ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇਗਾ।
ਮਾਰਚ 2011 ਵਿੱਚ ਵੇਨਟਰੌਬ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਡੇਵਿਸ ਕੱਪ ਮੈਚ, ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਜੇਰਜ਼ੀ ਜਾਨੋਵਿਕਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ 5 ਸੈੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ। 16 ਸਤੰਬਰ 2011 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਮਿਲੋਸ ਰਾਓਨਿਕ ਨੂੰ ਚਾਰ ਸੈੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਨਾਲ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਡੇਵਿਸ ਕੱਪ ਟਾਈ ਨੂੰ 1-1 ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਕੀਤਾ ਪਰ ਫਿਰ ਉਹ 18 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਵੈਸੇਕ ਪੋਸਪਿਸਿਲ ਤੋਂ ਨਿਰਣਾਇਕ ਟਾਈ ਹਾਰ ਗਿਆ।
ਸਤੰਬਰ 2012 ਵਿੱਚ, ਵੇਨਟਰੌਬ ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਡੇਵਿਸ ਕੱਪ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਡੇਵਿਸ ਕੱਪ ਟਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ ਤਾਤਸੁਮਾ ਇਟੋ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਿੱਧੇ ਸੈੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਤੇ ਗੋ ਸੋਏਦਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਮੈਚ ਜਿੱਤਿਆ ਜੋ ਚਾਰ ਸੈੱਟਾਂ ਵਿੱਚ 170 ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਸੀ। ਇਸ ਮੈਚ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2013 ਡੇਵਿਸ ਕੱਪ ਵਿਸ਼ਵ ਗਰੁੱਪ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ।
ਵੇਨਟ੍ਰੌਬ ਨੂੰ 2014 ਡੇਵਿਸ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਕਮਰ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਸੀ ਅਤੇ 2014 ਵਿੰਬਲਡਨ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜੂਨ 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ 623 ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆ ਗਈ ਸੀ।
2016 ਵਿੱਚ ਵੇਨਟਰੌਬ ਲਈ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 200 ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੋ ਹੋਰ ITF ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ।
ਵੇਨਟਰੌਬ ਨੂੰ 2017 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ 2017, 2018, ਅਤੇ 2019 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਅਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਏਟੀਪੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵੇਨਟਰੌਬ ਨੇ 2019 ਫ੍ਰੈਂਚ ਓਪਨ ਕੁਆਲੀਫਾਇੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ 19ਵਾਂ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲੂਕਾਸ ਰੋਸੋਲ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਪੂਰੇ 2019 ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਏਟੀਪੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਦੇ ਕੁਆਲੀਫਾਇੰਗ ਡਰਾਅ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੈਂਕਿੰਗ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ 2019 ਵਿੰਸਟਨ-ਸਲੇਮ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਡਰਾਅ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਬਿਜੋਰਨ ਫਰੈਟੈਂਜਲੋ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੈਗਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਰਵਾੜੀ (ਨਦੀਨ)
ਰਵਾੜੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ: Vicia sativa), ਆਮ ਕਰਕੇ ਵੈਚ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫੈਬੇਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਫਿਕਸਿੰਗ ਵਾਲਾ ਫਲੀਦਾਰ ਪੌਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਤਪਸ਼ ਅਤੇ ਉਪ-ਉਪਖੰਡੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਇੱਕ ਨਦੀਨ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸਖ਼ਤ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਹਰੀ ਖਾਦ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਜਾਂ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਫਸਲ ਵਜੋਂ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 500000 ha ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਸੀਆ ਸੈਟੀਵਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਫਲ ਇੱਕ ਫਲੀ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ 6 or ਲੰਬਾ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਮੁਲਾਇਮ, ਫਿਰ ਪੱਕਣ 'ਤੇ ਭੂਰੇ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ 4-12 ਬੀਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਦੀਨ
ਜੈਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਜੈਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਜੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ (640 ਵਿੱਚੋਂ)।
ਹਵਾਲੇ
https://jaipur.rajasthan.gov.in/content/raj/jaipur/en/about-jaipur/blocks-tehsils-panchayats.html#
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸਵਰੂਪ ਕਿਸ਼ਨ
ਸਵਰੂਪ ਕਿਸ਼ਨ ਰੇਯੂ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Swaroop Kishen Reu; 13 ਜੁਲਾਈ 1930 – 21 ਨਵੰਬਰ 1992) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅੰਪਾਇਰ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਕਈ ਵਾਰ "ਸਵਰੂਪ ਕਿਸ਼ਨ" ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟਕੀਪਰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 1969 ਤੋਂ 1984 ਤੱਕ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਅੰਪਾਇਰਿੰਗ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1981/2 ਵਿੱਚ ਦਲੀਪ ਟਰਾਫੀ ਦਾ ਫਾਈਨਲ ਅਤੇ 1982/3 ਵਿੱਚ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਦਾ ਫਾਈਨਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲਿਸਟ ਏ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਅੰਪਾਇਰ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1980/1 ਵਿੱਚ ਦੇਵਧਰ ਟਰਾਫੀ ਦਾ ਫਾਈਨਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਉਹ 1978 ਅਤੇ 1984 ਦਰਮਿਆਨ 17 ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਬੀ. ਸੱਤਿਆਜੀ ਰਾਓ ਦੁਆਰਾ 1979 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਭਾਰਤੀ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੇ ਰਾਮਾਸਵਾਮੀ (1985 ਅਤੇ 1999 ਦਰਮਿਆਨ 26 ਮੈਚ) ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਰਾਘਵਨ ਵੈਂਕਟਰਾਘਵਨ (1993 ਅਤੇ 2004 ਦਰਮਿਆਨ 73 ਮੈਚ) ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਪਾਇਰ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਭਾਰੀ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਚਬਾਉਣ ਦੀ ਆਦਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪਛਾਣਨ ਯੋਗ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਸੰਬਰ 1978 ਵਿਚ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਐਮ ਚਿੰਨਾਸਵਾਮੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਵਿਚਾਲੇ ਦੂਜੇ ਟੈਸਟ ਵਿਚ ਮੁਹੰਮਦ ਘੌਸ ਨਾਲ ਟੈਸਟ ਅੰਪਾਇਰ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਚੌਥੇ ਟੈਸਟ ਵਿਚ ਵੀ, ਜੀਵਣ ਘੋਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਜਨਵਰੀ 1979 ਵਿਚ, ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਚੇਪੋਕ ਵਿਚ ਐਮ.ਏ. ਚਿਦੰਬਰਮ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 1979 ਵਿਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ 5 ਵੇਂ ਟੈਸਟ ਅਤੇ 1979/80 ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪਹਿਲਾ, ਚੌਥਾ ਅਤੇ 5 ਵੀਂ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬੰਗਲੌਰ ਵਿਚ ਵੀ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਸਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਵਿਘਨ ਪੈ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਮਧੂ ਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਤੂਫਾਨ ਨੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਉਡਾਰੀ ਭਰੀ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਅੰਪਾਇਰਾਂ ਨੇ ਬਚ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 1983 ਵਿਚ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖਿਲਾਫ ਬਾਰਸ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪਹਿਲੇ ਟੈਸਟ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕੀਤੀ। ਘੱਟੋ ਘੱਟ 77 ਓਵਰਾਂ ਦੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ, ਪਰ ਕਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਗੋਥੋਸਕਰ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਜ਼ਹੀਰ ਅੱਬਾਸ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਾਰੇ 20 ਓਵਰ ਬਾਕੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਖੇਡਣ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਘੰਟਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜ਼ਹੀਰ ਅੱਬਾਸ ਨੇ 14 ਵੇਂ ਓਵਰ (ਦਿਨ ਦੇ 77 ਵੇਂ ਓਵਰ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਪਤਾਨ ਸੁਨੀਲ ਗਾਵਸਕਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ 28 ਵੇਂ ਟੈਸਟ ਸੈਂਕੜੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਲਈ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਅੰਪਾਇਰਡ ਕੀਤੇ ਸਿਰਫ ਦੋ ਟੈਸਟ ਹੀ ਗਵਾਏ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ 1983 ਵਿਚ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਖ਼ਿਲਾਫ਼। ਉਹ ਨਵੰਬਰ 1983 ਵਿਚ ਬੰਬੇ ਵਿਖੇ ਦੂਸਰੇ ਸਿਰੇ ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਡੇਸਮੰਡ ਹੇਨਸ ਨੂੰ “ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ” ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਟੈਸਟ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਚੌਥਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ ਆਖਰੀ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਆਖਰੀ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਮੈਚ ਵੀ ਅੰਪਾਇਰ ਵਜੋਂ ਨਵੰਬਰ 1984 ਵਿਚ ਬੰਬੇ ਦੇ ਵਾਨਖੇੜੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚਾਲੇ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਦਲੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅੰਪਾਇਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇਕ ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅੰਪਾਇਰ
ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ
ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਾਵਿ, ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਅਤ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਾਵਿ ਹੈ, ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਵਿਆ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ:काव्य, IAST: ਕਾਵਿਆ, ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ: காப்பியம், ਕਾਪੀਯਮ) ਰਾਮਾਯਣ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਤਮਿਤ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਮਹਾਨ ਐਂਪਿਕਸ ਆਫ਼ ਤਮਿਲ ਲਿਟਰੇਚਰ ਅਤੇ ਸੰਗਮ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਚੀਆਂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਵੀ ਹਨ।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮਹਾਂਕਾਵਿ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਯਣ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਕਾਵਯ ("ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ") ਕਿਹਾ ਹੈ।  ਇਸ਼ਟ-ਪੂਜਾ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਪਹਿਲੂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵੱਲ ਵੀ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਕਵਿਤਾ-ਸਰੂਪ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਅਥ੍ਰਵ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੌਥਾ ਵੇਦ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਕਾਵਿ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ
ਕਿਸ਼ਨ ਲਾਲ
ਕਿਸ਼ਨ ਲਾਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Kishan Lal; 2 ਫਰਵਰੀ 1917 – 23 ਜੂਨ 1980) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1948 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੂੰ 4-0 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ।
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਕਿਸ਼ਨ ਲਾਲ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ 1948 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਹਾਕੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਫਾਰਵਰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ. ਉਹ ਵਿੰਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੇਂਦ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਟੀਚੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਵਿਰੋਧੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਡਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੋਮਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਬਹੁਤ ਵਾਰ, ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਗੋਲ ਕਰੇਗਾ ਪਰ ਅਟੱਲ ਹੈ ਉਹ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰਵਰਡ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਜਦੋਂ ਓਮਾਨ ਦੇ ਹਾਕੀ ਕੋਚ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਐਸਐਸ ਨਕਵੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਇਲੈਵਨ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਟੀਮ ਲਈ ਆਪਣੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਸ਼ਨ ਲਾਲ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਵਿੰਗ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ
1947 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਪੂਰਬੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਕਮਾਨ ਚੁਣੇ ਜਾਣ' ਤੇ, ਭਾਰਤੀ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਨਿਆ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਹੀ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਮੰਗੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ ਸੀ। 1948 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕਸ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਲੰਡਨ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਤਜਰਬੇ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵੀ ਖਿਡਾਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਟੀਮ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਸ਼ਨ ਲਾਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੂੰ 8-0, ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਨੂੰ 9-1, ਸਪੇਨ ਨੂੰ 2-0, ਹਾਲੈਂਡ ਨੂੰ 2-1 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੂੰ 4- 0 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਜਿਤਾਈ। 0 ਇਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹਾਕੀ ਸਰਬੋਤਮਤਾ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਪ੍ਰਤੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਲ ਸੀ ਜੋ ਭਾਰਤ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲੇਗਾ. ਇਸ ਜਿੱਤ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਜੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਅਖਾੜੇ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਜਾਨਾ, ਗਾਨਾ, ਮਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਟ੍ਰਾਈ ਕਲਰ ਲਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ 'ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੋਚਿੰਗ ਦੇ ਦਿਨ
28 ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਲਗਾਤਾਰ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੀ ਹਾਕੀ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਪਰੰਤੂ 1976 ਤੱਕ ਰੇਲਵੇ ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਇਸ ਖੇਡ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ। ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ, ਹਰਬਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰਿਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੱਦ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਝਲਕ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤੀ ਗਈ. 1964 ਵਿਚ, ਉਸਨੂੰ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ. 1968 ਵਿਚ, ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਕੋਚ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ। 1976 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਰੇਲਵੇ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਉਸਨੇ ਰੇਲਵੇ ਟੀਮ ਅਤੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ। ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਇਕਲੌਤਾ ਸਾਬਕਾ ਓਲੰਪੀਅਨ ਸੀ ਜੋ ਹਾਕੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਸੀ।
ਸਨਮਾਨ
1966 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ. ਸਰਵਪੱਲੀ ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੁਆਰਾ ਵੱਕਾਰੀ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਕਿਸ਼ਨ ਲਾਲ ਦੇ ਚਾਰ ਬੇਟੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਸੀ। ਵੱਡਾ ਬੇਟਾ ਦੇਵਕੀ ਲਾਲ ਹਾਕੀ ਕੋਚ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ 21 ਸਤੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1980 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1917 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਥਾਪੀ
ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਲਈ ਘੜੀ ਹੋਈ ਲੱਕੜ ਦੀ ਬਣਾਈ ਵਸਤ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਕੇ ਧੋਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਥਾਪੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਕੱਪੜੇ ਖੱਦਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕੁੱਟ ਕੇ ਧੋਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਭਾਰੇ ਕੱਪੜੇ ਜਿਵੇਂ ਦੁਪੱਟੇ, ਖੇਸ, ਚੁਤਹੀਆਂ ਆਦਿ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕੁੱਟ ਕੇ ਧੋਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨੂੰ ਥਾਪੀ ਨਾਲ ਕੁੱਟ ਕੇ ਹੀ ਧੋਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਕੱਪੜੇ ਵੀ ਸੱਜੀ ਅਤੇ ਸੋਡੇ ਨਾਲ ਧੋਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਸਾਬਣ ਦੀ ਕਾਢ ਨਿਕਲਣ ਤੇ ਹੀ ਕੱਪੜੇ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਧੋਤੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਲਈ ਭਾਂਤ-ਭਾਂਤ ਦੇ ਪਾਊਡਰ ਅਤੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਥਾਪੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਡੇਢ ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੀ ਤੇ 4/5 ਕੁ ਇੰਚ ਚੌੜੀ, ਮੋਟੀ ਫੱਟੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਫੱਟੀ ਦੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਦੇ 5 ਕੁ ਇੰਚ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜਨ ਲਈ ਹੱਥਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਥਾਪੀਆਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਾਈਜ਼ ਵਿਚ ਵੀ ਬਣਦੀਆਂ ਸਨ/ਹਨ। ਹੁਣ ਖੱਦਰ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਥਾਪੀ ਨਾਲ ਕੱਪੜੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਧੋਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਕਰਾਹ
ਉੱਚੀ ਨੀਵੀਂ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਇਕ ਪੱਧਰ ਦੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤੀ ਸੰਦ ਨੂੰ ਕਰਾਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਦ ਖੇਤੀ ਮੁੱਢਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੀ ਖੇਤੀ ਬਾਰਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉੱਚੀਆਂ ਨੀਵੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਫਸਲਾਂ ਬੀਜਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਦ ਖੂਹ ਲੱਗੇ, ਨਹਿਰਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ, ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਲੱਗੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਲਾਉਣ ਲਈ ਇਕ ਪੱਧਰ ਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਾਹ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ। ਕਰਾਹ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਬੜਾ ਕਰਾਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਲਦਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਜੋੜੀਆਂ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋ ਬੰਦੇ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਛੋਟਾਕਰਾਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਇਕ ਜੋੜੀ ਖਿਚਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ ਬੰਦਾ ਹੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਾਹੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਰਾਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿੱਕਰ ਦੇ ਫੱਟਿਆਂ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਕਰਾਹ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 9 ਕੁ ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੌੜਾਈ ਦੋ ਕੁ ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਰਾਹ ਦੋ/ ਤਿੰਨ ਫੱਟੇ ਜੋੜ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਰਾਹ ਦੇ ਫੱਟਿਆਂ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਪਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਤੱਕ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਇਕ/ਦੋ ਕੁ ਇੰਚ ਚੌੜੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਰਾਹ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਫੱਟੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ 6 ਕੁ ਇੰਚ ਚੌੜੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਪੱਤੀ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਰਾਹ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਹੇਠ ਲੱਗੀ ਪੱਤੀ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਲੋਹੇ ਦੇ ਦੋ ਗੋਲ ਕੁੰਡੇ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਰਾਹ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ 3 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੇ ਦੋ ਡੰਡੇ ਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਡੰਡਿਆਂ ਦਾ ਡੇਢ ਫੁੱਟ ਕੁ ਹਿੱਸਾ ਕਰਾਹ ਦੇ ਫੱਟਿਆਂ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਡੇਢ ਕੁ ਫੁੱਟ ਉਪਰ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਡੰਡਿਆਂ ਦੇ ਉਪਰ ਲੰਬਾਈ ਲੋਟ ਇਕ ਹੋਰ ਡੰਡਾ ਲਾ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏਸ ਡੰਡੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਹੀ ਕਰਾਹ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡੰਡਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਘੋੜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਰਾਹ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਕੁੰਡਿਆਂ ਵਿਚ ਕਹਾਹ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਲਦਾਂ ਦੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਦੇ ਗਲ ਪਾਈ ਪੰਜਾਲੀ ਦੇ ਰੱਸੇ/ ਸੰਗਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਰਾਹ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਬੰਦੇ ਕਰਾਹ ਦੇ ਡੰਡੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਕਰਾਹ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਉੱਚੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਥ ਨਾਲ ਕਰਾਹ ’ਤੇ ਦਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦਾਬ ਦੇਣ ਨਾਲ ਕਰਾਹ ਦੇ ਹੇਠ ਲੱਗੀ ਪੱਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਉੱਚੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਧੂ ਕੇ ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਰਾਹ ਨੂੰ ਫੇਰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਉੱਚੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਹ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਜਯਾਭਾਰਥੀ
ਜਯਾਭਾਰਥੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪੀ. ਭਾਸਕਰਨ ਦੁਆਰਾ 1969 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਫਿਲਮ ਕੱਟੁਕੁਰੰਗੂ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਜ਼ੀਰ, ਮਧੂ, ਵਿਨਸੇਂਟ, ਜਯਾਨ, ਐਮ ਜੀ ਸੋਮਨ, ਕਮਲ ਹਾਸਨ ਅਤੇ ਰਜਨੀਕਾਂਤ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਜੈਭਾਰਤੀ-ਐਮਜੀ ਸੋਮਨ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਔਨ-ਸਕਰੀਨ ਜੋੜੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1972 ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ 1973 ਵਿੱਚ ਮਾਧਵੀਕੁੱਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ। ਉਸਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਥੀਨਿਰਵੇਦਮ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਭਰਥਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਲੜਕੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਥਿਨਰਵੇਦਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੈਭਾਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਾਮੁਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੇ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਨੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਮਲਿਆਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜੰਗ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਸੀ ਕਿ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਪੋਰਨ ਵੱਲ ਪਤਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਥਿਨਰਵੇਦਮ ਕੇਰਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ। ਇਹ ਪੂਰੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਸਦੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਵੀ।
ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਨਟਰਾਜਨ, ਰਾਜਾਰਾਮ (ਵਜ਼ੂਵੂਰ ਰਮਈਆ ਪਿੱਲਈ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ) ਅਤੇ ਵਜ਼ੂਵੂਰ ਸਮਰਾਜ ਪਿੱਲਈ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੈਭਾਰਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਫਿਲਮ ਸਟੂਡੀਓ, ਡਾਂਸ ਰਿਹਰਸਲਾਂ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਅਦਾਕਾਰਾ ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਆਪਣੇ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ ਅਸਵਤੀ ਆਰਟਸ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਘਰ ਤੋਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। 2003 ਵਿੱਚ, ਜੈਭਾਰਤੀ ਨੇ ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਨੌਂ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਮਲਿਆਲੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਭਾਰਤੀ, ਸ਼ਿਵਸ਼ੰਕਰਨ ਪਿੱਲਈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਲਿਆਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਜਯਾਨ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਤਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ ਜੇ. ਸਥਾਰ (ਉਨੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ) ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 1984 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ
ਗੁਦਰਾਣਾ
ਗੁਦਰਾਣਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਆਸੇ-ਪਾਸੇ ਕਾਲਿਆਂਵਾਲੀ, ਲੱਕੜਵਾਲੀ, ਸੁਖਚੈਨ, ਚਕੇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖਿਓਵਾਲੀ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਦੱਸਣ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਦਰਾਣਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਬਾਬਾ ਗੁੱਦੜ ਜੀ ਸਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਹੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਗੁਦਰਾਣਾ ਪਿਆ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਦੱਸਣ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਬਾ ਗੁੱਦੜ ਜੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਨ, ਨੇ ਪਿੰਡ ਗੁਦਰਾਣਾ ਦਾ ਮੁੱਢ ਇੱਕ ਜੰਡ ਦੀ ਮੋਹੜੀ ਲਗਾ ਕੇ ਸੰਨ 1733 (ਬਿਕਰਮੀ ਸੰਮਤ 1790) ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆਂ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੀ ਨਹਿਰ ਵੀ ਲੰਘਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੀ ਭੋਇਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰਖੇਜ਼ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਸਾਖਰਤਾ
ਗੁਦਰਾਣਾ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 675 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਦਰਾਣਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ 3693 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 1935 ਪੁਰਸ਼ ਹਨ ਜਦਕਿ 1758 ਔਰਤਾਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ੀਨਾ ਬੋਰਾ ਕਤਲ ਕੇਸ
ਸ਼ੀਨਾ ਬੋਰਾ ਮੁੰਬਈ ਮੇਟਰੋ ਵਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾਣੀ ਮੁਖਰਜੀ ਅਤੇ ਸਿਧਾਰਥ ਦਾਸ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਇਹ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਧਾਰਥ ਦਾਸ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ੀਨਾ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ। ਸ਼ੀਨਾ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਤੋਂ ਗੁੰਮ ਸੀ। ਅਗਸਤ 2015 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇੰਦਰਾਣੀ ਮੁਖਰਜੀ ਅਤੇ ਸੰਜੀਵ ਖੰਨਾ (ਸ਼ੀਨਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੌਤੇਲੇ ਪਿਤਾ) ਦੇ ਡਰਾਈਵਰ ਸ਼ਿਆਮਵਰ ਪਿੰਟੂਰਾਮ ਰਾਏ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਤਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਸਾੜਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।    ਖੰਨਾ ਅਤੇ ਰਾਏ ਨੇ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਇਕਰਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੀਨਾ ਬੋਰਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਸ਼ੀਨਾ ਦਾਸ ਬੋਰਾ ਅਤੇ ਭਰਾ ਮਿਖਾਇਲ ਦਾ ਜਨਮ ਪੋਰੀ ਬੋਰਾ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾਣੀ ਮੁਖਰਜੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਐਚ.ਆਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਕਾਰਜਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਸਿਧਾਰਥ ਦਾਸ 1987 ਵਿੱਚ ਮੇਘਾਲਿਆ ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੰਦਰਾਣੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਹੇਠ ਗੁਹਾਟੀ ਛੱਡ ਗਈ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਦਾਇਗੀ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਰਹੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਨੇ ਗੁਹਾਟੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ।
ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰਾਣੀ ਨੇ ਸੰਜੀਵ ਖੰਨਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਜੋੜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ 2002 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾਣੀ ਨੇ ਪੀਟਰ ਮੁਖਰਜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਸ਼ੀਨਾ ਬੋਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ ਤਾਂ ਇੰਦਰਾਣੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੀਨਾ ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ (2006-2009) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਫਰਾਸਟਰਕਚਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਟ੍ਰੇਨੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ। ਜੂਨ 2011 ਵਿੱਚ, ਸ਼ੀਨਾ ਮੁੰਬਈ ਮੈਟਰੋ ਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਮੈਨੇਜਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।
ਗੁੰਮਸ਼ੁਦਗੀ
24 ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਨੂੰ, ਸ਼ੀਨਾ ਨੇ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ "ਆਪਣਾ ਲਿਖਤੀ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।" ਉਸੇ ਦਿਨ, ਰਾਹੁਲ ਮੁਕੇਰਜੀਆ (ਸ਼ੀਨਾ ਦਾ ਸੌਤੇਲਾ ਭਰਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਡੇਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ) ਨੂੰ ਸ਼ੀਨਾ ਦੇ ਫੋਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰੇਕਅਪ ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ. ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਇੰਦਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ੀਨਾ ਉੱਚ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਗੁੰਮਸ਼ੁਦਗੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਦੇ ਵੀ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸ਼ੀਨਾ ਨੂੰ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ 'ਤੇ, ਪੁਲਿਸ ਇੰਦਰਾਣੀ ਦੇ ਵਰਲੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਟਾਫ ਦੁਆਰਾ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇੰਦਰਾਣੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੰਦਰਾਣੀ ਨੇ ਵਰਲੀ ਥਾਣੇ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਸ਼ੀਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੀਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸੇ ਬਿਨਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼ੀਨਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਜਾਂਚ
ਉਸ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ=ਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੰਦਰਾਣੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। 21 ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ ਇੰਦਰਾਣੀ ਦੇ ਡਰਾਈਵਰ ਸ਼ਿਆਮਵਰ ਪਿੰਟੂਰਾਮ ਰਾਏ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੀਨਾ ਬੋਰਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੇ ਸਨ। 26 ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ, ਸ਼ੀਨਾ ਦੇ ਭਰਾ ਮਿਖੈਲ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇੰਦਰਾਨੀ ਦੀ ਭੈਣ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।
ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਪਹਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਏ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਕਤਲ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਵਕ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰਾਏ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸੀ ਕਿ ਇੰਦਰਾਣੀ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਸਾਬਕਾ ਪਤੀ ਸੰਜੀਵ ਖੰਨਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਇੰਦਰਾਣੀ ਨੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਲਾਸ਼ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਸੰਭਾਵਤ ਖੇਤਰ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ ਸੀ। 24 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2012 ਨੂੰ, ਖੰਨਾ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਲਈ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਰਲੀ ਵਿਖੇ ਹੋਟਲ ਹਿੱਲਟਾਪ ਵਿੱਚ ਚੈੱਕ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰਾਏ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਇੰਦਰਾਣੀ ਨੇ ਸ਼ੀਨਾ ਦੇ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਓਪੇਲ ਕੋਰਸਾ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇੰਦਰਾਣੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੀਨਾ ਨੂੰ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਝਿਜਕੀ ਨਹੀਂ ਪਰ ਉਹ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਨੂੰ ਤਕਰੀਬਨ 1800 ਘੰਟੇ, ਉਹ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਇੰਦਰਾਣੀ ਆਪਣੇ ਸਾਬਕਾ ਪਤੀ ਨਾਲ ਵਰਲੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਗਈ। ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਸ਼ੀਨਾ ਨੂੰ ਰਾਹੁਲ ਮੁਕੇਰਜੀਆ ਨੇ ਬਾਂਦਰਾ ਦੇ ਲਿੰਕਿੰਗ ਰੋਡ 'ਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਨੇੜੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਸੰਜੀਵ ਅਤੇ ਡਰਾਈਵਰ ਰਾਏ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਰਾਏ ਦਾ ਲੇਖਾ ਜੋਖਾ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇੰਦਰਾਣੀ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼ੀਨਾ ਖੰਨਾ ਨਾਲ ਪਿਛਲੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਂਦਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਬਾਈ ਲੇਨ 'ਤੇ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਖੰਨਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਗਲਾ ਘੁੱਟਿਆ।
ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੀਨਾ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਵਰਲੀ ਵਿਖੇ ਇੰਦਰਾਣੀ ਦੇ ਘਰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੈਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਾਰ ਦੇ ਟਰੰਕ ਵਿੱਚ ਭਰਿਆ ਗਿਆ।
ਰਾਏ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਖੰਨਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੋਟਲ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਇੰਦਰਾਣੀ ਘਰ ਰਹੀ ਅਤੇ ਰਾਏ ਟਰੰਕ ਵਿੱਚ ਪਈ ਲਾਸ਼ ਨਾਲ ਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੌਂ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 25 ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਦੀ ਤੜਕੇ ਹੀ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਰਾਏਗੜ ਦੀ ਕਲਮ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਗਾਗੋਡੇ ਪਿੰਡ ਚਲੇ ਗਏ।
25 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2012 ਨੂੰ 04:00 ਵਜੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਕਾਰ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸੁਨਸਾਨ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੈਗ ਵਿੱਚ ਭਰਿਆ, ਇਸ 'ਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਪਾ ਕੇ ਅੱਗ ਲੱਗੀ। ਲਾਸ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਲਜ਼ਮ ਵਾਪਸ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਏ। ਉਸ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖੰਨਾ ਮੁੰਬਈ ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਅਤੇ ਮਗਰਲਾ ਸਮਾਨ
25 ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ, ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੰਦਰਾਣੀ ਮੁਕੇਰਜੀਆ ਨੂੰ ਸ਼ੀਨਾ ਬੋਰਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ।. ਇੰਦਰਾਣੀ 'ਤੇ ਧਾਰਾ 302 (ਕਤਲ), 201 (ਸਬੂਤਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਗਲਤ ਬਿਆਨ ਦੇਣ), 363 (ਅਗਵਾ) ਅਤੇ 34 (ਆਮ ਇਰਾਦਾ) ਤਹਿਤ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਂਦਰਾ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਰਿਮਾਂਡ 'ਤੇ ਲਿਆ ਸੀ। 26 ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ ਇੰਦਰਾਣੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪਤੀ ਸੰਜੀਵ ਖੰਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਕੇਸ 'ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ 364 (ਅਗਵਾ), 302 (ਕਤਲ), 201 (ਸਬੂਤ ਗਾਇਬ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ) ਅਤੇ 120-ਬੀ (ਸਾਜ਼ਿਸ਼) ਤਹਿਤ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡਾਵਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਜੀਵ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨੂੰ ਇਕਬਾਲ ਕੀਤਾ। ਪੀਟਰ ਮੁਕੇਰਜੀਆ ਨੂੰ 19 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਸ਼ੀਨਾ ਬੋਰਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਨਾ ਬੋਰਾ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਫੰਡਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ
ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ, ਅਗਨੀਦੇਵ ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਡਾਰਕ ਚਾਕਲੇਟ ਨੂੰ ਸ਼ੀਨਾ ਬੋਰਾ ਮਰਡਰ ਕੇਸ ਦੇ "ਪ੍ਰੇਰਿਤ" ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਮਹਿਮਾ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਰੀਆ ਸੇਨ ਨੇ ਇੰਦਰਾਣੀ ਮੁਖਰਜੀ ਅਤੇ ਸ਼ੀਨਾ ਬੋਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕ਼ਤਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੁਮੈਨ 2020
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Meenakshi Srinivasan; ਜਨਮ 11 ਜੂਨ 1971) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਪੰਡਨੱਲੁਰ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਲਾਰਮੇਲ ਵਾਲੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸਰਾਂ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੋਨਹਾਰ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਮਦਰਾਸ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਿਫਾਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਮਿਊਸੀ ਗੁਇਮੇਟ, ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਤੋਂ ਉਸਤਾਦ ਬਿਸਮਿੱਲਾ ਖਾਨ ਯੁਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਹੈ ਅਤੇ ਚੇਨਈ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੈਲਮ ਸਟੂਡੀਓ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਬੁਟੀਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਅਭਿਆਸ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਦਰਾਸ ਸੰਗੀਤ ਅਕੈਡਮੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਗਣ ਸਭਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗਣ ਸਭਾ ਅਤੇ ਮਾਰਗਾਜ਼ੀ ਤਿਉਹਾਰ।
ਉਸਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਹੱਬਾ, ਨਦਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਪਰਿਕਰਮਾ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਸ਼ਿਲਪਰਮਨ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਡੋਵਰ ਲੇਨ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮੇਲਨ, ਸਮੇਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੇਵਦਾਸੀ ਤਿਉਹਾਰ, ਸੂਰਿਆ ਤਿਉਹਾਰ, ਸਵਰਾਲਯ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਗੰਧੀ ਤਿਉਹਾਰ।