cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕਿਲਾ ਰਾਏਪੁਰ
ਕਿਲਾ ਰਾਏਪੁਰ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪੇਂਡੂ ਉਲੰਪਿਕ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਾਲਾਨਾ ਖੇਡਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸਿਟੀ ਤੋਂ 19 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਾਹਲਾਂ
ਜਾਹਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।[1]
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚੱਕ ਦੇਸ ਰਾਜ
ਚੱਕ ਦੇਸ ਰਾਜ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਫਿਲੌਰ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਡਾਕ ਘਰ ਬੜਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ 5.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (3.4 ਮੀਲ)  ਦੂਰ  ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲੌਰ ਤੋਂ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (12 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ 36.7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (22.8 ਮੀਲ), ਅਤੇ  ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 127 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (79 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਸਰਪੰਚ ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਡ ਦਾ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੋਰਦੋਬਾ ਦੀ ਮਸਜਿਦ-ਗਿਰਜਾ
ਕੋਰਦੋਬਾ ਦੀ ਮਸਜਿਦ-ਗਿਰਜਾ (Mezquita–catedral de Córdoba), ਜਾਂ ਕੋਰਦੋਬਾ ਦੀ ਮਸਜਿਦ (Mezquita de Córdoba), ਵਰਜਨ ਮੈਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾ ਹੈ ਜੋ ਆਂਦਾਲੂਸੀਆ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸੀਗੋਥ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗਿਰਜਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇਸਨੂੰ ਇਸਲਾਮੀ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਪੇਨ ਦੀ ਮੁੜ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਫਿਰ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਗਿਰਜਾ ਨੂੰ ਮੂਰੀ ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2000ਵਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਪੇਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਤੋਂ ਇਸ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਦੁਆ ਮੰਗਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈ ਲੀਤੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਸਪੇਨੀ ਚਰਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਚਰਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਚੱਕ ਦੇਸ ਰਾਜ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੋਰਦੋਬਾ ਦੀ ਮਸਜਿਦ-ਗਿਰਜਾ
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਵਿਸੀਗੋਥ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗਿਰਜਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਵਿਨਸੇਂਟ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਗੈਲਰੀ
ਮੂਰੀ ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ
ਸਿਧਾਰਥ ਗਰਗ
ਸਿਧਾਰਥ ਗਰਗ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖੋਜਕਾਰ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ [https://wireless.engineering.nyu.edu/ ਐਨ.ਵਾਈ.ਯੂ. ਵਾਇਰਲੈਸ] ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ। ਗਰਗ ਕੰਪਿਊਟਰ ਚਿੱਪਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੈਕ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੋਵੇ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਗਿਆਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ "ਬ੍ਰਿਲਿਅੰਟ 10" ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਗਰਗ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਮਦਰਾਸ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਖੋਜ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਕਾਰਨੇਗੀ ਮੇਲਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਡਾਕਟੋਰਲ ਸਲਾਹਕਾਰ ਡਾਇਨਾ ਮਾਰਕੁਲੇਸਕੂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ, ਸਿਸਟਮ-ਪੱਧਰ ਦੀ ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਸਰਕਟਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ, ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਥੀਸਿਸ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਕਾਰਨੇਗੀ ਮੇਲਨ ਦਾ ਐਂਜਲ ਜੀ. ਜਾਰਡਨ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।
ਕਰੀਅਰ
ਗਰਗ ਦੇ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਕੰਮ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 2010 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਵਾਟਰਲੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਦੀ ਰੁਚੀ ਮਸ਼ੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਖੋਜ ਸਮੂਹ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਨਕਲੀ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਐਕਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਨਕਲੀ ਖੁਫੀਆ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਵਿੱਚ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਏਮਬੇਡ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਉਹ ਜੋ ਬੋਲਣ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਉਭਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗਰਗ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ ਪਛਾਣ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਸਟਾਪ ਸਾਈਨ ਨੂੰ ਸਪੀਡ ਸੀਮਾ ਸਿਗਨਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ-ਇਟ ਨੋਟ ਰੱਖ ਕੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਐਕਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ "ਬੈਕਡੋਰ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੈਕਡੋਰਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਗਰਗ ਨੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਚਿੱਪਾਂ ਨੂੰ ਹੈਕਿੰਗ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰੋਧਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ
ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਨੂੰ 30 ਨਵੰਬਰ, 2022 ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਵਜੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਜਵਾਬਾਂ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਅਸਮਾਨ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਦੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਓਪਨਏਆਈ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ 2023 ਵਿੱਚ US$29 ਅਰਬ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਚੈਟਬੋਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਬਹੁਮੁਖੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਇਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖ ਅਤੇ ਡੀਬੱਗ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸੰਗੀਤ, ਟੈਲੀਪਲੇਅ, ਪਰੀ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲੇਖ ਲਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਟੈਸਟ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿਓ (ਕਈ ਵਾਰ, ਟੈਸਟ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਔਸਤ ਮਨੁੱਖੀ ਟੈਸਟ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ); ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਲਿਖੋ; ਇੱਕ ਲੀਨਕਸ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰੋ; ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਚੈਟ ਰੂਮ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰੋ; ਟਿਕ-ਟੈਕ-ਟੋ ਵਰਗੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡੋ; ਅਤੇ ਇੱਕ ਏਟੀਐੱਮ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰੋ। ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਦੇ ਸਿਖਲਾਈ ਡੇਟਾ ਵਿੱਚ ਮੈਨ ਪੇਜ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਵਰਤਾਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੁਲੇਟਿਨ ਬੋਰਡ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਪਾਈਥਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ।
ਇਸਦੇ ਪੂਰਵਜ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, InstructGPT, ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਅਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਜਵਾਬਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਕਿ InstructGPT ਪ੍ਰੋਂਪਟ ਦੇ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਕੋਲੰਬਸ 2015 ਵਿੱਚ ਕਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਆਇਆ ਸੀ" ਸੱਚਾ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਸਵਾਲ ਦੇ ਉਲਟ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਜਵਾਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਵਿਚਾਰ ਵਜੋਂ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਲੰਬਸ 2015 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਕੋਲੰਬਸ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਸਾਰ ਬਾਰੇ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ – ਕੋਲੰਬਸ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਸਮੇਤ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚੈਟਬੋਟਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਉਸੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰੋਂਪਟਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ChatGPT ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੇਗਾ। ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਆਉਟਪੁੱਟਾਂ ਨੂੰ ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਓਪਨਏਆਈ ਦੇ ਕੰਪਨੀ-ਵਿਆਪੀ ਸੰਚਾਲਨ API ਦੁਆਰਾ ਫਿਲਟਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,  ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਸਲਵਾਦੀ ਜਾਂ ਲਿੰਗਵਾਦੀ ਪ੍ਰੋਂਪਟਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੀਮਾਵਾਂ
ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਕਈ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੈ। ਓਪਨਏਆਈ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ "ਕਈ ਵਾਰ ਮੰਨਣਯੋਗ-ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਪਰ ਗਲਤ ਜਾਂ ਬੇਤੁਕੇ ਜਵਾਬ ਲਿਖਦਾ ਹੈ"। ਇਹ ਵਿਵਹਾਰ ਵੱਡੇ ਭਾਸ਼ਾ ਮਾਡਲਾਂ ਲਈ ਆਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਭਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਦਾ ਇਨਾਮ ਮਾਡਲ, ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਗੁੱਡਹਾਰਟ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਨੂੰ 2021 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੀਮਤ ਗਿਆਨ ਹੈ ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਸੰਬਰ 2022 ਤੱਕ, ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਨੂੰ "ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਰਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ" ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਖੋਜ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਚੈਟਜੀਪੀਟੀ ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ, ਖੱਬੇ-ਸੁਤੰਤਰਤਾਵਾਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੋ ਸਥਾਪਿਤ ਵੋਟਿੰਗ ਸਲਾਹ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬਿਆਨਾਂ 'ਤੇ ਰੁਖ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਪਨਏਆਈ
ਪ੍ਰੋਮੀਥੀਅਸ ਅਨਬਾਊਂਡ (ਨਾਟਕ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਟਕ
ਟਿਊਬਵੈੱਲ
thumb|250px|right|ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਇੱਕ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਸਿਸਟਮ px 250|thumb|right|ਟਿਊਬਵੈੱਲ
ਟਿਊਬਵੈੱਲ (ਅੰਗਰੇਜੀ: Tubewell) ਪਾਣੀ ਦੇ ਖੂਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਖੋਦੇ 100-200 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (5 ਤੌਂ 8 ਇੰਚ) ਵਿਆਸ ਦੇ ਲੰਬੇ ਖੱਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਨਾਲੀ ਦੇ ਥੱਲੇ ਵਾਲੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਗੋਲ ਛਾਨਣੀ ਜਕੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉੱਪਰ ਵਾਲੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਪੰਪ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਵਰਤਣ ਵਾਸਤੇ ਪਾਣੀ ਉੱਪਰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਖੂਹ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਧਰਤੀ ਹੇਠੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਖੂਹ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ਼ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕਾਢ ਨਾਲ ਇਹ ਪਾਣੀ ਟਿਊਬਵੈੱਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ਼ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਖਿੱਚਣਾ ਤਾਂ ਸੌਖਾ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖ਼ੁਦ ਚੱਲਣ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਪ, ਮੋਟਰਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ਼ ਚਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਊਰਜਾ ਜਾਂ ਡੀਜ਼ਲ ਤੇਲ ਦੇ ਬਾਲਣ ਰਾਹੀਂ ਤਾਪ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨੀ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਕੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੇਤਹਾਸ਼ਾ ਵਧਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਸੈਂਟਰੀਫ਼ਿਊਗਲ ਤੋਂ ਸਬਮਰਸੀਬਲ ਪੰਪ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਅਨਾਜ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਟਿਊਬਵੈੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੋਹਰੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਿਊਬਵੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰੀਫ਼ਿਊਗਲ ਪੰਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤਹ ਥੱਲੇ ਜਾਂਦੀ ਗਈ, ਸੈਂਟਰੀਫ਼ਿਊਗਲ ਪੰਪਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸਬਮਰਸੀਬਲ ਪੰਪਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਅੰਦਰ 12.5 ਲੱਖ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਬਮਰਸੀਬਲ ਪੰਪਾਂ ਨਾਲ਼ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਨਿਕਾਸ ਹੋਣ ਨਾਲ਼ ਹੇਠੋਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਕੱਲਰ ਵਾਲ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਿੱਕਲ ਆਉਣ ਦਾ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਸਬਮਰਸੀਬਲ ਪੰਪਾਂ ਨਾਲ਼ ਵੱਡੀਆਂ ਮੋਟਰਾਂ ਲਗਾ ਕੇ ਹੇਠਲੇ ਸਤਹ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣਾ ਕੋਈ ਸਦੀਵੀ ਹੱਲ ਨਹੀਂ। ਸਗੋਂ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਆਪਣੇ ਮਾਰੂ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹਾਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ
ਟਿਊਬਵੈੱਲਾ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਵਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਰੀਚਾਰਜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਥੱਲੇ ਜਾਣਾ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੱਧ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 72 ਫ਼ੀਸਦੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ 21 ਫ਼ੀਸਦੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹਿਰੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਿੰਚਾਈ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਮੱਸਿਆ ਮੋਗਾ, ਪਟਿਆਲਾ, ਸੰਗਰੂਰ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। 1973 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ 3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤਹ 10 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਸੀ ਜੋ ਕਿ 2000 ਵਿੱਚ 53 ਫ਼ੀਸਦੀ, 2002 ਵਿੱਚ 76 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਜਦਕਿ ਮੱਧ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 30 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਤਹ 20 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ
ਸ਼ਿਲਪਾ ਸ਼ਿਰੋਦਕਰ
ਪਰਿਵਾਰਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸ਼ਿਲਪਾ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਨਮਰਤਾ ਸ਼ਿਰੋਦਕਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ  ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਰਾਠੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਸ਼ਿਰੋਦਕਰ ਦੀ ਪੋਤਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਧਾਰਤ ਬੈਂਕਰ ਅਪਰੇਸ਼ ਰਣਜੀਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਵੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ ਕਈ ਹੋਰ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ "ਖੁਦਾ ਗਵਾਹ" (1992), "ਆਂਖੇਂ" (1993), "ਪਹਿਚਾਨ" (1993), "ਗੋਪੀ ਕਿਸ਼ਨ" (1994), "ਬੇਵਫਾ ਸਨਮ" (1995) ਅਤੇ "ਮ੍ਰਿਤੂਦੰਡ" (1997) ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਦਾਕਾਰੀ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਖਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ 2000 ਵਿੱਚ ਆਈ ਜੋ ਫ਼ਿਲਮ "ਗਾਜਾ ਗਾਮਿਨੀ" ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਦਾ ਗਵਾਹ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਿਲਪਾ ਨੇ ਮਿਥੁਨ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ ਨੌਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਕਰੀਨ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੋਅ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ 13 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰਾਲ ਲਿਆ ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਹਿਲਾ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸਥਾਨ ਉਸ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਉਪਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਘਰੇਲੂ ਮਦਦਗਾਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਜ਼ੀ ਟੀ.ਵੀ. ਦਾ ਨਵਾਂ ਸ਼ੋਅ "ਏਕ ਮੁਠੀ ਆਸਮਾਨ" ਸੀ। ਇਹ ਸੀਰੀਜ਼ 2014 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਈ।
ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲ "ਸਿਲਸਿਲਾ ਪਿਆਰ ਕਾ" 4 ਜਨਵਰੀ, 2016 ਨੂੰ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ  ਅਤੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਮਈ 2017 ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 2018 ਤੱਕ, ਉਹ ਕਲਰਜ਼ ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਅਲ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੇਵੀ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਗਨਸ ਆਫ ਬਨਾਰਸ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਫ਼ੀਲਮ 2014 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਆਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਗੂੰਗ ਸਾਰੋਂਗ
ਗੂੰਗ ਸਾਰੋਂਗ (ਥਾਈ: กุ้ง โสร่ง, ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਪੇਟਿਆ ਝੀਂਗਾ) ਇੱਕ ਥਾਈ ਡਿਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਤਲੇ ਹੋਏ ਅੰਡੇ ਦੇ ਨੂਡਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੇ ਝੀਂਗੇ ਹਨ।
ਵਿਅੰਵ ਵਿਗਿਆਨ
"ਗੂੰਗ " ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਝੀਂਗੇ ਅਤੇ "ਸਾਰੋਂਗ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ। ਸਾਰੋਂਗ ਇੱਕ ਕਪੜਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਮਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮੱਗਰੀ
ਅੰਡੇ, ਚੌਲ਼ ਗੋਭੀ ਅਤੇ ਝੀਂਗੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ; ਧਨੀਆ, ਲਸਣ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਸਵਾਦ ਅਨੁਸਾਰ ਲੂਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਸਨਾ
ਗੂੰਗ ਸਾਰੋਂਗ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਚਟਣੀ ਜਾਂ ਬੇਰ ਦੀ ਚਟਣੀ ਨਾਲ ਐਪੈਟਾਈਜ਼ਰ ਵਾਜੋਂ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਗ ਪੋਖਰੀ
ਨਾਗ ਪੋਖਰੀ ( नाग पोखरी ) ਸੱਪ ਦਾ ਤਾਲਾਬ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਕਲੀ ਤਾਲਾਬ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ, ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਤਾਲਾਬ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਸੁਬਰਨਾ ਪ੍ਰਭਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਤਾਲਾਬ 125 ਫੁੱਟ ਲੰਬਾ, 65 ਫੁੱਟ ਚੌੜਾ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 7 ਫੁੱਟ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਹੈ। । ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪਾਰਕ ਹੈ। ਤਾਲਾਬ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸੱਪ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਮੂਰਤੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਤਾਲਾਬ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਗਾ ਪੰਚਮੀ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਇਸਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਠਮੰਡੂ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਛੱਪੜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਐਨਟ
ਐਨਟ ( /ɑː n ɑː T /, /AE n AE T / ), ਅਨਟੂ, ਆਮਤੌਰ ਅਨਾਥ ( /eɪ n ə θ, Eɪ ˌ n AE θ / ; عناة  עֲנָת   Ānāth ; ਕਨਾਨੀ : 𐤏𐤍𐤕'Anōt; Ugaritic   Nt ; Greek   ਅਨਾਥ ; ਮਿਸਰ ਦੇ ਅਨੀਨਟ, ਐਨਟ, ਵਿਰੋਧੀ, ਜ ਅਨੰਤ) ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਸਾਮੀ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖਾਸ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।  ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਨੇ ਯੂਨਾਨ ਦੇਵੀ ਏਥੇਨਾ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
ਯੂਗਾਰਿਟ ਵਿਚ
ਯੂਗੈਰਿਟਿਕ ਪਾਠਾਂ ਵਿਚ, ਅਨਤ ਨੂੰ ਹਿੰਸਕ, ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਅਨੰਦਮਈ, ਪਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਸਥਾਪਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਅਤੇ ਉਪਜਾ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਔਲਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਆਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਆਰੀ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਲ ਚੱਕਰ ਵਿਚ, ਅਨਾਤ ਯੁੱਧ-ਦੇਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਐਲ ਦੁਆਰਾ ਯਾਮ ਦੇ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਅਨਤ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ (ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ) ਬਾਲ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਟੈਕਸਟ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਦਿੱਖ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਯੂਗਰੇਟ (ਆਧੁਨਿਕ ਰਸ ਸ਼ਮਰਾ, ਸੀਰੀਆ ) ਦੇ ਇੱਕ ਟੁਕੜੇ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ 'ਅਨਤ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ, ਜੰਗਲੀ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਯੋਧੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਗੋਡੇ ਗੋਡੇ ਲਿਪਟੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਿਰ ਵੱਡਦੀ ਦੀ ਹੈ, ਹੱਥ ਕੱਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੰਨ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਧੜ ਦੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਹੱਥ ਉਸਦੀ ਧੱਬੀ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਬੁੱਢੇ ਆਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਕਸਬੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। “ਇਸ ਹਵਾਲੇ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਬਆਲ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਰਗੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ”। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁੱਧ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਆਲ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸ਼ਰਤਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
ਹਿਨਾ ਰਬਾਨੀ ਖਰ
ਹਿਨਾ ਰਬਾਨੀ ਖਰ (Urdu: ; ਜਨਮ 19 ਨਵੰਬਰ 1977) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 19 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਤੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਜੁਲਾਈ 2011 ਵਿੱਚ 33 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ। ਖਰ 2018 ਤੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਖਰ ਮੁਜ਼ੱਫਰਗੜ੍ਹ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ LUMS ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਐਮਹਰਸਟ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, PML-Q ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੌਕਤ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਈ। 2009 ਵਿੱਚ, ਪਾਰਟੀਆਂ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਚੋਣ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵਿੱਤ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣੀ। ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਯੂਸਫ਼ ਰਜ਼ਾ ਗਿਲਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਜੁਲਾਈ 2011 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 2013 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸਰਗਰਮ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੰਧਾਂ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਜਨਤਕ ਬੁਲਾਰੇ ਹੈ। 2019 ਤੱਕ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
ਹਿਨਾ ਰੱਬਾਨੀ ਖਰ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁਲਤਾਨ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਜਾਟ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਖਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਗੁਲਾਮ ਨੂਰ ਰੱਬਾਨੀ ਖਰ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਸਨ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗਵਰਨਰ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਗੁਲਾਮ ਮੁਸਤਫਾ ਖਰ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਫਿਰੋਜ਼ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਖਰ ਲਾਹੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ (LUMS) ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਬੀਐਸਸੀ (ਆਨਰਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ) ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਐਮਹਰਸਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਆਈਸਨਬਰਗ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਐਮਐਸਸੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
2002 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਖਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਐਨਏ-177 (ਮੁਜ਼ੱਫਰਗੜ੍ਹ-2) ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਉੱਘੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਗੁਲਾਮ ਨੂਰ ਰੱਬਾਨੀ ਖਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਸੰਸਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਸਾਲ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਲੜ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਵਲੋਂ ਰੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਪੀ.ਐੱਮ.ਐੱਲ.-ਕਿਊ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਚੋਣ ਪੋਸਟਰਾਂ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਖਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਫਿਰੋਜ਼ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਅਨਾਇਆ ਤੇ ਦੀਨਾ ਹਨ।
ਖਰ "ਪੋਲੋ ਲਾਉਂਜ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਦਾ ਸਹਿ-ਮਾਲਕ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸ਼ਾਖਾ ਲਾਹੌਰ ਪੋਲੋ ਗਰਾਊਂਡ ਵਿਖੇ 2002 ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਦੂਜਾ ਪੋਲੋ ਲੌਂਜ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੇ ਸੈਦਪੁਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਤਰੋੜਾ ਖੁਰਦ
ਤਰੋੜਾ ਖੁਰਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ 'ਚ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਉਥੇ 11 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹੈਨਰੀ II ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਵਿੱਦਿਆਰਥੀਆੰ ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਬੀਕਟ ਦੇ ਕਤਲ ਮਗਰੋਂ ਪੈਰਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। 1209 ਚ ਇੱਥੇ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਤੇ ਵਿੱਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚਕਾਰ ਇੱਕ ਰਫਡ਼ਾ ਪੈ ਗਿਆ ਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਥੋਂ ਲੋਕ ਕੈਂਬਰਿਜ ਨੱਸ ਗਏ ਅਤੇ ਇੰਜ ਕੈਂਬਰਿਜ 'ਚ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਪਈ। ਦੋਂਵੇਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਰਲਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ ਪਰ ਦੋਨਾਂ 'ਚ ਜੋੜ ਵੀ ਬੜਾ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। 1249 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਇੱਥੇ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਲਜ ਸੀ 2008 ਵਿੱਚ ਗਰੀਨ ਟਮਪਲੀਟਨ ਆਖ਼ਰੀ। ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀਆਂ ਵਿੱਦਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ 'ਚ ਉਤਲੀ ਪਰਹਰਿ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਲਗਾਤਾਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਦਸ ਵਿੱਦਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ 'ਚ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਵਿੱਦਿਆ ਤੇ ਖੋਜ ਪਰਖ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ 'ਚ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹਫ਼ਤਾ ਵਾਰ ਟਿਯੂਟੋਰੀਅਲ ਤੇ ਉਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਉਸਤਾਦਾਂ ਦੇ ਲੈਕਚਰ, ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕਮਦੀ ਏ ਜਿਹਨੂੰ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਦੇ ਕਾਲਜ ਤੇ ਹਾਲ ਆਪ ਬੰਦੋਬਸਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 39 ਕਾਲਜਾਂ ਤੇ 5 ਪ੍ਰਾਈਵਟ ਹਾਲਾਂ ਨਾਲ਼ ਰਲ਼ ਕੇ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਵਧੀਆ ਵਿਦਿਆਰਥੀ,ਵਿਗਿਆਨੀ, ਖੋਜੀ, ਫ਼ੌਜੀ, ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਤੇ ਲਿਖਾਰੀ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ 32 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਲਿਆ।
ਰੀਨੀਸਾਂ(ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ)
ਰੀਨੀਸਾਂ ਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਨੇ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗਿਆ। ਯੂਨਾਨੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਰੀਫ਼ਾਰਮੀਸ਼ਨ ਦੇ ਟੁਰਨ ਨਾਲ਼ ਇਥੋਂ ਕੈਥੋਲਿਕ ਉਸਤਾਦ ਨੱਸੇ। ਪੁਰਾਣੇ ਵੱਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਰੀਨੀਸਾਂ ਵੱਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਪਿਆ। 1636 ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਲਾਊਡ ਕਨਟਰਬਰੀ ਦੇ ਆਰਚ ਬਿਸ਼ਪ ਨੇ ਇੱਥੇ ਦੇ ਕਾਲਜਾਂ ਲਈ ਅਸੂਲ ਬਨਿਏ-ਏ-ਜਿਹੜੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੁੱਢ ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਰੇਅ। 1586 ਵਿੱਚ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪਣ ਦਾ ਮੁੱਢ ਰੱਖਿਆ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਘਰ ਦੀ ਲੜਾਈ (1642-1649) ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵੱਲ ਸੀ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵੱਲ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਵਸ਼ਕਾਰ ਤੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਫ਼ਿਰ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਾਂ ਲਿਆ।
ਨਵਾਂ ਵੇਲਾ
ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਮੂਵਮੈਂਟ (1833-1845) ਨੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ। ਜ਼ਬਾਨੀ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲਿਖ ਕੇ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਲਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੋਖੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਸਵਾਣੀਆਂ ਲਈ 4 ਕਾਲਜ ਵੀ ਖੁੱਲੇ ਗੇਅ। ਪੁਰਾਵੀ ਕੌਂਸਿਲ ਨੇ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਇਬਾਦਤ ਦਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰਨਾ ਮੁਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਤੇ ਕਲਾਸਿਕੀ ਪੜ੍ਹਤ ਤੇ ਸੀ ਪਰ ਵੇਲੇ ਨਾਲ਼ ਸਾਈਂਸ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਪੜ੍ਹਤਾਂ ਵੀ ਰਲਾਈਆਂ ਗਿਆਂ। ਪੁਰਾਣੀ ਯੂਨਾਨੀ 1920 ਤੱਕ ਤੇ ਲਾਤੀਨੀ 1960 ਤੱਕ ਦਾਖ਼ਲੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਕਮਿਊਨਇਜ਼ਮ ਤੇ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਨੱਸ ਕੇ ਕਈ ਵਧੀਆ ਉਸਤਾਦ ਵੀ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਨੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਲੋਕ ਦਿੱਤੇ। 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਤੇ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਜੋੜ ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ।
ਸੁਆਣੀਆੰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ
thumbnail|﻿ਲੇਡੀ ਮਾਰਗ੍ਰੇਟ ਹਾਲ, ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ ਲੇਡੀ ਮਾਰਗ੍ਰੇਟ ਹਾਲ, ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ[2] (1878) ਤੇ ਸਿਮਰੋ ਲੈ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ (1879) ਸਵਾਣੀਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਲਜ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 21 ਪੜ੍ਹਾਕੂ ਇੱਕ ਬੇਕਰੀ ਦੇ ਅਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਕਲਾਸ ਵੱਜ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਗਰੋਂ ਸੇਂਟ ਹਗ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ (1886), ਸੇਂਟ ਹਿਲਡਾ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ (1893), ਸੇਂਟ ਇਨਜ਼ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ (1879) ਖੁੱਲੇ। ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੱਜ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਸੀ। 7 ਅਕਤੂਬਰ 1920 ਨੂੰ ਸਵਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਵੱਲ ਨਾਲ਼ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹਨ ਤੇ ਡਿਗਰੀ ਲੇਨ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਿਬੀ। 1927 ਵਿੱਚ ਸਵਾਣੀਆਂ ਦਾ ਕੋਟਾ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਹੜਾ 1957 ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਰੀਆ। ਬਰੀਸਨੋਜ਼ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ, ਜੀਸਸ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ, ਵਾਧਮ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ, ਹਰਟਫ਼ੋਰਡ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਤੇ ਸੇਂਟ ਕੀਥਰਾਇਨ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ 1974 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਕਾਲਜ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਸਵਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਾਖ਼ਲਾ ਦੇਣਾ ਸ਼ਰਵੀ ਕੀਤਾ ਏਸ ਤੂੰ ਪਹਿਲੇ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਸਨ। ਬੂਡ ਲੇਨ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਮੰਨੀ ਪ੍ਰਮੰਨੀ ਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ ਏ।
ਕੈਂਪਸ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੋਲ਼ ਦੂਜੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਕੋਈ ਇੱਕ ਕੈਂਪਸ ਨਹੀਂ। ਇਹਦੇ 38 ਕਾਲਜ, 6 ਹਾਲ, ਹੋਸਟਲ ਤੇ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਪੂਰੇ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਸਰੇ ਹਵੇ-ਏ-ਨੇਂ। ਸਾਈਂਸ ਏਰੀਆ ਕਜ ਕੈਂਪਸ ਵਾਂਗੂੰ ਲਗਦਾ ਏ ਜੇ ਉਥੇ ਕਈ ਪਾਸੇ ਕੱਠੇ ਨੇਂ। ਸ਼ੀਲਡੋਨੀਨ ਥੇਟਰ ਉਹਨਾਂ ਕੋਠਯਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਏ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਇਹ ਮੌਸੀਕੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, ਲੈਕਚਰਾਂ ਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਸ਼ੀਲਡੋਨੀਨ ਥੇਟਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸੇਂਟ ਮੇਰੀ ਗਿਰਜਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਰਾਈਸਟ ਚਰਚ ਕੀਥਡਰਲ, ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ, ਕਾਊਂਟੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾ ਵੀ ਏ ਤੇ ਕਰਾਇਸਟ ਚਰਚ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਦਾ ਵੀ ਗਿਰਜਾ ਏ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ 38 ਕਾਲਜਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਇਹ ਏ:
ਪ੍ਰਬੰਧ
ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 40 ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਾਲਜਾਂ ਨਾਲ਼ ਰਲ਼ ਕੇ ਬਣਦੀ ਏ ਜੀਦਾ ਆਗੂ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਹੁੰਦਾ ਏ। ਚਾਂਸਲਰ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਨਮੀਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਚਾਂਸਲਰ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ ਜਦ ਕੇ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਕੋਲ਼ ਈ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੌਂਸਿਲ ਏਦੇ ਚਲਾਨ ਤੇ ਕਨੂੰਨ ਬਨਾਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਏ। ਏਦੇ ਵਿੱਚ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਡੀਪਾਰਟਮਨਟਸ ਦੇ ਆਗੂ, ਕਜ ਚੁਣੇ ਲੋਕ ਤੇ ਸਟੂਡੈਂਟ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਨੇਂ। 21000 ਤੂੰ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਾਕੂ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਨੇ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ 11,752 ਅੰਡਰ ਗਰੀਜਵੀਟ ਤੇ 9621 ਗਰੀਜਵੀਟ ਨੇਂ। 2012 ਵਿੱਚ 17200 ਪੜ੍ਹਾਕੂਵਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਆਖਿਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਚੋਂ 3000 ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਅੰਡਰ ਗਰੀਜਵੀਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਦਾਖ਼ਲਾ ਮਿਲਿਆ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ 41/ ਪੜ੍ਹਾਨਵਾ ਲੈ ਬਦੇਸੀ ਨੇ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਕ 100 ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲ਼ ਏ[4]। ਪੜ੍ਹਾਕੂਆਂ ਦਾ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਯਾਨੀ 8,100 ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਦੇਸੀ ਨੇ ਤੇ ਇਹ 140 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸਾਂ ਤੋਂ ਆਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੋਖੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ। 2011/12 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੋਲ਼ 1,016.1 ਮਿਲੀਅਨ ਪੈਸੇ ਆਏ ਜਦ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਲੋਕ ਵੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਨੇਂ। 2011-12 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ 971.8 ਮਿਲੀਅਨ ਪਾਊਂਡ ਸੀ। ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਏ: ਮਾਈਕਲ ਮਿਕਸ ਟਰਮ, ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ; ਹਿਲਰੀ ਟਰਮ, ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਤੇ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਟਰਮ ਅਪਰੈਲ ਤੋਂ ਜੂਨ ਤੱਕ। ਇਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਕੌਂਸਿਲ 8 ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਫੁੱਲ ਟਰਮ ਵੀ ਚਲਾਂਦੀ ਏ ਜੀਦੇ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈੱਸ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਛਾਪਣ ਗੜ੍ਹ ਏ ਅਯੁੱਦਿਆਂ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇਂ। ਇਹੇ ਕਾਮੇ 5000 ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਾਰੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਨੇਂ।
ਦਾਖ਼ਲਾ
ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਇੱਥੇ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਕੂ 17 ਯਾ 18 ਯਾ 19 ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਹੋ ਕੇ ਅੰਡਰ ਗਰੀਜਵੀਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਨੇਂ। ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਨਹੀਂ ਏਸ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਯਾ ਅਤੇ ਦੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਵੀ ਦਾਖ਼ਲਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਏ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਹਾਰਸ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਵਿੱਚ 21 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਈ ਦਾਖ਼ਲਾ ਮਿਲਦਾ ਏ। ਕਈ ਨਿੱਕੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਥੇ ਦਾਖ਼ਲਾ ਮਿਲਿਆ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸ਼ਰਤ ਯਾਨੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਕੀਤਾ ਹੋਏ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। 15 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਦਾਖ਼ਲੇ ਲਈ ਲਿਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਏ।
ਮਾਨਤਾ
thumbnail|ਸ਼ੀਲਡੋਨੀਨ ਥੀਏਟਰ 2012 ਵਿੱਚ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 149 ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ 17,554 ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲ਼ ਰਲਦੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਚਲਿਆ ਜੇ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ 6 ਵੱਡੀ ਮਾਨਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੌਣੀ ਜਾਂਦੀ ਏ ਜੀਦੀ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਪਛਾਣ ਏ। 2012 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਵਿਦਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 10 ਨੰਬਰ ਤੇ ਸੀ ਤੇ 2005 ਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਤੇ। ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ 2012 ਵਿੱਚ ਈ 2 ਨੰਬਰ ਤੇ ਸੀ।
ਕੱਲਬ ਤੇ ਸੈਮੀਨਾਰ
ਕਾਲਜਾਂ ਵਸ਼ਕਾਰ ਖੇਡਾਂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਨੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਪਰਜ਼ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਇਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਪੜ੍ਹਾਕੂਆਂ ਦੇ ਖੇਡ ਕਲੱਬ ਨੇ ਜਿਥੇ ਵਧੀਆ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਨੇਂ। ਪਰ ਅੱਖ ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ ਹੋਣਵਾ ਲੈ ਕੈਂਬਰਿਜ ਨਾਲ਼ ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਰਿੰਨਦੀ ਏ। ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੌੜ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਏ ਜਿਹਨੂੰ ਟੀ ਵੀ ਤੇ ਵੀ 50 ਲੱਖ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਲੋਕ ਵੇਖਦੇ ਨੇਂ। ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਤਨਵਾ ਲੈ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਨਾਮ ਇੱਕ ਨੀਲਾ ਰਿਬਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਚਰੋਲ ਤੇ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਸਟੂਡੈਂਟ ਪੜ੍ਹਾਕੂਆਂ ਦੇ ਹਫ਼ਤੇ ਚ ਇਕਵਾਰੀ ਛੱਪਣਵਾਲੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇਂ। ਅਸੀਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਆਓਲ ਜਰਨਲ, ਔਕਸੀਮੋਰੋਨ ਤੇ ਔਕਸੋਨੀਨ ਰਿਵਿਊ ਉਥੇ ਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇਂ। ਆਕਸਾਇਡ ਰੇਡੀਓ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਏ। ਕਈ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀਆਂ ਮੌਸੀਕੀ ਤੇ ਡਰਾਮਾ ਸੰਗਤਾਂ ਨੇਂ। ਪੜ੍ਹਾਕੂ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਾਈਨਸੀ ਸੰਗਤ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਏ। ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਅਨ ਮਾਨਤਾ ਵੱਜ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਏ ਇਹ 1832 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਕਮੀਬਰਜ ਮਗਰੋਂ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਪੜ੍ਹਾਕੂ ਯੂਨੀਅਨ ਏ ਜਿਥੇ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਤਕਰੀਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੋ ਲੱਦੇ ਨੇ ਤੇ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਗਲ ਬਾਤੇ-ਏ-ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਨੇਂ।
ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀਆਂ
thumbnail|﻿ਰੇਡਕਲਿੱਫ ਕੈਮਰਾ 1749 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇੱਕ ਸਾਈਂਸ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੋਲ਼ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ ਬੂਡ ਲੇਨ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ ਏ। ਇਹਦੇ 40/ ਵਰਤਣਵਾ ਲੈ ਬਾਹਰੀ ਲੋਕ ਨੇਂ। ਇੱਥੇ ਦੀਆਂ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ 11 ਮਿਲੀਅਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੇ ਜਿਹੜੀਆਂ 190 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (120 ਮੀਲ) ਲੰਮੇ ਸ਼ੈਲਫ਼ਾਂ ਤੇ ਪਈਆਂ ਹੋਇਆਂ ਨੇ ਤੇ ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ ਓਥੇ 3 ਮੇਲਿਆ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮੇ ਸ਼ੈਲਫ਼ਾਂ ਦਾ ਵਾਦਾ ਹੋਰੀਆ ਏ। ਬੂਡ ਲੇਨ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ 1603 ਵਿੱਚ ਬਣੀ। ਇਹ 28 ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਦਾ ਜੱਟ ਏ। ਰੇਡ ਕਲਫ਼ ਕੈਮਰਾ 1749 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇੱਕ ਸਾਈਂਸ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ ਏ।
ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ
thumbnail|﻿ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਤੇ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀਆਂ ਨੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ 20 ਲੱਖ ਲੋਕ ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ ਮੁਫ਼ਤ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਨੇਂ। ਐਸ਼ਮੋਲੀਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ 1683 ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਤੇ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਤੇ ਬਰਤਾਨਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਏ। ਇਹਦੇ ਵਿੱਚ ਵਲੀਅਮ ਟਰਨਰ, ਪੈਬਲੋ ਪਿਕਾਸੋ, ਮਾਈਕਲ ਐਨਜਲੋ ਤੇ ਲਿਓ ਨਾਰ ਡੂ ਡੀ ਵਿੰਚੀ ਵਰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਤੇ ਆਰਕਯਾਲੋਜੀ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਪੇਅ ਨੇਂ। ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵੱਜ ਕੀੜੇ ਜਨੌਰ ਤੇ ਰਲਦੀਆਂ ਸ਼ੈਵਾਂ ਨਿਮੇਸ਼ ਲਈ ਪਿਆਂ ਨੇਂ। ਏਦੇ ਅੰਦਰ ਟਾਇਰੀਨੋਸਾਰਸ ਤੇ ਤਰੀਸੁਰ ਅੱਟਾ ਪਸ ਦੇ ਟਾਨਚੇ ਵੀ ਪੇਅ ਨੇਂ। ਇੱਥੇ ਈ ਡੋਡੋ ਦਾ ਪੂਰਾ ਟਾਂਚਾ ਵੀ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਏ। ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੇ ਲਾਗੇ ਈ 1884 ਵਿੱਚ ਖੁੱਲਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਟ ਰੋਰਜ਼ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਏ। ਇੱਥੇ 500,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੈਵਾਂ ਆਰਕਯਾਲੋਜੀ ਤੇ ਐਂਥਰੋਪਾਲੋਜੀ ਤੇ ਪਿਆਂ ਨੇਂ। ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਸਹਟਰੀ ਆਫ਼ ਸਾਈਂਸ ਵਿੱਚ 15000 ਤੋਂ ਵਿਦ ਸਾਈਂਸ ਦੀ ਤਰੀਖ਼ ਦੱਸਦਿਆਂ ਸ਼ੈਵਾਂ ਨੇਂ।
ਪਾਰਕ
thumbnail|﻿ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਾਰਕਸ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ 70 ਏਕੜ ਤੇ ਫੈਲਿਆ ਚਰੋਲ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਡੇ ਤੇ ਪਾਰਕ ਏ ਜਿਥੇ ਖੇਡਣ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਤੇ ਫਲਵਾਰੀਆਂ ਨੇਂ। ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਫਲਵਾਰੀ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਤੀਸਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸਾਈਨਸੀ ਫਲਵਾਰੀ ਏ। ਇਹ 1.8 4 ਏਕੜ ਤੇ ਫੈਲੀ ਏ ਤੇ ਇਹਦੇ ਵਿੱਚ 8000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਨੇਂ। ਹਾਰਕੋਰਟ ਰੱਖ 130 ਏਕੜ ਤੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਕਈ ਕਾਲਜਾਂ ਕੋਲ਼ ਵੀ ਪਾਰਕ ਹੈ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਖੁੱਲੇ ਨੇਂ।
ਰੀਤਾਂ
ਇਮਤਿਹਾਨ, ਮੈਟ੍ਰਿਕ, ਡਸਿਪਲਨ ਗੱਲਬਾਤ ਯਾ ਕਿਸੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਫ਼ਸਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵੇਲੇ ਯੂਨੀਫ਼ਾਰਮ ਪਾਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਏ। ਹੋਰ ਰੀਤਾਂ ਹਰ ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਨੇਂ। ਕਜ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਛੇ ਦਿਨ ਖਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਕਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕਦੇ। ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਨੱਚਣ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਨੇਂ। ਜਿਥੇ ਚਿੱਟੀ ਟਾਈ ਪਾਣੀ ਸ਼ਰਤ ਏ। ਕਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲ਼ੀ ਟਾਈ ਸ਼ਰਤ ਏ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚਲਾਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਠਰਕ ਏ।
ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿੱਦਿਆਰਥੀ
thumbnail|﻿ਕਰਾਇਸਟ ਚਰਚ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰੀਖ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਦੇ ਪੜ੍ਹਾਕੂਆਂ ਨੇ ਕਈ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਕਮਾਈ। ਸਨਤਾਲੀਆਂ ਨੇ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਇਹਦੀਆਂ 6 ਵੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੇ।
ਸਿਆਸਤ
26 ਬਰਤਾਨਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀਆੰ ਨੇ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲੈਡਸਟੋਨ ਵਰਗੇ ਨਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਏ। ਲੜਾਈ ਮਗਰੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਥੇ ਨਈਂ ਸੀ ਪੜ੍ਹਿਆ। 2010 ਦੀ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼ ਦੇ 100 ਸੰਗੀ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹੇ ਸਨ ਤੇ ਐਧੇ ਨਾਲ਼ੀ 140 ਆ ਕਸਣੀ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਲਾਰਡਜ਼ ਦੇ ਸੰਗੀ ਸਨ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ 30 ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹੇ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਤੇ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਇਥੋਂ ਹੀ ਪੜ੍ਹੇ ਸਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ 5 ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ, ਹੁਸੈਨ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿਹਰਵਰਦੀ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਨੂਨ, ਜ਼ੁਲਫ਼ਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ, ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹੇ।
ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਸ ਤੇ ਸਾਈਂਸ
ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਸ ਗਰੋਵਾਂ ਮਾਈਕਲ ਅਤੀਆ, ਡੈਂਟਲ ਕੋਲਿਨ ਤੇ ਸਾਇਮਨ ਡੋਨਲਡ ਸਨ ਨੇ ਫ਼ੀਲਡਜ਼ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਸ ਦਾ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਵੀ ਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਵਰਲਡ ਵਾਇਡ ਵੈਬ ਦਾ ਮੋਢੀ ਟਿਮ ਬਰਨਰਜ਼ ਲੀ ਵੀ ਉਥੇ ਈ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਰਾਬਰਟ ਬਵਾਇਲ ਨਵੇਂ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਦਾ ਮੋਢੀ ਏਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਨਈਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਨਾਂ ਈ ਉਥੇ ਉਹਨੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਪਰ ਉਥੇ ਦੇ ਸਾਇੰਸੀ ਮਾਹੌਲ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਇਥੋਂ ਆਦਰੀ ਡਿਗਰੀ ਵੀ ਮਿਲੀ। ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਇਨ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਡੰਗਰ ਨੇ ਵੀ ਇੱਥੇ ਕਜ ਚਿਰ ਲੰਘਾਇਆ। ਏਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ 11 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੈਮਿਸਟਰੀ, 5 ਨੇ ਫ਼ਿਜ਼ਿਕਸ ਤੇ 16 ਨੇ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤੇ।
ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੇ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ
ਅਮ੍ਰਿਤਯਾ ਸੇਨ ਤੇ ਐਡਮ ਸਮਿੱਥ ਨੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ। ਥਾਮਸ ਹਾਬਸ, ਜੁਰਮੀ ਬੀਨਥਮ ਤੇ ਜਾਨ ਲਾਕ ਨੇ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਲਿਆਂ।
ਖੇਡਾਂ
thumbnail|ਕਿਸ਼ਤੀਆੰ ਦੀ ਦੌੜ 50 ਓਲੰਪਿਕ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਕਿਸੇ ਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪਾਸਿਓਂ ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਰਿੱਜ , ਸ਼ਿਮਲਾ
ਮਹੱਤਤਾ
ਰਿੱਜ ਵੱਡੇ ਪਾਣੀ ਸਰੋਵਰ ਜਮਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਸ਼ਿਮਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਇਸ ਟੈਂਕ ਤੋਂ ਆਂਦੀ ਹੈ। ਰਿੱਜ ਇੱਥੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਤੇ ਮੇਲਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਜਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦਾ ਘਟਨਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਸਬਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿਧ ਉਤਸਵ ਉਰੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਤਸਵ ਅਪਰੈਲ-ਜੂਨ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰਾ ਸ਼ਿਮਲਾ ਰੰਗੀਲਾ ਤੇ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿੱਜ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਇਸਟ ਚਰਚ,ਜੋ ਕੀ ਨਿਓ ਗੋਥਿਕ ਢਾਂਚਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ 1850 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਿਆ ਸੀ ਤੇ ਟ੍ਯੂਡਰ ਬੇਥਨ ਕਿਸਮ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕੀ 1910 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ। ਤੇ ਰਿੱਜ ਤੇ ਤਿਨ ਬੁੱਤ ਹਨ ਜਿੰਨਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ, ਇੰਦੀਰਾ ਗਾਂਧੀ ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਵਾਈ.ਐਸ.ਪਰਮਾਰ(ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰਿੱਜ ਦੇ ਥੱਲੇ ਵੱਡੇ ਪਾਣੀ ਡੀ ਟੈਂਕਿਆਂ ਹਨ ਜਿਥੇ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹੋਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਰ ਵਿੱਚ 10 ਲੱਖ ਗੇਲਨ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੀ ਟੈਂਕੀ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੇ ਜਮਾਨੇ ਤੋਂ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਤਾਰ 1880 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕੀ ਬਿਨਾ ਕਿਸੀ ਸੀਮੇਂਟ ਦੇ ਚੂਨੇ (lime mortar)ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਿੱਜ ਰੋਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਿਮਲਾ
ਵਲੀ ਮੁਹੰਮਦ ਵਲੀ
ਵਲੀ ਮੁਹੰਮਦ ਵਲੀ (1667-1707), (ਵਲੀ ਦੱਕਨੀ, ਉਰਦੂ: ولی دکنی, ਵਲੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਵਲੀ ਔਰੰਗਾਬਾਦੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਵਤਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਮੱਤਭੇਦ ਹਨ। ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਉਸਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਬਾਸ਼ਿੰਦਾ ਸਾਬਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਤਨ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਦੱਕਨ ਸੀ। ਵਲੀ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਦੱਕਨੀ ਹੋਣਾ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਲੀ ਅੱਲ੍ਹਾ ਵਲੀ, ਸੁਲਤਾਨ ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਕੁਲੀ, ਕੁਤੁਬ ਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਅਠਵੇਂ ਫ਼ਰਮਾਂਰਵਾ ਦੇ ਅਹਦ ਵਿੱਚ 1668 ਵਿੱਚ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਆ ਗਏ, ਜੋ ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਮਰਕਜ਼ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਹਜ਼ਰਤ ਸ਼ਾਹ ਵਜੀਹਾ ਉੱਦੀਨ ਦੀ ਖ਼ਾਨਕਾਹ ਦੇ ਮਦਰਸੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋ ਗਏ। ਵਲੀ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਿਆ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਫ਼ਿਰਾਕ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁਰਦਰਦ ਕਤਾਅ ਵੀ ਲਿਖਿਆ। ਵਲੀ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ, ਸੂਰਤ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਲਾਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਨਮੂਨਾ
ਜਿਸੇ ਇਸ਼ਕ਼ ਕਾ ਤੀਰ ਕਾਰੀ ਲਗੇ ਉਸੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕ੍ਯੂੰ ਨ ਭਾਰੀ ਲਗੇ
ਨ ਛੋੜੇ ਮੋਹੱਬਤ ਦਮ-ਏ-ਮਰਗ ਤਕ ਜਿਸੇ ਯਾਰ-ਏ-ਜਾਨੀ ਸੂੰ ਯਾਰੀ ਲਗੇ
ਨ ਹੋਵੇ ਉਸੇ ਜਗ ਮੇਂ ਹਰਗਿਜ਼ ਕ਼ਰਾਰ ਜਿਸੇ ਇਸ਼ਕ਼ ਕੀ ਬੇ-ਕ਼ਰਾਰੀ ਲਗੇ
ਹਰ ਇੱਕ ਵਕ਼੍ਤ ਮੁਝ ਆਸ਼ਿਕ਼-ਏ-ਪਾਕ ਕੂੰ ਪ੍ਯਾਰੇ ਤਿਰੀ ਬਾਤ ਪ੍ਯਾਰੀ ਲਗੇ
'ਵਲੀ' ਕੂੰ ਕਹੇ ਤੂ ਅਗਰ ਯਕ ਬਚਨ ਰਕ਼ੀਬਾਂ ਕੇ ਦਿਲ ਮੇਂ ਕਟਾਰੀ ਲਗੇ *** ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਹਰ ਘੜੀ ਉਸ ਯਾਰ ਕਾ ਹੈ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਮੁਝ ਦਿਲ-ਏ-ਬੀਮਾਰ ਕਾ ਆਰਜ਼ੂਏ ਚਸ਼ਮ-ਏ-ਕੌਸਰ ਨਈਂ ਤਿਸ਼ਨਾ-ਲਬ ਹੂੰ ਸ਼ਰਬਤ-ਏ-ਦੀਦਾਰ ਕਾ ਆਕਿਬਤ ਕਿਯਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਮਾਲੂਮ ਨਈਂ ਦਿਲ ਹੁਆ ਹੈ ਮੁਬਤਲਾ ਦਿਲ-ਦਾਰ ਕਾ ਕ੍ਯਾ ਕਹੇ ਤਾਰੀਫ਼-ਏ-ਦਿਲ, ਹੈ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਹਰਫ਼ ਹਰਫ਼ ਉਸ ਮਖ਼ਜ਼ਨ-ਏ-ਅਸਰਾਰ ਕਾ ਗਰ ਹੁਆ ਹੈ ਤਾਲਿਬ-ਏ-ਆਜ਼ਾਦਗੀ ਬੰਦ ਮਤ ਹੋ ਸੁਬਹਾ-ਓ-ਜ਼ੁੰਨਾਰ ਕਾ ਮਸਨਦ-ਏ-ਗੁਲ ਮੰਜ਼ਿਲ-ਏ-ਸ਼ਬਨਮ ਹੁਈ ਦੇਖ ਰੁਤਬਾ ਦੀਦਾ-ਏ-ਬੇਦਾਰ ਕਾ ਐ 'ਵਲੀ' ਹੋਨਾ ਸਿਰੀਜਨ ਪਰ ਨਿਸਾਰ ਮੁੱਦਾ ਹੈ ਚਸ਼ਮ-ਏ-ਗੌਹਰ ਬਾਰ ਕਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ
2016 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਲੜੀ 1896 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਹਰ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਖੇਡਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੜ ਤੋਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਇਵੈਂਟ, ਸੜਕ ਚੱਲ ਸਮਾਗਮ ਅਤੇ ਰੇਸਵਾਕਿੰਗ ਸਮਾਗਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਪਿਛਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ 1924 ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੂਚੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰ
Updated after the 2012 Summer Olympics
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ
ਤਰੋੜਾਂ ਕਲਾਂ
ਤਰੋੜਾਂ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।[1]
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ਰੇਨੂ ਪਰੀਖ
ਸ਼ੈਨੂ ਪਰੀਖ (11 ਨਵੰਬਰ 1989 ਨੂੰ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ "ਇਸ ਪਿਆਰ ਕੋ ਕਯਾ ਨਾਮ ਦੂਂ" ... ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵਿੱਚ "ਆਸਥਾ ਸ਼ਲੋਕ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" ਉਹ ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕਿਰਦਾਰ "ਗੌਰੀ ਕੁਮਾਰੀ ਸ਼ਰਮਾ " ਕੁਨਾਲ ਜੈਸਿੰਘ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦਿਲ ਬੋਲੇ ਓਬਰਾਏ (ਜੋ ਕਿ ਇਸ਼ਕਸ਼ਾਜ਼ ਦੀ ਸਪਿਨ ਸੀਰੀਜ ਹੈ) ਅਤੇ ਇਸ਼ਕਬਾਜ਼ ਵਿੱਚ  ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਸਰੇਨੂ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਵਡੋਦਰਾ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬੀ.ਫਾਰਮ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖਤਮ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਕੂਲ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਪਰੀਖ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ
ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ (ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿਖੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਇ ਭੋਇ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਪਾਵਨ ਧਰਤ ਉਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਬਚਪਨ ਬੀਤਿਆ। ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਇਹ 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤੇ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਤੋਂ 75 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਫਾਸਲੇ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਂ ਤਲਵੰਡੀ ਸੀ। ਇਹਨੂੰ ਰਾਇ ਭੋਇ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ ਅਤੇ ਰਾਇਪੁਰ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਨਿਉਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਇੱਥੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਹੀ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਪੈ ਗਿਆ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਸਾਹਿਬ ਇਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਾਕਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਥਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਬੜੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਹੈੱਡਕਵਾਟਰ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਵੀ। ਇਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੱਟੀ ਸਾਹਿਬ, ਕਿਆਰਾ ਸਾਹਿਬ, ਬਾਲ ਲੀਲਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਤੰਬੂ ਸਾਹਿਬ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਜਿਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼ਮਾ ਸਾਵੰਤ
ਸ਼ਮਾ ਸਾਵੰਤ  ਸੀਐਟਲ ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਸਾਵੰਤ ਯੂਨਾਈਟਡ ਸਟੇਟਸ ਪਰਵਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਐਟਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਈ। ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਅਤੇ ਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਅਮੀਰਾਂ ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਾਉਣ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਤਕੜੀ ਹਮਾਇਤ ਮਿਲੀ। ਬਾਅਦ ਚ ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 15 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਸ਼ਮਾ ਐਚ ਟੀ. ਅਤੇ ਵਸੁੰਧਰਾ ਰਮਨੁਜਮ ਕੋਲ ਪੁਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਤਾਮਿਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਸਾਵੰਤ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਵੱਡੀ ਹੋਈ।. ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਰਿਟਾਇਰਡ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਇੰਜਨੀਅਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 13 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸ਼ਰਾਬੀ ਡਰਾਈਵਰ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ "ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਇੰਜਨੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ" ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖ਼ਾਸ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।" She describes her family as “full of doctors and engineers and mathematicians” but says that “I wasn’t exposed to any particular ideology growing up.”
ਸਾਵਧਾਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1994 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਿਵੇਕ ਸਾਵੰਤ, ਇੱਕ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾੱਫਟ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਰਥਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਬਦਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਕੈਰੋਲਿਨਾ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਖੋਜਕਾਰ ਨੂੰ ਦਿਹਾਤੀ, ਘੱਟ ਵਿਕਸਤ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਿਹਨਤ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਾਵੰਤ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਬਣਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਬੇਅੰਤ ਗਰੀਬੀ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਹ "ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼" ਵਜੋਂ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਬੇਘਰਤਾ ਦਾ ਸਾਮ੍ਹਣਾ ਕਰਨਾ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਸੀ। 2006 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪਰਚੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਬਦਲਵੀਂ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਉਸ ਨੇ ਸੀਏਟਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਟੈਕੋਆ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਸਿਖਾਈਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਲੀਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਦੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਸਹਾਇਕ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵੀ ਸੀ।
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸਟੇਟ ਹਾਊਸ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਮੁਹਿੰਮ
2012 ਵਿੱਚ, ਸਾਵੰਤ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਹਾਊਸ ਦੇ 43ਵੀਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ 1 'ਤੇ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਸਾਵੰਤ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਲਿਖਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ। ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੇ ਰਾਜ ਕਾਨੂੰਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੋਣ ਚੁਣਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਚੋਣਾਂ ਚੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਲਿਖਣ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪਸੰਦ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਸਾਵੰਤ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸਕੱਤਰ ਸੈਕਟਰੀ ਨੂੰ ਬੈਲਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਵਿਕਲਪਕ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੋਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਸਾਵੰਤ ਨੇ 6 ਨਵੰਬਰ, 2012 ਨੂੰ ਜਨਰਲ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। Sawant challenged incumbent Democratic House speaker Frank Chopp in the general election on November 6, 2012. She received 29% of the vote to Chopp's 70%.
ਧਨੋਲਟੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਧਨੋਲਟੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ 70 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਟਿਹਰੀ ਗੜਵਾਲ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 67079 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ
2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਵੀਰ ਸਿੰਘ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਵਿਧਾਇਕ !ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ !ਵੋਟਰ % !ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ !ਸਰੋਤ
ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਮੂੰਡ ਖੇੜਾਂ
ਮੂੰਡ ਖੇੜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।[1]
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੌਤ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)
ਮੌਤ (ਫਰਾਂਸੀਸੀ: La Morte, ਲਾ ਮੋਰਤ) ਮੋਪਾਸਾਂ ਦੁਆਰਾ 1887 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਪਾਸਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਐਸਕਲੀਅਸ
ਐਸਕਲੀਅਸ ( or ; Αἰσχύλος, Aiskhulos; ਅੰਦਾਜ਼ਨ 525/524 ਈਪੂ – ਅੰਦਾਜ਼ਨ 456/455 ਈਪੂ) ਤਿੰਨ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੀਕ ਟ੍ਰੈਜਡੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਟਕ ਅੱਜ ਵੀ ਪੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਖੇਡੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਦੋ ਸੋਫੋਕਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਯੁਰੀਪਿਡੀਜ਼ ਸਨ। ਐਸਕਲੀਅਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਟ੍ਰੈਜਡੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਧਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸਾਨੂੰ ਉਹਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਸਤੱਰੀਆ
alt=|thumb| ਸਤੱਰੀਆ ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜ [[ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ]] ਸਤੱਰੀਆ (ਅਸਾਮ), ਜਾਂ ਸੱਤ੍ਰਿਯ ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਦਾ ਜਨਮ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਮ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ- ਕੇਂਦਰਤ ਵੈਸ਼ਨਵ ਧਰਮ ਮੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਇੱਕ ਨ੍ਰਿਤ-ਨਾਟਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ 15 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸੰਤ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ ਸ਼੍ਰੀਮੰਤਾ ਸੰਕਰਦੇਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸੱਤਰੀਆ ਦੇ ਇਕ-ਐਕਟ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਅੰਕੀਆ, ਜੋ ਨਾਟ ਕਿ ਇੱਕ ਬੈਲੇਡ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ ਦੁਆਰਾ ਸੁਹਜ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਜੋੜ ਹੈ। ਨਾਟਕ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮੱਠ ਮੰਦਰਾਂ (ਸੱਤਰਾਂ) ਦੇ ਡਾਂਸ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਹਾਲਾਂ (ਨਾਮਘਰ) ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਖੇਡੇ ਗਏ ਥੀਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਵਤਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb|ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤਾਲੁਕਦਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਤੱਰੀਆ ਆਸਣ ਸਤੱਰੀਆ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਰਗੀਕਰਣ ਜੋ ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਹਵਾਲਿਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨਾਟਯ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਭਦਾ ਹੈ। ਨਾਟਯ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਿਦਵਾਨ ਭਰਤ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 200 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ 200 ਬੀ ਸੀ ਈ ਅਤੇ 200 ਸੀ.ਈ.,   ਪਰ ਅਨੁਮਾਨ 500 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੀ ਸੀ ਈ ਅਤੇ 500 ਸੀ.ਈ. ਨਾਟਯ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ 36 ਅਧਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਤਕਰੀਬਨ 6000 ਤੁਕਾਂ ਹਨ।  ਨਤਾਲੀਆ ਲਿਡੋਵਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਤਾਵਾ ਨਾਚ (ਸ਼ਿਵ) ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ, ਰਸ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ, ਭਾਵਾ, ਸਮੀਕਰਨ, ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ, ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਦਮਾਂ, ਖੜ੍ਹੇ ਆਸਣ - ਦਾ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ   ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾ, ਇਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਾਠ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਧਿਆਤਮਕ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹਨ।
ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਆਰਟਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੁਰਾਤਨਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਤਾੱਰ ਪਲੇਟ ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੈਵਵਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਵਾਦ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਗਾਇਨ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਲਈ ਆਸਾਮੀ ਕੋਰਸ ਗਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। left|thumb|208x208px| ਆਸਾਮ ਵਿੱਚ ਮੱਠ ਅਤੇ ਮੰਦਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਸ੍ਰਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਸੱਤਰੀਆ ਲਈ ਡਾਂਸ ਹਾਲ (ਨਾਮਘਰ) ਹਨ. ਉਪਰੋਕਤ: ਨਾਮਘਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ. ਸਤੱਰੀਆ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਪ 15 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸੰਕਰਦੇਵਾ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਨਾਚ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਨਾਚ (ਨ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤ) ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸ਼ਰਧਾ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
15 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ, ਸਤੱਰੀਆ ਦੀ ਕਲਾ ਵੈਸ਼ਨਵ ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਹਿੰਦੂ ਮੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤਰ ਕਹਾਉਂਦੀ ਗਈ। ਇਸ ਕਲਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਭਿਕਸ਼ੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਬਾਰੇ ਨ੍ਰਿਤ-ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਵਰਗੇ ਹਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ। ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਮੱਠ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਤੱਰੀਆ ਨਾਚ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ, ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਇਹ ਨਾਚ-ਡਰਾਮੇ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਸਾਮੀ ਕਵੀ- ਸੰਕਰਦੇਵ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚੇਲੇ ਮਾਧਵਦੇਵਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਰਚੇ ਗਏ ਸਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਰਦ ਭਿਕਸ਼ੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਹੁਣ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤ ਨ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿਚ, ਸੱਤ੍ਰਿਯ ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਅਸਾਮ ਦੇ ਸੱਤਰਾ, ਮਠਾਂ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਤੋਂ ਮਹਾਨਗਰ ਪੜਾਅ ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ।
ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਸੱਤਰੀਆ ਨ੍ਰਿਤਯ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਮੰਨਿਆ। ਸੱਤਰੀਆ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। thumb|ਸਤੱਰੀਆ ਡਾਂਸ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਆਸਣ. ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਤੱਰੀਆ ਵੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਦੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਨਾਚ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਅਭਿਨਯਾ ਦਰਪਾਨਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਾਰਦੇਵ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਰਤਨਾਕਾਰਾ ਵਰਗੇ ਨਾਚ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਦੀ ਉਪਚਾਰ; ਸ਼ੰਕਰਦੇਵ ਦੇ ਸੰਗਤ ਰਤਨਾਕਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਰਤਨਾਕਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਪਨਿਸ਼ਦ, ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ, ਅਹਿੰਸਾ (ਅਹਿੰਸਾ), ਸਚਾਈ (ਸਤਿਆ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਰਗੇ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇੱਕ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਸੱਤਰੀਆ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰਦੇਵ ਨੂੰ, ਧਾਰਮਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ, ਨੈਤਿਕਤਾ, ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਨੇੜਿਓਂ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੂ ਮੱਠਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਪੁਸ਼ਾਕ
thumb|ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਸਤੱਰੀਆ ਨਾਚ ਅਸਾਮ ਪੈਟ ਰੇਸ਼ਮ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਅਸਾਮੀ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਸਤੱਰੀਆ ਨਾਚੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਕਾਸ਼ੀ ਕਸ਼ਿਅਪ: ਕੋਪਾਲੀ ਮੱਥੇ 'ਤੇ, ਮੂਥੀ ਖਾੜੂ (ਬਾਜ਼ੂਬੰਦ), ਥੂਕਾ ਸੂਨਾ (ਮੁੰਦਰਾ) ਅਤੇ ਗਲਪੱਟਾ, ਦੂਲਬਿਰੀ, ਜੇਠੀਪੱਟਾ ਅਤੇ ਬੇਣਾ (ਹਾਰ)।ਰਵਾਇਤੀ ਕਿੰਗਖਾਪ ਮੋਟਿਫ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਕੇਸ਼ ਪੈਟਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਪੁਸ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੰਚੀ ਜਾਂ ਕਮਰ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਮੀਰੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਸਤੱਰੀਆ ਨਾਚ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:- ਧੋਤੀ ਅਤੇ ਚਾਦਰ ਅਤੇ ਪੱਗੂਰੀ (ਪੱਗ) ਅਤੇ ਔਰਤ ਪੁਸ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਘੂਰੀ, ਚਾਦਰ ਅਤੇ ਕਾਂਚੀ (ਕਮਰ ਦਾ ਕੱਪੜਾ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਚਿੱਟੇ ਜਾਂ ਕੱਚੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਡਾਂਸ ਨੰਬਰਾਂ ਲਈ ਲਾਲ, ਨੀਲੇ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਖਮਲੀ ਅਤੇ ਸਾਟਿਨ ਸਮੱਗਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਹਿਰਾਵੇ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਦਲਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਨਾਚ ਰੂਪ ਸਤਤਰਾਂ ਤੋਂ ਸਟੇਜ ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ, ਨ੍ਰਿਤ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ। ਪੈਟ (ਸਪੈਲਟ ਪਾਟ) - ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਰੇਸ਼ਮ ਜੋ ਕਿ ਤੁਲਣੀ ਦੇ ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਮੁਗਾ ਰੇਸ਼ਮ (ਆਸਾਮ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੇਸ਼ਮ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਵੀ ਨ੍ਰਿਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੰਗ ਵੀ ਔਰਤ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦੇ ਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਥਾਨਕ ਰੂਪ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿੰਗਖਾਪ, ਮੀਰੀ ਮੋਤੀਫ, ਕੋਲਕਾ ਆਦਿ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਸਾਮ ਦੇ ਨਾਚ
ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਵਾਰ
ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਵਾਰ ਨਜਾਬਤ ਦੁਆਰਾ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਸੰਬੰਧੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੈ। ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਵਾਰ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਸਗੋਂ 1898 ਵਿੱਚ ਸਰ ਐਡਵਰਡ ਮੈਕਲੋਗਨ ਨੇ ਬਾਰ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਮਰਾਸੀ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਪੰਡਤ ਹਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।ਪੰਡਤ ਜੀ ਨੇ ਜਿੰਨੀ ਕੁ ਵਾਰ ਮਿਲੀ ਉਸਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ।
ਵਾਰ ਦੇ ਕਰਤਾ ਨੇ ਦੋ ਤੁਕਾਂ ਵਿੱਚ 564 ਅਤੇ 849 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਂ `ਨਜਾਬਤ` ਦਿੱਤਾ। ਕਈ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਜਾਬਤ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਹ ਚੰਨ ਚਰਾਗ ਨੇ ਲਿਖੀ ਅੱਗੋਂ ਉਸਦੇ ਚੇਲੇ ਨਜਾਬਤ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਮਾਂਜ ਸਵਾਰ ਤੇ ਅਦਲ ਬਦਲ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤੀ।ਪਰ ਪੰਡਤ ਹਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ।`ਨਜਾਬਤ` ਦੇ ਜੰਮਣ ਮਰਣ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਪਰ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ `ਨਜਾਬਤ` ਮਟੀਲਾ ਹਰਲਾਂ ਜ਼ਿਲਾ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਦਾ ਹਰਲ ਰਾਜਪੂਤ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੀ।
ਵਾਰ ਦੇ 38 ਕਾਂਡ,86 ਪੌੜੀਆਂ ਤੇ 854 ਸਤਰਾਂ ਹਨ।
ਪਾਤਰ
ਇਸ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਿਕ, ਮਿਥਿਹਾਸਿਕ ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪਾਤਰ ਹਨ:-
ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਾਤਰ:- ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ, ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ, ਨਿਜਾਮੁਲ ਮੁਲਕ, ਖ਼ਾਨ ਦੌਰਾ, ਸੱਯਦ ਭਰਾ, ਮਲਕਾ ਜਮਾਨੀ, ਨਾਸਰ ਖਾਂ, ਬਾਕੀ ਖਾਂ, ਸ਼ਾਹਬਾਜ ਖਾਂ, ਕਲੰਦਰ ਬੇਗ਼ ਜਕਰੀਆ ਖਾਨ, ਅਜ਼ੀਜ, ਮੁਸੱਫਰ, ਕਮਰੁਦੀਨ।
ਮਿਥਿਹਾਸਿਕ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਾਤਰ:- ਪੀਰ ਸ਼ਾਹ ਦੌਲ਼ਾ, ਸਿਕੰਦਰ ਤੈਮੂਰ, ਗੌਰੀ, ਸ਼ਾਹ ਮੀਰਾਂ, ਰੁਸਤਮ, ਹਜ਼ਰਤ ਅਲੀ, ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਹਨਫੀ, ਯਜੀਦ, ਹਜ਼ਰਤ ਮੂਸਾ, ਫਰਾਊਨ, ਹਜ਼ਰਤ ਇਬਰਾਹਿਮ, ਕਲ ਤੇ ਨਾਰਦ, ਇਸਰਾਈਲ, ਮੁਨਕਰ ਤੇ ਨਕੀਰ, ਭੂਜੰਗੀ, ਦਹਿਸਿਧਰ, ਕੌਰਵ, ਲਛਮਣ।
ਹੋਰ ਪਾਤਰ:- ਦਿਲੋ ਤੇ ਸਦੋ, ਕਾਕੇ ਸ਼ਾਹ ਕਾਕਸਾਲ, ਕਲੰਦਰ ਬੇਗ, ਬਦਰ ਬੇਗ ਨੂਰ ਬੇਗ, ਅਜ਼ੀਜ, ਆਕਲ ਕੜਕ ਬੇਗ, ਸੱਯਦ ਖਾਂ ਖੋਜਾ ਯਕੂਬ, ਭੋਪਤ ਰਾਇ ਸਨਿਆਸੀ, ਅਫਜਲ ਕੁਲੀ, ਸ਼ਾਹ ਤਵਾਚਾ, ਮੀਰ ਸੈਦ ਕੁਲ।
ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਵਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹੈ।ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਜਨਮ ਤੁਕਨਾਮੀ ਫਿਰਕੇ ਦੇ ਘਰਾਣੇ ਦਸਤਗੜ੍ਹ ਕਿਲੇ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ 4 ਸਾਲ ਜੇਲ ਰਹਿਣ ਮਗਰੋਂ ਜਦੋਂ ਨੱਸਿਆ ਉਹ ਗਰੀਬ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਖਾਣ ਲਈ ਅੰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਅੰਤ ਉਸਨੇ ਧਾਵੇ ਮਾਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ।ਉਹ ਇੱਕ ਜਥੇ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਣ ਗਿਆ।1736 ਈ: ਵਿੱਚ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਤਖਤ ਤੇ ਬੈਠਾ। 1738-39 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਹਮਲੇ ਸਮੇਂ ਜੋ ਕਰਨਾਲ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਉਸਦਾ ਹਾਲ ਇਸ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਥਾਨਕ
ਵਾਰ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿਫਤ ਅਤੇ ਕੁਰਾਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗੱਲ ਦੀ ਅਟੱਲਤਾ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੂਸਰੀ ਪਉੜੀ ਵਿੱਚ ਤੈਮੂਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਸਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ।ਤੀਜੇ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਤੈਮੂਰ ਦੇ ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਲੱਖ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਬਿਆਨ ਹੈ। ਚੌਥੇ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਸੱਯਦ ਭਰਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫਰੁਖਸੀਅਰ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।ਪੰਜਵੇਂ ਤੇ ਛੇਵੇਂ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਫੁੱਟ ਅਤੇ ਨਿਜਾਮੁਲ ਮੁਲਕ ਦੁਆਰਾ ਨਾਦਰ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।ਕਾਂਡ 7 ਤੋਂ 12 ਕਲ ਤੇ ਨਾਰਦ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਭੜਕਾ ਲੜਾਈ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬੱਝਦੇ ਹਨ।13 ਤੋਂ 15 ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਕੰਧਾਰ ਤੇ ਚੜਾਈ ਦਾ ਜਿਕਰ ਹੈ।16 ਤੋਂ 21 ਨਿਜਾਮੁਲ ਮੁਲਕ ਤੇ ਏਲਚੀ ਦੇ ਕੌਲ਼ ਕਰਾਰ ਦੱਸੇ ਹਨ। ਕਾਂਡ 22 ਤੋਂ 32 ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਗਜਨੀ,ਕਾਬਲ,ਲਾਹੌਰ ਆਦਿ ਤੇ ਫਤਿਹ ਦਾ ਜਿਕਰ ਹੈ।ਕਾਂਡ 34 ਤੋਂ 38 ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਹਾਲ, ਸਨਿਆਸੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁੱਠਭੇੜ ਤੇ ਕਰਨਾਲ ਦੀ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਲੜਾਈ ਦਾ ਜਿਕਰ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰਾਂ ਵਾਰ ਕਲ ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਘਰੋਗੀ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ।`ਨਜਾਬਤ` ਨੇ ਵਾਰ ਨੂੰ ਘਰੋਗੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਕਰਕੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਉਪਰੰਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਹਿਨਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਦਾ ਰੰਗ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੈ।
ਛੰਦ
ਵਾਰ ਪਉੜੀ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਰ ਵੀ ਪਉੜੀ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਪਉੜੀ ਛੰਦ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਅਤੇ ਸਿਰਖੰਡੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਕੁ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਵਈਆ ਅਤੇ ਸੱਦ ਦੀ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਛੰਦ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ:- ਅੱਵਲ ਦਿੱਲੀ ਤੂਰਾਂ ਨੇ, ਕਰ ਆਪਣੀ ਪਾਈ । ਫੇਰ ਲਈ ਚੁਹਾਨਾਂ ਆਇਕੇ, ਅੰਗ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਲਾਈ । ਫੇਰ ਲਈ ਸੀ ਗੌਰੀਆਂ ਕੋਈ ਮੁਦਤ ਵਸਾਈ । ਫੇਰ ਲਈ ਪਠਾਣਾਂ ਆਣ ਕੇ, ਘਰ ਚੌਥੇ ਆਈ ।
ਸਿਰਖੰਡੀ ਛੰਦ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ:- ਨਾ ਕੀਤੀ ਨਿਮਕ ਹਲਾਲੀ, ਜ਼ੂਫ਼ ਤੂਰਾਨੀਆਂ । ਉਹਨਾਂ ਘਰ ਚੁਗੱਤੇ ਦੇ ਬਾਲੀ, ਆਤਿਸ਼ ਆਣ ਕੇ । ਉਹਨਾਂ ਰੁੱਕਾ ਲਿਖ ਜਵਾਲੀ, ਭੇਜਿਆ ਨਾਜ਼ਰ ਸ਼ਾਹ । ਮੈਦਾਨ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਖਾਲੀ, ਬੋਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ।
ਹਵਾਲਾ ਪੁਸਤਕਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਰ ਕਾਵਿ
ਸਲੀਮ ਸਾਫ਼ੀ
ਸਲੀਮ ਸਾਫ਼ੀ (Urdu, ) ਇਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਕਾਲਮਨਵੀਸ, ਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲੇ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ ਐਂਕਰ ਹੈ।  ਸਲੀਮ ਸਾਫ਼ੀ ਨੇ ਪੀ ਟੀ ਵੀ, ਖ਼ੈਬਰ ਟੀ ਵੀ ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਵਕਤ ਜੀਈਓ ਨਿਊਜ਼ ਪਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜਿਰਗਾ ਦਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੈਂ। ਉਸ ਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੰਗ ਲਈ ਕਾਲਮ ਲਿਖੇ। ਸਲੀਮ ਸਾਫੀ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਜਹਾਦ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ  ਉਸ ਦੇ ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜਿਰਗਾ ਲਈ ਜਨਰਲ (R) ਹਮੀਦ ਗੁਲ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।  ਸਾਫੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਤਾਲਿਬਾਨ, ਓਸਾਮਾ ਔਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੀ ਦੀਨੀ ਜਮਾਤੋਂ ਕਾ ਕਿਰਦਾਰ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ
ਇਮਾਮ ਦੀਨ ਗੁਜਰਾਤੀ
ਉਸਤਾਦ ਇਮਾਮ ਦੀਨ ਗੁਜਰਾਤੀ (15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1870 - 22 ਫਰਵਰੀ 1954) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਸਰਸ ਕਵੀ ਸਨ।
ਜੀਵਨੀ
ਇਮਾਮ ਦੀਨ ਗੁਜਰਾਤੀ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1870 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਇਮਾਮ-ਉਦ-ਦੀਨ ਸੀ । ਉਸਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਤੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਗੁਜਰਾਤ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੇ ਮਸੂਲ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸਾਹਿਤਕ ਸੇਵਾਵਾਂ
ਇਮਾਮ ਦੀਨ ਗੁਜਰਾਤੀ ਦੇ ਕਲਾਮ ਦਾ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਾਹਤ ਮਲਿਕ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਮਲਿਕ ਅਬਦੁੱਲ ਰਹਿਮਾਨ ਖਦੀਮ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਤੇ ਉਸਨੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਵੀ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਲਈ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਮਿਲਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢੀ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਮਾਮ ਦੀਨ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਉਸਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਬਾਂਗੇ ਦਹਲ, ਬਾਂਗੇ ਰਾਹੀਲ ਅਤੇ ਸੁਰ ਇਸਰਾਫਿਲ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਇਰੀ ਕਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਲਿਖੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1954 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1870
ਜਯਾਬੇਨ ਡੇਸਾਈ
ਜਯਾਬੇਨ ਡੇਸਾਈ ਗੁਜਰਾਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਔਰਤ ਸੀ। ' ਡੇਸਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ 1933 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਗਰਨਵਿਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਹੜਤਾਲ ਸਮੇਂ ਮੋਢੀ ਰੋਲ ਨਿਭਾਇਆ। ਜਯਾਬੇਨ ਡੇਸਾਈ ਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਤੋਂ ਬਰਤਾਨੀਆ ਪਰਵਾਸ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾ ਉਸਨੇ ਕਪੜੇ ਸਿਉਣ ਵਾਲੀ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਦ ਉਹ ਗਰਨਵਿਕ ਕੰਪਨੀ (ਜੋ ਕਿ ਫਿਲਮ ਪਰੋਸਿਸ ਕਰਦੀ ਸੀ)ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਗਰਨਵਿਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਤੌਰ ਤੇ ਏਸੀਅਨ ਕਾਮੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਮੂਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਕਾਮਿਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਮੇਹਨਤਾਨਾ ਨਾ ਮਿਲਣਾ ਤੇ ਕੰਮ ਤੇ ਵਾਧੂ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਹੀ ਮੇਹਨਤਾਨਾ ਨਾ ਮਿਲਣਾ ਮੁਖ ਸਮਸਿਆ ਸੀ। ਜਯਾਬੇਨ ਡੇਸਾਈ ਕਾਮਿਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਵਿਤਕਰੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਫੈਕਟਰੀ ਪ੍ਰਬਧਕਾ ਖਿਲਾਫ਼ ਅਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਕਾਮਿਆ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਗਰਨਵਿਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਕੁਝ ਕਾਮੇ ਏਪਏਕਸ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਮੈਬਰ ਬਣ ਗਏ। ਆਪਣੀਆਂ ਹੱਕੀ ਮੰਗਾਂ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਜਯਾਬੇਨ ਡੇਸਾਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਦਿਨ ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ 20 ਅਗਸਤ 1976 ਨੂੰ ਹੜਤਾਲ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਗਰਨਵਿਕ ਕਪੰਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੇ ਜਯਾਬੇਨ ਡੇਸਾਈ ਸਮੇਤ ਹੜਤਾਲੀ ਕਾਮਿਆ ਨੂੰ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿਤਾ ਤੇ ਯੂਨੀਅਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਨਾਹ ਕਾਰ ਦਿਤੀ। ਹੜਤਾਲੀ ਕਾਮਿਆਂ ਨੇ ਫੇਕਟਰੀ ਮੂਹਰੇ ਧਰਨਾ ਲਾ ਦਿਤਾ।