cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਚੱਕ 44/12 ਐੱਲ
ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਲੋਕ
ਚੱਕ 44/12 ਐੱਲ ਦੇ ਇਹੋ-ਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ 'ਚੋਂ ਕੁੱਝ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ:
ਡਾਕਟਰ ਸਾਬਰ ਅਲੀ ਦੇ ਵਾਲਿਦ ਸੂਬੇਦਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਤੁਫ਼ੈਲ ਧੋਥੜ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੀ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਕੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੋਂ ਮੈਟਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ 'ਚ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਐਟਾਮਿਕ ਅਨਰਜੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ ਗਏ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਹੂਟਾ ਲੈਬਾਰਟਰੀਜ਼ ਚ "ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਆਫ਼ਿਸ" ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੀਆਂਵਾਲੀ 'ਚ ਚਸ਼ਮਾ ਐਟਮੀ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਉਹ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਤੇ  ਤਰਬੀਅਤ ਲੇਨ ਚੇਨ ਗਏ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਉਹ ਚਸ਼ਮਾ 2 ਐਟਮੀ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਡਾਕਟਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਰਿਆੜ ਮੀਵ ਹਸਪਤਾਲ ਲਹੌਰ਌ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ੋਅਬੇ ਦੇ ਸਰਬਰਾਹ ਹਨ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਪੈਸ਼ਲਾਜ਼ੀਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਬਲ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡਾਕਟਰ ਹਨ।
ਡਾਕਟਰ ਖ਼ਾਲਿਦ ਰਫ਼ੀਕ ਮਹਿਕਾ ਜ਼ਰਾਇਤ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਜਿਲ੍ਹਾ ਖ਼ਾਨੇਵਾਲ ਵਿੱਚ ਮਹਿਕਮਾ ਆਬਪਾਸ਼ੀ 'ਚ ਡੀ.ਡੀ.ਓ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਤਾਦ ਮੋਰੀਸ ਦੂਫ਼ਰੈਸਨ
ਸਤਾਦ ਮਾਰਿਸ ਦੁਫ੍ਰਸ੍ਨੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਲੈਗ, ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਸਟੈਨਦਰਦ ਲੈਗ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 30,023 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਚੱਕ 44/12 ਐੱਲ
ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਲੋਕ
ਚੌਧਰੀ ਮੁਹੰਮਦ ਗੁਫ਼ਤਾਰ, ਮਹਿਕਮਾ ਵਾਪਡਾ 'ਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜਨੀਅਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁੱਖ ਆਲੀ ਅਹੁਦੇ ਆਨ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਉਹ ਮੀਪਕੋ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਹਨ।
ਸਤਾਦ ਮੋਰੀਸ ਦੂਫ਼ਰੈਸਨ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਐੱਫ਼. ਸੀ. ਪੋਰਤੋ
'''ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਪੋਰਤੋ''', ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਪੋਰਤੋ, ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ਼ਤਾਦਿਊ ਦੋ ਡ੍ਰਗਓ, ਪੋਰਤੋ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰਾ ਲੀਗਾ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਚੱਕ 44/12 ਐੱਲ
ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਲੋਕ
ਡਾਕਟਰ ਮੁਹੰਮਦ ਅਫ਼ਜ਼ਲ 44/12 ਐੱਲ ਦੇ ਇੱਕ ਨਾਮੀ ਡਾਕਟਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇੰਤਹਾਈ ਦਿਲ ਆਵੇਸ਼ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਤੇ ਅਹਲਾਕ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਹਨ ਅਤੇ ਲਹੌਰ ਵਿੱਚ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਸਕੀਵਟੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਮੁਲਤਾਨ ਚੁੰਗੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਹਨ।
ਐੱਫ਼. ਸੀ. ਪੋਰਤੋ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਚੱਕ 44/12 ਐੱਲ
ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਲੋਕ
ਚੌਧਰੀ ਨਿਸਾਰ ਅਹਿਮਦ, ਟੈਕਸ ਟਾਇਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਮਨੇਜਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁੱਖ ਟੈਕਸ ਟਾਇਲ ਮੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖ਼ਿਦਮਾਤ ਸਰਅੰਜਾਮ ਦੇ ਜਕੇ ਹਨ।
ਚੌਧਰੀ ਫ਼ਿਦਾ ਅੱਬਾਸ ਜ਼ਰੱਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਫ਼ੈਸਲਾਬਾਦ ਤੋਂ ਫ਼ੂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਗਰੈਜੂਏਟ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਚੀਚਾ ਵਤਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈਸਟੀਸਾਈਡ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ 'ਤੇ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਚੱਕ 44/12 ਐੱਲ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਲੋਕ ਮੁੱਖ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕੰਮ-ਕਾਰ
ਚੱਕ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਕੰਮ ਤਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਾਫ਼ੀ ਲੋਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਾਪਣਾ ਨਿੱਜੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੇ ਨਿੱਕੀਆਂ ਸਾਂਤਾਂ ਲਾ ਕੇ ਵੀ ਅਾਪਣਾ ਤੇ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੱਕ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁਝ ਗਿਣਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਚੱਕ 44/12 ਐੱਲ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਨਹਿਰਾਂ ਪਾਰੋਂ ਨਹਿਰੀ ਪਾਣੀ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵਧੀਆ ਕਾਸ਼ਤ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਚੱਕ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਖੇਤੀਬਾਡ਼ੀ ਹੀ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਕਣਕ ਤੇ ਕਪਾਹ ਹਨ। ਪਰ ਮੱਕੀ, ਗੰਨਾ , ਝੋਨਾ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਰਕਬੇ 'ਤੇ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।। ਕੁੱਝ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਘਰਾਂ ਕੋਲ, ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦਰ ਵੰਡ ਪਾਰੋਂ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਪੰਜ-ਪੰਜ, ਸੱਤ-ਸੱਤ ਏਕੜ ਹੀ ਹਿੱਸੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਧਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵੱਲ ਹੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਅਕਤੀਤਵ
44 ਬਾਰਾਂ ਐਲ ਚ ਕਈ ਰੂਹਾਨੀ ਹਸਤੀਆਂ ਆਈਆਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਆਏ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਪੈਰ ਸੱਯਦ ਹਫ਼ੀਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਸਨ । ਇਹ ਇੱਕ ਦਰਵੇਸ਼ ਕਾਮਲ ਸਨ । ਆਪ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਟੋਬਾ ਟੇਕ ਸਿੰਘ ਵਿੱਚ ਵਿਰਕਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਆਲੇ ਸਨ ਪਰ ਜਵਾਨੀ ਚ ਈ ਬੀਵੀ ਬੱਚੇ ਛੱਡ ਕੇ ਸਿੰਧ ਦੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਬਾਦ ਚ ਫਿਰਦੇ ਫਰਾਂਦੇ ਚੁੱਕ 44 ਚ ਆ ਗਏ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਰਦ ਵੰਡਾਏ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਰ ਮੌਜ਼ਾ ਵਿਰਕਾਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਟੋਬਾ ਚ ਏ । ਪੈਰ ਹਫ਼ੀਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਭਾਈ ਪੀਰ ਰਸ਼ੀਦ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਮਜ਼ਾਰ ਚੁੱਕ 44 ਬਾਰਾਂ ਐਲ ਏ । ਇਹ ਵੀ ਕਾਮਲ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸਨ ਤੇ ਮੁਲਤਾਨ ਚ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ "ਪੈਰ ਸਿਪਾਹੀ" ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ ।
ਸਾਈਂ ਘਸੀਟੇ ਸ਼ਾਹ : ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਾਅਲੁੱਕ ਚੁੱਕ 44 ਬਾਰਾਂ ਐਲ ਨਾਲ਼ ਸੀ ਤੇ ਜ਼ਾਤ ਦੇ ਜੱਟ ਸਨ । ਆਪ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਜਜ਼ਬ ਤੇ ਮਸਤੀ ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਸ਼ਿਅਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਰ ਚੁੱਕ 44 ਵਿੱਚ ਏ ਤੇ ਇਥੇ ਹਰ ਸਾਲ 10 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਏ ਹਹੜਾ ਕਈ ਦਿਨ ਜਾਰਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਏ । ਜਿਥੇ ਕਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਨਕਲਾਂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਨੇਂ ਤੇ ਲੋਕ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਚੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਆਂਦੇ ਨੇਂ ।
ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ
ਚੁੱਕ 44 ਬਾਰਾਂ ਐਲ ਇੱਕ ਜਦੀਦ ਤੇ ਤਾਲੀਮ ਯਾਫ਼ਕਾ ਪਿੰਡ ਏ । ਪੰਦ ਵੱਲ ਦੋ ਪੱਕਿਆਂ ਸੜਕਾਂ ਆਂਦਿਆਂ ਨੇਂ ਇੱਕ ਚੀਚਾ ਵਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਤੇ ਦੂਜੀ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਾਕਿਅ ਮੁਖ਼ਤਲਿਫ਼ ਪਿੰਡਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਵਜ਼ੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਵੀ ਪੱਕਿਆਂ ਨੇਂ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਚ ਸੌ ਲਿੰਗ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇਂ । ਪਿੰਡ ਚ ਸੀਵਰਜ ਦਾ ਬਿਹਤਰੀਨ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਈ ਜਿਸ ਪਾਰੋਂ ਚੁੱਕ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਨੇਂ । ਚੁੱਕ 44 ਬਾਰਾਂ ਐਲ ਚ ਬਿਜਲੀ ਅੱਜ ਤੋਂ ਕੋਈ 40, 45 ਸਾਲ ਪਹਿਲੇ ਆ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ ਦੀਆਂ ਲੈਣਾਂ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਚਿਰ ਤੋਂ ਇਥੇ ਬਛਾਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਨੇਂ । ਚੁੱਕ ਚ ਦੋ ਮੁਬਾਇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਟਾਵਰ ਵੀ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇਂ ।
ਚੁੱਕ ਚ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਮਿਡਲ ਤੱਕ ਸਕੂਲ ਮੌਜੂਦ ਨੇਂ ਤੇ ਹੁਣ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਏ । ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਗੈਸ ਦੇਣ ਦੀ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਏ ਤੇ ਚੁੱਕ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਚ ਗੈਸ ਦੇ ਪਾਇਪ ਵੀ ਬੱਛਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਨੇਂ ਨੇ ਗੈਸ ਵੀ ਚਾਲੂ ਹੋ ਗਈ ਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹੀਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਮੇਵਨ
ਮਾਰਸ ਐਟਮਸਫ਼ੀਅਰ ਐਂਡ ਵੌਲੇਟਾਈਲ ਐਵੋਲਿਊਸ਼ਨ (Mars Atmosphere and Volatile Evolution/MAVEN) ਭਾਵ ਮੰਗਲ ਦੇ ਹਵਾਮੰਡਲ ਅਤੇ ਉੱਡਣਹਾਰਿਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਇੱਕ ਪੁਲਾੜੀ ਪੜਤਾਲ ਹੈ ਜਿਹਨੂੰ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਚੱਕਰ ਕੱਢਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਮੰਗਲ ਦੇ ਹਵਾਮੰਡਲ ਦੀ ਘੋਖ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਇਜ਼ਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਟੀਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤਾ ਲਾਉਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਕਿ ਮੰਗਲ ਦਾ ਹਵਾਮੰਡਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਸਮਾਂ ਪੈ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ।
ਚਾਰੂ ਸ਼ਰਮਾ
ਚਾਰੂ ਸ਼ਰਮਾ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਬੁਲਾਰਾ, ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਕੁਇਜ਼ਮਾਸਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰੋ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।
ਉਹ ਸਾਲ 2008 ਦੀ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਲਈ ਰੌਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਬੈਂਗਲੌਰ ਟਵੰਟੀ -20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਸੀਈਓ ਸੀ ,ਪਰ ਟੀਮ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੌਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਜ਼ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੀਮ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਿਜੇ ਮਾਲਿਆ ਵੱਲੋਂ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਬਰੂਅਰਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਨੇ ਬਰਖਾਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਚਾਰੂ ਸ਼ਰਮਾ ਮੰਦਿਰਾ ਬੇਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ (ਖ਼ਾਸਕਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ) ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਇਜ਼ਮਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ੋਅ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟੀਮ ਵਰਕ ਅਤੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਐਨ.ਸੀ. ਸ਼ਰਮਾ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਯੋ ਕਾਲਜ ਅਜਮੇਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਉਪ-ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਇਕੋਨੋਮਿਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਆਈ.ਪੀ.ਐਲ. ਵਿਵਾਦ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ। ਉਹ ਕੁਝ ਮੈਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਹੈਡਜ ਵੀ। ਮੈਂ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਕੁਕਰ ਦੀ ਭਾਫ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਈਨ ਵਿਚ ਸੀ ਜੋ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।”
ਪ੍ਰੋ ਕਬੱਡੀ
ਪ੍ਰੋ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2014 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਅੱਠ-ਸ਼ਹਿਰੀ ਲੀਗ ਵਜੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਮਸ਼ਾਲ ਸਪੋਰਟਸ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪਹਿਲ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਆਨੰਦ ਮਹਿੰਦਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਮਸ਼ਾਲ ਸਪੋਰਟਸ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵੀ ਹਨ। ਸਟਾਰ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਮਸ਼ਾਲ ਸਪੋਰਟਸ ਵਿਚ 74% ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮਸ਼ਾਲ ਸਪੋਰਟਸ ਦੇ ਬਹੁਮਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਲੀਗ 'ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਹੈ। ਮਸ਼ਾਲ ਸਪੋਰਟਸ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਬੱਡੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (ਆਈਕੇਐਫ) ਤੋਂ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਲੀਗ ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਵੀਨੀਕਰਣ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਸੁਭੱਦਰਾ ਜੋਸ਼ੀ
ਸੁਭੱਦਰਾ ਜੋਸ਼ੀ (ਪਹਿਲਾਂ  ਦੱਤ) (23 ਮਾਰਚ 1919 – 30 ਅਕਤੂਬਰ 2003) ਭਾਰਤੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਕਾਰਕੁਨ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1942 ਦੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ (ਡੀਪੀਸੀਸੀ) ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ।ਉਹ ਸਿਆਲਕੋਟ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਵੀ. ਐਨ ਦੱਤਾ ਸੀ, ਜੈਪੁਰ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਗੋਪਾਲ ਦੱਤਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਕਾਂਗਰਸੀ ਸੀ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਉਸਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ, ਜੈਪੁਰ, ਲੇਡੀ ਮੈਕਲੇਗਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਕੰਨਿਆ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆਲੇ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਫਾਰਮੈਨ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ
ਵੰਡ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਫਿਰਕੂ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਲੰਟੀਅਰ ਸੰਸਥਾ 'ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਲ' ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਫ਼ਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ-ਵਿਰੋਧੀ ਤਾਕਤ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ
ਸੁਭੱਦਰਾ ਜੋਸ਼ੀ ਇੱਕ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾਵਾਦੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੇ ਕਾਜ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਬਿਤਾਏ ਜਦੋਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਉਪਰੰਤ 1961 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ  ਦੰਗੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ 'ਸੰਪਰਦਾਇਕਤਾ-ਵਿਰੋਧੀ ਕਮੇਟੀ' ਨੂੰ ਆਮ ਸੰਪਰਦਾਇਕਤਾ -ਵਿਰੋਧੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮੰਚ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1968 ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਜ ਦੇ ਲਈ ਸੈਕੂਲਰ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ   ਰਸਾਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1971 ਵਿਚ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰਕੂ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੇ ਕਾਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇੱਕ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟੇਰੀਅਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ
ਉਹ 1952-1977 ਦੇ ਬਲਰਾਮਪੁਰ ਅਤੇ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਲੋਕਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚਾਰ ਵਾਰ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ। ਉਸਨੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਮੈਰਿਜ ਐਕਟ ਪਾਸ ਕਰਾਉਣ, ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਕੌਮੀਕਰਨ, ਪ੍ਰਿਵੀ ਪਰਸਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਾਉਣ ਅਤੇ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੋਧ ਐਕਟ ਪਾਸ ਕਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੁਖ ਸਫਲਤਾ ਕ੍ਰਿਮਿਨਲ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰ ਕੋਡ ਦੇ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਲਈ ਉਸਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਰਗਰਮੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇਕ ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਗਠਿਤ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਗੀਨ ਅਪਰਾਧ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਫਿਰੋਜ਼ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ
86 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਮ ਮਨੋਹਰ ਲੋਹੀਆ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ 30 ਅਕਤੂਬਰ 2003 ਨੂੰ ਸੁਭਦਰਾ ਜੋਸ਼ੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 23 ਮਾਰਚ, 2011 ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ ਪੋਸਟ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919
ਰਾਜਾਤਾਲ
ਰਾਜਾਤਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਮਾਝੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਹੱਦੀ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ-ਝਬਾਲ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਸੰਬੰਧੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 4 ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਮਾਲੋ-ਮਾਲ ਹੈ। ਰਾਜਾਤਾਲ ਦਾ ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਰਾਜੇ ਦਾ ਤਲਾਬ’। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤਲਾਬ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦੀਵਾਨ ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਰਾਜ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਬੁਲ ਫ਼ਾਜ਼ਲ ਦੇ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੀਵਾਨ ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਅਕਬਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਉੱਘਾ ਦਰਬਾਰੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਦਿਆਲੂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਸੀ।
ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਰਾਜਾਤਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮੁਗ਼ਲ ਕਾਲ ਸਮੇਂ ਇਹ ਸਥਾਨ ਆਗਰਾ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ ਤੱਕ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਰਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ ਮਾਰਗ ਸਤਿਥ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਦੂਰੀ 24 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੀ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ 1621 ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ ਪਰਤਦੇ ਸਮੇਂ ਰਾਜਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਦਿਨ ਠਹਿਰੇ ਸਨ। ਰਾਜਾਤਾਲ ਸਥਿਤ ਤਲਾਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਬਰਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਨਗਾਹਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਗ਼ਲ ਕਾਲ ਦੇ ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਾਨਗਾਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਦੀਆ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਵੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਸਰਾਂ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭੋਰੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੋਰਿਆਂ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ੇਰਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ ਮਾਰਗ ਰਸਤੇ ਆਗਰਾ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ ਆਉਣ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀ ਇੱਥੇ ਠਹਿਰਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਸਰਹੱਦੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੋਸ਼-ਮੀਨਾਰ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੁਗ਼ਲ ਕਾਲ ਸਮੇਂ ਡਾਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਸ਼-ਮੀਨਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚਲਦਾ ਸੀ, ਜਿਹੜੇ ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦੇ ਸੜਕੀ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਕੋਸ਼-ਮੀਨਾਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ
ਪਿੰਡ ਦੇ 89 ਲੋਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸੈਮ ਵਾਲਟਨ
‘’’ਸੈਮੂਅਲ ਮੂਰ ਵਾਲਟਨ‘’’ (ਮਾਰਚ 29, 1918 ਤੋਂ 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 1992) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਤੇ ਉੱਘੇ ਵਪਾਰੀ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਲਮਾਰਟ ਅਤੇ ਸੈਮ'ਜ਼ ਕਲੱਬ ਦੇ ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਲਮਾਰਟ ਸਟੋਰਜ਼ ਮਾਲੀਏ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਰੋਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਿਗਮ ਹੈ । 1985 ਵਿੱਚ ਫੋਰਬਜ਼ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਵਾਲਟਨ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਆਦਮੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਵਾਲਟਨ, ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ, ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਖੇ, ਥਾਮਸ ਗਿਬਸਨ ਵਾਲਟਨ ਅਤੇ ਨੈਂਸੀ ਲੀ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ । ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਵਾਲਟਨ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮਿਸੂਰੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਵਾਲਟਨ ਇੱਕ ਯੋਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਅਥਲੀਟ ਸੀ। ਵਾਲਟ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਈਗਲ ਸਕਾਊਟ ਸੀ। ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲੰਬੀਆ, ਮਿਸੂਰੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਮਹਾਂ-ਮੰਦੀ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਗਊਆਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਬੋਤਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗਾਹਕਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਖਬਾਰ ਵੰਡਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਸੰਨ 1936 ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ, ਮਿਸੂਰੀ ਦੇ ਹਿਕਮਾਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਪਾਠੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਸਭ ਤੋਂ ਪਰਭਾਵੀ ਮੁੰਡੇ" ਨਾਮ ਨਾਮ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭਣ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਲਟਨ ਨੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਮਿਸੌਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ 1940 ਵਿੱਚ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾਸ ਦਾ "ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਧਾਨ" ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, ਵਾਲਟਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜੇ. ਸੀ ਪੈਨੀ ਨਾਮਕ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ ਸੀ । ਇੱਥੇ ਉਹ 75 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਕਮਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਾ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ ਮਹੀਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1942 ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਲਈ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਹਿਲਾ ਸਟੋਰ
1945 ਵਿੱਚ, ਫੌਜ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਲਟਨ ਨੇ 26 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸਟੋਰ ਦਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸਟੋਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ (ਪਤਨੀ ਦੇ ਪਿਤਾ) ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਉਧਾਰ ਲਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 5,000 ਡਾਲਰ ਜੋ ਉਸਨੇ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬਚਾਏ ਸੀ, ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤੇ । ਵਾਲਟਨ ਨੇ ਨਿਊਪੋਰਟ, ਆਰਕਾਨਸਿਸ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਬੇਨ ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਦੇ ਸਟੋਰ ਨੂੰ ਖਰੀਦਿਆ। ਇਹ ਸਟੋਰ ਬਟਲਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਚੇਨ ਦੀ ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼ ਸੀ
ਪਹਿਲਾ ਵਾਲਮਾਰਟ
ਵਾਲਟਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵਾਲਮਾਰਟ 2 ਜੁਲਾਈ, 1962 ਨੂੰ ਰੋਜਰਜ਼, ਆਰਕਾਨਸਾਸ ਵਿਖੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਾਲਮਾਰਟ ਡਿਸਕਾਉਂਟ ਸਿਟੀ ਸਟੋਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ 719 ਵੈਸਟ ਵੱਲਨਟ ਸਟ੍ਰੀਟ ਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ। 1976 ਤੱਕ ਵਾਲਮਾਰਟ 176 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਮੁੱਲ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਵਪਾਰਕ ਕੰਪਨੀ ਸੀ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਵਾਲਮਾਰਟ ਦੀ ਕੀਮਤ 45 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। 1991 ਵਿੱਚ ਵਾਲਮਾਰਟ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰਿਟੇਲਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਸੀਅਰਜ਼, ਰੋਬਕ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਵਾਲਟਨ ਨੇ ਹੈਲਨ ਰੌਬਸਨ ਨਾਲ 14 ਫਰਵਰੀ, 1943 ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਸਨ: ਸਮੂਏਲ ਰੌਬਸਨ (ਰੌਬ) ਦਾ ਜਨਮ 1944, ਜੌਨ ਥਾਮਸ (1946-2005), ਜੇਮਸ ਕਾਰਰ (ਜਿਮ) 1948, ਅਤੇ ਐਲਿਸ ਲੁਈਸ ਦਾ ਜਨਮ 1949 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮੌਤ
5 ਅਪ੍ਰੈਲ 1992 ਨੂੰ ਵਾਲਟਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਨ ਹੋ ਗਈ। ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸਦੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ 380,000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਕਰੀਬ $ 50 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਕਰੀ, 1,735 ਵਾਲਮਾਰਟ ਸਟੋਰ, 212 ਸੈਮ ਕਲੱਬਾਂ ਅਤੇ 13 ਸੁਪਰਸੈਂਟਰਾ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ
ਵੈਭਵੀ ਮਰਚੈਂਟ
ਵੈਭਵੀ ਨੇ ਮੁੱਖ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਸਫਰ ਦੀ ਸੁਰੂਆਤ ਹਮ ਦਿਲ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਸਨਮ ਸਮਾਂ ਫਿਲਮ ਦੇ ਗਾਣੇ ਢੋਲ ਬਾਜੇ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਵਧੀਆ ਕਾਰਜ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਇੰਡਸਟਰੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੈਭਵੀ ਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਲਗਾਨ ਫਿਲਮ ਦੇ ਗੀਤ ਓ ਰੀ ਚੋਰੀ ਰਾਹੀਂ ਦੋਵਾਰਾਂ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਬੰਟੀ ਔਰ ਬਬਲੀ (2005) ਫਿਲਮ ਦੇ ਗੀਤ ਕਜਰਾ ਰੇ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਲਈ ਕਈ ਇਨਾਮ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਓਹ ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਕੀਤੇ ਗੀਤ ਸਫਲ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਦਾਸ (2002 ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ), ਬਾਗ਼ਬਨ, ਫਿਦਾ, ਧੂਮ, ਵੀਰ ਜ਼ਾਰਾ, ਆਜਾ ਨੱਚ ਲੈ, ਰੱਬ ਨੇ ਬਣਾ ਦੀ ਜੋੜੀ ਅਤੇ ਧੂਮ 3। ਵੈਭਵੀ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਗੀਤਾ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅਸਟਰੇਲਿਆ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਦੀ ਮਰਚੈਂਟ ਆਫ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਕੀਤੀ ਇਹ ਗਾਣੇ ਤੋਬੀ ਗੌਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਲਿਖੇ ਹਨ।
ਵੈਭਵੀ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੇ ਕਈ ਡਾਂਸ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਨੱਚ ਬੱਲੀਏ 3, ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ (ਸੀਜ਼ਨ 3), ਜ਼ਾਰਾ ਨੱਚ ਕੇ ਦਿਖਾ ਅਤੇ ਜਸਟ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਜਿਓਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਅਵਾਰਡ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ
ਵੈਭਵੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਦੌਰਾਨ
thumb|ਆਜਾ ਨੱਚ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਸਮੇਂ ਵੈਭਵੀ [[ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਨਾਲ ]]
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਸਮਬਿਤ ਬਲ
ਸਮਬਿਤ ਬਲ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਸਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਹੋਈ। 2001 ਵਿਚ ਵਿਜ਼ਡਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿਚ 15 ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ 'ਵਿਜ਼ਡਨ ਏਸ਼ੀਆ ਕ੍ਰਿਕਟ' ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ 'ਵਿਜ਼ਡਨ ਡਾਟ ਕਾਮ' ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। 2003 ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਡਨ ਡਾਟ ਕਾਮ ਨੇ ਕ੍ਰਿਕਿਨਫੋ  ਨੂੰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਲ 2004 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਿਨਫੋ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣਿਆ। 2007 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਿਨਫੋ ਨੂੰ ਈ.ਐਸ.ਪੀ.ਐਨ. ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲ ਨੇ ਇੱਕ ਖੁੱਲਾ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸਾਈਟ ਨੂੰ "ਨਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ" ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕ੍ਰਿਕਿਨਫੋ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਗੁਆਏਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇਸਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਿਨਫੋ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਨਵਰੀ 2006 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਿਜ਼ਡਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਾਸਕ ਫੀਚਰਜ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਜੈਂਟਲਮੈਨ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀਮਾ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ 'ਸਾਰਥਕ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਆ' ਨਾਲ ਮੁੰਬਈ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਅਵੰਤੀਬਾਈ
ਰਾਣੀ ਅਵੰਤੀਬਾਈ (ਜਾਂ ਅਵਾਨਿਤ ਬਾਈ ਲੋਧੀ; ਮੌਤ 20 ਮਾਰਚ 1858)  ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਿਕਰਮਾਦਿਤਿਆ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੋਧੀ-ਯੋਧਾ-ਰਾਣੀ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਮੱਧਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਜਦ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਕੋਈ ਵਾਰਸ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਖਤ ਤੇ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਮਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਤਾਂ ਅਵੰਤੀਬਾਈ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ  ਆਪਣਾ ਸਿੰਘਾਸਣ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਖਾਤਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਕੂਮਤ ਲੜਨ ਲਈ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ।. ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਫੌਜ ਬਣਾਈ  ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 1857 ਵੀ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਦੀ ਅਗਵਾਈ  ਕੀਤੀ। 20 ਮਾਰਚ 1858 ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਹਾਰ ਖੜੀ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾl
ਨਰਮਦਾ ਵੈਲੀ ਵਿਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ  ਜਬਲਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ  ਵਿੱਚ ਡੈਮ ਦਾ ਨਾਮ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ਰਾਣੀ ਅਵੰਤੀਬਾਈ ਲੋਧੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ।  ਡਾਕ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਰਾਣੀ ਅਵੰਤੀਬਾਈ ਲੋਧੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਮੋਹਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਰਾਣੀ ਅਵੰਤੀਬਾਈ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ
ਅਵੰਤੀਬਾਈ ਲੋਧੀ ਦਾ ਜਨਮ ਲੋਧੀ ਰਾਜਪੂਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ 16 ਅਗਸਤ 1831 ਨੂੰ ਮਾਨਕੇਹਦੀ ਪਿੰਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੀਓਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰਾਮਗੜ੍ਹ (ਅਜੋਕੀ ਡਿੰਡੋਰੀ) ਦੇ ਰਾਜਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਿਕਰਮਾਦਿਤਿਆ ਸਿੰਘ ਲੋਧੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਅਮਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਸਨ। 1851 ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਵਿਕਰਮਾਦਿੱਤਿਆ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਇੱਕ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਜੋਂ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ। ਨਾਬਾਲਗ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਵਜੋਂ, ਰਾਜ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਣੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈ। ਰਾਣੀ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ, ਇਸ ਸੁਧਾਰ ਕਾਰਜ ਨੇ ਰਾਣੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ।
1857 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਬਗਾਵਤ
ਜਦੋਂ 1857 ਦੀ ਬਗਾਵਤ ਹੋਈ, ਅਵੰਤੀਬਾਈ ਨੇ 4000 ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ ਮੰਡਲਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੇੜੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਾਰ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਵੰਤੀਬਾਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦੇਵਹਰੀਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਵਹਰਗੜ੍ਹ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ।
ਅਵੰਤੀਬਾਈ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਗੁਰੀਲਾ ਯੁੱਧ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਗਾਰਡਸ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਤੋਂ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 20 ਮਾਰਚ 1858 ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਕੁਝ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 errors: external links ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਹਰਿਸਤੋ ਬੋਤੇਵ
ਹਰਿਸਤੋ ਬੋਤੇਵ (Христо Ботев) (6 ਜਨਵਰੀ 1848 – 1 ਜੂਨ 1876), ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਹਰਿਸਤੋ ਬੋਤੇਵ ਪੇਤਕੋਵ (Христо Ботьов Петков), ਇੱਕ ਬੁਲਗਾਰੀਆਈ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੁਲਗਾਰੀਆਈ ਕਵੀ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਸਮ-ਰਿਵਾਜ਼: ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਸੰਬੰਧੀ
ਭੂਮਿਕਾ :ਰਸਮ-ਰਿਵਾਜ਼,ਰਹੁ-ਰੀਤਾਂ ਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਭਾਇਚਾਰਕ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਕਾਂ,ਸੱਧਰਾਂ ਤੇ ਜਜ਼ਬਿਆ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਇਚਾਰਕ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਜਨਮ,ਮਰਨ ਤੇੇ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀ ਤੇੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਸਾਮ੍ਹਣੇੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ-ਨਾਟਕ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਝਾਕੀਆਂ ਦੇ ਰੰਗ-ਮੰਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਵਿਹੜੇੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਬਹੁਤ ਸੰਸਕਾਰ ਅਗਨੀ, ਪਾਣੀ, ਲੋਹੇ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਬਿਰਖਾਂਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਨੇੇੇਪਰੇ ਚਾੜੇ ਜ੍ਹਾਦੇ ਰਹੇੇ ਹਨ। ਮੁੁੁਢਲੇ ਮਨੁੱੱਖ ਨੂੰ ਦੈੈਵੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਸਾਥੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਅਰੰਭ ਇਹਨਾਂ ਦੈਵੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਪਤਿਆਉਣ ਜਾਂ ਰਿਝਾਉਣ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ।
ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ:
ਸੁੰਨੜ ਕਲਾਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ
ਗਰਭ ਸੰਸਕਾਰ: ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਗਰਭ ਸੰਸਕਾਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਪਹਿਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤ-ਰੂਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਗਰਭ ਦੇ ਤੀਜੇ, ਪੰਜਵੇ ਜਾਂ ਸੱਤਵੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਪੱਲੇ ਨਾਲ ਅਨਾਜ ਬੰਨਿਆ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪੱਲੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਰਿੰਨ ਕੇ ਖਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਭਾਇਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਸਮ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਦੋਵੇ ਪਤੀ- ਪਤਨੀ, ਪਤਨੀ ਦੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਘੱਲੇ ਹੋਏ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਜਠੇਰਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਣੇਪੇ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ: ਜਣੇਪੇ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਬੱਚਾ ਤੇ ਜੱਚਾ ਨੂੰ ਧੂਫ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜਾਂ ਦੀਵਾ ਬਾਲ਼ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਿਹੜਾ ਦਸ ਦਿਨ ਲਗਾਤਾਰ ਜਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਮੁੰਡਾ ਜੰਮਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲਾਗੀ ਅਤੇ ਭਾਇਚਾਰੇ ਦੇ ਹੋਰ ਬੰਦੇ ਵਧਾਇਆਂ ਲੈ ਕੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਗੁੜ੍ਹਤੀ: ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਇਕਦਮ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ (ਗੁੜ, ਸ਼ਹਿਦ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਆਦਿ) ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਲਾਈ ਜਾਂ ਚਟਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਰਸਮ ਨੂੰ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲ਼ੇ ਬੰਦੇ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਜਿਹਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪੰਜਵੀਂ-ਨਾਉਂਣ: ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਪੰਜ ਦਿਨ ਪਿੱਛੋਂ 'ਪੰਜਵੀਂ-ਨ੍ਹਾਉਣ' ਦੀ ਰੀਤ ਸੀ। ਪੰਜਵੇ ਦਿਨ ਮਾਂਵਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੇਂਜੀ, ਮੇਥੀ ਜਾਂ ਵਣ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉਬਾਲ ਕੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ 'ਪੰਜਵੀ ਨ੍ਹਾਉਣ' ਦਾਈ ਕਰਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਤਲੀਆਂ ਥੱਲੇ ਕੁੱਝ ਨਕਦੀ ਰਖਾ ਲੈਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਛਟੀ: ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਚੌਂਕ ਪੂਰ ਕੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਖੁਆਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 'ਛਟੀ'।ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਾਂ ਰੱਜ ਕੇ ਖਾਂਦੀ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜਿੰਨਾ ਨੀਅਤ ਭਰ ਕੇ ਖਾਏਗੀ, ਓਨੀ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਨੀਅਤ ਭਰੀ ਰਹੇਗੀ।
ਬਾਹਰ ਵਧਾਉਂਣ:ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 'ਬਾਹਰ ਵਧਾਉਣ' ਦੀ ਰਸਮ ਤੇਰ੍ਹਵੇ ਦਿਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਮੁੰਡਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਲਾਗੀ ਤੋਂਹਫੇ ਲੈ ਕੇ ਵਧਾਇਆ ਦੇਣ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਂ ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੜਵੀ ਲੈ ਕੇ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਬਾਹਰੋਂ ਚੰਗੇ ਸ਼ਗਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਉਹ ਹਰਾ ਘਾਹ ਪੁੱਟ ਲਿਆਉਂਦੀ ਸੀ।
ਭੇਲੀ: ਮੁੰਡਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤੀ ਥਾਂਈ ਇਸੇ ਦਿਹਾੜੇ ਦਾਦਕਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਈ ਦੇ ਹੱਥ ਦੱਭ, ਖੰਮ੍ਹਣੀ ਤੇ ਗੁੜ ਦੀ ਭੇਲੀ ਭੇਜਦੇ ਹਨ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ਗਨ ਬਾਕੀ ਅੰਗਾਂ-।ਸਾਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਛੂਛਕ:ਭੇਲੀ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਨਾਨਕਿਆਂ ਵੱਲੋਂ 'ਛੂਛਕ' ਭੇਜਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਆਮ ਹੈ। ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲ਼ੀ ਲੋਹੜੀ ਉੱਤੇ ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀਆਂ ਭੇਲੀ ਮੰਗ ਕੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਾਮ- ਸੰਸਕਾਰ:ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 'ਨਾਂ ਰੱਖਣ' ਵਾਸਤੇ ਕੋਈ 'ਨਾਮ - ਸੰਸਕਾਰ' ਨਹੀਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਭਰਾਈ ਜਿਹੜਾ ਨਾਂ ਦੱਸ ਦੇਵੇ ਰੱਖ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੇ- ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਕੋਈ ਪੰਨਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥੀ, ਮੋਲਵੀ ਜਾਂ ਪੰਡਤ ਤੋਂ ਖੁਲ੍ਹਵਾ ਕੇ ਪੰਨੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਾਂ ਰੱਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮੁੰਡਨ- ਸੰਸਕਾਰ: ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ' ਮੁੰਡਨ ਸੰਸਕਾਰ' ਤੀਜੇ ਤੋਂ ਪੰਜਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਆਮ ਤੋਂਰ ਤੇ ਇਹ ਸੰਸਕਾਰ ਅਜਿਹੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਦੀ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਸੁੱਖ ਸੁਖੀ ਹੋਵੇ।
ਜਨੇਊ: ਮੁੰਡਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ, 'ਜਨੇਊ' ਪਹਿਨਣ' ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਰੋਕਣ : ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀ ਦੇ ਜਵਾਨ ਹੋਣ ਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਲੜ੍ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ,"ਰੋਕਣ" ਜਾਂ "ਠਾਕਣ" ਦੀ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇਂਂ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀ ਵਾਲੇ ਨਾਈ ਦੇ ਹੱਥ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੁਪਇਆ ਭੇਜ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੁੜਮਾਈ ਜਾਂ ਮੰਗਣੀ ਭਾਵੇਂ ਕਦੀ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਨਾਤਾ ਪੱਕਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਦੇ ਵੀ ਰੂਪ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਗਾਈ: ਵਰ ਲੱਭ ਕੇ ਨਾਤਾ ਤੈਅ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ "ਕੁੜਮਾਈ" ਜਾਂ "ਸਗਾਈ" ਦੀ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀ ਵਾਲੇ ਨਾਈ ਦੇ ਹੱਥ ਖੰੰਮ੍ਹਣੀ, ਰੁਪਇਆ, ਪੰਜ ਮਿਸਰੀ ਦੇੇ ਕੂਜੇੇ,ਪੰਜ ਛੁਹਾਰੇ, ਕੇਸਰ ਆਦਿ ਦੇ ਕੇੇ ਮੁੰਡੇ ਦੇੇ ਘਰ ਨੂੰ ਘੱਲ ਦਿੰੰਦੇ ਹਨ। ਮੁੰਡੇ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਨੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਭੇਜਿਆ ਹੁੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਮਾਮੇ ਤੇ ਪਿਤਾ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਹਜ਼ੂੂਰੀ ਵਿੱਚ ਮੁੁੰਡੇ ਨੂੰ ਚੌਂਕੀ ਤੇ ਬਿਠਾ ਲੈਂਂਦੇ ਅਤੇ ਨਾਈ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਝੋੋਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਕੇਸਰ ਦਾ ਟਿੱੱਕਾ ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇੇ ਉਤੇ ਲਾ ਦਿੰੰਦਾ। ਕੁੜੀ ਦਾ ਬਾਪ ਜਾਂ ਵਿਚੋਲਾ ਪੱੱਲੇ ਵਾਲ਼ੀਆ ਚੀਜ਼ਾ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਛੁੁੁਹਾਰਾ ਮੁੰੰਡੇ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਹਾਣੀਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਦੇਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛੇਤੀ ਹੀ ਮੰਗਣੀ ਹੋੋਣ ਦੀ ਆਸ ਹੁੰਦੀ।
ਸਾਹਾ ਕਢਾਉਣਾ: ਮੰਗਣੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋ ਕਿਸੇ ਸ਼ੁੱਭ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤਿਥ ਤੇ ਘੜੀ ਵਿਆਹ ਲਈ ਨਿਯਤ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ "ਸਾਹਾ ਕਢਾਉਣਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਗਨ: ਇਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋ ਜਦ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਿਨ ਰਹਿ ਜਾਣ ਤਾਂ ਕੁੜੀ ਵਾਲ਼ੇ 'ਸਾਹੇ ਦੀ ਚਿੱਠੀ' ਜਾਂ 'ਲਗਨ' ਲਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਚਿੱਠੀ ਨੂੰ ਦੱਭ, ਚੌਲ਼, ਹਲ਼ਦੀ, ਖੰਮ੍ਹਣੀ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਕੇ ਨਾਈ, ਪੰਡਿਤ ਜਾਂ ਵਿਚੋਲੇ ਆਦਿ ਦੇ ਹੱਥ ਮੁੰਡੇ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ: ਸਾਹੇ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋ ਦੋਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਦੀਂਆਂ ਹਨ। ਕੁੜੀ ਵਾਲੇ ਭਾਇਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਮੌਲੀ ਜਾਂ ਰੂੰ ਕੱਤਣ ਤੇ ਪੀਹਣ ਲਈ ਦਾਣੇ ਵੰਡ ਦਿੰਦੇ, ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਤੇ ਕਰਾ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਾਰੇ ਭਾਇਚਾਰੇ ਦਾ ਕੰਮ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੰਡੇ ਵਾਲੇ ਵੀ ਘਰ ਵਰੀ ਆਦਿ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਥੜ੍ਹੇ ਪਾਉਂਣਾ: ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੋ ਲਗਨ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁੜੀ ਤੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਹੱਸਣਾ,ਬੋਲਣਾ, ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਮਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ "ਸਾਹੇ ਲੱਤ ਬੰਨਣਾ" ਜਾਂ "ਥੜੇ ਪਾਉਣਾ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕੜ੍ਹਾਹੀ: ਸੱਤ ਜਾਂ ਨੌਂ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ "ਕੜ੍ਹਾਹੀ ਚੜ੍ਹਾਈ" ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਵਿਆਂਹਦੜ ਦੀ ਮਾਂ ਇਸ ਕੜ੍ਹਾਹੀ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗੁਲਗੁਲੇ ਆਪਣੇ ਪੇਕਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਦੀ ਤੇ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਾ ਦਿਨ ਦੱਸ ਆਉਂਦੀ। ਤੇ ਉਹ 'ਨਾਨਕੀ ਛੱਕ ' ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ।
ਵਟਣਾ: ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡੀ ਰੀਤ ਕੇਵਲ ਵਟਣੇ ਜਾਂ ਮਾਂਈਏ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਬੰਨੜੇ ਜਾਂ ਬੰਨੜੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਚਾਰੇ ਕੰਨੀਂਆ ਫੜ ਕੇ ਪੀਲ਼ੀ ਚਾਦਰ ਦਾ ਚੰਦੋਆ ਤਾਣ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਇੱਕ ਠੂਠੀ ਵਿੱਚ ਤੇਲ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਹਲਦੀ ਮਿਲ਼ਾ ਕੇ ਵਟਣਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਵਟਣਾ ਘਾਹ ਦੀ ਗੁੱਟੀ ਨਾਲ ਲਾ-ਲਾ ਕੇ ਮੁੰਡੇ ਜਾਂ ਕੁੜੀ ਦੇ ਵਾਲ਼ ਦੀ ਲਿਟ ਨੂੰ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਲੱਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਨਾਨਕਾ-ਮੇਲ: ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਦੇ ਹੋਏ ਅੰਗ-ਸਾਕ ਪਹੁੰਚਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਦੇਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰਾ ਮੇਲ਼ ਨਾਨਕਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੀ ਦੋਹਤਰੀ ਜਾਂ ਦੋਹਤਮਾਨ ਲਈ ਗਹਿਣੇ, ਬਿਸਤਰੇ, ਪਲੰਘ, ਬਰਤਨ ਤੇ ਕੱਪੜੇ-ਲੀੜੇ ਲੈ ਕੇ ਫੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਮੇਲ਼, ਚੋਹਲ ਕਰਦਾ ਤੇ ਬੰਬੀਹਾ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜੂਹ ਵਿੱਚ ਵੜਦਾ ਹੈ।
ਘੋੜੀ: ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਚੰਨ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਵਟਣਾ ਮਲ਼ ਕੇ ਕੇ ਨੁਹਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਨੁਹਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਮੇ ਦੀ ਲਿਆਂਦੀ ਹੋਈ ਪੁਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਸਿਹਰਾ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਰਬਾਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਹਾ ਕੇ ਸਿਹਰਾ ਬੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ 'ਘੋੜੀ' ਦੀ ਰੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਭਰਜਾਈ ਸੁਰਮਾ ਪਾ ਕੇ 'ਸੁਰਮਾ ਪੁਆਈ' ਲੈ ਲੈਦੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਵਾਗ ਫੜਦੀ ਹੈ
ਮਿਲਣੀ: ਪਿੰਡ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ 'ਮਿਲਣੀ' ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਿਲਣੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋ ਜੰਨ ਡੇਰੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੁੰਡਾ ਰਾਤ ਦੀ ਰੋਟੀ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ
ਲਾਵਾਂ:ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਲਾਵਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਿਆਹ ਸੰਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਤੇ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਹਾਗ ਜੋੜੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਆਲੇ -ਦੁਆਲੇ ਲਾਵਾਂ ਦੇ ਪਾਠ ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਸਮੇਂ ਚਾਰ ਲਾਵਾਂ ਲੈਦੀਂ ਹੈ।
ਵਰੀ: ਫਿਰ "ਵਰੀ" ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ 'ਵਰੀ' ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹੋਣ, ਥਾਲ਼ੀਆ, ਟੋਕਰਿਆ ਵਿੱਚ ਖਿਲਾਰ ਕੇ ਬੰਦ ਦੀ ਬੰਦ ਕੁੜੀ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਲਿਆਂਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦਾਜ ਜਾਂ ਖੱਟ:ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਜੰਨ ਦੇ ਤੁਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੜੀ ਵਾਲ਼ੇ ਮੁੰਡੇ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ਾ 'ਦਾਜ' ਤੇ 'ਖੱਟ' ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਡੋਲੀ: ਇਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਜੰਨ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਮਾ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰੋਂਦੀ, ਕੁਰਲਾਉਂਦੀ ਨੂੰ ਡੋਲ਼ੇ ਜਾਂ ਰੱਥ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰਨੇ-ਵਾਰਨਾ:ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਣ ਉੱਤੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਮਾਂ ਸ਼ਗਨਾ ਦੀ ਥਾਲੀ ਲੈ ਕੇ ਨੂੰਹ-ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਲੈਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉਤੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਨਾਲ਼ "ਵਾਰਨੇ ਵਾਰਦੀ" ਹੈ। ਉਹ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਵ ਉਹ ਪੁੱਤ ਦੇ ਦੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਲੈਣ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਛਟੀ ਖੇਡਣਾ: ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਲਾੜਾ ਤੇ ਵਹੁਟੀ ਪਿੱਤਰਾ, ਸ਼ਹੀਦਾ ਜਾਂ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਾਸਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਛਟੀ ਖੇਡਣ ਦਾ ਵੀ ਰਿਵਾਜ ਹੈ। ਲਾੜਾ ਤੇ ਵਹੁਟੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸੱਤ- ਸੱਤ ਛਟੀਆਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ਾਮ ਉਹ "ਕੰਗਣਾ" ਖੇਲਦੇ ਹਨ।
ਪੇਟੀ ਖੁਲ੍ਹਾਈ: ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਬਹੂ ਨੂੰ ਤੋਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡ ਨੂੰ 'ਦਿਖਾਵਾ' ਦਿਖਾਈਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਨਣਾਨ ਪੇਟੀ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ ਤੇ "ਪੇਟੀ ਖੁਲ੍ਹਾਈ" ਦਾ ਮਨਭਾਉਂਦਾ ਸੂਟ ਕੱਢ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਤਬਦੀਲੀ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਬਹਿਮਨੀ ਸਲਤਨਤ
ਬਹਿਮਨੀ ਸਲਤਨਤ ਦੱਖਣੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਇਕ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਨਾਂ ਏ। ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਤੁਗ਼ਲਕ ਨੇ 1342ਈ. ਚ ਜ਼ਫ਼ਰ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਜਨੂਬੀ ਹਿੰਦ (ਦੱਕਨ) ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਮੁਕੱਰਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਕਨ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ਼ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮਰਕਜ਼ ਤੋਂ ਅਲੀਹਦਗੀ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਤੇ 1347ਈ. ਚ ਅਲਾਉਦੀਨ ਹੁਸਨ ਗੰਗੂ ਬਹਿਮਨੀ ਦਾ ਲਕਬ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਆਜ਼ਾਦ ਬਹਿਮਨੀ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ। ਬਹਿਮਨੀ ਸਲਤਨਤ ਚ 4 ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹੋਏ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਨੋ ਸ਼ੌਕਤ ਨਾਲ਼ ਹਕੂਮਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਲਤਨਤ ਵਿਜੈਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਹਿੰਦੂ ਰਿਆਸਤ ਨਾਲ਼ ਅਕਸਰ ਬਰਸਰਪੀਕਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਬਹਿਮਨੀ ਸਲਾਤੀਨ ਨੇ ਦੱਕਨ ਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤਾਮੀਰ ਕਰਵਾਈਆਂ ਤੇ ਤਾਲੀਮ ਤੇ ਜ਼ਰਾਇਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਅਹਿਦ ਚ ਦੱਕਨ ਚ ਉਰਦੂ ਜ਼ਬਾਨ ਨੇ ਨਿਸ਼ੂ ਨਿੰਮਾ ਪਾਈ ਤੇ ਇਸਲਾਮ ਵੀ ਖ਼ੂਬ ਫੈਲਿਆ। 1490ਈ. ਦੇ ਕਰੀਬ ਬਹਿਮਨੀ ਸਲਤਨਤ ਨੂੰ ਜ਼ਵਾਲ ਆਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆ। 1538ਹ ਚ ਉਸ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਹੋ ਗਈਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੇ5 ਛੋਟੀਆਂ ਸਲਤਨਤਾਂ ਬਰੀਦ ਸ਼ਾਹੀ ਸਲਤਨਤ, ਇਮਾਦ ਸ਼ਾਹੀ ਸਲਤਨਤ, ਨਿਜ਼ਾਮ ਸ਼ਾਹੀ ਸਲਤਨਤ, ਆਦਿਲ ਸ਼ਾਹੀ ਸਲਤਨਤ ਤੇ ਕੁਤਬ ਸ਼ਾਹੀ ਸਲਤਨਤ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਰਾਏਕੋਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਰਾਏਕੋਟ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 117 ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 69 ਨੰਬਰ ਚੌਣ ਹਲਕਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਸਾਹਨੇਵਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਖੰਜਰ
right|thumb|300x300px|ਫੇਰਬੈਰੇਨ-ਸਾਈਕਜ਼ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਚਾਕੂ, ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਖੰਜਰ ਖੰਜਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਿੱਖੀ ਬਿੰਦੂ ਅਤੇ ਦੋ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਤਿੱਖੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਚਾਕੂ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਧੱਕਣ ਜਾਂ ਤੂੜੀ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ।  ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ,  ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੇ ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਖੱਡਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਚੀਰੇ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਈਕਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਆਧੁਨਿਕ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਠੋਰ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ ਹੈ ਜੋ ਨੇੜੇ-ਨੁਕਾਤੀ ਲੜਾਈ ਜਾਂ ਸਵੈ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਥਿਆਰ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਮਾਰਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹਨ ਡਬਲ-ਧਾਰੀ ਚਾਕੂ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਜਕ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨਾ ਹੀ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਮਰਦਾਨਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਪ੍ਰਤੀਕ; ਦੂਸਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਰੀਰਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁੰਨਤ।
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਥੂਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਰਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੰਜਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਕੱਟਣ ਦੀ ਕਾਢ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯੂਰਪੀਅਨ ਰੋਂਡੈਲ ਖੁਰਲੀ ਜਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਪਾਸ਼-ਕਾਬਜ਼, ਜਾਂ ਕੁਝ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਦੇ ਤਮਾਸ਼ਾ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਿਛਲੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਚੀਰੇ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਖਾਸ ਲੱਛਣਾਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਟੇਪਡ ਪੁਆਇੰਟ, ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਸਪਾਈਨ ਜਾਂ ਫੁਲਰ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਬਾਰੀਕ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਰੀਬ ਇੰਝ    ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੰਜਰ ਕੋਲ ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਬਲੇਡ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੇ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਸਵਾਰ ਹੋਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਸਤਾਵਾ ਵੀ ਹੈ।
ਡਗਰਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਕੂ ਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ, ਵਿਕਰੀ, ਕਬਜ਼ੇ, ਆਵਾਜਾਈ, ਜਾਂ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਇਤਿਹਾਸ
thumb|150x150px|A [[ਨਵ-ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ|Neolithic dagger from the Muséum de Toulouse.]] left|thumb|5 ਵੀਂ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਮੱਧ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣੇ ਪੂਰਵ-ਰੋਮਨ ਇਬਰਾਨੀ ਲੋਹੇ ਦਾ ਖੰਜਰ right|thumb|ਇਬਰਾਨੀ ਤਿਕੋਣੀ ਲੋਹੇ ਦਾ ਖੰਜਰ
ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਾ
ਹੁਣ ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਆਈਬਰਿਆ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਲੋਮੀਆਂ ਨੇ 5 ਵੀਂ ਤੋਂ 3 ਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. ਪੂ. ਤੱਕ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਖੱਡਾਂ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਗ੍ਰੀਕ, ਪੂਨਿਕ (ਕਾਰਥਾਗਿਨੀ) ਅਤੇ ਫੋਨੇਸ਼ੀਅਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਜਾਵਟੀਕਰਨ ਅਤੇ ਪੈਟਰਨ ਵਿੱਚ।   ਆਇਬੇਰੀਅਨ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਸਧਾਰਨ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਫੋਰਗਿੰਗ ਦੇ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਠੰਡੇ ਹਥੌੜੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਦੋ-ਪੱਖੀ ਹਥਿਆਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਕੋਈ ਵੀ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਲੱਭ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਈ ਦੂਜੀ ਇਬਰਾਨੀ ਆਇਰਨ ਏਜ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀਆਂ ਖੁਦਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ। ਇਬਰਾਨੀ ਇਨਫੈਂਟਰੀਮੈਨ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਡਗਰਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਗਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡਬਲ-ਧਾਰੀ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਰੂਪਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਨ, ਪਰ ਸੱਚੀ ਆਇਬੇਰੀਅਨ ਕਟਾਰ ਕੋਲ ਤਿਕੋਣੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਬਲੇਡ ਸਨ। ਇਬਰਾਨੀ ਖੱਜਰਾਂ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੈਨੀਬਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਥਾਗਿਨਨ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਲੂਸੀਟਾਨੀਆਈ, ਪੂਰਬੀ ਕੇਲਟਿਕ ਲੋਕ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਇਬਰਿਆਵਾ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ (ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਧੁਨਿਕ ਪੁਰਤਗਾਲ ਅਤੇ ਐਟਰੀਮਾਦੁਰਾ) ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਸੀ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਹੇ ਦੇ ਛੋਟੇ ਬਾਣੇ ਅਤੇ ਡੈਰੇਜਰ ਮਾਡਲ ਹਨ। ਇਬਰਿਆਨ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲੇਡ ਹਥਿਆਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੰਜਰ
ਲਾਈਫ਼ ਇਜ਼ ਬਿਊਟੀਫੁਲ
ਲਾਈਫ਼ ਇਜ਼ ਬਿਊਟੀਫੁਲ (La vita è bella) 1997 ਦੀ ਇਤਾਲਵੀ ਕਮੇਡੀ-ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਬਰਟੋ ਬੇਨਿਗਨੀ ਨੇ ਡਾਇਰੈਕਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਬੇਨਿਗਨੀ ਦੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੁਇਡੋ ਓਰੇਫੀਸ, ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਇਤਾਲਵੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾਜ਼ੀ ਤਸੀਹਾ ਕੈਂਪ ਦੇ ਇੱਕ ਬੰਦੀ ਹੋਣ ਦੇ ਖੌਫ਼ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਉਪਜਾਊ ਕਲਪਨਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਕੁਝ ਭਾਗ ਬੇਨਿਗਨੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੀ ਤਸੀਹਾ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਬੰਦੀ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਪੁਲਾੜ ਟਟੋਲ
ਪੁਲਾੜ ਟਟੋਲ ਜਾਂ ਪੁਲਾੜ-ਟਟੋਲੂ ਇੱਕ ਬਿਨਾਂ ਚਾਲਕ ਵਾਲ਼ਾ ਪੁਲਾੜੀ ਜਹਾਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਧਰਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਪੁਲਾੜ ਦੀ ਖੋਜ-ਪੜਤਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੰਨ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਅੰਤਰਗ੍ਰਿਹੀ ਖ਼ਲਾਅ ਵਿੱਚ ਵੜ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਪੁਲਾੜੀ ਪਿੰਡਾਂ ਕੋਲ਼ੋਂ ਲੰਘ, ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚੱਕਰ ਕੱਟ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜਾਂ ਅੰਤਰਤਾਰੀ ਖ਼ਲਾਅ ਤੱਕ ਪੁੱਜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਬੌਟਕ ਪੁਲਾੜੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਲਾੜ ਟਟੋਲ
ਜਾਵਾ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)
thumb|200px|ਡੀਉਕ ਜਾਵਾ ਇੱਕ ਕਰਮਾਦੇਸ਼ਨ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ) ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਨ ਮਾਈਕਰੋਸਿਸਟਮ (ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਓਰੇਕਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ) ਨੇ ਵਿਕਸਿਤ ਅਤੇ 1995 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜਾਵਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਰਚਨਾਕਰਮ (ਸਿੰਟੈਕਸ) ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੀ (c) ਅਤੇ ਸੀ + + (c++) ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ ਤੇ ਇਸਦਾ ਓਬਜ਼ੈਕਟ ਮਾਡਲ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਵਾ ਦੀਆਂ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਬਾਈਟਕੋਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਵਾ ਵਰਚੁਅਲ ਮਸ਼ੀਨ ਉੱਤੇ ਚਲਾਣਾ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ "ਇੱਕ ਵਾਰ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਚਲਾਓ" ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਵਾ ਕਲਾਇੰਟ-ਸਰਵਰ ਰੂਪੀ ਵੈੱਬ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।
ਜਾਵਾ ਕੰਪਾਈਲਰਜ਼, ਵਰਚੁਅਲ ਮਸ਼ੀਨ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਸੰਨ ਦੁਆਰਾ 1995 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਮਈ 2007 ਵਿੱਚ ਸੰਨ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਵਾ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਜੀ.ਐਨ.ਯੂ ਜਨਰਲ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਸੈਂਸ (G.N.U. General Public License) ਹੇਠ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਜਾਵਾ ਪ੍ਰਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜੂਨ 1991 ਵਿੱਚ ਜੇਮਸ ਗਾਸਲਿੰਗ, ਮਾਈਕ ਸ਼ੇਰਡਨ ਅਤੇ ਪੈਟਰਿਕ ਨੋਟਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਾਵਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ "ਓਕ" (ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਦਰਖਤ) ਸ਼ਾਹਬਲੂਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਗਾਸਲਿੰਗ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸੀ। ਫਿਰ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਗਰੀਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਜਾਵਾ (ਜਾਵਾ ਕਾਫ਼ੀ ਤੋਂ) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਾਵਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸ੍ਰੋਤ (open source) ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।
ਮਾਈਕਰੋਸਿਸਟਮ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1995 ਵਿੱਚ, ਜਾਵਾ 1.0 ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਰੇ ਮੁੱਖ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੇ "ਇੱਕ ਵਾਰ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਚਲਾਓ" ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਜਲਦ ਹੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਾਲ-ਖੋਜਕ (ਵੈੱਬ ਬ੍ਰਾਉਜ਼ਰ) ਵੈੱਬ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾ ਐਪਲੈੱਟਸ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਜਾਵਾ ਜਲਦ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ।
ਸਿਧਾਂਤ
ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾ ਦੇ 5 ਸਿਧਾਂਤ ਮਿੱਥੇ ਗਏ ਸਨ
ਆਲੋਚਨਾ
ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਜਾਵਾ ਦੀ, ਉਸ ਦੀ ਬਣਤਰ (design), ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਆਲੋਚਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਜੈਨਰਿਕਸ (Generics) ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਬਿਨਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ (unsigned) ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਵਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ
ਵਿਜੈਵਾੜਾ
ਵਿਜੈਵਾੜਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਵਿਜੈਵਾੜਾ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੂਰਬ-ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨਦੀ ਦੇ ਤੱਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬੈਜਵਾੜਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਦੇਵੀ ਕਨਕਦੁਰਗਾ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਕਾਮੀ ਲੋਕ ਦੁਰਗਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਮੰਦਿਰਾਂ ਅਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਮਾਲੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਦਿਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਸ਼ਰੀਚਕਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦ
ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਲਿੰਗ ਅਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਦਮਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮਾਜਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਆਰਥਕ ਅਸਮਾਨਤਾ, ਨਿਰਭਰਤਾ, ਲਿੰਗਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਨਿਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹੋ ਹੀ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮਾਜਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ।ਮਾਰਕਸੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ ਔਰਤਾਂ ਇਹ ਮੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਤੇ ਸਨਅਤੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸਾ ਤੇ ਹਕੂਕ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਮਰਦ ਵੀ ਕਰਨ, ਪ੍ਰੋਲੇਤਾਰੀ ਇਨਕਲਾਬ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਬਰਾਬਰ ਦੀਆਂ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹੋਣ।
ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਥਰੈਟੀਕਲ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ
ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲਿਖਤ (1848) ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਵਿੱਚ  ਅਤੇ ਮਾਰਕਸ (1859) ਨੇ  ਸਿਆਸੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਾਰੇ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਡਿਸਕੋਰਸ ਦੀ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ. ਮਾਰਕਸ (1859), ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਉਹਨਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਰਥਿਕ ਸਿਸਟਮ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸਮੁਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਢਾਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਸਮਾਜ ਦੀ ਅਧਾਰ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਰਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ
ਇਸ਼ਤਾਦੀਊ ਦੂ ਦਰਾਗਾਂਉ
ਇਸ਼ਤਾਦੀਊ ਦੂ ਦਰਾਗਾਂਉ ਭਾਵ ਡਰੈਗਨ ਦਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਪੋਰਤੋ, ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਪੋਰਤੋ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 50,431 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਬਾਬਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਿਲਗਾ
ਬਾਬਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਿਲਗਾ (2 ਅਪਰੈਲ 1907 - 22 ਮਈ 2009) ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ਤੇ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਰਗਰਮ ਵਰਕਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਮਾਲਣ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਰਨ ਉੱਪਰੰਤ ‘ਪੰਜਾਬ ਰਤਨ’ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਨਕਦ ਰਾਸ਼ੀ ਨਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਬਾਨ ਕੀ ਮੂਨ
ਬਾਨ ਕੀ ਮੂਨ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਸੈਕਟਰੀ-ਜਨਰਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੈਰੀਅਰ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸੀ। ਉਹ ਕੂਟਨੀਤੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦੇ ਹੀ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਕੀਤੀ।
ਬਾਬਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਿਲਗਾ
ਜੀਵਨੀ
ਬਾਬਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਿਲਗਾ ਦਾ ਜਨਮ ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਿੰਡ ਬਿਲਗਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ 2 ਅਪਰੈਲ 1907 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਆਪਣੇ ਭੈਣਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਦੋ ਕੁ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੀ ਬਾਪ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਿਲਗਾ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਜੀਤਵਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਕੋਲ ਰਹਿ ਕੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਚੂਹੜ ਚੱਕ ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹੇ।ਉੱਥੋਂ ਮਿਡਲ ਪਾਸ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣੇ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਕੀਤੀ।ਘਰ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਖ਼ਾਤਰ ਉਹ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਜਪਾਨ ਤੇ ਫਿਰ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਗਏ ਪਰ ਉੱਥੇ ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਨੇ ਘਰ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਦੀ ਥਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ
thumb|1930 ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਿਲਗਾ ਬਾਬਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਿਲਗਾ ਦੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਾਮਰਾਜ ਖਿਲਾਫ਼ ਵਿਦਰੋਹੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣੇ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਵਾਇਸਰਾਏ ਦੀ ਸਕੂਲ ਫੇਰੀਉੱਤੇ ਵਾਇਸਰਾਏ ਹਾਏ-ਹਾਏ ਕਹਿ ਕੇ ਸਕੂਲ ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ ਦੀ ਬੈਂਤਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਕਬੂਲੀ ਸੀ।ਉਹ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ.ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਚਾਚਾ ਜੀ)ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਾਲੀ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੀ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦਾ ਜੂਲਾ ਲਾਹੁਣ ਲਈ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।ਅਰਜਨਟਾਈਨਾ ਤੋਂ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦੀ ਉਚੇਰੀ ਟਰੇਨਿੰਗ ਲੈਣ ਲਈ ਬਿਲਗਾ ਜੀ ਰੂਸ ਦੀ ਟੋਆਇਲਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮਾਸਕੋ ਗਏ।ਉਥੋਂ ਉਹ 60 ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਪਰਤੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1934 ਤੋਂ 1936 ਤੱਕ ਕਲਕੱਤਾ, ਕਾਨਪੁਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਬਾ ਬਿਲਗਾ ਨੂੰ 1938 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਸਕੱਤਰ, ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। 1939 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੈਂਬਲਪੁਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਤੌਰ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 1942 ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਭੜਕਾਊ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਮੁੜ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1947-48 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਰਕੂ ਵੰਡ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ’ਤੇ ਅਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਯੋਲ ਕੈਂਪ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਡੱਕ ਦਿੱਤਾ। 1959 ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੈਸੀਅਤੀ ਟੈਕਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ’ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉੁਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰੰਟ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ’ਤੇ ਨਿਕਲੇ ਅਤੇ 6 ਅਕਤੂਬਰ 2008 ਵਿੱਚ ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ, ਕਾਮਾਗਾਟਾਮਾਰੂ ਦੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਤੇ ਨਾਮਧਾਰੀ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿਵਾਉਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕੀਤੇ ਰੋਸ ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਦਰੋਹੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇਸ 101 ਸਾਲਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਨਕਲਾਬੀ ਨੇ ਵ੍ਹੀਲ ਚੇਅਰ ’ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਕੀਤੀ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਕੀਤੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਮਾਨਵੀ ਸਮਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਵਡਮੁੱਲੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਇਵਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉੇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਗ਼ੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਮਿਲਦੇ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਵਾਰਡ ‘ਸਦੀ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ’ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ’ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ‘ਪੰਜਾਬ ਰਤਨ’ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ। ਬਾਬਾ ਬਿਲਗਾ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪਿੱਛੋਂ ਗ਼ਦਰੀ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ‘ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਾਰ ਹਾਲ ਜਲੰਧਰ’ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਇੱਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਸ਼ਾਂ-ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਉਗਰਾਹੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਇਸ ਯਾਦਗਾਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ।।
ਬਾਨ ਕੀ ਮੂਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ
ਬਾਬਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਿਲਗਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2009
ਫੁਲਵਾੜੀ (ਰਸਾਲਾ)
ਫੁਲਵਾੜੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪਹਿਲੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦਰਦ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਵੰਬਰ 1924 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ 1930 ਤਕ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ, ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 1942 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਾਲੇ
ਡਿਗਰੀ (ਕੋਣ)
ਡਿਗਰੀ ਜਾਂ ਦਰਜਾ (ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੌਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ, ਕੌਸ ਡਿਗਰੀ ਜਾਂ ਕੌਸ-ਦਰਜਾ), ਆਮ ਨਿਸ਼ਾਨ ° (ਡਿਗਰੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ), ਪੱਧਰੇ ਕੋਣ ਦਾ ਮਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਪੂਰੇ ਗੇੜ 1⁄360 ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਇਕਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਣਾਂ ਦੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਿਆਰੀ ਇਕਾਈ ਰੇਡੀਅਨ ਹੈ ਪਰ ਕੌ.ਮਿ. ਦੇ ਕਿਤਾਬਚੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਨਣਯੋਗ ਇਕਾਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਗੇੜੇ ਵਿੱਚ 2 ਰੇਡੀਅਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਇੱਕ ਡਿਗਰੀ /180 ਰੇਡੀਅਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਣ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਾਹੀ ਇਕਾਈਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਕਾਈਆਂ
ਖਾਲਿਦ ਅ. ਹ. ਅਨਸਾਰੀ
ਖਾਲਿਦ ਅਬਦੁੱਲ ਹਾਮਿਦ ਅਨਸਾਰੀ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮਿਡ-ਡੇਅ ਗਰੁੱਪ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹੈ। ਉਹ ਅਬਦੁੱਲ ਹਾਮਿਦ ਅਨਸਾਰੀ, ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸਮੈਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ 1938 ਵਿਚ ਦ ਇਨਕਲਾਬ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। 2001 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਉੱਤੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਮਿਜੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਮਿਜੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਮ ਸਜੋਲਾਂਗ ਅਤੇ ਧੰਮਾਈ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੀਨੋ-ਤਿੱਬਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵਜੋਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।, ਪੂਰਬੀ ਕਾਮੇਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਕਾਮੇਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਧੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਸਾਂਝੀ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੀਨ-ਤਿੱਬਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਿਜੀ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਖੋਜੀ ਗਈ ਬੰਗਰੂ ਭਾਸ਼ਾ ਇਸ ਦੇ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਿਸਮਾਂ
ਮਿਜੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ:
ਬੰਗਰੂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ "ਉੱਤਰੀ ਮਿਜੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਸੀ ਵਖਰੇਵਾਂ ਵਧੇਰੇ  ਹੈ।
ਵੰਡ
ਐਥਨੋਲੋਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਿਜੀ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਅੰਜਨ
ਮਿਜੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚ "p" "f" "t" ਅਤੇ "k" ਧੁਨੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਪੰਧ (ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ)
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੰਧ ਜਾਂ ਮਦਾਰ (ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਗ੍ਰਹਿ-ਪੰਧ) ਕਿਸੇ ਵਸਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ-ਖਿੱਚ ਸਦਕਾ ਬਣਿਆ ਗੋਲਾਈ ਵਾਲ਼ਾ ਰਾਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਵਰਗੇ ਕਿਸੇ ਤਾਰਾ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੁਆਲੇ ਕਿਸੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਪੰਧ। ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੰਧਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅੰਡਾਕਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਗ੍ਰਹਿ ਜਾਂ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਪੰਧ ਉਦੋਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗ੍ਰਹਿ ਜਾਂ ਤਾਰਾ ਉਸਨੂੰ ਗੁਰੁਤਾਕਰਸ਼ਣ ਬਲ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਅਤੇ ਉਹ ਗ੍ਰਹਿ ਜਾਂ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਉਸਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਪੰਧ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਧਾਂ
ਬਰੇਮਨ (ਰਾਜ)
ਬਰੇਮਨ ਦਾ ਅਜ਼ਾਦ ਹਾਂਸਿਆਟੀ ਸ਼ਹਿਰ (Freie Hansestadt Bremen, ) ਜਰਮਨੀ ਦੇ 16 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗ਼ੈਰ-ਰਸਮੀ ਪਰ ਕਈ ਅਧਿਕਾਰਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨਾਂ ਲਾਂਡ ਬਰੇਮਨ (Land Bremen') ('ਬਰੇਮਨ ਦਾ ਮੁਲਕ') ਹੈ।
ਇਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿਚਲੇ ਦੋ ਸ਼ਹਿਰ (ਬਰੇਮਨ ਅਤੇ ਬਰੇਮਰਹਾਵਨ) ਜੋ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵਡੇਰੇ ਰਾਜ ਹੇਠਲਾ ਜ਼ਾਕਸਨ ਦੁਆਰਾ ਘਿਰੇ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਨਿੱਖੜਵੇਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਰਾਜ
ਸੀ++
ਸੀ++ (ਉਚਾਰਨ: ਸੀ ਪਲੱਸ-ਪਲੱਸ) ਇੱਕ ਸਥੈਤਿਕ ਟਾਈਪ, ਅਜ਼ਾਦ - ਪ੍ਰਪਤਰ, ਬਹੁ-ਪ੍ਰਤੀਮਾਨ ਸੰਕਲਿਤ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮੱਧਮ-ਪੱਧਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੋਨਾਂ ਉੱਚ-ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ-ਪੱਧਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਯੋਜਨ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਬਜਾਰਨੇ ਸਟ੍ਰੋਸਟ੍ਰਪ (Bjarne Stroustrup) ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਾਧੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੈੱਲ ਲੇਬੋਰਟਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ 1979 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮੂਲ ਨਾਮ C With Classes ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ 1983 ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕਰ C++ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਅਧਾਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ (Object Oriented Language) ਹੈ।
ਡਿਜ਼ਾਇਨ
ਜਾਰਨ ਸਟ੍ਰਾਰਸ੍ਰਪ (Bjarne Stroustrup) ਨੇ The Design and Evolution of C++ (1994) ਵਿੱਚ ਸੀ++ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ ਖਰਲ
ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ ਖਰਲ (1785-1857) (ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ: احمد خاں کھرل) ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਦਾ ਤਾਅਲੁੱਕ ਨੀਲੀ ਬਾਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ਼ ਸੀ। ਨੀਲੀ ਬਾਰ ਮੁਲਤਾਨ ਤੇ ਸਾਹੀਵਾਲ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। 1857 ਦੀ ਜੰਗ ਚ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ਼ ਲੜਿਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ 80 ਸਾਲ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਬੇ ਜਿਗਰੀ ਨਾਲ਼ ਲੜਿਆ। 21 ਸਤੰਬਰ 1857 ਗੋਗੀਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ ਲੜਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਿੱਠਭੂਮੀ
ਮੁਹੰਮਦ ਆਸਫ ਖਾਨ ਅਨੁਸਾਰ: ਜਦੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਢਣ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਸਾਹੀਵਾਲ ਅੱਪੜੀਆਂ ਤਾਂ ਮੁਰਦਾਨਾ, ਧਾਰਾਨਾ, ਤਰਿਹਾਨਾ, ਕਾਠੀਆਵਾੜ, ਸਿੱਪਰਾ, ਵਹਿਣੀਵਾਲ, ਜੋਇਆ, ਮਸੱਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਅਣਖ ਨੂੰ ਜਗਾ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੈਰ-ਮੁਲਕੀ ਧਾੜਵੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਕਮੁੱਠ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਖਰਲ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ......ਉਸ ਦੀ ਵੰਗਾਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਅਣਖ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਹਲੂਣਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਵੇਖਦਿਆਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿਰੁੱਧ ਰੋਹ ਦੀ ਜਵਾਲਾ ਭੜਕ ਪਈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਮੁਖਾਲਫਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਯੋਧਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਡੱਟ ਕੇ ਟਾਕਰਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ 21 ਸਤੰਬਰ 1857 ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਲੜਦਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਰਤਾਨੀਆ ਲਈ ਨਵਾਂ ਖ਼ਤਰਾ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਮੁਲਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਬਤਾ ਠੱਪ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। “ਪਿੰਡੀ ਤੋਂ ਖਬਰ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਜੁਗਤ ਲੜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰ ਜੌਹਨ ਲਾਰੈਂਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੂਹੀਏ ਨੂੰ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਸੂਹੀਏ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਰੈਂਸ ਨੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਾਹੇ ਲਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਭੇਜਿਆ” (16 ਸਤੰਬਰ 1857, ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਡੇਲੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ)। ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਰਾਏ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ ਖਰਲ ਦੀ ਜਦੋਜਹਿਦ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਕਸਮੀਰ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸੀਮਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਆਜਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟੀਸਤਾਨ) ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਹੈ।
ਕਸ਼ਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਰੰਗ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਉੱਤਰੀ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ to ਇਲਾਵਾ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਆਪਣੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ, ਬੋਧੀ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸਮਪੂਰਣ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ੍ਫੇ ਹਨ ਜੋ ਮਾਨਵਤਾ ਅਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਸ਼ਮੀਰੀਅਤ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿੱਠਭੂਮੀ
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕਾ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਸਭto ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਕਸ਼ਮੀਰੀ (ਕੋਸੂਰ) ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਕੇਵਲ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤਾ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ toਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਚ ਜਿਵੇਂ ਵਾਨਵਨ ਤੇ ਰਊਫ਼ to ਇਲਾਵਾ ਕਾਰਪਟ / ਸ਼ਾਲ ਬੁਣਾਈ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਛੁੱਡ ਕੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਏ. ਕਸ਼ਮੀਰ toਤੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਸੰਤ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਨਾ ਵਿੱਚ ਅਲ ਦੇਦ, ਸ਼ੇਖ ਉਲ ਆਲਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਨਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਅਤੇ ਚਨਾਬ ਖੇਤਰ ਦੇ ਡੋਡਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੋਜੂਦ ਹੈ। ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹਨ ਜੋ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।