cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਫਾਲਗੁਨ ਮੇਲਾ
ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨ (ਪਵਿੱਤਰ ਨਿਸ਼ਾਨ - ਝੰਡੇ) ਲੈ ਕੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਸ਼ਿਆਮ ਭਜਨ ਗਾ ਕੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤਕ ਸਾਜ਼ ਵਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੁਲਾਲ ਨਾਲ ਹੋਲੀ ਖੇਡਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਆਮ ਭਗਤ ਟੈਂਟਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਖਾਟੂਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦਵਾਦਸ਼ੀ (ਮਹੀਨੇ ਦੇ 12ਵੇਂ ਦਿਨ) ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਦੀ ਖੀਰ ਅਤੇ ਚੂਰਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਵਜੋਂ ਭੋਗ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਾਲਗੁਨ ਮੇਲਾ ਖਾਟੂਸ਼ਿਆਮ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਭਟਲੀ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਹਨ।
ਫੱਗਣ ਮੇਲਾ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫੱਗਣ ਮੇਲਾ ਸ਼ਿਆਮ ਬਾਬਾ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿਉਹਾਰ
ਸਿਰਕਾ
﻿ਸਿਰਕਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Vinegar, ਫ਼ਾਰਸੀ: سرکہ, ਸਿਰਕਾ) ਇੱਕ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਮਾਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਈਥੇਨੋਲ (ਅਲਕੋਹਲ) ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਲ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਖ਼ਮੀਰ ਕੇ ਖੱਟਾ ਕੀਤਾ ਅੰਗੂਰ, ਸੇਬ, ਜਾਮਨ ਜਾਂ ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਖਾਧ-ਸਮਗਰੀ ਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਿਰਕੇ ਦਾ ਮੂਲ ਭਾਗ ਤੇਜਾਬ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੂਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੱਤ ਵੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਕਰਕੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਿਰਕੇ ਵਿੱਚ 4% ਤੋਂ 8% ਤੱਕ ਐਸੀਟਿਕ ਤੇਜਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਕਾ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਜਨ
ਝੰਡੂਵਾਲਾ ਰਾਜਪੂਤਾਂ
ਝੰਡੂਵਾਲਾ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ੌਕਤ ਹਯਾਤ ਖਾਨ
ਕੈਪਟਨ ਸਰਦਾਰ ਸ਼ੌਕਤ ਹਯਾਤ ਖਾਨ (ਉਰਦੂ: شوكت حيات خان; ਜਨਮ 24 ਸਤੰਬਰ 1915 – 25 ਸਤੰਬਰ 1998) ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਪਿਛੋਕੜ
24 ਸਤੰਬਰ 1915 ਨੂੰ ਸ਼ੌਕਤ ਹਯਾਤ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਐਂਪਾਇਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਅਟਕ ਵਿੱਚ ਵਾਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਯਾਤ ਜੱਟ ਖੱਟਰ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। , ਅਤੇ ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਅਤੇ ਸਾਮੰਤੀ ਸਰਦਾਰ ਸਰ ਸਿਕੰਦਰ ਹਯਾਤ ਖ਼ਾਨ  (1892-1942) ਦਾ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਬੇਗਮ ਜ਼ੁਬੈਦਾ ਖਾਨਮ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਜ਼ੁਬੈਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1915 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1998
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ (5 ਫਰਵਰੀ 1976) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਅਤੇ ਜਿਆ ਬੱਚਨ ਦੇ ਬੇਟੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪੂਰਵ ਮਿਸ ਵਰਲਡ (Miss World) ਅਤੇ ਅਦਕਾਰਾ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਬੱਚਨ ਹੈ।
ਬੱਚਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਭਿਨੈ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜੇ ਪੀ ਦੱਤਾ (J. P. Dutta) ਦੀ ਫਿਲਮ ਰਿਫਿਊਜੀ ( Refugee, ੨੦੦੦) ਤੋ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਉਹ ਫਿਲਮਾਂ ਆਈਆਂ ਜੋ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲੀਆਂ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ੨੦੦੪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਤਮਕ ਫਿਲਮਾਂ ਧੁੰਮ ਅਤੇ ਯੁਵਾ ਵਿੱਚ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉੱਤਰਵਰਤੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ੀ ਹੋਈ ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਵਸ਼ਰੇਠ ਸਹਾਇਕ ਐਕਟਰ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਫਿਲਮ ਫੇਇਰ ਇਨਾਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਸਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਤਬਸੇ, ਬੱਚਨ ਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਅਵਸਾਇਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਫਲ ਅਤੇ ਸਮੀਖਕਾਂ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ਉੱਤੇ ਠੀਕ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਐਕਟਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼ਰੀਕਾ
ਸ਼ਰੀਕਾ ਭਾਈਚਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਮੁਖ ਭਾਗ ਹੈ। ਸ਼ਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਇੱਕੋ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇੱਕੋ ਵਡੇਰੇ ਦੇ ਸੰਤਾਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰੀਕਾ-ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਖੂਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ,ਪਿਤਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਾਚੇ,ਤਾਏ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧੀਆਂ -ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਸ਼ਰੀਕਾ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਵੰਡ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਨਿੱਘਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਭੈਣ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਕੋਲੋਂ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿਚੋਂ ਹਿਸਾ ਵੰਡਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਦੁੱਧ ਦੀ ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵੀ ਸ਼ਰੀਕੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਵਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਰੀਕੇ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਰੀ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ਰੀਕਾ ਕਿਸੇ ਖਾਨਦਾਨ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਸ਼ਰੀਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਜੱਦੀ-ਪੁਸ਼ਤੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਭਾਈਵਾਲ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਅੰਗਾ ਸਾਕਾ ਦੀ ਉਸ ਸ਼ੇ੍ਣੀ ਦਾ ਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਲਹੂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਤਾਂ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਅੰਗ-ਸਾਕ ਆਪਣੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੱਬਰਾਂ 'ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਣ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਰਕ ਰਹਿਤਲ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਸਕੇ ਭਰਾ ਵੀ ਵਿਆਹੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟਬਰਾਂ 'ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਹ੍ਹ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਲਈ ਸ਼ਰੀਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਰਖਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰੀਕ ਅੰਗਾ-ਸਾਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇ੍ਣੀ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਪਿਤਰੀ ਲਹੂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਵਾਲੇ ਅੰਗ ਸਾਕ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।ਚਾਚੇ, ਤਾਏ ਆਦਿ ਦੀ ਪੀੜੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਔਲਾਦ ਸ਼ਰੀਕ ਸ਼ਰੀਕਾ ਸ਼ੇ੍ਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅੰਗਾ- ਸਾਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਰੀਕ ਤੇ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰੀਕਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਬਾਲਗ ਬੱਚੇ ਇਸ ਦੀ ਸੰਗਿਆ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਰਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰੀਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰੰਸ਼ਾਤਾਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰੀਕ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਬਾਹਰਲੇ ਮਨੋਂ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਖਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅੰਦਰਲੇ ਮਨੋ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਹੋਇਆ ਦੇਖਣਾ ਲੋਚਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰੀਕੇ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਖਹਿਬਾਜ਼ੀ ਰੱਖਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਬੋਲੀਆਂ ਤੇ ਅਖਾਣਾ
ਅਸੀਂ ਲੈਣੈ ਨੀ ਸ਼ਰੀਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਬਦਲੇ।
ਲੋਕੀ ਦੇਣ ਵਧਾਈ, ਨੀ ਸ਼ਰੀਕ ਜੰਮਿਆ, ਜਾਨ ਮੁੱਠੀ ਵਿੱਚ ਆਈ।
ਮੈਂ ਨਾ ਜਾਲਮਾ ਸਹਿੰਦੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ
ਰੱਫਲਸ ਹੋਟਲ
ਰੱਫਲਸ ਹੋਟਲ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਸਥਿਤ ਇਕ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਾਲਾ ਲਗਜ਼ਰੀ ਹੋਟਲ ਹੈI ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਰਮੀਨਿਅਨ ਹੋਟਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ, ਸਾਰਕੀਸ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਸਾਲ 1887 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀI ਇਸ ਹੋਟਲ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਸਿਧ ਬਰਿਟਿਸ਼ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਰ ਥਾਮਸ ਰੱਫਲਸ (ਜੋਕਿ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਬਾਨੀ ਮਨੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ) ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀI ਇਹ ਹੋਟਲ ਫੇਅਰਮੋਂਟ ਰੱਫਲਸ ਹੋਟਲਸ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਰੱਫਲਸ ਹੋਟਲਸ ਐਂਡ ਰਿਜ਼ਾਰਟ ਦੀ ਸਭਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਸੰਪਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈI
ਇਤਿਹਾਸ
ਰੱਫਲਸ ਹੋਟਲ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1830 ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਕਿਨਾਰੇ ਬਣੇ ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਬੀਚ ਹਾਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀI ਇਹ ਸਭਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਏਮਰਸਨ ਹੋਟਲ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਜਦ ਡਾ.ਚਾਰਲਸ ਏਮਰਸਨ ਨੇ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਸਾਲ 1878 ਵਿੱਚ ਲੀਜ਼ ਤੇ ਪਾ੍ਪਤ ਕੀਤੀI ਸਾਲ 1883 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੇ, ਹੋਟਲ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਰੱਫਲਸ ਇੰਨਸਟੀਟੂਸ਼ਨ ਨੇ ਡਾ.ਏਮਰਸਨ ਦੀ ਲੀਜ਼ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ (ਸਤੰਬਰ 1887) ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਬੋਰਡਿੰਗ ਹਾਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਲਾਇਆI
ਪਹਿਲੀ ਲੀਜ਼ ਦੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ, ਸਾਰਕੀਸ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਨੂੰ ਉੱਚ ਕੋਟਿ ਦੇ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਲੀਜ਼ ਤੇ ਲੈ ਲਈI ਕੁਝ ਹੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, 1 ਦਸੰਬਰ 1887, ਨੂੰ ਦਸ ਕਮਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰੱਫਲਸ ਹੋਟਲ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆI ਸਮੁੰਦਰ ਬੀਚ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਨੇੜਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਹਾਇਸ਼ ਸੁਵਿਧਾ ਦੀ ਉੱਚ ਮਿਆਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੱਜੋਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸੁਵਿਧਾ ਸੰਪੰਨ ਗਾਹਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਸਿਧ ਹੋ ਗਿਆI
ਹੋਟਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਸ਼ਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ, ਅਸਲ ਬੀਚ ਹਾਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਨਵੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਖੜੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂI ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਲ 1890 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਜੋੜੀ ਦੋ ਮੰਜ਼ਲੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਖੜੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 22 ਗੈਸਟ ਸੂੱਟ ਬਣਾਏ ਗਏI ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲੱਦ ਹੀ, ਸਾਰਕੀਸ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਨੇੜੇ ਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਨੰਬਰ.3 ਬੀਚ ਰੋਡ ਨੂੰ ਲੀਜ਼ ਤੇ ਲੈ ਲਿਆ, ਉਸਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ ਸਾਲ 1894 ਵਿੱਚ, ਪਾੱਮ ਕੋਰਟ ਵਿੰਗ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆI ਨਵੀਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਲਈ ਕਮਰਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ 75 ਹੋ ਗਈI
ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਅਸਲ ਬੀਚ ਹਾਉਸ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਤੇ ਨਵੀਂ ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆI ਇਸਦਾ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਸਵੈਨ ਅਤੇ ਮੈਕਲਾਰੇਨ ਦੇ ਰੇਜੇਂਟ ਐਲਫਰਡ ਜੋਣ ਬਿਡਵੈਲ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਲ 1899 ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆI ਰੱਫਲਸ ਹੋਟਲ ਦੀ ਨਵੀਂ ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਉਪਲਬਧ ਸਾਰੀ ਵਧੀਆ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਤੇ ਪੱਖੇ, ਪ੍ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀI ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰੱਫਲਸ ਹੋਟਲ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹੋਟਲ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਲਗੀ ਹੋਈ ਸੀI
ਆਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਫਲਸ ਹੋਟਲ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿੰਗਸ, ਇੱਕ ਬਾਲਰੂਮ, ਇੱਕ ਬਰਾਂਡਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਿਲਿਅਰਡਸ ਰੂਮ ਵੀ ਜੂੜ ਗਏI 1931 ਦੇ ਵੱਡੇ ਆਰਥਿਕ ਔਣ (ਗਰੇਟ ਡਿਪ੍ਰੇਸ਼ਨ) ਦਾ ਅਸਰ ਰੱਫਲਸ ਹੋਟਲ ਤੇ ਵੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਾਰਕੀਸ ਭਰਾਂ ਦੀਵਾਲੀਆ ਹੋ ਗਏI ਸਾਲ 1933 ਵਿੱਚ, ਇਸਦੇ ਆਰਥਿਕ ਮੁਦੇ ਖਤਮ ਹੋਏ ਅਤੇ ਰੱਫਲਸ ਹੋਟਲਸ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਬਲਿਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈI
15 ਫਰਵਰੀ, 1942 ਨੂੰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਜਪਾਨੀ ਕਿਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ, ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਪਾਨੀ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਵਾੱਲ਼ਟਸ ਨੱਚ ਵਿੱਚ ਰੱਫਲਸ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀI
ਸਰਾਏ ਖਾਸ
ਸਰਾਏ ਖਾਸ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਉਕਾਬ ਦੀ ਅੱਖ
ਉਕਾਬ ਦੀ ਅੱਖ ਜਾਨਵਰ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸਭਨਾਂ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਨਜਰ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਔਸਤ ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲੋਂ 4 ਤੋਂ 8 ਗੁਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਕਾਬ ਦੋ ਕਿ ਮੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਖਰਗੋਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।{ ਭਾਵੇਂ ਭਾਰ ਤਾਂ ਇਹਦਾ ਮਸਾਂ ਦਸ ਪੌਂਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਆਦਮੀ ਦੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਕਾਬ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਝਪਟ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਠੇ ਡੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਅਡਜਸਟ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਕਾਬ ਦਾ ਫ਼ੋਕਸ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਐਨ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰਹੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਧਾਰ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲਾ
ਨਾਉਨੀ ਦਾ ਕਿਲਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਦੇ ਸੋਲਨ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਨਾਉਨੀ  ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।ਇਹ ਸੋਲਨ-ਰਾਜਗੜ੍ਹ ਸੜਕ ਤੇ ਸੋਲਨ ਤੋਂ 19 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।ਇਸਨੂੰ ਨਾਉਨੀ ਗੋਰਖਾ ਕਿਲਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਕਿਲੇ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਦੇ ਖੰਡਰ ਹੀ ਬਚੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਛੱਤ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।ਇਹ ਕਿਲਾ ਭਾਵੇਂ ਛੋਟਾ ਸੀ ਪਰ ਕਾਫੀ ਮਜਬੂਤ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਪਗ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਚੌਕਸੀ ਵਜੋਂ ਨਿਗਾਹ ਰਖਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ।ਗਿਰੀ ਖੱਡ  (ਨਦੀ ) ਇਸ ਕਿਲੇ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।f
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ
ਨੁਸਰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ
ਨੁਸਰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ (13 ਅਕਤੂਬਰ 1948- 16 ਅਗਸਤ 1997) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਕਰੀਬ 40 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਨਸਰਟ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਰੇਂਜ ਵਾਲੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾ ਗਿਨਿਜ ਬੁਕ ਆਫ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਰਜ ਹੈ। 13 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਉੱਪਰ ਗੂਗਲ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡੂਡਲ ਬਣਾ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਂਟ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਸੂਫੀ ਸੰਗੀਤ ਉਸਤਾਦ ਨੁਸਰਤ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਗੀਤ ਅਧੂਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਅਕਤੂਬਰ 1948 ਨੂੰ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਾਇਲਪੁਰ ਹੁਣ ਫ਼ੈਸਲਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਨੁਸਰਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ ਵੀ ਇੱਕ ਸਫਲ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਨੁਸਰਤ ਦੀ ਗਾਇਕੀ 'ਚ ਪਿਤਾ ਦੀ ਛਾਪ ਸਾਫ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਫਤਹਿ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪੰਜਵਾਂ ਬੱਚਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਗਾਇਕਾ, ਸਾਧਨ, ਅਤੇ ਕਵਾਲ ਸੀ। ਖਾਨ ਦਾ ਪਰਵਾਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵੱਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਫਾਰੂਖ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਹੋਸ਼ ਸੰਭਲੀ ਤਾਂ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੀਲੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਹੀ ਪਈਆਂ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਫਕੀਰ ਹੁਸੈਨ ਅਤੇ ਚਾਚਾ ਮੁਹੰਮਦ ਬੂਟਾ ਕਾਦਰੀ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ। 10 ਕੁ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਹੋਸ਼ ਸੰਭਲੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਟੇਜਾਂ ’ਤੇ ਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਕਵਾਲੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਲਗਭਗ 600 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਗਈ ਸੀ।
1971 ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਮੁਬਾਰਕ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਕਵਾਲਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨੇਤਾ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਨੁਸਰਤ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ, ਮੁਜਾਹਿਦ ਮੁਬਾਰਕ ਅਲੀ ਖਾਨ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ। ਕਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਖਾਨ ਪਹਿਲੀ ਜਨਤਕ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਇੱਕ ਸਟੂਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਪ੍ਰਸਾਰਣ 'ਤੇ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਸਾਲਾਨਾ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਸ਼ਨ-ਏ-ਬਹਾਰਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਫ਼ਾਰਸੀ, ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਗਾਇਆ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਗਾਣਾ ਹੱਕ ਅਲੀ ਅਲੀ ਸੀ, ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਗਾਣੇ ਵਿਚ ਖਾਨ ਦੇ ਸਰਗਮ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਕਰੀਅਰ
1985 ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਖਾਨ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਡਾਂਸ (ਡਬਲਯੂ. ਓ.ਐੱਮ. ਡੀ) ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1985 ਅਤੇ 1988 ਵਿਚ ਪੈਰਿਸ] ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1987 ਵਿੱਚ ਜਪਾਨ ਫਾਊਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੱਦੇ ਤੇ [[ਜਾਪਾਨ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ 5 ਵੇਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਰਵਾਇਤੀ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1989 ਵਿਚ ਬਰੁਕਲਿਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿਖੇ ਵੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰੋਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕਈ ਗਾਇਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਆਲਮ ਲੋਹਾਰ, ਨੂਰਜਹਾਂ, ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ, ਆਸ਼ਾ ਭੋਂਸਲੇ, ਜਾਵੇਦ ਅਖਤਰ ਅਤੇ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਰੱਖੀ ਸੀ। 1992 ਤੋਂ 1993 ਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ ਵਿਚ, ਖਾਨ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਸੀਐਟਲ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਵਿਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਐਥਨੋਮੈਜਿਕੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਆਰਟਿਸਟ ਸਨ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਨੁਸਰਤ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ 1965 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਨਾਲ ਸੂਫੀਆਨਾ ਸੰਗੀਤ 'ਚ ਕਈ ਰੰਗ ਭਰੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਦੀਵਾਨੇ ਹਰ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਮਿਲ ਜਾਣਗੇ। ਕਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਨੁਸਰਤ ਨੇ ਹੀ ਬਣਾਇਆ। ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਇਸ ਬੇਤਾਜ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੂਬੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ 'ਚ ਕੋਈ ਐਬ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਖਸੀਅਤ 'ਤੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ 'ਚ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਦੀਵਾਨੇ ਹਨ।
ਦੇਹਾਂਤ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਬਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਖਾਨ ਦਾ ਭਾਰ 135 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਜ਼ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਲੇਬਲ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਤੋਂ ਬਿਮਾਰ ਸੀ। ਜਿਗਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਲੰਡਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਲੰਡਨ ਦੇ ਕ੍ਰੋਮਵੈਲ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਗੁਰਦੇ ਫੇਲ ਹੋ ਜਾਣ ਨਾਲ 16 ਅਗਸਤ, 1997 'ਚ ਇਸ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਉਸਤਾਦ ਨੁਸਰਤ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅੱਜ ਵੀ ਫਿਜ਼ਾਵਾਂ 'ਚ ਮਹਿਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1997 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ
ਚ
ਚ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਰਣ ਮਾਲਾ ਦਾ ਗਿਆਰਵਾਂ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਰਣ ਮਾਲਾ
ਫਲਾਫੇਲ
ਫੇਲਾਫੱਲ ਇੱਕ ਜਿਆਦਾ ਤਲੀ ਹੋਈ ਗੇਂਦ ਵਰਗੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਫਲੈਟ ਜਾਂ ਡੌਨਟ-ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਪੱਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਛੋਲੇ, ਫਵਾ ਫਲੀਆਂ, ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਸਾਲੇ ਅਤੇ ਪਿਆਜ਼ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਕੌੜੇ ਹੁਣ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਫਲਾਫੇਲ ਗੇਂਦਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਟਾ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਜੇਬ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਫਲੈਟਬ੍ਰੇਡ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਅਰਬ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਟੱਬਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਲਾਫੇਲ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਲਪੇਟਿਆ ਸੈਂਡਵਿਚ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫਲਾਫੇਲ ਦੀਆਂ ਗੇਂਦਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਲਾਦ ਜਾਂ ਅਚਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮ ਚਟਣੀ ਜਾਂ ਤਾਹਿਨੀ ਸਾਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਫਲਾਫੇਲ ਗੇਂਦਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਸਨੈਕਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਭੁੱਖ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਫਲਾਫੇਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਡਿਸ਼ ਦੀ ਖੋਜ ਲਗਭਗ 1000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਇੱਕ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕਟੋਰੇ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਟੋਰੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਲੇਵੈਂਟ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਚੂਚਿਆਂ ਨੇ ਫਵਾ ਬੀਨਜ਼ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲਈ। ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਦੇ, ਕਿ ਇਸਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਫੇਰੌਨੀਕ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਰਬਾਂ ਜਾਂ ਤੁਰਕਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ; ਜਾਂ ਇਹ ਕਿ ਚਿਕਨ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ ਯਮਨ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ। alt=A pita filled with vegetables and fritters on a plate|thumb| ਫਲਾਫੇਲ ਸੈਂਡਵਿਚ
ਮੱਧ ਪੂਰਬ
ਫਲਾਫੇਲ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲੇਵੈਂਟ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਜਾਂ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਰੂਪ ਬਣ ਗਿਆ। ਕ੍ਰੋਕੇਟਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੀਜ਼ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਫਲਾਫੇਲ ਗੇਂਦਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਫਤਾਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਜੋ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵੇਲੇ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਲਾਫੇਲ ਇੰਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ ਕਿ ਮੈਕਡੋਨਲਡਜ਼ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਨਾਸ਼ਤੇ ਦੇ ਮੀਨੂ ਵਿੱਚ "ਮੈਕਫਾਲਫਲ" ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਫਲਾਫੇਲ ਅਜੇ ਵੀ ਮਿਸਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮੈਡਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ਤੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਲਾਫੇਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਕਈ ਵਾਰ ਅਰਬਾਂ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀਆਂ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧ ਬਾਰੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਗਈ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਫਲਾਫੈਲ ਨੂੰ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ, ਫਿਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਕਵਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਿਲਸਤੀਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸਰਾਇਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਲਈ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਿਡ ਮਨੋਨੀਤ ਮੂਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats
ਕਮਾਲਪੁਰ
ਕਮਾਲਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ, ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਧਰਮ-ਸਾਧਨਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਿਸ ਵੀ ਧਰਮ-ਧਾਮ ਜਾਂ ਸਰਬ-ਸਾਂਝੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ‘ਸਿੱਖ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ’ ਵਿੱਚ ‘ਗੁਰਦੁਆਰਾ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ: ਗੁਰੂ ਦਾ ਘਰ। ਪੰਜਾਬੀ ’ਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੇ ਅੱਖਰੀ ਅਰਥ ਹਨ ਗੁਰੂ ਦਾ ਦੁਆਰਾ (ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਜਾਂ ਬੂਹਾ)। ਹਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚਾ ਕੇਸਰੀ ਸਿੱਖ ਪਰਚਮ ਜ਼ਰੂਰ ਲੱਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜਿੰਨ੍ਹਾ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਿਸਬ ਵੀ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹਨ।
ਅਸੋਕ ਮਹਿਤਾ
ਅਸ਼ੋਕ ਮਹਿਤਾ (24 ਅਕਤੂਬਰ 1911 - 1984) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਨੇਤਾ, ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਕ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਅਸ਼ੋਕ ਮਹਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਭਾਵਨਗਰ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਲਸਨ ਕਾਲਜ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੇ ਰਾਮ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਰਮਹੰਸ, ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਰਵੀਂਦਰਨਾਥ ਠਾਕੁਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਹੇਰਾਲਡ ਲਾਸਕੀ ਅਤੇ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1911 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1984
ਮਾਂਡਵੀ ਨਦੀ
ਮਾਂਡਵੀ ਨਦੀ / ਮਹਾਦੇਈ ਨਦੀ , (en:Mandovi, pronounced ), ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੋਆ ਰਾਜ ਦੀ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ 77 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾਈ ਕਰਨਾਟਕਾ ਰਾਜ, ਜਿਥੋਂ ਇਹ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਪੇੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 52 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾਈ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀ ਕਰਨਾਟਕਾ ਦੇ ਬੈਲਗੋਮ ਜਿਲੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦੀ ਭੀਮਗੜ੍ਹਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਰੱਖ ਕੋਲੋਂ 30 ਝਰਨਿਆਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਲਾਂਸ ਨਾਇਕ
ਲਾਂਸ ਨਾਇਕ ਭਾਰਤੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰੈਂਕ ਹੈ। ੲਿਹ ਰੈਂਕ ਨਾਇਕ ਰੈਂਕ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਰੈਂਕ ਹੈ। ਲਾਂਸ ਨਾਇਕ ਇੱਕ ਪੱਟੀ ਵਾਲਾ ਬਿੱਲਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਂਡਵੀ ਨਦੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਦੀਆਂ
ਲਾਂਸ ਨਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਰੈਂਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੈਨਾ ਰੈਂਕ
ਏ. ਐੱਸ. ਰੋਮਾ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਟਲੀ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਮੱਲੀਆਂ
ਮੱਲੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਬੱਚਨ
ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ (ਤੁਲੁ ਉੱਚਾਰਣ [əjɕʋərja ː rəj], ਜਨਮ 1 ਨਵੰਬਰ 1973) ਜਾਂ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਬੱਚਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। 1994 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਿਸ ਇੰਡਿਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਪਵਿਜੇਤਾ ਅਤੇ ਮਿਸ ਵਰਲਡ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਜੇਤੂ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮਕਾਲੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁਡ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਦੋ ​​ਫਿਲਮਫੇਇਰ ਇਨਾਮ, ਦੋ ਸਕਰੀਨ ਇਨਾਮ, ਅਤੇ ਦੋ ਆਈਫਾ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਾਏ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੀਡਿਆ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ, ਰਾਏ ਨੇ ਕੁਝ ਮਾਡਲਿੰਗ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਪੇਜੈਂਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਸ ਵਰਲਡ 1994 ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਮਨੀ ਰਤਨਮ ਦੀ 1997 ਦੀ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ "ਇਰੂਵਰ" ਤੋਂ ਅਭਿਨੈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ "ਔਰ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ" ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਤਮਿਲ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ "ਜੀਨਸ" (1998) ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ "ਹਮ ਦਿਲ ਦੇ ਚੁਕੇ ਸਨਮ" (1999) ਅਤੇ "ਦੇਵਦਾਸ" (2002) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਵਿਖੇ ਦੋ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।
ਰਾਏ ਨੇ ਤਾਮਿਲ ਰੋਮਾਂਸ ਫ਼ਿਲਮ "ਕੰਦੁਕੋਂਦਿਨ ਕੰਦੁਕੋਂਦਿਨ" (2000), ਬੰਗਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਚੋਖਰ ਬਾਲੀ (2003) ਵਿੱਚ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਹੀਰੋਇਨ, ਬਿਨੋਦਿਨੀ, ਰੇਨਕੋਟ (2004) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁੱਖੀ ਔਰਤ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਟਕ ਫ਼ਿਲਮ "ਪ੍ਰੋਵੋਕਡ" ਵਿੱਚ ਕਿਰਨਜੀਤ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ ਗੂਜਾਰਿਸ਼ (2010)ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਰਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਵੁਕ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਲਈ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਰਾਏ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਰੋਮਾਂਸ "ਮੁਹੱਬਤੇਂ" (2000), ਐਡਵੈਂਚਰ ਫ਼ਿਲਮ "ਧੂਮ 2" (2006), ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੋਮਾਂਸ ਗੁਰੂ (2007) ਅਤੇ ਜੋਧਾ ਅਕਬਰ (2008), ਵਿਗਿਆਨ ਕਲਪਨਾ ਫ਼ਿਲਮ "ਐਂਥੀਰਨ" (2010) ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਨਾਟਕ "ਐ ਦਿਲ ਹੈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ" (2016) ਰਹੀਆਂ।
ਰਾਏ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ; ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਫ-ਸਕ੍ਰੀਨ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚੈਰਿਟੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਲਈ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਵਜੋਂ ਡਿਊਟੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਏਡਜ਼ (UNAIDS) ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਰਾਜਦੂਤ ਹੈ। 2003 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਜਿਊਰੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਰਾਏ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਨਵੰਬਰ 1973 ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮੰਗਲੋਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੁਲੂ-ਭਾਸ਼ੀ ਬੰਟ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਰਾਜ, ਜਿਸ ਦੀ 18 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਇੱਕ ਆਰਮੀ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਵਰਿੰਦਾ, ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਆਦਿੱਤਿਆ ਰਾਏ ਹੈ, ਜੋ ਵਪਾਰੀ ਨੇਵੀ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ। ਰਾਏ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਦਿਲ ਕਾ ਰਿਸ਼ਤਾ" (2003) ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਲਿਖਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।  ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁੰਬਈ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਏ ਨੇ ਆਰੀਆ ਵਿਦਿਆ ਮੰਦਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਰਾਏ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਜੈ ਜੈ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਟੁੰਗਾ ਦੇ ਡੀਜੀ ਰੁਪਾਰੈਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲਾ ਲਿਆ , ਉਸ ਨੇ ਐਚ.ਐਸ.ਸੀ. ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਵਿਸ਼ਾ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਬਣਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਰਚਨਾ ਸੰਸਦ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
1999 ਵਿੱਚ, ਰਾਏ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਨੂੰ ਡੇਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਜੋੜਾ 2002 ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੋੜਾ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਏ ਨੇ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਬਦਸਲੂਕੀ (ਜ਼ਬਾਨੀ, ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ), ਬੇਵਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੱਸੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵਿਵੇਕ ਓਬਰਾਏ ਨਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤਾ ਟੁੱਟਣ ਤੱਕ ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਬੰਧ ਸਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਦੋਵੇਂ "ਢਾਈ ਅਕਸ਼ਰ ਪ੍ਰੇਮ ਕੇ" (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ-ਲੰਬ ਚਿਰੇ ਬੁਆਏਫਰੈਂਡ, ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੈਮਿਓ ਸੀ) ਅਤੇ "ਕੁਛ ਨਾ ਕਹੋ" ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਸਨ। ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ ਨੂੰ ਧੂਮ 2 ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਰਾਏ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੜਮਾਈ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ 14 ਜਨਵਰੀ 2007 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਨੇ ਇਸਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੇ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ 2007 ਨੂੰ ਬੰਟ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਹਿੰਦੂ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸੰਬੰਧਤ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਵਿਆਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਜੁਹੂ ਵਿੱਚ, ਬੱਚਨ ਨਿਵਾਸ, "ਪ੍ਰਤੀਕਸ਼ਾ" ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਨਿਜੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਕਪਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਏ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਬਾਂਦਰਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਰਾਏ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਗਹਿਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਗਰਮਾ ਗਈ ਜਦੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਕਾਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਓਪਰਾ ਵਿਨਫਰੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਜੋ 28 ਸਤੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰੈਂਜਲੀਨਾ ਨਾਲੋਂ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਵਜੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰਾਏ ਨੇ 16 ਨਵੰਬਰ, 2011 ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੜਕੀ, ਆਰਾਧਿਆ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਏ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦੁਆਰਾ "ਐਸ਼" ਉਪਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਣ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ "ਐਸ਼ਵਰਿਆ" ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਨਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ "ਉਸਦੇ ਚੰਗੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਨਾ" ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ।
12 ਜੁਲਾਈ 2020 ਨੂੰ, ਰਾਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਦਾ COVID-19 ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਦੀ ਖਬਰ ਮਿਲੀ ਸੀ। 17 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼
ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਹੈ। ਅਜੀਤ ਕੌਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪ੍ਰ੍ਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ। ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਲਿਖਣ ਲਈ ਅਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਰੀ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਲੇਖਿਕਾ ਨੇ ਲਾਹੌਰ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਲੇਖਿਕਾ ਦੀ ਇਹ ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਅਧਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲੇਖਿਕਾ ਨੇ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਅਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ 1981 ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਈ ਅਤੇ 1982 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਨਵਯੁਗ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਨੇ ਛਾਪਿਆ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਪਹਿਲਾ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਨਾਗਮਣੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ। ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਭਾਗ ਕੂੜਾ-ਕਬਾੜਾ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਂਡ
ਇਸ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਨੂੰ ਅਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਸੱਤ ਕਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ
ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ
ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ (8 ਅਕਤੂਬਰ 1926– 3 ਜੁਲਾਈ 1996) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਓਹ ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾਇਬ ਥਾਣੇਦਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ 1952 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਰੰਗੀਲੀ ਤੋਂ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਬ ਚਾਲੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ 70 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਆਚਾਰੀਆ ਨਰੇਂਦਰ ਦੇਵ
ਆਚਾਰਿਆ ਨਰੇਂਦਰਦੇਵ (1889 - 19 ਫਰਵਰੀ 1956) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਵਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮੀ, ਸੰਪਾਦਕ, ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਿਦ ਸਨ। ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿੱਧਾਂਤਕਾਰ ਸਨ।
ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਆਚਾਰੀਆ ਨਰੇਂਦਰਦੇਵ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸਿੱਖਿਆਵਿਦ ਸਨ।;ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਦੇ ਆਚਾਰੀਆ ਬਨਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਉਪਾਧੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਹੀ ਅੰਗ ਬਣ ਗਈ। ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਜਨੂੰਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਕ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1889
ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ
ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ (ਤਾਮਿਲ: ஹேமா மாலினி; ਹਿੰਦੀ: हेमा मालिनी; ਜਨਮ 16 ਅਕਤੂਬਰ 1948) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਹਦਾਇਤਕਾਰਾ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡ੍ਰੀਮ ਗਰਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਨੇ 'ਸਪਨੋਂ ਕਾ ਸੌਦਾਗਰ' (1968) ਫ਼ਿਲਮ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਣਗਿਣਤ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਧਰਮਿੰਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਨਾਲ਼ ਹਨ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਮਾਲਿਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਅਕਤੂਬਰ 1948 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੂਬੇ ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ ਦੇ ਤਿਰੂਚਿਰਾਪੱਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਅੰਮਾਕੁੜੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।
1970 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰ ਧਰਮਿੰਦਰ ਨਾਲ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੋ ਧੀਆਂ, ਏਸ਼ਾ ਦਿਓਲ ਅਤੇ ਅਹਾਨਾ ਦਿਓਲ, ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
ਮਾਲਿਨੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤਾਮਿਲ ਹਿੰਦੂ ਅਯੰਗਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਜਯਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਵੀ.ਐਸ.ਆਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੀਜੀ ਬੱਚੀ ਸੀ। ਮਾਲਿਨੀ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਭਾ 'ਚ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਵਿਸ਼ਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸੀ। ਮਾਲਿਨੀ ਨੇ ਡੀ.ਟੀ.ਈ.ਏ ਮੰਦਰ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 11ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਧਰਮਿੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਲਿਨੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਤੁਮ ਹਸੀਨ ਮੈਂ ਜਵਾਂ' (1970) ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ 1980 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਧਰਮਿੰਦਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸਨ
ਮਾਲਿਨੀ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਮਧੂ ਰਘੁਨਾਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਫੂਲ ਔਰ ਕਾਂਟੇ (1991), ਰੋਜਾ (1992) ਅਤੇ ਅੰਨੱਈਆ (1993) ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
11 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ, ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਦਾਦੀ ਬਣ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਛੋਟੀ ਧੀ ਅਹਾਨਾ ਦਿਓਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਬੱਚੇ ਦਾਰੀਨ ਵੋਹਰਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। 20 ਅਕਤੂਬਰ, 2017 ਨੂੰ ਉਹ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਦਾਦੀ ਬਣੀ ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ, ਈਸ਼ਾ ਦਿਓਲ ਤਖ਼ਤਾਣੀ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਬੇਬੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਹਿੰਦੂਜਾ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਧਿਆ ਤਖ਼ਤਾਣੀ ਸੀ।
1960-1970 (ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੰਮ)
ਮਾਲਿਨੀ ਨੇ ਪਾਂਡਵ ਵਨਵਾਸਮ (1965) ਅਤੇ ਇਧੂ ਸਾਥੀਮ (1962) ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਸਨ। 1968 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਪਨੋ ਕਾ ਸੌਦਾਗਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਡਰੀਮ ਗਰਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ।
1970-1978 (ਸਥਾਪਿਤ ਅਭਿਨੇਤਰੀ)
'ਜੌਨੀ ਮੇਰਾ ਨਾਮ' (1970) ਵਿੱਚ ਮਾਲਿਨੀ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 'ਅੰਦਾਜ਼' (1971) ਅਤੇ 'ਲਾਲ ਪੱਥਰ' (1971) ਵਰਗੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। 1972 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 'ਸੀਤਾ ਔਰ ਗੀਤਾ' ਵਿੱਚ ਧਰਮਿੰਦਰ ਅਤੇ ਸੰਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤੀਆਂ ਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸੰਨਿਆਸੀ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ, ਸ਼ੋਲੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮਾਲਿਨੀ ਅਤੇ ਧਰਮਿੰਦਰ ਨੇ ਸ਼ਰਾਫਤ, ਤੁਮ ਹਸੀਨ ਮੈਂ ਜਵਾਨ, ਨਯਾ ਜ਼ਮਾਨਾ, ਰਾਜਾ ਜਾਨੀ, ਸੀਤਾ ਔਰ ਗੀਤਾ, ਪੱਥਰ ਔਰ ਪਾਇਲ, ਦੋਸਤ (1974), ਸ਼ੋਲੇ (1975), ਚਰਸ, ਜੁਗਨੂੰ, ਆਜ਼ਾਦ (1978) ਅਤੇ ਦਿਲਲਗੀ (1978) ਸਮੇਤ 28 ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਅੰਦਾਜ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਮਹਿਬੂਬਾ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਹਵਾਲਦਾਰ ਵਰਗੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀਆਂ।
1980-1997 (ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ)
1980ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਲਿਨੀ ਨੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਨਸੀਬ, ਸੱਤੇ ਪੇ ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਪੂਤ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੇ ਬਜਟ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਫਲ ਸਾਬਤ ਹੋਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਮਾਂ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਂਧੀ ਤੂਫਾਨ, ਦੁਰਗਾ, ਰਾਮਕਲੀ, ਸੀਤਾਪੁਰ ਕੀ ਗੀਤਾ, ਏਕ ਚਾਦਰ ਮੈਲੀ ਸੀ, ਰਾਹੀਏ ਅਤੇ ਜਮਾਈ ਰਾਜਾ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀਰੋਇਨ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਧਰਮਿੰਦਰ ਨਾਲ ਉਸਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਲੀਬਾਬਾ ਔਰ 40 ਚੋਰ, ਬਗ਼ਾਵਤ, ਸਮਰਾਟ, ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨ, ਬਗਾਵਤ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਤਿਲਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਹ ਦਰਦ, ਬੰਦਿਸ਼, ਕੁਦਰਤ, ਹਮ ਦੋਨੋ, ਰਾਜਪੂਤ, ਬਾਬੂ, ਦੁਰਗਾ, ਸੀਤਾਪੁਰ ਕੀ ਗੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਪ ਕਾ ਅੰਤ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਬਣੀ ਰਹੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਮਾਮੂਲੀ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਸਨ।
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 1992 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦਿਲ ਆਸ਼ਨਾ ਹੈ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਵਿਆ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਮੋਹਿਨੀ (1995) ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਮਾਧੂ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੁਦੇਸ਼ ਬੇਰੀ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ, ਸਿਰਫ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। 1997 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵਿਨੋਦ ਖੰਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਿਮਾਲਯ ਪੁੱਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
2000-ਮੌਜੂਦਾ
ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਲਿਨੀ ਨੇ ਬਾਗਬਾਨ (2003) ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ 2006 ਦੀ ਫਿਲਮ ਬਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 2004 ਦੀ ਫਿਲਮ ਵੀਰ-ਜ਼ਾਰਾ ਅਤੇ 2007 ਦੀ ਫਿਲਮ 'ਲਾਗਾ ਚੁਨਾਰੀ ਮੇਂ ਦਾਗ' ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵੀ ਨਿਭਾਈਆਂ। 2010 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਾਥੀ ਅਨੁਭਵੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਰੇਖਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਦਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ 'ਟੈਲ ਮੀ ਓ ਖੁਦਾ' ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਧਰਮਿੰਦਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਈਸ਼ਾ ਦਿਓਲ ਦੋਵੇਂ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਉੱਤੇ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। 2017 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਵਿਜੇ ਰਾਜੇ ਸਿੰਧੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ 'ਏਕ ਥੀ ਰਾਣੀ ਐਸੀ ਭੀ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਨੋਦ ਖੰਨਾ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਸੀ, ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਖੰਨਾ ਦੀ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਗੁਲ ਬਹਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਫਿਲਮ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 2017 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਨਵੀਨਤਮ ਫਿਲਮ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਓ ਅਤੇ ਰਕੁਲ ਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸਨ। ਫਿਲਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 3 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ 27 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ।
2021 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ 52ਵੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਸਾਲ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਸ਼ਰੀਫ਼ ਕੁੰਜਾਹੀ
﻿ਸ਼ਰੀਫ਼ ਕੁੰਜਾਹੀ (13 ਮਈ 1914 - 20 ਜਨਵਰੀ 2007) ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸ਼ਾਇਰ ਤੇ ਲਿਖਾਰੀ ਸਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਹੌਰ ਵਿੱਚ 1973 ਤੋਂ 1980, ਨਵੇਂ ਸਥਾਪਤ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ।
ਪਹਿਲਾ ਜੀਵਨ
ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਮਈ 1914 ਨੂੰ, ਪਿੰਡ ਕੁੰਜਾਹ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਜਰਾਤ (ਪੰਜਾਬ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। 1930 ਵਿੱਚ ਕੁੰਜਾਹ ਤੋਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਤੇ ਜਿਹਲਮ ਤੋਂ ਇੰਟਰ ਕੀਤਾ। ਏਸ ਵੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਇਰੀ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਤੇ ਤਰੱਕੀ-ਪਸੰਦ ਤਹਿਰੀਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਮਦਰਦੀਆਂ ਸਨ। 1943 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਣਸ਼ੀ ਫ਼ਾਜ਼ਲ ਫ਼ਿਰ ਬੀ. ਏ. ਕੀਤੀ ਤੇ ਲਹੌਰ ਤੋਂ ਉਸਤਾਦ ਬਣਨ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਰਦੂ ਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਐਮ. ਏ. ਕੀਤੀ ਤੇ ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਅਟਕ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਲੱਗ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1914 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007
ਓਬਰਾਯ ਟਰਾਇਡੈਂਟ
ਓਬਰਾਯ ਅਤੇ ਟਰਾਇਡੈਂਟ ਪੰਜ ਸਿਤਾਰਾ ਦੇ ਦੋ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਓਬਰਾਯ ਹੋਟਲਸ ਅਤੇ ਰਿਜ਼ਾਰਟਸ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ I ਓਬਰਾਯ ਹੋਟਲਸ ਅਤੇ ਰਿਜ਼ਾਰਟਸ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ I ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕਠੇ ਇੱਕੋ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸਮੁਹਿਕ ਤੋਰ ਤੇ ਓਬਰਾਯ ਟਰਾਇਡੈਂਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I
ਓਬਰਾਯ ਹੋਟਲਸ ਤੇ ਰਿਜ਼ਾਰਟਸ ਅਤੇ ਟਰਾਇਡੈਂਟ ਹੋਟਲਸ ਮੁਮਬਈ ਵਿੱਚ ਨਰੀਮਨ ਪੋਇੰਟ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਤੋਰ ਤੇ ਦ ਓਬਰਾਯ ਮੁਮਬਈ ਅਤੇ ਟਰਾਇਡੈਂਟ, ਨਰੀਮਨ ਪੋਇੰਟ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਓਬਰਾਯ ਹੋਟਲਸ ਤੇ ਰਿਜ਼ਾਰਟਸ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਪਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਹੋਟਲਾਂ ਦੀ ਅਲੱਗ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ, ਪਰ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ I
ਇਹ ਹੋਟਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਓਬਰਾਯ ਟਾਵਰ/ਓਬਰਾਯ ਸ਼ੇਰਾਟਨ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸੀ I ਸਾਲ 2004 ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2008 ਤੱਕ, ਹਿਲਟਨ ਹੋਟਲ ਕੋਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਓਬਰਾਯ ਹੋਟਲਸ ਤੇ ਰਿਜ਼ਾਰਟਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਰਕੇਟਿੰਗ ਗੱਠਜੋੜ ਵੇਲੇ ਇਹ ਹੋਟਲ ਹਿਲਟਨ ਟਾਵਰਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ I ਅਪ੍ਰੈਲ 2008 ਵਿੱਚ, ਹੋਟਲ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਟਰਾਇਡੈਂਟ ਟਾਵਰਸ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ I
ਮਲਕੀਅਤ
ਓਬਰਾਯ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਕੁਲਪਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਪੀ.ਆਰ.ਐਸ ਓਬਰਾਯ ਕੋਲ ਈਆਇਐਚ ਲਿਮਟਡ ਦੇ ਬਹੁਮਤ ਵਿੱਚ 32.11% ਸ਼ੇਅਰ ਹਨ I ਹੋਟਲ ਕੋਨਗਲੋਮਰੇਟ ਲਈ ਸਿਗਰੇਟ, ਆਇਟੀਸੀ ਲਿਮਿਟੇਡ ਈਆਇਐਚ ਲਿਮਟਡ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 14.98% ਹਿਸੇ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ I ਆਇਟੀਸੀ ਲਿਮਿਟੇਡ ਵੱਲੋ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਓਬਰਾਯ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹਿਸਾ EIEIHਇ ਆਇ ਏਚ ਨੂੰ ਹਸਤਾੰਤਰਿਤ ਕਰ ਦਿਤਾ ਇਸ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦੀ ਵਿਕਰੀ 30 ਅਗਸਤ, 2010 ਨੂੰ 1,021 ਕਰੋੜ ਈਆਇਐਚ ਲਿਮਿਟੇਡ ਦੀ ਦੇਢੰਗ ਨਾਲ, ਜੋਕਿ ਇੰਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਦੀ ਕੀਮਤ 7,200 ਕਰੋੜ ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ I
ਨਵੰਬਰ 2008 ਆਤਂਕਵਾਦੀ ਹਮਲਾ
26 ਨਵੰਬਰ 2008 ਨੂੰ, ਦਾ ਓਬਰਾਯ, ਮੁਮਬਈ ਤੇ ਟਰਾਇਡੈਂਟ, ਨਰੀਮਨ ਪੋਇੰਟ ਆਂਤਕੀ ਸੰਗਠਨ ਵੱਲੋ 2008 ਮੁਮਬਈ ਹਮਲੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਚੁਨਿਆ ਗਿਆ I 3 ਦਿਨ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸਟਾਫ਼ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੇ 32 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ I
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਹੋਟਲ
ਦ ਪਲੇਜਰ ਆਫ ਦ ਟੈਕਸਟ
ਦ ਪਲੇਜਰ ਆਫ ਦ ਟੈਕਸਟ 1973 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਥ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਥ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ
ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ ਤਮਿਲਨਾਡੁ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਦੱਖਣ ਤਟ ਉੱਤੇ ਬਸਿਆ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ, ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦਾ ਸੰਗਮ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਿੰਨ ਸਾਗਰ ਆਪਣੇ ਵੱਖਰਾ ਰੰਗੀਂ ਵਲੋਂ ਸੁੰਦਰ ਛੇਵਾਂ ਖਿੰਡਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਖੀਰ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਬਸਿਆ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਲਾ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਬ ਸਾਗਰ, ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦਾ ਸੰਗਮਸ‍ਥਲ ਵੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਰਯਟਨ ਥਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਮਹਤਵ ਹੈ। ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਭਾਤ ਅਤੇ ਆਥਣ ਦਾ ਨਜਾਰਾ ਬੇਹੱਦ ਆਕਰਸ਼ਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤੇ ਫੈਲੇ ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੀ ਰੇਤ ਇਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਚੰਨ ਲਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੂਗਨਹਾਈਮ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਬੀਲਬਾਓ
ਗੂਗਨਹਾਈਮ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਬੀਲਬਾਓ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਹੈ ਜੋ ਬੀਲਬਾਓ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 18 ਅਕਤੂਬਰ 1997 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਨੂੰ ਕਨੇਡੀਅਨ-ਅਮਰੀਕਨ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਫਰੈਂਕ ਗੈਰੀ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਨੇਰਵੀਓਨ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਕੇ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਲੋਮਨ ਗੂਗਨਹਾਈਮ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅਨੇਕ ਅਜਾਇਬ-ਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ
ਇਤਿਹਾਸ
ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਚੋਲ, ਗੁਲਾਮ, ਪਾਂਡਿਅਨਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਸਮਾਰਕਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀ ਛਾਪ ਸਪਸ਼ਟ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਨਾਮ ਕੰਨ‍ਯਾਕੁਮਾਰੀ ਪੈਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਅਸੁਰ ਬਾਨਾਸੁਰਨ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕੁੰਵਾਰੀ ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਉਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਭਰਤ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਪੁਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਭਰਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਨੌਂ ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਦੱਖਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਉਸ ਦੀ ਪੁਤਰੀ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਪੂਰਣ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰੇ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਸ਼ਿਵ ਵਿਆਹ ਲਈ ਰਾਜੀ ਵੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਬਾਨਾਸੁਰਨ ਦੀ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹੱਤਿਆ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਾਨਾਸੁਰਨ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਚਲਾ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ। ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦੇਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਵੇਂਗੀ। ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬਾਨਾਸੁਰਨ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਅੱਗੇ ਚਲਕੇ ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੀ ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਅੰਮਨ ਮੰਦਿਰ
ਸਾਗਰ ਦੇ ਮੁਹਾਨੇ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮੰਦਿਰ ਹੈ ਜੋ ਪਾਰਬਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਹੈ। ਮੰਦਿਰ ਤਿੰਨਾਂ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਗਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ ਸਵਰਗ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਭਕਤਗਣ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤ੍ਰਿਵੇਂਣੀ ਸੰਗਮ ਵਿੱਚ ਡੁਬਕੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਖੱਬੇ ਵੱਲ 500 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਪਰਵੇਸ਼ ਦਵਾਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਦੇਵੀ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਲੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ ਇਸਨੂੰ ਲਾਇਟਹਾਉਸ ਸੱਮਝਣ ਦੀ ਭੁੱਲ ਕਰ ਬੈਠਦੇ ਹੈ ਅਤੇ ਜਹਾਜ ਨੂੰ ਕੰਡੇ ਕਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਦੁਰਘਟਨਾਗਰਸ‍ਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗਾਂਧੀ ਸਮਾਰਕ
ਇਹ ਸਮਾਰਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਿਤਾ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਹੈ। ਇਹੀ ਉੱਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਚਿਤਾ ਦੀ ਰਾਖ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਾਰਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1956 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ 1937 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਆਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮ੍ਰਤ‍ਯੁ ∞ ਦੇ ਬਾਅਦ 1948 ਵਿੱਚ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਥੀਆਂ ਵਿਸਰਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਮਾਰਕ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਡਿਜਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਉਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਰਾਖ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤੀਰੂਵੱਲੁਵਰ ਮੂਰਤੀ
ਥਿਰੂੱਕੁਰਲ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਅਮਰ ਤਮਿਲ ਕਵੀ ਤੀਰੂਵੱਲੁਵਰ ਦੀ ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਪਰਿਅਟਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਲੁਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। 38 ਫੀਟ ਉੱਚੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਮਾ 95 ਫੀਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਕੁਲ ਉਂਚਾਈ 133 ਫੀਟ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਭਾਰ 2000 ਟਨ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੁਲ 1283 ਪੱਥਰ ਦੇ ਟੁਕੜੋਂ ਦਾ ਵਰਤੋ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਰਾਕ ਮੇਮੋਰਿਅਲ
ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਿਅਟਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਵਿਤਰ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਰਾਕ ਮੇਮੋਰਿਅਲ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 1970 ਵਿੱਚ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਨੇ ਗਹਨ ਧਿਆਨ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ਰੀਪਦ ਪਰਾਈ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਵੀ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਛਪੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮਾਰਕ ਦੇ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਮੰਡਪਮ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਪਦ ਮੰਡਪਮ ਨਾਮਕ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇ ਹਨ।
ਸੁਚਿੰਦਰਮ
ਇਹ ਛੋਟਾ - ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 12 ਕਿਮੀ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਥਾਨੁਮਲਾਇਨ ਮੰਦਿਰ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਸ‍ਥਾਪਿਤ ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਛੇ ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਂਚੀ ਮੂਰਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੈ। ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗਰਭਗ੍ਰਹ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼‍ਣੁ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਜੋਕਿ ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਰਚਣਹਾਰ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸ‍ਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨੌਵੀਆਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਭਿਲੇਖ ਵੀ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਨਾਗਰਾਜ ਮੰਦਿਰ
ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਤੋਂ 20 ਕਿਮੀ ਦੂਰ ਨਗਰਕੋਲ ਦਾ ਨਾਗਰਾਜ ਮੰਦਿਰ ਨਾਗ ਦੇਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਮੰਦਿਰ ਵੀ ਹਨ। ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਵਾਰ ਚੀਨ ਦੀ ਬੁੱਧ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਕਾਰੀਗਰੀ ਦੀ ਯਾਦ ਦਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਲਵੰਡੀ ਕੋਕਾ
ਤਲਵੰਡੀ ਕੋਕਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ
ਪਦਮਾਨਭਾਪੁਰਮ ਮਹਲ
ਪਦਮਾਨਭਾਪੁਰਮ ਮਹਲ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਵੇਲੀਆਂ ਤਰਾਵਨਕੋਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਵਾਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਹਵੇਲੀਆਂ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੋਣ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਵਲੋਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ 45 ਕਿਮੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਲ ਕੇਰਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ।
ਤਲਵੰਡੀ ਕੋਕਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ
ਕੋਰਟਾਲਮ ਝਰਨਾ
ਇਹ ਝਰਨਾ 167 ਮੀਟਰ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਇਸ ਝਰਨੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਔਸ਼ਧੀਏ ਗੁਣਾਂ ਵਲੋਂ ਯੁਕਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਤੋਂ 137 ਕਿਮੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਤੀਰੂਚੇਂਦੂਰ
85 ਕਿਮੀ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਤੀਰੂਚੇਂਦੂਰ ਦੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਮੰਦਿਰ ਭਗਵਾਨ ਸੁਬਰਮੰਣਿਇਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਹਨ। ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸੁਬਰਮੰਣਿਇਮ ਦੇ 6 ਨਿਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਦਇਗਿਰੀ ਕਿਲਾ
ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਤੋਂ 34 ਕਿਮੀ ਦੂਰ ਇਹ ਕਿਲਾ ਰਾਜਾ ਮਰਤਡ ਵਰਮਾ ਦੁਆਰਾ 1729 - 1758 ਈ ਦੌਰਾਨ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਦੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਯੂਰਪੀ ਦੋਸਤ ਜਨਰਲ ਡੀ ਲਿਨੋਏ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਵੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਭੀਖਾ ਨੰਗਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਟੇਡੀਓ ਓਲੰਪਿਕੋ
ਸਟੇਡੀਓ ਓਲੰਪਿਕੋ, ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਮ, ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਏ. ਏਸ. ਰੋਮਾ ਅਤੇ ਐੱਸ. ਐੱਸ. ਲੇਜ਼ੀਓ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 70,634 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਟਲੀ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਸ਼ਿਵਗੰਗਾ ਜ਼ਿਲਾ
ਸ਼ਿਵਗੰਗਾ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸ਼ਿਵਗੰਗਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਕਰਾਈਕੁੜੀ
ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਸ਼ਿਵਗੰਗਾ ਜ਼ਿਲੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਕਰਾਈਕੁੜੀ ਅਲਗੱਪਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ । ਇੱਥੇ ਪੁੱਜਣ ਲਈ ਤੀਰੁੱਚਾਪੱਲੀ ਤੋਂ ਰੇਲ ਅਤੇ ਸੜਕ ਦੋਨਾਂ ਰਸਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਮਦੁਰਾਈ ਤੋਂ ਸੜਕ ਰਸਤੇ ਹੀ ਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਤਮਿਲਨਾਡੁ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ । ਇੱਥੇ ਪੁੱਜਣ ਲਈ ਤੀਰੁੱਚਰਾਪੱਲੀ ਉੱਤਰ ਕੇ ਲੱਗਭੱਗ 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੜਕ ਅਤੇ ਰੇਲ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਅੱਪੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਮਦੁਰਾਈ ਤੋਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਸੜਕ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਅੱਪੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਇੱਥੇ ਦਾ ਅਲਗੱਪਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੈ । ਕਰਾਈਕੁੜੀ ਤੋਂ ਲੱਗਭੱਗ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਪਿਲਿਆਪੱਟੀ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਹੈ । ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ । ਇਸ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੇਂਦਰ ਹੈ । ਇੱਥੇ ਰੁਕਣ ਲਈ ਕਈ ਹੋਟਲ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਣ ਲਈ ਘੱਟ ਕਿਰਾਏ ਉੱਤੇ ਕਮਰੇ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
ਲੋਮੇ
ਲੋਮੇ, ਜਿਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 837,437 ਹੈ (ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਅਬਾਦੀ 1,570,283 ), ਟੋਗੋ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਨੀ ਦੀ ਖਾੜੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਕਾਫ਼ੀ, ਕੋਕੋ, ਖੋਪਾ ਅਤੇ ਤਾੜ ਦੀਆਂ ਗਿਰੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਤੇਲ-ਸੋਧਕ ਕਾਰਖ਼ਾਨਾ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੋਗੋ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਭਟੋਲੀ
ਭਟੋਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 31 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 142 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 78 ਮਰਦ ਅਤੇ 64 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 821 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਘੱਟ, 818 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 73.77% ਸੀ।  ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 79.10% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ  67.27% ਹੈ।
2019 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਗਰੁੱਪ ਸਟੇਜ
ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਗਰੁੱਪ ਸਟੇਜ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਰਾਊਂਡ-ਰੌਬਿਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਦੂਜੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 9 ਟੀਮਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਮੈਚ ਖੇਡਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ 45 ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਟੀਮ 9 ਮੈਚ ਖੇਡੇਗੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ 4 ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਅੰਕ-ਤਾਲਿਕਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨਾੱਕ-ਆਊਟ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਮਿਲੇਗੀ। ਅਜਿਹਾ ਫਾਰਮੈਟ 1992 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ 10 ਦੀ ਬਜਾਏ 9 ਟੀਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।
ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ
ਇਅਨ ਗੂਲਡ ਦਾ ਅੰਪਾਇਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਆਖਰੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ
ਛ
ਛ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਰਣ ਮਾਲਾ ਦਾ ਬਾਰਵਾਂ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਰਣ ਮਾਲਾ
ਅਰਵਿੰਦ ਦੇਸਾਈ ਕੀ ਅਜੀਬ ਦਾਸਤਾਨ
ਪਲਾਟ
ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਤਰ ਅਰਵਿੰਦ ਦੇਸਾਈ ਹੈਂਡੀਕਰਾਫਟ ਦੁਕਾਨ ਦਾ ਮਾਲਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਮੀਰ ਬਾਪ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਰਵਿੰਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਐਨਐਫਡੀਸੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਬੈਸਟ ਫ਼ਿਲਮ ਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸਤੇਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀ
ਸਟੇਗੀਨੋਗ੍ਰਾਫੀ (/ˌstɛɡəˈnɒɡrəfi/ ਸਟੇ-ਗੀ-ਨੋ-ਗ੍ਰਾਫੀ) ਇੱਕ ਫਾਈਲ, ਸੁਨੇਹਾ, ਚਿੱਤਰ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਫਾਈਲ, ਸੰਦੇਸ਼, ਚਿੱਤਰ ਜਾਂ ਵੀਡਿਓ ਦੇ ਅੰਦਰ ਛੁਪਾਉਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਟੇਗੀਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਨਿਊ ਲੈਟਿਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸਟੇਗੀਨੋਗ੍ਰਾਫੀਆਂ (steganographia) ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਸਟੇਗਨੋਸ (στεγανός), ਭਾਵ " ਟੱਕੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਛੁਪੇ ਹੋਏ", ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਫੀਆ (γραφή) ਭਾਵ "ਲਿਖਣਾ" ਦਾ ਜੋੜ ਹੈ।
ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਦਰਜ ਵਰਤੋਂ 1499 ਵਿੱਚ ਜੋਹਾਨਸ ਟ੍ਰਾਈਥਮੀਅਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਟੀਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀਆ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਕ੍ਰੈਪਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਉੱਤੇ ਇਕਉਪਚਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਦੂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਜੋਂ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਲੁਕਵੇਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦਿਖਦੇ ਹਨ (ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੇ ਹਨ) ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਿੱਤਰ, ਲੇਖ, ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਵਰ ਟੈਕਸਟ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁਨੇਹਾ ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਪੱਤਰ ਦੀਆਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਦਿੱਖ ਸਿਆਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਗੁਪਤ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਉਹ ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁੰਜੀ-ਨਿਰਭਰ ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਕੇਰਕਫਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਫਾਈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡਿਜੀਟਲ ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਪਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਕੋਡਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਫਾਈਲ, ਚਿੱਤਰ ਫਾਈਲ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ। ਮੀਡੀਆ ਫਾਈਲਾਂ ਆਪਣੇ ਅਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਇਹ ਭੇਜਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਚਿੱਤਰ ਫਾਈਲ ਨਾਲ ਅਰੰਭ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਣਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ ਲਈ ਹਰੇਕ ਸੌ ਪਿਕਸਲ ਦੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤਬਦੀਲੀ ਇੰਨੀ ਸੂਖਮ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਦੀ ਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb|1591 ਵਿੱਚ <a href="./ ਜੋਹਾਨਸ ਟ੍ਰੀਥੀਮੀਅਸ " rel="mw:WikiLink" data-linkid="33" data-cx="{&quot;adapted&quot;:false,&quot;sourceTitle&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Johannes Trithemius&quot;,&quot;thumbnail&quot;:{&quot;source&quot;:&quot;http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Trithemiusmoredetail.jpg/68px-Trithemiusmoredetail.jpg&quot;,&quot;width&quot;:68,&quot;height&quot;:80},&quot;description&quot;:&quot;German writer&quot;,&quot;pageprops&quot;:{&quot;wikibase_item&quot;:&quot;Q60178&quot;},&quot;pagelanguage&quot;:&quot;en&quot;},&quot;targetFrom&quot;:&quot;mt&quot;}" class="cx-link" id="mwLg" title=" ਜੋਹਾਨਸ ਟ੍ਰੀਥੀਮੀਅਸ ">ਡਾ ਯੂਹੰਨਾ ਡੀ</a> ਦੇ ਵਲੋਂ ਜੋਹਾਨੀਸ ਟ੍ਰੀਥੇਮਿਊਸ ਦੇ ਸਤੇਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀਆਂ ਚਾਰਟ ਦੀ ਨਕਲ ਸਟੈਗਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵਰਤੋਂ 440 ਬੀ ਸੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਭੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਹੇਰੋਡਾਟਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਹਿਸਟੀਅਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਰਿਸਟਾਗੌਰਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ, ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸੇਵਕ ਦਾ ਸਿਰ ਸ਼ੇਵ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਖੋਪੜੀ ਉੱਤੇ ਸੁਨੇਹੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਕੇ ਭੇਜਿਆ, ਫਿਰ ਹਦਾਇਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਰਾਹ ਓਹਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਬਾਲ ਉੱਘਣ ਵੱਜੋ ਭੇਜਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡੀਮਰੈਟਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਧੂਮੱਖੀ ਦੀ ਸਤਹ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਮੋਮ ਦੀ ਗੋਲੀ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਹਮਾਇਤ 'ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਤਰਹਾ ਲਿਖ ਕੇ ਯੂਨਾਨ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਭੇਜੀ। ਮੋਮ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਫਿਰ ਲਿਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਤਹਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ਾਰਟਹੈਂਡ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਇਹਦੇ ਕੰਮ ਪੋਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿਚ, ਜੋਹਾਨਸ ਟ੍ਰਾਈਥਮੀਅਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਖੌਤੀ " ਐਵ-ਮਾਰੀਆ-ਸਿਫਰ " ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਰੱਬ ਦੀ ਇੱਕ ਲੈਟਿਨ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ "ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੇਪੀਐਨਟੀਸੀਮਸ ਕਨਸਰੁਅੰਸ ਐਂਜਿਲਿਕਾ ਡੈਫਰਟ ਨੋਬਿਸ ਚਰਿਤਸ ਪੋਟੇਂਟੀਸਿਮੀ ਕਰੀਏਟਰਿਸ ਦੇ ਲਈ " ਛਾਪਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ''ਵੀ.ਸੀ.ਪੀ.ਡੀ.ਆਈ.ਏ. ਵੀ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ।''
ਨਿਕੋਲਾਈ ਚੇਰਨੀਸ਼ੇਵਸਕੀ
ਨਿਕੋਲਾਈ ਗਵਰੀਲੋਵਿਚ ਚੇਰਨੀਸ਼ੇਵਸਕੀ (ਰੂਸੀ: Никола́й Гаври́лович Черныше́вский, 12 ਜੁਲਾਈ 1828 – 17 ਅਕਤੂਬਰ 1889) ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਜਮਹੂਰੀਅਤਪਸੰਦ, ਭੌਤਿਕਵਾਦੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ ਸੀ (ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਯੁਟੋਪੀਆਈ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਖਿਆਲ ਕਰਦੇ ਹਨ)।ਉਹ 1860ਵਿਆਂ ਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਜਮਹੂਰੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਆਗੂ ਸੀ ਅਤੇ ਲੈਨਿਨ, ਐਮਾ ਗੋਲਡਮਾਨ ਅਤੇ ਸੇਰਬੀਆਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਵੈਤੋਜ਼ਾਰ ਮਾਰਕੋਵਿਚ (Svetozar Marković) ਉਸ ਤੋਂ ਡੂੰਘੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹਨ।
ਕੀ ਕਰਨਾ ਲੋੜੀਏ
thumb|200px|ਮੂਲ ਰੂਸੀ:  (Что делать, ਗੁਰਮੁਖੀ:ਸ਼ਤੋ ਦੇਲਾਤ), 1905 ਅਡੀਸ਼ਨ ਦਾ ਟਾਈਟਲ ਪੰਨਾ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਚੁਨੀਂਦਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਲੈਨਿਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਰਹਮੇਤੋਵ, ਲੋਪੁਖੋਵ ਅਤੇ ਕਿਰਤਾਨੇਵ ਵਰਗੇ ਉਦਾੱਤ ਨਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਨਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਨੂੰ ਨਿਰੂਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, “ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੱਚ ਨੂੰ ਚੇਰਨੀਸ਼ੇਵਸਕੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ਦੀ ਮੂਲ ਕਸੌਟੀ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਨਾਵਲ ਇਸ ਕਸੌਟੀ ਉੱਤੇ ਖਰਾ ਉਤਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਲਕਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੱਚੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀ ਮਾਨਵੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਨੀਤਕ, ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਨਾਵਲ…ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਪਿਆਰ-ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਨਾਵਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੱਚੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਜੋ ਇਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲੀ, ਸੱਚਾ ਪਿਆਰ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸ ਚੀਜ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਮਨਪਰਚਾਵੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨਸ਼ੀਲ ਪਾਠਕ ਲਈ ਹੈ।”
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਜੁਝਾਰਵਾਦੀ ਰਚਨਾ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਕਸਲਵਾਦੀ ਲਹਿਰ
ਨਕਸਲਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਜਨਮ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ,ਪਰੰਤੂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਹਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ 1968 ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।ਕਿਸੇ ਵਿਦਵਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਖੜੋਤ,1967ਵਿਚ ਬਣੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂਦੀ ਅਸਫਲਤਾ, ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟੀ ਰਾਹ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਨਾ,ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ,ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਰਹੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਨਾਕਾਫੀ,ਉਹ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ,ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਕਸਲਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਰਾਹ ਮੌਕਾ ਕੀਤਾ।ਇਸ ਲਹਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ,ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ,ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਉੱਪਰ ਪਿਆ।
ਜੁਝਾਰਵਾਦੀ ਕਵਿਤਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਸ ਲਹਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਉਪਰ ਪਿਆ।ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਕਸਲੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਵਰਗ-ਆਧਾਰ ਗ਼ਰੀਬ ਕਿਸਾਨੀ ਦਾ ਸੀ ਤੇ ਕਿਸਾਨੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਰਾਜਸੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਰਸੇ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ,ਭਾਵੇਂ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਲੋਕ ਧਰਮੀ ਰੂਪ ਲੋਕ ਰੁਮਾਂਸ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਭੇਦ ਹੈ।
ਪਾਸ਼
ਪਾਸ਼ ਨੂੰ ਜੁਝਾਰੂ ਵਿਰੋਧੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੁਰ ਆਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇ ਅਤੇ ਰੂਪ ਪੱਖੋਂ ਵਿਦਰੋਹ ਹੈ।ਇਕ ਵਿਦਵਾਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ"ਪਾਸ਼ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪੁਰਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਰੁੱਧ ਹੀ ਵਿਦਰੋਹ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਤੇ ਕਾਵਿ ਰੂਪਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵੀ ਵਿਦਰੋਹ ਸੀ।ਇਸੇ ਲਈ ਪਾਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਲਈ ਨਵੇਂ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।"
ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾਸ਼ ਨੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਉਪਰ ਸਿੱਧੀ ਚੋਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਮਾਜਿਕ ਕਰਤੱਵ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਨਿਭਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਧਰੋਹ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਇਹ ਲਿਖਦਾ: ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਕਰਾਂ ਦੇ ਢੀਮਾ ਹੋ ਜਾਂ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਟੋਕਰਾ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਹੈ
ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ
ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ ਉਹ ਕਵੀ ਹੈ,ਜੋ ਨਿਸੰਗ ਹੋ ਕੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਠੇਕੇਦਾਰ ਨੂੰ ਵੰਗਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਠੀਕ ਤਰਾਂ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਸ਼ਾਵਾਂ ਠੀਕ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ।ਉਹ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਵਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ,ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਜਰੂਰੀ ਹੈ: ਸ਼ਬਦ ਤਾਂ ਕਹੇ ਜਾ ਚੁਕੇ ਹਨ ਸਾਥੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਅਤੇ ਅ ਸਾਥੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਦੇ।
ਦਰਸ਼ਨ ਖਟਕੜ
ਦਰਸ਼ਨ ਖਟਕੜ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜੁਝਾਰੂ ਕਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਅੰਦਰ ਰਲੀ ਰੋਸ ਦੀ ਸੁਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਭਾਰਿਆ ਹੈ।ਉਹ ਇੱਕ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਯਾਰ ਸਾਡੇ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਆਪਣਾ ਕੁਝ ਵੀ ਵੰਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਚ ਤਾਂ ਦਸ ਸੀਸ ਤਲੀ'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਟਿਕਦਾ ਹੈ।
ਹਰਭਜਨ ਹਲਵਾਰਵੀ
ਹਰਭਜਨ ਹਲਵਾਰਵੀ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਵੀ ਹੈ,ਜਿਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਅੰਦਰ ਭਾਰੀ ਰੋਸ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ ਕਦਰਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ।ਉਹ ਸਮਾਜ ਅੰਦਰ ਭਾਰੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਉਹ ਇੰਨੇ ਜ਼ੋਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਵੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਅੰਦਰ ਵਿਦਰੋਹ ਦੀ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਵਨਾ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਆ ਗਈ।ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈ: ਉਹ ਜੰਮਣਾ ਵੀ ਕਾਹਦਾ ਜੰਮਣਾ ਉਹ ਜੀਣਾ ਵੀ ਕੀ ਜੀਣਾ ਜੇ ਨਾ ਖਾਵੇ ਲਹੂ ਉਬਾਲਾ ਜੇ ਨਾ ਬੋਲੇ ਫਰਕੇ।