cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਅਨੀਤਾ ਮਾਰਕਸ
ਹਵਾਲੇ
https://www.facebook.com/pages/Anita-Marks/254255777942192
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਭੂਟਾਨ 2012 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ
ਭੂਟਾਨ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2012 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ 27 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ 12 ਅਗਸਤ 2012 ਤਕ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਨੇ 1984 ਦੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਗਾਈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਵਫ਼ਦ ਵਿੱਚ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਸ਼ੇਰਬ ਜ਼ਾਮ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਕੁੰਜਾਂਗ ਚੋਡੇਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਜੈਮ ਉਦਘਾਟਨ ਅਤੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਝੰਡਾ ਧਾਰਕ ਰਿਹਾ। ਭੂਟਾਨ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਐਥਲੀਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਈਵੈਂਟਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਉਂਡ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਿਆ। ਭੂਟਾਨ, 2012 ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਔਰਤ-ਟੀਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਭੂਟਾਨ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਦੇਸ਼, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ 1984 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕਸ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ 2012 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਰਮਿਆਨ ਅੱਠ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭੁਟਾਨੀ ਅਥਲੀਟ ਸਪੇਨ ਦੇ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਵਿੱਚ 1984 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕਸ ਅਤੇ 1992 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕਸ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਹੈ।, ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੂਟਾਨੀ ਅਥਲੀਟ ਕਦੇ ਤਗਮਾ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਿਆ। ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਦੋ ਐਥਲੀਟਾਂ ਨੇ ਲੰਡਨ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ; ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰਬ ਜ਼ਾਮ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਰਾਈਫਲ ਵਿੱਚ ਕੁੰਜਾਂਗ ਚੋਡੇਨ।  ਜ਼ੈਮ ਨੇ ਤਿਕੋਣੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵਾਈਲਡ ਕਾਰਡ ਕਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ। ਚੋਡੇਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਾਖਲੇ ਲਈ ਵਾਈਲਡ ਕਾਰਡ ਕਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਐਥਲੀਟ ਆਪਣੇ ਕੋਚ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨ। ਭੂਟਾਨ, ਚਾਡ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਿਰਫ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2012 ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਔਰਤ ਐਥਲੀਟਾਂ ਸਨ।
ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ
right|thumb|250x250px| [[ਲੌਰਡਸ|ਲਾਰਡਸ ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਾਮ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ]] 2012 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰਬ ਜ਼ੈਮ ਦਾ ਓਲੰਪਿਕ ਡੈਬਿਓ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਦਘਾਟਨ ਅਤੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਝੰਡਾ ਧਾਰਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਤਿਕੋਣੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵਾਈਲਡਕਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ। ਗੇਮਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਇਟਰਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਓ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਨਾਲੋਂ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।" ਜ਼ਾਮ ਨੇ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ। 2012 ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਰਡਸ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਗਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਨ। ਜ਼ੈਮ ਨੇ 27 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਰੈਂਕਿੰਗ ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ, 589 ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ 64 ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਵਿਚੋਂ 61 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਕੀ ਬੋ-ਬਾਏ ਨਾਲੋਂ 82 ਅੰਕ ਘੱਟ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਜ਼ੈਮ ਨੇ 64 ਦੇ ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਰੈਂਕਿੰਗ ਦੇ ਐਥਲੀਟ ਅਮਰੀਕੀ ਖਟੁਨਾ ਲੋਰੀਗ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਲੋਰੀਗ ਨੇ ਜ਼ੈਮ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸੈੱਟਾਂ ਤੋਂ ਹਰਾ ਕੇ ਲਗਭਗ ਛੇ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਜ਼ੈਮ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪਸੰਦ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕਿੰਗ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਸੀ ਜੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵੇਖਣ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ, "ਅਤੇ ਉਹ," ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਲੰਡਨ ਆਵਾਂਗਾ, ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਿਉ। ਇਹ ਬੱਸ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਓਲੰਪਿਕ ਉਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ। ”
ਸ਼ੂਟਿੰਗ
ਕੁੰਜਾਂਗ ਚੋਡੇਨ ਨੇ 2012 ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਤ੍ਰਿਪਤਾਹੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵਾਈਲਡ ਕਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਰਾਈਫਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ। ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੋਡੇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, “ਭੂਟਾਨ ਸਿਰਫ 700,000 ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦਬਾਅ ਹੈ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੌਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਵਧੀਆ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। " ਚੋਡੇਨ ਨੇ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ। 28 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਚੋਡੇਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਈਵੈਂਟ ਦੇ ਯੋਗਤਾ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ 381 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਸਕੋਰ ਨਾਲ 56 ਐਥਲੀਟਾਂ ਵਿਚੋਂ 56 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਬਰਾਬਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਐਥਲੀਟ ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਸਿਲਵੀਆ ਬੋਗੈਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਯੀ ਸਿਲਿੰਗ ਨੇ 18 ਅੰਕ ਘੱਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਚੋਡੇਨ ਨੇ ਚੈੱਕ ਕਟੇਨੀਨਾ ਇਮੂਨਸ ਨਾਲੋਂ 16 ਅੰਕ ਘੱਟ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜੋ ਫਾਈਨਲ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਕੋਰਿੰਗ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੁਆਲੀਫਾਈਂਗ ਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਇਆ। ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੌਏਟਰਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਓ ਵਿੱਚ ਚੋਡੇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਸਦਾ ਅਨੰਦ ਲਿਆ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਬਣਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2019 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਨੀਲੋਤਪਾਲ ਮ੍ਰਿਣਾਲ
ਨੀਲੋਤਪਾਲ ਮ੍ਰਿਣਾਲ (ਜਨਮ 25 ਦਸੰਬਰ 1984) ਝਾਰਖੰਡ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ, ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਡਾਰਕ ਹਾਰਸ, ਔਗੜ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਾਵਲ ਯਾਰ ਜਾਦੂਗਰ ਲਈ ਧਿਆਨ ਖਿਚਿਆ ਹੈ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਮ੍ਰਿਣਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਦਸੰਬਰ 1984 ਨੂੰ ਦੁਮਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨੋਨੀਹਾਟ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਕਾਲਜ, ਰਾਂਚੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ 2008 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਅਲਾਵਲਵਾਲਾ
ਅਲਾਵਲਵਾਲਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਉਪ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਤੋਂ 13 kmਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਤੋਂ 53 km ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆ ਦੁਆਰਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਸਰਪੰਚ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਬਾਦੀ
[needs update] ਭਾਰਤ ਦੀ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 83 ਘਰ ਹਨ ਅਤੇ 427 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 231 ਪੁਰਸ਼ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ 196 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ 18 ਲੋਕ ਹੀ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਹਨ। ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਕੋਈ ਆਬਾਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰੰਗ਼ੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰੀਮਾ ਰਾਕੇਸ਼ ਨਾਥ
ਰੀਮਾ ਰਾਕੇਸ਼ ਨਾਥ ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਲੇਖਕ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ ਜੋ ਗੋਲਡਨ ਜੁਬਲੀ ਫਿਲਮ ਸਾਜਨ (1991) ਦੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਉਸ ਸਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ ਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫਿਲਮਾਂ ਆਰਜ਼ੂ ਅਤੇ ਹਮ ਤੁਮਹਾਰੇ ਹੈ ਸਨਮ । ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਮੁਹੱਬਤ (1997) ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਹ ਅਦਾਕਾਰ ਡੀਕੇ ਸਪਰੂ ਅਤੇ ਹੇਮਵਤੀ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਤੇਜ ਸਪਰੂ ਅਤੇ ਭੈਣ ਪ੍ਰੀਤੀ ਸਪਰੂ ਦੋਵੇਂ ਅਦਾਕਾਰ ਹਨ। ਰੀਮਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨਿਰਮਾਤਾ ਰਾਕੇਸ਼ ਨਾਥ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਥ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੋਨਲਬੇਨ ਪਟੇਲ
ਸੋਨਲਬੇਨ ਮਨੁਭਾਈ ਪਟੇਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sonalben Manubhai Patel) ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੈਰਾ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰਨ ਅਤੇ ਵਿਰਾਮਗਾਮ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਕਲਾਸ 3 ਪੈਰਾ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਟੋਕੀਓ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ 2020 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਡੈਬਿਊ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਬਲਾਇੰਡ ਪੀਪਲਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਲਖੀਆ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕੋਚ ਨਿਲਯ ਵਿਆਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, 2022 ਦੀਆਂ ਬਰਮਿੰਘਮ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਸੂ ਬੇਲੀ ਖਿਡਾਰਨ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਜਦੋਂ ਉਹ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੋਲੀਓ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 90% ਅਪਾਹਜਤਾ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੱਲੀ ਸੱਗੂ
ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ "ਬੱਲੀ" ਸੱਗੂ (ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਪੰਜਾਬੀ : بلجیت سنگھ سگو, ਜਨਮ 19 ਮਈ 1964) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼-ਭਾਰਤੀ ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਡੀਜੇ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਸੱਗੂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਬਰਮਿੰਘਮ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਯੂਕੇ/ਬੈਲਜੀਅਮ-ਅਧਾਰਤ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕੰਪਨੀ, ਫਰੈਸ਼ ਡੋਪ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਹੈ।
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਸੱਗੂ ਬਰਮਿੰਘਮ ਦੇ ਬਾਲਸਾਲ ਹੀਥ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸਮਿੰਦਰ ਸੱਗੂ ਨੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਦ ਮੁਸਾਫਿਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਖੁਦਰਾ ਸੰਗੀਤ ਆਊਟਲੈਟ ਚਲਾਇਆ।
ਆਪਣੀ ਅੱਲ੍ਹੜ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਸੱਗੂ ਦੀ ਰੇਗੇ, ਸੋਲ ਅਤੇ ਡਿਸਕੋ ਲਈ ਇੱਕ ਰੁਚੀ ਵਧ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਾਲ ਦੋਸਤਾਂ ਲਈ ਮਿਕਸ-ਟੇਪ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਡੀ-ਜੇ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਰੇਲੂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਹਿਪ ਹੌਪ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
1989 ਵਿੱਚ, ਓਰੀਐਂਟਲ ਸਟਾਰ ਏਜੰਸੀਆਂ, ਯੂਕੇ ਅਧਾਰਤ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਹੇ ਜਮਾਲੋ" ਨਾਮਕ ਪੰਜਾਬੀ ਟਰੈਕ ਰੀਮਿਕਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਸਿੰਗਲ ਹਿੱਟ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੱਗੂ ਆਪਣੇ ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਇਨ-ਹਾਊਸ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਵਜੋਂ ਓਐਸਏ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ, ਵ੍ਹਮ ਬਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਸੀਕਵਲ, ਵ੍ਹਮ ਬਮ 2 ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰ ਕ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸੱਗੂ ਦਾ 1991 ਵਿੱਚ ਮੈਜਿਕ ਟਚ ' ਤੇ ਨੁਸਰਤ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਸੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਾਣੀ ਚੈਟਰਜੀ
ਸਬੀਹਾ ਸ਼ੇਖ (ਜਨਮ 3 ਨਵੰਬਰ 1979), ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਣੀ ਚੈਟਰਜੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੋਜਪੁਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਸੁਰਾ ਵੱਡਾ ਪੈਸੇਵਾਲਾ, ਸੀਤਾ, ਦੇਵਰਾ ਵੱਡਾ ਸਤਵੇਲਾ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਨੰਬਰ 786 ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2020 ਦੀ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਮਸਤਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਚੈਟਰਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਨਵੰਬਰ 1979 ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸਬੀਹਾ ਸ਼ੇਖ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੁੰਗਰੇਸ਼ਵਰ ਅਕੈਡਮੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਵਸਈ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।ਰਾਣੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਬੀਹਾ ਸ਼ੇਖ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਕਾਰਨ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "2004 ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇੱਕ ਭੋਜਪੁਰੀ ਫਿਲਮ  'ਸਸੁਰਾ ਵੱਡਾ ਪੈਸਾਵਾਲਾ' ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਝੁਕਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸ਼ੂਟ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਮੇਰਾ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਸ਼ੂਟ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਭੀੜ ਵੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੇਰਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਸੀਨ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਰਾਣੀ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਉਪਨਾਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੋਚ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਚੈਟਰਜੀ ਨੂੰ ਰਾਣੀ ਮੁਖਰਜੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ"
ਰਾਣੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਨਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਵਜੋਂ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਸੱਚਮੁੱਚ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਲੱਗਿਆ। ਫਿਲਮ 'ਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਨੋਜ ਤਿਵਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਕਾਫੀ ਹਿੱਟ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਅਸਲ 'ਚ ਕਈ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਏ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਭੋਜਪੁਰੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਬਣ ਗਈ।''
ਕੈਰੀਅਰ
ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ 2003 ਦੇ ਭੋਜਪੁਰੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਡਰਾਮੇ ਸਸੁਰਾ ਵੱਡਾ ਪੈਸੇਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਮਨੋਜ ਤਿਵਾਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਇਹ ਫਿਲਮ 2004 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸਫਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ ਬੰਧਨ ਟੁਟੇ ਨਾ (2005), ਦਾਮਾਦ ਜੀ (2006) ਅਤੇ ਮੁੰਨਾ ਪਾਂਡੇ ਬੇਰੋਜ਼ਗਰ (2007) ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਨੀਬਾਈ ਨੌਟੰਕੀ ਵਾਲੀ (2009) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਦੇਵਰਾ ਵੱਡਾ ਸਤਵੇਲਾ (2010) ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
2013 ਵਿੱਚ ਛੇਵੇਂ ਭੋਜਪੁਰੀ ਅਵਾਰਡਾਂ ਨੇ ਚੈਟਰਜੀ ਨੂੰ ਨਾਗਿਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਸਾਲ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਰਾਣੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਆਸਰਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ, ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਐਮਐਕਸ ਪਲੇਅਰ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਮਸਤਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੂਕੂ ਐਪ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਰਾਣੀ ਕਾ ਰਾਜਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਅਲੀਵਾਲ ਜੱਟਾਂ
ਅਲੀਵਾਲ ਜੱਟਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਟਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆ ਦੁਆਰਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਸਰਪੰਚ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਨਸੰਖਿਆ
2011 ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 92 ਘਰ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ 470 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 216 ਪੁਰਸ਼ ਜਦੋਂ ਕਿ 254 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 71.39% ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ ਦਰ ਤੋਂ 75.84% ਘੱਟ ਹੈ। 6 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 75 ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 15.96% ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਰਾਜ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 1143 ਵੱਧ ਹੈ।
ਤਨਵੀ ਭਾਟੀਆ
ਤਨਵੀ ਭਾਟੀਆ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੁਨਾਹੋਂ ਕੇ ਦੇਵਤਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਤਵਾ ਸਰੋਵਰ
ਤਵਾ ਸਰੋਵਰ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਵਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਨਰਮਦਾਪੁਰਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇਟਾਰਸੀ ਵਿੱਚ, ਬੈਤੁਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੋਵਰ ਤਵਾ ਡੈਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 1958 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 1978 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਡੈਮ ਨਰਮਦਾਪੁਰਮ ਅਤੇ ਹਰਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈਕਟੇਅਰ ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਵੇਲੈ  ਇਹ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਕਰਸ਼ਣ ਵੀ ਹੈ। ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਡੈਮ ਅਤੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਰੂਜ਼ ਕਿਸ਼ਤੀ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਤਵਾ ਸਰੋਵਰ ਸਤਪੁਰਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਬੋਰੀ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੁਰੀ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਸੀਮਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਤਵਾ ਡੈਮ ਨੂੰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਤਵਾ ਨਦੀ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਡੈਮ ਸਵਰਗੀ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਨੈ ਕੁਮਾਰ ਦੀਵਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਦੇਨਵਾ ਕੇ ਗਾਂਧੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਰਹੇ। ਪਰ, ਜਦੋਂ ਡੈਮ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬੇਘਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੁੜ ਵਸੇਬਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। 75 - 150 ਇੱਕ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਲਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵਾਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਉੱਚੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਮੁੜ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਬਾਹਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਗੁਆ ਦਿੱਤੇ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਖੋਹ ਲਏ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਹੱਕ ਖੋਹ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾੜੇ ਦੇ ਬਾਡੀਗਾਰਡਾਂ ਨਾਲ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਲਈ, ਬਾਹਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਹਿਕਾਰੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਤਵਾ ਮਤਸਿਆ ਸੰਘ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਬਾਹ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮੱਛੀ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਪ੍ਰਗਨਿਆ ਮੋਹਨ
ਪ੍ਰਗਨਿਆ ਮੋਹਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Pragnya Mohan; ਜਨਮ 19 ਅਕਤੂਬਰ 1994) ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟ੍ਰਾਈਐਥਲੀਟ ਹੈ। ਬਰਮਿੰਘਮ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟਰਾਈਥਲੋਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਾਲੀ ਟ੍ਰਾਈਐਥਲੀਟ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਈਥਲਨ ਡੈਬਿਊ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਬਾਜ਼ੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਟ੍ਰਾਈਥਲਨ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਟ੍ਰਾਈਐਥਲੀਟ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਮੌਜੂਦਾ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟ੍ਰਾਇਥਲਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਏਕਲਵਯ ਅਵਾਰਡ (ਸੀਨੀਅਰ), ਸਰਵਉੱਚ ਰਾਜ ਖੇਡ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਤੋਂ ਇੱਕ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਵੀ ਹੈ।
ਟ੍ਰਾਈਥਲੋਨ ਕੈਰੀਅਰ
right|thumb|315x315px| 2021 ਨੈਸ਼ਨਲ ਰੋਡ ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਮੋਹਨ ਮੋਹਨ ਨੇ ਨਾਸਿਕ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ 2014 ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟ੍ਰਾਈਥਲਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪੋਖਰਾ, ਨੇਪਾਲ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਟਿੰਗ - 2014 ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਟ੍ਰਾਈਥਲਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਮੋਹਨ ਨੇ ਸਾਲ 2019 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੋਖਰਾ, ਨੇਪਾਲ ਵਿਖੇ ਹੋਈ 2019 ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਟ੍ਰਾਈਥਲਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤ ਕੇ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 5 ਮਈ 2019 ਨੂੰ ਮੈਡ੍ਰਿਡ, ਸਪੇਨ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ 2019 ਟ੍ਰਾਈਥਲੋਨ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਟ੍ਰਾਈਐਥਲੀਟ ਬਣੀ। ਉਹ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ 2019 ਸੀਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟ੍ਰਾਈਥਲੋਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤਣ ਗਈ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 1-10 ਦਸੰਬਰ 2019 ਤੱਕ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ 2019 ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਪੇਟ ਦੇ ਕੜਵੱਲ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ 2 ਦਸੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰਾਈਥਲਨ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਟ੍ਰਾਇਥਲੋਨ ਮਿਕਸਡ ਰੀਲੇਅ ਟੀਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਮਹਿਲਾ ਟ੍ਰਾਈਐਥਲੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਉਸਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
ਜਨਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਮੋਹਨ ਨੇ 2022 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੈਰਾਕੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ 2000 m ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਦੌੜ ਪੋਰਬੰਦਰ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਖੇ ਹੋਈ। ਮਾਰਚ 2022 ਵਿੱਚ, ਮੋਹਨ 30 km ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਭਾਰਤੀ ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਟੀਮ ਲਈ ਚੋਣ ਟਰਾਇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਮਾਂ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਦੌੜ ਲਈ 45:13.161 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਦੁਸ਼ਾਂਬੇ, ਤਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ 2022 ਏਸ਼ੀਅਨ ਰੋਡ ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ।
ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ, ਮੋਹਨ ਨੇ ਪੋਖਰਾ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 2022 ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਟ੍ਰਾਇਥਲਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਖਿਤਾਬ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ 17 ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ 12 ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭਾਰਤੀ ਦਲ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਉਸਨੇ 2022 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ 26ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994
ਸ਼੍ਰੀ ਖੁਰਾਲਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ
ਖੁਰਾਲਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਰਵਿਦਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਆਦਿ-ਧਰਮੀ, ਚਮਾਰ, ਰਾਮਦਾਸੀਆ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮੋਚੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਪਿੰਡ ਖਰਾਲੀ, ਗੜ੍ਹਸ਼ੰਕਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਖੁਰਾਲਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਚਰਨ ਚੋਹ ਗੰਗਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਆਏ ਸਨ
ਮਿਨਾਰ-ਏ-ਬੇਗਮਪੁਰਾ
ਮੀਨਾਰ-ਏ-ਬੇਗਮਪੁਰਾ ਖੁਰਾਲਗੜ੍ਹ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਖੁਰਾਲਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਯਾਦਗਾਰ ਦਾ 151 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਹਾਲ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਯਾਦਗਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਲੀਸੀਆ ਹਾਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 10000 ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਰਜਾਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਆਡੀਓ-ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਏਡਜ਼ ਨਾਲ ਲੈਸ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 500 ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬੈਠ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਯਾਦਗਾਰ 14.4 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੈ।
ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ
3 ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਮੀਨਾਰ-ਏ-ਬੇਗਮਪੁਰਾ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਚੁੜੇਲ
ਚੁੜੇਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਾਰੈਲ, ਚੂਰੇਲ, ਚੂਡੈਲ, ਚੂਡੇਲ, ਚੂੜੈਲ, ਕੁਡੈਲ ਜਾਂ ਕੁਡਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਜਾਂ ਪੁਰਾਤਨ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਇਕ ਮਾਦਾ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਇਹ  ਭੂਤਵਾਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ  ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਚੁੜੇਲ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਇਕ ਅਸ਼ੁੱਧ ਜੀਵਤ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਭੂਤ " ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,  ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਚਿਪਕਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੁੱਖ-ਆਤਮਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਔਰਤ ਜੋ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਜਾਂ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱਕ ਬਦਲਾਖੋਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। thumb| ਹਿੰਦੂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਚੁੜੇਲ [[ਡਾਕਿਨੀ|ਡਾਕਨੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।]]
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿਸ਼ਾਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਵਿਦਿਆਰਥੀ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)
ਚਾਰ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ "ਵਿਦਿਆਰਥੀ" ਚੇਖਵ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ  ਇਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਆਲੋਚਕ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਅਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਪਾਤਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਚੇਖੋਵ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਹੋਰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਨੇ "ਵਿਦਿਆਰਥੀ" ਦੀ ਸਮਮਿਤੀ ਬਣਤਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੀਟਰ ਦੇ ਇਨਕਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਪੂਰੀ ਦੈ ਪੂਰੀ ਦੱਸਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਗਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। "ਵਿਦਿਆਰਥੀ"  ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਸੰਖੇਪਤਾ ਅਤੇ ਕੋਮਲਤਾ ਦੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨਾ ਏ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੈਖ਼ਵ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸ਼ਿਹਾਬੁਦੀਨ ਓਮਾਰ ਖ਼ਿਲਜੀ
ਸ਼ਿਹਾਬੁਦੀਨ ਓਮਾਰ ਖ਼ਿਲਜੀ ਖ਼ਿਲਜੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਚੌਦਵਾਂ ਸੁਲਤਾਨ ਸੀ। 1316 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਦੇ ਗੁਲਾਮ-ਜਨਰਲ ਮਲਿਕ ਕਾਫੂਰ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਨਾਬਾਲਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ। ਕਾਫੂਰ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਕੁਤੁਬ ਉੱਦ-ਦੀਨ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਖ਼ਿਲਜੀ ਰਾਜ-ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸੁਲਤਾਨ ਬਣਨ ਲਈ ਗੱਦੀਓਂ ਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਫਰਿਸ਼ਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਿਹਾਬੁਦੀਨ ਓਮਾਰ ਖ਼ਿਲਜੀ ਦੇਵਗਿਰੀ ਦੇ ਰਾਮਚੰਦਰ ਦੀ ਧੀ, ਝਾਟਿਆਪਾਲੀ ਤੋਂ ਅਲਾਉਦੀਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਸਿੰਘਾਸਣ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣਾ
3-4 ਜਨਵਰੀ 1316 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਕਾਫੂਰ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ( ਮਲਿਕਾਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰਾਂ ) ਦੀ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਬੁਲਾਈ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਹਾਬੁਦੀਨ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਸੁਲਤਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਅਲਾਉਦੀਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਖਿਜ਼ਰ ਖਾਨ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਹਾਬੂਦੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਲਾਉਦੀਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰਾਂ - ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ, ਸ਼ਾਦੀ ਖਾਨ, ਫਰੀਦ ਖਾਨ, ਉਸਮਾਨ ਖਾਨ, ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਨ ਅਤੇ ਅਬੂ ਬਕਰ ਖਾਨ - ਨੂੰ ਸ਼ਿਹਾਬੁਦੀਨ ਦੇ ਪੈਰ ਚੁੰਮਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕਾਲ
ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਟਰੋਲ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਕਾਫੂਰ ਨੇ ਅਲਾਉਦੀਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਖਿਜ਼ਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਦੀ ਖਾਨ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਲਾਊਦੀਨ ਦੀ ਰਾਣੀ ਮਲਿਕਾ-ਏ ਜਹਾਂ  ਅਤੇ ਅਲਾਊਦੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਾਲਗ ਪੁੱਤਰ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਵੀ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ। 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਫਰਿਸ਼ਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਫੂਰ ਨੇ ਅਲਾਉਦੀਨ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਝਟਿਆਪੱਲੀ, ਸ਼ਿਹਾਬੁਦੀਨ ਦੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨਵੇਂ ਸੁਲਤਾਨ ਦਾ ਮਤਰੇਏ ਪਿਤਾ ਬਣਨਾ ਸ਼ਾਇਦ ਕਾਫੂਰ ਦਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸੀ।
ਅਲਾਉਦੀਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਅੰਗ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ( ਪੈਕਾਂ ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਮਾਲਕ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਫੂਰ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਾਫੂਰ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਾਫੂਰ ਦੇ ਕਾਤਲਾਂ ਨੇ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੀਜੈਂਟ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਅਪ੍ਰੈਲ 1316 ਵਿੱਚ, ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸ਼ਿਹਾਬੁਦੀਨ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਸ਼ਿਹਾਬੁਦੀਨ ਨੂੰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਆਬਿ ਹਯਾਤ (ਆਜ਼ਾਦ)
ਤਰਤੀਬ
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਪੰਜ ਕਾਲ਼ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਹੈ।ਆਬਿ ਹਯਾਤ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਮੌਲਾਨਾ ਮੁਹੰਮਦ ਹੁਸੈਨ ਆਜ਼ਾਦ ਨੇ ਉਰਦੂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਇਸਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਉਰਦੂ ਵਾਰਤਕ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ।
ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਤਜ਼ਕਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾ, ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਆਬਿ ਹਯਾਤ ਵਾਂਗ ਸੰਤੁਲਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ  ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਗਲਪ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਭਾਵਪੂਰਤ ਵਾਰਤਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਦੀਵੀ ਹੈਸੀਅਤ ਹੈ ।ਆਬ ਹਯਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸ਼ਾਇਸਤਗੀ ਅਤੇ ਠੁੱਕ  ਕਾਰਨ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਇੱਕ ਇਲਹਾਮੀ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਆਬਿ ਹਯਾਤ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਅਟਲ ਰਾਇ
ਬਾਬਾ ਅਟਲ, ਪੱਕੀਆਂ ਪਕਾਈਆਂ ਘੱਲ
ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਟਲ ਰਾਇ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਵਾਲੀ ਜਗਹ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਾਅ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਨ 1788 ਵਿਚ ਬਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਸੀ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਮਿਸਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਨੇ 1794 ਵਿਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਬਣਵਾਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਸੰਨ 1831 ਵਿਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੇਸਾ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠਿਆ ਰਾਹੀਂ ਬਣਵਾਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾ ਇਹ ਕੁਲ ਨੌਂ ਮੰਜ਼ਲਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 40 ਮੀਟਰ ਉਚਾਈ ਵਾਲੀ ਇਹ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਜਗਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਲੰਗਰ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਲੋਕ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਲੰਗਰ ਬਣਾ ਕੇ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਕੇ ਵਰਤਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਕਹਾਵਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ: “ਬਾਬਾ ਅਟਲ, ਪੱਕੀਆਂ ਪਕਾਈਆਂ ਘੱਲ”।
ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/50/Kye_Allums.jpg/220px-Kye_Allums.jpg|alt=A young Black man dressed in vest and tie, with leg crossed over his knee and his chin resting on his hand. He looks off-camera to the left.|thumb| Kye Allums, ਪਹਿਲੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ NCAA ਡਿਵੀਜ਼ਨ I ਕਾਲਜ ਅਥਲੀਟ।
ਟਰਾਂਸ ਮੈਨ ਜਾਂ ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਆਦਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਮਾਦਾ ਜਾਂ ਔਰਤ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਮੈਨ ਦਾ ਲੇਬਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਟਰਾਂਸਸੈਕਸੁਅਲ ਆਦਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੋ ਲੇਬਲ ਅਕਸਰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਇੱਕ ਅੰਬ੍ਰੇਲਾ ਟਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਸੈਕਸੁਅਲ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ)। ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਰਦ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼ ਆਪਣੀ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਦਲਣ ਲਈ ਸਰਜੀਕਲ ਜਾਂ ਹਾਰਮੋਨਲ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ( ਸੈਕਸ ਰੀਸਾਈਨਮੈਂਟ ਥੈਰੇਪੀ ਦੇਖੋ) ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਚੁਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਲਿੰਗ ਡਿਸਫੋਰੀਆ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਹਿਤ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼ ਵਿਪਰੀਤ ਲਿੰਗੀ (ਭਾਵ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲ ਜਿਨਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ) ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ, ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿਜੈਂਡਰ ਮਰਦ, ਕੋਈ ਵੀ ਜਿਨਸੀ ਰੁਝਾਨ ਜਾਂ ਜਿਨਸੀ ਪਛਾਣ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼ ਰਵਾਇਤੀ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਨਸੀ ਝੁਕਾਅ ਲੇਬਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਜਾਂ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜਿਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੁਈਰ ਵਰਗੇ ਲੇਬਲ ਵਰਤਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/BrianMichaelGLAAD18.jpg/220px-BrianMichaelGLAAD18.jpg|alt=A handsome Black man in a blue suit standing in front of an awards ceremony backdrop.|thumb| ਬ੍ਰਾਇਨ ਮਾਈਕਲ ਸਮਿਥ, ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਅਦਾਕਾਰ। link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Elliot_Page_2021.png/220px-Elliot_Page_2021.png|alt=A thin, white man gazing at the camera, wearing a black hoodie, with a snowy backtground.|thumb| ਇਲੀਅਟ ਪੇਜ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ। link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Elliot_Fletcher.jpg/220px-Elliot_Fletcher.jpg|thumb| ਇਲੀਅਟ ਫਲੈਚਰ, ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਾ। link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Thomas_Beatie_p%C3%A5_Stockholm_Pride_2011.JPG/220px-Thomas_Beatie_p%C3%A5_Stockholm_Pride_2011.JPG|alt=A smiling young man of white, Korean, and Filipino descent, standing at a podium, gesturing with one hand.|thumb| [[ਥੋਮਸ ਬੀਟੀ|ਥਾਮਸ ਬੀਟੀ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪਬਲਿਕ ਸਪੀਕਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਵਕੀਲ।]] ਅੰਬਰੇਲਾ ਟਰਮ ਟਰਾਂਸ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਸੈਕਸੁਅਲ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਲਿੰਗ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੀ। ਪਰਿਵਰਤਨ ਜਾਂ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੀਮੇਲ-ਟੂ-ਮੇਲ( ਐਫਟੀਐਮ ਜਾਂ ਐਫ2ਐਮ ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਦਾ ਇੱਕ ਉਪ ਸਮੂਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਦਲਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਦਾਨ ਕੀਤੇ ਲਿੰਗ ਡਿਸਫੋਰੀਆ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਲਿੰਗ ਰੀਸਾਈਨਮੈਂਟ ਥੈਰੇਪੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟਰਾਂਸ ਲੋਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਜਾਂ ਟਰਾਂਸ ਲੇਬਲਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੰਮਲਿਤ ਅਤੇ ਘੱਟ ਕਲੰਕਜਨਕ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੋਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਕ ਐਂਜਲ, ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਦੇ ਲੇਬਲ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।  ਗਲਾਡ ਮੀਡੀਆ ਸੰਦਰਭ ਗਾਈਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੋ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਂਸ-ਸੈਕਸੁਅਲ ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਟਰਾਂਸਮਸਕੁਲੀਨ (ਕਈ ਵਾਰ ਟਰਾਂਸਮਾਸਕ ਵਿੱਚ ਕਲਿੱਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਪਛਾਣਾਂ ਜਾਂ ਲਿੰਗ ਸਮੀਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਟਰਾਂਸ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਔਰਤ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਵਜੋਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰਦ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ।
ਬਦਲਵੇਂ ਸਪੈਲਿੰਗ ਟਰਾਂਸਮੈਨ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਟਰਾਂਸਵਿਮਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਅਕਸਰ ਟ੍ਰਾਂਸ-ਐਕਸਕਲੂਜ਼ਨਰੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟ੍ਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਪੈਲਿੰਗ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਖਰਾਲੀ
ਖਰਾਲੀ ਜਾਂ ਖੁਰਾਲਗੜ੍ਹ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗੜ੍ਹਸ਼ੰਕਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੀ ਖੁਰਾਲਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਸੰਤ ਰਵਿਦਾਸ ਆਇਆ ਸੀ।
ਲੌਂਗ ਬੁਰਜੀਆਂ ਵਾਲਾ
‘ਲੌਂਗ ਬੁਰਜੀਆਂ ਵਾਲਾ’ ਪੁਸਤਕ ਮਾਲਵਾ ਖਿਤੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਗਿੱਧੇ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨ ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਸੰਕਲਿਤ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਇਕ ਚਰਚਿਤ ਪੁਸਤਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਲਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਈ ਪੁਸਤਕ ‘ਕਾਲਿਆ ਹਰਨਾਂ ਰੋਹੀਏਂ ਫਿਰਨਾ’ ਵਿਚ ਵੀ ਮਾਲਵੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਬੋਲੀਆਂ ਹੀ ਸਨ ਪਰ ਉਹ ਬੋਲੀਆਂ ਮਲਵਈ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਨ। ‘ਲੌਂਗ ਬੁਰਜੀਆਂ ਵਾਲ਼ਾ’ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚਲੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਰਵਾਇਤੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਬਲਕਿ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਡਾ. ਸ. ਸ. ਜੌਹਲ ਦੇ ਦੋ ਰਸਮੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ‘ਆਰੰਭਕਾ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਵਲੋਂ ਖੁਦ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਿਖਦਿਆਂ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਵਕ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਇਸ ਆਲੋਚਾਨਤਮਕ ਚਰਚਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਵੱਲੋਂ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸੰਬੰਧੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਏਦਾਰ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਆਪਣੀ ਇਸੇ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਸਿਰਜਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਲੇਖਕ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਹਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਬਹਾਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਪਾਠਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੱਸਣ ਅਨੁਸਾਰ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਮਲਵੈਣਾਂ ਦੇ ਧੀਮੀ ਚਾਲ ਦੇ ਗਿੱਧੇ ਦੀਆਂ ਲੰਮੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਤੇਜ ਤਰਾਰ ਗਿੱਧੇ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਅੱਗੋਂ ਨਿਮਨ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀਹ ਉਪਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਗ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਤ ਉਪਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲੇਖਕ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ 1936 ਵਿਚ ਦੇਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ ਵੱਲੋਂ ‘ਗਿੱਧਾ’ ਪੁਸਤਕ ਰਚ ਕੇ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਆਰੰਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਲੜੀ ਨੂੰ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਨੇ 1941 ਵਿਚ ‘ਜਿਉਂਦੀ ਦੁਨੀਆਂ’ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖ ਕੇ ਅੱਗੇ ਤੋਰਿਆ। ਇਸੇ ਹੀ ਲੜੀ ਵਿਚ ਡਾ. ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ 1955 ਵਿਚ ਆ ਕੇ ‘ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ’ ਨਾਮੀ ਇਕ ਹੋਰ ਮਣਕਾ ਪਰੋਇਆ। ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਆਈ ਲਗਭਗ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਖੜੋਤ ਨੂੰ ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਮਲਵਈ ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕਲਨ ਨਾਲ ਤੋੜਿਆ ਗਿਆ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕਰ ਕੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਚੇਤਿਆਂ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਅਨਮੋਲ ਖਜਾਨੇ ਨੂੰ ਖੁਰਚਣ ਦਾ ਕੰਮ ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਤਾਂ ਲੇਖਕ ਦੇ ਇਸ ਕਾਰਜ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੇ ਵਿਰਸੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਨਵੀਆਂ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਤੀ ਵਲ ਵਧ ਰਹੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ-ਭੰਡਾਰ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੇ ਦੌਰ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਇਹੋ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਤੀਆਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਇਕ ਰਸਮੀ ਤਿਉਹਾਰ ਹੀ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਦੇ ਦੌਰ ਦੇ ਵਿਆਹ ਡੀਜਿਆਂ ਤੇ ਵਜਦੇ ਕੰਨ ਪਾੜਵੇਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਸਪੇਸ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਘਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਸਲੋਂ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕੁੱਝ ਫੀਸਦੀ ਬੱਚੇ ਤਾਂ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਵੀ ਹੋਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਿੱਧਾ ਸਿਰਫ ਫੈਸਟੀਵਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਟੇਜਾਂ ਉੱਪਰ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੋ ਅਜਿਹੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਸੰਕਲਿਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿਚ ਮਲਵੈਣਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਧੜਕਦੇ ਹਨ। ਜਾਂ ਇੰਝ ਕਹਿ ਲਉ ਕਿ ਇਹ ਮਲਵੈਣਾਂ ਦੇ ਧੜਕਦੇ ਦਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਹੀ ਇਬਾਰਤਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿਚਲੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਰਵਾਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ-ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਲਈਂ ਫਿਰਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਬੋਲੀਆਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਨਾਲ ਕੁੱਟ ਕੁੱਟ ਕੇ ਭਰੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਬੋਲੀ ਪੜ੍ਹਨ-ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਖੇੜਾ ਲੈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਔਰਤ ਦੇ ਮਨ ਅਤੇ ਤਨ ਤੇ ਹੰਢਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਜਾਇਜ ਨਜਾਇਜ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਕੱਚ ਸੱਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸਿ਼ਆਂ ਵਿਚ ਉੱਘੜ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਔਰਤ ਮਰਦ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭੈਣ ਵੀਰ ਤਕ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹ ਬੋਲੀਆਂ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤਕ ਲਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਚੋਰੀ ਦਾ ਗੁੜ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਰਜਿਤ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਤਸਵੀਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਬਾਖੂਬੀ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ‘ਜਾਕਟ ਲਿਆ ਮਿੱਤਰਾ ਕੁੜ੍ਹਤੀ ਹੇਠ ਦੀ ਪਾਵਾਂ’ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਇਕ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਨਜਾਇਜ ਹੰਢਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ‘ਯਾਰ’ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਕਟ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਉਸ ਦੀ ਧੁਰ ਅੰਦਰਲੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਛੁਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਸੀਮਾ ਦਾ ਵੀ ਪੂਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉਹ ਇਸ ਜੈਕਟ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਪਹਿਨ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਹੀ ਉਹ ਹੱਲ ਲਭਦੀ ਹੈ ਕਿ ‘ਜੈਕਟ ਲਿਆ ਮਿੱਤਰਾ, ਕੁੜ੍ਹਤੀ ਹੇਠ ਦੀ ਪਾਵਾਂ’। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਇਕ ਔਰਤ ਵੱਲੋਂ ਵਰਜਿਤ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ‘ਜੈਕਟ’ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ‘ਕੁੜ੍ਹਤੀ’ ਦੀ ਆੜ ਵਿਚ ਛੁਪਾ ਲੈਣ ਦੀ ਸਹੂ਼ਲਤ ਦਾ ਬਾਖੂਬੀ ਵਰਨਣ ਹੈ:
ਪੁੱਤ ਮੇਰੇ ਸਹੁਰੇ ਦਾ
ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੋੜਾ
ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੋੜਾ (ਸੀ ਹਾਰਸ) ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੱਛੀ ਹੈ।ਇਸਦਾ ਸਿਰ ਘੋੜੇ ਦੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੋੜਾ ਕਹਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪੂਛ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਪੂਛ ਵਰਗੀ, ਅੱਖਾਂ ਗਿਰਗਿਟ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਆਪਣੇ ਅੱਗੇ, ਪਿੱਛੇ ਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗਰਮ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਘਾਹ ਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨਾਲ ਕੁੰਡਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਚਿਪਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 25 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 30 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੋੜਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਣ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਬਦਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ, ਖਾੜੀ, ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਘਾਹ ਬੂੁਟੇ, ਮੂੰਗੇ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਚਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਚਿੱਟੇ, ਪੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੋੜਾ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੋੜੇ ਦੇ ਦੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੋੜੇ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਿਸਮਾਂ ਆਪਣਾ ਜੋੜਾ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਤੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲੌਂਗ ਬੁਰਜੀਆਂ ਵਾਲਾ
ਲੱਗੀ ਲਾਮ ਤੇ ਲੁਆ ਲਿਆ ਲਾਮਾ
ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੋੜਾ
ਮਾਦਾ ਅਤੇ ਨਰ ਜੋੜਾ
ਗਰਭ ਠਹਿਰਾਉਣ ਵੇਲੇ ਨਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੋੜਾ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਮਾਦਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਮਾਦਾ 100 ਤੋਂ 1500 ਤਕ ਅੰਡੇ ਦਿਦੀ ਹੈ। ਨਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੋੜਾ ਆਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਅਮਾਨਤ ਵਜੋਂ 25 ਤੋਂ 30 ਦਿਨ ਤਕ ਆਪਣੇ ਢਿੱਡ ’ਤੇ ਲੱਗੀ ਥੈਲੀ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਲਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਨਰ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਅੰਦਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਤੇ ਖਾਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 30 ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੋੜਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਘੱਟ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਥੈਲੀ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਘੁੱਟਦਾ ਹੈ ਤੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢਿਆਂ ’ਤੇ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲੌਂਗ ਬੁਰਜੀਆਂ ਵਾਲਾ
ਸੱਦੀ ਹੋਈ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ
ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੋੜਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮੁੰਦਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ
ਲੌਂਗ ਬੁਰਜੀਆਂ ਵਾਲਾ
ਪੈਰ ਜੁੱਤੀ ਨਾ ਪਾਮਾਂ
ਇਕ ਤੇਰੀ ਨੀਂਦ ਬੁਰੀ
ਮੁੱਠੀਆਂ ਭਰਾਂ ਜਗਾਮਾਂ
ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਜਾਂਘੀਏ ਤੇ
ਘੁੰਡ ਕੱਢ ਕੇ ਮੋਰਨੀ ਪਾਮਾਂ
ਜਾਕਟ ਲਿਆ ਮਿੱਤਰਾ
ਕੁੜਤੀ ਹੇਠ ਦੀ ਪਾਮਾਂ......
ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਰੰਗ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਜੇ 2017 ਦੇ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚਲੀਆਂ 75 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਆਸਿਉਂ ਪਾਸਿਉਂ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਸੁਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਇਸ ਮੌਲਿਕ ਰੰਗ ਨੂੰ ਮਾਨਣ ਲਈ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਬਲਿਮੇਲਾ ਸਰੋਵਰ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
ਬਾਲੀਮੇਲਾ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਮਲਕਾਨਗਿਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਓਡੀਸ਼ਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਲੇਰੂ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ। ਬਾਲੀਮੇਲਾ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਭੰਡਾਰਨ ਸਮਰੱਥਾ 3610 ਹੈ ਮਿਲੀਅਨ ਕਿਊਬਿਕ ਮੀਟਰ. ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (ਏ.ਪੀ.) ਅਤੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਜੋਂ ਬਾਲੀਮੇਲਾ ਡੈਮ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਬਾਲੀਮੇਲਾ ਡੈਮ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਸਿਲੇਰੂ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਝੌਤੇ ਕੀਤੇ।
ਬੇਲੀਮੇਲਾ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਅੱਪਰ ਸਿਲੇਰੂ, ਡੋਨਕਰਾਈ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਸਿਲੇਰੂ ਹਾਈਡਰੋ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਾਈਡਰੋ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਗੋਦਾਵਰੀ ਡੈਲਟਾ ਵਿੱਚ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਡੈਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੌਰਾਨ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਡਾਇਵਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਲ 2018 ਦੌਰਾਨ, ਡੈਮ ਸਪਿਲ ਵੇਅ ਆਦਿ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ 45 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਗੇਟ ਚਲਾਏ/ਖੋਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਬੇਕਾਬੂ ਪਾਣੀ ਸਰੋਵਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੁਰੰਗ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਡੈਮ ਦੇ ਗੇਟ ਵਹਾਅ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਗੇਟਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਆਪਣੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਡਰਾਅ ਡਾਊਨ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੜੀਸਾ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਕੁਤੁਬ ਉੱਦ-ਦੀਨ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਖ਼ਿਲਜੀ
ਕੁਤੁਬ ਉੱਦ-ਦੀਨ ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਖ਼ਿਲਜੀ ਅਜੋਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਖ਼ਿਲਜੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ, ਉਹ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਅਲਾਉਦੀਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਮਲਿਕ ਕਾਫੂਰ ਨੇ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸ਼ਿਹਾਬੁਦੀਨ ਓਮਾਰ ਖ਼ਿਲਜੀ ਨੂੰ ਕਠਪੁਤਲੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਮਲਿਕ ਕਾਫੂਰ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਰੀਜੈਂਟ ਬਣਿਆ। ਜਲਦੀ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਹਥਿਆ ਲਈ। ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅ ਉਪਾਵਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਏ ਗਏ ਭਾਰੀ ਟੈਕਸਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ੁਰਮਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰਨਾ।
ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਗਾਵਤ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਦੇਵਗਿਰੀ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਕੱਢਣ ਲਈ ਵਾਰੰਗਲ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਘੇਰ ਲਿਆ । ਉਸ ਦੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਜਰਨੈਲ ਖੁਸਰੋ ਖ਼ਾਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਬਾਰਕ ਖਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਅਤੇ ਦੇਵਗਿਰੀ ਦੇ ਰਾਮਚੰਦਰ ਦੀ ਧੀ ਝਟਿਆਪਾਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। 4 ਜਨਵਰੀ 1316 ਨੂੰ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਗ਼ੁਲਾਮ-ਜਨਰਲ ਮਲਿਕ ਕਾਫ਼ੂਰ ਨੇ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਦੇ 6 ਸਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਹਾਬੁਦੀਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਠਪੁਤਲੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੀਜੈਂਟ ਵਜੋਂ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ। ਸ਼ਿਹਾਬੁਦੀਨ ਦੇ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿਚ, ਮੁਬਾਰਕ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਅਲਾਉਦੀਨ ਦੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਹਾਬੁਦੀਨ ਦੇ ਪੈਰ ਚੁੰਮਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਉਸਨੂੰ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਜਰਨੈਲ ਖੁਸਰੋ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖ਼ਿਲਜੀ ਵੰਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ
ਸੌਰਵ ਗਾਂਗੁਲੀ
ਗਨਾਗੁਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ 11363 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜੋ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਨੌਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੁਲਕਰ ਅਤੇ ਇੰਜ਼ਮਾਮ ਉਲ ਹੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ 10,000 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੀਜਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਸੀ। ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰ (183) ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਹੈ। 2002 ਵਿੱਚ, ਵਿਜ਼ਡਨ ਕ੍ਰਿਕਟਰਜ਼ ਅਲਮੈਨਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ODI ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਈਪੀਐਲ ਸਪਾਟ ਫਿਕਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਸਕੈਂਡਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਜਾਂਚ ਪੈਨਲ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
1972-1989: ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਸੌਰਵ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ 8 ਜੁਲਾਈ 1972 ਨੂੰ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਚੰਡੀਦਾਸ ਅਤੇ ਨਿਰੂਪਾ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਚੰਡੀਦਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਆਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਗਾਂਗੁਲੀ ਦਾ ਬਚਪਨ ਸ਼ਾਨਦਰ ਬੀਤਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਨਾਂ 'ਮਹਾਰਾਜਾ', ਭਾਵ 'ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ' ਸੀ। ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਚੰਡੀਦਾਸ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੀ ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 21 ਫਰਵਰੀ 2013 ਨੂੰ 73 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਕਿਉਂਕਿ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਸੰਦੀਦਾ ਖੇਡ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਗਾਂਗੁਲੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਮੇਂ ਇਸ ਖੇਡ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨਿਰੂਪਾ ਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਖੇਡ ਨੂੰ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸਨਾਹੇਸਿਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੰਗਾਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਸਥਾਪਤ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕੇਟਰ ਬਨਣ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੋਚਿੰਗ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨੀ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਖੇਡ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਇਨਡੋਰ ਮਲਟੀ-ਜਿਮ ਅਤੇ ਕੰਕਰੀਟ ਵਿਕਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਅਤੇ ਸਨੇਹਾਸ਼ਿਸ ਖੇਡ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚਾਂ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਡੇਵਿਡ ਗਾਵਰ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡੇ ਗਏ ਖੇਡ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ, ਜਿਸ ਦੀ ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਉੜੀਸਾ ਅੰਡਰ -15 ਟੀਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਟੀ ਜੇਵੀਅਰ ਸਕੂਲ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਕਈ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਰਭਾਵਨਾਦਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ।
1997-99: ਵਿਆਹ, ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਮੈਚਾਂ ਓਪਨਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 1999
alt=A middle-aged man stands to wear a white long-sleeved shirt and white trousers, while he has sunglasses resting on a cap that is on his head. Green grass and a boundary line are in the background.|thumb| 2008 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਗਾਂਗੁਲੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਫ਼ਲ ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਾਂਗੁਲੀ ਆਪਣੀ ਬਚਪਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਡੋਨਾ ਰਾਏ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਏ, ਲਾੜਾ ਅਤੇ ਲਾੜੀ ਦੋਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਕਿਹਾ ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਵਿਆਹ ਫਰਵਰੀ 1997 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸੇ ਸਾਲ ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਟੀਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੇਡਦਿਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਸਕੋਰ 238 ਸੀ,113 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ, ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਸਹਾਰਾ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 'ਮੈਨ ਆਫ਼ ਦ ਮੈਚ' ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ10 ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 16 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ ਪੰਜ ਵਿਕਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨਾਂ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਵਧੀਆ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਹੈ। ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਫਾਰਮ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਾਏ ਤਿੰਨ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਇਹ ਸਭ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਵਿੱਚ ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੂਲਕਰ ਦੇ ਨਾਲ 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਜਨਵਰੀ 1998 ਵਿੱਚ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਪੈਂਡਸ ਕੱਪ ਦੇ ਤੀਜੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ 315 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ 48 ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਚ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਅਤੇ ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਮੈਨ ਆਫ਼ ਦ ਮੈਚ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਮਾਰਚ 1998 ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੀਡੀਅਮ ਪੇਸ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ।
ਗਾਂਗੁਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਟਿਊਨਟਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਭਾਰਤ ਨੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ 158 ਗੇਂਦਾਂ ਖੇਡ ਕੇ 17 ਚੌਕਿਆਂ ਅਤੇ 7 ਛੱਕਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ 183 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਕੋਰ ਅਤੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰ ਸੀ। ਰਾਹੁਲ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 318 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਵੋਤਮ ਸਕੋਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਕੋਰ ਹੈ। 1999-00 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਤੋਂ ਟੈਸਟ ਸੀਰੀਜ਼ ਹਾਰ ਲਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਪੰਜ ਟੈਸਟ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ 224 ਸਕੋਰ ਕਰਕੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ। ਹਾਂਲਾਕਿ ਉਸ ਦਾ ਵਨ ਡੇ ਫਾਰਮ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਲਗਭਗ ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਗਏ ਕਿ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨਾਗਮਾ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂਸ ਲੜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
2000-05: ਕਪਤਾਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ
alt=A blue coloured T-shirt displayed at a store window. The T-shirt has the words "Ganguly" and the number 99 below it, both in yellow color. Beside the T-shirt, a picture and an open book is visible.|thumb| ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟੋਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਉਹ ਕਮੀਜ਼ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਾਂਗੁਲੀ [[Indian cricket team in England in 2002|ਨੈਟਵੈਸਟ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਫਾਈਨਲ 'ਚ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੱਡ ਆਏ ਸਨ। ]] 2000 ਵਿੱਚ, ਟੀਮ ਦੇ ਕੁਝ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮੈਚ ਫਿਕਸਿੰਗ ਸਕੈਂਡਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੇਂਦੁਲਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕਰਕੇ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਾਂਗੁਲੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਕਪਤਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਗੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ 2000 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਨਾਕ ਆਊਟ ਟਰਾਫ਼ੀ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਸੈਂਕੜੇ ਬਣਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਇੱਕ ਸੈਂਕੜਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਫਿਰ ਵੀ ਚਾਰ ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕਾਉਂਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੈਰੀਅਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਸਫ਼ਲ ਨਾ ਹੋਏ।
ਉਸ ਦੇ ਲੈਂਕੇਸ਼ਾਇਰ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਥੀ ਐਂਡਰਿਊ ਫਲਿੰਟਾਫ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਪ੍ਰਿੰਸ ਚਾਰਲਸ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। 2001 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਪੰਜ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਮੈਚਾਂ ਦੌਰਾਨ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੁਆਰਾ ਚਾਰ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਟਾਸ ਲਈ ਦੇਰ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਕਰਕੇ ਵਿਰੋਧੀ ਟੀਮ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਸਟੀਵ ਵਾ ਨੇ ਵਿਵਾਦ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਚੌਥੇ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਨਾ ਪਹਿਨਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇ, ਕ੍ਰਿਕਟ ਯਗਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੁੱਝ ਅਸਾਧਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਟੈਸਟ ਲੜੀ 2-1 ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ 16 ਲਗਾਤਾਰ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਲੜੀ ਟੁੱਟੀ। ਨਵੰਬਰ 2001 ਵਿਚ, ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਡੋਨਾ ਨੇ ਧੀ ਸਨਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸੰਨ 2003 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1983 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਟੀਮ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 58.12 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 465 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸੈਂਕੜੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 2004 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਕਪਤਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫ਼ਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਪਤਾਨਾਂ ਵਜੋਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਗੜ ਗਈ ਸੀ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 2003 ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਦੌਰੇ ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿਚ।  2004 ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1969 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਸੀਰੀਜ਼ ਜਿੱਤੀ। ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਗਾਂਗੁਲੀ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਟੈਸਟ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਿੱਚ ਦੀ ਕਿਸਮ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਦਾਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਮੇ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਿੱਚ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ 'ਚ ਘਾਹ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਕਪਤਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ "ਵਿਰੋਧ ਜਾਂ ਬਦਲਾ" ਲੈਣਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਐਡਮ ਗਿਲਕ੍ਰਿਸਟ ਟਾਸਕ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਉਸ ਦੀ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਹੁਲ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਗਾਂਗੁਲੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਨੇ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: "ਓ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ?"
2004 ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਾਰਨ, ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਕਤੂਬਰ 2005 ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ 2000 ਵਿੱਚ ਮੈਚ ਫਿਕਸਿੰਗ ਸਕੈਂਡਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਟੀਮ ਦੀ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਹਾਰ ਹੋਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਨੂੰ ਕਪਤਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਸੰਨਿਆਸ ਨਾ ਲੈ ਕੇ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਰਵ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮਸ੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 30 ਜੂਨ 2004 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਡਾ. ਏਪੀਜੇ ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ ਦੁਆਰਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
2006-07: ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਕੋਚ ਗ੍ਰੈਗ ਚੈਪਲ ਨਾਲ ਉਲਝਣ
alt=A middle-aged man signing on cricket bats. He wears a white T-shirt and a navy blue cap. A number of people are visible, who surround him.|left|thumb| ਗਾਂਗੁਲੀ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਟੋਗ੍ਰਾਫ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ। ਸਤੰਬਰ 2005 ਵਿਚ, ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੇ ਦੌਰੇ ਲਈ ਗ੍ਰੈਗ ਚੈਪਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੋਚ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕਈ ਸੁਰਖੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਚੈਪਲ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਈ-ਮੇਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਗਾਂਗੁਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ "ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ" ਅਯੋਗ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ "ਵੰਡ ਅਤੇ ਨਿਯਮ" ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਟੀਮ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਈਮੇਲ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਲੀਕ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਬਹੁਤ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਏ ਸਨ। ਫਰਵਰੀ 2008 ਵਿਚ, ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ (ਆਈਪੀਐਲ) ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨਾਈਟ ਰਾਈਡਰਜ਼ (ਕੇਕੇਆਰ) ਦੀ ਟੀਮ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ. 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 2008 ਨੂੰ, ਆਈਪੀਐਲ ਟੀ -20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਕੇਕੇਆਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬੈਂਗਲੋਰ ਰਾਇਲ ਚੈਲੇਂਜਰਸ (ਰਾਹੁਲ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕੇਜਵਾਲ ਅਤੇ ਵਿਜੇ ਮਾਲਿਆ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ) 'ਤੇ 140 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੈ. ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਬ੍ਰੈਂਡਨ ਮੈਕੁਲਮ ਨਾਲ ਪਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 10 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੈਕੂਲਮ 73 ਗੇਂਦਾਂ ਵਿੱਚ 158 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਨਾਬਾਦ ਰਿਹਾ. 1 ਮਈ ਨੂੰ, ਨਾਈਟ ਰਾਈਡਰਜ਼ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਇਲਜ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਖੇਡ ਰਹੇ ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਟੀ -20 ਅਰਧ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 51 ਦੌੜਾਂ  39 ਦੇ ਕਰੀਬ ਦੌੜਾਂ   130.76 ਦੀ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਰੇਟ ਤੇ ਗੇਂਦਾਂ. ਉਸ ਦੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਚਾਰ ਚੌਕੇ ਅਤੇ ਦੋ ਛੱਕੇ ਲਗਾਏ, ਜੋ ਕਿ ਨਾਈਟ ਰਾਈਡਰਜ਼ ਲਈ ਸਕੋਰਰਸ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹੈ. ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 100 ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਸੱਤਵੇਂ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟਰ ਹਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਭਾਰਤੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਨ-ਡੇਅ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ। ਵਨ-ਡੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੁਲਕਰ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਨ-ਡੇ ਖੇਡੇ ਹਨ) ਅਤੇ ਅੱਠਵੇਂ ਓਵਰਆਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਉਹ 10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਸ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ16 ਸੈਕੜੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਅਤੇ 22 ਸੈਕੜੇ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ। ਤੇਂਦੂਲਕਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਾਂਗੁਲੀ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫ਼ਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੋੜੀ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਕਟ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ 26 ਵਾਰ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਲਈ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਨੇ 48.98 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 7000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਿਕਟ (44 ਅਰਧ-ਸੈਂਕੜੇ) ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ 50 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। ਗਾਂਗੁਲੀ 11000 ਵਨ-ਡੇ ਰਨ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚੌਥਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਨ-ਡੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਸਚਿਨ ਦੇ ਬਾਅਦ 2006 ਤਕ, ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਸੀਰੀਜ਼ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਭਾਰਤੀ ਕਪਤਾਨ ਸੀ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਲੜੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸੀ)। ਉਹ 10,000 ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪੰਜ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।
ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧੀਆਂ
thumb| ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ [[ਏ.ਪੀ.ਜੇ ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ|ਏ ਪੀ ਜੇ ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ (ਸੱਜੇ), ਗਾਂਗੁਲੀ (ਖੱਬੇ), ਲਈ ਸੰਨ 2004 'ਚ ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਅਵਾਰਡ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ]]
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ
ਤੰਤੂ ਵਿਕਾਰ ਲਈ ਦਖਲ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਉਪਾਅ, ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ, ਫਿਜ਼ੀਓਥਰੈਪੀ ਹੋਰ ਥੈਰੇਪੀ, ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ, ਦਾ ਦਰਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਦਵਾਈ, ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕੇ ਕੀਤੀ ਨਿਊਰੋਸਰਜਨਸ ਜ ਇੱਕ ਖਾਸ ਖੁਰਾਕ। ਵਰਲਡ ਹੈਲਥ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਤੰਤੂ ਵਿਕਾਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੱਕੇਲੇ (ਸਿੱਟੇ ਨਤੀਜੇ) ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਕਲੰਕ / ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਅਸਮਰਥਤਾ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਕ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਹੈ।
ਕਾਰਨ
thumb| ਕਾਰਕੁੰਨ ਲੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਜੋ [[ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਰੋਗ|ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਰੋਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ . ]] ਹਾਲਾਂਕਿ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਕਠਿਨ ਝਿੱਲੀ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਖੋਪੜੀ ਅਤੇ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਖੂਨ - ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਦੁਆਰਾ ਰਸਾਇਣਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜੇ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਨਸਾਂ ਚਮੜੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਨਿਰੋਨਜ਼, ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਸਰਕਟਾਂ ਅਤੇ ਤੰਤੂਆਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋ ਕੈਮੀਕਲ ਅਤੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਵਿਘਨ ਲਈ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹਨ। ਪੈਰੀਫਿਰਲ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰੀਫਿਰਲ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਇਹ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਵਿੱਚ ਦੁਰਲੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।