cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ [1998-2004, 2010-2016, 2016-ਹੁਣ ਤੱਕ] ਹੈ। ਉਹ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਮੀਕਲ, ਖਾਦ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰੀ [2000-2004] ਰਿਹਾ। [2004-2009] ਤੋਂ ਉਹ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਪਰਮਿੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਬੀ.ਏ. ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਅਤੇ ਬੀ.ਕਾਮ. ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਮੈਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਗਗਨਦੀਪ ਕੌਰ ਢੀਂਡਸਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ, ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ ਦੀ ਕੋਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1998 ਵਿੱਚ ਯੂਥ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਨ 2000 ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ ਅਰੋੜਾ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਉਪ-ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੁਨਾਮ ਤੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਟਿਕਟ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2002, 2007 ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਸੁਨਾਮ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। 2007 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੀਡਬਲਯੂਡੀ (ਬੀ ਐਂਡ ਆਰ) ਦਾ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
2017 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਵਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਰਹੀ ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਭੱਠਲ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ ਤੋਂ ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਿਕਾਰਡ 26815 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ 17 ਵੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਸੰਗਰੂਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਲਈ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੀ ਪਰ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ।
3 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਨੇਤਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ 5 ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਮਤਭੇਦਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ 3 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਐਸ.ਐਚ. ਬਿਹਾਰੀ
ਸ਼ਮਸੁਲ ਹੁੱਡਾ ਬਿਹਾਰੀ (ਐਸ.ਐਚ. ਬਿਹਾਰੀ) (1922-1987) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਰਚਨਾ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਵਰਤੀ ਗਈ।
ਬਿਹਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਬਿਹਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਮਧੁਰਪੁਰ, ਦੇਵਘਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ ਵਿਲਾ ਅਜੇ ਵੀ ਮਧੁਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। 1987 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਬਿਹਾਰੀ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੰਗਾ ਆਬੂਰ ਹਾਸਲ ਸੀ। 1985 ਵਿੱਚ, ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਲਿਖਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਿਹਾਰੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਝੁਕਤਾ ਨਹੀਂ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵੀ ਲਿਖੀ ਸੀ।
2006 ਵਿੱਚ, ਕਵੀ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਜਾਵੇਦ ਅਖਤਰ ਨੇ ਬਿਹਾਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੋਲ-ਮਾਡਲ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ "ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ… ਕਵੀ ਜਿਸਨੂੰ ਅੱਜ ਕੋਈ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1922 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1987
ਐਸ.ਐਮ. ਸਾਦਿਕ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/S_M_Saddiq.jpg/220px-S_M_Saddiq.jpg|alt=S M Sadiq in Chandigarh|right|thumb| 2002 ਵਿੱਚ [[ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਸ.ਐਮ. ਸਾਦਿਕ]] ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ਸਦੀਕ ਜਾਂ '''ਐਸ.ਐਮ. ਸਾਦਿਕ''' ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤ ਅਕਸਰ ਉਸਤਾਦ ਨੁਸਰਤ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ, ਅਤੇ ਅਤਾਉੱਲਾ ਖਾਨ ਈਸਾਖੇਲਵੀ, ਅਜ਼ੀਜ਼ ਮੀਆਂ, ਸ਼ਬਨਮ ਮਜੀਦ ਅਤੇ ਆਰਿਫ ਲੋਹਾਰ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਗਾਇਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ਸਦੀਕ (ਐਸ. ਐਮ. ਸਾਦਿਕ) ਦਾ ਜਨਮ ਫੈਸਲਾਬਾਦ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚੌਥੀ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਪੀਟੀਵੀ ਦੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਫਰਾਹ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨੁਸਰਤ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 14 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ (ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ 'ਦਾਸਤਾਨ' ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ) ਲੈ ਕੇ ਝੰਗ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬਾਜ਼ਾਰ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸਤਾਦ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਸਰਤ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ। ਉਸਤਾਦ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਪੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਹੈ ਪਰ ਮੈਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਗਾਉਂਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲਿਖੋ, ਤਰਜੀਹੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਕੱਵਾਲੀ। ਸਾਦਿਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਓਥੇ ਅਮਲਾ ਦੇ ਹੋਣ ਨੇ ਨਬੇੜੇ ਅਤੇ ਆਇਨਵਾਂ ਬੋਲ ਨਾ ਬਨੇਰੇ ਉੱਟੇ ਕਨਵਾਂ, ਨੁਸਰਤ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੇ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵਾਲੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
7. https://www.youtube.com/watch?v=KMES2RwFIsU&t=95s&ab_channel=AmanDeep
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੇ-ਲੂਸਾਕ ਕਾਨੂੰਨ
ਗੇ-ਲੂਕਾਕ ਕਾਨੂੰਨ 18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਥਰਮਲ ਵਿਸਥਾਰ, ਤਾਪਮਾਨ, ਆਇਤਨ, ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਫਰੈਂਚ ਕੈਮਿਸਟ ਜੋਸਫ ਲੂਇਸ ਗੇ-ਲੂਸਾਕ (1778-1850) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਈ ਖੋਜਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੇ-ਲੂਸਾਕ ਆਪਣੇ ਦਬਾਅ ਕਾਨੂੰਨ ਲਈ ਅਕਸਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਗੈਸ ਦਾ ਦਬਾਅ ਸਿੱਧਾ ਉਸਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਯੋਗ ਵਾਲੀਅਮ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ
ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਗੇ-ਲੂਸਾਕ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ 2 ਵਾਲੀਅਮ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ 1 ਵਾਲੀਅਮ, ਗੈਸ ਪਾਣੀ ਦੇ 2 ਵਾਲੀਅਮ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨਗੇ।
ਗੇ-ਲੂਕਾਕ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ, ਐਮੇਡੀਓ ਅਵੋਗੈਦਰੋ ਨੇ ਥਿਉਰੀ ਕੱਢੀ ਕਿ, ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਤੇ, ਦੋ ਬਰਾਬਰ ਮਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਅਣੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਦਬਾਅ-ਤਾਪਮਾਨ ਕਾਨੂੰਨ
or
ਜਿਥੇ:
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 6 (ਭਾਰਤ, ਪੁਰਾਣੀ ਨੰਬਰਿੰਗ)
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 6 (ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ NH6 ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ' ਤੇ ਨਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਨੰਬਰਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਾਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੂਰਤ ਤੋਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੱਕ 1,949 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (1,211 ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ' ਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਸਤਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਹਾਈਵੇ 46 (ਏ.ਐੱਚ 46) ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ - ਕੋਲਕਾਤਾ ਹਾਈਵੇ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਐਨ.ਐਚ. 6 ਗੁਜਰਾਤ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਛੱਤੀਸਗੜ, ਉੜੀਸਾ, ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਿਆ। ਇਹ ਹਾਈਵੇ ਸੂਰਤ, ਧੂਲੇ, ਜਲਗਾਓਂ, ਭੁਸਾਵਲ, ਅਕੋਲਾ, ਅਮਰਾਵਤੀ, ਨਾਗਪੁਰ, ਭੰਡਾਰਾ, ਰਾਜਨੰਦਗਾਂਵ, ਦੁਰਗ, ਰਾਏਪੁਰ, ਮਹਾਂਸਮੁੰਦ, ਸੰਬਲਪੁਰ, ਖੜਗਪੁਰ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਿਆ ਸੀ।
ਜੰਕਸ਼ਨ
ਪਲਸਾਨਾ ਵਿਖੇ, ਗੁਜਰਾਤ ਨੇੜੇ ਸੂਰਤ ਐਨ ਐਚ 8 ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ - ਜੈਪੁਰ - ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ - ਮੁੰਬਈ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ
ਧੂਲੇ ਵਿਖੇ ਐੱਨ ਐੱਚ 3 ਨਾਲ ਆਗਰਾ - ਇੰਦੌਰ - ਮੁੰਬਈ ਨੂੰ ਜੋੜ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਬੈਨਰਜੀ
ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਬੈਨਰਜੀ (ਜਨਮ 2 ਜੁਲਾਈ 1938 ) ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੇਤਾ, ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 6 (ਭਾਰਤ, ਪੁਰਾਣੀ ਨੰਬਰਿੰਗ)
ਜੰਕਸ਼ਨ
ਧੁਲੇ ਨਾਲ ਕੌਮੀ ਮਾਰਗ 211 ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਸ਼ੋਲਾਪੁਰ - ਔਰੰਗਾਬਾਦ - ਧੁਲੇ
ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਬੈਨਰਜੀ
ਉਸਨੇ 1972 ਵਿੱਚ ਜਬਲਪੁਰ ਛਾਉਣੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਜਨਸੰਘ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਚੋਣ ਲੜੀ ਪਰ ਹਾਰ ਗਈ। ਉਹ 1977 (ਜਬਲਪੁਰ ਕੇਂਦਰੀ, ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਮੈਂਬਰ, ਭਾਜਪਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਦਿਨ), 1990 ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਜਬਲਪੁਰ ਤੋਂ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1977 ਤੋਂ 1980 ਤੱਕ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਜਬਲਪੁਰ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ 13ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ (1999-2004) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 6 (ਭਾਰਤ, ਪੁਰਾਣੀ ਨੰਬਰਿੰਗ)
ਜੰਕਸ਼ਨ
ਅਕੋਲਾ ਵਿਖੇ NH 161 ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਕੋਲਾ - ਨਾਂਦੇੜ - ਸੰਗਰੇਡੀ - ਹੈਦਰਾਬਾਦ
ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਬੈਨਰਜੀ
ਉਹ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਗਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੱਡਾ ਦੀ ਸੱਸ ਹੈ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 6 (ਭਾਰਤ, ਪੁਰਾਣੀ ਨੰਬਰਿੰਗ)
ਜੰਕਸ਼ਨ
ਅਕੋਲਾ ਵਿਖੇ ਐਨ.ਐਚ. 161 ਏ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਅਕੋਟ - ਅਕੋਲਾ - ਡਿਗਰਾਸ - ਮੁੱਦਖੇਡ - ਨਾਂਦੇੜ -
ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਬੈਨਰਜੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 6 (ਭਾਰਤ, ਪੁਰਾਣੀ ਨੰਬਰਿੰਗ)
ਜੰਕਸ਼ਨ
ਨਾਗਪੁਰ ਵਿਖੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 7 (ਭਾਰਤ) (ਪੁਰਾਣੀ ਨੰਬਰਿੰਗ) ਵਾਰਾਣਸੀ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ - ਜਬਲਪੁਰ - ਨਾਗਪੁਰ - ਹੈਦਰਾਬਾਦ - ਬੰਗਲੌਰ - ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ
'ਨਾਗਪੁਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੌਮੀ ਮਾਰਗ 69 ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਨਾਗਪੁਰ - Betul - ਓਬੇਦੁੱਲਾਗੰਜ ਨੇੜੇ ਭੋਪਾਲ
ਰਾਏਪੁਰ ਵਿਖੇ ਐਨ ਐਚ 43 ਨਾਲ ਰਾਏਪੁਰ - ਜਗਦਲਪੁਰ - ਬੋਰੀਗੁੰਮਾ - ਕੋਰਪੂਤ - ਸਲੂਰ - ਵਿਜੀਅਨਗਰਮ ਐਨ ਐਚ 5 ਤੇ
ਰਾਏਪੁਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੌਮੀ ਮਾਰਗ 200 ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਰਾਏਪੁਰ - ਬਿਲਾਸਪੁਰ - ਰਾਏਗੜ੍ਹ - ਦੇਵਗੜ - ਤਲਛਰ - ਚਾਂਦੀਖੋਲ
ਬਾਰਗੜ ਵਿਖੇ ਐਨ ਐਚ 201 ਨਾਲ ਭੰਗੀਪਮਾ ਨੂੰ ਐਨ ਐਚ 43 - ਭਵਾਨੀਪਤਨਾ - ਬਲੰਗੀਰ - ਬਾਰਗੜ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ
ਸੰਬਲਪੁਰ ਵਿਖੇ ਐਨਐਚ 42 ਨਾਲ ਸੰਬਲਪੁਰ ਨੂੰ ਜੋੜ ਰਿਹਾ ਹੈ - ਅੰਗੁਲ - ਔਕਨਾਲ - ਐਨਐਚ 5 ਤੇ ਕਟਕ.
ਨੇੜੇ ਦਿਓਗੜ੍ਹ ਨਾਲ ਕੌਮੀ ਮਾਰਗ 200 (ਦੂਜੀ ਵਾਰ) ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਰਾਏਪੁਰ - ਬਿਲਾਸਪੁਰ - ਰਾਏਗੜ੍ਹ - ਦੇਵਗੜ - ਤਲਛਰ - ਚਾਂਦੀਖੋਲ 'ਤੇ ਕੌਮੀ ਮਾਰਗ 5
ਨੇੜੇ ਬਰਕੋਟ ਨਾਲ ਕੌਮੀ ਮਾਰਗ 23 ਨਾਲ ਜੁੜਨ 'ਤੇ ਕੌਮੀ ਮਾਰਗ 32 - ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ - ਰਾਉਰਕੇਲਾ - ਬਰਕੋੋਟ - ਲਹਿਰਾ - ਟੈਲਚਰ - ਨੌਹਟਾ' ਤੇ ਕੌਮੀ ਮਾਰਗ 42
ਕੇਂਦਝਰ ਨਾਲ ਕੌਮੀ ਮਾਰਗ 215 ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਪਾਨੀਕੋਲੀ - ਅਨੰਦਪੁਰ - ਕੇਂਦੁਜਾਰਗੜ - ਰਾਜਮੁੰਡਾ'ਤੇ ਕੌਮੀ ਮਾਰਗ 23
ਝਾਰਪੋਖਾਰੀਆ ਵਿਖੇ NH 5 ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ ਝਾਰਪੋਖਾਰੀਆ - ਕਟਕ - ਵਿਜੇਵਾੜਾ - ਚੇਨਈ
ਬਹਾਰਾਗੋੜਾ ਨਾਲ ਕੌਮੀ ਮਾਰਗ 33 ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਬਹਾਰਾਗੋੜਾ - ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ - ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ - ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ - ਬਾਰਹੀ 'ਤੇ ਕੌਮੀ ਮਾਰਗ 2
ਖੜਗਪੁਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੌਮੀ ਮਾਰਗ 60 ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਬਾਲੇਸ਼ਵਰ 'ਤੇ ਕੌਮੀ ਮਾਰਗ 5 - ਜਲੇਸ਼ਵਰ - ਖੜਗਪੁਰ - ਬਨਕੂਰਾ - ਰਾਣੀਗੰਜ - ਨਾਲ ਜੰਕਸ਼ਨ NH 2
ਕੋਲਾਘਾਟ ਵਿਖੇ NH 41 ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਤਮਲੂਕ - ਹਲਦੀਆ
ਬੱਲੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ NH 2 ਬਾਲੀ - ਵਾਰਾਣਸੀ - ਕਾਨਪੁਰ - ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਨਾਲ
ਕੋਨਾ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ 8 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 117 ਕੋਨਾ - ਵਿਦਿਆਸਾਗਰ ਸੇਤੂ - ਕੋਲਕਾਤਾ - ਡਾਇਮੰਡ ਹਾਰਬਰ - ਬਖਾਲੀ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਨਾਲ
ਏਸ਼ੀਅਨ ਹਾਈਵੇ
ਇਹ ਹਾਈਵੇਅ ਏ ਐਚ 47 ਨੂੰ ਧੂਲੇ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਹਾਈਵੇ 43 ਨੂੰ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿਖੇ ਪਾਰ ਕੀਤਾ.
ਰਾਜ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਸ਼ਹਿਰ, ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ
thumb|ਐਨਐਚ 6 ਗੁਜਰਾਤ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਛੱਤੀਸਗੜ, ਉੜੀਸਾ, ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 6 ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਓਡੀਸ਼ਾ
ਦੇਵਗੜ - ਬਾਲਮ - ਬਰਕੋਟ
ਲਾਡੀ ਕਵਾਲੀ
ਲਾਡੀ ਕਵਾਲੀ ਜਾਂ ਲਾਡੀ ਦੋਸੀ ਕਵਾਲੀ, ਓਨ, ਐਮਬੀਈ (ਸੀ. 1925– 12 ਅਗਸਤ 1984) ਇੱਕ ਨਾਈਜੀਰੀਅਨ ਘੁਮਿਆਰ, ਵਸਰਾਵਿਕਸ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸੀ।
ਲਾਡੀ ਕਵਾਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰੀ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਗਵਾਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਬਣਾਉਣਾ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਕਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਦੁਆਰਾ ਕੋਇਲਿੰਗ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਧੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਬਣਾਉਣੇ ਸਿੱਖੇ। ਉਸ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕੋਇਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ, ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੇ ਬਰਤਨ, ਕਟੋਰੇ ਅਤੇ ਫਲਾਸਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਣ ਲਈ ਵੱਡੇ ਬਰਤਨ ਬਣਾਏ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪੈਡਲ ਨਾਲ ਕੁੱਟਿਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰੇ ਹੋਏ ਜਿਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਵਾਲੇ ਅਲੰਕਾਰਿਕ ਨਮੂਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਿੱਛੂ, ਕਿਰਲੀ, ਮਗਰਮੱਛ, ਗਿਰਗਿਟ, ਸੱਪ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਉਸ ਦੇ ਬਰਤਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਉੱਘੇ ਘੁਮਿਆਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਅਬੂਜਾ ਦੇ ਅਮੀਰ, ਅਲਹਾਜੀ ਸੁਲੇਮਾਨ ਬਰਾਊ, ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਈਕਲ ਕਾਰਡਿਊ ਦੁਆਰਾ 1950 ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 1925 ਵਿੱਚ ਸੰਘੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਕਵਾਲੀ ਏਰੀਆ ਕੌਂਸਲ, ਕਵਾਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ (ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 1920 ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਜਿਸ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਦੀ ਔਰਤ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ। ਲਾਡੀ ਕਵਾਲੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਮੱਲਮ ਮੇਕਾਨਿਕੀ ਕੀਬੇਸ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਲਾਡੀ ਕਵਾਲੀ ਨੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ"।
ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਰਵਾਇਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਹੌਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਗਬਾਗੀ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਮੁਹਾਵਰੇ ਨਾਲ ਉਭਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਮਿੱਟੀ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੀ ਪਹੁੰਚ ਗਣਿਤਿਕ ਅੰਡਰਟੋਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਸਮਰੂਪਤਾ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। thumb| ਚੀਰੇ ਹੋਏ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਲਾਡੀ ਕਵਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਘੜਾ; WA Ismay ਸਟੂਡੀਓ ਸਿਰੇਮਿਕਸ ਕਲੈਕਸ਼ਨ, ਯਾਰਕ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ
ਕਰੀਅਰ
ਮਾਈਕਲ ਕਾਰਡਿਊ, ਜਿਸ ਨੂੰ 1951 ਵਿੱਚ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਨਾਈਜੀਰੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 1952 ਵਿੱਚ ਸੁਲੇਜਾ (ਉਸ ਸਮੇਂ "ਅਬੂਜਾ" ਕਿਹਾ) ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ 1954 ਵਿੱਚ, ਲਾਡੀ ਕਵਾਲੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਘੁਮਿਆਰ ਵਜੋਂ ਅਬੂਜਾ ਪੋਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉੱਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਹੀਆ ਸੁੱਟਣਾ, ਗਲੇਜ਼ਿੰਗ, ਭੱਠਿਆਂ ਦੀ ਫਾਇਰਿੰਗ, ਸਾਗਰਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ, ਅਤੇ ਸਲਿੱਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿੱਖੀ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਸਗਰਾਫੀਟੋ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਨਾਲ ਕਟੋਰੇ ਬਣਾਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਜਾਂ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀ ਸਲਿੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਡੁਬੋਣਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਪੋਰਕੁਪਾਈਨ ਕੁਇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਲਿਪ ਦੁਆਰਾ ਸਜਾਵਟ ਨੂੰ ਹੇਠਲੇ ਸਰੀਰ ਤੱਕ ਖੁਰਕਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
1954 ਵਿੱਚ, ਮਾਈਕਲ ਕਾਰਡਿਊ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਅਬੂਜਾ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਕਵਾਲੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਕਵਾਲੀ ਨੂੰ 1963 ਵਿੱਚ ਐਮ.ਬੀ.ਈ. ਮਿਲਿਆ
1977 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਰੀਆ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦੂ ਬੇਲੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।
1980 ਵਿੱਚ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ( ਫੈਡਰਲ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ) ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਮੈਰਿਟ ਅਵਾਰਡ (ਐਨਐਨਓਐਮ) ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਨਮਾਨ।
ਉਸ ਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਆਫਿਸਰ ਆਫ ਦਾ ਆਰਡਰ ਆਫ ਦਿ ਨਾਈਜਰ (ਓਓਐਨ) ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਨਮਾਨ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨਾਈਜੀਰੀਅਨ N20 ਨਾਇਰਾ ਬਿੱਲ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਬੂਜਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਲੀ ਨੂੰ ਲਾਡੀ ਕਵਾਲੀ ਰੋਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੈਰਾਟਨ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਲਾਡੀ ਕਵਾਲੀ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਬੂਜਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਸ ਮੀਟਿੰਗ ਕਮਰੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਬਾਲਰੂਮ ਹਨ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮਿਥਸੋਨਿਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ ਅਫਰੀਕਨ ਆਰਟ, ਯੂਐਸਏ, ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਅਤੇ ਅਲਬਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਅਤੇ ਅਬੇਰੀਸਟਵਿਥ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿਰੇਮਿਕਸ ਗੈਲਰੀ, ਯੂ.ਕੇ.
16 ਮਾਰਚ 2022 ਲਈ ਗੂਗਲ ਡੂਡਲ ਕਵਾਲੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1984 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਨਾਈਜੀਰੀਆਈ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਨਾਈਜੀਰੀਆਈ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਲਿੱਦੜਾਂ
ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਲਿੱਦੜਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ।ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਹਲਕਾ ਸੁਨਾਮ ਦੇ ਪਿੰਡ ਲਿੱਦੜਾਂ ’ਚ ਪਿਤਾ ਰਣ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤੂਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਲਿੱਦੜਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਹਰਜੀਤ ਹਰਮਨ ਨੇ ਗਾਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ 5 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਮਲਾਇਕਾ ਗੋਇਲ
ਮਲਾਇਕਾ ਗੋਇਲ (ਜਨਮ 23 ਅਕਤੂਬਰ 1997) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਗਲਾਸਗੋ ਵਿੱਚ 2014 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਪਿਸਟਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਗੋਇਲ ਨੇ 16 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਮਗੇ ਜਿੱਤੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2008 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। 2012 ਵਿਚ ਗੋਇਲ ਨੇ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਪਿਸਟਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਸੀਨੀਅਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਜੂਨੀਅਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਏਅਰ ਗਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਤਹਿਰਾਨ ਵਿਚ ਹੋਏ ਇਸ ਦੇ 2013 ਈਵੈਂਟ ਵਿਚ, ਗੋਇਲ ਨੇ 197.7 ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਯੂਥ ਵਰਗ ਵਿਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।
2014 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਉਸਨੇ 197.1 ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਡੋਰਥੀ ਲੂਡਵਿਗ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਗਈ। ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ 2015 ਵਿੱਚ 59 ਵੀਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਪਿਸਟਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਗੋਇਲ ਦੇ ਕੋਚ ਮਹਿੰਦਰ ਲਾਲ ਅਤੇ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੁਕਮੀ
left|thumb|ਬਲਰਾਮ ਵਲੋਂ ਰੁਕਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਸਮੇਂ ਰੁਕਮੀ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ਮਹਾਂਪੁਰਤ) ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਦਰਭ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਭੀਸ਼ਮਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰੁਕਮਣੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਹਰੀਵਮਸ਼ਾ ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰੁਕਮੀ ਨੂੰ ਕਿਮਪੁਰੁਸ਼ਾ ਡਰੁਮਾ ਦੁਆਰਾ ਯੁੱਧ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਰੁਕਮਿਨੀ ਨੂੰ ਵਿਦਰਭ ਰਾਜ ਤੋਂ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੁਕਮੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੇਦੀ ਰਾਜੇ ਸ਼ਿਸ਼ੂਪਾਲਾ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਲੜਿਆ ਪਰ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਰੁਕਮੀ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਦਰਭ ਦੀ /ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕੁੰਡੀਨਾਪੁਰੀ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਸ ਨੇ ਕੁੰਡੀਨਾ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਭੋਜਕਤਾ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰੁਕਮੀ ਦੀ ਧੀ ਰੁਕਮਾਵਤੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬੇਟੇ ਪ੍ਰਦਿਊਮਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਰੁਕਮਾਵਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਿਊਮਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਨਿਰੁਧ ਸੀ।
ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਜਾਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣਾ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਪਰ ਬਹੁਤ ਘਮੰਡ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁਕਮੀ ਦੀ ਵਿਦਰਭ ਸੈਨਾ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੀ, ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਪੱਖ ਫੌਜ ਬਣ ਗਈ।
ਵਿਜੈ ਕਮਾਨ ਦਾ ਚਾਲਕ
ਉਹ ਦਰੋਣਾ (ਇਹ ਕੁਰੂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾ ਦਾ ਗੁਰੂ ਦਰੋਣ ਨਹੀਂ ਹਨ ) ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ। ਉਹ ਤਲਵਾਰ ਦਾ ਚਾਲਕ ਹੈ। ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਦ੍ਰੋਣ ਤੋਂ ਆਕਾਸ਼ੀ ਦੈਵੀ ਤਲਵਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ- ਕਿਮਪੁਰੁਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ। (ਕੁਰੂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦ੍ਰੋਣ ਨਾਲ ਉਲਝਣ ਵਿਚ ਨਾ ਪੈਣ ਲਈ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਰਾਜੇ
ਮਿਕੀ ਜੇਮਜ਼
thumb|ਮਿਕੀ ਜੇਮਜ਼ ਮਿੱਕੀ ਲਾਰੀ ਜੇਮਜ਼-ਐਲਡਿਸ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Mickie Laree James-Aldis; ਜਨਮ 31 ਅਗਸਤ, 1979) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪਹਿਲਵਾਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਹਿਲਵਾਨ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਡਬਲਯੂ ਡਬਲਯੂ ਈ ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਮੇਨ ਈਵੈਂਟ ਲਈ ਇੱਕ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਡਬਲਯੂ ਡਬਲਯੂ ਈ ਦੇ ਸਮੈਕਡਾਉਨ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜੇਮਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1999 ਵਿਚ ਸੁਤੰਤਰ ਸਰਕਟ 'ਤੇ ਇਕ ਵਾਲਿਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੀਤੀ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਐਲੇਕਸਿਸ ਲਾਰੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ NWA ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ: ਕੁੱਲ ਨਾਨਸਟੌਪ ਐਕਸ਼ਨ (ਐਨਡਬਲਯੂਏ: ਟੀਐਨਏ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਨਾਨਸਟੌਪ ਐਕਸ਼ਨ ਕੁਸ਼ਤੀ) ਜੂਨ 2002 ਵਿੱਚ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਗੈਡਰਿੰਗ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਦੇ ਨਾਲ ਸਟੋਰੀਅਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਕਲੌਤੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਦੇ ਕਲਾਕਵਰਕ ਓਰੇਂਜ ਹਾਊਸ ਆਫ ਫਨ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।
ਜੇਮਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਰਲਡ ਰੈਸਲਿੰਗ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ (ਡਬਲਯੂ ਡਬਲਯੂ ਈ) ਦੇ ਮੁੱਖ ਰੋਸਟਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਕਤੂਬਰ 2005 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਟ੍ਰਿਸ਼ ਸਟ੍ਰੈਟਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਜੇਮਜ਼ 'ਚਾਲਬਾਜ਼ ਸਟ੍ਰੈਟਸ' ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਪਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸਟਾਲਕਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਕੋਣ ਜੋ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤਕ ਚਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧੱਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਰੈਸਲਮੇਨੀਆ 22 ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਡਬਲਯੂ ਡਬਲਯੂ ਈ ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ, ਇੱਕ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜੋ ਉਸਨੇ ਕੁੱਲ ਪੰਜ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੇਮਜ਼ ਨੇ 2009 ਵਿਚ ਨਾਈਟ ਆਫ਼ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਦਿਵਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵੀ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਦਿਵਸ ਦੋਵਾਂ ਖਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਦਿਵਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਦੂਜਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2010 ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਟੋਟਲ ਨਾਨਸਟੌਪ ਐਕਸ਼ਨ ਰੈਸਲਿੰਗ (ਟੀ.ਐਨ.ਏ) ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ।
ਟੀਐਨਏ ਵਿੱਚ, ਜੇਮਜ਼ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਟੀਐਨਏ ਨਾਕਆoutsਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਟੀਮ ਯੂਐਸਏ ਨਾਲ 2013 ਟੀਐਨਏ ਵਰਲਡ ਕੱਪ। ਉਸਨੇ ਸਤੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਟੀ.ਐਨ.ਏ., ਡਬਲਯੂ ਡਬਲਯੂ ਈ ਅਤੇ ਟੀਐਨਏ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜੇਮਸ ਇੱਕ ਨੌਂ ਵਾਰ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਡਬਲਯੂ ਡਬਲਯੂ ਈ ਮਹਿਲਾ, ਡਬਲਯੂ ਡਬਲਯੂ ਈ ਦਿਵਸ, ਅਤੇ ਟੀਐਨਏ ਨਾਕਆਊਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇਕਲੌਤੀ ਔਰਤ ਹੈ। ਪ੍ਰੋ ਕੁਸ਼ਤੀ ਇਲੈਸਟ੍ਰੇਟਡ (ਪੀਡਬਲਯੂਆਈ) ਨੇ ਜੇਮਜ਼ ਨੂੰ 2009 ਵਿਚ ਨੰਬਰ ਇਕ ਮਹਿਲਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਵਜੋਂ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਵੂਮਨ ਆਫ ਦਿ ਯੀਅਰ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਪਹਿਲਾਂ 2009 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫੇਰ 2011 ਵਿੱਚ ਪੀ.ਡਬਲਯੂ.ਆਈ. ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੁਆਰਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਲਾ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਪਹਿਲਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਆਭਾ ਢੀਲਨ
ਆਭਾ ਢੀਲਨ (ਜਨਮ 28 ਦਸੰਬਰ 1953) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1992 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਪਿਸਟਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953
ਦ ਗੋਲਡਨ ਹਾਊਸ (ਨਾਵਲ)
ਦ ਗੋਲਡਨ ਹਾਊਸ ਸਲਮਾਨ ਰਸ਼ਦੀ ਦਾ 2017 ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ, ਉਸ ਦਾ ਗਿਆਰਵਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਸਮੀਖਿਆ
ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ ਲਈ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ, ਅਮੀਨਾਟਾ ਫੋਰਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਰਸ਼ਦੀ ਨੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਪਛਾਣ ਸੰਕਟ ਵਜੋਂ ਨਸਲ, ਪੁਨਰ ਖੋਜ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਸਮੀਖਿਅਕ ਡਵਾਈਟ ਗਾਰਨਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਦ ਗੋਲਡਨ ਹਾਊਸ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਚੌੜਾ ਪਰ ਖੋਖਲਾ, ਇੰਨਾ ਚੌੜਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਆਪਣਾ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿਊ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਸਮੀਖਿਅਕ ਲੀਓ ਰੌਬਸਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ "ਗੂਗਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਥੋੜਾ ਜਿਆਦਾ, ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼" ਵਜੋਂ ਖਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਪਰਵੀਨ ਸੁਲਤਾਨਾ
ਬੇਗਮ ਪਰਵੀਨ ਸੁਲਤਾਨਾ ( Assamese  ; ਜਨਮ ਮਈ 1950) ਪਟਿਆਲਾ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 1976 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਬੇਗਮ ਪਰਵੀਨ ਸੁਲਤਾਨਾ ਨੇ ਅਚਾਰੀਆ ਚਿਨਮੋਏ ਲਹਿਰੀ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ। ਬੇਗਮ ਪਰਵੀਨ ਸੁਲਤਾਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਬਦੁਲ ਮਜੀਦ ਦੀ ਅਸਾਮੀ ਫਿਲਮ ਮੋਰੋਮ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਦਰ, ਕੁਦਰਤ, ਦੋ ਬੂੰਦ ਪਾਣੀ, ਅਤੇ ਪਾਕੀਜ਼ਾ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਅਸਾਮੀ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵਿਕਰਮ ਭੱਟ ਦੇ 1920 ਦਾ ਥੀਮ ਗੀਤ ਗਾਇਆ। ਉਸਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਕੁਦਰਤ ਲਈ ਹੁਮੇਂ ਤੁਮਸੇ ਪਿਆਰ ਕਿਤਨਾ ਵੀ ਗਾਇਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਐਚ.ਐਮ.ਵੀ., ਪੋਲੀਡੋਰ, ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਇੰਡੀਆ, ਭਾਰਤ ਰਿਕਾਰਡਸ, ਔਵਿਡਿਸ, ਮੈਗਨਾਸਾਊਂਡ, ਸੋਨੋਡਿਸਕ, ਅਤੇ ਅਮੀਗੋ ਲਈ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਉਸਤਾਦ ਦਿਲਸ਼ਾਦ ਖਾਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਲਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕ ਬੇਟੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਾਦਾਬ ਖਾਨ ਹੈ। thumb| ਪਰਵੀਨ ਸੁਲਤਾਨਾ ਅਰਘਿਆ 2011 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੋਈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960
ਚੇਲਾਮਮਾ
ਚੇਲਾਮਮਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕਰਨਾਟਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਚੇਲਾਮਮਾ ਇੱਕ ਬਿੱਛੂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਲਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਲਰਮਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੇਲਾਮਮਾ ਦੇ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਿਛੂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਹੁੰਡੀ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਪਿਛਲੇ 1,000 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੋਹਫੇ ਜਾਂ ਕਾਨਿਕੇ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਦੰਤਕਥਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਵੀ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।
ਇਸ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਪਿਛੇਤਰ "ਅਮਮਾ" ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਦੇਵੀਆਂ ਲਈ ਆਮ ਹੀ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਜਾਰਾਮੀਲੋ ਰਿਵਰਸਲ
ਜਾਰਾਮੀਲੋ ਰਿਵਰਸਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਉਲਟਾ ਅਤੇ ਸੈਰ -ਸਪਾਟਾ ਸੀ ਜੋ ਲਗਭਗ 10 ਲੱਖ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਮਾਟੂਯਾਮਾ ਰਿਵਰਸਡ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਕ੍ਰੋਨੋਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ" ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਉਲਟਾ ਸੀ; ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ (ਬੀਪੀ) ਤੋਂ 990,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ 950,000 ਬੀਪੀ ਤੱਕ ਹੈ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ 1.07 ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ 990,000 ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਮਿਤੀ ਵੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ)।
ਜਾਰਾਮੀਲੋ ਵਰਗੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਿਵਰਸਲਾਂ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਵਿਧੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਰਨਹੇਸ-ਮਾਟੂਯਾਮਾ ਰਿਵਰਸਲ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫੀਲਡ ਰਿਵਰਸਲ, ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤ ਜੈਰਾਮੀਲੋ ਨੂੰ ਬੋਸੁਮਟਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਈਵਰੀ ਕੋਸਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੇਕਟਾਈਟ ਸਟ੍ਰੈਵਨਫੀਲਡ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਨੂੰ "ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ" ਅਤੇ "ਖੰਡਨ" ਵਜੋਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਤੀ
ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ
ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਕੋਂਕਣ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਮੁੰਬਈ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਰੀਜਨ (MMR) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਐਗਰੀ ਅਤੇ ਕੋਲੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਡੀਵਾਈ ਪਾਟਿਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਆਈਪੀਐਲ (2008) ਦੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਫਾਈਨਲ ਲਈ ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਠਾਣੇ ਬੇਲਾਪੁਰ ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਪਾਮ ਬੀਚ ਮਾਰਗ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਆਕਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਉੱਚੇ-ਉੱਚੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਹਨ। 2023 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 1,618,000 ਹੈ। ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਸਦੀ ਔਸਤਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 14 ਮੀਟਰ ਹੈ।
ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਜਾਂ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 1500 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜੰਜੀਰਾ ਦੇ ਸਿਦੀਆਂ ਨੇ ਪਨਵੇਲ ਕ੍ਰੀਕ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਬੇਲਾਪੁਰ ਕਿਲਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। 1682 ਵਿੱਚ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਬੇਲਾਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸਿੱਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
1733 ਵਿੱਚ, ਚਿਮਾਜੀ ਅੱਪਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਖੋਹ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਣ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਵਾਪਸ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨੇੜਲੇ ਅਮ੍ਰਿਤੈਸ਼ਵਰ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਬੇਲੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਰੱਖੇਗਾ, ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਮ ਬੇਲਾਪੁਰ ਕਿਲਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੇ 23 ਜੂਨ 1817 ਤੱਕ ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕੈਪਟਨ ਚਾਰਲਸ ਗ੍ਰੇ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦੇਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨੀਤੀ ਤਹਿਤ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ 1971 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮੰਤਵ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੰਸਥਾ, ਸਿਡਕੋ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਦੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ, ਠਾਣੇ ਅਤੇ ਰਾਏਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਅਭਿਆਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਐਮਓਯੂਡੀ) ਅਤੇ ਕੁਆਲਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਕਿਊਸੀਆਈ) ਦੁਆਰਾ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਲਈ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤੇ ਗਏ 73 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮਲਕੀਅਤ ਹਨ।
ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ ਜੋ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਇੰਟੀਰੀਅਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਅਤੇ ਹੋਟਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਕੋਰਸ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ/ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਨੋਰੰਜਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਗੋਲਫ ਕੋਰਸ, ਸੈਂਟਰਲ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਖਾਰਘਰ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਕੜਾ ਵਾਟਰ ਫਾਲਸ। ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਲਈ ਕਈ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਲਗਜ਼ਰੀ ਹੋਟਲ ਵੀ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਹਨ. ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਕੇਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਵੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸੈਕਟਰ 05, ਖਾਰਘਰ ਵਿੱਚ ਐਮਆਈਟੀਆਰ ਹਸਪਤਾਲ, ਜੁਹੂ ਪਿੰਡ ਨੇੜੇ ਫੋਰਟਿਸ ਹੀਰਾਨੰਦਾਨੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਜੁਹੂ ਨਗਰ (ਵਾਸ਼ੀ), ਬੇਲਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਖਾਰਘਰ, ਪਨਵੇਲ, ਕਾਮੋਥੇ ਵਿੱਚ ਐਸਆਰਐਲ ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕ ਸੈਂਟਰ।, ਕਲੰਬੋਲੀ, ਕੋਪਰ ਖੈਰਾਣੇ, ਜੁਹੂ ਗਾਓਂ ਕੁਝ ਨਾਮ ਕਰਨ ਲਈ।
ਖੰਡ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦੀਆ ਡਲੀਆ
ਖੰਡ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦੀਆਂ ਡਲੀਆਂ ਪੁਸਤਕ ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2003 ‘ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ 2 ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਮਾਰਕੀਟ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵੱਲੋਂ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਨੇ ਲੋਕਗੀਤ, ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆ, ਲੋਕ ਬੁਝਾਰਤਾਂ, ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਜੀਵਨੀ, ਨਾਟਕ, ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ, ਸੰਪਾਦਨਾ, ਅਨੁਵਾਦ ਬਾਰੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੂੰ ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ‘ਚ ਗਿੱਧੇ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀਆ ਬੋਲੀਆ ਹਨ ਤੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕ- ਲੜੀ ਬੋਲੀਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਲੜੀ ਬੋਲੀਆ ਨੂੰ ਟੱਪੇ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਜਨ- ਜੀਵਨ ਦਾ ਦਰਪਣ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨੱਚਦੀ ਗਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਜੂਝਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਸੁੱਤੇ ਸਿੱਧ ਹੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੋਇਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਪੱਖ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਬੋਲੀਆ ਨਾ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹੋਣ। ਇੱਕ- ਲੜੀ ਤਾਂ ਆਖਣਾਂ ਵਾਂਗ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਚੜੀਆ ਹੋਈਆ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਪਰਮਾਣ ਵਜੋਂ ਨਿੱਤ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਬੋਲੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਓਤ-ਪੋਤ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਅਰਮਾਨਾਂ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਗਮੀਆਂ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਜਬਿਆ ਦੀਆਂ ਕੂਲਾਂ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਖੰਡ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦੀਆਂ ਡਲੀਆਂ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ 2000(ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ) ਬੋਲੀਆ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਾਂ, ਗੱਭਰੂ- ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਧਰਾਂ, ਰੀਜਾਂ, ਉਲਾਭੇ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਪਲ, ਸੁਪਨੇ, ਵਲਵਲੇ, ਸਭ ਪਰੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀਨ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਪਰਿਵਾਰਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਰ ਪੱਖ ਰੂਪਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਆਹ, ਸਹੁਰੇ, ਰਿਸ਼ਤੇ, ਮੇਲੇ, ਤਿਉਹਾਰ, ਸਾਉਣ, ਮਹੀਨਾ, ਵਿਸਾਖੀ, ਰਹਿਣੀ ਬਹਿਣੀ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਹੋਰ ਕਿੱਤਿਆ ਆਦਿ ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਸਾਹਿਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਲੰਮੀਆ ਤੇ ਇੱਕ- ਲੜੀਆ ਬੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਭਰਪੂਰ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਾਚਰਣ ਤੋਂ ਬੋਲੀਆ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਅਵਸਥਾ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਮ ਧਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਸਭ ਨੂੰ ਇਹੋ ਮੁਹਾਏ ਗਿੱਧੇ ‘ਚ ਉਸ ਕੰਮ ਕੀ ਵੀਰਨੋ ਜਿਹੜਾ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਨਾਉਂ ਭੁਲਾਏ। ਦੋਹਾਂ ਜਾਹਨਾਂ ਦਾ ਅੱਲਾ ਹੀ ਵਾਲੀ ਉਹਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰੀ ਨਾ ਜਾਏ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਨਾਉਂ ਲੈ ਲਏ ਜਿਹੜਾ ਗਿੱਧਾ ਵਿੱਚ ਆਏ।
ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ੁੱਭ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਉਸ ਪ੍ਰਮਾਤਮਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਜਾਹਨਾਂ ਦੇ ਉਸ ਮਾਲਿਕ ਦੇ ਘਰ ਘਰ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਗਲਾਚਰਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਬੋਲੀਆ ਨੂੰ ਮਾਦਪੁਰੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰੱਬ ਚਾਹੇ ਇਕੋ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਦੇ ਵੱਖਰੇ- ਵੱਖਰੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ, ਅੱਲ੍ਹਾ, ਦੇਵੀ, ਮਾਤਾ, ਹਰੀ, ਪੀਰ ਆਦਿ ਵੱਖ- ਵੱਖ ਬੋਲੀਆ ‘ਚ ਰੱਬ ਦੀ ਉਸਤਤ ‘ਚ ਪਾਈਆ ਜਾਂਦੀਆ ਬੋਲੀਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲੀਆ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਸਮੇਂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫ਼ਰਕ ਉਪਜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਇਲਾਕਿਆ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿੱਧਾ ਗਿੱਧਾ ਕਰੇ ਮੇਲਣੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆ ਹਨ। ਪੰਜਾਬਣਾਂ ਆਪਣੇ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗਿੱਧੇ ਵਾਸਤੇ ਮੌਕੇ ਸਿਰਜ ਲੈਂਦੀਆ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਤਾਂ, ਮੇਲਿਆਂ, ਤਿੱਥਾਂ- ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਤ੍ਰਿੰਝਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਣੀਆ ਕੱਤ ਹਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਉਣ ਮਹੀਨੇ ਤੀਆਂ ਦੇ ਅਵਸਰ ਤੇ, ਮੰਗਣੀ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਦੇ ਅਵਸਰ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਇੱਕਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ੌਕ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਚ ਵਾਸਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸਟੇਜ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਘਰ ਦਾ ਵਿਹੜਾ, ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਛੱਤ, ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਕਮਰਾ, ਖੇਤਾਂ(ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨੀਂ) ਜਾਂ ਮੈਦਾਨ ਆਦਿ ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਗਿੱਧੇ ਵਾਸਤੇ ਢੁੱਕਵੀਆਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆ ਹਨ। ਧਰਮ, ਫਿਰਕਾਂ, ਜਾਤ- ਪਾਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਵਲਗਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖੋ:- ਫਾਤਾਂ ਨਿਕਲੀ ਲੀੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਹਾਰ ਹੁਕਮੀ ਨੇ ਮਾਰੀ। ਨਿੰਮ ਦੇ ਕੋਲ ਬਸੰਤੀ ਆਉਂਦੀ, ਬੋਤੀ ਵਾਂਗ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ, ਹੀਰ ਕੁੜੀ ਦਾ ਪਿੰਡ ਮੁਸ਼ਕੇ, ਨੂਰੀ ਸ਼ੁਕੀਨਣ ਭਾਰੀ, ਕਿਸ਼ਨੋ ਬਿਸ਼ਨੋ ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ, ਕਿਸ਼ਨੋ ਹਾਲੇ ਕੁਆਰੀ, ਬਿਸ਼ਨੋ ਚੰਦ ਵਰਗੀ ਦੋਵੇਂ, ਉਹਦੀ ਗਿੱਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰੀ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ- ਨਾਚ ਗਿੱਧਾ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪਹਿਰਾਵੇ, ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਰ- ਸਿਧਾਂਤ, ਨਾਚਾਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਖਾਸ ਸਮੇਂ ਸਥਾਨ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਰਾਗ ਅਤੇ ਤਾਲ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ। ਸਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਮੁਥਾਜ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪ੍ਰਤੂੰ ਪਰਪੰਰਾ ਇੱਕ ਗਿੱਧਾ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਢੋਲਕੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਮੂੰਹ ਦੁਆਰਾ ਬੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਵੱਧ ਖੋਲ ਕੇ ਫੂ- ਫੂ ਕਰਕੇ, ਬੱਲੇ- ਬੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਅੱਡੀਆ ਭੋਇੰ ਤੇ ਮਾਰ ਕੇ ਜਾਂ ਚੀਕ- ਕਿਲਕਾਰੀ ਮਾਰ ਕੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਤਾੜੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਢੋਲਕੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਰੀ ਬਾਰਸੀ ਖੱਟ ਕੇ ਲਿਆਇਆ ਖੱਟ ਕੇ ਲਿਆਂਦਾ ਫੀਤਾ ਤੇਰੇ ਘਰ ਕੀ ਵਸਣਾ ਤੂੰ ਮਿਡਲ ਪਾਸ ਵੀ ਨਾ ਕੀਤਾ।
ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹੁਰੇ ਤੇ ਪੇਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬੜੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਲਾ ਪਿਆਰ, ਸਤਿਕਾਰ, ਗਿਲੇ- ਸ਼ਿਕਵੇ, ਮਿਹਣੇ- ਗਾਲ੍ਹਾਂ, ਰੁੱਸਣਾ ਮਨਾਉਣਾ, ਰੀਝਾਂ, ਸੱਧਰਾਂ ਸਭ ਖੁੱਲ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੱਸ ਮੇਰੀ ਨੇ ਬੜਾ ਸਤਾਇਆ, ਨਿੱਤ ਪੁਆ ਕੇ ਪਾਵੇ ਉਠਦੀ ਬਹਿੰਦੀ ਰਹੇ ਸਿਖਾਉਂਦੀ, ਜਦ ਮਾਹੀਂ ਘਰ ਆਵੇ ਮਾਹੀ ਮੇਰਾ ਲਾਈ ਲਗ ਨਾ, ਮੈਂਨੂੰ ਕਾਹਦੀ ਲੋੜ ਮੇਰਾ ਮਾਹੀ ਗੜਵਾ, ਮੈਂ ਗੜਵੇਂ ਦੀ ਡੋਰ।
ਜਾਂ ਮੁੰਡਾ ਰੋਹੀ ਦੀ ਕਿੱਕਰ ਤੋਂ ਕਾਲਾ ਬਾਪੂ ਦੇ ਪਸੰਦ ਆ ਗਿਆ।
ਜਾਂ ਸੱਸ ਮੇਰੀ ਚੰਦਰੀ ਜਹੀ ਵੀਰ ਆਇਆ ਤੇ ਬੂਹਾ ਨਾ ਖੋਲ੍ਹੇ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਕਮਾਈ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼, ਵਿਉਪਾਰ ਖਾਤਰ ਬਾਹਰ ਚੱਲੇ ਗਏ ਜਾਂ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਏ ਗੱਭਰੂਆਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਕੁਮਲਾਈ ਮਟਿਆਰ ਦੇ ਮਨੋਭਾਵਾਂ, ਤੜਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬੋਲੀਆ ਨੂੰ ਵੀ ਅੰਕਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ- ਮਾਹੀ ਮੇਰਾ ਲਾਮ ਨੂੰ ਗਿਆ ਮੇਰੇ ਬੱਜਣ ਕਲੇਜੇ ਛੁਰੀਆ
ਜਾਂ ਕਿਤੇ ਸੁਖ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਘਲਾਵੇ ਮੁਦੱਤਾਂ ਗੁਜ਼ਰ ਗੀਆਂ।
ਸਾਉਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੰਜਾਬਣਾ ਨੂੰ ਬੇਸਬਰੀ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਵਿਆਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਪੇਕੇ ਪਿੰਡ ਆਉਂਦੀਆ ਹਨ। ਕੁੜੀਆ ਇੱਕ ਥਾਂ ਇੱਕਠੀਆਂ ਹੋ ਗਿੱਧਾ ਪਾਉਂਦੀਆ, ਪੀਘਾਂ ਝੂਟਦੀਆ ਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲੀ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬੋਲੀਆ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਬੋਲੀਆ ਨੂਮ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ‘ਧੰਨ ਭਾਗ ਮੇਰੇ’ ਆਖੇ ਪਿੱਪਲ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਪੀਘਾਂ ਪਾਈਆਂ ਸਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆ ਨੇ ਪੀਂਘਾ ਅਸਮਾਨ ਚੜਾਈਆ।
ਲੰਮੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਦਾ ਅਤਿ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀਆ ਬੋਲੀਆ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵੰਨਗੀ ਦੀ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚੋਂ ਬੋਲੀ-
ਮਹਿੰਦੀ ਮਹਿੰਦੀ ਸਭ ਜਗ ਕਹਿੰਦਾ ਮੈਂ ਵੀ ਆਖ ਦਿਆਂ ਮਹਿੰਦੀ ਬਾਗਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਸਤੀ ਵਿਕਦੀ ਵਿੱਚ ਹੱਟੀਆਂ ਦੇ ਮਹਿੰਗੀ ਹੇਠਾਂ ਕੂੰਡੀ ਉੱਤੇ ਸੋਟਾ ਚੋਟ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿੰਦੀ ਘੋਟ ਘਾਟ ਕੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਲਾਈ ਫੋਲਕ ਬਣ-ਬਣ ਲਹਿੰਦੀ। ਮਹਿੰਦੀ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ ਧੋਤਿਆਂ ਕਦੀ ਨਾ ਲਹਿੰਦੀ।
ਜਾਂ ਵੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਆ ਨਣਦ ਦੀਆ ਵੀਰਾ ਜੁੱਤੀ ਉੱਤੋਂ ਜੱਗ ਵਾਰਿਆ।
ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾ, ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਪੀਰਾਂ- ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਲੋਕ- ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਤ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਹੀਰ- ਰਾਂਝਾ, ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ, ਮਿਰਜ਼ਾ- ਸਾਹਿਬਾਂ, ਸੱਸੀ-ਪੁਨੂੰ ਦੀ ਮੁੱਹਬਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨੇ ਲੋਕ- ਕਾਵਿ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਜਿਵੇਂ- ਬੋਲੀਆਂ, ਲੋਕ- ਗੀਤਾਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਦੀ ਚਰਚਾ ਅਧੀਨ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰੀਤ- ਕਥਾਵਾਂ, ਪਾਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬੋਲੀਆ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰੂੜ ਤੁਕ ਵਾਲੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਕਾਂਤ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਰੂੜ ਤੁਕਾਂ ਅਤੇ ਰੂੜ ਤੁਕਾਂਤ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ- ਗੇੜਾ ਦੇ ਨੀ ਮੇਲਣੇ ਗਾਜਰ ਵਰਗੀ ਤੂੰ
ਰੂੜ੍ਹ ਤੁਕਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਹੋਰ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਵੰਨਗੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆ ਹਨ ਜਿਵੇਂ- ਸਥਿਰ ਰੂੜ੍ਹ ਤੁਕ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਤੁਕ ਵਾਲੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਤੁਕ ਨੂੰ ਤੋੜੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ। ਇਸ ਅੰਦਰ ਇੱਕੋ ਤੁਕਾਂਤ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂੜ ਤੁਕ ਵਿੱਚੋਂ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ- ਆਉਂਦੀ ਕੁੜੀਏ ਜਾਂਦੀ ਕੁੜੀਏ, ਚੱਕ ਲਿਆ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗਾਨੀ, ਮਾਪੇ ਤੈਨੂੰ ਘੱਟ ਰੋਣਗੇ, ਬਹੁਤੇ ਰੋਣਗੇ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਜਾਨੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦੇ, ਟੱਪਦੇ ਬੋਲੀਆ ਪਾਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੱਖੋਂ- ਵੱਖ ਮੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬੋਲੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਛਪਾਰ ਦਾ ਮੇਲਾ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਮਾੜੀ ’ਤੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਮਾੜੀ ’ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਬੀਕਾਨੇਰ ਤੋਂ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਕਿਸੇ ਮਾੜੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਕੇ ਲਾਈਆਂ। ਛਪਾਰ ਦੇ ਮੇਲੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੂਠੀਆਂ ਤਰਬਾਂ ਛੇੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਂਦਾ ਆ ਝੁਰਮਟ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੇਲੇ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅੰਕਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ- ਆਰੀ ਆਰੀ ਆਰੀ ਮੇਲਾ ਛਪਾਰ ਲੱਗਦਾ ਜਿਹੜਾ ਲੱਗਦਾ ਜਰਗ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਕੱਠ ਮੁਸ਼ਟੰਡਿਆਂ ਦੇ ਉੱਥੇ ਬੋਤਲਾਂ ਮੰਗਾ ਲੀਆ ਚਾਲੀ ਤਿੰਨ ਸੇਰ ਸੋਨਾ ਲੁਟਿਆ।
ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਅੰਤਿਕਾ ਵਿੱਚ ਮਾਦਪੁਰੀ ਨੇ ਬੋਲੀਆ ਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਤੇ ਨਸਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਬੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ- ਆਰਥਿਕ ਪੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬੋਲੀ- ਰੇਸ਼ਮੀ ਦੁੱਪਟੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਧਾਰੀਆਂ ਪਹਿਨਣਨੇ ਨਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਕਬੀਲਦਾਰੀਆਂ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਾਲਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬੋਲੀ- ਜਦੋਂ ਗੱਜਿਆ ਰਾਣੀ ਤੇ ਨਹਿਰੂ ਫਰੰਗੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਡੋਲਿਆ।
ਉਪਰੋਕਤ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੰਡ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦੀਆਂ ਡਲੀਆਂ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬੋਲੀਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਕੁ ਵਿਸ਼ਿਆ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਛੋਹਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬੋਲੀਆਂ ਬਦਲ ਰਹੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਪਾਉਂਦੀਆ ਹਨ। ਇਹ ਸੈਂਕੜੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੁੱਕਲ ਵਿੱਚ ਲਕੋਈ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ। ਬੋਲੀਆ ਪੰਜਾਬੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਲੋਕ ਵੇਦ ਹਨ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਸਮੂਹਿਕ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਸਾਂਝੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਸੌਖ ਅਨੁਸਾਰ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਤਰਤੀਬ ਵਿਸ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ, ਖੰਡ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦੀਆਂ ਡਲੀਆਂ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ 2 ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਮਾਰਕੀਟ, ਲੁਧਿਆਣਾ
ਰਾਏਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ
ਰਾਏਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ (ਮਰਾਠੀ ਉਚਾਰਨ: [ɾaːjɡəɖ]), ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਲਾਬਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੋਂਕਣ ਡਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਰਾਏਗੜ੍ਹ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜੋ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਮ - ਰਾਏਰੀ ਤੋਂ ਨਾਮ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਹਿਯਾਦਰੀ ਰੇਂਜ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟਾਂ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2,634,200 ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 2001 ਵਿੱਚ 2,207,929 ਸੀ। 1 ਜਨਵਰੀ 1981 ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਏ.ਆਰ. ਅੰਤੁਲੇ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2011 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2001 ਵਿੱਚ 24.22% ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 36.91% ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਅਲੀਬਾਗ ਰਾਏਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈ।
ਰਾਏਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਮੁੰਬਈ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਠਾਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪੁਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਰਤਨਾਗਿਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਵਿਲੀਅਮ ਰੈਮਸੇ
thumb|ਵਿਲੀਅਮ ਰੈਮਸੇ ਸਰ ਵਿਲੀਅਮ ਰੈਮਸੇ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sir William Ramsay; 2 ਅਕਤੂਬਰ 1852 - 23 ਜੁਲਾਈ 1916) ਇੱਕ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਕੈਮਿਸਟ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਉੱਤਮ ਗੈਸਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1904 ਵਿੱਚ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। "ਅਪਣੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ" ਵਜੋਂ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ 3, ਜੋਨ ਵਿਲੀਅਮ ਸਟ੍ਰੱਟ, ਤੀਜਾ ਬੈਰਨ ਰੇਲੇਹ, ਜਿਸਨੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਰਗਨ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਅਰਗੋਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਮਸੇ ਨੇ ਹੋਰ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਗੈਸਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਅਰਗੋਨ, ਹੇਲੀਅਮ, ਨਿਓਨ, ਕ੍ਰਿਪਟਨ ਅਤੇ ਕੈਨਨ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕਰਨ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਾਰਣੀ ਦੇ ਇਕ ਨਵੇਂ ਭਾਗ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
ਰਮਸੇ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਕਲਿਫਟਨ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿਖੇ ਗਲਾਸਗੋ ਵਿੱਚ 2 ਅਕਤੂਬਰ 1852 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਕੈਥਰੀਨ ਰਾਬਰਟਸਨ ਸੀ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ 2 ਕਲਿਫਟਨ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਇਕ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਲਾ ਅਤੇ ਬੇਸਮੈਂਟ ਜਾਰਜੀਅਨ ਟਾਊਨਹਾਉਸ ਵਿੱਚ। ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਹਿਲਹੈੱਡ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿਚ ਇਕ ਓਕਵਲੇ ਪਲੇਸ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਰ ਐਂਡਰਿਊ ਰੈਮਸੇ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਗਲਾਸਗੋ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੋਵਨ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਰਮਾਤਾ ਰੌਬਰਟ ਨੇਪੀਅਰ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸਨੇ ਗਲਾਸਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, 1866 ਵਿੱਚ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1869 ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਕੈਮਿਸਟ ਥੌਮਸ ਐਂਡਰਸਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਲੀਹੈਲਮ ਰੁਡੌਲਫ ਫਿਟਿਗ ਨਾਲ ਟਾਬਿਨਗੇਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਜਰਮਨੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸ ਦਾ ਡਾਕਟੋਰਲ ਥੀਸਿਸ ਟਾਲੂਇਕ ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਟੋਲਿਕ ਐਸਿਡਜ਼ ਵਿਚ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਸੀ।
ਐਂਡਰਸਨ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਐਂਡਰਸਨ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਰਮਸੇ ਗਲਾਸਗੋ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ 1879 ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਰਸਾਇਣ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ ਅਤੇ 1881 ਵਿਚ ਮਾਰਗਰੇਟ ਬੁਚਾਨਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਸੇ ਹੀ ਸਾਲ ਵਿਚ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਗੈਸਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਖੋਜ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
1881 ਵਿਚ ਰਮਸੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਾਰਗਰੇਟ ਜੋਹਨਸਟਨ ਮਾਰਸ਼ਲ (ਨੀ ਬੁਚਾਨਨ) ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਜਾਰਜ ਸਟੀਵਨਸਨ ਬੁਚਾਨਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕ ਧੀ, ਕੈਥਰੀਨ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ (ਐਲਸਕਾ) ਅਤੇ ਇਕ ਬੇਟਾ ਵਿਲੀਅਮ ਜਾਰਜ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ 40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਰਮਸੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤਕ, ਬਕਿੰਘਮਸ਼ਾਇਰ, ਹੇਜ਼ਲਮੇਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। 23 ਜੁਲਾਈ 1916 ਨੂੰ 63 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਨੱਕ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਨ ਹਾਈ ਵਾਈਕੌਮ, ਬਕਿੰਘਮਸ਼ਾਇਰ ਵਿਚ ਉਸਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਹੇਜ਼ਲਮੇਰੀ ਪੈਰਿਸ਼ ਚਰਚ ਵਿਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।
ਨੌਟਿੰਗ ਹਿੱਲ, ਨੰਬਰ 12 ਅਰੁਣਡੇਲ ਗਾਰਡਨ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਨੀਲੀ ਤਖ਼ਤੀ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਹਜ਼ਲਮੇਰੇ ਵਿਚ ਸਰ ਵਿਲੀਅਮ ਰਮਸੇ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਰਮਸੇ ਗ੍ਰੀਸ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹਨ।
ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ
2 ਅਕਤੂਬਰ, 2019 ਨੂੰ, ਗੂਗਲ ਨੇ ਆਪਣਾ 167 ਵਾਂ ਜਨਮਦਿਨ ਗੂਗਲ ਡੂਡਲ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਗੈਸਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1916 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1852
ਬੇਲਾ ਮਿੱਤਰਾ
ਬੇਲਾ ਮਿੱਤਰਾ, ਜਾਂ ਬੋਸ (1920 – 31 ਜੁਲਾਈ 1952) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੀ ਜੋ ਝਾਂਸੀ ਰਾਣੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ, ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਮੀ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੀ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਮਿੱਤਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਣਵੰਡੇ 24 ਪਰਗਨਿਆਂ, ਕੋਡਾਲੀਆ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤਾ ਜਾਂ ਬੇਲਾ ਬੋਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੁਰੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਸੀ। ਉਹ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1936 ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਹਰੀਦਾਸ ਮਿੱਤਰਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਹਰੀਦਾਸ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਬਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਮਿਤ ਮਿੱਤਰਾ ਇੱਕ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਹੈ।
ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਮਿੱਤਰਾ ਨੇ 1940 ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਸੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਹਰੀਦਾਸ ਮਿੱਤਰਾ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਦੀ ਗੁਪਤ ਸੇਵਾ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਮਿੱਤਰਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਝਾਂਸੀ ਰਾਣੀ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਰੇਡੀਓ ਦਾ ਟ੍ਰਾਂਸਮੀਟਰ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 1944 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭੇਜੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਹਰੀਦਾਸ ਮਿੱਤਰਾ ਨੂੰ 21 ਜੂਨ 1945 ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਨਾ ਗਈ, ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਵਾਇਸਰਾਏ, ਲਾਰਡ ਵੇਵਲ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਰੀਦਾਸ ਮਿੱਤਰਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਬਾਸੂ, ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਏ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1947 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਮਿੱਤਰਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾ, ਝਾਂਸੀ ਦੀ ਰਾਣੀ ਰਾਹਤ ਟੀਮ ਬਣਾਈ। 1950 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਏ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਡਾਨਕੁਨੀ ਨੇੜੇ ਅਭੈਨਗਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਵਿਰਾਸਤ
1952 ਵਿੱਚ, ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਮਿੱਤਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਵੜਾ-ਬਰਧਮਾਨ ਚੌਰਡ ਲਾਈਨ 'ਤੇ ਹਾਵੜਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਬੇਲਾਨਗਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਂ 1958 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ II ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1952 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1920
ਡੀ. ਕੇ. ਅਰੁਣਾ
ਧਰਮਵਰਪੂ ਕੋਟਮ ਅਰੁਣਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: D. K. Aruna; ਜਨਮ 4 ਮਈ 1960) ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵਾਈਐਸ ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਰੈੱਡੀ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ (2004-2009) ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਲਈ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰੋਸਈਆ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ (2009-2010) ਵਿੱਚ ਸਮਾਲ ਸਕੇਲ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼, ਖੰਡ, ਖਾਦੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 2004-2014 ਦਰਮਿਆਨ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 2014 ਅਤੇ 2018 ਦਰਮਿਆਨ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਧਾਇਕ ਵਜੋਂ ਗਡਵਾਲ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।
ਅਰੁਣਾ ਨੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅਧੀਨ 2004 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ 2019 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਈ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਆਪਣੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕੁਝ ਚੋਣਾਂ ਘੱਟ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਾਰ ਕੇ, ਉਹ 2004 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਹਿਬੂਬਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗਦਵਾਲ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣੀ।
2004 ਵਿੱਚ, ਡੀਕੇ ਅਰੁਣਾ ਨੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਿਆਂ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2009 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਿਜਲੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਮਹਿਬੂਬਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੰਚਾਈ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਲਈ ਗਡਵਾਲ ਤੋਂ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੱਕ ਇੱਕ ਪਦਯਾਤਰਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ਕ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਗਡਵਾਲ ਮੰਡਲ ਦੇ ਜਮੁਲੰਮਾ ਮੰਦਿਰ ਤੋਂ ਆਲਮਪੁਰ ਦੇ ਜੋਗੁਲੰਬਾ ਮੰਦਿਰ ਤੱਕ ਪਦਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਵੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਤੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਗਡਵਾਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮਾਰਚ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮਹਿਬੂਬਨਗਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ 2019 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ ਜਿੱਥੇ ਉਹ 77,829 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਈ।
ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੁੰਗੋਥਾਈ ਅਲਾਦੀ ਅਰੁਣਾ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਹ ਮਰਹੂਮ ਡੀਐਮਕੇ ਮੰਤਰੀ ਅਲਾਦੀ ਅਰੁਣਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ 28 ਅਕਤੂਬਰ 1964 ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜਿਸਟ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1980 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਬਾਲਾਜੀ ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਹਨ, ਸਮੰਥਾ ਅਤੇ ਕਾਵਿਆ।
ਚੋਣ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੋਣ ਲੜਨ ਲਈ ਟਿਕਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 2006 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਲੰਗੁਲਮ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਦ੍ਰਵਿੜ ਮੁਨੇਤਰ ਕੜਗਮ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਕਲਿਆਣ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਈ।
ਸਕੈਂਡਲ
13 ਮਈ 2008 ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਸਵਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਆਡੀਓ ਸੀਡੀ ਵਿੱਚ, ਪੂੰਗੋਥਾਈ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਐਸਕੇ ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਵਾਹਰ ਪ੍ਰਤੀ ਨਰਮ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਵਾਹਰ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਂਦਿਆਂ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸ ਟੇਪ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਇੰਦਰਾ ਪਾਂਡਾ
ਕੈਪਟਨ ਲਕਸ਼ਮੀ ਇੰਦਰਾ ਪਾਂਡਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਪਾਂਡਾ ਆਈਐਨਏ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕਲੌਤੀ ਉੜਿਆ ਔਰਤ ਸੀ।
ਪਾਂਡਾ ਝਾਂਸੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੀ ਰਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫ਼ੌਜ (ਆਈਐਨਏ) ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜੀ ਸੀ।
ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2008 ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਜੈਪੋਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਬੁੱਤ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
25 ਅਕਤੂਬਰ, 2008 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈ-ਤੰਤਰ ਸੈਨਿਕ ਸਨਮਾਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਪਾਂਡਾ ਦੀ ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 7 ਅਕਤੂਬਰ 2008 ਨੂੰ ਏਮਜ਼ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੂਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਗਾਰਡ ਆਫ਼ ਆਨਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੁਬਨੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਮਲਕਪੁਰਾ
ਮਲਕਪੁਰਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਡੱਬਵਾਲੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਡੱਬਵਾਲੀ (ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਦਫ਼ਤਰ) ਤੋਂ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਸਿਰਸਾ ਤੋਂ 50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੰਡੀ ਡੱਬਵਾਲੀ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਮਲਕਪੁਰਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ।
ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰਫਲ 912 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਮਲਕਪੁਰਾ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 1,967 ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 1,035 ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 932 ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 54.96% ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 62.13% ਮਰਦ ਅਤੇ 47.00% ਔਰਤਾਂ ਸਾਖਰ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 355 ਘਰ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਪਿਨ ਕੋਡ 125077 ਹੈ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਮਤਾ ਰਾਕੇਸ਼
ਮਮਤਾ ਰਾਕੇਸ਼ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਦੋ ਵਾਰ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਮਮਤਾ ਭਗਵਾਨਪੁਰ (ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ) ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਮਤਾ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਸਰੀਨ ਐਲਸੈਮ
ਨਸਰੀਨ ਐਲਸੈਮ ਇਕ ਸੁਡਾਨੀਜ਼ ਨੌਜਵਾਨ ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੈਨ ਅਫਰੀਕੀ ਕਲਾਈਮੇਟ ਜਸਟਿਸ ਅਲਾਇੰਸ ਵੱਲੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਬਾਰੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਯੁਵਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਐਲਸੈਮ ਸੁਡਾਨ ਯੂਥ ਫਾਰ ਕਲਾਈਮੇਟ ਚੇਂਜ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਹ 2019 ਯੂਥ ਕਲਾਈਮੇਟ  ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੀ।
ਐਲਸੈਮ ਨੇ ਖਰਟੂਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭੌਤਿਕੀ ਅਤੇ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ 2012 ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਜਲਵਾਯੂ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦੀਪਾਲੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ
ਦੀਪਾਲੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ (ਜਨਮ 3 ਅਗਸਤ 1969 ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ ਵਿੱਚ 2004 ਦੌਰਾਨ ਏਸ਼ੀਅਨ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੀ ਰਾਈਫਲ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2004 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਈਫਲ ਤਿੰਨ ਪੁਜੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨੀਂਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਕੋਚ ਲਾਸਲੋ ਸਜ਼ੁਕਸਕ ਅਤੇ ਸੰਨੀ ਥਾਮਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਾਰਤੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਮਾਲਵਿਕਾ ਵੇਲਜ਼
ਮਾਲਵਿਕਾ ਵੇਲਜ਼ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Malavika Wales) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮਲਿਆਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਲਾਰਵਾਦੀ ਆਰਟਸ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਮਾਲਵਿਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਵਿਖੇ ਪੀਜੀ ਵੇਲਜ਼ ਅਤੇ ਸੁਦੀਨਾ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਮਿਥੁਨ ਵੇਲਜ਼ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਹਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਦਿਆ ਨਿਧੀ ਸਕੂਲ, ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ ਦੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਇਗਨੂ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
thumb| ਮਾਲਵਿਕਾ ਵੇਲਜ਼ ਜਲਚਯਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਕੇਰਲਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਸ ਸਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਤੀਜੇ ਗੇੜ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ 'ਮਿਸ ਬਿਊਟੀਫੁੱਲ ਆਈਜ਼' ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਵਿਨੀਤ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਨੇ ਉਸਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਅਤੇ ਮਲਾਰਵਾਦੀ ਆਰਟਸ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਉਸਦਾ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਲਾਰਵਾਦੀ ਆਰਟਸ ਕਲੱਬ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੈਨਿਨ ਰਾਜੇਂਦਰਨ ਦੀ ਮਕਰਮੰਜੂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਉਸਦੀ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਆਇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਬਲਾਕਬਸਟਰ, ਥਿਲੱਕਮ ਦੇ ਕੰਨੜ ਰੀਮੇਕ ਨੰਦੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕਾਵਿਆ ਮਾਧਵਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਮਾਈ ਫੈਨ ਰਾਮੂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਰਟ ਹਾਊਸ ਫਲਿੱਕ, ਆਤਕਥਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵਿਨੀਤ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ ਕਥਕਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਐਂਗਲੋ-ਇੰਡੀਅਨ ਧੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਮਾਲਵਿਕਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਏਨਾ ਸਤਮ ਇੰਧਾ ਨੇਰਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੋਲ਼ੇ-ਗੁੰਗੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਸਾਈਨ ਕੀਤੀ ਹੈ – ਧਾਰੀ, ਇੱਕ ਤਿਕੋਣੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹਨ ਜੋ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ। ਉਹ ਦੋ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ: ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਜ਼ਹਾਗੁਸੇਲਵਾ ਦੀ ਅਜ਼ਾਗੁਮਾਗਨ, ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਸੀ ਜੋ 6 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਅਰਾਸੁਵਈ ਅਰਸਾਨ ਜੋ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਫਲਾਪ ਸੀ।
ਅਵਾਰਡ
left|thumb| ਮਾਲਵਿਕਾ ਜਲਚਯਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੋਈ।
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀਆਂ
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਵਿਭਿੰਨ ਹਨ, ਇਤਿਹਾਸ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰੇਕ ਰਾਜ ਦੀ ਕਲਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਪੇਂਡੂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮਾਲਵਿਕਾ ਵੇਲਜ਼
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀਆਂ
ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ
ਧਾਤੂ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਕ, ਤਾਂਬਾ, ਪਿੱਤਲ, ਚਾਂਦੀ, ਸੋਨਾ ਵਰਤ ਕੇ ਧਾਤ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪੁਰਾਤਨ ਦਸਤਕਾਰੀ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਹਨ ਬਿਦਰੀਵੇਅਰ, ਪੇਮਬਰਥੀ ਮੈਟਲ ਕਰਾਫਟ, ਢੋਕਰਾ, ਕਾਮਰੂਪੀ।