cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕੋਟਲਾ ਛਪਾਕੀ
ਗੀਤ
ਬੜੀ ਬਲਕਾਰ ਭੈੜੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਚਾਲ ਜੀ, ਵਿਰਸੇ ਨੂੰ ਕਰ ਰਹੀ ਜੋ ਕੰਗਾਲ ਜੀ, ਛੱਡਿਆ ਨਾ ਕੱਖ ਸਭ ਜਾਣ ਖਾਈ ਜੀ, ਕੋਟਲਾ ਛਪਾਕੀ ਜੁੰਮੇਂ ਰਾਤ ਆਈ ਜੀ! ਬਲਕਾਰ ਸਿੰਘ ਭਾਈ ਰੂਪਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਿਵਾਇਤੀ ਖੇਡਾਂ
ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ
thumb|250x250px|ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤੀ ਬੂਟੀ
ਹਰਬੀਸਾਈਡਸ (ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕ), (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Herbicides) ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀਡ-ਕਿੱਲਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਣਚਾਹੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚੁਣੀ ਗਏ ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਵਿਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਫਸਲ ਛੱਡ ਕੇ ਅਸਰ ਅਨਚਾਹੇ ਨਦੀਨ ਬੂਟਿਆਂ ਤੇ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੈਰ-ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ (ਕਈ ਵਾਰ ਵਪਾਰਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿਚ ਕੁਲ ਵਜ਼ਨੂਕੇਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੂੜਾ-ਕਰਕਟ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਦੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ, ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੌਦਾ ਸਮੱਗਰੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਚੋਣਵ / ਗੈਰ-ਚੋਣਤਮਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫ਼ਰਕਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ (ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਕਾਇਦਾ ਕਿਰਿਆ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਉਤਪਾਦ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ), ਅਪਟੇਕ ਦਾ ਮਤਲਬ (ਚਾਹੇ ਇਹ ਸਿਰਫ ਉੱਪਰਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਜ਼ਬ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੁਆਰਾ), ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਵਿਧੀ (ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ)। ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਮ ਲੂਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੈਟਲ ਲੂਣ ਜਿਹੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਪੱਖ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਥਨੀਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਅਤੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕਾਰਨ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਵਿਚ ਜੰਗ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਤਸਾਇਨ
ਬਾਤਸਾਇਨ ਜਾਂ ਮੱਲੰਗ ਬਾਤਸਾਇਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਨ। ਜਿਸਦਾ ਸਮਾਂ ਗੁਪਤ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸਮੇਂ (6ਠੀ ਸ਼ਤੀ ਤੋਂ 8ਵੀਂ ਸ਼ਤੀ) ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਾਮਸੂਤਰ ਤਥਾ ਨਿਆਈਸੂਤਰਭਾਸ਼ੀਆ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ
ਆਧੁਨਿਕ ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਵਿਚ ਅਕਸਰ ਕੁਦਰਤੀ ਪੌਦਾ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਨਮੂਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਟਾਰਗਿਟ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਦਖ਼ਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੈਵਿਕ ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਆਰਜ਼ੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਲਈ ਵਰਤੇ ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼। ਕੁਝ ਪੌਦੇ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੂਲੀਆਸ (ਅਲੰਕ), ਜਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰੁੱਖ; ਕੁਦਰਤੀ ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬੰਧਤ ਰਸਾਇਣਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਏਲੇਲੋਪੈਥੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਲਈ - ਖੇਤੀ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ - ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਹੈ। ਇਨਟੈਗਰੇਟਿਡ ਪੈਸਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਹੋਰ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਾਤਸਾਇਨ
ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਬਾਤਸਾਇਨ ਦਾ ਜਨਮ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਬਾਤਸਾਇਨ ਨੇ ਕਾਮਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੇਵਲ ਦਾਂਪਤੀਆ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਵਰਨ ਕਲਾ, ਸ਼ਿਲਪਕਲਾ ਤਥਾ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਪਾਦਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਰਥ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਥਾਨ ਕੌਟਿਲੀਆ ਦਾ ਹੈ, ਕਾਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ’ਚ ਉਹੀ ਸਥਾਨ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਬਾਤਸਾਇਨ ਦਾ ਹੈ।
ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ
2007 ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ, ਭਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਰ 300 ਫੀਸਦੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਵਰਤੋਂ, ਖੇਤੀ ਵਿਚ ਸਨ। 2007 ਵਿਚ, ਸੰਸਾਰ ਨਦੀਨ ਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਖਪਤ ਲਗਭਗ $ 39.4 ਬਿਲੀਅਨ ਸੀ; ਜਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 40% ਵਿਕਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ, ਫੰਗੀਸਾਈਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਨ। ਵਾੱਕਰੀ, ਗੋਦਾਮ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਰਿਹਾਇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਤਸਾਇਨ
ਬਾਹਰੀ ਸੂਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਿਸ਼ੀ ਮੁਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ
ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਨਦੀਨ ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ / ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਗਰਮੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਰਸਾਇਣਕ ਪਰਿਵਾਰ ਇਹ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੰਬੰਧੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਕਾਫੀ ਪੱਧਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗ
[[ਤਸਵੀਰ:Herbicide_spraying,_Carlson_Waterfowl_Production_Area_in_LaMoure_County,_ND.jpg|thumb|ਉੱਤਰੀ ਡਕੋਟਾ ਵਿਚ ਇਕ ਟਰੈਕਟਰ ਦੇ ਸਪਰੇਅ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਸਪੁਰਦ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨਦੀਨ ਨਾਸ਼ਕ
]] ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਦੀਨ ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਸਾਜ਼-ਸਾਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਪਾਣੀ-ਅਧਾਰਤ ਸਪਰੇਅ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਰਾਊਂਡ ਉਪਕਰਣ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਵਿਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੂਮਜ਼ ਵਾਲੀਆਂ ਸਵੈ-ਚਾਲਿਤ ਸਪਰੇਅਰਾਂ ਰਾਹੀਂ 60 ਤੋਂ 120 ਫੁੱਟ (18 ਤੋਂ 37 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਛਿੜਕਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਪਰੇਅ ਨੋਜਲਸ 20-30 ਇੰਚ (510-760 ਮਿਲੀਮੀਟਰ) ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਟੱਪਡ, ਹੈਂਡ ਹੈਂਡ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਘੋੜਾ-ਖਿੱਚਿਆ ਸਪਰੇਅਰ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ, ਨਦੀਨ ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਜਾਂ ਏਰੀਪਲਾਂ, ਜਾਂ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ (ਰਸਾਇਣ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ) ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਏਰੀਅਲ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਕੁਝ ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚਮੜੀ ਦੀ ਧੱਫੜਾਂ ਤੋਂ ਮੌਤ ਤੱਕ ਦੇ ਕਈ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਹਮਲਾਵਰ ਦਾ ਰਾਹ ਇਰਾਦਤਨ ਜਾਂ ਬੇਧਿਆਨੀ ਸਿੱਧਿਆਂ ਖਪਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਗਲਤ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਜਾਂ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਏਰੀਅਲ ਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਜਾਂ ਲੇਬਲ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਣੇ ਦੀ ਖਪਤ ਤੋਂ। ਕੁਝ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਕੁਝ ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਲੀਚਿੰਗ ਜਾਂ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੁਆਰਾ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਭੂਰਾ ਪੈਣ ਜਾਂ ਦੂਰ ਦੇ ਸਤਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸ੍ਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਗੰਦ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ ਤੂਫਾਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ (ਖਾਸ ਤੌਰ' ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ) ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਜੋ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਲਈ ਸੋਜ਼ਾਇਤੀ ਜਾਂ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸੀਮਤ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਮਿੱਟੀ ਹੈ। ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜੋ ਕਿ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਮਜ਼ਬੂਤੀ (ਡਿਗਰੇਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ) ਅਤੇ ਉੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲਤਾ।
ਰਹਿੰਦ
ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿਚ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿਚ ਨਦੀਨ ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਦ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਇਕ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਦੀਨ ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਿਰੋਧ ਅਕਸਰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀਆਂ ਉਸੇ ਸਾਈਟਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਨਦੀਨ ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਨਦੀਨ ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਨਦੀਨ ਦੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਲਈ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਸਮਝ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ
ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ  ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਹਿੰਡੂਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਰਿਆਸਤ ਚੰਦੇਲ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋ 1100 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।ਇਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ-ਸਿਸਵਾਂ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ 40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਕਿਲ੍ਹਾ /ਮਹਿਲ
ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਿਲਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਮਹਿਲ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ
1961 ਦੀ ਜਨ ਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ 60.2% ਆਬਾਦੀ hindi ਅਤੇ 14.8% ਪੰਜਾਬੀ ਸੀ।
ਕਾਮਸੂਤਰ
thumb|right|200px|ਮੁਕਤੇਸ਼ੁਰ ਮੰਦਰ ਦੀ ਕਾਮਦਰਸ਼ੀ ਮੂਰਤੀ ਕਾਮਸੂਤਰ (कामसूत्र, ) ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਬਾਤਸਾਇਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ (ਸੈਕਸਾਲੋਜੀ) ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਕਾਮਸੂਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਆਸਣਾਂ ਲਈ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਬਾਤਸਾਇਨ ਦਾ ਕਾਮਸੂਤਰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਪ੍ਰਥਮ ਯੋਨ ਸੰਹਿਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੋਨ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਮਨੋਸ਼ਾਰੀਰਿਕ ਸਿੱਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੀ ਵਿਸਤਰਤ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਵੇਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਰਥ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਥਾਨ ਕੌਟਿਲੀਆ ਦੇ ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਹੈ, ਕਾਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਸਥਾਨ ਕਾਮਸੂਤਰ ਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਕ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਲ ਨਿਰਧਾਰਣ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਅਨੇਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿੱਖਾਤ ਗ੍ਰੰਥ ਕਾਮਸੂਤਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਈਸਾ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੂਜਬ ਬੀਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸਤਾਰਾਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕਾਮਸੂਤਰ ਦਾ ਵਰਚਸਵ ਸਮਸਤ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਛਾਇਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਹਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅਨੇਕ ਭਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕਰਨ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਂਜ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਜੈਮੰਗਲਾ ਭਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੋਈ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲ ਪੂਰਵ ਉਘ੍ਹਾ ਭਾਸ਼ਾਮਾਤਰ ਸਰ ਰਿਚਰਡ ਐਫ ਬਰਟਨ (Sir Richard F. Burton) ਨੇ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਵਾਇਆ ਤਾਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਹਲਚਲ ਮੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀ 100 ਤੋਂ 150 ਪੌਂਡ ਤੱਕ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀ। ਅਰਬ ਦੇ ਵਿਖਿਆਤ ਕਾਮਸ਼ਾਸਤਰ ‘ਸੁਗੰਧਿਤ ਬਾਗ’ (Perfumed Garden) ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਅਮਿੱਟ ਛਾਪ ਹੈ।
ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕਾਮਸੂਤਰ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੇਵਲ ਦਾੰਪਤੀਆ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਵਰਨ ਕਲਾ, ਸ਼ਿਲਪਕਲਾ ਤਥਾ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਪਦਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਅਨੋਖਾ ਯੋਨ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਖਜੁਰਾਹੋ, ਕੋਣਾਰਕ ਆਦਿ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਸ਼ਿਲਪਕਲਾ ਵੀ ਕਾਮਸੂਤਰ ਤੋਂ ਅਨੁਪ੍ਰਾਣਿਤ ਹੈ। ਰੀਤੀਕਾਲੀਨ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਕਾਮਸੂਤਰ ਦੀਆਂ ਮਨੋਹਰ ਝਾਂਕੀਆਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਗੀਤ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਗਾਇਕ ਜੈਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਘੂ ਛੋਟੀ ਪੁਸਤਿਕਾ ‘ਰਤੀਮੰਜਰੀ’ ਵਿੱਚ ਕਾਮਸੂਤਰ ਦਾ ਸਾਰ ਸੰਖੇਪ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਾਵਿ ਕੌਸ਼ਲ ਦਾ ਅਨੌਖਾ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਸੂਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ
ਇਹ ਜਨਮ ਤੁਮਹਾਰੇ ਲੇਖੇ
ਇਹ ਜਨਮ ਤੁਮਹਾਰੇ ਲੇਖੇ (ਇਹ ਜੀਵਨ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।) 2015 ਦੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਪਵਨ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਫਿਲਮ 30 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣੀ ਹੈ। ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਫਿਲਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਗਾਥਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗਿਆਂ ਕਈ ਸਾਲ ਵੀ ਘੱਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੋ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਹੀਂ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਫਿਲਮ ਜ਼ਰੀਏ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕੁਝ ਪੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਦੇ ‘ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰੀਏ। ਇਸ ਫਿਲਮ ‘ਚ ਅਰਜੁਨਾ ਭੱਲਾ, ਅਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਮਾਸਟਰ ਯੁਵਰਾਜ ਅਤੇ ਸੁਦਾਂਸ਼ੂ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਪਟਕਥਾ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ ਡਾਕਟਰ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਤੇਜਿੰਦਰ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਗੁਰਮੋਹ ਅਤੇ ਵਿੱਕੀ ਭੋਈ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਦੇ ਐਡੀਟਰ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪਰਮ ਸ਼ਿਵ ਹਨ।
ਤੇਜਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ
ਤੇਜਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Tejashri Pradhan; ਜਨਮ 2 ਜੂਨ 1988) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ੀ ਮਰਾਠੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲ ਅਗਾਬਾਈ ਸਾਸੂਬਾਈ (2019) ਅਤੇ ਹੋਨਰ ਸੁਨ ਮੀ ਹਯਾ ਘਰਚੀ (2013) ਤੋਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸ਼ੁਭਰਾ ਅਤੇ ਜਾਹਨਵੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਗੋ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਵੌਇਸ-ਓਵਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਰਾਠੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਯੂਟਿਊਬ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ TED ਟਾਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪੀਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਜੂਨ 1988 ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੱਧ ਵਰਗ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੀਕੇਪੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਨੇੜੇ ਡੋਂਬੀਵਲੀ ਦੇ ਉਪਨਗਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਿਕਾਸ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਐਕਟਿੰਗ ਦੇ ਕੋਰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਮਿਲੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਹ ਮਰਾਠੀ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਹੋਨਰ ਸੁਨ ਮੇ ਹਯਾ ਘਰਚੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਵਿੱਚ ਉਭਰੀ। ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਇਸ ਲੜੀ ਦੇ ਸਹਿ-ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਕੇਤਕਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਸ਼ਮ ਬੇਦੀ
ਸੁਸ਼ਮ ਬੇਦੀ (ਜਨਮ: ੧੯੪੫, ਫਿਰੋਜਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ) ਭਾਰਤ ਦੀ ਉੱਘੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ।
ਕਾਜਲ ਓਜ਼ਾ ਵੈਦਿਆ
ਕਾਜਲ ਓਜ਼ਾ ਵੈਦਿਆ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੇਖਕ, ਪਟ ਕਥਾਕਾਰ, ਰੇਡੀਓ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 56 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ, ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਸਾਬਣ ਓਪੇਰਾ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ. ਉਹ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਮ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਿੰਦਗੀ
ਕਾਜਲ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਸਤੰਬਰ 1966 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਸੰਬੰਧ' ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 'ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ' (ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਨਾਮ) 2005 ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤੋਂ ਬਾਅਦ,ਸ਼ੇਸ਼ਯਤਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ। ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਉਦੋਂ ਵਧੀ ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਯੋਗ ਵਿਯੋਗ ਚਿੱਤਰਕਲੇਖ ਵਿੱਚ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਨਾਟਕਾਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮਾਸਟਰ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਕਲਟੀ ਵਜੋਂ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲਿਖਾਈ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਸੰਦੇਸ਼, ਗੁਜਰਾਤ ਡੇਲੀ, ਲੋਕਸੱਤਾ-ਜਨਸੱਤਾ, ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, ਅਭਿਆਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀਨ, ਸੰਭਾਵ ਨਾਲ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਭਾਸਕਰ, ਗੁਜਰਾਤ, ਕਛਮੀਤ੍ਰ, ਜਨਮਭੂਮੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਹਿਮਾਚਲ ਵਿੱਚ ਕਾਲਮ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਕਾਇਦਾ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਰੇਡੀਓ ਸ਼ੋਅ ਕਾਜਲ @ 9 'ਤੇ 94.3 ਮਾਈ ਐਫ ਐਮ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ
ਕਾਜਲ ਨੇ 56 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਕਈ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ:
ਯੋਗ ਵਿਓਗ (ਭਾਗ 1 - 2 - 3, 2007),
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਯਨ (2010),
ਸੰਨਾਟਾ ਨੂ ਸਰਨਾਮੂ (2011),
ਪੂਰਨ ਅਪੂਰਨਾ, ਚਾਹਰਾ ਪੈਂਚਲੋਨੋ ਚੈਰੋ (2013),
ਪੁਰਵਰਧ (2014),
ਸਿਮਫਨੀ ਆਫ ਸਾਈਲੈਂਸ (2014) ),
ਰਾਗ ਵੈਰਾਗ (2018),
ਦ੍ਰੋਪਦੀ, ਸ਼ੁਕਰਾ -
ਮੰਗਲ, ਸਤਿਆ - ਅਸਤਿਆ,
ਲੀਲੁ ਸਗਪਨ ਲੋਹੀ, ਨੂ, ਪੋਟ ਪੋਟਾਨੀ ਪੰਖਰ(ਭਾਗ 1 & 2),
ਤਾਰਾ ਵੀਨਾ ਨਾ ਸ਼ਾਹਰ ਮਾ,
ਏਕ ਸੰਜ ਨਾ ਸਰਨੇਮ,
ਪਰਿਜਤ ਨੂ ਪਰੋਧ, ਛਲ (ਭਾਗ 1 -2),
ਮੌਨ ਰਾਗ, ਮਧਿਆਬਿੰਦੂ..
ਸ਼ੇਸ਼ਯਤਰਾ ਉਸਦਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਛੋਟੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਨ ਦਿਲ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲੀ ਪਛਿਨੀ ਸਾਵਰ, ਕਾਜਲ ਓਜ਼ਾ ਵੈਦਿਆ ਨੀ ਵਰਤਾਓ, ਸੰਬੰਧ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ।
ਉਸਨੇ ਨਿਬੰਧ ਅਤੇ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ: ਮਾਰੀ ਮਾਮੀ ਮਾਰਾ ਪੱਪਾ. ., ਸੰਗਠ ਇਕਬਿਜਾਨੋ, ਮਾਰਜੀ ਇਕਬਿਜਨੀ, ਸ਼ਰਧਾ ਇਕਬਿਜਨੀ, ਸੱਤਿਆ ਇਕਬਿਜਾਨੁ, ਸੁਖ ਇਕਬਿਜਾਨੁ, ਸੰਜਨ ਏਕ ਬਿਜਨੀ, ਸਾਥ ਏਕ ਬਿਜਨੋ, ਸਨੇਹ ਏਕ ਬਿਜਨੋ, ਮੌਸਮ ਏਕ ਬਿਜਨੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਏਕ ਬਿਜਨ ਗਾਮਾ ਰਹਿਆ (2009), ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੋ, ਆਦਮੀ - ਮਾਈਨਸ ਥੀ ਪਲੱਸ, ਸਰਚਲਾਈਟ, ਤੁਜਸ ਹੋਤੀ ਭੀ ਤੋ, ਕਿਆ ਹੋਤੀ ਸ਼ਿਕਯਤ ਮੁਝਕੋ?. ਚਿੱਠੀ ਦੇ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਤਨੇ, ਜਿੰਦਾਗੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ -: ਵਹਾਲੀ ਅਸਥਾ (2008); ਪ੍ਰਿਆ ਨਮਨ।
ਗੁਰੂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਡਾਕਟਰ, ਟੇਮ ਪੈਨ!, ਚੁੰਗ ਚਿੰਗ, ਸਾਵਕਾ, ਸੰਪੂਰਣ ਪਤੀ, ਸਿਲਵਰ ਜੁਬਲੀ ਅਤੇ ਵਤ ਏਕ ਰਾਤ ਨੀ ਉਸਦੇ ਨਾਟਕ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਟੇਬਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ; ਸਮਿਤ (Smile), Aansu (ਟੀਅਰ), Prarthna (ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੇ), Chumban (Kiss) ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ (ਪਿਆਰ)। ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਡੀਓ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਨ ਪੇਧੀ ਨੀ ਕਵਿਤਾ, ਪ੍ਰੇਮਪੈਟ੍ਰੋ, ਤਾਰਾ ਚਹੇਰਾਨੀ ਲਗੋਲਾਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਗੈਰੀ ਚੈਪਮੈਨ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਪਿਆਰ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਨੀ ਪੰਚ ਭਾਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾ ਦੇ ਪਤੀ / ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਜੀਵਨਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ।
ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਕੰਮ
ਉਸਨੇ ਕਹਾਣੀ, ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਅਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਲਿਖੇ। ਉਸਨੇ ਹਮ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਲਈ ਕੁਝ ਨਾਟਕ ਲਿਖੇ। ਉਸਨੇ ਕਹਾਣੀ, ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇਅ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਜਰਾਤੀ ਟੈਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਲਿਖੇ; ਅੰਤਰਨਾ ਉਜਸ, ਸੁਖਨ ਆਰਥ, ਹ ਜਾ ਭਾਗਯਵਿਧਤਾ।
ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ਯੋਗ ਵਿਯੋਗ ਨੂੰ ਟੀਵੀ ਲੜੀ ਵਸੁੰਧਰਾ ਵਿੱਚ ਜਯਾ ਬੱਚਨ ਅਭਿਨੀਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਹ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦਿਗਾਂਤ ਓਜ਼ਾ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਆਹ 22 ਜੂਨ 1993 ਨੂੰ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਸੰਜੇ ਵੈਦਿਆ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਤਥਾਗਤ।
ਮਾਨਤਾ
ਉਸ ਨੂੰ 2015 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੁਮੈਨ 2020 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਗੁਲਾਗ
ਗੁਲਾਗ (, ਯੂਕੇ ਵੀ ; ГУЛаг,, ਕੈਂਪਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਸੋਵੀਅਤ ਜ਼ਬਰੀ-ਲੇਬਰ ਕੈਂਪ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਇੰਚਾਰਜ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀ ਸੀ ਜੋ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਲੈਨਿਨ ਅਧੀਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1930 ਵਿਆਂ ਤੋਂ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੱਕ ਜੋਸਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਗੁਲਾਗ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਜ਼ਬਰੀ-ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕੈਂਪ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੈਂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਸਟਾਲਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਅਪਰਾਧੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਦੀ ਤੱਕ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਤੂਸੇ ਗਏ ਸਨ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਐਨਕੇਵੀਡੀ ਟ੍ਰੋਇਕਾਸ ਵਰਗੇ ਜਾਂ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਹੋਰ ਔਜਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਧਾਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁਲਾਗ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜਬਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਧਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਏਜੰਸੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪਹਿਲਾਂ ਜੀਪੀਯੂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਐਨ ਕੇ ਵੀਡੀ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਐਮਵੀਡੀ) ਦੁਆਰਾ। ਸੋਲੋਵਕੀ ਜੇਲ੍ਹ ਕੈਂਪ, ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ ਸੁਧਾਰਕ ਲੇਬਰ ਕੈਂਪ, 1918 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1919 ਨੂੰ "ਜਬਰੀ-ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕੈਂਪਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ" ਦੇ ਇੱਕ ਫ਼ਰਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੰਟਰਨਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ, 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ 100,000 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਦਿ ਬਲੈਕ ਬੁੱਕ ਆਫ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਦੇ ਲੇਖਕ ਨਿਕੋਲਸ ਵਰਥ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਵੀਅਤ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਮੌਤ ਦਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਬਦਲਾਅ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ, ਜੋ 5% (1933) ਅਤੇ 20% (1942–1943) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਖਾ, (1950 ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਲਗਪਗ 1 ਤੋਂ 3% ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ) ਘਟ ਗਿਆ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਰਾਲੇਖ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣ ਰਹੀ ਸਹਿਮਤੀ ਅਨੁਸਾਰ 1930 ਤੋਂ 1953 ਤੱਕ ਗੁਲਾਗ ਭੇਜੇ ਗਏ 1.8 ਕਰੋੜ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਪਗ 15 ਤੋਂ 17 ਲੱਖ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।  ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਜਿਹੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰੋਤਾਂ' ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਤੇ ਉੱਚ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਲੇਖ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੁਲਾਗ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ "ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਕੋਈ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ" ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਇਰਾਦੇ ਦਾ ਕੋਈ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਕੈਦੀ ਰਿਹਾਈ ਗੁਲਾਗ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats
ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਕੁਮਾਰ
ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਕੁਮਾਰ (ਜਨਮ 5 ਫ਼ਰਵਰੀ 1990) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਕੁਮਾਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਨਰਾਈਜ਼ਰਜ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਕੁਮਾਰ ਇੱਕ ਮੱਧਮ-ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਦਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਸਵਿੰਗ ਕਰਨ ਭਾਵ ਕਿ ਗੇਂਦ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਹੈ। ਭੂਵੀ ਸੰਬੰਧੀ ਦਿਲਚਸਪ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਤਿੰਨੋਂ ਫਾਰਮੈਟਸ (ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ, ਓਡੀਆਈ ਅਤੇ ਟਵੰਟੀ-ਟਵੰਟੀ) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਵਿਕਟਾਂ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਬੋਲਡ ਭਾਵ ਕਿ ਗੇਂਦ ਵਿਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਤਾਰਕਨਾਥ ਦਾਸ
ਤਾਰਕਨਾਥ ਦਾਸ (ਜਾਂ ਤਾਰਕ ਨਾਥ ਦਾਸ) (তারকনাথ দাস) (15 ਜੂਨ 1884 – 22 ਦਸੰਬਰ 1958) ਅੰਗਰੇਜ਼-ਵਿਰੋਧੀ ਬੰਗਾਲੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਤੇ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਲਈ ਪਰਵਾਸੀ ਏਸ਼ਿਆਈ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਤਾਲਸਤਾਏ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੇਸਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਰਿਹਾ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮਜੂਪਾਰਾ (ਨੇੜੇ ਕੰਚਰਪਾਰਾ) ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ 24 ਪਰਗਨਾ ਵਿੱਚ 15 ਜੂਨ 1884 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੇਠਲੇ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਉਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਕਾਲੀ ਮੋਹਨ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਡਾਕ ਅਤੇ ਤਾਰ ਮਹਿਕਮੇ ਵਿੱਚ ਕਲਰਕ ਸਨ। ਤਾਰਕ ਨਾਥ ਦਾਸ ਦੀ ਲਿਖਣ ਕਲਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਸਕੂਲ ਦੇ ਹੈਡਮਾਸਟਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਲਈ ਤਾਰਕ ਨਾਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਲੇਖ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਇੱਕ ਜੱਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬੈਰਿਸਟਰ ਪੀ ਮਿੱਤਰ (ਅਨੁਸ਼ੀਲਨ ਸਮਿਤੀ ਦਾ ਬਾਨੀ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਸ਼ਤੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਬਾਸੂ ਨੂੰ ਤਾਰਕ ਨਾਥ ਨੂੰ ਸਮਿਤੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਭਰਤੀ ਕਰ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਦਾਖਲਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਧੀਆ ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ 1901 ਵਿੱਚ ਤਰਕ ਨਾਥ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਦਿਆ ਲਈ ਕਲਕੱਤੇ ਦੀ ਜਨਰਲ ਅਸੰਬਲੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਹੁਣ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਚਰਚ ਕਾਲਜ) ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੀਆਂ ਖੁਫੀਆ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਗਿਰਜਾ ਦਾ ਪੂਰਨ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਿਆ।
ਦਰਸ਼ਨ ਖਟਕੜ
ਦਰਸ਼ਨ ਖਟਕੜ (ਜਨਮ 12 ਮਈ 1946) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ (ਐਮ.ਐਲ), ਨਿਊ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੰਗੀ ਸਾਥੀ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਜਿਲਦਾਂ (ਐਡੀਸ਼ਨ) ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਸੁਰਜੀਤ ਜੱਜ ਅਨੁਸਾਰ 'ਪੰਜਾਬੀ ਮਨ ਦੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਪਿੜ ਅੰਦਰ ਦਰਸ਼ਨ ਖਟਕੜ ਇਲਮ ਅਤੇ ਅਮਲ ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਸੁਲੱਖਣੇ ਸੰਜੋਗ ਤੋਂ ਉਦੈ ਹੁੰਦੀ ਕਾਵਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸੁਰ ਹੈ।'
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਤਾਰਕਨਾਥ ਦਾਸ
ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਜਨਮ
ਬੰਗਾਲੀ ਜੋਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਿਲਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨਤਮ ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਇਕ ਰਾਜਾ ਸੀਤਾਰਾਮ ਰਾਏ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਸਿਮਰਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। 1906 ਦੇ ਅਰੰਭਕ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਜੈਸੋਰ ਦੇ ਮੋਹੰਮਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾਰਾਮ ਉਤਸਵ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਜਦੋਂ ਬਾਘਾ ਜਤਿਨ ਜਾਂ ਜਤਿੰਦਰ ਨਾਥ ਮੁਖਰਜੀ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਰਕ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ, ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਬੈਠਕ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਾਰਕ, ਸ਼ਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਸੇਨ, ਸਤੇਂਦਰ ਸੇਨ ਅਤੇ ਅਧਾਰ ਚੰਦਰ ਲਸਕਰ ਸਹਿਤ ਜਤਿਨ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ: ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਾ ਸੀ। 1952 ਤੱਕ ਉਸ ਗੁਪਤ ਬੈਠਕ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਤਾਰਕ ਨੇ ਇਸਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੌਜੀ ਅਧਿਆਪਨ ਅਤੇ ਵਿਸਫੋਟਕਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸਤੰਤਰ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹਮਦਰਦੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਤਹਈਆ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1884
ਝੱਮਟ
ਝੱਮਟ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੁਧਿਆਣਾ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਲੁਧਿਆਣਾ-1 ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪਾਲ ਨੌ
ਪਾਲ ਨੌ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੋਡੀ ਬੀਬਰ
ਜੋਡੀ ਬੀਬਰ (ਜਨਮ 1966) ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਖਿੱਚੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬੀਬੀ ਆਇਸ਼ਾ ਦੀ ਫੋਟੋ ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਨ ਅਤੇ ਨੱਕ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਦਿਓਰ ਦੁਆਰਾ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ 'ਵਰਲਡ ਪ੍ਰੈਸ ਫੋਟੋ ਆਫ ਦ ਈਅਰ' ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੰਮ
ਬੀਬਰ ਦਾ ਜਨਮ 1966 'ਚ ਜੋਹਾਨਿਸਬਰਗ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਡੇਵਿਡ ਗੋਲਡਬਲਟ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਫੋਟੋ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 1994 ਵਿਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਚੋਣ ਨੂੰ 'ਦ ਸਟਾਰ' ਲਈ ਕਵਰ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਕੇਨ ਓਸਟਰਬ੍ਰੋਕ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਅਤੇ 1996 ਤੱਕ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2000 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 'ਦ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਮੈਗਜ਼ੀਨ' ਲਈ ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਈਬੋਲਾ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ।
ਫ਼ੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਪਹੁੰਚ
ਬੀਬਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਫੋਟੋ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਹੈ: "ਮੈਂ ਇਤਰਾਜ਼ਹੀਣਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਹਾਂ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਉਹ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।"
ਬੀਬੀ ਆਇਸ਼ਾ
ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਘਰ ਵਿਚ ਹਿੰਸਕ ਪਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 18 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਬੀਬੀ ਆਇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਬਾਰੇ 2010 ਦੇ ਟਾਈਮ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ (ਦੇਖੋ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ), ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਵਿੱਚ ਬੀਬਰ ਦੀ ਫੋਟੋ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵਰਲਡ ਪ੍ਰੈਸ ਫੋਟੋ (ਡਬਲਯੂ ਪੀ ਪੀ) ਜਿਊਰੀ ਦੀ ਚੇਅਰ ਡੇਵਿਡ ਬਰਨੇਟ ਨੇ ਬੀਬਰ ਦੀ ਖਿੱਚੀ ਆਇਸ਼ਾ ਦੀ ਫੋਟੋ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ - ਜੋ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਤੱਕ ਸਿਰਫ ਦਸ ਹਨ - ਜੇ ਕੋਈ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਇਕ ਲੜਕੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ… ', ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਪਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। " ਫੋਟੋ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਬੀਬਰ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਡਬਲਯੂ ਪੀ ਪੀ ਇਨਾਮ ਸੀ।
ਫੋਟੋ ਬਾਰੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਬੀਬਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੀੜਤ ਦੀ ਫੋਟੋ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, ਨਹੀਂ, ਇਹ ਔਰਤ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹੈ।” 2014 ਦੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਹਿਲੇਰੀ ਜੈਂਕਸ ਨੇ ਆਇਸ਼ਾ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਚਿੰਤਾ ਜਾਹਿਰ ਕਰਦਿਆਂ ਚਰਚਾ ਕੀਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੀ "ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਵਿਗਾੜ ਜਾਂ ਵਿਕ੍ਰਿਤਤਾ ਘੱਟ ਨਿੰਦਕ ਹੁੰਦਾ ਜੇ ਆਇਸ਼ਾ ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾ ਹੁੰਦੀ"।
ਹੋਰ ਕੰਮ
ਬੀਬਰ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਸੋਵੇਤੋ ਜੋਹਾਨਿਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਸੋਏਤੋ ਦੇ ਕਸਬੇ ਤੋਂ ਸਮਕਾਲੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ 2010 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਬੀਬਰ ਨੇ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਸੋਵੇਤੋ ਬਾਰੇ ਅੜੀਅਲ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੰਗ-ਰਹਿਤ ਸਵਾਈਤੋ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।
ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿਚ ਕੋਵਿਡ -19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਲਗਾਈ ਗਈ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਬੀਬਰ ਨੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਫ੍ਰਾਂਸਕੋਇਸ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਦੀ ਇਕ ਲੜੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸੀ ਡੀ ਦੇਸ਼ਮੁਖ
ਸੀ ਡੀ ਦੇਸ਼ਮੁਖ (ਪੂਰਾ ਨਾਮ: ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਦਵਾਰਕਾਨਾਥ ਦੇਸ਼ਮੁਖ, 14 ਜਨਵਰੀ 1896 - 2 ਅਕਤੂਬਰ 1982) ਭਾਰਤੀ ਰਿਜਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਗਵਰਨਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1943 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੀਸਰੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਅਬਾਦੀ ਪੱਖੋਂ ਢੁਕਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਬਦ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਤਲਬ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਗਰੀ ਟਿਕਾਣਾ ਵਰਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਹੱਦਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਹੱਦਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਚੀਬੱਧ ਅਬਾਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜਾਂ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ। ਹਰੇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਅੰਕੜਾ-ਸੰਬੰਧੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਖੇਤਰਫਲ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ ਘਣਤਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯੁਮਨਾ ਜ਼ੈਦੀ
ਯਮੁਨਾ ਜ਼ੈਦੀ (ਉਰਦੂ یومنہ زیدی; ਜੁਲਾਈ 30, 1989) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਉਰਦੂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੇ "ਹਮ ਅਵਾਰਡ" ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਜੀਵਨ
ਜ਼ੈਦੀ, ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਟੈਕਸਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ-ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜਮੇਂਦਰ ਜ਼ੈਦੀ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਆਦਮੀ ਸਨ ਜਿਸ ਦੀ ਜੂਨ 2019 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਾਂ ਸ਼ਬਾਨਾ ਨਾਹਿਦ ਜ਼ੈਦੀ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਾਕਪੱਟਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਆਰਿਫ਼ ਵਾਲਾ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇੰਟੀਰਿਅਰ ਡਿਜ਼ਾਇਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰੇਡੀਓ ਜੋਕੀ ਅਤੇ ਹੋਸਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਤਜਰਬਾ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ ਅਭਿਨੈ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਅਫਾਨ ਵਹੀਦ ਦੇ ਜ਼ੋਰ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਏ.ਆਰ.ਵਾਈ. ਡਿਜੀਟਲ ਦੇ 2012 ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਾਟਕ "ਥਕਨ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਕੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਖੁਸ਼ੀ ਏਕ ਰੋਗ" ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਉਰਦੂ 1 ਦੀ "ਤੇਰੀ ਰਾਹ ਮੇਂ ਰੁਲ ਗਈ" ਸਾਮੀਆ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਅਤੇ ਸਾਮੀ ਖਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਮਰੀਅਮ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ।
ਜ਼ੈਦੀ ਨੂੰ ਨਾਟਕਾਂ, ਜੀਓ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ "ਮੇਰੀ ਦੁਲਾਰੀ" (2013) ਅਤੇ ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ "ਉਲੂ ਬਰਾਏ ਫਰੌਕਤਿ ਨਹੀ" (2013) ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਚਿਤਰਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਹਮ ਐਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਵਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਦੁਖਦਾਈ ਰੋਮਾਂਚ ਵਿੱਚ "ਰਿਸ਼ਤੇ ਕੁਛ ਅਧੂਰੇ ਸੇ" (2013) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਖੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਖੱਟੀ। ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਜ਼ੈਦੀ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਨਤਾ ਵਿੱਚ 2013 ਦੀ ਲੜੀ 'ਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਕਾਜਿਫ ਨਿਸਾਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ "ਕਿੱਸ ਸੇ ਕਹੂੰ" ਵਿੱਚ ਸਜਲ ਅਲੀ ਅਤੇ ਆਘਾ ਅਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ "ਮੌਸਮ" (2014), ਮਦਾਵਾ (2015), ਗੁਜ਼ਾਰਿਸ਼ (2015), ਅਤੇ ਜੁਗਨੂ (2015), ਕਾਂਚ ਕੀ ਗੁੜੀਆ (2015), ਪਾਰਸ (2015) ਅਤੇ ਆਪ ਕੀ ਕਨਿਜ (ਨਾਟਕ) ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।
2016 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੋਮੀਨਾ ਦੁਰੈਦ ਦੀ "ਜ਼ਰਾ ਯਾਦ ਕਰ" ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਜ਼ਾਹਿਦ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਸਨਾ ਜਾਵੇਦ ਦੇ ਨਾਲ ਉਜ਼ਮਾ ਇਖਤਿਆਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ।
ਹੋਰ ਕਾਰਜ
ਜ਼ੈਦੀ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। 2016 ਵਿੱਚ, ਅਪਰਾਧਕ ਨਾਟਕ ਦੀ ਸੀਰੀਜ਼ "ਉਡਾਰੀ" ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ ਕਿ "ਇਹ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਨਾਟਕ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਈਡਲ ਕੌਚਰ ਵੀਕ ਵਿਖੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਅਈਸ਼ਾ ਫਰੀਦ ਦੇ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਕ੍ਰਿਸਟਲਲਾਈਨ ਲਈ ਰੈਂਪ ਵਾਕ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ "ਮਜ਼ਾਕ ਰਾਤ" ਕਾਮੇਡੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਮਾਨੋਲੀਸ ਗਲੇਜ਼ੋਸ
ਮਾਨੋਲੀਸ ਗਲੇਜ਼ੋਸ (Μανώλης Γλέζος; ਜਨਮ 9 ਸਤੰਬਰ 1922) ਇੱਕ ਯੂਨਾਨੀ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜੋ ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੇ ਯੋਨਾਨੀ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ
ਗਲੇਜ਼ੋਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਪੀਰਾਂਥੋਸ, ਨਾਕਸੋਸ ਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1935 ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਏਥੰਜ਼ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗਿਆ।
ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਇਸਨੇ ਇਟਲੀ ਖਿਲਾਫ਼ ਲੜਨ ਲਈ ਯੂਨਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹਿਆ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
30 ਮਈ 1941 ਨੂੰ ਇਸਨੇ ਅਤੇ ਆਪੋਸਤੋਲੋਸ ਸਾਂਤਾਸ ਨੇ ਐਕਰੋਪੋਲਿਸ ਦੀ ਟੀਸੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਸਵਾਸਤਿਕ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਜੋ 27 ਅਪਰੈਲ 1941 ਨੂੰ ਏਥੰਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਦਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
ਮਾਨੋਲੀਸ ਗਲੇਜ਼ੋਸ 1942 ਤੋਂ ਯੂਨਾਨੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਲਿਖਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ 1950ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੀਜ਼ੋਸਪਾਸਤੀਸ ਅਤੇ ਆਈ ਆਵਗੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਿਹਾ। 1958 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1959 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਤਮਗਾ ਜੋਲੀਓ-ਕੀਊਰੀ ਅਤੇ 1963 ਵਿੱਚ ਲੈਨਿਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਨੇ ਯੂਨਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੀਆਂ 6 ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ:
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਲੇਖਕ
ਖੇੜੀ ਸਾਹਿਬ
ਖੇੜੀ ਸਾਹਿਬ ਪਿੰਡ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ  ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸੁਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਸੰਗਰੂਰ ਪਾਤੜਾਂ ਰੋਡ ਤੇ ਸੰਗਰੂਰ ਤੋਂ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਮਹਿਲਾਂ ਚੋਂਕ ਤੋਂ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ । ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਈਲਵਾਲ,ਕਨੋਈ,ਕੁਲਾਰਾਂ,ਗੱਗੜਪੁਰ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਖੇੜੀ ਸਾਹਿਬ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਬਾਬਾ ਦਲੇਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਆਏ ਸਨ। ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ਬਣਾਇਆ। ਇਥੇ ਹਰੇਕ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਇੱਕ ਖੇਤੀ ਬਾੜੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਬਾਗ ਹੈ । ਜਿਸ ਵਿਚ ਅੰਬ ,ਨਾਸਪਾਤੀ, ਅਮਰੂਦ,ਅੰਗੂਰ, ਆੜੂ, ਫਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸੰਗਰੂਰ ਏਥੋਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ
ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ (Consonantal Cluster) ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਬਿਨਾਂ ਸ੍ਵਰ ਤੋਂ ਉਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਧੁਨੀ-ਵਿਉਂਤ ਵਿੱਚ ਵਿਅੰਜਨ ਧੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਰਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਵਿਅੰਜਨ ਧੁਨੀਆਂ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਵੇਲੇ ਉਚਾਰਨ-ਅੰਗ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜਦੇ, ਖਹਿੰਦੇ ਜਾਂ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾਈ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਹਰ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੁਗਤ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਵਿਅੰਜਨ ਸੰਯੋਗ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵੰਨਗੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ :-
ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵੰਨਗੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ‘ਕਰਮ’ ਤੇ ‘ਕ੍ਰਮ’ ਅਤੇ ‘ਮਾਤਰਾ’ ਤੇ ‘ਮਾਰਤਾ’ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ‘ਕ੍ਰਮ’ ਅਤੇ ‘ਮਾਤਰਾ’ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਵੇਲੇ /ਕਰ/ ਅਤੇ /ਤਰ/ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸ੍ਵਰ ਦੇ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦਕਿ ‘ਕਰਮ’ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ /ਕ/ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ੍ਵਰ /ਅ/ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ‘ਮਾਰਤਾ’ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ‘ਮਾਰ’ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਵੰਸ਼ੀ ਹੱਦ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ /ਰ/ ਅਤੇ /ਤ/ ਦਾ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵਿਚਰਨਾ ਨਾ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਜੁੱਟ ਵਿਅੰਜਨ ਦੀ। ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਤਰਤੀਬ ਡੱਕਵਾਂ+ਅਡੱਕਵਾਂ ਦੀ ਹੈ। /ਕ/ ਅਤੇ /ਤ/ ਡੱਕਵੇਂ ਵਿਅੰਜਨ ਹਨ ਜਦਕਿ /ਰ/ ਅਡੱਕਵਾਂ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅੰਜਨ ਸੰਯੋਗ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਸ਼ਬਦ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨਾਂ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿਚ ਆ ਸਕੇ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡੱਕਵਾਂ+ਅਡੱਕਵਾਂ ਤਰਤੀਬ ਦੇ ਵਿਅੰਜਨ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਡੱਕਵਾਂ+ਡੱਕਵਾਂ ਤਰਤੀਬ ਦੇ ਵਿਅੰਜਨ ਸੰਯੋਗ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ’ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਧੁਨੀ ਵਿਉਂਤਕ ਨਿਯਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵਿਅੰਜਨ ਤਰਤੀਬ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਸ਼ਬਦ ਆਰੰਭਲੇ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ
ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਘਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਆਮ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼ਬਦ ਆਰੰਭਲੇ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੇ ਉਚਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀ ਹਨ। ਸ਼ਬਦ ਬਣਤਰ ਤੇ ਉਚਾਰ ਖੰਡ ਵਿਚ ਇਹ ਸਮਾਨਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵਿਅੰਜਨ ਸੰਯੋਗ ਉਚਾਰਖੰਡ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਲਟ ਵੀ ਠੀਕ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਡੱਕਵਾਂ+ਅਡੱਕਵਾਂ ਤਰਤੀਬ ਦੇ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਵੀ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਲਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ :-
ਸ਼ਬਦ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਡੱਕਵਾਂ+ਅਡੱਕਵਾਂ ਤਰਤੀਬ ਦੇ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਅਤੇ ਅਡੱਕਵਾਂ+ਡੱਕਵਾਂ ਤਰਤੀਬ ਦੇ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਖੀਰ ’ਤੇ ਵਿਚਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਬਦ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਵੰਨਗੀਆਂ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ :-
ਡੱਕਵਾਂ+ਅਡੱਕਵਾਂ ਵਿਅੰਜਨ
ਇਸ ਤਰਤੀਬ ਦੇ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ ਦੀਰਘ ਸ੍ਵਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵੀਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਿਸਾਲ ਲਈ ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ ਹਨ :-
ਅਡੱਕਵਾਂ+ਡੱਕਵਾਂ ਵਿਅੰਜਨ
ਇਸ ਤਰਤੀਬ ਦੇ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ ਲਘੂ ਸ੍ਵਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵੀਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ :-
ਤਿੰਨ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ
ਤਿੰਨ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੀ ਤਰਤੀਬ ਨਾਸਕੀ+ਡੱਕਵਾਂ+ਅਡੱਕਵਾਂ ਵਿਅੰਜਨ ਤਰਤੀਬ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਮੂਮਨ ਤੀਜਾ ਅਡੱਕਵਾਂ ਵਿਅੰਜਨ /ਰ,ਲ਼, ੜ/ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣਾਂ :-
ਸ਼ਬਦ ਅਖੀਰਲੇ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ
ਸ਼ਬਦ ਅਖੀਰਲੇ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੀ ਤਰਤੀਬ ਅਮੂਮਨ ਅਡੱਕਵਾਂ+ਡੱਕਵਾਂ ਵਿਅੰਜਨ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅੰਜਨ /ਲ,ਰ,ੜ,ਸ/ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਅਖੀਰਲੇ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਉਚਾਰਖੰਡ ਦੇ ਅੰਤ ’ਤੇ ਸਾਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਵਿਅੰਜਨ ਗੁੱਛੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਡੱਕਵਾਂ+ਅਡੱਕਵਾਂ ਵਿਅੰਜਨ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿਚ ਦੂਜਾ ਵਿਅੰਜਨ ਨਾਸਕੀ ਵਿਅੰਜਨ ਜਾਂ /ਸ,ਲ,ਲ਼/ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਰਾਣੀ ਭਬਾਨੀ
right|thumb|200x200px| ਬਾਰਾਨਗਰ, ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਬੰਗਲਾ ਮੰਦਿਰ ਰਾਣੀ ਭਬਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਰਾਣੀ ਭਬਾਨੀ ( রাণী ভবাণী  ) (1716–1803), ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਰਧਬਾਂਗੇਸ਼ਵਰੀ (অর্ধবঙ্গেশ্বরী) ਅਤੇ ਨਾਟੋਰ ਰਾਣੀ ਜਾਂ ਨਾਟੋਰ ਦੀ ਰਾਣੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ ਜੋ ਹੁਣ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਜਾ ਰਾਮਕਾਂਤਾ ਮੋਇਤਰਾ (ਰੇ) ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਟੋਰ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ 'ਜ਼ਮੀਂਦਾਰ' ਬਣ ਗਈ। ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜ ਜਾਂ ਨਟੋਰ ਜਾਇਦਾਦ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਥਿਤੀ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਾਟੋਰ ਅਸਟੇਟ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 13,000 sqmi ਸੀ। ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਤਰੀ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ, ਸਗੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ, ਨਦੀਆ, ਜੇਸੋਰ, ਬੀਰਭੂਮ ਅਤੇ ਬਰਦਵਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਟੋਰ ਰਾਜਬਾੜੀ ਦੀ ਰਾਣੀ ਭਬਾਨੀ ਨੇ ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਮਹਿਲ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ।
ਜੀਵਨੀ
1716 ਵਿੱਚ ਬੋਗਰਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਛੱਤੀਮਗ੍ਰਾਮ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਆਤਮਾਰਾਮ ਚੌਧਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਬੋਗਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚਤਿਨ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਭਬਾਨੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਜ਼ਮੀਂਦਾਰ ਰਾਜਾ ਰਾਮਕਾਂਤਾ ਮੋਇਤਰਾ (ਰੇਅ) ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1748 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਬਾਨੀ ਡੀ ਜੂਰ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਣੀ ਜਾਂ ਰਾਣੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਣੀ ਭਬਾਨੀ ਨੇ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਜ਼ਮੀਨੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ 15 ਮਿਲੀਅਨ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 7 ਮਿਲੀਅਨ ਰੁਪਏ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਰਾਜ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਨਤਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਨਾਟੋਰ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਭਬਾਨੀ ਦਾ ਘਰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰਾਣੀ ਭਬਾਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਪਲਾਸੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ 46 ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1803 ਵਿੱਚ 79 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ
ਢੀਂਗ
ਢੀਂਗ (woolly-necked stork, bishop stork or white-necked stork (Ciconia episcopus) ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਅਕਾਏ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਟੂਰ ਫਿਰ ਕੇ ਖ਼ੁਰਾਕ ਲੱਬਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਹੈ।
ਵਰਣਨ
ਇਸ ਪੰਛੀ ਦਾ ਆਕਾਰ ਕਰੀਬ 85 cm ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਉਟ ਐਂਡ ਇਕੁਅਲ
ਆਉਟ ਐਂਡ ਇਕੁਅਲ ਵਰਕਪਲੇਸ ਐਡਵੋਕੇਟ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਆਉਟ ਐਂਡ ਇਕੁਅਲ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਲੈਸਬੀਅਨ, ਗੇਅ, ਦੁਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ (ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.) ਵਰਕਪਲੇਸ ਸਮਾਨਤਾ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ ਸੰਗਠਨ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਹੈਕਲੈਂਡ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਆਉਟ ਅਤੇ ਇਕੁਅਲ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ 501 (ਸੀ) (3) ਸਥਿਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਮਿਸ਼ਨ ਐਂਡ ਵਿਜ਼ਨ
ਆਉਟ ਐਂਡ ਇਕੁਅਲ "ਗਲੋਬਲ ਕਨਵੀਨਰ, ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਬਰਾਬਰਤਾ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ - ਐਲਜੀਬੀਟੀ + ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।"
ਇਤਿਹਾਸ
ਆਉਟ ਐਂਡ ਇਕੁਅਲ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੇਲਿਸ ਬੇਰੀ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 1996 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਵੇਅ ਆਫ਼ ਬੇਅ ਏਰੀਆ ਨੇ ਬਿਲਡਿੰਗ ਬ੍ਰਿਜ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬਿਲਡਿੰਗ ਬ੍ਰਿਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੇ ਬੇ ਏਰੀਆ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਭਾਈਵਾਲ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ। ਬੇਰੀ ਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਬਰਕਲੇ ਵਿੱਚ ਪੈਸੀਫਿਕ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਇਕੱਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਟਾਫ ਵਜੋਂ ਗੱਠਜੋੜ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 1997 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਵੇਅ ਬੇ ਏਰੀਆ (ਯੂ.ਡਬਲਯੂ.ਬੀ.ਏ) ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ
8 ਅਕਤੂਬਰ, 2010 ਨੂੰ ਆਊਟ ਐਂਡ ਇਕੁਅਲ ਨੂੰ ਜੀ.ਐਲ.ਐਸ.ਈ.ਐਨ. ਦੁਆਰਾ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜੀ.ਐਲ.ਐਸ.ਈ.ਐਨ. ਰੈਸਪ੍ਰਿੰਟ ਐਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਗਵਾਈ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਆਊਟ ਐਂਡ ਇਕੁਅਲ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੇਲਿਸ ਬੇਰੀ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਪਛਾਣ ਸਬੰਧੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ, ਮਾਰਕ ਐਸ ਬੋਨਹੈਮ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸੈਕਸੁਅਲ ਡਾਈਵਰਸਿਟੀ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੁਆਰਾ ਬੋਨਹੈਮ ਸੈਂਟਰ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਬੰਧਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਆਊਟ ਐਂਡ ਇਕੁਅਲ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਦੇ ਵਰਕਪਲੇਸ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੇਅ ਐਂਡ ਲੈਸਬੀਅਨ ਅਲਾਇੰਸ ਅਗੇਂਸਟ ਡੀਫ਼ੇਮੇਸ਼ਨ, ਗੇਅ, ਲੈਸਬੀਅਨ ਐਂਡ ਸਟ੍ਰੇਟ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਨੈਟਵਰਕ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਗੇਅ ਐਂਡ ਲੈਸਬੀਅਨ ਚੈਂਬਰ ਆਫ ਕਾਮਰਸ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ, ਲਿੰਕੇਜ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਲੈਸਬੀਅਨ ਰਾਈਟਸ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ, ਆਉਟ ਫਾਰ ਵਰਕ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। 'ਆਉਟ ਐਂਡ ਇਕੁਅਲ' ਗੇਅ 'ਡਾਇਵਰਸਿਟੀ ਇੰਕ' ਸਮੇਤ ਗੇਅ ਮੀਡੀਆ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਭਾਗੀ ਵੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
2013 ਵਿੱਚ ਆਉਟ ਐਂਡ ਇਕੁਅਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ "ਆਉਟ ਐਂਡ ਇਕੁਅਲ ਐਟ ਵਰਕ: ਕਲੋਸੇਟ ਟੂ ਕੋਰਨਰ ਆਫਿਸ" ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਆਉਟ ਐਂਡ ਇਕੁਅਲ ਐਟ ਵਰਕ ਲੈਸਬੀਅਨ, ਗੇਅ, ਦੁਲਿੰਗੀ, ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ, ਐਗਜਕਿਉਟਵਸ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕਾਰਜ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਕਮਿਊਨਟੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਮਾਦਰੀਦ
ਮਾਦਰੀਦ ਸਪੇਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਪਗ 3.3 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈ ਅਤੇ and the entire population of the ਮਾਦਰੀਦ ਮਹਾਨਗਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਲਗਪਗ 6.5 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈ। ਸਪੇਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਦਰ-ਮੁਕਾਮ, ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਰਥਕ ਪੱਖੋਂ ਮਾਦਰਿਦ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਅਹਿਮ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਇੱਥੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਾਦਰਿਦ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿੱਖਿਅਕ ਅਦਾਰੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਿਆਲ ਆਕਾਦੇਮੀਆ ਏਸਪਾਞੋਲਾ (Real Academia Española)। ਨਾਮ
ਮਾਦਰੀਦ ਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਓਚਨੋ ਬਿਅਨੋਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ Metragirta (ਮੇਤਰਾਗਰਿਤਾ) ਜਾਂ Mantua Carpetana (ਮਾਂਤੂਆ ਕਾਰਪੇਤਾਨਾ) ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਦਾ ਅਸਲ ਨਾਂ ਉਰਸਰਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਮ ਦੂਜੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਮੰਜਨਾਰੇਸ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਸਣ ਮਗਰੋਂ ਇਸਨੂੰ ਮਤਰਿਸ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸੱਤਵੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੇ ਇਬੇਰੀ ਟਾਪੂਨੁਮਾ ਉੱਤੇ ਫ਼ਤਹਿ ਪਾਉਣ ਮਗਰੋਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਮੈਰਿਟ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਮਾਇਰਾ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮੂਲ ਨਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਨਾਲ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਮੁਹੰਮਦ - I ਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਮਹੱਲ ਉਸੇ ਥਾਂ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਪਲਾਸੀਓ ਰਿਆਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਦਲਬੀਰ ਸਿੰਘ
ਦਲਬੀਰ ਸਿੰਘ (1949 - 28 ਜੁਲਾਈ 2007 ) ਪ੍ਰਸਿਧ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੇ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਕਾਲਮ ‘ਜਗਤ ਤਮਾਸ਼ਾ’ ਦੇ ਕਾਲਮ ਨਵੀਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਦਰੀਦ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਦਲਬੀਰ ਸਿੰਘ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਲਮ ਨਵੀਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007
ਝਮੇੜੀ
ਝਮੇੜੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੁਧਿਆਣਾ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਲੁਧਿਆਣਾ-1 ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮੀ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਐਨ.ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ
ਐਨ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ (12 ਅਪਰੈਲ, 1913 - 24 ਨਵੰਬਰ, 1992) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਪੀ ਸੂਬਾਰਾਇਣ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਬੇਟੀ ਪਾਰਵਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦਾ ਪਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1913 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1992
ਚੁੰਮਣਾ
thumb|ਫ੍ਰੇਂਸਿਸਕੋ ਹੈਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਚੁੰਮਣ, 1859 ਇੱਕ ਚੁੰਮੀ (ਇੰਗਲਿਸ਼: Kiss), ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਛੂਹਣਾ ਜਾਂ ਬੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਚੁੰਮਣ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਆਖਿਆ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਚੁੰਮਣ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ, ਜਨੂੰਨ, ਰੋਮਾਂਸ, ਜਿਨਸੀ ਆਕਰਸ਼ਣ, ਲਿੰਗਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਜਿਨਸੀ ਉਭਾਰ, ਮੋਹ, ਆਦਰ, ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ, ਦੋਸਤੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਚੁੰਮਣ ਸ਼ਰਧਾ, ਰਸਮੀ ਜਾਂ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਰਧਾ, ਆਦਰ ਜਾਂ ਸੰਸਾਧਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪੁਰਾਣੀ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸਿਸਨ ("ਟੂ ਕਿੱਸ") ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਕੋਸ ("ਇੱਕ ਕਿੱਸ") ਤੋਂ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ।
ਕਿਸਮਾਂ
right|thumb|ਇਕ ਲਿਟਲ ਕੋਆਕਸਿੰਗ ਵਿਲੀਅਮ ਬੌਗਯੂਰੇਊ ​​(1890) ਦੁਆਰਾ ਪੇਂਟਿੰਗ thumb|ਆਂਟੋਨੀਓ ਕੈਨੋਵਾ ਦੁਆਰਾ ਕੁਪਿਡ ਕਿੱਸ ਦੁਆਰਾ ਸਾਈਕੀ ਰਿਵਾਈਵਡ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਨੈਰੋਪ ਨੇ ਪਿਆਰ, ਮੋਹ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਚੁੰਮਣ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੁੰਮਣ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਨੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਕੁੱਝ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਓਵਰਲਾਪਿੰਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਕਿਸਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰਾਂਸ ਦੇ ਦੇ ਵੀਹ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਤੀਹ ਸਮੇਤ।
ਮੋਹ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਚੁੰਮਣਾ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਜਾਂ  ਨਿੱਘੀ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾ ਦਾ ਆਮ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੁੰਮਣ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਯੂਰਪੀਨ ਬੰਦੋਬਸਤ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਰੁਟੀਨ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਤਾਹੀਟੀ ਲੋਕ, ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੋਤ ਦੇ ਕੁਝ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਚੁੰਮੀ
ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਚੁੰਮਣ ਦੋ ਮਿੱਤਰਾਂ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਲਈ ਪਿਆਰ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਲਈ ਚੁੰਮਣ ਦੇ ਉਲਟ, ਇੱਕ ਦੋਸਤਾਨਾ ਚੁੰਮੀ ਦਾ ਲਿੰਗੀ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਚੁੰਮਣਾ ਇੱਕ ਅਭਿਆਸ ਹੈ ਜੋ ਬਿਸ਼ਪਾਂ (ਬਾਈਬਲ) ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੀਸ ਵਿਚ, ਇਕੋ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਚੁੰਮਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਵਿਚ, ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਚੁੰਮਣਾ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਮ ਸੀ। ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰੁਮਾਂਚਕ ਚੁੰਮੀ
thumb|ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਚੁੰਮੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਮਿਥੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਜਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਚੁੰਮਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਰਿਵਾਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੇਮਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗਕਤਾ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਟਰੁੱਥ ਐਂਡ ਡੇਅਰ? ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਮਿੰਟ (ਜਾਂ "ਕਲੋਜ਼ੈਟ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਿੰਟ"), ਸਪਿੰਨ ਦਾ ਬੋਤਲ, ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ, ਅਤੇ ਵਿੰਕ, ਆਦਿ।
ਆਦਰ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ
thumb|ਆਦਮੀ ਲੰਬੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰ ਮਗਰੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਚੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ (1607 ਵਿੱਚ ਵਰਜੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉਤਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੂਲ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਨਾਇਓਪ ਨੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਨੇਕ ਅਤੇ ਪੂਜਨੀਕ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੂਰਤੀਆਂ, ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਜਗਵੇਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਇਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ; ਜ਼ਮੀਨ, ਅਤੇ ਚੁੰਮੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਨ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।"
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਤਾ
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਦਸ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੋਕ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਚੁੰਮਦੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਗੰਦੇ ਜਾਂ ਵਹਿਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਸੁਡਾਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੂੰਹ ਆਤਮਾ ਲਈ ਪੋਰਟਲ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮੌਤ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਈਲੇਨ ਹੈਟਫੀਲਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਚੁੰਮਣ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਉਚਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਚੁੰਮਣਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁੰਮਣ ਲਈ ਮਨਾਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਫਿਲਮਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਨ-ਸਕਰੀਨ ਦੇ ਹੋਠ-ਚੁੰਮਣ ਆਮ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੁੰਮਣ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ।
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ
ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਿਤ ਕੁਝ ਮੁਸਲਿਮ-ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦਾ ਜਾਂ ਛੋਹੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ
ਡੌਨਲਡ ਰਿਚੀ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੀਨ ਵਿੱਚ, ਚੁੰਮਣ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ "ਚੁੰਮਣ ਅਦਿੱਖ ਸੀ" ਅਤੇ "ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੋਹਣਾ ਕਦੇ ਵੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਏਨਕੋਡ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਬਣੀ ਜੋ ਇਸਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਯੂਰਪ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਹੈ।" ਐਡਜਸਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ, ਦ ਵਿਡੋ ਜੋਨਜ਼ - ਦੀ ਮਈ ਇਰਵਿਨ-ਜੌਨ ਰਾਈਸ ਚੁੰਮੀ (1886) ਨੇ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇਹ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਸਨਸਨੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਭੀੜ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੈਸੀਫਿਕ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਡਿਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦ ਕਿੱਸ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਨਾਲੇ, 1900 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ, ਅਮੂਰ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮੰਚੂ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੇ ਜਨਤਕ ਚੁੰਮਣ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ। ਚੀਨੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਚੀਨੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਮਣ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਸਨ।
ਸਿਹਤ ਲਾਭ
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਹਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁੰਮਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਚੁੰਮਣ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰੀਆ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਤਣਾਅ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ
ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ-ਏ-ਖ਼ਾਲਸਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Sikh Empire) ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਮੀਰੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦੁਆਲੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਧੀਨ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਲਤਨਤ 1801 ਵਿੱਚ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ 1849 ਤੱਕ ਰਿਹਾ, ਜਿਸਦੀ ਜੜ੍ਹ ਸਮੂਹ ਸੁਤੰਤਰ ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਦੇ ਖਾਲਸਾਈ ਸਿਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਵੇਲੇ, ਇਹ ਰਾਜ ਲਹਿੰਦੇ ਵੱਲ ਦੱਰਾ-ਏ-ਖ਼ੈਬਰ ਤੋਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪਾਸੇ ਲਹਿੰਦੇ-ਤਿਬਤ, ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮਿਠਾਨਕੋਟ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਕੰਨੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ। ਇਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਹਿੱਸੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਖਰੀ ਨਰੋਆ ਖੇਤਰ ਸੀ।
ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੀ ਨੀਹ ਸੰਨ 1707 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵੇਲੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਵਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਸਾਲ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲੀਆ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਣਾ ਅਰੰਭ ਹੋਇਆ। ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਾਜੀ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਧਾਰਿਆ ਵਜੂਦ, ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਠੰਡੇ ਪਏ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਲਹਿੰਦੇ ਵੱਲ ਪਠਾਣਾ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਜਾਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਫੌਜ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਹੋਇਆ ਜੋ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੌਨਫ਼ੈਡਰਸੀਆਂ ਜਾਂ ਅਧ-ਸੁਤੰਤਰ ਮਿਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਹੋ ਗਏ। ਮਿਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਫੌਜੀ ਟੁਕੜੀਆ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਅਲਹਿਦਾ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਏ। ਭਰ, 1762 ਤੋਂ 1799 ਦੇ ਵਕਵੇ ਦੌਰਾਨ, ਇੰਜ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਮਿਸਲਦਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਜ਼ਾਦ ਫ਼ੌਜਦਾਰ ਬਣ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਲਹੌਰ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਅਫ਼ਗਾਨੀ ਰਾਜੇ, ਜ਼ਮਾਨ ਸ਼ਾਹ ਦੁਰਾਨੀ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਲੜੀ ਤਹਿਤ ਅਫ਼ਗਾਨ, ਅਫ਼ਗਾਨ-ਸਿੱਖ ਜੰਗਾਂ ਹਾਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਰਖਾਸਤ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ, ਨਾਲੇ ਖੇਰੂ-ਖੇਰੂ ਹੋਈਆਂ ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕਤਾ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 1801 (ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ) ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਏਕਤਾ ਵਾਲਾ ਸੂਬਾ ਸਿਰਜਿਆ। ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪੀੜੀ ਵਿੱਚੋ, ਨੇ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇੰਜ਼ਾਮ ਦਿਤਾ। ਇਕਲੇ ਇੱਕ ਮਿਸਲ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਬਣਨ ਤੱਕ, ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਹੁਤ ਥੋੜੇ ਹੀ ਵਕਵੇ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੋਇਆ। ਓਹ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਸਿਖਲਾਈ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਤੋਪਖ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਮੌਡਰਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜ ਅੰਦਰੂਨੀ ਫ਼ੁੱਟ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਬੰਧਾ ਕਾਰਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਖੀਰ, ਸੰਨ 1849 ਤੱਕ ਦੂਜੀ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਰਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਮਪਾਇਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅਗਾਂਹ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਿਸੇ ਆਇਆ।
ਸੰਨ 1856 ਬਿਕ੍ਰਮੀ (1799 ਈਸਵੀ) ਤੋਂ 1903 ਬਿਕ੍ਰਮੀ (1849 ਈਸਵੀ) ਤੱਕ ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੇ ਚਾਰ ਸੂਬੇ ਸਨ: ਲਹੌਰ, ਮੁਲਤਾਨ, ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ, ਜਦ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਾਬਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਜਿੱਤਕੇ ਮੁਗ਼ਲੀਆ ਸਲਤਨਤ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਅਗਾਹਾਂ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਵਾਂਗ ਸੰਭਾਲਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਪੱਖ ਪੋਤੇ, ਅਕਬਰ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਦੇ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿੱਖੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਖਿਆਲ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦਾ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਨਿਕਲਿਆ, ਕਿ ਉਸਨੇ ਲੰਗਰ ਵਿਸਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਭੇਟਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਨ 1605, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਟਕਰਾ ਦਾ ਮਹੌਲ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ।
ਜੀਓਗ੍ਰਾਫੀ
ਇਤਿਹਾਸਕ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਇਹਨਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਮੌਡਰਨ ਸਿਆਸੀ ਵੰਡਾ ਦਾ ਬਣਿਆ ਸੀ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਮਰਾਜ
ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰ
ਨਾਗਰਿਕ / ਸਿਵਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ, ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ; ਨਸਲ, ਲਿੰਗ, ਜਿਨਸੀ ਝੁਕਾਅ, ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੂਲ, ਰੰਗ, ਉਮਰ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮਾਨਤਾ, ਜਾਤੀ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਪੰਗਤਾ ਆਦਿ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ;  ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਹੱਕ ਜਿਵੇਂ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ, ਭਾਸ਼ਣ, ਧਰਮ, ਦਬਾਓ, ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਨੀਤਕ ਹੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਆਂ (ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਤਮਕ ਨਿਰਪੱਖਤਾ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਰਪੱਖ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੇ ਹੱਕ ਸਮੇਤ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ; ਯੋਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ; ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਲੈਣ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣ ਦਾ ਹੱਕ; ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦਾ ਹੱਕ, ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ, ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ, ਅਤੇ ਵੋਟ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ।
ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਧਿਕਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।
ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ 1948 ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ (ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ)। ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਥਿਊਰੀ "ਪਹਿਲੇ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਹੱਕਾਂ" ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੱਕਾਂ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਟੀ. ਐਚ. ਮਾਰਸ਼ਲ ਨੋਟਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹੱਕ ਪਛਾਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਦੁਆਰਾ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਹੱਕ ਹਨ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਵੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 1948 ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਘੋਸ਼ਣਾ-ਪੱਤਰ ਅਤੇ 1967 ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਧਿਕਾਰ।
ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹੱਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਸ਼ੋਧਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਤੰਤਰ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਸਮੀ ਲਿਖਤੀ ਗਾਰੰਟੀ ਹੈ। ਸਿਵਲ ਹੱਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਹੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਥਾਮਸ ਜੇਫਰਸਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਏ ਸਮਰੀ ਵਿਊ ਆਫ ਰਾਈਟਸ ਆਫ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ "ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਦੀ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ।"
ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਧਿਕਾਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਸ ਦਾ ਸਵਾਲ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਉਲੰਘਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਅਧਿਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ' ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰ
ਸਵੈ-ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾਤਮਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਖਾਣਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ, ਇੱਕ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਦੇ,  ਇੱਕ ਆਦਤ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਰੋਤ
ਪਾਲ ਕਦੀਮ
ਪਾਲ ਕਦੀਮ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਤੇਜਸ਼੍ਰੀ ਪਟੇਲ
ਕੈਰੀਅਰ
ਪਟੇਲ ਨੇ ਐੱਨਐੱਚਐੱਲ ਮਿਊਂਸੀਪਲ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਐਮਡੀ ( ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜੀ ) ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰ ਰਹੀ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜਿਸਟ ਹੈ।
ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਪਟੇਲ 1997 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ (INC) ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਵਿਰਾਮਗਾਮ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸੀ। 2000 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਿਰਮਗਾਮ ਤਾਲੁਕਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੰਚਾਇਤ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ; 2.5 ਸਾਲ ਲਈ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਹੋਰ 2.5 ਸਾਲ ਲਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿਹਤ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ। ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ (ਆਈਐਨਸੀ) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਵੀਰਮਗਾਮ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ 2007 ਦੀ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਲੜੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਤੋਂ 677 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਈ।