cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਜਾਮੀ
ਜੀਵਨੀ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮੁਸਲਿਮ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ, ਸਮਾਰਕੰਦ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਧਾਇਆ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੱਕਾ ਕੀਤਾ। ਜਾਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਸੀ ਮੌਲਾਨਾ ਮੁਹੰਮਦ, ਜੋ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਆਦਮੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਾਮੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਸੋਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਾਮੀ ਦੇ ਚਾਰ ਬੇਟੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰ ਗਏ। ਬਚੇ ਹੋਏ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆ-ਓਲ-ਦੀਨ ਯੂਸਫ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਾਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਬਹਾਰਸਤਾਨ ਲਿਖੀ ਸੀ।
੨੦੦੮ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ – ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਫ੍ਰੀਸਟਾਇਲ ੧੨੦ ਕਿਲੋਗਰਾਮ
ਬੀਜਿੰਗ, ਚੀਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ੨੦੦੮ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਫ੍ਰੀਸਟਾਇਲ 120 ਕਿਲੋਗਰਾਮ ਮੁਕਾਬਲਾ ਅਗਸਤ 21 ਨੂੰ ਚਾਈਨਾ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਲੀਵਰਸਿਟੀ ਜਿਮਨੇਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਇਹ ਫ੍ਰੀਸਟਾਇਲ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ-ਇਲਿਮਨੈਸ਼ਨ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰ੍ਹੇਪਚੇਂਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਦੋ ਮੈਡਲ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਜੋ ਦੋ ਆਖਰੀ ਭਲਵਾਨ ਬਚੇ ਸਨ, ਉਹ ਫਿਰ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਲਈ ਘੁਲੇ। ਜੋ ਵੀ ਭਲਵਾਨ ਹਾਰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਰ੍ਹੇਪਚੇਂਜ ਦੇ 'ਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੋ ਸੇਮੀਫਾਇਨਲ ਵਿੱਚ ਹਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਰੈਕਟ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਚੇ ਰ੍ਹੇਪਚੇਂਜ ਦੇ ਭਲਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮਿਆਂ ਲਈ ਖੁਲੇ।
Repechage
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:੨੦੦੮ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ
ਫ਼ੂਨਮੀਲਾਇਓ ਰੈਨਸਮ ਕੁੱਟੀ
ਫ਼ੂਨਮੀਲਾਇਓ ਰੈਨਸਮ ਕੁੱਟੀ ( ਉਚਾਰਨ: / ਫਾਰੇਨਹਾਇਟ <span title="/ʊ/ short 'oo' in 'foot'">ʊ ਐਨ ਐਮ <span title="/iː/ long 'e' in 'seed'">iː <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ l <span title="/aɪ/ long 'i' in 'tide'">aɪ <span title="/j/ 'y' in 'yes'">ਜੰਮੂ <span title="/oʊ/ long 'o' in 'code'">oʊ  /  / <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ r <span title="/æ/ short 'a' in 'bad'">æ n s <span title="/ə/ 'a' in 'about'">ਲਈ m  / - / <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ ਕੇ <span title="/u/ 'u' in 'situation'">ਯੂ <span title="/./ syllable break">. t <span title="/i/ 'y' in 'happy'">i  / ) (25 ਅਕਤੂਬਰ 1900 ਆਬਿਓਕੁਟਾ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ - 13 ਅਪਰੈਲ 1978 ਲਾਗੋਸ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ), ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ, ਸਿਆਸੀ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਇੱਕ  ਰਈਸ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਭ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣੀ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ "ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਮਾਂ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ 1947 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਪਾਇਲਟ ਵੱਲੋਂ "ਲਿਸਾਬੀ ਦੀ ਸ਼ੇਰਨੀ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਸਨੇ ਏਗਬਾ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਹੁਦਰੀ ਆਬਕਾਰੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ 1949 ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਓਬਾ ਆਦੇਮੋਲਾ ਦੂਜੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਦ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
ਜੀਵਨ
ਫਰਾਂਸਿਸ ਐਬੀਗੇਲ ਓਲੂਫਨਮਿਲਾਇਓ ਥੌਮਸ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਅਕਤੂਬਰ 1900, ਨੂੰ ਆਬਿਓਕੁਟਾ ਵਿਖੇ ਡੈਨੀਅਲ ਓਲੂਮੇਯੂਵਾ ਥੌਮਸ ਅਤੇ ਲੁਕਰੇਟੀਆ ਫਿਲੀਸ ਓਮੋਯੇਨੀ ਆਦਿਓਸੋਲੂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1978
ਅਲੀਮ ਡਾਰ
ਅਲੀਮ ਸਰਵਰ ਡਾਰ (ਜਨਮ : 6 ਜੂੂੂਨ 1968), ਝੰਗ, ਪੰੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਪਾਇਰ ਹੈੈ। ਅਲੀਮ ਡਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਟੈਸਟ ਅੰਪਾਇਰਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੰਨ 2003 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੰਨ 2000 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਅਲੀਮ ਡਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਅੰਪਾਇਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ। ਦੇ ਇਲੀਟ ਅੰਪਾਇਰਿੰਗ ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ 2009,2010 ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਅੰਪਾਇਰਿੰਗ ਲਈ ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ। ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। 2016 ਤੱਕ ਅਲੀਮ ਡਾਰ, ਮਰਾਇਸ ਇਰਾਸਮਸ, ਰਿਚਰਡ ਕੈਟਲਬੋਰੋ, ਕੁੁਮਾਰ ਧਰਮਸੇਨਾ ਅਤੇ ਸਾਈਮਨ ਟੌਫ਼ਲ ਨੂੰ ਹੀ ਇਹ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਪਾਇਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਇਹ ਐਲੀਡ ਬੈਂਕ, ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ, ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਿਆ। ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਲੈੱਗ ਸਪਿਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸੀ। ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਨਿਆਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਅੰਪਾਇਰਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਹੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਇਸਲਾਮੀਆ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ। ਅਲੀਮ ਡਾਰ ਕੋਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੁੱਲ 322 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਪਾਇਰਿੰਗ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਉਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਅੰਪਾਇਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ ਅੰਪਾਇਰ
ਨਜ਼ਨੀਨ ਘਾਨੀ
ਨਜ਼ਨੀਨ ਘਾਨੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸ਼ੋਅ, ਕਯਾ ਮਸਤ ਹੈ ਲਾਈਫ ਵਿੱਚ ਰਾਗਨੀ ਜੁਨੇਜਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਚਰਚਿਤ ਹੈ।  ਉਸਨੇ 2005 ਵੁਚ ਫਿਲਮ ਹੈਂਗਮੈਨ ਵਿੱਚ ਗੌਰੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ।
ਡਿਜ਼ਨੀ ਇੰਡੀਆ ਮੋਸਟ ਫੇਵਰੇਟ ਸਰਵੇ 2010
ਘਾਨੀ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਨੀ ਵੋਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵੋਟ ਮਿਲੇ।
ਭਵਭੂਤੀ
ਭਵਭੂਤੀ (भवभूति) 8ਵੀਂ-ਸਦੀ ਦੇ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਟਕ, ਕਾਲੀਦਾਸ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਤੁਲ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਵਭੂਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਵੀਰਚਰਿਤ‌ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਮਧ ਭਾਰਤ ਵਿਦਰਭ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਮਧਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੱਦ ਤੇ ਪਦਮਪੁਰ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਸ਼੍ਰੀ ਭੱਟਗੋਪਾਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਨੀਲਕੰਠ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜਤੁਕਰਣੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜਿਕਰ ਭੱਟਸ਼ਰੀਕੰਠ ਪਛਲਾਂਛਨੀ ਭਵਭੂਤੀਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਮਨੋਹਰ ਸ਼ਿਆਮ ਜੋਸ਼ੀ
ਮਨੋਹਰ ਸ਼ਿਆਮ ਜੋਸ਼ੀ ਆਧੁਨਿਕ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸ਼ਰੇਸ਼ਟ ਗਦਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਵਿਅੰਗਕਾਰ, ਸੰਪਾਦਕ, ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਧਾਰਾਵਾਹਿਕ ਲੇਖਕ, ਜਨਵਾਦੀ-ਵਿਚਾਰਕ, ਫਿਲਮ ਪਟ-ਕਥਾ ਲੇਖਕ, ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ, ਕੁਸ਼ਲ ਪ੍ਰਵਕਤਾ ਅਤੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਸਨ। ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਧਾਰਾਵਾਹਿਕਾਂ - ਬੁਨਿਆਦ, ਨੇਤਾਜੀ ਕਹਿਨ, ਮੁੰਗੇਰੀ ਲਾਲ ਕੇ ਹਸੀਂ ਸਪਨੇ, ਹਮ ਲੋਕ ਆਦਿ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਘਰ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਰੰਗ-ਕਰਮ ਦੇ ਵੀ ਚੰਗੇ ਜਾਣਕਾਰ ਸਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਈਸਬਗੋਲ
ਈਸਬਗੋਲ  (Plantago ovata, स्निग्धबीजम्) ਇੱਕ ਇੱਕ ਝਾੜੀਨੁਮਾ ਪੌਧਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਬੀਜ ਦਾ ਛਿਲਕਾ ਕਬਜ, ਜੁਲਾਬ ਆਦਿ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਔਸ਼ਧੀ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਨਿਗਧਬੀਜਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਖਾਣਯੋਗ ਈਸਬਗੋਲ ਦੇ ਚੂਰੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹੈI
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦੇ
ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
thumb|ਸਟੈਫ਼ਾਈਲੋਕੌਕਸ ਔਰੀਅਸ (ਜਾਮਨੀ) ਅਤੇ ਐਸਚਰੀਸ਼ੀਆ ਕੋਲਾਈ (ਲਾਲ) ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Gram's method) ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਜੀਵਵੈਗਿਆਨਿਕ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਵੱਡੇ ਗੁਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਦਾ ਇੱਕ ਢੰਗ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਾਇਲਟ (crystal violet) ਨਾਮਕ ਰੰਗ ਵਲੋਂ ਰੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਿਗੋਲੀ ਇਨ ਸਾਲਸਾ
ਬਿਗੋਲੀ ਇਨ ਸਾਲਸਾ ਵੈਨੇਸ਼ੀਆਈ ਪਾਸਤਾ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੇ ਕਣਕ ਦੇ ਬਿਗੌਲੀ ਪਾਸਤਾ, ਪਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਨਮਕ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲੀ ਹੋਈ ਸਹੀ ਮੱਛੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੱਜ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਏਨਚੋਵੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਹਿਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਕਸਰ ਸਾਰਡੀਨ ਮੱਛਲੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਵੈਨਿਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈਨੇਤੋ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਾ
ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ
ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ਾਹ ਇੱਕ ਤੁਰਕ ਸੀ, ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਸੁਲਤਾਨ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਵੀ ਗੁਲਾਮ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਦਰਬਾਰੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਮਿਨਹਾਜ-ਏ-ਸਿਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਤਬਾਕਤ-ਏ-ਨਸੀਰੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਉਪਲਬਧ ਸਮਕਾਲੀ ਸਰੋਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਲਤਾਨ ਇਲਤੁਤਮਿਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਬਾਕਤ-ਏ-ਨਸੀਰੀ ਵਿੱਚ ਮਿਨਹਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ)। ਉਹ 1246 ਵਿੱਚ 17 ਜਾਂ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਕੋਮਲ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਣ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਜਦੋਂ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਅਲਾਉ ਦੀਨ ਮਸੂਦ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮਸੂਦ ਇੱਕ ਜ਼ਾਲਮ ਵਾਂਗ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ।
ਇੱਕ ਸ਼ਾਸਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮਹਿਮੂਦ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਾਰਮਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਅਤੇ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਨਕਲ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸਹੁਰਾ ਅਤੇ ਨਾਇਬ, ਗ਼ਿਆਸੁੱਦੀਨ ਬਲਬਨ ਸੀ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਦਾ ਸੀ।
1266 ਵਿੱਚ ਮਹਿਮੂਦ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਲਬਨ (1266-87) ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਿਮੂਦ ਕੋਲ ਉਸਦੇ ਵਾਰਸ ਬਣਨ ਲਈ ਕੋਈ ਬਚਿਆ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
https://indianexpresss.in/sultan-nasiruddin-mahmud-nasir-ud-din-firuz-shah-slave-dynasty/ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਵਰੁਣ ਗਰੋਵਰ (ਲੇਖਕ)
ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਗਰੋਵਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੁੰਦਰਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕਾ ਮਾਂ ਅਤੇ ਆਰਮੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰਨਗਰ ਅਤੇ ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ। ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ (ਬੀ.ਐੱਚ.ਯੂ.) ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ 2003 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਇਮਰਾ ਕਾਰਤੇਸ
ਇਮਰਾ ਕਾਰਤੇਸ (9 ਨਵੰਬਰ 1929 – 31 ਮਾਰਚ 2016) ਹੰਗਰੀਆਈ ਲੇਖਕ ਅਤੇ 2002 ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ  ਅਜਿਹੀ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ "ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵਹਿਸ਼ੀਆਨਾ ਮਨਮਾਨੀਪੁਣੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਨਿਰਬਲ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ "  ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਹੰਗੇਰੀਅਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੀ ਹਾਲੋਕਾਸਟ (ਨਰਸੰਹਾਰ) (ਉਹ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ ਪਰ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ ਸੀ), ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਥੀਮ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ  31 ਮਾਰਚ 2016 ਨੂੰ 86 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੁਡਾਪੈਸਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਖੇ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰਕਿੰਸਨ ਦੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ।
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ
ਕਾਰਤੇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਬੁਡਾਪੈਸਟ ਵਿੱਚ 9 ਨਵੰਬਰ 1929 ਨੂੰ ਅਰੰਕਾ ਜਾਕਬ ਅਤੇ ਲਾਜ਼ਲੋ ਕ੍ਰੈਸਟਜ਼ - ਇੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਯਹੂਦੀ ਜੋੜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਅੱਡ ਹੋ ਗਏ। ਕਾਰਤੇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ, 1940 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ ਯਹੂਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।   ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਕ੍ਰੇਟਜ਼ ਨੂੰ 1944 ਵਿੱਚ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਹੰਗੇਰੀ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਸ਼ਵਿਤਸ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬੁਕਨਵਾਲਡ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਕਾਰਤੇਸ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਵਰਕਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ਾਤਮੇ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰਤ ਮਾਰ ਦੇਣ ਲਈ 14 ਸਾਲ ਦਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵਗਾਰੀ ਕੈਦੀ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।  1945 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਕੈਂਪ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਕਾਰਤੇਸ ਬੁਡਾਪੈਸਟ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ 1948 ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਲੱਭ ਲਿਆ। 1951 ਵਿਚ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਵੱਲ ਝੁਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਵਿਲਗੋਸਗ (ਸਪਸ਼ਟਤਾ) ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਹ ਇੱਕ ਫੈਕਟਰੀ ਵਰਕਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੈਵੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ। 1953 ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਫ੍ਰੀਲੈਂਸ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਰੀਡ੍ਰਿਕ ਨਿਤਸ਼ੇ, ਸਿਗਮੰਡ ਫਰਾਇਡ, ਲੁਡਵਿਗ ਵਿਟਗੇਨਸਟਾਈਨ ਅਤੇ ਏਲੀਅਸ ਕਾਨੇਟੀ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਮ, ਭਾਗਹੀਣਤਾ (ਸੌਰਟਲਨਸਗ), ਆਉਸ਼ਵਿਟਸ, ਬੁਕਨਵੋਲਡ ਅਤੇ ਜ਼ੀਜੇਜ਼ ਦੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ 15 ਸਾਲ ਦੇ ਗਿਓਰਗੀ ਕੋਵਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ ਹੈ। 1960 ਅਤੇ 1973 ਦੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ 1975 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਰਧ-ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਲੇਖਕ ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਹੰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। 2005 ਵਿੱਚ ਹੰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਵਲ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਉਸਨੇ ਆਪ ਲਿਖੀ ਸੀ।   ਹਾਲਾਂਕਿ ਟਾਈਟਲ ਓਹੀ ਹੈ, ਕੁਝ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਉਸ ਨਾਵਲ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਵੈਜੀਵਨੀਮੂਲਕ ਸੀ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਇਹ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਇਹ 2005 ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਾਂ ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Unrecognized language ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਹੂਦੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਐਨਾਫ਼ਾਈਲੈਕਸਿਸ
ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ (ਤੀਵਰਗਰਾਹਿਤਾ) ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਐਲਰਜੀ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਹਮਲਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਕਈ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਰਸ਼ ਵਾਲੇ ਧੱਫੜ, ਗਲੇ ਦੀ ਸੋਜਿਸ਼, ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦਾ ਘਟਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਆਮ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਦਾ ਕੱਟਣਾ/ਡਸਣਾ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 0.05–2% ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਦਾਜਨ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਦਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ἀνά ਐਨਾ, ਵਿਰੁੱਧ, ਅਤੇ φύλαξις ਫਾਈਲੈਕਸਿਜ਼,ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਹੈ।
ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ
ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿੰਟਾਂ ਜਾਂ ਘੰਟਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੱਛਣ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ, ਜੇ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਸਿੱਧਾ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਔਸਤਨ 5 ਤੋਂ 30 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਜੇ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਭੋਜਨ ਹੈ ਤਾ 2 ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਚਮੜੀ (80–90%), ਸਾਹ ਸਬੰਧੀ (70%), ਮਿਅਦੇ ਅਤੇ ਆਂਦਰ ਸਬੰਧੀ (30–45%), ਦਿਲ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਸਬੰਧੀ (10–45%), ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਨਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (10–15%) ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਚਮੜੀ
ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਛਪਾਕੀ, ਖਾਰਸ਼, ਲਾਲੀ ਜਾਂ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਜਿਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਮੜੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੋਜਿਸ਼ ਜਾਂ ਐਂਜੀਓਐਡੀਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਖਾਰਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚਮੜੀ ਤੇ ਜਲਨ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੀਭ ਜਾਂ ਗਲੇ ਦੀ ਸੋਜਿਸ਼ ਲਗਭਗ 20% ਤਕ ਕੇਸਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੋਰਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਗਦਾ ਨੱਕ ਜਾਂ ਅੱਖ ਦੀ ਸ਼ਲੇਮ ਝਿੱਲੀ ਦੀ ਸੋਜਿਸ਼ (ਕੰਜਕਟਿਵਾ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਕਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਚਮੜੀ ਨੀਲੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਾਹ ਸਬੰਧੀ
ਸਾਹ ਸਬੰਧੀ ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਸੰਕੇਤ ਜੋ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦਾ ਚੜਨਾ, ਅਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਜਾਂ ਸਾਹ ਦੀ ਘਰਘਰਾਹਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਅਵਾਜ਼ ਆਉਣ ਦਾ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਰਨ ਸਾਹ-ਨਲੀ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਖਿਚਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਹ ਦੀ ਘਰਘਰਾਹਟ ਉਪਰਲੇ ਪਾਸੇ ਹਵਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੋਜਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਹੈ। ਘੱਗਾਪਣ, ਸੋਜਿਸ਼ ਨਾਲ ਦਰਦ, ਜਾਂ ਖਾਂਸੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦਿਲ ਸਬੰਧੀ
ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਲਹੂ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿਚਾਅ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ (ਮਾਇਓਕਾਰਡੀਅਲ ਇਨਫਰੈਕਸ਼ਨ), ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਬਹੁਤ ਹੋਲੀ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ (ਡਾਇਸਰਾਇਦਮੀਆ), ਜਾਂਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੁਕਵੀਂ ਕੋਰੋਨਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜ੍ਹਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਸਬੰਧੀ ਅਸਰ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੋਖਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਰੀ ਖਿਚਾਅ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹਿਸਟੇਮਾਈਨ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਸੈਲਾਂ ਦੀ ਮੌਜ਼ੂਦਗੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਕਿ ਘੱਟ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੱਜੋਂ ਦਿਲ ਦੀ ਤੇਜ ਧੜਕਨ ਦਾ ਹੋਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ, 10% ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੇਜ਼ੋਲਡ-ਜੈਰਿਸ਼ ਰਿਫਲੈਕਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦਿਲ ਦੀ ਹੌਲੀ ਧੜਕਣ ਨੂੰ ਘੱਟ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਘੱਟ ਜਾਣ ਜਾਂ ਸਦਮਾ (ਜਾਂ ਤਾਂ ਲਹੂ ਨਾੜੀਆਂ ਦਾ ਚੌੜਾ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਦਿਲ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣ) ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੱਜੋਂ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਜਾਂ ਹੋਸ਼ ਨਾ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਰਲੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਲੱਛਣ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ
ਮਿਅਦੇ ਅਤੇ ਆਂਦਰ ਸਬੰਧੀ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੜਵੱਲ ਵਾਲਾ ਪੇਟ ਦਾ ਦਰਦ, ਦਸਤ ਲੱਗਣੇ, ਜਾਂ ਉਲਟੀ ਆਉਣੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਘਬਰਾਹਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਸਾਨੇ ਤੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ ਨਾ ਰਹੇ ਜਾਂ ਪੇਡੂ ਦਾ ਦਰਦ ਹੋਵੇ ਜੋ ਕਿ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੇ ਕੜਵੱਲ ਪੈਣ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਖੂਨ ਨਾੜੀਆਂ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਕਾਰਨ ਸਿਰਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਜਾਂ ਮਰਨ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਾਰਨ
ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਲਗਭਗ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਾਹਰੀ ਪਦਾਰਥ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰੇਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ-ਮਕੋੜੇ ਦੇ ਕੱਟਣ ਜਾਂ ਡਸਣ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰ, ਭੋਜਨ, ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਾਰਨ ਹਨ ਜਦਕਿ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਦਾ ਕੱਟਣਾ ਜਾਂ ਡਸਣਾ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਮ ਹੈ। ਘੱਟ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ: ਸਰੀਰਕ ਕਾਰਕ, ਜੀਵ ਸੰਬੰਧੀ ਏਜੰਟ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੀਰਜ, ਲੇਟੈਕਸ, ਹਾਰਮੋਨ ਦੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੋਨੋਸੋਡੀਅਮ ਗਲੂਟਾਮੇਟ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਰੰਗ ਅਤੇ ਟੌਪਿਕਲ ਦਵਾਈਆਂ। ਸਰੀਰਕ ਕਾਰਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਸਰਤ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਸਰਤ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਜਾਂ ਤਾਪਮਾਨ (ਗਰਮ ਜਾਂ ਠੰਡਾ) ਮਾਸਟ ਸੈਲ੍ਹਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿੱਧੇ ਅਸਰ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਸਰਤ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕੁਝ ਖਾਸ ਭੋਜਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਨਸਥੀਸੀਆ (ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਜਾਂ ਸੁੰਨ੍ਹਤਾ) ਦੌਰਾਨ, ਨਿਊਰੋਮਸਕੂਲਰ ਬਲੌਕਿੰਗ ਏਜੰਟ, ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ, ਅਤੇ ਲੇਟੈਕਸ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨ ਹਨ। 32-50% ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਡੀਓਪੈਥਿਕ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੋਜਨ
ਕਈ ਭੋਜਨਾਂ ਕਾਰਨ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਮ ਭੋਜਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਮੁੰਗਫਲੀਆਂ, ਆਟਾ, ਮੇਵੇ, ਘੋਗਾ, ਮੱਛੀ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਅੰਡਿਆਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਜਾਂ ਸੰਪਰਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਤਿਲ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਛੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਦਾ ਸ੍ਰੋਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਬਰ ਮਾਮਲੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਐਲਰਜੀ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਖਾਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪਰਕ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤੀਬਰ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਆਪਣੀਆਂ ਐਲਰਜੀਆਂ ਤੇ ਪਾਰ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ 80% ਬੱਚੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਕਾਰਨ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 20% ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੰਗਫਲੀਆਂ ਕਾਰਨ ਆਈਸੋਲੇਟਡ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹਨਾਂ ਭੋਜਨਾ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਦਵਾਈਆਂ
ਕੋਈ ਵੀ ਦਵਾਈ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ਤੇ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਹਨ β-ਲੈਕਟਮ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ (ਜਿਵੇਂ ਕਿਪੈਨਸਲੀਨ) ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਸਪ੍ਰੀਨ ਅਤੇ NSAIDs ਹਨ। ਹੋਰ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ NSAIDs ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆਵਾਂ ਕਾਰਕ-ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਹਨ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇੱਕ NSAID ਪ੍ਰਤੀ ਅਲੈਰਜਿਕ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ NSAID ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ, ਵੈਕਸੀਨ, ਪ੍ਰੋਟਾਮਾਈਨ ਅਤੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਦਵਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ (ਵੈਨਕੋਮਾਈਸਿਨ, ਮੌਰਫਿਨ,ਐਕਸ-ਰੇ ਕੋਨਟ੍ਰਾਸਟ ਹੋਰਨਾਂ ਸਮੇਤ) ਸਿੱਧਾ ਮਾਸਟ ਸੈਲ ਡੀਗ੍ਰੈਨੂਲੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਧਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਕਾਰਕ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਤੇ ਅਤੇ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੈਨਸਲੀਨ ਜਾਂ ਸੇਫਾਲਾਸਪੋਰਿਨ ਕਰਕੇ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਸਿਰਫ ਉਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰੋਟੀਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁੱਝ ਕਾਰਕ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ। ਪੈਨਸਿਲਿਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਇਲਾਜ ਦੇ ਹਰ 2,000 ਤੋਂ 10,000 ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਲਾਜ ਦੇ ਹਰ 50,000 ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੀ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਐਸਪ੍ਰੀਨ ਅਤੇ NSAIDs ਕਾਰਨ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਹਰ 50,000 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪੈਨਸਿਲਿਨ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੇਫਾਲੋਸਪੋਰਿਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਹੋਣ ਦਾ ਜੋਖ਼ਮ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਇਹ 1000 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਰੇਡੀਓਕੋਨਟ੍ਰਾਸਟ ਕਾਰਕਾਂ ਨੇ 1% ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ ਜਦ ਕਿ ਨਵੇਂ ਘੱਟ ਓਸਮੋਲਰ ਕਾਰਕਾਂ ਨੇ 0.04% ਮਾਮਲਿਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ।
ਜ਼ਹਿਰ
ਹਾਈਮੇਨਾਪੇਟ੍ਰਾ (ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਭਰਿੰਡਾਂ) ਜਾਂ ਟ੍ਰਇਟੋਮਾਈਨ (ਕਿਸਿੰਗ ਬਗ ) ਦੁਆਰਾ ਕੱਟੇ ਜਾਂ ਡੱਸੇ ਜਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗ੍ਰਹਿਣਸ਼ੀਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆਵਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਡੰਕ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਜੋਖ਼ਮ ਦਾ ਕਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ; ਪਰ, ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਕਾਰਨ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ।
ਜੋਖ਼ਮ ਦੇ ਕਾਰਕ
ਐਟੋਪਿਕ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਮਾ, ਐਕਜ਼ੀਮਾ, ਜਾਂ ਐਲਰਜੀ ਵਾਲੀ ਨੱਕ ਦੀ ਸੋਜ਼ਿਸ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ, ਲੇਟੈਕਸ, ਅਤੇ ਰੇਡੀਓਕੋਨਟ੍ਰਾਸਟ ਤੋਂ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਹੋਣ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਜੋਖ਼ਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਟੀਕੇ ਨਾਲ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਜਾਂ ਡੰਕ ਤੋਂ ਨਹੀਂ। ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ 60% ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਅਟੋਪਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸੀ, ਅਤੇ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਤੋਂ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 90% ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੂੰ ਦਮਾ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਸਟੋਸਾਈਟੋਸਿਸ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਉੱਚੇ ਸਮਾਜਕ-ਆਰਥਿਕ ਦਰਜੇ ਤੋਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਜੋਖ਼ਮ ਹੈ।  ਐਨਾਫਲੈਕਸਿਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਏਜੰਟ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਹੋਏ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋਖ਼ਮ ਓਨਾ ਹੀ ਘੱਟ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ
ਪ੍ਰਤਿਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ, ਇਮੁਊਨੋਗਲੋਬਿਨ E (IgE) ਐਂਟੀਜਨ (ਬਾਹਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਜੋ ਐਲਰਜੀ ਵਾਲੀ ਪਰਤਿਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ) ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਂਟੀਜਨ ਵਾਲੇ IgE ਫੇਰ FcεRI ਮਾਸਟ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੈਸੋਫਿਲਸ ਤੇ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ ਹਿਸਟੇਮਾਈਨ ਵਰਗੇ ਭੜਕਾਊ ਮੇਡਿਏਟਰ ਦਾ ਰਿਸਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਡਿਏਟਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਨਲੀ ਦੀਆਂ ਨਰਮ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਗੜਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵੈਸੋਡਿਏਲਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਰਲ ਦਾ ਰਿਸਾਵ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਤਿਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਬਣਤਰ ਵੀ ਹੈ ਜੋ IgE ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗੈਰ-ਪ੍ਰਤਿਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ
ਗੈਰ-ਪ੍ਰਤਿਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਪਦਾਰਥ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਮਾਸਟ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੈਸੋਫਿਲਸ ਦਾ ਡੀਗ੍ਰੈਨੂਲੇਸ਼ਨ (ਨਸ਼ਟ) ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਨਟ੍ਰਾਸਟ ਮਾਧਿਅਮ, ਓਪਿਓਿਡਸ, ਤਾਪ (ਗਰਮ ਜਾਂ ਠੰਡਾ), ਅਤੇ ਕੰਪਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਰੋਗ-ਨਿਦਾਨ
ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨੈਦਾਨਿਕ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਐਲਰਜੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿੰਟਾਂ/ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਤਿੰਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਹੋਣ ਦਾ ਉੱਚ ਜੋਖ਼ਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
ਕਿਸੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਟ੍ਰਿਪਟੇਸ ਜਾਂ ਹਿਸਟਾਮਾਈਨ (ਮਾਸਟ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਤੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ) ਲਈ ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ, ਡੰਕ ਜਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਪਯੋਗੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕਾਰਨ ਭੋਜਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਸਧਾਰਨ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਜਾਂਚਾਂ ਦੀ ਉਪਯੋਗਿਤਾ ਸੀਮਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਦਾਨ ਵਾਸਤੇ ਖਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਦੂਜੇ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਫਰਕ ਦੱਸਣ ਲਈ ਨਿਦਾਨ
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਅਤੇ ਦਮਾ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਦੱਸਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਦਮੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਖਾਰਸ਼ ਜਾਂ ਮਿਅਦੇ ਅਤੇ ਆਂਦਰ ਸਬੰਧੀ ਲੱਛਣ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿਲੱਤਣ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਦਾਣੇ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਚਮੜੀ ਲਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਛਪਾਕੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਖਰਾਬ ਮੱਛੀ ਖਾਣ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾਪਣ (ਸਕ੍ਰੋਮਬਾਇਡੋਸਿਸ) ਅਤੇ ਪਰਜੀਵੀਆਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਲਾਗ (ਐਨੀਸੇਕਿਆਸਿਸ)।
ਪੋਸਟ-ਮਾਰਟਮ ਵਿੱਚ ਲੱਭਤਾਂ
ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਵ ਪਰੀਖਿਆ "ਖਾਲੀ ਦਿਲ" ਦਿਖਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਵੈਸੋਡਿਲੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਘਟੇ ਹੋਏ ਜ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰੀ ਖਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਨਾੜੀ ਵਾਲਿਊਮ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਵੰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਸੰਕੇਤ ਹਨ ਲੈਰਿਨਜਿਅਲ ਐਡੀਮਾ, ਫੇਫੜਿਆਂ, ਦਿਲ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਈਓਸਿਨੋਫਿਲੀਆ, ਅਤੇ ਮਾਈਕੋਕਾਰਡਿਅਲ ਹਾਈਪੋਪਰਫਿਊਜਨ ਦੇ ਸਬੂਤ। ਲੈਬੋਟਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੱਭਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਰਮ ਟ੍ਰਿਪਟੇਸ ਦੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਪੱਧਰਾਂ, ਕੁੱਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ IgE ਸੇਰਮ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੋਕਥਾਮ
ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਸੰਭਵ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਸੰਵੇਦਨਹੀਨਤਾ ਇੱਕ ਚੋਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ, ਭਰਿੰਡਾਂ,ਧਮੂੜੀਆਂ, ਭੂੰਡਾਂ, ਅਤੇ ਅੱਗ ਕੀੜੀਆਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਜ਼ਾਂ ਐਲਰਜੀਆਂ ਲਈ ਹਾਈਮੇਨੋਪੇਟਰਾ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਇਲਾਜ 80–90% ਬਾਲਗਾਂ ਅਤੇ 98% ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਲਰਜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਹੀਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ, ਆਂਡੇ, ਮੇਵੇ ਅਤੇ ਮੂੰਗਫਲੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਤਿਰੱਖਿਆ ਇਲਾਜ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਵੇਦਨਹੀਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਪਰ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਆਮ ਹਨ। ਕਈ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਸੰਵੇਦਨਹੀਨਤਾ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਦਾਤਰ ਲੋਕ ਬਸ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਤੋਂ ਬਚਣ। ਲੇਟੇਕਸ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅਵਾਕਾਡੋ, ਕੇਲੇ, ਅਤੇ ਆਲੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ
ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੀ ਸੰਕਟ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਹ ਨਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਪੂਰਕ ਆਕਸੀਜ਼ਨ, ਨਾੜੀ ਅੰਦਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤਰਲ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ, ਅਤੇ ਨੇੜਲੀ ਨਿਗਰਾਨੀ। ਇਪਾਈਨੇਫ੍ਰਾਈਨ ਇਲਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਚੋਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਏਂਟੀਹਿਸਟਾਮਾਈਨ ਤੇ ਸਟੀਰੋਇਡ ਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਸਧਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਲੱਛਣ ਦੁਬਾਰਾ ਨਾ ਹੋਣ 2 ਤੋਂ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਪਾਈਨੇਫ੍ਰਾਈਨ
ਇਪਾਈਨੇਫ੍ਰਾਈਨ (ਐਡ੍ਰੇਨਾਲਾਇਨ) ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕ ਇਲਾਜ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਦੀ ਰੋਗ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸ਼ੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪੱਟ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਦੂਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੱਠੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਪਾਈਨੇਫ੍ਰਾਈਨ ਦੇ ਘੋਲ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਜੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਟੀਕਾ ਹਰ 5 ਤੋਂ 15 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। 16 ਤੋਂ 35% ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਰਾਕਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿਰਲੇ ਹੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਚਮੜੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ (ਸਬਕਿਊਟੇਨਸ) ਟੀਕੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੱਠਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਚਮੜੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੋਖਣ ਦੀ ਦਰ ਹੌਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਪਾਈਨੇਫ੍ਰਾਈਨ ਤੋਂ ਹਲਕੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਸਰੀਰ ਹਿਲਨਾ, ਬੇਚੇਨੀ, ਸਿਰਦਰਦ, ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਧੜਕਣ।
ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ β-ਬਲੌਕਰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਪਾਈਨੇਫ੍ਰਾਈਨ ਦਾ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜੇ ਇਪਾਈਨੇਫ੍ਰਾਈਨ ਅਸਰ ਨਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਨੱਸ ਰਾਹੀਂ ਗਲੁਕਾਜੇਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ β-ਰਿਸੈਪਟਰ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹੈ।
ਲੇ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਤਾਂ, ਇਹ ਪਤਲੇ ਇਪਾਈਨੇਫ੍ਰਾਈਨ ਘੋਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨੱਸ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਨੱਸ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂ ਵਾਲੀ ਇਪਾਈਨੇਫ੍ਰਾਈਨ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਅਨਿਯਮਿਤ ਧੜਕਣਾਂ (ਡਾਈਸ੍ਰੀਥੇਮੀਆ) ਅਤੇ ਮਾਈਓਕਾਰਡਿਅਲ ਇਨਫਾਰਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਖੁਦ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਇਪਾਈਨੇਫ੍ਰਾਈਨ ਆਟੋਇਨਜੈਕਟਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋ ਖੁਰਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਉਹਨਾਂ ਬਾਲਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਰ 25 ਕਿਲੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ ਦੂਜਾ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਰ 10 ਤੋਂ 25 ਕਿਲੋ ਹੋਵੇ।
ਸਹਾਇਕ ਪਦਾਰਥ
ਐਂਟੀਹਿਸਟਾਮਾਈਨ (H1 ਅਤੇ H2 ਦੋਵੇਂ), ਜਦ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤਰਕਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। 2007 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੋਕਰੇਨ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਐਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇਸਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹ ਨਲੀ ਦੇ ਏਡੀਮਾ ਜਾਂ ਖਿਚਾਅ ਤੇ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੋਰਟੀਕੋਸਟ੍ਰੋਇਡ ਨਾਲ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਨ ਨਾ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਇਫੇਸਿਕ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਹੋਣ ਦੇ ਜੋਖ਼ਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲੈਕਟਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵਕਾਰਿਤਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਸਾਹ ਨਲੀ ਦੇ ਪੱਠਿਆਂ ਦਾ ਖਿਚਾਅ ਇਪਾਈਨੇਫ੍ਰਾਈਨ ਨਾਲ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸਦੇ ਲਈ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ (ਨੇਬੁਲਾਈਜ਼ਡ) ਸਾਲਬੁਟਾਮੋਲ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਿਥਾਈਲ ਬਲਿਊ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੂਜੇ ਉਪਾਵਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉੰਕਿ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੋਮਲ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਿਆਰੀ
ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ "ਐਲਰਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਯੋਜਨਾ"ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਐਲਰਜੀਆਂ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨ ਕਿ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਦਾ ਸੰਕਟ ਆਉਣ ਤੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਪਾਈਨੇਫ੍ਰਾਈਨ ਆਟੋ-ਇਨਜੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਡਾਕਟਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰੇਸਲੇਟ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼, ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਸਦੇ ਕੁਝ ਕਾਰਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਤਿਰੱਖਿਆ ਇਲਾਜ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਮੜੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੰਵੇਦਨਹੀਨਤਾ ਦੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਕੋਰਸ ਨੂੰ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਡੰਕ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਸੰਵੇਦਨਹੀਨਤਾ ਕਈ ਭੋਜਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੈ।
ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਕ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦ ਇਲਾਜ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਰੋਗ ਦੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਾਰਨ ਦਾ ਪਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਰੋਕਥਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਢੁਕਵੀਂ ਦਵਾਈ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰੋਗ ਦੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਕਸਰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਾਹ ਸਬੰਧੀ (ਆਮ ਤੌਰ ਤੇਐਸਫਾਈਕਸੀਆ) ਜਾਂ ਦਿਲ ਅਤੇ ਨਾੜੀ ਸਬੰਧੀ ਕਾਰਨਾਂ (ਸਦਮਾ) ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 0.7–20% ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਕਸਰਤ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਵਾਲੇਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਤੀਜੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਚੰਗੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਗੰਭੀਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਆਪਕਤਾ
ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਦੀ ਘਟਨਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਪ੍ਰਤੀ 100,000 ਵਿਅਕਤੀ 4–5 ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਦਾ ਜੋਖ਼ਮ 0.5–2% ਹੈ। ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਰਾਂ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ: 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਘਟਨਾ ਦੀ ਦਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਪ੍ਰਤੀ 100,000 ਵਿੱਚ 20 ਸੀ, ਜਦ ਕਿ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਪ੍ਰਤੀ 100,000 ਵਿੱਚ 50 ਸੀ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋਖ਼ਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 500–1,000 ਮੌਤਾਂ (ਹਰ 10 ਲੱਖ ਵਿੱਚ 2.4), ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 20 ਮੌਤਾਂ (0.33 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਲੱਖ), ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 15 ਮੌਤਾਂ (0.64 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਲੱਖ) ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। 1970 ਤੇ 2000 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਘਟੀਆਂ ਹਨ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ, ਭੋਜਨ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਤੋਂ ਮੌਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼ਬਦ "ਅਫਾਈਲੈਕਸਿਸ" ਚਾਰਲਸ ਰਿਚੇਟ ਦੁਆਰਾ 1902 ਵਿੱਚ ਸੁਝਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਦੇ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ "ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ" ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵੱਚ 1913 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਾਸਤੇ ਮੈਡੀਸਿਨ ਅਤੇ ਫਿਜਿਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ἀνά ਐਨਾ, ਵਿਰੁੱਧ, ਅਤੇ φύλαξις ਫਾਈਲੈਕਸਿਜ਼,ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਹੈ।
ਖੋਜ
ਐਨਾਫਾਈਲੈਕਸਿਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਜੀਭ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ (ਸਬਲਿੰਗੁਅਲ) ਇਪਾਈਨੇਫ੍ਰਾਈਨ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। IgE-ਰੋਧੀ ਐਂਡੀਬੋਡੀ ਓਮਾਲਿਜ਼ੁਮੈਬ ਦਾ ਚਮੜੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਟੀਕੇ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਤਰੀਕੇ ਵੱਜੋਂ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਇਸ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲੈਰਗੋਲਲੋਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹ ਸਬੰਧੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਾਕਟਰੀ ਸੰਕਟਕਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਜਰੀ ਸਬੰਧੀ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀਆਂ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਾਈਪ 1 ਅਤਿ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਮਾਰੀਆਂ
ਟੈਲੀਟਬੀਜ਼
ਟਲੀਟਬੀਜ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Teletubbies), ਐਨ ਵੁਡ ਦੁਆਰਾ ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਸਰਜਿਤ ਇੱਕ ਬਾਲ ਟੇਲੀਵਿਜਨ ਧਾਰਾਵਾਹਿਕ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਪੀਬੀਏਸ ਉੱਤੇ 1997 ਤੋਂ 2001 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹਨ ਟਿੰਕੀ, ਡਿਪਸੀ, ਲਾ-ਲਾ ਅਤੇ ਪੋ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਟੇਲੀਵਿਜਨ ਧਾਰਾਵਾਹਿਕ
ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਅਦੀਵਾਰੇਕਰ
ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਸ਼ੰਕਰ ਅਦੀਵਾਰੇਕਰ (née ਦੇਸਾਈ) ( ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਅਦੀਵਾਰੇਕਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ਼ੰਕਰ ਅਦੀਵਾਰੇਕਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1923 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜ ਸਭਾ
ਬ੍ਰਿਟ ਮੋਰਿਨ
ਬ੍ਰਿਟੇਨੀ  "ਬ੍ਰਿਟ" ਮੋਰਿਨ (ਜਨਮ 6 ਦਸੰਬਰ, 1985) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ "ਬ੍ਰਿਟ + ਕੋ" (Brit + Co) ਦੀ ਸਥਾਪਕ ਤੇ ਸੀਈਓ ਹੈ, ਸਾਨ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਮੋਰਿਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਨ ਆਂਤੋਨੀਓ, ਟੈਕਸਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।  ਇਸਨੇ ਬਿਜਨਸ ਅਤੇ ਕਮਉਨਿਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਔਸਟਿਨ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਟੈਕਸਸ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੋਰਿਨ ਸਿਲੀਕਾਨ ਘਾਟੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਇਸਨੇ ਐਪਲ ਦੀ ਆਈਟਿਊਨਸ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲ ਗੂਗਲ,ਵਿੱਚ ਲਾਏ ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੇ ਗੂਗਲ ਟੀਵੀ,ਗੂਗਲ ਮੈਪਸ, ਗੂਗਲ ਸਰਚ ਅਤੇ ਆਈਗੂਗਲ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਸ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ।
2011 ਵਿੱਚ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ Brit + Co ਚਲਾਉਣਇ ਗੂਗਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਮੋਰਿਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਡੇਵ ਮੋਰਿਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ,ਸੋਸ਼ਲ ਨੈਟਵਰਕ ਪਾਥ ਦਾ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਬੇਅ ਏਰੀਆ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀ ਖੋਜੀ ਔਰਤਾਂ
ਰੁਬੀਨਾ ਕੁਰੈਸ਼ੀ
ਰੁਬੀਨਾ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ( ਸਿੰਧੀ : روبينه قريشي; ਜਨਮ: 19 ਅਕਤੂਬਰ 1940) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿੰਧੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ 1960 ਤੋਂ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਸਿੰਧ ਦੁਆਰਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੰਧੀ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੂਫੀ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ। ਉਹ "ਸਿੰਧ ਦੀ ਕੋਇਲ" ਅਤੇ "ਸਿੰਧ ਦੀ ਬੁਲਬੁਲ" ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਰੂਬੀਨਾ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਅਕਤੂਬਰ 1940 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਸਿੰਧ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਆਇਸ਼ਾ ਸ਼ੇਖ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਇਲਾਹੀ ਬਾਕਸ ਸ਼ੇਖ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਇੱਕ ਆਮ ਗਾਇਕ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦ ਭਰਾ ਅਬਦੁੱਲ ਗਫੂਰ ਸ਼ੇਖ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਨਾਮਵਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਿਸਟ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦਾਦੀ ਲੀਲਾ ਵਾਟੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
17 ਅਗਸਤ 1955 ਨੂੰ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਨਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਹੋਣਹਾਰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਰੁਬੇਨਾ ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਬਾਲ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਐਮ.ਬੀ. ਅੰਸਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਮਾਸਟਰ ਮੁਹੰਮਦ ਇਬਰਾਹਿਮ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਆਡੀਸ਼ਨ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਡੀਸ਼ਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਧੀ ਗੀਤ "ਪਰੇਨ ਪਵਦੇ ਸਨ, ਚਾਵੰਡੀ ਸਾਨ, ਰਾਹੀ ਵਜ ਰਤ ਭਾਂਭੋਰ ਆਦਮੀ" (پيرين پوندي سان چونਦੀ سان ، ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਤ ڀنڀور ۾) ਰੇਡੀਓ ਲਈ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਗਾਣਾ ਰੇਡੀਓ ਸਰੋਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਆਪਣੇ ਗਾਇਕੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਸਿੰਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 1967–68 ਵਿੱਚ ਹਿਮਤ-ਉਲ-ਇਸਲਾਮ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਯੋਗਦਾਨ
ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਨੇ ਸੂਫੀ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਗਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁੱਲ ਲਤੀਫ਼ ਭੀਤਾਈ, ਸੱਚਲ ਸਰਮਸਤ, ਬੁਢਲ ਫਕੀਰ, ਮੰਥਰ ਫਕੀਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਥੀ ਗਾਇਕਾ ਜ਼ਰੀਨਾ ਬਲੋਚ, ਅਮੀਨਾ ਅਤੇ ਜ਼ੇਬ- ਉਨ-ਨੀਸਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਗਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ "ਸਹੇਰਾ" ਵੀ ਗਾਇਆ। ਇਹ ਸੇਹਰੇ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਰੇ ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਸਿੰਧੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਗਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੁੰਘਾਟ ਲਾਹ ਕੁੰਵਰ (گهونگهٽ لاھ ڪنوار) ਅਤੇ ਸਸੀ ਪੁੰਨੂੰ (سسئي ਪੁੰਨਸ) ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 1970 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਅਦਾਕਾਰ ਮੁਸਤਫਾ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਉਸਤਾਦ ਛੋਟਾ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਉਰਦੂ, ਪੰਜਾਬੀ, ਸਰਾਇਕੀ, ਪੁਸ਼ਤੋ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਚੀਨ, ਤੁਰਕੀ, ਭਾਰਤ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਰੁਬੀਨਾ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਬਲਾਇੰਡ ਵੈਲਫੇਅਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਲੇਡੀਜ਼ ਵਿੰਗ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਸੂਫੀ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੂੰ "ਕਲੇਂਦਰ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼" ਅਤੇ "ਖੁਸ਼ਜਾ ਗੁਲਾਮ ਫਰੀਦ" ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ.। ਉਸ ਨੂੰ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੈਦਰਾਬਾਦ (2012) ਤੋਂ ਵੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਮੈਟਾਬੌਲਕ ਸਿੰਡ੍ਰੋਮ
right|thumb|300x300px| ਮੈਟਾਬੌਲਕ ਸਿੰਡ੍ਰੋਮ ਕਈ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਰੋਗ ਅਤੇ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੈ।  ਉਮਰ ਦੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਇਸਤੋਂ ਗ੍ਰਸਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਇੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਲੱਗਭੱਗ ੨੫ %  ਜਨਸੰਖਿਆ ਇਸ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੈ ।
ਲਿਟਲ ਇੰਡੀਆ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ
ਲਿਟਲ ਇੰਡੀਆ'(ਤਮਿਲ: லிட்டில் இந்தியா) ਸਿੰਘਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬੱਸਿਆ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਹੱਲਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਤਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾਈ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਹਲਕਾ ਨੰ: 53 ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਫੇਦੇਰੀਕੋ ਗਾਰਸੀਆ ਲੋਰਕਾ
ਫੇਦਰੀਕੋ ਗਾਰਸੀਆ ਲੋਰਕਾ (ਸਪੇਨੀ ਉਚਾਰਨ: [feðeˈɾiko ɣarˈθi.a ˈlorka]; 5 ਜੂਨ 1898 – 19 ਅਗਸਤ 1936) ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਵੀ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਾਟਕਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਉਸਨੇ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਗਰਾਨਾਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦਾਖਿਲਾ ਜਰੂਰ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਪੂਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੱਧਤੀ ਲਈ ‘ਮਿਸ ਫਿਟ’ ਸੀ। ਗੱਪਾਂ ਮਾਰਨਾ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣਾ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਛਾਣਬੀਨ ਕਰਨਾ, ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਮ ਜਾਣਾ ਉਸਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਸਨ। ਲੋਰਕਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ‘ਆਂਦਾਲੂਸੀਆ’ ਆਪਣੀ ਸੰਪੂਰਣ ਪਰੰਪਰਾ, ਲੋਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸੰਕਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕਲਾਤਮਕ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪ ਅਰਜਿਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਅਰੰਭਕ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ‘ਬਟਰਫਲਾਈਜ ਸਪੈੱਲ’ ਵਿੱਚ ਖੇਦਜਨਕ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਲੋਰਕਾ ਦਾ ਜਨਮ 1918 ਵਿੱਚ ਗਰੇਨਾਡਾ ਦੇ ਪੱਛਮ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ‘ਫੁਏਂਤੇ ਬਕੇਰੋਸ’ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸਕੂਲ ਟੀਚਰ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦਰਮਿਆਨਾ ਕਿਸਾਨ। ਲੋਰਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਗੀਤ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਤ ਹੋਇਆ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਰੋਗ ਨੇ ਉਸਦੇ ਚਲਣ ਫਿਰਣ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਹਕਲਾਹਟ ਭਰੀ ਅਵਾਜ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦਾ ਲਗਾਉ ਉਸਦੀ ਅਜਿੱਤ ਜੀਵਨ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਹਰਹਾਲ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਖਾਮੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੋਰਕਾ ਇੱਕ ਅੱਛਾ ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ ਬਣਿਆ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ‘ਦੇ ਫਾਲਾ’ ਉਸਦਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਆਦਰਸ਼ ਵੀ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਲੋਰਕਾ ਦੀ ਹਕਲਾਹਟ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕਵਿਤਾ ਪਾਠ ਤੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਕਵੀ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਛੁਟਿਤਣ ਅਹਿਸਾਸ ਦੇ ਮਾਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ। ਲੇਕਿਨ ਲੋਰਕਾ ਨੇ ਇਸ ਹਕਲਾਹਟ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਕ ‘ਸਟਾਈਲ’ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਲਈ। ਇਹ ‘ਸਟਾਈਲ’ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਮਕਬੂਲ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸ ਦੌਰ ਦੇ ਜਵਾਨ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਕਰੇਜ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਹੀ ਸਲਾਮਤ ਕੰਠ ਵਾਲੇ ਕਵੀ ਵੀ ਲੋਰਕਾ ਸਟਾਈਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। 1919 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੈਡਰਿਡ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵਕਤੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇਰਦ ਗਿਰਦ ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮੰਡਲ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਕੈਫੇ, ਨਾਇਟ ਕਲਬਾਂ, ਖੁੱਲੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸਾਂ ਅਤੇ ਝਗੜੇ ਕਰਦਾ ਸੀ। 1919 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ‘ਲਿਬਰੋ ਦੇ ਪੋਏਮਾਸ’ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਡਰਾਮਾ ਕੰਪਨੀ
ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਗਣਤੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਲੋਰਕਾ ਨੇ ਗਰਾਨਾਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੁੱਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਕੰਪਨੀ ਵੀ ਬਣਾਈ। ਇਸ ਡਰਾਮਾ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨਾਮ “ਲਾ ਬਾਰਰਾਕ” ਸੀ। ਆਪਣੀ ਇਸ ਡਰਾਮਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਡਰਾਮੇ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਲੋਰਕਾ ਦੀਆਂ ਨਾਟ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਲੰਬੇ ਪ੍ਰਗੀਤ ਲਿਖਦਾ ਸੀ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਲੰਬੇ ਡਰਾਮੇ ਵੀ ਲਿਖ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਕਈ ਡਰਾਮੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਜਿਕ ਕਵਿਤਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਗੀਤ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦੇ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਗੀਤ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨੇ ਨਾਟਕੀ ਤੱਤ ਹਨ ਕਿ ਸੌਖ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਟ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੋਰਕਾ ਕੋਈ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਰੰਗਕਰਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁੱਝ ਅਕੱਥ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਦੂਜੇ ਕਲਾ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਰੰਗ ਮੰਚ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਹੀ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਸਨ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਤਾਂ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਬਿੰਬ ਉਸਨੂੰ ਇੰਨਾ ਪਸੰਦ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੇਵਲ ਉਸੇ ਇੱਕ ਬਿੰਬ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ, ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਣ ਦੀ ਫਿਕਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਡਰਾਮੇ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਲੋਰਕਾ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੁਨੇਹਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਹ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਅਰੰਭਕ ਡਰਾਮਾ ‘ਮਾਰਿਆਨਾ ਪਿਨੇਦਾ’ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਕ੍ਰਾਂਤੀਵਾਦੀ ਸੁਨੇਹਾ ਜਨਤਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ‘ਆਹ ! ਗਰੇਨਾਡਾ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਉਦਾਸ ਦਿਨ!’ ਸਤਰ ਨਾਲ ਅਰੰਭ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪੂਰਾ “ਬੈਲੇਡ” ਇਸ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਖਪ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਗਣਤੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ। ਇਸ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸਤੰਤਰਤਾ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਪ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਆਕਾਂਖਿਆ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਮੂਰਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਤਕਾਲੀਨ ਨਾਟ-ਸਮੀਖਿਅਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਵਾਦੀ ਸੁਨੇਹੇ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੋਰਕਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਖੁਫੀਆਗਿਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਲੋਰਕਾ ਫਿਰ ਵੀ ਲਿਖਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸੁਨੇਹਾ ਚਲਾਕੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਨਤਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਣ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ, ਸੱਚੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਰਾਮੇ ਬਲਡ ਵੈੱਡਿੰਗ ਅਤੇ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਬਰਨਾਰਡਾ ਅਲਬਾ (ਪੰਜਾਬੀ ਰੁਪਾਂਤਰ: ਹੁਕਮੀ ਦੀ ਹਵੇਲੀ) ਸੱਚੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਨ। ਉਸਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਜਿਪਸੀਆਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਜਿੰਦਗੀ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਨ। ‘ਆਂਦਾਲੂਸੀਆ’ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਉਤਪੀੜਨ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਆਰੰਭਿਕ ਬਿੰਦੂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੇ ਜਨਤਾ ਤੇ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਲੋਰਕਾ ਹਕੂਮਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹੋ ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਲੇਕਿਨ ਵਿੱਚਕਾਰਲੇ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਗਣਤੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬੱਚ ਗਿਆ। ਲੋਰਕਾ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਡਰਾਮੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਜਦੋਂ ਡਰਾਮੇ ਦੀ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਇਹ ਨਾ ਸੋਚ ਪਾਉਣ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਰੋਣਾ ਤਦ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਰਾਮਾ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਤਰਾਸਦਿਕ ਵਿਅੰਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। “ਯੇਰਮਾ” ਨਾਮਕ ਉਸਦਾ ਡਰਾਮਾ ਅੱਜ ਵੀ ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਹਦ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
1927 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਲਿਖੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਮੰਚਨ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ। 1927 ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਦੇ ਚਿਤਰਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਹੋਈ। 1928 ਵਿੱਚ ‘ਜਿਪਸੀ ਬੈਲੇਡਸ’ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਕਰਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ‘ਬੈਲੇਡਸ’ ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਮਕਬੂਲ ਹੋਏ। ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਵਾਰ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ। 1929-30 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਿਊਬਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। 1931 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਰਤਿਆ ਤਦ ਤੱਕ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਹੋ ਚੁਕੀਆਂ ਸਨ। ਰਾਜ ਤੰਤਰ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਭੱਜ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫਿਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਕਈ ਡਰਾਮੇ ਲਿਖੇ। 1933 - 34 ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਿਰ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਨਿਕਲਿਆ। ਬਿਊਨਸ ਆਇਰਸ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਤੇ ਉਸਨੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਪੇਨਿਸ਼ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋ ਕੀਤੇ।
ਲੋਰਕਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ
ਲੋਰਕਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਦੇ ਗੁਨਾਹਾਂ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਦਰਦਨਾਕ, ਖੌਫਨਾਕ, ਅਮਾਨਵੀ ਅਤੇ ਘਿਨਾਉਣੇ ਕੁਕਰਮ ਦਾ ਪੰਨਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਪੇਨੀ ਖ਼ਾਨਾ ਜੰਗੀ ਦੌਰਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲਿਸਟ ਬਲਾਂ ਨੇ 1936 ਵਿੱਚ ਹਲਾਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  2008 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਤਹਿਕੀਕਾਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗਰੇਨਾਡਾ ਦੇ ਕਰੀਬ ਅਲਫਾਕਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਮ ਉੱਤੇ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਥੇ ਲੋਰਕਾ ਪਰ ਤਹਿਕੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਕਬਰ ਵਿੱਚ ਦਫਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੋਰਕਾ ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਦੀ ਜਨਤਾ ਇੰਨਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਸੋਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਾਬਲੋ ਨੇਰੂਦਾ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, “ਕੌਣ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ੈਤਾਨ ਹਨ, ਲੋਰਕਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਗਰਾਨਾਦਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ੈਤਾਨ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਅਤਿ ਘਿਨਾਉਣਾ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ।. . . ਮੈਂ ਇੰਨੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ, ਸਵੈਮਾਨ, ਕੋਮਲ ਹਿਰਦਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੂੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਦਰਸਤਾ, ਇੱਕ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ। ਲੋਰਕਾ ਦੀ ਰਚਨਾਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਰੂਪਕਾਂ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਮਰਥ ਅਧਿਕਾਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਲੀਮ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਜੋ ਵੀ ਕੁੱਝ ਲਿਖਿਆ। ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਮੈਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਸਟੇਜ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਹੱਪਣ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਜਾਦੂ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ। ਲੋਰਕਾ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਮੇਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਭਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਰ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਹਸਦਾ ਸੀ, ਗਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਪਿਯਾਨੋ ਵਜਾਉਣ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਨੱਚਣ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।”
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨੀ ਲੇਖਕ
ਬੇਗਨਾਸ ਝੀਲ
ਬੇਗਨਾਸ ਝੀਲ ( बेगनास ताल ) ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕਾਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੋਖਰਾ ਮਹਾਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਜੋ ਪੋਖਰਾ ਘਾਟੀ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਪੋਖਰਾ ਘਾਟੀ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਫੇਵਾ ਝੀਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਬਰਸਾਤ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਮੌਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ 1988 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਆਊਟਲੈਟ ਸਟ੍ਰੀਮ, ਖੁਦੀ ਖੋਲਾ ' ਤੇ ਬਣੇ ਡੈਮ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੇਗਨਾਸ ਝੀਲ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਜ਼ੋਰਟਾਂ ਵਾਲਾ ਪੋਖਰਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੇਗਨਾਸ ਝੀਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਲਦਲੀ ਖੇਤਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਝੋਨੇ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਝੀਲ ਤੋਂ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਅਤੇ ਮਨਾਸਲੂ ਰੇਂਜ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਫ਼ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸਿੱਖ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫੌਜ
thumb|200x200px|Sikh Soldiers receiving their pay at the Royal Durbar ਸਿੱਖ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫੌਜ (ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ:Sikh Khalsa Army, ਫਾਰਸੀ: سیک ارتش خالصا-ارتش لاهو) ਜਿਸ ਨੂ ਸਿਖ ਫੌਜ, ਪੰਜਾਬ ਫੌਜ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਸਿਖ ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੀ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸੁਰੂਆਤ ੧੭੯੯ ਨੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਹੋਰ ਫ਼ਤੇਹ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਪਿਛੋਕੜ
left|thumb|153x153px|Bodyguard of Ranjit Singh ਫੌਜ ਦੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਫੌਜੀਆਂ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਫੌਜ ਛੇ ਫੌਜੀ ਹਿੱਸੇ: ਪੈਦਲ ਸ਼ੈਨਾ, ਘੋੜ ਸਵਾਰੀ ਵਾਲੀ ਸ਼ੈਨਾ, ਤੋਪਖ਼ਾਨੇ ਵਾਲੀ ਸ਼ੈਨਾ, ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਟੁਕੜੀ, ਤਕਨੀਕ ਸਹਾਇਤਾ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਟੁਕੜੀ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮਗਰੀ ਵਾਲੀ ਟੁਕੜੀ. ਤੋਪਖ਼ਾਨੇ ਵਾਲੀ ਸ਼ੈਨਾ 1838 ਕੋਲ 188 ਵੱਡੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕਾਂ  ਇਹ ਫੌਜ ਇਸ ਸਮੇ ਮੁੱਖ ਲੜਾਕੀ ਟੁਕੜੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤਵਰ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖ ਟੁਕੜੀ ਸੀ।
ਘੋੜ ਸਵਾਰੀ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ
ਡਾ. ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ
'''ਡਾ. ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ''' (ਜਨਮ 1935) ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਦਵਾਨ ਹਨ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਡਾ. ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਹਾਰਟਫੋਰਡ, ਯੂਐਸਏ ਤੋਂ ਐਚ ਏ ਗਲੇਸਨ (ਜੂਨੀਅਰ) ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਇੱਕ ਰੈਫਰੈਂਸ ਵਿਆਕਰਣ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ  ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭਾਸ਼ਾਈ ਐਟਲਸ ਬਣਿਆ। ਉਸਨੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਆਂਡਰੇ ਮਾਰਟਿਨੇਟ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1968 ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੈਮੀਓਟਿਕ ਵਿਧੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ, ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਲੋਕਧਾਰਾ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1986 ਵਿੱਚ ਯੂਜੀਸੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1997 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਆਨਰੇਰੀ ਡੀਲਿਟ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਐਟਲਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗਿੱਲ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮੂਲ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ: ਚਿਹਨੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ, ਸੰਕਲਪਿਕ ਸੰਰਚਨਾ ਦੀ ਸੈਮੀਓਟਿਕਸ, ਸੈਮੀਓਟਿਕ ਪ੍ਰਵਚਨ (ਸੇਂਟ ਜੂਲੀਅਨ, ਪੂਰਨ ਭਗਤ, ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ)।  ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਮਾਛੀਵਾੜਾ, ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ ਭਾਸ਼ਣ ਵੀ  ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ। ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਬ੍ਰਿਟੈਨਿਕਾ ਦੇ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸੇਮੀਓਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗਿੱਲ ਫ੍ਰੈਂਚ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਜਪੁਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ (1993) ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨਾਨਕ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਸੂਫੀਬਾਣੀ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਲਿਖਤਾਂ
2. MACHHIWARA MEDITATIONS OF GUJU GOBIND SINGH 3. SUFI RHYTHMS 4. A PHULKARI FROM BATHINDA 5. THE LANGUAGE OF SRI GURU GRANTH SAHIB 6. THUS SPOKE BABA NANAK 7. JAPUJI, PHONETIC, TRANSCRIPTION, TRANSLATION FRENCH AND ENGLISH 8. NITNEM, PHONETIC TRANSCRIPTION 9. SIGNIFICATION IN BUDDHIST AND FRENCH TRADITION, 2001 10. ENCYCLOPEDIA OF PUNJABI LANGUAGE AND CULTURE VOL.2 11. HEER RANJHA AND OTHER LEGENDS OF THE PUNJAB 2003 12. FOLK ART OF THE PUNJAB 1975 ਉੱਪਰੋਕਤ ਸੂਚੀ ਜੇਐਨਯੂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਅਰੁਣਾ ਚੌਧਰੀ
{{Infobox officeholder|name=ਅਰੁਣਾ ਚੌਧਰੀ|constituency2=ਦੀਨਾ ਨਗਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|predecessor2=ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਕਸ਼ਿਅਪ|successor2=ਹੁਣ|term2=2012 -ਹੁਣ |party=ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ|constituency=ਦੀਨਾ ਨਗਰ|office=<font color="#0645ad">ਵਿਧਾਇਕ, ਪੰਜਾਬ |predecessor=ਰੂਪ ਰਾਣੀ|successor=ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਕਸ਼ਿਅਪ|term=2002 - 2007|spouse=ਅਸ਼ੋਕ ਚੌਧਰੀ|residence=ਅਵਾਂਖਾ, <font color="#0645ad">ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ |image=}
ਅਰੁਣਾ ਚੌਧਰੀ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ (ਵਿਧਾਇਕ) ਹੈ ਅਤੇ ਦੀਨਾ ਨਗਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਰ-ਵਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਰਹੇ ਜੈ ਮੁਨੀ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਨੂੰਹ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੀ ਕੈਪਟਨ ਵਜ਼ਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅਰੁਣਾ ਚੌਧਰੀ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸ਼ੋਕ ਚੌਧਰੀ ਹੈ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ 2002 ਵਿੱਚ ਦੀਨਾ ਨਗਰ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। 2012 ਵਿਚ, ਉਹ ਮੁੜ-ਦੀਨਾ ਨਗਰ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ।  ਉਹ ਉਹਨਾਂ 42 ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਲੋਂ ਸਤਲੁਜ-ਯਮੁਨਾ ਲਿੰਕ (ਐਸ.ਵਾਈ.ਐਲ) ਦੇ ਪਾਣੀ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਗੈਰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਰਾਰ ਦੇਣ ਦੇ ਰੋਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਸਤੀਫੇ ਦਿੱਤੇ ਸੀ।
ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ
ਅਰੁਣਾ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ 85 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਨਵੀਂ ਲਿੰਕ ਸੜਕਾਂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇਸ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਪੁਲਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਪੈਂਟੂਨ ਬ੍ਰਿਜਾਂ ਲਈ ਨਿਰਮਾਣ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੀਣ ਯੋਗ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ, ਧਰਮਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਲੀਆਂ, ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਆਦਿ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਸਮਾਜਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ
ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ/ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਯੋਗ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਗਰਿਕਾਂ, ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨਾਥ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਫਾਇਦਿਆਂ ਦੇ ਕੇਸ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਦੇ ਖ਼ਾਸਕਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਔਰਤਾਂ, ਦੱਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਡਾਇਆਲੌਜਿਕ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਦ ਡਾਇਆਲੋਜਿਕ ਅਤੇ ਡਾਇਆਲੋਗਿਜਮ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੂਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਮਿਖਾਇਲ ਬਾਖ਼ਤਿਨ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਸੰਬੰਧੀ ਰਚਨਾ ਦ ਡਾਇਆਲੋਜਿਕ ਇਮੈਜੀਨੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਗੱਲ ਛੇੜਦੇ ਹਨ। ਬਾਖ਼ਤਿਨ, ਡਾਇਆਲੋਜਿਕ ਅਤੇ "ਮੋਨੋਲੋਜਿਕ" ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਡਾਇਆਲੋਜਿਕ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਹੋਰਨਾਂ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰੰਤਰ ਡਾਇਲਾਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਪਹਿਲੋਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਮਹਿਜ਼ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ, ਉਸਨੂੰ ਦਰੁਸਤ ਕਰਨਾ, ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਚੁੱਪ ਵੱਟਣਾ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਸੁਣਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਡਾਇਆਲੋਜਿਕ ਸਾਹਿਤ ਅਨੇਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਿਜ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਜੋ ਡਾਇਲਾਗ ਦੋਨੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੋਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ਵੀ ਡਾਇਲਾਗ ਨਾਲ ਵਰਤਮਾਨ ਵਾਂਗ ਹੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਬਾਖ਼ਤਿਨ ਦਾ "ਡਾਇਆਲੋਜਿਕ" ਅੱਜ ਕੱਲ "ਬਾਖ਼ਤਿਨ ਸਰਕਲ" ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿਧ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਵਿੱਚ 1918 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹਦੀ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ 1970ਵਿਆਂ ਤੱਕ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਂ ਇਹ ਅੰਦਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਹੁਣੇ ਹੁਣੇ ਬਾਖ਼ਤਿਨ' ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਹੈ ਪਰ ਟੀ ਐੱਸ ਈਲੀਅਟ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਭਲੀਭਾਂਤ ਵਾਕਫ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ "ਡਾਇਆਲੋਜਿਕ" "ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਯੋਗਤਾ," ਵਿਚਲੇ ਟੀ ਐਸ ਈਲੀਅਟ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਗਵਾਂ ਹੈ ਜਿਥੇ ਈਲੀਅਟ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ "ਵਰਤਮਾਨ ਵੀ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਓਨਾ ਹੀ ਜਿਨਾ ਵਰਤਮਾਨ ਨੂੰ ਅਤੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਬਾਖ਼ਤਿਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਵਾਕੰਸ਼ ਦੇ ਪਧਰ ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਰਚਨਾ ਜਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਪਧਰ ਤੇ ਵਾਪਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੁਨਮੁਨ ਦੱਤਾ
ਮਨਮੂਨ ਦੱਤਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹਿੰਦੀ ਸਿਟਿਕਾਮ ਤਾਰਕ ਮਹਿਤਾ ਕਾ ਉਲਟਾ ਚਸ਼ਮਾ ਵਿੱਚ ਬਬੀਤਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਦੱਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਦੁਰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪੁਣੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਚ ਐਮ ਏ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੁਣੇ ‘ਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਦੱਤਾ ਨੇ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ‘ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਫਿਰ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਐਕਟਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ 2004 ‘ਚ ਜ਼ੀ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਸੀਰੀਅਲ ਹਮ ਸਭ ਬਾਰਾਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਮਲ ਹਸਨ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮੰਬਈ ਐਕਪ੍ਰੈਸ ‘ਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਕੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਜਗਤ ‘ਚ ਪੈਰ ਪਾਇਆ।2006 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ‘ਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨ ਦੀ ਵੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ।
ਹੋਰ ਕਾਰਜ
ਦੱਤਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੁੱਦਿਆ ‘ਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ‘ਚ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ।ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ‘ਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਖੁਲ੍ਹਾ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੇਅਰ ਡਰੈਸਰ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰਾਨੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਭੰਗ ਪੌਦਾ
ਭੰਗ (ਜੈਵਿਕੀ ਨਾਮ: cannabis sativa) ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਪੌਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਭੰਗ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵੱਡੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਹਤ, ਹਲਕੇ ਨਸ਼ੇ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਭੰਗ ਦੀ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਣਿ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕੁਮਾਊਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਨ ਸਥਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭੰਗ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ੀਪੁਰ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਡਿਪੋ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਦਾਨਪੁਰ, ਦਸੋਲੀ ਅਤੇ ਗੰਗੋਲੀ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਜਾਤੀਆਂ ਭੰਗ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਕੁਥਲੇ ਅਤੇ ਕੰਬਲ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਭੰਗ ਦੇ ਬੂਟੇ ਦਾ ਘਰ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦਪੁਰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।