cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੀਪਲਜ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੀਪਲਜ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਚੀਨ ਲੋਕ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੀਪਲਜ਼ ਕਾਂਗਰਸ (ਐਨਪੀਸੀ) ਦੀ 150 ਮੈਂਬਰੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਜਲਾਸ ਐਨਪੀਸੀ ਦੇ ਪਲੈਨਰੀ ਅਜਲਾਸਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੁਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਮਿਥੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਤਰਮੀਮਾਂ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਹਿਰਿਆਰ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ (ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ)
ਸ਼ਹਿਰਿਆਰ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਡਰਾਮਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 2012 ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ 1 ਅਤੇ ਏ ਪਲੱਸ ਇੰਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਚੈਨਲਾਂ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਯੱਦ ਅਹਿਮਦ ਕਾਮਰਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਜ਼ਫਰ ਇਮਰਾਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ (ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ) ਉੱਪਰ 25 ਮਈ 2015 ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਸਿਰਲੇਖ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਵਾਂ ਸਿਰਲੇਖ ਤੇਰੀ ਰਜ਼ਾ ਸੀ।
ਕਹਾਣੀ
ਇਹ ਇੱਕ ਵੇਸਵਾ ਸਰਵਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਹਰ ਇੱਕ ਨੇੜਲਾ ਸ਼ਖਸ ਧੋਖਾ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਵਤ ਰੱਬ ਦੇ ਭਾਣੇ ਨੂੰ ਜਾਣਕੇ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਪੀ ਆਪਣੀ ਸਜ਼ਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਵਤ ਰੱਬ ਨੂੰ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੈਨਲ ਦੇ ਡਰਾਮੇ
1800 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
1800 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1800 ਤੋਂ 1809 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ
ਅੰਸ਼ੁਪਾ ਝੀਲ
141-ਹੈਕਟੇਅਰ ਅੰਸ਼ੁਪਾ ਝੀਲ  ਉੜੀਸ਼ਾ ਰਾਜ ਦੀ  ਮਹਾਨਦੀ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਕਟਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਘੋੜੇ ਦੀ ਖੁਰੀ ਵਰਗੀ ਤਾਜਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਕਟਕ ਤੋਂ ਇਹ ਝੀਲ 40 ਕਿਮੀ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸਾਰਦਾ ਨਾਮਕ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਬਾਂਸ ਅਤੇ ਅੰਬ ਦੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਹਨ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਅੰਸ਼ੁਪਾ ਵਿੱਚ ਜਲਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਉਪਲੱਬਧ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੜੀਸਾ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਵੇਵਰਨ
thumb| ਚੇਸ਼ਾਇਰ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਚੈਸਟਰ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ ਦੇ ਕੋਇਰ ਸਟਾਲਾਂ 'ਤੇ ਇਕ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ ਵੇਵਰਨ, ਸੀ. 1380 thumb| ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਆਫ਼ ਵੇਲਜ਼, ਐਬੇਰਿਸਤਵਾਈਥ ਵਿਚ ਚੌਧਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਖਰੜੇ ਤੋਂ ਇਕ ਵੇਵਰਨ : ਇਸ ਉਦਾਹਰਣ ਦੀ ਪੂਛ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਦੂਸਰਾ ਸਿਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੇਵਰਨ ( /W aɪ V ər n /, ਕਈ ਵਾਰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਵਾਈਵਰਨ) ਇੱਕ ਹੈ ਮਹਾਨ ਬਿਪੇਡਲ ਪੰਖ ਵਾਲਾ ਅਜਗਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਪੂਛ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀਰੇ ਜਾਂ ਤੀਰ-ਕਰਦ ਨੋਕ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ।
ਇਸ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਵਿਅੰਗਾ ਹੈਰਲਡਰੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਐਥਲੈਟਿਕ ਟੀਮਾਂ (ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ ਵਿਚ) ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਾਹਿਤ, ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਪਨਾ ਵਿਚ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ। ਹੇਰਲਡਰੀ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਵਿਚ ਚਾਰ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਅਜਗਰ ਦੇ ਉਲਟ ਵਿਅੰਗੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਅੱਗ ਦੇ ਸਾਹ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਮੌਜੂਦਾ ਸਪੈਲਿੰਗ ਵੇਵਰਨ ਨੂੰ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ "ਖੰਭੇ ਵਾਲੇ ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਅਜਗਰ" ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਕਸਫੋਰਡ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਤਬਦੀਲੀ ਹੈ ਮਿਡਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਾਈਵੇਰ(ਥਾਪ ਸਦੀ ਤਸਦੀਕਸ਼ੁਦਾ), ਤੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼-French wivre (cf. ਫ੍ਰੈਂਚ ਗਾਈਵਰੇ ਅਤੇ ਵਾਯੂਵਰੇ ), ਜੋ ਕਿ ਲਾਤੀਨੀ ਵੀਪੇਰਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ " ਵਿਪਰ ", " ਐਡਪਰ " ਜਾਂ "ਐੱਸਪੀ"।   ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਮੱਧਯੁਗੀਵਾਦੀ ਵਿਲੀਅਮ ਸਾਇਰਜ਼ ਇਸ ਪਦ ਦੇ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮੂਲ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਨੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਂਗਲੋ-ਫ੍ਰੈਂਚ ਗਿਵਰੇ  ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮਿਡਲ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਨੇ ਮੱਧਕਾਲੀ ਲੈਟਿਨ ਵਿਚ ਦੁਬਾਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, "ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ" ਦੀ ਅਸਲ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਲਪਿਕ ਅਰਥ ਕੱਢਣ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।  ਵੇਵਰਨ (ਇਸ ਵਾਰ ਓਲਡ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ) ਅਤੇ , "ਚਾਨਣ ਜੈਵਲਿਨ" ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਅਰਥ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ,   ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਜੈਵਲਿਨ ਅਤੇ ਸੱਪ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਸ਼ਕ ਸਮਾਨਤਾ ਲੱਗੀ,   ਪਲੱਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਮੱਧਕਾਲੀ ਯੁੱਗ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਵਰਤਣ ਭਾਰੀ ਕਵਚ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਜੈਵਲੀ ਦੀ ਘੱਟਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਕਿ “ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ” ਅਤੇ “ਹਲਕੇ ਜੈਵਲਿਨ” ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਇਕ ਨਵੇਂ ਅਜਗਰ ਦੇ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਅਣਪਛਾਤੀ ਧਾਰਨਾ ਲਈ ਇਕ ਨਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਕਾਤਿਆਇਨ
ਕਾਤਿਆਇਨ ਪਾਣਿਨੀ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਾਰਤਿੱਕਕਾਰ ਹਨ। ਕਾਤਿਆਇਨ ਦੇ ਵਾਰਤਿੱਕ ਪਾਣਿਨੀ ਦੀ ਵਿਆਕਰਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਜੋਂ ਅਤਿ ਮਹੱਤਵਸ਼ਾਲੀ ਸਿੱਧ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਪਾਣਿਨੀ ਵਿਆਕਰਨ ਅਧੂਰਾ ਜਿਹਾ ਰਿਹਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਹੀ ਮਗਰੋਂ ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਮਹਾਂਭਾਸ਼ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਾਤਨ ਭਾਰਤੀ ਹਿਸਾਬਦਾਨ
1790 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
1790 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1790 ਤੋਂ 1799 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
ਮੀਥੇਨ
ਮੀਥੇਨ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਯੋਗਕ ਹੈ ਜਿਹਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ CH4 ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਅਲਕੇਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦਾ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤਾਪਮਾਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਗੈਸ ਹੈ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਬਲ ਕੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਵੋਲਟਾ ਨੇ ਕੀਤੀ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਮੀਥੇਨ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਹੈ ਜੋ ਆਇਤਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 87% ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਧਾਰਨ ਹਾਲਤ ਤੇ ਮੀਥੇਨ ਰੰਗਹੀਨ ਗੰਧਹੀਣ ਗੈਸ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰਬਨੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ
ਗੋਲ ਤਾਰਾਗੁੱਛੇ
ਗੋਲ ਤਾਰਾਗੁੱਛੇ (ਗਲੋਬਿਉਲਰ ਕਲਸਟਰ) 10 - 30 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ ਦੇ ਗੋਲਾਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਲੋਂ ਦਸੀਆਂ ਲੱਖ ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਤਾਰਾਗੁੱਛੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨਮੇ ਵਲੋਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਤਾਰੇ ਠੰਡੇ (ਲਾਲ ਅਤੇ ਪਿੱਲੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਲਗਦੇ ਹੋਏ) ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸਰੂਪ ਦੇ (ਜ਼ਿਆਦਾ - ਵਲੋਂ - ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੂਰਜ ਵਲੋਂ ਦੁਗਨੇ ਵੱਡੇ) ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਬੂੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਬ੍ਰਮਾਂਡ ਦੀ ਉਮਰ (ਜੋ 13 . 6 ਅਰਬ ਸਾਲ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ) ਵਲੋਂ ਕੁਝ ਕਰੋਡ਼ ਸਾਲ ਘੱਟ ਦੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਾਂ ਜਿਆਦਾ ਗਰਮ ਤਾਰੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮਹਾਨੋਵਾ (ਸੁਪਰਨੋਵਾ) ਬਣਕੇ ਧਵਸਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸਫੇਦ ਬੌਣੇ ਬੰਨ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਕਦੇ - ਕਭਾਰ ਇਸ ਗੁੱਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਗਰਮ ਨੀਲੇ ਤਾਰੇ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਨੀਲੇ ਤਾਰੇ ਇਸ ਗੁੱਛੀਆਂ ਦੇ ਘਣ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਦੋ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਵਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਤਾਰਾਂ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਓ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਸ਼ੀਰਮਾਰਗ (ਮਿਲਕੀ ਉਹ, ਸਾਡੀ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ) ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਤਾਰਾਗੁੱਛੇ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਈਦ - ਗਿਰਦ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗੀਏ ਸੇਹਰੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾਮੰਡਲ
ਸਯੰਤਿਕਾ ਬੈਨਰਜੀ
ਸਯੰਤਿਕਾ ਬੈਨਰਜੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਹੁਨਰ ਲਈ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮਆਵਾਰਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜੋ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2021 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ (ਟੀਐਮਸੀ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।
ਕਰੀਅਰ
ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਡਾਂਸਿੰਗ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਨਾਚ ਡੂਮ ਮਚਾ ਲੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਟਾਰਗੇਟ, ਹੈਂਗਓਵਰ ਅਤੇ ਮੋਨੇ ਪੋਰ ਅਜੋ ਸੇਈ ਦਿਨ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀਆਂ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਜੀਤ ਨਾਲ ਆਵਾਰਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ; ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="0"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਭਿਮੰਨਿਊ
ਅਭਿਮੰਨਿਊ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਪੂਰੁ ਕੁਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਪੰਜ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਸੁਭੱਦਰਾ ਦੀ ਕੁੱਖ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਧੀ ਉੱਤਰਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਰੀਕਸ਼ਤ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਹਸਤਨਾਪੁਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਸਿਮਰਨ ਸੇਠੀ
ਸਿਮਰਨ ਪ੍ਰੀਤੀ ਸੇਠੀ (ਜਨਮ 12 ਅਕਤੂਬਰ 1970, ਮ੍ਯੂਨਿਚ, ਜਰਮਨੀ ਵਿਚ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਮੀਡੀਆ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਫ੍ਰੀਲੇੰਸਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਹੈ, ਜੋ ਸਮਾਜਕ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲਿਖ ਰਹੀ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ਾਂਤਨੂ
ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਹਸਿਤਨਾਪੁਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ ਪ੍ਰਤੀਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਭਰਤ ਕੁੱਲ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਡਾਰੂ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੀਸ਼ਮ ਪਿਤਾਮਾ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਕਿਨਾਰੇ ਟਹਿਲਦਿਆਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰੀ ਮਿਲੀ ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬਣਨਾ ਮੰਨ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ। ਅਗਰ ਸ਼ਰਤ ਤੋੜੀ ਤਾਂ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਰਾਣੀ ਨੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਹ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਡੋਬ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਜਦੋਂ ਅੱਠਵੇਂ ਨੂੰ ਡੋਬਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਰਾਣੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਗੰਗਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਠ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਾਸੂ ਭਰਾ ਹਨ ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੇ ਵਾਸੀ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕਪਿਲਾ ਗਊ ਨੰਦਿਨੀ ਚੁਰਾ ਲਈ ਸੀ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਦਾ ਸਰਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲੇ ਸੱਤ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਕੇਵਲ ਗਊ ਚੁਰਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਅੱਠਵਾਂ ਭਰਾ ਪ੍ਰਭਾਸ ਸੱਚ-ਮੁੱਚ ਹੀ ਗਊ ਚੁਰਾ ਲਿਆਇਆ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਸੱਤੇ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਬਿਤਾ ਕੇ ਹੀ ਵਾਪਸ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣਗੇ ਪਰ ਪ੍ਰਭਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਗੁਜ਼ਾਰਨੀ ਪਏਗੀ। ਇਹ ਦੱਸ ਕੇ ਰਾਣੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ। ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਂ ਦੇਵਵਰਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਕੁਆਰਾ ਰਹਿਣ ਤੇ ਰਾਜ ਸਿੰਘਾਸਣ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾਧੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਭੀਸ਼ਮ ਪਿਤਾਮਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਹੀ ਅੱਗੇ ਚਲਕੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਨਿਸ਼ਾਦ ਕੰਨਿਆ ਸਤਿਆਵਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਭੀਸ਼ਮ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਰਾਜਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਨਾ ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਸਦਾ ਕੁੰਵਾਰਾ ਰਹਿਣ ਦੀ ਭੀਸ਼ਮ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸਤਿਆਵਤੀ ਦੇ ਚਿਤਰਾਂਗਦ ਅਤੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਨਾਮਕ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਤਰ
1780 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
1780 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1780 ਤੋਂ 1789 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
ਚੀਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਰਥਕ ਰਾਹਦਾਰੀ
thumb|280x280px|ਚੀਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਰਥਕ ਰਾਹਦਾਰੀ ਦੇ ਸੜਕੀ ਜਾਲ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਚੀਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਰਥਕ ਰਾਹਦਾਰੀ (ਚੀਨੀਃ 中国-巴基斯坦经济走廊 ; ਉਰਦੂਃ  پاكستان-چین اقتصادی راہداری ‎
) ਇੱਕ ਆਰਥਕ ਰਾਹਦਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ $51 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਖਰਚ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।  ਇਸਦਾ ਟੀਚਾ ਸੜਕਾਂ, ਰੇਲ ਅਤੇ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਾਸ਼ਗ਼ਾਰ ਅਤੇ ਗਵਾਦਰ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ ਹੈ।. right|thumb|ਗਵਾਦਰ ਬੰਦਰਗਾਹ 2007 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਨਜਮਾ (ਅਭਿਨੇਤਰੀ)
ਨਜਮਾ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ੀਨਤ (1975), ਤੂਫਾਨ (1976), ਸਾਰਜੈਂਟ (1977), ਸ਼ੋਲਾ (1978), ਵੇਹਸ਼ੀ ਗੁੱਜਰ (1979), ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ 1978 ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਨਿਗਾਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
ਕਰੀਅਰ
ਨਜਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1972 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ "ਹੀਰਾ" ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮ "ਖਾਨਜ਼ਾਦਾ " 1975 ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੀਰੋਇਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸਫ਼ਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਨਜ਼ਮਾ ਲਈ ਲਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਈ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਐਕਸ਼ਨ ਥ੍ਰਿਲਰ ਉਰਦੂ ਫਿਲਮ "ਸਾਰਜੈਂਟ " (1977) ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਸਲਮ ਇਰਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਲਮ 'ਚ ਕਲੱਬ ਡਾਂਸਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਸਿਫ ਖਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਹੀਰੋਇਨ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਫਲ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ " ਸ਼ੋਲਾ " ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਗਾਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
ਉਸਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਫ਼ਿਲਮ " ਦਾਗੰਦ ਕਪਾਨੋ ਪਲਰ " 1994 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਪਸ਼ਤੋ ਫਿਲਮ ਦੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਜਮਾ ਨੇ ਮਹਿਰਾਨ, ਸਿੰਧ ਦੇ ਇੱਕ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਗੁਲਾਮ ਮੁਸਤਫਾ ਰਿੰਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਲੋਲੀਵੁੱਡ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਚੁਣੀ ਗਈ ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ
ਨਜਮਾ 119 ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 29 ਉਰਦੂ, 83 ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ 7 ਪਸ਼ਤੋ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਿਮਰਨ (ਅਦਾਕਾਰਾ)
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਸਿਮਰਨ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਰਿਸ਼ੀਬਾਲਾ ਨਵਲ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਸ਼ੋਕ ਨਵਲ ਅਤੇ ਮਾਂ ਸ਼ਾਰਦਾ ਹਨ। ਸਿਮਰਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਹਨ, ਮੋਨਲ ਅਤੇ ਜੋਤੀ ਨਵਲ ਅਤੇ ਸੁਮੀਤ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆ ਸੈਂਟ ਐਂਥੋਨੀ ਦੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਵਰਸੋਵਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਕੌਮ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਮਾਡਲਿੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਬੋਲਦੀ ਹੈ। ਸਿਮਰਨ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਡਾਂਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਭਰਤਨਾਟਯਮ ਅਤੇ ਸਲਸਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ 2 ਦਸੰਬਰ 2003 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੋਸਤ ਦੀਪਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਅਧੀਪ ਅਤੇ ਅਦਿੱਤ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਨੰਗਾਂਗੋਮ ਬਾਲਾ ਦੇਵੀ
ਨੰਗਾਂਗੋਮ ਬਾਲਾ ਦੇਵੀ (ਜਨਮ 2 ਫਰਵਰੀ 1990) ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਫੁਟਬਾਲਰ ਜੋ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਕਲੱਬ ਰੇਂਜਰਸ ਲਈ ਇੱਕ ਫਾਰਵਰਡ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਦੇਵੀ ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਿਆਂ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੀਪੁਰ ਅੰਡਰ 19 ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ -19 ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਸਰਬੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ 2003 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਲਈ ਅੰਡਰ 17 ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਕੋਰਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਆਖਰਕਾਰ ਦੇਵੀ ਮਨੀਪੁਰ ਸੀਨੀਅਰ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦੀ ਭਾਰਤ ਮਹਿਲਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਗਈ। ਉਹ 2014 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਰਾਜ ਦੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਹੀ, ਇੱਕ ਬ੍ਰੇਸ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ ਮਨੀਪੁਰ ਨੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ 3-1 ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ। ਇਹ ਮਨੀਪੁਰ ਦੀ 2010 ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਸੀ। ਮਨੀਪੁਰ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਦੇਵੀ ਟੀਮ 'ਚ ਟੀਮ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਅਤੇ ਏਆਈਐਫਐਫ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਈਅਰ, ਓਨਮ ਬੇਮਬੇਮ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 29 ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖਤਮ ਕੀਤਾ।
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ 2015 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ 1-1 ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਗੋਲ ਕੀਤਾ। ਟੀਮ ਨੇ ਪੈਨਲਟੀ 'ਤੇ ਮੈਚ 4-2 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਉਹ ਕੁਆਲੀਫਾਇੰਗ ਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਮਨੀਪੁਰ ਪੁਲਿਸ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਡੀਅਨ ਵੂਮੈਨ ਲੀਗ 2016–17 ਦਾ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸੀਜ਼ਨ ਅਤੇ ਈਸਟਰਨ ਸਪੋਰਟਿੰਗ ਯੂਨੀਅਨ ਨਾਲ ਫਾਈਨਲ ਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ। 2017-18 IWL ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਹ KRYPHSA ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ 2018-19 IWL ਦੇ ਤੀਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਨੀਪੁਰ ਪੁਲਿਸ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।
ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਕਲੱਬ ਰੇਂਜਰਸ ਨਾਲ 18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਬਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ। 6 ਦਸੰਬਰ 2020 ਨੂੰ, ਉਹ ਰੇਂਜਰਸ ਲਈ ਨੈੱਟਿੰਗ ਕਰਕੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਦਰਵੈਲ ਵਿਰੁੱਧ 9-0 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਗਈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰੀਅਰ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 2005 ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ-17 ਪੱਧਰ ਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 2005 ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2006 ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਅੰਡਰ-19 ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ 2010 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ SAFF ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।[12] 13 ਦਸੰਬਰ 2010 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭਾਰਤ ਦੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ 18-0 ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ 1-0 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ 5 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 8 ਗੋਲ ਕੀਤੇ।
27 ਅਕਤੂਬਰ 2014 ਨੂੰ, ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ 2014 ਸੈਫ ਵੂਮੈਨਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਜੋ 2010 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੈਫ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅਗਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਫਾਰਮ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ 5-1 ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੋਲ ਕੀਤੇ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਫਿਰ 17 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਫਾਈਨਲ ਗਰੁੱਪ ਪੜਾਅ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਹੋਰ ਗੋਲ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਰਾਂ ਗੋਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਰੁੱਪ ਪੜਾਅ ਖਤਮ ਕੀਤਾ।
ਦੇਵੀ ਨੇ 2014 ਦੀ ਸੈਫ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਗੋਲਾਂ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕੀਤੀ। ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਫੁਟਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ 2015 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2016 ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 5 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 3 ਗੋਲ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ 2016 SAFF ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਖਿਤਾਬ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਮਣੀਪੁਰ ਪੁਲਿਸ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਵੂਮੈਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਰੇਂਜਰਸ ਲਈ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਰੈਂਕ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਓਇਨਮ ਥੰਬਲ ਮੈਰਿਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼ਬਰਾ ਅਲ-ਖ਼ੇਮਾ
ਸ਼ਬਰਾ ਅਲ-ਖ਼ੇਮਾ (شبرا الخيمة, ) ਮਿਸਰ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਅਲ ਕਲੂਬੀਆ ਰਾਜਪਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਰੋ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਕੈਰੋ ਦੇ ਬਹੁਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸਲਮਾਨ ਤਾਸੀਰ
ਸਲਮਾਨ ਤਾਸੀਰ (31 May 1944 –  4 ਜਨਵਰੀ 2011) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦਾ - 2008 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ 2011 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ - ਛੱਬੀਵਾਂ ਗਵਰਨਰ ਰਿਹਾ।
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਸਲਮਾਨ ਤਾਸੀਰ 31 ਮਈ 1944 ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਐਮਡੀ ਤਾਸੀਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਐਮਏਓ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਬਿਲਕੇਸ ਕਰਸਟੋਬਲ ਫ਼ੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ੈਜ਼ ਦੀ ਪਾਰਟਨਰ ਐਲਿਸ ਫੈਜ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ।
ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੀਵਨ
ਸਲਮਾਨ ਤਾਸੀਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗਵਰਨਰ ਦੀ ਸਹੁੰ 15 ਮਈ 2008 ਨੂੰ ਚੁੱਕੀ ਜਦੋਂ ਪਰਵੇਜ ਮੁਸ਼ੱਰਫ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗਵਰਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਲਮਾਨ ਤਾਸੀਰ 1988 ਦੇ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਪੀਪੀਪੀ ਵਲੋਂ ਮੈਂਬਰ ਰਾਜਸੀ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (1964 - 2011) ਵਲੋਂ ਕਈ ਚੋਣ ਲੜ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ
ਫੈਰੀ ਵਿਕਾ
ਫੈਰੀ ਵਿਕਾ, ਵਿਕਾ ਲੇਖਕ ਕਿਸਮਾ ਸਟੈਪਨੀਚ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਸਟੈਪਨੀਚ ਦੇ ਫੈਰੀ ਵਿਕਾ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦਕਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੈਲਟਿਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪੂਰਵਕ, ਤੁਆਥਾ ਡੇਨਾਨ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੈਲਟਿਕ ਬਹੁ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਅਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਕਥਾ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਵਾਦਿਤ ਹੈ। ਸੇਲਟਿਕ ਇਤਿਹਾਸ, ਦੰਤਕਥਾ, ਸੂਡੋਹਿਸਟਰੀ, ਕਲਪਨਾ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੈਰ-ਸੇਲਟਿਕ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਤੋਂ ਸਟੈਪਨੀਚ ਦਾ ਫ਼ੈਰੀ ਵਿਕਾ ਆਇਰਿਸ਼ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਦੀ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਫੈਰੀ ਵਿਕਾ ਪੁਰਾਤਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਹੀ ਹੈ ਵਿਕਟਰ ਏੰਡਰਸਨ ਦੀ ਫੈਰੀ ਪਰੰਪਰਾ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪਰੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ  ਸਮਲਿੰਗੀ ਪੁਰਸ਼ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਇਨਕਲਾਬੀ ਫੈਰੀਜ਼ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਫੈਰੀ ਵਿਕਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸੇਲਟਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕੁਝ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਵਿਕੀਅਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਸਾਂਝੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਪਰੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ" ਨਾਲੋਂ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਗੈਲਿਕ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੋਗਿੰਦਰ ਨਾਥ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ
ਜੋਗਿੰਦਰ ਨਾਥ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਇੱਕ ਪੰਡਤ ਸੀ ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਸੁਹਿਰਦ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ-ਪੱਧਰੀ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਇੱਕ "ਸੁਨਹਿਰੀ ਚੇਨ" ਜੋ ਅਬਾਦੀ ਦੁਆਰਾ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹਿਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1896 ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ' ਹਿੰਦੂ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ' ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਜੋ ਕਿ ਸੁਜ਼ਨ ਬੇਲੀ ਦੀ ਰਾਏ, ਵਿੱਚ "ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਵਾਨ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਹਿਲਾ ਆਧੁਨਿਕ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਉਪਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।" ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਉਹ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਦੇ 1896 ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।
ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਭਾ, ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਰਿਮਾਂਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ।ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਫੈਸਲੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਪੰਡਿਤਾਂ ਦਾ ਨਾਦੀਆ ਕਾਲਜ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕਾਂ ਨੇ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਣਿਤ ਅਤੇ ਘਾਤਕ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਸੰਕੇਤਕ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਧਾਰਣਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸੀ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਸਤੀ ਵਜੋਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਰਵਾਇਤੀ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਰਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਨ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਕ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਸਨ. ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜਾਤੀ ਇਸਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਕੋਈ ਵਿਵਾਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਾਤੀ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਹਕੀਕਤ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ "ਜ਼ਿੱਦਵਾਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਕ 'ਆਧੁਨਿਕ' ਹਿੰਦੂ 'ਪੁਨਰ-ਸੁਰਜੀਤੀਵਾਦੀ' ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਮੰਚ ਤੋਂ ਬੋਲਿਆ, ਜਾਤੀ ਜਾਤੀ ਸੁਧਾਰਕ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸਥਾਪਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਭਾਵੁਕ ਰਾਖੀ ਵਜੋਂ।"
ਬੇਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੋ "ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੰਕਾਰ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ" ਦੇ ਇਸੇ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਭੂਮਿਕਾ ਜੋ ਕਿ ਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਕਿੰਗਰਾ ਚੋ ਵਾਲਾ
ਕਿੰਗਰਾ ਚੋ ਵਾਲਾ (Kingra Chowala) ਜਲੰਧਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਦਰਮਿਆਨੇ ਅਕਾਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਪਠਾਨਕੋਟ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੜਕ 'ਤੇ ਪੈਂਦੇ ਅੱਡੇ ਪਚਰੰਗਾ ਅਤੇ ਆਦਮ ਪੁਰ ਤੋਂ ਭੋਗਪੁਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੜਕੇ 'ਤੇ ਪੈਂਦੇ ਅੱਡੇ ਲੁਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਲਿੰਕ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ।
ਸੰਨ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 327 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕੁੱਲ੍ਹ ਅਬਾਦੀ 1746 ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 910 ਮਰਦ ਅਤੇ 836 ਇਸਤਰੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿੰਗਰਾ ਚੋ ਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਾਖਰਤਾ ਦੀ ਦਰ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਕਿੰਗਰਾ ਚੋ ਵਾਲਾ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 80.22% ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਹੈ। ਕਿੰਗਰਾ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾ ਵਿੱਚੋਂ 84.71% ਮਰਦ ਸਾਖਰ ਹਨ ਅਤੇ 75.37% ਔਰਤਾਂ ਸਾਖਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਕਾਰਲ ਸਪਿੱਟਲਰ
ਕਾਰਲ ਫ੍ਰਿਡਰਿਕ ਜੌਰਜ ਸਪਿੱਟਲਰ (24 ਅਪ੍ਰੈਲ 1845 – 29 ਦਸੰਬਰ 1924) ਇੱਕ ਸਵਿਸ ਕਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ "ਉਸ ਦੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ, ਓਲੰਪੀਅਨ ਬਸੰਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੁੱਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ" 1919 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸੂਰਮਤਾਈ ਦੋਨੋਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸਪਿੱਟਲਰ ਦਾ ਜਨਮ ਲੇਸਟੇਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ, 1849-56 ਤਕ ਖਜ਼ਾਨਾ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਫੈਡਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸੀ। ਸਪਿਟਲਰ ਨੇ ਬਾਜ਼ਲ ਵਿਖੇ ਜਿਮਨੇਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਲਹੈਲਮ ਵੈਕਰਨਾਗੈਲ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਜੈਕਬ ਬਰਕਾਰਡਟ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 1863 ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿਊਰਿਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 1865-1870 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਹਡਲਬਰਗ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਲ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਦੋਂ ਪਾਦਰੀ ਦੀ ਪਦਵੀ ਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿਕ ਕਵੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
1881 ਵਿੱਚ ਸਪਿੱਟਲਰ ਨੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤਕ ਗਦ ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰੋਮੇਥੀਅਸ ਅਤੇ ਏਪੀਮੇਥੀਅਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਰਲ ਫੇਲਿਕਸ ਟੈਂਡੇਮ ਨੇ ਛਾਪੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਦੇ ਦੋ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪਾਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪੰਥਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਰਕ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਪਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ 1881 ਐਡੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਰਲ ਗੁਸਤੱਵ ਜੰਗ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਸਾਈਕਲੋਜੀਕਲ ਟਾਈਪਸ (1921 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ) ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ, ਸਪਿੱਟਲਰ ਨੇ ਪ੍ਰੋਮੇਥੀਅਸ ਅਤੇ ਏਪੀਮੇਥੀਅਸ ਨੂੰ ਸੋਧਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਨਾਂ ਦੇ ਥੱਲੇ  ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਇਸਦਾ ਨਵਾਂ ਸਿਰਲੇਖ ਪ੍ਰੋਮੇਥੀਉਸ ਡੇ ਡਲਡਰ (ਪ੍ਰੋਮੇਥੁਸਸ ਦੁਖੀ, 1924) ਸੀ।
1882 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਐਕਸਟਰਾਮੁੰਨਡਾਨਾ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1885 ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਅਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰੀ ਨਾਲ ਆਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ। 1891 ਵਿਚ, ਫ੍ਰੀਡਲੀ, ਡੇ ਕਲਡਰਈ (Friedli, der Kalderi), ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਪਿਟਲਰ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਰੂਸੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੀ ਪਿਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣਾਇਆ। ਲਿਟਰਾਰਿਸੀ ਗੋਲੇਚਿਨਿਸਸ (Literarische Gleichnisse) 1892 ਵਿੱਚ ਛਪੀ, ਅਤੇ 1896 ਵਿੱਚ ਬਾਲਦੇਨ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਹਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
ਐਂਗਲੋ-ਜਾਪਾਨੀ ਸਮਝੋਤੇ
ਐਂਗਲੋ-ਜਾਪਾਨੀ ਸਮਝੋਤੇ ਸੰਨ 1902 ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਇਆ।
ਕਾਰਲ ਸਪਿੱਟਲਰ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਸਵਿੱਸ ਜਰਮਨ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੇ ਜਰਮਨ-ਪੱਖੀ ਰਵੱਈਏ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਲੇਖ "Unser Schweizer Standpunkt" ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੋਜੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ। 1919 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਸਪਿੱਟਰਲ ਦਾ 1924 ਵਿੱਚ ਲੁਸਰਨੇ ਵਿਖੇ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋਇਆ।
ਐਂਗਲੋ-ਜਾਪਾਨੀ ਸਮਝੋਤੇ
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਸਮਝੋਤੇ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆ ਗਿਆ। ਸੰਨ 1815 ਤੋਂ ਹੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵੱਖਰਤਾ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵੀਹਵੀ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਕਿ ਵੱਖਰਤਾ ਦੀ ਨੀਤੀ ਬਹੁਤ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਯੂਰਪੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਗੁੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆ ਸਨ। ਸੰਨ 1882 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ, ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਨੇ ਤ੍ਰਿਗੁਟ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਫ੍ਰਾਂਸ ਅਤੇ ਰੂਸ ਨੇ ਦੋ ਗੁੱਟਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰ ਲਈ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਗੁੱਟਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਰਮਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੇਅਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕੇ ਇਸ ਦੀ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਹਮਦਰਦੀ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਫ੍ਰਾਂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸੁਡਾਨ ਵਿੱਚ ਫਸੋਦਾ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਾਰਲ ਸਪਿੱਟਲਰ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਕਾਰਲ ਸਪਿੱਟਲਰ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਨੂੰ ਬਰਨ ਵਿੱਚ ਸਵਿਸ ਲਿਟਰੇਰੀ ਆਰਕਾਈਵਜ਼ ਵਿੱਚ, ਜ਼ੂਰੀਕ ਕੇਂਦਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਲੇਸਟੇਲ ਵਿੱਚ ਡਿਚਟਰ- ਅੰਡ ਸਟੈਡਮਿਊਸਿਅਮ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਐਂਗਲੋ-ਜਾਪਾਨੀ ਸਮਝੋਤੇ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਕਾਰਲ ਸਪਿੱਟਲਰ
ਪੌਪ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਕਾਰਲ ਜੁੰਗ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਐਨੀਮਾ ਦਾ ਮੂਲ-ਬਿੰਬ ਸਪਿਟਲਰ ਦੀ 'ਮਾਈ ਲੇਡੀ ਸੋਲ' ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਖ਼ਿਆਲ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਡੇਵਿਡ ਬੋਵੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੁੰਗਵਾਦੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ 1973 ਵਿੱਚ "ਲੇਡੀ ਗਰਾਈਨਿੰਗ ਸੋਲ" ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1924 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1845
ਖੁੱਲੇ ਤਾਰਾਗੁੱਛੇ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾਮੰਡਲ
1901
1901 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1900 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਸੁਸਮਿਤਾ ਬੌਰੀ
ਸੁਸਮਿਤਾ ਬੌਰੀ (ਜਨਮ 5 ਜਨਵਰੀ 1975) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ) ਤੋਂ 14ਵੀਂ ਅਤੇ 15ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਸੀਪੀਆਈ(ਐਮ) ਦੀ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਨਿਮਈ ਚਰਨ ਬੌਰੀ ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਬੌਰੀ ਦੀ ਧੀ, ਉਹ ਲਾਅ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਜਾਂ ਐਲ.ਐਲ. ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਹਾਜ਼ਰਾ ਲਾਅ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੀ. ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਉਹ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਨਪੜ੍ਹ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬੌਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਸੰਧਿਆ ਬੌਰੀ ਇਸੇ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ।
14ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਬਾਰੇ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। 15ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਖਾਦ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਸਦਨ ਦੀ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਫਿਨੌਲਪਥਾਲੀਨ
ਫਿਨੌਲਪਥਾਲੀਨ ਇੱਕ ਕਾਰਬਨੀ ਯੋਗਿਕ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ C20H14O4 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ਾਬ-ਬੇਸ ਟਾਈਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
center|500px|Synthesis of phenolphthalein
thumb|right|300px|Phenolphthalein in [[base (chemistry)|alkaline solution ]]
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰਬਨੀ ਯੋਗਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਇਹ ਵੀ ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਏਗਾ
"ਇਹ ਵੀ ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਏਗਾ" (ਫ਼ਾਰਸੀ:این نیز بگذرد, ਗੁਰਮੁਖੀ: ਈਨ ਨੀਜ਼ ਬੁਗਜ਼ਰਦ) ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਸਥਾਈ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਇਹ ਭਾਵ ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਾਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਫਾਰਸੀ ਸੂਫੀ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪੱਛਮੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਐਡਵਰਡ ਫਿਟਜ਼ਜਰਾਲਡ ਦੁਆਰਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਕਥਨ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਬਰਾਹਿਮ ਲਿੰਕਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਸੀ।
ਕਹਾਵਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਹਾਣੀ
ਇੱਕ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰਾਂ, ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ, ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ:
."ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵਾਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਦਾਸ ਹੋਵਾਂ, ਤਾਂ ਅੰਗੂਠੀ ਵੇਖਣ ਸਾਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।" ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਮੂਰਖ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਧਾਰਣ, ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਤੇ ਉੱਕਰੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਵਾਕ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੇੜੇ ਕਰਕੇ ਅੰਗੂਠੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਲੱਗਾ। ਉਸਨੇ ਅੰਗੂਠੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਇਆ ਤਾਂ ਕਿ ਅੱਖਰ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ। ਉਹ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਹਰ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਘੋਖਦਾ ਗਿਆ ਕਿ ਆਖਰਕਾਰ, ਉਸਨੇ ਅੰਗੂਠੀ ਤੇ ਲਿਖੀ ਪੂਰੀ ਇਬਾਰਤ ਪੜ੍ਹ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰਾਂ, ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ, ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੂਰਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ "ਇਹ ਵੀ ਗੁਜਰ ਜਾਏਗਾ।" ਨੂੰ: ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਹਾਵਤਾਂ
ਹੰਸਾਵਾਲਾ
ਹੰਸਾਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਰਨਾਜ਼ ਸੰਧੂ
ਹਰਨਾਜ਼ ਕੌਰ ਸੰਧੂ (ਜਨਮ 3 ਮਾਰਚ 2000) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਖਿਤਾਬਧਾਰਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2021 ਦਾ ਤਾਜ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਧੂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਸ ਦੀਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸ 2021 ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਤੀਜੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਕ ਹੈ।
ਸੰਧੂ ਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਪੰਜਾਬ, 2018 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਗੁਰੂਹਰਸਹਾਏ ਅਤੇ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 2019 ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲਿਸਟ ਵਜੋਂ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਸੰਧੂ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਰੂਹਰਸਹਾਏ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੱਟ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਾਲੀਆ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਗਰਲਜ਼ ਲਈ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਦੋਵੇਂ ਗੁਰੂਹਰਸਹਾਏ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ। ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੰਧੂ ਪਬਲਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
2006 ਵਿੱਚ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸੰਧੂ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ। ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੰਧੂ ਪਬਲਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੰਧੂ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਮਿਸ ਦੀਵਾ 2021
16 ਅਗਸਤ 2021 ਨੂੰ, ਸੰਧੂ ਨੂੰ ਮਿਸ ਦੀਵਾ 2021 ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 50 ਸੈਮੀਫਾਈਨਲਿਸਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 23 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਮਿਸ ਦੀਵਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 20 ਫਾਈਨਲਿਸਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 22 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਏ ਮੁਢਲੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ, ਸੰਧੂ ਨੇ ਮਿਸ ਬਿਊਟੀਫੁੱਲ ਸਕਿਨ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਮਿਸ ਬੀਚ ਬਾਡੀ, ਮਿਸ ਬਿਊਟੀਫੁੱਲ ਸਮਾਈਲ, ਮਿਸ ਫੋਟੋਜੈਨਿਕ, ਅਤੇ ਮਿਸ ਟੈਲੇਂਟੇਡ ਦੀ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਬਣੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਅਗਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਤਮ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦੌਰਾਨ, ਚੋਟੀ ਦੇ 5 ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਖੁਦ ਡਰਾਅ ਰਾਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਸੰਧੂ ਨੇ "ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਅਤੇ ਕਲਾਈਮੇਟ ਚੇਂਜ" ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ: "ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਮਕੇਗੀ, ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਇਹ ਦੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਉਹ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਜਿੱਥੇ ਮੌਸਮ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਸਫਲਤਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਕੋਲ ਹੈ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਅਜੇ ਵੀ ਸਮਾਂ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗੈਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰਾਨਾ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈਏ। ਧਰਤੀ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕੰਮ ਜਦੋਂ ਅਰਬਾਂ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੁਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ, ਅੱਜ ਰਾਤ ਤੋਂ, ਬੰਦ ਕਰੋ। ਉਹ ਵਾਧੂ ਲਾਈਟਾਂ ਜਦੋਂ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਣ। ਧੰਨਵਾਦ।" ਈਵੈਂਟ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸੰਧੂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਖਿਤਾਬਧਾਰਕ ਐਡਲਾਈਨ ਕੈਸਟੇਲੀਨੋ ਦੁਆਰਾ ਜੇਤੂ ਵਜੋਂ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸਨੇ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ 70ਵੇਂ ਸੰਸਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2021
ਸੰਧੂ ਨੇ 13 ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਇਲਾਟ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2021 ਦਾ, 80 ਹੋਰ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਕੇ, ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ 1994 ਵਿੱਚ ਸੁਸ਼ਮਿਤਾ ਸੇਨ ਅਤੇ 2000 ਵਿੱਚ ਲਾਰਾ ਦੱਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਜੀ ਭਾਰਤੀ ਜੇਤੂ ਬਣ ਗਈ। ਸੰਧੂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਖਿਤਾਬਧਾਰੀ ਐਂਡਰੀਆ ਮੇਜ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ।
ਗਾਂਧੀ ਅਮਨ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਂਧੀ ਅਮਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਧੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਇੱਕ ਇਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਹਰ ਸਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਸ਼ਮਿਤਾ ਦੇਵ
ਸੁਸ਼ਮਿਤਾ ਦੇਵ (ਜਨਮ 25 ਸਤੰਬਰ 1972) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਅਸਮ ਦੇ ਸਿਲਚਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ 16 ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮਹਿਲਾ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।
ਗਾਂਧੀ ਅਮਨ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਂਧੀ ਅਮਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1995 ਮੋਹਨਦਾਸ ਗਾਂਧੀ ਦੀ 125ਵੀਂ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਲਾਨਾ ਅਵਾਰਡ ਹੈ ਜੋ ਅਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਢੰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਵਾਰਡ 1 ਕਰੋੜ  (10 ਮਿਲੀਅਨ) ਰੁਪੇ ਨਕਦ ਰਾਸ਼ੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਤਖ਼ਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਕੌਮੀਅਤ, ਨਸਲ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਲਿੰਗ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਬਗੈਰ ਸਭ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਨ ਇਨਾਮ
ਸੁਸ਼ਮਿਤਾ ਦੇਵ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਸੁਸ਼ਮਿਤਾ ਦੇਵ ਬੰਗਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਦਿੱਗਜ ਨੇਤਾ ਸੰਤੋਸ਼ ਮੋਹਨ ਦੇਵ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਬਿਥਿਕਾ ਦੇਵ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਾਮ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਿਲਚਰ ਦੀ ਵਿਧਾਇਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਸਨ।
ਉਸ ਨੇ ਬੀ.ਏ. (ਆਨਰਜ਼) ਮਿਰੰਡਾ ਹਾਊਸ ਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਐਲ.ਐਲ.ਬੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਐਲ.ਐਲ.ਐਮ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕਿੰਗਜ਼ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:16ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਪਹਿਲਵਾਨ ਤਾਰਾਮੰਡਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾਮੰਡਲ
1902
1902 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1900 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਕਭੀ ਕਭੀ (ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ)
ਕਭੀ ਕਭੀ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਡਰਾਮਾ ਹੈ ਜੋ 2013 ਵਿੱਚ ਏਆਰਯਾਈ ਡਿਜੀਟਲ ਚੈਨਲ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ 23 ਜੂਨ 2015 ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪਲਾਟ
ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਅਮੀਰ ਕੁੜੀ ਇਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਆਰੇਜ਼ ਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਇਸ਼ਾਲ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਆਰੇਜ਼ ਦੀ ਲਾਲਚੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣ ਲਗਾਤਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਘੋਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਮੁੱਚਾ ਪਲਾਟ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਉਤਾਰ-ਚੜਾਵ ਨੂੰ ਹੀ ਬਿਆਨਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੈਨਲ ਦੇ ਡਰਾਮੇ
ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ
ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਰ ਦੁਰਗਾ ਕੀ ਜਾਂ ਵਾਰ ਸ੍ਰੀ ਭਗਉਤੀ ਜੀ ਕੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰਚਨਾ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਣ, ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੁਝ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਲਿਖੀ ਬੀਰ ਰਸੀ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੰਡੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਭਗੌਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਰੂਪਾਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਇਸ ਰਚਨਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਮੁਸਲਿਮ ਫ਼ੋਜਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇਖ ਕੇ ਸਿਹਮੀ ਹੋਈ ਸਿੱਖ ਫ਼ੋਜਾਂ ਦਾ ਹੌਸਲਾਂ ਵਧਾਉਣਾ ਸੀ।ਇਸ ਰਚਨਾ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਸਿੱਖ ਫ਼ੋਜਾਂ ਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਫ਼ੋਜਾਂ ਨਾਲ ਬਿਨਾਂ ਡਰੇ ਡਟ ਕੇ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
ਡਾ. ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ, ਡਾ. ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗੁਮਟਾਲਾ
ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਦੀ ਕਾਵਿ ਕਲਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵਿਸ਼ਾ ਤੇ ਰੂਪਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
੧. ਵਿਸ਼ਾ:
== ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਆਰੰਭ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਪਉੜੀਆਂ ਮੰਗਲਾਚਰਨ ਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਭਗਉਤੀ ਨੂੰ ਧਿਆਇਆ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਪਉੜੀ ਵਿਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਇਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਿਰਣਾ ਇਹ ਕੱਢਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। == ਇਸ ਵਾਰ ਵਿਚ ਦੁਰਗਾ ਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਮਘਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਮਹਿਖਾਸੁਰ ਤੇ ਸੁੰਭ ਰਾਖ਼ਸ਼ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਭਾਗ ਖੋਹ ਲਿਆ। ਇੰਦਰ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਰਗਾ ਮਹਿਖਾਸੁਰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲੜਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਰਾਖ਼ਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਭਾਗ ਵਾਪਿਸ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਰਾਖ਼ਸ਼ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਭਾਗ ਮੁੜ ਖੋਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਮੁੜ ਦੁਰਗਾ ਦੇਵੀ ਪਾਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਖ਼ਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੰਝ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਭਾਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਵਾਰ ਵਿਚ ਸੁਰ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਵਿਚ ਟੱਕਰ ਰੂਪਮਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੁਰ ਨੇਕੀ ਤੇ ਅਸੁਰ ਬਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚ ਨੇਕੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਵਿਚ ਦੁਰਗਾ ਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੜਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੜ੍ਹਨ ਤੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਡੌਲੇ ਫਵਕਣ ਲਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਨਾਇਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇਕ ਅੋਰਤ ਏਡੇ ਵੱਡੇ ਬਲਵਾਨ ਰਾਖ਼ਸ਼ਾਂ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰ ਕੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ? ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਸਤਰੀ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮਾਣ ਸਤਿਕਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਦਾ ਆਧਾਰ ਭਾਵੇਂ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚਲਾ `ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸਤੀ` ਵਾਲਾ ਕਾਂਡ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚ ਪਰਾਸਰੀਰਕ ਅੰਸ਼ ਘਟਾ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਛੋਹਾਂ ਦੇ ਕੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
੨. ਰੂਪਕ ਪੱਖ: ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਦੇ ਰੂਪਕ ਪੱਖ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਨੁਕਤਿਆਂ ਤੋਂ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ:
(a) ਬੋਲੀ: ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਿਚ ਬੀਰ ਰਸ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਠੇਠਤਾ ਬਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਮਤਭੇਦ ਹਨ। ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਸੇਲ ਤੇ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਿਖਦੇ ਹਨ:
ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਮਤ-ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਕਿ ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਨਿਰੋਲ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਇਕ ਦਲੀਲ ਇਹ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਚੰਡੀ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਏਸੇ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਸਵਾਇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਹੋਰ ਹੈ ਹੀ ਕੀ ਸੀ ਇਸ ਅੱਦਭੁਤ ਬੀਰ ਰਸੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਆਮ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਏਸੇ ਮਨੋਰਥ ਲਈ ਇਹ ਵਾਰ ਦੀਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਬੀਰ ਰਸੀ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਢਾਡੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗਾ ਕੇ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਸਿੰਘ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਦਾ ਪਿੰਡਾ ਨਿਰੋਲ ਪੰਜਾਬੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਇਸ ਵਿਚ ਵਰਤੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਠੇਠ ਪੰਜਾਬੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂੰ ਹੋਣਾ ਇਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਵਿਦਵਤਾ ਦਾ ਭਾਰ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆਂ ਇਸ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਬਦ ਲੋਕ ਬੋਲੀ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰਨਾਲੀ ਵਿਚੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖੁਲ੍ਹ ਦਿਲੀ ਨਾਲ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ।੧
ਕਾਲਾ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਭਾਸ਼ਾ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਦੇ ਹਨ:
ਜੀ.ਐਲ ਸ਼ਰਮਾ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਝੀ, ਲਹਿੰਦੀ ਤੇ ਬ੍ਰਿਜ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਦੇ ਹਨ:
ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਇਸ ਵਿਚ ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਰਲਾਅ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਦੇ ਹਨ:
"ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਵਿਸ਼ੇ ਕਾਰਣ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਣ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਆਏ। ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਿਰ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਖੁਬਸੂਰਤ ਬਿਆਨ-ਢੰਗ ਲਿਆਉਣ ਵਿਚ ਸਫਲ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਬਣਤਰ ਵਿਚ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।"੧੦
ਕੁਲਵੰਤ ਕੌਰ ਕੋਹਲੀ ਵਾਰ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਵਕ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਇਸ ਨਿਰਣੇ `ਤੇ ਪੁੱਜਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਆਮ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੱਤ ਹੈ:
"ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਦੀ ਬੋਲੀ ਨਾ ਤਾਂ ਠੇਠ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨਿਰੋਲ ਲਹਿੰਦੀ ਜਾਂ ਦੁਆਬੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਮ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਜਨਤਾ ਸਮਝ ਸਕਦੀ ਸੀ।"੧੧
ਉਪਰੋਕਤ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਦੂਜੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਖਰੇਵੇਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:
ਮਾਝੀ: ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਵਿਚ ਮਾਝੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਕਾਫੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੀਹੁ ਮੰਗਾਇਆ, ਚਿੰਤਾ ਕਰਹੁ ਨ, ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਖੇਤ ਅੰਦਰ ਜੋਧੇ ਗੱਜੇ, ਦੇਖਨ ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਨੂੰ, ਕਦੇ ਨ ਨਠੋ, ਮਾਰੇ ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਨੇ, ਚੋਟ ਪਈ ਦਮਾਮੇ ਦਲਾਂ ਮੁਕਾਬਲਾ, ਲੱਖ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜਣ, ਸੀਹਾਂ ਵਾਗੂ ਗੱਜਣ, ਰਾਕਸ਼ ਵੱਡੇ, ਕਦੇ ਨ ਆਖਨ ਹਾਰੇ, ਕੜਕ ਉਠਿਆ, ਸੱਟ ਪਈ ਜਮਧਾਣੀ, ਦਿਤੇ ਦਿਉ ਭਜਾਈ, ਕਦੇ ਨ ਰੱਜੇ, ਮਤਾ ਪਕਾਇਆ, ਆਦਿ।
ਮਲਵਈ: ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਟਨੇ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਮਾਲਵੇ ਵਿਚ ਰਹੇ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਮਲਵਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੁਭਾਵਕ ਹੀ ਸੀ। ਸਉਹੈ, ਆਦਾ, ਤਿਖਾ, ਭਜਨਾ, ਸਾਤੇ ਆਦਿ ਸ਼ਬਦ ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਸ਼ੋਕ ਤਾਂ ਇਥੋਂ ਤੀਕ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ `ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ` ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮਲਵਈ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਮਾਝੇ ਦੀ ਤੇ ਲਹਿੰਦੇ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਘਟ ਅਸਰ ਹੈ।੧੨
ਦੁਆਬੀ: ਦੁਆਬੀ ਵਿਚ `ਵ` ਦੀ ਥਾਂ `ਬ` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। `ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ` ਵਿਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਈ ਥਾਵਾਂ `ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਬਡੇ ਬਡੇ, ਬੁਠੀ, ਬਾਹਣ, ਬਜੁਇਕੈ, ਬਰਦਾਨੀ, ਬੱਜਿਆ, ਬਾਢੀਆਂ ਆਦਿ। ਪਰ ਜੀ.ਐਲ. ਸ਼ਰਮਾ ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਜ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਿਜ ਵਿਚ ਵੀ `ਵ` ਨੂੰ `ਬ` ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਹੈ।੧੩
ਲਹਿੰਦੀ: ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਲਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸਤਲੁਜ ਤੋਂ ਪਾਰ ਬ੍ਰਿਜ ਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਲਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ, ਦਮੋਦਰ ਆਦਿ ਅਨੇਕਾਂ ਲੇਖਕ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਲਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਵਾਰ ਵਿਚ ਵੀ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਬਦ ਲਹਿੰਦੀ ਦੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਲਾੜੀਆਂ, ਜਰਵਾਣਾ, ਦਿਹਾੜੇ, ਰਜ਼ਾਈ, ਪਛਾੜੀਅਨ, ਤੜਫੀਅਨ, ਮੰਗਾਇਸੁ, ਜਾਸਨ, ਤੱਕੀ, ਲਿਆਵਣੀ, ਸੁਣੰਦੀ, ਮਰੜਾਇਕੈ, ਗਣਨਾਇਕੈ, ਖੁਨਸਾਇਕੈ, ਰੋਸ ਬਢਾਇਕੈ, ਆਦਿ। ਲਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ `ੀ` ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਲਾ ਕੇ ਬਹੁ-ਵਚਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਇਸ ਵਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ: ਦਾਨਵੀ, ਰਾਕਸੀ, ਦੈਂਤੀ, ਜਿੰਨੀ, ਸੂਰਮੀ, ਪਲਾਣੀ ਆਦਿ।
ਬ੍ਰਿਜ: ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਬ੍ਰਿਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਦਰਕਾਰੀ ਕਵੀ ਵੀ ਬ੍ਰਿਜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਬ੍ਰਿਜ ਭਾਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਅਨਿਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਵਾਰ ਭਾਵੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਰਚੀ ਪਰ ਬ੍ਰਿਜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਣਾ ਸੁਭਾਵਕ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ: ਸਿੰਘ, ਸੈਸਾਰ, ਮਦਾਰੀ, ਸਾਮ, ਧਾਏ, ਜੂਝਾਰੇ, ਇਤਿ, ਗਿਰਿ, ਘੁਮਨ ਆਦਿ। ਦੇਵੀ ਵਾਸਤੇ `ਪੁਲਿੰਗ` ਦੇਵਤਾ ਵਰਤਣਾ ਵੀ ਬ੍ਰਿਜ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਦੁਰਗਾ ਆਇਆ (ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਦੁਰਗਾ ਆਈ), ਉੱਠੀ ਦੇਵਤਾ (ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਉੱਠੀ ਦੇਵੀ)। ਕੁਝ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਸਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਜਾਂ ਲਹਿਜਾ ਬ੍ਰਿਜ ਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਢਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ: ਜਿਹੇ ਦੀ ਥਾਂ ਜੇਹਵੇ, ਅਗਾਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਅੱਘਾ, ਲਹੂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੋਹੂ, ਝੱਲੀ, ਚੱਲੀ, ਹਲੀ, ਘਲੀ ਆਦਿ ਦੀ ਥਾਂ ਝਾਲੀ, ਚਾਲੀ, ਘਾਲੀ ਅਤੇ ਵਜਾ ਕੇ, ਵਧਾ ਕੇ ਥਾਂ ਬਜਾਇਕੈ, ਬਢਾਇਕੈ ਆਦਿ।੧੪
ਪੋਠੋਹਾਰੀ: ਕਈ ਸ਼ਬਦ ਪੋਠੋਹਾਰੀ ਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਨਿਕਥੇ, ਰਜਾਈ, ਜੀਵਾ ਆਦਿ।
ਰਾਜਸਥਾਨੀ: ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਕਈ ਸ਼ਬਦ ਆਏ ਹਨ ਜੋ ਘਟ ਜਾਂ ਵਧ ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ: ਵਥ, ਛੱਤ੍ਰ, ਵੱਧ, ਮਾਰੀਅਨ, ਬਢਿ, ਭਾਗਿਆ, ਘਾਲੀ, ਚਾਲੀ, ਬ੍ਰਿਜ, ਪੱਬਾਂ।੧੫
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਤਤਸਮ ਤੇ ਤਦਭਵ ਦੋਵਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਥੌੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਤਤਸਮ ਜਿਵੇਂ ਅਮਰਾਵਤੀ, ਗਜ਼, ਕੂਰਮ, ਗਦਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਛਤਰ, ਨਾਰਦ, ਗਦਾ, ਰਮਤ ਆਦਿ। ਤਦਭਵ ਜਿਵੇਂ ਨਉਨਿਧ, ਰੋਹ, ਦੈਂਤ, ਧੁਮਕੇਤ, ਭਗਉਤੀ, ਜੋਗਣੀਆਂ, ਤ੍ਰਸੂਲਾਂ, ਭੁਜੰਗਮ, ਜਮ ਆਦਿ।
ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਸਨ ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਢਾਲ ਸਕੇ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਹੋਂਦ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: ਭਹਾਵਲੇ ਹਿੰਦੀ ਮਧ ਤੋਂ, ਨਦਰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦ ਨਜ਼ਰ ਲਈ, ਰਜ਼ਾਦੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦ ਰਾਏਜ਼ਾਦੀ ਲਈ, ਦਸਤੋ-ਦਸਤੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਸਤ ਤੋਂ, ਪਰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਬਣਤਰ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਅਰਥ ਹਥੋਂ ਹਥ ਲੜਾਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਢੰਗ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਮਸਦਰ ਨਾਲ ਸਿ, ਮ ਆਦਿ ਲਾ ਕੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਕਿਰਿਆ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੁਰਖ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਪੁਰਾਣੀ ਬਣਤਰ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਆਈ ਜਿਵੇਂ ਫਰਮਾਉਸ ਅਰਥਾਤ ਉਸ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਇਸ aੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕ੍ਰਿਆ ਬਣਤਰ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਤਰਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਮਾਇਆ, ਫਿਰਾਇਆ, ਵਧਾਇਆ, ਖਾਇਕੈ ਆਦਿ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਰਗਾ ਇਸਤਰੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਰਿਆਮ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਮੋੜ ਕੇ ਵਰਿਆਮੀ ਅਰਥਾਤ ਬਹਾਦਰ ਇਸਤਰੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੜ-ਹੜਾਇ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਗੁੱਸੇ ਭਰਿਆ ਹਾਸਾ ਹੈ ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਬਦ ਬਣਤਰ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਪਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਬੜੀਆਂ ਘੱਟ ਹਨ।੧੬
ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ
`ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ` ਵਿਚ `ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ` ਵਾਲੀ ਵਿਆਕਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਹੁਣ ਤੀਕ ਕਾਫ਼ੀ ਫਰਕ ਪੈ ਚੁਕਾ ਹੈ। ਸਿਹਾਰੀ ਤੇ ਔਂਕੜ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਕਈ ਥਾਈਂ ਇਹ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਵਾਧੂ ਹੀ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਦੋਂ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਵਾਲੀ ਵਿਆਕਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ: ਅੰਤੁ, ਸੂਰਜੁ, ਨਦਰਿ, ਦੁਖਿਆ, ਸਤਜੁਗ, ਅਭਿਮਾਨੁ, ਬੀਰੁ, ਖੇਤੁ, ਸੈਸਾਰ, ਸਿੰਧੁ, ਤਨੁ, ਬਲੁ, ਬਾਦੁ, ਚੁਣਿ ਚੁਣਿ ਆਦਿ।੧੭
ਇਸ ਵਿਚ ਕਈ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਇਕ ਤੋਂ ਬਹੁਤੇ ਸ਼ਬਦ ਜੋੜ ਵੀ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਣ/ਜਾਣੁ, ਰਾਕਸ/ਰਾਕਸਿ, ਦੇਵ/ਦੇਉ, ਚੰਡਿ/ਚੰਡੀ, ਕਈ ਪੁਰਾਣੇ ਰੂਪ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਉਨ, ਮੈਥਉ, ਧਉਸਾ, ਧਉਲ ਆਦਿ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅੱਜ ਨਹੀਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਜਿਵੇਂ ਸੰਘਰ, ਤੁਰੇ, ਬਾਢੀ, ਖਰਚਾਮ, ਰਿਸਾਏ, ਕੰਧਾਰ, ਅਣੀਆਰਾਂ। ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅੱਜ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੰਜੋਗਾਤਮਕ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲੋਂ ਵਿਯੋਗਾਤਮਕ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਸੰਜੋਗਾਤਮਕ ਰੂਪ ਇਹ ਹੈ: ਲੋਕ ਤਿਹੀ (ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ), ਬਰਛੀਈ (ਬਰਛੀਆਂ ਨਾਲ), ਵਢੇ ਤੇਗੀ (ਤੇਗਾਂ ਨਾਲ ਵੱਢੇ ਹੋਏ), ਝਾੜਉ (ਝਾੜਾਂ ਵਿਚ)। ਸਮਾਸ ਘੜਨ ਵਿਚ ਵੀ ਬੜੀ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਵਿਖਾਈ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਸੰਗਲੀਆਲੇ, ਬੰਬਲੀਆਲੇ, ਜਟਾਲੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਅੰਤਰ-ਭਾਸ਼ੀ ਸਮਾਸ ਵੀ ਘੜੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਖਰਚਾਮੀ ਵਿਚ ਖਰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਤੇ ਚਾਮੀ-ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ । ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਹਣ ਸਾਰ ਦੀ, ਗੋਸ਼ਤ-ਗਿੱਧੀਆਂ ਆਦਿ ਸਮਾਸ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।੧੮
ਇਸ ਵਾਰ ਵਿਚ ਬੀਰ ਰਸੇ ਦੀ ਛਣਕਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਖਰਵੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਗ, ਢ, ਝ, ਘ, ੜ ਆਦਿ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਨੁਨਾਸਿਕਤਾ ਅੱਜ ਨਾਲੋਂ ਘਟ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਥਾਈ (ਥਾਈਂ), ਤੈਥੋ (ਤੈਥੋਂ), ਤੈਹੀ (ਤੈਹੀਂ) ਆਦਿ। ਯ ਦੀ ਥਾਂ `ਤੇ `ਜ` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਤਜੁਗ, ਜੁਗ, ਜੋਧੇ, ਜੁਧ ਆਦਿ। ਭਾਸ਼ਾ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਵਾਰ ਵਿਚ ਠੇਠ ਮੁਹਾਵਰੇ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਬਿੱਜ ਪੈਣਾ (ਮਾਰੇ ਬਿਜ ਦੇ), ਸਾਈ ਦੇਣਾ (ਜਾਪੇ ਦਿਤੀ ਸਾਈ) ਆਦਿ। ਉਪਰੋਕਤ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨਿਰਣੇ `ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਦੀ ਬੋਲੀ ਨਾ ਹੀ ਠੇਠ ਮਲਵਈ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਠੇਠ ਦੁਆਬੀ ਜਾਂ ਲਹਿੰਦੀ ਆਦਿ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਆਮ ਬੋਲ ਚਾਲ ਦੀ ਬੋਲੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਜਾਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਵਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਸਰੋਤਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਦੇ।
(ਅ) ਛੰਦ ਪ੍ਰਬੰਧ: `ਛੱਧ` ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਧਾਤੂ ਛੰਦ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਰਥ ਹਨ, ਪੱਤੇ ਢਕਣਾ, ਪੜਦਾ, ਅਚਾਦਾਨ, ਕਰੁਣਾ, ਆਦਿ। ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਨਿਰੁਕਤ ਅੰਗ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੌਤ ਅਤੇ ਦੁਖਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢੱਕਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ `ਛੰਦ` ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਦ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਛੰਦ ਪੈ ਗਿਆ। `ਛੰਦ` ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ `ਛੰਦਸ` ਤੇ `ਛੰਦਕ` ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛੰਦਕ ਦੇ ਅਰਥ ਹਨ `ਹੱਥ` ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗਹਿਣਾ, ਭੂਸ਼ਣ ਆਦਿ। ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਦ ਗੀਤਾ ਵਿਚ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਛੰਦਸ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। `ਅਮਰਕੋਸ਼` ਜੋ ਛੇਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ ਵਿਚ ਛੰਦ ਦੇ ਅਰਥ `ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ` ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਵੇਦ ਦੇ ਛੇ ਅਮਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਅੰਗ `ਛੰਦ` ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਅੰਗ ਹਨ: ਸਿਖਿਆ, ਕਲਪ, ਵਿਆਕਰਣ, ਨਿਰੁਕਤ ਅਤੇ ਜੋਤਸ਼। ਨਿਰੁਕਤ ਤੇ ਭਾਸ਼ਾਕਾਰ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ ਕਿ ਛੰਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਾਣੀ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।੧੯ ਵ੍ਰਿਹਤ ਸ਼ਬਦਸਾਗਰ ਅਨੁਸਾਰ ਛੰਦ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਵੇਂ:
੧. ਵੇਦ
੨. ਵੇਦ ਵਾਕ ਜਿਸ ਵਿਚ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
੩. ਉਹ ਵਾਕ ਜਿਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਰਣ ਅਤੇ ਮਾਤ੍ਰਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ `ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇ।
੪. ਛੇ ਵੇਦਾਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵਿਦਿਆ ਜਿਸ ਵਿਚ ਛੰਦ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
੫. ਛਾਦਨ, ਪਰਦਾ, ਢਕਣ, ਆਵਰਣ
੬. ਪਤਨੀ
੭. ਰੰਗ ਢੰਗ, ਆਕਾਰ, ਚੇਸ਼ਟਾ
੮. ਛਲ ਛੰਦ, ਕਪਟ, ਮਕਰ
੯. ਅਭਿਲਾਖਾ
੧੦. ਚਾਲ, ਕਲਾ, ਚਾਲਾਕੀ, ਆਦਿ
ਉਂਕਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਛੰਦ ਦਾ ਕੋਸ਼ਗਤ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਛੰਦ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਛੰਦ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਮਾਤ੍ਰਾ ਜਾਂ ਵਰਣਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਵਿਉਂਤ ਨਾਲ ਜੋੜਕੇ ਵਜ਼ਨ, ਤੋਲ, ਸੁਰ, ਬਿਸਰਾਮ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਤੁਕਾਂਤ ਦੇ ਮੇਲ ਨਾਲ ਲੈ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ ਹੀ ਛੰਦ ਹੈ।੨੧
ਭਾਵੇਂ ਛੰਦ ਦੇ ਕਈ ਅਰਥ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਛੰਦ ਦੇ ਦੋ ਹੀ ਅਰਥ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਇਕ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਜਿਸ ਵਿਚ ਛੰਦ ਦੇ ਲੱਛਣ ਆਦਿ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਅਜੇਹੀ ਰਚਨਾ ਜੋ ਅੱਖਰ, ਮਾਤ੍ਰਾ, ਗੁਣ, ਆਦਿ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ `ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਜ਼ਨ ਤੋਲ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹਰ ਵਾਕ ਛੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਹਰ ਪਦ ਅਥਵਾ ਨਜ਼ਮ ਛੰਦ ਹੈ।੨੨
ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਦੀ ਲਗਪਗ ਸਾਰੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਛਮਦਾ ਬੰਦੀ ਵਿਚ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਛੰਦਾ ਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਿਦਿਆ ਅਧੂਰੀ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ ਜਿਵੇਂ:
੧. ਛੰਦਬਧ ਰਚਨਾ ਇਕ ਖ਼ਾਸ ਨਜ਼ਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਵਿਚ ਕਹੀ ਗੱਲ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
੨. ਛੰਦਬਧ ਕਾਵਿ ਵਿਚ ਇਕ ਸੰਗੀਤ ਜਾਂ ਸੰਗੀਤਕ ਲੈ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਦ ਇਹ ਗਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰੋਤਿਆਂ `ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਅਸਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
੩. ਛੰਦਬਧ ਰਚਨਾ ਵਿਚ ਸ਼ਬਦ ਚੋਣ `ਤੇ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨਾਲ ਥੋੜੇ ਤੋਂ ਥੋੜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
੪. ਛੰਦਬਧ ਰਚਨਾ ਜ਼ਬਾਨੀ ਯਾਦ ਕਰਨੀ ਸੌਖੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ ਸਾਹਿਤ ਸਦੀਆਂ ਤੀਕ ਸੀਨਾ ਬਸੀਨਾ ਹੀ ਅੱਗੇ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਾਹਿਤ ਲਗਪਗ ਸਾਰਾ ਛੰਦ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ। `ਬਾਣੀ ਕੰਠ ਤੇ ਪੈਸਾ ਗੰਠ` ਅਨੁਸਾਰ ਉਹੀ ਵਡੇਰਾ ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਬਾਣੀ ਜ਼ਬਾਨੀ ਯਾਦ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।੨੩
ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਵੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਲਈ ਅਰੂਜ਼ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ:
ਜਾਹਲ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਜਰਾ ਸਮਝ ਆਵੇ,
ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ
ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ (, ਜਿਸ ਨੂੰ Los Ángeles ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਸਪੇਨੀ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤੀ ਨਾਂ ਐੱਲ.ਏ. ਨਾਲ਼ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਨਿਊਯਾਰਕ ਮਗਰੋਂ ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਰਾਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 2010 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ 3,792,621 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਰਕਬਾ 469 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ-ਲਾਂਗ ਬੀਚ-ਸਾਂਤਾ ਆਨਾ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਸਾਂਖਿਅਕੀ ਇਲਾਕਾ ਅਤੇ ਵਧੇਰਾ ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ ਇਲਾਕਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬਿੰਦੂ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 2010 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 12,828,837 ਅਤੇ 1.8 ਕਰੋੜ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। and the second largest in the United States. ਇਹ ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ ਕਾਊਂਟੀ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਸਲੀ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਊਂਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਵੀ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਸੰਪੂਰਨ ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ ਇਲਾਕਾ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਐਂਜਲੀਨੋ ਜਾਂ ਐਂਜਲਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ
ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ
ਇਲਮ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾਹੀਂ,
ਉਸ ਨੂੰ ਇਲਮ ਅਰੂਜ਼ ਪੜ੍ਹਾਈਏ ਜੀ।