cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਰਸਮੀ ਗ਼ੁਲਾਮ
"ਤ੍ਰੋਕੋਸੀ" ਅਤੇ "ਵੁਦੂਸੀ" ਦੇ ਅਰਥ
ਤ੍ਰੋਕੋਸੀ ਸ਼ਬਦ ਇਵ ਸ਼ਬਦ "ਤ੍ਰੋ" ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਭਾਵ ਈਸ਼ਵਰਤਾ ਜਾਂ ਬੁੱਤ ਅਤੇ "ਕੋਸੀ" ਭਾਵ ਔਰਤ ਗ਼ੁਲਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। "ਤ੍ਰੋ" ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਰਵਾਇਤੀ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਜਾਂ "ਉੱਚ" ਜਾਂ ਅਖੀਰਲਾ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। "ਤ੍ਰੋ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ  ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, "ਛੋਟੇ ਦੇਵਤੇ" ਜਾਂ "ਘੱਟ ਦੇਵਤੇ" - ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਧਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਤ੍ਰੋਕੋਸੀ ਸ਼ਬਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਾਨਾ ਵਿੱਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ 'ਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦਾਹਰਨ ਲੋਨਵਰਡ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲ ਯੌਨ ਸੋਸ਼ਣ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਲੇਖ ਸੰਪਾਦਨ ਮੁਹਿੰਮ 2018
ਸ਼ੇਰ ਮੀਆਂਦਾਦ ਖਾਨ
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਮੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੋਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਫੀਆਨਾ ਕਲਾਮ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੱਵਾਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸ਼ੇਰ ਮਿਆਂਦਾਦ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੱਵਾਲੀ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੱਵਾਲੀ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਜਿਨੀਵਾ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਓਸਲੋ, ਨਾਰਵੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।
ਨਾਟਸ
ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਨੱਤ ਹਨ:
ਕਵਾਲੀ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕੱਵਾਲੀਆਂ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ
ਹਰ ਕੌਮ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਦੇਸ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪੈਗੰਬਰ, ਗੁਰੂ-ਪੀਰ, ਜਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੁਣਗਾਨ ਦਾ ਮੰਤਵ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਨਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਤੋਂ ਜਾਣੂੰ ਕਰਵਾ ਕੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸੋਭਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਇਸ ਸੋਭਾ ਦੇ ਗੁਣਗਾਨ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਤਵ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਕੇ ਮਕਬੂਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ‘ਉੱਚਾ ਦਰ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ’ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸੋਭਾ ਸੁਣ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ‘ਐਵੇਂ ਨੀ ਦੁਨੀਆ ਪੂਜਦੀ ਬਾਬਾ ਤੇਰੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ’ (ਹਰਨੂਰ ਸੰਧੂ), ‘ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ’ (ਮਿਸ ਪੂਜਾ), ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ (ਸਤਵਿੰਦਰ ਬਿੱਟੀ), ‘ਇੱਕ ਮਸਤਾਨਾ’(ਜੋਰਡਨ ਸੰਧੂ), ਆਦਿ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਗੁਣਾਂ ਸੱਚ ਦਾ ਹੋਕਾ ਲਾਉਣਾ, ਮਿੱਠ ਬੋਲੜਾ, ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦਾ ਖੰਡਨ, ਕਿਰਤ ਕਰੋ, ਵੰਡ ਕੇ ਛਕੋ, ਇੱਕ ਓਂਕਾਰ ਕਹਿਣਾ ਆਦਿ ਉਪਦੇਸਾਂ ਦੀ ਸਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੀਰ, ਮੁਰਸ਼ਦ, ਪੈਗੰਬਰ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਰਧਾ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਭੁੱਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਪਾਵੇ ਦੁਖੀਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਮਿਟਾਵੇ ਸੱਚ ਦਾ ਹੋਕਾ ਲਾਵੇ ਮੇਰਾ ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ (ਮਿਸ ਪੂਜਾ) ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰ ਕੇ ਆਉਣ ਦੇ ਬਿੰਬ ਦੀ ਨਿਰਮਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ‘ਆਵੀਂ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ’ (ਰਵਿੰਦਰ ਗਰੇਵਾਲ), ‘ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਆ ਜਾ’, ‘ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਤੇਰੀ ਲੀਲ੍ਹਾ ਨਿਆਰੀ ਐ’ (ਯਮਲਾ ਜੱਟ),‘ਅਰਜ਼’ (ਮੁਹੰਮਦ ਸਦੀਕ), ‘ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਆਜਾ ਤੇਰੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੇ’ (ਪੈਵੀ ਧੰਜਲ), ਆਦਿ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮਾਜਿਕ ਦੁਰਦਸ਼ਾ, ਗਰੀਬੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਤਾ, ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਪਖੰਡੀ ਸਾਧ, ਵਹਿਮ-ਭਰਮ, ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਭੈੜਾ ਸੰਗੀਤ, ਟੁੱਟਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ, ਭਟਕੀ ਇਨਸਾਨੀਅਤ, ਆਦਿ ਸਮੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਜਾਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਗਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰ ਕੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੱਚ ਦਾ ਸੂਰਜ ਛਿਪ ਗਿਆ ਇੱਥੇ ਛਾਇਆ ਕੂੜ ਹਨੇਰ ਹੁਣ ਆ ਜਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕਾ ਦੱਸ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਏ ਦੇਰ (ਮੁਹੰਮਦ ਸਦੀਕ) ਜਾਂ ਭੁੱਲ ਭੁਲੇਖੇ ਮੁੜ ਕੇ ਫੇਰਾ ਪਾ ਜਾਵੀਂ ਚਾਰੇ ਕੂਟ ਹਨੇਰਾ ਜੋਤ ਜਗਾ ਜਾਵੀਂ ਬਾਣੀ ਦੀ ਥਾਂ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਚੜ੍ਹੀ ਖੁਮਾਰੀ ਐ (ਯਮਲਾ ਜੱਟ) ਕਈ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਨੂੰ ਇਸ ਸ਼੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ‘ਸਿਰਜਣਹਾਰ’ (ਰੁਪਿੰਦਰ ਹਾਂਡਾ), ‘ਆਰ ਨਾਨਕ ਪਾਰ ਨਾਨਕ’ (ਦਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ), ਆਦਿ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੁਰੂ, ਪੀਰ ਜਾਂ ਪੈਂਗੰਬਰ ਤੋਂ ਵਧਕੇ ਇੱਕ ਰੱਬ ਭਾਵ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤੂੰ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਤੂੰ ਸਿਰਜੀ ਸਾਰੀ ਖੇਡ ਬਾਬਾ (ਦਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ)
ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮਕਬੂਲ ਸਾਖੀਆਂ ਜਿਵੇਂ:- ਸੱਚਾ ਸੌਧਾ, ਤੇਰਾ ਤੇਰਾ ਤੋਲਣਾ, ਮੱਝਾਂ ਚਾਰਨਾ, ਸੱਪ ਦੀ ਛਾਂ ਕਰਨਾ, ਬੇਈ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਆਦਿ ਸਾਖੀਆਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣ ਕੇ ਵੀ ਗੀਤ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਮਕਤਾਰੀ ਅਤੇ ਦੈਵੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ। ‘ਤੇਰਾ ਤੇਰਾ ਤੋਲਦਾ’ (ਸਰੂਪ ਸਿੰਘ ਸਰੂਪ), ‘ਵੀਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਜ਼’ (ਹਿੰਮਤ ਸੰਧੂ), ‘ਤੱਕੜੀ ਨਾਨਕ ਦੀ’ (ਕੰਵਰ ਗਰੇਵਾਲ), ‘ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਝਾਂ ਚਾਰਦਾ’ (ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ), ‘ਬਾਬਾ ਮੱਝੀਆਂ ਚਰਾਉਂਦਾ ਦਿਸਦਾ ਏ’ (ਦਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ) ਆਦਿ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਖੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੀਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਮੱਝੀਆਂ ਚਰਾਉਂਦਾ ਦਿਸਦਾ ਏ ਪਾਣੀ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਉਂਦਾ ਦਿਸਦਾ ਏ ਹੱਟ ਹੱਕ ਦੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਦਿਸਦਾ ਏ ਨਾਲ਼ੇ ਲੰਗਰ ਛਕਾਉਂਦਾ ਦਿਸਦਾ ਏ (ਦਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ) ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭੈਣ ਨਾਨਕੀ ਦੀ ਨਾਨਕ ਵੀਰ ਪ੍ਰਤੀ ਮੁਹੱਬਤ ਨੂੰ ਵੀ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭੈਣ ਨਾਨਕੀ ਦਾ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ, ਨਾਨਕ ਵੀਰ ਦਾ ਆਪ ਨਾਮਕਰਣ ਕਰਨ, ਨਾਨਕ ਵੀਰ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਘੋੜੀ ਗਾਉਣ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀਆਂ ਤੇ ਗਏ ਨਾਨਕ ਦੇ ਵਿਯੋਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦਿਆਂ ਮੁੜ ਘਰ ਨੂੰ ਫੇਰਾ ਪਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭੈਣ ਨਾਨਕੀ ਕਹੇ ਵੀਰ ਦਾ ਨਾਨਕ ਰੱਖਣਾ ਨਾਂ (ਵੀਤ ਬਲਜੀਤ) ਮੇਰੇ ਵੀਰਾ, ਸ਼ਾਹੀ ਫ਼ਕੀਰਾ, ਨਾਨਕ ਵੀਰਾ ਵੇ ਕਦੀ ਤੇ ਫੇਰਾ ਪਾ (ਯਮਲਾ ਜੱਟ) ਭੈਣ ਨਾਨਕੀ ਦਾ ਵੀਰ, ਤਨ ਮਨ ਦਾ ਫ਼ਕੀਰ (ਦਲਜੀਤ ਦਸਾਂਝ)
ਲਾੜਾ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੱਝਾਂ ਚਰਾਉਂਦਾ ਏ ਸੁਣਿਆ ਉਲਾਂਭੇ ਬੜੇ ਘਰ ਨੂੰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਏ ਇਹ ਗੱਲ ਫੱਬਦੀ ਨਈਂ.. (ਨਰਿੰਦਰ ਬੀਬਾ)
ਏਸ ਲਾੜੇ ਦੀ ਕੀ ਮੈਂ ਸਿਫ਼ਤ ਸੁਣਾਵਾਂ ਨੀ ਸੱਪ ਖੜੋਤੇ ਇਹ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਨੇ ਛਾਵਾਂ ਨੀ ਬੂਹੇ ’ਚ ਤੇਲ ਚੁਆਓ, ਨੀ ਕੁੜੀਓ ਗੀਤ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਗਾਓ (ਰਣਬੀਰ ਸਿੰਘ)
ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਰਹਿਮਤ ਭਰਿਆ ਹੱਥ ਰੱਖਣ ਦੀ ਅਰਜੋਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ‘ਪਿੱਠ ਨਾ ਲੱਗਣ ਦਈਂ ਮੇਰੀ, ਧਨ ਮੇਰੇ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਜੀ’(ਦਲਜੀਤ ਚਹਿਲ), ਰੱਬਾ ਐਨੀ ਵੀ ਅਮੀਰ ਨਾ ਦੇਈਂ (ਆਰ.ਨੇਤ), ਨਾਮ ਖੁਮਾਰੀ ਨਾਨਕਾ (ਸੁਰਜੀਤ ਭੁੱਲਰ), ‘ਦਾਲ ਫੁੱਲਕਾ’ (ਸਿਮਰ ਗਿੱਲ),’ਮਿਹਰ ਰੱਖੀਂ’ (ਪ੍ਰੀਤ ਹਰਪਾਲ) ਆਦਿ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਰੱਖੀਂ, ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਈਂ, ਹੰਕਾਰ ਨਾ ਆਵੇ, ਦਾਲ ਰੋਟੀ ਦਿੰਦਾ ਰਹੀਂ, ਆਦਿ ਅਰਦਾਸਾਂ ਨੂੰ ਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਸਭਨਾ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਰੱਖੀਂ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਰੱਖੀਂ (ਪ੍ਰੀਤ ਹਰਪਾਲ)
ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਨਾਲ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਖੁੱਸ ਜਾਣ ਦਾ ਝੋਰਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲੇ ਦੇ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ ਇਸ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਾ ਕਾਰਨ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਝੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਸੰਗਤਾਂ ਦਾ ਨਨਕਾਣੇ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਜਾਣ ਦੇ ਦਰਦ, ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦਾ ਚਾਅ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵੇਖਣ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵੇਖਣ ਦੀ ਰੀਝ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਵੀ ਗੀਤ ਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਸਾਥੋਂ ਬਾਬਾ ਖੋਹ ਲਿਆ ਤੇਰਾ ਨਨਕਾਣਾ (ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ) ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦਾ ਦੁੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਛੜੇ ਨਨਕਾਣੇ ਦਾ (ਮਨਮੋਹਨ ਵਾਰਿਸ) ਮੇਰੇ ਨੈਣ ਤਰਸਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ ਨਨਕਾਣਾ ਵੇਖਣ ਨੂੰ (ਸੁਰਜੀਤ ਭੁੱਲਰ) ਸਾਨੂੰ ਨਨਕਾਣ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦ ਅੰਮ੍ਰਿਸਰ ਦਿਖਲਾਵੇਂਗਾ (ਮਿਸ ਪੂਜਾ)
ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਬਾਬਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਧਾਰਮਿਕ ਨਿਘਾਰ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਭੁਲਾਉਣਾ ਦਾ ਖਦਸਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਦੇ ਇਸ ਚਰਚਿਤ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਅਜੋਕੇ ਭੇਖੀ ਬਾਬਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾਉਂਦਿਆਂ ਇਹ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਤੇ ਸੱਤਾ ਦੀ ਰਲਗੱਡਤਾ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵੱਲ ਉਹ ‘ਲਾਲ ਬੱਤੀ’ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਰਤ ਕੇ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਸੀ ਜੀਹਨੇ ਤੁਰ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਗਾਹ ਤੀ ਇੱਕ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਬਾਬੇ ਨੇ ਬੱਤੀ ਲਾਲ ਗੱਡੀ ਤੇ ਲਾ ਤੀ
ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੀਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬਾਣੀ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਰਚਿਤ ਸਮਕਾਲੀ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਈਏ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਬਾਰੇ ਰਚਿਤ ਪਹਿਲੀ ਪੋਥੀ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਹੈ। “ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪੋਥੀ ਦਾ ਰਚਨਾਕਾਰ ਸੇਵਾਦਾਸ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਇਲਾਕਾ ਲਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਦੀ ਲਹਿੰਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ 1588 ਈ. ਦੇ ਕਰੀਬ ਰਚੀ ਗਈ। ” ਭਾਵ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਜੋਤੀ- ਜੋਤ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬ 49 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਲਿਈ ਗਈ। ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਬਾਰੇ ਰਚਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਮਕਾਲ ਦੀ ਥਾਂ ਅਤੀਤਮੁਖੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ (ਜਨਮ ਸਾਖੀਆਂ, ਸ਼ਬਦ-ਕੀਰਤਨ, ਨਾਵਲ, ਕਹਾਣੀਆਂ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਗੀਤ ਆਦਿ) ਲੇਖਕ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰਜਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਧਾਰਨਾਵਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਆਸਥਾ, ਭਾਵੁਕਤਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦੇ ਬਿੰਬ ਨੂੰ ਸਿਰਜਿਆ ਅਤੇ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਬਿੰਬ ਦੀ ਨਿਰਮਾਣਕਾਰੀ ਸੰਬੰਧੀ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। “ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਲੋਕ-ਮਨ ਉਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਸੀਅਤ ਦੈਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਘੜੀ ਹੈ। ਘਟਨਾ-ਵਰਣਨ ਵੇਲੇ ਕਰਾਮਾਤਾਂ, ਅਲੌਕਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਫਲਸਰੂਪ ਯਥਾਰਥ ਭੂਮੀ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਕਵੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ-ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਕਈਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਿਥੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਆਧਾਰ ਖੁਰਿਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਤੱਤ੍ਵ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਵੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸਰੂਪ ਦੀ ਥਾਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਚਿਤਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਹੈ।” ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ‘ਐਵੇਂ ਨੀ ਦੁਨੀਆ ਪੂਜਦੀ ਬਾਬਾ ਤੇਰੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ’, ‘ਇੱਕ ਮਸਤਾਨਾ ਜੋਗੀ’, ‘ਸਿਰਜਣਹਾਰਾ’, ‘ਆਈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕਾ’, ‘ਆਰ ਨਾਨਕ ਪਾਰ ਨਾਨਕ’ ਆਦਿ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਿਆ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਬਿੰਬ ਸਿੱਖ ਧਰਮ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਨਾਨਕ ਬਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਉਭਰਦੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਬਿੰਬ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਪਰਿਤ ਹੈ। “ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਰਚਿਤ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ੴ ਸਤਿਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ,ਹੈ। ਉਹ ਅਕਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੂਨੀ ਹੈ: ਭਾਵ ਉਹ ਸਮੇਂ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਹੈ, ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਜੂਨੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਚਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।” ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਏ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੂਜਣਾ ਨਾਨਕ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਖਿਲ਼ਾਫ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਮਨੁੱਖੀ ਜੂਨੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਤਾਂ ਨਾਨਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੋਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡਾ ਨੂੰ ਨਿਰਾਅਰਥਕ ਸਿੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸੇ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸਤਾਨਾ ਜੋਗੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦੇਣਾ ਵਿਚਾਰ ਵੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਚਾਰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਲਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਵਾਂ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਾਰ ਉਤਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾ ਯਦਾ ਹੀ ਧਰਮਸੈ ਗ੍ਰਾਮਿਣ ਭਵਤੀ ਭਾਰਤਾ ਅਭਯੁਧਾ ਨਾਮ ਅ ਧਰਮਸੈ ਤਦਾਤਮਾ ਨਾਮ ਸ੍ਰਿਜਾਮੈ ਹਮ11
''ਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਸੱਚੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇਖਣੀ ਹੋਵੇ ਤਦ ਭਾਗਵਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗੀਤਾ ਵਿੱਚ ਲੱਭਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਵੇਂ ਹੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਤਸਵੀਰ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਢੂੰਡਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।” ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਬਾਰੇ ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਕਲਪਨਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਬਿੰਬ ਨੂੰ ਹੀ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਲੋਕਾਈ ਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਸਮਝਣ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮਿੱਥਿਹਾਸਕ ਅੰਸ ਵੀ ਜੁੜ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਬਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ, ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ, ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਬਿੰਬ ਨੂੰ ਉਘਾੜਨ ਦਾ ਯਤਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫ਼ਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਬਿੰਬ ਨੂੰ ਬਨਾਉਟੀ ਬਿੰਬ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਨਾਨਕ ਦੀ ਅਸਲੀ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਰਨਾ ਅਸਲੀ ਨਾਨਕ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਧਰ ਸਕਦੇ, ਮੁਾਫ਼ ਕਰਨਾ13
ਅੰਤਿਕਾ
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਕਹਾਣੀਆਂ, ਚਮਤਕਾਰ, ਉਪਦੇਸ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਅਕਸ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਬਾਣੀ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਗੀਤ ਸਿਰਜਣਾ ਦੀ ਅਧਾਰ ਸਮੱਗਰੀ ਜਨਮ-ਸਾਖੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਮੌਖਿਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ। ਭਾਵ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਬਿੰਬ ਵੀ ਮੂਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਗੌਣ ਸਰੋਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਗੀਤ ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ, ਬਿੰਬ ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਤਤਾ ਆਦਿ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਾਲੀ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਨਕ ਦੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਰਚਿਤ ਬਿੰਬ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਗੋਂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਜੋ ਬਿੰਬ ਸਮੂਹ ਲੋਕਾਈ ਦੇ ਅਵਚੇਤਨ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਸਦੀ ਭਾਵੁਕ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਮੂਲਕ ਨਿਰਮਾਣਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਅਸਲ ਬਿੰਬ ਤੋਂ ਵਿਪਰਿਤ ਹੈ।
ਗੀਤ ਸੂਚੀ
(ਉੁਪਰੋਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੀਤ ਨੂੰ ਯੂ-ਟਿਊਬ ਤੇ ਗਾਇਕ ਤੇ ਗੀਤ ਦਾ ਨਾਮ ਭਰ ਕੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ
ਈਸ਼ਾ ਕੋਪੀਕਰ
ਈਸ਼ਾ ਕੋਪੀਕਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Isha Koppikar; ਜਨਮ 19 ਸਤੰਬਰ 1976) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਤੇਲਗੂ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਕੋਪੀਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਮਹਿਮ, ਬੰਬਈ (ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਂਕਣੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਰਾਮਨਰਾਇਣ ਰੂਈਆ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਗੌਤਮ ਰਾਜਧਿਆਕਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਫੋਟੋਸ਼ੂਟ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਸ਼ੂਟ ਨੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਰੀਅਲ, ਰੇਕਸੋਨਾ, ਕੈਮੇ, ਟਿਪਸ ਐਂਡ ਟੋਜ਼ ਅਤੇ ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਲਈ। ਕੋਪੀਕਰ ਨੇ 1995 ਦੇ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਮਿਸ ਟੈਲੇਂਟ ਦਾ ਤਾਜ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ 1997 ਵਿੱਚ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ "W/o_V._Vara_Prasad" ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਦਿੱਖ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
right|thumb|200x200px| ਈਸ਼ਾ ਕੋਪੀਕਰ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ 'ਤੇ ਟਿੰਮੀ ਨਾਰੰਗ ਨਾਲ ਉਸ ਕੋਲ ਤਾਈਕਵਾਂਡੋ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਬੈਲਟ ਹੈ।
ਅੰਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੀ ਸਪੈਲਿੰਗ ਬਦਲੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਈਸ਼ਾ ਕੋਪੀਕਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਾ ਕੋਪੀਕਰ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 2015 ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੇ ਮੂਲ ਸਪੈਲਿੰਗ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਲੀਨਾ ਮੋਗਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਜ਼ਿੰਟਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਟਲ ਮਾਲਕ ਟਿੰਮੀ ਨਾਰੰਗ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ 29 ਨਵੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਜੁਲਾਈ 2014 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਧੀ ਰਿਆਨਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ
ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਸਫ਼ (ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ)
ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਸਫ਼ ( ਸਿੰਧੀ : استاد محمد يوسف ) (20 ਜਨਵਰੀ, 1940 – 14 ਫਰਵਰੀ, 1997) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਸੀ।
ਬਚਪਨ
ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਸਫ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁਹੱਲਾ ਦੀਨ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ, ਟਿਊਨ ਨੰਬਰ ਤਲਾਊ, ਟਾਂਡੋ ਤਾਇਬ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਸਿੰਧ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਲੌਂਗ ਫਕੀਰ ਮਗਨਹਰ ਇੱਕ ਢੋਲਕ ਨਵਾਜ਼ (ਡਰੱਮ ਬੀਟਰ) ਅਤੇ ਸ਼ਰਨਾਈ (ਜਾਂ ਸ਼ਹਨਾਈ) ਵਾਦਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਢੋਲਕ ਵਜਾਉਂਦੇ ਸਨ।  ਸੁਧਾਰ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਹਾਜੀ ਸੇਠ ਕਮਾਲੂਦੀਨ ਸਕੂਲ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੇ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਜਮਾਤਾਂ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਬੀਬੋ ਖਾਨ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਟਾਂਡੋ ਆਦਮ ਖਾਂ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕ ਮੰਜ਼ੂਰ ਅਲੀ ਖਾਨ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ। ਕਰੀਬ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਉਸ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ।
1951 ਵਿੱਚ, ਲਿਆਕਤ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ (ਹੁਣ ਲਿਆਕਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਐਂਡ ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ) ਜਮਸ਼ੋਰੋ ਵਿਖੇ ਨਵੇਂ ਗਾਇਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਅਲੀ ਮੁਹੰਮਦ ਰਸ਼ੀਦੀ ਸਨ। ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਸਫ਼ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸਗੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਵਧਾਇਆ। ਫਿਰ, ਉਸਨੇ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1955 ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਚਲੇ ਗਏ।
ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਕਰੀਅਰ
ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਸਿੰਧੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਸ਼ਹਿਰੋ ਫਿਰੋਜ਼ ਸੀ ਜੋ 18 ਅਕਤੂਬਰ 1968 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।ਇਹ ਫਿਲਮ ਸ਼ੇਖ ਹਸਨ ਦੁਆਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਲੇਅ ਬੈਕ ਗੀਤ "ਰਾਹਤ ਮਿਲਾਏ ਥੀ ਦਰਦ ਮੇਂ, ਮਨ ਪਿਆਰੇ ਤਨ ਸਦਕੇ" ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੰਧੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਡਮ ਨੂਰ ਜਹਾਂ, ਆਬਿਦਾ ਪਰਵੀਨ, ਰੂਨਾ ਲੈਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਗਾਇਆ।
ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ, ਸੱਚਲ ਸਰਮਸਤ, ਮਿਸਰੀ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਦੇ ਹੋਰ ਸੂਫੀ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਗਾਈਆਂ। ਉਸਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਜਰਮਨੀ, ਬੈਲਜੀਅਮ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਸਫ਼ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੰਧੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਰਾਇਕੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਇਆ।
ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਸਫ ਨੂੰ ਦੋ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਅਵਾਰਡ, ਚਾਰ ਸ਼ਾਹ ਲਤੀਫ ਅਵਾਰਡ, ਚਾਰ ਕਲੰਦਰ ਸ਼ਹਾਜ਼ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਚਲ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲੇ।
ਮੋਰਟੀ ਡਾਇਮੰਡ
ਮੋਰਟੀ ਡਾਇਮੰਡ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਕਲਾਕਾਰ, ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 14 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਡਾਇਮੰਡ ਨੇ ਤਿੰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਡਾਇਮੰਡ ਨੂੰ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੇ ਵਿਖੇ 2012-2013 ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ 'ਤੇ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਜ਼ਮੀਂਦਾਰ (ਅਖ਼ਬਾਰ)
ਜ਼ਮੀਂਦਾਰ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਿਮ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੰਪਾਦਕ ਮੌਲਾਨਾ ਜ਼ਫਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ (1873 – 27 ਨਵੰਬਰ 1956) ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਕਵੀ, ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ, ਲੇਖਕ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਸਮਰਥਕ ਸੀ।
ਮੋਰਟੀ ਡਾਇਮੰਡ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੇਖਕ
ਏਕਤਾ ਮੰਚ
ਏਕਤਾ ਮੰਚ ('ਏਕਤਾ ਮੰਚ') ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਗਠਜੋੜ ਹੈ। ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ, 2014 ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਪ੍ਰੈਲ 2014 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਹੇਲਦੇਵ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ, ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਦਲ, ਜਨਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਜਨ ਅਧਿਕਾਰ ਮੰਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸੁਹੇਲਦੇਵ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਨੇਤਾ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਾਜਭਰ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਕਨਵੀਨਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਮੀਂਦਾਰ (ਅਖ਼ਬਾਰ)
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ 1920, 1930 ਅਤੇ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ, ਮੁਸਲਿਮ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪੱਤਰ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਜ਼ਫਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਨਾਮ “ਬਾਬਾ ਏ ਸਹਾਫਤ” (“ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਪਿਤਾ”) ਹੈ। ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਸੀ ਅਤੇ 1947 ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਥੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਪਰ ਇਹ ਛਪਣਾ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉਰਦੂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ (ਜਗਜੀਵਨ)
ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ (ਜਗਜੀਵਨ) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਸੀ। ਇਹ ਅਗਸਤ 1981 ਵਿੱਚ, ਜਗਜੀਵਨ ਰਾਮ ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ (ਉਰਸ) ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ (ਯੂ) ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਾਰਟੀ ਨੇਤਾ ਦੇਵਰਾਜ ਉਰਸ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ (ਯੂ) ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਪਰ 1986 ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼ਹੀਦ ਗੰਜ ਸਿੰਘ ਸਿੰਘਣੀਆਂ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼ਹੀਦ ਗੰਜ ਸਿੰਘ ਸਿੰਘਣੀਆਂ, ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨੌਲੱਖਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ 100,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੰਘਾਂ ਸਿੰਘਣੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।   ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼ਹੀਦ ਗੰਜ ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੰਘ ਸਿੰਘਣੀਆਂ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਨ। ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਇਸ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ 14 ਜੂਨ 1738 ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਸਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਏਰ ਲਿਗਸ
ਏਰ ਲਿਗਸ ਗਰੁੱਪ ਪੀ ਲੈ ਸੀ ਆਇਰਲੈਡ ਦੇ ਕੌਮੀ/ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਰੀਅਰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ. ਇਹ ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਏਅਰਬੱਸ ਫਲੀਟ ਦਾ ਇਸਤਮਾਲ ਯੂਰਪ,ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ,ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਉਡਾਨ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਇਰਲੈਡ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮੌਜੂਦ ਏਅਰਲਾਇਨ ਹੈ,ਅਤੇ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀ ਚੋਣ ਵਿਰੋਧੀ ਰਿਯਾਨ ਏਅਰ ਬਾਅਦ,ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ। ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਡਬ੍ਲਿਨ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ,ਡਬ੍ਲਿਨ,ਆਇਰਲੈਡਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ.
1936 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਏਰ ਲਿਗਸ, ਜੋ ਕਿ ਵਨ ਵਰਲਡ ਏਅਰਲਾਈਨ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਸਦੱਸ ਹੈ, ਇਹ ਗਠਜੋਡ ਇਸ ਨੇ ਮਾਰਚ 2007 ਨੂੰ 31 ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਦ ਇਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਠਜੋੜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਏਅਰਲਾਈਨ ਵਨ ਵਰਲਡ, ਸਟਾਰ ਅਲਾਇੰਸ ਅਤੇ ਸਕਾਈ ਟੀਮ ਮੈਬਰਜ ਨਾਲ ਕੋਡ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਏਹਤਿਆਦ ਏਅਰਵੇਜ, ਜੈਟ ਵਿਉ ਏਅਰਵੇਜ ਅਤੇ ਯੁਨਾਇਟੀਡ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨਾਲ ਇੰਟਰ ਲਾਇਨ ਸਮਝੌਤੇ ਹਨ। ਏਰ ਲਿਗਸ ਇੱਕ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮਾਡਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਯੂਰਪੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਉੱਤਰੀ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸੇਵਾ, ਟਰਾਨਸਲੇਟਗ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਦੋ - ਕਲਾਸ ਤੱਕ ' ਤੇ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਰਤ ਕਿਰਾਏ ਸੇਵਾ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰਿਯਾਨ ਏਅਰ ਦਾ ਏਰ ਲਿਗਸ ਸਟਾਕ ਦੇ 29 % ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਲਕ ਹੈ ਅਤੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ 25 % ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿਸੇਦਾਰ ਹੈ. ਪਹਿਲਾ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ 85 % ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਡਰ ਸੀ, ਫਿਰ 2 ਅਕਤੂਬਰ 2006 ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਡਬ੍ਲਿਨ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਦਾ ਫਲੋਟ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ. ਏਰ ਲਿਗਸ ਲਿਮਟਿਡ, ਏਰ ਲਿਗਸ ਬਿਚੀਅ ਲਿਮਟਿਡ, ਏਰ ਲਿਗਸ (ਆਇਰਲੈਡ) ਅਤੇ ਦਿਰਿਨਾਰ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਰੁੱਪ ਕੰਪਨੀਆ ਸਨ ਜੋਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰਾ ਸਟੇਟ ਮਲਕੀਅਤ ਸਨ.
ਏਰ ਲਿਗਸ ਨੇ 26 ਮਾਰਚ ਉੱਤੇ 2011 ' ਚ ਇਸ ਦੇ 75 ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਈ. 26 ਮਈ 2015 ਉੱਤੇ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਤਾਜ਼ਾ ਜਹਾਜ਼ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ 1960 ਲਿਵਰੀ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਰਦੀ ਚੁਣ ਕੇ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ. 26 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ, ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਸੰਭਵ ਆ ਏ ਜੀ ਟੇਕਅੋਵਰ ਲਈ ਆਇਰਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ 25 % ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵੇਚਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ. ਰਿਯਾਨ ਏਅਰ ਨੇ 30 % ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਾਦ ਵਿੱਚ 10 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਪ੍ਰਤੀ € 2.55 ਲਈ ਤੇ IAG ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਾ
ਏਰ ਲਿਗਸ 15 ਅਪਰੈਲ1936 ਨੂੰ £100000 ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੀਨ ਹੇ ਹੁਆਦਹੇਗ ਸੀ। ਏਰ ਲਿਗਸ ਬ੍ਲੈਕਪੂਲ ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਕੋਸਟ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਲਈ ਪੈਸੇ ਉਪਲਬਦ ਕਰਾਏ ਅਤੇ ਏਰ ਲਿਗਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਝੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ “ਆਇਰਸ਼ ਸੀਈ ਏਅਰਵੇਜ” ਹੇਠ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਏਰ ਲਿਗਸ ਟਿਉਰਾਨਟਾ 22 ਮਈ 1936 ਨੂੰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਤੌਰ ' ਤੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਏਰ ਲਿਗਸ, ਆਇਰਸ ਸ਼ਬਦ Aer Loingeas ਦਾ ਅੰਗਰੇਜੀ ਨਾਮ ਹੈ, ਫਲੀਟ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਏਅਰ ਫਲੀਟ. ਇਹ ਨਾਮ ਰਿਚਰਡ ਐਫ ਉ ਕਾਨਰਨਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੋ, ਕਾਉਟੀ ਕਾਰ੍ਕ ਦੇ ਸਰਵੇਅਰ ਸੀ ਅਤੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ.
ਐਸਤਰੀਓਨ ਦਾ ਘਰ
"ਐਸਤਰੀਓਨ ਦਾ ਘਰ" (ਮੂਲ ਸਪੇਨੀ ਸਿਰਲੇਖ: "La casa de Asterión") ਅਰਜਨਟੀਨੀ ਲੇਖਕ ਹੋਰਹੇ ਲੂਈਸ ਬੋਰਹੇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਾਲਪਨਿਕ ਅਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਈ 1947 ਵਿੱਚ ਲੋਸ ਐਨੇਲਸ ਡੀ ਬਿਊਨੋ ਏਰਸ ਵਿੱਚ ਛਾਪੀ ਗਈ। ਇਹ 1949 ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਅਲ ਅਲੈਫ਼ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਛਾਪੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹੋਰਖ਼ੇਸ ਦੀ ਦੂਜੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਸਾਹਿਤਕ ਤਜਰਬਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਯੂਨਾਨੀ ਦੇਵਮਾਲਾ ਨੂੰ ਕਿਰੀਟ ਦੇ ਮਿਨੋਤੋਰ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਲਾਟ ਦਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ
ਕਹਾਣੀ ਐਸਤਰੀਓਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਮਨਬਚਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਕੁਝ ਅਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਦਾਅਵਿਆਂ - ਕਿ ਉਹ ਘਮੰਡੀ, ਜਾਂ ਮਾਨਵਦੋਖੀ ਜਾਂ ਪਾਗਲ ਹੈ - ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਝੂਠ ਹਨ। ਐਸਤਰੀਓਨ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਾਲਾਬੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਲਿਆਰੇ ਅਤੇ ਕਮਰੇ, ਪੂਲ ਅਤੇ ਵਿਹੜੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਆਮ ਲੋਕ ਇੰਨੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਖ਼ੂਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਪਛਾਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ (ਆਖ਼ਰ ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਣੀ ਦਾ ਜਾਇਆ ਹੈ)। ਐਸਤਰੀਓਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਕਾਰੀਡੋਰ ਵਿੱਚ ਦੌੜਨ ਰਾਹੀਂ; ਸੌਣ ਦਾ ਸਵਾਂਗ ਰਚਾ ਕੇ; ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਇਹ ਨਾਟਕ ਕਰਕੇ ਕਿ "ਦੂਜਾ ਐਸਤਰੀਓਨ" ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਲਵਾਉਂਦਾ  ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੋਰਹੇ ਲੂਈਸ ਬੋਰਹੇਸ ਦੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਅੰਜੁਲੀ
ਨਮੂਨਾ
ਬਿਰਖੈ ਹੇਠਿ ਸਭਿ ਜੰਤ ਇਕਠੇ ॥
ਇਕਿ ਤਤੇ ਇਕਿ ਬੋਲਨਿ ਮਿਠੇ ॥
ਅਸਤੁ ਉਦੋਤੁ ਭਇਆ ਉਠਿ ਚਲੇ ਜਿਉ ਜਿਉ ਅਉਧ ਵਿਹਾਣੀਆ ॥1॥
ਡਾ. ਦਲਜੀਤ ਕੌਰ (ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ )
'''ਡਾ. ਦਲਜੀਤ ਕੌਰ''' (8 -02-1950 ਤੋਂ 4-10-2019) ਇੱਕ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਅਤੇ ਲਘੂ ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਤੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ । ਉਹਨਾ ਨੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ 1999 ਵਿੱਚ ਮਨਾਏ ਗਏ 300 ਸਾਲਾ ਖਾਲਸਾ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਿੱਖ ਕਲਾ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੀ ਪਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਈ ਬਤੌਰ ਨਿਗਰਾਨ ਜ਼ਿਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਕਲਾ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਅੰਜੁਲੀ
ਨਮੂਨਾ
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੂ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਰਚਿਤ ਅੰਜੁਲੀ ਦੇ ਇਸ ਬੰਦ ਨੂੰ ਨਮੂਨੇ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਦਲਜੀਤ ਕੌਰ (ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ )
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਅੰਜੁਲੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ
ਸਰ ਚਿਨੁਭਾਈ ਮਾਧੋਲਾਲ ਰਣਛੋਦਲਾਲ
ਸਰ ਚਿਨੂਭਾਈ ਮਾਧੋਵਾਲ ਰਣਛੋਦਲਾਲ, ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਦਾ ਤੀਜਾ ਬੈਰੋਨੇਟ, (25 ਜੁਲਾਈ 1929 - 3 ਸਤੰਬਰ 2006) ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰ ਉਦਯਾਨ ਚਿੰਨੂਭਾਈ ਬੈਰੋਨੇਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਰਨਛੋਰਲਾਲ ਬੈਰੋਨੈਟਸ ਵਿਚੋਂ ਤੀਜਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਪੋਰਟਸਮੈਨ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਹੋਮ ਗਾਰਡਜ਼ ਦਾ ਕਮਾਂਡੈਂਟ ਜਨਰਲ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ
ਉਦਯਾਨ ਚਿਨੂਭਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਰੁਨਚੋਰਲਲ ਬੈਰੋਨੈੱਟਸ ਦੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਨਾਮਵਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਰ ਗਿਰਜਾਪ੍ਰਸਾਦ ਚੀਨੂਭਾਈ ਮਾਧਵ ਲਾਲ ਰਣਛੋਦਲਲ, ਦੂਜਾ ਬੈਰੋਨੇਟ ਅਤੇ ਲੇਡੀ ਤਨੂਮਤੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਬੰਬੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮਿੱਲ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1953 ਵਿੱਚ ਮੁਨੇਰਾ (ਮੁਨੀਰਾ ਖੋਦਾਦ ਫੋਜ਼ਦਾਰ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੇ ਸਮੇਤ ਕਈ ਮੁੱਦੇ ਸਨ।
ਕਾਰੋਬਾਰੀ
ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਰ ਗਿਰਜਾਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕੀਅਤ ਵਾਲੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਸੰਭਾਲ ਲਈਆਂ।ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਡਿਵੈਲਪਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਾਮ ਕਮਾਇਆ।
ਖਿਡਾਰੀ
ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ੌਕੀਨ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ 1961 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਿਸਟਲ ਰਿਵਾਲਵਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ 14 ਸਾਲ ਇਸ ਖਿਤਾਬ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ 1974 ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ ਗੈਰ-ਵਰਜਿਤ ਬੋਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੋਰ ਸੈਕਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਸਰਗਰਮ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਸਪੋਰਟਸ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਸਟੇਟ ਰਾਈਫਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 1972 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ 1952 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸੰਯੁਕਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਕਮਾਂਡੈਂਟ, ਹੋਮ ਗਾਰਡਜ਼
ਜਦੋਂ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਗਠਨ 1960 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੰਬੇ ਰਾਜ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਨ, ਨੇ ਉਦਿਆਨ ਚਿਨੂਭਾਈ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਹੋਮ ਗਾਰਡਜ, ਇੱਕ ਸਵੈਇੱਛਕ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਕਮਾਂਡੈਂਟ ਜਨਰਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 28 ਸਾਲ ਸਵੈਇੱਛੁਕ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਹੋਮ ਗਾਰਡਜ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1960 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਸਮੇਂ 6000 ਸੀ, 1987 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਧ ਕੇ 42000 ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਅਨਮੋਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ, ਖ਼ਾਸਕਰ 1962 ਦੇ ਚੀਨੀ ਹਮਲੇ ਸਮੇਂ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ 1965 ਅਤੇ 1971 ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ, ਮੋਰਵੀ ਡੈਮ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ, ਬਿਪਤਾ ਅਤੇ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ।  ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੂੰ ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦਾ ਵਾਧੂ ਚਾਰਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹੋਮ ਗਾਰਡਜ਼ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵੈ-ਇੱਛੁਕ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਬੈਰੋਨੇਟ
1990 ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸਰ ਗਿਰਜਾਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਦਾ ਤੀਜਾ ਬੈਰੋਨੇਟ ਸਰ ਚਿਨੂਭਾਈ ਮਾਧੋਵਾਲ ਰਣਛੋਦਲਾਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਦਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਪਰਉਪਕਾਰੀ
ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਗੁਜਰਾਤ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਜੁਬਲੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਪੰਜਾਬ ਆਰਟੀਓ ਕੋਡ
PB01 - CHANDIGARH
PB02- Amritsar
PB03- Bathinda
PB04- Faridkot
PB05- Ferozepur
PB06- Gurdaspur
PB07- Hoshiarpur
PB08- Jalandhar
PB09- Kapurthala
PB10- Ludhiana
PB11- Patiala
PB12- Ropar
PB13- Sangrur
PB14- Ajnala
PB15- Abohar
PB16- Anandpur Sahib
PB17- Baba Bakala
PB19- Barnala
PB21- Dasuya
PB23- Fatehgarh Sahib
PB24- Garhsahnkar
PB25- Jagraon
PB26- Khanna
PB27- Kharar
PB28- Malerkotla
PB29- Moga
PB30- Muktsar
PB31- Mansa
PB32- SBS Nagar
PB33- Nakodar
PB34- Nabha
PB35- Pathankot
PB36- Phagwara
PB37- Phillaur
PB38- Patti
PB39- Rajpura
PB40- Rampura Phul
PB41- Sultanpur Lodhi
PB42- Samana
PB43- Samrala
PB44- Sunam
PB45- Talwandi Sabo
PB46- Taran Taran
PB47- Zira
PB48- Amloh
PB49- Khamano
PB50- Budhlada
PB51- Sardulgarh
PB52- Bassi
PB53- Malout
PB54- Mukerian
PB55- Payal
PB56- Raikot
PB57- Bholath
PB58- Dera Baba Nanak
PB59- Dhuri
PB60- Gidderbaha
PB61- Jalalabad
PB62- Jaitu
PB63- Khadoor Sahib
PB64- Moonak
PB65- SAS Nagar
PB66- Nihal Singh Wala
PB69- Baghapurana
PB70- Derabassi
PB71- Chamkaur Sahib
PB72- Patran
PB74- Nangal
PB75- Office Lehra
PB76- Dharamkot
PB77- Guru Harsahai
PB78- Banga
PB79- Kotkapura
PB80- Maur Mandi
PB81- Majitha
PB82- Ahmadgarh
PB84- Bhawanigarh
PB85- Kalanour
PB86- Dirba
PB87- Office Morinda
PB89- Amritsar-2
PB90- Jalandhar-2(Kartarpur)
PB91- Ludhiana East
PB92- Amargarh
PB99- Dinanagar
ਕੌਸਰ ਚਾਂਦਪੁਰੀ
ਕੌਸਰ ਚਾਂਦਪੁਰੀ (8 ਅਗਸਤ 1900 – 13 ਜੂਨ 1990) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨਾਨੀ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ
ਕੌਸਰ ਚਾਂਦਪੁਰੀ ਨੇ ਸਤਾਰਾਂ ਨਾਵਲ, ਚੌਦਾਂ ਲਘੂ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗ ਦੀਆਂ ਛੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਹ ਉਰਦੂ ਵਾਰਤਕ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1900 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1990
ਸਹੀ ਸ਼ਬਦ (ਕਿਤਾਬ)
ਸਹੀ ਸ਼ਬਦ ( सही शब्द  ) 1995 ਦਾ ਨੇਪਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਥੀਸੌਰਸ ਕੋਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਫਾਦਰ ਵਿਲੀਅਮ ਬੋਰਕੇ ਐਸ.ਜੇ. ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਪਕ ਨੇਪਾਲੀ ਥੀਸੌਰਸ ਹੈ। ਇਹ 1995 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਮਦਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, 2051 ਬੀ.ਐਸ. ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਸਰਵਉੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।
ਲੇਖਕ ਬਾਰੇ
ਫਾਦਰ ਵਿਲੀਅਮ ਬੋਰਕੇ ਐਸ.ਜੇ. ਦਾ ਜਨਮ ਮਈ 28, 1925 ਨੂੰ ਹੈਲੀਫੈਕਸ, ਨੋਵਾ ਸਕੋਸ਼ੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 1954 ਵਿੱਚ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ 1981 ਤੋਂ 1990 ਤੱਕ ਸੇਂਟ ਰੌਬਰਟ ਸਕੂਲ, ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਲਈ ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਨੇਪਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਾਈਬਲ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਹਾਵਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ' ਪ੍ਰੋਵਰਬਸ ਫਾਰ ਟੂਡੇ ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 29 ਨਵੰਬਰ, 2019 ਨੂੰ 94 ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋਈ ਸੀ।
ਇਨਾਮ
ਕਿਤਾਬ ਨੇ ਮਦਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਰ ਸਾਲ ਮਦਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਗੁਥੀ ਦੁਆਰਾ ਨੇਪਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਵੀਨਸ ਦੀ ਪੱਟੀ
thumb| ਵੀਨਸ ਦੀ ਪੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ [[ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ|ਪੂਰਾ ਚੰਦਰਮਾ। ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪੂਰਾ ਚੰਦਰਮਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ ਕੈਮਰੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।]] thumb| ਵੀਨਸ ਦੀ ਪੱਟੀ 42,000 ਫੁੱਟ (13,000 ਮੀਟਰ) ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰ ਦੀ ਪੱਟੀ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੀਨਸ ਦੀ ਕਮਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਐਂਟੀ-ਟਵਾਈ-ਲਾਈਟ ਆਰਕ, ਜਾਂ ਐਂਟੀ-ਟਵਾਈ-ਲਾਈਟ ) ਇੱਕ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿਵਲ ਸੰਧਿਆ ਦੌਰਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਗੁਲਾਬੀ ਚਮਕ ਹੈ ਜੋ ਦਰਸ਼ਕ ਨੂੰ ਘੇਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 10-20° ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ੁੱਕਰ ਦੀ ਪੱਟੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਲਪੈਂਗਲੋ ਹੈ ਜੋ ਸੂਰਜੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਐਂਟੀਸੋਲਰ ਬਿੰਦੂ ਦੇ ਉੱਪਰ, ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਦੂਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨੇੜੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਲਪੈਂਗਲੋ ਵਾਂਗ, ਲਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਵੀਨਸ ਦੀ ਪੱਟੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਲਪੈਂਗਲੋ ਦੇ ਉਲਟ, ਬਾਰੀਕ ਕਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬੈਲਟ ਦੀ ਗੁਲਾਬੀ ਕਮਾਨ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸੰਧਿਆ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪੁਰਾਲੇਖ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਬੈਂਡ ਜਾਂ "ਸਹਿਜ ਪਾੜੇ" ਦੁਆਰਾ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਲਾਬੀ ਚਮਕ ਚੜ੍ਹਦੇ ਜਾਂ ਡੁੱਬਦੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਰੇਲੇ ਖਿੰਡਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਫਿਰ ਕਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਿੱਛੇ ਖਿੰਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਚੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ "ਬਲੱਡ ਮੂਨ" 'ਤੇ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜੀ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਗ੍ਰਹਿ ਧੂੜ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਫੈਲਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜ਼ੋਡੀਆਕਲ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਗੇਗੇਨਸ਼ੇਨ ਵੀ ਸਮਾਨ ਵਰਤਾਰੇ ਹਨ।
ਵੀਨਸ ਦੀ ਪੱਟੀ ਨੂੰ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਗੁਲਾਬੀ ਰੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੂਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੀਲੇ-ਸੰਤਰੀ ਬੈਂਡ ਦੇ ਉੱਪਰ ਫਿੱਕਾ ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਦੇਵੀ ਐਫ੍ਰੋਡਾਈਟ ਦੇ ਸੇਸਟਸ, ਇੱਕ ਕਮਰ ਜਾਂ ਛਾਤੀ-ਬੈਂਡ, ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੋਮਨ ਦੇਵੀ ਵੀਨਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁੱਕਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੰਬਾਈ ( ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਸੂਰਜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਣੀ ਵਿਛੋੜਾ) ਸਿਰਫ 45–48° ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਘਟੀਆ ਗ੍ਰਹਿ ਕਦੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ (ਗ੍ਰਹਿਣ ਲੰਬਕਾਰ ਵਿੱਚ 180° ਅੰਤਰ) ਦੇ ਉਲਟ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਵੀਨਸ ਦੀ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਕੌਮੀ ਦੁਨੀਆ ਡੇਲੀ
ਕੌਮੀ ਦੁਨੀਆ ਡੇਲੀ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਪਟਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕੌਮੀ ਦੁਨੀਆ ਡੇਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਟ ਸੰਸਕਰਣ 2009 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਈ-ਪੇਪਰ 2014 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਖੇਡਾਂ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
www.rni.nic.in ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਬੜੀ ਆਪਾ
ਬੜੀ ਆਪਾ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੇ ਡਰਾਮਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸੇ ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੈਨਲ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2012 ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਡਰਾਮੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਡਰਾਮੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੈਨਲ ਦੇ ਡਰਾਮੇ
ਕੀਰਤਨ
thumb|234x234px|1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ [[ਸਿੱਖ ਗਾਇਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਵਾਇਤੀ ਸਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕੀਰਤਨ]] ਕੀਰਤਨ ( Sanskrit  ; IAST   ) ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿਸੇ ਵਿਚਾਰ ਜਾਂ ਕਹਾਣੀ ਦਾ "ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ, ਸੁਣਾਉਣਾ, ਦੱਸਣਾ, ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ", ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਧਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਥਾ ਜਾਂ ਸਾਂਝੇ ਪਾਠ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ, ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ।
ਵੈਦਿਕ ਅਨੁਕੀਰਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਕੀਰਤਨ ਇੱਕ ਕਾਲ-ਅਤੇ-ਜਵਾਬ ਵਾਲਾ ਸ਼ੈਲੀ ਵਾਲਾ ਗੀਤ ਜਾਂ ਉਚਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਸੈੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗਾਇਕ ਇੱਕ ਕਥਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕ ਦੁਆਰਾ ਨੱਚਣਾ ਜਾਂ ਭਾਵਾਂ (ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਵਸਥਾਵਾਂ) ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੀਰਤਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਜਾਪ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਗਾਇਕ ਦੇ ਸੱਦੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੀਰਤਨਕਾਰ (ਜਾਂ ਕੀਰਤਨਕਾਰ ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੀਰਤਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ, ਵੀਣਾ ਜਾਂ ਇਕਤਾਰਾ (ਤਾਰ ਦੇ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰੂਪ), ਤਬਲਾ (ਇਕ-ਪਾਸੜ ਢੋਲ), ਮਰਦੰਗਾ ਜਾਂ ਪਖਵਾਜ (ਦੋ-ਪਾਸੜ ਢੋਲ), ਬੰਸਰੀ (। ਲੱਕੜ ਦੇ ਵਿੰਡ ਯੰਤਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ), ਅਤੇ ਕਰਤਾਲਾ ਜਾਂ ਤਾਲਾ (ਝੰਝ)। ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਭਗਤੀਵਾਦ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ, ਸੰਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਕੁਝ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਭਿਆਸ ਹੈ। ਕੀਰਤਨ ਕਈ ਵਾਰ ਕਥਾ-ਕਥਨ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਾਠ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ, ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਨਾਮਕਰਨ
right|thumb|400x400px|Maha-San-Kirtan ਕੀਰਤਨ ( Sanskrit  ) ਦੀਆਂ ਵੈਦਿਕ ਜੜ੍ਹਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ "ਦੱਸਣਾ, ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ, ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ, ਗਿਣਨਾ, ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨਾ" ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਯਜਨਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਅਨੁਕੀਰਤਨ (ਜਾਂ ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ, ਅਨੁਕਰਨ, ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ "ਦੁਬਾਰਾ ਦੱਸਣਾ") ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਵਾਦ-ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ਬੁਝਾਰਤ ਦੇ ਭਜਨਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਰੀਤੀ ਜਾਂ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨਾਟਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਤਪਥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ (~ 800–700 BCE) ਦੇ ਅਧਿਆਇ 13.2 ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਆਇਤਾਂ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਦੋ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਬੁਝਾਰਤ ਨਾਟਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ ( Sanskrit  कीर्त ). ਇਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਸੰਹਿਤਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੇਦਾਂਗ ਅਤੇ ਸੂਤਰ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮੋਨੀਅਰ-ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਰਟ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਰਥ ਹੈ, "ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ, ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ, ਦੱਸਣਾ, ਨਾਮ, ਕਾਲ, ਪਾਠ ਕਰਨਾ, ਦੁਹਰਾਉਣਾ, ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਰਨਾ, ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਨਾ, ਸੰਚਾਰ ਕਰਨਾ, ਯਾਦ ਕਰਨਾ, ਜਸ਼ਨ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ, ਵਡਿਆਈ"।
ਕੀਰਤਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਸੰਕੀਰਤਨ (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, "ਸਮੂਹਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ") ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਕਾਲ-ਅਤੇ-ਜਵਾਬ ਜਪ ਜਾਂ ਸੰਗੀਤਕ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਹੈ, ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਗਤੀ ਭਗਤੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਭਿੰਨ ਅਭਿਆਸ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਨੋਵੇਟਜ਼ਕੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਤਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰਾਂ, ਡਾਂਸ, ਭਾਸ਼ਣ, ਥੀਏਟਰ, ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਕਥਨ ਦਾ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ, ਨੋਵੇਤਜ਼ਕੇ ਰਾਜਾਂ, ਇੱਕ ਕੀਰਤਨ ਇੱਕ ਕਾਲ-ਅਤੇ-ਜਵਾਬ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨੱਚਣਾ ਅਤੇ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਇੱਕ "ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵਿਦਵਤਾ ਭਰਪੂਰ ਗ੍ਰੰਥ, ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਟਿੱਪਣੀ ਜਾਂ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ/ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਆਖਿਆ" ਤੱਕ।, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਥਾ, ਰੂਪਕ, ਹਾਸਰਸ, ਵਿਦਵਤਾ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ - ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਰੰਗ (ਸੁੰਦਰਤਾ, ਰੰਗ) ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਹਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।
ਕੀਰਤਨ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਭੰਗ, ਸਮਾਜ ਗਾਇਨ, ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ, ਵਿਸ਼ਨੂੰਪਦ, ਹਰੀਕਥਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਮੱਠਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਤਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੂਜਾ ਹਾਲ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਕੀਰਤਨ ਘਰ ਹੈ - ਇੱਕ ਨਾਮ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਗਾਇਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੀਰਤਨ ਨੂੰ কীর্তন  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ; ਨੇਪਾਲੀ ਅਤੇ
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
left|thumb|241x241px|ਵੈਦਿਕ [[ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ|ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੀਰਤਨ ਗਾਇਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ]] ਭਜਨਾਂ, ਮੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਪਾਠ ਦੀਆਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੜ੍ਹਾਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਮਵੇਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੈ।
6ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਅਲਵਰਾਂ (ਵੈਸ਼ਨਵਵਾਦ) ਅਤੇ ਨਯਨਾਰਸ (ਸ਼ੈਵ) ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਯੁੱਗ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੱਧ, ਉੱਤਰੀ, ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਸੀ। ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਟਕਰਾਅ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ। ਕੀਰਤਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਹੋਰ ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਗਵਦ-ਗੀਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਭਗਤੀ ਮਾਰਗ (ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਰਗ) ਨੂੰ ਮੋਕਸ਼ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ, ਕਰਮ ਮਾਰਗ (ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਮਾਰਗ) ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਮਾਰਗ ( ਗਿਆਨ ਦਾ ਮਾਰਗ)। ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਪਾਠ ਵਜੋਂ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪਾਠ।
ਕੀਰਤਨ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕਾਲ-ਅਤੇ-ਜਵਾਬ ਦੇ ਜਾਪ ਜਾਂ ਐਂਟੀਫੋਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਨਾਟਕੀ ਲੋਕ ਗੀਤ ਵਜੋਂ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੀਰਤਨਕਾਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਵਤਾਰ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪੂਜਾ ਦੇ ਨੌਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਨਵਵਿਧਾ ਭਗਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼੍ਰਵਣਮ (ਸੁਣਨਾ), ਸਿਮਰਨਮ (ਯਾਦ), ਪਦ ਸੇਵਾਮ (ਸੇਵਾ), ਅਰਚਨਮ (ਭੇਂਟ ਕਰਨਾ), ਵੰਦਨਮ (ਸਮਰਪਣ), ਦਸਿਆਮ (ਸੇਵਾ), ਸਾਖਯਮ (ਦੋਸਤੀ) ਅਤੇ ਆਤਮਨਿਵੇਦਨਮ (ਸਮਰਪਣ)। ਅਖੌਤੀ ਨਾਰਦਿਆ ਕੀਰਤਨ ਕੀਰਤਨ ਨੂੰ ਪੰਜ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ: ਨਮਨ (ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ), ਪੂਰਵਰੰਗਾ (ਪੁਰਾਣੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿਆਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪਾਠ), ਜਪ, ਕਥਾ ਜਾਂ ਅਖਯਾਨ (ਵਿਆਖਿਆ), ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਅੰਤਿਮ ਅਰਦਾਸ।
ਵੈਸ਼ਨਵਵਾਦ
left|thumb|200x200px|ਕੁਝ ਵੈਸ਼ਨਵ ਧਰਮ ਉਪ-ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਦੇ ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਕੀਰਤਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। [[ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਚੈਤਨਯ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪੇਂਟਿੰਗ।]] ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਜੋਂ ਕੀਰਤਨ ਵੈਸ਼ਨਵ ਧਰਮ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ 7ਵੀਂ ਤੋਂ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਸ਼ਨਵਵਾਦ ਉਪ-ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਲਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੈਸ਼ਨਵਵਾਦ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਉਪ-ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਉਭਰੀਆਂ, ਅਰਥਾਤ ਨਾਮ-ਕੀਰਤਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਪਹਿਲੂਆਂ (ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਵਤਾਰ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੀਲਾ-ਕੀਰਤਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚੈਤਨਯ ਮਹਾਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਧਾਰਿਤ ਸਨ-ਕੀਰਤਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿਆਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬ੍ਰਜ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕੀਰਤਨ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਚਾਰੀਆ ਵੱਲਭ ਨੇ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਬੱਚੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਕੀਰਤਨ ਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। "ਸਮਾਜ-ਗਾਇਨ" ਰਾਧਾ -ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਾਧਾ- ਵਲੱਲਭ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਦੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਰੂਪਾਂ " ਧਰੂਪਦ " ਅਤੇ " ਧਮਰ " ਦੁਆਰਾ ਗਾਉਣ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਧਾ ਨੂੰ ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।
ਬੁੱਧ ਧਰਮ
ਗਾਈ ਬੇਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੂੰ ਸੰਵੇਦਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਮੂਲ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਅਸੰਗਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੇ ਕੈਨੋਨੀਕਲ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮੱਠਵਾਦੀ ਜਾਪ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੀਤੀਵਾਦੀ ਵਜ੍ਰਯਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਯਾਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ। ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬੋਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬੁੱਧ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਉਚਾਰਣ, ਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁੱਧ-ਸੰਕੀਰਤਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="0"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ
ਹਾਕਾਮਾ
thumb|ਦੋ ਮਿਕੋ ਹਾਕਾਮਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਾਕਾਮਾ (袴)  ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਜਾਪਾਨੀ ਕੱਪੜੇ ਹਨ। ਟਰੋਜ਼ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੂ ਅਤੇ ਟਾਂਗ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਸਾਮਰਾਜੀ ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ੈਲੀ ਛੇਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹਕੂਮੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਹਕਾਮਾ ਕਮਰ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਗਿੱਟੇ ਤਕ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਮੋਨੋ (ਹਕਾਮਾਿਟੀ) ਤੇ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਕਾਮਾ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ  ਉਮਾਨੋਰੀ (馬 乗 り, "ਘੋੜੇ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਦਾ ਹਕਾਮਾ") ਅਤੇ ਅਣਵੰਡੇ ਅਤੇ ਬੇਕਾਮਾ (行 灯 袴, "ਲੈਨਟਨ ਹਾਕਾਮਾ")। ਉਮਾਨੋਰੀ ਕਿਸਮ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਟਰੋਜ਼ਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਮਾਨ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ "ਪਹਾੜ" ਜਾਂ "ਖੇਤ" ਦੀ ਕਿਸਮਉਮਾਨੋਰੀ ਹਾਕਾਮਾ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਜੰਗਲਾਤ ਵਰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਮਰ ਦੇ ਕੋਲੋ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੋਏ  ਅਤੇ ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਤੋੰ ਸੰਕੁਚਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਕਾਮਾ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪੱਟੀਆਂ (ਮਾਨੋ) ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਦੋ ਪਾਸੇ ਲੰਬੇ ਹੀੋ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਦੇ ਦੋ ਪਾਸੇ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਪਿੱਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿੱਖੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਗ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਸ਼ੀ-ਇਟਆ (腰板) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਹਕਮਾ-ਗੁੰਮ (袴 止 め) (ਇਕ ਚਮਚਾ ਲੈ ਕੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਹੀਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਥੱਲੇ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿੱਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਓਬੀ ਜਾਂ ਹੀੋ ਵਿੱਚ ਟੱਕਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਕਲ ਨੂੰ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਹਾਕਾਮਾ
ਯੁਕਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕਿਮੋੋਨ ਨਾਲ ਹਾਕਾਮਾ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ (ਰੌਸ਼ਨੀ ਕੂਲ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਕਿਮੋੋਨੋ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ, ਸੌਣ ਲਈ ਜਾਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਜਾਂ ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ)। ਸਟ੍ਰੈੱਪਡ ਹਾਕਾਮਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰਸਮੀ ਕਿਮੋਨੋ ਨਾਲ ਪਹਿਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਾਲੇ, ਗਰੇ ਅਤੇ ਸਫੈਦ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰੀਆਂ ਘੱਟ ਆਮ ਵਰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ।  ਠੋਸ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਏ ਰੰਗ ਵੀ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਓਗੂਚੀ-ਹਾਕਾਮਾ, ਊਨੋਬਾਕਾਮਾ
ਹਾਕਾਮਾ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਮਿਸ਼ੀਮੋ (上下 ਜਾਂ 裃) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਈਡੋ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਮੁਰਾਈ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜਗਾਇਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਜਥੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਕੀਮੋਨੋ, ਹਕਾਮ ਅਤੇ ਕੱਚੀ ਜਿਹੇ ਕੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬੇਲਗਾਮ ਜੈਕਟ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਕਟਾਗਿਨੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸ਼ੌਗਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਦਾਇਯੋਆਂ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੇ ਸਮੁਰਾਈ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਨਗਾ-ਬਾਕਾਮਾ (ਲੰਮੀ ਹਕੂਮਾ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਿੱਛੇ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਮਾਲ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਧਾਰਨ ਹਕਮਾ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲੇ ਜਾਂ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਾਗਾ-ਬਾਕਾਮਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੋਹ ਨਾਟਕਾਂ (ਕਿਓਗੇਨ ਸਮੇਤ), ਕਾਬੁਕੀ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿੰਟੋ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨੀ ਕੱਪੜੇ
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ, ਜਿਸਦਾ ਉਪਨਾਮ ਵ੍ਹਾਈਟ ਫਰਨਜ਼ ਹੈ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਈਸੀਸੀ ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ (ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਉੱਚ ਪੱਧਰ) ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਠ ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਟੀਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੌਂਸਲ (ICC) ਦਾ ਪੂਰਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮਾਂ
ਅਫ਼ਸਾਨਾ ਖ਼ਾਨ
ਅਫਸਾਨਾ ਖ਼ਾਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ, ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਿੰਗ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ, ਵਾਇਸ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਸੀਜ਼ਨ 3 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਗੀਦਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਜਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ " ਟਿਤਲਿਆਨ " ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਨਾਲ "ਧੱਕਾ" ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 15 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
2012 ਵਿੱਚ, ਅਫਸਾਨਾ ਨੇ ਸਿੰਗਿੰਗ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਵਾਇਸ ਆਫ ਪੰਜਾਬ ਸੀਜ਼ਨ 3 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਟਾਪ 5 ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ। 2017 ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਨ ਸਿੰਗਿੰਗ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਰਾਈਜ਼ਿੰਗ ਸਟਾਰ ਸੀਜ਼ਨ 1 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਟੌਪ 7 ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਅਫਸਾਨਾ ਨੇ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਆਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਆਈ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਗੀਤ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਡੀਸ਼ਨ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੀ "ਜਗ ਸੁਨਾ ਸੁਨਾ ਲੱਗੇ" ਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੇਬਲਾਂ ਨਾਲ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜਸਪਾਲ ਰਾਣਾ
ਜਸਪਾਲ ਰਾਣਾ (ਜਨਮ 28 ਜੂਨ 1976) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ 25 ਮੀਟਰ ਸੈਂਟਰ ਫਾਇਰ ਪਿਸਟਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਲੜੀ। ਉਹ 1994 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ, 1998 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ - ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਇਰ ਪਿਸਟਲ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਇਰ ਪਿਸਟਲ ਦੇ ਜੋੜੇ, 2002 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ - ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ 25 ਮੀਟਰ ਸੈਂਟਰ ਫਾਇਰ ਪਿਸਟਲ, 2006 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ - ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ 25 ਮੀਟਰ ਸੈਂਟਰ ਫਾਇਰ ਪਿਸਟਲ ਦੇ ਜੋੜੀ, ਅਤੇ 2006 ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਰਾਣਾ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਜਸਪਾਲ ਰਾਣਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਕੋਚ ਹਨ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ
1994 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ, ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਇਕਵੰਜਾ ਕੇ ਉਹ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਦਰ ਟੇਰੇਸਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਰਾਣਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ, ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਟਿਹਰੀ ਤੋਂ ਲੜਿਆ ਸੀ। 2009 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ, ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਵਿਜੇ ਬਹੁਗੁਣਾ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2012 ਵਿਚ, ਉਹ ਆਈ.ਐਨ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ ਇੱਕ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਚ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਿੰਘ (ਰਾਣਾ) ਹਨ, ਜੋ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ, ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਉੱਘੇ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਸੁਭਾਸ਼ ਰਾਣਾ ਦੀ ਨੂੰਹ ਵੀ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਹਨ।
ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਰੀਨਾ ਰਾਣਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ, ਬੇਟੀ ਦੇਵਾਂਸ਼ੀ ਅਤੇ ਬੇਟਾ ਯੁਵਰਾਜ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਈਸ਼ਾ ਰੇਬਾ
ਈਸ਼ਾ ਰੇਬਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Eesha Rebba; ਜਨਮ 19 ਅਪ੍ਰੈਲ 1990) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਈਸ਼ਾ ਰੇਬਾ ਦਾ ਜਨਮ ਵਾਰੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੇਲਗੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਐਮ.ਬੀ.ਏ. ਰੇਬਾ ਨੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮੋਹਨਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਇੰਦਰਗੰਤੀ ਦਾ ਆਡੀਸ਼ਨ ਕਾਲ ਆਇਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਰੇਬਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2012 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਲਾਈਫ ਇਜ਼ ਬਿਊਟੀਫੁੱਲ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ "Anthaka Mundu Aa Tarvatha" ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਫਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਫਿਲਮ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਈ।
ਰੋਮਾਂਟਿਕ-ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਅਮੀ ਠੂਮੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੋ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ। ਰੇਬਾ ਨੇ ਫਿਲਮ ਐਵੇ (2018) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੈਸਬੀਅਨ ਔਰਤ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਫਿਲਮ 'ਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਤਾਰੀਫ ਕੀਤੀ।  ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ  ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਕਿੱਕਬਾਕਸਿੰਗ ਸਿੱਖੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਅਖਤਰ ਚਨਾਲ ਜ਼ਹਰੀ
ਕੈਰੀਅਰ
ਅਖਤਰ ਚਨਾਲ ਜ਼ਾਹਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 1954 ਵਿੱਚ ਖੁਜ਼ਦਾਰ, ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ 1964 ਵਿੱਚ, ਅਖ਼ਤਰ ਚਨਾਲ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਉਸਤਾਦ ਤੋਂ ਰਸਮੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। 1973 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬ੍ਰੌਡਕਾਸਟਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਪੀਬੀਸੀ) ਦੇ ਬਲੋਚੀ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਤਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ, ਅਤੇ 1974 ਵਿੱਚ ਚਨਾਲ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਗੀਤ ਡੀਅਰ ਡੀਅਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਅਖਤਰ ਚਨਾਲ ਨੇ ਟੂਰ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਸਮੇਤ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ 'ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਲਈ ਸ਼ੰਘਾਈ ਕੋਆਪਰੇਸ਼ਨ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ 'ਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇਕ ਸਮਾਰੋਹ 'ਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਲੈ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ
ਗੀਤ
ਉਸਦੇ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ ਹਨ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ
ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ (1977-80) ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਸਨ।
ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਿੱਖ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਹੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
979
979 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਕ੍ਰਿਕਟ, ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੌਂਸਲ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲਈ ਗਵਰਨਿੰਗ ਬਾਡੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ।