cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਐਸ. ਆਰ. ਰੰਗਾਨਾਥਨ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਰੰਗਾਨਾਥਨ ਦਾ ਜਨਮ ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਤਜਾਵੂਰ ਜਿਲੇ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ 12 ਅੱਗਸਤ 1892 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਰੰਗਨਾਥਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰਹੀ ਅਤੇ 1910 ਵਿੱਚ ਮਾੜੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਚੰਗੇ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਟ੍ਰਿਕਪਾਸ ਕਰ ਲਈ।1916 ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਦੀ ਬੀ. ਏ. ਅਤੇ ਐਮ. ਏ. ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾ ਨੇ 1917 ਵਿੱਚ ਆਧਿਆਪਕ ਸਿਖਲਾਈ ਕਾਲਜ ਸੇਦਾਪਤ ਤੋਂ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਸਾਬ ਅਤੇ ਸਾਇੰਸ ਪੜਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। 1924 ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਂਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਅਨ ਨਿਯੂਕਤ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਲੋਂ ਇਗਲੈਂਡ ਭੇਜੇ ਗਏ। 1925 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਪਰਤਣ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1944 ਤੱਕ ਇਸ ਆਹੂਦੇ ਤੇ ਬਣੇ ਰਹੇ। 1945-47 ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਨਾ ਨੇ ਬਨਾਰਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਵਿਵਿਸ਼ਵਵਿਦਆਲ ਵਿੱਚ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਆਧਿਆਪਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1947-54 ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਨਾ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦੀਆਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈਆ। 1962 ਵਿੱਚ ਉਨਾ ਨੇ ਬੰਗਲੁਰੂ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਉੱਚ ਪ੍ਰ੍ਲੇਖਾ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜੋ ਉਚੇਰੇ ਤੋਂਰ ਤੇ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।  1965 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨਾ ਨੂੰ ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਉਪਾਧਿ ਲਾਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਕਮੀਲਾ ਕਬੇਓ
ਕਾਰਲਾ ਕਮੀਲਾ ਕਬੇਓ ਐਸਟਰਾਬੋ (ਜਨਮ 3 ਮਾਰਚ 1997) ਇੱਕ ਕਿਊਬਨ-ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ 2012 ਵਿੱਚ ਦੀ ਐਕਸ ਫੈਕਟਰ ਦੇ ਅਮਰੀਕਨ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਫਿਫਥ ਹਾਰਮੋਨੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਐਪਿਕ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਅਤੇ ਸਿਕੋ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਲ ਹੋ ਗ।
ਫਿਫਥ ਹਾਰਮੋਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਮੀਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੌਨ ਮੇਂਡੇਜ਼ ਨਾਲ ਆ ਨੋਅ ਵੱਟ ਯੂ ਡਿਡ ਲਾਸਟ ਸਮਰ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਗਨ ਕੈਲੀ ਨਾਲ ਬੈਡ ਥਿੰਗਸ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਕ ਗਾਣੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ। ਦਸੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਫਿਫਥ ਹਾਰਮੋਨੀ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਮੀਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿੰਗਲ ਕਰਾਇੰਗ ਇਨ ਦਿ ਕਲੱਬ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਨਾਮਵਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ ਕਮੀਲਾ (2018) ਬਿਲਬੋਰਡ 200 ਚਾਰਟ ਤੇ ਨੰਬਰ 1 'ਤੇ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੰਗਲ ਹਵਾਨਾ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾੱਪ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕਮੀਲਾ ਕਬੇਓ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਮਾਰਚ 1997 ਨੂੰ ਕੋਜੀਮਾਰ ਹਵਾਨਾ, ਕਿਊਬਾ ਵਿਖੇ ਸਿਨੂਹੋ ਐਸਟਰਾਬੋ ਅਤੇ ਅਲੇਜੈਂਡਰੋ ਕਬੇਓ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਮੈਕਸੀਕਨ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਕਿਊਬਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮਿਆਮੀ, ਫ਼ਲੌਰਿਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਮੀਲਾ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਿਆਮੀ ਪਾਲਮੈਟੋ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲ 2012-2013 ਦਾ ਸਕੂਲੀ ਸਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ 9 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਡਿਪਲੋਮਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਕਸੀਕਨ ਮੂਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਊਬਨ ਮੂਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਨਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਮਰੀਅਮ ਫਾਤਿਮਾ
ਮਰੀਆਮ ਫਾਤਿਮਾ (ਉਰਦੂ: مریم فاطمہ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਡਰਾਮਾ ਐਕਟ੍ਰੈਸ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਜਨਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ ਹਾਮ ਟੀ.ਵੀ. ਡਰਾਮੇ ਦੇ ਸੀਰੀਅਲ ਲਾਗਿਓ ਵਿੱਚ ਜ਼ੈਨਬ ਕਯਿਊਮ, ਅਦਨਾਨ ਜਾਫਰ ਅਤੇ ਸਾਨੀਆ ਸ਼ਮਸ਼ਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਐਕਟਰਿੰਗ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ. ਹਮੌਊ ਯੂਐਚ ਦੇ ਰੇਟਿੰਗਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈਮ ਟੀ ਵੀ ਤੇ ​​ਕਈ ਹਫਤਿਆਂ ਲਈ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਰਿਹਾ।
ਮਰੀਅਮ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸ਼ੋਅ ਹਮ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਡਰਾਮੇ ਸੀਰੀਅਲ ਉਡਾਰੀ  ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਮੀਨਾ ਡੁਰਏਡ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਅਤੇ ਕਸਫ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਉਤਪਾਦਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਊਰਵਾ ਹੋਕੇਨ,  ਫਰਹਾਨ ਸਈਦ, ਬੂਸਰਾ ਅੰਸਾਰੀ, ਸਾਮਿਆ ਮੁਮਤਾਜ਼, ਰੇਹਾਨ ਸ਼ੇਖ ਅਤੇ ਅਹਿਸਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਰਵਾ ਹੋਕੇਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਫਰਾਰ ਸਈਦ ਗਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਓਏਡੀਏ ਲਈ ਗਾਇਕ ਬਣ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਕਰੈਗਨੈਨੋ
ਕਰੈਗਨੈਨੋ, ਇਟਲੀ ਦੇ ਟੁਰੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਟੁਰੀਨ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
੨੦੦੮ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ – ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਫ੍ਰੀਸਟਾਇਲ ੬੩ ਕਿਲੋਗਰਾਮ
ਇਹ ਫ੍ਰੀਸਟਾਇਲ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ-ਇਲਿਮਨੈਸ਼ਨ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰ੍ਹੇਪਚੇਂਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਦੋ ਮੈਡਲ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਜੋ ਦੋ ਆਖਰੀ ਭਲਵਾਨ ਬਚੇ ਸਨ, ਉਹ ਫਿਰ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਲਈ ਘੁਲੇ। ਜੋ ਵੀ ਭਲਵਾਨ ਹਾਰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਰ੍ਹੇਪਚੇਂਜ ਦੇ 'ਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੋ ਸੇਮੀਫਾਇਨਲ ਵਿੱਚ ਹਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਰੈਕਟ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਚੇ ਰ੍ਹੇਪਚੇਂਜ ਦੇ ਭਲਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮਿਆਂ ਲਈ ਖੁਲੇ।
ਹਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦੌਰ, ਹਰ ਦੋ ਮਿੰਟ ਲੰਬੇ ਸਨ। ਹਰ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਕੋਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭਲਵਾਨ ਉਸ ਦੌਰ ਦਾ ਜੇਤੂ ਸੀ; ਇਸ ਨਾਲ ਦੋ ਦੌਰ ਜਿੱਤਣ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਚ ਉਸ ਭਲਵਾਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
Main bracket
The gold and silver medalists were determined by the final match of the main single-elimination bracket.
Repechage
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:੨੦੦੮ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ
ਖਸਟੇ ਝੀਲ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ਖਸਟੇ ਝੀਲ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਪੋਖਰਾ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਸ਼ਹਿਰ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਖਰਨੇ ਫਾਂਟ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਲੇਖਨਾਥ ਵਾਰਡ ਨੰਬਰ 3, 4 ਅਤੇ 6 ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਬਣਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ
ਖਸਟੇ ਝੀਲ 24.8030 ਹੈਕਟੇਅਰ (61.290 ਏਕੜ) ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਖੇਤਰ 13.7370 ha ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯੈਲੋ ਬਿਟਰਨ, ਇੱਕ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਜੀਵ
ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਰਡ ਵੈਟਲੈਂਡ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਖੇਤਰ ਝੀਲ 'ਤੇ ਪੰਛੀ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ। ਸਾਈਬੇਰੀਅਨ, ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨੀ ਪੰਛੀ ਠੰਡ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਛਾਉਣੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਛਾਉਣੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ 70 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 102,402 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਵਿਧਾਇਕ !ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ !ਵੋਟਰ % !ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ !ਸਰੋਤ
ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਜੇ. ਸੀ. ਰੈਨਸਮ
ਜਾਨ ਕਰੋ ਰੈਨਸਮ' (John Crowe Ransom) (30 ਅਪਰੈਲ, 1888 - 3 ਜੁਲਾਈ 1974) ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ, ਵਿਦਵਾਨ, ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ, ਕਵੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਸਕੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਚਨਾਵਾ
1.poem about god. 2.the new criticism. 3.land!the case for an agraian economy. 4.amrican poetry at mid-century.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ
ਜਸਵੰਤ ਦੀਦ
ਜਸਵੰਤ ਦੀਦ (ਜਨਮ: 11 ਮਾਰਚ 1954) ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ ਗੁਰਬਚਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਉਹ ਅੱਜ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਵਿਸੰਗਤੀਆਂ ਤੇ ਜਿ਼ਹਨੀ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਦਾ ਕਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਅੰਦਰ ਰਿੱਝ ਰਹੀ ਬੇਚੈਨੀ, ਭਟਕਨ ਤੇ ਤਲਾਸ਼ ਦਾ ਕਵੀ ਹੈ।"
ਜੀਵਨ
ਜਸਵੰਤ ਦੀਦ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਮਾਰਚ 1954 ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ ਜਿਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਨਗਰ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਹੈ। ਦੀਦ ਨੇ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਤੋਂ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਕੋਦਰ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਅਤੇ ਐਮ.ਫਿਲ. ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਕਰਕੇ ਰਸਮੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਲਈ। ਕਿੱਤੇ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰੇਡੀਉ ਅਤੇ ਫਿਰ (ਹੁਣ ਤੱਕ) ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਅੱਜਕੱਲ ਉਹ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰ, ਜਲੰਧਰ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਸਟੇਸ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ। ਦੀਦ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਕਮੰਡਲ' ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਡਮੀ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ਼ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਜਸਵੰਤ ਦੀਦ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚਲੇ ਸਰੋਕਾਰ
"ਕੈਸਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਥੋਂ ਤੈਅ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ?ਮੈਂ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਬਾਰ ਬਾਰ   ਪਿੰਡ ਕਿਉ ਆਉਦਾ ਹਾਂ, ਸੋਚਦਾ ਹੀ ਹਾ-ਕਿ ਸਾਹਮਣੀ ਖੂਹੀ ਵਲੋਂ ਜਿਗਰੀ ਯਾਰ ਆ ਗਿਆਂ ਹੈ" "ਮੈ ਮੰਗਿਆਂ ਰੱਬ ਕੋਲੋ ਰੁਕਮਣੀ ਲਈ ਖੈਰ ਸੁੱਖ ਰਾਧਾ ਲਈ ਵਰ ਚੰਗਾ ਜਿਹਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਗੋਪੀਆਂ"
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਜਸਵੰਤ ਦੀਦ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਜਲਪਰੀ ਫ਼ਿਲਮ
ਕ੍ਰਿਸਟੀਨਾ ਅਗੁਲੇਰਾ
ਕ੍ਰਿਸਟੀਨਾ ਮਾਰੀਆ  ਅਗੁਲੇਰਾ (ਜਨਮ 18 ਦਸੰਬਰ, 1980) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਇੱਕ ਲਾਤੀਨੀ ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਾਕ ਆਫ ਫੇਮ ਤੇ ਇੱਕ ਸਟਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਅਗੁਲੇਰਾ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟੋਨ ਦੀ 2008 ਵਿੱਚ ਆਲ ਟਾਈਮ ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 58 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਟਾਈਮ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 75 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਟੇਟਨ ਆਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਅਤੇ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਅਗੁਲੇਰਾ 1998 ਦੇ ਆਰਸੀਏ ਰਿਕਾਰਡਸ ਨਾਲ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸਬੰਧੀ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸਵੈ-ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ, 1999 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਯੂਐਸ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਯੂਐਸ ਨੰਬਰ-ਸਿੰਗਲ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ: "ਜੀਨੀ ਇਨ ਏ ਬੋਟਲ", "ਵੈਟ ਏ ਗਰਲ ਵਾਂਟਸ", ਅਤੇ "ਕਮ ਆਨ ਓਵਰ ਬੇਬੀ" ਆਦਿ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਮਕਾਲੀ ਟੀਨ ਪੌਪ ਸੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਅਗੁਲੇਰਾ ਨੇ ਸਟਰਿਪਡ (2002) ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਲੀਡ ਸਿੰਗਲ 'ਡਿਰਟੀ' ਨਾਲ ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਮੁਕਤ ਵਿਅਕਤੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ। ਦੂਜੀ ਐਲਬਮ "ਬਿਉਟੀ" ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਕਮਿਉਨਟੀ ਲਈ ਐਂਥਮ ਬਣ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜੀ ਈ ਮੂਰ
thumb
ਜਾਰਜ ਐਡਵਰਡ "ਜੀ ਈ" ਮੂਰ (4 ਨਵੰਬਰ 1873 – 24 ਅਕਤੂਬਰ 1958) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਸੀ। ਉਹ ਬਰਟਰੈਂਡ ਰਸਲ, ਲੁਡਵਿਗ ਵਿਟਗਨਸਟਾਈਨ, ਅਤੇ (ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ) ਗੋਟਲੋਬ ਫ੍ਰੇਜ ਨਾਲ, ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਬਰਟਰੈਂਡ ਰਸਲ ਦੇ ਨਾਲ ਮੂਰ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹਟ ਕੇ ਸਧਾਰਨ ਸੂਝ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਮੂਰ ਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਗਿਆਨ ਮੀਮਾਂਸਾ, ਤੇ ਪਰਾਭੌਤਿਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜੀਵਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਰੋਨਿਨ
ਰੋਨਿਨ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਸਾਮੁਰਾਈ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਜਿਸਦਾ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਮਾਲਿਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਭੰਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੋ ਜਾਂ ਉਸਨੇ ਸਾਮੁਰਾਈ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ।
ਬਾਕੀ ਸਮੁਰਾਈਆਂ ਵਾਂਙ ਰੋਨਿਨ ਵੀ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹਨਾਂ ਕੋਲ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਰੋਨਿਨ - ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੈਸੇ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਵੇ - ਉਹ ਇੱਕ ਬੋ ਜਾਂ ਜੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਯੂਮੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਥਿਆਰ ਹੋਣਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ।
ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ
ਕਈ ਜਪਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੋਨਿਨਾਂ ਦੇ ਪਾਤਰ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸੈਵਨ ਸੈਮੂਰਾਈ, ਯੋਜਿੰਬੋ, ਸੰਜੂਰੋ ਤੇ 47 ਰੋਨਿਨ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਮੇਖ
ਮੇਸ਼ (Aries) ਰਾਸ਼ੀ ਚੱਕਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ੀ ਹੈ, ਇਸ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ”ਮੇਢਾ’ ਜਾਂ ਭੇਡਾ ਹੈ , ਇਸ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਚੱਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਚੱਕਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 30 ਅੰਸ਼ ਤੱਕ  ( ਕੁਲ 30 ਅੰਸ਼ ) ਹੈ । ਰਾਸ਼ੀ ਚੱਕਰ ਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ੀ ਚੱਕਰ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿੰਦੂ ਪ੍ਰਤੀਵਰਸ਼ ਲੱਗਭੱਗ 50 ਸੈਕੰਡ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਖਿਸਕਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਬਿੰਦੂ ਦੀ ਇਸ ਬਕਰ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੇ ਜੋਤਿਸ਼ੀਏ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਪੱਧਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ । ਭਾਰਤੀ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਇਸ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਮੰਨ ਕੇ ਆਪਣੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਇਸਨੂੰ ਨਿਰਇਣ ਪੱਧਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਅਤੇ ਪੱਛਮ  ਦੇ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਯਨਾਂਸ਼ ਜੋੜ ਕੇ ’ਸਾਇਨ’ ਪੱਧਤੀ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ । ਪਰ ਸਾਨੂੰ  ਭਾਰਤੀ ਜੋਤਿਸ਼  ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ । ਕਿਉਂਕਿ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੱਧਤੀ ਭਾਸਕਰ  ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਠੀਕ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ ।  ਮੇਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਪੂਰਵ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਸੂਚਕ ਹੈ , ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਵਾਮੀ  ’ਮੰਗਲ’ ਹੈ । ਇਸਦੇ ਤਿੰਨ ਦਰੇਸ਼ਕਾਣੋਂ  ( ਦਸ ਦਸ ਅੰਸ਼ਾਂ  ਦੇ ਤਿੰਨ ਬਰਾਬਰ ਭਾਗ )   ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਕਰਮਵਾਰ  ਮੰਗਲ - ਮੰਗਲ , ਮੰਗਲ - ਸੂਰਜ , ਅਤੇ ਮੰਗਲ - ਗੁਰੂ ਹਨ । ਮੇਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ  ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਨਛੱਤਰ  ਦੇ ਚਾਰੇ  ਪੜਾਅ ਅਤੇ ਕॄੱਤੀਕਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜਾਅ ਆਉਂਦੇ ਹਨ । ਹਰ ਇੱਕ ਪੜਾਅ 3 । 20 ਅੰਸ਼ ਦਾ ਹੈ , ਜੋ ਨਵਾਂਸ਼  ਦੇ ਇੱਕ ਪਦ  ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਚਰਣਾਂ  ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਕਰਮਵਾਰ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਕੇਤੁ - ਮੰਗਲ , ਦੂਸਰਾ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਕੇਤੁ - ਸ਼ੁਕਰ , ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਕੇਤੁ - ਬੁੱਧ , ਚੌਥਾ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਕੇਤੁ - ਚੰਦਰਮਾ , ਭਰਨੀ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰ - ਸੂਰਜ , ਦੂਸਰੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰ - ਬੁੱਧ , ਤੀਜੇ  ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰ - ਸ਼ੁਕਰ , ਅਤੇ ਭਰਨੀ ਚੌਥਾ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰ - ਮੰਗਲ , ਕ੍ਰਿਤਿੱਕਾ  ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ - ਗੁਰੂ ਹਨ ।
ਲਗਨ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜਾਤਕਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਇਣ ਚੰਦਰਮਾ ਮੇਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੰਚਰਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੇਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ , ਜਨਮ ਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਵਿੱਚ ਮੇਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਹ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿਖਾਂਦੀ ਹੈ । ਮੇਸ਼ ਲਗਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਜਾਤਕ ਦੁਬਲੇ ਪਤਲੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ , ਜਿਆਦਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ , ਉਗਰ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ , ਰਜੋਗੁਣੀ , ਅਹੰਕਾਰੀ , ਚੰਚਲ , ਸੂਝਵਾਨ , ਧਰਮਾਤਮਾ , ਬਹੁਤ ਚਤੁਰ ,  ਘੱਟ ਸੰਤਤੀ , ਜਿਆਦਾ ਪਿੱਤ ਵਾਲਾ , ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ  ਦੇ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ , ਸਾਊ , ਕੁਲਦੀਪਕ , ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘੱਟ ਪਿਆਰ , ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕੁੱਝ ਲਾਲਿਮਾ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।  ਮੇਸ਼ ਲਗਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਜਾਤਕ ਆਪਣੀ ਉਮਰ  ਦੇ 6 , 8 , 15 , 20 , 28 , 34 , 40 , 45 , 56 ,  ਅਤੇ 63 ਉਹ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਕਸ਼ਟ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ , 16 , 20 , 28 , 34 , 41 , 48 ,  ਅਤੇ 51 ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਤਕ ਨੂੰ ਪੈਸਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਾਹਨ ਸੁਖ , ਕਿਸਮਤ ਵॄੱਧਿ , ਆਦਿ ਵਿਵਿਧ ਪ੍ਰਕਾਰ  ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।
ਸੁਭਾਅ
ਮੇਸ਼ ਅੱਗ ਤੱਤ ਵਾਲੀ ਰਾਸ਼ੀ ਹੈ, ਅੱਗ ਤਕੋਣ ( ਮੇਸ਼ , ਸਿੰਘ , ਧਨੁ )  ਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ੀ ਹੈ , ਇਸਦਾ ਸਵਾਮੀ  ਮੰਗਲ ਅੱਗ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ , ਰਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਵਾਮੀ ਦਾ ਇਹ ਸੰਜੋਗ ਇਸਦੀ ਅੱਗ ਜਾਂ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਕਈ ਗੁਣਾ ਬਢਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ , ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮੇਸ਼ ਜਾਤਕ ਓਜਸਵੀ , ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ , ਸਾਹਸੀ , ਅਤੇ ਦॄਢ ਇੱਛਾਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ , ਇਹ ਜਨਮ ਜਾਤ ਜੋਧਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਮੇਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਬਾਧਾਵਾਂਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ।
ਆਰਥਕ ਗਤੀਵਿਧਿਆਂ
ਮੇਸ਼ ਜਾਤਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੈਸਾ ਕਮਾਣ ਦੀ ਚੰਗੀ ਯੋਗਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਛੋਟੇ ਕੰਮ ਪਸੰਦ ਨਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ , ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਹੀ ਚੱਕਰ ਕੱਟਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ , ਰਾਜਨੀਤੀ  ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੌਧਰ , ਸੰਗਠਨ ਕਰਦਾ , ਉਪਦੇਸ਼ਕ , ਅੱਛਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ , ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਮੋਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ , ਰੱਖਿਆ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ , ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ , ਰਸਾਇਨ ਸ਼ਾਸਤਰੀ  , ਸ਼ਲਿਅ ਚਿਕਿਤਸਿਕ , ਕਾਰਖਾਨੀਆਂ ਏ ਅੰਦਰ ਲੋਹੇ ਅਤੇ ਇਸਪਾਤ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇਭੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ , ਖ਼ਰਾਬ ਗਰਹੋਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਣ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਗਲਤ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ , ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਜਾਂ ਦਾਦਾਗੀਰੀ ਬਾਲੀ ਗੱਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ , ਅਤੇ ਦੋਸ਼  ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼  ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਰੋਗ
ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੇਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਜਾਤਕਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਠੀਕ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਆਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਰਾਂਤ ਉਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਿਢਾਲ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ , ਮੰਗਲ  ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਹੋਣ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਜੋਰ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ , ਅਤੇ ਘੱਟ ਹੀ ਬੀਮਾਰ ਪਡਤੇ ਹਨ , ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਅੰਦਰ ਰੋਗੋਂ ਵਲੋਂ ਲਡਨੇ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਜਿਆਦਾਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿਰ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਵਲੋਂ ਬੱਚ ਕਰ ਰਹਿਨਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ , ਮੇਸ਼ ਵਲੋਂ ਛੇਵਾਂ ਭਾਵ ਕੰਨਿਆ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਹੈ , ਅਤੇ ਜਾਤਕ ਵਿੱਚ ਪਾਚਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕਮਜੋਰੀ ਜਿਆਦਾਤਰ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ , ਮਲ  ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੋਣ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਿਰਦਰਦ , ਜਲਨ , ਤੇਜ ਰੋਗੋਂ , ਸਿਰ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ , ਲਕਵਾ , ਮਿਰਗੀ , ਮੁਹਾਂਸੇ , ਅਨੀਂਦਰਾ , ਦਾਦ , ਆਧਾਸ਼ੀਸ਼ੀ , ਚੇਚਕ , ਅਤੇ ਮਲੇਰੀਆ ਆਦਿ  ਦੇ ਰੋਗ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹੈ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਦਿਆ
ਸੂਰਜੀ ਸ਼ਕਤੀ
ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਹੈ, ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਫੋਟੋਵੋਲਟੇਕਸ (ਪੀਵੀ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਸੁਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਵਰਤੋ। ਸੰਘਣੀ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸ਼ਤੀਰ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੈਂਜ਼ ਜਾਂ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਅਤੇ ਟਰੈਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫੋਟੋਵੋਲਟੈਕ ਸੈੱਲ ਫੋਟੋਵੋਲਟੈਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਕਰੰਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਹਨ।
ਇਕੋ ਸੂਰਜੀ ਸੈੱਲ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਫ-ਗਰਿੱਡ ਰੂਫਟੌਪ ਪੀ ਵੀ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਰਿਮੋਟ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਫੋਟੋਵੋਲਟਾਈਕਸ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਉਪਯੋਗ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1980 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। 392  ਐਮ ਡਬਲਯੂ ਇਵਾਨਪਾਹ ਸਥਾਪਨਾ, ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਹੈ, ਜੋ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਮੋਜਾਵ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੌਰ ਊਰਜਾ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ, ਗਰਿੱਡ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੋਲਰ ਪੀਵੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਮੈਗਾਵਾਟ ਦੇ ਨਾਲ ਉਪਯੋਗਤਾ-ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਫੋਟੋਵੋਲਟੈਕ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊ ਰਜਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਲਰ ਪੀਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਸਤਾ, ਘੱਟ-ਕਾਰਬਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫੋਟੋਵੋਲਟੈਕ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨ 850 ਹੈ  ਕਿੰਗਹਾਈ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਐਮ ਡਬਲਯੂ ਲੋਂਗਯਾਂਗਸੀਆ ਡੈਮ ਸੋਲਰ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਰਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਊਰਜਾ ਪਰਿਵਰਤਨ
ਜੈਨ ਟਿੰਬਰਗਨ
ਜੈਨ ਟਿੰਬਰਗਨ (12 ਅਪ੍ਰੈਲ 1903 – 9 ਜੂਨ 1994) ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਡੱਚ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ। 1969 ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨੋਬਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਇਨਾਮ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਰਗਨਾਰ ਫਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਉਹ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕਾਨੋਮੈਟਰਿਕਸ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪਿਤਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਮੈਕਰੋ ਇਕਾਨੋਮੈਟਰਿਕ ਮਾਡਲਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਪਛਾਣ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹੱਲ ਅਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਉਸ ਦੇ ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਰਾਸਤਾਂ ਹਨ।   ਟਿੰਬਰਗਨ ਇਕਾਨੋਮਿਸਟਸ ਫਾਰ ਪੀਸ ਐਂਡ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਇੱਕ ਬਾਨੀ ਟਰੱਸਟੀ ਸੀ। 1945 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਬਿਓਰੋ ਫਾਰ ਇਕਨਾਮਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਐਨਾਲਿਸਿਸ (ਸੀਪੀਪੀ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਏਜੰਸੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਜਾਨ ਟਿੰਗਬਰਗਨ ਡਰਕ ਕੋਰਨੇਲਿਸ ਟਿੰਗਬਰਗਨ ਅਤੇ ਜਨੇਟ ਵੈਨ ਈਕ ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨਿਕੋਲਾ "ਨਿਕੋ" ਟਿੰਗਬਰਗਨ ਨੇ ਵੀ ਫ਼ਿਜੀਆਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ, 1973 ਦੇ ਦੌਰਾਨ) ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲੁਊਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਛੀ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੈਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਲਾਸ ਟਿੰਗਬਰਗਨ ਦੋਨੋਂ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਇਕੱਲੇ ਸਕੇ ਭਰਾ ਹਨ।   1921 ਅਤੇ 1925 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਟਿੰਗਬਰਗਨ ਨੇ ਪਾਲ ਏਹਰੇਨਫੇਸਟ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲੀਡੇਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲੀਡੇਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਐਰਨਫੈਸਟ, ਕਮੇਰਲਿੰਗ ਓਨਸ, ਹੈਂਡਰਿਕ ਲੋਰੇਂਜ, ਪੀਟਰ ਜ਼ੀਮੈਨ ਅਤੇ ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।
ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟਿੰਬਰਗਨ ਨੇ ਰਾਟਰਡੈਮ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆਂ ਦੇ ਸੈਂਟਰਲ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਸਟੈਟਿਕਸ (ਸੀਬੀਐਸ) ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੇਵਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਲੀਡੇਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਰਤਿਆ ਅਤੇ 1929 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਥੀਸਿਸ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਿਆ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ "Minimumproblemen in de natuurkunde en de economie" (ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਅਤੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ)।   ਏਹਰੇਨਫੇਸਟ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਟਿੰਗਬਰਗਨ ਨੂੰ ਗਣਿਤ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਦਿਲਚਸਪੀਆਂ ਜੋੜਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸੀ.ਬੀ.ਐੱਸ. ਨੇ ਨਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਸੰਬੰਧੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਟਿੰਗਬਰਗਨ 1945 ਤੱਕ ਸੀ.ਬੀ.ਐਸ. ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਣਿਆ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੀ.ਬੀ.ਐਸ. ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਟਿੰਗਬਰਗਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। 1931 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਐਮਸਟਰਡਮ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ, ਅਤੇ 1933 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਗਣਿਤ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਦਰਲੈਂਡਸ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ, ਰੋਟਰਡਮ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1973 ਤੱਕ ਰਿਹਾ।
1929 ਤੋਂ 1945 ਤਕ ਉਸਨੇ ਡੱਚ ਅੰਕੜਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੰਖੇਪ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੀਗ ਆਫ਼ ਨੈਸ਼ਨਜ਼ (1936-1938) ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। 1945 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੀ ਬਿਓਰੋ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ 1955 ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਿਤਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਡੱਚ ਆਰਥਿਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਨੀਦਰਲੈਂਡਸ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਦੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ) ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਅਰਬ ਰਿਪਬਲਿਕ, ਤੁਰਕੀ, ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ, ਸੂਰੀਨਾਮ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਰਗਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ।
ਨੇਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅਈਅਰ
ਨੇਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅਈਅਰ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਬੂਲ ਹੈ (2012 – 14) ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਮਾ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਅਤੇ ਇਸ਼ਕਬਾਜ਼ (2016 – 18) ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਪਿਨ-ਆਫ ਸੀਰੀਜ਼ 'ਦਿਲ ਬੋਲੇ ਓਬਰਾਏ' (2017) ਵਿੱਚ ਸੌਮਿਆ ਕਪੂਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ 'ਤੇ 'ਬਨੇਗੀ ਅਪਨੀ ਬਾਤ' ਸੀ। ਉਹ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਕੁਬੂਲ ਹੈ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਮਾ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਸਸੁਰਲ ਸਿਮਰ ਕਾ  ਵਿਚ ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ 2016 ਦੇ ਨਾਟਕ ਇਸ਼ਕਬਾਜ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਵਾਪਸੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਰਦਾਰ ਸੌਮਿਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਪਿਨ-ਆਫ ਦਿਲ ਬੋਲੀ ਓਬਰਾਏ (2017) ਵਿਚ ਲੀਨੇਸ਼ ਮੱਟੂ ਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
2020 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਮਹਿਮਾਨ ਜ਼ੀ 5 ਦੇ ਡਰਾਮੇਡ ਲੌਕਡਾਉਨ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸ਼ੋਅ ਭੱਲਾ ਕਾਲਿੰਗ ਭੱਲਾ ਵਿਚ ਲੀਨੇਸ਼ ਮੱਟੂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਪਿਆਰ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਕਫ਼ਨ (ਕਹਾਣੀ)
ਕਫ਼ਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਿਖਾਰੀ ਮੁਨਸ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੀ ਲਿਖੀ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਰਦੂ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।। ਇਹ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਚਰਚਿਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਕਫ਼ਨ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੀ ਅਖੀਰਲੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦ ਹਿੰਦੀ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਦੇ ਅਪਰੈਲ 1936 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਜਾਮੀਆਂ ਦੇ ਦਸੰਬਰ 1935 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ। ਕੁੱਝ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਮੱਤ ਹੈ ਕਿ ਕਫ਼ਨ ਹਿੰਦੀ ਦੀ ਮੌਲਿਕ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਰਦੂ ਦਾ ਤਰਜੁਮਾ ਹੈ।
ਪਲਾਟ
ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗਰੀਬ ਚਮਾਰ ਪਿਉ (ਘੀਸੂ) ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ (ਮਾਧਵ) ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ੍ਰੀ ਮਾਧਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬੁਧੀਆ ਆਪਣੀ ਝੁੱਗੀ ਵਿੱਚ ਪਈ ਜਣੇਪੇ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਨਾਲ ਛਟਪਟਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਦਰਦ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜੋਰ-ਜੋਰ ਨਾਲ ਕਰਾਹ ਰਹੀ ਸੀ, ਪੈਰ ਪਟਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਘੀਸੂ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਦੋਨੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਤੋਂ ਚੁਰਾ ਕੇ ਲਿਆਂਦੇ ਆਲੂ ਝੁੱਗੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਭੁੰਨ ਕੇ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਹਿ-ਰਹਿ ਕੇ ਬੁਧੀਆ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਦਿਲ ਹਿਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਿਕਲਦੀ ਸੀ ਕਿ ਦੋਨੋਂ ਕਲੇਜਾ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਸਿਆਲਾਂ ਦੀ ਠੰਡੀ ਠਾਰ ਰਾਤ ਸੀ, ਘੋਰ ਸੰਨਾਟੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ। ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਘੀਸੂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਚੇਗੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮਾਧਵ ਚਿੜ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਰ ਜਾਂਦੀ। ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਕੇਤਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਣਾ ਜਿਵੇਂ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਹੀ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹਨੇਰਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਾਨਵੀ ਮੁੱਲਾਂ, ਸਦਭਾਵ ਅਤੇ ਆਤਮੀਅਤਾ ਨੂੰ ਰੌਂਦਦਾ ਹੋਇਆ ਨਿਰਮੋਹੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਔਰਤ ਨੇ ਘਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਿਸਾਈ ਕਰ ਕੇ ਜਾਂ ਘਾਹ ਖੋਤਰ ਕੇ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਬਗੈਰਤਾਂ ਦਾ ਢਿੱਡ ਭਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਅੱਜ ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਇੰਤਜਾਰ ਵਿੱਚ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੌਂ ਸਕਣ। ਬਾਪ-ਬੇਟੇ ਲਈ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਆਲੂਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਸ ਮਰਦੀ ਹੋਈ ਔਰਤ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਡਰੋਂ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਣ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਜਾਣ ਤੇ ਦੂਜਾ ਆਦਮੀ ਸਾਰੇ ਆਲੂ ਖਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਲਕ ਅਤੇ ਤਾਲੂ ਜਲ ਜਾਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਜਿਸ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਉਹ ਗਰਮ ਆਲੂ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ ਉਸ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਘੋਰ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਸਹਿਜ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਘੀਸੂ ਨੂੰ ਵੀਹ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਠਾਕੁਰ ਦੀ ਬਰਾਤ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - ਚਟਨੀ, ਰਾਇਤਾ, ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਸਾਗ, ਇੱਕ ਰਸੇਦਾਰ ਤਰਕਾਰੀ, ਦਹੀ, ਚਟਨੀ, ਮਠਿਆਈ। ਹੁਣ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਕਿ ਉਸ ਭੋਜ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਵਾਦ ਮਿਲਿਆ।... ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਖਾਧਾ, ਕਿਸੇ ਕੋਲੋਂ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀਤਾ ਗਿਆ...।" ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਲਿਖਦਾ ਹੈ; "ਅਤੇ ਬੁਧੀਆ ਅਜੇ ਕਰਾਹ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਠਾਕੁਰ ਦੀ ਬਰਾਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਅਮਾਨਵੀਅਤਾ ਨੂੰ ਠੋਸ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਫਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਮਾਜਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਦਮੀ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕੋਈ ਸਾਰਥਕਤਾ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ।
ਔਰਤ ਦੇ ਮਰ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਕਫ਼ਨ ਦਾ ਚੰਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨੀਤ ਬਦਲਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਦੋਨਾਂ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲਾਸ਼ ਉਠਦੇ-ਉਠਦੇ ਰਾਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਫ਼ਨ ਕੌਣ ਵੇਖਦਾ ਹੈ? ਕਫਨ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਜਲ ਹੀ ਤਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਕਫ਼ਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਉਸ ਕਫ਼ਨ ਦੇ ਚੰਦੇ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ, ਪੂੜੀਆਂ, ਚਟਨੀ, ਅਚਾਰ ਅਤੇ ਕਲੇਜੀਆਂ ਤੇ ਖਰਚ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਦੋਨੋਂ ਬੁਧੀਆ ਦੀ ਸਦਗਤੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ- ਸਾਡੀ ਆਤਮਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਉਸਨੂੰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਜਰੂਰ ਬਰ ਜਰੂਰ ਮਿਲੇਗਾ। ਭਗਵਾਨ ਤੂੰ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਹੈਂ। ਉਸਨੂੰ ਬੈਕੁੰਠ ਲੈ ਜਾਣਾ। ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਜਰੂਰੀ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਵੀ ਤਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਪੌਲ ਡੀਰੈਕ (ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ)
ਪੌਲ ਏਡਰੀਅਨ ਮਰੀਸ ਡੀਰੈਕ (8 ਅਗਸਤ 1902 - 20 ਅਕਤੂਬਰ 1984) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਵਿਚਾਰਵਾਨ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਮਿਕਦਾਰੀ ਮਸ਼ੀਨ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਿਕਦਾਰੀ ਬਿਜਲੀ-ਗਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਹ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਲੂਕਾਸੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ, ਵਿਚਾਰਵਾਨ ਵਿੱਦਿਆ ਕੇਂਦਰ, ਮਿਆਮੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਦਹਾਕਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫ਼ਲੋਰਿਡਾ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਹਿੰਦ ਸਵਰਾਜ
ਹਿੰਦ ਸਵਰਾਜ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅਸਲ ਰਚਨਾ 1909 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਇਹ ਇੰਡੀਅਨ ਓਪੀਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛਪੀ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਧਰੋਹ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਸਦੇ ਰਾਜਧਰੋਹੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤਰਜਮਾ ਵੀ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ। ਅਖ਼ੀਰ 21 ਦਸੰਬਰ 1938 ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਾ ਲਈ ਗਈ।
ਵਿਸ਼ਾ
ਹਿੰਦ ਸਵਰਾਜ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਮੌਲਿਕ ਕੰਮ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਅਤੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆਈ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦ ਸਵਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਜੋ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦਵੇਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਖੰਡਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਸਵਰਾਜ ਦਰਅਸਲ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦਾ ਖਰੜਾ ਹੈ -ਰਾਜ ਸੱਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਏਜੰਡਾ ਜਾਂ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ ਨਹੀਂ।
ਇਸ ਛੋਟੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀਹ ਅਧਿਆਏ ਅਤੇ ਦੋ ਜ਼ਮੀਮੇ (appendices) ਹਨ।
ਬਾਕੀ - 1 ਬਾਕੀ - 2
ਹਿੰਦ ਸਵਰਾਜ ਦਾ ਸਾਰ
ਸਿੱਟੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ -
ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ
ਗਾਂਧੀ ਦੇ ‘ਹਿੰਦ ਸਵਰਾਜ’ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਤੇਵਰ ਸੌ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਹੋਰ ਵੀ ਪਰਸੰਗਿਕ ਹਨ। ਨਵ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਵਾਦ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚੁਨੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝਣ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਦ੍ਰਿੜਾਉਂਦੀ ਅਜਿਹੀ ਦੂਜੀ ਰਚਨਾ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਚਿੰਤਕਾਂ ਅਤੇ ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਨਾਇਕਾਂ - ਮੈਜਿਨੀ, ਲਿਓ ਤਾਲਸਤਾਏ, ਜਾਨ ਰਸਕਿਨ, ਐਮਰਸਨ, ਥੋਰੋ, ਬਲਾਵਤਸਕੀ, ਡੇਵਿਡ ਹਿਊਮ, ਵੇਡੇਨਬਰਨ, ਦਾਦਾ ਭਾਈ ਨਾਰੋ ਜੀ, ਰਾਨਾਡੇ, ਆਰ. ਸੀ. ਦੱਤ, ਮੈਡਮ ਕਾਮਾ, ਸ਼ਿਆਮ ਜੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵਰਮਾ, ਪ੍ਰਾਣ ਜੀਵਨ ਦਾਸ ਮਹਿਤਾ ਅਤੇ ਗੋਪਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੋਖਲੇ ਆਦਿ ਦੇ ਅਨੋਖੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਸੰਖਿਪਤ ਪਰ ਦਿਲਚਸਪ ਵੰਨਗੀ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਗਾਂਧੀਮਾਰਗੀ ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਕਿੰਗ, ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ, ਕਵਾਮੇ ਨਕਰੂਮਾ, ਕੈਨੇਥ ਕਵਾਂਡਾ, ਜੂਲੀਅਸ ਨਰੇਰੇ, ਡੇਸਮੰਡ ਟੂਟੂ ਅਤੇ ਸੇਜਾਰ ਸ਼ਾਵੇਜ ਆਦਿ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਅਹਿੰਸਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਕ ਝਲਕ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮੀ ਮੁਕਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ
ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਅਵਾਰਡ
ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਅਵਾਰਡ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਵਾਰਡ ਹੈ ਜੋ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਯੁਵਾ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟਿਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖਿਡਾਰੀ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2002 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਸ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ 500,000 ਰੂਪਏ, ਇੱਕ ਪਲੈਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਕਰੋਲ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਗਸਤ 2013 ਵਿੱਚ, 4 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਸਯੱਦ ਅਲੀ (ਹਾਕੀ), ਮੈਰੀ ਡਿਸੂਜ਼ਾ (ਐਥਲੈਟਿਕਸ), ਅਨਿਲ ਮਾਨ (ਕੁਸ਼ਤੀ), ਗਿਰੀਰਾਜ ਸਿੰਘ।
ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
{| class="wikitable sortable" ! ਕ੍ਰਮ ਸੰਖਿਆ !! ਨਾਂ !! ਅਵਾਰਡ !! ਖੇਡ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ
ਮੁਕੇਬਾਜ਼ੀ ਇੱਕ ਦੁਜੇ ਨੂੰ ਮੁੱਕੇ ਮਾਰਕੇ ਖੇਡੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਗੁਰੂਤੇਜ ਪਾਰਸਾ
ਗੁਰੂਤੇਜ ਪਾਰਸਾ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿੱਤਰੀ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਸਢੌਰੇ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਸਢੌਰੇ ਦੀ ਲੜਾਈ ਸਢੌਰਾ ਦੇ ਜ਼ਾਲਮ ਹਾਕਮ ਉਸਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਰੀਦ ਸਈਅਦ ਬਦਰੁੂਦੀਨ (ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ) ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਰ ਉਤੇ ਬੜੇ ਜ਼ੁਲਮ ਢਾਏ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਸਾਥੀ ਆਖ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਮਾਨ ਖ਼ਾਨ 'ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ-ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ ਲੁਟਣ ਦਾ ਕੋਈ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਗੁਆਉਂਦਾ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਕਪੂਰੀ ਉਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਢੌਰਾ ਵਲ ਕੂਚ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਜੂਨ, 1710 ਤਕ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 35 ਤੋਂ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਤਕ ਹੋ ਪੁੱਜ ਚੁਕੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਸਢੌਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਤਾਂ ਉਸਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਤਿਆਰ ਖੜੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਉਤੇ ਗੋਲੇ ਦਾਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਈ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਨਗਰ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਤੋੜ ਦਿਤਾ। ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਦਰ ਉਸਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਜੰਗ ਹੋਈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਕੁੱਝ ਸ਼ਖ਼ਸ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਉਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾ ਆਈ। ਸਢੌਰਾ ਦੇ ਕਈ ਨਵਾਬ, ਵਜ਼ੀਰ ਤੇ ਅਮੀਰ, ਚਿੱਟਾ ਝੰਡਾ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਲੈ ਕੇ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਰਹਿਮ ਦੀ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗੀ। ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦਿਤਾ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅੱਗੋਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਹਿਣਗੇ |
ਸਢੌਰੇ ਉਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਟਿਕੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਕੁੱਝ ਸਿੱਖ ਘੋੜੇ ਚਰਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇੱਕ ਊਠ ਦੂਰੋਂ ਭਜਦਾ ਆਇਆ ਤੇ ਖੇਤਾਂ 'ਚ ਵੜ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢਣ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਹਗੀਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬਾਂਸ ਖੋਹ ਕੇ ਊਠ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਬਾਂਸ ਅੰਦਰੋਂ ਖੋਖਲਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਟੁਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਨਿਕਲ ਕੇ ਡਿਗ ਪਈ। ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਸਢੌਰਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਜ਼ੀਰ-ਅਮੀਰ ਨੇ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਸੂਬੇਦਾਰ ਸਰਹੰਦ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਿੱਠੀਆਂ-ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਾਈ ਰੱਖਾਂਗੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਤੁਸੀ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦੇਣਾ ਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਿੱਖਾਂ ਉਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਜੇ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਗਿ੍ਫ਼ਤਾਰ ਨਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਿਆ ਤਾਂ ਗੜਬੜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਦੌੜ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਇਕੱਠ ਬੁਲਾਇਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਸਮਾਂ ਖਾਧੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਸ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ 'ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਕੇ ਗ਼ੱਦਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ ਮੌਤ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਾਹਗੀਰ ਤੋਂ ਫੜੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿਖਾਈ। ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਜ਼ੀਰ-ਅਮੀਰ ਕੰਬ ਗਏ ਅਤੇ ਗਿੜਗਿੜਾ ਕੇ ਮੁਆਫ਼ੀਆਂ ਮੰਗਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸ 'ਤੇ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹਵੇਲੀ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਏਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦਿਤਾ ਜਾਏਗਾ। ਇਸ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੌ-ਡੇਢ ਸੌ ਬੰਦੇ, ਜੋ ਅਸਲ ਮੁਜਰਿਮ ਸਨ, ਪੀਰ ਜੀ ਦੀ ਹਵੇਲੀ ਵਲ ਭੱਜੇ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਵੇਲੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ ਜੰਦਰਾ ਲਵਾ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਹਵੇਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿਤਾ। ਗ਼ੱਦਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਬੇਈਮਾਨ ਅੰਦਰ ਸੜ ਕੇ ਮਰ ਗਏ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਨਵੰਬਰ, 1709 ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਢੌਰੇ 'ਤੇ ਖ਼ਾਲਸੇ ਦਾ ਨੀਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਲਹਿਰਾ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ 'ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਚਾਇਤ' ਕਾਇਮ ਕਰ ਦਿਤੀ ਗਈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ਮਸ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਬਾਇਜ਼ੀਦ ਖ਼ਾਨ ਨੇ, 14 ਅਕਤੂਬਰ, 1710 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਰਹੰਦ ਵੀ ਸਿੱਖਾਂ ਤੋਂ ਖੋਹ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਰਹੰਦ ਉਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਮਗਰੋਂ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਸਢੌਰਾ ਤੇ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਹੀ ਸਿੱਖਾਂ ਕੋਲ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ। ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਮੇਵਾਤੀ ਤੇ ਰੁਸਤਮ ਦਿਲ ਖ਼ਾਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਸਢੌਰਾ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਵਧੇਰੇ ਉੱਚਾ ਇੱਕ ਮੀਨਾਰ ਬਣਾਉਣ ਤਾਕਿ ਉਥੋਂ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵਰ੍ਹਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਸਢੌਰੇ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਰੁਸਤਮ ਦਿਲ ਖ਼ਾਨ ਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਮੇਵਾਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਜੰਗ ਹੋਈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ਾਹੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਮੀਨਾਰਾਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵੀ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਭਖਵੀਂ ਜੰਗ ਹੋਈ ਪਰ ਅਖ਼ੀਰ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਭਜਣਾ ਪਿਆ ਅਤੇ 28 ਨਵੰਬਰ, 1710 ਦੇ ਦਿਨ ਸਢੌਰਾ ਉਤੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸੌ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ। ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਲੜਨ ਦੇ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਰੁਸਤਮ ਦਿਲ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਢਾਲ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਮੇਵਾਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਲਵਾਰ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਰੁਸਤਮ ਦਿਲ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ 'ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਖ਼ਾਨ ਰੁਸਤਮਿ ਜੰਗ' ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਵੀ ਦਿਤਾ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨਸਬ ਵੀ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰੀ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਵਾਰ ਕਰ ਦਿਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਯੁੱਧ
ਪ੍ਰੇਜ਼ੀਓਡੀਮੀਅਮ
ਪ੍ਰੇਜ਼ੀਓਡੀਮੀਅਮ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ Pr ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ-ਸੰਖਿਆ 59 ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਿਕ ਤੱਤ
1770 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
1770 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1770 ਤੋਂ 1779 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
ਕੂੰਤਾ ਕਿੰਤੇ
ਕੂੰਤਾ ਕਿੰਤੇ (1750-1822; "ਟੋਬੀ ਵਾਲਰ" ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਗੈਂਬੀਆ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਗੁਲਾਮ ਸੀ। ਅਫ਼ਰੀਕਨ ਅਮਰੀਕਨ ਲੇਖਕ, ਐਲੈਕਸ ਹੇਲੀ ਦਾ ਨਾਵਲ ਰੂਟਸ: ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਗਾਥਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Roots:The Saga of an American Family) ਵਿੱਚ ਕੂੰਤਾ ਕਿੰਤੇ ਦੀ ਜੀਵਨ ਗਾਥਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਗਾਂਬੀਆ ਦੇ ਮਡਿੰਕਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 1750 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਜੋਂ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਾਸ ਵਪਾਰੀ ਉਸਨੂੰ ਵੇਚਣ ਲਈ ਚੋਰੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਲੈ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਟੋਬੀ ਰੱਖਿਆ।
ਜੰਗਬੰਦੀ
ਜੰਗਬੰਦੀ ਕਿਸੇ ਜੰਗ ਦੇ ਆਰਜ਼ੀ ਅਟਕਾਅ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹਦੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਲੜਾਕੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਜੰਗਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਸੁਲ੍ਹਾਨਾਮੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗ਼ੈਰ-ਰਸਮੀ ਸਮਝ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਐਲਾਨੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੌਜੀ ਨੀਤੀ
ਭਦਾਵਰੀ ਜੋਤੀਸ਼
ਏਸ਼ਿਆ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਆਗਰਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਬਨੇ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ. ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੀ ਆਖਰੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਸੀ ਤਹਸੀਲ ਬਾਂਹ ਭਦਾਵਰ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ. ਇਸ ਤਹਸੀਲ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਇਟਾਵਾ, ਆਗਰਾ ਅਤੇ ਭਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਕੋਰਥ ਪਿੰਡ ਹੈ. ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੰਡਤ ਜਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਪਾਂਧਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜੋਤੀਸ਼ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਭਵਿੱਖ ਬਾਣੀ ਕਦੇ ਝੂਠੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਜਨਮ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੌਤ ਆਉਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੱਸਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੈ, ਮਗਰ ਉਹ ਜਦੋਂ ਮਰੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਕੇਸ਼ ਨੇ ਜੋ ਪ੍ਰਤਾਪਪੁਰਾ ਬਾਂਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਜੋਤੀਸ਼ ਦਾ ਕੰਮ ਪੰਡਤ ਬਾਬੂਰਾਮ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਦੇ ਏਰਿਆ ਦੀ ਪਰੋਹਿਤਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਆਗਈ।
ਵਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ)
ਵਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 1947) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੈਦਾਨੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਇਸਨੇ 1972 ਸਮਰ ਉਲੰਪਿਕ, ਮਿਊਨਿਖ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤਲ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸਨੇ 1976 ਸਮਰ ਉਲੰਪਿਕ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
1760 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
ਅਮੀਰਕੇ
ਅਮੀਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਵਲਟੋਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਵਲਟੋਹਾ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਮਲਾਦੇਵੀ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ
ਕਮਲਾਦੇਵੀ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ (3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1903 – 29 ਅਕਤੂਬਰ 1988) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ  ਹੈ।
ਡਾ॰ ਕਮਲਾਦੇਵੀ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸ਼ਿਲਪਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਏ ਰੱਖਣ ਦਾ ਜੋ ਉਪਕਰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੈਨੀ ਨਜ਼ਰ ਇਹ ਸਮਝ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਹਾਇਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਕਰਦਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਬਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਹਸਤਸ਼ਿਲਪ ਜਗਤ ਉੱਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਾਵੀ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਉਤਾਰ ਆਉਂਦਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੇ ਹਸਤਸ਼ਿਲਪ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਲਪਾੰ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਵੇਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੌਖ ਅਤੇ ਸਹਜਤਾ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।
ਏਸ਼ੀਆਈ ਕੋਇਲ
ਏਸ਼ੀਆਈ ਕੋਇਲ (ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਨਾਮ: Eudynamys scolopaceus ) ਕੁੱਕੂ, ਕੁਕੂਲੀਫੋਰਮਜ (Cuculiformes) ਕੁਲ ਦਾ ਪੰਛੀ ਹੈ। ਨਰ ਕੋਇਲ ਨੀਲੱਤਣ ਦੀ ਭਾ ਵਾਲੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਦਾ ਤਿੱਤਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੱਬੇਦਾਰ ਚਿਤਕਬਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਰ ਕੋਇਲ ਹੀ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਅਤੇ ਖੰਭ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਇਲ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਉਤਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀ ਸੀਮਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਕਾਬਜ਼ ਸਥਾਨ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਸੰਕੋਚੀ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪੰਛੀ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਟਿਕਾਣਾ ਜਾਂ ਤਾਂ ਅੰਬ ਦੇ ਦਰਖਤ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੌਲਸ਼ਰੀ ਦੇ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਸਦਾਬਹਾਰ ਸੰਘਣੀ ਛੱਤਰੀ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੁਕਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਨੀੜ ਪਰਜੀਵਿਤਾ ਇਸ ਕੁਲ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਾਹਨਤ ਹੈ ਯਾਨੀ ਇਹ ਆਪਣਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ। ਇਹ ਦੂਜੇ ਪੰਛੀਆਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਾਵਾਂ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣਿਆਂ ਦੇ ਆਂਡੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਪਣਾ ਆਂਡਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹੁਲੀਆ
ਏਸ਼ੀਆਈ ਕੋਇਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਲੰਮੀ ਪੂੰਛ, 39-46 ਸਮ (15-18 ਇੰਚ) ਅਤੇ 190-327 ਗਰਾਮ (6.7-11.5 ਔਂਸ) ਭਾਰ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਹੈ। ਇਸ ਜਾਤੀ ਦੇ ਨਰ ਦਾ ਰੰਗ ਨੀਲੱਤਣ ਦੀ ਭਾ ਵਾਲਾ ਕਾਲਾ ਚਮਕੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚੁੰਜ ਹਰੀ ਭਾ ਵਾਲੀ ਪੀਲੇ ਮਟਮੈਲੇ ਜਿਹੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਖ ਦੀ ਪੁਤਲੀ ਗਹਿਰੀ ਲਾਲ। ਅਤੇ ਇਹਦੀਆਂ ਟੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਜਾਤੀ ਦੀ ਮਦੀਨ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਲਾਲ ਭੂਰੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਠ, ਰੰਪ, ਪੂੰਛ ਅਤੇ ਵਿੰਗ ਕੋਵਰਟ ਸਫੇਦ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਮਟਮੈਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਧੱਬਿਆਂ ਵਾਲੇ ਡੂੰਘੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਬੱਗੇ, ਲੇਕਿਨ ਖੂਬ ਧਾਰੀਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਉੱਪ-ਜਾਤੀਆਂ ਰੰਗਾਈ ਅਤੇ ਸਰੂਪ ਪੱਖੋਂ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।. ਨਿਆਣੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਉੱਪਰਲੀ ਕਲਗੀ ਨਰ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੁੰਜ ਕਾਲੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਦੌਰਾਨ (ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਅਗਸਤ) ਬਹੁਤ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਢਦੇ ਹਨ। ਨਰ ਦਾ ਵਾਕਫ਼ ਗੀਤ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੂਹੂ ਕੂਹੂ ਹੈ। ਮਦੀਨ ਇੱਕ ਤਿੱਖੀ ਕੀਕ ਕੀਕ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਆਬਾਦੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵਹਾਰ
ਕੁਕੂ ਕੁਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀ ਦੂਜੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਆਂਡਾ ਦੇਣ ਦੀ ਆਦਤ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਆਂਡਾ ਦੇਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਆਉਣ ਉੱਤੇ ਇਸ ਵਰਗ ਦੇ ਪੰਛੀ ਆਲ੍ਹਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਕਰ ਕੇ ਜੰਗਲੀ ਕਾਂ ਜਾਂ ਆਮ ਕਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਆਂਡਾ ਦੇਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਆਂਡਾ ਆਪਣੀ ਚੁੰਜ ਵਿੱਚ ਭਰਕੇ ਪਰਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦਰਖਤ ਉੱਤੇ ਬੈਠਕੇ ਉਸਨੂੰ ਚਟ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਂਡਾ ਫੁੱਟਣ ਉੱਤੇ ਜਦੋਂ ਕੋਇਲ ਦਾ ਬੱਚਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਤਦ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੰਜਿਆਂ ਨਾਲ ਆਲ੍ਹਣੇ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਫੜਕੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਦੇ ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਚੜਾਕੇ ਅਜਿਹਾ ਝੱਟਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦਰਖਤ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਲ੍ਹਣੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਿਰੋਲ ਰਾਜ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਜਾਅਲੀ ਮਾਂ ਬਾਪ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਏ ਗਏ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਇਹ ਬੋਟ ਪਲਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਭੇਦ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਲ੍ਹਣੇ ਤੋਂ ਖਦੇੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਜਾਦ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਹਾਰ
ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੀਆਂ 'ਕੁਕੂ' ਫਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਕੀੜੇ -ਮਕੌੜੇ ਵੀ ਖਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਹਰਦੋ ਪੱਟੀ
ਹਰਦੋ ਪੱਟੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਕਸਬਾ ਗੜ੍ਹਦੀਵਾਲਾ ਤੋਂ ਟਾਂਡਾ ਦੇ ਸੜਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਬਲਾਕ ਭੂੰਗਾ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਅਤੇ ਬਰਸਾਤੀ ਨਾਲੇ ਤੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਮਿਹਨਤੀ ਪਰ ਛੋਟੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਸਹਾਇਕ ਧੰਦੇ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡੇਅਰੀ, ਪੋਲਟਰੀ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਆਦਿ ਦਾ ਕੰਮ। ਕੁਝ ਕੁ ਵਸਨੀਕ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਏ ਹੋਏ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕ ਸਕਣ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਦਰ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬਨਵਾਸ ਦੌਰਾਨ ਰਾਮ ਜੀ ਉੱਥੇ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਓਥੇ ਸ਼ਬਰੀ ਦੇ ਬੇਰ ਖਾਦੇ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਮੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੁੱਖਣਾ ਸੁੱਖਨ ਅਤੇ ਨਹਾਉਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸਾਰੀਓਨ ਬੇਲਿੰਸਕੀ
ਵਿਸਾਰੀਓਨ ਗਰਿਗੋਰੀਏਵਿੱਚ ਬੇਲਿੰਸਕੀ  (Виссарио́н Григо́рьевич Бели́нский; ਜੂਨ 11 1811 – ਜੂਨ 7 1848) ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ ਸੀ। ਉਹ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਹਰਜਨ, ਮਿਖਾਇਲ ਬਾਕੂਨਿਨ (ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਉਸਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀਤਾ ਸੀ), ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਬੁਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦਾ ਸਹਿਕਰਮੀ ਸੀ। ਬੇਲਿੰਸਕੀ ਨੇ ਕਵੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਨਿਕੋਲਾਈ ਨੇਕਰਾਸੋਵ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਸੋਵਰੇਮੇਨਿਕ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਜੀਵਨੀ
ਵਿਸਾਰੀਓਨ ਬੇਲਿੰਸਕੀ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਜੂਨ 1811 ਸਵੀਆਬੋਰਗ, ਗਰੈਂਡ ਡੱਚੀ ਆਫ਼ ਫਿਨਲੈਂਡ, ਹੇਲਸਿੰਕੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਚੇਮਬਾਰ (ਹੁਣ ਬੇਲਿੰਸਕੀ, ਪੇਂਜ਼ਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬੇਲਿੰਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ) ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪੇਂਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਉਥੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਜਿਮਨੇਜ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ (1825-1829) ਕੀਤੀ। 1829-1832 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਸਕੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਨੀਲਿਮਾ ਸ਼ੇਖ
ਨੀਲੀਮਾ ਸ਼ੇਖ (ਜਨਮ 18 ਨਵੰਬਰ 1945) ਬੜੌਦਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।
80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ, ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਰਵਾਇਤੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਵਿਸਥਾਪਨ, ਲਾਲਸਾ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਵੰਸ਼, ਪਰੰਪਰਾ, ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ, ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ 14, ਐਥਨਜ਼ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਕੈਸਲ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੇ ਆਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੁਆਰਾ 2014 ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਨੀਲਿਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਨਵੰਬਰ 1945 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1962 ਅਤੇ 1965 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 1971 ਵਿੱਚ ਬੜੌਦਾ ਦੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਯਾਜੀਰਾਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਤੋਂ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕੰਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਅਤੇ ਕੇ.ਜੀ. ਸੁਬਰਾਮਣੀਅਨ ਵਰਗੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਾਂਤੀਨਿਕੇਤਨ ਪ੍ਰਯੋਗ, ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਬੜੌਦਾ ਦਾ ਭਾਰ, ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ।
ਕਰੀਅਰ
1987-89 ਤੋਂ, ਨੀਲੀਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀਆਂ, ਮਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਲਿਨੀ ਮਲਾਨੀ, ਮਾਧਵੀ ਪਾਰੇਖ, ਅਤੇ ਅਰਪਿਤਾ ਸਿੰਘ ਨਾਲ 'ਥਰੂ ਦਿ ਲੁਕਿੰਗ ਗਲਾਸ' ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਚਾਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ, ਨੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗੈਰ-ਵਪਾਰਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। 1979 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਏਆਈਆਰ ਗੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਨੈਨਸੀ ਸਪੇਰੋ, ਮੇ ਸਟੀਵਨਜ਼ ਅਤੇ ਅਨਾ ਮੇਂਡੀਏਟਾ (ਯੂ.ਐਸ. ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਆਲ-ਔਰਤ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਕਾਰੀ ਗੈਲਰੀ) ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਨਲਿਨੀ ਮਲਾਨੀ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ।
ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪ
ਨੀਲੀਮਾ ਵਿਭਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰੀ ਸਿਰਜਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੈਂਸਿਲ, ਡਰਾਇੰਗ, ਪੇਂਟਿੰਗ, ਸਥਾਪਨਾ, ਵੱਡੇ ਸਕਰੋਲ, ਥੀਏਟਰ ਸੈੱਟ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਹੈ ਉਹ ਹਨ: ਦੋ ਮੁੱਠੀ ਚਾਵਲ (1986), ਮੂਨ ਇਨ ਦਾ ਪੋਟ (2008), ਬਲੂ ਐਂਡ ਅਦਰ ਸਟੋਰੀਜ਼ (2012) ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਮੌਸਮ ਚੰਗਾ (2016)।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਸੌਮਿਆ ਟੰਡਨ
ਸੌਮਿਆ ਟੰਡਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Saumya Tandon; ਜਨਮ 3 ਨਵੰਬਰ 1984) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਸਿਟਕਾਮ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਭਾਬੀਜੀ ਘਰ ਪਰ ਹੈਂ ਵਿੱਚ ਅਨੀਤਾ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਹ ਡਾਂਸ ਇੰਡੀਆ ਡਾਂਸ, ਬੋਰਨਵੀਟਾ ਕੁਇਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕੀ ਰਾਤ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅਜ਼ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਟੰਡਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਮਾਡਲਿੰਗ ਦੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਹ 'ਫੈਮੀਨਾ ਕਵਰ ਗੁਲ' 2006 ਸੀ। ਉਹ ਫਿਲਮੀ ਕਾਮੇਡੀ ਸੀਰੀਅਲ "ਭਾਬੀ ਜੀ ਘਰ ਪਰ ਹੈਂ" ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਹਿ-ਹੋਸਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ "ਜ਼ੋਰ ਕਾ ਝਟਕਾ" ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। 2011 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਨਾਲ ਟੋਟਲ ਵਾਈਪਆਉਟ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਤਿੰਨ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਲਈ "ਡਾਂਸ ਇੰਡੀਆ ਡਾਂਸ" ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਬੇਸਟ ਐਂਕਰ" ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਤਿੰਨ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਲਈ ਡੌਰਕ ਓ ਬਰਾਇਨ ਦੇ ਨਾਲ ਬੋੂਰਿਨਵੀਟਾ ਕੁਇਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ ਦੀ ਫਿਲਮ ਜਬ ਵੀ ਮੇਟ  ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਕਰੀਨਾ ਕਪੂਰ ਹਨ। ਇਸਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸੀਜ਼ਨਾ ਲਈ ਐਲ.ਜੀ. ਮੱਲਿਕਾ-ਏ-ਕਿਚਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਟੰਡਨ ਉੱਜੈਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਵੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਟੰਡਨ ਦਾ ਜਨਮ ਭੋਪਾਲ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 3 ਨਵੰਬਰ 1984 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਉਜੈਨ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਮੈਰੀਜ਼ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਬੀ.ਜੀ. ਟੰਡਨ, ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਹਨ ਅਤੇ ਉਜੈਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਟੰਡਨ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਝਿਜਕਦੀ ਹੈ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਸੌਰਭ ਦੇਵੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਟੰਡਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 10 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਅਕਸ਼ੇ ਕੁਮਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਟਾਈਲ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ, ਟੰਡਨ ਨੇ ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
ਸੌਮਿਆ। ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ‘ਐਸਾ ਦੇਸ ਹੈ ਮੇਰਾ’ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕਈ ਟੀ.ਵੀ. ਸ਼ੋਅਜ਼ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਪਾਲ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984
1750 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
1750 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1750 ਤੋਂ 1759 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:18ਵੀਂ ਸਦੀ
ਮਿਰਾਈ ਚੈਟਰਜੀ
ਮਿਰਾਈ ਚੈਟਰਜੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮਹਿਲਾ ਸੰਸਥਾ ਸੇਵਾ (SEWA) ਵਿੱਖੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਜੂਨ, 2010 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਡਵਾਇਜ਼ਰੀ ਕੌਂਸਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜੋਨਸ ਹੋਪਕਿੰਸ ਬਲੂਮਬਰਗ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਿਸ਼ਾਲੀ ਠੱਕਰ
ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਠੱਕਰ (ਹਿੰਦੀ: वैशाली ठाककर; 25 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵੀਜਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ੋਅ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਟੀਵੀ ਦੀ ਲੜੀ 'ਬਾ ਬਹੂ ਔਰ ਬੇਬੀ' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਨਾ ਦੀ ਕਾਮਿਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੋਅ ਰੰਗਾਂ ਟੀ.ਵੀ. ਸ਼ੋਅ ਉਤਾਰਨ ਵਿੱਚ ਡੈਮਨੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਠੱਕਰ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ 'ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨੁਭਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਜਰਾਤੀ ਥੀਏਟਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ. ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਹੇਮਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ. ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤੀ ਨਾਟਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀਰੀਜ਼ 'ਏਕ ਮਹਲ ਹੋ ਸਪਾਨ ਕਾ' ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਟੀ ਆਰ ਪੀ-ਟਰੈਪਿੰਗ' ਬਾਬਾ ਬਾਝੂ ਔਰ ਬੇਬੀ ਆਨ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਚੈਨਲ 'ਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਵੀਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਕਰੀਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ. ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਲੜੀ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ. ਰੰਗ ਦੀ ਲੜੀ 'ਚ ਦਾਮਨੀ ਰਾਗਿੰਦਰ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਚੂਨੀ-ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਗਈ।
1740 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
1740 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1740 ਤੋਂ 1749 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:18ਵੀਂ ਸਦੀ
ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਮੋਟਿਫ
ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਮੋਟਿਫ਼ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਰਤੇ ਗਏ ਉਸ ਤੱਤ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕਮਈ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹੋਵੇ। ਆਪਣੀ ਦੁਹਰਾਈ ਨਾਲ, ਮੋਟਿਫ਼ ਥੀਮ ਜਾਂ ਮੂਡ ਵਰਗੇ ਦੂਜੇ ਬਿਰਤਾਂਤਕ (ਜਾਂ ਸਾਹਿਤਕ) ਪਹਿਲੂ ਸਿਰਜਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਮੋਟਿਫ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਿਪਲੇ (ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਆਵ ਵਰਲਡ ਲਿਟਰੇਚਰ) ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ,
ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਢਲੇ ਹੋਏ ਵਿਚਾਰ ਜੋ ਸਮਾਨ ਹਾਲਤ ਦਾ ਬੋਧ ਕਰਾਉਣ ਜਾਂ ਸਮਾਨ ਭਾਵ ਜਗਾਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਹੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਜਾਤੀ ਦੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਰਤੇ ਹੋਣ, ਮੋਟਿਫ ਕਹਾਂਦੇ ਹਨ।
ਥੀਮ ਦੀ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਇਕਾਈ ਨੂੰ ਮੋਟਿਫ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਮੋਟਿਫ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਈ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਮੋਟਿਫ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਤੱਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਥੀਮ ਵਿਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਮੋਟਿਫ਼ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਇਕਾਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਉਸੇ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਨਹੀਂ।
ਮੋਟਿਫ਼ ਨੂੰ ਰਚਨਾ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਇਕਾਈ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੋਟਿਫ਼ ਅਜਿਹੀ ਥੀਮਕ ਇਕਾਈ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਮੋਟਿਫ਼ਾਂ ਨਾਲ ਅੰਤਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵੀ।ਇਹ ਰਚਨਾ ਦੇ ਇੱਕ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਥਾ ਸਮਗਰੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਮੋਟਿਫ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕੇਂਦਰੀ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ
ਲਾਜ਼ਮੀ ਮੋਟਿਫ
ਲਾਜ਼ਮੀ ਮੋਟਿਫ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਇਵੇਂ ਕਹਿ ਲਈਏ ਬਦਲ ਦੇਣ ਨਾਲ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਾ ਸਾਰਤੱਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਤੰਤਰ ਮੋਟਿਫ
ਸੁਤੰਤਰ ਮੋਟਿਫ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦੇਣ ਨਾਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਉਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਸਿੱਦਤ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਰੇਖਾ
ਗਲੋਬ ਉੱਤੇ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਦੇ ਸਮਾਂਤਰ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਕਲਪਨਿਕ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਰੇਖਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਰੇਖਾਵਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ 180+1 (ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਸਹਿਤ) ਹੈ। ਪ੍ਰਤੀ 1 ਡਿਗਰੀ ਦੀ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ੀ ਦੂਰੀ ਲਗਭਗ 111 ਕਿਮੀਃ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੋਲਾਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਨਾਲ ਧਰੁਵਾਂ ਤੱਕ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅੱਖਰ ਫਾਈ ਯਾਨੀ \phi\,\! ਤੋਂ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਕਨੀਕੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼, ਅੰਸ਼ (ਡਿਗਰੀ) ਵਿੱਚ ਅੰਕਿਤ ਕੋਣੀਧਾਰੀ ਤੱਕੜੀ ਹੈ ਜੋ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਉੱਤੇ 0° ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਧਰੁਵ ਉੱਤੇ 90° ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼
ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼, ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਾਨ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਧਰੁਵ ਵੱਲ ਕੋਣੀਧਾਰੀ ਦੂਰੀ ਦਾ ਨਾਂਅ ਹੈ। ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਨੂੰ 0° ਦੀ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਰੇਖਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ ਵੱਲ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੂਰੀਆਂ ਉੱਤਰੀ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਧਰੁਵ ਵੱਲ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੂਰੀਆਂ ਦੱਖਣ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਰੁਵਾਂ ਵੱਲ ਵਧਣ ਉੱਤੇ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਦੀ ਦੂਰੀ ਵਧਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰੀਆਂ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਲਕੀਰਾਂ (ਰੇਖਾਵਾਂ) ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂਤਰ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਚਰਿੱਤਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਧਰੁਵਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਚਰਿੱਤਰ ਛੋਟੇ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। 90° ਦਾ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਧਰੁਵ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਬਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰਤੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਿਊਨ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ ਠੀਕ ਸਿਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਲ ਉੱਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਗਰਮੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਲ ਉੱਤੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਨਗਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਣ ਉਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਨੂੰ ਮਿਣਨ ਲਈ ਹੁਣ ਤੱਕ ਖਗੋਲੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿਭੁਜੀਕਰਣ ਨਾਂਅ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵਿਧੀਆਂ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਈ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸਦੇ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਮਾਪ ਲਈ 1971 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭੂਘੂਰਣਨਮਾਪੀ ਨਾਮਕ ਯੰਤਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਦੀ ਮਾਪ ਕੇਵਲ ਡਿਗਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋੋਲ
1730 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
1730 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1730 ਤੋਂ 1739 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:18ਵੀਂ ਸਦੀ
ਸਰਤੀ
ਸਰਤੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਧਾਰ ਕਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ 98 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਧਾਰ ਕਲਾਂ ਤੋਂ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੁਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਆਬਾਦੀ
ਸਨ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰਤੀ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 3960 ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2023 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 1937 ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 1239 ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 0 ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਾਈਡੀ ਝੀਲ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ਮਾਈਡੀ ਝੀਲ ਕਾਸਕੀ, ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਪੋਖਰਾ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ।
ਇਹ ਪੋਖਰਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ ਅਤੇ 1.17 ਹੈਕਟੇਅਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਕਟੌਤੀ ਕਰਕੇ ਹਰ ਸਾਲ ਇਹ ਸੁੰਗੜਨ ਦੀ ਵੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
1720 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
1720 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1720 ਤੋਂ 1729 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:18ਵੀਂ ਸਦੀ
ਧਰਮਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ (ਉੱਤਰਾਖੰਡ)
ਧਰਮਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ 70 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 120,998 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ
2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਨੇਸ਼ ਅਗਰਵਾਲ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਵਿਧਾਇਕ !ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ !ਵੋਟਰ % !ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ !ਸਰੋਤ
ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਥਿਊਰਿਟੀਕਲ ਫਿਜ਼ਿਕਸ (ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ) ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਓਹ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜੋ ਭੌਤਿਕੀ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਗਣਿਤਿਕ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਸੰਖੇਪਤਾਵਾਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੈ, ਜੋ ਇਹੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਔਜ਼ਾਰ (ਟੂਲ) ਵਰਤਦੀ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਥਿਊਰੀ ਦਰਮਿਆਨ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਮਾਮਿਲਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਵਜ਼ਨ ਦੇਣ ਵੇਲੇ ਗਣਿਤਿਕ ਸਖਤ ਅਨੁਸਾਸ਼ਨ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੇ ਵਕਤ, ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦਾ ਵਾਸਤਾ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਟਰਾਂਸਫੌਰਮੇਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਕਸਵੈੱਲ ਦੀਆਂ ਇਕੁਏਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਈਕਲਸਨ-ਮੋਰਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਪ੍ਰਤਿ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੀ ਕਿਸੇ ਚਮਕਦਾਰ ਈਥਰ ਰਾਹੀਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੂੰ ਫੋਟੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਮਝਾਉਣ ਕਾਰਨ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਨਤੀਜਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਬਣਤਰ ਦੀ ਕਮੀ ਸੀ।।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ
ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ ਪਹਿਲਾ ਅਥੈਲੀਟ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 1978 ਦੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਰੇਸ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਮਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ, ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।