cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀਆਂ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀਆਂ ਉਹ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਸੂਤਰੀਕਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਇੱਕ ਠੋਸ ਵਿਵਰਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਸੂਤਰੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਅਮੂਰਤ ਗਣਿਤਿਕ ਬਣਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ 1900ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਥਿਊਰੀਆਂ ਵਾਸਤੇ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਨੰਤ-ਅਯਾਮੀ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸਾਂ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਸਪੇਸਾਂ ਉੱਤੇ ਓਪਰੇਟਰ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਨੂੰ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਗਣਿਤ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਸ਼ੋਧ-ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋਕ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀਆਂ ਜਰੂਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅੰਸ਼ਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਐਨਰਜੀ ਅਤੇ ਮੋਮੈਂਟਮ ਵਰਗੇ ਭੌਤਿਕੀ ਔਬਜ਼ਰਵੇਬਲਾਂ (ਨਿਰੀਖਣਯੋਗਾਂ) ਦੇ ਮੁੱਲ ਫੇਜ਼ ਸਪੇਸ ਉੱਪਰ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਲਏ ਜਾਂਦੇ, ਸਗੋਂ ਆਈਗਨਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ; ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ ਅੰਦਰ ਰੇਖਿਕ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਦੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਲ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਬਿੰਦੂ ਵਰਣਕ੍ਰਮ+ਸ਼ੁੱਧ ਨਿਰੰਤਰ+ਸਿੰਗੁਲਰ ਨਿਰੰਤਰ ਵਰਣਕ੍ਰਮ)।
ਪੰਡਿਤ ਭਗਵਤ ਦਿਆਲ ਸ਼ਰਮਾ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼
ਇਤਿਹਾਸ
ਇੰਸਟੀਚਿਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਰੋਹਤਕ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ 1960 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਦਾਖਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1963 ਵਿਚ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਹਤਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਪੱਖੀ ਵਿਸਥਾਰ ਉਪਾਵਾਂ ਨੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੇ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀਆਂ ਇਹ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀਆਂ ਅੱਜਕੱਲ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਵਿਵਰਣ ਦੀ ਜਾਨ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਔਬਜ਼ਰਵੇਬਲ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜੋ ਭੌਤਿਕੀ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਡਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਜਦੋਂਕਿ ਗਣਿਤ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਪੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਫੇਰ ਵੀ ਮੁੱਲਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸੀਮਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਹੀ ਨਾਪਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਕਮੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੋਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਕੁਆਂਟਮ ਔਬਜ਼ਰਵੇਬਲ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਦੀ ਗੈਰ-ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕਤਾ ਰਾਹੀਂ ਨਵੀਨ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਥਿਊਰੀ ਵਜੋਂ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਗਣਿਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਰਸਮੀ ਗਣਿਤਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।, ਜੋ ਕੈਲਕੁਲਸ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਜਿਓਮੈਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਸ਼ਿਕ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਇਕੁਏਸ਼ਨਾਂ ਤੱਕ ਦੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ ਥਿਊਰੀ ਸਟੈਟਿਸਟੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅੰਦਰ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜੀਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ) ਸਹਿਜ ਗਿਆਨ ਨੇ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਫਾਰਮੂਲਾਬੱਧ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਕੁਆਂਟਮ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਫੀਨੋਮੀਨੌਲੌਜੀ ਲੱਗਪਗ 1895 ਅਤੇ 1915 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ 10 ਤੋਂ 15 ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ (ਲੱਗਪਗ 1925 ਵਿੱਚ) ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਅੰਦਰ ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਹੁਣ ਕਲਾਸੀਕਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਗਣਿਤਿਕ ਬਣਤਰਾਂ ਅੰਦਰ ਸੋਚਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਇਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨ ਸੋਮਰਫੈਲਡ-ਵਿਲਸਨ-ਇਸ਼ਿਵਾਰਾ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕਲਾਸੀਕਲ ਫੇਜ਼ ਸਪੇਸ ਉੱਤੇ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪੁਰਾਣੀ ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਗਣਿਤ ਦੀ ਜਰੂਰਤ
1890ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਪਲੈਂਕ, ਬਲੈਕਬੌਡੀ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੈਰ-ਪ੍ਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਧਾਰਨਾ ਬਣਾਉਣ ਰਾਹੀਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਲਟ੍ਰਾਵਾਇਲਟ ਕੈਟਾਸਟ੍ਰੋਫ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ, ਪਦਾਰਥ ਨਾਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਊਰਜਾ ਸਿਰਫ ਅਨਿਰੰਤਰ ਇਕਾਈਆਂ (ਯੂਨਿਟਾਂ) ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਕੁਆਂਟਾ ਕਿਹਾ।ਪਲੈਂਕ ਨੇ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਫਰੀਕੁਐਂਸੀ ਅਤੇ ਓਸ ਫਰੀਕੁਐਂਸੀ ਉੱਤੇ ਊਰਜਾ ਦੇ ਕੁਆਂਟਮ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਸਿੱਧਾ ਅਨੁਪਾਤ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ।ਅਨੁਪਾਤਿਕ ਸਥਿਰਾਂਕ h, ਹੁਣ ਉਸਦੇ ਮਾਣ ਵਜੋਂ ਪਲੈਂਕਸ ਕੌਂਸਟੈਂਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1905 ਵਿੱਚ, ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਫੋਟੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਲੈਂਕ ਦਾ ਊਰਜਾ ਕੁਆਂਟਾ ਦਰਅਸਲ ਕਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਫੋਟੌਨ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਪੰਡਿਤ ਭਗਵਤ ਦਿਆਲ ਸ਼ਰਮਾ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼
ਕੈਂਪਸ
ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ:
ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਵਿਕਸਤ ਕੈਂਪਸ ਹੈ, ਜੋ 350 ਏਕੜ (1.4 ਕਿਮੀ 2) ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਦੇ 56 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਪੰ. ਬੀ.ਡੀ.ਸ਼ਰਮਾ, ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ.ਐਮ.ਐਸ., ਰੋਹਤਕ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਮਨੋਨੀਤ ਟੀਚਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿਚ ਇਕ ਅਸਾਧਾਰਣ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਬਲਕਿ 2020 ਤਕ "ਸਿਹਤ ਲਈ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਿਹਤ" ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਰੁਖ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ। ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਆਪਣੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਢਾਂਚਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੱਸ ਹਸਪਤਾਲ ਵੱਲੋਂ ਲੋੜਵੰਦ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਝਾਤ ਪਾਉਣ ਲਈ, ਸਾਲ 2004-2005 ਦੌਰਾਨ ਤਕਰੀਬਨ 11,38,980 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 68,000 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਜੋਂ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ 2012 ਵਿਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤਕਰੀਬਨ 14000 ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2012 ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ 1, 50, 000 ਸਰਜਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਬੈੱਡ ਦੀ ਕਿੱਤਾ ਦਰ 100% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।ਰੋਹਤਕ ਵਿਖੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿਦਿਅਕ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬੁਨਿਆਦੀ aਢਾਂਚਾਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹਾਇਤਾ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖੋਂ ਅਸਾਧਾਰਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ 31 ਵਾਂ ਸਰਬੋਤਮ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦਰਜਾਬੰਦੀ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਲ ਰੈਂਕਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ (ਐਨ.ਆਈ.ਆਰ.ਐਫ.) ਫਾਰਮੇਸੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਫਾਰਮੇਸੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ 38 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ
ਪੁਰਾਣੀ ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਗਣਿਤ ਦੀ ਜਰੂਰਤ
1925-1930 ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਐਰਵਿਨ ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ, ਵਰਨਰ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ, ਮੈਕਸ ਬੌਰਨ, ਪਾਸਕਲ ਜੌਰਡਨ ਦੇ ਤਰਥਲੀ ਮਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਜੌਹਨ ਵੌਨ ਨਿਊਮਾਨ, ਹਰਮਾੱਨ ਵੇਇਲ ਅਤੇ ਪੌਲ ਡੀਰਾਕ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕੰਮ ਰਾਹੀਂ ਸਫਲ ਗਣਿਤਿਕ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਖੋਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਸੈੱਟ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਭਿੰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਗਿਆ।ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਭੌਤਿਕੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨੂੰ ਵਰਨਰ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਦੁਆਰਾ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਿਤਾ ਸਬੰਧਾਂ ਖੋਜਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਅਤੇ ਨੀਲ ਬੋਰਹ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਕਤਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਇਹਨਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਫ੍ਰੈਂਜ਼ ਬੇਕਨਬਾਉਅਰ
ਫੀਫਾ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀ
ਜੂਨ 2014 ਵਿੱਚ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਕਤਰ ਦੇ 2018 ਅਤੇ 2022 ਵਰਲਡ ਕੱਪਾਂ ਦੀ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਾਲੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਾਲ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫੁੱਟਬਾਲ-ਸਬੰਧਤ ਗਤੀਵਿਧੀ ਤੋਂ 90 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਫੀਫਾ ਐਥਿਕਸ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਬੈਕਨਬੌਅਰ' ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।  ਉਸ ਨੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਸਵਾਲ ਕੀਤੇ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੈਕਨਬੌਅਰ ਨੇ ਫੀਫਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫ਼ਰਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ, ਬੇਕੇਨਬਾਏਰ ਨੂੰ ਸੀਏਐਫਐਫ 7,000 ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫੀਫਾ ਐਥਿਕਸ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਰਕਾਈਵ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਲਾਇਬਰੇਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਬਰ ਸੰਸਾਰ
ਫ੍ਰੈਂਜ਼ ਬੇਕਨਬਾਉਅਰ
ਫੀਫਾ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀ
ਮਾਰਚ 2016 ਵਿੱਚ, ਐਥਿਕਸ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 2006 ਫੀਫਾ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਬਾਰੇ ਬੈਕਨਬੌਅਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਰਸਮੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਬੇਕੇਨਬਾਏਰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸਟੀਫਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਫੁਟਬਾਲਰ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਲੰਮੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 31 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ 46 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।  ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਪਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੈਕਨਬੌਰ ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਲਈ ਨੰਬਰ 0176/666666 ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫੋਨ ਕਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਆਇਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਫੋਨ ਸੈਕਸ ਨੰਬਰ ਸੀ (ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ, "6" ਸ਼ਬਦ "ਸੈਕਸ" ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਸੈਕਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਦਾ ਹੈ)।
2016 ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ, ਬੈਕਨਬੌਅਰ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਦਿਲ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਕੀਰਵਾਈ ਸੀ। ਜਰਮਨ ਮੀਡੀਆ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, 1 ਮਾਰਚ 2018 ਨੂੰ ਮੂਨਿਸਕ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਕੰਢਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਸਰਜਰੀ ਸੀ।
ਕਲੱਬ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ
thumb|ਇੱਕ ਕੋਸਮੋਸ ਜਰਸੀ 1977 ਵਿੱਚ ਪਹਿਨੀ ਗਈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Unrecognized language ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਠਿਨਠਿਨੀ ਪੱਥਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ
ਨਵੀਨ ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ
ਵਰਨਰ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਦਾ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਮਕੈਨਿਕਸ ਐਟੋਮਿਕ ਸਪੈਕਟ੍ਰਾ ਦੀ ਨਿਰੀਖਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਨਕਲ ਉਤਾਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਸਫਲ ਯਤਨ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਬਾਦ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਨੇ ਅਪਣਾ ਵੇਵ ਮਕੈਨਿਕਸ ਰਚਿਆ। ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਦੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਸਮਝਣ, ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਕੈਲਕੁਲੇਟ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਅਸਾਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਸਮਾਨ ਹੀ ਸਨ।
ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੰਭਾਵਾਤਮਿਕ ਫਿਤਰਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਦੇ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਵਰਗ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਇੱਕ ਫੈਲੇ ਹੋਏ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ ਤੇ ਅਨੰਤ ਸਪੇਸ ਦੇ ਘਣਫ਼ਲ ਯੁਕਤ ਕਿਸੇ ਚੀਜ ਦੀ ਚਾਰਜ ਡੈਨੱਸਟੀ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਕਸ ਬੌਰਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਵਰਗ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ-ਵਰਗੀ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ ਵਿਸਥਾਰ ਵੰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਬੌਰਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੌਪਨਹੀਗਨ ਵਿੱਚ ਨੀਲ ਬੋਹਰ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਫੇਰ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਕੌਪਨਹੀਗਨ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਦਾ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਲਾਸੀਕਲ ਹੈਮਿਲਟਨ-ਜੈਕਬੀ ਸਮੀਕਰਨ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਦੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅੰਦਰ, ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਨਾਲ ਮੇਲਜੋਲ ਹੋਰ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਸਨ, ਭਾਵੇਂ ਕੁੱਝ ਨਾ ਕੁੱਝ ਜਿਆਦਾ ਰਸਮੀ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਪੀ. ਐੱਚ. ਡੀ. ਥੀਸਿਸ ਵਿੱਚ, ਪੌਲ ਡੀਰਾਕ ਨੇ ਖੋਜਿਆ ਕਿ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਕਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਅੰਦਰ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਵਾਸਤੇ ਸਮੀਕਰਨ, ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕੁੱਝ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਾਸਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਤੌਰ ਉਦੋਂ ਤੇ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੋਆਇਸ਼ਨ ਬਰੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਨੋਨੀਕਲ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ, ਪੋਸਟਡਾਕਟਰਲ ਯੁਵਾ ਸਾਥੀ ਵਰਨਰ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਨੇ ਅਪਣਾ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਮਕੈਨਿਕਸ ਖੋਜਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਸੀ। ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਦੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਮਕੈਨਿਕਸ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਅਨੰਤ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਦੇ ਅਲਜਬਰੇ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ।, ਜੋ ਕਲਾਸੀਕਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਗਣਿਤ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਉੱਜਵਲ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੇ ਉਸ ਵਕਤ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚਕਾਂਕ-ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀਆਂ “ਇੰਡੈਕਸ-ਸਕੀਮਾਂ” ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬੌਰਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਦਰਅਸਲ, ਇਹਨਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਰੇਖਿਕ ਅਲਜਬਰਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਆਪਣੀ ਵਰਤਮਾਨ ਕਿਸਮ ਵਾਂਗ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਦ ਖੁਦ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵੇਵ-ਮਕੈਨਿਕਸ ਅਤੇ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਦੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਦੋਵੇਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਅਤੇ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਗਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਅਜੋਕੀ ਸੰਖੇਪਤਾ ਦਾ ਸ਼੍ਰੇਅ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਪੌਲ ਡੀਰਾਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ 1930 ਦੀ ਕਲਾਸੀਕ ਪੁਸਤਕ “ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲਜ਼ ਔਫ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ” ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਕਾਰਣ ਲਿਖਿਆ। ਉਹ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਤੀਜਾ, ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਤੌਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਥੰਮ ਹੈ (ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਇਕਲੌਤਾ ਹੀ ਉਹ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਸਨੇ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਪੇਖਿਕ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨਕਰਨ ਨੂੰ ਖੋਜਿਆ ਸੀ)। ਉਸਦੇ ਉੱਪਰ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤੇ ਕਾਰਣ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬਰਾ-ਕੈੱਟ ਨੋਟੇਸ਼ਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ; ਉਸਨੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਅਤੇ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਇੱਕੋ ਥਿਊਰੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱ ਤੀਜੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਖੋਜੀ, ਜਿਸਨੇ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਾਰੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨਕਰਨਾਂ ਲਈ ਖਾਸਤੌਰ ਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੀ। ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸੰਪੂਰਣ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਡੀਰਾਕ-ਵੌਨ ਨਿਉਮਾੱਨ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦਾ ਸ਼੍ਰੇਅ ਆਮਤੌਰ ਤੇ 1932 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਜੌਹਨ ਵੌਨ ਨਿਉਮਾੱਨ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਮੈਥੇਮੈਟੀਕਲ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨਜ਼ ਔਫ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਹਰਮਾੱਨ ਵੇਇਲ ਨੇ ਆਪਣੀ 1927 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਪੁਸਤਕ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸਾਂ ਵੱਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ (ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਯੂਨਾਇਟਰੀ ਸਪੇਸਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ)। ਇਸਦਾ ਵਿਕਾਸ ਰੇਖਿਕ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਗਣਿਤਿਕ ਸਪੈਕਟ੍ਰਲ ਥਿਊਰੀ ਪ੍ਰਤਿ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੇ ਸਮਾਂਤਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਨਾ ਕਿ ਕੋਆਡ੍ਰੈਟਿਕ ਕਿਸਮਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੀੜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਡੇਵਿਡ ਹਿਲਬਰਟ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਤੱਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਣੀ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਫੇਰ ਵੀ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜਿਆਦਾਤਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਪਿੱਛੇ ਛੁਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਟਰੇਸ ਕਰਕੇ ਜੌਹਨ ਵੌਨ ਨਿਉਮਾੱਨ ਦੇ ਗਣਿਤਿਕ ਕੰਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਥਿਊਰੀ ਦੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾਵਾਂ ਜਿਆਦਾਤਰ, ਗਣਿਤਿਕ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਬਾਬਤ ਸਾਂਝੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਦ ਦੇ ਵਿਕਾਸ
ਨਵੀਨ ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨਟਿਜ਼ਮ ਪ੍ਰਤਿ ਉਪਯੋਗਾਂ ਨੇ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ 1930 ਦੇ ਲੱਗਪੱਗ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਨੇ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਹੋਰ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੋਰਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਥੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਸਰਲ ਖਾਸ ਕੇਸ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ, ਵੌਨ ਨਿਉਮਾੱਨ ਨੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਅਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ ਵਾਲਾ ਕੁਆਂਟਮ ਨਾਪ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਮੱਧ ਵਿਚਕਾਰਲੇ 70 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਨਾਪ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਅ ਖੋਜ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਇਸਨੇ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਨਵੀਆਂ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਇੱਕ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ਾ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਪ੍ਰਤਿ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਭੌਤਿਕੀ ਥਿਊਰੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਫ਼ਲ ਥਿਊਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਸੰਖੇਪਤਾ ਤੱਕ ਘਟਾਉਂਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਾਸਤੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਹੱਦ ਨਾਮਕ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੋਹਰ ਨੇ ਜੋਰ ਦੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, ਇਨਸਾਨੀ ਗਿਆਨ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਕਲਾਸੀਕਲ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਅਭਿੰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਵਿਵਰਣ ਕੁਆਂਟਮ ਵਿਵਰਣਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਜਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ, ਜੋ ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਹੱਦ ਇੱਕ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਗਿਆਤ ਕਲਾਸੀਕਲ ਥਿਊਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕੁਆਂਟਮ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ (ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਨੋਟ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ) ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਨਾਖੁਸ਼ ਸਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੋ ਸੋਚਿਆ ਉਹ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਨਤੀਜੇ ਸਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਇਹ ਰੱਵਈਆ ਅਪਣਾਇਆ ਕਿ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਜਰੂਰ ਹੀ ਅਧੂਰਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਗੱਲ ਨੇ ਛੁਪੇ ਅਸਥਰਿਾਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੱਤੀ।ਛੁਪੇ ਅਸਥਿਰਾਂਕਾਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੁਆਂਟਮ ਔਪਟਿਕਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਮਾਮਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਵਲੇਰੀ ਖਾਰਲਾਮੋਵ
ਵਲੇਰੀ ਬੋਰਿਸੋਵਿਚ ਖ਼ਾਰਲਾਮੋਵ (ਰੂਸੀ: ਵਲਾਰੀਜ ਬੋਰੀਸੋਵਿਚ ਖਾਰਲਾਮੋਵ, ਆਈਪੀਏ: 14 ਜਨਵਰੀ 1948 - 27 ਅਗਸਤ 1981) ਇੱਕ ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਫਾਰਵਰਡ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਜੋ ਸੋਵੀਅਤ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਸੀ.ਐਸ.ਕੇ. ਦੇ ਮਾਸਕੋ ਲਈ 1967 ਤੋਂ 1981 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਤਕ ਖੇਡਿਆ। ਉਹ ਤੇਜ਼, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸੋਵੀਅਤ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 1972 ਅਤੇ 1 9 73 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1972 ਵਿੱਚ ਸਕੋਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਲੀਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉੱਚ ਰਫਤਾਰ ਵਿੱਚ ਸਕੇਟਿੰਗ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਸੀ। ਖਾਰਲਾਮੋਵ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਯੁਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਖਾਰਲਾਮੋਵ ਨੇ 11 ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 8 ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੈਡਲ, 2 ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ 1 ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਓਲੰਪਿਕ, 19 72, 1 976 ਅਤੇ 1 980 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੈਡਲ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿੱਤੇ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 1972 ਦੇ ਸਮਿਤ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੈਰਰੋਵ ਅਤੇ ਬੋਰਿਸ ਮਿਖਾਵਲ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਬਿਤਾਇਆ।
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਗਣਿਤਿਕ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖਿਆ ਸੰਖੇਪ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਡੀਰਾਕ-ਵੌਨ ਨਿਉਮਾੱਨ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਅੰਸ਼ਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਰੇਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਲੇਰੀ ਖਾਰਲਾਮੋਵ
ਖਾਰਲਾਮੋਵ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ 1976 ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਾਰ ਹਾਦਸਿਆਂ ਅਤੇ 1981 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘਾਤਕ ਘਟਨਾ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖਾਰਲਾਮੋਵ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ, ਹਾਕੀ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ, ਰੂਸੀ ਹਾਕੀ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। IIHF ਸੈਂਟਰਲਅਲ ਆਲ-ਸਟਾਰ ਟੀਮ ਦੇ ਫਾਰਵਰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਖ਼ਾਰਲਾਮੋਵ ਟਰਾਫੀ ਹਰ ਸਾਲ ਐਨਐਚਐਲ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖਰਮਲਵ ਕੱਪ ਮਾਈਨਰ ਹਾਕੀ ਲੀਗ ਦੇ ਚੈਂਪੀਅਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ
ਅਵਸਥਾ ਅੰਦਰ ਸਿਸਟਮ ਵਾਸਤੇ ਔਬਜ਼ਰਵੇਬਲ A ਦਾ ਉਮੀਦ ਮੁੱਲ (ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਸਮਝ ਮੁਤਾਬਿਕ), ਯੂਨਿਟ ਵੈਕਟਰ ψ ∈ H ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ;
ਵਲੇਰੀ ਖਾਰਲਾਮੋਵ
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਖਾਰਲਾਮੋਵ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਬੋਰਿਸ ਅਤੇ ਬੇਗੋਨੀਤਾ ਖਾਰਲਾਮੋਵ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਬੋਰਿਸ ਇੱਕ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਕੈਨਿਕ ਸੀ। ਬੇਗੋਨੀਤਾ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਲਬਾਓ, ਸਪੇਨ ਤੋਂ ਸੀ, ਪਰ 1937 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨੀ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਗਈ। ਖਾਰਲਾਮਾਵ ਦੇ ਮਾਪੇ ਮਾਸਕੋ ਤੋਂ ਫੈਕਟਰੀ ਵਰਕਰ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸੋਵੀਅਤ ਪਾਇਲਟ ਪਾਇਨੀਅਰੀ ਵਾਲਰੀ ਚਕਲੋਵ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ, ਤਟੀਆਨਾ ਵੀ ਸੀ। ਸਾਲ 1956 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ 8 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਖਰਮੌਲੋਵ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਸਪੇਨ ਚਲੇ ਗਏ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਸਨ।
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ
ਸਪੈਕਟ੍ਰਲ ਥਿਊਰੀ ਦੁਆਰਾ, ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਵਸਥਾ ψ ਅੰਦਰ A ਦੇ ਮੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ ਨਾਪ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਵਸਥਾ ਅੰਦਰ ਔਬਜ਼ਰਵੇਬਲ A ਦੇ ਸੰਭਵ ਮੁੱਲ ਜਰੂਰ ਹੀ A ਦੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੇਸ ਵਿੱਚ A ਕੇਵਲ ਅਨਿਰੰਤਰ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਹੀ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ A ਨੂੰ ਨਾਪਣ ਦੇ ਸੰਭਵ ਨਤੀਜੇ ਇਸਦੇ ਆਈਗਨਮੁੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ A ਦੇ ਆਈਗਨ-ਵੈਕਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣੇ ਬੇਸਿਸ ਅੰਦਰ ਅਵਸਥਾ ψ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਆਈਗਨ-ਵੈਕਟਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਮੌਡਿਊਲ ਦਾ ਵਰਗ (ਸਕੁਏਅਰ), ਇਸਦੇ ਸਬੰਧਤ ਆਈਗਨਮੁੱਲ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਲੇਰੀ ਖਾਰਲਾਮੋਵ
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
thumb|ਉਸ ਦੇ ਘਾਤਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਦੀ ਉਸਦੀ ਯਾਦਗਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੋਕ
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ
ਹੋਰ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ਤੇ, ਕਿਸੇ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਡੈੱਨਸਟੀ ਓਪਰੇਟਰ ਨਾਮਕ ਓਪਰੇਟਰ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੈਰ-ਨੈਗਟਿਵ ਸੈਲਫ-ਅਡਜੋਆਇੰਟ ਓਪਰੇਟਰ ρ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਟਰੇਸ 1 ਹੋਣ ਤੱਕ ਨੌਰਮਲਾਇਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਵਸਥਾ ρ ਅੰਦਰ A ਦਾ ਉਮੀਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੁੱਲ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ;
ਜੇਕਰ ρψ ਅਜਿਹਾ ਔਰਥੋਗਨਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਰ ਹੋਵੇ ਜੋ |ψ⟩ ਦੁਆਰਾ ਫੈਲਾਈ ਜਾਂਦੀ H ਦੀ ਇੱਕ-ਅਯਾਮੀ ਸਬ-ਸਪੇਸ ਉੱਪਰ ਔਰਥੋਗਨਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ
ਡੈੱਨਸਟੀ ਓਪਰੇਟਰ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ-ਅਯਾਮੀ ਔਰਥੋਗਨਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਕਨਵੈਕਸ ਹੱਲ (ਉੱਤਲ ਛਿਲਕੇ) ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਇੱਕ-ਅਯਾਮੀ ਔਰਥੋਗਨਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਰ, ਡੈੱਨਸਟੀ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਦੇ ਸੈੱਟ ਦੇ ਹੱਦ-ਬਿੰਦੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਇੱਕ-ਅਯਾਮੀ ਔਰਥੋਗਨਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਡੈੱਨਸਟੀ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਰਿਤ (ਮਿਕਸਡ) ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਅਵਸਥਾ ਅੰਦਰ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਦਾ ਅਨਸਰਟਨਟੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਥਿਊਰਮ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਇੰਨਬਿੰਨ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਲੜੀਕ੍ਰਮ, ਜੋ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਨੇ ਕਿਸ ਢਾਂਚੇ ਅਧੀਨ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਆਰਟੀਕਲ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ
ਜਿੱਥੇ H, ਇੱਕ ਠੋਸ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਸਵੈ-ਅਡਜੋਆਇੰਟ ਓਪਰੇਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਿਸਟਮ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, i ਕਾਲਪਿਨਕ ਇਕਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ħ ਸੋਧਿਆ ਹੋਇਆ ਪਲੈਂਕ ਦਾ ਸਥਿਰਾਂਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਔਬਜ਼ਰਵੇਬਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, H, ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਕੁੱਲ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ, ਸਟੋਨ ਦੀ ਥਿਊਰਮ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਇੱਕ-ਮਾਪਦੰਡ ਵਾਲਾ ਯੂਨਾਇਟਰੀ ਗਰੁੱਪ U(t): H → H ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਵਕਤਾਂ s, t ਵਾਸਤੇ, ਇਹ ਸਮੀਕਰਨ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ;
ਇੱਕ ਸਵੈ-ਅਡਜੋਆਇੰਟ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ H ਦੀ ਹੋਂਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ-ਮਾਪਦੰਡ ਵਾਲੇ ਯੂਨਾਇਟਰੀ ਗਰੁੱਪਾਂ ਉੱਤੇ ਸਟੋਨ ਦੀ ਥਿਊਰਮ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ;
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ H, ਵਕਤ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ
ਉੱਤੇ ਬੇਤਰਤੀਬੀ (ਪਰਚਰਬੇਸ਼ਨ) ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜਰੂਰ ਹੀ ਡੇਅਸਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇੰਝ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ;
ਜਿੱਥੇ ਨੂੰ ਡੇਅਸਨ ਦਾ ਵਕਤ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
(ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਇਸ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੀ ਕਿਸਮ
ਦੇ ਗੈਰ-ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਦੇ ਗੁਣਨਫਲ ਨੂੰ ਨਿਰਾਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਪੁਨਰ-ਵਿਵਸਥ ਸਮੀਕਰਨ
ਵਿੱਚ
ਨਾਲ ਵਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਕਾਰਣਾਤਮਿਕ ਲੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਉੱਤੇ ਭੂਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਉੱਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)
ਅਤੇ ਵਕਤ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਓਪਰੇਟਰ ਇਸ ਸਮੀਕਰਨ ਉੱਤੇ ਖਰੇ ਉਤਰਦੇ ਹਨ;
ਜੋ ਵਕਤ ਤੇ ਨਿਰਭਰ A = A(t) ਵਾਸਤੇ ਸੱਚ ਹੈ। ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਕਮਿਉਟੇਟਰ ਦਰਸਾਓ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਤੌਰ ਤੇ ਰਸਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਓਪਰੇਟਰ ਅਜ਼ਾਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂ੍ੰ ਅਰਥ ਭਰਪੂਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਸਮੀਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਦਰਸਾਉਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਘੱਟੋ ਘੱਟ, ਜੇਕਰ V,
ਨਾਲ ਕਮਿਊਟ ਨਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ
ਇਸਲਈ ਉੱਪਰ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਡੇਅਸਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਵਰਤਣਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਤਸਵੀਰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ (ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਉੱਪਰ ਲਿਖੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਣ ਵਾਲੇ ਕਮਿਉਟੇਟਰ ਸਿੱਧੇ ਹੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਪੋਆਇਸ਼ਨ ਬਰੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ); ਪਰ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉੱਵ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਤਸਵੀਰ ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿਸਣ ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਲਈ ਅਸਾਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਪਰਖਿਆ ਜਾਵੇ।ਡੀਰਾਕ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਪਰਚਰਬੇਸ਼ਨ ਥਿਊਰੀ ਅੰਦਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ ਕਈ-ਸ਼ਰੀਰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਤੁਤੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਦਾ ਮੂਲ ਰੂਪ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਦੇ ਕਾਨੋਨੀਕਲ ਕਮਿਉਟੇਸ਼ਨ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਉੁੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਟੋਨ=ਵੌਨ ਨਿਉਮਾੱਨ ਥਿਊਰਮ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੀਮਤ-ਅਯਾਮੀ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਨਾ ਤੋੜੀਆਂ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀਆਂ ਯੁਨਾਇਟਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਚਾਰੂ ਸਮਝ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਫੇਜ਼ ਸਪੇਸ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਫੇਜ਼ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਇਹ ਕਲਾਸੀਕਲ ਹੱਦ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਰਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਪ੍ਰਤਿ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਤੋਂ ਸੁਧਾਰੀ ਗਈ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ।
ਕੁਆਂਟਮ ਹਾਰਮੋਨਿਕ ਔਸੀਲੇਟਰ ਇੱਕ ਸਹੀ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਸਿਸਟਮ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵੱਖਰੀਆਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ, ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੋਡਿ੍ੰਜਰ (ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਜਾਂ ਮੋਮੈਂਟਮ), ਜਾਂ ਫੇਜ਼-ਸਪੇਸ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦਾ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫੋਕ (ਨੰਬਰ) ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਸੀਗਲ-ਬਾਰਗਮੱਨ (ਫੋਕ-ਸਪੇਸ ਜਾਂ ਕੋਹਰੰਟ ਅਵਸਥਾ) ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ (ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਇਰਵਿੰਗ ਸੀਗਲ ਅਤੇ ਵੇਲੰਟਾਈਨ ਬਰਗਾਮੱਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ) ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਚਾਰੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀਆਂ ਯੁਨਾਈਟਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਹਨ।
ਇੱਕ ਓਪਰੇਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਕਤ
ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਢਾਂਚਾ ਵਕਤ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਮਾਪਦੰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕਲੌਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਭ ਕੁੱਝ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫਾਰਮੂਲਾਬੱਧ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਵਕਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਅਡਜੋਆਇੰਟ ਓਪਰੇਟਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਔਬਜ਼ਰਵੇਬਲ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਕਲਾਸੀਕਲ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਭੌਤਿਕੀ ਮਾਪਦੰਡ s ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਣਾਂ ਦੇ ਵਕਰਿਤ ਰਸਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਨਮਰਜੀ ਨਾਲ ਮਾਪਦੰਡ ਦੇਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਵਕਤ t, ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਆਂਟਮ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ, s ਵਿਚਲੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਇੱਕ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ H – E ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ, ਜਿੱਥੇ E, ਊਰਜਾ ਓਪਰੇਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ H, ਸਧਾਰਨ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, ਕਿਉਂਕਿ s ਇੱਕ ਗੈਰ-ਭੌਤਿਕੀ ਮਾਪਦੰਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਭੌਤਿਕੀ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਜਰੂਰ ਹੀ s-ਉਤਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਿਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਭੌਤਿਕੀ ਅਵਸਥਾ ਸਪੇਸ H – E ਦਾ ਕਰਨਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਵਿਵਸਥ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ ਅਤੇ ਨੌਰਮ ਦੇ ਮਾਨਕੀਕਰਨ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ)
ਇਹ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤੇ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੀ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਗੇਜ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦੀ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। “ਘਟਨਾਵਾਂ” ਦੀ ਕਿਸੇ ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਕਤ ਇੱਕ ਔਬਜ਼ਰਵੇਬਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਦੇਖੋ ਡੀ. ਐਡਵਰਡਜ਼)।
ਸਪਿੱਨ
ਆਪਣੀਆਂ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਕਣ ਇੱਕ ਸਪਿੱਨ ਨਾਮਕ ਮਾਤਰਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਐਂਗੁਲਰ ਮੋਮੈਂਟਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਣ ਕਿਸੇਡੁਰੇ ਦੁਆਲ਼ੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਹੀਂ ਘੁੰਮਦੇ, ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨੀਕਲ ਸਪਿੱਨ ਦਾ ਕਲਾਸੀਕਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੇਲਜੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਅੰਦਰ, ਇੱਕ ਸਪਿੱਨ-ਹੀਣ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪੁਜੀਸ਼ਨ r ਅਤੇ ਵਕਤ t ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਅਸਥਿਰਾਂਕ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ψ = ψ(r, t) ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਪਿੱਨ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਸਪਿੱਨ ਇੱਕ ਅਤਿਰਿਕਰ ਅਨਿਰੰਤਰ ਅਸਥਿਰਾਂਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ψ = ψ(r, t, σ), ਜਿੱਥੇ σ ਇਹ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਮੁੱਲ ਲੇਂਦਾ ਹੈ;
ਯਾਨਿ ਕਿ, ਸਪਿੱਨ S ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਸਿੰਗਲ ਕਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਕੰਪਲੈਕਸ ਮੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ (2S + 1)- ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਸਪਿੱਨੌਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਵੱਖਰੇ ਵਰਤਾਓ ਵਾਲੇ ਕਣਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੋਸੌਨ ਅਤੇ ਫਰਮੀਔਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬੋਸੌਨਾਂ ਦਾ ਪੂਰਨ ਅੰਕ ਸਪਿੱਨ (S = 0, 1, 2...) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਰਮੀਔਨ ਅੱਧਾ-ਅੰਕ ਸਪਿੱਨ (S = 1⁄2, 3⁄2, 5⁄2, ...) ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਪੌਲੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ
ਸਪਿੱਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ N ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਸਿਸਟਮਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੁਢਲੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਜਿਸਨੂੰ ਪੌਲੀ ਦਾ ਐਕਸਕਲੂਜ਼ਨ ਸਿਧਾਂਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਇੱਕ N-ਕਣ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਤੋਂ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਅੰਦਰ, ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰਨਾ ਜਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ N ਕਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੋ ਕਣਾਂ ਦੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਦੇ ਵਟਾਂਦਰੇ (ਸਥਾਨਾਂਤਰਨ) ਵਾਸਤੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਹ ਇਹ ਹੋਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ;
ਯਾਨਿ ਕਿ, ਕਿਸੇ ਦੋ ਕਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਜੀਸ਼ਨਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਟਾਉਣ (ਸਥਾਨਾਂਤਰਨ) ਤੇ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰਵ ਹਿੱਸੇ
(−1)2S
ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਦੁਬਾਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੋਸੌਨਾਂ ਵਾਸਤੇ +1 ਹੁੰਦਾ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਪਰ ਫਰਮੀਔਨਾਂ ਵਾਸਤੇ (-1) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ, S = ½ ਵਾਲੇ ਫਰਮੀਔਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਕੁਆਂਟੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ S=1 ਵਾਲੇ ਬੋਸੌਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੈਰ-ਸਾਪੇਖਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅੰਦਰ ਸਾਰਤੇ ਕਣ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬੋਸੌਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫਰਮੀਔਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਸਾਪੇਖਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਥਿਊਰੀਆਂ ਅੰਦਰ ਸੁੱਪਰਸਮਰੂਪ ਥਿਊਰੀਆਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਕਣ ਇੱਕ ਬੋਸੌਨਿਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਰਮੀਔਨਿਕ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਇੱਕ ਰੇਖਿਕ (ਲੀਨੀਅਰ) ਮੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਅਯਾਮ d = 2 ਅੰਦਰ ਹੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਰਚੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ
ਨੂੰ ਮੁੱਲ 1 ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਮਨਚਾਹੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਐਨੀਔਨਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਪ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ
ਪਿਛਲੇ ਪੈਰਾਗ੍ਰਾਫਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਤਸਵੀਰ ਕਿਸੇ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਬੰਦ (ਆਇਸੋਲੇਟਡ) ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਵਿਵਰਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, ਇਹ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦਰਮਿਆਨ ਮੁੱਖ ਫਰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਯਾਨਿ ਕਿ, ਨਾਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ। ਜਦੋਂ ਸਿਸਟਮ ਕਿਸੇ ਸ਼ੁੱਧ ਅਵਸਥਾ ψ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ, ਕਿਸੇ ਔਬਜ਼ਰਵੇਬਲ A ਦੇ ਕੁਆਂਟਮ ਨਾਪ ਦਾ ਵੌਨ ਨਿਉਮਾੱਨ ਵਾਲਾ ਵਿਵਰਣ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ, ਬੇਸ਼ੱਕ, ਵੌਨ ਨਿਉਮਾੱਨ ਦਾ ਵਿਵਰਣ 1930ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਓਸ ਵਕਤ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ- ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਰੌੰਪਟਨ-ਸਿਮਨ ਪ੍ਰਯੋਗ; ਤਾਂ ਵੀ ਕੁਆਂਟਮ ਦਾਇਰੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਅੱਜਕੱਲ ਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਨਾਪਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ):
EA
ਹੱਲ ਦੀ ਓਹ ਪਛਾਣ ਹੈ ਜੋ A ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ (ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਮੁੱਲ ਵਾਲਾ ਨਾਪ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਤਾਂ ਨਾਪ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ R ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਾਲ B ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ
ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਗਿਣਨਯੋਗ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਨਾਪ ਵਿਰੁੱਧ B ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਾਤਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
EA(B)ψ
ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਨਾਪਿਆ ਗਿਆ ਮੁੱਲ B ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ B ਨੂੰ ਉੱਪਰਲੀ ਅਵਸਥਾ ਵਾਸਤੇ ਇਸਦੇ ਪੂਰਕ (ਕੰਪਲੀਮੈਂਟ) ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿਓ।
ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਵਸਥਾ ਸਪੇਸ n-ਅਯਾਮੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ
Cn
ਹੈ ਅਤੇ A, ਆਈਗਨਮੁੱਲ
λi
ਵਾਲਾ ਹਰਮਿਸ਼ਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਹੈ ਜੋ ਆਈਗਨ-ਵੈਕਟਰ
ψi
A
,
ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ-ਮੁੱਲ ਵਾਲਾ ਨਾਪ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਜਿੱਥੇ B ਇੱਕ ਬੋਰਲ ਸੈੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ ਸਿੰਗਲ ਆਈਗਨਮੁੱਲ
ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਅਵਸਥਾ
ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ
ਮੁੱਲ ਵਾਪਿਸ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਨਾਪ ਦੀ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ ਨੂੰ
Bi
ਉੱਪਰ ਇਸ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਲ ਨਾਪ ਨੂੰ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ;
ਇਹ ਸੂਖਮਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਵੌਨ ਨਿਉਮਾੱਨ ਨਾਪ ਵਿਧੀ ਦੀ ਗੁਣਾਤਮਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸੇ ਨਾਪ ਨੂੰ ਦੋਹਰਾਓਣ ਤੇ ਉਹੀ ਨਤੀਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਨਾਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੌਜ਼ਟਿਵ-ਓਪਰੇਟਰ ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਨਾਪ (POVM) ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਮਝਣ ਲਈ, ਫੇਰ ਤੋਂ ਸੀਮਤ-ਅਯਾਮੀ ਕੇਸ ਲਓ। ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਰੈਂਕ-1 ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨਾਂ
ਨੂੰ ਪੌਜ਼ਟਿਵ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਸੈੱਟ
ਨਾਲ ਬਦਲਾਂਗੇ ਜਿਸਦਾ ਜੋੜ ਅਜੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਪਛਾਣ ਓਪਰੇਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਪਛਾਣ ਦਾ ਹੱਲ)। ਜਿਵੇਂ ਸੰਭਵ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈੱਟ
{λ1 ... λn}
ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਨਾਪ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਕਿਸੇ POVM ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੰਨ ਲਓ ਨਾਪ ਦਾ ਨਤੀਜਾ
ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਪ ਤੋਂ ਬਾਦ (ਗੈਰ-ਮਾਨਕੀਕ੍ਰਿਤ) ਅਵਸਥਾ
ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਵਜਾਏ, ਸਿਸਟਮ ਹੁਣ ਇਸ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ;
ਕਿਉਂਕਿ
Fi Fi*
ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਸਪਰ ਔਰਥੋਗਨਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਹੁਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇਸਲਈ ਵੌਨ ਨਿਉਮਾੱਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਦੇਰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਇਹੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵੌਨ ਨਿਉਮਾੱਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅੰਦਰ, ਨਾਪ ਕਅੜਨ਼ ਅਵਸਥਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਕਤ ਉਤਪਤੀ ਕਾਰਣ ਹੋਏ ਅਵਸਥਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਤੋਂ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਵਕਤ ਉਤਪਤੀ ਨਿਰਧਾਰਾਤਮਿਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਨਾਇਟਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਨਾਪ ਗੈਰ-ਨਿਰਧਾਰਾਤਮਿਕ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਯੂਨਾਇਟਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਵਸਥਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਇੱਕ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਇਹ ਫਰਕ ਕਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਗੈਰ-ਸੰਤੁਸ਼ਟੀਦਾਇਕ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। POVM ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ, ਨਾਪ ਨੂੰ ਕਈ ਹੋਰ ਕੁਆਂਟਮ ਓਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਪੌਜ਼ੇਟਿਵ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਨਕਲ (ਟ੍ਰੇਸ) ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਪਰ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਤਾਂ ਹੀ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਵਕਤ ਉਤਪਤੀ ਨਾ ਕੇਵਲ ਕੁਆਂਟਮ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰੇ, ਸਗੋਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ਤੇ, ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਪ ਯੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ (ਦੇਖੋ ਉੱਪਰ)।
ਗਣਿਤਿਕ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਗਣਿਤਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪੁਸਤਕ ਮੈਥਡਜ਼ ਔਫ ਮੈਥੇਮੈਟੀਕਲ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਜੋ ਰਿਚਰਡ ਕੋਰੰਟ ਦੁਆਰਾ ਡੇਵਿਡ ਹਿਲਬਰਟ ਦੇ ਗੋਟਿੰਜਨ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਦੇ ਕੋਰਸਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। (ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ) ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਖੋਜ ਹੋਣ ਤੱਕ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਾਜ਼ਾ ਖੋਜ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਓਸ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ ਇਹ,ਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਨਵੀਨ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦਾ ਗਣਿਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਮਕੈਨਿਕਸ ਬਾਬਤ ਹਿਲਬਰਟ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਿਲਬਰਟ ਨੇ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅੰਨਤ-ਅਯਾਮੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਅਪਣਾ ਤਜੁਰਬਾ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਲਾਹ ਜੋ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਨੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਨੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਬਾਦ ਵੇਇਲ ਅਤੇ ਡੀਰਾਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਏਕਤਾ ਵਾਲਾ ਮੌਕਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਲਘੂ-ਕਥਾ ਦਾ ਅਧਾਰ ਭਾਵੇਂ ਜੋ ਵੀ ਹੈ, ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਗਣਿਤ ਉਸ ਵਕਤ ਪ੍ਰੰਪਰਿਕ ਸੀ, ਜਦੋਂਕਿ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਉੱਜਵਲਤਾ ਨਾਲ ਨਵੀਨ ਸੀ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ:
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਕੁਆਂਟਮ ਥਿਊਰੀ ਅੰਦਰ ਗਣਿਤਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਨੋਟਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਕੈਲਾਸ਼ ਗੁਫਾ
ਅੰਬਿਕਾਪੁਰ ਨਗਰ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ 60 ਕਿਮੀ ਦੂਰੀ `ਤੇ ਸਥਿਤ ਸਾਮਰਬਾਰ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਦਰਤੀ ਜੰਗਲ ਸੁਸ਼ਮਾ ਵਿੱਚ ਕੈਲਾਸ਼ ਗੁਫਾ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਹਾ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੇਂਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ-ਅਸਥਾਨ
ਜਾਤਕ
ਜਾਤਕ (जातक) (ਦੂਜੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ: ဇာတ်တော်, ; ជាតក ; ຊາດົກ sadok; ชาดก chadok) ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਬੋਧੀਸਤਵ, ਬੁੱਧ ਦੇ ਪੂਰਬਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਬੁੱਧ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ, ਤਿਆਗਿਆ, ਦੇਵਤਾ, ਹਾਥੀ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ —ਲੇਕਿਨ, ਚਾਹੇ ਉਹਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਰੂਪ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੇਕ ਗੁਣ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਂਚੀ ਦੇ ਸਤੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਾਤਕ ਕਥਾਵਾਂ ਅੰਕਿਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਗਿਆਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਕਾਲੀਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਹਾਲਤ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
੧੯੮
198 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਜਮਨਾਲਾਲ ਬਜਾਜ ਅਵਾਰਡ
ਜਮਨਾਲਾਲ ਬਜਾਜ ਅਵਾਰਡ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਜਾਜ ਸਮੂਹ ਦੀ ਜਮਨਾਲਾਲ ਬਜਾਜ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ 1978 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਰ ਸਾਲ ਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀ ਦੁਆਰਾ ਭੇਂਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਰਾਹੁਲ ਬਜਾਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਇਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ 1977 ਵਿੱਚ ਬਜਾਜ ਸਮੂਹ ਦੇ ਬਾਨੀ, ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗੀ, ਜਮਨਾਲਾਲ ਬਜਾਜ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ 4 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਸਕਾਰ
ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ, ਟਰਾਫੀ ਅਤੇ ਦਸ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਚੈੱਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ:
ਸ਼੍ਰੀ ਜਮਨਲਾਲ ਬਜਾਜ ਦੀ ਜਨਮ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਮਨਾਉਣ ਲਈ, ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ 1990 ਵਿੱਚ ਡਾ: ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਂਧੀਵਾਦ
ਪੀਲੀਭੀਤ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਪੀਲੀਭੀਤ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 80 ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ।
ਸਾਂਸਦ
2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਨਕਾ ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਸਾਂਸਦ ਚੁਣੀ ਗਈ। 1962 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਂਸਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਸਾਂਸਦ !ਸਰੋਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਟੋਕੀਓ ਸਕਾਈ ਟਰੀ
ਟੋਕੀਓ ਸਕਾਈ ਟਰੀ ਇਮਾਰਤ ਜਪਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਟੋਕੀਓ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਚਾਈ 634 ਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ 32 ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਸੰਨ 2012 ਵਿੱਚ ਬਣ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ
ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਇਡੂ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸੋਭਾ ਨਾਇਡੂ ਦਾ ਜਨਮ 1956 ਵਿਚ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਅਨਾਕਾਪਲੇ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੁਈਨ ਮੈਰੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਪਰਿਵਾਰਕ ਵਿਰੋਧਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸਰੋਜਨੀ ਦੇਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਮਹੇਂਦਰਵਰਮ ਵਿਖੇ ਪੀ.ਐਲ. ਰੈਡੀ ਅਧੀਨ ਡਾਂਸ ਸਿਖਾਇਆ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਮਪਤਿ ਛੀਨਾ ਸਤਿਅਮ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਵੈਂਪਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
12 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਖਤ ਸਾਧਨਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਰਬੋਤਮ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਸਤੀਭਾਭਾ, ਪਦਮਾਵਤੀ ਅਤੇ ਚੰਡਾਲਿਕਾ ਦੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ 80 ਸੋਲੋ ਨੰਬਰ, 15 ਬੈਲੇਟਾਂ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 1,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਨਾਇਡੂ ਦੀ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਟਾਨਾ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ. ਉਸਨੇ ਯੂਕੇ, ਯੂ.ਐਸ.ਐਸ.ਆਰ, ਸੀਰੀਆ, ਤੁਰਕੀ, ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ, ਬਗਦਾਦ, ਕੈਂਪੂਚੀਆ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਕ ਵਰਗੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤਰਫੋਂ ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼, ਮੈਕਸੀਕੋ, ਵੈਨਜ਼ੂਏਲਾ, ਟੂਨੀਸ, ਕਿਉਬਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਫ਼ਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਾਰਪ ਫਾਰਮਰ
ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, (ਉਰਫ਼ ਹਾਰਪ ਫਾਰਮਰ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ, ਫ਼ੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ |
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਹਾਰਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉੱਚ-ਸੈਕੰਡਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਡੀ.ਏ.ਵੀ ਸਕੂਲ, ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੀ.ਸੀ.ਏ ਏ.ਪੀ.ਜੇ ਕਾਲਜ ਆਫ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਰਪ ਨੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਨ, ਪੁਣੇ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਆਫ ਸਾਇੰਸ ਇਨ ਅਡਵਾਂਸ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਨਿਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਹਾਰਪ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅੰਬਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤ ਹੈ।
ਹਾਰਪ ਫਾਰਮਰ ਪਿਕਚਰਜ਼
ਹਾਰਪ ਨੇ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ, ਹਾਰਪ ਫਾਰਮਰ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਨਾਂਅ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਉਤਪਾਦਨ ਹੇਠ ਹੈ।
ਵਿਵਾਦ
ਮਈ 2016 ਵਿਚ, ਹਾਰਪ ਨੇ "ਸਟਾਪ ਡਿਫਾਮਿੰਗ ਪੰਜਾਬ" ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 70% ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਲੋਕ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਆਲੋਚਨਾ ਸਹਿਣੀ ਪਈ ਅਤੇ ਹਾਰਪ ਨੂੰ ਖੁਦ ਵੀ ਬਹੁਤ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਕਿਉਂ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਸਮਝ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰਥ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਾਰਪ ਤੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਇੱਕ ਤਰਜਮਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋਣ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਹਾਈ, ਆਭਾ ਅਤੇ ਪੁਕਾਰ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਉੱਘੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ NGOs ਨੇ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਕੇ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਪੱਖ ਲਿੱਤਾ।
ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹਾਰਪ ਨੇ ਅੰਕੁਰ ਸਿੰਘ ਪਾਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸੈੱਲਫੋਨ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਖਿਚਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿਉਂ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇੱਕ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਸਮੀਪ ਸਿੰਘ ਰਣੌਤ
ਸਮੀਪ ਸਿੰਘ ਰਣੌਤ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰਜੀਤਾ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਊੜਾ ਐੜਾ ਵਿੱਚ ਗਗਨ ਵਜੋਂ ਬਾਲ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਹਰਜੀਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ 66ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।
ਕਰੀਅਰ
ਰਣੌਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਫਿਲਮ ਹਰਜੀਤਾ (2018) ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਲਈ ਕੋਈ ਆਡੀਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਾਵਨ ਰੂਪੋਵਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਹਾਕੀ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਰਣੌਤ ਦੀ ਆਡੀਸ਼ਨ ਕਲਿੱਪ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
1541
1541 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1540 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਭਾਰਦਵਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ
ਬੈਕਟੀਰਿਓਫੇਜ਼
ਜੀਵਾਣੁ ਭੋਜੀ ਜੀਵਾਣੁਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਾਣੁ ਜੀਵਾਣੁਭੋਜੀ ਜਾਂ ਬੈਕਟੀਰਿਓਫੇਜ਼ ਜਾਂ ਬੈਕਟੀਰਿਓਫਾਜ਼ ਕਹਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਬਲੀਪੁਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਸਕੈਚਵਨ
ਸਸਕੈਚਵਨ ( or ) ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਪ੍ਰੇਰੀ ਸੂਬਾ ਹੈ ਜਿਹਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ ੬੫੧,੯੦੦ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਥਲ ਖੇਤਰਫਲ ੫੯੨,੬੩੪ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦਾ ਪਾਣੀਆਂ (ਝੀਲਾਂ/ਟੋਭਿਆਂ, ਸਰੋਵਰਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ) ਹੇਠ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਐਲਬਰਟਾ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਰਾਜਖੇਤਰ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਾਨੀਟੋਬਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਾਂ ਮੋਂਟਾਨਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਡਕੋਟਾ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੁਲਾਈ ੨੦੧੨ ਵਿੱਚ ਇਹਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ੧,੦੭੯,੯੫੮ 'ਤੇ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਵੇਰਾ ਪਨੋਵਾ
ਮੁਢਲੀ ਜਿੰਦਗੀ
ਵੇਰਾ ਰੋਸਤੋਵ-ਆਨ-ਡਾਨ, ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗ਼ਰੀਬ ਵਪਾਰੀ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ) ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਫਿਓਦਰ ਇਵਾਨੋਵਿਚ ਪਾਨੋਵ, ਸ਼ੌ਼ਕੀਆ ਤੌਰ ਤੇ ਡੌਂਗੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸਤੀਆਂ ਬਣਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਰੋਸਤੋਵ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਿਸਤੀ ਕਲੱਬਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਜਦ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਡੌਨ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਮੋਏ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਵਿਕਰੀ ਔਰਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।   ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ, ਅੰਨਾ ਪ੍ਰੋਜ਼ੋਰੋਵਸਕਾਇਆ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਸੀ।ਵੇਰਾ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਜਨੂੰਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਅੰਨਾ ਨੂੰ  ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਅੰਨਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਵੇਰਾ ਨਾਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਅਕਤੂਬਰ ਇਨਕਲਾਬ  ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਜਿਮਨੇਜ਼ੀਅਮ ਤੋਂ  2 ਸਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਕਾਰਣ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਅਰੁੰਧਤੀ (ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ)
ਅਰੁਣਧੰਤੀ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੇਰ ਦੇ ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਤਾਰੇ ਅਲਕੋਰ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਉਰਸਾ ਮੇਜਰ ਵਿੱਚ ਮਿਜਰ (ਜਿਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਸ਼ਿਸਟ ਮਹਾਰਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੋ-ਗੁਣਾ ਤਾਰਾ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਅਰੁੰਧਤੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਦਿਕ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਿਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਵਿਆਹੁਤਾ ਅਨੰਦ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ "ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ" ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ “ਨਿਰਵਿਘਨ, ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਅਤੇ ਨਕਲ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ।” ਹਿੰਦੂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਅਰੁਣਧੰਤੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਈ ਮਾਨਤਾਵਾਂ, ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਸੱਤਪਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਆਹ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਸਮ, ਵਰਤ, ਅਗਾਮੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਤਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਰੁਣਧੰਤੀ ਨਾਮ ਦਾ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ "ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਧੋਤੇ", ਅਰੁਣ; ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਧਤੀ ਧੋਤਾ ਗਿਆ, ਹਨ।
ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ
ਅਰੁੰਧਤੀ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਰੁੰਧਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਭਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹਦਾਇਤ ਦਾ ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਵਾਲਮੀਕੀ ਦੇ ਰਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕੰਦਾ ਵਿੱਚ ਵਰਸ਼ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਤਾ ਵਿਚਲੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਹਾਭਾਰਤ ਅਤੇ ਕਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਚਨਾ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪੋਤੇ ਨੂੰ ਪਰਸ਼ਾਰਾ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਰੁੰਧਤੀ ਦੀ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਰਾਮਾਇਣ, ਰਾਮਚਾਰਿਤਮਾਨਸ ਅਤੇ ਵਿਨੈ ਪੱਤਰਿਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪਾਰਵਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਾਲੀਦਾਸ ਦੇ ਕੁਮਾਰਸੰਭਵ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਕਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਭਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰੁੰਧਤੀ ਕਰਦਮਾ ਅਤੇ ਦੇਵਹੁਤੀ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਧੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਠਵੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਾਸ਼ਰਾ ਦੀ ਦਾਦੀ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹ-ਦਾਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਿਮਾ ਦੀ ਮਨ-ਧੀ ਸੰਧਿਆ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਸ਼ਿਸਟ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਸੰਧਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਨੂੰਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਤਪੱਸਿਆ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਧਾਤੀਥੀ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਕੁੱਦਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੇਧਾਤੀਥੀ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਸ਼ਪ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਾਰਦਾ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਵਿੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਮਰਨ ਲਈ ਸਰਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੁਯਗਿਆ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਦੇ ਧਰਮ-ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਖੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਸੂਤਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਚਿਤਰਕੇਤੂ ਸਮੇਤ ਅੱਠ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ
ਅਰੁੰਧਤੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹਿੰਦੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਵਿਤਾ ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਿੱਚ, 1994 ਵਿੱਚ ਜਗਦਗੁਰੂ ਰਾਮਭੱਦਰਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਤਾਤਾਪਾਨੀ
ਅੰਬਿਕਾਪੁਰ—ਰਾਮਾਨੁਜਗੰਜ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਅੰਬਿਕਾਪੁਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 80 ਕਿਮੀ ਦੂਰ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਦੋ ਫਰਲਾਂਗ ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦਾ ਚਸ਼ਮਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਅੱਠ ਦਸ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੁੰਡ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗੁਜਿਆ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤਾਤਾਪਾਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਾਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ- ਗਰਮ। ਇਸ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਚਰਮ ਰੋਗ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਰਮ ਜਲ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਕਾਮੀ ਲੋਕ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀ ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਆਲੂ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਪਕਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿਕਨਿਕ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੰਡਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਸਲਫਾਈਡ ਵਰਗੀ ਗੰਧ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਨੋਖੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸਾਲ ਭਰ ਸੈਲਾਨੀ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ
ਟੂਰਿਜ਼ਮ
ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਯਾਤਰਾ (travel) ਹੈ ਜੋ ਮਨੋਰੰਜਨ (recreational) ਜਾਂ ਫੁਰਸਤ ਦੇ ਪਲਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ (leisure) ਮਾਨਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਸੈਰ ਸੰਗਠਨ (World Tourism Organization) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੈਲਾਨੀ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਮ ਮਾਹੌਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੌਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਮਨੋਰੰਜਨ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਉਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਕਾਰਜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੈਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਰਾਮਦੇਹ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਜੋਂ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ੨੦੦੭ ਵਿੱਚ, ੯੦੩ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਿਅਟਕਾਂ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੇ ਨਾਲ, ੨੦੦੬ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ੬.੬ % ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ੨੦੦੭ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਯਟਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ USD ੮੫੬ ਅਰਬ ਸੀ। ਸੰਸਾਰ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ੨੦੦੮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਗਮਨ ਵਿੱਚ ੫ % ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ੨੦੦੭ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਾਧੇ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਮਾਨ ਸੀ। ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮਿਸਰ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਕਈ ਟਾਪੂ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਫਿਜੀ ਲਈ ਸੈਰ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਮਾਲ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਤੋਂ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਉਦਯੋਗ (service industries) ਵਿੱਚ ਰੋਜਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਸੈਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ (transport) ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਰੂਜ ਪੋਤ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀਆਂ, ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਜਿਵੇਂ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਸਥਾਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਉਦਯੋਗ (hospitality industry) ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਰਿਜੋਰਟ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਪੂਰਬ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਭਾਂਤ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਸੈਰ ਨੂੰ ਅਤਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸੈਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗੁਰੂਆਂ, (ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ - ਤਪਸਵੀਆਂ) ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਸੈਰ ਮਨੁੱਖ ਹਨੇਰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋਕੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੱਛਮੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸੰਤ ਆਗਸਟੀਨ ਨੇ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਸੈਰ ਦਰਸ਼ਨ ਗਿਆਨ ਹੀ ਅਧੂਰਾ ਹੈ। ਪੰਚਤੰਤਰ ਨਾਮਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਵਿਧਾਕਤੀਮ ਸ਼ਿਲਪਂ ਤਾਵੰਨਾਪਿਅਨੋਤੀ ਮਾਨਵ: ਸੰਮਿਅਕ ਯਾਵਦ ਬਰਜਤੀ ਨਹੀਂ ਭੁਮੋ ਦੇਸ਼ਾ - ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ:।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
Hunziker ਅਤੇ Krapf ਨੇ, ਸੰਨ ੧੯੪੧ ਵਿੱਚ ਸੈਰ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੈਰ ਗੈਰ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਠਹਿਰਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਸੰਬੰਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਯੋਗ ਹੈ, ਇਹ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਸਥਾਈ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਕਮਾਈ ਦੀ ਕਿਸੇ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨਾਲਨਹੀਂ ਜੁੜੇ ਹਨ ੧੯੭੬ ਵਿੱਚ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਸੈਰ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਨਿਮਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ,' ਸੈਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਅਸਥਾਈ ਅਤੇ ਅਲਪਕਾਲਿਕ ਗਮਨ ਹੈ, ਪਤਿਏਕ ਗੰਤਵਿਅ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਣ ਦੇ ਦੋਰਾਨ ਪਰਯਟਕ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਗਮਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ੧੯੮੧ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਅਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਸਾਇੰਟਿਫਿਕ ਏਕਸਪਰਟਸ ਇਨ ਟੂਰਿਜਮ ਨੇ ਸੈਰ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਬਾਹਰ ਚਇਨਿਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ੧੯੯੪ ਵਿੱਚ ਸੈਰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ: ਘਰੇਲੂ ਸੈਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਕੇਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਇਨਬਾਉਂਡ ਸੈਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੈਰ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ; ਅਤੇ ਆਉਟਬਾਉਂਡ ਸੈਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਸੈਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਕੇ ਇਸਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਰੇਣੀਆਂ ਵਿਉਤਪੰਨ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਹ ਹਨ; ਘਰੇਲੂ ਸੈਰ, ਇਨਬਾਉਂਡ ਸੈਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਰ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਸੈਰ, ਆਉਟਬਾਉਂਡ ਸੈਰ; ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਜੋ ਇਨਬਾਉਂਡ ਸੈਰ ਅਤੇ ਆਉਟਬਾਉਂਡ ਸੈਰ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇੰਟਰਾਬਾਉਂਡ ਸੈਰ ਕੋਰੀਆ ਸੈਰ ਸੰਗਠਨ (Korea Tourism Organization) ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹਨ। ਇੰਟਰਾਬਾਉਂਡ ਸੈਰ, ਘਰੇਲੂ ਸੈਰ ਵਲੋਂ ਨੀਤੀਨਿਰਮਾਣ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਰ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਸੈਰ ਉਦਯੋਗ ਇਨ ਬਾਉਂਡ ਸੈਰ ਤੋਂ ਇੰਟਰਾਬਾਉਂਡ ਸੈਰ ਵੱਲ ਮੁੰਤਕਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਇਨਬਾਉਂਡ ਸੈਰ ਲਈ ਕਠਿਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਮਕਾਮੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਕਰਣ ਲਈ ਇੰਟਰਾ ਬਾਉਂਡ ਸੈਰ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣ ਨੂੰ ਅਗੇਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਕੁੱਝ ਉਦਹਾਰਣ ਹਨ; ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ See America, ਮਲੇਸੀਆ ਵਿੱਚ Malaysia Truly Asia, ਕਨਾਡਾ ਵਿੱਚ Get Going Canada, ਫਿਲੀਪੀਨਸ ਵਿੱਚ Wow Philippines, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ Uniquely Singapore, ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ੧੦੦ % Pure New Zealand ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Incredible India।
سیاح
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜੈਨ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜੈਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Srishti Jain) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੀ ਮੇਰੀ ਦੁਰਗਾ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ ਅਤੇ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ ਦੀ ਮੈਂ ਮੇਕੇ ਚਲੀ ਜਾਉਂਗੀ ਵਿੱਚ ਨਮੀਸ਼ ਤਨੇਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜਯਾ ਸ਼ਰਮਾ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਜੈਨ ਦਾ ਜਨਮ ਭੋਪਾਲ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਜੈਨ ਨੇ  'ਵਾਰ ਛੋੜ ਨਾ ਯਾਰ' ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਸੁਹਾਨੀ ਸੀ ਏਕ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮਾਥੁਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਅੱਗੇ, ਉਸਨੇ ਪਾਰਸ ਕਾਲਨਾਵਤ ਦੇ ਉਲਟ ਮੇਰੀ ਦੁਰਗਾ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
2018 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ, ਜੈਨ ਨੇ ਮੈਂ ਮੇਕੇ ਚਲੀ ਜਾਉਂਗੀ ਵਿੱਚ ਜਯਾ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।