cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਫ਼ੇਰੂਮਾਨ
ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਫ਼ੇਰੂਮਾਨ (1 ਅਗਸਤ 1886 - 24 ਅਗਸਤ 1969) ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਲੀਡਰ ਸੀ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇਣ ਦੇ ਮਸਲੇ ਉੱਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜੈਤੋ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਕੱਟੀ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਇਸ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਰਿਹਾ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਚੰਦਾ ਸਿੰਘ, ਪਿੰਡ ਫੇਰੂਮਾਨ, ਥਾਣਾ ਬਿਆਸ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1912 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। 1914 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਫੌਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਹਿਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
”ਦ ਗ਼ਦਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ” ਵਿੱਚੋਂ ਸੰਕਲਿਤ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਬਿਊਰੋ, ਹੋਮ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ, ਗੌਰਮਿੰਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ 29 ਮਾਰਚ 1934 ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ: ”ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਪੁੱਤਰ ਚੰਦਾ ਸਿੰਘ, ਪਿੰਡ ਫੇਰੂਮਾਨ, ਥਾਣਾ ਬਿਆਸ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ 1923 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਜੈਤੋ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਜਥਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਥੇ ਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਕੈਦ ਤੇ 100 ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮਰਨ ਵਰਤ
1960, 61 ਤੇ 65 ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂਆਂ ਵਲੋਂ ਮਰਨ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਛੱਡ ਦੇਣ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਮਗਰੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਅਕਾਲੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸੀ ਅਤੇ 1969 ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ, ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਫੇਰੂਮਾਨ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੇ ਹੋਰ ਮੰਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ-ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ-ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਰਾਮਾ-ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ-ਉਮਰਾਨੰਗਲ-ਸ਼ਰੀਂਹ ਵਗ਼ੈਰਾ ਦੇ ਵਰਤ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਲੱਗੇ 'ਕਲੰਕ' ਨੂੰ ਲਾਹੁਣ ਵਾਸਤੇ ਮਰਨ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਫੇਰੂਮਾਨ ਦੇ ਮਰਨ ਵਰਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਕਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 12 ਅਗੱਸਤ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਕੇ ਸੈਂਟਰਲ ਜੇਲ੍ਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਫੇਰੂਮਾਨ ਨੇ ਐਲਾਨ ਮੁਤਾਬਕ 15 ਅਗੱਸਤ, 1969 ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਪਣਾ ਮਰਨ ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ। 25 ਸਤੰਬਰ, 1969 ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਫੇਰੂਮਾਨ ਦਾ ਮਰਨ ਵਰਤ 42ਵੇਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਨੇਤਾ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਸਰਬ-ਪਾਰਟੀ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜਿਸ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। 28 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਸੱਤ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ 60 ਐਮ.ਐਲ.ਏਜ਼. ਨੇ, ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਬਾਹਰ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਾਸਤੇ ਧਰਨਾ ਮਾਰਿਆ। ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਲੋਂ ਗਿਆਨੀ ਭੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਫੇਰੂਮਾਨ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਵਰਤ ਛੱਡਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲੀ ਅਕਤੂਬਰ, 1969 ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਵਰਤ ਦਾ 47ਵਾਂ ਦਿਨ ਸੀ, ਗਿਆਨੀ ਭੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਫੇਰੂਮਾਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਵਰਤ ਛੱਡਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਫੇਰੂਮਾਨ ਨੇ ਭੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ, ਤੁਸੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਰਹੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿੱਖ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਜਾਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਮਿਲਣ ਉੱਤੇ ਹੀ ਮਰਨ ਵਰਤ ਛੱਡਾਂਗਾ। 12 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਉਦੈ ਸਿੰਹ ਮਾਨ ਨੇ ਅਪਣਾ ਵਰਤ ਛੱਡ ਦਿਤਾ ਪਰ ਫੇਰੂਮਾਨ ਨੇ ਸਭ ਅਪੀਲਾਂ ਠੁਕਰਾ ਦਿਤੀਆਂ। 11 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਫੇਰੂਮਾਨ ਤੋਂ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਪਹਿਰਾ ਵੀ ਹਟਾ ਲਿਆ ਗਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਗਏ। ਮਰਨ ਵਰਤ ਦੇ 74ਵੇਂ ਦਿਨ, 27 ਅਕਤੂਬਰ, 1969 ਦੇ ਦਿਨ, ਜਥੇਦਾਰ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਫੇਰੂਮਾਨ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਮਰਨ ਵਰਤ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਦੀ ਬੁਜ਼ਦਿਲੀ ਦਾ ਦਾਗ਼ ਮਿਟਾ ਗਿਆ।
ਕੁਰਬਾਨੀ
ਉਸ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਕੋ ਇਕੋ ਮੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਰੋਕਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਅਗਾਂਹ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਸੀਹਤ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ: “ਹੁਣ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਗੁਰੂ ਕਾ ਸਿੰਘ ਆਪਣਾ ਸੀਸ ਦੇ ਕੇ ਪੰਥ ਦੇ ਅਖੌਤੀ ਲੀਡਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਗਦਾਰਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਪਛਤਾਵਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਜੋ ਪੰਥ, ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਪੰਥ ਅਥਵਾ ਸਿੱਖ ਹੋਮਲੈਂਡ ਦੀ ਸਥਾਪਤੀ ਵੱਲ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਸਕੇ।”
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1886 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1969
ਨਾਦੀਆ ਅਲੀ (ਅਦਾਕਾਰਾ)
ਨਾਦੀਆ ਅਲੀ (ਜਨਮ 1991/1992) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਮੁਕ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਇਸਨੇ 2015 ਤੋਂ 2016 ਤੱਕ ਪੋਰਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੇ ਇਸ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਮੁਸਲਿਮ ਬਣਨ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਅਲੀ ਇਸਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ  ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਰੂੜੀਵਾਦ ਤੋਂ ਦੂਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹਿਜਾਬ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਤੌਰ ਮੁਸਲਿਮ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਇਹ ਸਾਨ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਭਰਵੱਟੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ 2013 ਤੱਕ ਚਲਾਇਆ, ਇਸਨੂੰ ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਸਟਰਿੱਪ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਨਾਚ ਪ੍ਰਦਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਤ ਵਿੱਚ $500 ਕਮਾਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ, ਇਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਬਤੌਰ ਸਟੀਪਰ (ਕੱਪੜੇ ਉਤਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਦਾਕਾਰ) ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਐਸਕੋਰਟ (ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ) ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।
ਪੌਰਨ ਫ਼ਿਲਮ ਕਰੀਅਰ
ਇਸਨੇ 2016 ਵਿੱਚ, ਵੀਹ ਸੀਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਲਗ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ 21ਵੀਂ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦਾ ਸਮਰੂਪ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਟੈਗੋਸੌਰਸ
ਸਟੈਗੋਸੌਰਸ (, ਇਹਦੀਆਂ ਹੱਡੀਲੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਮਤਲਬ "ਛੱਤ ਵਾਲੀ ਕਿਰਲੀ" ਜਾਂ "ਢਕੀ ਹੋਈ ਕਿਰਲੀ" ) ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਡਿਨੋਸੌਰ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ ਜੋ ਚਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਗਰਲੇ ਜੁਰਾਸਿਕ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਦਿਉ-ਕੱਦ ਪ੍ਰਾਣੀ ਅੱਜ ਤੋਂ ਕੋਈ ਪੰਦਰਾਂ ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵਿਚਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਪੂਛ ਕੰਡਿਆਲੀ ਤੇ ਚਾਪੜਨੁਮਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸਟੈਗੋਸੋਰਸ ਦੋ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਸਟੈਗੋ ਅਤੇ ਸੌਰਸ ਦੇ ਜੋੜ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਸਟੈਗੋ ਦਾ ਯੂਨਾਨੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ 'ਛੱਤ' ਤੇ ਸੌਰਸ ਦਾ 'ਕਿਰਲੀ'।
ਕੋਠੇ ਨਰੰਜਨ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ
ਕੋਠੇ ਨਰੰਜਨ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੇ. ਵੀ. ਰਾਬੀਆ
right|thumb|ਰਾਬੀਆ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ ਦੁਆਰਾ 1993 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਥ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਕਰਿਵੇੱਪੀਲ ਰਾਬੀਆ (ਜਨਮ 1966) ਇੱਕ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਆਸਧਾਰਨ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਹਨ ਜੋ ਵੇਲਲਿਲਾਕੱਡੂ, ਮਾਲਾਪੁਰਮ, ਕੇਰਲ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹੈ। 1990 ਵਿੱਚ ਮਲਾਪੁਰਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਸਾਖਰਤਾ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਪਮੁੱਖਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। 1994 ਵਿਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਕੌਮੀ ਯੂਥ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 1994 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਕਾਰਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਥ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ  ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ 2001 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਕੰਨਗੀ ਇਸਤਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਉਸਦੇ 1999 ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਰਾਬੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਫਰਵਰੀ 1966 ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਮਾਪਪਿਲਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ, ਵੇਲਲਿਲਾਕੱਡੂ, ਮਾਲਾਪੁਰਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਰਾਬੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤਿਰੁਰਾਂਗਦੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੀਐਸਐਮਓ ਕਾਲਜ, ਤਿਰੁਰਾਂਗਦੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 17 ਸਾਲ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ, ਉਸਦਾ ਕਾਲਜ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਾਲ ਕਾਲਜ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪੋਲੀਓ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਹੀਲ ਕੁਰਸੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਾਵੀ ਪਾਰ
ਰਾਵੀ ਪਾਰ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਦਾ 1997 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।
ਦਬਿਸਤਾਨ-ਏ-ਮਜ਼ਾਹਿਬ
ਦਬਿਸਤਾਨ-ਏ-ਮਜ਼ਾਹਿਬ (ਫ਼ਾਰਸੀ: ‎دبستان مذاهب; ਮਤਲਬ: ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਸਕੂਲ) 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੈ। ਇਹ 1655 ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਲਿਖੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲੇਖਕ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਾਂ, ਜਨਮਦਿਨ ਆਦਿ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਹਸਿਨ ਫ਼ਾਨੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਲਿਖਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਅੱਜ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਇਰਾਨੀ, ਮੌਬਾਦ ਜ਼ੁਲਫ਼ਿਕਾਰ ਅਰਦਸਤਾਨੀ (1615–70) ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਲਿਖਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਧਰਮ, ਦੀਨ-ਏ-ਇਲਾਹੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਾਠ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨੁਵਾਦ
ਇਸ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਉਲਥਾ ਡੇਵਿਡ ਸ਼ਿਆ ਅਤੇ ਐਨਥਨੀ ਟ੍ਰਾਇਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਜੋ 1843 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ। ਸਿੱਖੀ ਬਾਰੇ ਇਸ ਦੇ ਪਾਠ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਉਲਥਾ ਸਰਦਾਰ ਉਮਰਾਓ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਨੇ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਉਲਥਾ ਡਾ.ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ
ਲੁੰਗਲੇਈ ਜ਼ਿਲਾ
ਲੁੰਗਲੇਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮਿਜੋਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਲੁੰਗਲੇਈ ਹੈ।
ਹੱਸ
ਹੱਸ ਇੱਕ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਗਲ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੋਟੀ ਸੀਖ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਗਹਿਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗਹਿਣੇ ਨੂੰ ਹੱਸ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗਰਦਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੱਸ ਦੀ ਹੱਡੀ ਤੇ ਪਹਿਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਹਸਲੀ, ਹੱਸੀ ਜਾਂ ਹਸੀਰਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਣਤਰ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਇੱਕ ਮੋਟੀ ਸੀਖ ਜਿਹੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਸਿਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਰੋੜ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸੀਖ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ਤੇ ਮਰੋੜੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੀਖ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਕਢਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਪੂਰੀ ਸੀਖ ਨੂੰ ਗਰਦਨ ਦੇ ਮੇਚ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਗੋਲਾਈ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਪਾਸੋਂ ਮੂੰਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਹਰਕੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਕਹਿਲ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼, ਯੂਨੀਸਟਾਰ ਬੁੱਕਸ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 2013, ਪੰਨਾ 335-336
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਹਿਣੇ
ਪੂਨਮ ਬਾਜਵਾ
ਪੂਨਮ ਬਾਜਵਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Poonam Bajwa) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਤਾਮਿਲ, ਮਲਿਆਲਮ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਮੋਦਾਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਬੌਸ (2006) ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮ ਸੇਵਲ (2008) ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਜਨਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ, ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ, ਇੱਕ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜੈਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਜਵਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਦੀਪਿਕਾ ਬਾਜਵਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਪੁਣੇ ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਮਾਡਲਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਰੈਂਪ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਗਈ ਤਾਂ ਮੋਦਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਸਨੂੰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਉਦੋਂ ਆਪਣੀ 12ਵੀਂ ਪਾਸ ਕਰ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਵਕਫ਼ਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਦੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਿੰਬਾਇਓਸਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪੁਣੇ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੁਨੀਲ ਰੈੱਡੀ ਨਾਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਿਚਲ ਮਾਰਸ਼
ਮਿਚਲ ਰੌਸ ਮਾਰਸ਼ (ਜਨਮ 20 ਅਕਤੂਬਰ 1991, ਪਰਥ, ਪੱਛਮੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਪਰਥ ਸਕੌਰਚਰਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਿਚਲ ਮਾਰਸ਼ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਲਈ ਤਿੰਨਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2011-12 ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਡਰਾਮਾ ਅਤੇ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਸਕੂਲ
ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਐਂਡ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਸਿਖਲਾਈ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਹੈ, ਜੋ ਕੇਰਲ ਦੇ  ਥਰਿਸੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਕਾਲੀਕਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਭਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਰਲ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਡਰਾਮਾ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ ਡਰਾਮਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
ਵਿਕਟ
ਵਿਕਟ ਜਾਂ ਵਿਕਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਪਿੱਚ ਉੱਪਰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਤਿੰਨ ਡੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਗੁੱਲੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਡੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਗੁੱਲੀਆਂ ਦੇ ਸੈੱਟ ਨੂੰ ਹੀ ਵਿਕਟਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਟਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੈਟ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਗੇਂਦ ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਟਕਰਾਵੇ।
ਡਰਾਮਾ ਅਤੇ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਸਕੂਲ
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਕੇਰਲ ਦੇ ਨਾਟਕਕਰਮੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1977 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਜੀ. ਸੰਕਰ ਪਿੱਲੇ ਦੀ ਯੋਗ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਤਹਿਤ ਇਸ ਸਕੂਲ ਨੇ ਜਲਦ ਹੀ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਅਤੇ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਲਹਿਰ ਦੇ ਥੰਮ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਹੈ ਵੱਡਾ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਿਆ। 2000 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਭਾਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੋਰਸ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ।
ਵਿਕਟ
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਮੇਂ ਵਿਕਟਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਭਾਵ ਕਿ ਦੋ ਡੰਡਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। 1775 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਸਰੇ ਡੰਡੇ ਦੀ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਟਾਂ ਦਾ ਵਰਤਮਾਨ ਰੂਪ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਵਿਕਟਾਂ' ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਵਰਤ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਆਊਟ ਕਰਨਾ ਵੀ ਵਿਕਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਡਰਾਮਾ ਅਤੇ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਸਕੂਲ
ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ
ਡਰਾਮਾ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮੋਹਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਰਾਮਾ ਸਕੂਲ
ਅੰਤਮ ਨਿਆਂ (ਮੀਕੇਲਾਂਜਲੋ)
ਅੰਤਮ ਨਿਆਂ, (The Last Judgement) (Il Giudizio Universale), ਇਤਾਲਵੀ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰ ਮੀਕੇਲਾਂਜਲੋ ਦਾ ਵੈਟੀਕਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਿਸਟੀਨ ਚੈਪਲ ਦੀ ਵੇਦੀ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਫ਼ਰੇਸਕੋ ਚਿੱਤਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੀਕੇਲਾਂਜਲੋ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੇਸਕੋ ਚਿੱਤਰ
ਨਰਮਦਾ ਦਰਿਆ
ਨਰਮਦਾ (ਦੇਵਨਾਗਰੀ: नर्मदा, ਗੁਜਰਾਤੀ: નર્મદા), ਜਿਹਨੂੰ ਰੇਵਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਗੋਦਾਵਰੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਰਿਆਵਾਂ ਮਗਰੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਗਣ ਵਾਲੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਿਵਾਇਤੀ ਸਰਹੱਦ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ 1,312 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਬੜੂਚ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 30 ਕਿ.ਮੀ. ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਖੰਭਾਤ ਦੀ ਖਾੜੀ ਰਾਹੀਂ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਤਪਤੀ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਮਹੀ ਦਰਿਆ ਸਮੇਤ ਇਹ ਪਰਾਇਦੀਪੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨੂੰ ਵਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਤਪੁੜਾ ਅਤੇ ਵਿੰਧਿਆ ਲੜੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਦਰਾੜ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ
ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ
'''ਡਾ. ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ''' (1915–1992) ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਅੰਤਰ-ਪਾਰਲੀਮਾਨੀ ਯੂਨੀਅਨ (1973–76) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਚ ਭਾਰਤੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (1980–82) ਵੀ ਰਹੇ।
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਢਿਲੋ 6 ਅਗਸਤ 1915 ਨੂੰ ਪੰਜਵੜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੀ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ' ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਲਗਪਗ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 1947 ਵਿੱਚ ਹਰਸਾ ਛੀਨਾ ਮੋਘਾ ਮੋਰਚਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1915
ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪਿਤੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪਿਤੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 68 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਲਾਹੋਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤਿ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀ ਦੇ ਉਮੀਦਾਵਾਂਰਾ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 22,344 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ
2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵੀ ਠਾਕੁਰ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਵਿਧਾਇਕ !ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ !ਵੋਟਰ % !ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ !ਸਰੋਤ
ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਪਲੈਟੋ ਦਾ ਕਲਾ ਸਿਧਾਂਤ
ਪਲੈਟੋ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
ਪਲੈਟੋ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਉਹ ਪਾਤਰ ਹਨ ਜੋ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖੇ। ਬਰਨੇਟ ਅਨੂਸਾਰ ਜੋ ਇਹ ਪੱਤਰ ਵਾਸਤਵਿਕ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਝ ਮਹਾਨ - ਵਿਦਵਾਨ ਬੇਨਤਾਲੀ ਤੇ ਕੇਬੇਟ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਜੀਵਨ ਸੰਬੰਧੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਪਲੈਟੋ ਸੰਬੰਧੀ ਬਹੁਤਾ ਵਿਵਰਣ ਇਹਨਾਂ ਪਤਰਾ ਉੱਪਰ ਹੀ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ।ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾਵੇਂ ਪਲੂਤਾਰਕ ਦੀ ਲਾਈਫ ਆਫ ਡੀਆਨ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਲੈਟੋ ਯੂਨਾਨ ਦਾ ਇਕ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸੀ।ਪਲੈਟੋ ਦਾ ਜਨਮ 428 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਪਲੈਟੋ ਨੂੰ ਅਫ਼ਲਾਤੂਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਪਲੈਟੋ ਦਾ ਪਿਤਾ ਐਰਿਸਟਣ ਇਕ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ। ਪਲੈਟੋ ਦੀ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਪੈਰਿਕਤੀਆਣ ਨੇ ਪੀਰਿਲੈਂਪੀਜ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਪਲੈਟੋ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੁਕਰਾਤ ਦਾ ਸ਼ਿਸ ਸੀ।ਬਰਨੋਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਲੈਟੋ ਦੀ ਵੀਹ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਸੁਕਰਾਤ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ।
ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਕ ਕਵੀ ਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ,ਸਮਾਜ - ਸ਼ਾਸਤਰ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ  ਡੂੰਘਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਪਲੈਟੋ ਨੇ ਕੁੱਲ ਤੀਹ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਫਾਇਦੁਸ, ਆਯੋੰਨ, ਰਿਪਬਲਿਕ, ਪੋਲਿਤਿਕਸ, ਪ੍ਰੋਕੈਂਗ੍ਰਸ,ਆਦਿ ਇਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ।
ਪਲੈਟੋ ਦਾ ਕਲਾ ਸਿਧਾਂਤ
ਪਲੈਟੋ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਅਨੁਕਰਣ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਉਹ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀਅਤ ਅਤੇ ਅਨੁਕਰਣ ਦੇ ਵਖਰੇਵਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀਅਤ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਧੂਰਾ ਗਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਛੰਦ,ਲੈਅ,ਤਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਹਜ ਨਾਲ ਸੰਜੋ ਕੇ ਮੰਨੋਰਜਕ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕ, ਸਰੋਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਗਰਿਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਲੈਟੋ ਗਲਾਕਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਦੋਹਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਤੑਾਸਦੀ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਕਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੇ।
ਪਲੈਟੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਮਰ ਵੱਡਾ ਕਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਮਰ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਸੱਚ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਹੋਮਰ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦਾ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਰਾਜਕੀਤ ਤੌਰ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇ।
ਅਸਲੀਅਤ ਅਤੇ ਅਨੁਕਰਣ ਦੇ ਵਖਰੇਵੇਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦਿਆਂ ਪਲੈਟੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੂਲ ਰਚਨਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰ ਰੱਬ ਜਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ,ਅਸਮਾਨ,ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ,ਪਾਤਾਲ,ਸਾਰੀ ਸ਼ਿੑਸਟੀ, ਬਿਰਛ,ਪਸ਼ੂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।ਪਲੈਟੋ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਨਾ ਆਮ ਬੰਦੇ ਲਈ ਵੀ ਆਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁਮਾ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਇਸ ਸ਼ੇੑਣੀ ਦਾ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿਰਜੀਆਂ ਪਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪੑਤਿਬਿੰਬ ਮਾਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਢੁਕਵੀਂ ਉਦਾਹਰਨ
ਇਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਵਿਚਾਰਗਤ/ਖਿਆਲ / ਆਦਰਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਰੱਬ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਅਸਲੀ ਹੈ ਪਰ ਤਰਖਾਣ ਇਸ ਦੀ ਨਕਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਸਲ ਪਲੰਘ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸਗੋਂ ਉਹ ਤਾਂ ਪਲੰਘ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।ਇੰਝ ਉਹ ਅਸਲ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਦੂਰ ਹੈ। ਪਲੈਟੋ ਅਨੁਸਾਰ ਪਲੰਘ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਰਚਨਾਹਾਰ ਹੈ,ਤਰਖਾਣ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਨਕਲੀਆਂ ਜਾਂ ਅਨੁਕਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਪਲੈਟੋ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਕਦੇ ਵੀ ਪਲੰਘ ਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕੋਣ ਤੇ ਬੈਠ ਕੱਟੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਖਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪਲੰਘ ਦੇ ਅਸਲ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅਸਲ ਪਲੰਘ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਦਾ ਅਨੁਕਰਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਉਸ ਅਹਿਸਾਸ ਦਾ ਬਿੰਬ ਘੜੵ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ।ਇੰਝ ਉਹ ਭੋਲੇ ਭਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੰਝ ਦੂਜੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿਚਕਾਰ ਅਹਿਸਾਸ ਦੀ ਮਦਾਖਲਤ ਨਾਲ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਅਸਲ ਤੋਂ ਤੀਜੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਚੌਥੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਨਕਲ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਕਲਾਕਾਰ ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਗੋਂ ਅਹਿਸਾਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਲੈਟੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਤੑਾਸਦੀਕਾਰ ਕਵੀ ਵੀ ਕਿਉਂਕਿ ਅਨੁਕਰਣਕਾਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੂਜੇ ਨਕਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਵੀ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੋ ਗੱਲ ਬਾਕੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਆਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।" ਪਲੈਟੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਕਲਾਕਾਰ ਅਸਲ ਵਸਤੂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇਗਾ,ਉਹ ਅਸਲ ਹੀ ਬਣਾਏਗਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ੑੇਸਠ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਯਾਦ ਛੱਡੇਗਾ।ਉਹ ਪੑਸ਼ਾਸਤਮਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂ ਬਣਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰੇਗਾ।
ਹੋਮਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਪਲੈਟੋ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਯੁੱਧ ਕਲਾ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵਾਸਤਵਿਕ ਗਿਆਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਲਾਭ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ ? ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਜਿਆਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ,ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਈਜਾਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਜਿਹੜੀ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਆ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦੇ। ਸਗੋਂ ਉਹ ਤਾਂ ਦਰ- ਦਰ ਮਾਰੇ ਫਿਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੑਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਗਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਤਰੱਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ :
" ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕੱਢੀਏ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਇਰ ਹੋਮਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੇਵਲ ਨਕਲੀਏ ਹਨ।ਇਹ ਨੇਕੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਪੑਤਿਬਿੰਬਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅਸਲੀਅਤ ਤਕ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ।ਕਵੀ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਉਸ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਾਂਗੂ ਹੈ,ਜੋ ਮੋਚੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ। ਇਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਤਾਂ ਬੱਸ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਠੀਕ ਹੈ ਜੋ ਆਪ ਉਸ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਰੰਗ ਤੇ ਸ਼ਕਲ ਦੇਖ ਕੇ ਹੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।"
ਪਲੈਟੋ ਅਨੁਸਾਰ ਕਵੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਰੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਿਹੜੀ ਤਸਵੀਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਉਣੀ ਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਇਕ ਨਕਲੀਏ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਲੋਕ ਵੀ ਮੂਰਖਤਾ ਵਸ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਲੇਅ ਅਤੇ ਤਾਲ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਉਤੇ ਧਿਜ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੋਚੀ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਤੇ ਫੌਜੀ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਬਹੁਤ ਮਨੋਰੰਜਕ ਹੈ। ਪਲੈਟੋ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕਵੀ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਲੀਮੇਇਤਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਸਧਾਰਨ ਗਧ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਅਸਲੀਅਤ ਦਾ ਪੇਤਲਾ ਤੇ ਹੋਲਾ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੁਕਰਨਕਰਤਾ ਜਾਂ ਨਕਲੀਏ ਅਸਲੀਅਤ ਦੇ ਕੇਵਲ ਉਪਰਲੇ ਆਕਾਰਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਅਧੂਰੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਛੰਦ, ਲੈਅ,ਤਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਸੁਹਜ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਮਨੋਰੰਜਕ ਲਗਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਆਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਜੋਬਨ ਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਚੇਹਰਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੜਕ ਭੜ੍ਹਕ ਨਾਲ ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾਵਾਂ
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਆਖੀਰ ਉਤੇ ਪਲੈਟੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਜਿਹਨਾਂ ਚੀਜਾਂ ਦਾ ਅਨੁਕਰਣ ਅਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾ ਚੀਜਾਂ ਬਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਨਣਯੋਗ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨੁਕਰਣ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕਵੀ ਤੇ ਤ੍ਰਸਦੀਕਰੇ ਇਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਛੰਦ ਵਿਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਵਿ ਰੂਪਾਂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਜਾਂ ਨਾਟਕ ਲਿਖਦੇ ਹੋਣ ਉਹ ਅਨੁਕਰਣ ਦੀ ਹੀ ਖੇਡ ਖੇਡਦੇ ਹਨ।ਉਹਨਾ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਸਲ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਅਨੁਕਰਣ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿਚ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸੱਚ ਬਾਰੇ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਹੀ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਲੈਟੋ ਦੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਪਲੰਘ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਲੈ ਕੇ ਪਲੈਟੋ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਆਦਰਸ਼ ਜਾਂ ਅਸਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਬਲੀ ਵਿਚ ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿਸੇ ਉਚਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਕਤਾ ਸਰੋਤਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਅਸਲੀ ਗੱਲ ਕੀ ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਪਲੈਟੋ  ਚਿਤਰਕਲਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਧਾਰਨ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚ ਕਲਾਕਾਰ ਅਸਲ ਆਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਸੈਕਚ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਦੇ ਅਨੇਕਾ ਰੂਪ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚ ਅਸਲ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਇਨ ਬਿਨ ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸਗੋਂ ਕਲਾਕਾਰ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਤਖਣ ਨੂੰ ਚਿੱਤਰਦਾ ਹੈ ਪਲੈਟੋ ਕਲਾ ਤੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਉਪਜੋਗਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲੋ ਕਲਾਤਮਕ ਕਿਰਤੀਆਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਨਿਗੂਣੀ ਚੀਜ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਪਲੈਟੋ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚ ਕਲਾ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਅਪੀਲ ਬਾਰੇ ਜੌ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ,ਉਹਨਾ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ  ਉਸ ਦੀ ਅਨੁਕਰਣ ਬਾਰੇ ਸਮਝ  ਵਿਚ ਹੀ ਪਈਆ ਹਨ।
ਐਮੀ ਜੈਕਸਨ
ਐਮੀ ਲੁਈਸ ਜੈਕਸਨ (ਜਨਮ 31 ਜਨਵਰੀ 1992) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਮਿਲ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮਿਸ ਟੀਨ ਵਰਲਡ, ਜੈਕਸਨ ਪੰਦਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਇਮਰਾ ਅਰਦੀਨ/ਸੈਟਰਨ ਗਰਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਡੀਸੀ ਕਾਮਿਕਸ ਸੁਪਰਗਰਲ ਦੇ ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਯੂ.ਐਸ. ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਜੈਕਸਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸਪੱਟੀਨਮ (2010) ਵਿੱਚ ਐਮੀ ਵਿਲਕਿਨਸਨ, ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ਸਿੰਘ ਇਜ਼ ਬਲਿੰਗ (2015) ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਹ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੀ ਫ਼ਿਲਮ 2.0 (2018) ਵਿੱਚ ਨੀਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਆਨੰਦ ਵਿਕਾਤਨ ਸਿਨੇਮਾ ਅਵਾਰਡ, ਇੱਕ ਸੀਮਾ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੰਡਨ ਏਸ਼ੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ "2014 ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਨਭਾਉਂਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ" ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ "2012 ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਹੋਨਹਾਰ ਔਰਤਾਂ" ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2009 ਵਿੱਚ ਜੈਕਸਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਟੀਨ ਵਰਲਡ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਯੂ.ਕੇ. ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਹਿਊਗੋ ਬੌਸ, ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਹੇਰੇਰਾ, ਜੇਡਬਲਯੂ ਐਂਡਰਸਨ, ਬਲਗਾਰੀ ਅਤੇ ਕਾਰਟੀਅਰ ਵਰਗੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਮੋੜ ਵਿੱਚ, ਜੈਕਸਨ ਨੂੰ ਏ.ਐਲ. ਵਿਜੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਤਮਿਲ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪੀਰੀਅਡ ਡਰਾਮਾ ਮਦਰਾਸਪੱਤਿਨਮ (2010) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਆਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਲੰਡਨ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜੈਕਸਨ ਨੇ ਇਹ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਜੈਕਸਨ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਸਨੇਹਾ ਸਰਗਰ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਵਰਗੀਆਂ ਚੈਰਿਟੀਜ਼ ਲਈ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਹੈ - 2018 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਵਸ ਆਫ਼ ਗਰਲ ਚਾਈਲਡ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੈਕਸਨ ਇੱਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਉਹ 2016 ਤੋਂ ਪੇਟਾ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਜਦੂਤ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ-ਜਾਨਵਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੈਕਸਨ 2012 ਤੋਂ 2015 ਤੱਕ ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੰਡਨ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੈਕਸਨ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਦਸੰਬਰ 2015 ਤੋਂ ਹੋਟਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਜਾਰਜ ਪਨਾਇਓਟੌ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਸਾਈਪ੍ਰੀਓਟ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਐਂਡਰੀਅਸ ਪਨਾਇਓਟੋ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਡੇਟ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। 1 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ, ਪਨਾਇਓਟੌ ਨੇ ਜ਼ੈਂਬੀਆ ਵਿੱਚ ਪਰਪੋਜ਼ ਕੀਤਾ। 19 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ, ਐਂਡਰੀਅਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਜੈਕਸਨ ਬਾਫਟਾ, ਕਾਨਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੈਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡਸ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਯਮਿਤ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ।   2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਾਨ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ ਦੌਰਾਨ ਗ੍ਰੀਨ ਕਾਰਪੇਟ ਫੈਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਲ'ਏਜੇਂਸ ਲਈ ਮਿਊਜ਼ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਵੋਗ, ਮੈਰੀ ਕਲੇਰ, ਕੌਸਮੋਪੋਲੀਟਨ, ਏਲੇ ਵਰਗੇ ਫੈਸ਼ਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ੀਚਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਜੈਕਸਨ ਬੀਇੰਗ ਹਿਊਮਨ, ਕੈਸ਼ ਐਂਡ ਰਾਕੇਟ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਜੂਡਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਰਗੀਆਂ ਚੈਰਿਟੀਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਜਦੂਤ ਅਤੇ ਬੁਲਾਰਾ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸ਼ੈਲਟਰਾਂ ਤੋਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪੇਟਾ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬਚਾਅ ਬਿੱਲੀ ਨਾਲ ਪੋਜ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਸ਼ੈਲਪੁੱਤਰੀ
ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਨੌਂ ਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੁਰਗਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਲਪੁੱਤਰੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਨੌਦੁਰਗਾ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਰਗਾ ਹੈ। ਪਰਬਤ ਰਾਜ ਹਿਲਾਲਿਆ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੈਲਪੁੱਤਰੀ ਪਿਆ। ਨਰਾਤੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਨ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ 'ਮੂਲਾਧਾਰ' ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯੋਗ ਸਾਧਨਾ ਦਾ ਅਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੋਭਾ
ਵਰਿਸ਼ਭ-ਸਥਿਤਾ ਇਸ ਮਾਤਾਜੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਰਿਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮਲਪੁਸ਼ਪ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪੂਰਵ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਤਦ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸਤੀ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕਥਾ
ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਯੱਗ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਰਪਣ ਨੂੰ ਨਿਮੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਲੇਕਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨਹੀਂ। ਸਤੀ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਉਠੀ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਰਪਣ ਨੂੰ ਨਿਮੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਜਾਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬਲ ਆਗ੍ਰਹਿ ਦੇਖ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੂੰ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ। ਸਤੀ ਜਦੋਂ ਘਰ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਮਾਂ ਨੇ ਹੀ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਦਿੱਤਾ। ਭੈਣਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਉਪਹਾਸ ਦੇ ਭਾਵ ਸਨ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਤੀਰਸਕਾਰ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਤੀ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਅੱਪੜਿਆ।
ਉਪਸੰਹਾਰ
ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਇਆ। ਪਿਛਲਾ ਜਨਮ ਦੀ ਭਾਂਤੀ ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਹੀ ਅਰੱਧਾਂਗਿਨੀ ਬਣੀ। ਨੌਦੁਰਗਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਨੰਤ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੌਦੁਰਗਾ
ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
thumb|ਇੱਕ ਮੈਨੂਅਲ ਬੈਕਪੈਕ-ਕਿਸਮ ਦਾ ਸਪਰੇਅਰ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਢੰਗਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ (ਨਦੀਨ-ਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ, ਉੱਲੀਨਾਸ਼ਕਾਂ, ਕੀੜੇਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ, ਜਾਂ ਨੈਮਾਟੌਡ ਨਿਯੰਤਰਣ ਏਜੰਟਾਂ ਆਦਿ) ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਟੀਚੇ (ਜਿਵੇਂ ਕੀੜੇ, ਫਸਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪੌਦੇ) ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਜਨਤਕ ਚਿੰਤਾ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਕੁਸ਼ਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਐਕਸਪੋਜਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਨੂੰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ (ਉਤਪਾਦਕਾਂ, ਚਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਸਮੇਤ)। ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਟ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਸਰਵਉੱਚ ਬਹੁ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ: ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਮਾਜ-ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ, ਨਵੇਂ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨ।
ਬੀਜ ਇਲਾਜ
ਬੀਜ ਦੇ ਉਪਚਾਰ ਇੱਕ ਫਸਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਖੁਰਾਕ-ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਬੀਜ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੀਜ ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਬੀਜ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਪਰਤ, ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੋਖਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ; ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਕੋਟਿੰਗ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਪੂਰਕ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਖਾਸ ਬੀਜ ਪਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਲੇਅਰ-ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ, ਫਾਸਫੋਰਸ, ਅਤੇ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ, ਇੱਕ ਰਾਈਜ਼ੋਬੀਅਲ ਲੇਅਰ-ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਹਿਜੀਵਤਾ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਾਭਦਾਇਕ microorganisms, ਅਤੇ ਇੱਕ ਫੰਗੀਸਾਈਡ (ਜਾਂ ਹੋਰ ਰਸਾਇਣਕ) ਬੀਜ ਘੱਟ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰਤ।
ਲਾਂਗਤਲਾਈ ਜ਼ਿਲਾ
ਲਾਂਗਤਲਾਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮੀਜੋਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਲਾਂਗਤਲਾਈ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੀਜ਼ੋਰਮ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ
ਕਰਨਾਟਕ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਕਰਨਾਟਕ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਸੀਯੂਕੇ) ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਲਬਰਗਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਸਦ ਦੇ ਐਕਟ (ਨੰਬਰ 3, 2009) ਅਧੀਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 2009 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਆਂ 16 ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 650 ਏਕਡ਼ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸੁਨੇਤ੍ਰਾ ਗੁਪਤਾ
ਸੁਨੇਤ੍ਰਾ ਗੁਪਤਾ ਜਾਂ ਸੁਨੇਤਰਾ ਗੁਪਤਾ (ਜਨਮ 15 ਮਾਰਚ 1965) ਇੱਕ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤਕ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਮਲੇਰੀਆ, ਐੱਚਆਈਵੀ, ਇਨਫਲੂਐਨਜ਼ਾ ਅਤੇ ਬੈਕਟਰੀਆ ਮੈਨਿਨਜਾਈਟਿਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੰਕਰਮਿਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਏਜੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।     ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀਂ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸੁਨੇਤ੍ਰਾ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਕਲਕੱਤਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਰੁੱਵ ਅਤੇ ਮਿਨਾਤੀ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਘਰ 15 ਮਾਰਚ 1965 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਇਥੋਪੀਆ ਅਤੇ ਜ਼ੈਂਬੀਆ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਹ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵੀ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ, ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ ਅਤੇ ਖੋਜ
ਸੁਨੇਤ੍ਰਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤਕ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵੀ ਹੈ।
ਉਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਲਈ ਜੂਲੋਜਿਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ ਲੰਡਨ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੈਡਲ ਅਤੇ ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੇ ਰੋਸਾਲੈਂਡ ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੁਨੇਤ੍ਰਾ ਦਾ ਪੋਰਟ੍ਰੇਟ ਜੁਲਾਈ 2013 ਵਿੱਚ ਮੈਡਮ ਕਿਊਰੀ ਜਿਹੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਕਾਰੀ ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗਲਪ ਰਚਨਾਵਾਂ
Memories of Rain (ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ) ਸਾਰੇ ਦਾ ਸਾਰਾਇਕੋ ਹਫਤੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਕਥਾ-ਲੜੀ ਦੇ ਸੰਪੀੜਨ ਦੀ ਭਿਣਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਦੁਹਰਾਓ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਗਲਾਸਬਲੋਅਰ`ਜ਼ ਬਰੈਥ (1993), ਕਲਕੱਤਾ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਸਾਈ, ਇੱਕ ਬੇਕਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੋਮਬੱਤੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੈ।
ਅਹਿਰੂ ਖੁਰਦ
ਅਹਿਰੂ ਖੁਰਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਓਵਰ (ਕ੍ਰਿਕਟ)
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਓਵਰ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਗੇਂਦਾ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਫ਼ਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1978 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇੱਕ ਓਵਰ ਵਿੱਚ ਛੇ ਗੇਂਦਾ ਹੀ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੇਡਨ ਓਵਰ
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਇੱਕ ਓਵਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਇੱਕ ਵੀ ਨੰਬਰ ਜਾਂ ਸਕੋਰ ਨਾ ਲੈ ਸਕੇ ਭਾਵ ਕਿ ਉਹ ਓਵਰ ਖਾਲੀ ਲੰਘ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ 'ਮੇਡਨ ਓਵਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਮੀਮ ਦੇਵ ਆਜਾਦ
ਸ਼ਮੀਮ ਦੇਵ ਆਜਾਦ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਲਾਮ ਨਬੀ ਆਜਾਦ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ-ਮੰਤਰੀ, ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਆਵਾਜ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ ਦਾ ਕਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।  ਉਸ ਨੂੰ 2007 ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2010 ਦੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸ਼ਮੀਮਾ ਅਬਦੁੱਲਾ ਦੇਵ ਦੇ ਸੱਤ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਛੇ ਭਰਾ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਗੁਲਾਮ ਨਬੀ ਆਜ਼ਾਦ ਨਾਲ 1980 ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ
ਅੱਲੜ ਪਿੰਡ
ਅੱਲੜ ਪਿੰਡ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 116 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 672 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 335 ਮਰਦ ਅਤੇ 337 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 1006 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਘੱਟ, 854 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 79.76% ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 82.23% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 77.36% ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਕੋਠੇ ਗੋਬਿੰਦਪੁਰਾ
ਕੋਠੇ ਗੋਬਿੰਦਪੁਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੜ੍ਹ
right|thumb|250x250px|ਇੱਕ ਕਪਾਹ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਜੜ੍ਹਾਂ। ਨਾੜੀਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜੜ੍ਹ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Root) ਇੱਕ ਪੌਦੇ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਤਹ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੂਟਸ ਏਰੀਅਲ ਜਾਂ ਪਾਰਾਵ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਇਸਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਜ਼ਮੀਨ ਉਪਰ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਉਪਰ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਟੈਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ (ਰਾਇਜ਼ੋਮ ਵੇਖੋ)। ਇਸ ਲਈ, ਰੂਟ ਨੂੰ ਪਲਾਟ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਗੈਰ-ਪੱਤਾ, ਗੈਰ-ਨੋਡ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਤਣੇ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਦਰੂਨੀ ਢਾਂਚਾਗਤ ਅੰਤਰ ਹਨ।
ਕਿਸਮ
ਇੱਕ ਅਸਲ ਰੂਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਰੂਟ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਜੜ੍ਹ (ਜਾਂ ਪਾਸੇ ਜੜ੍ਹਾਂ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਆਰਥਿਕ ਮਹੱਤਤਾ
thumb|ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਖਿਸਕਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ ਰੂਟਾਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਟਰਮ ਰੂਟ ਫਸਲਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਾਧਿਤ ਜ਼ਮੀਨਦੋਜ਼ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰੂਟ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਲੂ ਕੰਦ। ਖਾਦ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਸਾਵਾ, ਮਿੱਠੇ ਆਲੂ, ਬੀਟ, ਗਾਜਰ, ਰੱਤਬਗਾ, ਸਿਲਨੀਪ, ਪਾਰਨੇਨਿਪ, ਮੂਲੀ, ਯਾੱਮ ਅਤੇ ਘੋੜਾਮੂਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਸਾਲੇ ਸੈਸਫਰਾਂ, ਐਂਨਜਲਿਕਾ, ਸਰਸਪਰੀਲਾ ਅਤੇ ਲਾਰਿਸਰੀਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੰਕਰੀਟ ਸਾਈਡਵਾਕ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੱਬੀਆਂ ਪਾਈਪਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਕੇ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਟੈਂਗਲਰ ਅੰਜੀਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਈ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੱਆ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਕੰਬੋਡੀਆ ਵਿੱਚ ਅੰਗਕੋਰ ਵਾਟ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।
ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਖਿਸਕਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਪਕੜ ਰੱਖ ਕੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰੇਤ ਦੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਖੇਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ
thumb| ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਰੋਬਾਰ: ਹੌਲ ਸਲਰੀ ਟ੍ਰੇਲਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜੌਨ ਡੀਅਰ 7800 [[ਟਰੈਕਟਰ|ਟਰੈਕਟਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਕੇਸ ਆਈ.ਐਚ. ਕੰਬਾਈਨ ਹਾਰਵੈਸਟਰ, ਨਿਊ ਹੌਲੈਂਡ ਐਫ.ਐਕਸ. 25 ਮੱਕੀ ਵਾਲੇ ਹੈੱਡ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਦੀ ਕਟਾਈ। ]] ਖੇਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Agribusiness) ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਮੇਲ ਹੈ ਅਤੇ 1957 ਵਿੱਚ ਜੋਨ ਡੇਵਿਸ ਅਤੇ ਰੇ ਗੋਲਡਬਰਗ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਪ੍ਰਜਨਨ, ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ (ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਖੇਤੀ), ਵੰਡ, ਫਾਰਮ ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ, ਅਤੇ ਬੀਜ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰ ਵੈਲਯੂ ਚੇਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਏਜੰਟ ਅਤੇ ਉਹ ਅਦਾਰੇ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖੇਤੀਕਾਰੋਬਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਅੰਦਰ, "ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਰੋਬਾਰ" ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦਨ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਵਾਲੀਆਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਡਿਗਰੀਆਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਪਾਰਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਉਦਾਹਰਣ
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਕ: ਡਾਓ ਐਗਰੋਸਾਈਸਿਜ਼, ਡੂਪੋਂਟ, ਮੋਨਸੈਂਟੋ ਅਤੇ ਸਿੰਜੈਂਟਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਏ.ਬੀ. ਐਗਰੀ (ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੂਡਜ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ) ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਰਾਕਾਂ, ਬਾਇਓਫਿਊਲਜ਼, ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਪਦਾਰਥ, ਏ.ਡੀ.ਐਮ, ਅਨਾਜ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ; ਜੌਹਨ ਡੀਅਰ, ਫਾਰਮ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ; ਓਸ਼ੀਅਨ ਸਪਰੇਅ, ਕਿਸਾਨ ਸਹਿਕਾਰੀ; ਅਤੇ ਪੁਰੀਨਾ ਫਾਰਮਸ, ਐਗਰੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਫਾਰਮ।
ਰੀਟਾ ਦੇਵੀ
ਰੀਟਾ ਦੇਵੀ ਵਰਮਾ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ-ਅਧਾਰਿਤ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ, ਇਲਾ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ, 2012 ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਚੌਥੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਰੀਟਾ ਦੇਵੀ, ਜਾਂ ਰੀਟਾਰਾਏ, ਦਾ ਜਨਮ 11 ਅਕਤੂਬਰ 1942 ਨੂੰ,  ਅਸਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਜ਼ਮੀਂਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਧਿਰੇਂਦਰ ਰਾਏ ਚੌਧਰੀ, ਇੱਕ ਚਾਹ ਦਲਾਲ ਅਤੇ ਮਾਤਾ, ਕਮਲਾ, ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੇਟ ਡਿਗਰੀ ਧਾਰਕ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜੋ ਕੋਟਨ ਕਾਲਜ, ਗੁਹਾਟੀ, ਆਸਾਮ ਵਿੱਚ ਬਾਟਨੀ ਦੀ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸੀ। ਉਸਦੀ  ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼, ਉਹ "ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼" ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਏਅਰਹੋਸਟਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਨਵੰਬਰ 1964 ਵਿੱਚ, ਮਨਵੇਂਦਰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੇਵ ਬੁਰਮਨ (ਭੀਮ), ਜੋ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਦੇਵੀ, ਜੈਪੁਰ ਦੀ ਤੀਜੀ ਮਹਾਰਾਣੀੈ, ਦਾ ਭਤੀਜਾ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਈਲਾ ਸੰਸਥਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਰੀਟਾ  ਦੇਵੀ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਬਹਾਦੁਰ ਨਨ ਨੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਨੇ ਰੀਟਾ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।  ਦੇਵੀ ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਹਿਰਦੇ ਲਈ ਅਕਸਰ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜੋ  ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ ਦੁਆਰਾ ਬਿਮਾਰ, ਬੇਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਫ਼ਰਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਜ਼ਰ ਕੀਤਾ।
ਰੀਟਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਈਲਾ  ਟ੍ਰਸਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੰਗਠਨ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਉਸਦੀ ਸੱਸ ਈਲਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ, 'ਉਸਦੇ ਨਾਂ ਉੱਪਰ 26 ਅਕਤੂਬਰ, 1994 ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿਚ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾ-ਮੈਡੀਕਲ ਸਟਾਫ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1996 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਆਫ਼ ਚੈਰੀਟੀ ਲਈ ਇਕ ਹਾਸਪਾਈਸ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 1997 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਸਾਮ ਦੇ ਆਦੀਵਾਸੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਏਡਜ਼ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਾਸਪਾਈਸ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1942 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਇਹਾ ਜ਼ਿਲਾ
ਸਇਹਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਸਇਹਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ
ਅਬੋਹਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਅਬੋਹਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਬੋਹਰ ਸੀਟ 'ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ 'ਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭਾਜਪਾ ਜੇਤੂ ਰਹੀ। ਹਲਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 'ਚ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਵੱਈਆ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਰਿਹਾ। ਸਾਲ 2017 ਸਮੇਂ ਇਸ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 'ਚ ਹਿੰਦੂ ਅਰੋੜਾ 28 ਫੀਸਦੀ, ਜੱਟ ਸਿੱਖ 10 ਫੀਸਦੀ, ਦਲਿਤ 25 ਫੀਸਦੀ, ਘੁਮਿਆਰ ਬਾਗੜੀ 14 ਫੀਸਦੀ, ਕੰਬੋਜ 10 ਫੀਸਦੀਅਤੇ ਹੋਰ 13 ਫੀਸਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਸਿਲੀਨੀਅਮ
ਸਿਲੀਨੀਅਮ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Selenium) ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ 34 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ Se ਨਾਲ ਨਿਵੇਦਨ ਕਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ 78.96(3) amu ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ
32ਜੀ ਸਦੀ ਬੀਸੀ
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਠੱਗ
ਠੱਗ (ठग्ग ṭhag; ٹھگ; ਸਥਗ) ਠੱਗੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਜਰਾਇਮ-ਪੇਸ਼ਾ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਦਾ ਭੋਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖੇ ਅਤੇ ਫ਼ਰੇਬ ਨਾਲ ਲੁੱਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਇਹ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਵੀ ਗੁਰੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਠਗ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ 'ਸਥਗ' ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਧਾਤੂ 'ਸਥ' ਹੈ। ਇਹ 'ਸਥ' ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ 'ਠ' ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਗ ਤੋਂ 'ਠਗ' ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਸਥਗ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਹੈ ਲੁਕੋਣਾ। ਠਗ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲੁਕਵੇਂ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਪਤਨ ਆਇਆ ਅਤੇ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਅਫਰਾਤਫਰੀ ਫੈਲ ਗਈ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਠੱਗੀ ਇੱਕ ਮੁਨੱਜ਼ਮ ਪੇਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਲੋਕ ਬੜੀ ਹੋਸ਼ਿਆਰੀ ਨਾਲ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਲਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਠਗ ਨਾਕਾਮ ਰਹਿੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਇਲਾਕ਼ੇ ਦੇ ਠਗ ਦੇ ਹੱਥ ਵੇਚ ਦਿੰਦਾ। ਇਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਰੁਮਾਲ ਜਾਂ ਫੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਨਨ ਫਾਨਨ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਗਲਾ ਘੁੱਟ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਕਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਰਧਾਲੂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਸੀ ਕਿ ਕਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਜੁਰਮ ਕਰਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲੱਖਾਂ ਆਦਮੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉੱਤਰ ਗਏ। ਆਖਿਰ 1829 ਵਿੱਚ ਲਾਰਡ ਨਿਬਟਿੰਗ ਨੇ ਠੱਗਾਂ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਮਹਿਕਮਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ 1836 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਨੂੰਨ ਲਿਆਉਣਾ ਪਿਆ।
ਕਈ ਡਾਕੂ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਲੁੱਟ ਮਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਕੁਟ ਹੋਰ ਪੇਸ਼ਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਡਾਕੂ ਸਨ ਜੋ ਠੱਗ ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੁਰਮ
ਥੈਲੇਸੇਮੀਆ
ਥੈਲੇਸੇਮੀਆ ਖੂਨ ਦਾ ਵਿਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਵਿਰਾਸਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੱਛਣ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਤੀਬਰਤਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਅਕਸਰ ਹਲਕੇ ਜਿਹੇ ਗੰਭੀਰ ਅਨੀਮੀਆ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਨੀਮੀਆ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦਾ ਫਿੱਕਾਪਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਿੱਲੀ, ਪੀਲੀ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਥੈਲੇਸੇਮੀਆ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵਿਕਾਰ ਹਨ।  ਇਹ ਦੋ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਲਫ਼ਾ ਥੈਲੇਸੇਮੀਆ ਅਤੇ ਬੀਟਾ ਥੈਲੇਸੇਮੀਆ। ਅਲਫ਼ਾ ਅਤੇ ਬੀਟਾ ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਐਲਫ਼ਾ ਗਲੋਬਿਨ ਲਈ ਚਾਰ ਜੀਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਾਂ ਬੀਟਾ ਗਲੋਬਿਨ ਲਈ ਦੋ ਜੀਨ ਕਿੰਨੀਆਂ ਗੁੰਮ ਹਨ। ਨਿਦਾਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਖੂਨ ਗਿਣਤੀ, ਖਾਸ ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਟੈਸਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।   ਜਨਮਪੂਰਵ ਪ੍ਰੀਖਣ ਦੁਆਰਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਦਾਨ  ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਲਾਜ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਤੀਬਰਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੂਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਆਇਰਨ ਕੈਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫੋਲਿਕ ਐਸਿਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਇਰਨ ਕੈਲੇਸ਼ਨ ਡਿਫੇਰੌਕਸਾਮਾਈਨ ਜਾਂ ਡੈਫੀਸਿਾਇਰੌਕਸ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ, ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।  ਉਲਟੀਆਂ ਜਾਂ ਜਿਗਰ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਲਾਗਾਂ, ਅਤੇ ਓਸਟੀਓਪਰੋਰਸਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਯਸ਼ਨ ਤੋਂ ਲੋਹੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਸਪਲੀਨ ਬਹੁਤ ਵਧ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਰਜੀਕਲ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
2013 ਤੱਕ ਥੈਲੇਸੇਮੀਆ ਲਗਭਗ 280 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 439,000 ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।  ਇਹ ਇਟਾਲੀਅਨ, ਗ੍ਰੀਕ, ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮ ਹੈ। ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾਰੀ ਦੀ ਸਮਾਨ ਦਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 2015 ਵਿੱਚ 16,800 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ, 1990 ਵਿੱਚ 36,000 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ।  ਜਿਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਥੈਲੇਸੇਮੀਆ ਦੀ ਮਾਮੂਲੀ ਡਿਗਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਕਲ ਸੈੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਲੇਰੀਏ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਮ ਕਿਉਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਮਲੇਰੀਆ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ
thumb|ਅਨੀਮੀਆ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਹੱਥ (ਖੱਬੇ) ਬਿਨਾਂ ਅਨੀਮੀਆ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਹੱਥ (ਸੱਜੇ)
ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਨਾਟ ਉਤਸਵ 2014
ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਨਾਟ ਉਤਸਵ 2014 ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਟ-ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ 15 ਤੋਂ 19 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਕਲਾ ਭਵਨ, ਸੈਕਟਰ-16 ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਸਪਾਂਸਰਸ਼ਿਪ ਨਾਰਥ ਜ਼ੋਨ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ ਪਟਿਆਲਾ, ਮਿਨਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਕਲਚਰ, ਸੁਚੇਤਕ ਰੰਗਮੰਚ ਮੋਹਾਲੀ ਵਲੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੁਚੇਤਕ ਰੰਗਮੰਚ ਮੋਹਾਲੀ ਵਲੋਂ ਸਾਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਾਟ ਉਤਸਵ ਦੇ ਪੰਜੋ ਦਿਨ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਸਫਲ ਮੰਚਨ ਹੋਏ ਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਖੂਬ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ।
ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਭ ਨਾਟਕਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਪਰ ਦੋ ਨਾਟਕਾਂ 'ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ' ਅਤੇ 'ਜਿਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾਮ ਨਹੀਂ' ਜਿੰਨਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਟ ਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲਿਆ। ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਟਕ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਦਾ ਮਾਲਵੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਲੋਕ-ਘਟਨਾ ਉੱਪਰ ਲਿਖਿਆ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਤਕ ਵਿਆਹ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਏਨਾ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾ ਕੁਝ ਬਹੁਤਾ ਪਰਖੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨੂਹ ਲੈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਨੂਹ ਰਾਮੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਲਾਲਚੀ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਟੱਬਰ ਤੋਂ ਗਿਲਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਰਾਮੀ ਨੂੰ ਗਹਿਣੇ ਘੱਟ ਪਾਏ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਮੀ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਲਾਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਕਾਫੀ ਚਿਰ ਤੱਕ ਰਾਮੀ ਵਾਪਿਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਉਸਨੂੰ ਲੈਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਮੀ ਦੇ ਘਰਦੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣੇ ਪਾ ਦਵੇ ਤਾਂ ਰਾਮੀ ਨੂੰ ਲਿਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਈ ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਭਾਰਤ ਵਲੋਂ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਰੰਗਰੂਟ ਭਰਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਵੀ ਭਰਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੰਮਾਂ ਸਮਾਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦ ਉਹ ਗਹਿਣੇ-ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ ਪਰਤਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਮੀ ਦੇ ਈ ਘਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਮੀ ਦੇ ਘਰਦੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਉੱਪਰ ਡੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਧਰ ਆਉਂਦਿਆਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਜੁਗਤ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਟਰੰਕ ਵਿਚੋਂ ਟੁੰਬਾਂ-ਪੈਸੇ ਕਢ ਉਸ ਬੀਤੇ ਵਕਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦ ਇਹਨਾਂ ਟੁੰਬਾਂ ਪਿਛੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਮੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਰਦੇ ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੋਲਿਆ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਕਢ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: 'ਇਹ ਟੁੰਬਾਂ-ਟੰਬਾਂ ਚੀਜ਼ ਕੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਮੋਹ-ਮੁਹੱਬਤਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ'
ਜਿਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾਮ ਨਹੀਂ
ਜਿਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਵੀ ਇੱਕ ਭਾਵੁਕ ਤੇ ਲੂਹ-ਕੰਡੇ ਖੜੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਾਟਕ ਸੀ। ਇੱਕ ਨਵੇਕਲੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਨਾਟਕ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਚੀ ਹਾਲਤ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ ਜਿਥੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਫੌਜ ਨੇ ਇੰਨੇ ਜਿਆਦਾ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਅਣਗਿਨਤ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤੇ ਕਿ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਆਪਨੇ ਆਪਨ ਨੂੰ ਸਰਾਪਿਆ ਮਹਿਸੂਸਣ ਲੱਗਾ। ਜਿਸ ਵੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ, ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਹਾਲਤ ਮਾੜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਲੋਕ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਉਸ ਨਾਲ ਅਣਚਾਹਿਆ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦੇ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਏਨੇ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਉਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਂਦਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਉਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ 'ਜਿਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾਮ ਨਹੀਂ' ਆਖ ਸੱਦਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਪੀੜਤਾ ਦਾ ਭਰਾ ਨਮੋਸ਼ੀ ਕਾਰਨ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਬਲਾਤਕਾਰ ਪੀੜਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛ-ਗਿਛ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਾਟਕ ਦਾ ਅੰਤ ਇਹ ਸਚਮੁਚ ਮਾਨਵੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਉਸ ਕ੍ਰੂਰਤਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਹੈਵਾਨ ਬਣਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਇਸਨੂੰ ਦੇਖ ਸਿਰ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਝੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੇਲੇ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਰਿਆ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਰਿਆ ਕੇਂਦਰ-ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਹਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ 1,400 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਮੂਲ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇਹਦਾ ਨਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਵੇਣੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਮਗਰੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚਲਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੇ ਪਹਾੜ ਮਹਾਬਾਲੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣ - ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਗਦਾ ਹੋਇਆ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਰਿਆ ਦੀਆਂ ਉਪਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ: ਤੁੰਗਭਦਰਾ, ਘਾਟਪ੍ਰਭਾ, ਮੂਸੀ ਅਤੇ ਭੀਮਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਡੇ ਵਿਜੈਵਾੜਾ ਅਤੇ ਮੂਸੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਡੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੁਹਾਨੇ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਡੈਲਟਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਡੈਲਟਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਜਾਊ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
1647
1647 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1640 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਚੀਨੀ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕਾਫੀ ਲੰਮਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਰਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਬਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਅਕਾਸ਼ੀ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਅਤੇ ਸਹੀ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ
ਬਾਬਾ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ (4 ਜਨਵਰੀ 1870– 20 ਦਸੰਬਰ 1968 ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਦਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਆਗੂ ਸੀ। ਉਹ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਸੰਨ 1915 ਦੇ ਗਦਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੂਤਰਧਾਰ ਸੀ। 1909 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਲਈ ਗਿਆ। 1913 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਦੇ ਨਾਲ ਹਿੰਦ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਤਟ ਦੀ ਹਿੰਦ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਹਿੰਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਦਿ ਪੈਸੇਫਿਕ ਕੋਸਟ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ, ਇਸਦਾ ਸਕੱਤਰ ਬਣਿਆ।
ਲਾਹੌਰ ਸਾਜਿਸ਼ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਭਕਨਾ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੋ ਬਾਅਦ 1930 ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮਜਦੂਰ ਤਹਿਰੀਕ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਹਿੰਦ ਕਿਸਾਨ ਸਭਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਤਾ ਰਾਮ ਕੌਰ ਦੇ ਪੇਕਾ ਪਿੰਡ, ਖੁਤਰਾਇ ਖੁਰਦ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭਾਈ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਾਸੀ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਅਜੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਦਾਦਕਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਪੜ੍ਹਨੀ ਸਿੱਖੀ। ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਇੱਕ ਜਿੰਮੀਦਾਰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਧੀ, ਬਿਸ਼ਨ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ 1881 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇੇ ਪਿੰਡ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਬਣਿਆ, 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰੇ ਉਹ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋੋੋੋਇਆ। 1886 ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਉਰਦੂ ਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਬੁਰੀ ਸੰਗਤ ਕਾਰਨ ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਗਲਤ ਆਦਤਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਫੱਸ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾ ਵਿੱਚ “ਪ੍ਰਦੇਸ ਰਟਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੇਰੀ ਮਾਇਕ-ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਮਾਲੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮੇਰੇ ਹੀ ਬੁਰੇ ਭਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਸੀ ਕਿਉਂਜੋ ਇਹ ਕੰਗਾਲੀ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਬਾਪ-ਦਾਦੇ ਵੱਲੋਂ ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲੀ। ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਕਾਲਵੱਸ ਹੋਏ ਤਾਂ ਉਸ ਵਕਤ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਕੁੱਛੜ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਨਿੱਕੜਾ ਜਿਹਾ ਬਾਲ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸਾਂ। ਮੇਰੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਦੇ ਦੋ ਵਿਆਹ ਸਨ। ਮੇਰੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਤੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਚਾਚਾ, ਤਾਇਆ ਜਾਂ ਦੂਜਾ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਵਾਰਸ ਸਾਂ। ਮੇਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੀ। ਭੁਇੰ-ਭਾਂਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰੋਕੜ ਰੁਪਿਆ ਤੇ ਮੱਝੀਂ-ਗਾਈਂ ਵੀ ਚੋਖੀਆਂ ਸਨ....। ”
ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬਸਤੀਕਰਨ ਬਿੱਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ 1906-07 ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਫਰਵਰੀ 1909 ਨੂੰ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਬਾਅਦ 4 ਅਪ੍ਰੈਲ 1909 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀਆਟਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1870 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1968
ਪ੍ਰਬੋਧ ਪੰਡਿਤ
ਪ੍ਰਬੋਧ ਬੇਚਾਰਦਾਸ ਪੰਡਿਤ (ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ: પ્રબોધ બેચરદાસ પંડિત; 23 ਜੂਨ 1923 - 28 ਨਵੰਬਰ 1975) ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਦਸ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਈ ਖੋਜ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। 1967 ਵਿਚ, ਉਸਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ 1973 ਵਿਚ, ਰਣਜੀਤਰਾਮ ਸੁਵਰਨਾ ਚੰਦਰਕ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਪ੍ਰਬੋਧ ਪੰਡਿਤ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਜੂਨ 1923 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਭਾਵਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਅਤੇ ਅਮਰੇਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮਨਗਰ ਮਿਊਂਸਿਪਲ ਸਕੂਲ ਸਣੇ ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1939 ਵਿੱਚ ਨਵਚੇਤਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1942 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਕੈਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 1944 ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਅਰਧਮਾਗਧੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ 1946 ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਹ ਲੰਡਨ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਓਰੀਐਂਟਲ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰਾਲਫ਼ ਲਿਲੀ ਟਰਨਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਾਦਾਵਾਸ਼ਯਕ-ਬਾਲਵਬੋਧਵ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਲਈ 1950 ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਰੁਚੀ ਉਸਨੂੰ ਜੂਲੇਸ ਬਲੌਕ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।
ਭਾਰਤ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਬੋਧ ਪੰਡਿਤ ਨੇ ਸੰਸਦ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਐਲ ਡੀ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। 1957 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਠਕ ਵਜੋਂ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ। 1964 ਤੋਂ 1965 ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਪੁਣੇ ਦੇ ਡੈੱਕਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। 1967 ਵਿਚ, ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਹ 1975 ਤਕ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ, ਨੈਰੋਬੀ, ਬਰਕਲੇ, ਅਤੇ ਕੌਰਨਲ ਦੀਆਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਟਿੰਗ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1975 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1923 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਅਲੀਪੁਰ ਵਜ਼ੀਰ ਸਾਹਿਬ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੇਰਛਿਪ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸੇਰਛਿਪ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਸੇਰਛਿਪ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ
ਅਲਾਵਲ ਈਸਾ
ਅਲਾਵਲ ਈਸਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਕੰਧ
ਕੰਧ, ਦਿਵਾਰ ਜਾਂ ਫ਼ਸੀਲ ਅਜਿਹਾ ਢਾਂਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਰਕਬੇ ਦੀ ਲੀਹਬੰਦੀ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਓਟ ਅਤੇ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੋਵੇ। ਕੰਧਾਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ: