cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ
ਚੋਣਵੇਂ ਸ਼ਿਅਰ
ਅਕਲਾਂ ਤੇ ਇਲਮਾਂ ਆਸਰੇ ਸਾਥੀ ਜਗਾਓ ਦੋਸਤੋ।
ਗੀਤ ਸੇਠੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ
ਚੋਣਵੇਂ ਸ਼ਿਅਰ
ਦਿਲ ਨੂੰ ਨੇ ਆਣ ਲਾਉਂਦੇ ਕੈਸਾ ਹੁਸੀਨ ਲਾਰਾ।
ਕੀਕਣ ਭਰਾਂ ਉਡਾਨਾਂ ਕਤਰੇ ਹੀ ਪਰ ਗਏ ਨੇ।
ਕਾਹਦੀ ਉਹ ਫਿਰ ਕਲਾ ਹੈ ਜਾਪੇ ਕਲ੍ਹਾ ਕਲੰਦਰ।
ਮੇਰੇ ਨਸੀਬ ਕਿੱਥੇ ਵਾਲਾਂ ‘ਚ ਫੁਲ ਸਵਾਰਨੇ।
ਦਿਲ ਮੇਰੇ ਦੇ ਕੰਧਾਂ ਕੋਠੇ ਜਾਪਣ ਥਿੜਕੇ ਹਿੱਲ੍ਹੇ ਹਿੱਲ੍ਹੇ।
ਉਸ ਚੋਂ ਮੈਨੂੰ ਹਰਮੰਦਰ ਦੇ ਪੈਣ ਭੁਲੇਖੇ।
ਮੋਹਨ ਆਕੇ ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਕਿੱਸੇ ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ।
ਜੜ੍ਹ ਹੀ ਪਕੜ ਨਾ ਪਾਏ ਉਮਰਾ ਹੀ ਮਾਤ ਗੁਜ਼ਰੀ।
ਸ਼ਾਇਰ ਜੋ ਹੁਨਰ ਹਾਸਲ ਅਦਬੀ ਕਮਾਲ ਰੱਖੇ।
ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਡੋਰ ਟੁੱਟੇ ਤੇਰਾ ਹੀ ਨਾਂ ਉਚਰਦੇ।
ਸੁੰਞਾਂ ਪਿਆ ਇਹ ਵਿਹੜਾ ਸ਼ਗਨੀ ਪਿਆ ਸਜਾਵਾਂ।
ਤੜਪਦੇ ਨੇ ਬਿਨ ਤੇਰੇ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ।
ਤੇਰੇ ਬਿਨ ਇਹ ਪਲ ਪਲ ਉਦਾਸੇ ਨੇ ਸਾਰੇ।
ਤਰਸੇ ਪਏ ਹਾਂ ਕਦ ਤੋਂ ਮੁਖੜਾ ਵਿਖਾਲ ਸਜਣਾ।
ਡੁਬ ਡੁਬਾਂਦੇ ਨੈਣ ਧੀਰਜ ਕਿਵ ਧਰਾਂ। ਬੇੜੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ‘ਚ ਕੱਠਾ ਕਿਵ ਤਰਾਂ।
ਧਰਤ ਮਾਂ ਤੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ, ਲੈ ਬਲਾਵਾਂ ਦੋਸਤੋ।
ਅੱਗ ਤੇ ਅਸਪਾਤ ਵਰਤੇ, ਜਗਤ ਸਾਰਾ ਲੈ ਡਰਾ। ਪੱਤੇ ਜ਼ਤੂਨ ਦੇ ਹੁਣ ਫੜਨੇ ਕੀ ਘੁੱਗੀਆਂ ਨੇ।
ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਸੰਬਧਿਤ
ਰਾਹ ਬਿਖੜੇ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਸਾਥੀਆ ਤੂੰ ਮੁਸਕਰਾ।
ਇਸ ਧੁਆਂਖੀ ਧਰਤ ਉੱਤੇ, ਮੀਂਹ ਅਮਨਾਂ ਦਾ ਵਸਾ।
ਰਾਹ ਮਾਨਵ ਦੇ ਲਈ ਜੋ, ਉੱਜਲੇ ਹੈ ਕਰ ਗਿਆ।
ਇਕ ਮਕਾਨੋ ਘਰ ਬਣਾਇਆ, ਸੀ ਜੁ ਤੇਰੇ ਸਾਥ ਨੇ …
ਦਿਲ ਦਾ ਪੰਛੀ ਜੇਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਭਰ ਉਡਾਰੀ ਆ ਗਿਆ।
ਤੱਜੋ ਨੇਜੇ ਬਰਛੇ ਛੇਦੋ, ਬੰਸੀ ਦੀ ਇਹ ਵਾਜ ਬਣੇ।
ਸਾਰੇ ਮਾਪੇ ਚਾਰਾ ਕਰੀਏ, ਵਿਦਿਆ ਧੀ ਦਾ ਦਾਜ ਬਣੇ।
ਕੱਟੜਪਣ ਨੇ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਤੇ, ਲੱਖਾਂ ਖਲਕਤ ਮਾਰੀ ਹੈ।
ਸਿਦਕ ਸੰਧੂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਰੂਪ ਚੰਡੀ ਧਾਰਦਾ।
ਰਾਹਾਂ ਕਰੇ ਜੋ ਰੌਸ਼ਨ ਦੀਵੇ ਤੂੰ ਰੱਖ ਜਗਦੇ।
ਕੁਛ ਨਾ ਵਗਾੜ ਹੋਇਆ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ।
ਮੁਸਕਾਨ ਇੱਕ ਅਨੂਠੀ ਖੋਲ੍ਹੇ ਨੇ ਭਾਗ ਮੇਰੇ।
ਨਸ਼ਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਸਾਰਾ ਮੇਰਾ ਤੇ ਸਭ ਚੁਫੇਰਾ
ਅਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਕੁੰਡਲ ਤੂੰ ਜਾਂ ਖਿਲੇਰੇ।
ਤੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਆਵੇ ਤਕਦੀਰ ਮੁਸਕਰਾਵੇ।
ਜਿਸ ਥਾਂ ਖ਼ਿਆਲ ਤੇਰਾ ਆਕੇ ਧਮਾਲ ਪਾਵੇ।
ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਿੱਘ ਵਰਗਾ ਸਜਣਾ ਪਿਆਰ ਤੇਰਾ
ਜਾਪੇ ਜੀਕਣ ਲਸ਼ ਲਸ਼ ਕਰਦਾ, ਮੱਥਾ ਤੇਰਾ ਖੁੱਲੇ ਵਾਲ।
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਉਤਰੇ ਜਿਵੇਂ ਸਵੇਰੇ।
ਬੋਲਾਂ ਚੋਂ ਮਹਿਕ ਆਵੇ ਹਾਸਾ ਵੀ ਫੁੱਲ ਕੇਰੇ। ਮੇਰੀ ਨਾ ਤਨਹਾਈ ਜਾਵੇ ਕੋਹੇ ਸ਼ਾਮ ਸਵੇਰੇ ਤੇ।
ਹਰ ਪ੍ਰੀਤ ਪਰ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ ਨਾ ਵਕਤ ਦੀ ਬਾਂਦੀ ਰਹੀ।
ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਂ ਲੋਕ ਤੂੰ ਕਿਓ ਪਾੜਦਾ ਹੈਂ ਬੁਜ਼ਦਿਲਾ।
ਜੇ ਨਹੀਂ ਕਿਰਦਾਰ ਤੇਰਾ ਸਾਂਝ ਭਾਈਵਾਲ ਦਾ।
ਬੰਦੇ ਜਿਹੇ ਉਭਾਰੇ ਜ਼ੁਲਮੀਂ ਸੀ ਜਿਨ ਵੰਗਾਰੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ
ਮਿਆਂਮਾਰ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਪਰੰਤੂ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ ਬਰਮੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋ ਹੋਈ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ 88% ਲੋਕ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਧਰਮ ਮੰਨਣ ਜਾਂ ਨਾ-ਮੰਨਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਜਾਤੀ ਸਮੂਹ ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ 0.5% ਭਾਗ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲੋਕ ਬਰਮੀ-ਭਾਰਤੀ (ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਵੱਸੇ ਲੋਕ) ਹਨ।
ਬੁੱਧ ਧਰਮ
ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ 88% ਲੋਕ ਥੇਰਵਾੜਾ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਧਰਮ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਭਿਖਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਧਰਮ ਉੱਪਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਖਰਚ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਜੋਂ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਬੋਧੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਾਮਰ ਲੋਕ, ਸ਼ਾਨ, ਰਾਖੀਨ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਕੈਰਨ ਲੋਕ ਵੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੂਸਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਹਨਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। 2007 ਵਿੱਚ ਹੋਏ 'ਭਗਵਾ ਇਨਕਲਾਬ' ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਮੱਠਵਾਸੀ ਹੁਣ ਵੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਇਸਾਈ ਧਰਮ
ਇਸਾਈ ਧਰਮ, ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ 6.2% ਹਿੱਸਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਇਹ ਧਰਮ ਜਿਆਦਾਤਰ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਕਾਚਿਨ ਲੋਕ, ਚਿਨ ਲੋਕ ਅਤੇ ਕਾਰੇਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਧਰਮ ਦਾ ਕੰਮ ਜਿਆਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ 0.5% ਭਾਗ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਬਰਮੀ-ਭਾਰਤੀ (ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਏ) ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਬਰਮਾ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਨਾਂਵਾ (ਬਰਮਾ ਅਤੇ ਮਿਆਂਮਾਰ) ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਬ੍ਰਹਮ ਦੇਸ਼’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਚਾਰ ਸਿਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। “ਮਿਆਂਮਾਰ” ਇਥੋਂ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚੋਂ ਉਪਜਿਆ ਸ਼ਬਦ ਹੈ।
ਇਸਲਾਮ
ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਿਕ 4.3% ਹਿੱਸਾ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਭੋਪਾਲੀ
ਭੋਪਾਲੀ, ਭੂਪ, ਭੂਪਾਲੀ ਜਾਂ ਭੂਪਾਲੀ,ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਗੀਤ ਭਗਤੀ ਰਸ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ।
ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਆਂਮਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਭੋਪਾਲੀ
ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਰਾਗ Mohanam ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਰਾਗ
ਪ੍ਰਭਾਕਿਰਨ ਜੈਨ
ਡਾ: ਪ੍ਰਭਾਕਿਰਨ ਜੈਨ (ਜਨਮ 1963) ਇੱਕ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਉਸ ਨੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਹ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਐਨਡੀਟੀਵੀ, ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ, ਐਸਏਬੀ ਟੀਵੀ, ਸੋਨੀ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਇੰਡੀਆ ਟੀਵੀ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਟੀਵੀ, ਸਹਾਰਾ ਟੀਵੀ, ਫੋਕਸ ਟੀਵੀ, ਮਹੂਆ ਟੀਵੀ, ਟੋਟਲ ਟੀਵੀ, ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਸਮੇਤ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਕਲਚਰਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਭਾਕਿਰਨ ਸਾਹਿਤਕ ਰੀਲੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਾਹਿਤ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਸੰਸਥਾਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤਵਰਸ਼ੀਆ ਦਿਗੰਬਰ ਜੈਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ NCT ਦਾ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963
ਰਾਜ ਕਮਲ ਝਾਅ
ਰਾਜ ਕਮਲ ਝਾਅ (राज कमल झा; ਜਨਮ 1966) ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿਧੀ ਦਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਗੁੜਗਾਓਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇਕੌਮੀ ਬੁਲਾਰੇ ਸੰਜੇ ਝਾਅ ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਹੈ।
ਝਾਅ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਗਲਪੁਰ, ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੇਂਟ ਯੋਸਿਫ਼ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆ ਲਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰਾਜੋਮਾਜਰਾ
ਪਿੰਡ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਜੋ ਰੰਗੜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਜੋ ਨਵਾਬ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦੀ ਰਾਜ ਦਾਈ ਸੀ। ਰੱਜੋ ਮਾਈ ਨੂੰ ਨਵਾਬ ਨੇ ਇਹ ਪਿੰਡ ਇਨਾਮ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਹੁਰਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ-ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਇੱਥੇ 1665 ’ਚ ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ ਜੀ, ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ, ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ, ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਜੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਪੁੱਜੇ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਕਲੱਬ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬੱਚੇ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਸਵੇਰੇ-ਸ਼ਾਮ ਸੈਰ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਕਲੱਬ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਥਾਵਾਂ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਜੀ ਦਾ ਡੇਰਾ, ਬਾਬਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਥਾਵਾਂ
ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ-ਛੋਹ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਬਣਿਆ ਸਸ਼ੋਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਹਿਕਾਰੀ ਥਾਵਾਂ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਡਾਕਘਰ, ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ, ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ, ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ ਤੇ ਤਿੰਨ ਆਂਗਨਵਾੜੀ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹਨ।
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਕਲੱਬ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ ਹੈ।
ਪਹੁੰਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (BJP - ਬੀ॰ਜੇ॰ਪੀ) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਲ ਹੈ। ਇਸ ਦਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 6 ਅਪਰੈਲ 1980 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਲ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਯੁਵਾ ਮੋਰਚਾ ਇਸ ਦਲ ਦਾ ਯੁਵਾ ਸੰਗਠਨ ਹੈ। 2004 ਦੇ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਲ ਨੂੰ 85 866 593 ਮਤ (22 %, 138 ਸੀਟਾਂ) ਮਿਲੇ ਸਨ। ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਮੁੱਖਪੱਤਰ ਕਮਲ ਸੰਦੇਸ਼  ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਪ੍ਰਭਾਤ ਝਾ ਹੈ।
ਸਿਆਸੀ ਰੁਝਾਨ
2014 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਤੱਕ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪਰਚਮ ਲਹਿਰਾਇਆ ਸੀ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਸ ਨੇ 90 ਫ਼ੀਸਦ ਸੀਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। 2017 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਫੌਰੀ ਬਾਅਦ ਮੋਦੀ ਲਹਿਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਨਾਮੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 403 ਮੈਂਬਰੀ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 312 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
ਗੌਦੀ ਘਰ-ਅਜਾਇਬਘਰ
ਗੌਦੀ ਘਰ-ਅਜਾਇਬਘਰ (ਕਾਤਾਲਾਨ: Casa Museu Gaudí) ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ, ਸਪੇਨ ਦੇ ਪਾਰਕ ਗੁਏਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ 1906 ਤੋਂ 1925 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਤਕਰੀਬਨ 20 ਸਾਲ ਆਂਤੋਨੀ ਗੌਦੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਸੀ। 28 ਸਤੰਬਰ 1963 ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਵਜੋਂ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੱਜ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਫਰਨੀਚਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜਦ ਕਾਤਾਲਾਨ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਉਸੇਬੀ ਗੁਏਲ ਈ ਬਾਸੀਗਾਲੁਪੋ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਕਾਤਾਲਾਨ ਬੁਰਜੁਆਜ਼ੀ ਲਈ ਇੱਕ ਬਾਗ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ 1899 ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਕਾਨ ਮੁਨਤਾਨਰ ਦੇ ਦਾਲਤ ਚੁਣੀ। ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ 60 ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਆਂਤੋਨੀ ਗੌਦੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ। 1914 ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਮ ਰੁਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਘਰ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ: ਡਾਕਟਰ ਤਰੀਆਸ ਏ ਦੋਮੇਨੇਚ ਦਾ ਘਰ ਅਤੇ ਆਂਤੋਨੀ ਗੌਦੀ ਦਾ ਘਰ ਜੋ ਅੱਜ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ।
ਇਮਾਰਤ
ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਦੀਆਂ 4 ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹਨ। ਜ਼ਮੀਨੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਦੀ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
,
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ
ਤਸੁਦਾ ਉਮੇਕੋ
ਤਸੁਦਾ ਉਮੇਕੋ (<span class="t_nihongo_kanji" lang="ja">津田 梅子 <span class="t_nihongo_help noprint"><span class="t_nihongo_icon" style="color: #00e; font: bold 80% sans-serif; text-decoration: none; padding: 0 .1em;">?, December 31, 1864 – August 16, 1929) ਇੱਕ ਜਪਾਨੀ ਸਿੱਖਿਆਰਥੀ, ਮਸੀਹੀ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਮੇਇਜੀ ਕਾਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ।   ਇਸਦਾ ਅਸਲ ਨਾਂ ਤਸੁਦਾ ਮੰਮ ਸੀ, ਇਹ 1902 ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਉਮੇ ਤਸੁਦਾ ਲਈ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਉਮੇਕੋ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਤਸੁਦਾ ਉਮੇਕੋ ਦਾ ਜਨਮ ਇਡੋ ਦੇ ਉਸ਼ਿਗੋਮ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਤਸੁਦਾ ਸੇਨ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀਕਰਨ ਅਤੇ ਜਪਾਨ ਦੇ ਈਸਾਈਕਰਨ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1871 ਵਿੱਚ, ਤਸੁਦਾ ਸੇਨ ਨੂੰ ਕੁਰੋਡਾ ਕਿਯੋਟਾ  ਅਧੀਨ ਹੋੱਕਾਇਦੋ ਬਸਤੀਕਰਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਪੱਛਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ।
ਤਸੁਦਾ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ
ਜਪਾਨ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਖੋਜਾਂ ਛਾਪੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸੁਧਾਰਨ ਬਾਰੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ। 1899 ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ, ਹਰ ਪ੍ਰਿਫ਼ਿਕਚਰ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਕਿ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਕੂਲ ਮੁੰਡਿਆਂ dਇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ ਸਨ। 1900 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਵੁਮੈਨ'ਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫ਼ਾਰ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸਟਡੀਜ਼  ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕੋਚਿਮਚੀ, ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਕਲਾ ਲਈ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਮੌਕੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਗਏ। ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਫੰਡਿੰਗ ਘਾਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਤਸੁਦਾ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਕੂਲ ਨੂੰ 1903 ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ।
ਅਤਲਾ ਖੁਰਦ
ਅਤਲਾ ਖੁਰਦ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਭੀਖੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਅਤਲਾ ਖੁਰਦ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1773 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 6.06 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਤਸੁਦਾ ਉਮੇਕੋ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing Japanese language text ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੋਕੀਓ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੋਜੀ ਔਰਤਾਂ
ਉੜਮੁੜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਉੜਮੁੜ-ਟਾਂਡਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਹਲਕਾ ਨੰ: 41 ਹੈ ਇਹ ਹਲਕਾ ਨਵੇਂ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਤਹਿਤ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਸ਼ਾਮ ਚੌਰਾਸੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਦਸੂਹਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਰਾਇਅਲ ਨੈਵਲ ਹਾਸਪਿਟਲ ਜਿਬਰਾਲਟਰ
250px|thumbnail|right|ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੋਸਟਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਰਾਇਅਲ ਨੇਵਲ ਹਾਸਪਿਟਲ ਰਾਇਅਲ ਨੇਵਲ ਹਾਸਪਿਟਲ ਜਿਬਰਾਲਟਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Royal Naval Hospital Gibraltar), ਪੂਰਵ ਨਾਮ: ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਿਲਿਟਰੀ ਹਾਸਪਿਟਲ ਜਿਬਰਾਲਟਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: British Military Hospital Gibraltar), ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਉਸਾਰੀ 1903 ਦੇ ਆਸਪਾਸ  ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜੀ ਕਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਮਕਾਮੀ ਨਾਵਿਕੋਂ ਨੂੰ ਚਿਕਿਤਸਾ ਸੇਵਾ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਾਣਾ ਸੀ। ਹਸਪਤਾਲ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਯੂਰੋਪਾ ਸੜਕ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਲ ਤਿੰਨ ਇਮਾਰਤੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। 1963 ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ ਰਾਇਲ ਨੇਵੀ ਨੂੰ ਹਸਤਾਂਤਰਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂਕਿ ਇਸਦਾ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਹੋ ਸਕੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕਾਰਜ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਿਲਿਟਰੀ ਹਾਸਪਿਟਲ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦਾ ਉਸਾਰੀ 1903 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜੀ ਕਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਮਕਾਮੀ ਨਾਵਿਕੋਂ ਨੂੰ ਚਿਕਿਤਸਾ ਸੇਵਾ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਔਬੇਰਿਅਨ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਨੋਕ 'ਤੇ ਭੂਮਧਿਅ ਸਾਗਰ  ਦੇ ਪਰਵੇਸ਼ ਦਵਾਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸਵ-ਸ਼ਾਸੀਬਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪਾ ਸੜਕ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਇਸਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੰਜਿਲਾ ਇਮਾਰਤੇ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਲ ਤਿੰਨ ਸੌ ਬਿਸਤਰੋਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਸੀ।  ਝਾੜੂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਦੇ ਹਲਕੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਨੇ ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਉਪਨਾਮ ਦ ਵੇਜਵੁਡ ਕੈਸਲ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।  ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਓ ਆਗੰਤੁਕੋਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਣੀ ਏਲੇਕਜੇਂਡਰਾ (1905) ਅਤੇ ਜਾਰਜ ਪੰਚਮ (1912) ਵਰਗੀ ਹਸਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਿਲਿਟਰੀ ਹਾਸਪਿਟਲ ਨੇ ਸਪੇਨਿਸ਼ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ (1936-1939) ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹਤਾਹਤੋਂ ਨੂੰ ਚਿਕਿਤਸਾ ਸੇਵਾ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਾਈ। ਹਤਾਹਤੋਂ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਯੁੱਧ ਪੋਤ ਡਚਲੈਂਡ ਦੇ 55 ਆਦਮੀ ਵੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ 'ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੰਬਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਬਿਥਾ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਲੰਗਰ ਪਾਏ ਹੋਏ ਖੜੇ ਸਨ। ਹਸਪਤਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਸੀਮਾ 'ਤੇ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਬਿਸਤਰਾ ਐਚ॰ਐਮ॰ਐਸ ਹੰਟਰ  ਦੇ ਹਤਾਹਤੋਂ ਤੋਂ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨੌਸੇਨਾ ਦਾ ਯੁੱਧ ਪੋਤ ਜੋ ਮਈ 1937 ਵਿੱਚ ਅਲਮਰਿਆ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਗਸ਼ਤ ਦਿੰਦੇ ਵਕਤ ਬਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗ ਵਲੋਂ ਜਾ ਟਕਰਾਇਆ ਸੀ। ਉਸੀ ਸਮੇਂ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਜਹਾਜ ਐਚ॰ਐਮ ਮੇਨ ਦੇ ਹਤਾਹਤੋਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕਈ ਹਤਾਹਤੋਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਚੁੱਕੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਹਤਾਹਤੋਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੰਨੀ ਵੱਧ ਚੁਕਿ ਸੀ ਕਿ ਕਵੀਨ ਐਲੇਕਜੇਂਡਰਾ ਇੰਪੀਰਿਅਲ ਮਿਲਿਟਰੀ ਨਰਸਿੰਗ ਸਰਵਿਸ ਦੀ ਚਾਰ ਨਰਸਾਂ ਨੂੰ ਫਲਾਇੰਗ ਕਿਸ਼ਤੀ ਫੜ  ਦੇ ਤੱਤਕਾਲ ਹਸਪਤਾਲ ਜਰਮਨ ਹਤਾਹਤੋਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਆਣਾ ਪਿਆ। ਉਸਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਸ ਚਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਰਸ ਨੂੰ ਜਰਮਨ ਰੇਡ ਕਰਾਸ ਸਨਮਾਨ ਵਲੋਂ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਡੋਲਫ਼ ਹਿਟਲਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ
ਸਹੇਲੀਓਂ ਕੀ ਬਾੜੀ
ਸਹੇਲੀਓਂ ਕੀ ਬਾੜੀ ਇੱਕ ਬਗੀਚਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਉਦੈਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਾੜੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਬਾਗ਼ ਜਾਂ ਬਗ਼ੀਚਾ। ਇਸ ਬਗ਼ੀਚੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਮਹਾਰਾਣਾ ਸੰਗਰਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ 1710 ਈ. ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਕਰਵਾਇਆ। ਇੱਥੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਫੁਹਾਰੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਨਜ਼ਾਰਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਾੜੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣਿਆ ਸਾਵਣ ਭਾਦੋਂ ਫੁਹਾਰਾ ਸਾਉਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮੋਹਲੇਧਾਰ ਵਰਖਾ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਣੀਏ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥਾਂ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਥੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਵੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਥਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਿਆਸਤੀ ਥਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਦੈਪੁਰ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
ਪੰਜਾਬ ਸਮਝੌਤਾ
ਪੰਜਾਬ ਸਮਝੌਤਾ ਨੂੰ ਰਾਜੀਵ-ਲੋਗੋਵਾਲ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 24 ਜੁਲਾਈ 1985 ਨੂੰ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਦੁਆਰਾ ਸਹੀਬੰਦ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਭਾਰਤ (1947–ਵਰਤਮਾਨ)
ਛੰਨਾਂ (ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ)
ਛੰਨਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਆਰ. ਨਾਰਾਇਣ ਪਣੀਕਰ
'''ਆਰ. ਨਾਰਾਇਣ ਪਣੀਕਰ' (25 ਜਨਵਰੀ 1889 - 29 ਅਕਤੂਬਰ 1959) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ, ਕੋਸ਼-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ: ਛੇ ਖੰਡਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਕੇਰਲਾ ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਹਿਤ ਚਾਰਥਰਾਮ। ਇਹ 1954 ਤੱਕ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਨਵਯੁਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨਿਘੰਤੂ, ਇੱਕ ਕੋਸ਼। ਉਸ ਨੇ ਨਾਵਲ ਵੀ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਲਾਸਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਨਾਨੁਰੂ, ਅਕਾਨਾਨੁਰੂ ਅਤੇ ਸਿਲਾਪਤਿਕਰਮ'' ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1955 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਲਾਨਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ।`
ਜੀਵਨੀ
ਨਾਰਾਇਣ ਪਣੀਕਰ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਜਨਵਰੀ 1889 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਅਲਾਪੂਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਅੰਬਾਲੱਪੁਲਾ ਵਿਖੇ ਅਯੱਪਨ ਪਿੱਲਾ ਅਤੇ ਵਲੇਜਾਥੂ ਕੁੰਜੀ ਅੰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅੰਬਾਲੱਪੁਲਾ ਅਤੇ ਅਲਾਪੂਲਾ ਵਿਖੇ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਾਲਜ, ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਇੰਟਰ ਦਾ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਪਰ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅਲਾਪੂਲਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੀਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਤਰਕ, ਜੋਤਿਸ਼, ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਣ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ, ਬੰਗਾਲੀ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਈ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਹੈਡਮਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਏ. ਉਸਨੇ ਦਕਸ਼ਣ ਦੀਪਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਪਣੀਕਰ ਨੂੰ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਇਤਿਹਾਸ, ਜੀਵਨੀਆਂ, ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੇ ਖੰਡਾਂ ਵਾਲੇ ਕੰਮ, ਕੇਰਲਾ ਭਾਸ਼ ਸਾਹਿਤ ਚਰਤਰਮ, 1954 ਤੱਕ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ ਨਵਯੁਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨਿਘੰਤੂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਰਲ ਭਾਸਾ ਸਾਹਿਤ ਚਰਤਰਮ, ਨੂੰ 1955 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮਲਿਆਲਮ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।  ਉਸਨੇ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਕਈ ਕਲਾਸਿਕ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਾਨੁਰੂ, ਅਕਾਨਾਨੁਰੂ, ਸਿਲਾਪਤਿਕਰਮ ਅਤੇ ਦਵਿਜੇਂਦਰਲਾਲ ਰਾਏ ਦੀ ਸੀਤਾ ਵੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1959 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1889 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਚੌਧਰੀ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼
ਚੌਧਰੀ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ (1918-1993) ਨੇ 1940 ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ 'ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ 'ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ ਕੰਮ ਦਾ ਆਗੂ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਵਾਰ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਚੌਧਰੀ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੱਛਮ-ਉੱਤਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸ਼ਕੂਰਪੁਰ ਤੋਂ ਸੀ। ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਮੁਗਲੇ ਆਜ਼ਮ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚੌਧਰੀ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ 1952 ਤੋਂ 1955 ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਕੇਵਲ 33 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਵਾਨ ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਰਦਲੀ ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ ਬਨਣ ਦਾ ਵੀ ਗੌਰਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੰਸਦ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਖਾਦ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰਿਤਾ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਲੇਖਣੀ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ। 1977 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪਛੜੀਆਂ, ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਘ ਬਣਾਇਆ। ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੇ ਉਲੇਖਣੀ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ 11 ਅਗਸਤ 2001 ਨੂੰ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1993
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਯਾਮ ਹੈ - ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ। 11ਵੀਂ ਅਤੇ 12ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਆਯਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਦਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਲਲਿਤ ਕਿਸ਼ੋਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਯੂਨਾਨੀ ਪਾਇਥਾਗਾਰਸ ਦੇ ਗਰਾਮ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਫਾਰਸੀ ਗਰਾਮ ਦੇ ਸਮਾਨ ਆਧੁਨਿਕ ਬਿਲਾਵਲ ਠਾਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪੂਰਵ ਕਾਫ਼ੀ ਠਾਟ ਸ਼ੁੱਧ ਮੇਲ ਸੀ। ਪਰ ਸ਼ੁੱਧ ਮੇਲ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ - ਫਾਰਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪਿਆ। ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਮੁਸਲਮਾਨ ਗਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਨਾਇਕਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਏ ਰੱਖਿਆ।
ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ
ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ (21 ਅਕਤੂਬਰ 1925 - 14 ਜਨਵਰੀ 2017) ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ,ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਉਤਰਾਖੰਡ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਪਾਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਯੂਨੀਅਨ ਮੰਤਰੀ ਹਨ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਬਰਨਾਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇਲੀ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਖਾਂਦੇ ਪੀਂਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਜੰਮਪਲ (ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਸੀ), ਬਰਨਾਲਾ ਨੇ 1946 ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 1942 ਦੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਸਾਲ ਲਈ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 60ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਆਗੂ ਬਣ ਗਿਆ। ਵੈਸੇ, ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1952 ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਲੜਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮਾਤਰ 4 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1925 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਦੇ ਲੋਕ
ਕਿੱਲਿਆਂ ਵਾਲੀ
ਕਿੱਲਿਆਂ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਅਤੇ ਅਬੋਹਰ ਤੋਂ ਸੱਤ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਕਿੱਲਿਆਂ ਵਾਲੀ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਿੰਡ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਜਾਖੜ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੌੜੇ
thumb|ਮੈਰੀਅਨ ਅਤੇ ਵਿਵਿਅਨ ਬਰਾਊਨ, ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਜੁੜਵੇਂ, ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਮਿਸ਼ੇਲ ਦੁਆਰਾ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚੀ ਗਈ। ਇਕੋ ਹੀ ਗਰਭਪਾਤ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਦੋ ਬੱਚੇ ਜੁੜਵਾਂ ਜਾਂ ਜੌੜੇ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੁੜਵਾਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮੋਨੋਜਾਈਗੋਟਿਕ "ਇਕੋ ਜਿਹੇ" ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਯੁੱਗਣ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਡਾਈਜਾਈਗੋਟਿਕ ਜੋ ਦੋ ਭ੍ਰੂਣਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ-ਪੱਖੀ "ਭਰੱਪਣ"ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਣੀ ਕਿ ਹਰੇਕ ਜੁੜਨਾ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਅੰਡੇ ਇਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਸੈੱਲ ਦੁਆਰਾ ਉਪਜਾਊ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਇੱਕ ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਜੋ ਇਕੱਲੇ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੰਗਲਟਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਜਨਮ ਜਨਮ ਦੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਲਈ ਆਮ ਸ਼ਬਦ ਬਹੁਤੀਆਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੈਰ-ਸੰਬੰਧਤ ਲੁੱਕ ਅਲਾਈਕਸ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਡੋਪਲਬਲਜਰਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅੰਕੜੇ
ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਜੋੜੇ ਦੀ ਜਨਮ ਦਰ 1980 ਤੋਂ 2009 ਤੱਕ 76% ਵਧ ਗਈ ਸੀ, ਪ੍ਰਤੀ 1,000 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ 18.9 ਤੋਂ 33.3 ਸੀ।
ਸੈਂਟਰਲ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਤੀ 1,000 ਜੀਅ ਜਨਮ ਪ੍ਰਤੀ 18-30 ਜੁੜਵਾਂ ਸੈੱਟ (ਜਾਂ 36-60 ਜੋੜ) ਹਨ। ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਪ੍ਰਤੀ 1,000 ਜੀਅ ਜਨਮ ਲਈ ਸਿਰਫ 6 ਤੋਂ 9 ਜੋੜੇ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ 1,000 ਜੀਅ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ 9 ਤੋਂ 16 ਜੋੜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਦਰ ਦੀ ਦਰਮਿਆਨੀ ਦਰ ਹੈ।
ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਭਰੇ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਰੱਪਣ ਦੇ ਜੁੜਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਚ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਾਈਪਰ-ਓਜੂਲੇਟ ਦੀ ਅਨੁਵੰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਰੁਝਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਜੁੜਨ ਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਗਿਆਤ ਜੈਨੇਟਿਕ ਲਿੰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੋਰ ਤੱਥ ਜੋ ਭੈਰਥੀ ਜੁੜਵਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੀ ਉਮਰ, ਜਣਨ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਪੂਰਵ-ਜਨਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਜੁੜਵਾਂ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਰ
ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਜੁੜਵਾਂ ਡਾਈਜ਼ੋਡਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮੋਨੋਜਿਓਗੈਟਿਕ (ਇਕੋ ਜਿਹੇ). ਲੇਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਘੱਟ ਆਮ ਰੂਪਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਜੁੜਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ:
ਡਿਲਿਵਰੀ ਅੰਤਰਾਲ
ਹੇਸ ਵਿਖੇ 8,220 ਵਾਰਨਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਏ ਗਏ ਜੋੜਿਆਂ (ਜੋ ਕਿ, 4,110 ਗਰਭ-ਅਵਸਥਾਵਾਂ) ਦਾ 15-ਸਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਅਧਿਐਨ 13.5 ਮਿੰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਔਸਤ ਦਰ-ਵਾਰ ਅੰਤਰਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਡਿਲਿਵਰੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨੂੰ ਹੇਠ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ:
ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਟਿਲਤਾ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ "ਦੋਹਰੇ ਤੋਂ ਦੋ ਦਰਜੇ ਦੀ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਨੂੰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਧ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ" ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅੰਤਰਾਲ ਛੋਟਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾ ਕੀਤਾ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਪੱਧਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ "ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ" ਜਿਵੇਂ ਕਾਰਕਾਂ ਲਈ ਨਿਯੰਤਰਣ।
ਜਾਨਵਰ
ਬਿੱਲੀਆਂ, ਭੇਡਾਂ, ਫਰਰੇਟਸ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਾਂਡਾ, ਕੁੱਤੇ, ਹਿਰਣ, ਮਾਰਿਜਟ, ਤਾਮਾਰ, ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਸਪੀਸੀਅਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੌੜੇ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਲਗਭਗ 1-4% ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋੜਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਖੋਜ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਿਰਡਰ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬਲਦ ਦਾ ਜੁੜਵਾਂ ਇੱਕ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਸਕੁਲਾਇਨਾਈਜ਼ਡ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਫ੍ਰੀਮਾਰਟਿਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਬੁਮਰਾਹ
ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਬੁਮਰਾਹ (ਜਨਮ 6 ਦਸੰਬਰ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਤੇਜ਼ ਗੇਦਬਾਜ਼ ਹੈ।
ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਲਈ ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਰਣਜੀ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਬਦਲ ਵੱਜੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਦੌਰੇ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।  ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅਤੇ ਟੀ-20 ਪਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਨਾਂਅ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਟੀ-20 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਂਅ ਕਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਦਰਜ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਦਸੰਬਰ 1993 ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੌਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣ ਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗੇਦਬਾਜ਼ੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਅੰਡਰ-19 ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡ ਕੇ ਕੀਤੀ। 2013 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ
ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਭਾਗ ਜੋੜ ਦੇਣ ਨਾਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਭਾਗ ਦੇ ਨਾਲ i ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹੇਠਲੇ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ:
ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ ਨੂੰ a + bi, ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ a ਅਤੇ b ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰ ਹਨ। a + bi ਵਿੱਚ a ਨੂੰ ਵਾਸਤਵਿਕ ਭਾਗ ਅਤੇ b ਨੂੰ ਕਾਲਪਨਿਕ ਭਾਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ: 3 + 4i ਇੱਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ ਹੈ।
ਓਵਰਵਿਊ
ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਮੀਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਮਿਸਾਲ ਲਈ, ਸਮੀਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਵਾਸਤਵਿਕ ਹੱਲ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰ ਦਾ ਵਰਗ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਮ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਾਲਪਨਿਕ ਇਕਾਈ
i
i2 = −1
, ਤਾਂਕਿ ਪਿਛਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੀਕਰਣਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੱਲ
−1 + 3i
ਅਤੇ
−1 − 3i
ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਤੱਥ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਰਾਮ ਰਤਨ ਭਟਨਾਗਰ
ਡਾ. ਰਾਮ ਰਤਨ ਭਟਨਾਗਰ (1914-1992) ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਸਾਗਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਸਨ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨ
ਭਟਨਾਗਰ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਜਨਵਰੀ 1914 ਨੂੰ ਰਾਮਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ. ਰਾਮਪੁਰ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਲਖਨਊ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਵੀ ' ਨਿਰਾਲਾ ' ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਲਈ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੁਮਿਤਰਾਨੰਦਨ ਪੰਤ, ਮਹਾਦੇਵੀ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਵਰਮਾ ਵਰਗੇ ਉੱਘੇ ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਏ। 1951 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਗਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਅਚਾਰੀਆ ਨੰਦ ਦੁਲਾਰੇ ਬਾਜਪਾਈ ਹਿੰਦੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਨ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1937) ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਸਫੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ), ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1939) ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਸਫੀ (ਹਿੰਦੀ) ਦੇ ਮਾਸਟਰ ਅਤੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1948) ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਫਿਲਾਸਫੀ (1948) ਬਣ ਗਏ। ਖੋਜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹਿੰਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 1972 ਵਿੱਚ ਸਾਗਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ
ਭਟਨਾਗਰ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ' ਤੇ ਲੇਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। 1951 ਵਿੱਚ ਸੌਗਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 1976 ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1992 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਭਟਨਾਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਆਲੋਚਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਉੱਘੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਝਲਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਵੀ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਜੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਝਲਕਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1914
ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪਾਟਿਲ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇਵੀਸਿੰਘ ਪਾਟਿਲ, ਨਰਾਇਣ ਰਾਓ ਪਾਟਿਲ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਮਰਾਠਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ 19 ਦਸੰਬਰ, 1934 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ ਜਲਗਾਓਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਨਡਗਾਓਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਰ ਅਰ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਜਲਗਾਓਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ
ਭਾਦਰੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਉਹ ਪਰਮ ਮੰਗਲਮਈ ਦਿਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਿਨ ਪੁਰਾਣ ਪ੍ਰਸ਼ੋਤਮ ਸਰਬ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨਾਇਕ, ਸਾਖਸ਼ਾਤ ਸਨਾਤਨ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਇਸ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਅਵਤਾਰ ਹੋਇਆ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦੀ ਇਹ ਮਿਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੰਸ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੰਸ ਦੇ ਬੰਦੀਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੂਰਬਲੇ ਜਨਮ ਦਾ ਰਹੱਸ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਵੈਮਭੁਵ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿਖੇ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਨਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਸੁਤਪਾ ਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰੀ ਨੂੰ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਸ਼ਿਨ ਗਰਭ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਦੂਜੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਵਾਮਨ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਖਸ਼ਾਤ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੰਪੂਰਨ ਅਵਤਾਰ ਹਨ। ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਭੂਤ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਕਲਪ ਦੇ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਰਚਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਅਣਗਿਣਤ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੋਲੋਕਧਾਮ ਵਿੱਚ ਬਿਰਾਜਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਜੋ ਕਾਰਜ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਧ
ਪੂਤਨਾ ਵਰਗੀ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਬਕਾਸੁਰ, ਅਧਾਸੁਰ, ਸ਼ਕਟਾਸੁਰ, ਤ੍ਰਿਨਾਵਰਤ, ਧੇਨੁਕਕਾਸੁਰ, ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਆਦਿ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਧ ਆਦਿ ਕਾਰਜ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ। ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਕਾਲਿਆਨਾਗ ਦਾ ਖੁਰਾ-ਖੋਜ ਮਿਟਾਇਆ।
ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਸਰੂਪ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਗਊਆਂ, ਗੌਵਤਸਾਂ ਅਤੇ ਗੋਪ-ਬਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਅਗ਼ਵਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਸਰੂਪ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ। ਗਿਰੀ ਰਾਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਏ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਵਰ੍ਹਾਏ ਗਏ ਜਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਗਿਰੀ ਰਾਜ ਗੋਵਰਧਨ ਨੂੰ 7 ਦਿਨ ਤਕ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲ ‘ਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬ੍ਰਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਕੇ ਖਿਮਾ ਮੰਗੀ।
ਕੰਸ ਵਧ
ਕੰਸ ਵਧ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਜਦੋਂ ਕੰਸ ਦੇ ਸਹੁਰੇ ਜਰਾਸੰਧ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ 17 ਵਾਰ ਹਾਰ ਸਹਿਣੀ ਪਈ। ਯੋਗਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਾਰ ਉਤਾਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਪ੍ਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਅਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਸਾਧਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਉਰਮਿਲਾ ਕਨੀਤਕਰ
ਕੈਰੀਅਰ
ਪੂਨੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਕਨੀਤਕਰ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਥੱਕ ਡਾਂਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਓਡੀਸੀ ਤੋਂ ਸੁਜਾਤਾ ਮਹਾਂਪਤਰਾ ਤੋਂ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਬਕ ਲਏ ਹਨ। 1997 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ 50ਵੇਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਲਈ ਆਯੋਜਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟ ਜ਼ੈਵੀਅਰ ਗਈ ਅਤੇ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ
ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ
ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਉਜੈਨ ਵਿੱਚ ਸਾਂਦੀਪਨ ਮੁਨੀ ਕੋਲੋਂ 6 ਅੰਗ ਅਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਸਮੇਤ ਸੰਪੂਰਨ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ। ਸਮੁੱਚੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਰਫ਼ 64 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਦੱਖਣਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮੰਗਣ ‘ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਯਮਰਾਜ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਖਸ਼ਾਤ ਪ੍ਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਯਮਰਾਜ ਨੇ ਗੁਰੂ ਪੁੱਤਰ ਵਾਪਿਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਗੁਰੂ ਦੱਖਣਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਪੁੱਤਰ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤਾ।
ਮਿੱਤਰ ਪ੍ਰੇਮੀ
ਮਿੱਤਰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਸੁਦਾਮਾ ਦਾ ਦਲਿੱਦਰ ਵੀ ਦੂਰ ਕੀਤਾ।
ਉਰਮਿਲਾ ਕਨੀਤਕਰ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ
ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਯੁੱਧ
ਜਦੋਂ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਯੁੱਧ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕੋਲ ਦੁਰਯੋਧਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੋਵੇਂ ਸਹਾਇਤਾ ਮੰਗਣ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ। ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਨਰਾਇਣੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਨਰਾਇਣ ਨੂੰ ਹੀ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਕਹਿਣ ‘ਤੇ ਉਸਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣਨਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਕੇ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਮੋਹਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਮੋਹਰੂਪੀ ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਵੇਦਾਂ, ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਮੋਹਰੂਪੀ ਹਨੇਰਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਗਵਾਨ ਅਜਨਮੇ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਅਧੀਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਯੋਗਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੀਤਾ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਿਰਾਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਸਾਧੂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਉਤਾਰੇ ਲਈ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯੁੱਗ-ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾਕਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਦਿ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟ ਲੀਲਾ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਅਧਰਮ, ਅਨਿਆਂ ਅਤੇ ਅਨੀਤੀ ਨੂੰ ਮਿਟਾਇਆ। ਰਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਵਾਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਵਿਰਾਟ ਸਰੂਪ ‘ਚ ਦੇਖਿਆ। ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਅਥਾਹ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮਾਤਾ ਯਸ਼ੋਧਾ ਨੂੰ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਬਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਏ। ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਬਾਲ ਰੂਪ ਦੈਵੀ, ਸਨਾਤਨ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਸਚਿਦਾਨੰਦ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ। ਵੇਦ ਇਸੇ ਸਰੂਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਇਹ ਬਾਲ ਰੂਪ ਸੱਚ, ਨਿੱਤ, ਪਰਮਾਨੰਦ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪਾਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਵਤਾਰ
ਫਰੈਂਡਸ
ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੈਨਹੈਟਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਛੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਿਟਕਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1994
ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ
ਉਛਲ਼ਦੀ ਬਾਲ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ (ਹੇਠ) ਵਿੱਚ ਇਹ ਛੇ ਫਰੇਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਿੰਟ 10 ਫਰੇਮ ਹਰਕਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟੋ ਭਿੰਨ ਸਥਿਰ ਚਿੱਤਰਾਂ, ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿਸਪਲੇਅ ਕਰਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਹਰਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕਲ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਭਰਮ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।ਐਨੀਮੇਟਰ ਕਲਾਕਾਰ ਹਨ ਜੋ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਏਨਲੋਪ ਮੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਫਲਿੱਪ ਬੁੱਕ, ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ, ਵਿਡੀਓ ਟੇਪ, ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ, ਐਨੀਮੇਟਿਡ ਜੀਆਈਐਫ, ਫਲੈਸ਼ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਵਿਡੀਓ ਦੇ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਸਮੇਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਕੈਮਰਾ, ਕੰਪਿਊਟਰ, ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ
ਜੰਗਲੀ ਬੂਟੀ
ਜੰਗਲੀ ਬੂਟੀ  ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਜਾਣੀ ਪਹਿਚਾਣੀ ਲੇਖਕਾ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਨਾਇਕਾ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਕਾਮੇ ਦੀ ਬੀਵੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਅੰਗੂਰੀ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਕਾਮੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ,ਉਹਨਾ ਦੇ ਜਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਨਜ਼ਰੀਏ,ਉਹਨਾ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਭੋਲੇਪਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸਵਾਤੀ ਸੇਨ
thumb| ਅੰਤਰਦਵੰਡ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਵਿੱਚ ਸਵਾਤੀ ਸੇਨ ਸਵਾਤੀ ਸੇਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Swati Sen) ਨਾਗਪੁਰ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਦੇਧ ਬਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 2008 ਬਰਲਿਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਲਘੂ ਫਿਲਮ ਲਈ ਸਿਲਵਰ ਬੀਅਰ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਅੰਤਰਦਵਾਂਡ ( 2010), ਜਿਸਨੇ ਉਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ MAMI ਵੀ ਜਿੱਤੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਸਵਾਤੀ ਨੇ ਫਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (FTII), ਪੁਣੇ ਤੋਂ ਐਕਟਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਡਰਾਮੇਟਿਕਸ ਕਲੱਬ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੁੱਕੜ ਨਾਟਕ, ਪੂਰੀ-ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੇ ਨਾਟਕ, ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅ ਆਦਿ ਕੀਤੇ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਦਵੰਦ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਫਿਲਮ ਲਈ ਕਾਸਟਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸ਼ਰੂਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਸ਼ਰੂਤੀ ਨੇ ਫਿਰ ਸਵਾਤੀ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੁਸ਼ੀਲ ਰਾਜਪਾਲ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਰਾਜਪਾਲ ਉਸ ਤੋਂ ਉਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਲਮ  'ਅੰਤਰਦਵੰਡ' ਵਿਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਸਵਾਤੀ ਸੇਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ, ਸੁਸ਼ੀਲ ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਅੰਤਰਦਵੰਦ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਸਰਵੋਤਮ ਫਿਲਮ) ਅਤੇ MAMI ਅਵਾਰਡ (ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ) ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼ਯਪ ਅਤੇ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਉਣ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਮਿਤਾ ਪਾਟਿਲ, ਚਿਤਰਾਂਗਦਾ ਅਤੇ ਤੱਬੂ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪਾਵਰਹਾਊਸ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਨ ਰੇਡੀਓ ਲਈ ਐਂਡਰਿਊ ਮੁਜ ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ "ਕਾਲਿੰਗ ਆਲ ਕ੍ਰੋਅ" ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸੋਨਥਾ ਵੂਰੂ (ਤੇਲਗੂ) ਵਰਗੀਆਂ ਖੇਤਰੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲ "ਗੋਰਾ" ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਸੁਚੋਰਿਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਉਹ FTII ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸ਼੍ਰੀ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰਾਏ ਸ਼ਰਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਰਾਟ ਕਲੋਦਭਾਵ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ, ਮੁੰਬਈ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਡਾ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ (ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ), ਸਵਾਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੇਵਦਿਤਿਆ ਪ੍ਰਸਾਦ (ਲੇਖਕ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸੁਧੀਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ) ਦੇ ਵੱਕਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅੰਧੇਰੀ ਵੈਸਟ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਨਾ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਜਪੁਰੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਬੱਪੀਆਣਾ
ਬੱਪੀਆਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਭੀਖੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਬੱਪੀਆਣਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2125 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 8.28 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹੈਮਲਟ
thumb ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਹੈਮਲਟ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ(ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:The Tragedy of Hamlet, Prince of Denmark), ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹੈਮਲਟ, ਦੁਆਰਾ 1599 ਅਤੇ 1602 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਿਤੀ 'ਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਹੈ।
ਪਾਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਨਾਟਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ
ਪੱਛਮੀ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ
ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਖ਼ੁਦ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲੈ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਲੋਕੇਸ਼ਨ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਇਕ ਜਾਂ ਇਕ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਲਾੜੀਆਂ, ਲਾੜੇ, ਮੇਡਜ ਆਫ਼ ਆਨਰ, ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਲਾੜੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੁਲਹਨ ਦੀ ਤਰਫ਼ੋਂ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਲਾੜੇ ਦੀ ਤਰਫ਼ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਲਾੜੇ ਦੇ ਪਾਸੇ  ਵਾਲੇ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਲਾੜੀ
ਉਸਦਾ ਸਾਥੀ, ਜੋ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੇ ਉਹ ਮਰਦ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਲਾੜਾ (ਜਾਂ ਵਰ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਪਹਿਰਾਵਾ
ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਇਕ ਦੁਲਹਨ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਪਹਿਰਾਵਾ, ਇਕ ਰਸਮੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਅਤੇ ਇਕ ਪਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, "ਚਿੱਟੇ ਵਿਆਹ" ਦੇ ਸਟਾਈਲ ਵਿਚ, ਦੁਲਹਨ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਵਿਆਹ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ' ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਖਰੀਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਨਾ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਪੂਰਬ ਵਿਚ, ਘੱਟੋ ਘੱਟ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਤਕ, ਲਾੜੀ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨਦੀ ਸੀ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੰਗ ਦੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੇ ਲਾੜੀ ਅਮੀਰ ਘਰ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਰੰਗ ਵਿਚ ਇਕ ਨਵੀਂ ਪੁਸ਼ਾਕ ਬਣਾਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵੀ ਪਹਿਨ ਲਵੇਗੀ।
ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਿੱਟੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਪਹਿਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਇਹ ਰਵਾਇਤ ਰਾਣੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ, ਪੱਛਮੀਂ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਚਿੱਟੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿਚ ਲਾੜੀ ਦੁਆਰਾ ਚਿੱਟਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਹਿਨਣਾ ਇਕ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਤੱਥ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਕਈਆਂ ਨੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਚਿੱਟੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਨੂੰ ਪਹਿਨਣਾ ਕੁਆਰੇਪਨ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਮੰਨਿਆ। ਅੱਜ, ਪੱਛਮੀ ਦੁਲਹਨ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਲਈ ਚਿੱਟੇ, ਕਰੀਮ ਜਾਂ ਹਾਥੀ ਦੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨਦਆਂ ਹਨ; ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੇ ਰੰਗ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਦੁਲਹਨ ਦੀ ਸੈਕਸ ਲਾਈਫ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਚਿੱਟੇ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਚੀਨੀ, ਹਿੰਦੂ, ਵੀਅਤਨਾਮੀ, ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਚਿੱਟਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਸੋਗ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਵਿਚ, ਦੁਲਹਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰੰਗ ਜੀਵਣ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਲਹਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਹੋਰ ਰੰਗ ਵੀ ਪਹਿਨੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਪੱਛਮੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਕੇ ਦੁਲਹਣਾਂ ਲਈ ਬਣੇ ਕੱਪੜੇ ਬਹੁਤ ਸਜਾਵਟੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਕਢਾਈ, ਉੱਭਰੇ ਹੋਏ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਲਹਨ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਹਿਰਾਵੇ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਉਦਾਹਰਣ ਜਾਪਾਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ।
ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਅਕਸਰ ਲਾੜੀ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਬਹੁਤੀਆਂ ਪੱਛਮੀ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਮੁੰਦਰੀਆਂ, ਜਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਚੂੜਾ (ਲਾਲ, ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ) ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ, ਵਿਆਹ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਦਾਜ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਗਾਉਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੁਲਹਨ ਅਕਸਰ ਪਰਦਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਗੁਲਦਸਤਾ, ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਾਲੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਕ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਸਿੱਕਾ, ਇਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਿਤਾਬ ਜਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ, ਦੁਲਹਨ ਕੁਝ ਵੀ "ਪੁਰਾਣੀ, ਨਵੀਂ, ਕਿਸੇ ਦੁਆਰਾ ਮੰਗੀ ਜਾਂ ਨੀਲੀ ਰੰਗ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ" ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਦੁਲਹਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਬਟੂਆ (ਪੈਸੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਬੈਗ) ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਲਾੜੀ ਸ਼ਬਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ। ਇਸ ਲਈ, "ਲਾੜਾ" ਨਵੇਂ ਵਿਆਹੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ "ਲਾੜੀ-ਘੰਟੀ," "ਲਾੜੀ-ਦਾਅਵਤ" ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਨਾਸ਼ਤੇ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। "ਬਰਾਈਡਲ" (ਜੋ ਬ੍ਰਾਈਡ-ਅਲ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ) ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਵਿਆਹ ਦੀ ਦਾਅਵਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਇੱਕ ਆਮ ਸਾਧਾਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ, ਦ ਬ੍ਰਾਈਡਲ ਸੇਰੇਮਨੀ (ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ) ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਈਡ-ਕੇਕ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਰੋਮਨ ਸ਼ਬਦ ਕੌਨਫੇਰੇਟੀਓ  (confarreatio) ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਆਹ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਲੂਣ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਕੇਕ ਖਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਲਹਨ ਨੂੰ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਬੱਲੀਆਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਕੇਕ ਖਾਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਹੁਣ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਬੱਲੀਆਂ ਫੜ੍ਹਨ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਅਜੇ ਜੀਵਿਤ ਹੈ। ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਬੱਲੀਆਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਲਾੜੀ ਪਹਿਨ ਲੈਂਦੀ ਸੀ ਜਾਂ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜੀ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਚਰਚ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਉੱਤੋਂ ਕਣਕ ਦੇ ਦਾਣੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁੱਟੇ ਜਾਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਹੀ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟਣ ਵਾਸਤੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੀ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਇਕ ਵੱਡਾ ਕੇਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਜੋ ਕਿ ਸਜਾਵਟੀ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਬਦਾਮਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਹੁਣ ਵੀ ਕੁਝ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਉੱਤੋਂ ਕਣਕ ਦੇ ਦਾਣੇ ਸੁੱਟਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ : ਬ੍ਰੈਡ ਫਾਰ ਲਾਈਫ਼ ਐਂਡ ਪੁਡਿੰਗ ਫਾਰ ਐਵਰ। ਇਹ ਵਾਕ ਟੋਟਾ ਇਸ ਭਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵ-ਵਿਆਹਿਆ ਜੋੜਾ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਰਹੇ। ਇਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਉੱਤੋਂ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਇਸ ਇੱਛਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸਨ ਕਿ ਦੁਲਹਨ ਭਾਗਾਂਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਕਣਕ ਸੁੱਟੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਈਡ-ਕੱਪ ਇਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਟੋਰਾ ਜਾਂ ਲਵਿੰਗ-ਕੱਪ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਲਾੜਾ, ਲਾੜੀ ਵਾਸਤੇ ਅਤੇ ਲਾੜੀ, ਲਾੜੇ ਵਾਸਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਸੁੱਖਣਾ ਸਜਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੋੜੇ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਵਾਈਨ ਦੇ ਕੱਪ ਵਿਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਕੁਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਬ੍ਰਾਈਡ-ਕੱਪ" ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਮਸਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਵਾਈਨ ਦੇ ਕਟੋਰੇ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜੇ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਲਾੜੀ-ਪੱਖੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾੜੀ-ਲੇਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਸੋਨੇ, ਰੇਸ਼ਮ ਜਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੇਸ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਹਿਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰੋਜਮੇਰੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਿਬਨ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲਿਆ, ਜੋ ਅੰਤ ਵਿਚ ਰਿਬਨ ਦੇ ਬਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚ ਬਦਲ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਾਈਡ-ਵੈਨ, ਉਹ ਸਵਾਰੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੁਲਹਨ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਘਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦਾ ਨਾਮ ਕੁਝ ਗਰੀਬ, ਲਾਇਕ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਜੋ "ਵੈਨ" ਦੁਆਰਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਡਿੰਗ-ਵੈਡਿੰਗ ਜਾਂ ਬਿਡ-ਏਲਸ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ "ਪਰਉਪਕਾਰ" ਦਾਅਵਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਬ੍ਰਾਈਡਸ-ਰੀਥ ਸਾਰੀਆਂ ਯਹੂਦੀ ਦੁਲਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਾਜ ਹੈ।  ਅਜੇ ਵੀ ਰੂਸ, ਹਾਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਕੈਲਵਿਨੋਸਟੋ ਦੁਆਰਾ ਲਾੜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਤਰੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਰਸਮ ਸਰਸੇਂਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਉਪਜਾਇਕਤਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਕਰੂਸੇਡਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।ਬ੍ਰਾਈਡਜ਼ ਵੈਲ ਫਲੈੱਨਮ  ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਪੀਲੇ ਪਰਦੇ ਦਾ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ  ਦੌਰਾਨ ਯੂਨਾਨ ਅਤੇ ਰੋਮ ਦੁਲਹਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਰਦਾ (ਘੁੰਡ) ਅਜੇ ਵੀ ਯਹੂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰਾਸਟ੍ਰੀਅਨਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਾੜਾ
left|thumb| ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਇਕ ਲਾੜਾ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ ਬੈਠਾ ਹੈ। thumb| 1942 ਵਿਚ ਲਾੜੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਾੜੀ ਨਾਲ ਮਿਲਟਰੀ ਦੀ ਵਰਦੀ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਇਕ ਬ੍ਰਾਈਡਗਰੂਮ (ਲਾੜਾ), ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੁਣੇ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਈਡਗਰੂਮ ਸ਼ਬਦ 1604 ਤੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰਾਈਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਬਦ ਗੂਮ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਗੂਮ  ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਗੁਮਾ  ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਲੜਕਾ"।
ਲਾੜੇ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਸ਼ੈਲੀ ਦਿਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਸਥਾਨ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਫੌਜ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਤਾਇਨਾਤ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਸਿਵਲੀਅਨ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀ ਫੌਜੀ ਵਰਦੀ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੱਛਮੀ ਸਭਿਅਤਾ ਵਿਚ, ਲਾੜਾ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਰਸਮੀਤਾ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਸੂਟ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ, ਲਾੜਾ ਅਕਸਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਦਾ ਸੂਟ (ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ) ਜਾਂ ਟਕਸੈਡੋ ਸੂਟ (ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ) ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਾੜਾ, ਨਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਲਾੜੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੇਰ ਦਾ ਸੂਟ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਰਸਮ ਲਈ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਸੂਟ ਪਹਿਨਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਕਿਲਤ (ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸਕਰਟ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲਾੜਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰਦਨ 'ਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਗਹਿਣਾ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਫਿਟ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲਾੜੇ ਆਪਣੇ ਸੂਟ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਬੋ-ਟਾਈ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਤਾ ਗਲੇ ਵਿਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨੈੱਕਵੀਅਰ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਲਾਬੈਂਡ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਭੜਕੀਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸੂਟ ਨਾਲ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਾਨ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਫੋਰ ਇਨ ਹੈਂਡ ਟਾਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਲਾੜੇ
left|thumb|275x275px| ਕਪੜੇ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੀਆਂ ਸੱਤ ਸਹੇਲੀਆਂ। ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ, bridesmaids ਲਾੜੀ ਦੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਅੰਗ ਹਨ। ਇਕ ਬ੍ਰਾਈਡਮੇਡ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਕ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਭੈਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਆਹ ਦਿਨ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲਾੜੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਵਿਆਹ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਅਣਵਿਆਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬ੍ਰਾਈਡਮੇਡ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.
ਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਈਡਮੇਡ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਉਪਾਧੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਣਵਿਆਹੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚਚੀਫ ਬ੍ਰਾਈਡਮੇਡ ਜਾਂ ਮੇਡ ਆਫ਼ ਆੱਨਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਆਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਮੈਟਰਨ  ਆਫ਼ ਆੱਨਰ  ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੂਨੀਅਰ ਬ੍ਰਾਈਡਮੇਡ  ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਲੜਕੀ ਹੈ ਜੋ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਆਹ ਯੋਗ ਉਮਰ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਸਨੂੰ ਬ੍ਰਾਈਡਮੇਡ ਦੇ ਤੌਰ' ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਈਡਸਮੇਡਸ ਦੇ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਸੀਮਤ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਣ। ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਨੌਰਥ ਅਮੈਰਿਕਾ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਈਡਸਮੇਡਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਲਾੜੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜੇ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੋਣਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੁਲਹਨ ਦੀ ਨਾਈ-ਧੋਈ ਜਾਂ ਬੈਚਲੋਰੈਟ ਪਾਰਟੀ। ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਆਪਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹਨ। ਸਿੱਖਿਅਕ ਮਾਹਰ ਜੂਡਿਥ ਮਾਰਟਿਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਲੋਕਾਈਵਾਦ ਦੇ ਉਲਟ, ਬ੍ਰਾਈਡਮੇਡਸ, ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ ਜੋ ਉਹ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ।" ਜੇ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਈਡਮੇਡਸ ਦੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਵਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਖਰਚੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਾੜੀ ਦੁਆਰਾ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਜੂਨੀਅਰ ਬ੍ਰਾਈਡਮੇਡ ਉਪਰ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ.
ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬ੍ਰਾਈਡਮੇਡਜ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਬ੍ਰਾਈਡਮੇਡਜ਼ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੀ ਕੇਂਦਰਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ, ਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਖ਼ਰਚਾ ਲਾੜੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਠਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਲਾੜੀ ਦੇ ਲਈ ਇਹ ਰਿਵਾਜ਼ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਬ੍ਰਾਈਡਮੇਡਜ਼ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਲਈ ਕੁਝ ਤੋਹਫ਼ੇ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੇਵੇ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਜਾਗਰੁਕ ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਨਿਯਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਈਡਮੇਡਜ਼ ਬਣਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸੱਦੇ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣ ਲੈਣ ਕਿ ਦੁਲਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ, ਸਾਥ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮੇਡ ਆਫ਼ ਆਨਰ
ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਵਿਚ ਸ਼ਬਦ "ਮੇਡ ਆਫ ਆਨਰ" ਅਸਲ ਵਿਚ ਰਾਣੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਦਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਬਰਡਸਮੇਡ ਸ਼ਬਦ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇਲਾੜੀ  ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ  ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ਾਦੀਸ਼ੁਦਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋੜ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੈਟਰਨ ਆਫ ਆਨਰ  ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਚੀਫ ਬਰਾਈਮੇਸਮੇਡ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਮੇਡ ਆਫ ਆਨਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬ੍ਰਾਈਡਮੇਡ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਡ ਆਫ਼ ਆਨਰ ਉਹ ਖਿਤਾਬ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਦੁਲਹਨ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਹੇਲੀ ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾੜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਭੈਣ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿਚ, ਕੁਝ ਦੁਲਹਨਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮਰਦ ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਭਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੁੱਖ ਸਾਥੀ ਚੁਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਬੈਸਟ ਮੈਨ ਜਾਂ ਮੈਨ ਆਫ਼ ਆਨਰ  ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮੁਖ ਬ੍ਰਾਈਡਸਮੇਡ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੁਲਹਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖ਼ੁਦ 'ਤੇ ਕਿੰਨ੍ਹੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਲੈਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਮਾਤਰ ਕੰਮ ਵਿਆਹ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ, ਲਾੜੀ ਦੀ ਮਾਂ ਲਾੜੀ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਹਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ 4 ਤੋਂ 6 ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੈਸਟ ਮੈਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤਾਨਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪੱਛਮੀ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਬੈਸਟ ਮੈਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ :