cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਾਵਿ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਅਚਾਰੀਆ ਭਰਤਮੁਨੀ:  ਭਰਤਮੁਨੀ ਹੀ  ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਵਿ ਆਲੋਚਕ ਹੈ । ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਵਿ ਦੇ ਗੁਣ ਵਰਨਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਕਾਵਿ ਦੇ ਲੱਛਣ ਉਲਿਕੇ ਹਨ।ਇਹ ਕਾਵਿ ਦੀ ਬਝਵੀ, ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ , ਸਹੀ  ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਜਾ ਸਕਦੀ ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਕਾਵਿ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਉਤੇ ਕਾਫੀ ਚਾਨਣਾ ਪੈਦਾ ਹੈ । ਭਰਤਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ 'ਨਾਟਯ ਸ਼ਾਸਤਰ " ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ।
ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਾਵਿ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਪ੍ਰਬੰਧ-ਕਾਵਿ ਸ੍ਰਵਯ ਕਾਵਿ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਭੇਦ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਬੰਧ ਇੱਕ ਕਾਵਿ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪੜਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਾਟਕ /ਰੂਪਕ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੁਣਨ ਦੇ ਗੁਣ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਾਵਿ ਇੱਕ ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਕਾਵਿ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ 'ਬੰਧ' ਇੱਕ ਖਾਸ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਬੰਧ ਦਾ ਅਰਥ ਬੰਧਨ ਬੰਧੇਜ,ਬੰਨ੍ਹ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਸੋ ਜਿਸ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾ ਜਾਂ ਰਚਨਾ ਅੱਗੜ-ਪਿੱਛੜ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਉਹ ' ਪ੍ਰਬੰਧ'ਹੈ।(ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਮੁਕਤਕ ਕਾਵਿ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਹਰ ਕਾਵਿ ਬੰਧ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਅਲਹਿਦਾ ਸੁਤੰਤਰ ਤੇ ਨਿਰਪੇਖ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ) ਇਹਨਾਂ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਆਧਾਰ ਸ਼ਕਲ ਜਾਂ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੈ। ਡਾ. ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ "ਅੱਗੜ-ਪਿੱਛੜ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਵਰਣਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਥਾ - ਤਰਤੀਬ ਵਾਲੇ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਾਵਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਧਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਤੇ ਛੰਦਮਈ ਕਥਾ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਾਵਿ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਆਚਾਰੀਆ ਰੁਦ੍ਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਲੋਚਨਾ ਗ੍ਰੰਥ 'ਕਾਵਿ ਅਲੰਕਾਰ' ਵਿਚ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਾਵਿ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਰੋਮਾਂਸ,ਪਿਆਰ, ਕਥਾਮਈ ਸਰੂਪ, ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕਹਾਣੀ -ਗੋੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਕਥਨਾਂ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ " ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਾਵਿ ਇੱਕ ਸਰਗ - ਬੱਧ ਅਤੇ ਛੰਦ - ਬੰਧ ਕਾਵਿ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਗੋੰਦ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"।
ਹਵਾਲੇ
ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ, "ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ" ਪੰਨਾ 78
ਸਟੰਪ ਆਊਟ (ਕ੍ਰਿਕਟ)
thumb|257x257px|Indian wicketkeeper [[M. S. Dhoni appeals for a stumping against Australian batsman Matthew Hayden]]
ਸਟੰਪਡ ਜਾਂ ਸਟੰਪ ਆਊਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਆਊਟ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟ-ਕੀਪਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਟ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਆਪਣੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਆਪਣਾ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੋਪਿੰਗ ਕ੍ਰੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪਿੱਚ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਹਿੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ)। ਸਟੰਪਿੰਗ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਕਟਕੀਪਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਾਇਜ਼ ਗੇਂਦ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੋ-ਬਾਲ ਨਹੀਂ) ਤੋਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਦੌੜ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ; ਇਹ ਰਨ ਆਊਟ ਦਾ ਖਾਸ ਮਾਮਲਾ ਹੈ।
"ਉਸ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ" ਹੋਣ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਜਾਂ ਉਸਦਾ ਬੱਲਾ ਕ੍ਰੀਜ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ - ਭਾਵ, ਜੇ ਉਸਦਾ ਬੱਲਾ ਕ੍ਰੀਜ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਫਰਸ਼ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੇ ਉਸਦਾ ਪੈਰ ਹੈ। ਖੁਦ ਕ੍ਰੀਜ਼ ਲਾਈਨ 'ਤੇ ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਊਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ (ਜੇਕਰ ਸਟੰਪ ਕੀਤਾ ਗਿਆ)। ਫੀਲਡਿੰਗ ਟੀਮ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਕਟ ਕੀਪਰ ਖੁਦ) ਨੂੰ ਅੰਪਾਇਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਕੇ ਵਿਕਟ ਲਈ ਅਪੀਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਪੀਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਗ-ਲੇਗ ਅੰਪਾਇਰ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਪੀਲ 'ਤੇ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸਟੰਪਿੰਗ
ਸਟੰਪਿੰਗ ਕੈਚ, ਬੋਲਡ, ਵਿਕਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੈਗ ਅਤੇ ਰਨ ਆਊਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਊਟ ਹੋਣ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਰੂਪ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਟਵੰਟੀ-20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਧੇਰੇ ਹਮਲਾਵਰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਕੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ 39 ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਜਾਂ ਹੌਲੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਸਪਿਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼) ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਕਟ-ਕੀਪਰ ਸਟੰਪਿੰਗ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਵਿਕਟ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਵਿਕਟ-ਕੀਪਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਉਛਾਲ 'ਤੇ ਹਿੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੀ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਡਿਲੀਵਰ ਕਰਕੇ), ਅਤੇ ਵਿਕਟ-ਕੀਪਰ ਵਿਕਟ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਅਤੇ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਗੇਂਦ ਖੁੰਝ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਮੈਦਾਨ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਬੱਲੇ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪੌਪਿੰਗ ਕ੍ਰੀਜ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵਿਕਟ-ਕੀਪਰ ਕੋਲ ਗੇਂਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੇਲਜ਼ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਟੰਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਵਿਕਟ-ਕੀਪਰ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜਦੇ ਹੋਏ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਟੰਪ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਦੀ ਵਿਕਟ ਲਈ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਵਿਕਟਕੀਪਰ ਨੂੰ ਆਊਟ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਾਈਡ ਗੇਂਦ 'ਤੇ ਸਟੰਪ ਆਊਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਨੋ ਬਾਲ 'ਤੇ ਸਟੰਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਟ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਸੰਗੀਤਾ ਚੌਹਾਨ (ਅਦਾਕਾਰਾ)
ਸੰਗੀਤਾ ਚੌਹਾਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sangeita Chauhaan) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਵਾਪੀ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਰਪ ਸ਼ੂਟਰ ਅਤੇ ਲਵ ਯੂ ਆਲੀਆ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ, ਏਕ ਸ਼੍ਰਿੰਗਾਰ-ਸਵਾਭਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮੇਘਨਾ ਚੌਹਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸੰਗੀਤਾ ਚੌਹਾਨ ਵਾਪੀ, ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਹੈ। ਸੰਗੀਤਾ ਦਾ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਪਤੀ ਚਿਰਾਗ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ 8 ਸਾਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਲਈ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਣ 30 ਜੂਨ 2020 ਤੋਂ ਸਹਿ-ਅਦਾਕਾਰ ਮਨੀਸ਼ ਰਾਏਸਿੰਘਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਏਕ ਸ਼੍ਰਿੰਗਾਰ-ਸਵਾਭਿਮਾਨ ਦੇ ਸੈੱਟ 'ਤੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਰਸਿਮਹਾ ਮੰਦਰ
ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਮੰਦਰ ਭੀਮਾ ਨਦੀ ਅਤੇ ਨੀਰਾ ਨਦੀ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਦੇ ਘਾਟ' ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਘਾਟ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 1527 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੰਦਰ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਢਾਂਚਾ 1787 ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਵਿੱਠਲ ਸ਼ਿਵਦੇਵ ਦਾਨੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਲਗਭਗ £45,000 (4,50,000 ਰੁਪਏ) ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਮੰਦਰ ਪੇਸ਼ਵਾ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਵੀਹ ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ। ਪੂਰਬ, ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਵਾਡਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਲੇਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਤੱਕ ੩੩ ਪੌੜੀਆਂ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਰੇਤ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਕਾਲੇ ਪੱਥਰ ਦੀ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਮੂਲ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਸੀ।
ਤਿਉਹਾਰ
ਵੈਸਾਖ ਨਵਰਾਤਰੀ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਵੈਸਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌਦਵੇਂ ਦਿਨ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਨਰਸਿੰਘ ਜਯੰਤੀ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ/ਨਰਸਿੰਘ ਜਯੰਤੀ ਦਾ ਜਲੂਸ ਪੰਦਰਵੇਂ ਦਿਨ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦਹੀ ਹਾਂਡੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਚਨ, ਭਜਨ, ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਦਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ-ਅਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਵਤਾਰ
ਡੇਅਜ਼ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਡੇਅਜ਼ ਇੱਕ 2020 ਤਾਈਵਾਨੀ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਤਸਾਈ ਮਿੰਗ-ਲਿਆਂਗ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 70ਵੇਂ ਬਰਲਿਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡਨ ਬੀਅਰ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੇ 70ਵੇਂ ਬਰਲਿਨਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿਊਰੀ ਟੈਡੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਾਈ ਮਿੰਗ-ਲਿਆਂਗ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਡੇਜ਼ ਮਿਨੀਮਲਿਸਟ ਹੈ, ਹੌਲੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਸਿਰਲੇਖਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਸੰਵਾਦ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਲੀ ਕਾਂਗ-ਸ਼ੇਂਗ ਨੇ ਕੰਗ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਓਸ਼ੀਅਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀ, ਅਨੋਂਗ ਹੌਂਗਹੇਂਗਸੀ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਤਪਾਦਨ
ਮੁੱਖ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ 2014 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤਸਾਈ ਮਿੰਗ-ਲਿਆਂਗ, ਲੀ ਕਾਂਗ-ਸ਼ੇਂਗ, ਕਲਾਉਡ ਵਾਂਗ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਟੂਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੀ ਲਈ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਫ਼ਿਲਮਾਇਆ ਵੀ ਗਿਆ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੀਨ ਤਾਈਵਾਨ ਵਿੱਚ ਤਸਾਈ ਦੇ ਲਿਵਿੰਗ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2017 ਵਿੱਚ ਤਸਾਈ ਹੌਂਗਹੇਊਆਂਗਸੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਵੀਡੀਓ ਟੈਲੀਫੋਨੀ ਰਾਹੀਂ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਤਸਾਈ ਨੇ ਹੌਂਗਹੇਊਆਂਗਸੀ ਦੇ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ। ਲੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਤਸਾਈ ਨੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬੈਂਕਾਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਾਉਂਗਹੇਉਆਂਗਸੀ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਤਸਾਈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨਾਲ ਕੈਪਚਰ ਕੀਤੇ ਫੁਟੇਜ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਤਾਇਵਾਨ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੋਸਟ-ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹੋਇਆ। ਮਈ ਅਤੇ ਜੂਨ 2019 ਵਿੱਚ, ਤਸਾਈ ਨੇ ਪੋਸਟ-ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਬਲਿਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਡੇਅਜ਼ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤਸਾਈ ਮਿੰਗ-ਲਿਆਂਗ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਾਮ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਿਰਫ ਇਹ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੀ ਕਾਂਗ-ਸ਼ੇਂਗ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਦਾਕਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਡੇਅਜ਼ ਨੂੰ 70ਵੇਂ ਬਰਲਿਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਭਾਗ 'ਚ ਗੋਲਡਨ ਬੀਅਰ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੇ 70ਵੇਂ ਬਰਲਿਨਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿਊਰੀ ਟੈਡੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਅਪ੍ਰੈਲ 2020 ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਾ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਹਿ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 2020 ਨਿਊਯਾਰਕ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੇਅ ਸਬੰਧਿਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਟੀ ਸੀ. ਯੋਹਾਨਨ
ਥਦਾਥੁਵਿਲਾ ਚਾਂਦਪਿਲਾਇ ਯੋਹਾਨਨ (ਜਨਮ 19 ਮਈ 1947), ਬਿਹਤਰ '''ਟੀ. ਸੀ. ਯੋਹਾਨਨ''' ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਜੰਪਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਰੀਬ 3 ਦਹਾਕੇ ਲਈ ਲੰਮੀ ਛਾਲ ਦੇ ਕੌਮੀ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਅਤੇ 1976 ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਮੌਂਟਰੀਅਲ, ਕਿਊਬੈਕ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਯੋਹਾਨਨ ਉਸ ਨਵੇਂ ਪਹਿਲੂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਣਗੇ, ਜੋ ਉਸਨੇ 1974 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇਹ ਅਵਸਰ 1974 ਦੀਆਂ ਤਹਿਰਾਨ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਸੀ। ਯੋਹਾਨਨ ਨੇ ਤੇਹਰਾਨ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਰਿਕਾਰਡ ਲਈ 8.07 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
19 ਮਈ 1947 ਨੂੰ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਕੋਲੱਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਾਰਨਾਡੂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਯੋਹਨਾਹਨ ਨੂੰ 1964 ਵਿੱਚ ਈਜ਼ੁਕੋਣ ਪੰਚਾਇਤ ਲਈ ਇੰਟਰ ਸਕੂਲ ਮੀਟਸ ਵਿੱਚ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ। ਉਹ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਭਿਲਾਈ ਸਟੀਲ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਸਟੀਲ ਪਲਾਂਟ ਸਪੋਰਟਸ ਮੀਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਅਤੇ ਤੀਹਰੀ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਿਹਾ। ਉਹ 1970 ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ 1971 ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲੇ ਵਿੱਚ 7.60 ਮੀਟਰ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਪਰਿਪੱਕ ਹੋਇਆ।
ਕਰੀਅਰ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਉਸਨੇ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਤੀਹਰੀ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ। 1972 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੈਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ 7.78 ਮੀਟਰ ਛਾਲ ਨੇ 1973 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਤੇਹਰਾਨ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 8.07 ਦੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾਲ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਜਾਪਾਨ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਟੋਕਿਓ, ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ, ਕੋਬੇ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਸਿਬੂ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਦੁਹਰਾਇਆ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਝਲਕ 1976 ਵਿੱਚ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਲਟਕਾਈਆਂ।
ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਧਾਰਕ, ਯੋਹਾਨਨ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਅਲੋਕਿਕ TELCO ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਾਇਕ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਉਹ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਟੀਨੂੰ ਯੋਹਾਨਨ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਬੇਟਾ ਤਿਸਵੀ ਯੋਹਾਨਨ ਮੈਲਬਰਨ (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਵਿਨੀਤਾ ਬਲ
ਵਿਨੀਤਾ ਬਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇਮਯੂਨੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਧੀਨ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਹਾਫਕਿਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਐਮਡੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਦੇ ਰਾਇਲ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਸਿਖਲਾਈ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਹੈ ਜੋ ਫਾਰਮ 'ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਣਿਆ ਉਦਾਹਰਣ ਟਰੈਕਟਰ ਹੈ। thumb|ਮਿੰਸਕ ਟਰੈਕਟਰ ਵਰਕਸ ਤੋਂ ਟਰੈਕਟਰ "ਬੇਲਾਰੂਸ 3022" thumb|ਐਗਰੋਫੈਰਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਆਵਾਜਾਈ ਹੈੱਜ ਅਤੇ ਕਿਨਾਰ ਤਿਨਿਮਰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਨੀਮੋਗ।
ਲਾਉਣਾ
thumb|ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਲਕੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਿੰਗ ਅਤੇ ਪੈਸਟ ਕੰਟਰੋਲ
thumb|ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗੂਰੀ ਬਾਗਾਂ ਲਈ ਟ੍ਰੈਰੇਡਰ ਸਪਰੇਅਰ
ਹੇ ਬਣਾਉਣਾ
thumb|ਗੋਲ ਬੇਲਰ
ਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ
thumb|ਇੱਕ "ਬੈਕਹੋ ਲੋਡਰ" ਇੱਕ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ JCB 3C MkII, ਜੋ ਫਰੰਟ ਲੋਡਰ ਅਤੇ ਬੈਕਹੋ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਹੋਰ
thumb|ਟੋਲ ਟ੍ਰੀ ਟ੍ਰਿਮਰ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਸੰਗੀਤਾ ਚੌਹਾਨ
ਸੰਗੀਤਾ ਚੌਹਾਨ (ਜਨਮ 22 ਮਾਰਚ 1959) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਨੌਗਾਵਾਂ ਸਾਦਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ 17ਵੀਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।  ਨੌਗਾਵਾਂ ਸਾਦਤ ਹਲਕੇ ਦੀ ਵਿਧਾਇਕ ਵਜੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਮਾਰਚ 1959 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 30 ਜਨਵਰੀ 1992 ਵਿੱਚ ਚੇਤਨ ਚੌਹਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959
ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਕ
ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਗੰਗਵਾ
ਮਿਲਕੁਰੀ ਗੰਗਵਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Milkuri Gangavva) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਯੂਟਿਊਬਰ, ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਗੰਗਵਾ ਨੂੰ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਬੋਲੀ ਦੇ ਬੋਲਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਤੇਲਗੂ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ <i id="mwHA">ਬਿੱਗ ਬੌਸ 4</i> ਵਿੱਚ 19 ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਗੰਗਾਵਵਾ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਜ ਦੇ ਜਗਿਤਿਆਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਲੰਬਦੀਪੱਲੀ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗੰਗਵਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਜਮਾਤ ਦੌਰਾਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੰਗਵਾ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧੀ ਵੀ ਮਰ ਗਈ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਗੰਗਵਾ 2016 ਵਿੱਚ ਯੂਟਿਊਬ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਗਰਟਾਂ ਰੋਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਈ ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਚੈਨਲ ਮਾਈ ਵਿਲੇਜ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2017 ਤੋਂ ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਿਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਗੰਗਵਾ ਦੀਆਂ ਕਾਮੇਡੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
2020 ਵਿੱਚ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਗੰਗਵਾ ਨੂੰ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਤਮਿਲਿਸਾਈ ਸੌਂਦਰਰਾਜਨ ਤੋਂ ਵੂਮੈਨ ਅਚੀਵਰ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਿਨਾਕਰ
ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਿਨਾਕਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Roshni Dinaker) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਕੰਨੜ, ਤਾਮਿਲ, ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮ ਮਾਈ ਸਟੋਰੀ ਨਾਲ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਦਿਨੇਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਮੈਡੀਕੇਰੀ, ਕੋਡਾਗੂ ਜ਼ਿਲੇ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟੌਮੀ ਮੈਥਿਊ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾ ਟੋਮੀ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਕੇਰਲ ਦੇ ਰਾਮਾਪੁਰਮ, ਕੋਟਾਯਮ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦਿਨਾਕਰ ਓਵੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ — ਆਦਿਤਿਆ ਅਤੇ ਆਰੁਸ਼ ਦਿਨਾਕਰ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਦਿਨਾਕਰ ਨੇ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦਿਨਾਕਰ ਨੇ 2002 ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਸਟਿਊਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਾਸਟਿਊਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਭਾਨੂ ਅਥਈਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। ਇੱਕ ਕਾਸਟਿਊਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਸ਼ੁਭਮ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਟੀ.ਐਸ. ਨਾਗਾਭਰਣਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਕਾਲਰਾਲੀ ਹੂਵਾਗੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਕਾਸਟਿਊਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ (2006–2007) ਵਜੋਂ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਾਸਟਿਊਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਜੋਂ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਸੁਕੁਮਾਰਨ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਮਾਈ ਸਟੋਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਲਮਾਂਕਣ 1 ਨਵੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਲਮ 6 ਜੁਲਾਈ 2018 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।  ਦਿਨਾਕਰ ਫਿਲਮ ਦੇ ਕਾਸਟਿਊਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੀ ਸਨ।
2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮੇਟਾਮੋਰਫੋਸਿਸ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਤਿੰਨ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਤੱਕ, ਦਿਨਾਕਰ ਇੱਕ ਮਲਿਆਲਮ ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ 2 ਸਟ੍ਰੋਕ ਸੀ। ਉਹ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਡਗੁ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ
thumb| [[ਹਨੋਈ, ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਕਲਾਸ ਖਾਸ ਗਰੁੱਪ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ]] ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ( /K ɪ n d ər ˌ ɡ ɑːr T ən /, US : / - d ən / ( link=| ਇਸ ਆਵਾਜ਼ ਬਾਰੇ US ) ; ਜਰਮਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀ-ਸਕੂਲ ਵਿੱਦਿਅਕ ਪਹੁੰਚ ਹੈ ਜੋ ਖੇਡਣ, ਗਾਉਣ, ਅਭਿਆਸਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਰਾਇੰਗ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਵਾਦ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਘਰ ਤੋਂ ਸਕੂਲ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਵੇਰੀਆ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰਾਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਦੋਵੇਂ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਜਰਮਨ ਫ੍ਰੈਡਰਿਕ ਫਰੈਬਲ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤ। ਅੱਜ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਇੱਕ ਤੋਂ ਸੱਤ ਸਾਲ ਤਕ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb|1880 ਵਿੱਚ ਐਮਸਟਰਡਮ ਵਿੱਚ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ, ਮੈਕਸ ਲਿਬਰਮਨ ਦੁਆਰਾ 1779 ਵਿਚ, ਜੋਹਾਨ ਫ੍ਰੀਡਰਿਕ ਓਬਰਲਿਨ ਅਤੇ ਲੂਸੀ ਸ਼ੈਪਲਰ ਨੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਟ੍ਰਾਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਲਗਭਗ ਉਸੇ ਸਮੇਂ, 1780 ਵਿੱਚ, ਬਾਵੇਰੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਥਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ ਸਨ। 1802 ਵਿੱਚ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਪਾਲੀਨ ਜ਼ੂਰ ਲਿਪੀ ਨੇ ਡੀਟਮੋਲਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀ-ਸਕੂਲ ਸੈਂਟਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ।
1816 ਵਿੱਚ, ਰਾਬਰਟ ਓਵੇਨ, ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਨੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਨਿਊ ਲਾਨਾਰਕ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਨਿਆਣਿਆਂ ਦਾ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਸਹਿਕਾਰੀ ਮਿੱਲਾਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਸਦਕਾ ਓਵੇਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਨੈਤਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਕੰਮ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣ ਸਕਣ। ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਾਖਰਤਾ ਅਤੇ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹੀ।
ਸੈਮੂਅਲ ਵਾਈਲਡਰਸਪਿਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਬਾਲ ਸਕੂਲ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ 1819 ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੈਂਕੜੇ ਅਜਿਹੇ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਖੇਡ ਵਾਈਲਡਰਸਪਿਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1823 ਵਿਚ, ਵਾਈਲਡਸਪਿਨ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਇਨਫੈਂਟ ਸਕੂਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ 1 ਤੋਂ 7 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਰੀਰਕ, ਬੌਧਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ, ਦਿ ਇਨਫੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਲਿਖਿਆ।
ਫੈਲਾਓ
right|thumb| ਫਰਾਈਡਰਿਕ ਫਰੈਬਲ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਦੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1840 ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਫ੍ਰੀਡਰਿਚ ਫਰੈਬਲ (1782–1852) ਨੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਸਮਾਜਿਕ ਤਜ਼ਰਬੇ ਵਜੋਂ, ਸ਼ਵਾਰਜ਼ਬਰਗ-ਰੁਡੋਲਸਟੈਡ, ਥੂਰੀੰਗਿਆ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਬੱਡ ਬਲੈਂਕਨਬਰਗ ਪਿੰਡ ਵਿਚ, 1837 ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਖੇਡ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀ" ਸੰਸਥਾ ਖੋਲ੍ਹੀ। ਉਸਨੇ 28 ਜੂਨ, 1840 ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ Kindergarten ਰੱਖਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ 'ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਬਗੀਚਾ ' ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ "ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪੋਸ਼ਣ" ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਫਰੈਬਲ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਖੋਲ੍ਹੇ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਾਟਰਟਾਉਨ, ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਵਾਸੀ ਮਾਰਗਰੇਟਾ ਮੇਅਰ-ਸ਼ੁਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ 1856 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
1860 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਮੁਫ਼ਤ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ 1870 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। frame|ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਕਲਾਸਰੂਮ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਕੂਲ ਦੀ ਕਿਸਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਅਕ ਸੰਗਠਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ
ਸਾਇਰਾ ਖਾਨ
ਸਾਇਰਾ ਖਾਨ (ਜਨਮ 15 ਮਈ, 1 9 70) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਯੂ.ਕੇ. ਸਿਰੀਸ ਦੇ ਰਿਆਲਟੀ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਅੱਪ੍ਰੇਂਟਿਸ, 2005 ਵਿੱਚ ਰਨਰ-ਅੱਪ ਸੀ।ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਨ ਨੇ 'ਮਾਰਟਿਨ ਲੇਵਿਸ ਮਨੀ ਸ਼ੋ' (2012-2017) ਅਤੇ 2015 ਆਈ.ਟੀ.ਵੀ ਦੇ ਦਿਨ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਗੇਸ ਦਿਸ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਫਿਲਹਾਲ ਲੂਜ਼ ਵੁਮੈਨ 'ਤੇ ਪੈਨਿਲਿਸਟ ਹੈ ਅਤੇ ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ ਬਿਗ ਬ੍ਰਦਰ 18' ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ
ਜਨਵਰੀ 2013 ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ, ਖਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮੁਸਲਿਮ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਭਿੰਡਾਵਾਸ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੁਰੀ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ਭਿੰਡਾਵਾਸ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੁਰੀ ਰਾਮਸਰ ਸਾਈਟ ਝੱਜਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਝੱਜਰ ਤੋਂ 15 ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ। 3 ਜੂਨ 2009 ਨੂੰ, ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ।
ਇਹ ਸਾਹਿਬੀ ਨਦੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣੀ ਗਲਿਆਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਅਰਾਵਲੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੋਂ ਯਮੁਨਾ ਤੱਕ ਮਸਾਨੀ ਬੈਰਾਜ, ਮਤਨਹੇਲ ਜੰਗਲ, ਛੁਛਕਵਾਸ-ਗੋਧਾਰੀ, ਖਾਪਰਵਾਸ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈੰਕਚੂਰੀ, ਭਿੰਡਵਾਸ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈੰਕਚੁਅਰੀ, ਭਿੰਡਵਾਸ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈੰਕਚੁਅਰੀ,, ਆਊਟਫਾਲ ਡਰੇਨ ਨੰਬਰ 8 (ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਨ ਨਦੀ ਦਾ ਨਹਿਰੀ ਹਿੱਸਾ ਜੋ ਸਾਹਿਬੀ ਨਦੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ), ਸਰਬਸ਼ੀਰਪੁਰ, ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ, ਬਸਾਈ ਵੈਟਲੈਂਡ ਅਤੇ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਲੌਸਟ ਲੇਕ। ਇਹ ਭਿੰਡਵਾਸ ਬਰਡ ਸੈਂਚੁਰੇ ਤੋਂ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਤੋਂ 46 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਸਥਿਤ ਹੈ। thumb| ਛੋਟਾ ਕਾਲਾ ਪੰਛੀ thumb| ਭਿੰਡਵਾਸ ਵਿਖੇ [[ਪਿੱਦਾ|ਸੈਕਸੀਕੋਲੋਇਡਜ਼ ਫੁਲੀਕੇਟਸ]]
ਇਤਿਹਾਸ
ਬਰਸਾਤੀ ਪਾਣੀ, ਜੇਐਲਐਨ ਫੀਡਰ ਨਹਿਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਬਚਣ ਵਾਲਾ ਚੈਨਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਰਿਆਣੇ ਦੀਆਂਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਕਾਰਲ ਐਡਵਰਡ ਸੇਗਨ
ਕਾਰਲ ਐਡਵਰਡ ਸੇਗਨ Carl Edward Sagan (/ˈseɪɡən/; (9 ਨਵੰਬਰ 1934 - 20 ਦਸੰਬਰ 1996) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖਗੋਲਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਰਸਾਇਣ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਖਗੋਲ ਭੌਤਿਕੀ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਰਸਾਇਣ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਲੋਕਪ੍ਰਿਆ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਸੇਟੀ ਨਾਮਕ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਸਬੰਧੀ ਅਨੇਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ 1980 ਦੇ ਬਹੁਦਰਸ਼ਿਤ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪਰੋਗਰਾਮ ਕਾਸਮਾਸ: ਏ ਪਰਸਨਲ ਵਾਏਜ (ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ: ਇੱਕ ਨਿਜੀ ਯਾਤਰਾ) ਦੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤਕਰਤਾ ਵੀ ਸਨ। ਇਸਨੇ ਇਸ ਪਰੋਗਰਾਮ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਕਾਸਮਾਸ ਨਾਮਕ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਲਿਖੀ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸੇਗਨ ਨੇ 600 ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸ਼ੋਧਪਤਰ ਅਤੇ ਲੋਕਪਸੰਦ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਅਤੇ 20 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਆਪਣੀਆਂ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਕਸਰ ਮਨੁੱਖਤਾ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੱਧਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਖੋਜ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1996
ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ
ਜੋਆਨਾ ਨੋਬਿਲੀਸ ਸੌਂਬਰ  (ca 1753– 27 ਜਨਵਰੀ 1836)  ਇੱਕ ਕੈਥੋਲਿਕ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਦੀ ਸੀ,  ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਨਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ (बेगम समरू (Devanagari), بیگم سمرو (Nastaleeq)) ਬਤੌਰ ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ, (née ਫ਼ਾਰਜਾਨਾ ਜ਼ੇਬ ਉਨ- ਨਿਸਾ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਨਾਚੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਮੇਰਠ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਰਿਆਸਤ ਸਰਧਾਨਾ ਦੀ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਬਣ ਗਈ।  ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੁਖੀ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਯੂਰਪੀ ਵਪਾਰੀ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਪਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਕੋ-ਇੱਕ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸ਼ਾਸਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ 18ਵੀਂ ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਰਧਾਨਾ ਰਿਆਸਤ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ ਦੀ ਮੌਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਮੀਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ 1923 ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 55.5 ਮਿਲੀਅਨ ਸੋਨੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਤੇ 1953 ਵਿੱਚ 18 ਬਿਲੀਅਨ ਡੌਸ਼ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅੱਜ ਵੀ ਵਿਵਾਦਿਤ ਹੈ। "ਰੇਨਹਾਰਡਜ਼ ਅਰਬੇਨਜੈਮੀਂਸ਼ੈਫਟ" ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਬਦਲ ਲਿਆ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
thumb|300x300px|ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ ਦਾ ਕੱਦ ਛੋਟਾ ਸੀ, ਨਿਰਪੱਖ ਰੂਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਕਾਬਲੀਅਤਾਂ ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਸਨ। ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ, ਉਸਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹੀ ਫੌਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮੂਲ ਦੀ ਸੀ।  ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਲਕਸਮਬਰਗ ਦੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਸੈਨਿਕ ਵਾਲਟਰ ਰੇਨਰਟ ਸੌਂਬਰ ਦੇ ਵਿਆਹ (ਜਾਂ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ) ਕੀਤਾ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵੋਲਟਰ ਰੇਇਨਹਾਰਡ ਸੋਮਬਰ, ਜੋ 45 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸੀ, ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਫ਼ਰਜਾਨਾ ਦੇ ਚਹਿਰੇ ਦਾ ਕਾਇਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੋਂਬਰੇ ਲਖਨਊ ਤੋਂ ਰੋਹਿਲਖੰਡ (ਬਰੇਲੀ ਨੇੜੇ), ਫਿਰ ਆਗਰਾ, ਡੀਗ ਅਤੇ ਭਰਤਪੁਰ ਅਤੇ ਦੁਆਬ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਫਰਜ਼ਾਨਾ ਨੇ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਹਾਕਮ
1778 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਾਲਟਰ ਰੇਨਹਾਰਟ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਰਾਜਸੱਤਾ ਲਈ ਸਫਲ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 90,000 ਡਾਲਰ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਣ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਸਰਧਾਨਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਬਹੁਤ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਸੀ। 7 ਮਈ 1781 ਨੂੰ, ਲਗਭਗ ਚਾਲੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪੁਜਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ ਨੇ ਜੋਆਨਾ ਨੋਬਿਲਿਸ ਨੂੰ ਬਪਤਿਸਮਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਦੋਸਤ, ਬੇਗਮ ਉਮਦਾ, ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਸਰਧਾਨਾ ਦੇ ਹੋਰ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਨਿਭਾਇਆ। ਬੇਗਮ ਉਮਦਾ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰਠ ਮਿਲਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਕੱਢਿਆ। ਫਰਜ਼ਾਨਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੇ ਲੇਸੋਲਟ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਜਾਰਜ ਥਾਮਸ ਸਨ। ਬੇਗਮ ਨੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਿਆ ਅਤੇ ਜਦੋਂ, 1793 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਅਫਵਾਹ ਫੈਲ ਗਈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਜੋੜੇ ਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ - ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਲੇ ਵੈਸੋਲਟ ਅਤੇ ਪਾਲਕੀ ਵਿੱਚ ਬੇਗਮ ਸੀ। ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਲੇ ਵਾਸੋਲਟ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਾਕੂ ਮਾਰਿਆ ਪਰ ਉਹ ਬਚ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਸਿਰ 'ਤੇ ਖ਼ੁਦ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇੱਕ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸੁਸਾਈਡ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਬੇਲੋੜੀ ਲੇ ਲੇਸੋਲਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜਨਰਲ ਲਾਰਡ ਝੀਲ ਨੇ 1802 ਵਿੱਚ ਬੇਗਮ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਚੁੰਮਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਪਰ ਆਪਣੀ ਰਵਾਇਤੀ ਚਾਲ ਨਾਲ, ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ "ਪਛੜੇ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਾਦਰੇ ਦਾ ਚੁੰਮਣ" ਸੀ। ਬੇਗਮ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸਿਰਫ 41⁄ ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਸੀ, ਉਹ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਆਪਣੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵੱਲ ਲਿਜਾਉਂਦੀ ਸੀ।
ਮੌਤ
thumb|ਸਰਧਾਨਾ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਲੇਡੀ ਆਫ ਗ੍ਰੇਸਿਸ ਦੇ ਬੇਸਿਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ ਦਾ ਸਟੈਚੂ ਬੇਗਮ ਸਮਰੂ ਦਾ 27 ਜਨਵਰੀ 1836 ਨੂੰ 90 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਡੀ ਲੇਡੀ ਆਫ ਗ੍ਰੇਸਿਸ ਦੇ ਬੇਸਿਲਿਕਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦਫਨਾਇਆ ਸੀ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ
ਸਮਰੂ ਬੇਗਮ ਨੂੰ ਰਾਬਰਟ ਬ੍ਰਾਈਟਵੈਲ ਦੁਆਰਾ ਨਾਵਲ ਫਲੈਸ਼ਮੈਨ ਅਤੇ ਕੋਬਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਰਿੱਤਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਮੁਕਾਮ ਸਤਿਕਾਰਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਰੋੜਸਿੰਘੀਆ ਮਿਸਲ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਨੇ 30 ਹਜ਼ਾਰੀ ਲਸ਼ਕਰ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਬੇਗ਼ਮ ਸਮਰੂ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਬਹੁੜੀ। ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਭਰਾ ਬਣਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵਿਚ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮੂੰਹ ਬੋਲੀ ਧੀ ਵੀ ਬਣ ਗਈ। ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਸੁਖਾਵੇਂ ਸਬੰਧ ਬਣਾਈ ਰੱਖੇ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਕਦਾਰੀ ਗੰਢ ਲਈ, ਰਾਣੀ ਮਹਿਤਾਬ ਕੌਰ ਦੀ ਚੁੰਨੀ-ਵੱਟ ਭੈਣ ਬਣ ਕੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1836 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕ
ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆਈ ਸਮਕਾਲੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਛੇਤੀ ਕੋਰੀਆਈ ਮਾੜੇ ਗੋਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ. ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕੋਰੀਆਈ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆਈ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਵੰਡਿਆ 1948 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਾਲ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ. ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਸਨਅਤੀਕਰਨ, ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਲ, ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੋਰੀਆਈ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਦਲਾਅ ਲੈ ਕੇ ਆਏ. ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹਨ (ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਤਸ਼ੱਦਦ ਨੂੰ ਵਾਧਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ) ਦਿਹਾਤੀ ਇਲਾਕੇ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁ-ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪਰਿਵਾਰ. ਅੱਜ ਕਈ ਕੋਰੀਆਈ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤੱਤ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ.
ਸਾਹਿਤ
20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕੋਰੀਆਈ ਸਾਹਿਤ ਕਲਾਸੀਕਲ ਚੀਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ. ਕੋਰੀਅਨ ਸਾਹਿਤਾਂ ਵਿੱਚ 1,000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਲ ਲਈ ਕੋਰੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਲਾਈਗਨੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ. ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਅਕਸਰ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਫੈਲਣ ਸਾਖਰਤਾ ਦੀ ਮਦਦ, ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੰਗੁਲ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੱਕ ਮਹਿਲਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ. ਹੰਗੁਲ, ਪਰ, ਦੇਰ 19 ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕੋਰੀਆਈ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਸਥਿਤੀ ਪਹੁੰਚਣ, ਕੋਰੀਆਈ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਾਧਾ ਦੇ ਨਤੀਜੇ. ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਸਾਇਨੋਲੀਓਲ, ਹੰਜੁਲ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਨਾਵਲ ਹਨ
ਜਾਜੂ ਟਾਪੂ
ਜੂਜੂ ਟਾਪੂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਟਾਪੂ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੋਰੀਆਈ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ 64 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਇਹ ਟਾਪੂ ਲਗਭਗ 714 ਵਰਗ ਮੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਹਨੀਮੂਨ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ. "ਜੇਜੂ ਟਾਪੂ ਦੇ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਹਾਲੀਸਾਨਨ ਨੇ 224 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਅਰਧ-ਖੰਡੀ ਜੰਗਲੀ ਕੌਮੀ ਪਾਰਕ, ਝਰਨੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਤਟਵਰਤੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਲਵਾ ਟਿਊਬਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ.
ਸੰਗੀਤ
ਕਈ ਕੋਰੀਆਈ ਪੌਪੀ ਸਟਾਰ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ. ਕੋਪ ਅਕਸਰ ਜਵਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਗਾਇਤਰੀ ਜੋਸ਼ੀ
ਕੈਰੀਅਰ
ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਚੈਨਲ ਵੀ ਇੰਡੀਆ 'ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਜੌਕੀ ਬਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਫੈਮਿਨਾ ਇੰਡੀਆ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਜੋਸ਼ੀ 1999 ਦੇ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਪੰਜ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੋਟਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਸੋਨੀ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਚੈਨਲ ਉੱਤੇ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ 2000 ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਪਨ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ: ਉਹ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ "ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਕਸ਼ਤੀ" ਅਤੇ ਹੰਸ ਰਾਜ ਹੰਸ ਦੇ "ਝਾਂਜਰੀਆ" ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਬਾਂਬੇ ਡਾਈਂਗ, ਫਿਲਿਪਸ, ਪੌਂਡਜ਼, ਗੋਦਰੇਜ, ਸਨਸਿਲਕ ਅਤੇ ਐਲਜੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਡਈ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 2001 ਦੌਰਾਨ ਸੀਜ਼ਨ ਕੈਟਾਲਾਗ ਅਤੇ ਕੈਲੰਡਰ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦਸੰਬਰ 2004 ਵਿੱਚ ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਗੋਵਾਰੀਕਰ ਦੀ ਸਵਦੇਸ, ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਬੱਲਾਲ ਦੇ ਨਾਲ,  ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ।
ਚੰਦੋ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ
ਚੰਦੋ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਰੜ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗਾਇਤਰੀ ਜੋਸ਼ੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਿਕੋਲਾ ਕੈਰੀ
ਨਿਕੋਲਾ ਜੇਨ ਕੈਰੀ (ਜਨਮ 10 ਸਤੰਬਰ 1993) ਇੱਕ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਆਲਰਾਊਂਡਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਮੱਧਮ ਗਤੀ ਦੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਉਹ ਤਸਮਾਨੀਆ ਲਈ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ ਅਤੇ ਹੋਬਾਰਟ ਹਰੀਕੇਨਜ਼ ਲਈ ਮਹਿਲਾ ਬਿਗ ਬੈਸ਼ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। 2019 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਬ੍ਰੇਕਰਸ ਅਤੇ ਸਿਡਨੀ ਥੰਡਰ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਨਿਕੋਲਾ ਕੈਰੀ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ 2012 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ20 ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਦੱਖਣੀ ਸਟਾਰਸ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਕੈਰੀ 2012 ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ ਦੋ ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀ-20 ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 12 ਮਾਰਚ 2018 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਹਿਲਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ (WODI) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਚੰਗੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਟੀਮ ਦੇ ਕੋਚ, ਮੈਥਿਊ ਮੋਟ ਦੁਆਰਾ "ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਡੈਬਿਊ" ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ 10 ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਕਟ ਨਹੀਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਟੀਮ ਦੀ ਸਾਥੀ ਐਲੀਸਾ ਹੀਲੀ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ "... ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਬਦਕਿਸਮਤ ਸ਼ੁਰੂਆਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਮੈਂ ਕਦੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।" alt=Carey bowling for Australia during the 2020 ICC Women's T20 World Cup|left|thumb| ਕੈਰੀ 2020 ਆਈਸੀਸੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਲਈ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉਸਨੇ 23 ਮਾਰਚ 2018 ਨੂੰ 2017-18 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਤਿਕੋਣੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀ-20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ (WT20I) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੁਆਰਾ 2018-19 ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਠੇਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚੌਦਾਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ 2018 ਆਈਸੀਸੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ20 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਵੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2018-19 ਮਹਿਲਾ ਬਿਗ ਬੈਸ਼ ਲੀਗ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਸਿਡਨੀ ਥੰਡਰ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਕਟ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 2019-20 ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਦਿੱਤਾ।  ਜੂਨ 2019 ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਏਸ਼ੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਦੌਰੇ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।  ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 2020 ਆਈਸੀਸੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਗਸਤ 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿਰੁੱਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਲਈ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੌਰੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ/ਰਾਤ ਦਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਕੈਰੀ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਐਸ਼ੇਜ਼ ਲੜਨ ਲਈ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਲਈ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 2022 ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮਈ 2022 ਵਿੱਚ, ਕੈਰੀ ਨੂੰ ਬਰਮਿੰਘਮ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 2022 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ
ਹੈਮਬਰਗ ਪ੍ਰਾਈਡ
thumb|300x300px| ਹੈਮਬਰਗ 2012 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਸਟ੍ਰੀਟ ਦਿਵਸ thumb|300x300px| ਲੈਂਗ ਰੀਹੇ ਵਿਖੇ ਹੈਮਬਰਗ ਪ੍ਰਾਈਡ ਹੈਮਬਰਗ ਪ੍ਰਾਈਡ ਸੈਲੀਬ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ '''ਸੀ.ਐਸ.ਡੀ. ਹੈਮਬਰਗ''' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਲੈਸਬੀਅਨ, ਗੇਅ, ਲਿੰਗੀ, ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ (ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.) ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਾਈਡ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਸਟ੍ਰੀਟ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਹੈਮਬਰਗ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਪਰੇਡ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। 1980 ਤੋਂ ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਹਰ ਸਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੈਮਬਰਗ ਪ੍ਰਾਈਡ ਹੈਮਬਰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਵਿਵਹਾਰ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੇਸਬੀਅਨ ਕਲਚਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਡ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
* ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ 103ਵੀਂ ਸੋਧ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ 103ਵੀਂ ਸੋਧ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ (103ਵਾਂ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 2019 ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਲਈ (ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ), ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਸਮਾਜ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾਂ (EWS) ਲਈ 10% ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਧ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾਂ ਲਈ 10% ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਕੋਟੇ ਦਾ ਲਾਭ 8 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਪਰਿਵਾਰ 5 ਏਕੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਹੀਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨ, 1,000 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਘਰ, ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਾਈਡ ਮਿਊਂਸੀਪਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 100-ਗਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਪਲਾਟ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਸੂਚਿਤ ਮਿਊਂਸੀਪਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 200-ਗਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਪਲਾਟ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ। ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ, ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੱਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ "ਨਾਨ ਕ੍ਰੀਮੀ ਲੇਅਰ" ਵਰਗੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਕੋਟੇ (ਓ.ਬੀ.ਸੀ. ਦੀ ਕ੍ਰੀਮੀ ਲੇਅਰ 8 ਲੱਖ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ) ਦੇ ਤਹਿਤ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਵਿਧਾਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ
ਸੰਵਿਧਾਨ (103ਵੀਂ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 2019 ਦਾ ਬਿੱਲ 8 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ (124ਵਾਂ ਸੋਧ) ਬਿੱਲ, 2019 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਥਾਵਰ ਚੰਦ ਗਹਿਲੋਤ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਛੇਦ 15 ਅਤੇ 16 ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਦਨ ਦੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ, 9 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦ 326 ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ 323 ਵੋਟਾਂ ਪਈਆਂ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ 3 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਬਿੱਲ ਦੇ ਪਾਸ ਹੋਣ ਨੂੰ "ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਲ" ਕਿਹਾ।
ਬਿੱਲ ਨੂੰ 12 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਮ ਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਮਿਤੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਜ਼ਟ ਵਿੱਚ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।103ਵੀਂ ਸੋਧ 14 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਈ।
ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਚੁਣੌਤੀ
ਰਾਜ ਸਭਾ 'ਚ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਹੋਣ ਦੇ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਯੂਥ ਫਾਰ ਇਕਵਾਲਿਟੀ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ 'ਚ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਜਨਹਿੱਤ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਐਨਜੀਓ ਦੀ ਦਲੀਲ ਸੀ ਕਿ ਬਿੱਲ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਕਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕੋਟੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਧਿਕਤਮ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ 50% ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਸੀ। 103ਵੀਂ ਸੋਧ ਕੁੱਲ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਕੋਟਾ ਵਧਾ ਕੇ 59.5% ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਡੀਐਮਕੇ ਨੇ 18 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਸੋਧ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਤਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ। ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਦਲੀਲ ਸੀ ਕਿ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਉਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਤੇ। 8 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ, ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਰੰਜਨ ਗੋਗੋਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਸੋਧ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਸੋਧ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਕੇ.ਕੇ. ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ ਨੇ 31 ਜੁਲਾਈ 2019 ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਬੈਂਚ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦਿਆਂ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ 103ਵੀਂ ਸੋਧ ਸਮਾਜ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਾਜ ਨੀਤੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਆਰਟੀਕਲ 46 ਰਾਜ ਨੂੰ ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ, "ਦੇਸ਼ ਦੀ ਉੱਚ ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਗੈਰ-ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ 1.34 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲੇ।" ਜਸਟਿਸ ਐਸ.ਏ. ਬੋਬਡੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਦਾਲਤ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖਵਾਂ ਰੱਖੇਗੀ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਬੈਂਚ ਕੋਲ ਭੇਜਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਟੇਅ ਆਰਡਰ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 103ਵੀਂ ਸੋਧ ਲਾਗੂ ਰਹੀ। ਅਗਸਤ 2020 ਵਿੱਚ, ਕੇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਵਾਈ ਲਈ ਪੰਜ ਜੱਜਾਂ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਬੈਂਚ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
7 ਨਵੰਬਰ 2022 ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਜਨਹਿਤ ਅਭਿਆਨ ਬਨਾਮ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਰਿੱਟ ਪਟੀਸ਼ਨ (ਸਿਵਲ) ਵਿੱਚ 3:2 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੁਆਰਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ 103ਵੀਂ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੋਧ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਲਈ ਗੈਰ-ਰਾਖਵੇਂ ਵਰਗਾਂ ਤੋਂ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾਂ ਲਈ 10% ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 50% ਦੀ ਕੈਪ. ਕੋਟਾ ਅਟੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਤ-ਆਧਾਰਿਤ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੋਧ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ 59.50% ਤੱਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ EWS ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕਸਾਰ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਗੁਜਰਾਤ ਇਸ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸੂਬਾ ਸੀ। ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਬਿਹਾਰ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਦਿੱਲੀ, ਗੋਆ, ਗੁਜਰਾਤ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਝਾਰਖੰਡ, ਕਰਨਾਟਕ, ਕੇਰਲ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਪੰਜਾਬ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਨੇ EWS ਕੋਟਾ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀਆਂ ਸੋਧਾਂ
ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਦਿਲਬਰ
ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਦਿਲਬਰ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੇ ਮਹਾਨ ਢਾਡੀ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮਰੀਨਾ ਗੋਲਬਹਾਰੀ
ਮਰੀਨਾ ਗੋਲਬਹਾਰੀ (ਜਨਮ 1989) ਇੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ 2003 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਓਸਾਮਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਰਾਵਾ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਗੋਲਬਾਹਾਰੀ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਿੱਦੀਕ ਬਰਮਕ ਦੁਆਰਾ ਓਸਾਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਿਖਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਇਨਾਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗੋਲਬਹਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅਰੀਜ਼ੋਨਾ ਰੀਪਬਲਿਕ ਦੇ ਰਿਚਰਡ ਨੀਲਸਨ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਮਰੀਨਾ ਗੋਲਬਹਾਰੀ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
ਗੋਲਬਹਾਰੀ 2012 ਦੀ ਕਿਤਾਬ, ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਇਨ ਕਾਬੁਲ, ਕਾਇਸ ਅਕਬਰ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਟੀਫਨ ਲੈਂਡਰੀਗਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਅੰਕਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੀ ਲਵਜ਼ ਲੇਬਰਜ਼ ਲੌਸਟ ਦੀ ਦਰੀ ਵਿੱਚ 2005 ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਾਬੁਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਗੋਲਬਹਾਰੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨੂਰਉੱਲ੍ਹਾ ਅਜ਼ੀਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਅਮੀਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਗੋਲਬਹਾਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਨਾਹਘਰ ਵਿੱਚ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਗੋਲਬਹਾਰੀ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰ ਢੱਕੇ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸੋਮਾ ਬਿਸਵਾਸ
ਸੋਮਾ ਬਿਸਵਾਸ (ਜਨਮ 16 ਮਈ 1978 ਨੂੰ ਰਾਨਾਘਾਟ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਅਥਲੀਟ ਹੈ ਜੋ ਕੋਲਕਾਤਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਹੈਪਟਾਥਲਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। 2002 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਬੁਸਾਨ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ 2006 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਹੈਪਟਾਥਲੋਨ ਦੌਰਾਨ 110 ਮੀਟਰ ਹਰਡਲਜ ਦੌੜ, 200 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 800 ਮੀਟਰ ਦੌੜ ਜਿੱਤੀ। ਬਿਸਵਾਸ ਨੇ ਕੁੰਤਲ ਰਾਏ ਅਤੇ ਕਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੋਚਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1978 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2022 ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਲੇਖ
ਚਪੜਚਿੜੀ ਕਲਾਂ
ਚਪਰਚਿੜੀ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਰੜ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਡੋਲੀ
ਡੋਲ਼ੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਸੋਈ ਵਿਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ 'ਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਵਸਤ ਹੈ। ਮਾਝੇ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿੱਲੀ ਜਾਂ ਜਾਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਆਬੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਵੀ 'ਜਾਲੀ' ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਢਾਂਚਾ ਸਭ ਥਾਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਪੱਕੇ ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਮੱਖੀ-ਮੱਛਰ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ। ਇਹ ਲੱਕੜ ਦਾ, ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸੰਦੂਕ ਵਰਗਾ, ਖੜਵੇਂ ਦਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾ ਹੁੰਦਾ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰੇ ਕੰਧਾਂ ਜਾਲੀ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਣਾ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਇਹ ਹਰ ਪਿੰਡ ਦੇ, ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦੀ।
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ-ਕਸਬਿਆਂ ਵਿਚ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਇਹ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸੀ ਫਰਿੱਜ ਕਹਿ ਕੇ ਵੀ ਵਡਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਭਾਰਤੀ 2000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੋਟ
2000-ਰੁਪਿਆ ਦਾ ਨੋਟ(2000 ਡਾਲਰ) ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਆਰਬੀਆਈ) ਨੇ 8 ਨਵੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ₹ 500 ਅਤੇ ₹ 1000 ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਨੋਟਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ 8 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 10 ਨਵੰਬਰ, 2016 ਤੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਾਲੇ ਬੈਂਕ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨਵੀਂ ਸੀਰੀਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਇਹ ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ ਦੁਆਰਾ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰੰਸੀ ਨੋਟ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਰਗਰਮ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 20-01-2016 ਵਿੱਚ 1000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੋਟ ਵਿਵੇਕਿਤ ਸੀ।  ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਮੈਸੂਰੂ ਵਿੱਚ ਕਰੰਸੀ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈਸ ਤੋਂ ₹ 2000 ਦੇ ਨੋਟ ਛਾਪੇ ਗਏ ਸਨ। ਪੋਸਟ 2016 ਇੰਡੀਅਨ ਬੈਂਕ ਨੋਟਬੰਦੀ, ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ 2,000, ₹ 500, ₹ 200, ₹ 50, ਅਤੇ ₹ 10 ਦੁਆਰਾ ਪੰਜ ਨਵੇਂ ਕਰੰਸੀ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਰਚ 2017 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੇ 3,285 ਮਿਲੀਅਨ ਟੁਕੜੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ (31 ਮਾਰਚ, 2018 ਨੂੰ), ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 3,363 ਮਿਲੀਅਨ ਟੁਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਸੀ। ਮਾਰਚ 2018 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ 18,037 ਬਿਲੀਅਨ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਕਰੰਸੀ ਵਿਚੋਂ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ 37.3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ, ਜੋ ਮਾਰਚ 2017 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ 50.2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।
ਡਿਜ਼ਾਈਨ
ਨਵਾਂ ₹ 2000 ਨੋਟ ਇੱਕ 66 ਮਿਲੀਮੀਟਰ × 166 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਮਜੇਂਟਾ ਰੰਗ ਦਾ ਨੋਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਉਲਟ ਪਾਸੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ, ਅਸ਼ੋਕਾ ਪਿੱਲਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਦਸਤਖਤ, ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਕਰੰਸੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ 'ਚ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ, ਇਸ' ਤੇ ਬ੍ਰੇਲ ਪ੍ਰਿੰਟ ਹੈ। ਉਲਟਾ ਪੱਖ ਮੰਗਲ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਤਰ-ਯੋਜਨਾਕਾਰੀ ਪੁਲਾੜ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਅਭਿਆਨ ਲਈ ਲੋਗੋ ਅਤੇ ਟੈਗ ਲਾਈਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
₹ bank 2000 ਦੇ ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਮਲਟੀਪਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹਨ:
ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ₹ 2000 ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਰਕਮ 17 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਲਟਾ, ਸੰਕੇਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਲਟਾ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਪੈਨਲ ਹੈ ਜੋ 22 ਦੇ 15 ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨੋਟ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਰਣਮਾਲਾ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ ਅਸਾਮੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਕੰਨੜ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ, ਕੋਂਕਣੀ, ਮਲਿਆਲਮ, ਮਰਾਠੀ, ਨੇਪਾਲੀ, ਓਡੀਆ, ਪੰਜਾਬੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਤਾਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਉਰਦੂ।
ਆਲੋਚਨਾ
ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੱਚਤਮ ਸੰਕੇਤਕ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੀ. ਚਿਦੰਬਰਮ ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ "ਡਰਾਉਣਾ" ਸਾਬਕਾ ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਨਵੇਂ ਨੋਟ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰੀ, ਆਨੰਦ ਸ਼ਰਮਾ ਦੁਆਰਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016
ਰਾਜਾ ਮੱਖਣ ਲਾਲ
ਰਾਜਾ ਮੱਖਣ ਲਾਲ ਨੇ ਜੋ ਦਰਬਾਰ-ਏ-ਦੱਕਨ ਨਾਲ ਵਾਬਸਤਾ ਸਨ ਅਤੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਨਸੀਰ ਉਲ ਦੋਲਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਮੱਖਣ ਲਾਲ ਇਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਨਵਾਬ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਵਾਲਾ ਜਾਹ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮੱਖਣ ਲਾਲ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਹਵਾਲਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਵਾਬ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਵਾਲਾ ਜਾਹ ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਟਰਿਪਲੀਕੇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਸਜਿਦ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੰਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਉਕਤੀਆਂ ਉਕਰਵਾਉਣ ਲੀ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਉਕਤੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲੀ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਮੁਨਸ਼ੀ ਮੱਖਣ ਲਾਲ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਉਕਤੀ ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਮਹਿਰਾਬ ਤੇ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਮੱਖਣ ਲਾਲ ਨੇ 1842 ਵਿੱਚ ਰੁਬਾਈਆਤ-ਏ-ਖ਼ਯਾਮ ਦਾ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਤਰਜਮਾ ਕੀਤਾ, ਯਾਨੀ ਐਡਵਰਡ ਫ਼ਿਟਜ਼ਜੈਰਾਲਡ ਦੇ ਕੀਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਤੋਂ 17 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ
ਥਾਮਸ ਐਡਵਰਡ ਲਾਰੰਸ
ਥਾਮਸ ਐਡਵਰਡ ਲਾਰੰਸ ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ :T. E. Lawrence (15 ਅਗਸਤ, 1888 - 19 ਮਈ, 1935) ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੇ ਸਮੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ੌਜ ਵਿਚ ਉਪ ਕਰਨਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ।ਉਹ ਲਾਰੰਸ ਆਫ਼ ਅਰਬੀਆ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਗੁਰਇਕਬਾਲ ਕੌਰ
ਗੁਰਇਕਬਾਲ ਕੌਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ: Guriqbal Kaur) ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਔਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਚੋਣ ਖੇਤਰ
ਕੌਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ
ਟੋਡਾ ਲੋਕ
ਟੋਡਾ ਲੋਕ ਇੱਕ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਹਨ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਟੋਡਾ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਟਾ, ਬਡਾਗਾ ਅਤੇ ਕੁਰੁੰਬਾ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਨਸਲੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਢਿੱਲੀ ਜਾਤੀ- ਵਰਗੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੋਡਾ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦਰਜੇ ਵਾਲੇ ਸਨ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਟੋਡਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 700 ਤੋਂ 900 ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਹਿੱਸਾ, 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਟੋਡਾ ਨੇ "ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਸਲੀ ਵਿਗਾੜਤਾ" ਅਤੇ "ਦਿੱਖ, ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਉਲਟ" ਅਤੇ ਰਿਵਾਜ" ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਟੋਡਾ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ  ਨਾਮਕ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਸੱਤ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਛੱਤ ਵਾਲੇ ਘਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਧੇ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਰਾਗਾਹ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਮੱਝਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਮੱਝਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ, ਜਿਸ ਦੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਉਹ ਨੀਲਗਿਰੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਟੋਡਾ ਧਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਮੱਝ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਡੇਅਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਡੇਅਰੀਮੈਨ-ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਲਈ ਰਸਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਦਰਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੱਝਾਂ ਦੇ ਪੰਥ ਬਾਰੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕਾਵਿਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਟੋਡਾ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਭਾਈਚਾਰਕ ਬਹੁ- ਵਿਆਹੁਤਾ ਕਾਫ਼ੀ ਆਮ ਸੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਦਾ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਹੈ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਕੁਝ ਟੋਡਾ ਚਰਾਗਾਹ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਬਾਹਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜਾਂ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜੰਗਲਾਤ ਲਈ ਵਰਤਣ ਕਾਰਨ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੱਝਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਬਹੁਤ ਘਟਣ ਨਾਲ ਟੋਡਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ, ਟੋਡਾ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਬਹਾਲੀ 'ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਟੋਡਾ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਹੁਣ ਨੀਲਗਿਰੀ ਬਾਇਓਸਫੇਅਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਇੱਕ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੁਆਰਾ ਮਨੋਨੀਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਇਓਸਫੀਅਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ
thumb| ਟੂਡੇ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਝਾੜੀ, ਹਥਿਆਰ, ਕਮਾਨ ਅਤੇ ਤੀਰ, ਮੱਝ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਦੀ ਨਕਲ। ਵਿਆਹਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ-ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। left|thumb| ਟੋਡਾ ਮੇਡਨ, ਸੀ.ਏ. 1873 ਟੋਡਾ ਨਸਲੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਟਾ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਕੱਪੜੇ
ਟੋਡਾ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਧੋਤੀ ਉੱਤੇ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਲਵਰੈਪ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਕਰਟ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕਤਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕਿੱਤਾ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਮੱਝਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਡੇਅਰੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਆਹ
ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭਰਾਤਰੀ ਬਹੁ- ਵਿਆਹ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਅਭਿਆਸ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਹੈ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਦਾ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਟੋਡਾ ਕਬੀਲੇ ਵਿੱਚ, ਪਰਿਵਾਰ ਜੋੜਿਆਂ ਲਈ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਵਾਲੇ ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭੋਜਨ
ਟੋਡਾ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਮਾਸ, ਅੰਡੇ ਜਾਂ ਮੱਛੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਪੇਂਡੂ ਮੱਛੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ)। ਮੱਝਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਡੇਅਰੀ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਜਾਰੀ/ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮੱਝ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਈ ਰੂਪਾਂ: ਮੱਖਣ, ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਪਨੀਰ ਅਤੇ  ਸਾਦਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੌਲ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਹੈ, ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕਰੀਆਂ ਨਾਲ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਲੋਕ
ਸ਼ਵੇਤਾ ਗੌਤਮ
ਸ਼ਵੇਤਾ ਗੌਤਮ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Shweta Gautam) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।
ਫੋਗਾਟ ਭੈਣਾਂ
ਫੋਗਾਟ ਭੈਣਾਂ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Phogat sisters) ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਛੇ ਭੈਣਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਪਹਿਲਵਾਨ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਗੀਤਾ, ਬਬੀਤਾ, ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ, ਰਿਤੂ, ਵਿਨੇਸ਼ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਾ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੀਤਾ, ਬਬੀਤਾ, ਰੀਤੂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਾ ਸਾਬਕਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਅਤੇ ਕੋਚ ਮਹਾਵੀਰ ਸਿੰਘ ਫੋਗਾਟ ਦੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ ਹਨ, ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਅਤੇ ਵਿਨੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਹਾਵੀਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਵੀਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਲਿਆ-ਪੋਸਿਆ ਸੀ। ਮਹਾਵੀਰ ਨੇ ਭਿਵਾਨੀ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਬਲਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਛੇ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ।