cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਦੇਵੀਵਾਲਾ
ਦੇਵੀ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰਕਬਾ 600 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਨ ਸੰਖਿਆ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ 1900 ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਡਾਕਘਰ ਔਲਖ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਪਿੰਨ ਕੋਡ 151207 ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਕੋਟ ਸੁਖੀਆ ਸੜਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ।
ਟੀਨਾ ਸਾਨੀ
ਟੀਨਾ ਸਾਨੀ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਗਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਉਰਦੂ ਗਜ਼ਲਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਟੀਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕਾਬੁਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਨਾਸਿਰ ਸਾਹਨੀ, ਕਰਾਚੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਲ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ "ਕਰਾਚੀ ਅਮਰੀਕਨ ਸਕੂਲ" ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ "ਵਪਾਰਕ ਕਲਾ" ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਉਸਤਾਦ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਖਾਨ, ਦਿੱਲੀ ਘਰਾਨਾ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਰਮਜ਼ਾਨ ਖਾਨ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਚੰਦ ਅਮਰੋਹਵੀ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਟੀਨਾ ਨੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਮਹਿਦੀ ਹਸਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਟੀਨਾ ਸਾਨੀ ਨੇ 1977 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਏਜੰਸੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨਾ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜੋ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਟੀਨਾ ਨੇ ਕਰਾਚੀ ਅਮਰੀਕਨ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਆਰਟ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਗਾਇਕੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ 1980 ਵਿੱਚ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਨਿਰਮਾਤਾ ਇਸ਼ਰਤ ਅੰਸਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਲਮਗੀਰ ਦੁਆਰਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਟੀ.ਵੀ.ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ 'ਤਰੰਗ' 'ਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮਹਿਦੀ ਹਸਨ, ਮਲਿਕਾ ਪੁਖਰਾਜ, ਬੇਗਮ ਅਖ਼ਤਰ, ਮੁਖਤਾਰ ਬੇਗਮ ਅਤੇ ਫ਼ਰੀਦਾ ਖਾਨੁਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਢੰਗ ਸਿਰਜਿਆ ਹੈ। ਅਰਸ਼ਦ ਮਹਿਮੂਦ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ "ਬਹਾਰ ਆਈ" ਅਤੇ "ਬੋਲ ਕੇ ਲੱਬ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ ਤੇਰੇ" ਵਰਗੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫੈਜ਼ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਗਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਮਕਾਲੀ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪੂਰੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੌਕ, ਗਾਲਿਬ, ਮੀਰ ਤਾਕੀ ਮੀਰ ਅਤੇ ਜਲਾਲੂਦੀਨ ਰੁਮੀ ਵਰਗੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਇਕਬਾਲ ਦੇ ਸ਼ਿਕਵਾ ਜਵਾਬ-ਏ-ਸ਼ਿਕਵਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਟੁਕੜਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਗਾਇਆ ਹੈ।
ਟੀਨਾ ਸਾਨੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਈਡਲ ਟੀ.ਵੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਗੈਸਟ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਟੀਨਾ ਸਾਨੀ, ਲਾਹੌਰ ਸੰਗੀਤ ਮਿਲਣੀ, 2016 ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ "ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤ ਯਾਤਰਾ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ। ਸਾਨੀ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਤੋਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਘਾਟ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀ.ਵੀ. ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਾਣੇ ਗਾਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ 'ਛੋਟੀ ਸੀ ਗਲਤ ਫਹਿਮੀ' ਅਤੇ ਹੋ ਮਾਨ ਜਹਾਂ ਦੇ 'ਖੁਸ਼ ਪਿਯਾ ਵਾਸੇਨ' ਵਰਗੇ ਓ.ਐਸ.ਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਪੀ.ਟੀ.ਵੀ ਦੀ ‘ਮੂਰਤ’, ਹਮ ਟੀ.ਵੀ ਦੇ "ਬਾਰੀ ਆਪਾ" ਅਤੇ ਏ.ਆਰ.ਵਾਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ‘ਬਹੁ ਬੇਗਮ’ ਲਈ ਵੀ ਓਐਸਟੀ ਗਾਇਆ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਪਸੰਦੀਦਾ ਗਾਣੇ ਹਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ
ਚੀਨੀ ਨਵਾਂ ਸਾਲ
ਚੀਨੀ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਚੀਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਤਸਵ ਹੈ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਚੀਨੀ ਚੰਦਰਮਾ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਕਾਲਦਰਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 15 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਨੂੰ ਲਾਲਟੈਣ ਤਿਉਹਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਪੂਰੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਹੀ ਜੋਰਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵਨਾ ਚਿਖਲੀਆ
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਭਾਵਨਾ ਚਿਖਲੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 1955 ਵਿੱਚ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਦੇਵਾਲਕੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਜਮਨਾਦਾਸ ਪਟੇਲ, ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਸਵਿਤਾਬੇਨ ਪਟੇਲ ਇੱਕ ਧਰਮੀ ਗ੍ਰਹਿਣੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭੈਣ-ਭਰਾ, ਇੱਕ ਭੈਣ ਅਤੇ ਦੋ ਭਰਾ ਹਨ। ਭਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਡਾ. ਵਤਸਲ ਪਟੇਲ, ਐਮ.ਡੀ., ਐਮ.ਬੀ.ਏ., ਡੀ.ਏ.ਬੀ.ਆਰ. ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਔਨਕੋਲੋਜਿਸਟ (ਕੈਂਸਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ) ਹੈ। ਚਿਖਲੀਆ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦੇਵਰਾਜ ਚਿਖਲੀਆ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਰਲ ਸਰਜਨ ਅਤੇ ਯੂਰੋਲੋਜਿਸਟ ਹਨ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
1999 ਦੀਆਂ ਉਪ-ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਿਖਲੀਆ 13ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ 1999 ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌਥੀ ਵਾਰ ਚੁਣ ਕੇ ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਵਾਰ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ 2000 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਉਹ 2000 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੋ-ਆਪਰੇਟਿਵ ਹਾਊਸਿੰਗ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਗੁਜਰਾਤ ਸਟੇਟ ਹਾਊਸਿੰਗ ਫਾਈਨਾਂਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਵਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਵੀ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਜਨਵਰੀ 2003 ਤੋਂ ਮਈ 2004 ਤੱਕ ਇਹ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਰਹੀ, ਜਦੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਅਲਾਇੰਸ ਸਰਕਾਰ ਚੋਣਾਂ ਹਾਰ ਗਈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2013 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955
ਜਖੇਪਲ
ਜਖੇਪਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸੁਨਾਮ-ਬੁਢਲਾਡਾ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ’ਤੇ ਸੁਨਾਮ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵਿੱਥ ’ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 18,000 ਦੇ ਲਗਪਗ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ 3698 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਹੀਯੋਗ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਦੋ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਸੁਨਾਮ ਤੇ ਦਿੜ੍ਹਬਾ ਅਤੇ ਦੋ ਥਾਣੇ ਚੀਮਾ ਤੇ ਧਰਮਗੜ੍ਹ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਚਾਉਵਾਸ ਹਲਕਾ ਸੁਨਾਮ ਤੇ ਚੀਮਾ ਥਾਣੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਤਿੰਨੇ ਵਾਸ ਦਿੜ੍ਹਬਾ ਤੇ ਧਰਮਗੜ੍ਹ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਸ਼ੂ ਹਸਪਤਾਲ, ਮਿੰਨੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ, ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਬੈਂਕ ਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਡਾਕਘਰ, ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ, ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ, ਬਿਜਲੀ ਗਰਿੱਡ, ਟੈਲੀਫੋਨ ਐਕਸਚੇਂਜ, ਪਟਿਆਲਾ ਬੈਂਕ, ਚੰਗੀ ਬੱਸ ਸਰਵਿਸ ਤੇ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਚਾਰ ਵਾਸਾ ਚਾਉਵਾਸ-ਪੱਤੀਆਂ ਕਰਮਾ, ਧਰਮਾ, ਦਤਾਰੀਆਂ, ਹੰਬਲਵਾਸ-ਹੰਬਲਪੱਤੀ, ਬਰਸਾਲ ਪੱਤੀ, ਧਾਲੀਵਾਲ ਵਾਸ-ਮਿਲਖੀ ਪੱਤੀ, ਧਰਮੂ ਪੱਤੀ, ਜਖੇਪਲਵਾਸ-ਚਾਂਦ ਪੱਤੀ, ਭਾਨੂੰ ਪੱਤੀ, ਮੋਟਾ ਪੱਤੀ, ਆਸਾ ਪੱਤੀ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ 'ਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ, ਤਿੰਨ ਮੰਦਰ, ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਤੇ ਸੱਤ ਡੇਰੇ ਹਨ। ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਚਾਰ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ, ਬਾਬਾ ਪਰਮਾਨੰਦ ਕਾਲਜ, ਚਾਰ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੁਮੇਧਾ ਜੈਸੇਨਾ
ਸੁਮੇਧਾ ਗੁਨਾਵਾਥੀ ਜੈਸੇਨਾ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਰਾਜਨੇਤਾ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਹੈ। ਡਾ ਸੁਮੇਧਾ ਜੀ. ਜੈਸੇਨਾ 62 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਹਨ। ਸੁਮੇਧਾ ਜੀ. ਜੈਸੈਨਾ, ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ 25 ਨਿਰੰਤਰ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਚੋਣ ਹਲਕੇ ‘ਮੋਨਾਰਗਲਾ’ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ 2004 ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੁਨਾਮੀ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ / ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਨਾਰੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਚੈਟਬੋਟ
thumb|ਇੱਕ [[ਵਰਚੁਅਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟ|ਵਰਚੁਅਲ ਸਹਾਇਕ ਚੈਟਬੋਟ]] thumb|1966 ਏਲੀਜ਼ਾ ਚੈਟਬੋਟ ਇੱਕ ਚੈਟਬੋਟ ਜਾਂ ਚੈਟਰਬੋਟ ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਲਾਈਵ ਮਨੁੱਖੀ ਏਜੰਟ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਦਲੇ, ਟੈਕਸਟ ਜਾਂ ਟੈਕਸਟ-ਟੂ-ਸਪੀਚ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਚੈਟ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੈਟਬੋਟਸ ਉਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੀ-ਸੈੱਟ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਵਾਦ ਸਹਿਭਾਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਨਕਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਚੈਟਬੋਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਟਿਊਨਿੰਗ ਅਤੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਢੁਕਵੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; 2012 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਮਿਆਰੀ ਟਿਊਰਿੰਗ ਟੈਸਟ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। "ਚੈਟਰਬੋਟ" ਸ਼ਬਦ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕਲ ਮੌਲਡਿਨ (ਪਹਿਲੇ ਵਰਬੋਟ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ) ਦੁਆਰਾ 1994 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚੈਟਬੋਟਸ ਨੂੰ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਪੌਪਅੱਪ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਵਰਚੁਅਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਰਾਹੀਂ ਔਨਲਾਈਨ ਐਕਸੈਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਕਾਮਰਸ (ਚੈਟ ਰਾਹੀਂ ਈ-ਕਾਮਰਸ), ਸਿੱਖਿਆ, ਮਨੋਰੰਜਨ, ਵਿੱਤ, ਸਿਹਤ, ਖ਼ਬਰਾਂ, ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ।
ਨੰਗਲ (ਫਰੀਦਕੋਟ)
ਪਿੰਡ ਨੰਗਲ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰਕਬਾ 400 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਨ ਸੰਖਿਆ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ 1000 ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਡਾਕਘਰ ਢੁਡੀ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਪਿੰਨ ਕੋਡ 151203 ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਫਰੀਦਕੋਟ ਬੀੜ ਸਿਖ੍ਹਾ ਵਾਲਾ ਸੜਕ ਤੋਂ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਫਰੀਦਕੋਟ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
1832
18323 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1820 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਫਲੈਗ ਕੈਰੀਅਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਚੈਂਗੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੈ I ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੋਰਪੋਰੇਟ ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਸੈਂਟਰਲ ਫ਼ਿਗਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕੂੜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਲਈ ਏਅਰਬੱਸ ਏ380 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯਾਤਰੀ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਹੈ I ਮਾਲੀਅ ਯਾਤਰੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 15 ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਪ੍ਦਾਨ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਦਸਵਾਂ ਥਾਂ ਹੈ I 15 ਦਸੰਬਰ 2010 ਨੂੰ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਬਜ਼ਾਰੂ ਪੁੰਜੀਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ 14 ਅਰਬ ਯੂਐਸ ਡਾਲਰ ਹੈ I
ਕੋਰਪੋਰੇਟ ਮਾਮਲੇ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਮੁੱਖ ਹਿਸੇਦਾਰੀ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਸਰਕਾਰ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਟੈਮਾਸੈਕ ਰੱਖਰਖਾਵ ਕੋਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਕੋਲ 56% ਵੋਟਿੰਗ ਸਟਾਕ ਹਨ I
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਸਰਕਾਰ, ਜੋਕਿ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹਿੱਸਾ ਰੱਖਦੀ਼ ਸੀ, ਮਿਨੀਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਫ਼ਾਇਨੈਂਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪ੍ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਗੈਰ-ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਮੰਤਰੀ ਮੈਂਟਰ ਲੀ ਕੁਆਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਚੈਂਗੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਐਵਿਏਸ਼ਨ ਹੱਬ ਸਟੇਟਸ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਚਾਹੇ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਐਸਆਈਏ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ I ਜਦਕਿ ਉਹ ਨੀਜੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਰਹੇ ਤਨਾਵ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਕੀਮਤ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਲੈਣ ਦੀ ਹਿਦਾਇਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ I
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਚੈਂਗੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੈਂਗੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੁਆਰਾ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਹਾਉਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਈ
ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਕਿ੍ਸ ਤੋਂ ਲਿਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋਕਿ ਕੇਰਿਸ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਦਖਣ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਖੰਜ਼ਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਖੇਤਰੀ ਮਿੱਥ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਹੈ I
ਹਵਾਲੇ:
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ
ਉੱਤਮ ਖੋਬਰਾਗੜੇ
ਉੱਤਮ ਖੋਬਰਾਗੜੇ, ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਹੁਜਨ ਕਰਮਾਚਾਰੀ ਮਹਾਂਸੰਘ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਤਰਫ਼ੋਂ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।  ਉਹ ਨਾਸ਼ਿਕ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ, ਸਮਤਾ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਮਈ 1951 ਨੂੰ  ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਗੜ੍ਹਚਿਰੌਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਉਸ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ,ਫਿਰ ਗੌਰਮਿੰਟ ਲਾਅ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
1984 ਬੈਚ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਨ ਲਈ ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਯੋਗਤਾ ਪਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
1 ਅਗਸਤ 1986 ਤੋਂ 1 ਦਸੰਬਰ 1993 ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਲੈਂਡ ਰੈਵੇਨਿਊ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 1 ਜੁਲਾਈ 1996 ਤਕ ਮੁੰਬਈ ਉਪਨਗਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਅਤੇ ਕੁਲੈਕਟਰ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਰਹੇ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇੰਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ, ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ, ਸਮਾਜਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।   1 ਅਕਤੂਬਰ 1998 ਤੋਂ 18 ਅਕਤੂਬਰ 2000 ਤੱਕ ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਐਮਐਫਕੋ) ਦਾ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ।
ਖੋਬਰਾਗੜੇ 18 ਅਕਤੂਬਰ 2000 ਤੋਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਹਾਊਸਿੰਗ ਐਂਡ ਏਰੀਆ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਅਥਾਰਟੀ ਦਾ 1 ਅਗਸਤ 2002 ਤਕ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਪਦ ਤੋਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
1 ਅਗਸਤ 2002 ਤੋਂ 16 ਜੁਲਾਈ 2004 ਤੱਕ ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਫੂਡ ਐਂਡ ਡਰੱਗ ਐਡਮਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਰਿਹਾ।
16 ਜੁਲਾਈ 2004 ਨੂੰ ਉਹ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਹਾਊਸਿੰਗ ਐਂਡ ਏਰੀਆ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਅਥਾਰਟੀ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਇਆ।
25 ਮਈ 2005 ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਟੇਟ ਰੋਡ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਉਪ-ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
2006 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
2 ਜੂਨ 2010 ਤੋਂ 31 ਮਈ 2011 ਤੱਕ ਉਹ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਕੱਤਰ, ਕਬਾਇਲੀ ਕਲਿਆਣ ਵਿਭਾਗ ਰਿਹਾ।
ਖੋਬਰਾਗੜੇ ਫਿਲਹਾਲ ਯੂ ਐੱਮ ਟਰੇਡ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ, ਨਾਗਪੁਰ   ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਵੈਕਸੀਨ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ, ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ
ਸਿਰਲੇਖ
ਇਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਬੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਨਹੀਂ। ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੰਦੇ ਠੀਕ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਗੀਤ ਮੂਲਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੰਗਾਲੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਵ ਅੱਖਰ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੋ ਬੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਹੀ ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸਿਰਲੇਖ ਬੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਪਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਬੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦੇ ਪਾਠ ਤੋਂ ਮਾਤਾ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਜਿਹਾ ਮਤਲਬ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਹੀ ਲਿਖਣਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਜਨਮ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਆਯੋਜਨ, ਇਹ ਨਾਵਲ ਆਨੰਦਮਥ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 'ਬੰਦੇ ਮਾਤਰਮ' ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਮਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ" ਜਾਂ "ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਮਾਂ" ਗਾਣੇ ਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਆਇਤਾਂ ਵਿੱਚ “ਮਾਂ ਦੇਵੀ” ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ - ਬੰਗਾ ਮਾਤਾ (ਮਾਂ ਬੰਗਾਲ) ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ (ਭਾਰਤ ਭਾਰਤ) ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, 1896 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਇਜਲਾਸ ਵਿਚ। ਇਹ 1905 ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਰਗਰਮੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਾਰਚ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗਾਣਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਅਧਿਆਤਮਵਾਦੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸ੍ਰੀ ਅਰੌਬਿੰਦੋ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ "ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦੇ ਗਾਣੇ ਅਤੇ ਨਾਵਲ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸ ਪਰ ਕਾਮਿਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਲਈ ਵਾਰ ਵਾਰ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਪਲਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਕੋਈ "ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ" ਨਹੀਂ ਹੈ।1950 ਵਿੱਚ (ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ), ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਬਾਬੂ ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ, ਗਾਣਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਾਨ. ਗਾਣੇ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਤੁਕਾਂ ਮਾਂ ਅਤੇ ਮਾਤ ਭੂਮੀ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਹਵਾਲਾ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਆਇਤਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਜੋ ਦੁਰਗਾ ਵਰਗੀਆਂ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਗਾਣੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲਈ ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਜਾਂ ਹਾਲਾਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਜਨ ਗਣ ਮਨ ਦੇ ਉਲਟ ਜੋ 52 ਸਕਿੰਟ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗੀਤ
<BLOCKQUOTE> </BLOCKQUOTE>
ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ
ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਕਵੀ ਲਾਲਾ ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਨੇ ਸਨ 1940 ਈਸਵੀ ਵਿਚ ਛਪੀ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਕੇਸਰ ਕਿਆਰੀ' ਵਿਚ 'ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ' ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦਾ ਸੁਤੰਤਰ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ :
ਜਲਾਂ ਵਾਲੀ ! ਫਲਾਂ ਵਾਲੀ ! ਪਰਬਤਾਂ ਤੇ ਥਲਾਂ ਵਾਲੀ ! ਚੰਦਨਾਂ ਥੀਂ ਠਾਰੀ ! ਹਰਿਔਲ ਥੀਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ, ਮਾਤਾ !
ਫੁੱਲਾਂ ਮਹਿਕਾਈ, ਸਰਦ ਚਾਨਣੀ ਖਿੜਾਈ, ਰੁੱਖਾਂ ਬੂਟਿਆਂ ਸਜਾਈ, ਅੰਨਾਂ ਧਨਾਂ ਦੀ ਪਟਾਰੀ, ਮਾਤਾ !
ਹਾਸ ਤੇ ਮਿਠਾਸ ਭਰੀ, ਸੁਖ ਦਾਤੀ, ਵਰ ਦਾਤੀ, ਮਾਣ ਦਾਤੀ, ਤ੍ਰਾਣ ਦਾਤੀ, ਸ਼ੋਭਾ ਦੀ ਅਟਾਰੀ, ਮਾਤਾ !
ਪੈਂਤੀ ਕ੍ਰੋੜ ਕੰਠੋਂ ਕਿਲਕਾਰਨੀ, ਸੱਤਰ ਕ੍ਰੋੜ ਬਾਹੂ ਬਲ ਧਾਰਨੀ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਪਿਆਰੀ, ਮਾਤਾ !
ਸਟਾਰ ਨਿਊਜ ਐਜੰਸੀ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਏਵੰ ਯੁਵਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਫਿਰਦੌਸ ਖਾਨ ਨੇ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫਿਰਦੌਸ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:
ਤੂੰ ਭਰੀ ਹੈ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ਼
ਫਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਸੁਹਾਣੀ ਨਾਲ਼
ਦੱਖਣ ਦੀਆਂ ਸਰਦ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ਼
ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਫ਼ਿਜ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ਼
ਮਾਂ ਤੈਨੂੰ ਸਲਾਮ…
ਤੇਰੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਚਾਨਣ ਭਰੀਆਂ ਨੇ
ਤੇਰੀ ਰੌਣਕ ਪੈਲ਼ੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਨੇ
ਤੇਰਾ ਪਿਆਰ ਭਿੱਜਿਆ ਹਾਸਾ ਹੈ
ਤੇਰੀ ਬੋਲੀ ਜਿਵੇਂ ਪਤਾਸ਼ਾ ਹੈ
ਤੇਰੀ ਗੋਦ 'ਚ ਮੇਰਾ ਦਿਲਾਸਾ ਹੈ
ਤੇਰੇ ਪੈਰੀਂ ਸੁਰਗ ਦਾ ਵਾਸਾ ਹੈ
-ਫ਼ਿਰਦੌਸ ਖ਼ਾਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਨ
ਪਾਇਲ ਸਰਕਾਰ
ਪਾਇਲ ਸਰਕਾਰ (পায়েল সরকার, ਜਨਮ ਕੋਲਕਾਤਾ, ਭਾਰਤ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਬੰਗਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਾਲਾ ਬਾਹੀਆਂ
ਕਾਲਾ ਬਾਹੀਆ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੋਸ਼ਟਿ ਪੰਜਾਬ
ਸਿਰਨਾਵੇਂ ਦੀ ਲਿਖਤ
ਗੋਸ਼ਟਿ ਪੰਜਾਬ ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੇ ਭਖ਼ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾਉਂਦੀ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਲੇਖਕ ਹਨ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਵਿਧਾ ਇੰਟਰਵਿਊ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਟਾਲਿਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਕੈਂਸਰ
ਕਰਕਟਰੋਗ ਜਾਂ ਕੈਨਸਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਿਕਿਤਸਕੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੈਲਿਗਨੈਂਟ ਨਿਓਪਲਾਜ਼ਮ (malignant neoplasm ਭਾਵ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਜਾਂ ਘਾਤਕ ਰਸੌਲੀ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮੋਕਲਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਸ਼ਾਣੂਆਂ ਦਾ ਗੈਰ-ਨਿਯਮਤ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਰਕਟਰੋਗ ਵਿੱਚ ਕੋਸ਼ਾਣੂਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਾਤਕ ਰਸੌਲੀਆਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਦਖਲ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੇਰ ਇਹ ਕੈਨਸਰ ਲਹੂ-ਧਾਰਾ ਜਾਂ ਲਿੰਫ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰ ਦੁਰੇਡੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਰਸੌਲੀਆਂ ਰਾਜਫੋੜੇ ਦਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਇਖਤਿਆਰਦੀਆਂ। ਘੱਟ ਹਾਨੀਕਾਰਕ (benign ਬਿਨਾਈਨ) ਰਸੌਲੀਆਂ ਬੇਕਾਬੂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵਧਦੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਨੇੜਲੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪੁਚਾਉਂਦੀਆ ਹਨ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 200 ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕਰਕਟਰੋਗ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਂਸਰ
ਜ਼ੈਨਬ ਬਿੰਤ ਅਲੀ
ਜ਼ੈਨਬ ਬਿੰਤ ਅਲੀ (زينب بنت علي A ਹਜ਼ਰਤ ਜ਼ੈਨਬ ਸਲਾਮ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਲੀਹਾ ਇਮਾਮ ਅਲੀ ਅਲੀਆ ਅੱਸਲਾਮ ਅਤੇ ਹਜ਼ਰਤ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਸਲਾਮ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਲੀਹਾ ਦੀ ਬੇਟੀ ਯਾਨੀ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਸੱਲੀ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਲੀਆ ਵ ਆਲਾਹ ਵ ਸਲਿਮ ਦੀ ਦੋਹਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਰਬਲਾ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨੁਮਾਇਆਂ ਔਰਤ ਸੀ।
ਮੁਖ਼ਤਸਰ ਹਾਲਾਤ
ਹਜ਼ਰਤ ਜ਼ੈਨਬ ਸਲਾਮ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਲੀਹਾ ਨੂੰ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਸੱਲੀ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਲੀਆ ਵ ਆਲਾਹ ਵ ਸਲਿਮ ਦੀ ਜ਼ਿਆਰਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਸਾਤ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਨਾਨਾ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ਇੰਤਕਾਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਹਜ਼ਰਤ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਸਲਾਮ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਲੀਹਾ ਦਾ ਵੀ ਇੰਤਕਾਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਜ਼ਰਤ ਜ਼ੈਨਬ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਹਜ਼ਰਤ ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਜਾਫ਼ਰ ਤਿਆਰ ਅਲੀਆ ਅੱਸਲਾਮ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚੇ ਹੋਏ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਜ਼ਰਤ ਔਨ ਅਤੇ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਕਰਬਲਾ ਵਿੱਚ ਇਮਾਮ ਹੁਸੈਨ ਅਲੀਆ ਅੱਸਲਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ।
ਖ਼ੁਦ ਜ਼ੈਨਬ ਕਰਬਲਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਕਰਬਲਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਮਿਸ਼ਕ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਯਜ਼ੀਦ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਉਸ ਦਾ ਖ਼ੁਤਬਾ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਖ਼ੁਤਬੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਫ਼ਰਮਾਇਆ:-
"ਯਜ਼ੀਦ ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਮੋੜ ਉੱਤੇ ਲਿਆ ਖੜਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਜਾਣ ਲੈ ਮੇਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਖ਼ੁਦਾ ਦੀ ਕਸਮ, ਮੈਂ ਖ਼ੁਦਾ ਦੇ ਸਿਵਾ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦੀ। ਉਸਦੇ ਸਿਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੋਲ ਗਿਲਾ ਸ਼ਿਕਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ। ਯਜ਼ੀਦ ਮਕਰ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜਿੰਨੀ ਦੁਸ਼ਮਨੀ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈਂ ਲੈ। ਹਮ ਅਹਲੇ ਬੈਤ ਪਿਆਮਬਰ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਨੀ ਲਈ ਤੂੰ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਸਾਜਿਸ਼ਾਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਰ ਲੈ। ਲੇਕਿਨ ਖੁਦਾ ਦੀ ਕਸਮ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲੋ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਇਤਹਾਸ ਤੋਂ ਮਿਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਚਿਰਾਗ਼ ਵਹੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬੁਝਾ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਅਣਖ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਦਾਮਨ ਉੱਤੇ ਲੱਗੇ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਜੁਰਮ ਦੇ ਬਦਨੁਮਾ ਦਾਗ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਧੋ ਸਕਦਾ, ਖ਼ੁਦਾ ਦੀ ਨਫ਼ਰੀਨ ਤੇ ਲਾਹਨਤ ਹੋਵੇ ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਔਰ ਸਿਤਮਗਰਾਂ ਤੇ।"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਹੰਮਦ ਪਰਿਵਾਰ
ਪੁਲਿਤਜ਼ਰ ਇਨਾਮ
ਪੁਲਿਤਜ਼ਰ ਇਨਾਮ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਇਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਸਾਹਿਤ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਖਬਰਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤਕ ਇਨਾਮ
ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 22 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤੀ।
ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ
ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।
ਤਕਸੀਮਾਂ
ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਕਸੀਮ 3 ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ: ਪਟਿਆਲਾ, ਰਾਜਪੁਰਾ ਤੇ ਨਾਭਾ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਤਕਸੀਮ ਵੀ ਅੱਗੋਂ 5 ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ- ਪਟਿਆਲਾ, ਨਾਭਾ, ਰਾਜਪੁਰਾ, ਸਮਾਣਾ, ਪਾਤੜਾਂ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗੋਂ 8 ਬਲਾਕ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਲੱਖਣ ਕੇ ਪੱਡੇ
ਲੱਖਣ ਕੇ ਪੱਡੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਾਣੀ ਸਦਾ ਕੌਰ
ਰਾਣੀ ਸਦਾ ਕੌਰ ਕਨ੍ਹੱਈਆ ਮਿਸਲ ਦੀ ਮੁਖੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1793 ਵਿੱਚ,  ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂਅ ਭਾਈ ਦਸੌਂਧਾ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਸੀ ਅਤੇ ਕਨ੍ਹੱਈਆ ਮਿਸਲ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਪੁੱਤਰ ਸ. ਜੈ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ 1785 ਵਿਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ 1793 ਵਿੱਚ ਕਨ੍ਹੱਈਆ ਮਿਸਲ ਦੇ ਇਲਾਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਬਟਾਲਾ, ਕਲਾਨੌਰ, ਕਾਦੀਆਂ, ਦੀਨਾਨਗਰ, ਮੁਕੇਰੀਆਂ ਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ ਤੇ ਰਾਣੀ ਸਦਾ ਕੌਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਸੰਘਰਸ਼ ਜੀਵਨ
ਰਾਣੀ ਸਦਾ ਕੌਰ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਮਿਸਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਚੱਕੀਆ ਮਿਸਲ ਨਾਲ ਹੋਈ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਅਪਣੀ ਧੀ ਮਹਿਤਾਬ ਕੌਰ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਣਿਆ। ਰਾਣੀ ਸਦਾ ਕੌਰ ਨੇ ਅਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਕਈ ਲੜਾਈਆਂ ਲੜੀਆਂ ਸਨ। 1799 ਵਿਚ ਇਸ ਨੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਉਤੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਵਾਇਆ। ਲਾਹੌਰ ਉਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਮਗਰੋਂ ਜਦ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਇਲਾਕੇ ਜਿੱਤ ਲਏ ਅਤੇ 1802 ਵਿਚ ਮੋਰਾਂ ਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਾਚੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਤਾਬ ਕੌਰ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ-ਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਖ਼ਫ਼ਾ ਹੋ ਕੇ ਮਹਿਤਾਬ ਕੌਰ, 1807 ਵਿਚ ਅਪਣੀ ਮਾਂ ਕੋਲ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁਤਰ ਅਪਣੀ ਨਾਨੀ ਦੇ ਘਰ ਬਟਾਲਾ ਵਿਚ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ ਤੇ ਕੰਵਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਾਂ ਮਹਿਤਾਬ ਕੌਰ ਬਹੁਤਾ ਚਿਰ ਜੀਅ ਨਾ ਸਕੀ ਤੇ 1813 'ਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਣੀ ਸਦਾ ਕੌਰ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ ਨੂੰ ਸੂਬਾ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਉੱਠ ਰਹੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੰਵਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਇਆ। ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਅਪਣੀ ਸੱਸ ਸਦਾ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ, ਮੈਂ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਏਨੀ ਵੱਡੇ ਰਾਜ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਬਣਾ ਦੇਵਾਂਗਾ ਜਿੰਨੀ ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਹੈ, ਤੂੰ ਅਪਣੀ ਹਕੂਮਤ ਇਸ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦੇ ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਸਦਾ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰਾ ਰਾਜ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਹੀ ਆਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਜਵਾਬ ਤੋਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁੱਝ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਨੇ ਰਾਣੀ ਸਦਾ ਕੌਰ ਨੂੰ ਬਹਾਨੇ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੇ ਰਾਜ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਸਦਮੇ ਨੂੰ ਸਦਾ ਕੌਰ ਸਹਿਣ ਨਾ ਕਰ ਸਕੀ ਤੇ ਕੈਦ ਵਿਚ ਹੀ 26 ਦਸੰਬਰ, 1832 ਦੇ ਦਿਨ ਮਰ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸਲਤਨਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ
ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ (18 ਜੁਲਾਈ 1848 - 23 ਸਤੰਬਰ 1925) ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ
ਖ਼ੂਨ ਦਾਨ
ਖੂਨ ਦਾਨ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਖੂਨ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਸੋਮਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ
ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸ਼ਾਇਦ ਨਾ ਹੁੰਦੀ ਜੇ ਖੂਨ ਦਾ ਕੋਈ ਗੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਸੋਮਾ ਹੁੰਦਾ। ਖੂਨ ਦਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਸੋਮਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਦਿਲ ਬਦਲਣ ਦੇ ਕਾਮਯਾਬ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਹੋਵੇ, ਦੁਰਘਟਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਖੂਨ ਸੰਬੰਧੀ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਖੂਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 29 ਹਜ਼ਾਰ ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਾਇਲਾਜ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਦੂਜੇ ਜਾਂ ਤੀਜੇ ਹਫਤੇ ਖੂਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। thumb|ਖੂਨ ਦਾਨ ਖੂਨ ਦਾਨ ਉਸ ਪਰਿਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਖੂਨ ਦਾਨੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਖੂਨ ਕਢਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖੂਨ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਆ ਸਕੇ। ਖੂਨ ਦਾਨੀ ਦੀ ਕੂਹਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਸੇ ਵਾਲੀ ਨਾੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੂਈ ਰਾਹੀਂ ਖੂਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸੂਈ ਨੂੰ ‘ਕੈਨੂਲਾ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵਿੱਚ 250 ਮਿਲੀ-ਲਿਟਰ ਖੂਨ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
== ਖੂਨਦਾਨ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? == 18 ਤੋਂ 60 ਸਾਲ ਦਾ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਦਾ
ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ
ਬਲੱਡ ਬੈਂਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਪੀ ਜੀ ਆਈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ 5-6 ਲਿਟਰ ਖੂਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖੂਨਦਾਨ ਸਮੇਂ ਕੇਵਲ 300 ਤੋਂ 350 ਮਿਲੀਲਿਟਰ ਤਕ ਖੂਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਦਾ 7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। thumb|500px| ਖੂਨ ਦਾਨ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨਾ, ਸੂਈ ਦਾਖਲ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੱਟੀ ਕਰਨੀ
ਖੂਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ
ਖੂਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੂਈ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪੱਟੀ ਨਾਲ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਹੋਰ ਖੂਨ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਦਾਨੀ ਕੁਛ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਘਰ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖੂਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਛ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨੂੰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਖੂਨ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ ਬਿਮਾਰੀ
ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਦੂਜੇ ਜਾਂ ਤੀਜੇ ਹਫਤੇ ਖੂਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ, ਗੁਰਦੇ ਜਾਂ ਜਿਗਰ ਦੇ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਆਇਰਨ ਦੇ ਕਣ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੈਲੇਸਨ ਥੈਰੇਪੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਸਾਂ ਦੇ ਵਧਣ ਦੇ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇ (ਜੈਨੇਟਿਕ ਡਿਜ਼ੀਜ਼) ਮਾਂ-ਬਾਪ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਸਿਵਾਏ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿ ਕੇ ਲੜਕਾ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਜੇਕਰ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਜੀਨ ਹੋਣ ਤਾਂ ਸ਼ਾਦੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੋਕ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਬੀਰ ਸਿੰਘ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਬੀਰ ਸਿੰਘ (ਅਗਸਤ 1830 - 12 ਸਤੰਬਰ 1885) ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਤੇ ਜਮਵਾਲ ਰਾਜਪੂਤ ਮਿਸਲ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1830 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1885
ਰੀਨਾ ਚੌਧਰੀ
ਰੀਨਾ ਚੌਧਰੀ (ਜਨਮ 2 ਜੂਨ 1968) ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮੋਹਨਲਾਲਗੰਜ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੰਸਦ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਰੀਨਾ ਨੇ ਬਨਾਸਥਲੀ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ( ਰਾਜਸਥਾਨ ) ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਰੀਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਐਲ.ਐਲ. ਬੀ.
ਕੈਰੀਅਰ
ਰੀਨਾ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਰੀਨਾ 1998 ਵਿੱਚ 12ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। 1998-99 ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ
1999 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੂਜੀ ਵਾਰ 13ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ। 1999-2000 ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ
2004 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਟਿਕਟ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਚੰਦੌਲੀ ਤੋਂ ਜਵਾਹਰ ਜੈਸਵਾਲ ਅਤੇ ਫੂਲਪੁਰ ਤੋਂ ਧਰਮ ਰਾਜ ਪਟੇਲ - ਦੋਵੇਂ ਭੰਗ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਟਿਕਟਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਾਖੁਸ਼ ਸਨ।
2002 ਵਿੱਚ, ਰੀਨਾ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹਾਦਸੇ ਕਾਰਨ 15% ਸੜ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਗ ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ ਅਤੇ ਕੁਕਿੰਗ ਰੇਂਜ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਪਾਈਪ ਵਿੱਚ ਲੀਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਲੱਗੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968
ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2015
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ 29 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਤੂਬਰ-ਨਵੰਬਰ 2015 ਦੌਰਾਨ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ-ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਪਰੈਲ 2015 ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਪਰਿਵਾਰ ਗਰੁੱਪ (ਛੇ ਪਾਰਟੀਆਂ - ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ, ਜਨਤਾ ਦਲ (ਯੁਨਾਈਟਡ), ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਾ ਦਲ, (ਸੈਕੂਲਰ) ਜਨਤਾ ਦਲ, ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੋਕ ਦਲ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਰਾਸ਼ਟਰੀ) --   ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਨੀਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇਰਾਦੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।  ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਲਿਸਟ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈਆਂ।  ਜਦੋਂ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ, (ਸੈਕੂਲਰ) ਜਨਤਾ ਦਲ, ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੋਕ ਦਲ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਰਾਸ਼ਟਰੀ) ਜਨਤਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਇਸ  ਗੱਠਜੋੜ ਦਾ ਮਹਾਗਠਬੰਧਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਕੌਮੀ ਜਮਹੂਰੀ ਗਠਜੋੜ ਫ੍ਰੰਟ ਨੇ ਲੋਕ ਜਨਸ਼ਕਤੀ ਪਾਰਟੀ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ ਸਮਤਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਆਵਾਮ ਮੋਰਚਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ  ਚੋਣ ਲੜੀ।  ਛੇ ਖੱਬੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਲੜੀਆਂ   ਇਸ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 56.8% ਵੋਟਰ ਮਤਦਾਨ ਨਾਲ, 2000 ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਮਤਦਾਨ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।  ਵੋਟ ਪ੍ਰਤੀਸਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੋਹਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਜਪਾ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਛੜ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
<div class="reflist columns references-column-width" style="-moz-column-width: 30em; -webkit-column-width: 30em; column-width: 30em; list-style-type: decimal;" data-template-mapping="{"targetname":"Reflist"}">
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ
ਜੱਲਾ ਸਿੰਘ
ਜੱਲਾ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ
ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇੱਕ ਉਭਰ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਭਾਰਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਹੋਰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ 'ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ' ਦਾ ਅਰਥ 'ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ', ਜਾਂ 'ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ' ਦਾ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਨ ਸਾਈਕੋਲੋਜੀ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਪਰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖੋਜ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ 1930 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਆਈ ਹੈ, ਸਰਗਰਮੀ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ 'ਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਵੱਧ 150 ਮਨੋ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਾਨਡਿਚਰ੍ਰੀ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ, ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੇ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਓ, ਗਿਰੀਸ਼ਵਰ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਅਤੇ ਹੋਰ। ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਦੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਨੇ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਣ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ, ਇੱਕ ਕਿਤਾਬਚਾ, ਕਈ ਹੋਰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਖੰਡਾਂ, ਇੱਕ ਜਰਨਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੁੱਦਾ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਜਰਨਲ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਕਈਂ ਵੱਖਰੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੁਆਰਾ ਸੰਬੋਧਿਤ ਵਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਧਾਰਨਾ, ਅਨੁਭਵ, ਭਾਵਨਾ, ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਪਯੋਗ ਜਿਵੇਂ ਅਭਿਆਸ, ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਧਿਆਤਮਕ ਦੇ ਕੇਸ ਅਧਿਐਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਰਾਸਤ। ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿਧੀਵਾਦੀ ਬਹੁਵਚਨਤਾ ਦੀ ਗਾਹਕੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ' ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਵਸਥਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ, ਧਾਰਮਿਕ, ਜਾਂ ਮਤਭੇਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਪਯੋਗਾਂ' ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪੂਰਕ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਹੋਰ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਣ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੇਤਰ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਅਧੂਰਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਨਿਯੂਰੋਫਿਜ਼ਿਓਲੋਜੀ, ਚੇਤਨਾ ਅਧਿਐਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਨਾਮਕਰਨ
ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਿਤਾਬਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ. ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਕੁਰਨੇਲਿਸਨ, ਮਿਸ਼ਰਾ, ਅਤੇ ਵਰਮਾ (2014) ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ "ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਸਾਡਾ ਭਾਵ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੈ ਜੋ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਕਸਤ ਹੋਏ .... ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਭਾਵ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, 'ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ', ਜਾਂ 'ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ' ਚ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।' ਰਾਓ (2014) ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ 'ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ / ਸਕੂਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਵਿਚਾਰ ਤੱਕ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਤੌਰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਬੰਧਤ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਪੁਟਿਆ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਯੋਗ ਸਦੀ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦਵੀਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ।"  ਰਾਓ (2008) ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ “ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ” ਸ਼ਬਦ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਲਿਖ ਕੇ
ਕੋਰਨੇਲਸਨ (2014) ਨੇ ਸੰਭਾਵਤ ਉਲਝਣਾਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਕਿ "ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ .... ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਰ ਵਾਰ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ... ਅਤੇ ਇਹ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਦਾਲਤੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਰਬ ਵਿਆਪਕਤਾ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਲਈ, ਇਹ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।"
"ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਲਹਿਰ"   ਅਤੇ "ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅੰਦੋਲਨ"  ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਰੁਚੀ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ (2002) ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਭਾਵਾਕ (2011) ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ "ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅੰਦੋਲਨ ਕਿਹਾ ਹੈ।"
ਇਤਿਹਾਸ
ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਸਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ "ਦੇਸੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਦਰਦਨਾਕ ਅਣਗਹਿਲੀ" ਆਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, "ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੱਛਮੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਨਸਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਕਮਿਯੂਨਿਟੀ ਸਥਿਤੀਆਂ .... ਪੱਛਮੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਕਲਵਾਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਤੀਆ।"
ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ
29 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 1 ਅਕਤੂਬਰ, 2002 ਤੱਕ, 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਨੇ ਪਾਂਡਚੇਰੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤੀ ਪਹੁੰਚ ਬਾਰੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਨੇ ਇੱਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਇੰਡੀਅਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਰਸਾਲਾ। ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ “ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਤੋਂ ਅਮੀਰ, ਇਸ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲਾਗੂ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਨਾ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਬਲਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਵੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਹੋਵੇਗੀ.... ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਸਾਡਾ ਮਤਲਬ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।" ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਵਿਚ ਅੱਠ "ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ" ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ  ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰੋਤ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ, ਸੈਮੀਨਾਰ ਕਰਵਾਉਣ, ਕੋਰਸਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ, ਇੱਕ ਵੈਬਸਾਈਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਫਾਲੋ-ਅਪ ਐਕਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕਰਨ ਤੱਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ।
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਓ ਅਤੇ ਪਰਾਂਜਪੇ (2016) ਦੁਆਰਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ
ਟੀਚੇ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ
ਰਾਓ ਅਤੇ ਪਰਾਂਜਪੇ (2016) ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਦੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, "ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸਮੂਹ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਵਿੱਚ ਇਕੱਤਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਖੰਡਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ, ਇੱਕ ਹੈਂਡਬੁੱਕ, ਇੱਕ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਕਿਤਾਬ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। 2016 ਤਕ, ਦੋਵੇਂ ਹੈਂਡਬੁੱਕ ਅਤੇ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਪਰ ਸਰੋਤ ਪੁਸਤਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ "ਰੁਕ ਗਿਆ ਸੀ ... ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਾਲੀ ਅਤੇ ਅਰਧਮਗੱਧੀ ਜਾਂ ਕਲਾਸੀਕਲਵਾਦੀ ਅੱਜ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜਾਣੂ ਹਨ ", ਪਰ ਇਹ ਕਿ ਸਰੋਤ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਯੋਜਨਾ" ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਹੈ ", ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਸਰੋਤ ਪੁਸਤਕ" ਜਲਦੀ ਹੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।"
ਦਲਾਲ (2014) ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ “ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੀਵਤ ਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ” ਨੂੰ ਪੋਂਡੀਚੇਰੀ (2001, 2002, 2004), ਕੋਲਮ (2001), ਦਿੱਲੀ (2002) ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਕਈ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੌਸਲਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।,(2003, 2007), ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ (2002, 2003, 2006), ਅਤੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ (2007)। ਸਵਿਆਸਾ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੁਰੂ (2007) ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾਇਰਾ ਕੌਮੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਸੱਤ ਪੂਰਨ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ 25 ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ 120 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੇਪਰਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ।
ਓਮਾਨ ਅਤੇ ਸਿੰਘ (2018) ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ “ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਲਹਿਰ ਨੇ ਸਿਧਾਂਤ-ਅਤੇ ਬੋਧਤ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ”। ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਉਪ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪਾਠਾਂ ਦੀ ਅਨੁਕੂਲ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।       ਅੱਜ ਦੇ ਹੋਰ ਬਾਹਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਬੁਲੇਟਿਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਇੱਕ ਮੈਟਾ-ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੇਡਲਮੀਅਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮੈਟਾ-ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਸਹਿਯੋਗੀ, ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੁੱਡਲੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ, "ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦੋਲਨ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਝੁਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਪਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਲਈ ਵਿਭਿੰਨ ਸਿਧਾਂਤਕ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਮਾਹਰ।"
ਵਿਸ਼ਾ, ਗੁਣ ਅਤੇ ਢੰਗ
ਅੱਜ ਤੱਕ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹੈਂਡਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਸਕੂਲ (ਜੈਨ, ਬੁੱਧ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ), ਖਾਸ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀਆਂ (“ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਧਾਰਨਾ, ਬੋਧ, ਭਾਵਨਾ, ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ, ਸਿੱਖਿਆ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ" ), ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀਆਂ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਧਿਆਨ ਸਮੇਤ। ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਕੇਸ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਤੁਕਰਮਾ, ਬੀ ਜੀ ਤਿਲਕ,  ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ,  ਅਤੇ ਏਕਨਾਥ ਈਸਵਰਨ।
ਦਲਾਲ (२०१) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਜਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਧੀਨ "ਸਰਵਵਿਆਪੀ [ਅਤੇ ਨਾ] ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਇਹ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂਚ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ.... ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ....[ਅਤੇ] ਇਸ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਹੈ [ਪਰ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋਰ ਸੰਸਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਹੋਣਾ ਹੈ .... ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ .... [ਜੋ] ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮਿਲਾਵਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ....[ਅਤੇ] ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ....ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ... ਅਭਿਆਸਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਵੱਲ ਬਦਲਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ... ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਉੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ।"(ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ)।
ਰਾਓ ਅਤੇ ਪਰਾਂਜਪੇ (2016) ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ
ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ
ਰਾਓ ਅਤੇ ਪਰਾਂਜਪੇ (2016) ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ "ਸਾਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪਹੁੰਚਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਜਾਂ ਪਰ ਆਪਸੀ ਪੂਰਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਡਲਾਂ ਵਜੋਂ ਵਿਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"
ਰਾਓ, ਪਰਾਂਜਪੇ ਅਤੇ ਦਲਾਲ (2008) ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ “ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਕਾਰਜ ਸਰੀਰਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।...ਇਸ ਲਈ, ਨਿਯੂਰੋਫਿਜ਼ਿਓਲੌਜੀਕਲ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਝ ਦੇਣ ਲਈ ਨਾਕਾਫੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।"
ਓਮਾਨ ਅਤੇ ਸਿੰਘ (2018) ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ "ਵਿਭਿੰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਏਕੀਕਰਣ ਨੂੰ ਸੱਦ ਸਕਦੇ ਹਾਂ [ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਟੈਕਸਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੋਜਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ [ਧਾਰਮਿਕ / ਅਧਿਆਤਮਕ] ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਗਿਆਨ....ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਭਾਗ ਦੇ ਇੱਕ ਐਪੀਸੈਟੀਮਿਕ ਏਕੀਕਰਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।"
ਰਾਓ ਅਤੇ ਪਰਾਂਜਪੇ (2016) ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ “ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ (ਅਭਿਆਸੀ)… ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਅੰਤਮ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚੋਲਗੀ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਵਿਚੋਲਗੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੀਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਪੂਰਕ ਲਈ ਦੂਜਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ…. [ਜੋ ਇੱਕ ਉਪਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ] ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਸੁਝਾਏ ਗਏ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ additionੰਗਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ।"
ਓਮਾਨ ਅਤੇ ਸਿੰਘ (2018) ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ “ਧਰਮ / ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਯੂਐਸ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਨੇ ਅਨੁਭਵੀ ਕਾਰਜਾਂ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਲਹਿਰ ਨੇ ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਅਹਿਸਾਸ ਦੀਆਂ ਸੂਝਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜੋੜ ਸਕਦੇ ਹਨ।"
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ (ਚੁਣੇ ਗਏ)
ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕਾਦਮੀ ਆਫ਼ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਰਸਾਲੇ, ਸਾਈਕੋਲੋਜੀਕਲ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਪੋਂਡੀਚੇਰੀ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ:
ਦੋਵੇਂ ਸੰਪਾਦਿਤ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਲੇਖਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਉਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ਾਤ ਇਕੱਤਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ:
ਜਰਨਲ ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਬੁਰੂਲੀ ਫੋੜਾ
ਬੁਰੁਲੀ ਫੋੜਾ (ਬੇਰਨਸਡੇਲ ਫੋੜਾ, ਸੀਅਰਲਸ ਫੋੜਾ, ਜਾਂ ਡੇਨਟ੍ਰੀ ਫੋੜਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਲਾਗ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮਾਈਕੋਬੈਕਟੀਰੀਅਮ ਅਲਸੇਰਾਨਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਾਗ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਦਰਦ-ਰਹਿਤ ਗੰਢ ਜਾਂ ਸੋਜ਼ਸ਼ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੰਢ ਫੋੜਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਫੋੜਾ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨਾਲੋਂ ਅੰਦਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਡਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਸੋਜ਼ਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿਗੜਦੀ ਹੈ,ਹੱਡੀ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੁਰੁਲੀ ਫੋੜੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬਾਂਹਵਾਂ ਅਤੇ ਲੱਤਾਂ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਬੁਖ਼ਾਰ ਆਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਨ
M. ਅਲਸੇਰਾਨਸ ਇੱਕ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਪਦਾਰਥ ਛੱਡਦਾ ਹੈ ਮਾਈਕੋਲੈਕਟੋਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੱਜੋਂ ਟਿਸ਼ੂ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਕਰ ਕੇ ਤਪਦਿਕ ਅਤੇ ਕੋੜ੍ਹ (ਕ੍ਰਮਵਾਰM. ਟਿਊਬਰਕਲੋਸਿਸ ਅਤੇ M. ਲੇਪਰਾਇ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਦੀ ਹੈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੈਲਣ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। 2013 ਤਕ ਇਸ ਦੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਵੈਕਸੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਲਾਜ
ਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ,ਤਾਂ 80% ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਹਫਤਿਆਂ ਲਈ ਐਮਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਅਸਰਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਦਵਾਈਆਂ ਰਿਫੈਮਪਿਸਿਨ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੈਪਟੋਮਾਈਸਿਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਟ੍ਰੈਪਟੋਮਾਈਸਿਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਲੈਰੀਥ੍ਰੋਮਾਈਸਿਨ ਜਾਂ ਮੋਕਸੀਫਲੋਸਾਸਿਨ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਇਲਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਫੋੜੇ ਨੂੰ ਕੱਟਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲਾਗ ਦੇ ਟੀਕ ਹੋ ਜਾਣ ਉੱਤੇ, ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਪਕਤਾ
ਬੁਰੁਲੀ ਫੋੜੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੇਂਡੂ ਉਪ-ਸਹਾਰਾ ਅਫ੍ਰੀਕੀ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੋਟ ਡਿਵਵਾਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਏਸ਼ੀਆ, ਪੱਛਮੀ ਪੈਸੀਫਿਕ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। 32 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਤੋਂ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮਾਮਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਲਬਰਟ ਰਸਕਿਨ ਕੁੱਕ ਨੇ 1897 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੁਰੁਲੀ ਫੋੜੇ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਮਾਰੀਆਂ
ਸ਼ੇਖਰ ਸੁਮਨ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸ਼ੇਖਰ ਸੁਮਨ ਅਲਕਾ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ 4 ਮਈ 1983 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਅਧਿਆਨ ਸੁਮਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ।   ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਯੂਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮਾਂ
ਅਰੁਣ ਪੁਰੀ
ਅਰੁਣ ਪੁਰੀ (ਜਨਮ 1944) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਥੌਮਸਨ ਪ੍ਰੈਸ (ਇੰਡੀਆ) ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਟੀ ਵੀ ਟੂਡੇ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ। ਉਹ ਰੀਡਰਜ਼ ਡਾਈਜੈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਹੇ। ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਆਪਣੀ ਧੀ ਕੈਲੀ ਪੁਰੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਉਂਟੈਂਟ, ਅਰੁਣ ਪੂਰੀ ਨੇ ਦੂਨ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1965 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਕੋਇਲ ਪੂਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਧੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਥੌਮਸਨ ਪ੍ਰੈਸ ਵਿਖੇ ਬਤੌਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਟਰੋਲਰ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਬਣਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਅੰਕੂਰ ਪੂਰੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ। ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਸ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1975 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਨਾਫਾ ਰਸਾਲੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਅੱਜ ਇਹ ਸਮੂਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਭਿੰਨ ਮੀਡੀਆ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 32 ਰਸਾਲੇ, 7 ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ, 4 ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ, 1 ਅਖਬਾਰ, ਮਲਟੀਪਲ ਵੈਬ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਪੋਰਟਲ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2019)">ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ  ]
ਜਿਬੂਤੀ
ਜਿਬੂਤੀ (جيبوتي ਜੀਬੂਤੀ, Djibouti, ਸੋਮਾਲੀ: Jabuuti, ਅਫ਼ਰ: Gabuuti), ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਿਬੂਤੀ ਦਾ ਗਣਰਾਜ (جمهورية جيبوتي ਅਰ-ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਜਿਬੂਤੀ, République de Djibouti, ਅਫ਼ਰ: Gabuutih Ummuuno, ਸੋਮਾਲੀ: Jamhuuriyadda Jabuuti}}) ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਸਿੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਇਰੀਤਰੀਆ, ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇਥੋਪੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸੋਮਾਲੀਆ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਐਡਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨਾਲ ਹਨ। ਇਸਲਾਮ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਧਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 94% ਅਬਾਦੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਫ਼੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਸੋਮਾਲੀਲੈਂਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; 1967 ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸ ਨਾਲ ਨਵੀਆਂ ਸੰਧੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅਫ਼ਰਸ ਅਤੇ ਇਸਾਸ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ 1977 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿਬੂਤੀ ਮਗਰੋਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਜਿਬੂਤੀ ਦਾ ਗਣਰਾਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ 20 ਸਤੰਬਰ 1977 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆ।
ਅਰੁਣ ਪੁਰੀ
ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ
ਅਰੁਣ ਪੁਰੀ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਵਿਦਿਆ ਵਿਲਾਸ ਪੁਰੀ ਨੇ, ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਰਸਾਲੇ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1975 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਮਧੂ ਤ੍ਰੇਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਅਰੁਣ ਪੁਰੀ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ। ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਜਨਮ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਐਲਾਨੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਨਾਲ, ਅਰੁਣ ਨੇ "ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਭਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ"। ਪੰਜ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹੈ - ਇੱਕ ਅਹੁਦਾ ਜੋ 2006 ਤੱਕ, ਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਪਾਠਕ 11 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ।
ਜਿਬੂਤੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਅਰੁਣ ਪੁਰੀ
ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ
ਉਸਨੇ 24 ਘੰਟੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਨਿ ਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਅਜ ਤਕ ਅਤੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਨਿ ਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਹੈਡਲਾਈਨਜ਼ ਟੂਡੇ ਲਈ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵੀ ਤਹਿ ਕੀਤੀ। <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2019)">ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ  ]
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਰੋੜ
ਇੱਕ ਕਰੋੜ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਛੋਟਾ ਰੂਪ: cr) ਭਾਰਤੀ ਨੰਬਰ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ (10,000,000) ਜਾਂ ਇੱਕ ਸੌ ਲੱਖ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਇਕਾਈ ਹੈ ਜੋ ਮਕਾਮੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਤੌਰ 1,00,00,000 ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਣਤੀ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ (1895–1961) ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਆਖਰੀ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ
ਬਲਬੀਰ ਪਰਵਾਨਾ
ਬਲਵੀਰ ਪਰਵਾਨਾ (ਜਨਮ 7 ਜੁਲਾਈ 1955) ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ, ਜਲੰਧਰ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਬਚਵਈ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵਿਚ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚਨੌਰ, ਪਿਤਾ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪਰਵਾਨਾ। ਪਿਛੋਕੜ: ਬਲਵੀਰ ਪਰਵਾਜ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਛੋਟੀ ਕਿਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਪਰਵਾਨੇ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਆਦਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਘਰ ਪ੍ਰਤੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵਰਤਣ ਕਰਕੇ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਗਰੀਬੀ ਹੰਢਾਉਣੀ ਪਈ। ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਬਲਵੀਰ ਪਰਵਾਨਾ ਖੁਦ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ "ਬਾਪ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਘਰ ਵੱਲੋਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵਧਦੀ ਗਈ ਇਉਂ ਘਰ ਬਰਬਾਦੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੁਰਨ ਲੱਗਾ ਫਿਰ ਤਾਂ ਬੜੇ ਸਰਾਪੇ ਤੇ ਸਹਿਮੇ ਹੋਏ ਦਿਨ ਦੇਖਣੇ ਪਏ ਘਰ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸਨ ਸਿਰਫ਼ ਦਾਦਾ ਹੀ ਚਾਰ ਜਮਾਤਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਬਲਵੀਰ ਪਰਵਾਨਾ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਜੋੜਣ ਵਿਚ ਦਾਦੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ ਹੱਥ ਸੀ। ਪਰਵਾਨੇ ਦਾ ਦਾਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਤੇ ਰਸਾਲੇ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪੜਨ ਦੀ ਚੇਟਕ ਪਰਵਾਨਾ ਨੂੰ ਲੱਗੀ। ਦਸਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿਚ ਪਰਵਾਨਾ ਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਮਨਪਸੰਦ ਲੇਖਕ ਜਸਵੰਤ ਕੰਵਲ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਹੀ 100 ਕੁ ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਨਾਵਲ ਵੀ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਖੁਦ ਹੀ ਪਾੜ ਸੁੱਟਿਆ। ਬਲਵੀਰ ਪਰਵਾਨਾ ਨੇ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ 1978 ਵਿਚ ਐਸ.ਪੀ.ਐਸ ਕਾਲਜ ਮੁਕੇਰੀਆ ਤੋਂ ਲਈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਮੈਗਜੀਨ 'ਚ ਛਪੀ ਪਿਛੋਂ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦੇ ਜਨਵਰੀ 1974 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿਚ ਛਪੀ। ਇਸਦੇ ਛਪਣ ਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਨਵਤੇਜ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਹੌਸਲਾ ਵਧੂ ਖ਼ਤ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ।
ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
ਬਲਵੀਰ ਪਰਵਾਨਾ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਮਹੌਲ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪਰਵਾਨਾ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ। ਬਲਵੀਰ ਪਰਵਾਨਾ ਤੇ ਸਮਾਕਾਲੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਲਹਿਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ। ਇਸ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਬਾਰੇ ਪਰਵਾਨਾ ਖੁਦ ਲਿਖਦਾ ਹੈ "ਇਉਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਨਾਲ ਮੁਢਲੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਕਾਮਰੇਡ ਭਾਗ ਸਿੰਘ ਸੱਜਣ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਇਹ ਭੂਮਿਕਾ ਜਸਵੰਤ ਕੰਵਲ ਤੇ ਟਾਲਸਟਾਇ ਦੀ ਹੈ। ਬਲਵੀਰ ਪਰਵਾਨਾ ਨੇ ਜਥੇਬੰਦਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਇਸਦੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸਰਗਰਮ ਰੌਲ ਨਿਭਾਇਆ। ਆਪਣੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ "ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਆਧਾਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਨੀਤੀ ਹੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੌਰ ਦੀ ਹੋਣੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਬਲਵੀਰ ਪਰਵਾਨਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰਜਨਾਤਮਕ ਕਾਰਜ ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਵਲਿਟ ਤੇ ਨਾਵਲ ਜਗਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ' 1984 ਵਿਚ ਛਪਿਆ ਫਿਰ 1996 ਵਿਚ ਗਲਪ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਗਾਥਾ ਇਕ ਪਿੰਡ ਦੀ' ਪਹਿਲਾ ਕਹਾਣੀ ਛਪਿਆ ਅਤੇ ਨਾਵਲ 'ਸੁਪਨੇ ਤੇ ਪਰਛਾਵੇਂ' 2001 ਵਿਚ ਛਪਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਤੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਕੰਢੀ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਰੀਕੀ ਨਾਲ ਚਿਤਰਿਆ ਹੈ। ਬਲਵੀਰ ਪਰਵਾਨਾ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸੂਖਮ ਤੇ ਡੰਘੀ ਨੀਝ ਵਾਲਾ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸਿਰਜਕ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦਰੜੇ ਤੇ ਸੰਤਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਬਿੰਬ ਵਾਰ-2 ਉਭਰਦਾ ਹੈ। ਬਲਵੀਰ ਪਰਵਾਨਾ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਮੂੜ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਅਨੁਭਵ ਸਮਕਾਲੀ ਪਰਸਥਿਤੀਆਂ, ਉਸਦੀ ਤੀਖਣ ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਸੋਹਜੀ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰਵਾਨਾ ਨੇ ਗਲਪ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਬਾਹਰੀ ਤੇ ਅੰਤਰਿਕ ਫੋਕਸੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਜੁਗਤਾਂ ਵਰਤੀਆਂ। ਬਲਵੀਰ ਪਰਵਾਨਾ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਰਲ ਤੇ ਇਕਹਿਰਾ ਹੈ। ਮਨੋ-ਵਿਸ਼ਲੇਸਣ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਹੋ ਰਹੀ ਉਥਲ-ਪੁੱਥਲ ਨੂੰ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਚਿਤਰਪਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੱਧਵਰਗੀ ਕਿਸਾਨੀ ਦਾ ਜੰਮਪਾਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚਲੇ ਪਾਤਰ ਕਾਮਰੇਡ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਨੌਜਵਾਨ, ਕਿਸਾਨੀ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੇ ਪੂੰਜੀ ਦੀ ਲਪੇਟ 'ਚ ਆਏ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਨ। ਪਰਵਾਨਾ ਦੇ ਪਾਤਰ ਗੋਲ ਹਨ ਜੋ ਲੇਖਕ ਦੀਆਂ ਹੱਥਾਂ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ। ਬਲਵੀਰ ਪਰਵਾਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੁੱਧ ਟਕਸਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਰਣਨੀ ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਵਿਚ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ "ਮੈਂ…ਮੈਂ…ਕੀ…? ਪਰਮਪਾਲ ਜੀ, ਤਹਾਨੂੰ ਕੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਗਸ਼ਤੀ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਉਫਨਦੇ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਖਲਾਸ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ। ਮੈਂਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ? ਚਿਊਇੰਗਮ… ਕਿ ਜਦੋਂ ਜੀਅ ਕੀਤਾ, ਸ਼ੌਕ ਲਈ ਦਾ ਆਦਤ ਵਜੋਂ ਚੂਸੀ ਜਾਉ ਤੇ ਫਿਰ ਥੁੱਕ ਦਿੱਤਾ"
ਹਰੇ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਰਹਿਤਲ 'ਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ
ਬਲਵੀਰ ਪਰਵਾਨਾ ਨੇ ਹਰੇ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਵਾਪਰੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਖੂਬੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਤਕਸੀਨ ਅਨੁਸਾਰ "ਗਹਿਰ ਚੜੀ ਅਸਮਾਨ, ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਯੁੱਧ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮੋਰਚੇ ਅਤੇ ਕਥਾ ਇਸ ਯੁੱਗ ਦੀ ਚਾਰ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲੜੀ ਰਾਹੀ ਉਹ ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਅਣਗੋਲੇ ਖਿੱਤੇ ਬਚਵਾਈ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਬਿਰਤਾਂਤ ਰਾਹੀ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਰਾਜਨੀਤੀ
ਬਲਬੀਰ ਪਰਵਾਨਾ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਫੇਰ ਬਦਲ ਤੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜਾਅ ਬਾਰੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ। ਡਾ. ਭੀਮਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਵਾਨਾ ਮੌਜੂਦਾ ਜਮਾਤੀ ਸਮਾਜ, ਤਸੱਵਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਵਰਗ ਦਾ ਆਪਣਾ-2 ਸੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਅਜਿਹੀ ਸੋਚ ਵਿਚੋਂ ਹੀ 'ਜੰਗ ਜਾਰੀ ਹੈ' ਵਰਗੇ ਨਾਵਲਿਟ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੋਈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤ ਮਰਦ ਸੰਬੰਧਾਂ, ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ, ਕਾਮ ਲਾਲਸਾਵਾਂ, ਉਦਾਸੀਨਤਾ, ਨੋਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ, ਸੁਪਨੇ, ਵਲਵਲੇ ਤੇ ਕਾਮ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਰਚਨਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ।
ਸੈਲੂਲੋਜ਼
ਸੈਲੂਲੋਜ਼ ਦੇ ਅਣਵੀ ਸੂਤਰ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪੌਦ ਬਹੁ-ਸ਼ਕਰੀ ਪਦਾਰਥ (ਪੌਲੀਸੈਕਰਾਈਡ) ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੈਂਕੜੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲਕੀਰੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀਆਂ  ਡੀ -ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਇਕਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਆਪਸ ਵਿੱਚ β(1→4) ਗਲੈਕੋਸਿਡੀਕ ਬੰਧਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਇਹ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਸੰਸਥਾਗਤ ਬਹੁ-ਸ਼ਕਰੀ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਅਤੇ ਪੌੜੀਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਸੱਕ ਦੇ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਬਲਬੀਰ ਪਰਵਾਨਾ
ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ
ਬਲਬੀਰ ਪਰਵਾਨਾ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਿਲਸ਼ਾਦ, ਹੇਮ ਜਯੋਤੀ ਐਵਾਰਡ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਸੁਰ ਸ਼ਬਦ ਸੰਗਮ ਵੱਲੋਂ ਐਡਮਿੰਟਨ, ਵਰਿਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।ਗਲਪ, ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਖੋਜ ਕਾਰਜ, ਅਨੁਵਾਦ ਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਮਈ 1989 ਵਿਚ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਵਿਚ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਅੱਜ ਵੀ ਬਲਬੀਰ ਪਰਵਾਨਾ ਬਤੌਰ ਸਾਹਿਤ ਸੰਪਾਦਕ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ