cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਗੌਹਰ ਖ਼ਾਨ
ਕੈਰੀਅਰ
ਖਾਨ ਨੇ ਮਨੀਸ਼ ਮਲਹੋਤਰਾ, ਰਿਤੂ ਕੁਮਾਰ, ਪਾਇਲ ਜੈਨ ਅਤੇ ਨੀਟਾ ਲੁੱਲਾ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫੋਰਡ ਆਈਕਾਨ, ਬਜਾਜ ਆਟੋ, ਓਪਲ ਕਾਰ ਅਤੇ ਤਨਿਸ਼ਕ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2002 ਵਿੱਚ, 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ, ਉਸ ਨੇ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਹੀ ਅਤੇ ਮਿਸ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਨ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮਿਸ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਖਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ: ਦਿ ਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਭਾਗੀਦਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਕੁਝ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵੀਡਿਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਂਬੇ ਵਾਈਕਿੰਗਜ਼ ਦੁਆਰਾ "ਹਵਾ ਮੇਂ ਉਡਤੀ ਜਾਏ" ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੇ ਜ਼ੂਮ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਫਿਲਮ ਗੌਸੀਪ ਸ਼ੋਅ ਪੰਨਾ 3 ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸੈਲੀਬ੍ਰਿਟੀ ਡਾਂਸ ਸ਼ੋਅ, "ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ" (ਸੀਜ਼ਨ 3) ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਨਰ ਅਪ ਰਹੀ।
ਉਸ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਯਸ਼ ਰਾਜ ਫਿਲਮਜ਼ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਰਾਕੇਟ ਸਿੰਘ: ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਅਨੁਪਮਾ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਗੌਹਰ ਫੈਸ਼ਨੇਬਲ, ਅਭਿਲਾਸ਼ਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨਿਸਟ ਸੀ, ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੋਇਨਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਤੇਜਨਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ।"
ਐਕਸ਼ਨ ਥ੍ਰਿਲਰ ਗੇਮ (2011) ਵਿੱਚ ਖਾਨ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਬਾਗ਼ੀ ਸਮਰਾ ਸ਼ਰਾਫ ਵਜੋਂ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਐਨ.ਡੀ.ਟੀ.ਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਗੌਹਰ ਬਤੌਰ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਸਕੱਤਰ ਸਮਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।"
ਖਾਨ ਨੇ 2012 ਦੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਨਾਟਕ ਇਸ਼ਕਜ਼ਾਦੇ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਬੀਬੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਆਈਟਮ ਨੰਬਰ "ਝੱਲਾ ਵੱਲਾ" ਅਤੇ "ਛੋਕਰਾ ਜਵਾਨ" ਵੀ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਜ਼ੀ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੋਮਨੀ ਸੇਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ, "ਗੌਹਰ ਇੱਕ ਦਿਆਲੂ ਦਿਲ ਦੀ ਵੇਸਵਾ ਚੰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖੀ ਹੈ। ਬੜੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ।"
2013 ਵਿੱਚ, ਖਾਨ ਕਲਰਸ ਟੀਵੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬੌਸ, ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀ.ਵੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬ੍ਰਦਰ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀ ਬਣੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਖਾਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਾਜਿਦ ਖਾਨ ਨਾਲ 2003 ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਹੁਤਾ ਚਿਰ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਖਾਨ 2013 ਵਿੱਚ ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਦੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਕੁਸ਼ਲ ਟੰਡਨ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਸਰੋਤ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਾਲ ਨੂੰ 1983 ਜਾਂ 1980 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। or 1980.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਪਹਿਲਾਜ ਨਿਹਲਾਨੀ
ਪਹਿਲਾਜ ਨਿਹਲਾਨੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਜ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਗੋਵਿੰਦ ਨਿਹਲਾਨੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਆਂਖੇ', 'ਤਲਾਸ਼', 'ਦਿ ਹੰਟ ਬਿਗਿਨਸ' ਅਤੇ 'ਸ਼ੋਲਾ ਔਰ ਸ਼ਬਨਮ' ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਿਹਲਾਨੀ ਨੂੰ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਦਾ ਨਵਾਂ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਐਂਡੀ ਵਿਟਫੀਲਡ
ਐਂਡੀ ਵਿਟਫੀਲਡ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਟਾਰਜ਼ ਦੀ ਟੀਵੀ ਲੜੀ ਸਪਾਰਟਾਕਸ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਹਾਣੀ
ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਹਾਣੀ   ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਵਧੀਆ ਫਿਲਮ ਵਾਸਤੇ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1960 ਦਾ ਦਹਾਕਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਕੱਕੜ ਕਲਾਂ
ਕਾਕੜ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੋਹੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਾਮਿਆ ਮਸਜਿਦ (ਹਾਂਗਕਾਂਗ)
thumb|ਜਾਮਿਆ ਮਸਜਿਦ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹਾਲ thumb|ਜਾਮਿਆ ਮਸਜਿਦ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਜਾਮਿਆ ਮਸਜਿਦ (, lit. ਸ਼ੇਲੀ ਸਟਰੀਟ ਮਸਜਿਦ, ਜਾਂ 回教清真禮拜總堂) ਮਿੱਡ-ਲੈਵਲ, ਹਾਂਗਕਾਂਗ, ਚੀਨ ਵਿਚ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਹੈ।  ਇਹ ਮਸਜਿਦ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮਸਜਿਦ ਹੈ। ਇਸ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਨਾਂਅ ਉੱਤੇ ਹੀ ਗੁਆਂਢੀ ਸੜਕਾਂ ਮਸਜਿਦ ਸਟਰੀਟ ਅਤੇ ਮਸਜਿਦ ਜੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੁਫਤੀ ਅਬਦੁੱਲ ਜ਼ਮਾਨ ਇਸ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਇਮਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਮਾਜ ਅਤੇ ਤਰਵੀਹ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਟੇ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਤੇ 1890 ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਸਜਿਦ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।  ਜ਼ਮੀਨ ਲਈ ਸੰਧੀ 23 ਦਸੰਬਰ 1850 ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਾਂ ਮੁਹੰਮਦਨੀ ਮਸਜਿਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ 1915 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਾਂ ਜਾਮਿਆ ਮਸਜਿਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਇਸ ਨੂੰ ਲੈਸਾਰ ਮੰਦਿਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਭਾਲ
ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਮਈ 2010 ਵਿੱਚ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਗਰੇਡ 1 ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਵਧੀਆ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ
ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਉਸਾਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
ਆਵਾਜਾਈ
ਮਸਜਿਦ ਐਮਟੀਆਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਮਸਜਿਦਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਡ ਲੈਵਲਜ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਗਰੇਡ 1 ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1890 'ਚ ਬਣਾਈਆਂ ਮਸਜਿਦਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਮਸਜਿਦਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1890 ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ
ਪਿੰਕੀ ਰਾਣੀ
ਪਿੰਕੀ ਰਾਣੀ (ਜਨਮ 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 1990) ਇੱਕ ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਬੋਕਸਿੰਗ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। 2014 ਦੀਆ ਕੋਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।  2015 ਵਿੱਚ ਪਲੇਮਬੰਗ, ਸਾਊਥ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਪ੍ਰੇਸੀਡੇਂਟ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਪਿੰਕੀ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਪਿੰਕੀ ਲਾਇਟ ਵੇਟ ਵਿੱਚ 2011, 2012 ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਜੇਤਾ (ਚੈਂਪੀਅਨ) ਹੈ। ਹੁਣ ਪਿੰਕੀ ਦਾ ਮਕਸਦ 2016 ਦੀਆ ਰੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਕੁਆਲਿਫ਼ਾਈ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਜਾਇੰਟ-ਕਿਲਰ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990
ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਫਿਯੂਜ਼ਨ
ਜਦੋਂ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦੋ ਦੰਦ ਅਭੇਦ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਫਿਯੂਜ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਰਨ
ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਜੁੜਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਘ ਦੇ ਵੇਲੇ ਉੱਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੜਾਅ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਧੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਪੂਰੀ।
ਇਲਾਜ
ਦੰਦ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਝਿਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸੜ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਭਰਵਾਉਣ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੰਤ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਨੁਵੰਸ਼ਕ ਨੁਕਸ
ਵਾਪਸੀ
ਵਾਪਸੀ (ਵਾਪਸੀ) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਕੇਸ਼ ਮਹਿਤਾ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਰੀਸ਼ ਵਰਮਾ, ਸਮੀਕਸ਼ਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਲਸ਼ਨ ਗਰੋਵਰ ਹਨੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ (ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ) ਤੋਂ ਘਬਰਾ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈੈ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਟ੍ਰੇਲਰ ੧੩ ਅਪ੍ਰੈਲ ੨੦੧੬ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ੩ ਜੂਨ ੨੦੧੬ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।
ਪਲਾਟ
ਵਾਪਸੀ ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦੌਰ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜਦੋਂ ੧੯੮੪ ਦੇ ਹਰਿਮੰਦਿਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਪਰ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਈ ਸਾਲ ਭਟਕਣ ਮਗਰੋਂ ਹੁਣ ਉਹ ਉਸ ਪਲ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਹੇ ਹਨ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ ਵਾਪਸ ਆਉਣਗੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਰੋਹਤਕ
ਰੋਹਤਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਸੂਬੇ ਦਾ ਇੱਕ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਰੋਹਤਕੀ ਬੋਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਹਰਿਆਣਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਹਤਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਹਤਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਮਾਰਕਸ ਸੋਹੋ ਵਿੱਚ
ਮਾਰਕਸ ਸੋਹੋ ਵਿੱਚ  (Marx in Soho) ਇੱਕ 1999 ਵਨ-ਮੈਨ ਪਲੇ ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹਾਵਰਡ ਜਿਨ ਨੇ  19ਵੀਂ-ਸਦੀ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਜਿਨ ਨੇ ਇਹ ਨਾਟਕ "ਉਹ ਮਾਰਕਸ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਭਾਵ ਮਾਰਕਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਬੰਦੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਕੱਪੜਾ ਦੇਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। "
ਮਾਰਕਸ ਸੋਹੋ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਵਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰਕਸ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਇਸਦੇ ਅਮਾਨਵੀਕ੍ਰਿਤ ਵਰਜਨ ਤੋਂ  ਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਤੋਂ ਡਿਫੈਂਡ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਟ੍ਰੇਨ ਟੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਟ੍ਰੇਨ ਟੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 1998 ਦੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ 1956 ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ ’ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਪਾਮੇਲਾ ਰੂਕਸ ਇਸ ਦੇ ਹਦਾਇਤਕਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਰਮਲ ਪਾਂਡੇ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਨਿਭਾਏ ਹਨ।
ਪਲਾਟ
ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸੈੱਟਿੰਗ ਮਨੋਮਾਜਰਾ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਾਰਡਰ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਮੂਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਮੁਸਲਿਮ ਲੜਕੀ, ਨੂਰਾਂ (ਸਿਮਰਤੀ ਮਿਸ਼ਰਾ) ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭਗੌੜਾ ਹੋਏ ਡਾਕੂ ਜੱਗੇ (ਨਿਰਮਲ ਪਾਂਡੇ) ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਮਨੋਮਾਜਰਾ ਇਤਫਾਕਨ 1956 ਵਿੱਚ ਰੀਲੀਜ਼ ਇਸ ਦੀ ਅਧਾਰ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਮੂਲ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸ਼ਿੰਦੇ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਲਤਾ ਪਦਾ
ਲਤਾ ਪਦਾ, (ಲತಾ ಪಾದ) ਸੀ.ਐਮ. (ਜਨਮ 7 ਨਵੰਬਰ 1947 ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਅਤੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਪਦਾ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇਆ ਡਾਂਸ ਕ੍ਰਿਏਸ਼ਨਜ਼,ਇਕ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਡਾਂਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇਆ ਡਾਂਸ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹੈ, ਇਹ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਡਾਂਸ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ ਹੈ ਜੋ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਨੱਚਣ ਵਾਲੀ, ਯੂ.ਕੇ-ਅਧਾਰਤ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਪਦਾ ਨੇ 1990 ਵਿਚ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ; ਪਦਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਇਕ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਨਾਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਪਦਾ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਨਾਚ ਵਿਚ ਇਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਿੰਦਗੀ
7 ਨਵੰਬਰ, 1947 ਨੂੰ ਜਨਮੀ ਲਤਾ ਇੱਕ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਰਾਇਲ ਨੇਵੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਬੀਮਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਰੀਅਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਤੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਥੌਮਸਨ, ਮੈਨੀਟੋਬਾ ਲੈ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇਨਕੋ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਲਾਤਮਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ। ਉਹ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਮਾਈਨਿੰਗ ਕਸਬੇ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਸਨ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਲਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਐਲਫਿਨਸਟਨ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ । ਗੁਰੂ ਕਲਾਈਮਾਮਨੀ ਕਲਿਆਣਸੁੰਦਰਮ ਅਤੇ ਪਦਮਭੂਸ਼ਣ ਕਲਾਨਿਧੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਪਦਾ ਓਨਟਾਰੀਓ ਦੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਨੇੜੇ ਮਿਸੀਸਾਗਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਦਾ ਨੇ 30 ਅਕਤੂਬਰ 1964 ਨੂੰ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪਦਾ (ವಿಷ್ಣು ಪಾದ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ 17 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀਓਲਾਜੀ ਵਿੱਚ ਮੈਕਗਿਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੀਤੀ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਲਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਕਨੇਡਾ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲਤਾ ਪਦਾ ਇੱਕ ਸੋਰੀਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿਖੇ
ਲਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪਦਾ ਲਗਭਗ 40 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਓਨਟਾਰੀਓ ਦੇ ਸੁਡਬਰੀ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਦੋ ਧੀਆਂ, ਅਤੇ ਨਾਚ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਡਾਂਸ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਲਗਭਗ ਹਰ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। 1985 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਬੇਟੀਆਂ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਫਲਾਈਟ 182 'ਤੇ ਸਨ ਜੋ ਇਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਤੱਟ ਤੋਂ ਉਹ ਫਲਾਈਟ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਹਿਜਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਡਾਂਸ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਆਪਕ ਸੋਗ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੈਨਵਸ ਉੱਤੇ, 'ਅਗਨੀ ਦੁਆਰਾ' ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਦੋ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਇਹ ਹਨ: "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕੀ ਮੈਂ ਅਜੇ ਵੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ? ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕੀ ਮੈਂ ਅਜੇ ਵੀ ਮਾਂ ਹਾਂ।" ਲਤਾ ਪਦਾ ਨੇ 1997 ਵਿਚ ਯੌਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। [17],
ਭਰਤਨਾਟਿਅੱਮ ਵਿਚ ਕੈਰੀਅਰ
13 ਸਾਲ ਦੀ ਕੋਮਲ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਲਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਕਲੌਤੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ 'ਅਰੇਂਜਟਰਾਮ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ। ਲਤਾ ਪਦਾ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1965 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਨੇਡਾ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਵਾਇਤੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਰਹੀ, ਲਤਾ ਪਦਾ ਨੇ ਅੰਤਰ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। 1979 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਕੈਨੇਡਾ ਚਲੀ ਗਈ। ਪਦਾ ਦੇ ਇਕੱਲੇ ਨਾਚਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। 1990 ਵਿੱਚ, ਪਦਾ ਨੇ ਟੋਰਾਂਟੋ, ਓਨਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇਆ ਡਾਂਸ ਕ੍ਰਿਏਸ਼ਨਜ਼ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਮਿਸੀਸਾਗਾ ਵਿੱਚ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇਆ ਡਾਂਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸੰਪ੍ਰਦਾਯ ਡਾਂਸ ਕ੍ਰਿਏਸ਼ਨਜ਼ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕਾਂਤ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਭਾਰਤ 'ਚ ਛੁੱਟੀ
1985 ਵਿੱਚ ਲਤਾ ਪਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਾਲ 23 ਜੂਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪਦਾ ਅਤੇ ਬੇਟੀਆਂ ਆਰਤੀ ਅਤੇ ਬਰਿੰਡਾ ਦੀ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਉਡਾਣ 182 ਦੇ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਲਤਾ ਪਦਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਨਹੀਂ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬੰਗਲੌਰ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਪਾਠਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਗਈ ਸੀ; ਲਤਾ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੌਰੇ ਲਈ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਅਤੇ ਧੀਆਂ ਓਨਟਾਰੀਓ ਦੇ ਸੁਡਬਰੀ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਬਰਿੰਡਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ; ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨਾਂ ਨੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ 182 'ਤੇ ਉਡਾਣ ਭਰੀ। ਲਤਾ ਪਦਾ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਬੁਲਾਰਾ ਬਣ ਗਈ। ਲਤਾ ਪਦਾ ਨੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ। ਕਰੈਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਘਟਨਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਪੀਸ "ਰਾਇਵਲਡ ਬਾਈ ਫਾਇਰ" ਬਣਾਇਆ। ਪਦਾ ਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਯੌਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਨਾਚ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਪਛਾਣ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ
ਵੱਖ ਵੱਖ ਥੀਮਾਂ 'ਤੇ ਲਤਾ ਪਦਾ ਦੀਆਂ ਡਾਂਸ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਹਨ  :
ਪੁਰਸਕਾਰ, ਪ੍ਰਸੰਸਾ
thumb| 'ਸ਼ਨਮੁਖਾਨੰਦ ਹਾਲ, ਮਤੁੰਗਾ, ਮੁੰਬਈ'
ਸਾਡੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ
'ਏ ਟ੍ਰਿਬਿਉਟ ਟੂ ਅਵਰ ਮਾਸਟਰ', ਦਾ ਸ਼ਨਮੁਖਾਨੰਦ ਹਾਲ ਵਿਖੇ 1 ਮਾਰਚ, 2012 ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ 6-30 ਵਜੇ ਇਕੱਤਰਤਾ ਸਮਾਗਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ 80 ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਵਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ। ਸ਼੍ਰੀ ਕਲਿਆਣ ਸੁੰਦਰਮ ਪਿੱਲਾਈ, 'ਸ਼੍ਰੀ. ਦੇ ਚੇਲਿਆ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਭਰਥਾ ਨਾਟਿਆ ਕਲਾ ਮੰਦਰ 'ਮਟੁੰਗਾ, ਮੁੰਬਈ, 'ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਲਤਾ ਪਦਾ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਦੇ ਕਈ ਸਥਾਪਤ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ। ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵਿਜੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਸ਼ਕਤੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਭਾਰਟਾ ਨਾਟਿਅਮ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਯੂ.ਐੱਸ ਵਿਖੇ ਆਰਟਿਸਟਿਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੀ।   ' ਮਿਥਿਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ', ਉਸ ਦਾ ਚੇਲਾ ਅਤੇ ਧੀ, ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਇਕ ਸਿੰਚਾਈ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੁਮੈਨ 2020 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਕਲੋਠਾ
ਪਿੰਡ ਕਲੋਠਾ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਤਿਆਬਾਦ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਬੀਲਾ ਆ ਕੇ ਬਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਚੋਰੀ-ਡਕੈਤੀ ਅਤੇ ਲੜਾਈ-ਝਗੜੇ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕਲੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਕਬੀਲੇ ਨੂੰ ਫ਼ਕੀਰ ਫਾਜ਼ਿਲ ਨੇ ਹੱਕ-ਸੱਚ ਦਾ ਸਬਕ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਸੀ। ਫ਼ਕੀਰ ਫਾਜ਼ਿਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ’ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਨੇਕ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇੱਥੇ ਵਸ ਗਏ ਤੇ ਪਿੰਡ ਬੱਝ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡ ਕਲੋਠਾ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਵੀ ਫ਼ਕੀਰ ਫਾਜ਼ਿਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਮਨੂੰ ਬਨੇਟ
ਮਨੂੰ ਬਨੇਟ ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ-ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਜੋਨ ਬਨੇਟ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਟਾਰਜ਼ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਲੜੀ ਸਪਾਰਟਾਕਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਸਸ ਵੱਜੋਂ ਨਿਭਾਏ ਰੋਲ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਤਾਨੀਆ ਰੇਮੰਡ
ਤਾਨੀਆ ਰੇਮੰਡ ਹੈਲਨ ਕਾਟਜ਼, (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Tania Raymonde Helen Katz) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਿੱਚ ਫੜੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 2000 ਅਤੇ 2002 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਿਡਲ ਵਿੱਚ ਫੌਕਸ ਸਿਟਕਾਮ ਮੈਲਕਮ 'ਤੇ ਸਿੰਥੀਆ ਸੈਂਡਰਸ ਦਾ ਆਵਰਤੀ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2006 ਤੋਂ 2010 ਤੱਕ ਗੁਆਚ ਗਈ ਏਬੀਸੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਐਲੇਕਸ ਰੂਸੋ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਐਮਟੀਵੀ ਦੀ ਡੈਥ ਵੈਲੀ (2011) 'ਤੇ ਕਾਰਲਾ ਰਿਨਾਲਡੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਡਰਾਉਣੀ ਫਿਲਮ ਟੈਕਸਾਸ ਚੈਨਸੌ 3ਡੀ (2013) ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਫਿਲਮ ਜੋਡੀ ਅਰਿਆਸ: ਡਰਟੀ ਲਿਟਲ ਸੀਕਰੇਟ (2013) ਵਿੱਚ ਟਾਈਟਲ ਰੋਲ ਜੋਡੀ ਅਰਿਆਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। 2013)। ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਵਿੱਚ, ਉਹ TNT ਸੀਰੀਜ਼ ਦ ਲਾਸਟ ਸ਼ਿਪ ਦੀ ਕਾਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। 2016 ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਪ੍ਰਾਈਮ ਵੀਡੀਓ ਸੀਰੀਜ਼ ਗੋਲਿਅਥ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਤਾਨੀਆ ਰੇਮੰਡ ਹੈਲਨ ਕੈਟਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਐਨੀ-ਮੈਰੀ ਅਤੇ ਜੌਨ ਕਾਟਜ਼ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਪੋਲਿਸ਼-ਯਹੂਦੀ ਮੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਫ੍ਰੈਂਚ ਹੈ, ਕੋਰਸਿਕਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੈਥੋਲਿਕ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਰੇਮੰਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਭੂਮਿਕਾ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਪ੍ਰੋਵਿਡੈਂਸ ਦੇ "ਸਾਈਡ ਇਨ ਵੰਡਰਲੈਂਡ" ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਐਲਿਸ/ਯੰਗ ਸਿਡ ਵਜੋਂ ਸੀ। ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਗਾਰਸੀਆ, ਦਿ ਨਾਈਟਮੇਅਰ ਰੂਮ, ਦੈਟਸ ਸੋ ਰੇਵੇਨ, ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ, ਲੌਸਟ, ਮੀਡੀਅਮ, ਮੈਲਕਮ ਇਨ ਦ ਮਿਡਲ, ਅਤੇ ਐਨਸੀਆਈਐਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਚਿਲਡਰਨ ਆਨ ਦਿਅਰ ਬਰਥਡੇ (2002) ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ। 2003 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਿਟਕਾਮ ਦ ਓ'ਕੀਫ਼ਸ ਵਿੱਚ ਲੌਰੇਨ ਓ'ਕੀਫ਼ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਉਹ ਏਬੀਸੀ ਡਰਾਮਾ ਲੌਸਟ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਮਾਈਕਲ ਐਮਰਸਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਲਿਨਸ ਦੀ ਗੋਦ ਲਈ ਗਈ ਧੀ ਐਲੇਕਸ ਰੂਸੋ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਲਘੂ ਫਿਲਮ ਸੈੱਲ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ, ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਫਿਲਮ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਉਹ ਮਾਰੂਨ 5 ਦੇ " ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਘਰ ਨਹੀਂ ਚੱਲਾਂਗੀ " ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
2013 ਵਿੱਚ, ਰੇਮੰਡ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਪੀਡੀ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ NBC ਲੜੀ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਫਾਇਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਪਿਨ-ਆਫ ਸੀ। ਉਸਨੇ, ਸਹਿ-ਸਟਾਰ ਸਕਾਟ ਈਸਟਵੁੱਡ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਚਨਾਤਮਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸ਼ੋਅ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਰੇਮੰਡ ਨੇ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਮੂਲ ਫਿਲਮ ਜੋਡੀ ਅਰਿਆਸ: ਡਰਟੀ ਲਿਟਲ ਸੀਕਰੇਟ (2013) ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਕਾਤਲ ਜੋਡੀ ਅਰਿਆਸ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ।
2016 ਤੋਂ 2021 ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਬਿਲੀ ਬੌਬ ਥੋਰਨਟਨ ਦੇ ਨਾਲ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਗੋਲਿਅਥ ' ਤੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹਾਚੀਕੋ
ਜੀਵਨ
1924 ਵਿੱਚ ਹਿਦੇਸਾਬੂਰੋ ਉਏਨੋ, ਜੋ ਟੋਕੀਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ, ਨੇ ਹਾਚੀਕੋ ਨੂੰ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤੇ ਵਜੋਂ ਖਰੀਦ ਲਿਆ। ਹਾਚੀਕੋ ਹਰ ਦਿਨ ਦੇ ਆਖਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਬੁਆ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਦਾ। ਮਈ 1925 ਤੱਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਅਚਾਨਕ ਉਸਦਾ ਮਾਲਕ ਮਰ ਗਿਆ। ਪਰ ਹਾਚੀਕੋ ਅਗਲੇ 9 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਉਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਆਕੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਮੀਰਾ ਸਾਨਿਆਲ
ਮੀਰਾ ਸਾਨਿਆਲ (ਮੀਰਾ ਹੀਰਾਨੰਦਾਨੀ, ਜਨਮ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1961) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਇੰਵੇਸਟਮੈਂਟ ਬੈਂਕਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਰੋਇਲ ਬੈੰਕ ਆਫ਼ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ 2014 ਦੀ ਲੋਕਸਭਾ ਚੋਣ ਲਈ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਆਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੱਖਣੀ ਹਲਕੇ ਤੋਂ 2009 ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਚ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸਾਨਿਆਲ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਗੁਲਾਬ ਮੋਹਨ ਹੀਰਾਨੰਦਾਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਬਾਨੋ ਹੀਰਾਨੰਦਾਨੀ ਦੇ ਘਰ 1961 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਯੁੱਧ 1971 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਹਾਨੀ ਪਹੁਂਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜੀ ਹਮਲੇ ਦਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਓਰੀਐਂਟ ਬਲੈਕਸਵਾਨ
ਓਰੀਐਂਟ ਬਲੈਕਸਵਾਨ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਿਟਡ, ਪਹਿਲਾਂ ਓਰੀਐਂਟ ਲੋਂਗਮੈਨ ਇੰਡੀਆ, ਜਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਓਰੀਐਂਟ ਲੋਂਗਮੈਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਘਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਅਕਾਦਮਿਕ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਤੇ ਆਮ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਕੂਲੀ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਸਕੂਲੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ "ਗੁਲਮੋਹਰ" ਲੜੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਦੇ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੇ ਰੀਪ੍ਰਿੰਟ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵਾਦ
2006 ਵਿੱਚ, ਪੀਅਰਸਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਗਰੁੱਪ, ਜੋ ਕਿ ਓਰੀਐਂਟ ਲੋਂਗਮੈਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ "ਲੌਂਗਮੈਨ" ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਬ੍ਰਾਂਡ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਓਰੀਐਂਟ ਲੋਂਗਮੈਨ 'ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਕੀਤਾ। 2008 ਵਿੱਚ, ਓਰੀਐਂਟ ਲੋਂਗਮੈਨ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ "ਲੌਂਗਮੈਨ" ਪਿਛੇਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਓਰੀਐਂਟ ਬਲੈਕਸਵਾਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਕੰਪਨੀਆਂ
ਹੇਰਾਂ (ਬਲਾਕ ਲੋਹੀਆਂ)
ਹੇਰਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੋਹੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੋਹਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ
ਸੋਹਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ (ਜਨਮ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1978) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਸੋਹਾ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1978 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਟੈਗੋਰ ਅਤੇ ਪਟੌਦੀ ਦੇ 9ਵੇਂ ਨਵਾਬ ਮਨਸੂਰ ਅਲੀ ਖਾਨ ਪਟੌਦੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੈਫ ਅਲੀ ਖਾਨ ਵੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਸਬਾ ਅਲੀ ਖਾਨ ਇੱਕ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ।
ਸੋਹਾ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਕੂਲ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਦੇ ਬਾਲਿਓਲ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਐਂਡ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਸੋਹਾ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ 'ਦਿਲ ਮਾਂਗੇ ਮੋਰ' (2004) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮ 'ਅੰਤਰ ਮਹੱਲ' (2005) ਅਤੇ 'ਰੰਗ ਦੇ ਬਸੰਤੀ' (2006) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ 'ਖੋਇਆ ਖੋਇਆ ਚਾਂਦ' ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫਿਲਮ 99 ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਤੁਮ ਮਿਲੇ' 'ਚ ਇਮਰਾਨ ਹਾਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।
ਸੋਹਾ ਨੇ ਗੇਮ ਸ਼ੋਅ ਗੋਦਰੇਜ ਖੇਲੋ ਜੀਤੋ ਜੀਯੋ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਫਿਲਮ ਸ਼੍ਰੀ ਜੋ ਬੀ. ਕਾਰਵਾਲਹੋ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਖਾਨ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਕੁਨਾਲ ਖੇਮੂ ਨੇ ਜੁਲਾਈ 2014 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ 'ਚ ਮੰਗਣੀ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ 25 ਜਨਵਰੀ 2015 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ 29 ਸਤੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1978 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੈਂਡਰਡ ਸੀਰੀਅਲ ਨੰਬਰ
thumb|ਆਈਐਸਐਸਐਨ ਨੇ ਸੀਐਨਐਸ ਵੇਰੀਐਂਟ 0 ਅਤੇ 5 ਜਾਰੀ ਨੰਬਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ EAN-13 ਬਾਰਕੋਡ ਵਿੱਚ ਏਨਕੋਡ ਕੀਤਾ thumb|ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ, EAN-13 ਬਾਰਕੋਡ ਵਿੱਚ ਏਨਕੋਡ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ISSN ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੈਂਡਰਡ ਸੀਰੀਅਲ ਨੰਬਰ (ਆਈਐਸਐਸਐਨ) ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਟੈਂਡਰਡ ਲੜੀ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਅੱਠ-ਅੰਕਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀਰੀਅਲ ਨੰਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੀਰੀਅਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ। ਆਈਐਸਐਸਐਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸੀ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਸੀਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ। ਆਈਐਸਐਸਐਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੀਰੀਅਲ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮ ਦੇਣ, ਸੂਚੀਕਰਨ ਕਰਨ, ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਲੋਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਈਐਸਐਸਐਨ ਸਿਸਟਮ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1971 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਆਰੀਕਰਣ ਸੰਘ (ਆਈਐਸਓ) ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਆਰ ਵਜੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1975 ਵਿੱਚ ਆਈਐਸਓ 3297 ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਈਐਸਓ ਸਬਕਮੇਟੀ ਟੀਸੀ 46/ਐਸਸੀ 9 ਇਸਦਾ ਮਿਆਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੜੀ ਨੰਬਰ
ਤੁਗ਼ਲਕ ਵੰਸ਼
ਤੁਗ਼ਲਕ ਵੰਸ਼ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਵੰਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿ ਤੁਰਕੋ-ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ 'ਤੇ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਭਾਰਤ ਸਮੇਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 1320 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਗਿਆਸਉੱਦੀਨ ਤੁਗ਼ਲਕ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਅੰਤ 1413 ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗ਼ਲਕ ਦੀਆਂ ਸੈਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1330 ਤੋਂ 1335 ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਿਖ਼ਰ ਤੇ ਸੀ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਸਮੇਂ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਖ਼ਿਲਜੀ ਵੰਸ਼ ਨੇ 1320 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਖੁਸਰੋ ਖਾਨ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਵਿੱਚ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਖੁਸਰੋ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਮਲਿਕ ਕਫ਼ੂਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਲੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੈਨਿਕ ਮੁਹਿੰਮਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਦੀ 1316 ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਫਿਰ ਖੁਸਰੋ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੁਬਾਰਕ ਖ਼ਿਲਜੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜੂਨ 1320 ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ਿਲਜੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਹਾਇਕਾਂ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ਬਦਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਜ-ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗਾਜ਼ੀ ਮਲਿਕ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਖ਼ਿਲਜੀ ਵੰਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਖੁਸਰੋ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰੇ। 1320 ਵਿੱਚ, ਗਾਜ਼ੀ ਮਲਿਕ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸਰੋ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸੱਤਾ
ਖ਼ਲਜੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨੇ 1320 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਆਖਰੀ ਸ਼ਾਸਕ, ਖੁਸਰੋ ਖਾਨ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਗੁਲਾਮ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਖੁਸਰੋ ਖਾਨ, ਮਲਿਕ ਕਾਫੂਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਲਾਉਦੀਨ ਖਲਜੀ ਦੀ ਤਰਫੋਂ, ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਲਈ ਕਈ ਫੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਗ਼ਿਆਸੁੱਦੀਨ ਤੁਗਲਕ
1321 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਉਲੁਗ ਖਾਨ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਅਰੰਗਲ ਅਤੇ ਤਿਲਾਂਗ (ਹੁਣ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ) ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਲਈ ਦੇਓਗੀਰ ਭੇਜਿਆ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਗਿਆਸੂਦੀਨ ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਵੱਡੀ ਫੌਜੀ ਟੁਕੜੀ ਭੇਜੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਰੰਗਲ ਅਤੇ ਤਿਲਾਂਗ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਲੁੱਟਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਇਸ ਵਾਰ ਉਲੁਗ ਖਾਨ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਰੰਗਲ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਲੁੱਟੀ ਗਈ ਦੌਲਤ, ਸਰਕਾਰੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਅਤੇ ਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। thumb|ਮੁਲਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਰੁਕਨ-ਏ-ਆਲਮ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਨੂੰ ਤੁਗਲਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਨਮੂਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ 1320-1324 ਈਸਵੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੁਖਨੌਤੀ (ਬੰਗਾਲ) ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਨੇ ਸ਼ਮਸੁਦੀਨ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਗਿਆਸੁਦੀਨ ਤੁਗਲਕ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟਣ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਉਸਨੇ 1324-1325 ਈ. ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਉਲੁਗ ਖਾਨ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹੇਠ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਲਖਨੌਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਗਿਆਸੂਦੀਨ ਤੁਗਲਕ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਚਹੇਤਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਿਮੂਦ ਖਾਨ ਲਖਨੌਤੀ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਘੀਆਸੁਦੀਨ ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਉਲੁਗ ਖਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਨੀਂਹ ਦੇ ਬਣੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਢਾਂਚੇ (ਕੁਸ਼ਕ) ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਢਹਿਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਇੱਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਜਾਪਦਾ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੂਫ਼ੀ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਤੇ ਉਲੁਗ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਸੀ ਕਿ ਗਿਆਸੂਦੀਨ ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ 'ਤੇ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ ਸੀ। ਗ਼ਿਆਸੁੱਦੀਨ ਤੁਗਲਕ ਮਹਿਮੂਦ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਨਾਲ 1325 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋਏ ਕੁਸ਼ਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਰ ਗਿਆ। ਤੁਗਲਕ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਨੇ ਕੁਸ਼ਕ ਉੱਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਝਟਕੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਇੱਕ ਬਦਲਵੇਂ ਪਲਾਂ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਅਲ-ਬਦਾਉਨੀ ਅਬਦ ਅਲ-ਕਾਦਿਰ ਇਬਨ ਮੁਲੁਕ-ਸ਼ਾਹ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਝਟਕੇ ਜਾਂ ਮੌਸਮ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਭੱਜਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਣਤਰ ਦੇ ਢਹਿ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ; ਅਲ-ਬਦਾਓਨੀ ਵਿੱਚ ਅਫਵਾਹ ਦਾ ਇੱਕ ਨੋਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਕਿ ਹਾਦਸਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸੀ।
ਹੋਰ ਤਰਕ
thumb|ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸਿੱਕਾ (1325-1351 ਈ) ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਬਨ ਬਤੂਤਾ, ਅਲ-ਸਫਾਦੀ, ਇਸਾਮੀ, ਅਤੇ ਵਿਨਸੇਂਟ ਸਮਿਥ, 1325 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਗ਼ਿਆਸੁੱਦੀਨ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਲੁਗ ਜੂਨਾ ਖਾਨ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜੂਨਾ ਖਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ 26 ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗ਼ਲਕ
left|thumb|1320 (ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਰੇ) ਤੋਂ 1330 ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਇੱਕ ਨਕਸ਼ਾ। ਨਕਸ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਵੀਂ ਅਸਥਾਈ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ, ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਈ, ਭੂਗੋਲਿਕ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਸਿਖਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਾਲਵਾ, ਗੁਜਰਾਤ, ਮਹਾਰੱਤਾ, ਤਿਲਾਂਗ, ਕੰਪਿਲਾ, ਧੁਰ-ਸਮੁੰਦਰ, ਮੈਬਰ, ਲਖਨੌਤੀ, ਚਟਗਾਉਂ, ਸੁਨਾਰਗਨਵ ਅਤੇ ਤਿਰਹੂਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੁੱਟਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਰਾਜਾਂ 'ਤੇ ਹਰ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਨੇ ਫੜੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਲੁੱਟੀ ਗਈ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਫਿਰੌਤੀ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਕੀਤੀ। ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ ਰੁਟੀਨ ਬਣ ਗਈ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਟੈਕਸਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਉਪਜਾਊ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਕੁਝ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਟੈਕਸ ਦੀ ਦਰ ਨੂੰ ਦਸ ਗੁਣਾ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ 20 ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਜ਼ਮੀਨੀ ਟੈਕਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਧੰਮੀਆਂ (ਗ਼ੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ) ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਟਾਈ ਹੋਈ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਅੱਧਾ ਜਾਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਛੱਡ ਕੇ ਫ਼ਸਲੀ ਟੈਕਸ ਅਦਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਫਸਲਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਟੈਕਸ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਵੀ ਵਧਣ ਜਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਈ ਲੁਟੇਰੇ ਕਬੀਲੇ ਬਣ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਾਲ ਪੈ ਗਿਆ। ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀਆਂ, ਤਸ਼ੱਦਦ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਕੁੜੱਤਣ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਜਿਵੇਂ ਉਹ "ਜੰਗਲੀ ਬੂਟੀ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ"।
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਅਜੋਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ (ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਰੱਖ ਕੇ) ਦੇ ਦੇਵਗਿਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਦੇਹਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ।. ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ, ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ, ਸਈਅਦ, ਸ਼ੇਖਾਂ ਅਤੇ 'ਉਲੇਮਾ ਸਮੇਤ ਦੇਹਲੀ ਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਮੁੱਚੀ ਮੁਸਲਿਮ ਕੁਲੀਨ ਨੂੰ ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਜਿੱਤ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜੋ ਇਸਲਾਮੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦ ਨੂੰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣਗੇ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਸੂਫ਼ੀ ਦੱਖਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਬਗਾਵਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ। ਫਰਿਸ਼ਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਮੰਗੋਲ ਪੰਜਾਬ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਕੁਲੀਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇਹਲੀ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਰਿਹਾ। ਕੁਲੀਨਾਂ ਨੂੰ ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਨਤੀਜਾ ਸੁਲਤਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਦੀ ਨਫ਼ਰਤ ਸੀ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਦੂਸਰਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਮੁਸਲਿਮ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਪਰਤੀ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਿਜੇਨਗਰ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਬਾਹਮਣੀ ਰਾਜ ਦਾ ਉਭਾਰ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਦੱਖਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਸਾਹਸ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਜੈਨ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਸਵੈੰਭੂ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪਿਲਰ ਮੰਦਿਰ।
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗ਼ਾਵਤ 1327 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਜਾਰੀ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਪਹੁੰਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ 1335 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁੰਗੜ ਗਈ। ਵਿਜੇਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਵਿਜੇਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਇਆ। 1336 ਵਿੱਚ ਮੁਸਨੁਰੀ ਨਾਇਕ ਦੇ ਕਪਾਯਾ ਨਾਇਕ ਨੇ ਤੁਗਲਕ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਤੋਂ ਵਾਰੰਗਲ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। 1338 ਵਿੱਚ ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਭਤੀਜੇ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜਿੰਦਾ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। 1339 ਤੱਕ, ਸਥਾਨਕ ਮੁਸਲਿਮ ਗਵਰਨਰਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਕੋਲ ਸੁੰਗੜਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਸਰੋਤ ਜਾਂ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। 1347 ਤੱਕ, ਬਾਹਮਨਿਦ ਸਲਤਨਤ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਡੇਕਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਮੁਸਲਿਮ ਰਾਜ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। thumb|240x240px|ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦਾ ਅਧਾਰ ਧਾਤ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਪਤਨ ਹੋਇਆ। ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਇੱਕ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਕੁਰਾਨ, ਫਿਕਹ, ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਗਿਆਨ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਜ਼ੀਰਾਂ (ਮੰਤਰੀਆਂ) 'ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇ ਫੈਸਲੇ ਲਏ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਇਸਲਾਮੀ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਰਕਾਰੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤੂ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਖਾਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦੇ ਨਾਲ ਅਧਾਰ ਧਾਤੂਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਕੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ - ਇੱਕ ਫੈਸਲਾ ਜੋ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਸ ਮੈਟਲ ਤੋਂ ਨਕਲੀ ਸਿੱਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਜ਼ਿਆਉੱਦੀਨ ਬਰਨੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਘਰ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਟਕਸਾਲ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ, ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਜਜ਼ੀਆ ਅਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰੋੜਾਂ ਦੇ ਨਕਲੀ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ। ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਢਹਿ ਗਈ, ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਹਾਕਾ ਲੰਬਾ ਅਕਾਲ ਪਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵਾਲਫੋਰਡ ਨੇ ਬੇਸ ਮੈਟਲ ਸਿੱਕੇ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਕਾਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪਿੱਤਲ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਟੋਕਨ ਸਿੱਕੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਜਾਅਲਸਾਜ਼ੀ ਦੀ ਅਸਾਨੀ ਅਤੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਨਾਲੇ, ਲੋਕ ਨਵੇਂ ਪਿੱਤਲ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਸੁਲਤਾਨ ਨੂੰ ਲਾਟ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ ਪਿਆ, "ਅਸਲੀ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਖਰੀਦਣਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਗਲਕਾਬਾਦ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।"
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁੰਨੀ ਇਸਲਾਮ ਅਧੀਨ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਖੁਰਾਸਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਕ (ਬਾਬਲ ਅਤੇ ਪਰਸ਼ੀਆ) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੀਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਖੁਰਾਸਾਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਲਈ, 300,000 ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਘੋੜਸਵਾਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੇ ਖਰਚੇ 'ਤੇ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਖੁਰਾਸਾਨ ਤੋਂ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਇਨਾਮ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਵਿਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਲੁੱਟ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੂਬੇ ਬਹੁਤ ਮਾੜੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।. ਚੀਨ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਲਈ, ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਨੇ 100,000 ਸੈਨਿਕ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਉੱਤੇ ਭੇਜਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲਈ ਰਸਤਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਾਂਗੜੇ ਦੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਚੰਦ ਦੂਜੇ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਜੋ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ। 1333 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ 100,000 ਸਿਪਾਹੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਉੱਚੇ ਪਹਾੜੀ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਉਸ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਹੜੇ ਕੁਝ ਸਿਪਾਹੀ ਬੁਰੀ ਖ਼ਬਰ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਜ ਦਾ ਮਾਲੀਆ ਉਸਦੀ ਨੀਤੀਆਂ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਰਾਜ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਦਾ ਸੁੰਗੜਦੇ ਸਾਮਰਾਜ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਟੈਕਸ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੇ ਸਟਾਫ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਬਨ ਬਤੂਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ, ਜੱਜਾਂ (ਕਾਦੀ), ਅਦਾਲਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ, ਵਜ਼ੀਰਾਂ, ਰਾਜਪਾਲਾਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਪਿੰਡਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਟੈਕਸ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਅਦਾ ਕੀਤਾ, ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰੋ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਟੈਕਸ ਅਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੀ ਮੌਤ ਮਾਰਚ 1351 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸਿੰਧ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ (ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਵਿਦਰੋਹ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਅਦਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੰਧਿਆ ਰੇਂਜ (ਹੁਣ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ) ਤੱਕ ਸੁੰਗੜ ਗਿਆ ਸੀ।
ਫਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਸੰਪੰਨ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਮਹਿਮੂਦ ਇਬਨ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੇ 45 ਸਾਲਾ ਭਤੀਜੇ ਫਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਉਸਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਗੱਦੀ ਸੰਭਾਲੀ। ਉਸਦਾ ਸ਼ਾਸਨ 37 ਸਾਲ ਚੱਲਿਆ। ਫਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ, ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਵਾਂਗ, ਤੁਰਕੋ-ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਤੁਰਕੀ ਪਿਤਾ ਸਿਪਾਹ ਰਜਬ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨਾਇਲਾ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵੀ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਅਤੇ ਸਿਪਾਹ ਰਜਬ ਨੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਟੈਕਸਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੀਪਾਲਪੁਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਫੌਜ ਭੇਜੀ। ਰਾਜ ਕਾਲ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਫਿਰੌਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜੇਕਰ ਫੌਜ ਉਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦੇਵੇਗੀ। ਸਿਪਾਹ ਰਜਬ ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਸਿਪਾਹ ਰਜਬ ਅਤੇ ਨਾਇਲਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਦਰਬਾਰੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਜ਼ਿਆਉਦੀਨ ਬਰਨੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਤੁਗਲਕ ਅਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਦੁਆਰਾ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਰਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਰਾਜ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਸਭ ਤੋਂ ਨਰਮ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਮੁਸਲਿਮ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਹਿੰਦੂ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਟੈਕਸਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ, ਜਿਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸੀ, ਪਿਛਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਲਗਾਤਾਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ। ਹੋਰ ਅਦਾਲਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਆਫੀਫ' ਨੇ ਫਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ 'ਤੇ ਕਈ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹੱਤਿਆ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੀ ਧੀ ਦੁਆਰਾ।
ਤੈਮੂਰ ਦਾ ਹਮਲਾ
thumb|ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ, ਨਾਸਿਰ ਅਲ-ਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ ਤੁਗਲਕ ਨੂੰ 1397-1398 ਦੀਆਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਪੇਂਟਿੰਗ ਮਿਤੀ 1595-1600 ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਰਾਜਵੰਸ਼ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਬਿੰਦੂ 1398 ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਜਦੋਂ ਟਰਕੋ-ਮੰਗੋਲ ਹਮਲਾਵਰ, ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਸਲਤਨਤ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ, ਸੁਲਤਾਨ ਮਹਿਮੂਦ ਖਾਨ ਤਾਮਰਲੇਨ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ 100,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੈਦੀ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਤੈਮੂਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦਿੱਲੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਤੈਮੂਰ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਰਕੀ-ਮੰਗੋਲਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਸਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਦਰੋਹ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਬਦਲਾਤਮਕ ਖੂਨੀ ਕਤਲੇਆਮ ਹੋਇਆ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਢਾਂਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੈਮੂਰ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਵਜੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੈਮੂਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸਦੀ ਤੱਕ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਉਭਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਸੱਯਦ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ ਵਾਇਸਰਾਏ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਖਿਜ਼ਰ ਖਾਨ ਸਿਰਫ ਮੁਲਤਾਨ, ਦੀਪਾਲਪੁਰ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਕਾਇਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸਨੇ ਤੁਗਲਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 6 ਜੂਨ 1414 ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਪਤਨ
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਦੱਕਨ, ਬੰਗਾਲ, ਸਿੰਧ ਅਤੇ ਮੁਲਤਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਤੈਮੂਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੇ ਤੁਗਲਕ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਖੇਤਰੀ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਗੁਜਰਾਤ, ਮਾਲਵਾ ਅਤੇ ਜੌਨਪੁਰ ਦੀਆਂ ਸਲਤਨਤਾਂ ਦਾ ਗਠਨ ਹੋਇਆ। ਰਾਜਪੂਤ ਰਿਆਸਤਾਂ ਨੇ ਅਜਮੇਰ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਨੂੰ ਵੀ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਪੂਤਾਨੇ ਉੱਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਤੁਗਲਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਗਿਰਾਵਟ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗਵਰਨਰ ਖਿਜ਼ਰ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਵਜੋਂ ਸੱਯਦ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ।
ਭਾਰਤੀ-ਇਸਲਾਮੀ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਤੁਗ਼ਲਕ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਫ਼ਿਰੋਜ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗ਼ਲਕ ਨੇ ਕਈ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਵਾਈਆਂ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਗ਼ਲਕ ਵੰਸ਼
ਸਵਾਲਬਾਰਡ ਅਤੇ ਯਾਨ ਮਾਏਨ
thumb|400x400px| ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲਬਾਰਦ ਅਤੇ ਜਨ ਮਾਏਨ ਸਵਾਲਬਾਰਡ ਅਤੇ ਯਾਨ ਮਾਏਨ (Svalbard og Jan Mayen, ਆਈਐਸਓ 3166-1 ਅਲਫਾ -2: ਐਸਜੇ (SJ), ਆਈਐਸਓ 3166-1 ਐਲਫ਼ਾ-3: ਐਸਜੇਐਮ (SJM), ਆਈਐਸਓ 3166-1 ਅੰਕ: 744) ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਦੋ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਸਵਾਲਬਾਰਡ ਅਤੇ ਯਾਨ ਮਾਏਨ ਦੇ ਸਮੂਹ ਲਈ ਆਈਐਸਓ 3166-1 ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਇੱਕ ਅੰਕੜਾ ਨਿਯੁਕਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਆਰੀਕਰਣ ਸੰਘ (ਆਈ ਐਸ ਐਸ) ਨੇ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਲੱਗ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਡੋਮੇਨ  ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵਿਭਾਗ ਇਸ ਕੋਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਸਵਾਲਬਾਰਡ ਅਤੇ ਯਾਨ ਮਾਏਨ ਟਾਪੂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਵਾਲਬਾਰਡ ਨਾਰਵੇ ਦੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਦੀਪ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਵਾਲਬਾਰਡ ਦੀ ਸੰਧੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਯਾਨ ਮਾਏਨ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਸਥਿਤ ਟਾਪੂ ਹੈ; ਇਸਦੀ ਕੋਈ ਸਥਾਈ ਆਬਾਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਾਉਂਟੀ ਗਵਰਨਰ ਆਫ਼ ਨੌਰਡਲੈਂਡ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵਾਲਬਾਰਡ ਅਤੇ ਯਾਨ ਮਾਏਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਉਂਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਵਾਲਬਾਰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਆਈਐਸਓ ਕੋਡ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਨਾਰਵੇਜੀਆਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਯਾਨ ਮਾਏਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਦਫ਼ਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਰਵੇਜੀਅਨ ਹੈ।
ਯਾਨ ਮਾਏਨ
ਯਾਨ ਮਾਏਨ ਆਰਕਟਿਕ ਸਾਗਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨਾਰਵੇਜੀਅਨ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਸਾਗਰ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਟਾਪੂ ਹੈ। ਇਸ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਦਾ ਖੇਤਰ 377 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ (146 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 2277 ਮੀਟਰ ਲੰਮੇ ਬੀਰਨਬਰਗ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰਵੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
ਚੰਡੀਦਾਸ
ਚੰਡੀਦਾਸ (ਬੰਗਾਲੀ: চণ্ডীদাস; ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਜੀਵਨਕਾਲ:1339-1399 ) ਰਾਧਾ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲੀਲਾ ਸੰਬੰਧੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮਧਕਾਲੀ ਕਵੀ (ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵਧ ਕਵੀ ਸਨ) ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੱਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਰਾਧਾ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ 1250 ਤੋਂ ਵਧ ਪ੍ਰੇਮਗੀਤ ਇਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੰਗਾਲੀ ਵੈਸ਼ਣਵ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਮਾਨ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਿਆਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਚੰਡੀਦਾਸ ਨੂੰ ਦਵਿਜ ਚੰਡੀਦਾਸ, ਦੀਨ ਚੰਡੀਦਾਸ, ਬਡੁ ਚੰਡੀਦਾਸ, ਆਦਿ ਅਨੇਕ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪਦਾਵਲੀ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਰਤਨੀਆਂ ਲੋਕ ਗਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਕਵੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ; ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਡੁ ਚੰਡੀਦਾਸ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਪਦਾਂ ਦਾ ਸਰਵਪ੍ਰਥਮ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਜਗਦਬੰਧੁ ਭੱਦਰ ਦੁਆਰਾ ਮਹਾਜਨ ਪਦਾਵਲੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸੰਗ੍ਰਿਹ 1874 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1916 ਈ ਤੱਕ ਚੰਡੀਦਾਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਚੰਡੀਦਾਸ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ ਜਾਂ ਅਨੇਕ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਸੰਤਰੰਜਨ ਰਾਏ ਨੇ ਆਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸ਼ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਕੀਰਤਨ ਨਾਮ ਦੀ ਹਥਲਿਖਿਤ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਤ ਕਰ ਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਲੀਲਾ ਕਵਿਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਪਦਾਵਲੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਪੱਖੋਂ ਸ਼ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਕੀਰਤਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪਤਾ ਲੱਗੀ ਕਿ ਚੰਡੀਦਾਸ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵਧ ਵਿਅਕਤੀ ਜ਼ਰੂਰ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਛਾਨਬੀਨ ਦੇ ਉੱਪਰੰਤ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਸਿੱਟੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਕਿ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਚੰਡੀਦਾਸ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਸਨ।
ਚੈਤੰਨਯਦੇਵ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਇੱਕ ਚੰਡੀਦਾਸ ਸਨ, ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਚੈਤੰਨਯਚਰਿਤਾਮ੍ਰਤ ਅਤੇ ਚੈਤੰਨਯਮੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਚੈਤੰਨਯਚਰਿਤਾਮ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਚੈਤੰਨਯ ਮਹਾਪ੍ਰਭੁ ਚੰਡੀਦਾਸ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਪਤੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸੁਣਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਜੀਵ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਟੀਕਾ ਵੈਸ਼ਣਵ ਤੋਸ਼ਿਨੀ ਵਿੱਚ ਜੈ ਦੇਵ ਦੇ ਨਾਲ ਚੰਡੀਦਾਸ ਦਾ ਚਰਚਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਰਹਰੀਦਾਸ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵਦਾਸ ਦੇ ਪਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਚੰਡੀਦਾਸ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕੁੱਝ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਨ ਅਤੇ ਵੀਰਭੂਮ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਾਨੂਰ ਗਰਾਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਸਨ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਉਥੇ ਕਾਲਜ ਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵੀ ਹਨ। ਤਾਰਾ, ਰਾਮਤਾਰਾ ਅਤੇ ਰਾਮੀ ਨਾਮ ਦੀ ਧੋਬਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਦੰਤਕਥਾ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਦੰਤਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਬਾਂਕੁੜਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਛਾਤਨਾ ਗਰਾਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਸਨ। ਇਹ ਵਾਸ਼ੁਲੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਗਰੰਥ ਸ਼ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਕੀਰਤਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਾਤਮਕਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯਾਤਰਾਨਾਟਯ ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲੀ ਕਾਵਿ ਦਾ ਰਲਿਆ-ਮਿਲਿਆ ਰੂਪ ਹੈ।
ਦੀਨ ਚੰਡੀਦਾਸ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਚੈਤੰਨਯਦੇਵ ਦੇ ਪਰਵਰਤੀ ਸਨ, ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵੀ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਦੀਨ ਚੰਡੀਦਾਸ ਦੇ ਨਾਮ ਪਰ ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਦਾ ਵੰਦਨਾ ਸੰਬੰਧੀ ਇੱਕ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਹ ਨਰੋਤਮਦਾਸ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਦੀਨ ਚੰਡੀਦਾਸ ਨਾਮ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਤ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਸ਼੍ਰੀ ਮਣੀਂਦਰਮੋਹਨ ਬਾਸੂ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ
ਕਨ੍ਹਈਆ ਲਾਲ ਕਪੂਰ
ਕਨ੍ਹਈਆਲਾਲ ਕਪੂਰ (27 ਜੂਨ, 1910 – 5 ਮਈ 1980), ਜਿਸਨੂੰ '''ਕੇ.ਐਲ. ਕਪੂਰ''' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਵਿਅੰਗਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੀ ਤਿੱਖੀ ਬੁੱਧੀ, ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗਮਈ ਪੈਰੋਡੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਲਿਖਣ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਨੂੰ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ. ਫਖਰੂਦੀਨ ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 1974 ਵਿੱਚ ਗਾਲ਼ਿਬ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਰਣਨ
ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੌਰਾਨ ਉਰਦੂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਾਸਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਪਾਤਰਸ ਬੁਖਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਨੇ ਲੰਬੇ ਹੋ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ ਖਾਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹੈ?" ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ 6.5 ਫੁੱਟ ਲੰਬਾ ਸੀ।
ਪਾਤਰ ਬੁਖਾਰੀ ਕਪੂਰ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਕਪੂਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰ ਦੀ ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕੋ ਹੋਸਟਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਕਮਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕਪੂਰ ਨੇ ਉਰਦੂ ਵਿਅੰਗ ਲਿਖਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੈਰੋਡੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰ ਯਰਕਨ ਉੱਤੇ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰ ਨੇ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਕਪੂਰ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ 1934 ਤੋਂ 1947 ਤੱਕ ਡੀਏਵੀ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਛੱਡ ਕੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਮੋਗਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1947 ਵਿਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮੋਗਾ ਵਿਚ ਡੀਐਮ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ 1964 ਤੋਂ 1973 ਤੱਕ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1973 ਤੋਂ 1975 ਤੱਕ ਧਰਮਕੋਟ (ਮੋਗਾ) ਵਿੱਚ ਏ.ਡੀ. ਕਾਲਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵੀ ਰਹੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਹ 1978 ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਫਿਰ 1979 ਤੋਂ 1980 ਤੱਕ ਪੂਨਾ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਉਰਦੂ ਵਿਅੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਲਮ ਲਿਖਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
ਉਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੈਰੋਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ' ਗਾਲਿਬ ਜਾਦੀਦ ਸ਼ੋਰਾ ਕੀ ਏਕ ਮਜਲਿਸ ਮੈਂ ' ('ਆਧੁਨਿਕ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਗਾਲਿਬ') ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਲੀਮ ਕੀ ਭਾਗਵਤ (ਅਨਾਰਕਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਸਲੀਮ ਵਿਚਕਾਰ ਰੋਮਾਂਸ 'ਤੇ ਵਿਅੰਗ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਸੰਗੋ-ਓ-ਕਿਸ਼ਤ (1942), ਚਾਂਗ-ਓ-ਰੁਬਾਬ (1944), ਸ਼ੀਸ਼ਾ-ਓ-ਤੀਸ਼ਾ (1946), ਨਾਈ-ਸ਼ੁਗੂਫ਼ੇ (1988), ਬਾਲ-ਓ-ਪਾਰ (1954)), ਗਾਰਡ-ਏਕਾਰਵਾਂ (1960), ਅਤੇ ਗੁਸਤਾਖੀਆਂ (1965)। ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਰਦੂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਰੇਖਤਾ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਮੇਡੀ ਹਿੰਦੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਹਸਿਆ-ਚਾਲੀਸਾ (1966) ਅਤੇ ਕਾਮਰੇਡ ਸ਼ੇਖ ਚਿੱਲੀ (1968) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪੰਜਾਬੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕਬੀਰਾ ਰੋਇਆ (1973), ਭੁੱਲ-ਚੁੱਕ (1967), ਮੋਗੇ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਅਤੇ ਤਿਲ-ਫੂਲ (1964) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮੌਤ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ
ਕੇਐਲ ਕਪੂਰ ਦੀ ਮੌਤ 5 ਮਈ 1980 ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਪੂਨਾ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ) ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। thumb| ਗਾਲਿਬ ਅਵਾਰਡ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾਕਟਰ ਫਖਰੂਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਦੁਆਰਾ ਕੇਐਲ ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1980 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1910
ਐੱਫ਼. ਸੀ. ਦਨਿਪਰੋ ਦਨਿਪਰੋਪੇਤਰੋਵਸਕ
'''ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਦਨਿਪਰੋ ਦਨਿਪਰੋਪੇਤਰੋਵਸਕ''', ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਯੂਕਰੇਨੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਦਨਿਪਰੋਪੇਤਰੋਵਸਕ ਸ਼ਹਿਰ, ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਦਨਿਪਰੋ-ਅਰੇਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਕਰੇਨੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਅਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਹੋਲਮਸ
ਅਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਹੋਲਮਸ ( / h <span title="/oʊ/: 'o' in 'code'">oʊ ਐਮ z  / ; ਜਨਮ 3 ਫਰਵਰੀ, 1984) ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਅਮਰੀਕੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਖੋਜੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਲੋ ਆਲਟੋ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਯੋਜਤ ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੰਪਨੀ "ਥੇਰਾਨਸ" ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੀ ਈ ਓ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। 2015 ਵਿਚ, ਫੋਰਬਜ਼ ਨੇ ਥੇਰਾਨਸ ਦੇ $ 9 ਬਿਲੀਅਨ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਅਰਬਪਤੀ ਵਜੋਂ ਹੋਲਮਸ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਹੋਲਮਸ ਦਾ ਜਨਮ ਫਰਵਰੀ 1984 ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ. ਸੀ. ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਵਰਕਰ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਹੋਲਮਸ IV ਅਤੇ ਕਾਂਗ੍ਰੇਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੋਲ ਡੌਸਟ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ 9 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਹੋਲਮਸ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚਿਅਨ ਹੋਲਮਸ V ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਬਦਲੀ ਕਾਰਨ ਹਸਟਨ, ਟੈਕਸਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਚਲੇ ਗਏ।  ਹੋਲਮਸ ਨੇ ਮੈਡਰਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾ ਕਲਾਸਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕੀਤੀ।
ਡਰੈਜਿਨ ਪੈਟਰੋਵਿਕ
ਡਰੈਜਿਨ ਪੈਟਰੋਵਿਕ‎ (ਉਚਾਰਣ [drǎʒen petroʋitɕ] 22 ਅਕਤੂਬਰ, 1964 - 7 ਜੂਨ, 1993) ਇੱਕ ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਅਨ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ 1989 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਐਨਬੀਏ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 1980 ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਵੀ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਪੈਟਰ੍ਰੋਵੀਕ ਨੇ ਓਲੰਪਿਕ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਂਸੇ ਦਾ ਤਮਗਾ, ਫੀਬਾ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ, ਇੱਕ ਫਿਬਾ ਯੂਰੋਬਾਸਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਂਸੀ ਅਤੇ ਦੋ ਯੂਰੋਲੀਏਗ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਯੁਗੋਸਲਾਵੀਆ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਕਰੋਸ਼ੀਆ ਦੀ ਕੌਮੀ ਟੀਮ ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਯੂਰੋਸਕਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਦੋ ਵਾਰ ਯੂਰੋਪਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 1985 ਵਿੱਚ, ਯੁਗੋਸਲਾਵੀਆ ਦੇ ਵਧੀਆ ਅਥਲੀਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੋਲਡਨ ਬੈਜ ਐਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।
ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ, ਪੇਟ੍ਰੋਵੀਕ 1989 ਵਿੱਚ ਪੋਰਟਲੈਂਡ ਟ੍ਰਾਈਲ ਬਲਜ਼ਰਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਐਨਬੀਏ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਾਲ ਆਫ ਦ ਬੈਂਚ ਖੇਡਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਪੈਟਰੋਵਿਕ ਨੇ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਦੇ ਨੈੱਟ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ। ਨੈੱਟ ਲਈ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਲੀਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਗਾਰਡ ਬਣ ਗਿਆ। 28 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਪੈਟ੍ਰੋਵਿਕ ਵੈਂਗਾਰਡ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਐਨ.ਬੀ.ਏ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਦੇ ਯੂਰੋਪੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਪੈਟ੍ਰੋਵਿਕ 1993 ਵਿੱਚ ਨੈੱਟ ਦੁਆਰਾ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਨਾਸਿਤ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਵਧੀਆ ਯੂਰਪੀ ਬਾਸਕੇਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 2013 ਫੀਬਾ ਯੂਰੋਬਾਸਟ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੋਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲੇ ਸਾਲ
ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ, SFR ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪੈਟਰੋਵਾਕ ਦਾ ਪਿਤਾ ਜੋਵਨ "ਜੋਲ" ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਂ ਬਿਸੇਰਕਾ ਇੱਕ ਲਾਇਬਰੇਰੀਅਨ ਸੀ। ੳਸਦੇ ਸਰਬੀ ਪਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵਿਨਾ ਦੇ ਟ੍ਰੇਬੀਨੇਜੀ ਨੇੜੇ ਜ਼ਗੋਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸਿਬੀਨਿਕ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਬਿਲਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਕਰੋਟ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ। ਪੈਟਰੋਵਾਕ ਦਾ ਭਰਾ ਅਲੇਕੈਂਡਡਰ, ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਰਬਿਆ ਦੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਡੇਜਨ ਬਿੰਗਰੌਗਾ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Unrecognized language ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1993 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ
ਡੇਲੂਆਣਾ
ਡੇਲੂਆਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਮਾਨਸਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਡੇਲੂਆਣਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1607ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 7.83 ਵਰਗ ਕਿ. ਮੀਟਰ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਪੰਚ (2018 ਤੋਂ 2023)ਤੱਕ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੈ।
ਇਹ ਪਿੰਡ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਮਾਨਸਾ ਤੋਂ 15 km ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮਾਨਸਾ- ਮੋਫਰ ਰੋਡ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਬੋਹਾ- ਬੁਢਲਾਡਾ ਤੋਂ 17 km ਅਤੇ ਝੁਨੀਰ ਤੋਂ 16 km ਦੂਰ ਹੈ। ਖਾਲਸਾ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ (ਡਾ.ਨਗਿੰਦਰ ਕਾਲਜ) ਨੰਗਲ ਕਲਾਂ ਤੋਂ 4.5 km ਦੂਰ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਸੀਤੋ ਦੇਵੀ ਕਾਲਜ (ਕੋਟ ਧਰਮੂ) ਤੋਂ 5 km ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਕਾਲਜ ਆਫ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ (ਦਲੇਲ ਵਾਲਾ) ਤੋਂ 5 km ਦੂਰ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਪਿੰਡ ਕੋਟ ਧਰਮੂ, ਨੰਗਲ ਕਲਾਂ, ਹੀਰੇਵਾਲਾ, ਸਹਾਰਨਾ, ਅੱਕਾਂਵਾਲੀ ਹਨ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ (1 ਤੋਂ 5) ਤੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ (6 ਤੋਂ 8)ਵੀਂ ਤੱਕ ਹੈ। 8ਵੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਦੂਸਰੇ ਪਿੰਡ ਅੱਕਾਂਵਾਲੀ ਜਾਂ ਨੰਗਲ ਕਲਾਂ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸੀ ਸੀਤਲਸਰ ਸਾਹਿਬ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਿੱਤਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਪੁਲਿਸ, ਫੌਜੀ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਅ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗਲੀਆਂ, ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਨਾਲੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ
ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੀ ਦਫ਼ਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| ੳੁਸ ਰਾਜ ਦਾ ਸਾਰਾ ਲਿਖਤੀ ਕੰਮ ੲਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾ 'ਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ
ਬਾਰਬਰਾ ਲੇਂਕ
ਬਾਰਬਰਾ ਏ ਲੇਂਕ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਸਪਰੀਮ ਜਡੀਸ਼ੀਅਲ ਕੋਰਟ ਦਾ ਐਸੋਸੀਏਟ ਜਸਟਿਸ ਹੈ। 4 ਅਪਰੈਲ 2011, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਰਾਜਪਾਲ ਡੇਵਲ ਪੈਟਰਿਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਇਸ ਪਦਵੀ ਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਉਹ 4 ਮਈ, 2011 ਨੂੰ ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਕੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।  ਉਸ ਨੇ 8 ਜੂਨ ਨੂੰ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਤਮ ਸਨਮਾਨ ਮਹੀਨਾ ਜੂਨ 2016