cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ
ਕਰੀਅਰ
ਉਹ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ 1934 ਵਿੱਚ ਐਚਐਮਵੀ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਟੇਜ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਦੇ ਵਿਜੇ ਭੱਟ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਭੱਟ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਦੌਰਾਨ ਦੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪਸੰਦ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਫੋਨ ਨਹੀਂ ਸਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਚੀਕਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ)। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਥੀਏਟਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਦੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਬਣ ਗਈ।
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ-ਗੁਜਰਾਤੀ ਦੁਭਾਸ਼ੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਲੀਲਾ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 'ਆਂਖ ਕਾ ਤਾਰਾ' ਅਤੇ 'ਤੁਰਕੀ ਸ਼ੇਰ' (1933) ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਉਹ 'ਭਗਤ ਕੇ ਭਗਵਾਨ' ਅਤੇ 'ਇਨਸਾਫ ਕੀ ਟੋਪੀ' (1934) ਵਿੱਚ ਹੀਰੋਇਨ ਸੀ। ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਉਹ ਅਕਸਰ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਨ (ਮਰਹੂਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਮਜਦ ਖਾਨ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨ ਨਾਮ ਜਯੰਤ ਸੀ) ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਲੱਲੂਭਾਈ ਲਈ ਵੀ ਗਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੈ ਵਾਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ, ਉਰਫ ਸੈਕਰਡ ਸਕੈਂਡਲ (1934) (ਗੁਜਰਾਤੀ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਲੀਲਾ), ਲਾਲ ਚਿੱਠੀ, ਉਰਫ਼ ਰੈੱਡ ਲੈਟਰ (1935), ਬਾਂਬੇ ਮੇਲ (1935), ਬੰਬਈ ਕੀ ਸੇਠਾਨੀ (1935) ਅਤੇ ਸ਼ਮਸ਼ੀਰ-ਏ-ਅਰਬ (1935) ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਫਿਗਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਗਾਉਣ 'ਤੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਰਤਨਾਮਾਲਾ, ਸ਼ੋਭਨਾ ਸਮਰਥ ਵਰਗੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਲਈ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਬਣ ਗਈ।
ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਉਣ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਖਾਏ ਗਏ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਸੀ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਅਤ ਗਾਇਕ ਸੀ! ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ ਅਤੇ ਠੁਮਰੀ ਅਤੇ ਦਾਦਰਾ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮਸ਼ਾਦ ਬੇਗਮ, ਜ਼ੋਹਰਾਬਾਈ ਅੰਬੇਵਾਲੀ, ਜੂਥਿਕਾ ਰਾਏ, ਜ਼ੀਨਤ ਬੇਗਮ, ਆਦਿ ਸਨ। ਸ਼ਮਸ਼ਾਦ ਅਤੇ ਜ਼ੋਹਰਾਬਾਈ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਚੀ ਸੀਮਾ ਨਾਲ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਰਮ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁਕੇਸ਼ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਨਾਲ ਗਾਉਣ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ - ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਨੌਕਰ (1943) ਵਿੱਚ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਨਾਲ ਗਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਕੇ.ਸੀ. ਡੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਗਾਇਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਮੰਨਾ ਡੇ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਗੀਤ ਗਾਏ।
ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਵੀ.ਕੇ. ਦੂਬੇ ਜੋ ਬਨਾਰਸ, (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ (ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨ ਸੀ), ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਬੰਬਈ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੂਬੇ ਦੀ ਮੌਤ 2000 ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਉਸ ਨੇ 1952 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਓ.ਪੀ. ਨਈਅਰ ਲਈ ਆਪਣਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਗੀਤ ਗਾਇਆ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ; "ਜਬ ਸੇ ਪੀ ਪੀਆ ਆਨ ਅਧਾਰ" ਸੀ। ਕਹਾਣੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੀਤ ਲਈ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। (ਫਿਲਮ ਦੇ ਬਾਕੀ ਗੀਤ ਗੀਤਾ ਦੱਤ ਅਤੇ ਸੀ. ਐਚ. ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਗਏ ਹਨ)। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਲਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਹੋ ਗਈ। ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਕੇ, ਓ.ਪੀ. ਨਈਅਰ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੁਹਰਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਲਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਗਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ।
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸੁੱਕੇ ਸਪੈੱਲ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੌਸ਼ਾਦ ਨੇ ਪਾਕੀਜ਼ਾ (1972) ਲਈ ਉਸਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਸਕੋਰ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ। ਨੌਸ਼ਾਦ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਬਹੁਤ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਦਿਲ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਕੀਜ਼ਾਹ, ਨਜਰੀਆ ਦੀ ਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਗੀਤ ਆਪਣੇ ਲਈ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦਾ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮੀ ਗੀਤ ਆਰ ਡੀ ਬਰਮਨ ਲਈ ਫਿਲਮ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; "ਹਰਿ ਦੀਨ ਜੋ ਬੀਤਾ"। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਫਿਰਦੌਸ ਅਲੀ ਅਤੇ ਮਹਿਮੂਦ ਜਮਾਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ, ਸਮੰਦਰ ਫਿਲਮਜ਼ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ, ਚੈਨਲ 4 'ਤੇ ਮਹਿਫਿਲ ਨਾਮਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮੀ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਗਾਇਆ; ਫਿਲਮ ਮਹਿਲ ਦੇ ਇੱਕ ਗੀਤ, "ਯੇ ਰਾਤ ਫਿਰ ਨਾ ਆਏਗੇ" ਦੇ ਕੈਪਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੀਤ ਜ਼ੋਹਰਾ (ਨਾ ਕਿ ਮਧੂਬਾਲਾ ਜਾਂ ਵਿਜੇਲਕਸ਼ਮੀ) 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 24 ਮਾਰਚ 1991 ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੀ 2000 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1924 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2000 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਸਟੀਫ਼ਨ ਕਿੰਗ
ਸਟੀਫਨ ਐਡਵਿਨ ਕਿੰਗ (ਜਨਮ 21 ਸਤੰਬਰ, 1947) ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ, ਅਲੌਕਿਕ, ਸਸਪੈਂਸ ਅਤੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਫੈਂਟਸੀ ਨਾਵਲਾਂ ਦਾ ਰਚਨਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ 350 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਉੱਪਰ ਫ਼ੀਚਰ ਫਿਲਮਾਂ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਮਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸਟੀਫਨ ਕਿੰਗ ਦੇ ਅਜੇ ਤੱਕ 61 ਨਾਵਲ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਤਖ਼ੱਲੁਸ ਰਿਚਰਡ ਬੈਸ਼ਮੈਨ ਹੇਠ ਛਪੀਆਂ 7 ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ) ਛਪ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦੀਆਂ 6 ਗੈਰ-ਕਾਲਪਨਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਛਪੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ 200 ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਉਸਦੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿੰਗ ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਬ੍ਰੈਮ ਸੋਟਕਰ ਅਵਾਰਡ, ਵਰਲਡ ਫ਼ੈਟਸੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ੈਟਸੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। 2003 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸਾਰੀ ਗ੍ਰੰਥਾਵਲੀ ਲਈ ਵੀ ਕਈ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿ4ਚ ਵਰਲਡ ਫ਼ੈਟਸੀ ਅਵਾਰਡ ਫਾਰ ਲਾਈਫ਼ ਅਚੀਵਮੈਂਟ (2004) ਅਤੇ ਮਿਸਟਰੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਆਫ਼ ਅਮੈਰੀਕਾ (2007)ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦ ਗਰੈਂਡ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। 2015 ਵਿੱਚ ਕਿੰਗ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਡਲ ਆਫ਼ ਆਰਟਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਡਰ ਦਾ ਰਾਜਾ (King of Horror) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸਟੀਫ਼ਨ ਕਿੰਗ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਸਤੰਬਰ 1947 ਨੂੰ ਪੋਰਟਲੈਂਡ, ਮੇਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਡੋਨਲਡ ਐਡਵਿਨ ਕਿੰਗ ਮਰਚੈਂਟ ਨੇਵੀ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਡੋਨਲਡ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਨਾਮ ਪੌਲਕ ਸੀ ਪਰ ਵੱਡੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੇ ਮਗਰ ਕਿੰਗ ਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕਿੰਗ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਨੈਲੀ ਰੂਥ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
੨੦੦੮ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ – ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰੈਕੋ-ਰੋਮਨ ੮੪ ਕਿਲੋਗਰਾਮ
ਬੀਜਿੰਗ, ਚੀਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ੨੦੦੮ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਗ੍ਰੈਕੋ-ਰੋਮਨ 84 ਕਿਲੋਗਰਾਮ ਮੁਕਾਬਲਾ ਅਗਸਤ 14 ਨੂੰ ਚਾਈਨਾ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਲੀਵਰਸਿਟੀ ਜਿਮਨੇਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। Italian wrestler Andrea Minguzzi won the gold medal in this event.
ਇਹ ਗ੍ਰੈਕੋ-ਰੋਮਨ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ-ਇਲਿਮਨੈਸ਼ਨ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰ੍ਹੇਪਚੇਂਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਦੋ ਮੈਡਲ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਜੋ ਦੋ ਆਖਰੀ ਭਲਵਾਨ ਬਚੇ ਸਨ, ਉਹ ਫਿਰ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਲਈ ਘੁਲੇ। ਜੋ ਵੀ ਭਲਵਾਨ ਹਾਰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਰ੍ਹੇਪਚੇਂਜ ਦੇ 'ਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੋ ਸੇਮੀਫਾਇਨਲ ਵਿੱਚ ਹਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਰੈਕਟ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਚੇ ਰ੍ਹੇਪਚੇਂਜ ਦੇ ਭਲਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮਿਆਂ ਲਈ ਖੁਲੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:੨੦੦੮ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ
ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ
ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ
‘ਕਬੀਲਾ' ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਟਰਾਈਬ (Tribe) ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ । ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਬਿਰਟੇਨਿਕਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਬੀਲਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੂਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਮੈਂਬਰ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਾਨੂੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਐਮਰਰੀਕਾਨਅਨੁਸਾਰ ਕਬੀਲਾ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਾਂਝੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ-ਰੀਤਾਂ ਹੋਣ। ਕਬੀਲਾ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਕੱਠੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਡੀ. ਐਨ. ਮਜੂਮਦਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਕਬੀਲਾ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਇਸ ਇਕੱਠ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਮੈਂਬਰ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਸੰਬੰਧੀ ਕੁਝ ਕੁ ਮਨਾਹੀਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸਦਾਰੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਕਈ ਗੋਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਬੀਲੇ ਉੱਪਰ ਜੱਦੀ ਸਰਦਾਰ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਵਰਗ ਸੰਪਰਦਾ ਵਿੱਚ ਸਿਆਣੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪੰਚਾਇਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਚਾਇਤ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ - ਸਰਦਾਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਇੱਕ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕਬੀਲਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਮੇਂ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕਬੀਲੇ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਦਾ ਵਖਰੇਵਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਡਬਲਿਓ ਜੇ ਪੈਰੀ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਲਿਖਦਾ ਹੈ “ਕਬੀਲਾ ਉਹ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਝੀ ਉੱਪਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਹੋਵੇ । ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਗਜ਼ਟੀਅਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ:
“ਕਬੀਲਾ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਉਹ ਇਕੱਠ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਾਂਝਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸਾਝੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਸਾਂਝੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ।
1.ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਇਲਾਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
2. ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
3 ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੰਚਾਇਤ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ
ਸਮੂਹ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਜਿੱਠਦੀ ਹੈ ।
4 ਅੰਤਰ ਵਿਆਹ ਕਬੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੱਛਣ ਹੈ ।
5 ਹਰ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਸਮੋ-ਰਿਵਾਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।
6 ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਸਾਡੇ ਕਾਰਜਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।7 ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਵਿਰਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
8.ਕਬੀਲੇ ਵਿੱਚ ਮਨਾਹੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਕਬੀਲਿਆਈ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲਈ ਜੁਲਾਈ 2006 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਮਈ 2008 ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ । ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਵਿਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਬੀਲੇ ਵਿੱਚ ਕਬੀਲਾ ਅਖਵਾਉਣ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ:-
1.ਉਹ ਲੋਕ ਸੱਭਿਅਕ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜੰਗਲ ਬੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹੋਣ। 2 ਉਹ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਨਸਲਾਂ ਨੀਗਰੋ, ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਅਤੇ ਮੂਗੋਲੀਅਨ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ
3.ਉਹ ਕਬੀਲਿਆਈ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹੋਣ।
4. ਉਹ ਆਦਿ ਕਾਲੀ ਧਰਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿਰਖਾਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਅਤੇ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋਣ
5.ਉਹ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਿਕ ਕਿੱਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੰਗਲੀ ਪਦਾਰਥ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨਾ, ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਣਿਆਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਆਦਿ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਨਿਰਬਾਹ ਕਰਦੇ ਹੋਣ
6. ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਹੋਣ।
7. ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਗਨ ਅਤੇ ਅਰਧ ਨਗਨ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹੋਣ।
8 ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਚ ਗਾਣੇ, ਸ਼ਰਾਬਨੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮੌਜਮਸਤੀ ਦੇ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਗੁਣ ਸ਼ਮਿਲ ਹੋਣ।
ਅੱਜ ਜਦਕਿ ਅਸੀਂ ਇਕੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਐਸ.ਸੀ.ਐਸ.ਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ 1952 ਵਿੱਚ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਲਈ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਈ ਰਿਪੋਰਟ ਆਪਣੀ ਸਾਰਥਿਕਤਾ ਗੁਆ ਲੈਂਦੀ ਹੈ । ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਾ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੇ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁੰਝਦਾਰ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵਰਤਮਾਨ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਤੀ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਇਕ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਕਠਿਨ ਕਾਰਜ ਹੈ ਜਿਸ ਸੰਬੰਧੀ ਉਪਰੋਕਤ ਰਿਪੋਰਟ ਮੱਤਵਹੀਣ ਅਤੇ ਨਿਰਾਰਥਕ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਰੀਆ, ਬਾਜ਼ੀਗਰ, ਬੰਗਾਲਾ, ਗੰਧੀਲਾ, ਨਟ, ਸਾਂਸੀ, ਮੁਰਾਸੀ, ਗੁੱਜਰ ਅਤੇ ਬਰੜ ਨਾਂ ਦੇ ਕਬੀਲੇ ਵਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ । ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਕੇਵਲ ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਕਬੀਲਾ ਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ (2001) ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਸੋਂ ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ (2,08,442) ਹੈ ।13 ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਮਕਾਲੀ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈਂਦਾ ਗਿਆ । ਮੌਜੂਦਾ ਦੌਰ ਵਿਚ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਸਵੈ ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਭਾਵੇਂ ਬਿਲਕੁੱਲ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਸਮੁਦਾਇ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਾਜੀਗਰ ਕਬੀਲਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ । ‘ਬਾਜ਼ੀਗਰ’ ਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਕਿੱਤਾਗਤ ਸ਼ਬਦ ਹੈ । ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ‘ਬਾਜ਼ੀਗਰ’ ਦਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਸਣ ਕਬੀਲੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਕਿੱਤੇ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸ਼ਨਾਖਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ।
ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ :-ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਭਾ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ‘ਬਾਜ਼ੀਗਰ' ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ‘ਸੰਗਯਾ ਖੇਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ' ਕਹਿ ਕੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇਹ ਉਪਰੋਕਤ ਕਥਨ ‘ਬਾਜ਼ੀਗਰ' ਦੀ ਜਾਤੀਗਤ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਸਰ ਡੈਂਜਿਲ ਇਬਟਸਨ ਆਪਣੀ 1883 ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਬਾਰੇ ਦਿੱਤੀ ਰਿਪੋਟ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ੀਗਰ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਕਿੱਤੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਡੈਂਜਿਲ ਅਨੁਸਾਰ, “ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਹਿਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸ਼ਬਦ ‘ਬਾਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਅੰਬਾਲੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਕਿ ਅੰਬਾਲੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ।
“ਡੈਨਜ਼ਿਲ ਇਬਟਸਨ ਅਤੇ ਜੇ.ਐਸ. ਨੌਸਫੀਲਡ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਾਤੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਰੰਭ ਵਿਚ ਵਿਵਸਾਇਕ ਹੀ ਸੀ, ਗਿਲਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋਏ ਕਿੱਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਗਏ ਸਨ ।" ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਕਬੀਲਾ ਇੱਕ ਜਾਂਗਲੀ ਕਬੀਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਬੀਲਾ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਹਿੰਦੂ ਵਰਣ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਿਚਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਬੀਲੇ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ, ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਇਸ ਤੱਥ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਾਲ ਡੂੰਘੀਆਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ।ਜਿਸਦੀ ਝਲਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਛਪਰੀਆਂ, ਕੱਚੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੂ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ, ਮੱਥੇ, ਹੱਥਾਂ, ਅੱਖਾਂ, ਠੋਡੀ ਅਤੇ ਪੱਟਾਂ 'ਤੇ ਖੁਦਵਾਏ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਮੋਹ ਕਬੀਲੇ ਦੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਦੇ ਹਨ ।
ਅਨੰਦਮਠ
ਅਨੰਦਮਠ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਲੇਖਕ ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਕੀਤੀ ਇਹ ਨਾਵਲ 1882 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਗਿਆ।ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸਦਾ ਗਹਿਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਦੇ 1773 ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੀ ਖੁਸਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।ਇਹ ਨਾਵਲ ਬੰਗਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਮੱਹਤਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀਆ ਗੀਤ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਪਹਿਲਾ ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ
right|thumb|ਯੂ.ਐਸ.ਏ.ਐਫ. ਦੇ ਚਾਰ ਲੜਾਕੂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਟੈਂਕਰ ਜਹਾਜ਼। right|thumb|USAF B-2 ਸਪਿਰਟ ਰਿਥਲ ਰਣਨੀਤਕ ਬੰਬ right|thumb|ਰਾਇਲ ਏਅਰ ਫੋਰਸ (1991) ਦੇ ਜਾਗੂਆਰ GR1 ਨੂੰ ਭਰਵਾਉਣਾ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਫੋਰਸ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਏਰੋ ਸਪੇਸ ਫੋਰਸ ਜਾਂ ਏਅਰ ਆਰਮੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਹਵਾਈ ਜੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਬ੍ਰਾਂਚ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਫੌਜ, ਜਲ ਸੈਨਾ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਫੌਜਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਏਰੀਅਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਹਵਾ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ, ਰਣਨੀਤਕ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਕਰਨ ਲਈ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ।
"ਏਅਰ ਫੋਰਸ" ਸ਼ਬਦ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤਕ ਹਵਾਈ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਨੰਬਰ ਵਾਰ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਈ ਹਵਾਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਗਠਨ ਹਨ। ਹਵਾਈ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੜਾਕੂ ਜ਼ਹਾਜ, ਬੰਬਾਰ, ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ, ਆਵਾਜਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕਈ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਮਿਲਟਰੀ ਸਪੇਸ, ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਨਟਲ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ (ਆਈਸੀਬੀਐਮ), ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਕੁਝ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੂਜੀਆਂ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਂਟੀ-ਵਿਰਾਸਤੀ ਤੋਪਖਾਨੇ, ਸਤਹ ਤੋਂ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਇਲਾਂ, ਜਾਂ ਬੈਲਟੀ ਬਿਸਟਰੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨੈਟਵਰਕ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ। ਕੁਝ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਰੂਸ, ਸਾਬਕਾ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਉਹ ਮੁਲਕਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਲਾਈਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਫੌਜੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਕੋਲ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਫੋਰਸ ਸੀ ਜੋ ਸੰਗਠਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੈ।
ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀਆਂ ਪੀਸ-ਟਾਈਮ / ਗ਼ੈਰ-ਜੰਗੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਪੋਲੀਸਿੰਗ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਬਚਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਕੇਵਲ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਖੁਫੀਆ, ਖ਼ਾਸ ਮੁਹਿੰਮਾਂ, ਸਾਈਬਰ ਸਪੇਸ ਸਪੋਰਟ, ਮੇਨਟੇਨੈਂਸ, ਹਥਿਆਰ ਲੋਡ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸਾਰੇ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਜ਼ਾਦ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਇਲ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੁਤੰਤਰ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਸਨ। ਆਰ.ਏ.ਐਫ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1918 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਰਮੀ ਦੇ ਰਾਇਲ ਫਲਾਇੰਗ ਕੋਰ ਅਤੇ ਰਾਇਲ ਨੇਵਲ ਏਅਰ ਸਰਵਿਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਤੇ ਆਰਏਐਫ 20,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੁਆਰਾ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਮੁੱਖ-ਜਨਰਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਏਅਰ ਸਰਵਿਸਿਜ਼) ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ 6 ਮਾਰਚ, 1918 ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੁਤੰਤਰ ਹਵਾਈ ਫੋਰਸ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਸਵੀਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਐਰਿਕ ਵਾਨ ਰੋਜੇਨ ਨੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਜਹਾਜ਼, ਇੱਕ ਥੁਲਿਨ ਟਾਈਪ ਡੀ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫਿਨਿਸ਼ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਦੇ ਸਿਵਲ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਰੈੱਡ ਗਾਰਡ ਦੀ ਆਪਣੀ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਸੀ।
ਸੰਗਠਨ
ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀਆਂ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਢਾਂਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਕੁਝ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਏਅਰ ਫੋਰਸ, ਰਾਇਲ ਏਅਰ ਫੋਰਸ) ਨੂੰ ਹੁਕਮ, ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਸਕੁਐਰਡਰੋਨ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਵੀਅਤ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ) ਕੋਲ ਫੌਜ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਢਾਂਚਾ ਹੈ ਆਧੁਨਿਕ ਰਾਇਲ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਏਅਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੰਭਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਏਅਰ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਵਿੱਚ ਗਠਨ। ਆਰਏਐਫ ਵਾਂਗ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਕੁਐਰਡਰੋਨਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਕਮਾਂਟ, ਰਾਜਨੀਤਕ, ਲਾਜ਼ੀਸਟਰੀ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣ, ਜੋ ਪੀਪਲਜ਼ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਆਰਮੀ ਦੇ ਚਾਰ ਜਨਰਲ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੈੱਡ ਕੁਆਰਟਰ ਹੇਠਾਂ, ਮਿਲਟਰੀ ਰੀਜਨ ਏਅਰ ਫੋਰਸਿਜ਼ (ਐਮਆਰਏਐਫ) ਸਿੱਧੀ ਡਵੀਜ਼ਨ (ਘੁਲਾਟੀਏ, ਹਮਲਾ, ਬੰਕਰ), ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰੈਜਮੈਂਟਾਂ ਅਤੇ ਸਕੁਵਡਰੋਨ।
ਸਪੈਸ਼ਲ ਫੋਰਸਸ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਲ)
thumb|ਜੌਰਡਨ ਵਿੱਚ ਯੂਐਸ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ। ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਬਲਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਸਪੈਸ਼ਲ ਟੈਨਿਕਸ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀ ਪੈਰਾ-ਐਸਏਆਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸਰਵਿਸ ਵਿੰਗ, ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੜਾਕੂ ਖੋਜ ਅਤੇ ਬਚਾਅ, ਖ਼ਾਸ ਮੁਹਿੰਮ, ਸਿੱਧੀ ਕਾਰਵਾਈ, ਵਿਰੋਧੀ-ਬਗ਼ਾਵਤ, ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਯੁਕਤ ਟਰਮੀਨਲ ਹਮਲੇ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਜਾਇਥ ਅਲੀ
ਸੁਜਾਇਥ ਅਲੀ (ਜਨਮ 30 ਜਨਵਰੀ 1980) ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਹੈ। 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਫੈਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਵੂਨੀਕ ਦੀ ਸਹਿ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੌਹੂਦਾ ਸੀ ਈ ਓ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਅਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪੋਲਚੀ ਤਮਿਲ਼ ਨਾਡੂ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮੈਪਕੋ ਸ਼ਲੈਨਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੰਡੀਅਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਬਿਜਨਸ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਐਮ.ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ।
ਅਲੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੁਨੀਮਾਹ ਫਾਤਿਮਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਡੈਂਟਿਸਟ ਹੈ।
ਵੂਨੀਕ
2013 ਵਿੱਚ ਵੂਨੀਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਆਰਥਿਕਤਾ ਇੱਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਅਸਥਿਰ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਨਵਨੇਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਤਾਇਆ।
ਅਲੀ ਨੇ 10 ਹੋਰ ਉਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਬਲੂਮਬਰਗ ਇੰਡੀਆ ਦੇ 'ਦਿ ਪਿੱਚ 3.0' ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਜੇਤਾ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਉਸਨੂੰ ਸੀਡਫੰਡ ਤੋਂ 2.5 ਕਰੋੜ ਦਾ ਫੰਡ ਮਿਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ
ਲਾਖਣਾ
ਲਾਖਣਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਵਲਟੋਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡ ਕੁਆਰਟਰ ਤਰਨਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ 45 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।  ਲਾਖਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 246 ਕਿ.ਮੀ. ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਭੀਖੀ ਵਿੰਡ ਤਹਿਸੀਲ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪੱਟੀ ਤਹਿਸੀਲ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਤਹਿਸੀਲ , ਮਖੂ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਜਨਸੰਖਿਆ
ਲਾਖਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪੱਟੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਕੁੱਲ 518 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੀ ਜਨ ਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2941 ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 1541 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 1400 ਇਸਤਰੀ ਜਨ ਸੰਖਿਆ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 0-6 ਸਾਲ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 411 ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 13.97% ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਲਾਖਣਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 909 ਹੈ ਜਦੋਂ  ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੀ ਔਸਤ ਸੰਖਿਆ 895 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਖਣਾ ਲਈ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 772 ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਔਸਤ ਸੰਖਿਆ 846 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।
ਸਾਖਰਤਾ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਖਣਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਘੱਟ ਹੈ। ਸਾਲ 2011 ਵਿਚ ਲਖਣਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 56.84% ਸੀ। ਲਖਣਾ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਸਾਖਰਤਾ 62.72% ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਔਰਤ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 50.53% ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਐਕਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਖਣਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਰਪੰਚ (ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁਖੀ) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਵਲਟੋਹਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਕਰੀਮੀਆਈ ਜੰਗ
ਕਰੀਮੀਆਈ ਜੰਗ (ਅਕਤੂਬਰ 1853-ਫ਼ਰਵਰੀ 1856) ਇੱਕ ਜੰਗੀ ਟੱਕਰ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸ, ਬਰਤਾਨੀਆ, ਉਸਮਾਨੀਆ ਸਲਤਨਤ ਅਤੇ ਸਾਰਦੇਞਾ ਦੀ ਇਤਿਹਾਦ ਹੱਥੋਂ ਰੂਸ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਈ।
ਗੋਪੀ ਸ਼ੰਕਰ ਮਦੁਰਾਈ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਗੋਪੀ ਦਾ ਜਨਮ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਮਦੁਰਈ ਵਿਖੇ ਸੈਲੂਰ ਝੁੱਗੀ ਵਿੱਚ ਸਰਵਪੁਨੀਆ ਐਸ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਪਾਲਨ-ਪੋਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਕਟੂਨੇਯਕਨ ਅਤੇ ਵੜੂਗੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਮੂਲ ਦੇ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ। ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੰਥ ਵਿੱਚ 'ਵਾਰਿਸ' ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਦੁਰਾਈ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗੋਪੀ ਪਿਛਲੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਯੋਗ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ 5 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਯੋਗ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ 5000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਦੇ ਟੋਨੀ ਮੈਕਮਾਹਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ "ਭਾਰਤੀ ਧਰਮ" ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਈ ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ। ਉਹ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫ੍ਰੀਲੈਂਸ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿਊ ਹੋਰੀਜ਼ਨ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ (ਤਮਿਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਜ਼) ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਹਿੰਦੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਬੀਜੀਟੀ ਲੇਖਕ
ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ
ਵਿਜੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ
27 ਫ਼ਰਵਰੀ
27 ਫ਼ਰਵਰੀ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ ਦਾ 58ਵਾਂ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 307 (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 308) ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਅਹਿਮਦੀਆ
ਅਹਿਮਦੀਆ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਜਮਾਤ, ਧਾਰਮਿਕ ਤਹਿਰੀਕ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 23 ਮਾਰਚ 1889 ਨੂੰ ਹਜ਼ਰਤ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਹਿਮਦ ਕਾਦੀਆਨੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਕਸਬਾ ਕਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਆਚਾਰੀਆ ਕੁੰਤਕ
ਆਚਾਰਿਆ ਕੁੰਤਕ :
ਅਚਾਰਿਆ ਕੁੰਤਕ ਨੇ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਜੀਵਿਤ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ
ਕਿਹਾ,ਰਮਣੀਯਤਾ ਅਥਵਾ ਚਮਤਕਾਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ
ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਨਾ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੇਵਲ ਅਰਥ, ਬਲਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸਹਭਾਵ (ਇੱਕਠਾਪਣ) ਹੀ ਕਾਵਿ ਹੈ ।ਪਰ ਇਹ (ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦਾ) ਸਹਭਾਵ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਅਰਥਾਤ ਚਮਤਕਾਰਭਰੀ ਉਕਤੀ (ਕਥਨ) ਤੋਂ ਪਰਿਪੁਸ਼ਟ ਹੋਣਾ ਚਾਹਿਦਾ ਹੈ ।ਕੁੰਤਕ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਅਲੰਕਾਰਯ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਜਾਵੇ) ਅਤੇ ਵਿਕ੍ਰੋਕਤੀ ਨੂੰ ਅਲੰਕਾਰ (ਸਜਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਮੰਨਦੇ ਹਨ ।ਸੋ ਕੁੰਤਕ ਨੇ ਵਿਕ੍ਰੋਕਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਕਾਵਿ ਦੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪਦਵੀ ਬਖਸ਼ੀ ਹੈ । ਵਕ੍ਰ+ਉਕਤੀ ਅਰਥਾਤ ਕਹਿਣ ਦੇ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਵਕ੍ਰਤਾ ਅਰਥਾਤ ਕਟਾਕਸ਼,ਤਨਸ਼,ਟੇਢਾਪਣ,ਵਿਅੰਗ,ਬਾਂਕਾਪਨ,ਵਿਚਿਤਰਤਾ, ਹੀ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਹੈ ।ਕੁੰਤਕ ਨੇ ਕਵੀ-ਕੋਸ਼ਲ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀ ਗਈ ਕਾਵਿ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨੂੰ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਕਿਹਾ ਹੈ । ਹਵਾ ਨੂੰ ਹਵਾ ਨਾ ਕਹਿ ਕੇ ‘ਸੁਰਗਾਂ ਦਾ ਹੌਂਕਾ’ ਕਹਿਣਾ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਹੈ ।                                       ਕੁੰਤਕ :                                                              ਆਚਾਰਿਆ ਕੁੰਤਕ ਦਾ ਕਾਵਿਗਤ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਸਰੂਪ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਲੱਗ ਹੀ ਮਤ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਕੁੰਤਕ ਨੇ ਕਾਵਿ ਦੇ ਸੁਕੁਮਾਰ,ਵਿਝਿਤ੍ਰ,ਮਧਮ ਮਾਰਗ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਹਨ । ਇੰਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਇੰਨਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਸਾਧਾਰਨ ਕਹਿ ਕੇ ਦੋ-ਦੋ ਗੁਣ ਮੰਨੇ ਹਨ ।ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਗੁਣ ਦੇ ਦੇਰਯ,ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ,ਲਾਵਣਯ,ਅਭਿਜਾਤ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮੰਨੇ ਹਨ ।‘ਸਾਧਾਰ’ ਗੁਣ ਦੇ ਔਚਿਤਯ,ਸੌਭਾਗਯ ਦੋ ਹੀ ਭੇਦ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਭੇਦਾਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ।
￼
ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ
thumb|300x300px| ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਕ ਉਤਪਾਦਕ [[ਝੋਨਾ|ਝੋਨੇ ਦੇ ਖੇਤ। ]] ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਭੂਰੇ ਚਾਵਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਉਤਪਾਦਨ, ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 1980 ਵਿੱਚ 53.6 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਸਾਲ 1990 ਵਿੱਚ 74.6 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ 39 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਸਾਲ 1992 ਤਕ, ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 181.9 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 182 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦੂਸਰਾ ਸਥਾਨ ਸੀ। 1950 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਵਾਧਾ 350 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਝਾੜ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ; ਇਸ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਿਰਫ 0 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧੀ ਹੈ। ਵਿੱਤ ਸਾਲ 1980 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ 1,336 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 1990 ਵਿੱਚ 1,751 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੋ ਗਈ। ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਝਾੜ 1950 ਅਤੇ 1992 ਵਿਚਾਲੇ 262 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਵਧਿਆ।
ਸਾਲ 2009-10 ਦੇ ਫਸਲੀ ਸਾਲ (ਜੁਲਾਈ-ਜੂਨ) ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਘਟ ਕੇ 89.14 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਰਿਕਾਰਡ 99.18 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਿਹਤਰ ਮੌਨਸੂਨ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਭਾਰਤ 2010-11 ਫਸਲੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਝੋਨੇ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਸਨ। ਸਾਲ 2011-2012 ਦੇ ਫਸਲੀ ਸਾਲ (ਜੁਲਾਈ-ਜੂਨ) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 104.32 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਚਾਵਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਨਾਜ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਅਧੀਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਕਬਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੁੱਖ ਭੋਜਨ ਦੀ ਫਸਲ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਸਲ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਫਸਲ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਚਾਵਲ ਮੁੱਢਲੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਰਮ ਰੇਸ਼ੇ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਗਰਮ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚੌਲ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਰਸ਼ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਸਲਾਨਾ ਬਾਰਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਫਸਲ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 25 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ 100 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਾਰਸ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਚਾਈ ਰਾਹੀਂ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਘੱਟ ਬਾਰਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚਾਵਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭੋਜਨ ਹੈ। ਸਾਲ 2009-10 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਲ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 89.13 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਰਿਹਾ ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ (99.18 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ) ਸੀ।
ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ
ਸਰੋਤ: http://drdpat.bih.nic.in/HS-B-Table-01.htm.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਲੂਬੁਮਬਾਸ਼ੀ
ਲੂਬੁਮਬਾਸ਼ੀ (ਪੂਰਵਲਾ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ Élisabethville, ਜਾਂ ਡੱਚ ) ਜੋ ਕਾਂਗੋ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਿਨਸ਼ਾਸਾ ਮਗਰੋਂ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖਾਨ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖਾਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੇਂਦਰਤ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤਾਂਬੇ ਦੀਆਂ ਖਾਨਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਅਮੀਰ ਸੂਬੇ ਕਟੰਗਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਾਂਬੀਆਈ ਸਰਹੱਦ ਕੋਲ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਹਨ ਪਰ ਔਸਤ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ ੧੫ ਲੱਖ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਂਗੋ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਫਸਲ
ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਮੀਨੋ ਐਸਿਡ ਦੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਫਸਲਾਂ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਤੇਲ ਵਾਲੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਅਤੇ ਅਨਾਜਾਂ ਸਮੇਤ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਆਮ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੀਤੀ ਕੁਝ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਯੋਗ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਟਰ, ਬੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਸਵੀਟ ਲੂਪਿਨਸ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਸ਼ਕਤੀ (ਫਿਲਮ)
ਸ਼ਕਤੀ ੧੯੮੨ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ।
ਲੈਨਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸਰਗਰਮੀ
ਰੂਸੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਇਨਕਲਾਬੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਲੈਨਿਨ ਨੇ 1892 ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਰਗਰਮ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ 1917 ਦੇ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਨਾਲ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੱਕ ਇਹ ਜਾਰੀ ਰਹੀਆਂ। ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੈਨਿਨ ਨੇ ਕੁਛ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਮਾਰਾ (ਵੋਲਗਾ ਦਰਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਬੰਦਰਗਾਹ) ਵਿੱਚ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ 1893 ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਜ਼ਬਰਗ ਆ ਗਿਆ ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰੂਸੀ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਕਾਰਖ਼ਾਨਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਥੇ ਉਹ ਇਕ ਵਕੀਲ ਵਲਕਨਸ਼ਟਾਇਨ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਰੇਡਚਿੰਕੂ ਦੀ ਗੁਪਤ ਸਿਆਸੀ ਟੋਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਨ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਰੀਸ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਲੈਨਿਨ ਦੇ ਉਤਲੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਪੜ੍ਹਾਕੂ ਹੋਣ ਸਦਕਾ ਜਲਦ ਉਸਨੂੰ ਟੋਲੀ ਵਿਚ ਆਗੂ ਹੋਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਮਖਿਆਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ, ਜਰਮਨੀ ਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਹੀ ਉਹਦੀ ਮਿਲਣੀ ਨਾਦੇਜ਼ਦਾ ਕਰੁਪਸਕਾਇਆ ਨਾਲ਼ ਹੁੰਦੀ ਏ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਇਕ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸਕੂਲ ਉਸਤਾਨੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੈਨਿਨ ਨੂੰ ਮਾਰਕਸੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ਼ ਮਿਲਾਇਆ। ਉਹਦੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਇਨਕਲਾਬ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਸ ਨੇ ਸੁੰਘ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਡੱਕ ਦਿਤਾ। ਉਹਨੂੰ ਸ਼ੋਸ਼ਨਸਕੋਈ, ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਵਿਖੇ ਦੇਸ ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਈ 1898 ਵਿਚ ਉਹਨੂੰ ਨਾਦੀਆ ਵੀ ਆ ਮਿਲੀ ਜਿਸਨੂੰ ਅਗਸਤ 1896 ਵਿਚ ਇਕ ਹੜਤਾਲ਼ ਕਰਾਉਣ ਤੇ ਦੇਸ ਨਿਕਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਔਫ਼ਾ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਉਹਦੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਅਤੇ ਲੈਨਿਨ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇ  ਉਹਨੂੰ ਲੈਨਿਨ ਕੋਲ਼ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਦੋਨਾਂ ਨੇ 10 ਜੁਲਾਈ 1898 ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਤੇ ਦੋਨਾਂ ਨੇ ਰਲ਼ ਕੇ The History of Trade Unionism ਨੂੰ ਰੂਸੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਜਰਮਨੀ ਵਿਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਿਆਸਤ ਤੇ ਵੀ ਅੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਜਰਮਨ ਇਨਕਲਾਬੀ ਬਰਨਸਟਾਇਨ ਚੋਣਾਂ ਤੇ ਅਮਨ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਗਲ ਪੁਰਾਣੀ ਮਾਰਕਸੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਉਲਟੀ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਮੱਲੋਜ਼ੋਰੀ ਇਨਕਲਾਬ ਲਿਆਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਲੈਨਿਨ ਵੀ ਇਸੇ ਸੋਚ ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। 1899 ਵਿਚ ਲੈਨਿਨ ਨੇ ਰੂਸ ਵਿਚ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਲਿਖੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਨਿਨ
ਪਿੱਲੂ ਪੋਚਖਾਨਵਾਲਾ
thumb|ਪਿੱਲੂ ਪੋਚਖਾਨਵਾਲਾ ਪਿੱਲੂ ਪੋਚਖਾਨਾਵਾਲਾ (1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1923 – 7 ਜੂਨ 1986) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕੁਝ ਮਹਿਲਾ ਮੂਰਤੀਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਗਿਆਪਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕੰਮਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਪੋਚਖਾਨਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਦੇ ਮੋਢੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਟੁਕੜੇ ਕੁਦਰਤ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਨ ਜਾਂ ਅਕਸਰ ਮਨੁੱਖੀ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਸਵੈ-ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਾਤ, ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਡਰਾਇੰਗ, ਥੀਏਟਰਿਕ ਸੈੱਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੋਚਖਾਨਵਾਲਾ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਵਿਚੋਲਾ ਵੀ ਸੀ। 1960 ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਬੰਬੇ ਆਰਟ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਸਰ ਕਾਵਾਸਜੀ ਜਹਾਂਗੀਰ ਹਾਲ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ ਦੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1923 ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਪਿੱਲੂ ਫਰਮਰੋਜ਼ ਆਰ. ਅਡੇਨਵਾਲਾ ਅਤੇ ਜੇਰਬਾਈ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਪਾਰਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਸਨ ਜੋ ਪੁਰਾਤਨ ਧਰਮ ਜੋਰਾਸਟ੍ਰੀਅਨ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਕਾਵਾਸਜੀ ਦਿਨਸ਼ਾਅ ਅਤੇ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ। ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫਰਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਰਬ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਅਦਨ ਤੱਕ ਵੀ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਪੋਚਖਾਨਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੌਰਾਨ ਇਹਨਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੰਜ਼ੀਬਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸਦੇ ਅਫਰੀਕਨ ਵੂਡੂ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ।
ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਠੋਰ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਪੋਚਖਾਨਵਾਲਾ ਨੂੰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ ਜੋ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। 1945 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੰਬੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਾਮਰਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਪਨ ਫਰਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ।
ਕਰੀਅਰ
ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਕੈਚਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਵਿਗਿਆਪਨ ਏਜੰਸੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ, ਉਸਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਉਸਦੀ ਅਸਲ ਕਲਾ ਸੀ। alt=sculpture by Pochkhanawala|thumb| ਕੋਰਲ ਰੀਫ (1974) ਦਾ ਵੇਰਵਾ, ਪੋਚਖਾਨਵਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮੂਰਤ ਮੂਰਤੀ
ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ
ਪੋਛਣਵਾਲਾ ਦੀ ਮੌਤ 7 ਜੂਨ 1986 ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਸ਼ੋਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੋ ਪਾਰਸੀ ਇਜ਼ ਐਨ ਆਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਦ 10 ਈਅਰ ਹਸਲ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਜਨਤਕ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੇ ਗੁਆਚੀਆਂ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਦੂਰ ਚਲੀ ਗਈ। 2020 ਵਿੱਚ ਸੋਥਬੀ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕਲਾ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਪੋਚਖਾਨਵਾਲਾ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ inr 7790000.000000001 ਵਿੱਚ ਵੇਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੀਮਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ inr 5700000  ਪਿਛਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੀਮਤ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਸੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1986 ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1923
ਨੂਰਵਾਲਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਵਲਟੋਹਾ ਦੇ ਪਿੰਡ
2011 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ 2011 (ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ: ਸੀਜ਼ਨ 4) 2011 ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਇਆ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸੀਜ਼ਨ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ 2007 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੀਜ਼ਨ 8 ਅਪਰੈਲ 2011 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਆਖਰੀ ਮੈਚ 28 ਮਈ 2011 ਨੂੰ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਦਸ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਸ ਨੇ ਰੌਯਲ ਚੈਲੈਂਜਰਸ ਬੈਂਗਲੌਰ ਨੂੰ ਹਰਾ ਇਹ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ
ਲਸਾੜਾ ਲਖੋਵਾਸ
ਹਵਾਲੇ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਲੂੱਖ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ | ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗਿੱਲ ਝੱਲੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ | ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਵਪਨਾ (ਪੱਤਰਕਾਰ)
ਸਵਪਨਾ (ਜਨਮ 6 ਸਤੰਬਰ 1974) ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ 10TV ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਟੀਵੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ9 ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਸਵਪਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਜੋਤਸਨਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਐਫਐਮ ਰੇਡੀਓ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜਾਪਾ 4 ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਨਾਨੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਰੇਡੀਓ ਭਾਨੁਮਤੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਹੈ।
ਸਵਪਨਾ ਨੇ ਟੀਵੀ 9 (ਤੇਲੁਗੂ) ਨਾਲ ਟੀਵੀ ਐਂਕਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਾ ਮਾਮੁਲੇ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ BIG FM 92.7 ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਹੈੱਡ ਵਜੋਂ ਰੇਡੀਓ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਆਰਜੀਵੀ ਨਾਲ ਰਾਮੂਇਜ਼ਮ ਲੜੀ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਰਨਾਟਿਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਵੋਕਲ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਾਨਸੀ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ
ਮਾਨਸੀ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਚੈਨਲ ਵੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਸੁਵਰੀਨ ਗੁਗਲ' ਨਾਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ 'ਦੋ ਦਿਲ ਬੰਧੇ ਏਕ ਡੋਰੀ ਸੇ', ਵਿਚ ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਰਾਣਾ, ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸਸੁਰਲ ਸਿਮਰ ਕਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਅਤੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਇਸ਼ਕਬਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਭਵਿਆ ਪ੍ਰਤਾਪ ਰਾਠੌਰ ਸਿੰਘ ਓਬਰਾਏ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਉਹ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 'ਇਸ਼ਕ ਮੇਂ ਮਰਜਾਵਾਂ 2' ਵਿੱਚ ਅਹਾਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਚੈਨਲ ਵੀ ਦੇ 'ਸੁਵਰੀਨ ਗੁਗਲ- ਟਾਪਰ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ' ਵਿੱਚ ਜਸਲੀਨ ਗੁਗਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। 2012 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ- ਅਧਾਰਿਤ ਐਪੀਸੋਡਿਕ ਕ੍ਰਾਈਮ ਥ੍ਰਿਲਰ 'ਅਰਜੁਨ' ਵਿੱਚ ਪਾਇਲ ਵਰਮਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।
2013 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਰੱਬ ਸੇ ਸੋਹਨਾ ਇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਦੋ ਦਿਲ ਬੰਧੇ ਏਕ ਡੋਰੀ ਸੇ ਵਿਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾਨੀ ਰਾਣਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਫਿਰ ਐਂਡ ਟੀਵੀ ਦੇ 'ਡਰ ਸਬਕੋ ਲਾਗਤਾ ਹੈ' ਦੇ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸਸੁਰਾਲ ਸਿਮਰ ਕਾ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਉਹ ਐਪੀਸੋਡ ਸੀਰੀਅਲ 'ਯੇ ਹੈ ਆਸ਼ਿਕੀ', 'ਪਿਆਰ ਤੁਨੇ ਕਆ ਕੀਆ' ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਐਮਟੀਵੀ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਐਮਟੀਵੀ ਬਿਗ ਐਫ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।
2017 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਇਸ਼ਕਬਾਜ਼ ਵਿਚ ਭਵਿਆ ਪ੍ਰਤਾਪ ਰਾਠੌਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਪਿਨ-ਬੰਦ ਦਿਲ ਬੋਲੇ ਓਬਰਾਏ ਵਿਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸ ਸਾਲ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੀ ਫ਼ੀਅਰ ਫਾਈਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਨਿਕਾ ਅਤੇ ਐਂਡ ਟੀਵੀ ਦੇ ਲਾਲ ਇਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਨਿਤਿਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਦੋਵਾਂ 'ਚ ਉਹ ਐਪੀਸੋਡ ਭੂਮਿਕਾ 'ਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਉੱਤਰੀ ਕੋਹਕਾਫ਼ ਦਾ ਪਹਾੜੀ ਗਣਰਾਜ
ਉੱਤਰੀ ਕੋਹਕਾਫ਼ ਦਾ ਪਹਾੜੀ ਗਣਰਾਜ ਜਾਂ ਪਹਾੜੀ ਗਣਰਾਜ ਜੋ 1917–1920 ਤੱਕ ਗਣਰਾਜ ਦੇਸ਼ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੂਸੀ ਸਲਤਨਤ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਲਿਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਲੱਖ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਅਤੇ 70000 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਖੇਤਰਫਲ ਵਾਲਾ ਗਣਰਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਲਾਡੀਕਵਕੋਜ਼ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਾਨ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਇਨਕਸਕ ਹੈ। ਇਸ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1917 ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ
ਚੁੰਬਕੀ ਪਹਾੜ (ਭਾਰਤ)
thumb|300x300px|ਚੁੰਬਕੀ ਪਹਾੜ, [[ਲਦਾਖ਼ (ਭਾਰਤ) ]] thumb|ਲਦਾਖ਼ ਵਿੱਚ 'ਚੁੰਬਕੀ ਪਹਾੜ' ਬਾਰੇ ਦਿੱਤਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਚੁੰਬਕੀ ਪਹਾੜ ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਪਹਾੜ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੇਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਦਾਖ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਧਾਤੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਾਤੂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਵਾਹਨਾ ਨੂੰ ਵੀ। ਇਹ ਲੇਹ ਕਾਰਗਿਲ ਹਾਈਵੇਅ ਉਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਵੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਥੇ ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਨਿਯਮ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ  ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ  ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ ਨੂੰ ਢਲਾਣ  ਉਪਰ ਰੱਖੀਏ ਤਾਂ  ਉਹ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਅਵੇਗੀ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਥਾਂ ਉਪਰ ਜੇਕਰ  ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਗੇਅਰ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਢਲਾਣ ਵੱਲ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਗੱਡੀ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਉਪਰ ਵੱਲ ਭਾਵ  ਚੁੰਬਕੀ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਖਿਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਸਥਾਨ
ਭਾਰਗਵੀ ਰਾਓ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਨੁਵਾਦਕ
ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਸਰਦ ਕਾਲ
thumb|230x230px|ਪੂਰਵੀ ਝੋਊ ਕਾਲ ਦੇ ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਦ ਕਾਲ ਦੀ ਰਿਆਸਤਾਂ thumb|230x230px|ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਦ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਇੱਕ ਕਾਂਸੇ ਦਾ ਬਰਤਨ ( ਹੇਨਾਨ ਸੰਗਰਾਹਲਏ ਵਿੱਚ ) thumb|230x230px|ਚੀ ਰਾਜ ਦੇ ਨਿਰੇਸ਼ ਜਿੰਗ  ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਵਿੱਚ ਕੁਰਬਾਨੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਘੋੜੀਆਂ  ਦੇ ਅਸਤੀ - ਪਿੰਜਰਾ ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਦ ਕਾਲ ( ਚੀਨੀ : 春秋时代,  ਚੁਨ ਚਿਉ ਸ਼ੀ ਦਾਈ ;  ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ :  Spring and Autumn Period )  ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨ  ਦੇ ਪੂਰਵੀ ਝੋਊ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਕਾਲ  ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ,  ਜੋ ੭੭੧ ਈਸਾਪੂਰਵ ਵਲੋਂ ੪੭੬ ਈਸਾਪੂਰਵ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ,  ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਦੇ - ਕਦੇ ੪੦੩ ਈਸਾਪੂਰਵ ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਲ ਦਾ ਅੰਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।  ਇਸ ਕਾਲ ਵਲੋਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਚੀਨੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹਵਾਂਗ ਨਦੀ ਘਾਟੀ  ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ,  ਸ਼ਾਨਦੋਂਗ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ   ਦੇ ਕੁੱਝ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਇਲਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ ।  ਇਸ ਕਾਲ ਦਾ ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਦ ਵਾਲਾ ਨਾਮ ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਦ  ਦੇ ਵ੍ਰਤਾਂਤ ਨਾਮਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗਰੰਥ ਵਲੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ,  ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂ  ( 鲁国 ,  Lu )  ਨਾਮ  ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਦਰਜ ਹੈ ,  ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਾਰਮਿਕ ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਕੰਫਿਊਸ਼ਿਅਸ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਸੀ ।
ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਸ਼ਕਤੀ
ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਝੋਊ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਸਮਰਾਟਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਸ ਨਾਮ - ਸਿਰਫ ਦੀ ਰਹਿ ਗਈ ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੇਵਲ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ,  ਲੁਓ ਯੀ ,  ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਸੀ ।  ਝੋਊ ਕਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਘਰਾਨੇ  ਦੇ ਭਰੇ -ਬੰਧੁਵਾਂਅਤੇ ਸੇਨਾਪਤੀਯੋਂ ਨੂੰ ਵੱਖ - ਵੱਖ ਰਾਜ  ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਾਟ  ਦੇ ਅਧੀਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ।  ਇਹ ਇਸਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਝੋਊ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਲੋਂ ਜਿੱਤ ਤਾਂ ਗਏ ਸਨ ਲੇਕਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਇਨ੍ਹੇ ਵੱਡੇ ਸਾਮਰਾਜ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਠਿਨਾਈ ਆ ਰਹੀ ਸੀ ।  ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਚੱਲੀ ਲੇਕਿਨ ਝੋਊ ਸਰਕਾਰ ਕਮਜੋਰ ਪੈਣ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਵੱਖ - ਵੱਖ ਰਾਜਕੁਲ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਚਲਣ ਲੱਗੇ ।  ਇਸ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ੧੨ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਿਆਸਤਾਂ  ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਸਮਾਂ - ਸਮਾਂ ਉੱਤੇ ਮਿਲਕੇ ਨੀਤੀਆਂ ਤੈਅ ਕਰਣ ਲੱਗੇ ।  ਕਦੇ - ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੀ ਮਿਲੀ - ਜੁਲੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸੇਨਾਪਤੀ ਵੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ।  ਸਮਾਂ  ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਇਸ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਝੜਪੇਂ ਬੜੀਂ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੜਪਨੇ ਲੱਗੇ ।  ਛੇਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਈਸਾਪੂਰਵ ਤੱਕ ਸਭਤੋਂ ਛੋਟੇ ਰਾਜ ਗਾਇਬ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਗਿਣਤੀ  ਦੇ ਕੁੱਝ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਚੀਨ ਉੱਤੇ ਬੋਲਬਾਲਾ ਸੀ ।  ਕੁੱਝ ਦੱਖਣ ਰਾਜਾਂ ਨੇ  ( ਮਸਲਨ ਵੂ ਰਾਜ ਨੇ )  ਤਾਂ ਖੁੱਲਮ - ਖੁੱਲਿਆ ਝੋਊ ਸਾਮਰਾਜ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀ ਅਜਾਦੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ,  ਜਿਸ ਵਲੋਂ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁੱਝ  ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਭਿਆਨ ਚਲਾਏ ।
ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰ - ਲੜਾਈ
ਇਸ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਝਗੜੇ ਤਾਂ ਚੱਲ ਹੀ ਰਹੇ ਸਨ, ਲੇਕਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ   ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਸੱਤਾ ਲਈ ਖੀਂਚਾਤਾਨੀ ਜਾਰੀ ਸੀ ।  ਜਿਨ੍ਹਾਂ  ( Jìn )  ਨਾਮਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਛੇ ਜਮੀਨਦਾਰੀ ਪਰਵਾਰਾਂ  ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਲੜਾਈ ਹੋਏ ।  ਚੀ  ( Qí )  ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਚੇਨ ਪਰਵਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਪਾਇਆ ।  ਜਦੋਂ ਇਸ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਘਰ - ਲੜਾਈ ਖ਼ਤਮ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਕ ਪਰਵਾਰ ਆਪਣੇਸ਼ਤਰੁਵਾਂਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਕਰਕੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਉੱਭਰ ਆਏ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਰਾਜਾਂ  ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ।  ੪੦੩ ਈਸਾਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜ  ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਰਵੋੱਚ ਪਰਵਾਰਾਂ  ਨੇ ਉਸ ਰਾਜ ਦਾ ਵਿਭਾਜਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਹੀ ਸਾਲ ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਦ ਕਾਲ ਦਾ ਅੰਤ ਅਤੇ ਝਗੜਤੇ ਰਾਜਾਂ  ਦੇ ਕਾਲ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਪ੍ਰਾਵਦਾ
ਪ੍ਰਾਵਦਾ (Правда, "ਸੱਚ") ਰੂਸੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਸਿਆਸੀ ਅਖਬਾਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਸਯਾਰਪੁ ਝੀਲ
ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਨੇਪਾਲ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ NPR 500,000 ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਿਰੀਖਣ ਟਾਵਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਲੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਰੈਡੀ ਮਾਧਵਨ
ਉਹ ਮਲਿਆਲਮ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਐਨਐਸ ਮਾਧਵਨ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸ਼ੀਲਾ ਰੈੱਡੀ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਆਉਟਲੁੱਕ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਮਿਸਟਰ ਐਂਡ ਮਿਸਿਜ਼ ਜਿਨਾਹ: ਵਿਆਹ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਲਾਗਰ
ਜਵਾਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਵਿਧਾਇਕ
2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਰਜ ਭਾਰਤੀ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਵਿਧਾਇਕ !ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ !ਵੋਟਰ % !ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ !ਸਰੋਤ
ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ
ਪੂਰਨ ਗੁਰਸਿੱਖ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ' ਦਾ ਜਨਮ (7 ਕੱਤਕ 1563 ਬਿਕਰਮੀ) ਜਾਂ (22 ਅਕਤੂਬਰ, 1506-16 ਨਵੰਬਰ 1631) ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਗੱਗੋਨੰਗਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਕੱਥੂਨੰਗਲ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਭਾਈ ਸੁੱਘਾ ਜੀ ਰੰਧਾਵਾ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ 22 ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ। ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਗੌਰਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਜਨ ਬੰਦਗੀ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਜਨ ਬੰਦਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ’ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ।
ਨਾਮ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ
ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਬੂੜਾ ਰੱਖਿਆ। ਕੁੱਝ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਪਿੰਡ ਰਮਦਾਸ ਆ ਵਸੇ। ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੱਝਾਂ ਦੇ ਵਾਗੀ ਬਣੇ। ਜਦ ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਸਨ, ਤਦ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਰਮਦਾਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਾਸ ਆ ਟਿਕੇ। ਬੂੜਾ ਜੀ ਮੱਝਾਂ ਚਾਰਦੇ ਉੱਥੇ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੋਜ਼ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਦੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਸਤੇ ਦੁੱਧ ਲਿਆ ਕੇ ਭੇਟ ਕਰਦੇ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬੂੜਾ ਜੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬੂੜਾ ਜੀ ਦੇ ਜਵਾਬ ਸੁਣਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਤੂੰ ਹੈਂ ਤਾਂ ਬੱਚਾ, ਪਰ ਗੱਲਾਂ ਬੁੱਢਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਬੁੱਢਾ ਹੈਂ।' ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬੂੜਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ 'ਬੁੱਢਾ ਜੀ' ਪੈ ਗਿਆ। ਸਿੱਖ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਗੁਰਤਾ ਦੀ ਰਸਮ
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ ਬਣ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸੰਗਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ, ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸੰਗਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ 'ਨਾਮ ਜਪਣ, ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਤੇ ਵੰਡ ਕੇ ਛਕਣ' ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਮਾ ਕੇ ਦਿਖਾਇਆ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰਗੱਦੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਗੁ‌ਰਿਆਈ ਦੀ ਰਸਮ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਪਾਸੋਂ ਅਦਾ ਕਰਵਾਈ। ਮਗਰੋਂ ਤੀਜੀ, ਚੌਥੀ, ਪੰਜਵੀਂ ਤੇ ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਗੁਰਤਾ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਹੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਧਾਰਨੀ
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਹੀ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ, ਅਨਿਨ ਸੇਵਕ, ਪਰਉਪਕਾਰੀ, ਵਿਦਵਾਨ, ਦੂਰ-ਅੰਦੇਸ਼, ਮਹਾਨ ਉਸਰਈਏ, ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹਨ। ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੇ 125 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚੋਂ 113 ਸਾਲ ਸਿੱਖੀ ਕਮਾਈ ਭਾਵ ਕਿ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।।
ਸੇਵਾ ਭਾਵਨਾ
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਦੀ ਉਮਰ ਅਜੇ 12 ਕੁ ਸਾਲ ਦੀ ਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੱਥੂਨੰਗਲ ਵਿਖੇ ਪੁੱਜੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਹੀ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਤੀਜੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਰਾਹੀਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਵੱਲੋਂ ਚਿਤੌੜ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਫ਼ਤਹਿ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਗਣਾ ਝਬਾਲ (12 ਪਿੰਡ) ਗੁਰੂ ਘਰ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਜਗੀਰ ਦਾ ਕਾਰ-ਮੁਖਤਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਇੱਥੇ ਬੀੜ ਵਿਖੇ ਡੇਰਾ ਲਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੇ ਝਬਾਲ-ਢੰਡ-ਕਸੇਲ ਦੇ ਮੱਧ ਜਿਹੇ ਇੱਕ ਵਿਰਾਨ ਜਿਹੇ ਅਸਥਾਨ ਜਾ ਡੇਰਾ ਲਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਜੰਗਲ ਜਿਹੇ ਅਸਥਾਨ ’ਤੇ ਅੱਜ ਮੰਗਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੰਥੀ
ਇਹ ਉਹ ਅਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸੁਪਤਨੀ ਬੀਬੀ ਗੰਗਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਦੀ ਦਾਤ ਬਖਸ਼ੀ ਸੀ। ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬੀੜ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਉੱਪਰੰਤ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਥਾਪਿਆ ਸੀ। ਬਾਬਾ ਜੀ 125 ਸਾਲ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ
ਅੰਗਰੇਜ਼
ਅੰਗਰੇਜ਼ ਇੱਕ ਕੌਮ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੀ ਹੈ।
ਲਾਟਰੀ (ਅਮਰੀਕੀ ਕਹਾਣੀ)
thumb| [[ਸ਼ਰਲੀ ਜੈਕਸਨ ]] ਲਾਟਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਿਕਾ ਸ਼ਰਲੀ ਜੈਕਸਨ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 26 ਜੂਨ 1948 ਨੂੰ ਦ ਨਿਊਯਾਰਕਰ ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ। ਕਹਾਣੀ ਸਮਕਾਲੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਜਿਥੇ ਲਾਟਰੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਰਸਮ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਰਚਿਤ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿਧ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਏਨੀ ਨਾਂਹ-ਪੱਖੀ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਹੋਈ ਕਿ ਜੈਕਸਨ ਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕਰ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੰਦੇ ਵਾਪਸ ਮੰਗਾ ਲਏ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਢੇਰ ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਕਲਾਸਿਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਵੀ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਮੀਡੀਆ ਰੂਪਾਂਤਰ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਮਿਡਲ ਤੇ ਹਾਈ ਸਕੂ਼ਲ ਸਿਲੇਬਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ।
ਕਥਾਨਕ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸਮਕਾਲੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬਾਰੇ ਵੇਰਵੇ ਲਾਟਰੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਰਸਮ ਦੇ ਵਰਣਨ ਰਾਹੀਂ ਬੁਣੇ ਗਏ ਹਨ। 300 ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਜਿਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ 27 ਜੂਨ ਦੇ ਦਿਹਾੜੇ ਉੱਤੇਜਿਤ ਅਤੇ ਘਬਰਾਏ ਜਿਹੇ ਹਨ। ਬਾਲਗ ਲੋਕ ਸਾਲਾਨਾ ਰਸਮ ਲਈ ਜੁੜਦੇ ਹਨ, ਬੱਚੇ ਪੱਥਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੰਗੀ ਫਸਲ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਰੀਤ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਪੁਰਾਣੀ ਆਖਾਣ ਬੋਲਦਾ ਹੈ: "ਲਾਟਰੀ ਇਨ ਜੂਨ, ਕੌਰਨ ਬੀ ਹੈਵੀ ਸੂਨ"), ਨਾਲੇ ਕੁਝ ਅਫਵਾਹਾਂ ਵੀ ਚਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਗੁਆਂਢੀ ਫਿਰਕੇ "ਲਾਟਰੀ ਦੀ ਰਸਮ ਛੱਡ ਦੇਣ" ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਲਾਟਰੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮਿਸਟਰ ਸਮਰਜ਼ ਅਤੇ ਮਿਸਟਰ ਗਰੇਵਜ਼ ਕਾਗਜ਼ ਦੀਆਂ ਪਰਚੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਪਰਚੀਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਕਾਲੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਕੋਲਾ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਤਿਜੌਰੀ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਭਰ ਲਈ ਸੰਭਾਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਕਰੀਬ 10 ਵਜੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਤਸੱਲੀ ਨਾਲ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਬੇੜ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਘਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਪਰਚਿਆਂ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਪਰਚੀ ਮਿਲ ਗਈ; ਬਿੱਲ ਹਚਿੰਸਨ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਧੱਬੇ ਵਾਲੀ ਪਰਚੀ ਨਿੱਕਲੀ ਹੈ; ਭਾਵ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਵਾਰੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਲਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਉਮਰ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਵਾਰੀ ਹੈ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਬਿੱਲ ਦੀ ਪਤਨੀ ਟੈੱਸੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀ ਪਰਚੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟੈੱਸੀ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਪੱਥਰ ਮਾਰ ਮਾਰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚੀਖਦੀ ਪੁਕਾਰ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਨਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬੱਸ ਇੱਥੇ ਕਹਾਣੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
1983
1983 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1980 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਅਨਾ ਇਰਮਾ ਰਿਵੇਰਾ ਲਾਸੇਨ
ਅਨਾ ਇਰਮਾ ਰਿਵੇਰਾ ਲਾਸੇਨ (ਜਨਮ 1955) ਇੱਕ ਐਫ਼ਰੋ-ਪੁਏਰਤੋ ਰਿਸਨ ਅਟਾਰਨੀ ਸੀ, ਜੋ 2012-2014 ਤੋਂ ਪੁਏਰਤੋ ਰਿਸਨ ਦੇ ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਮੁਖੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਕਾਲੀ ਔਰਤ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਮੁਖੀ ਬਣੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ ਜੋ ਖੁਲ੍ਹੇ ਆਮ ਲੈਸਬੀਅਨ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਔਰਤ ਹੱਕਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ  ਲਈ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਅਨਾ ਇਰਮਾ ਰਿਵੇਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਮਾਰਚ 1955 ਨੂੰ ਸੰਤੂਰਸ, ਸਾਨ ਹੁਆਨ, ਪੁਏਤਰੋ, ਰੀਕੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜਿਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਨਾ ਇਰਮਾ ਲਾਸੇਨ ਅਤੇ ਇਲਾਦਿਓ ਰਿਵੇਰਾ ਕ਼ੁਇਨੋਨੇਸ ਹਨ, ਜੋ ਦੋਨੋਂ ਸਿੱਖਿਆਰਥੀ ਸਨ। 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ, ਉਸ ਨੇ ਨਾਰੀਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ 1972 'ਚ ਮੁਜੇਰ ਇੰਟੇਗ੍ਰੇਟ ਅਹੋਰਾ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਸੰਗਠਨ 1972 ਵਿੱਚ. ਉਸਨੇ ਸਾਨ ਹੁਆਨ ਵਿੱਚ ਜੁਆਨ ਜੋਸੇ ਓਸੂਨਾ ਡੀ ਹਾਟੋ ਰੈ ਹਾਈ ਸਕੂਲ 'ਚ ਦਾਖ਼ਿਲਾ ਲਿਆ।
ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Unrecognized language ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਡਾ. ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ
'''ਡਾ. ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ''' ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Reserve Bank of India) ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਕ ਹੈ। ਰਿਜਰਵ ਬੈਕ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਈਆ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1 ਅਪਰੈਲ 1935 ਨੂੰ ਰਿਜਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਐਕਟ 1934 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜੋ 1937 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਨਿਜੀ ਬੈਂਕ ਸੀ ਪਰ 1949 ਤੋਂ ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਅਦਾਰਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਰਬੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ’ਤੇ ਨਿਗਾਹਬਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਰਬਉੱਚ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਵਿਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਹੋਵੇ। ਆਰਬੀਆਈ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਲਾਹਾਂ ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਅਰਥਚਾਰੇ ’ਤੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਰਬੀਆਈ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਦਿਸ਼ਾ 21 ਮੈਂਬਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮੰਡਲ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਹਨ; ਚਾਰ ਉਪ ਰਾਜਪਾਲ; ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਦੋ ਨੁਮਾਇੰਦੇ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਸਕੱਤਰ); ਦਸ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਾਮਜ਼ਦ ਡਾਇਰੈਕਟਰ; ਅਤੇ ਚਾਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਜੋ ਮੁੰਬਈ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਚੇਨਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਬੋਰਡਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਸਥਾਨਕ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਖੇਤਰੀ ਹਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕਲੀਅਰਿੰਗ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬੈਂਕ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਵਿੱਤੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਲਾਇੰਸ ਫਾਰ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਇੰਕਲੂਜ਼ਨ (ਏਐਫਆਈ) ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਅਕਸਰ 'ਮਿਨਟ ਸਟਰੀਟ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਤਾਵ
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ:
""ਬੈਂਕ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਦਰਾ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਭੰਡਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਚਲਾਉਣ ਲਈ; ਵਧਦੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ, ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕੀਮਤ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ।”"
ਇਤਿਹਾਸ
thumb|ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ 75 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ 2010 ਦੀ ਸਟੈਂਪ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1934 ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਐਕਟ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮਲਕੀਅਤ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਇਸਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ 1949 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ (ਜੀਓਆਈ) ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ।
1926 ਵਿੱਚ, ਹਿਲਟਨ ਯੰਗ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੂੰਜੀ ਰੁਪਏ ਸੀ, 5 ਕਰੋੜ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਿਰਫ 20-22 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਸੀ।