cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਪੀਟਰ ਡੀ ਵਾਲ
ਜੀਵਨੀ
ਡੀ ਵਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 1938 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਲੇਸਬੀਅਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਉਮਰ ਭਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਡੀ ਵਾਲ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਪੀਟਰ ਬੋਨਸਾਲ-ਬੂਨੇ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਗੇ ਚੁੰਮਣ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਲਮੇਨ ਘਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਸੇਵਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1978 ਵਿੱਚ ਸਿਡਨੀ ਮਾਰਡੀ ਗ੍ਰਾਸ ਪਰੇਡ ਦੌਰਾਨ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।
ਡੀ ਵਾਲ ਉਸ ਸਮੂਹ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ " 78ਈ.ਆਰ.ਐਸ " ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ 1978 ਵਿੱਚ ਸਿਡਨੀ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਮਾਰਡੀ ਗ੍ਰਾਸ ਪਰੇਡ, ਡਾਰਲਿੰਗਹਾਰਸਟ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰਲ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰਲ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਸਮੇਤ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 25 ਫਰਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ 78 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋ-ਪੱਖੀ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਗ
ਜਨੇਤਪੁਰ
ਜਨੇਤਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਰਾ ਬਸੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੁਤਰਫ਼ੇਨੀ
ਸੁਤਰਫ਼ੇਨੀ ਭਾਰਤੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਕੇ, ਪਿੰਗਲੀ ਚੀਨੀ ਵਿੱਚ ਕੋਟਨ ਕੈੰਡੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਪਿਸਤਾ ਅਤੇ ਬਦਾਮ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇਲਾਇਚੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀ ਜਾਂ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਬਨੂਂ ਲਈ ਗੁਲਾਬ ਜਲ ਦਾ ਉਪਿਓਗ ਕਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਜੇ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅੱਖਰ)
J ਆਈ.ਐਸ.ਓ (ਮਿਆਰੀਕਰਨ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨ) ਬੇਸਿਕ ਲਾਤੀਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਅੱਖਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜੇ ਜਾਂ ਜੇਯ ਹੈ।; ਜਦੋਂ ਯ ਧੁਨੀ ਲਈ ਵਰਤੀਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਯੋਦ ( ਜਾਂ ) ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਈ.ਐਸ.ਓ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲਾਤੀਨੀ ਅੱਖਰ
ਕਾਰਪੈਂਟਰੀਆ ਦੀ ਖਾੜੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ
ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ (Государственный герб Советского Союза, Gosudarstvenny gerb Sovetskogo Soyuza ) 1923 ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨ
ਰਮਾਕਾਂਤ ਅਚਰੇਕਰ
ਰਮਾਕਾਂਤ ਵਿੱਠਲ ਅਚਰੇਕਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Ramakant Vitthal Achrekar; 1932 - 2 ਜਨਵਰੀ 2019) ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੋਚ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਦਾਦਰ ਦੇ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਪਾਰਕ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੌਜਵਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੁਲਕਰ) ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਚੋਣਕਾਰ ਵੀ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਚੁਲਾਈ
ਚੁਲਾਈ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Amaranth) ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜਾਤੀ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਦੀਆਂ ਲਗਪਗ 60 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਸਿਆਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਪਰਪਲ, ਲਾਲ ਅਤੇ ਸੁਨਹਿਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਾਗ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਰਮਾਕਾਂਤ ਅਚਰੇਕਰ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਰਮਾਕਾਂਤ ਵਿੱਠਲ ਅਚਰੇਕਰ ਦਾ ਜਨਮ 1932 ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਖੇਡ ਕੈਰੀਅਰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਚਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਜਿੰਨਾ ਵਿਲੱਖਣ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1943 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1945 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਨਿਊ ਹਿੰਦ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ ਲਈ ਕਲੱਬ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਿਆ। ਉਹ ਯੰਗ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਇਲੈਵਨ, ਗੁਲ ਮੋਹਰ ਮਿੱਲਜ਼ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਪੋਰਟ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡਿਆ। ਉਸਨੇ ਸਿਰਫ ਇਕ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਵਿਚ ਖੇਡਿਆ, ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਲਈ ਵਿਚ 1963 ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮਾਇਨ-ਉਦ-ਦੌਲਾਹ ਗੋਲਡ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖੇਡਿਆ।
ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਕੁਨਾਲ ਪੁਰਨਦਰੇ ਦੁਆਰਾ ਜੀਵਨੀ "ਰਮਾਕਾਂਤ ਅਚਰੇਕਰ: ਮਾਸਟਰ ਬਲਾਸਟਰਸ ਮਾਸਟਰ" ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਡਨ ਇੰਡੀਆ ਅਲਮਨਾਕ ਸਮੇਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 1943 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਬੀਲਦਾਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤਦ ਉਸਨੇ ਨਿਊ ਹਿੰਦ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਯੰਗ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਇਲੈਵਨ ਲਈ ਕਲੱਬ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਿਆ ਸੀ, ਇਹ 1945 ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਗੁਲ ਮੋਹਰ ਮਿੱਲਜ਼ ਅਤੇ ਬੰਬੇ ਪੋਰਟ ਲਈ ਵੀ ਸੀ। ਮੋਇਨ-ਉਦ-ਡੋਲਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਲਈ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਲਾਸ ਖੇਡ ਖੇਡੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰੱਕੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਚੁਲਾਈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਯੁਰਵੈਿਦਕ ਦਵਾਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਦੀਨ
ਰਮਾਕਾਂਤ ਅਚਰੇਕਰ
ਕੋਚਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਪਾਰਕ ਵਿਖੇ ਕੰਮਥ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਲੱਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਟੈਸਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੁਲਕਰ, ਅਜੀਤ ਅਗਰਕਰ, ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਪੰਡਿਤ, ਵਿਨੋਦ ਕਾਂਬਲੀ, ਰਮੇਸ਼ ਪੋਵਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵੀਨ ਅਮਰੇ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕੋਚਿੰਗ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਮਿਆਰ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਕੋਚਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਕਲੱਬ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਸਦੀ ਬੇਟੀ ਕਲਪਨਾ ਮੁਰਕਰ, ਪੋਤੀ ਸੋਹਮ ਦਲਵੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਮਯੇਕਰ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮੌਤ
ਰਮਾਕਾਂਤ ਅਚਰੇਕਰ ਦੀ 2 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੁਲਕਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਲਈ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932
ਰਾਇਸਾ ਪਦਮਸੀ
ਰਾਇਸਾ ਪਦਮਸੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ: Raisa Padamsee) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਮਨੀ ਕੌਲ ਦੀ 1973 ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਦੁਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਰਾਇਸਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਜੋੜੇ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਕਬਰ ਪਦਮਸੀ ਅਤੇ ਸੋਲਾਂਗੇ ਗੌਨੇਲੇ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਐਮਐਫ ਹੁਸੈਨ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਧੀ ਦਾ ਨਾਮ ਰਈਸਾ ਵੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਫਿਲਮ ਦੁਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਮਾਦਾ ਪਾਤਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜਿਸਨੇ 1974 ਦੇ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਫਿਲਮ ਲਈ ਆਲੋਚਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਰਈਸਾ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿਰਫ ਫ੍ਰੈਂਚ ਬੋਲਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਵਹੁਟੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਰਈਸਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਹੋਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਲੌਰੇਂਟ ਬਰਗੇਟ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ।
ਮਸ਼ਹੂਰ ਥੀਏਟਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਪਨ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਲੀਕ ਪਦਮਸੀ ਉਸਦੇ ਚਾਚਾ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸ਼ੈਰੋਨ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਰਈਸਾ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਸ਼ਜ਼ਾਹਨ ਪਦਮਸੀ ਵੀ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ।
ਸਾਲੂਮਾਰਦਾ ਥਿਮਅੱਕਾ
ਸਾਲੂਮਾਰਦਾ ਥਿਮਅੱਕਾ (Kannadaಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ) ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਨਵਾਦੀ ਹੈ। ਹੁਲੀਕਲ ਅਤੇ ਕੁਦੂਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੇ ਹਾਈਵੇਅ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੱਕ 385 ਬੋਹੜ ਦੇ ਦਰਖਤ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਉਸਦਾ ਕਾਰਜ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਧਿਆਨ ਖਿਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।  ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿਟੀਜ਼ਨ'ਸ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਯੂ.ਐਸ. ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਣਿਕ ਸੰਸਥਾ, ਜੋ ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ ਅਤੇ ਓਕਲੈਂਡ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਦਾ ਨਾਮ ਥਿਮਅੱਕਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਥਿਮਅੱਕਾ'ਸ ਰਿਸੋਰਸਸ ਫਾਰ ਇਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਥਿਮਅੱਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁੱਬੀ ਤਾਲੁਕ, ਤੁਮਾਕੁਰੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਨੇੜੇ ਵਾਲੀ ਖੁਦਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਚਿੱਕਾਈਹ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਜੋ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਰਾਮਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਗਦੀ ਤਾਲੁਕ ਵਿੱਚ ਹੁਈਕਲ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਵਸਨੀਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਜੁਆਕ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਥਿਮਅੱਕਾ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਬੀਆਂ ਦੇ ਦਰਖਤਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਕੀਤੀ।  ਉਸਦੇ ਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ "ਸਾਲੂਮਾਰਦਾ" (ਜੋ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ। thumb|ਸਾਲੂਮਾਰਦਾ ਥਿਮਅੱਕਾ ਦੁਆਰਾ ਐਸਐਚ94 ਵਿੱਖੇ ਹੁਲੀਕਲ ਤੋਂ ਕੁਦੁਰੂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਰਖਤ ਲਗਾਏ
ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਗਰਮੀ
thumb|ਸਾਲਾਮਾਰਦਾ ਥਿਮਅੱਕਾ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਨਾਲ, "ਕੈਂਪਸ ਫ੍ਰੈਂਡ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ" ਵਿੱਖੇ [[2015 ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦਿਵਸ ਦੌਰਾਨ ]] ਥਿਮਅੱਕਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ 1991 ਵਿੱਚ ਹੋਈ।  ਹੁਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਥਿਮਅੱਕਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਸਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੂਜੇ ਸਮਜਾਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੁਝੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਬਾਰਸ਼ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਟੈਂਕ ਬਣਾਉਣ ਵਰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਮੇਲੇ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਬਣਵਾਉਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਵੀ ਬਣਾਈ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ
ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਥਿਮਅੱਕਾ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ:ਨਾਦੋਜਾ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹੋਂਠੀ ਵਿਅੰਜਨ
ਫੋਨੈਟਿਕ ਵਿਚ, ਦੋ ਹੋਂਠੀ ਵਿਅੰਜਨ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ, ਜੋ ਦੋਵੇਂ (ਹੇਠਲੇ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲੇ) ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।.
ਦੋ ਹੋਂਠੀ ਵਿਅੰਜਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹਨ। ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ 0.7% ਦੇ ਲਗਪਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਦੋ ਹੋਂਠੀ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਤਲਿੰਗਤ, ਚਿੱਪੇਵੇਅਨ, Oneida, ਅਤੇ ਵਿਚਿਟੇ.
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੋਨੇਟਿਕ ਵਰਣਮਾਲਾ (IPA) ਦੁਆਰਾ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਦੋ ਹੋਂਠੀ ਵਿਅੰਜਨ ਹਨ: ਓਵੇਰੇ ਇਗਬੋ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੋਂਠੀ ਡੱਕਵੇਂ ਵਿਅੰਜਨਾ ਵਿੱਚ ਛੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਅੰਤਰ ਹੈ: ।
ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ
IPA ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਵੀ ਦੋ ਹੋਂਠੀ ਆਘਾਤੀ ਲਈ ਬੁੱਲ੍ਹ ਚਟਾਕੇ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨ-ਆਘਾਤੀ ਬੋਧ ਵਿਚ ਬੁੱਲ੍ਹ ਚਟਾਕਾ ਰੌਲੇ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖ ਹੋਣਗੇ  ।
IPA ਚਾਰਟ ਦੋ ਹੋਂਠੀ ਪਾਸੇਦਾਰ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਖਹਿਵੇਂ   ਅਤੇ  ਅਕਸਰ ਪਾਸੇਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕੇਂਦਰੀਤਾ ਲਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਐਲੋਫੋਨੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਨਿਖ਼ਤ ਜ਼ਰੀਨ
ਨਿਕਹਤ ਜ਼ਰੀਨ (ਜਨਮ 14 ਜੂਨ 1996) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਏ.ਆਈ.ਬੀ.ਏ. ਮਹਿਲਾ ਯੂਥ ਅਤੇ ਜੂਨੀਅਰ ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅੰਟਾਲਿਆ 2011 ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਉਸਨੇ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿਚ ਆਯੋਜਿਤ ਦੂਜੇ ਇੰਡੀਆ ਓਪਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਕਸਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 2019 ਥਾਈਲੈਂਡ ਓਪਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਕਸਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਜ਼ਰੀਨ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਜੂਨ 1996 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਜਮੀਲ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਪਰਵੀਨ ਸੁਲਤਾਨਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਦੇ ਨਿਰਮਲਾ ਹੁਰੂਦਿਆ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਏ.ਵੀ. ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ (ਬੀ.ਏ.) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
2020 ਵਿਚ ਜ਼ਰੀਨ ਨੂੰ ਖੇਡ ਮੰਤਰੀ ਵੀ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਗੌਡ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਜ ਦੀ ਸਪੋਰਟਸ ਅਥਾਰਟੀ (ਐਸ.ਏ.ਟੀ.ਐੱਸ.) ਦੁਆਰਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਸਕੂਟਰ ਅਤੇ 10,000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਨਕਦ ਪੁਰਸਕਾਰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਾਂਡ ਸਮਰਥਨ
2018 ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੀਨ ਨੇ ਐਡੀਡਾਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਂਡ ਐਡੋਰਸਮੈਂਟ ਸੌਦੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ। ਜ਼ਰੀਨ ਦਾ ਵੈਲਸਪਨ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਪੋਰਟਸ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਟਾਰਗੇਟ ਓਲੰਪਿਕ ਪੋਡਿਅਮ ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼
ਜੂਲੀਏਟਾ ਵੈਨੇਜਸ
ਜੂਲੀਏਟਾ ਵੈਨੇਜਸ ਪਰਸੇਵਾਲਟ (ਜਨਮ 24 ਨਵੰਬਰ 1970 ਨੂੰ ਲੌਂਗ ਬੀਚ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿਖੇ), ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਪੇਸ਼ੇਵਾਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੂਲੀਏਟਾ ਵੈਨੇਜਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।, ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ, ਲੇਖਿਕਾ, ਸਾਜ਼ਕਾਰ ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਕਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਪੇਨੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਰਾਕ-ਪੌਪ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਸਪੇਨੀ ਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਬੋਲ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਜੁੜਵਾ ਭੈਣ ਵੀ ਹੈ, ਜੁਓਨ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਫ਼ੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਹੈ। ਵੈਨੇਜਸ ਤਿਜੁਆਨਾ ਵਿਖੇ ਵਧੀ-ਫੁੱਲੀ ਹੈ ਤੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਗਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਗਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸੰਗੀਤਕ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸਰਵਉੱਚ ਸਨਮਾਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਸ਼ਹਿਰ
ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ,ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਸੂਬਾ) ਦੇ ਕੁੱਲ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ । ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਫਰੀਦਕੋਟ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹੈ । ਫਰੀਦਕੋਟ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਦਰਜ਼ਾ 1972 ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਜਿਲ੍ਹਾ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਡਿਵਿਜ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ  ਫਰੀਦਕੋਟ ,ਬਠਿੰਡਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਆਉਦੇ ਸਨ ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਫਰੀਦਕੋਟ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ । ਇਸ  ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ 13ਵੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਮੋਕਲਸੀ ਨੇ  ਵਸਾਇਆ ਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਮੋਕਲਹਰ ਰੱਖਿਆ ,ਰਾਜਾ ਮੋਕਲਸੀ ਦੇ ਪੁਰਖੇ(ਰਾਈ ਮੁੰਜ - ਰਾਜੇ ਦਾ ਦਾਦਾ) ਭਟਨੇਰ(ਹੁਣ ਹਨੂਮਾਨਗੜ੍ਹ ),ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਸਨ ।   ਏਥੋ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਮੁਤਬਕ ਰਾਜਾ ਮੋਕਲਸੀ ਨੇ  ਸੂਫੀ ਫ਼ਕੀਰ ਹਜਰਤ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ-ਉਦ-ਦੀਨ ਗੰਜਸ਼ਕਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ (ਉਰਦੂ: بابا فرید‎) ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ  ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ  ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ।   ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ‘ਆਦਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ` ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ । ਰਾਜਾ ਮੋਕਲਸੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਫਰੀਦਕੋਟ ਇਸ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੀ ਰਿਹਾ ।  ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਹਾੜਾ ਸਿੰਘ, ਬਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ  ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਰਿਆਸਤ ਦੇ  ਆਖ਼ਰੀ ਰਾਜੇ ਸਨ । ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਸ਼ਾਹੀ ਸਮਾਧਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਕੋਲ ਚੱਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ 1935 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਸਮਾਧਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਸੀ।  ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਰਾਜ ਭਾਗ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਹੀ ਸਮਾਧਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕਰੀਬ ਇਕ ਸਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਾਧਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਮਾਧਾਂ ਕਰੀਬ 6 ਕਨਾਲ 3 ਮਰਲੇ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਐਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਹੀ ਸਮਾਧਾਂ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ
ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ (ਜਨਮ 8 ਜੁਲਾਈ 1980) ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਕਲਾ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ ਆਰਟ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਟੂਡੀਓ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲਈ 800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਇੰਡੀਆ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਾਉਂਸਿਲ (IDC) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਸੁੰਦਰੀਕਰਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੋਹਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ 'ਆਰਟ ਇੰਸਟੌਲੇਸ਼ਨਾਂ' ਨਾਲ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸੁੰਦਰੀਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। "ਮਿਸਾਲ ਮੁੰਬਈ" ਨਾਮ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਨਵੀਨਤਮ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਝੁੱਗੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਪਹਿਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ 155000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਝੁੱਗੀ-ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਿਆ। ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ ਪਹਿਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਾਨਯੋਗ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2022 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਕਿਤਾਬ ਦ ਸਲੱਮ ਕੁਈਨ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਝੁੱਗੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੇਂਡੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਕੁਝ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਨਾਗੀ ਦਾ ਜਨਮ 1980 ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸਲੇਡ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਫਾਈਨ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨ ਆਰਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਥਬੀਜ਼ ਲੰਡਨ ਵਿਖੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਲਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ ਆਰਟ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ
ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ ਆਰਟ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਮੁੰਬਈ ਅਧਾਰਤ ਐਨਜੀਓ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਬੰਬੇ ਪਬਲਿਕ ਟਰੱਸਟ ਐਕਟ, 1950 ਦੇ ਤਹਿਤ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਆਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਲਵਾੜੀਆਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਲਾ ਕੈਂਪਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖਣ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਵਿਜ਼ਨ ਪੱਛੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ, ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਹੱਸਮੁੱਖ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਸਟੂਡੀਓ ਸਕਸ਼ਮ, ਇੱਕ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਔਨਲਾਈਨ ਸਟੋਰ ਵਰਗੇ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰਾਹੀਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਟੂਡੀਓ ਸਕਸ਼ਮ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਅਸੀਂ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਵਰਗੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਜਨੂੰਨ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਾਂ। ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ ਆਰਟ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਸਫਲ ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਾਹਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ, ਸੋਹੇਲ ਖਾਨ, ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ, ਇਮਰਾਨ ਹਾਸ਼ਮੀ, ਸੁਸ਼ਮਿਤਾ ਸੇਨ ਅਤੇ ਜਾਏਦ ਖਾਨ ਸਮੇਤ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਿਸਾਲ ਮੁੰਬਈ ਝੁੱਗੀ ਪੇਂਟਿੰਗ
alt=Rouble Nagi at a social event|thumb| ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ “ਮਿਸਾਲ ਮੁੰਬਈ ” ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ 2016 ਵਿੱਚ ਪੇਂਟ ਧਾਰਾਵੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਈਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਂਦਰਾ ਵੈਸਟ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਬਾਂਦਰਾ ਵੈਸਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਜਾਫਰ ਬਾਬਾ ਕਲੋਨੀ, ਮਾਊਂਟ ਮੈਰੀ, ਬਾਂਦਰਾ ਵੈਸਟ ਵਿੱਚ 285 ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰਾਂ ਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਨੂੰ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ।
ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ-ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਅਕਸਰ ਗੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਨੂੰ ਕਲਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਝੁੱਗੀਆਂ-ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਬੂਨ ਸਾਗਾਨ ਝੀਲ
ਬੂਨ ਸਾਗਾਨ ਝੀਲ ( ਮੰਗੋਲੀਆਈ : Бөөн Цагаан нуур, 本查干湖 ) ਦੱਖਣੀ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੇ ਗੋਬੀ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬੇਖੋਂਗੋਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ।
ਬੂਨ ਸਾਗਾਨ ਝੀਲ ਅਤੇ ਨੇੜਲੀ ਤਾਤਸੀਨ ਸਾਗਾਨ ਝੀਲ, ਅਦਗੀਨ ਸਾਗਾਨ ਝੀਲ, ਅਤੇ ਓਰੋਗ ਝੀਲ, ਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ " ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ " ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲਾ ਰਾਮਸਰ ਵੈਟਲੈਂਡ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਲਸਟ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਪਲਾਟ
ਕਾਲਿੰਦੀ (ਰਾਧਿਕਾ ਆਪਟੇ), ਇਕ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਤੇਜਸ (ਆਕਾਸ਼ ਥਾਸਰ) ਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧ ਕਾਇਮ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੀ ਘਟਨਾ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਅਧਿਆਪਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਗਤੀਮਾਨਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਦੱਬੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਣੇ ਗਏ ਹਨ, ਕਿ ਕਲਿੰਦੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਆਫ-ਸਕ੍ਰੀਨ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੋਲਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਟੌਤੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਹੀਰ ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ 12 ਸਾਲ ਵੱਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕਰੀਬੀ ਰਾਜ਼ਦਾਰ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਥੋੜ-ਚਿਰੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਹਸੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ,ਕਾਲਿੰਦੀ ਵੀ  ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਲਿੰਗਕਤਾ ਦੀ ਥਾਹ ਪਾਉਣ ਲਈ ਮਿਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਹੈ।  ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੇਰਜ (ਰਣਦੀਪ ਝਾਅ) ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਪਤੀ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਪੱਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲਿੰਗਕ ਝੁੰਜਲਾਹਟ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨਾਲੋਂ  ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੇਜਸ ਆਪਣੀ ਸਹਿਪਾਠੀ ਨਤਾਸ਼ਾ (ਰਿੱਧੀ ਖਖੜ) ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਤੇਜਸ ਧੜੱਲੇਦਾਰੀ ਨਾਲ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ  ਇਕਬਾਲ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਕਾਲਿੰਦੀ ਜੋੜੇ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਤਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਰੁੱਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਬੂਤ ਲੱਭਣ ਲਈ ਤੇਜਸ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾ ਵੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੋਲਾ ਫਾਲੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਹਤਾਸ਼ ਹੋਈ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨੇ ਤੇਜਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਨਤਾਸ਼ਾ ਨਾਲਖ਼ੁਸ਼ ਰਹੇ। ਤੇਜਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਨਤਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਕਾਲੀਦੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈ
ਸੁਧਾ (ਭੂਮੀ ਪੇਡਨੇਕਰ) ਅਤੇ ਅਜੀਤ (ਨੀਲ ਭੂਪਲਮ) ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਵੁਕ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸੁਧਾ ਉਸਦੀ ਨੌਕਰਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਬੈਚਲਰ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੀ ਸਫਾਈ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਜੀਤ ਦੇ ਮਾਪੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਸਦੇ ਘਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਸੁਧਾ ਨੂੰ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਕ ਦਿਨ, ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਅਜੀਤ ਲਈ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਲਈ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਸੁਧਾ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਹੈ ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਦੁਖੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਅੰਤਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੁਧਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹ ਪਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੀਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਲਾੜੀ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂਚ ਕਰਦੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਅਜੀਤ ਦੀ ਮਾਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਵੰਡਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਜੜੀ ਹੋਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੁਧਾ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮਠਿਆਈਆਂ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਖਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਮ ਰੁਟੀਨ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਕੰਮ ਦੇ ਇਕ ਹੋਰ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਰੀਨਾ (ਮਨੀਸ਼ਾ ਕੋਇਰਾਲਾ), ਇੱਕ ਬੈਂਕਰ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤ ਸੁਧੀਰ (ਜੈਦੀਪ ਆਹਲਾਵਤ) ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਵਿਵਾਹਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ 3 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਗੁਪਤ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਰੀਨਾ ਦੇ ਸੁਧੀਰ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਸਲਮਾਨ (ਸੰਜੇ ਕਪੂਰ) ਸੁਧੀਰ ਕੋਲ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਰੀਨਾ ਉਸ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੁਧੀਰ ਅਤੇ ਰੀਨਾ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਜਦੋਂ ਸਲਮਾਨ ਸੁਧੀਰ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਰੀਨਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਨਾਖੁਸ਼ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਲਮਾਨ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਮਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸੁਧੀਰ ਨਾਲ 3 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ, ਸਲਮਾਨ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਰਾਤ, ਜੋੜਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਰੀਨਾ ਦੁਖੀ ਹੈ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ, ਉਹ ਸੁਧੀਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮੇਘਾ (ਕਿਆਰਾ ਅਡਵਾਨੀ) ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਿਕਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਦਫਤਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਪਾਰਸ (ਵਿੱਕੀ ਕੌਸ਼ਲ) ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੇਘਾ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਸ ਸੈਕਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਨਿਰੰਤਰ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਉਹੀ ਅਨੰਦ ਹੈ ਜੋ ਇਕ ਔਰਤ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਮੇਘਾ ਆਪਣੀ ਸਾਥੀ ਰੇਖਾ (ਨੇਹਾ ਧੂਪੀਆ) ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਅਨੰਦ ਲਈ ਵਾਈਬ੍ਰੇਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਦੇਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖ ਮੇਘਾ ਵੀ ਵਾਈਬਰੇਟਰ ਵਰਤਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਾਰਸ ਇਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਘਰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਕਮਰੇ ਵਿਚੋਂ ਭੱਜੀ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਜਦਕਿ ਉਸਦਾ ਵਾਈਬ੍ਰੇਟਰ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ। ਪਾਰਸ ਦੀ ਦਾਦੀ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਰਿਮੋਟ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਾਈਬਰੇਟਰ ਦੇ ਰਿਮੋਟ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਤੀਬਰਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੇਘਾ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਚਰਮ ਸੁਖ 'ਤੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਖ ਉਸਦੀ ਸੱਸ, ਜਠਾਣੀ ਅਤੇ ਪਾਰਸ ਸਦਮੇ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਪਾਰਸ ਦੀ ਮਾਂ ਤਲਾਕ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਐਲਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੇਘਾ ਦੀ ਕੁੱਖ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਪਾਰਸ ਮੇਘਾ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਤਲਾਕ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਗ਼ਲਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਔਰਤ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਹੋ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਰਸ ਰੋਮਾਂਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਆਈਸ ਕਰੀਮ ਖੁਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਾਦਨ
ਵਾਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰੋਨੀ ਸਕ੍ਰਿਊਵਾਲਾ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀ ਦੂਆ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਉਤਪਾਦਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਰ ਐਸ ਵੀ ਪੀ ਅਤੇ ਫਲਾਇੰਗ ਯੂਨੀਕੋਰਨ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਦੇ ਲੇਬਲ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਚਾਰ ਭਾਗ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼ਿਅਪ, ਜ਼ੋਇਆ ਅਖ਼ਤਰ ਅਤੇ ਦਿਬਾਕਰ ਬੈਨਰਜੀ ਅਤੇ ਕਰਨ ਜੌਹਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2018 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਮੇਰਠ
ਮੇਰਠ (मेरठ, ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਂਨਗਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਲਾਗੂ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਗਰ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ 72 ਕਿਮੀ (44 ਮੀਲ) ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੇਰਠ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ (ਐਨਸੀਆਰ) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਇੱਕ ਛਾਉਣੀ ਵੀ ਹੈ।
ਦੀਪਿਕਾ ਕੁਰੂਪ
ਦੀਪਿਕਾ ਕੁਰੂਪ (ਜਨਮ 1998) ਇੱਕ ਖੋਜੀ, ਵਿਗਿਆਨੀ, ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਉਹ 2012 ਡਿਸਕਵਰੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ 3M ਯੰਗ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ। ਕੁਰੁਪ ਨੂੰ ਸੌਰ ਊਰਜਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਸਸਤੀ ਵਿਧੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ $25,000 ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ 2014 ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਟਾਕਹੋਮ ਜੂਨੀਅਰ ਵਾਟਰ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ "ਏ ਨੋਵਲ ਫੋਟੋਕੈਟਾਲਿਟਿਕ ਪਰਵੀਅਸ ਕੰਪੋਜ਼ਿਟ ਫਾਰ ਡੀਗਰੇਡਿੰਗ ਆਰਗੈਨਿਕਸ ਅਤੇ ਵੇਸਟ ਵਾਟਰ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਇਨਐਕਟੀਵੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਵੀ ਹੈ।"
ਜਨਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ, ਕੁਰੂਪ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਫੋਰਬਸ 2015 30 ਅੰਡਰ 30 ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਟੀਨ ਵੋਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਦੀ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਦੀਪਿਕਾ ਕੁਰੂਪ ਦਾ ਜਨਮ ਨੈਸ਼ੂਆ, ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਕਈ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਐਂਟਰੀ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਾਢ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਗਈ ਵਿਧੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕਾਰਕਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਕਾਢ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੁਰੂਪ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਲੋਵੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ, 1983 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਆਏ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਮੀਨਾ ਕੁਰੂਪ, ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਹੈ। ਦੀਪਿਕਾ ਕੁਰੂਪ ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਨਾਸ਼ੁਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਹਰ ਸਾਲ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੀਪਿਕਾ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਲਈ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਕਿੰਨੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਪੀਣ, ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਲਈ ਵਰਤਣ ਲਈ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਦਾ, ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਦੀਪਿਕਾ ਨੇ ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੇ ਨਾਲ ਡੂੰਘੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਤੱਥ ਕਿ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਖਾਸ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਬਲੀਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੀਪਿਕਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘੰਟਿਆਂਬੱਧੀ ਤੁਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।" ਦੀਪਿਕਾ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜੋ ਗਲੋਬਲ ਜਲ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰੇਗੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 2016 ਵਿੱਚ, ਦੀਪਿਕਾ ਨੇ ਕੈਟਾਲਿਸਟ ਫਾਰ ਵਰਲਡ ਵਾਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਉੱਦਮ, ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੀ ਜਲ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਖੋਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਦੀਪਿਕਾ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਦੀਪਿਕਾ ਨਿਊਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ 'ਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1998 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੋਹੇਮੀਆ
ਬੋਹੇਮੀਆ ਜਿਸਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਰੋਜਰ ਡੇਵਿਡ ਹੈ, ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1979 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ,ਸਿੰਧ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਰਾਜਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਰੈਪਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਬੋਹੇਮਿਆ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਰੈਪਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਪੰਜਾਬੀ ਇਸਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬੋਹੇਮੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1979 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 7 ਸਾਲ ਲਈ ਬੋਹੇਮਿਆ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਅਤੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਚਲਾ ਗਿਆ | ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਸਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ| ਬੋਹੇਮਿਆ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੋਤ ਕੈੰਸਰ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ 16 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ । ਬੋਹੇਮੀਆ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪੀ.ਆਈ.ਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਦਾਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਫ਼ੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ੈਜ਼, ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ ਅਤੇ ਅੱਲਾਮਾ ਇਕ਼ਬਾਲ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਬੋਹੇਮੀਆ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ " ਫ਼ੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ੈਜ਼ ਅਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ ਵਰਗੇ ਕਵੀ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸਾਰੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਗਾਨੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿ ਅਵੱਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅੱਲਾਮਾ ਇਕ਼ਬਾਲ ਦੀ ਲਾਈਨ 'ਸਿਤਾਰੋਂ ਸੇ ਆਗੇ ਜਹਾਂ ਔਰ ਭੀ ਹੈਂ' ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ।"
ਕਿੱਤਾ
ਬੋਹੇਮੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ 2002 ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੇਸਾਂ ਦੇ ਕੱਢੀ।
=ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ=
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ
ਦਿੱਲੀ ਮੇਟਰੋ ਰੇਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਮੇਟਰੋ ਰੇਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਮੇਟਰੋ ਰੇਲ ਨਿਗਮ ਲਿਮਿਟੇਡ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸ਼ੁਭਾਰੰਭ 24 ਦਸੰਬਰ, 2002 ਨੂੰ ਸ਼ਹਾਦਰਾ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰੀ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਅਧਿਕਤਮ ਰਫ਼ਤਾਰ 80 ਕਿਮੀ/ ਘੰਟਾ (50ਮੀਲ/ਘੰਟਾ) ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪਰ ਲੱਗਪਗ 20 ਸੇਕੇਂਡ ਰੁਕਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਟਰੇਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਦੱਖਣ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਰੋਟੇਮ (ROTEM) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਮੇਟਰੋ ਰੇਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੜੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦਾ ਜਿਆਦਤਰ ਬੋਝ ਸੜਕ ਪਰ ਸੀ। ਅਰੰਭਕ ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਛੇ ਮਾਰਗਾਂ ਪਰ ਚਲਣ ਦੀ ਸੀ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਅਰੰਭਕ ਪੜਾਅ ਨੂੰ 2006 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਗਾਜਿਆਬਾਦ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ, ਗੁੜਗਾਂਵ ਅਤੇ ਨੋਏਡਾਤੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਕਰਨਾਟਕ, ਆਂਧ੍ਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਚਲਾਣ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਮੇਟਰੋ ਰੇਲ ਵਿਵਸਥਾ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਤੋਂ ਹੀ ISO 14001 ਪ੍ਰਮਾਣ -ਪੱਤਰ ਅਰਜਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਰਿਆਵਰਣ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ
ਕੁੰਦਨ ਲਾਲ ਸਹਿਗਲ
ਕੁੰਦਨ ਲਾਲ ਸਹਿਗਲ (11 ਅਪ੍ਰੈਲ 1904 – 18 ਜਨਵਰੀ 1947) ਅਕਸਰ ਕੇ ਐੱਲ ਸਹਿਗਲ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਸਨ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨਮਾ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲ਼ੇ ਕਲਕੱਤਾ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਹੈ, ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਸਨ।
ਜੀਵਨ
ਕੁੰਦਨ ਲਾਲ ਸਹਿਗਲ ਕੇ ਐੱਲ ਸਹਿਗਲ ਦੇ ਨਾਮ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 1904 ਨੂੰ ਜੰਮੂ ਦੇ ਨਵਾਸ਼ਹਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਮਰਚੰਦ ਸਹਿਗਲ ਜੰਮੂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਸਨ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਹਿਗਲ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਵੱਲ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਕੇਸਰੀਬਾਈ ਕੌਰ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
ਸਹਿਗਲ ਨੇ ਕਿਸੇ ਉਸਤਾਦ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਲਈ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਗੁਰ ਇੱਕ ਸੂਫੀ ਸੰਤ ਸਲਮਾਨ ਯੁਸੂਫ ਤੋਂ ਸਿੱਖੇ। ਸਹਿਗਲ ਦੀ ਅਰੰਭਕ ਸਿੱਖਿਆ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਧਾਰਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਜੀਵਨ ਨਿਰਬਾਹ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਟਾਈਮਕੀਪਰ ਦੀ ਮਾਮੂਲੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨੀ ਪਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੇਮਿੰਗਟਨ ਨਾਮਕ ਟਾਇਪਰਾਇਟਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਸੇਲਜਮੈਨ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕੀ ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸਤਾਦ ਫਿਆਜ਼ ਖਾਨ ਕੋਲ ਵਿਦਿਆ ਲੈਣ ਗਏ, ਤਾਨਾ ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਗ ਦਰਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਗਾਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਗਦਗਦ ਹੋਕੇ ਕਿਹਾ ਕੀ ਬੇਟਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਿਸਨੂੰ ਸਿੱਖ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਬੜੇ ਗਾਇਕ ਬਣ ਸਕੋ।
ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ
ਨਿਊ ਥਈਟਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਰਾਏ ਚੰਦ ਬੋਰਲ, ਤਾਮੀਰ ਬਰਨ ਅਤੇ ਪੰਕਜ ਮੁਲਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਰਲ ਸਭ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਸਨ ਔਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਹਿਗਲ ਦੇ ਫ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨਿਖਾਰ ਅਤੇ ਪੁਖ਼ਤਗੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨਨ ਬੜਾ ਨੁਮਾਇਆਂ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਨਿਊ ਥਈਟਰ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੇ ਸਹਿਗਲ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਹਰਤ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਧੁਨਾਂ ਤੇ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਨਗ਼ਮੇ ਗਾਏ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰ ਬਣਾਦਿਆ। ਮਸਲਨ ਦੇਵ ਦਾਸ ਦਾ ਇਹ ਨਗ਼ਮਾ 'ਦੁੱਖ ਕੇ ਦਿਨ ਅਬ ਬੀਤਤ ਨਾਹੀਂ ' ਜਾਂ 'ਬਾਲਮ ਆਈ ਬਸੂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਮੇਂ' ਯਾ ਫ਼ਿਲਮ ਅ ਸਟਰੀਟ ਸਿੰਗਰ ਦਾ ਇਹ ਗੀਤ 'ਬਾਬਲ ਮੋਰਾ ਨਹੀਅਰ ਛੂਟਲ਼ ਜਾਏ' ਵਗ਼ੈਰਾ ਵਗ਼ੈਰਾ।
ਸਹਿਗਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ 1930ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ‘ਝੂਲਨਾ ਝੁਲਾਓ’ ਸ਼ਾਇਦ 1933 ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਪੈੜਾਂ ਪਾਈਆਂ। ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤਵੇ 1932 ਤੋਂ ਹੀ ਭਰਨੇ ਬਾਦਸਤੂਰ ਜਾਰੀ ਰਹੇ, ਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਛੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਤਵੇ ਭਰੇ। ਬੇਕਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ ਨੇ ਦੋ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਰਚੀਆਂ ਸਨ। ਇੱਕ ਦੇ ਬੋਲ ਸਨ: ‘‘ਉਹ ਸੁਹਣੇ ਸਾਕੀਆ ਮੇਰੀ ਗਲੀ ਵੀ ਫੇਰਾ ਪਾਂਦਾ ਜਾਹ, ਮੈਂ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਪੀ ਲਵਾਂਗਾ ਸਾਕੀਆ ਦੋ ਘੁੱਟ ਪਿਲਾਂਦਾ ਜਾਹ।’’ ਦੂਜੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸਨ: ‘‘ਮਾਹੀ ਨਾਲ ਜੇ ਅੱਖ ਲੜਦੀ ਕਦੀ ਨਾ, ਮੈ ਰਾਹ ਜਾਂਦੇ ਰਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਦੀ ਕਦੀ ਨਾ।’’ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਤਵੇ (ਪੰਜਾਬੀ) ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਕਲਕੱਤਾ ਨੇ ਭਰੇ ਜੋ ਕੁੰਦਨ ਲਾਲ ਸਹਿਗਲ ਦੀ ਪੁਰਅਸਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਨਿਊ ਥਈਟਰ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਗਲ ਨਾਲ ਜੋ ਤਿੰਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਉਹ ਮਾਲੀ ਪੱਖੋਂ ਨਾਕਾਮ ਰਹੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮੁਹੱਬਤ ਕੇ ਆਂਸੂ, ਜ਼ਿੰਦਾ ਲਾਸ਼ ਔਰ ਸੁਬ੍ਹਾ ਕਾ ਤਾਰਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। 1933 ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਊ ਥਈਟਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਰੀਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਭਗਤ, ਰਾਜ ਰਾਨੀ ਮੀਰਾ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਕੀ ਲੜਕੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀਆਂ ਲੇਕਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਹਿਗਲ ਨੂੰ ਸ਼ੋਹਰਤ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਹ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1947
ਸੇਗੋਵੀਆ
ਸੇਗੋਵੀਆ ਸਪੇਨ ਦੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਖੇਤਰ ਕਾਸਤੀਲੇ ਅਤੇ ਲੇਓਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸੇਗੋਵੀਆ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ ਨਿਰੁਕਤੀ
ਸੇਗੋਵੀਆ ਦਾ ਨਾਂ ਸੇਲਟੀਬੇਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਸੇਗੋਬਰੀਗਾ ਰੱਖਿਆ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਦੋ ਸੇਲਟੀਬੇਰੀਅਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਸੇਗੋ (Sego means victory) ਅਰਥਾਤ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਬਰੀਗਾ (briga mean city or strength) ਅਰਥਾਤ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੋਮਨਾਂ ਅਤੇ ਅਰਬਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਸੇਗੋਵੀਆ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਥਿਤੀ
ਸੇਗੋਵੀਆ ਇਬੇਰੀਆਈ ਟਾਪੂਨੁਮਾ ਵਿੱਚ ਵਾਲਾਦੋਲਿਦ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਾਦਰਿਦ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸੇਗੋਵੀਆ ਓਹਨਾਂ ਨੌ ਪ੍ਰਾਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕਾਸਤੀਲੇ ਅਤੇ ਲੇਓਨ ਦੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬੁਰਗੋਸ ਦੇ ਗਵਾਂਢ ਵਿੱਚ, ਵਾਲਾਦੋਲਿਦ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਅਵੀਲਾ ਦੇ ਪਛਮ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਸੋਰੀਆ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਵਾਤਾਵਰਣ
ਇਥੋਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਖੁਸ਼ਕ ਅਤੇ ਠੰਡਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਲਾਨਾ ਤਾਪਮਾਨ 11.5 °C ਹੈ। ਇਸਦਾ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ −14 °C (ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ 39 °C (ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ)। ਇੱਥੇ ਸਲਾਨਾ ਵਰਖਾ 520 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਹੈ।
ਵਿਰਾਸਤ
1985 ਵਿੱਚ ਯੂਨੇਸਕੋ ਵਲੋਂ ਸੇਗੋਵੀਆ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੇਗੋਵੀਆ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਵਿਭਿਨਤਾ ਸਿਵਿਲ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪੱਖੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਅਸਥਾਨ
ਟੇਲੀਮੁੰਡੋ
ਟੇਲੀਮੁੰਡੋ (ਸਪੈਨਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ: Telemundo) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਪੈਨਿਸ਼-ਭਾਸ਼ਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਐਨ.ਬੀ.ਸੀ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1984 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ
ਗੱਡਾ
ਗੱਡਾ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਵਰਤੀਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਢੋਆ ਢੁਆਈ ਦਾ ਇੱਕ ਦੋ ਪਹੀਆ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨਾਲ ਖਿਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰ ਢੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹੀਏਦਾਰ ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਗੱਡਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੱਡੇ ਨਾਲ ਲਾਣ ਢੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਤੂੜੀ ਢੋਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਅਨਾਜ ਢੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪੱਠੇ ਢੋਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਮੰਡੀ ਵਿਚ ਵੇਚਣ ਲਈ ਗੱਡੇ ਵਿਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਗੱਡੇ ਨੂੰ ਸਵਾਰੀ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਰਾਤਾਂ ਗੱਡਿਆਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਵਿਆਹਾਂ ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ ਸੰਦੂਕ ਵੀ ਗੱਡੇ ਵਿਚ ਲੱਦ ਕੇ ਲਿਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਬਗੈਰ ਪਹੀਏ ਤੇ ਬਗੈਰ ਵੱਢ ਤੋਂ ਗੱਡੇ ਦੇ ਜਿਸ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਭਾਰ ਰੱਖ ਕੇ ਢੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੱਡੇ ਦਾ ਤਵੀਤ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਤ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਤਵੀਤ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਚੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਿਛਲਾ ਹਿੱਸਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਤਵੀਤ ਫੱਟੇ ਜੋੜ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਿਥੇ ਫੱਟੇ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੋੜਾਂ ਉਪਰ 1/12 ਕੁ ਇੰਚ ਦੀਆਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਲੰਮੇ ਲੋਟ ਅਤੇ ਚੌੜੇ ਲੋਟ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਪੱਤੀਆਂ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਤਵੀਤ ਉੱਤੇ ਤਕਰੀਬਨ 10 ਕੁ ਇੰਚ ਦੇ ਵਰਗਾਕਾਰ ਡੱਬੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਗੱਡੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਮੋਟੀ ਲੰਮੀ ਲੱਕੜ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸ ਥੱਲੇ ਦੋਵੇਂ ਬਲਦ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੂਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਤਵੀਤ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਜਿਥੇ ਜੂਲਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਥੋਬੜ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਮਥੋਬੜ ਦੇ ਅੱਗੇ ਤਵੀਤ/ਛੱਤ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪਾ ਕੇ ਗੱਡੇ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੰਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਸੁਗਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਜੂਲੇ ਵਿਚਾਲੇ ਬੈਠ ਕੇ ਹੀ ਜੱਟ ਜੂਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪੱਟ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਪੱਟ ਗੱਡੇ ਦੇ ਗਾਡੀ/ਪਾਟੀ ਦੀ ਸੀਟ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਜੂਲੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਟ ਕੁ ਲੰਮੇ ਸਰੀਏ ਕੱਢੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌਲ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਜੂਲੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ਤੋਂ ਉਪਰਲੇ ਪਾਸੇ ਜੋਤਾਂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਮੁੜਵੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿੜੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਜੂਲੇ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪਾਸੇ ਦੋ ਕੁ ਫੁੱਟ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕੁੰਡੇ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੰਡਿਆਂ ਵਿਚ ਚੰਮ ਦੀਆਂ ਵੱਧਰੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਪਾਸਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਧਰੀਆਂ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਪਾਸਾ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਗਰਦਨ ਹੇਠ ਦੀ ਲੰਘਾ ਕੇ ਜੂਲੇ ਉਪਰ ਲੱਗੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਚੁੰਮ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਧਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋਤ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਜੋਤ ਤੇ ਸੌਲ ਹੀ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਜੂਲੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਣ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
ਗੱਡੇ ਦੇ ਤਵੀਤ ਦੇ ਅਗਲੇ ਘੱਟ ਚੌੜੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਚੌਕੜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਜਿਥੇ ਚੌਕੜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਰਖਣਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਰਖਣੇ ਨੂੰ ਭੰਡਾਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਭੰਡਾਰੀ ਵਿਚ ਖੁਰਪੇ, ਦਾਤੀਆਂ, ਰੱਸੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿੱਕਾ, ਮੋਟਾ ਸਾਮਾਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਗੱਡੇ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗੱਡੇ ਦੇ ਤਵੀਤ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਛੱਡ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਇਕ ਡੇਢ ਕੁ ਫੁੱਟ ਦੀ ਲੱਕੜ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਠਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਠੋਡ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਊਠਣੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਿੱਛੇ ਕਰ ਕੇ ਦੋ ਹੋਰ ਕੁੰਡੇ ਤਵੀਤ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੰਡਿਆਂ ਵਿਚ ਚਾਰ ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੀਆਂ ਬਾਂਸ ਦੀਆਂ ਸੋਟੀਆਂ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਬੰਨਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਡਹੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਗੱਡੇ ਵਿਚ ਲਾਂਗਾ ਭਰਨ ਸਮੇਂ, ਤੂੜੀ ਭਰਨ ਸਮੇਂ, ਅਨਾਜ ਰੱਖਣ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਡਹੀਆਂ ਦਾ ਮਧਾਣੀ ਜੁੱਟ ਬਣਾ ਕੇ ਗੱਡੇ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਗੱਡਾ ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ ਉਲਰ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਤਵੀਤ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲੱਗੇ ਲੱਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਲੱਕੜ ਬੰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਲਾਰੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਉਲਾਰੂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਗੱਡੇ ਵਿਚ ਲਾਂਗਾ, ਤੁੜੀ ਦੀਆਂ ਪੰਡਾਂ ਆਦਿ ਢੋਣ ਸਮੇਂ ਆਰਜ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੱਕੜਾਂ ਲਾ ਕੇ ਵੱਡਾ ਵਿੱਢ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਕੜਾਂ ਨੂੰ ਜਾਤੂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਗੱਡੇ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰੇ ਗੱਡੇ ਦੇ ਤਵੀਤ ਹੇਠ ਜੁੜੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਵਿਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਤਵੀਤ ਹੇਠ ਲਾਈਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਨੂੰ ਲੇਦਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਤੀਰ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਪਿੰਜਣੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਿਚ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਕੀਲੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਹੀਆਂ ਦੇ ਧੁਰੇ ਪਿੰਜਣੀ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਵਿਚ ਰੱਖੀ ਗਲੀ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਲੰਘਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਗੱਡੇ ਨੂੰ ਵਾਂਗਣ ਸਮੇਂ ਪਿੰਜਣੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਗੱਡਾ ਵਾਂਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਪਹੀਆ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਹੀਏ ਦੀ ਨਾਭ ਵਿਚ ਲੱਕੜ ਦੇ ਗਜ਼ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਗਜ਼ਾ ਉਪਰ ਗੋਲ ਕਰ ਕੇ ਲੱਕੜ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਠੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹੀਏ ਬਣਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਪਹੀਆਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਜੋ ਗੱਡੇ ਦੇ ਤਵੀਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਤਵੀਤ ਵਿਚ ਅਰਧ ਗੋਲ ਜਿਹੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਦੋ ਫਰੇਮ ਫਿੱਟ ਕੀਤੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੱਫਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕੰਨ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਤਵੀਤ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਫੱਲੜ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਫੱਲੜ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ ਮੋੜੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂੰਝੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸੀ ਗੱਡੇ ਦੀ ਬਣਤਰ
ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਗੱਡੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਗੇ। ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣੇ ਗੱਡੇ ਵਿਚ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਰਬੜ ਦੇ ਟਾਇਰ ਪਾਏ ਹੋਏ ਗੱਡੇ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗੱਡਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਹੁਣ ਇਕ ਬਲਦ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਬੜ ਦੇ ਟਾਇਰ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਡੀਆਂ ਵੀ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਪੱਠੇ ਢੋਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿੱਕੇ-ਮੋਟੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਗੱਡਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਹੁਣ ਟਰੈਕਟਰ ਟਰਾਲੀ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਗੱਡੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਈਪੂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਗ੍ਰੰਥ ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਦਮੀ ਤੇ ਔਰਤ ਇੱਕ ਗੱਡੀ ਦੇ ਦੋ ਪਹੀਏ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਗੱਡੇ ਦੇ ਪਹੀਏ ਲੱਕੜ ਦੇ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੱਚਿਆਂ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਗੱਡੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਗੱਡੇ ਨੂੰ ਘੋੜੇ, ਖੱਚਰ, ਬਲਦ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ ਸਹੰਸਰਸਾਲ ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਪਹੀਏ ਦੀ ਕਾਢ ਬਾਅਦ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਖਿਚਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਬੈਲ ਗੱਡੀ, ਘੋੜਾ ਗੱਡੀ, ਖੱਚਰ ਰੇਹੜਾ ਆਦਿ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਡੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: ਗੱਡ ਗਡੀਰੇ ਵਾਲਿਆ ਗੱਡ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਤੋਰ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਹਿੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਪੈਂਦੇ ਹੌਲ ਤੇਰੇ ਝੁਮਕੇ ਲੈਣ ਹੁਲਾਰੇ ਨੀ ਗੱਡੇ ਤੇ ਜਾਂਦੀਏ ਮੁਟਿਆਰੇ ਮੇਰੇ ਗੱਡੇ ਉੱਤੇ ਚੜ ਬਚਨੋ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਿਮਲੇ ਦੀ ਸੈਰ ਕਰਾਵਾਂ ਗੱਡਾ ਆ ਗਿਆ ਸੰਦੂਕੋਂ ਖਾਲੀ ਬਹੁਤਿਆਂ ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਲੀਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੱਡੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ
thumbnail|ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਇੱਕ ਅਰਧਚਾਲਕ ਜੁਗਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਂਪਲੀਫਾਇਰ (Amplifier) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੋਜ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਦਾ ਵਰਤੋ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸਵਿਚ, ਵੋਲਟੇਜ ਰੈਗੂਲੇਟਰ, ਸਿਗਨਲ ਮਾਡੁਲੇਟਰ, ਆਸਿਲੇਟਰ ਆਦਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਕਾਰਜ ਟਰਾਔਡ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਹੁਣ ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਸਟ੍ਰੋ-ਹੰਗਰੀਅਨ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੂਲੀਅਸ ਐਡਗਰ ਲਿਲੀਨਫੀਲਡ ਨੇ 1926 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੀਲਡ-ਪ੍ਰਭਾਵ ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਦੀ ਧਾਰਣਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਉਪਕਰਣ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ. ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਪਕਰਣ ਇੱਕ ਪੁਆਇੰਟ-ਸੰਪਰਕ ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਦੀ ਕਾ 1947 ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ 1947 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੋਹਨ ਬਾਰਡੀਨ ਅਤੇ ਵਾਲਟਰ ਬ੍ਰੈਟੇਨ ਨੇ ਬੈੱਲ ਲੈਬਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੌਕਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਖੋਜਿਆ ਸੀ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ 1956 ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਟ੍ਰਾਂਸਿਸਟਰ ਐਮਓਐਸਐਫਈਟੀ (ਮੈਟਲ – ਆਕਸਾਈਡ – ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਫੀਲਡ-ਪ੍ਰਭਾਵ ਟਰਾਂਸਿਸਟਰ) ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਮਓਐਸ ਟ੍ਰਾਂਜਿਸਟਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਮਿਸਰੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਮੁਹੰਮਦ ਅਟਾਲਾ ਨੇ ਕੋਰੀਅਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1959 ਵਿੱਚ ਡਾੱਲ ਕਾਬਾਂਗ ਬੈੱਲ ਲੈਬਜ਼ ਵਿਖੇ. ਮੌਸਫੇਟ ਪਹਿਲਾ ਸਚਮੁੱਚ ਸੰਖੇਪ ਟ੍ਰਾਂਸਿਸਟਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਇਨੀਟਾਈਜ਼ਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇਸਦਾ ਪੁੰਜ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ.
1
ਟਰਾਂਜਿਸਟਾਂ ਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਸਸਤੇ ਰੇਡੀਓ, ਕੈਲਕੁਲੇਟਰਾਂ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਲਈ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕੀਤਾ. ਪਹਿਲਾ ਟ੍ਰਾਂਜਿਸਟਰ ਅਤੇ ਐਮਓਐਸਐਫਈਟੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਆਈਈਈਈ ਮੀਲਪੱਥਰ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹਨ. ਐਮਓਐਸਐਫਈਟੀ ਆਧੁਨਿਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਇਮਾਰਤ ਬਲਾਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਹੈ. ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਕੁੱਲ 13 ਸੈਕਸਟੀਲੀਅਨ ਐਮ.ਓ.ਐੱਸ.ਐੱਫ.ਐੱਫ. (ਸਾਰੇ ਟ੍ਰਾਂਜਿਸਟਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ .9 99..9%), ਜੋ ਕਿ ਐਮਓਐਸਐਫਈਟੀ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਉਪਕਰਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ. ==
2
ਬਹੁਤੇ ਟ੍ਰਾਂਜਿਸਟਰ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁੱਧ ਸਿਲਿਕਨ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਜਰਮਿਨੀਅਮ ਤੋਂ, ਪਰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਅਰਧ-ਕੰਡਕਟਰ ਸਮੱਗਰੀ ਵੀ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ. ਇੱਕ ਟਰਾਂਜਸਟਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਚਾਰਜ ਕੈਰੀਅਰ, ਇੱਕ ਫੀਲਡ-ਇਫੈਕਟ ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਬਾਈਪੋਲਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਟ੍ਰਾਂਜਿਸਟਰ ਉਪਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਚਾਰਜ ਕੈਰੀਅਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ. ਵੈੱਕਯੁਮ ਟਿ ਊਬ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਘੱਟ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ. ਕੁਝ ਵੈਕਿਊਮ ਟਿਊਬਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਪਰੇਟਿੰਗ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਜਾਂ ਉੱਚ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਵੋਲਟੇਜਾਂ ਤੇ ਟਰਾਂਜਿਸਟਰਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਟਰਾਂਜਿਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਕੀਕਰਨ ਕੀਤੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ==
ਇਤਿਹਾਸ
ਥਰਮਿਓਨਿਕ ਟ੍ਰਾਇਡ, ਇੱਕ ਵੈਕਿਊਮ ਟਿਊਬ ਦੀ ਖੋਜ 1907 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਨੇ ਐਂਪੀਲੀਫਾਈਡ ਰੇਡੀਓ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਟੈਲੀਫੋਨੀ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ. ਤਿਕੋਣੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਉਪਕਰਣ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਕੀਤੀ. 1909 ਵਿੱਚ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਿਲੀਅਮ ਈੱਕਲਜ਼ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਡਾਇਡ cਸਿਲੇਟਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ. ਆਸਟ੍ਰੋ-ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੂਲੀਅਸ ਐਡਗਰ ਲਿਲੀਨਫੀਲਡ ਨੇ 1925 ਵਿੱਚ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੀਲਡ-ਪਰਭਾਵ ਟਰਾਂਸਿਸਟਰ (ਐਫ.ਈ.ਟੀ.) ਲਈ ਪੇਟੈਂਟ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਇਰਾਦਾ ਸੀ ਕਿ ਟ੍ਰਾਈਓਡ ਲਈ ਇੱਕ ਠੋਸ-ਰਾਜ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ. 1928. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਲਿਲੀਨਫੀਲਡ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਖੋਜ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸਦੇ ਪੇਟੈਂਟਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ. ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਜੇ ਕਈ ਦਹਾਕੇ ਬਾਕੀ ਸੀ, ਲਿਲੀਨਫੀਲਡ ਦੇ ਸੋਲਿਡ ਸਟੇਟ ਐਂਪਲੀਫਾਇਰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ 1920 ਅਤੇ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਮਲੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣੀ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਉਪਕਰਣ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ. 1934 ਵਿਚ, ਜਰਮਨ ਖੋਜਕਾਰ ਓਸਕਾਰ ਹੀਲ ਨੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਉਪਕਰਣ ਪੇਟ ਕੀਤਾ
ਬਾਈਪੋਲਰ ਟ੍ਰਾਂਜਿਸਟਰ
ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ: ਪੁਆਇੰਟ-ਸੰਪਰਕ ਟ੍ਰਾਂਸਿਸਟਰ ਅਤੇ ਬਾਈਪੋਲਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਟ੍ਰਾਂਜਿਸਟ
17 ਨਵੰਬਰ, 1947 ਤੋਂ, 23 ਦਸੰਬਰ, 1947 ਤੱਕ, ਨਿ J ਜਰਸੀ ਦੇ ਮਰੇ ਹਿੱਲ ਵਿੱਚ ਏਟੀ ਐਂਡ ਟੀ ਦੀ ਬੈੱਲ ਲੈਬਜ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਬਾਰਡੀਨ ਅਤੇ ਵਾਲਟਰ ਬ੍ਰੈਟੇਨ ਨੇ ਤਜਰਬੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਿੰਦੂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਜਰਮਨਿਅਮ ਦੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਇਨਪੁਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪਾਵਰ ਦੇ ਨਾਲ. ਸੋਲਿਡ ਸਟੇਟ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੌਕਲੀ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੇਖੀ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਰਧ-ਕੰਡਕਟਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ. ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਜੌਨ ਆਰ ਪੀਅਰਸ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਸੰਕਲਨ ਵਜੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਲਿੱਲੀਅਨ ਹੋਡਡੇਸਨ ਅਤੇ ਵਿੱਕੀ ਡੇਚ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੌਨ ਬਾਰਡੀਨ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ, ਸ਼ੌਕਲੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਟਰਾਂਸਟਰ ਲਈ ਬੈੱਲ ਲੈਬਜ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੇਟੈਂਟ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਫੀਲਡ-ਇਫੈਕਟ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਖੋਜਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ. ਲੀਲੀਨਫੀਲਡ ਦੇ ਪੇਟੈਂਟਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਬੈੱਲ ਲੈਬਜ਼ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਸ਼ੌਕਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਫੀਲਡ-ਇਫੈਕਟ ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ "ਗਰਿੱਡ" ਵਜੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਨਵਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ. ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਰਡੀਨ, ਬ੍ਰੈਟੀਨ ਅਤੇ ਸ਼ੌਕਲੀ ਨੇ 1947 ਵਿੱਚ ਕਾted ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਪੁਆਇੰਟ-ਸੰਪਰਕ ਟ੍ਰਾਂਸਿਸਟਰ ਸੀ. ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੌਕਲੀ, ਬਾਰਡੀਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਟੇਨ ਨੂੰ ਅਰਧ-ਕੰਡਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ 1956 ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਪਰਭਾਵ ਦਾ.
ਸ਼ੌਕਲੀ ਦੀ ਖੋਜ ਟੀਮ ਨੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਕੰਡਕਟਰ ਦੀ ਚਾਲ ਚਲਣ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਫੀਲਡ-ਇਫੈਕਟ ਟ੍ਰਾਂਸਿਸਟਰ (ਐਫ.ਈ.ਟੀ.) ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਅਸਫਲ ਰਹੀ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸਤਹ ਰਾਜਾਂ, ਡਾਂਗਿੰਗ ਬਾਂਡ, ਅਤੇ ਜਰਮੀਨੀਅਮ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸਮਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ. . ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਐਫ.ਈ.ਟੀ. ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਦੇ ਰਹੱਸਮਈ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ, ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਈਪੋਲਰ ਪੁਆਇੰਟ-ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਟਰਾਂਜਿਸਟਾਂ ਦੀ।
ਹਰਬਰਟ ਮੈਟਰੀ1950 ਵਿਚ. ਉਸਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੂਨ 1948 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਆਇੰਟ-ਸੰਪਰਕ ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਦੀ
1948 ਵਿਚ, ਪੁਆਇੰਟ-ਸੰਪਰਕ ਟ੍ਰਾਂਜਿਸਟਰ ਦੀ ਖੋਜ ਜਰਮਨ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਰਬਰਟ ਮੈਟਾਰੋ ਅਤੇ ਹੈਨਰਿਕ ਵੈਲਕਰ ਦੁਆਰਾ ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵੈਸਟਿੰਗ ਹਾਊਸ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਕੰਪੈਗਨੀ ਡੇਸ ਫ੍ਰੀਨਜ਼ ਐਟ ਸਿਗਨੌਕਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ. ਮਟਰੋ ਨੂੰ ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਜਰਮਨ ਰਾਡਾਰ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਲਿਕਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨਿਨੀਅਮ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਰਿਕਟੀਫਾਇਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਤਜਰਬਾ ਸੀ. ਇਸ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ 1947 ਵਿੱਚ "ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ" ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ. ਜੂਨ 1948 ਤਕ, ਪੁਆਇੰਟ-ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਰਹੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਟਰੀ ਨੇ ਵੈਲਕਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਾਰਨੀਅਮ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਇਕਸਾਰ ਨਤੀਜੇ ਕੱਢੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਰਡੀਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰੈਟਿਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ ਸਨ. ਦਸੰਬਰ 1947. ਇਹ ਸਮਝਦਿਆਂ ਕਿ ਬੈੱਲ ਲੈਬਜ਼ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਦੀ ਕਾ. ਕੱਢੀ ਹੈ, ਕੰਪਨੀ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਟੈਲੀਫੋਨ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ "ਟਰਾਂਜਿਸਟ੍ਰੋਨ" ਲੈਣ ਲਈ ਗਈ ਅਤੇ 13,1948 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਪੇਟੈਂਟ ਅਰਜ਼ੀ ਲਈ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ.
ਪਹਿਲੇ ਬਾਈਪੋਲਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਟਰਾਂਜਿਸਟਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਬੈੱਲ ਲੈਬਜ਼ ਦੇ ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੌਕਲੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੈਟੈਂਟ (2,569,347) ਲਈ 26 ਜੂਨ, 1948 ਨੂੰ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ. 12 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1950 ਨੂੰ, ਬੈੱਲ ਲੈਬਜ਼ ਦੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਗੋਰਡਨ ਟੀਲ ਅਤੇ ਮੋਰਗਨ ਸਪਾਰਕਸ ਨੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਐਨਪੀਐਨ ਜੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਰਮਨਿਅਮ ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਬੈੱਲ ਲੈਬਜ਼ ਨੇ 4 ਜੁਲਾਈ 1951 ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਵੇਂ "ਸੈਂਡਵਿਚ" ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਫਿਲਕੋ ਸਤਹ-ਬੈਰੀਅਰ ਟ੍ਰਾਂਜਿਸਟਰ 1953 ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ
ਪਹਿਲਾ ਉੱਚ-ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਵਾਲਾ ਟ੍ਰਾਂਜਿਸਟਰ 1953 ਵਿੱਚ ਫਿਲਕੋ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਸਤਹ-ਬੈਰੀਅਰ ਜਰਮਨਿਅਨ ਟ੍ਰਾਂਜਿਸਟਰ ਸੀ, ਜੋ 60 ਮੈਗਾਹਰਟਜ਼ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਸੀ. ਇਹ ਇੰਡੀਅਮ (III) ਸਲਫੇਟ ਦੇ ਜੈੱਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਐੱਨ-ਕਿਸਮ ਦੇ ਜਰਮਿਨੀਅਮ ਬੇਸ ਵਿੱਚ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਇੰਚ ਮੋਟਾਈ ਦੇ ਕੁਝ ਦਸ-ਹਜ਼ਾਰਵੇਂ ਹੋਣ. ਇੰਡੀਅਮ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਪਲੇਟਿਡ ਆਫ ਡਿਪਰੈਸਨਸ ਨੇ ਕੁਲੈਕਟਰ ਅਤੇ ਐਮੀਟਰ ਬਣਾਏ.
ਪਹਿਲਾ "ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ" ਜੇਬ ਟ੍ਰਾਂਸਿਸਟਰ ਰੇਡੀਓ 29 ਅਗਸਤ 1953 ਅਤੇ 9 ਸਤੰਬਰ 1953 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨੇਲ ਫਨਕਾਉਸਟੈਲੰਗ ਡੈਸਲਡੋਰੱਫ ਵਿਖੇ ਇੰਟਰਮੇਟਲ (ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਹਰਬਰਟ ਮੈਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ) ਦੁਆਰਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਪਹਿਲਾ "ਉਤਪਾਦਨ" ਜੇਬ ਟਰਾਂਜਿਸਟ ਰੇਡੀਓ ਰਿਜੈਂਸੀ ਟੀ.ਆਰ. -1, ਅਕਤੂਬਰ 1954 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਟਸ ਦੇ ਰੀਜੈਂਸੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ, ਆਈਡੀਈਏ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਡੱਲਾਸ ਟੈਕਸਾਸ ਦੇ ਟੈਕਸਾਸ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟਸ, ਟੀਆਰ -1 ਇੰਡੀਆਨਾਪੋਲਿਸ, ਇੰਡੀਆਨਾ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਇਹ ਇੱਕ ਨੇੜਲੀ ਜੇਬ ਆਕਾਰ ਦਾ ਰੇਡੀਓ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 4 ਟ੍ਰਾਂਸਿਸਟਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਰਮਨਿਅਨ ਡਾਇਡ ਸੀ. ਉਦਯੋਗਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਪੇਂਟਰ, ਟੇਗ ਅਤੇ ਪੀਟਰਿਲ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਫਰਮ ਨੂੰ ਆ outsਟਸੋਰਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ: ਕਾਲਾ, ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਚਿੱਟਾ, ਲਾਲ ਅਤੇ ਸਲੇਟੀ. ਹੋਰ ਰੰਗ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪਾਲਣ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਸਨ.
ਪਹਿਲਾ "ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ" ਆਲ-ਟ੍ਰਾਂਜਿਸਟਰ ਕਾਰ ਰੇਡੀਓ ਕ੍ਰਾਈਸਲਰ ਅਤੇ ਫਿਲਕੋ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਅਪ੍ਰੈਲ 28, 1955 ਦੇ ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਕ੍ਰਿਸਲਰ ਨੇ ਆਲ-ਟ੍ਰਾਂਜਿਸਟਰ ਕਾਰ ਰੇਡੀਓ, ਮੋਪਾਰ ਮਾਡਲ 914 ਨੂੰ 1955 ਦੇ ਪਤਝੜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਇਆ ਸੀ.
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ
ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਪੀਸ ਮੈਮੋਰੀਅਲ
ਹੀਰੋਸ਼ਿਮਾ ਪੀਸ ਮੈਮੋਰੀਅਲ (広 島 平和 記念 碑 ਹੀਰੋਸੀਮਾ ਹਾਇਵਾ ਕਿਨਨੀ), ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਪ੍ਰੀਫੀਚਰਲ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਹਾਲ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੈਨਬਕੂ ਡੋਮ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਡੋਮ ਜਾਂ ਏ-ਬੌਮ ਡੋਮ (原爆ドーム Genbaku Dōmu), ਜਪਾਨ ਦੇ ਹੀਰੋਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਪੀਸ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪਾਰਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਰਲਡ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਾਈਟ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਹਾਲ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ 6 ਅਗਸਤ 1945 ਨੂੰ ਹੀਰੋਸੀਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ. 70,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ 70,000 ਨੂੰ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ.
ਇਤਿਹਾਸ
ਉਤਪਾਦ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਹਾਲ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚੈੱਕ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਜਾਨ ਲੈਜ਼ਲ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਇਸ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਬਿਲਡਿੰਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁੰਬਦ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ. ਇਹ ਅਪ੍ਰੈਲ 1915 ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਪ੍ਰਫੈਕਟੈਲਲ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਐਗਜ਼ੀਬਿਸ਼ਨ (ਐਚਐਮਆਈ) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਇਹ ਉਸ ਸਾਲ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰਸਮੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸੀ. 1 9 21 ਵਿਚ, ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਹੀਰੋਸੀਮਾ ਪ੍ਰੈਕਟੀਚਰਲ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਐਗਜ਼ੀਬਿਸ਼ਨ ਹਾਲ ਅਤੇ ਫਿਰ 1933 ਵਿੱਚ ਹੀਰੋਸੀਮਾ ਪ੍ਰੈਕਟੀਚਰਲ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ. ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਏਓਈ ਬ੍ਰਿਜ ਦੇ ਲਾਗੇ ਵੱਡੇ ਬਿਜਨਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕਲਾ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰਦਰਭਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ
ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ
6 ਅਗਸਤ 1945 ਨੂੰ 8:15 ਵਜੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬੰਬ - ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਇਨੋਲਾ ਗੇ, ਇੱਕ ਬੀ -29 ਬੌਬਰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਜਪਾਨ ਦੇ ਹੀਰੋਸੀਮਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ.
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 25 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਪੈਸਿਫਿਕ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਜਨਰਲ ਕਾਰਲ ਸਪੈਜ਼ਜ ਨੇ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੰਬ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ. [5] ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ ਟੀਚਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਦੱਖਣੀ ਹੋਨਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 40,000 ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਪਾਨੀ ਦੂਜੀ ਜਨਰਲ ਸੈਨਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਸੀ. [5] ਬੰਬ ਗੁਪਤ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਨੋਲਾ ਗੇ 'ਤੇ ਲੋਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਲੀਡ ਦੁਆਰਾ ਬਚਾਏ ਗਏ ਇੱਕ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਆਈਸੋਟੈਪ 235 ਕੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ. ਬੰਬ, "ਲਿਟ੍ਲ ਬੌਇਡ" ਨਾਂ ਦਾ ਕੋਡ ਕੋਲ 15,000 ਟਨ ਟੀਐਨਟੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫੋਰਸ ਸੀ. ਇਹ ਜਹਾਜ਼ 6 ਅਗਸਤ 1945 ਨੂੰ 8:15:17 ਵਜੇ ਸਥਾਨਕ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਲਿਟ੍ਲ ਬੌਏ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ. 43 ਸਕੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ' ਤੇ ਫਟਣ ਨਾਲ 240 ਮੀਟਰ (790 ਫੁੱਟ) ਦਾ ਟੀਚਾ ਮਿਲਿਆ. ਐਓਈ ਬ੍ਰਿਜ ਲਈ ਇਰਾਦਾ, ਬੰਬ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਸ਼ੀਆ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸਫੋਟ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਜੈਨਬਕੂ ਡੋਮ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸੀ. ਕਿਉਂਕਿ ਧਮਾਕਾ ਲਗਭਗ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਓਵਰਹੈੱਡ ਸੀ, ਇਮਾਰਤ ਇਸਦੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ. [6] ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਲੰਬਕਾਰੀ ਕਾਲਮ ਵਿਸਫੋਟ ਦੇ ਕਰੀਬ ਲੰਬਕਾਰੀ ਨੀਮ ਫੋਰਸਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਸਨ, ਅਤੇ ਕੰਕਰੀਟ ਅਤੇ ਇੱਟ ਦੀਆਂ ਬਾਹਰੀ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੇ. ਧਮਾਕੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਘੇਰੇ ਤੋਂ 150 ਮੀਟਰ (490 ਫੁੱਟ) ਖਿਤਿਜੀ ਅਤੇ 600 ਮੀਟਰ (2,000 ਫੁੱਟ) ਲੰਬਾ ਸੀ. ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਰ ਕੋਈ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ.
ਸੰਭਾਲ
ਬੰਬ ਦੇ ਹਾਇਪਰਕੋਸਟਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੀ ਇਮਾਰਤ ਸਿਰਫ ਇਕੋ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾ ਸੀ. ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ Genbaku ("A- ਬੌਬ") ਡੋਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤੇ ਗੁੰਬਦ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਕਾਰਨ, ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ ਨਾਲ ਢਾਹਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਬਰਕਰਾਰ ਸੀ ਢਾਹੁਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਡੋਮ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਕੁਝ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਬਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਂਭਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ. ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਦਾ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਜਰ ਬਚੇ ਹੋਏ ਸਨ.
1950 ਤੋਂ 1 9 64 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ, ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਪੀਸ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪਾਰਕ ਗੁੰਮ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਹਿਰੋਸ਼ੀਮਾ ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਨੇ 1 9 66 ਵਿੱਚ ਜੈਨਬਕੂ ਡੋਮ ਦੀ ਸਥਾਈ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਇੱਕ ਮਤਾ ਅਪਣਾਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਪੀਸ ਮੈਮੋਰੀਅਲ (ਜੈਨਬਕੂ ਡੋਮ) ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ. ਡੋਮ ਪਾਰਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਮਾਰਗਮਾਰਕ ਬਣਨਾ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਹੈ.
ਜੰਗਬੰਦੀ ਅਤੇ ਜੈਨਬਕੂ ਡੋਮ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ. ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਨੇ 1 9 66 ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਇਸ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਬਚਾਅ ਲਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ "ਜੈਨਬਕੂ ਡੋਮ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ. ਹੀਰੋਸੀਮਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਮੇਅਰ, ਸ਼ਿੰਜੋ ਹਾਮਾਈ (1905-1968) ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਧਨ ਮੰਗਿਆ. ਟੋਕੀਓ ਜਾਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਹਾਮਾਈ ਨੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਫੰਡ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ. Genbaku ਡੋਮ 'ਤੇ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਕੰਮ 1 967 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ. Genbaku ਡੋਮ ਨੂੰ ਤਬਾਹੀ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਨਾਬਾਲਗੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਤੋਂ ਲੰਘਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਕਤੂਬਰ 1989 ਅਤੇ ਮਾਰਚ 1990 ਵਿੱਚ.
ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਵਰਲਡ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਾਈਟ
ਦਸੰਬਰ 1996 ਵਿਚ, ਜੈਨਬਕੂ ਡੋਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਪ੍ਰੋਟੈੱਕਸ਼ਨ ਦੇ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਯੂਨੇਸਕੋ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਮਲ ਇੱਕ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ (ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬੰਬ) ਤੋਂ ਬਚਣ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਆਬਾਦੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਸੀ. ਵਰਲਡ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਾਈਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯਾਦਗਾਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਬਾਰੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਦੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਸਨ. ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਸਮਾਰਕ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਪਾਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਪੀੜਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗੀ ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗ. ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ