cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਆਈ.ਬੀ.ਐਮ
ਆਈ ਬੀ ਐਮ ਆਪਣੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ 388,000 ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਈ ਬੀ ਐਮ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨੀਕੀ ਨਯੋਜਕ ਹੈ। ਹੇਵਲੇਟ ਪੇਕਾਰਡ (Hewlett - Packard) ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 2006, ਤੱਕ ਦੇ ਕੁਲ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਰਿਹਾ।ਅਮਰੀਕਾ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਦਯੋਗਿਕੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਬੀ ਏਂਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪੇਟੰਟ ਹੈ. ਤਕਰੀਬਨ 170 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਇੰਜਿਨਿਅਰ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਈ ਬੀ ਏਂਅਨੁਸੰਧਾਨ (IBM Research) ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੱਠਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂਹਨ. ਆਈ ਬੀ ਏਂਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਨੋਬੇਲ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਚਾਰ ਟੂਰਿੰਗ ਪੁਰੂਸਕਾਰ (Turing Award), ਪੰਜ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਦਯੋਗਿਕੀ ਪਦਕ (National Medals of Technology), ਅਤੇ ਪੰਜ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨਂ ਪਦਕ (National Medals of Science) ਅਰਜਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ. ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਬੀ ਏਂਚਿਪ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਿਖਰ 20 ਅਰਧਚਾਲਕ ਵਿਕਰੀ ਨੇਤਾ (Worldwide Top 20 Semiconductor Sales Leaders) ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਾਫਟਵੇਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਬੀ ਏਂਦਾ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਸੀ.
ਡੇਰਿਕੀਆ ਕਾਸਟੀਲੋ-ਸਾਲਾਜ਼ਰ
ਡੇਰਿਕੀਆ ਕਾਸਟੀਲੋ-ਸਾਲਾਜ਼ਰ (1988), ਜਿਸ ਨੂੰ ਡੇਰਸੀਆ ਜੈਲ ਕੈਸਟਿਲੋ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਮਿਲਟਰੀ ਅਫ਼ਸਰ, ਬੇਲੀਜ਼ ਡਿਫੈਂਸ ਫੋਰਸ (ਬੀ.ਡੀ.ਐਫ.) ਦੀ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਫ਼ਸਰ ਅਤੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ। ਉਹ ਅਵਰ ਸਰਕਲ (ਬੇਲੀਜ਼) ਦੀ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਹੈ, ਜੋ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਕਮਿਉਨਟੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਇਕ ਰੋਟਰਕ੍ਰਾਫਟ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬੇਲੀਜ਼ ਡਿਫੈਂਸ ਫੋਰਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੈਨਾਤ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ 13 ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤਕਨੀਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਹਿਲੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਰਮ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਐਂਡ ਸਪੋਰਟ ਯੂਨਿਟ ਬੇਲੀਜ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬੀ.ਡੀ.ਐਫ. ਦੇ 2011 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਕੈਸਟਿਲੋ ਨੇ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾ ਅਵਰ ਸਰਕਲ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਸਨੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਕਮਿਉਨਟੀ ਦੇ ਲਗਭਗ 200 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੇਲੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਮਿਉਨਟੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ, ਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਜਿਨੀਵਾ ਵਿੱਚ ਯੂ ਐਨ ਏਡਜ਼ ਦੀ 38 ਵੀਂ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਹੇ ਗਏ, ਬੇਲੀਜ਼ ਡਿਫੈਂਸ ਫੋਰਸ ਐਚਆਈਵੀ ਰਿਸਪਾਂਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਵਾਦੀ ਵਿਚੋਲੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਲਈ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਮਹਿਲਾ ਅਲਾਇੰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ।
ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਯੁਵਾ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਯੁਵਾ ਮੰਤਰੀ ਪੈਟਰਿਕ ਫੈਬਰ ਦੁਆਰਾ ਮਨਿਸਟਰ'ਜ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੈਸਟਿਲੋ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਐੱਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮਨਿਸਟਰ ਫ਼ੇਬਰ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ "ਉਸਦਾ ਜਿਨਸੀ ਰੁਝਾਨ ਜਾਂ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ" ਬਲਕਿ "ਉਹ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ। ਫੈਬਰ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵੇਗਾ, ਕੈਸਟਿਲੋ ਤੋਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੈਸਟਿਲੋ ਨੂੰ ਐਵਾਰਡ ਦਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਕਮਿਉਨਟੀ ਲਈ ਕੰਮ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੇਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਮਾਲਵੇ
--Nachhattardhammu (ਗੱਲ-ਬਾਤ) ੧੪:੩੭, ੨੭ ਨਵੰਬਰ ੨੦੧੨ (UTC)
ਸ਼ਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ
ਸ਼ਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ (ਜਨਮ 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 1953) ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਇਹ ਅਕਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ 2012-2017 ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਈ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਜ਼ੋਵ ਸਮੁੰਦਰ
ਅਜ਼ੋਵ ਸਮੁੰਦਰ (Азо́вское мо́ре; Азо́вське мо́ре, Azovs'ke more; Azaq deñizi), ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮਾਇਓਤਿਸ ਝੀਲ (ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਵਿੱਚ Μαιώτις) ਅਤੇ ਕਈ ਯੂਰਪੀ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਓਤੀਦਾ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭੀੜੇ ਕਰਚ ਪਣਜੋੜ ਰਾਹੀਂ ਕਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ਼ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਯੂਕਰੇਨ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰੂਸ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਕਰੀਮਿਆਈ ਪਰਾਇਦੀਪ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋਨ ਅਤੇ ਕੁਬਾਨ ਦਰਿਆ ਹਨ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਕਛਾਰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਸਿਰਫ਼ 0.9 ਤੋਂ 14 ਮੀਟਰ ਹੈ।   ਅਜ਼ੋਵ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਣੀ ਕਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
24 ਸਤੰਬਰ
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਤੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਮੋਗਾ, ਭੋਗਪੁਰ
ਮੋਗਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Moga) ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਭੋਗਪੁਰ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਰਜਿਸਟਰਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨੰਬਰ 9030610 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 144201 ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 851 ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 428 ਮਰਦ ਅਤੇ 423 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸਾਖ਼ਰਤਾ ਦਰ 77% ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ 70% ਹੈ। ਇਸ ਪੰਡ ਵਿੱਚ 286 ਲੋਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ 565 ਲੋਕ ਵਿਹਲੇ ਹਨ। 286 ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 46 ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੇਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਸਾਇਣਕ ਵਰਗੀਕਰਨ
ਰਸਾਇਣਕ ਵਰਗੀਕਰਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਰਸਾਇਣਕ ਬਿਰਤੀਮੂਲਕ ਜਾਂ ਬਣਤਰੀ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਯੋਗਾਂ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਮੁਸਤਫਾ ਰਜ਼ਾ ਖਾਨ ਕਾਦਰੀ
ਮੁਸਤਫਾ ਰਜ਼ਾ ਖਾਨ ਕਾਦਰੀ (1892–1981) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਅਹਿਮਦ ਰਜ਼ਾ ਖਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁੰਨੀ ਬਰੇਲਵੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਆਗੂ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਲਈ ਮੁਫਤੀ-ਆਜ਼ਮ-ਏ-ਹਿੰਦ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੁਹੰਮਦ ਅਫਤਾਬ ਕਾਸਿਮ ਰਜ਼ਵੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਲਿਤ ਇੱਕ ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮੁਫਤੀ-ਏ-ਆਜ਼ਮ-ਏ-ਹਿੰਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਉਸਨੇ ਅਰਬੀ, ਉਰਦੂ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ 'ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਅਤੇ ਫਤਵਾ ਫਤਵਾ-ਏ-ਮੁਸਤਫਵੀਆ ਦੇ ਸੰਕਲਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਇਸਲਾਮੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਦਵਾਨ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਗਿਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਬਰੇਲੀ ਵਿੱਚ ਜਮਾਤ ਰਜ਼ਾ-ਏ-ਮੁਸਤਫਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਗੂ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1977 ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸਨੇ ਨਸਬੰਦੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਫਤਵਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 6.2. ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਭਾਰਤੀ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਨਸਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਰਜ਼ਾ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਹੁਕਮ ਦੀ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ।
ਕੰਮ
ਰਜ਼ਾ ਖਾਨ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਚੇਲੇ
ਉਸਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1892
ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਮੁਹਿੰਮ
ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਮੁਹਿੰਮ 19170 ਦੀ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਵਿੱਚ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਰਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੂਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਵਿਵਸਥਾ ਅਤ ਅਰਾਜਕਤਾ ਫੈਲ ਗਈ। ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿਤਾ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਸਫ਼ਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ ਇਸ ਨੂੰ ਹੀ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਰੂਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਸਟਰੀਆ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਨਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਸੈਨਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚੈਕੋਸਲੋਵਾਕੀਆ ਜੋ ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਇਥੋਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੇਤਾ ਆਪਣੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਰੂਸ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਕਿ ਆਸਟਰੀਆ ਕੈਦੀਆਂ ਨੇ ਵਿਦਰੋਹ ਕਰ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਜੂਨ 1918 ਵਿੱਚ ਬਲਾਡੀਬਾਸਟਕ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਿੱਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਭੇਜ ਦਿਤੀਆ। ਜਾਪਾਨ ਨੇ 75,000 ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਮਿੱਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕ ਲਾਲ ਫ਼ੌਜ ਅਤੇ ਜ਼ਾਰਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1920 ਵਿੱਚ ਜਾਰਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਦਿਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਫ਼੍ਰਾਂਸ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਪਰ ਜਾਪਾਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਡਟੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਇਹਨਾਂ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਚਲਦੇ ਰਹੇ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਤਣਾਓ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਹਿਗੀ ਪਈ। ਅੰਤ ਜਾਪਾਨ ਨੇ 1922 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਇਬੀਸਾ
ਇਬੀਸਾ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਵਾਲੇਂਸੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 79 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਲੇਆਰਿਕ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟਾਪੂ ਹੈ।
ਇਬੀਸਾ ਦੇ ਇਬੀਸਾ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਲਾਨੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। 1999 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਨਾਮ
ਇਸ ਟਾਪੂ ਦਾ ਮੂਲ ਨਾਮ ਕਾਤਾਲਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ Eivissa ਹੈ ਅਤੇ ਸਪੇਨੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ "Ibiza" ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
654 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਫੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਾਲੇਆਰਿਕ ਟਾਪੂਆਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਬੰਦਰਗਾਹ ਲਭ ਲਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਬੋਸਿਮ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ, ਮਿਸਰ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਨਾਮ ਅਨੁਸਾਰ।
ਵਾਤਾਵਰਨ
ਇਸ ਟਾਪੂ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਠੰਡਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਪਮਾਨ 30 °C ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ 20 °C ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ੀਸ਼ਨ ਅਲੀ
ਜ਼ੀਸ਼ਨ ਅਲੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Zeeshan Ali; ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1970) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਡੇਵਿਸ ਕੱਪ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਸੋਲ ਵਿੱਚ 1988 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਸੱਜਾ-ਹੱਥ ਨਾਲ ਖੇਡ ਦਾ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਏਟੀਪੀ ਰੈਂਕਿੰਗ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ 12 ਦਸੰਬਰ 1988 ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 126ਵਾਂ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਆਪਣੇ 19ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ ਤੋਂ ਵੀ 3 ਹਫਤੇ ਛੋਟਾ ਸੀ।
ਕੱਚੀ ਧਾਤ
ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹੋ
DILL, H.G. (2010) The “chessboard” classification scheme of mineral deposits: Mineralogy and geology from aluminum to zirconium, Earth-Science Reviews, Volume 100,।ssue 1-4, June 2010, Pages 1-420
ਜ਼ੀਸ਼ਨ ਅਲੀ
ਕਰੀਅਰ
ਅਗਸਤ 1989 ਤਕ ਉਹ ਚੋਟੀ ਦੇ 130 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ (ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅਪਵਾਦ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ)। 1988 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਿੰਗਲ ਹਾਈਲਾਈਟਸ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸਰਕਟ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ, ਸ਼ੈਨੀਕਟਾਡੀ ਵਿੱਚ ਏ.ਟੀ.ਪੀ. ਟੂਰ ਈਵੈਂਟ ਦਾ ਆਰ 2 ਬਣਾਉਣਾ (ਆਰ 2 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕ ਨੂੰ ਹਾਰਨਾ) ਅਤੇ ਸੋਲ ਓਲੰਪਿਕ (ਜਿਥੇ ਉਹ ਆਰ 2 ਵਿੱਚ ਹਲੇਸੇਕ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੈਲੇਂਜਰ ਦਾ ਫਾਈਨਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਨਿਊ ਹੈਵਨ (ਵਿਜੇ ਅਮ੍ਰਿਤਰਾਜ ਤੋਂ ਹਾਰ) ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੈਲੇਂਜਰ ਦਾ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਜ਼ੀਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਨਵੰਬਰ 1988 ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ 178 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸਰਕਟ' ਤੇ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾ ਕੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ 126ਵੇਂ ਨੰਬਰ ਤੇ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
1988 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦੀ ਡਬਲਜ਼ ਰੈਂਕਿੰਗ 154 ਤੇ ਸੀ।
1989 ਵਿਚ, ਜ਼ੀਸ਼ਨ ਨੇ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੈਲੇਂਜਰ ਦਾ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੀ ਬਿਸਕੈਨ, ਟੋਕਿਓ (ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਆਰ 2 ਵਿੱਚ ਸਟੀਫਨ ਐਡਬਰਗ ਤੋਂ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੀਫ ਸ਼ਿਰਸ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ), ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਲੰਡਨ (ਕੁਈਨਜ਼ ਕਲੱਬ) ਵਿੱਚ ਟੂਰ ਈਵੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ)। 1989 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਇਕਲੌਤਾ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ, ਵਿੰਬਲਡਨ ਵਿੱਚ ਵੈਲੀ ਮਸੂਰ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਸੈੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ।
1989 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਵਿੰਬਲਡਨ ਵਿੱਚ ਜੋਬਨਥਨ ਕੈਂਟਰ (ਕੁਆਰਨ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਚਾਰ ਸੈੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਕੇ) ਨਾਲ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਦੌਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਦੋ ਚੈਲੇਂਜਰ ਡਬਲਜ਼ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ (ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ ਅਤੇ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿਚ)। 1988 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਵਿੰਬਲਡਨ ਡਬਲਜ਼ (ਮਾਰਕ ਫੇਰੇਰਾ ਦੇ ਨਾਲ), ਦੋ ਚੈਲੇਂਜਰ ਡਬਲਜ਼ ਫਾਈਨਲ (ਇਕ ਮਾਰਕ ਨਾਲ) ਅਤੇ ਚਾਰ ਚੈਲੇਂਜਰ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ 37 ਸਾਲਾ ਆਨੰਦ ਅੰਮ੍ਰਿਤਰਾਜ ਨਾਲ) ਦਾ ਦੂਜਾ ਦੌਰ ਵੀ ਬਣਾਇਆ। 1990 ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਚੈਲੇਂਜਰ ਡਬਲਜ਼ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ (ਵਿਨੇਟਕਾ, ਆਈਐਲ ਵਿਚ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਚੈਲੇਂਜਰ ਡਬਲਜ਼ ਫਾਈਨਲ (ਕੀਨੀਆ ਵਿਚ) ਬਣਾਇਆ। ਪਰ 1991 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜ਼ੀਸ਼ਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੈਲੰਜਰ ਅਤੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਖੇਡਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1994 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਜ਼ੀਸ਼ਨ 1986 ਵਿੱਚ ਜੂਨੀਅਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ 2 ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ 1 ਨੰਬਰ ਸੀ। ਜ਼ੀਸ਼ਾਨ ਨੇ ਉਸ ਸਾਲ ਕੁਲ 14 ਆਈ.ਟੀ.ਐਫ. ਜੂਨੀਅਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਜੂਨੀਅਰ ਵਿੰਬਲਡਨ ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸਾਲ ਜ਼ੀਸ਼ਾਨ ਯੂਐਸ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਜੂਨੀਅਰਜ਼ ਡਬਲਜ਼ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਜ਼ੀਸ਼ਨ ਨੇ ਪਿੱਠ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ 1995 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਰਕਟ 'ਤੇ ਖੇਡਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਜ਼ੀਸ਼ਨ ਨੇ ਕੁਲ 7 ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਸਿੰਗਲ ਅਤੇ 4 ਡਬਲਜ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਹ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਪੁਰਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਹੈ।
ਜ਼ੀਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਡੇਵਿਸ ਕੱਪ ਕੋਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਫੇਡ ਕੱਪ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਹੈ।
ਜ਼ੀਸ਼ਾਨ ਨੇ 1987 ਤੋਂ 1994 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਲਈ ਡੇਵਿਸ ਕੱਪ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਡੇਵਿਸ ਕੱਪ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜੋ 1987 ਵਿੱਚ ਡੇਵਿਸ ਕੱਪ ਫਾਈਨਲਜ਼ ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ।
ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਜ਼ੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਬਦਲੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਰਾਈਨਐਨਰਜੀ ਸਟੇਡੀਅਮ
ਰਾਈਨਐਨਰਜੀ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਲਨ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ 1. ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਕਲਨ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 50,000 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਹਰੀਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ
ਹਰੀਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ  ਉਰਫ਼ ਬੱਚਨ (ਹਿੰਦੀ: हरिवंश राय बच्चन) (27 ਨਵੰਬਰ 1907 – 18 ਜਨਵਰੀ 2003) ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਇੱਕ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਉਹ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਦੌਰ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਛਾਇਆਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਹਨ ਸ਼ਰੀਵਾਸਤਵ ਕਾਇਸਥ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹ ਜਿਲੇ ਦੇ ਬਾਬੂਪੱਟੀ (ਰਾਣੀਗੰਜ) ਵਿਖੇ ਜਨਮੇ, ਬੱਚਨ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾ ਮਧੂਸ਼ਾਲਾ (मधुशाला) ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਕਟਰ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਨ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਬੱਚਨ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਨਵੰਬਰ 1907 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ੀਰੋ ਰੋਡ, ਬਾਬੂਪੱਤੀ, ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਆਗਰਾ ਅਤੇ ਅਵਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਵਧੀ ਹਿੰਦੂ ਕਾਇਸਥ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਉਪਜਾਤੀ ਦਾ ਪਾਂਡੇ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਦੀ ਬਜਾਏ "ਬੱਚਨ" (ਮਤਲਬ ਬੱਚਾ) ਦਾ ਕਲਮ ਨਾਮ ਵਰਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1941 ਤੋਂ 1957 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲ ਸੇਂਟ ਕੈਥਰੀਨ ਕਾਲਜ, ਕੈਂਬਰਿਜ, ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਡਬਲਯੂ.ਬੀ.ਯੇਟਸ ਉੱਤੇ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਤਾਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੀ ਖਾੜੀ
ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੀ ਖਾੜੀ ਕੈਰੇਬੀਆਈ ਸਾਗਰ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾੜੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾਈ ਰਾਜਾਂ ਸੂਲੀਆ ਅਤੇ ਫ਼ਾਲਕੋਨ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਗੁਆਹੀਰਾ ਵਿਭਾਗ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ 54 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮਾ ਪਣਜੋੜ ਇਸਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮਾਰਾਕਾਈਬੋ ਝੀਲ ਨਾਲ਼ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜੌਰਜੀਓ ਆਰਮਾਨੀ
ਜੌਰਜੀਓ ਆਰਮਾਨੀ (ਜਨਮ 11 ਜੁਲਾਈ 1934) ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਆਰਮਾਨੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇਟਲੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਕਬੂਲ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ।  ਉਸਦੀ ਕੁੱਲ ਮਲਕੀਅਤ $8.5 ਬਿਲੀਅਨ ਹੈ।  ਵੱਡੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਲਈ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਖਾਸ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। thumb|ਸਤੰਬਰ1997 ਵਿੱਚ ਲਈ ਗਈ ਜੌਰਜੀਓ ਆਰਮਾਨੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੌਬ ਬ੍ਰਾਊਨ
ਰੋਬਰਟ ਜੇਮਜ਼ ਬ੍ਰਾਊਨ (ਜਨਮ 27 ਦਸੰਬਰ 1944) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਬਕਾ ਸੈਨੇਟਰ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਗ੍ਰੀਨਜ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦੀ ਆਗੂ ਵੀ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਉਨ ਤਸਮਾਨੀਆ ਗਰੀਨਜ਼ ਦੀ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਸੈਨੇਟ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ 1996 ਦੀਆਂ ਸੰਘੀ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਗ੍ਰੀਨਜ਼ ਸੈਨੇਟਰਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਮੂਹ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗ੍ਰੀਨਜ਼ ਪੱਛਮੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਸੈਨੇਟਰ ਡੀ ਮਾਰਗੇਟਸ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ। ਉਹ 2001 ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਗੇਅ ਮੈਂਬਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲਿਆਈ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੇਅ ਆਗੂ ਵੀ ਹਨ।
ਤਸਮਾਨੀਆ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਬ੍ਰਾਉਨ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜੰਗਲੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ। ਬ੍ਰਾਉਨ ਨੇ 1992 ਵਿੱਚ ਅਸਟਰੇਲੀਆਈ ਗ੍ਰੀਨਜ਼ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਤੱਕ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸੰਘੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੋਲ ਵੱਧ ਕੇ ਤਕਰੀਬਨ 10% ਹੋ ਗਈ (2010 ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲੀ ਵੋਟ ਦੇ 13.9%) ਸੀ। 2002 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ ਜਦੋਂ ਛੋਟੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਸੈਨੇਟ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ, ਬ੍ਰਾਉਨ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਅਕਤੂਬਰ 2003 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਉਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਾਰਜ ਡਬਲਯੂ ਬੁਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਸੰਬੋਧਨ ਦੌਰਾਨ ਸੰਸਦ ਤੋਂ ਇੰਟਰਐਕਸ਼ਨ ਲਈ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
13 ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਉਨ ਨੇ ਗ੍ਰੀਨਜ਼ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਸੈਨੇਟ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇਰਾਦੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ 15 ਜੂਨ 2012 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
ਬ੍ਰਾਨ ਨੇ ਵਾਈਲਡ ਰਿਵਰਸ (1983), ਲੇਕ ਪੇਡਰ (1986), ਟਾਰਕਿਨ ਟ੍ਰੇਲਜ਼ (1994), ਦਿ ਗ੍ਰੀਨਜ਼ (1996) (ਪੀਟਰ ਸਿੰਗਰ ਨਾਲ), ਮੈਮੋ ਫਾਰ ਏ ਸੇਨਰ ਵਰਲਡ (2004), ਵੈਲੀ ਆਫ਼ ਦਿ ਦ ਗਯੈਂਟਸ (2004) ਸਮੇਤ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।), ਤਸਮਾਨੀਆ ਦੀ ਰੀਚਾਰੀ ਬੇ (2005), ਅਰਥ (2009), ਬਾਲਫੌਰ ਸਟ੍ਰੀਟ (2010) ਅਤੇ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ: ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ (2014). ਉਸਨੇ ਜੀਓਫ ਲਾਅ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ, ਜਾਂ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ. 2004 ਵਿੱਚ ਜੇਮਜ਼ ਨਾਰਮਨ ਨੇ ਬ੍ਰਾ .ਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜੀਵਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਬੌਬ ਬ੍ਰਾ .ਨ: ਏ ਕੋਮਲ ਇਨਕਲਾਬੀ ਹੈ।
ਸਨਮਾਨ
ਬੌਬ ਬ੍ਰਾਉਨ ਨੂੰ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਿਲ ਹੋਏ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਦੀਪਿਕਾ ਰਸਾਂਗਿਕਾ
ਦੀਪਿਕਾ ਰਸਾਂਗਿਕਾ (ਜਨਮ 13 ਦਸੰਬਰ 1983) ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਬਹਿਰੀਨ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।
ਰਸਾਂਗਿਕਾ ਨੇ 2008 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਉਸਨੂੰ 2009 ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਾਰਚ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਓਮਾਨ ਵਿੱਚ 2022 ਜੀ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਖਾੜੀ ਕੱਪ ਲਈ ਬਹਿਰੀਨ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਓਮਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬਹਿਰੀਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀ-20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (WT20I) ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 22 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬਹਿਰੀਨ ਦੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ, ਰਸਾਂਗਿਕਾ ਨੇ ਨਾਬਾਦ 161 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਹ WT20I ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਬਹਿਰੀਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਕੁੱਲ ਇੱਕ WT20I ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਕੋਰ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
ਨਿਰਮਲਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ
thumb|ਨਿਰਮਲਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ 2007 ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਲਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ (19 ਅਕਤੂਬਰ, 1929 - 1 ਮਈ, 2008) ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮਾਜਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਾੰਪ੍ਰਦਾਇਕ ਸੌਹਾਰਦ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਅਵਸਰ ਤੋਂ ਵੰਚਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਰਮਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਿਮਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਜਸਵੰਤ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਦੇ ਘਰ 19 ਅਕਤੂਬਰ 1929 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤ (ਅਨਾਮਿਕਾਚੀ ਚਿੰਤਨਿਕਾ) ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਕੰਮ ਲਈ 1962 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਅਕਤੂਬਰ 1929 ਨੂੰ ਵਿਮਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਯਸ਼ਵੰਤ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ (पुरुषोत्तम यशवंत देशपांडे) ਕੋਲ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ 1962 ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਅਨਾਮਿਕਾਚੀ ਚਿੰਤਨਿਕਾ (अनामिकाची चिंतनिका) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਉਸ ਨੇ ਨਾਗਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਪੁਣੇ ਦੇ ਫਰਗੂਸਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਮੌਰਿਸ ਕਾਲਜ, ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਜ
ਨਿਰਮਲਾ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇ ਦੇ ਭੂਮਿਦਾਨ ਅੰਦੋਲਨ 1952 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਗਰਾਮ ਸਵਰਾਜ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ 40,000 ਕਿਮੀ ਦੀ ਪਦ-ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਸਿੱਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਔਖਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਸਾਰਾ ਲੋਕੰਤਰਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਇਹੀ ਇੱਕ ਹੀ ਰਸਤਾ ਹੈ।
ਨਿਰਮਲਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਚਰਮ ਸਥਿਤੀ ’ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਾਰਚ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1994 ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਰਚਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੁੱਖ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਦਮਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਤਿੱਬਤੀਆਂ ਦੀ ਅਵਾਜ ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਣਾ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੀ।
2006 ਵਿੱਚ, ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਅਫਜ਼ਲ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 2001 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਉੱਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। (ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 13 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।)
ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਂਸਿੰਗ, ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 1 ਮਈ, 2008 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਵਿਦਿਆ ਬਾਲਨ
ਵਿਦਿਆ ਬਾਲਨ (ਉਚਾਰਣ ; ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1978) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਵਿਦਿਆ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਛੇ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ 2014 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਨਿਰਮਲਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ
ਸਨਮਾਨ
ਨਿਰਮਲਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ 1997 - 2007 ਤੱਕ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਨੋਨੀਤ ਸਦੱਸ ਰਹੇ। 2007 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪਦ ਦੇ ਚੋਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 2006 ਵਿੱਚ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਪੁਰਸਕਰ ਅਤੇ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਨ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2005 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਂਮੀਦਵਾਰੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। 13 ਅਗਸਤ, 2009 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ ’ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਸਿਤਾਰਾ-ਏ-ਇੰਤੀਆਜ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਵਿਦਿਆ ਬਾਲਨ
ਵਿਦਿਆ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਸੀ ਅਤੇ 1995 ਦੀ ਸੀਟਕਾਮ ਹਮ ਪੰਚ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਪਰ ਉਹ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵੀਜਨ ਵਿਗਿਆਪਨ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। 2003 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਟਕ ਭਲੋ ਥੀਕੋ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਕੇ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਹਿੰਦੀ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ, ਪਰਿਣੀਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੋਟੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਲਗੇ ਰਹੋ ਮੁੰਨਾ ਭਾਈ (2006) ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਨਿਰਮਲਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929
ਵਿਦਿਆ ਬਾਲਨ
ਇਸ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀਜ਼ ਹੇਅ ਬੇਬੀ (2007) ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ ਕਨੈਕਸ਼ਨ (2008) ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਆਈਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਵਿਦਿਆ ਨੇ 2009 ਦੀ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਪਾ, 2010 ਦੀ ਬਲੈਕ ਕਾਮੇਡੀ ਇਸ਼ਕੀਆ, 2011 ਦੀ ਅਰਧ-ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਥ੍ਰਿਲਰ ਨੋ ਵਨ ਕਿਲਡ ਜੇਸਿਕਾ, 2011 ਦੀ ਬਾਇਓਪਿਕ ਦਿ ਡਰਟੀ ਪਿਕਚਰ, ਅਤੇ 2012 ਦੀ ਥ੍ਰਿਲਰ ਕਾਹਨੀ, ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਹਰੇਕ ਲਈ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀਆਂ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਨੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਖਰਾਬ ਪਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਾਹਨੀ 2: ਦੁਰਗਾ ਰਾਣੀ ਸਿੰਘ (2016) ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਤੁਮਹਾਰੀ ਸੁਲੂ (2017) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਜੋਕੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਫਲ ਫਿਲਮ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਿਲਮ ਮਿਸ਼ਨ ਮੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ ਜੋ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ ਹੈ।
ਵਿਦਿਆ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਸੈਂਟਰਲ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਫਿਲਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਭਾਰ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਗੈਰ ਰਵਾਇਤੀ ਹੋਣ ਲਈ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਕਾਫੀ ਕਵਰੇਜ ਮਿਲੀ। ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਵਿਆਹ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਿਧਾਰਥ ਰਾਏ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼
ਵਿਦਿਆ ਬਾਲਨ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1979 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ, ਤਾਮਿਲ ਮੂਲ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਪੀ. ਆਰ. ਬਾਲਨ, ਡਿਜੀਕੇਬਲ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ, ਸਰਸਵਤੀ ਬਾਲਨ, ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਦੋਨੋਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। Her elder sister, Priya Balan, works in advertising. ਵਿਦਿਆ ਬਾਲਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ,ਪ੍ਰਿਯਾ ਬਾਲਨ,ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਕਜ਼ਨ,ਪ੍ਰਿਯਾਮਨੀ, ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ:
25 ਸਤੰਬਰ
25 ਸਤੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 268ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 269ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 97 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਤੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਤੇਲੀ
ਤੇਲੀ ਇੱਕ ਜਾਤੀ ਹੈ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ, ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਕਢਣ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਮੈਂਬਰ ਹਿੰਦੂ ਜਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਮੁਸਲਮਾਨ ਤੇਲੀ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨਦਾਰ ਜਾਂ ਤੇਲੀ ਮਲਿਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਰੰਭਕ ਮੱਧਕਾਲੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਤੇਲੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਤੇਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਤੇਲ ਦੇ ਕੋਹਲੂਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ " ਮੰਦਿਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ" ਦਾ ਉਭਾਰ ਕੁਝ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਜਿਹੇ ਕਸਬਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਲਈ ਮਲਕਾਰ (ਮਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ), ਅਤੇ ਤੇਲੀਕਰ (ਤੇਲ ਕਢਣ ਵਾਲੇ) ਵਰਗੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਤਾਂ ਏਨੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋ ਗਏ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਏ ।
20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਬਣ ਗਈ ਜਦੋਂ ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਨੇ "ਉੱਚ ਜਾਤਾਂ" ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਪੌੜੀ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਐਨ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਨੇ ਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਨਗਣਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਨਾਵਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਤੇਲੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕੀਤਾ। 1911 ਵਿੱਚ, ਤੇਲੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਉਪਨਾਮ, ਰਾਠੌਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਠੌਰ ਤੇਲੀ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਜਦੋਂ ਕਿ 1931 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਠੌਰ- ਵੈਸ਼ਯ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੰਕਰਗੌੜਾ ਹਨਮੰਤਗੌੜਾ ਪਾਟਿਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਮਾਜਿਕ ਪੌੜੀ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਆਮ ਸਨ। ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਵੀ ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੇਲੀਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਫਰੂਖਾਬਾਦ ਦੇ ਇੱਕ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸਤਿਆਵਰਤ ਸ਼ਰਮਾ ਦਿਵੇਦੀ ਨੇ ਤੇਲੀ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਿਆ ਵਰਣ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ " ਤੇਲੀਵਰਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ " ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਸਮੂਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਪਨਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਬੀਲੇ
ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਬਲ
ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਬਲ (рубль) ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਰੂਬਲ 100 ਕੋਪੈਕ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਾਠ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖ right|thumb|200x200px|ਸਾਲ 1922 ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਰੂਬਲ
ਇੰਜੀਨੀਅਰੀ
ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ (Engineering) ਉਹ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ ਜੋ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਵਹਾਰਕ ਜਰੂਰਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਰਿਆਇਵਾਚੀ ਸ਼ਬਦ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਲੈਟਿਨ ਸ਼ਬਦ ਇੰਜੇਨਿਅਮ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ; ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਹੈ। ਕਲਾਵਿਦ ਦੀ ਸਹਿਜ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨਾਲ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਹੋ ਗਈ।
ਨਜ਼ਦੀਕ ਭੂਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਜੋ ਮਤਲਬ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਉਹ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਇੱਕ ਕਲਾ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸੰਰਚਰਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਯੰਤਰਾਂ ਦੇ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਲਈ ਯਾਂਤਰਿਕੀ (ਮਕੈਨਿਕਸ) ਦੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਅਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਮੁਨੁੱਖ ਉਪਯੋਗੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਇਹ ਸੀਮਿਤ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕੀ। ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁਣ ਇੱਕ ਤਰਫ ਨਾਭਿਕੀ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ (ਨਿਊਕਲਿਅਰ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ) ਦੇ ਉੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਵਿਧਿਕ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਾਨਵੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਰਤ ਕੰਟਰੋਲ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਾਰਜ ਸਮਰਥਾ, ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਗਤੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਆਦਿ, ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਯੋਗੀ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕਰਨਾ ਜਿਆਦਾ ਉਪਯੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਸੇਵਾ ਦੇ ਨਮਿਤ ਕੁਦਰਤੀ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਬੀਨ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਲਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਜੀਨੀਅਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਨਾਹਨਹੇੜੀ
ਨਾਹਨਹੇੜੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਖਾਣਕਾਰੀ
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਕਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਇਰਫ਼ਾਨ ਖ਼ਾਨ
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਇਰਫਾਨ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਜਾਂ ਇਰਫਾਨ ਖ਼ਾਨ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਇਰਫਾਨ, (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Irrfan Khan; 7 ਜਨਵਰੀ, 1967 - 29 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2020) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰੇਲੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਫਿਲਮੀ ਆਲੋਚਕ, ਸਮਕਾਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਹਰ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਰਵਉਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਖ਼ਾਨ ਨੇ "ਸਲਾਮ ਬੰਬੇ (1988)" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਈ ਸਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫਿਲਮ "ਦਿ ਵਾਰੀਅਰ (2001)" ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ "ਹਾਸਿਲ (2003)" ਅਤੇ "ਮਕਬੂਲ (2004)" ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹਨੇ "ਨੇਮਸੇਕ" (2006), "ਲਾਈਫ ਇਨ ਏ ... ਮੈਟਰੋ" (2007) ਅਤੇ "ਪਾਨ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ" (2011) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਕਾਫੀ ਅਲੋਚਨਾ ਪਾਈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸਨੂੰ "ਪਾਨ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ" ਲਈ ਸਰਵ ਉੱਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਅਗਲੀ ਮੁੱਖ ਸਫਲਤਾ "ਦੀ ਲੰਚਬਾਕਸ" (2013), "ਪੀਕੂ" (2015), "ਤਲਵਾਰ" (2015) ਅਤੇ "ਨੋ ਬੈੱਡ ਆਫ ਰੋਜ਼ਿਸ" (2017) ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ "ਦਿ ਅਮੇਜ਼ਿੰਗ ਸਪਾਈਡਰ-ਮੈਨ" (2012), "ਲਾਈਫ ਆਫ ਪਾਈ" (2012), "ਜੁਰਾਸਿਕ ਵਰਲਡ" (2015), ਅਤੇ "ਇਨਫਰਨੋ" (2016) ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਾਮੇਡੀ-ਡਰਾਮਾ "ਹਿੰਦੀ ਮੀਡੀਅਮ" (2017) ਆਈ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਅੰਤਮ ਰੋਲ ਇਸ ਦੇ ਸੀਕਵਲ "ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮੀਡੀਅਮ" (2020) ਵਿੱਚ ਸੀ।
2017 ਤੱਕ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ 3.643 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ। 2018 ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਊਰੋਏਂਡੋਕਰੀਨ ਟਿਊਮਰ ਹੋ ਗਿਆ। 29 ਅਪ੍ਰੈਲ 2020 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ 53 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜੀਵਨ
ਇਰਫਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਜਨਵਰੀ 1967 ਨੂੰ ਜੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਮਾਂ, ਬੇਗਮ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਵਰਗੀ ਜਗੀਰਦਾਰ ਖ਼ਾਨ ਟੋਂਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਖਜੂਰੀਆ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਟਾਇਰ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਰਫਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤ ਸਤੀਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇਰਫਾਨ ਨੂੰ 23 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਉਭਰ ਰਹੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸੀ.ਕੇ. ਨਾਇਡੂ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਉਹ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਟ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ (ਐੱਨ.ਐਸ.ਡੀ.) ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 23 ਫਰਵਰੀ 1995 ਨੂੰ ਇਰਫਾਨ ਦਾ ਸੁਤਪਾ ਸਿਕਦਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ। ਸੁਤਪਾ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਟ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਬਾਬਲ ਅਤੇ ਅਯਾਨ ਹਨ।
ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮੌਤ
ਫਰਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ "ਅਣਜਾਣ ਬਿਮਾਰੀ" ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੀਡੀਆ ਆਉਟਲੈਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ "ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਕੈਂਸਰ" ਹੈ।    ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਭਿਨੇਤਾ ਇਰਫ਼ਾਨ ਆਪਣੇ ਟਵਿੱਟਰ ਅਕਾਉਂਟ ਤੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ "ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ" ਨੂੰ "ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ - ਦਸ ਦਿਨ" ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ "ਕਿਆਸ ਲਗਾਉਣ" ਲਈ ਮਨ੍ਹਾ ਕੀਤਾ। 16 ਮਾਰਚ 2018 ਨੂੰ, ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਟਵਿੱਟਰ ਪੋਸਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਊਰੋਇੰਡੋਕਰੀਨ ਟਿਊਮਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੈ - ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਰਲਾ ਰੂਪ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਲਾਜ ਲਈ ਲੰਡਨ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਇਹ ਵੇਖੋ: ਇਰਫ਼ਾਨ ਖ਼ਾਨ ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ
ਏ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅੱਖਰ)
A (ਨਾਂ ਏ /ˈeɪ/) ਆਈ.ਐਸ.ਓ (ਮਿਆਰੀਕਰਨ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨ) ਬੁਨਿਆਦੀ ਲਾਤੀਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਵਰ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਈ.ਐਸ.ਓ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲਾਤੀਨੀ ਅੱਖਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵਰ ਅੱਖਰ
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ (26 ਜਨਵਰੀ 1687 – 7 ਦਸੰਬਰ 1705), ਜਿਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਸਨ। ਸਾਹਿਬਜ਼ਾboutsikhs.com/sikh-martyrs/sikh-martyrs-sahibzada-ajit-singh-ji-amp-jujhar-singh-ji | title=ਸਾਹਿਬਜਾਂਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ | publisher=allaboutsikhs.com | date=01 ਨਵੰਬਰ 2012 | accessdate=ਨਵੰਬਰ 01, 2012}} । ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ-ਪੜ੍ਹਾਈ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਘੋੜ ਸਵਾਰੀ, ਸ਼ਸਤਰ-ਵਿੱਦਿਆ, ਤੀਰ-ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਪੁੰਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਾਕਾ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ
19-20 ਦਸੰਬਰ 1704 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕਿੱਲ੍ਹਾ ਛੱਡਿਆ। ਸਰਸਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਭਾਰੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਬਾਕੀ ਸਿੰਘ ਸਰਸਾ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ ਪਿੱਛੋਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਸਰਸਾ ਪਾਰ ਕੀਤੀ। ਰੋਪੜ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵੀ ਪਠਾਣਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਬਾਕੀ 40 ਸਿੰਘਾ ਸਮਤੇ ਸਰਸਾ ਪਾਰ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਥੇ ਚੌਧਰੀ ਬੁਧੀ ਚੰਦ ਦੀ ਇੱਕ ਗੜ੍ਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੋ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਅਤੇ 40 ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ 10 ਲੱਖ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਡੱਟ ਕੇ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ
ਬੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅੱਖਰ)
B (ਨਾਂ ਬੀ /ˈbiˈ/) ਆਈ ਐੱਸ ਓ (ਮਿਆਰੀਕਰਨ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨ) ਬੁਨਿਆਦੀ ਲਾਤੀਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਈ.ਐਸ.ਓ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲਾਤੀਨੀ ਅੱਖਰ
ਸਾਂਤੀਆਗੋ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਖ਼ੇਰੇਸ ਦੇ ਲਾ ਫਰੌਂਤੇਰਾ)
ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਂਤੀਆਗੋ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਵਿੱਚ: Iglesia de Santiago) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ ਜੋ ਜੇਰੇਜ ਦੇ ਲਿਆ ਫਰਾਂਤੇਰਾ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 1931 ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਰੇਸ ਕਲਚਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੰਤਿਆਗੋ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਨੂੰ ਮਧ ਕਾਲ ਦੇ ਬੰਦ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਫੇਰ ਕਬਜ਼ੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪੂਰਵ ਵੀ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਮਧੀਰ
ਮਧੀਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
==ਹਵਾਲੇ ਮਧੀਰ ਪਿੰਡ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਵੇਲੇ ਸਿੱਧੂ ਗੋਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਗਮਨ ਹੋਇਆ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਵਸਾਏ। ਭੁੱਲਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿੱਧੂ ਬਰਾੜ ਹੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਆਏ, ਬਖਸੀਸਾ ਭੁੱਲਰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮਸ਼ੂਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਬਖਸੀਸੇ ਵਾਲੀ ਮਧੀਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਐੱਮ ਐੱਲ ਏ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਵੀ ਮਧੀਰ ਤੋਂ ਸਨ। ਜੋ ਕਿ 1952 ਤੋਂ 1957 ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਐੱਮ ਐੱਲ ਏ ਰਹੇ। ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਧੀਰ ਦੇ ਕਬੱਡੀ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਪਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ==
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਮਾਈ
ਮੁਖ਼ਤਾਰਾਂ ਬੀਬੀ (, ਜ. 1972, ਹੁਣ 'ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਮਾਈ, ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੁਜਫ਼ਰਪੁਰ ਜਿਲੇ ਦੀ ਜਤੋਈ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਮੀਰਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਹੈ। ਮੁਖ਼ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸ਼ਕੂਰ ਉੱਤੇ ਮਸਤੋਈਆਂ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਰਾਦਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਸਲਮਾ ਨਾਲ 'ਗੱਲ' ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਜਤ ਦਾ ਸੁਆਲ ਬਣਾਕੇ ਮੁਖ਼ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਸਤੋਈ ਬਲੋਚ ਗਲਬੇ ਵਾਲੀ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਸਮੂਹਿਕ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਮਾਈ ਦੇ ਤਤਲਾ ਕਬੀਲੇ ਵਾਲੇ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਕਮਜੋਰ ਸਨ।
ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ-ਵਿਰੋਧੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਛੇ ਜਣਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ। ਲਾਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਬੂਤ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪੰਜ ਮੁਲਜ਼ਿਮਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਉਮਰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਬਰਕ਼ਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਚੇਤੇ ਰਹੇ ਕਿ ਰਿਹਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਜਣੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜਾ ਕੱਟ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਉੱਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇਨਸਾਨੀ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇਜਹਾਰ ਕੀਤਾ। ਮੁਖ਼ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਜਨਾਹ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਵਾਕੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਅਤੇ ਮੁਜਰਿਮਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿਲਵਾਉਣ ਲਈ ਮੁਖ਼ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ।
26 ਸਤੰਬਰ
26 ਸਤੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 269ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 270ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 96 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਤੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਅਲਕੋਹਲ
ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਲਕੋਹਲ ਇੱਕ ਕਾਰਬਨੀ ਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੀਹਦੇ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡਰਾਕਸਿਲ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸਮੂਹ (-OH) ਕਿਸੇ ਕਾਰਬਨ ਪਰਮਾਣੂ ਨਾਲ਼ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਕਾਰਬਨ ਕੇਂਦਰ ਪੂਰਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਭਾਵ ਹੋਰ ਤਿੰਨਾਂ ਪਰਮਾਣੂਆਂ ਨਾਲ਼ ਇਹਦੇ ਇਕਹਿਰੇ ਜੋੜ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਅਲਕੋਹਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਟੋਲੀ ਆਮ ਅਚੱਕਰੀ ਅਲਕੋਹਲਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ CnH2n+1OH ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਈਥਨੋਲ (C2H5OH) ਸ਼ਰਾਬਦਾਰ ਪੀਣ-ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਅਲਕੋਹਲ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਭਾਵ ਈਥਨੋਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸਮੂਹ
ਬਲੌਰਾ
ਬਲੌਰਾ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਹਿਜੀ ਦੁਅਰਾ ਰਚਿਆ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2018 ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਯੂਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਇੰਜੀਨੀਅਰ
ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੋ ਕਿ ਵਿਵਸਾਇਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਭਿਆਂਤਰਿਕੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਾਰਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਉਸਨੂੰ ਯੰਤਰਵੇੱਤਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਭਿਅੰਤਾ ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਪਰ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ (Engineer) ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਅਭਿਅੰਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਅਨੁਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਕਤਰ ਅਭਿਅੰਤਾ ਅਭਿਆਂਤਰਿਕੀ ਦੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅੱਖਰ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਈ.ਐਸ.ਓ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲਾਤੀਨੀ ਅੱਖਰ
ਰੀਹ ਦਾ ਦਰਦ
ਰੀਹ ਦਾ ਦਰਦ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੋਵੇਂ ਨਾੜ ਤੰਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ‘ਰੀਹ ਦਾ ਦਰਦ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਦ ਸੱਜੀ ਜਾਂ ਖੱਬੀ ਲੱਤ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਤਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਗ ਠੰਢ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਥਕਾਵਟ ਹੋਣ ਕਾਰ, ਜਾਂ ਜਿਹੜੇ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ, ਜ਼ੋਰ ਲੱਗਣ, ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਮਾਦਾ ਹੋਣ, ਗਠੀਏ ਅਤੇ ਬੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੱਛਣ
ਇਹ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਇੱਕਦਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੋ ਜਾਵੇ ਤੇ ਚਲਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਰਦ ਸਮੇਂ ਅਸੀਂ ਲੱਤ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਚਲਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਰਨ ਸਮੇਂ, ਚੱਲਣ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਹੱਥ ਲਗਾਉਣ ਸਮੇਂ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਾਂ 'ਚ ਸੁੰਨਪਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਇਲਾਜ
ਇਲਾਜ਼ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਉ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਗ
ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ 2020
ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ 2019–20 ਦੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੇਸ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ 24 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਰੀਜ਼ ਨੇ ਹਲਕੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਿਖਾਈਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਫਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰੋਂ ਸਵੈ-ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਨਾਲ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਨਵਰੀ ਅਤੇ ਮਾਰਚ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਨੇਪਾਲ ਨੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਪਲਾਈ, ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਦੀ ਖਰੀਦ, ਸਿਹਤ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਕੇ, ਡਾਕਟਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਦੂਸਰੇ ਕੇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ 23 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ ਕਾਠਮਾਂਡੂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।, 28 ਵਾਧੂ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਰੋਟਾਹਟ ਅਤੇ ਕੰਚਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇਕ-ਇਕ, ਬਾਗਲੰਗ ਅਤੇ ਚਿਤਵਾਨ ਵਿੱਚ ਦੋ, ਪਾਰਸਾ ਅਤੇ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ, ਕੈਲਾਲੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਅਤੇ ਉਦੈਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ 12. 13 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 15 ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨ; ਸਥਾਨਕ ਟਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ 4 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਕੈਲਾਾਲੀ ਦੀ ਇੱਕ 34 ਸਾਲਾ ਔਰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 18 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਦੂਸਰੀ ਸੰਪੂਰਨ ਰਿਕਵਰੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 28 ਹੋ ਗਈ। 19 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ, ਕੁਲ 4 ਮਰੀਜ਼ ਠੀਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ. ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਤਾਲਾਬੰਦ 24 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਨੇਪਾਲ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਸਰਹੱਦੀ ਚੌਕੀਆਂ 'ਤੇ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਿਆਂ ਹੈਲਥ-ਡੈਸਕ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨਾਲ ਲੱਗੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਡਾਣਾਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਸਾਰੀਆਂ ਵਿੱਦਿਅਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਅਸਥਾਈ ਹਸਪਤਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਅਤੇ ਫੈਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ।।. ਹਸਪਤਾਲ ਆਈ.ਸੀ.ਯੂ. ਇਕਾਈਆਂ ਅਤੇ ਇਕੱਲਤਾ ਬਿਸਤਰੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ।ਨ. ਸਾਰਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਨੇਪਾਲੀ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਨੇਪਾਲ ਨੇ ਵਿਜ਼ਿਟ ਨੇਪਾਲ ਸਾਲ 2020 ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਆਪਣੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਨਿਰਮਾਣ, ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨਾਲ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ 2020 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019-20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ
ਲਛਮਣਗੜ੍ਹ
ਲਛਮਣਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
1662
1662 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਮਸੀਹਾ ਸੂਲੀ ਤੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਇਆ
ਮਸੀਹਾ ਸੂਲੀ ਤੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਇਆ ਡਾ. ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਇਹ ਨਾਟਕ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ
ਹਾਰਪਰ ਲੀ
ਹਾਰਪਰ ਲੀ (ਜਨਮ 28 ਅਪਰੈਲ 1926) 1960 ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਟਜ਼ਰ ਇਨਾਮ-ਜੇਤੂ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਟੁ ਕਿੱਲ ਏ ਮੌਕਿੰਗ ਬਰਡ ਦੇ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਐਲਬਾਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਸਮੇਂ ਦੇਖੇ ਨਸਲਵਾਦ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਚਿਤਰਿਆ ਹੈ। ਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜੀਵਨੀ
ਨੈਲੀ ਹਾਰਪਰ ਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਅਪਰੈਲ 1926 ਨੂੰ ਐਲਬਾਮਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ, ਨੈਲੀ, ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਲਿਖਿਆ ਉਸ ਦੀ ਦਾਦੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਏ ਸੀ ਲੀ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਅਖਬਾਰ ਸੰਪਾਦਕ-ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਕੀਲ ਸੀ ਅਤੇ 1926 ਤੋਂ 1938 ਤੱਕ ਐਲਬਾਮਾ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਡੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅੱਖਰ)
D (ਨਾਮ ਡੀ ) ਆਈ ਐੱਸ ਓ (ਮਿਆਰੀਕਰਨ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨ) ਬੁਨਿਆਦੀ ਲਾਤੀਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦਾ ਚੌਥਾ ਅੱਖਰ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਮਨ ਹਿੰਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ 500 ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਈ.ਐਸ.ਓ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲਾਤੀਨੀ ਅੱਖਰ
ਚਾਟੀ
ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਚੌੜੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵੱਡੇ ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਜਮਾਇਆ ਹੋਇਆ 15/16 ਲਿਟਰ ਤੱਕ ਦੁੱਧ ਪੈ ਜਾਵੇ ਤੇ ਮਧਾਣੀ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿੜਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਚਾਟੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਚਾਟੀ ਇਸ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਸਾਈਜ਼ ਵਿਚ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਾਈਜ਼ ਵਿਚ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਚਾਟੀ ਨੂੰ ਤੌਲਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਜਦ ਬਹੁਤੇ ਬਰਤਨ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਚਾਟੀਆਂ ਵਿਚ ਘਿਉ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਮੁੜ-ਘੁਮਾਈ
ਮੁੜ-ਘੁਮਾਈ ਬੇਕਾਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਵਰਤਣਯੋਗ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੇ ਅਮਲ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਟੀਚੇ, ਸੰਭਾਵੀ ਲਾਹੇਵੰਦ ਸਮਾਨ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਰੋਕਣਾ, ਨਵੇਂ ਤਾਜ਼ੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਜਾਂ ਊਰਜਾ ਦੀ ਖਪਤ ਘਟਾਉਣੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣੀ ਵਗੈਰਾ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ਼ ਕੂੜੇ-ਕਰਕਟ ਦੇ ਨਿਬੇੜੇ ਦੇ "ਰਵਾਇਤੀ" ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਲੋੜ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਗਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਵੀ। ਮੁੜ-ਘੁਮਾਈ ਅਜੋਕੀ ਕੂੜਾ-ਕਰਕਟ ਛਾਂਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ "ਘਟਾਉ, ਮੁੜ-ਵਰਤੋ ਅਤੇ ਮੁੜ-ਘੁਮਾਉ" ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਅੰਗ ਹੈ।
ਪ੍ਰਿਅਮ ਰੇਡਿਕਾਨ
ਪ੍ਰਿਅਮ ਰੇਡਿਕਾਨ ਆਪਣੀ ਸਪੋਕਨ ਵਰਡ ਪੋਇਟਰੀ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਪ੍ਰਿਅਮ ਰੇਡਿਕਾਨ ਇੱਕ ਕਵਿੱਤਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਗੁਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਾਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਥੇਰੇਪੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪਸ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਪ੍ਰਿਅਮ ਨੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜਾਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਟ੍ਰੇਨਰ ਵੀ ਰਹੀਂ।
ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ
ਪ੍ਰਿਅਮ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਦੰਪਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਤਾਨ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਬਚਪਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਜੇਜੂਰੀ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ
ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਭਾਵ ਸਪੋਕਨ ਵਰਡ ਪੋਇਟਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ।
ਦਿਲਚਸਪੀ
ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਜੇਨ ਆਸਟਿਨ, ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਅਤੇ ਬਲੇਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਗੀਤ ਅਤੇ ਭਜਨ ਤੱਕ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਲਈ ਸੰਤੁਲਿਤ ਨਜਰੀਆ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਪੋਕਨ ਵਰਡ ਪੋਇਟਰੀ
ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ 'ਆਫ਼ ਮੈਰਿਜੇਬਲ ਏਜ' ਇੰਟਰਨੇਟ ਉੱਪਰ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨੀ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਪੋਕਨ ਵਰਡ ਪੋਇਟਰੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਫੇਸਬੁੱਕ- https://www.facebook.com/priyam.redican
ਇਮਾਇਮ (ਲੇਖਕ)
ਇਮਾਇਮ (ਵੀ. ਅੰਨਾਮਲਾਈ) ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਨਾਵਲ, ਪੰਜ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਨਾਵਲ ਲਿਖਿਆ। ਉਹ ਦ੍ਰਵਿੜ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਿਆਸਤ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ 'ਕੋਵੇਰੁੂ ਕਾਜ਼ੁਢਾਈਗਲ' (ਦ ਮਿਊਲਜ਼) ਅਤੇ 'ਅਰੁਮੁਗਮ' ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਇਮਾਇਮ ਦਾ ਜਨਮ 1964 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਮੇਲੇਦਾਨੂਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵ੍ਰਿੰਦਾਚੱਲਮ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਪੇਰੀਅਰ ਈ.ਵੀ.ਆਰ. ਕਾਲਜ, ਤਿਰੁਚਿਰਪੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਉੱਚੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਨਸਲੀ ਸੰਕਟ ਬਾਰੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਤਾਮਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਅਤੇ ਫੋਟੋ ਸੋਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਇਆ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਖਰੀਦਿਆ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ।ਇਮਾਇਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲਿਖਤ 1984-1985 ਦੇ ਕੋਲ ਤ੍ਰਿਚੀ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਜੋਸਫ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਐਸ ਐਲਬਰਟ, ਤ੍ਰਿਚੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੇ 'ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ' ਸੀ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕੈਥੋਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਤੀਹ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੇ ਇਮਾਇਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਥੀਮ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ।
ਕੋਵੇਰੁ ਕਜ਼ੁਧਾਈਗਲ
ਇਮਾਇਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਕੋਵੇਰੁ ਕਜ਼ੁਧਾਈਗਲ ਨੇ ਦਲਿਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਲੇਖਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਭਖਦੀ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਡਿਜਟਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਉਸ ਪਤੇ ਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਤਾਮਿਲ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦਲਿਤ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਤਮਿਲ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧੋਬੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਅਸਲੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਦੂਜੇ ਅਛੂਤਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਧੌਂਦੇ ਹਨ, ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਾਣਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਦੋ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ: ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਸ ਦੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ; ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਕੱਪੜੇ ਧੌਣ ਵਾਲੇ ਤਲਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਰੁਟੀਨ ਯਾਤਰਾ। ਇਮਾਇਮ ਅਰੋਕਕੀਅਮ ਲਈ ਇੱਕ ਖਾਸ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਰਸਮੀ ਵਿਰਲਾਪ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟਾਵਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵਿਰਲਾਪ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੀਤ, ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਸੁੰਦਰ ਰਮਾਸਾਮੀ ਨੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, "ਤਾਮਿਲ ਲੇਖਣੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ 100 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਨਾਵਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।" ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਜ ਗੌਤਮਮਨ ਵਰਗੇ ਦਲਿਤ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਨੇ ਨਾਵਲ ਦੀ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ "ਉੱਪਰਲੀਆਂ" ਜਾਤਾਂ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। 'ਕੋਵੈਰੁ ਕਾਜ਼ੁਧਾਈਗਲ' ਨੇ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਅਕਸਰਾ ਐਵਾਰਡ, ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਰਾਈਟਸ ਫੋਰਮ (1994), ਅਮੁਧਨ ਅਡੀਗਾਲ ਇਲਾਕੀਆ ਐਵਾਰਡ ਫਾਰ ਲਿਟਰੇਚਰ (1998) ਅਤੇ ਸਟੇਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ 2001 ਵਿੱਚ 'ਬੀਸਟਸ ਆਫ ਬਰਡਨ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਆਡੀਸ਼ਨ 2006 ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਪੇਥਾਵਨ
ਜਾਤੀਵਾਦ ਦੀ ਜ਼ਹਿਰ ਬਾਰੇ ਇਮਾਇਮ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲਘੂ ਨਾਵਲ ਪੇਥਾਵਨ (ਪਿਤਾ) ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਛਾਪਿਆ ਹੈ। ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਪੇਥਾਵਨ ਦੀ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਮਲਯਾਲਮ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੜੀ ਭੱਕਿਅਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਸਬ ਇੰਸਪੇਕਟਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਦ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਸਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹੈ ਮੌਤ। ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪਝਾਨੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਕੋਈ ਪਿਤਾ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਦਵੰਦ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਦੋ ਮਹੀਨਾ ਬਾਅਦ ਤਮਿਲਨਾਡੁ ਦੇ ਧਰਮਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਘਟਨਾ ਨੇ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੋਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
27 ਸਤੰਬਰ
27 ਸਤੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 270ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 271ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 95 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਤੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਰਾਧਿਕਾ ਮੇਨਨ
ਰਾਧਿਕਾ ਮੇਨਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Radhika Menon) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਮਰਚੈਂਟ ਨੇਵੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਮਰਚੈਂਟ ਨੇਵੀ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮਰਚੈਂਟ ਨੇਵੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਟੈਂਕਰ ਸੁਵਰਨਾ ਸਵਰਾਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। 2016 ਵਿੱਚ, ਰਾਧਿਕਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ IMO ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਵੀ ਬਣੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਜੂਨ 2015 ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚਲਾ ਕੇ ਸੱਤ ਮਛੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਜੋ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਫਸੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਕੇਰਲ ਦੇ ਕੋਡੁਨਗਲੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੋਚੀ ਦੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮਰੀਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਅਫ਼ਸਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੈਡੇਟ ਬਣ ਗਈ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਮਰਚੈਂਟ ਨੇਵੀ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਮਰਚੈਂਟ ਨੇਵੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕਪਤਾਨ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਸੁਵਰਨਾ ਸਵਰਾਜਿਆ ਦੀ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਿਸਦਾ ਭਾਰ ਲਗਭਗ 21,827 ਟਨ ਹੈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਫਲ ਸਾਹਸੀ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਲਈ ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਉਸਨੇ ਜੂਨ 2015 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੁੱਬਦੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਸੱਤ ਮਛੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੰਜਣ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਕਾਰਨ ਪਲਟ ਗਈ ਸੀ।  ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਰਜ਼ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸਬੰਧਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ IMO ਬਹਾਦਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ।
29 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਕੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੁਆਰਾ ਮਨ ਕੀ ਬਾਤ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਟਰਿਸਟਾਨ ਹੈਰਿਸ
ਟਰਿਸਟਾਨ ਹੈਰਿਸ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Tristan Harris) ਮਾਨਵ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਸਨੇ ਗੂਗਲ ਵਿਖੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਨੈਤਿਕਤਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀਆਂ ਲਈਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।
ਜੀਵਨੀ
ਇਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਸਾਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਬੇ ਏਰੀਆ ਵਿਖੇ ਇਸਦੀ ਇੱਕਲੀ ਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਐਪਲ ਇੰਕ. ਨਾਲ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਵਿਖੇ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਬੀ.ਜੇ. ਫੌਗ ਦੀ ਪਰਸੁਏਸਿਵ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੇ ਵਿਹਾਰ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਹੈਰਿਸ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਇਕ ਬਾਨੀ, ਕੇਵਿਨ ਸਿਸਟ੍ਰੋਮ ਦਾ ਸਹਿਪਾਠੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਦੂਜੇ ਬਾਨੀ ਮਾਈਕ ਕਰੀਜ਼ਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਡੈਮੋ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।
2007 ਵਿੱਚ ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਇਸਨੇ "ਐਪਚਰ" ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜੋ ਵੈੱਬ ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਸਮਗਰੀ ਲੱਭਣ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ। ਗੂਗਲ ਨੇ ਹੈਰਿਸ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਐਪਚਰ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਗੂਗਲ ਇਨਬੌਕਸ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ।
ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ
ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿਚ ਗੂਗਲ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਕੁ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਜ਼ੈਨਟੇਸ਼ਨ ਭੇਜੀ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ "ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਕਾ"। ਉਸ ਪ੍ਰੈਜ਼ੈਨਟੇਸ਼ਨ ਵਿਚ, ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਗੂਗਲ, ਐਪਲ ਅਤੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਨੂੰ “ਇਕ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮਹਿਸੂਸ” ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਕੇ ਨਾ ਬਿਤਾਵੇ। 141 ਸਲਾਈਡਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸ ਪ੍ਰੈਜ਼ੈਨਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਖਰਕਾਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗੂਗਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਛੱਡਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਐਪਲ, ਵਿਕੀਆ, ਐਪਰਚਰ, ਅਤੇ ਗੂਗਲ ਵਿਖੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਹੈਰਿਸ ਦੇ ਨਾਂ ਕਈ ਪੇਟੈਂਟ ਹਨ।
ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2015 ਵਿਚ ਗੂਗਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਟਾਈਮ ਵੈੱਲ ਸਪੈਂਟ ਨਾਮਕ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਸਥਾ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦੀ ਉਸਨੇ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਟਾਈਮ ਵੈੱਲ ਸਪੈਂਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਹੈਰਿਸ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕ ਵਿਕਲਪ ਸਿਰਜਨ ਲਈ ਸਮਰਥਨ ਜੁਟਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੱਲ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਿਤਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਹੈਰਿਸ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਚੋਣਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਓਨੇ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਜਿੰਨੇ ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ। ਦਐਟਲਾਂਟਿਕ ਰਸਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਵੰਬਰ 2016 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ “ਸਿਲੀਕਾਨ ਵੈਲੀ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਜ਼ਮੀਰ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਰਿਸ ਹੈ।”
ਉਸਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮਾਡਲਾਂ ਵਾਲੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਵਲੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਾ, ਭਟਕਣ, ਇਕੱਲਾਪਣ, ਧਰੁਵੀਕਰਨ, ਜਾਅਲੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਰਗਿਆਂ ਵਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਲਈ "ਮਨੁੱਖੀ ਨੀਵਾਂਕਰਨ" (human downgrading) ਵਾਕੰਸ਼ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲਾਬਰਾਡੋਰ ਸਮੁੰਦਰ
ਲਾਬਰਾਡੋਰ ਸਮੁੰਦਰ (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: mer du Labrador) ਲਾਬਰਾਡੋਰ ਪਰਾਇਦੀਪ ਅਤੇ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਤਰੀ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਾਸੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ, ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਸ਼ੈਲਫ਼ਾਂ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਇਹ ਡੇਵਿਸ ਪਣਜੋੜ ਰਾਹੀਂ ਬੈਫ਼ਿਨ ਖਾੜੀ ਨਾਲ਼ ਜਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਕੰਨੀ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਕੰਦਰਪੁਰ
ਸਿਕੰਦਰਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬੈਂਸ, ਮਾਨ, ਢਿੱਲੋ, ਮਹਿਰੇ, ਟਾਮਣਾ, ਕੰਗ ,ਸਾਗੀ ,ਗੋਤਰ ਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ