cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕੋਤੀਗਾਓ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ
thumb ਕੋਤੀਗਾਓ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ 1968 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਗੋਆ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਗੋਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੈਨਾਕੋਨਾ ਤਾਲੁਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ 'ਤੇ ਇਕ ਈਕੋ-ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੁਦਰਤ ਵਿਆਖਿਆ ਕੇਂਦਰ, ਕਾਟੇਜ, ਪਖਾਨੇ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ ਖੇਤਰ, ਬਚਾਅ ਕੇਂਦਰ, ਕੰਟੀਨ, ਚਿਲਡਰਨ ਪਾਰਕ, ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਰੇਂਜਰ ਦਫਤਰ ਹੈ।
ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਉੱਚੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ 30 ਮੀਟਰ ਉਚਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲ ਨਮੀਦਾਰ ਪਤਝੜ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ, ਅਰਧ-ਸਦਾਬਹਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਸਦਾਬਹਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇੱਕ ਟਰੀਟੌਪ ਵਾਚਟਾਵਰ ਹੈ ਜੋ 25ਮੀਟਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਹੈ, ਉੱਪਰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮੋਰੀ 'ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਜਾਨਵਰ ਪੀਣ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਰਾਬੁਰਜ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਸਵੇਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਸਥਾਨ ਵਿਚਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿਚ ਉੱਡਦੀ ਗਿਲਹਰੀ, ਪਤਲੀ ਲੋਰਿਸ, ਇੰਡੀਅਨ ਪੈਂਗੋਲਿਨ, ਮਾਊਸ ਡੀਅਰ, ਚਾਰ-ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਐਂਟੀਲੋਪ, ਮਾਲਾਬਾਰ ਪਿਟ ਵਾਈਪਰ, ਹੰਪ-ਨੋਜ਼ਡ ਪਿਟ ਵਾਈਪਰ, ਸਫੈਦ-ਬੇਲੀ ਵਾਲਾ ਵੁੱਡਪੇਕਰ, ਮਾਲਾਬਾਰ ਟ੍ਰੋਗਨ, ਮਖਮਲ-ਫੋਟੋ-ਟੈਚਰੋਨਟਿਡ ਹਾਰਟ- ਪੋਟੈਕਰ, ਮਖਮਲ, ਸਪੇਕਲਡ ਪਿਕੁਲੇਟ, ਮਲਯਾਨ ਬਿਟਰਨ, ਡਰੈਕੋ ਜਾਂ ਫਲਾਇੰਗ ਲਿਜ਼ਰਡ, ਗੋਲਡਨ-ਬੈਕ ਗਲਾਈਡਿੰਗ ਸੱਪ, ਅਤੇ ਮਾਲਾਬਾਰ ਟ੍ਰੀ ਟੌਡ । 500ਮੀਟਰ ਤੋਂ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਠ ਕੁਦਰਤ ਪਗਡੰਡੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੇਲਿਪ ਅਤੇ ਕੁਨਬਿਲ ਸਮੇਤ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਈ ਕਬਾਇਲੀ ਸਮੂਹ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੈਲਾਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰੋ ਮਿਡਲ/ਹਾਈ ਸਕੂਲ
ਅਕਾਦਮਿਕ
2008 ਵਿੱਚ, ਸਕੂਲ ਦੇ 85% ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 26 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, 22 ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਏ, ਦੋ ਨੇ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਦੋ ਅਜੇ ਵੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਕੀਰਤੀ ਕੁਮਾਰੀ
ਕੀਰਤੀ ਕੁਮਾਰੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Kirti Kumari; 13 ਅਗਸਤ 1967 – 28 ਅਗਸਤ 2017) ਬਿਜੋਲੀਆ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ, ਬਿਜੋਲੀਆ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਓ ਸਾਹਿਬ ਸ਼੍ਰੀ ਚੰਦਰਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਔਵਾ (ਮਾਰਵਾੜ) ਦੀ ਰਾਣੀ ਸਾਹਿਬ ਮਨੋਹਰ ਕੰਵਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਸੋਫੀਆ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਅਜਮੇਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੋਫੀਆ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮੇਓ ਕਾਲਜ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਲਈ ਜਮੀਲਾ ਸਿੰਘ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਹਾਊਸ ਮਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਅੱਗੇ ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜੋ ਭੀਲਵਾੜਾ ਜ਼ਿਲੇ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮੰਡਲਗੜ੍ਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਕੁਮਾਰੀ ਦੀ 28 ਅਗਸਤ 2017 ਨੂੰ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਦੀ ਲਾਗ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਕੁਮਾਰੀ ਬਿਜੋਲੀਆ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਚੋਣ 2003 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਮੰਡਲਗੜ੍ਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਲੜੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸ਼ਿਵਚਰਨ ਮਾਥੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਦੋ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਛੇ ਵਾਰ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੁਮਾਰੀ ਉਹ ਚੋਣ ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਸੌ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ। 2008 ਵਿੱਚ, ਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਈ। ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸੀਟ ਜਿੱਤੀ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਿਵੇਕ ਧਾਕਰ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹਲਕੇ ਨੂੰ 19 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਮੌਤ
ਅਗਸਤ 2017 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਕੁਮਾਰੀ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਦੇ H1N1 ਸਟ੍ਰੇਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਸਵਾਈ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫੋਰਟਿਸ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ 28 ਅਗਸਤ 2017 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਸੁੰਧਰਾ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਘਾਟਾ ਹੈ।"
ਲੀਲਾ ਦੇਸਾਈ
ਦੇਸਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਨੇਵਾਰਕ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ 3-ਸਾਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਬਿਹਾਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ 11 ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1961 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਕਾਬੁਲੀਵਾਲੀ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਟ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ। 1944 ਵਿੱਚ, ਲੀਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਰਮੋਲਾ ਨਾਲ ਫਿਲਮ ਕਲਿਆਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਰਾਮੋਲਾ ਨੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਫਿਲਮ ਲਲਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਦੇਸਾਈ ਨੇ ਸੋਹਨਲਾਲ ਅਤੇ ਲੱਛੂਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਲਾਸੀਕਲ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਨਾਚ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਮੌਰਿਸ ਕਾਲਜ (ਲਖਨਊ) ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ। ਉਸਨੇ 1943 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਬੇਡੇਕਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਫਿਲਮ ਨਾਗਗਨਾਰਾਇਣ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। “ਲੀਲਾ ਦੇਸਾਈ ਨੂੰ 1941 ਵਿਚ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ। ਬੰਗਲੌਰ ਨੂੰ ਨਿਊ ਥਿਏਟਰਜ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਤ ਫਿਲਮ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਸੀ।
". ਐਨ. ਸਿਰਕਾਰ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਪੀਸੀ ਬਰੂਆ, ਬਿਮਲ ਰਾਏ, ਦੇਬਾਕੀ ਬੋਸ, ਲੀਲਾ ਦੇਸਾਈ, ਫਾਨੀ ਮਜੂਮਦਾਰ, ਤਿਮੀਰ ਬਾਰਨ, ਉਮਾਸ਼ੀ, ਨਿਤਿਨ ਬੋਸ, ਕੇ. ਦੇ ਕੱਦ ਦੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਸਹਿਗਲ, ਪੰਕਜ ਮਲਿਕ, ਨੇਮੋ, ਸਿਸਿਰ ਕੁਮਾਰ ਭਾਦੁੜੀ ਅਤੇ ਜਮੁਨਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਥਿਏਟਰਸ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਲਿਆਉਣਾ, ਅਤੇ ਪਲੇਬੈਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ। ਨਿਊ ਥੀਏਟਰਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਲੋਗੋ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ਚੁੰਬਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।" BN Sircar (ਬੀਐਨ ਸਿਰਕਾਰ) ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਦੇਸਾਈ ਇੱਕ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ।
"ਤੀਸਰਾ ਕਪਾਲ ਕੁੰਡਾਲਾ 1939 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਕਪਾਲ ਕੁੰਡਲਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਾਰ ਫਿਲਮ ਨਿਤਿਨ ਬੋਸ ਅਤੇ ਫਾਨੀ ਮਜੂਮਦਾਰ ਦੋਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦੇਸਾਈ ਨੇ ਕਪਲ ਕੁੰਡਾਲਾ ਲਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਫਾਨੀ ਮਜੂਮਦਾਰ ਨੇ ਦੇਸਾਈ ਦੀ ਭੈਣ ਮੋਨਿਕਾ ਦੇਸਾਈ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਦੇਸਾਈ ਨੂੰ 1926 ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ " ਭਾਤਖੰਡੇ ਸੰਗੀਤ ਸੰਸਥਾ" ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ, ਸਮਰਪਿਤ ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।. . ਲਖਨਊ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਨੌਸ਼ਾਦ, ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨ), ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕੁਮਾਰ, ਇਫਤੇਕਾਰ, ਅਖਤਾਰੀ ਬਾਈ, ਬੀਨਾ ਰਾਏ, ਯਸ਼ੋਧਰਾ ਕਾਟਜੂ ਅਤੇ ਸਵਰਨਲਤਾ), ਗਾਇਕਾਂ (ਤਲਤ ਮਹਿਮੂਦ, ਅਨੂਪ ਜਲੋਟਾ, ਦਿਲਰਾਜ ਕੌਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਾਲੇ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ), ਲੇਖਕ (ਜਿਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਲਾਲ ਨਾਗਰ, ਭਗਵਤੀ ਸ਼ਰਨ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਅਚਲਾ ਨਗਰ), ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਡਾਂਸਰ। ਲੱਛੂ ਮਹਾਰਾਜ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਸਨ। ਪਹਾੜੀ ਸਾਨਿਆਲ, ਲੀਲਾ ਦੇਸਾਈ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਨਿਊ ਥੀਏਟਰਾਂ ਦੇ ਕਮਲੇਸ਼ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਦੇਸਾਈ ਦਾ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਵਿੱਚ "ਲਿਲੀ ਕਾਟੇਜ" ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਘਰ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸਤਿਆਬਾਲਾ ਦੇਵੀ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੀ। ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਲੀਲਾ ਮੰਜੁਲਾ ਜਾਂ ਸੁਮਿਤਰਾ ਸਾਨਿਆਲ ਨੂੰ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦੀ ਹੋਵੇ। ਲੀਲਾ ਦੇਸਾਈ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੁਮਿਤਰਾ ਸਾਨਿਆਲ ਦੀ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
“ਲੀਲਾ ਦੇਸਾਈ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ' ਭੈਣ, ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਸਕੂਲੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਬਾਬੂ (ਸਹਿਗਲ) ਵਿਚਕਾਰ ਪਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ? ਮੈਂ ਉਸਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਨੁਕਸ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਸਹਿਗਲ ਤੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੇਡੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਵਪੂਰਤ ਸਨ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਸੀ? ਇੱਕ ਬੇਸ਼ਰਮ ਹਸੀ ਵਜੋਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨੂੰ ਅੰਕ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ-ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਅਤੇ ਸਹਿਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰੇਮ-ਜੁਗਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਹ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮਿਸਟਰ ਬਰਨਾਰਡ ਸ਼ਾਅ ਦੀ ਪਾਲਤੂ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ ਕਿ, ਇਸ ਸਦੀਵੀ ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਔਰਤ ਹੈ ਜੋ ਮਰਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ। ਜਿਸ ਪਲ ਤੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਬਗੀਚੀ ਦੀ ਕੰਧ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਬਾਬੂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਬਰਖਾਸਤਗੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠਾ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਚਬਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ, ਬੋਲਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ. ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਘਰ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਉਂਦੀ: "ਉਸਕੇ ਬੁਰਾ ਕੀ ਹੂਆ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਬਾਬੂ?" ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸਦੇ ਮਾਪ 'ਤੇ ਨੱਚਣਾ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਪਾਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ-ਤ੍ਰੇਲ ਅਤੇ ਫਿਰਦੌਸ ਦੇ ਦੁੱਧ 'ਤੇ ਖੁਆਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ "ਜ਼ਿੰਦਾ" ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਡਾਂਸਿੰਗ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪੂਰਾ ਚਿਹਰਾ ਇੱਕ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰ ਝਲਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਅਰੰਭ ਤੋਂ ਸਿੱਟੇ ਤੱਕ ਸ਼ਰਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸੀ।"
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਲੈਵੀ ਸਤਰਾਸ
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ:-
ਲੈਵੀ ਸਤਰਾਸ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਨਵੰਬਰ 1908 ਵਿੱਖੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਰੱਸਲ ਵਿੱਖੇ ਹੋਇਆ। ਸਤਰਾਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਲੰਡਨ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਖੇ ਉਸਨੇ ਸਓ ਪੋਲੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਖੇ ਵਿਜਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 1935-39 ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ 'ਚ ਹੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1940 'ਚ ਫਰਾਂਸ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਸਤਰਾਸ ਦੀ ਮਾਂ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਦੀ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਕੌਮੀਅਤ ਰੱਦ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਚੋਰੀ ਛੁਪੇ ਅਮਰੀਕਾ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਸਦਾ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਖੇ ਰੋਬਨ ਜੈਕਬਸਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਕੰਲੋਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚਲ ਗਿਆ। 1950 'ਚ ਸਤਰਾਸ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਪੈਰਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। 1956 'ਚ ਫਰਾਂਸ ਕਾਲਜ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣ ਗਿਆ, 30 ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਰਚਨਾਵਾਂ:-
- ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਦੀਆਂ ਮੁਢਲੀਆਂ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ 1949
- ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ 1956
- ਟੋਟਮਵਾਦ 1962
- ਜਾਂਗਲੀ ਮਨ 1962
- ਮਿਥਿਹਾਸ 1972
- ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ 1973
ਸਿਧਾਂਤ:-
ਸਤਰਾਸ, ਸਸਿਊਰ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ,  ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਿਧਾਂਤ ਵੀ ਇਕਾਂਲਕੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਸਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਸਿਖਿਅਤ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ।
- ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।  ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ।
- ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਮਾਨ ਪੈਟਰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
- ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਸਮਾਨਤਾ, ਵਿਰੋਧਤਾ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਕਤਾ ਵਜੋਂ ਨਿਖੇੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ/ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਦੇ   pattern sounds ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸਥੂਲ, ਸੂਖਮ ਤੇ ਸੰਚਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਸੰਰਚਨਾ ਦਾ ਪਾਸਾਰ ਇਕਾਲਕੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਾਲਕ੍ਰਮਕੀ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਮਿੱਥ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿੱਥ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਪਾਤਰ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ।
- ਸਤਰਾਸ ਸਮਾਜਿਕ ਯਥਾਰਥ ਦੇ 3 ਤੱਤ ਦਸਦਾ ਹੈ:-
ਭਾਸ਼ਾ
ਸਾਕਾਦਾਰੀ
ਆਰਥਿਕਤਾ
(੧) ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਵਟਾਂਦਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
(੨) ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਮਰਦ/ਔਰਤ ਦਾ ਵਟਾਂਦਰਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
(੩) ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਪਦਾਰਥਾਂ /ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਵਟਾਂਦਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰੰਸ਼:-
ਲੈਵੀ ਸਤਰਾਸ ਇੱਕ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਵੀਨ ਖੱਪੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਮਨ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਦੇਖਣ-ਪਰਖਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਈ ਹੈ। ਸਤਰਾਸ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਗਾ ਹੀ ਵਰਤਾਰਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸਮਾਨ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਸਿਰਜਣਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅਮੀਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲਾ:-
ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਚਿੰਤਨ, ਸੰਪਾਦਕ- ਡਾ.ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ, ਡਾ.ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ :- ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ
ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ
ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਖ਼ਿਲਜੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਜੇਤੂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦੁਰਈ ਤੱਕ ਫੈਲਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਨਾ ਸਾਮਰਾਜ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਾਸਕ ਸਥਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਿਤੌੜਗੜ੍ਹ ਦੇ ਫਤਹਿ ਅਭਿਆਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਵਧੀ ਵਿੱਚ ਮਲਿਕ ਮੁਹੰਮਦ ਜਾਇਸੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਪਦਮਾਵਤ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਰਾਣੀ ਪਦਮਾਵਤੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਉੱਤੇ ਮੋਹਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਉੱਪਰ ਜਿੱਤਾਂ, ਮੰਗੋਲ ਹਮਲਵਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬ ਵਲੋਂ ਮੰਗੋਲ ਹਮਲੇ ਵੀ ਹੋਏ। ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਡਟਕੇ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਨਾਂ ਅਲੀ ਗੁਰਸ਼ਸਪ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਿਹਾਬੁਦੀਨ ਮਸੂਦ ਖ਼ਿਲਜੀ ਸੀ ਜੋ ਜਲਾਲ ਉੱਦ-ਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਲਜੀ, ਜਲਾਲਉੱਦੀਨ ਖ਼ਲਜੀ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਅਤੇ ਜਵਾਈ ਸੀ। ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਦੀ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਬਾਰੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਲੀ ਗੁਰਸ਼ਸਪ ਅਜੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਉਸਦੇ ਚਾਚੇ ਜਲਾਲਉੱਦੀਨ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਣ-ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜੀਵਨ ਭਰ ਅਨਪੜ੍ਹ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਪਰੰਤੂ ਉਸਨੇ ਅਸ਼ਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਹੋਣ ਤੇ ਇੱਕ ਸੂਰਵੀਰ ਯੋਧਾ ਬਣਿਆ। ਜਲਾਲਉੱਦੀਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਲੀ ਗੁਰਸ਼ਸਪ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
== ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ == ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ 1296ਈ. ਤੋਂ 1316 ਈ. ਤੱਕ ਰਾਜਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ। ਉੱਚੇ ਮਨਸੂਬਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਸਕ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਉਲਗ ਖਾਂ,ਨੁਸਰਤ ਖਾਂ,ਜ਼ਫਰ ਖਾਂ ਅਤੇ ਅਲਪ ਖਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚੀ।
ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਜਿੱਤ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ। 1299 ਈ. ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਉਲੂਗ ਖਾਂ ਅਤੇ ਨੁਸਰਤ ਖਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇਸ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਫਤਿਹ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾ ਭੇਜੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕਰਣ ਦੇਵ ਸੀ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਹਸ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੁੱਤਰੀ ਦੇਵਲ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਨਹਿਲਵਾੜਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਦੇਵਗਿਰੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਲਈ। ਅਨਹਿਲਵਾੜਾ ਵਿਖੇ ਹਮਲਾਵਾਰਾਂ ਨੇ ਖੂਬ ਲੁੱਟਮਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੜੋਚ ਅਤੇ ਖੰਬਾਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ ਗਿਆ। ਨੁਸਰਤ ਖਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਖੰਬਾਤ ਤੋਂ ਮਲਿਕ ਕਫ਼ੂਰ ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਹਿੰਦੂ ਨਿਪੁੰਸਕ ਨੂੰ 1000 ਦੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ। ਇਸ 'ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀਨਾਰੀ' ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਰਣਥੰਭੋਰ ਦੀ ਜਿੱਤ
1301 ਈ. ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਉਲਗ ਖਾਂ ਅਤੇ ਨੁਸਰਤ ਖਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾ ਸਹਿਤ ਰਣਥੰਭਰ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਣਥੰਭੋਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਮੀਰ ਦੇਵ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਣਥੰਭੋਰ ਦੇ ਕਿਲੇ ਤੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਡਟ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਨੁਸਰਤ ਖਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਲਗ ਖਾਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਾ ਕੇ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸੈਨਾ ਦੀ ਹਾਰ ਅਤੇ ਨੁਸਰਤ ਖਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਚਾਰ ਸੁਣ ਕੇ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੈਨਾ ਦੀ ਕਮਾਣ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਈ। ਰਾਜੇ ਹਮੀਰ ਦੇਵ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਫੇਰ ਬੜੀ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਗਿਆਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਲੜਾਈ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸੈਨਾਪਤੀ ਰਣ ਮੱਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਵਾਮੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜੁਲਾਈ 1301 ਈ. ਵਿੱਚ ਰਣਥੰਭੋਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖਲਜੀ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮੇਵਾੜ ਦੀ ਜਿੱਤ
1303 ਈ. ਵਿੱਚ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਨੇ ਮੇਵਾੜ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ। ਮੇਵਾੜ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਜ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚਿਤੌੜ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰਾਣੀ ਪਦਮਨੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਲਜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਾਵਲਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਗਾਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਣਾ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੜੀ ਉਦਾਰਤਾ ਨਾਲ ਸੁਲਤਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਰਾਣੀਰਾਣੀ ਪਦਮਨੀ ਦਾ ਦੀਦਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁਲਤਾਨ ਦਾ ਮਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਚਿਤੌੜ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਛੱਡਣ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਹਰਮ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏਗਾ। ਰਾਣੀ ਨੇ ਇੱਕ ਚਾਲ ਚੱਲੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 700 ਰਾਜਪੂਤ ਸੈਨਿਕ ਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਕੇ ਲੈ ਆਏ। ਇਸ ਤੇ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਚਿਤੌੜ ਦੇ ਕਿਲੇ ਉੱਤੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਨੇ ਗੋਰਾ ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਡੱਟ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਪਰੰਤੂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਏ। ਗੋਰਾ ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਲਾਸਾਨੀ ਸਾਹਸ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਲਜੀ ਨੇ ਚਿਤੌੜ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।ਰਾਣਾ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਖਿਜਰ ਖਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਚਿਤੌੜ ਨੂੰ ਖਿਜ਼ਰਾਬਾਦ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਮਾਲਵਾ ਦੀ ਜਿੱਤ
1305 ਈ. ਵਿੱਚ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਲਜੀ ਨੇ ਮਾਲਵਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ,ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਜੈਨ ਧਾਰ, ਚੰਦੇਰੀ, ਮਾਂਡੂ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ, ਨੂੰ ਫਤਿਹ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਆਈਨ-ਅਲ-ਮੁਲਕ ਮੁਲਤਾਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ 10,000 ਘੋੜ ਸਵਾਰ ਫੌਜ ਭੇਜੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਏ ਮਹਲਕ ਦੇਵ ਮਾਲਵਾ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਸ ਦਾ ਵਜ਼ੀਰ ਕੋਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ 30,000 ਤੋਂ 40,000 ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਘੋੜ ਸਵਾਰ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਸਨ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬੜੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕਤਲੇਆਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੂਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਫੌਜ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧੇਰੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਟਿਕ ਨਾ ਸਕੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਮਹਲਕ ਦੇਵ ਦੌੜ ਕੇ ਮਾਂਡੂ ਦੇ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮਹਲਕ ਦੇਵ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਮੰਦੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਰਸਤਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਾਹੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਕਿਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆ ਕੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮਹਲਕ ਦੇਵ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 24 ਦਸੰਬਰ, 1305 ਈ. ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਮਾਂਡੂ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਨੇ ਆਈਨ-ਉਲ-ਮੁਲਕ ਦੀ ਇਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਲਵਾ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਿਵਾਨਾ ਦੀ ਜਿੱਤ
1308 ਈ. ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਨੇ ਮਾਰਵਾੜ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਸੁਲਤਾਨ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੀ ਗਈ ਸੈਨਾ ਨੇ ਸਿਵਾਨਾ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਵਾਨਾ, ਜੋਧਪੁਰ ਤੋਂ 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਰਮਾਰ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸੀਤਲ ਦੇਵ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ ਉਸ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਡਟ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਸੁਲਤਾਨ ਨੂੰ ਸਮਾਚਾਰ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ 3 ਜੁਲਾਈ, 1309 ਈ. ਨੂੰ ਆਪ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾ ਸਹਿਤ ਸਿਵਾਨਾ ਵੱਲ ਕੂਚ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਟੁਕੜੀਆਂ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਦੱਖਣ ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਝੀਲ ਤੋਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਪਾਣੀ ਜਾਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੀਤਲ ਦੇਵ ਜਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਲੜਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀਰਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ 9 ਸਤੰਬਰ, 1309 ਈ. ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਲਣੀ ਲੰਬਾ ਚੌੜਾ ਸਰੀਰ ਸੁਲਤਾਨ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਕਮਾਲਉਦੀਨ ਗੁਰਗ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ ਗਏ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ।
ਸਾਮਰਾਊ
ਸਾਮਰਾਊ ਇੱਕ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਜੋਧਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਓਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 244 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਮਰਾਊ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 1,554 ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ, 822  ਮਰਦ ਅਤੇ 732 ਔਰਤਾਂ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਐਕਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਮਰਾਊ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਰਪੰਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ 10 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੂਲ ਹਨ। ਸਾਮਰਾਊ ਵਿੱਚ ਰਾਜਪੂਤਾਂ, ਜਾਟਾਂ ਅਤੇ ਬਿਸ਼ਨੋਈਆਂ ਸਮੇਤ ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਮਿਲ਼ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਹਨ।
ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ
ਜਾਲੌਰ ਦੀ ਜਿੱਤ
ਜਾਲੌਰ ਦਾ ਰਾਜ ਸਿਵਾਨਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਸਾਹਸੀ ਸ਼ਾਸਕ ਕਨਹੜ ਦੇਵ ਸੀ। 1297 ਈ. ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਲਗ ਖਾਂ ਨੁਸਰਤ ਖਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਖਲਜ਼ੀ ਸੈਨਾ ਵਾਪਸੀ ਸਮੇਂ ਮਾਰਵਾੜ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਕਨਹੜ ਦੇਵ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਉਸ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬੰਦੀ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਕਈ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਦੀ ਸੈਨਾ ਰਣਥੰਭੋਰ, ਚਿਤੌੜ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜਿੱਤਣ ਲੱਗੀ ਰਹੀ। ਕਮਾਲਉੱਦੀਨ ਗੁਰਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਖ਼ਲਜੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਜਲੌਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਨਹੜ ਦੇਵ ਨੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦਾ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਡਟ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਅੰਤ ਬੀਕਾ ਦਾਹੀਆ ਨਾਂ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸੈਨਿਕ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਕਾਰਨ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ ਕਨਹੜ ਦੇਵ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੈਨਿਕ ਬੜੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵਾਸਘਾਤੀ ਬੀਕਾ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਸਵੈ-ਅਭਿਮਾਨੀ ਪਤਨੀ ਰਾਹੀਂ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਜਲੌਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਸਾਮਰਾਊ
ਸਾਮਰਾਊ ਹਿੰਸਾ
14 ਜਨਵਰੀ 2018 ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸਾਮਰਾਊ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 36 ਸਾਲਾ ਸ਼ਰਾਬ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹਨੂੰਮਾਨ ਰਾਮ ਜਾਟ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਨਾਲ਼ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰੀਬ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਟ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਸਥਾਨਕ ਜਾਟ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਮਰਾਊ ਵਿਖੇ ਇਕੱਠ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਸਮੇਤ ਹੜਤਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਾਜਪੂਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ, ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਅਤੇ ਪਥਰਾਅ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਵਲਾ (ਰਾਜੇ ਨਿਵਾਸ) ਨੂੰ ਵੀ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਜੋਧਪੁਰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਿਵਲ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਗੁਲਾਬ ਚੰਦ ਕਟਾਰੀਆ, ਰਾਜ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡੀਜੀਪੀ ਅਤੇ ਕਈ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।
ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ
ਦੇਵਗਿਰੀ ਦੀ ਜਿੱਤ
1306 ਈ. ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਮਾਲਿਕ ਕਾਫ਼ੂਰ ਨੂੰ ਦੇਵਗਿਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮਰਾਨ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਜਲਾਲਉੱਦੀਨ ਦੇ ਰਾਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਨੇ ਆਪ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਟੈਕਸ ਲੈਣ ਦਾ ਵਾਇਦਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਤਾਂ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਟੈਕਸ ਭੇਜਦਾ ਰਿਹਾ ਪ੍ਰੰਤੂ 1303 ਈ. ਤੋਂ 1306 ਈ. ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਉਸ ਨੇ ਟੈਕਸ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਸੁਲਤਾਨ ਉਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਕਰਣ ਦੇਵ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਦੇਵਲ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੇਵਗਿਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਦੇਵਲ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਹੀ ਹਰਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦੇਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਵਲ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ ਜੋ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਦੀ ਮਲਿਕਾ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਮਲਿਕ ਕਾਫ਼ੂਰ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵੱਲੋਂ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਗਿਰੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਰਾਣਾ ਕਰਣ ਦੇਵ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਡੱਟ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ, ਪਰੰਤੂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰਿਆ। ਦੇਵਲ ਦੇਵੀ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਖਿਜ਼ਰ ਖਾਂ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਕਾਫ਼ੂਰ ਨੇ ਦੇਵਗਿਰੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਗੋਡੇ ਟੇਕ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਫ਼ੂਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਧਨ ਦਿੱਤਾ ਹਰ ਸਾਲ ਸੁਲਤਾਨ ਨੂੰ ਧਨ ਰਾਸ਼ੀ ਭੇਜਣ ਦਾ ਵਚਨ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਏ ਰਾਇਆ (ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ) ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਸੁਲਤਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਧਨ ਰਾਸ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ ਦੂਜਾ, ਦੇਵਗਿਰੀ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਦੂਰ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸੈਨਿਕ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਾਮਰਾਊ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੋਧਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ
ਵਾਰੰਗਲ ਦੀ ਜਿੱਤ
ਦੇਵਗਿਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਲੁੱਟ ਨੇ ਅਲਾਊਦੀਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਦੌਲਤ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ ਸੀ। 1309 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਲਿਕ ਕਾਫੂਰ ਨੂੰ ਕਾਕਤੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਾਰੰਗਲ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਦੇਵਗਿਰੀ ਦੇ ਰਾਮਚੰਦਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਕਾਫੂਰ ਜਨਵਰੀ 1310 ਵਿਚ ਕਾਕਤੀਆ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਵਾਰੰਗਲ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਦਾ ਹੋਇਆ। ਵਾਰੰਗਲ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਾਕਤੀਆ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤਾਪਰੁਦਰ ਅਲਾਉਦੀਨ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਰਾਜ ਬਣਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ (ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਹਿਨੂਰ ਹੀਰੇ ਸਮੇਤ) ਸਪੁਰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਦੁਆਰਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਜਿੱਤ
ਵਾਰੰਗਲ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਮਲਿਕ ਕਾਫੂਰ ਨੇ ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋਇਸਾਲਾ ਅਤੇ ਪਾਂਡਿਆ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਅਲਾਉਦੀਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਲਈ। ਕਾਫੂਰ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 1310 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਮਾਰਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਲਾਊਦੀਨ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਰਾਮਚੰਦਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪਰੁਦਰ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ 1311 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਸਮੇਂ, ਪਾਂਡਿਆ ਰਾਜ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਵੀਰਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਾ ਵਿਚਕਾਰ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਹੋਇਸਾਲਾ ਰਾਜੇ ਬੱਲਾ ਨੇ ਪੰਡਯਾਨ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਬੱਲਾ ਨੂੰ ਕਾਫੂਰ ਦੇ ਮਾਰਚ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੁਆਰਸਮੁੰਦਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਲਾਉਦੀਨ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਰਾਜ ਬਣਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖ਼ਿਲਜੀ ਵੰਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ
ਜੰਡਪੁਰ
ਜੰਡਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਰੜ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਰਜ਼
right|thumb|250x250px| ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਪੈਟ੍ਰਵੀਨ, [[ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ 1936 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕਰਜ਼ਾ ਲੋਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼। ]] ਕਰਜ਼ ਜਾਂ ਰਿਣ, ਉਧਾਰ, ਤਕਾਵੀ ਵਿੱਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ, ਸੰਗਠਨ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ, ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਧਾਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਕਰਜ਼ ਦੀ ਮੂਲ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਮੋੜਨ ਤਕ ਵਿਆਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਕਨੂੰਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਤਰਦਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਰਜ਼ ਦੇਣਾ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਿਰਿਆ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਅਤ
ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਜ਼ਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਰਜ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਕੁਝ ਜਾਇਦਾਦ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਕਾਰ ਜਾਂ ਮਕਾਨ) ਨੂੰ ਗਹਿਣੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ
ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਜ਼ੇ ਮੁਦਰਾ ਸੰਬੰਧੀ ਕਰਜ਼ੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਹ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਈ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਤਰਕਾਂ ਜਾਂ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਪੈਕੇਜਾਂ ਅਧੀਨ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ:
ਮੰਗ ਕਰਜ਼
ਡਿਮਾਂਡ ਲੋਨ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁੜ ਅਦਾਇਗੀ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤਾਰੀਖਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਡਿਮਾਂਡ ਲੋਨ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਘਟਦੀ ਵਿਆਜ ਦਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਧਾਰ ਦਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਬਸਿਡੀ ਯੁਕਤ ਕਰਜ਼
ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲਾ ਕਰਜ਼ ਉਹ ਕਰਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਵਿਆਜ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਜਾਂ ਗੁਪਤ ਸਬਸਿਡੀ ਦੁਆਰਾ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਰਿਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਰਿਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵਿਆਜ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਜਦੋਂ ਤਕ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਰਿਆਇਤੀ ਕਰਜ਼
ਇੱਕ ਰਿਆਇਤੀ ਰਿਣ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ "ਸਾਫਟ ਲੋਨ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਉਦਾਰ ਸ਼ਰਤਾਂ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਖੇਤਰ
ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿਅਕਤੀ (ਉਪਭੋਗਤਾ) ਹੈ ਜਾਂ ਵਪਾਰੀ।
ਮਾਈਰਾ ਡਗਲਸ
ਮਾਈਰਾ ਡਗਲਸ (1844–?) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਦ ਵੇਵਰਲੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਅਤੇ ਲਿਟਰੇਰੀ ਰਿਪੋਜ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਬੱਲੂ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਬੋਸਟਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਖਬਾਰਾਂ ਲਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਮਿਆਰੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਕਰਜ਼
ਨਿੱਜੀ ਕਰਜ਼
ਆਮ ਨਿੱਜੀ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮੌਰਗਿਜ ਲੋਨ, ਕਾਰ ਲੋਨ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਇਕਵਿਟੀ ਲਾਈਨਾਂ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ, ਕਿਸ਼ਤ ਲੋਨ ਅਤੇ ਤਨਖਾਹ ਲੋਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਈਰਾ ਡਗਲਸ
ਜੀਵਨੀ
ਮਾਈਰਾ ਡਗਲਸ (ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ, "ਡਗਲਸ") ਦਾ ਜਨਮ ਐਡਰੀਅਨ, ਮਿਸ਼ੀਗਨ, 1844 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਡਾ. ਜੌਹਨ ਵਿਲਕਸ ਡਗਲਸ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਉਸ ਰਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਆਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਵਕੀਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ। ਉਸਨੇ 1812 ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੀ।
ਕਰਜ਼
ਵਪਾਰਕ ਕਰਜ਼
ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਬਾਂਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮਾਈਰਾ ਡਗਲਸ
ਜੀਵਨੀ
ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਵੈਸਟ ਯੂਨਿਟੀ, ਓਹੀਓ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਸੈਮੂਅਲ ਸਮਿਥ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਵਿਆਹ ਨਾਖੁਸ਼ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਤਲਾਕ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਿਲੀਅਮ ਸਮਿਥ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਜੌਨ ਗਵਿਨ, ਇੱਕ ਰੇਲਮਾਰਗ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਧੀ।
ਕਰਜ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੈਂਕਿੰਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿੱਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ
ਮਾਈਰਾ ਡਗਲਸ
ਜੀਵਨੀ
1906 ਵਿੱਚ, ਪੈਸਿਆਂ ਤੋਂ, ਡਗਲਸ ਨੇ ਸੇਂਟ ਲੁਈਸ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀ, ਐਡਮੰਡ ਪੀ. ਕ੍ਰੀਸੀ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ "ਉਸਦੇ ਲਈ ਕੁਝ ਲੱਭਣ" ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸੌਦੇ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਲੁਈਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਘਰ ਗੁਆ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣੇ ਪਾ ਲਏ ਸਨ, ਸਾਂਟਾ ਬਾਰਬਰਾ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੇਂਟ ਲੁਈਸ, ਮਿਸੂਰੀ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਸਨ।
ਡਗਲਸ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਲਗ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੱਤਰ-ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੇਵਰਲੀ, ਬੱਲੋ, ਬਾਲਟੀਮੋਰੀਅਨ, ਕੋਲਮੈਨਜ਼ ਰੂਰਲ ਵਰਲਡ, ਅਤੇ ਹੋਰ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸੇਂਟ ਲੁਈਸ ਕ੍ਰਿਟਿਕ ਲਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਕਲੀਵਲੈਂਡ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਫਸਟ ਲੇਡੀ, ਮੈਰੀ ਸਿਮਰਸਨ ਕਨਿੰਘਮ ਲੋਗਨ, ਮਿਸਜ਼. ਹੈਂਡਰਿਕਸ; ਵੀ ਜਨਰਲ ਪੀਜੀਟੀ ਬਿਊਰਗਾਰਡ ਨੇ ਦੱਖਣ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਈ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਧੰਨਵਾਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੇ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਦਸਤਖਤ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1844
ਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ
ਚਾਰੇ ਦੀਆ ਫਸਲਾਂ (Eng: Fodder Crops) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੋਰ ਤੇ ਉਹ ਫਸਲਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜੋ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਖਾਣ ਲਈ ਚਾਰੇ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਵੜਿਆ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਤੇ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਚਾਰੇ ਵਾਲਿਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਰੇ ਦਾ ਫਸਲਾਂ ਬਾਰੇ ਹੇਠਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਸ਼ਲਮਲੀ ਦੇਸਾਈ
ਸ਼ਲਮਲੀ ਦੇਸਾਈ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Shalmalee Desai, ਜਨਮ 17 ਮਾਰਚ 1989) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਇਸ ਪਿਆਰ ਕੋ ਕਯਾ ਨਾਮ ਦੂ? ਵਿੱਚ ਸੋਜਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ 2012 ਵਿੱਚ ਯੂਟੀਵੀ ਸਟਾਰਜ਼ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ "ਲਕਸ ਦ ਚੋਜ਼ਨ ਵਨ" ਦੀ ਜੇਤੂ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
2012 ਵਿੱਚ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਲਕਸ ਦ ਚੋਜ਼ਨ ਵਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਾਲ 2013 ਲਈ ਯੂਟੀਵੀ ਸਟਾਰਜ਼ ਚੈਨਲ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਚਿਹਰਾ ਬਣ ਗਈ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਇਸ ਪਿਆਰ ਕੋ ਕਯਾ ਨਾਮ ਦੂ? ਏਕ ਬਾਰ ਫਿਰਿ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਭੂਮਿਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਵਿਸਲਿੰਗ ਵੁਡਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਸਕਰੀਨ ਰਾਈਟਿੰਗ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ ਥਪਕੀ ਪਿਆਰ ਕੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
2015 ਵਿੱਚ, ਦੇਸਾਈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਪਿਆਰ ਕੋ ਕਿਆ ਨਾਮ ਦੂ? ਏਕ ਬਾਰ ਫਿਰ ਦੇ ਕੋ-ਸਟਾਰ ਅਵਿਨਾਸ਼ ਸਚਦੇਵ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਜੋੜੇ ਦਾ 2017 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਡਰਿਘ ਝੀਲ
thumb| ਡਰਿਘ ਝੀਲ ਡਰਿਘ ਝੀਲ  ਸਿੰਧ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੰਬਰ ਸ਼ਾਹਦਾਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਲਰਕਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 29 ਕਿਲੋਮੀਟਰ  ਅਤੇ 7 km ਕੰਬਰ ਕਸਬੇ ਤੋਂ। ਇਸਦਾ ਸਤਹ ਖੇਤਰਫਲ 408 acre ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਤੱਕ ਝੀਲ ਦੀ ਚੱਲਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ 5.64 ਮੀਲ ਹੈ। 1814, 1815 ਅਤੇ 1817 ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ।
ਡਰਿਘ ਝੀਲ ਨਿਵਾਸੀ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਤ ਦਾ ਬਗਲਾ, ਸਲੇਟੀ ਬਗਲਾ, ਜਾਮਨੀ ਬਗਲਾ, ਮਹਾਨ ਚਿੱਟਾ ਬਗਲਾ, ਲਿਟਲ ਈਗ੍ਰੇਟ, ਮਲਾਰਡ, ਗਡਵਾਲ, ਪਿਨਟੇਲ, ਸ਼ੋਵੇਲਰ, ਆਮ ਟੀਲ, ਟੂਫਟਡ ਡਕ, ਵਿਜੇਨ, ਓਸਪ੍ਰੇਰੀ । ਵ੍ਹਾਈਟ ਬ੍ਰੈਸਟਿਡ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ, ਪਾਈਡ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ, ਛੋਟਾ ਨੀਲਾ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ, ਜਾਮਨੀ ਗੈਲੀਨਿਊਲ, ਵ੍ਹਾਈਟ-ਬ੍ਰੈਸਟਡ ਵਾਟਰਹੇਨ, ਮੂਰਹੇਨ, ਕੋਰਮੋਰੈਂਟ, ਕਾਮਨ ਪੋਚਾਰਡ, ਪਾਈਡ ਹੈਰੀਅਰ, ਕ੍ਰੋ ਫੀਜ਼ੈਂਟ, ਡਾਰਟਰ, ਗਾਰਗਨੇ, ਫੇਰੂਗਿਨਸ, ਫੈਰੂਗਿਨਸ, ਗ੍ਰੇਟਲ ਸਪਾਟ ਡੂਕ , ਗ੍ਰੇਟਬਲ ਟੀ।
ਡਰਿਘ ਝੀਲ ਨੂੰ 1972 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਈਟ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਾਮਸਰ ਸਾਈਟ ਵਜੋਂ ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਅਸਨਬੀਬੀ
ਅਸਨਬੀਬੀ ( আসানবিবি ) ਇੱਕ ਲੋਕ-ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੂਜਾ ਦੱਖਣੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੀਆਂ ਛੇ ਭੈਣਾਂ, ਅਰਥਾਤ, ਓਲਾਬੀਬੀ (ਹੈਜ਼ਾ ਦੀ ਦੇਵੀ), ਅਜਗਾਬੀਬੀ, ਚਾਂਦਬੀਬੀ, ਬਹਾਦਬੀਬੀ, ਜੇਠੂਨਬੀਬੀ ਅਤੇ ਝੋਲਾਬੀਬੀ ਨਾਲ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਤਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਸਤਬੀਬੀ (ਸੱਤ ਮਹਿਲਾ) ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਿੰਧ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੇਂਦਰ ਮੋਹੇਂਜੋਦੜੋ ਵਿਖੇ ਮਿਲੀ ਇੱਕ ਟੇਰੇਕੋਟਾ ਮੋਹਰ ਦੁਆਰਾ ਸੱਤ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਪੂਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੂਰਵ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੇਵੀ ਦੇਵਤੇ
ਬੋਨਾ
ਬੋਨਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਪੁਤਲਾਬਾਈ
ਪੁਤਲਾਬਾਈ ਸ਼ਿਵਾ ਜੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਰਾਣੀ ਸੀ। ਉਹ 1653 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉh ਪਾਲਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਸਨ। ਪੁਤਲਾਬਾਈ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ। ਬੇਔਲਾਦ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਛਾਲ ਮਾਰਕੇ ਚਲੀ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਇਲਟੀ
ਬਾਇਜ਼ਾ ਬਾਈ
ਬਾਇਜ਼ਾ ਬਾਈ (ਬਜ਼ਾ ਬਾਈ, ਬਾਈਜ਼ਾ ਬਾਈ, ਬਾਈਜ਼ਾ ਬੀ); ਦਾ ਜਨਮ 1784 ਵਿੱਚ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਵਿੱਖੇ ਹੋਇਆ; ਮੌਤ 1863 ਵਿੱਚ ਗਵਾਲੀਅਰ) ਇੱਕ ਸਚਿੰਦਿਆ ਮਹਾਰਾਣੀ ਅਤੇ ਬੈਂਕਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੌਲਤ ਰਾਓ ਸਕਿੰਦਿਆ ਦੀ ਤੀਜੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਕਇੰਦਿਆ ਰਾਜ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਖਰਕਾਰ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗੋਦ ਲਏ ਪੁੱਤਰ ਜੰਕੋਜੀ ਰਾਵ ਸਕਇੰਦਿਆ II ਦੁਆਰਾ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਬਾਇਜ਼ਾ ਬਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਕਾਗਲ, ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਵਿੱਚ 1784 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਸੁੰਦਰਬਾਈ ਅਤੇ ਸੱਖਾਰਮ ਘਾਟ (1750-1809), ਕਾਗਲ ਦੇ ਦੇਸ਼ਮੁਖ, ਕੋਲਾਹਪੁਰ ਦੇ ਭੌਂਸਲੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 1798 ਵਿੱਚ ਪੂਨਾ ਵਿੱਚ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਦੌਲਤ ਰਾਓ ਸਿੰਧੀਆ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਦੀ ਮਨਪਸੰਦ ਪਤਨੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਇਜ਼ਾ ਬਾਈ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਰਾਓ ਦੇ ਕਈ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਅਖ਼ਬਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Unrecognized language ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1863 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤ ਹਾਕਮ
ਸ਼ਮਾ ਪਰਵੀਨ
ਸ਼ਮਾ ਪਰਵੀਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Shama Parveen) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਮੋਕਾਮਾ, ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਦਰਿਆਪੁਰ ਪੰਚਾਇਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।   ਉਸਨੇ 2008 ਤੋਂ ਕਬੱਡੀ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਨਾਮ ਜਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਜੇਤੂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕਬੱਡੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ।     ਉਸ ਨੂੰ ਪਟਨਾ, ਬਿਹਾਰ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਐਂਜੇਲਾ ਮਲਿਕ
ਐਂਜੇਲਾ ਮਲਿਕ, (ਜਨਮ 3 ਦਸੰਬਰ 1971) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੈੱਫ, ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਔਰਤ ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਡੇਲੀ ਕਾਰੋਬਾਰ (ਹੁਣ ਬੰਦ) ਅਤੇ ਮਲਟੀ-ਸਾਈਟ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੁਕਰੀ ਸਕੂਲ, ਦ ਐਂਜੇਲਾ ਮਲਿਕ ਸਕੂਲ ਆਫ ਫੂਡ ਐਂਡ ਵਾਈਨ ਬਣਾਇਆ, ਮਲਿਕ ਨੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਥਸ ਸਕੂਲ ਆਫ ਫੂਡ ਐਂਡ ਵਾਈਨ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਬਿਬੈਂਡਮ ਅਤੇ ਸ਼ੈੱਫ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਕੰਟਰੈਕਟ ਕੈਟਰਰਜ਼, ਗੈਦਰ ਐਂਡ ਗੈਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਲੇਸ ਡੈਮਜ਼ ਡੀ'ਏਸਕੋਫਾਇਰ, ਭੋਜਨ, ਵਧੀਆ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਪਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਨੈਟਵਰਕ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
2017 ਵਿੱਚ ਮਲਿਕ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਫੂਡ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੇਅਰ ਸਾਦਿਕ ਖਾਨ ਨੂੰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੰਡਨ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਲੰਡਨ ਫੂਡ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਲਿਕ ਚੈਨਲ 4 'ਤੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਦ ਐਫ-ਵਰਡ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ੈੱਫ ਦੀ ਖੋਜ ਦੀ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2007/2008 ਲਈ ਡੇਲੀ ਮੇਲ ਦਾ 'ਬੈਸਟ ਐਕਸੋਟਿਕ ਕੁੱਕਰੀ ਕੋਰਸ' ਵੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। <sup id="mwKA">[1] ਉਹ ਬੀਬੀਸੀ ਰੇਡੀਓ 4 ਦੀ ਰਸੋਈ ਕੈਬਨਿਟ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਪੈਨਲਿਸਟ ਹੈ ਅਤੇ ਚੈਨਲ 4 ਦੇ ਸੰਡੇ ਬ੍ਰੰਚ, ਆਈਟੀਵੀ ਦੇ ਦਿਸ ਮਾਰਨਿੰਗ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟੀ ਐਲਸੌਪ ਦੇ ਹੋਮਮੇਡ ਕ੍ਰਿਸਮਸ 'ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਟੀਵੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੈੱਫ ਔਰਤਾਂ
ਗੇਲਿੰਗ, ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਗੇਲਿੰਗ, ਜਾਂ ਗਿਲਿੰਗ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅੱਪਰ ਸਿਆਂਗ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਾਮਵਰ ਸਰਕਲ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ। (ਸਿਆਂਗ) ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਦੀ (ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ "ਸਿਆਂਗ" ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ) ਗੇਲਿੰਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੇਲਿੰਗ ਪਿੰਡ ਟੂਟਿੰਗ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵੱਲ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਗੇਲਿੰਗ ਸਰਕਲ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਤਿੱਬਤ ਆਟੋਨੋਮਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮੇਡੋਗ ਕਾਉਂਟੀ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ, ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਸਿਆਂਗ ਨਦੀ ਦਾ ਬੇਸਿਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਛੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ 742 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਲ ਦੇ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਬਿਸ਼ਿੰਗ, ਬੋਨਾ, ਕੋਪੂ, ਮਯੂਗ ਅਤੇ ਨੋਰਬੁਲਿੰਗ ਹਨ। ਸਿੰਗਾ ਸਰਕਲ ਦੇ ਨਾਲ ਗੇਲਿੰਗ ਸਰਕਲ ਨੂੰ ਕੁੱਲ 19 ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਬਲਾਕ ਵਜੋਂ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਥੇ ਤੱਕ BRO ਦੀ ਸੜਕ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਥੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੜਕ ਦੀ ਦੇਖ ਭਾਲ 105 ਸੜਕ ਨਿਰਮਾਣੀ ਕੰਪਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਕ ਹੈਲੀਪੈਡ ਵੀ ਹੈ। ਏਥੋਂ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਪੋਸਟ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਇੰਡੋ ਤਿਬਤੀਅਨ ਬਾਡਰ ਪੁਲਸ (ITBP) ਦੇਖ ਰੇਖ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਝੰਜੇੜੀ
ਝੰਜੇੜੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਰੜ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਕਾਲਜਿਜ਼, ਝੰਜੇੜੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ [[ਆਈ. ਕੇ. ਗੁਜਰਾਲ ਪੰਜਾਬ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|ਪੰਜਾਬ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ] ਨਾਲ਼ ਇਲਹਾਕ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁਐਸਟ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਲਜ ਵੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2017 ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗੜਬੜ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਗੰਦੇ ਮਾਹੌਲ ਤੋਂ ਪੀੜਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਾਲੀਵੇਲੀ ਝੀਲ
ਕਾਲੀਵੇਲੀ ਝੀਲ, ਜਾਂ ਕਾਲੀਵੇਲੀ ਲਗੂਨ, ਪੂਰਬੀ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਲੁਪੁਰਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੱਟਵਰਤੀ ਲਗੂਨ ਅਤੇ ਝੀਲ ਹੈ।
ਕਾਲੀਵੇਲੀ ਝੀਲ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੋਰੋਮੰਡਲ ਤੱਟ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਲਗਭਗ 16 km ਪਾਂਡੀਚੇਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ, ਅਤੇ 10 km ਔਰੋਵਿਲ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੱਲਮਪਰਵਾ ਕਿਲੇ ਦੇ ਖੰਡਰ, ਕੋਰੋਮੰਡਲ ਤੱਟ 'ਤੇ, ਕਾਲੀਵੇਲੀ ਲਗੂਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਚੈਨਲ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ 'ਤੇ ਹਨ।
ਸਾਰਾ ਬੈਨਰਜੀ
ਸਾਰਾ ਬੈਨਰਜੀ (ਜਨਮ ਵੇਲ਼ੇ ਸਾਰਾ ਮਾਸਟਿਨ ) (ਜਨਮ 6 ਜੂਨ 1932) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਖਕ, ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਦੱਖਣੀ ਰੋਡੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਉਹ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਬੈਨਰਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1932 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਨੀਤਾ ਮਾਸਟਿਨ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜਿਸਨੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਐਨੀ ਮੈਰੀ ਫੀਲਡਿੰਗ, ਅਤੇ ਸਰ ਬੇਸਿਲ ਮਾਸਟਿਨ, ਮੋਸਟਿਨ ਦੇ 13ਵੇਂ ਬੈਰੋਨੇਟ, ਸਟੋਕ ਪੋਗੇਸ, ਬਕਿੰਘਮਸ਼ਾਇਰ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈਨਰੀ ਫੀਲਡਿੰਗ ਹੈ।
ਯੁੱਧ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੈਨਰਜੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਰੋਡੇਸ਼ੀਆ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਤੰਬਾਕੂ ਉਗਾਇਆ। ਪਰਿਵਾਰ ਇਕ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਰੋਂਡੇਵਲ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਜਾਂ ਵਗਦਾ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਆਯੂ ਜੋੜੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਸਟਰੀਆ ਵਿੱਚ ਆਰਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਤੇਲ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਈਡਿੰਗ ਵੀ ਸਿਖਾਈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਜੌਕੀ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਵੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵੇਟਰੈਸ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਬੈਨਰਜੀ ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੌਫੀ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਤੀ ਰਣਜੀਤ ਬੈਨਰਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਸੀ। ਉਹ ਕੌਫੀ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਗਾਹਕ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਆਹ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰਤ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 17 ਸਾਲ ਰਹੇ। ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ।
ਬੈਨਰਜੀ ਪਰਿਵਾਰ 1973 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਪਰਤਿਆ। ਰਣਜੀਤ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਕੋਲ 5-5 ਪੌਂਡ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕੁੱਲ 10 ਪੌਂਡ ਮਿਲੇ। ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਪੈਸੇ ਉਧਾਰ ਲਏ, ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਟੱਟੂ ਖਰੀਦੇ ਅਤੇ ਸਵਾਰੀ ਦੇ ਸਬਕ ਦਿੱਤੇ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸਸੇਕਸ ਵਿੱਚ ਬਾਗਬਾਨੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਬੈਨਰਜੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਹੁਣ ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਫਾਰ ਕੰਟੀਨਿਊਇੰਗ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗਿਕ ਉਡਾਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਹਨ। ਬੈਨਰਜੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਲਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨੀਰੂ ਖੋਸਲਾ
ਨੀਰੂ ਖੋਸਲਾ (ਜਨਮ 1955/1956) ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ ਸੀ ਕੇ 12 ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਚੇਅਰ ਹੈ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਨੀਰੂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਖੋਸਲਾ ਇਕ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਤੀ ਰੁਚੀ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਦਵਾਈ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸਨੂੰ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ।
ਖੋਸਲਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਗਿਆਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1980 ਵਿਚ ਵਿਨੋਦ ਖੋਸਲਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸਨ ਮਾਈਕਰੋਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੇ ਸੈਨ ਜੋਸ ਸਟੇਟ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਣੂ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਜਲਦੀ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਜੀਨ ਸਮੀਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਦਸੰਬਰ 2008 ਵਿਚ, ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਖੋਸਲਾ ਨੂੰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਵਿਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਮੈਰੀਕਨ ਇੰਡੀਆ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਡੋਨਰਸ ਚੂਜ਼ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡਾਂ 'ਤੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਸਨੇ ਅਰਬਪਤੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਉੱਦਮ ਪੂੰਜੀਪਤੀ ਵਿਨੋਦ ਖੋਸਲਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉਸਦੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਕੈਲੋਂ
ਕੈਲੋਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਰੜ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੁਹੰਮਦ ਜੁਮਨ
ਉਸਤਾਦ ਮੁਹੰਮਦ ਜੁਮਨ (استاد محمد جمن) (10 ਅਕਤੂਬਰ 1935 – 24 ਜਨਵਰੀ 1990) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੰਧੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੰਧੀ ਸੰਗੀਤ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਮੁਹੰਮਦ ਜੁਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਅਕਤੂਬਰ 1935 ਨੂੰ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲਾਸਬੇਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪਿੰਡ ਸੋਰਾ ਵਿੱਚ ਸਖੀਰਾਨੀ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹਾਜੀ ਅਹਿਮਦ ਸਖੀਰਾਨੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੁਮਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ (ਲਾਹੌਰ ਸੈਂਟਰ) ਦੇ ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਉਸਤਾਦ ਨਜ਼ਰ ਹੁਸੈਨ ਤੋਂ ਰਸਮੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ, ਜੋ ਕਿ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕਾ ਮੈਡਮ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ ਰਹੇ ਸਨ।
ਉਹ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਸੁਰਾਂਡੋ" ਪਲੇਅਰ (ਫਿੱਡਲਰ) ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆ।
1955 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਿੰਧ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਫੀ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਕਲਾਮਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਬੰਸਰੀ ਵਜਾਉਣਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਬੰਸਰੀ ਵਜਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕਰਾਚੀ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਗਿਆ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬੰਸਰੀ ਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਕਰੀਅਰ
ਉਸਦੇ ਕੁਝ ਸਾਥੀ ਰੇਡੀਓ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਣ ਸੀ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਉਸਤਾਦ ਨਾਜ਼ਰ ਹੁਸੈਨ ਅਤੇ ਵਾਹਿਦ ਅਲੀ ਖਾਨ (ਬਜ਼ੁਰਗ) ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ ਭੱਟਾਈ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਫ਼ਲ ਗਾਇਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਉਸਤਾਦ ਮੁਹੰਮਦ ਜੁਮਾਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਸਿੰਧੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਰੰਗ, ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਲਿਆਏ। ਉਸਨੇ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਸੰਗੀਤਕ ਧੁਨਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ੈਲੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਗਾਈਆਂ ਪਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ਼ ਭੱਟਾਈ ਨੂੰ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਾਇਆ। ਫਿਲਮ ਉਮਰ-ਮਾਰਵੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਫੀ ਗੀਤ " ਮੁਹਿੰਜੋ ਮੁਲਕ ਮਲੇਰ, ਕੋਟਨ ਮੈਂ ਆਉਂ ਕੀਨ ਗੁਜ਼ਾਰੀਆਂ" ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਸਦਾਬਹਾਰ ਕੈਫੀ "ਯਾਰ ਦਾਧੀ ਇਸਕ ਆਤਿਸ਼ ਲਾਇ ਹੈ" ਸੀ।
ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ
ਮੁਹੰਮਦ ਜੁੰਮਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉਸਤਾਦ ਨਜ਼ਰ ਹੁਸੈਨ ਅਤੇ ਬਾਰੀ ਵਹੀਦ ਅਲੀ ਖਾਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਭੱਟਾਈ ਦੇ ਸੁਰਾਂ (ਸਿੰਫਨੀਜ਼) ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਨ। ਉਹ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ ਭੱਟਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੰਧੀ ਕਲਾਮ ਗਾਉਣ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ: {{Cquote|{{Lang|sd|منهنجو ملڪ ملير،ڪوٽن ۾ آءُ ڪيئن گذاريان}} Munhjo Mulk Maleer
ਮੌਤ
24 ਜਨਵਰੀ 1990 ਨੂੰ ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀਆਂ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਕਾਰਨ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਵਾ ਸ਼ਾਹ ਕਬਰਿਸਤਾਨ, ਕਰਾਚੀ ਵਿਖੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਸਾਰਾਹ ਸਟੋਕਸ ਵਾਲਟਨ
ਸਾਰਾਹ ਸਟੋਕਸ ਵਾਲਟਨ ( née, Dunn ; 12 ਫਰਵਰੀ, 1844 – 13 ਮਈ, 1899) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਏਪਿਸਕੋਪਲ ਚਰਚ, ਬੇਵਰਲੀ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉਸਦੇ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਕਦਰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਚਰਚ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੱਛਮੀ ਵਿੰਡੋ, ਚੈਰਿਟੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਵਾਲਟਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਉਸਦੇ ਪੂਰਵਜ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਹੂਗੁਏਨੋਟ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੇਮਜ਼ ਲੋਰੇਨ ਡਨ, ਕੇਂਦਰੀ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਕੀਲ ਸਨ, ਦਾ ਜਨਮ 1783 ਵਿੱਚ, ਚੈਸਟਰ ਰਿਵਰ, ਕੈਂਟ ਕਾਉਂਟੀ, ਮੈਰੀਲੈਂਡ ' ਤੇ ਸਥਿਤ ਪੁਰਾਣੇ ਹੋਮਸਟੇਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਭਗ 150 ਸਾਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮਿਸਟਰ ਡਨ, ਸਰ ਮਾਈਕਲ ਡਨ, ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਲਾਰਡ ਕੈਲਵਰਟ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਆਇਆ ਸੀ, ਦੀ ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ, ਵਾਲਟਨ ਸਕਾਚ ਮੂਲ ਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਐਡਿਨਬਰਗ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਜੌਹਨ ਸਟ੍ਰਥਰਸ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜੋ ਫਿਲਡੇਲ੍ਫਿਯਾ ਦੇ ਸਫਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਐਡਿਨਬਰਗ ਦੇ ਜੌਹਨ ਸਟ੍ਰਥਰਸ ਦੀ ਪੋਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਲਏ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦਾ ਸਰਕੋਫੈਗਸ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਾਰਜ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦਿਓ।
ਆਪਣੇ ਛੇਵੇਂ ਤੋਂ ਦਸਵੇਂ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਵਾਲਟਨ ਨੇ ਮਿਸ ਸਾਰਾਹ ਜੇਮਸ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਗਏ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ। 1854 ਦੀ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਡੇਲਾਵੇਅਰ ਨਦੀ ' ਤੇ ਇੱਕ ਫਾਰਮ ਖਰੀਦਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸੁੰਦਰ ਘਰ, "ਮੈਗਨੋਲੀਆ ਹਾਲ" ਬਣਾਇਆ। ਉਸਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਫਰਨਮ ਪ੍ਰੈਪਰੇਟਰੀ ਸਕੂਲ, ਬੇਵਰਲੀ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ, ਅਤੇ 1858 ਤੱਕ ਉਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਜਦੋਂ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੋੜ ਸੀ।
1864 ਵਿੱਚ, ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ, ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਉਸਨੇ "ਮੈਗਨੋਲੀਆ ਹਾਲ" ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਫਿਲਡੇਲ੍ਫਿਯਾ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ੁਕੀਨ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਫੀ ਸਫਲ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ੁਕੀਨ ਕੰਮ ਲਈ ਕਈ ਇਨਾਮ ਲਏ ਸਨ।
ਵਾਲਟਨ ਦੀ ਮੌਤ 13 ਮਈ 1899 ਨੂੰ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1844
ਜਾਨ ਮਰਫੀ (ਪੁਜਾਰੀ)
ਜੌਨ ਮਰਫੀ (ਸੀ. 1753 - ਸੀ. 2 ਜੁਲਾਈ 1798) ਫਰਨਜ਼ ਦੇ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਡਾਇਓਸੀਸ ਦਾ ਇੱਕ ਆਇਰਿਸ਼ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਾਦਰੀ ਸੀ। ਕਾਉਂਟੀ ਵੇਕਸਫੋਰਡ ਦੀ 1798 ਦਾ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਇਰਿਸ਼ ਵਿਦਰੋਹ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਰਫੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਉਹਦਾ ਚੇਤਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਕਸਫੋਰਡ ਬਗਾਵਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਓਲਾਰਟ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਾਗੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਬਗਾਵਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਗਾਵਤ ਦਾ ਇਕ ਮੁੱਖ ਜਰਨੈਲ ਬਣੇਆ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1798
ਅਨੀਰੁਧ ਥਾਪਾ
ਅਨੀਰੁਧ ਥਾਪਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Anirudh Thapa; ਜਨਮ 15 ਜਨਵਰੀ 1998) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਚੇਨਈਯਿਨ ਐਫਸੀ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ, ਧਨਚੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੱਟ ਕਾਰਨ ਜਿਸਨੇ ਆਈਐਸਐਲ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਡਿਫੈਂਡਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਥਾਪਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਚੇਨਈਯਿਨ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੋਆ ਖਿਲਾਫ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਮੈਚ ਦੀ ਟੀਮ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮੈਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 67 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਖੇਡਿਆ। ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਪਰ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੋਲ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
2016 ਦੇ ਆਈਐਸਐਲ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਥਾਪਾ ਨੇ ਆਈ-ਲੀਗ ਦੇ ਮਿਨਰਵਾ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ 2016–17 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਕਰਜ਼ੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ
ਥਾਪਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਡਰ -14 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਅੰਡਰ -16 ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 2013 SAFF ਅੰਡਰ -16 ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਏ.ਐਫ.ਸੀ. ਅੰਡਰ -16 ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਥਾਪਾ ਫਿਰ SAFF ਅੰਡਰ -19 ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ -19 ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਗਿਆ।
6 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ, ਥਾਪਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੋਲ 2019 ਦੇ ਏ.ਐਫ.ਸੀ. ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 4-1 ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ 2019 ਦੇ ਕਿੰਗਜ਼ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦੂਜਾ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੇ 1-0 ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1998 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਦੁਦੀਪਤਸਰ ਝੀਲ
ਦੁਦੀਪਤਸਰ ਝੀਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਦੀਪਤ ਝੀਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੁਲੁਸਰ-ਦੁਡੀਪਤਸਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਉੱਤਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਮਾਨਸੇਹਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕਾਗਨ ਘਾਟੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਸਿਰੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਉੱਤਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 2005 ਦੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 2006 ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਾਘਾਨ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਭੂਗੋਲ
thumb|264x264px| ਦੁਦੀਪਤਸਰ ਦਾ ਆਊਟਲੈੱਟ 3800 m ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹਰੇ-ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਠੰਡਾ ਹੈ। । ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਪਹਾੜ, ਔਸਤਨ 4800 m ਉਚਾਈ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਵਾਸ ਪੱਛਮੀ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਐਲਪਾਈਨ ਝਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਲੁਲੁਸਰ ਝੀਲ, ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ, ਕੁੰਹਾਰ ਨਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈਡਵਾਟਰ ਹੈ। ਸੈਫੁਲ ਮੁਲੁਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ, ਸੈਫ ਉਲ ਮਲੂਕ ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਲ, 150 km ਵਿੱਚ ਹੈ। ਲੰਬਾ ਕਾਘਾਨ ਘਾਟੀ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਪਾਰਕ ਇਕੱਠੇ 88000 ha ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖ਼ੈਬਰ ਪਖ਼ਤੁਨਖ਼ਵਾ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਮਾਇਆ ਦੇਵੀ ਮੰਦਿਰ, ਹਰਿਦੁਆਰ
thumb| ਅੰਦਰਲਾ ਅਸਥਾਨ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਇਆ ਦੇਵੀ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ [[ਕਾਲ਼ੀ ਮਾਤਾ|ਦੇਵੀ ਕਾਲੀ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਮਾਂ ਕਾਮਾਖਿਆ । ਅੰਦਰਲੇ ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੋਰ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤੇ (ਦਿੱਖ ਨਹੀਂ ਹਨ) ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ]] thumb| ਮੰਦਰ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਮਾਇਆ ਦੇਵੀ ਮੰਦਿਰ, ਹਰਿਦੁਆਰ (ਹਿੰਦੀ : माया देवी मंदिर, हरिद्वार) ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹਰਿਦੁਆਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵੀ ਸਤੀ ਦਾ ਦਿਲ ਅਤੇ ਨਾਭੀ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਅੱਜ ਮੰਦਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵੀ ਮਾਇਆ ਹਰਿਦੁਆਰ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਰੀ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਚਾਰ-ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰਿਦੁਆਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆਪੁਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੰਦਰ ਇੱਕ ਸਿੱਧ ਪੀਠ ਹੈ ਜੋ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਥਾਨ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਹਰਿਦੁਆਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਜਿਹੇ ਤਿੰਨ ਪੀਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਦੋ ਚੰਡੀ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਹਨ।
ਵਰਣਨ
ਇਹ ਮੰਦਰ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਰਿਦੁਆਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਦੋ ਨਰਾਇਣ-ਸ਼ੀਲਾ ਅਤੇ ਭੈਰਵ ਮੰਦਰ ਹਨ। ਅੰਦਰਲੇ ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਕਾਲੀ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਕਾਮਾਖਿਆ ਹਨ। ਅੰਦਰਲੇ ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਦੋ ਹੋਰ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ। ਮੰਦਰ ਹਰ ਕੀ ਪੌੜੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ ਆਟੋ ਰਿਕਸ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੈ। ਹਰਿਦੁਆਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਯਾਤਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਰਿਦੁਆਰ ਵਿੱਚ ਨਵਰਾਤਰਾ ਅਤੇ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ।
ਐਸ. ਬਲਬੀਰ
'''ਐਸ. ਬਲਬੀਰ''' ਪੰਜਾਬੀ, ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ, ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ 1950 ਤੋਂ 1970 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਅਨੇਕਾਂ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਉਸਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੀਤ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਗਾਏ। ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮਜ਼ਾਹੀਆ ਗਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਐਸ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ ਜੋ ਤਰਨਤਾਰਨ ਨੇੜਲੇ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਸੀ। 1970 ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਹ ਪਿੰਡ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
ਐਸ. ਬਲਬੀਰ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ ਜਾਂ ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ ਦੇ ਗਾਏ ਗੀਤਾਂ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ‘ਮੈਂ ਕੋਈ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ… ਕੋਈ ਨਾ’, ‘ਯਿਹ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਵੀਰ ਜਵਾਨੋਂ ਕਾ…’, ‘ਓ ਯਾਰਾ ਦਿਲਦਾਰਾ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕਰਦਾ…’, ‘ਮੌਸਮ ਹੈ ਬਹਾਰੋਂ ਕਾ, ਫੂਲੋਂ ਕਾ ਖਿਲਨਾ ਹੈ…’ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਸ.ਡੀ. ਬਾਤਿਸ਼ ਨੇ ਬਲਬੀਰ ਤੋਂ 1949 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ‘ਖ਼ੁਸ਼ ਰਹੋ’ ਦੇ ਪੰਜ ਗੀਤ ਗਵਾਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ‘ਧੋਖਾ ਦੀਆ ਮੇਰੇ ਹਾਥ ਨੇ’ ‘ਤੇ ’ਦੁਨੀਆ ਮੇ ਕਿਸੀਕਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ’ ਸੋਲੋ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਪਰਮੋਦਿਨੀ ਦੇਸਾਈ ਨਾਲ ਦੋਗਾਣਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੰਸਰਾਜ ਬਹਿਲ ਨੇ ਵੀ ਫਿਲਮ ‘ਕਰਵਟ’ ਵਿੱਚ ਬਲਬੀਰ ਪਾਸੋਂ ਇੱਕ ਸੋਲੋ ਤੇ ਇੱਕ ਡੂਏਟ ਗਵਾਇਆ। ਫਿਰ 1950 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਮੁਕੁਲ ਰਾਏ ਨੇ ‘ਭੇਦ’ ਵਿੱਚ ਬਲਬੀਰ ਪਾਸੋਂ ਦੋ ਸੋਲੋ ਗਵਾਏ। ਇਸੇ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਰਫ਼ੀ ਤੇ ਬਲਬੀਰ ਨੇ ਸਚਿਨ ਦੇਵ ਬਰਮਨ ਦੀ ਫਿਲਮ ‘ਸੁਸਾਇਟੀ’ ਵਿੱਚ ਕੱਵਾਲੀ ‘ਆ ਭੀ ਜਾ, ਅਬ ਆ ਭੀ ਜਾ' ਗਾਈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਐਸ. ਬਲਬੀਰ ਬੜਾ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਵੱਡਾ ਨਾਂਅ ਸੀ। ਉੇਸਦੇ ਗਾੲੇ ਗੀਤਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਮਜ਼ਾਹੀਆ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ‘ਮੱਝ ਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ…ਵੱਡੇ ਨਾਂ ਵਾਲਿਆਂ’ (ਦੋ ਲੱਛੀਆਂ), ‘ਵਾਹ ਜਮੂਰੇ ਵਾਹ…ਕਾਹਨੂੰ ਲੈਨੈਂ ਔਖੇ ਸਾਹ…’(ਮਾਮਾ ਜੀ), ‘ਹਾਏ ਓ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ ਈ ਆ..’ (ਚੰਬੇ ਦੀ ਕਲੀ), ‘ਪੀਵੇ ਪੀਵੇ..ਪੀਵੇ ਕਾਲੀਆਂ ਦਾ ਦੁੱਧ’ (ਲਾਈਏ ਤੋੜ ਨਿਭਾਈਏ), ‘ਰੁੱਖੀ ਸੁੱਖੀ ਖਾ ਗੋਪਾਲਾ…’ (ਲਾਜੋ) ਵਰਗੇ ਸਦਾਬਹਾਰ ਗੀਤ ਗਾੲੇ। ਫਿਲਮ ‘ਸ਼ੌਂਕਣ ਮੇਲੇ ਦੀ’ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਬਟਾਲਵੀ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖਿਆ ਪਹਿਲਾ ਮਜ਼ਾਹੀਆ ਗੀਤ ‘ਕੁਕੜੂ ਘੜੂੰ, ਦੁਰ ਫਿਟੇ ਮੂੰਹ…’ ਵੀ ਬਲਬੀਰ ਨੇ ਗਾਇਆ। ‘ਨੌਕਰੀ ਬੀਵੀ ਕਾ’, ‘ਕੌਡੇ ਸ਼ਾਹ’, ‘ਧਰਤੀ ਵੀਰਾਂ ਦੀ’, ‘ਖੇਡ ਪ੍ਰੀਤਾਂ ਦੀ’, ਕਿੱਕਲੀ’, ‘ਜੱਗਾ’, ‘ਸ਼ੇਰਨੀ’, ‘ਬੰਤੋ’, ‘ਪਰਦੇਸੀ ਢੋਲਾ’, ‘ਮੇਲੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ’, ‘ਮੁੱਖੜਾ ਚੰਨ ਵਰਗਾ’ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਲਵੀਰ ਨੇ ਗੀਤ ਗਾਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਫ਼ੀ
ਸਿੰਧੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸਿੰਧ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸੀ ਸੰਗੀਤਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਕਾਫੀ, ਅਰਬੀ ਮੂਲ ਦਾ ਹੈ, "ਅੱਲ੍ਹਾ ਕਾਫੀ" ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ "ਅੰਤਿਮ" ਜਾਂ "ਕਾਫ਼ੀ" ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, "ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਰਬਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਹੈ"। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਫੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਭਗਤੀ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਕਲਾਸੀਕਲ, ਅਰਧ-ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਸੰਗੀਤ ਰੂਪਾਂ (ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਖਿਆਲ, ਤਪਾ, ਠੁਮਰੀ ਅਤੇ ਗੀਤ) ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਕਵਿਤਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਵਿਧਾ ਵਿਚ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।