cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਆਲੋਚਨਾ ਤੇ ਡਾ. ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ
ਸਾਹਿਤ-ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ
ਡਾ. ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮੂਲੋਂ ਨਿਖੇੜ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ  ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ-ਆਲੋਚਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰਾਂ 'ਤੇ ਉਸਾਰਨ ਦੇ ਤਰਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਡਾ. ਹਰਿਭਜਨ ਦਾ ਇਹ ਮਤ ਤਰਕਸੰਗਤ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਟੀਕਾ ਟਿੱਪਣੀ, ਵਿਰੋਧ, ਰੋਸ, ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੰਤੂ ਉਸਦਾ ‘ਸਾਹਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰ’ ਵਿਚਲਾ ਇਹ ਨਿਬੰਧ ‘ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਮਾਲੋਚਨਾ’1973 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਹੁਣ ਆਲੋਚਨਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਸੁਯੋਗ ਖੋਜੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਤਰਕਮਈ ਵਿਗਿਆਨਕਤਾ ਤੇ ਬਾਹਰਮੁੱਖਤਾ ਦੀ ਧਾਰਣੀ ਬਣੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਹਿਤ ਕਿਰਤੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਸਮੇਂ ਸਾਹਿਤ-ਬਿੰਬਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੁਆਰਾ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਕਿਰਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੇ ਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਸਾਰਥਕ ਯਤਨ ਹੋਏ ਹਨ।
ਉਪਰੋਕਤ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸਣ ਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਪੱਛਮੀ ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਸਾਹਿਤ-ਕਿਰਤਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਵਿਧੀ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਯਤਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਕਿਰਤ ਨੂੰ ਲੇਖਕ, ਪਾਠਕ, ਸਮਾਜ, ਆਰਥਿਕਤਾ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨਾਲੋਂ ਮੂਲੋਂ ਨਿਖੇੜ ਕੇ ਇੱਕ ਸਵੈਸੁਤੰਤਰ, ਖੁਦ ਮੁਖਤਿਆਰ, ਤੇ ਸਵੈਪੂਰਣ ਹੋਂਦ ਹੋਣ 'ਤੇ ਬਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਡਾ. ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ-ਚਿੰਤਨ ਸੰਬੰਧੀ ਹੋਏ ਚਿੰਤਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ-ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਕਸਵੱਟੀ 'ਤੇ ਪਰਖੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਧੀਨ ਰੱਖੀਏ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਚਿੰਤਨ ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਾਸਰਕੀ ਦਾ ਘੇਰਾ ਭੂ ਸਿਕਾਵਾਂ, ਮੁੱਖ-ਬੰਦਾਂ, ਪੱਤ੍ਰ-ਪੱਤ੍ਰਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ, ਸਾਮਗ੍ਰੀ, ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਮਜ਼ਬੂਨਾਂ, ਪੁਸਤਕਾਂ, ਡਾ. ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਸੰਬੰਧੀ ਨਿਕਲੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕਾਂ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
“ਉਸਨੇ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ 'ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ' ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੀ ਬਜਾਇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕਰੀਬੀ ਨਾਤਾ ਜੋੜ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੱਸੀ ਹੈ। ਪੂਰਵ ਮਿਥਿਤ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਤਿਆਗ, ਨਿਸ਼ਚੇਵਾਦੀ-ਮੁੱਲਵਾਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋ ਗੁਰੇਜ ਲੇਖਕ ਤੇ ਰਚਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਲਾਭੇ ਵਿਚਰਣ ਸਾਹਿਤਕਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ, ਵਸਤੂ ਤੇ ਰੂਪ ਦੀ ਅਦਵੈਦ ਅਤੇ ਰੂਪ ਵਿਧਾਨਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਉਸਦੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿਧੀ ਦੇ ਪਛਾਣਨਯੋਗ ਨੁਕਤੇ ਹਨ।”
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਡਾ. ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਪੂਰਵ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਦੀ, ਮਕਾਨਕੀ ਭਾਂਤ ਦੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ-ਸਾਪੇਖ ਆਲੋਚਨਾ ਤੋਂ ਅਸਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਭਾਂਤ ਦੀ ਭਾਵ ਸਾਹਿਤ-ਆਲੋਚਨਾਂ ਕਰਨ ਸਦਕਾ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਸਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਤੇ ਨਿਵੇਕਲਾ ਹਸਤਾਖਰ ਹੈ।
ਆਲੋਚਨਾ ਵਿਧੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੋਸ਼
ਭਾਵੇਂ ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਮੁੱਲਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦੋਸ਼ ਹਨ। ਉਹ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲੋਂ ਕਲਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਲਾ ਅਧਿਐਨ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸ਼ਬਦ ਜਟਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਧਾਰਨ ਜਾਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਹਿਤਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਂ ਕਲਾ ਦਾ ਹੀ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਲੋਚਨਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਲੋਚਕ
ਜਯੋਤੀ ਸੁਰੇਖਾ ਵੇਨਮ
thumb|ਜਯੋਤੀ ਸੁਰੇਖਾ ਵੇਨਮ ਜਯੋਤੀ ਸੁਰੇਖਾ ਵੇਨਮ (ਜਨਮ 3 ਜੁਲਾਈ 1996, ਵਿਜੇਵਾੜਾ, ਭਾਰਤ) ਇੱਕ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਹੈ।
4 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਨੂੰ 5 ਦੀ ਦੂਰੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਿਮੀ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ, 20 ਮਿੰਟ ਅਤੇ ਛੇ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 98 ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਜਯੋਤੀ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਜੁਲਾਈ 1996 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਵੇਨਮ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵਿਜੇਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੈਟਰਨਰੀ ਡਾਕਟਰ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਂ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਮੇਕਰ ਹੈ। ਜੋਤੀ ਨੇ ਨਾਲੰਦਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਸਕੂਲੀ ਅਤੇ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮੈਕਸੀਕਨ ਗ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਓਲੰਪਿਕ ਗੋਲ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। ਮੈਕਸੀਕਨ ਗ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਾਂਸੀ (20 ਮੀਟਰ) ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਚਾਂਦੀ (50 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 40 ਮੀਟਰ) ਵੀ ਜਿੱਤੇ।
2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 2011 ਏਸ਼ੀਅਨ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਆਲੋਚਨਾ
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਇਹ ਲੇਖ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦਾ ਇਹ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਨਾਕਾਰਾਤਮਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਇਹ ਲੇਖ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਪਰਿਪੇਖ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਇਸਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ‘ਕਾਵਿ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਭਾਵ ਸਮੁੱਚੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਹਿਤ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਸਲੀ ਚਿੰਤਕ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਚਾਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੋੜਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਤੋਂ ਮੁਕਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਸਮੁੱਚਾ ਸਾਹਿਤ ਹੀ ਇਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰ
ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ, ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਦਾਇਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਲਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਸਗੋਂ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪੇਗੰਡਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਆਖ ਕੇ ਨਿੰਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰਚਨਾ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਉੱਪਰ ਅਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇ ਉਹ ਇਕ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮੱਤ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਤੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰ ਨਹੀਂ ਨਿੰਦਦੇ। ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਤੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਸੋ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੀ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਪੈਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਦਾਰਥਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਤੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਭਦੀ ਹੈ।
ਸੇਖੋਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਰਮਾਇਣ, ਮਹਾਂਭਾਰਤ, ਗੀਤਾ ਆਦਿ ਦਾ ਕੋਈ ਯੋਗਦਾਨ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਪਰੋਕਤ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਜਾਂ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ, ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੇ ਪਦਾਰਥਕ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ। ਅੱਗੇ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਹੀ ਹਰ ਪੱਖ ਤੋਂ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇਕ ਅਟੱਲ ਸਚਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਪੈਣਾ ਕਦੇ ਵੀ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਸੋਚਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਹਾਸੋ ਹੀਣੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਅਭਿਵਿਅੰਜਨ (ਪ੍ਰਗਟਾ ਢੰਗ) ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਭੇਦ ਆਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਪਰ ਪ੍ਰਗਟਾ ਢੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਏ ਇਸ ਭੇਦ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਵਸਤੂ ਭੇਦ ਬਣਾ ਲੈਣਾ ਇਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗਲਤੀ ਹੈ । ਇਸ ਗਲਤੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਿਰਤਾਂ ਹਨ ਜਿੰਨਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਆਲੋਚਨਾ ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੀਆਂ ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨਾਂ ਕਿਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਆਲੋਚਨਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਤੋਂ ਸੰਕੋਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ , ਉਹ ਵੀ ਸਾਹਿਤ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੀਆਂ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਰੂਪ ਸਮਾਜਿਕ ਕਰਮ ਹੀ ਹਨ ਪਰ ਸਮਾਜਿਕ ਆਲੋਚਨਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਭਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਢਾਹ ਭੰਨ ਤੇ ਉਸਾਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵਸਤੂ ਥੋਥਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਦਕਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਬਦਲਾਅ ਤੇ ਢਾਹੀ ਜਾਂ ਉਸਾਰੀ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਜਾਂ ਉਸਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਰਾਣੇ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਹਵਾਲੇ
https://pa.wikipedia.org/s/26es ਪੱਛਮੀ ਕਾਵਿ ਸਿਧਾਂਤ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਆਲੋਚਨਾ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ
ਜੇਟ ਲੀ
ਜੇਟ ਲੀ (ਜਨਮ 26 ਅਪਰੈਲ 1963) ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰ, ਗਾਇਕ, ਲੇਖਕ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਿਸਟ ਹੈ। ਓਹ ਚੀਨ ਦਾ ਵੂਸ਼ੂ ਚੈਂਪੀਅਨ ਵੀ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਕੀ ਲਗਦੇ ਹਾਂ
ਅਸੀਂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਕੀ ਲਗਦੇ ਹਾਂ ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫਰ ਦਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਅਡੀਸ਼ਨ ਛਪ ਚੁਕੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਰਾਮਪੁਰ ਸੈਣੀਆਂ
ਰਾਮਪੁਰ ਸੈਣੀਆਂ'' ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ] ਦੇ ਮੋਹਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਡੇਰਾਬੱਸੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਡੇਰਾਬੱਸੀ-ਬਰਵਾਲਾ ਲਿੰਕ ਸੜਕ ਡੇਰਾਬੱਸੀ ਤੋਂ 6 ਕਿਮੀ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ-ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 267 ਕਿਮੀ ਹੈ। ਇਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪੰਚਕੂਲਾ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 26ਕਿਮੀ ਦੂਰ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਦੇ ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਿੰਡ ਵੀ ਅਛੂਤਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਡੇਰਾਬੱਸੀ-ਬਰਵਾਲਾ ਲਿੰਕ ਰੋਡ ਰਾਮਪੁਰ ਸੈਣੀਆਂ `ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਦਯੋਗ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਸੂਦ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ
ਮਸੂਦ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ (28 ਜਨਵਰੀ 1919 - 16 ਅਕਤੂਬਰ 2010) ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਈ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਸੀ।
16 ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਨੂੰ ਮਸੂਦ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਪਾਰਕਿੰਸਨ ਰੋਗ ਨਾਲ ਅਲੀਗੜ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਮਸੂਦ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਅਫਰੀਦੀ ਪਸ਼ਤੂਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮਗੰਜ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਰੂਖਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀ ਚਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਉਪ ਕੁਲਪਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਮਸੂਦ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੁਜ਼ੱਫਰ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ (1893–1921) ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਇਸਲਾਮੀਆ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਇਟਾਵਾ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦਾਨ ਐਂਗਲੋ ਓਰੀਐਂਟਲ (ਐਮ.ਏ.ਓ.) ਕਾਲਜ ਅਲੀਗੜ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਿਆਇਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਅਠਾਈ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਪਦਿਕ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਮਸੂਦ ਹੁਸੈਨ ਅਜੇ ਸਿਰਫ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਮੁਜ਼ੱਫਰ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੀਜੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ, ਯੂਸਫ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ(ਓਸਮਾਨਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਦੇ ਆਲੋਚਕ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਲੀਗੜ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋ-ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਬਣਿਆ) ਅਤੇ ਮਹਿਮੂਦ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿਆਸਤਦਾਨ) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਅਤੇ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ.ਏ. ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਸ਼ੀਦ ਅਹਿਮਦ ਸਿਦੀਕੀ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਹੇਠ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਮੁੱਕਦਦਮਾ-ਏ-ਤਾਰੀਖ-ਏ-ਜ਼ਬਾਨ-ਏ-ਉਰਦੂ ਲਿਖਿਆ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲਿਖਤ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣੂ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, 1953 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਡੀਲਿਟ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿਭਾਗ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੇ, ਯੂਐਸਏ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 1962 ਵਿਚ, ਉਹ ਓਸਮਾਨਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਰਦੂ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਣਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ 1968 ਤਕ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਹ 1969–1970 ਦੌਰਾਨ ਅੰਜੁਮਨ-ਤਰਕੀ-ਉਰਦੂ ਹਿੰਦ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸੀ। 3 ਨਵੰਬਰ 1973 ਤੋਂ 15 ਅਗਸਤ 1978 ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਵਿੱਚ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ ਇਕਬਾਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਵਿਖੇ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਥੇ ਖੋਜ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਮਸੂਦ ਹੁਸੈਨ 1990 ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਜਾਮੀਆ ਉਰਦੂ ਅਲੀਗੜ ਦਾ ਉਪ ਕੁਲਪਤੀ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਜਾਮੀਆ ਉਰਦੂ, ਅਲੀਗੜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਉਰਦੂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ 1939 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਰ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 2010 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤਕ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਦਿਅਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਖੁਦਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਓਰੀਐਂਟਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919
ਕੰਧਵਾਲਾ
ਕੰਧਵਾਲਾ ਜਾਂ ਕੰਧਵਾਲਾ ਹਜ਼ਾਰਖਾਨ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਪਿੰਡ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਭੁੱਲਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੰਧੂਆਂ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ/ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੋਂ ਭੱਜ ਗਏ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਸਨੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਖਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੰਧਵਾਲਾ ਹਜ਼ਾਰਖਾਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਬੋਹਰ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਕੰਧਵਾਲਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 20 .ਕਿ.ਮੀ. ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਤੋਂ ਕੰਧਵਾਲਾ ਸੂਬੇ ਦੀ ਚੌਲਾਂ ਅਤੇ ਕਪਾਹ ਦੀ ਅਮੀਰ ਪੱਟੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਨੂੰ 1965 ਅਤੇ 1971 ਦੀਆਂ ਦੋ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗਾਂ ਦਾ ਖਮਿਆਜ਼ਾ ਭੁਗਤਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਕੰਧਵਾਲਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੂਜੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਬਾਬਾ ਭੁੱਲੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮਜ਼ਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲੋਕ 25-26 ਭਾਦਰੋ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਭੁੱਲੇ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਮੇਲਾ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਕਿੰਨੂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਆਵਾਜਾਈ
ਬੱਸਾਂ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 10 ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੰਧਵਾਲਾ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਜਨਸੰਖਿਆ
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ : ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਤਹਿਸੀਲ : ਫਾਜ਼ਿਲਕਾਰਾਜ: ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਿੱਖਿਆ
ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਵਿੱਦਿਅਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਰਵ-ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿੱਦਿਅਕ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਮਿਆਰ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ
ਹੈਰਲਡ ਨੂਹ (1985) ਅਤੇ Farooq Joubish (2009) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ  ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਚਾਰ ਉਦੇਸ਼ ਹਨ।
ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਲਈ ਤਰਕ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿੱਦਿਅਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦਾ ਕੋਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਮਾਣਪੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਦਾ ਉਠਾਦਾ ਹੈ ਕਿ 50 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੇ ਕੀ ਫ਼ਾਇਦੇ ਅਤੇ ਕੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹਨ। ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਿੱਖਿਆ ਨੇ ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ  ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਦੇ ਕੀ ਫਾਇਦੇ  ਅਤੇ ਕੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹਨ।
ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਆਲੋਚਕ ਇਸ ਨੂੰ ਨੀਤੀ ਉਧਾਰ ਲੈਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਸੁਸਾਇਟੀ
ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਭਾ (ਸੀਜ਼) ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਘਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1956 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਕੌਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਝ, ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵਿਦਿਅਕ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ
ਇਹ ਬੰਦਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹੇਠਾਂ ਪਰਮਾਣੁ ਕ੍ਰਮਾਂਕ ਦੇ ਵਧਦੇ  ਹੋਏ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਾਸਾਇਨਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਤੱਤਾਂ  ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਤੱਤ ਦਾ ਨਾਮ, ਉਸਦਾ ਰਾਸਾਇਨਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕ, ਆਵਰਤ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਪੀਰੀਅਡ, ਰਾਸਾਇਨਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ, ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੁ ਦਰਬਿਅਮਾਨ (ਸਭ ਤੋਂ ਸਥਾਈ ਸਮਸਥਾਨਿਕ ਦਾ) ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਘੁੜਿਆਣਾ
ਘੁੜਿਆਣਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਇਵਾਨ ਫ਼ਰਾਂਕੋ
ਇਵਾਨ ਯਾਕੋਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਕੋ (Іван Якович Франко, ) (27 ਅਗਸਤ 1856 – 28 ਮਈ 1916) ਇੱਕ ਯੂਕਰੇਨੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ। ਯੂਕਰੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਸੂਸੀ ਨਾਵਲ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਫ਼ਰਾਂਕੋ ਦਾ ਜਨਮ ਯੂਕਰੇਨੀ ਪਿੰਡ ਨਾਹੀਊਵੇਚੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਸਟਰੀਅਨ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਇਹ ਖਾਂਦੇ-ਪੀਂਦੇ ਘਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਇਹਨਾਂ ਕੋਲ ਨੌਕਰ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਕੋਲ ਲਗਭਗ 59 ਕਿੱਲੇ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਕਰੇਨੀ ਕਵੀ
ਓਲਾ ਓਰੇਕੂਨਰੀਨ
ਓਲਾਮੀਡ ਓਰੇਕੂਨਰੀਨ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼-ਨਾਈਜੀਰੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਫਲਾਇੰਗ ਡਾਕਟਰਸ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ; ਲਾਗੋਸ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੈਰਿਟੀ ਅਧਾਰਿਤ, ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਓਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਲੰਡਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ  ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਨਾਂ "ਓਲਾ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਯੋਰੁਬਾ ਵਿੱਚ "ਧਨ" ਹੈ।  ਓਲਾ ਨੇ ਹੁੱਲ ਯਾਰਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਤੋ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਯੂਨਾਇਟੇਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣੀ।
ਮੈਡੀਕਲ ਕੈਰੀਅਰ
ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਓਲਾਮੀਡ ਨੇ 10 ਸਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਪਾਇਲਟ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਇਸ ਨੇ ਲਾਗੋਸ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਹਵਾਈ ਸੰਚਾਲਿਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ,  ਫਲਾਇੰਗ ਡਾਕਟਰਸ ਨਾਈਜੀਰਿਆ ਲਿਮਿਟਿਡ. ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। left|thumb|ਸਟ੍ਰੇਚਰ ਅਭਿਆਸ thumb|ਫਲਾਇੰਗ ਡਾਕਟਰ ਹੈਲੀਕੋਪਟਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 errors: dates ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀ ਖੋਜੀ ਔਰਤਾਂ
ਈਥਨ ਪੀਟਰਸ
ਈਥਨ ਪੀਟਰਸ (8 ਮਾਰਚ, 2003 – 5 ਸਤੰਬਰ, 2020), ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਈਥਨ ਇਜ਼ ਸੁਪਰੀਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਬਿਊਟੀ ਬਲੌਗਰ, ਮੇਕਅੱਪ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਯੂਟਿਊਬ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਫਾਲੋਇੰਗ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਅਵੈਂਟ-ਗਾਰਡ, ਈਮੋ ਅਤੇ ਗੇਅ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। ਪੀਟਰਸ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਲਾਈਨ ਹੈਲਬੌਏ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਈਥਨ ਪੀਟਰਸ ਨੇ 7ਵੀਂ ਜਾਂ 8ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ $25,000 'ਚ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਬੀਟੈਕ ਨਾਮੀ ਮੀਮ ਖਾਤਾ ਬਣਾਇਆ, ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਪੀਟਰਸ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2017 ਨੂੰ ਇੱਕ ਯੂਟਿਊਬਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੇਕਅਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ 2017 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਤੱਕ, ਉਸਨੇ 100,000 ਫਲੋਅਰਜ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ। ਪੀਟਰਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਿੰਗਕਤਾ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਗਤੀਵਿਧੀ "ਨੈਤਿਕ ਆਚਰਣ ਦੇ ਜ਼ਾਬਤੇ" ਕਾਰਨ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਈਸਾਈ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਾਥੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੀਟਰਸ ਨੇ ਔਨਲਾਈਨ ਸਕੂਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਦੀ ਲਾਈਨ ਹੈਲਬੌਏ ਖੋਲ੍ਹੀ।  ਪੀਟਰਸ ਦੇ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ 139,000 ਸਬਸਕ੍ਰਾਇਬਰ ਅਤੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਅੱਧੇ ਮਿਲੀਅਨ ਫਾਲੋਅਰਜ਼ ਸਨ।
ਕਲਾ
ਪੀਟਰਜ਼ ਦੀ ਅਵੈਂਟ-ਗਾਰਡ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਇਮੋ, ਗੇਅ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ "ਥਿੰਕ ਗੇਅ ਬਟ ਕਾਇੰਡ ਆਫ ਡਾਰਕ" ਦੱਸਿਆ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾਕਾਰ, ਟ੍ਰੈਵਿਸ ਸਕਾਟ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਈਲੀ ਸਾਇਰਸ ਅਤੇ ਮਾਰਲਿਨ ਮੈਨਸਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇੱਕ 2019 ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਪੀਟਰਸ ਨੇ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਟੈਨਾ ਮੋਨਗੇਉ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਪੀਟਰਜ਼ ਹੰਟਸਵਿਲੇ, ਟੈਕਸਾਸ ਤੋਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਜਾਇਦਾਦ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਨ। ਉਹ ਗੇਅ ਸੀ। ਪੀਟਰਜ਼ ਨੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਨਸਲਵਾਦ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਹੋਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਬਾਰੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੀਟਰਸ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਲਤ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ 5 ਸਤੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸੰਭਾਵਤ ਕਾਰਨ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਯੂਟਿਊਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਬਲਾਗਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2003 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020
ਰਾਣੀ ਮਾਜਰਾ
ਰਾਣੀ ਮਾਜਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਰਾ ਬਸੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਤ੍ਰਿਨੀਦਾਦ ਅਤੇ ਤੋਬਾਗੋ
ਤ੍ਰਿਨੀਦਾਦ ਅਤੇ ਤੋਬਾਗੋ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤ੍ਰਿਨੀਦਾਦ ਅਤੇ ਤੋਬਾਗੋ ਦਾ ਗਣਰਾਜ, ਦੱਖਣੀ ਕੈਰੀਬਿਅਨ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਤਟ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਲੈੱਸਰ ਐਂਟੀਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਨਾਡਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬਾਰਬਾਡੋਸ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਗੁਇਆਨਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਚੂੰਗੜਾ
ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਠੂਠੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਵੇ ਬਾਲਦੇ ਹਨ, ਚੂੰਗੜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੀਵਾਲੀ ਸਮੇ ਲੱਛਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਹਟੜੀ ਉਪਰ ਵੀ ਚੂੰਗੜੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ/ਹਨ। ਹੋਰ ਕਈ ਵਰਤਾਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਸਮੇਂ ਚੂੰਗੜਿਆਂ ਵਿਚ ਸਮੱਗਰੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ/ਹੈ। ਕੁੱਜੀਆਂ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਲਈ ਵੀ ਚੁੰਗੜਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਤੌਰ ਚੱਪਣ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ/ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਘਰ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਬਰਤਨ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਪਿੰਡ ਘੁਮਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਚੂੰਗੜੇ ਘੁਮਿਆਰ ਹੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਚੂੰਗੜੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਾਲੀ ਚਿਉਂਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਘਾਣੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਘਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿੱਟੀ ਲੈ ਕੇ ਘੁਮਿਆਰ ਚੱਕ ਉਪਰ ਚੂੰਗੜੇ ਡੌਲਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਚੂੰਘੜੇ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਦੂਸਰੇ ਬਰਤਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੂੰਗੜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਵੀ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਹੁਣ ਵੀ ਦੀਵਾਲੀ ਸਮੇਂ ਹੀ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਚੁੰਗੜੇ ਦੇ ਦੀਵੇ ਬਾਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ। ਹੁਣ ਦੀਵਾਲੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਇੱਟਸਿੱਟ
ਇਟਸਿਟ ਇੱਕ ਇੱਕ ਚੌੜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਬੂਟੀ ਹੈ।ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਪਰ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪੁਨਰਨਵਾ ਅਤੇ ਗਧੇਵੇਲ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਮ ਬੋਏਰ੍ਹੇਵੀਆ ਡਿਫ਼ਿਊਜਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਜੋ ਗੁਰਦਿਆਂ, ਜਿਗਰ ਜਾਂ ਤਿੱਲੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਈ ਸੋਜ਼ ਲਈ ਅਤਿਅੰਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਫੈਦ ਪੁਨਰਨਵਾ ਦਾ ਪੌਦਾ ਸਦਾਬਹਾਰ ਅਤੇ ਫੈਲਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਸ਼ੁਪ 2 ਵਲੋਂ 3 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਸ਼ੁਪ ਹਰ ਸਾਲ ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਸ਼ੁਪ ਦੀਆਂ ਪੋਰੀਆਂ ਅਕਸਰ ਗੋਲ, ਕਰੜੀਆਂ, ਅਤੇ ਪਤਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੱਠ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇਹ ਮੋਟੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਅਨੇਕ ਲੰਮੀਆਂ, ਪਤਲੀਆਂ ਅਤੇ ਲਾਲ ਦੀ ਭਾਅ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਤੇ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਦੋਨਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੰਮਾਈ 25 ਤੋਂ 27 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਸਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦੇ
ਟੋਲੋਲਵਾ ਮਾਰਟੀ ਮੋੱਲੇਲ
ਟੋਲੋਲਵਾ ਮਾਰਟੀ ਮੋੱਲੇਲ (ਜਨਮ 25 ਜੂਨ 1952) ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਮੋੱਲੇਲ ਦਾ ਜਨਮ 1952 ਵਿੱਚ ਅਰੁਸ਼ਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ 1972 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਦਾਰੁੱਸਲਾਮ, ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਤੋਂ ਲਿਟਰੇਚਰ ਅਤੇ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਬੀਏ ਕੀਤੀ। 1979 ਵਿੱਚ ਕਨਾਡਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਅਲਬਰਟਾ ਤੋਂ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਅਤੇ 2001 ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 1979 ਤੋਂ 1986 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਤਨਜਾਨਿਆ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਕਨਾਡਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਅਲਬਰਟਾ ਵਿੱਚ ਡਰਾਮੇ ਦਾ ਲੈਕਚਰਰ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਨਜਾਨੀਆ ਦੇ ਲੇਖਕ
ਮਿਲਟਨ ਫ਼ਰੀਡਮੈਨ
ਮਿਲਟਨ ਫ਼ਰੀਡਮੈਨ (31 ਜੁਲਾਈ 1912 – 16 ਨਵੰਬਰ 2006) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਅੰਕੜਾਵਿਗਿਆਨੀ, ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ 1976 ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਖਪਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਥਿਊਰੀ, ਅਤੇ ਸਥਿਰੀਕਰਨ ਨੀਤੀ ਦੀ ਜਟਿਲਤਾ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਦੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ [[ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ[[ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚਿੰਤਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ, ਵਿਕਾਸ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਜੋ, ਆਰਥਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।
ਅਲਮਾਦੇਨ
ਅਲਮਾਦੇਨ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ ਜੋ ਸਪੇਨ ਦੀ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਕਮਿਉਨਿਟੀ ਕਾਸਤੀਲ-ਲਾ ਮਾਂਚਾ ਦੇ ਸੂਬੇ ਸਿਉਦਾਦ ਰੇਆਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਸਬਾ ਸਮੂੰਦਰੀ ਤਟ ਤੋਂ 589 ਮੀਟਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਦਰੀਦ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਨਾਮ ਅਲਮਾਦੇਨ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ المعدن ਤੋਂ ਲਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਖਾਣ"।
ਅਲਮਾਦੇਨ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਪਿਛਲੇ 2000 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 250,000 ਮੀਟਰ ਟਨ ਪਾਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਹਾਂਗ ਯੀ
ਜੀਵਨ
left|thumb|ਹਾਂਗ ਯੀ ਉਹ ਥਿਆਨਚਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਕਾਉਂਟੀ,ਸ਼ਾਨਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਮਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਐਨਜਿਨ ਆਵਾਸ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਪਿੰਗੂ, ਝੇਜਿਆਂਗ ਪ੍ਰਾਂਤ ਤੋਂ ਸੀ।
1898 ਵਿੱਚ, ਲੀ ਸ਼ੰਘਾਈ ਆ ਗਏ ਅਤੇ "ਸ਼ੰਘਾਈ ਪੇਂਟਿੰਗ ਐਂਡ ਕੈਲੀਗਰਾਫੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ" ਅਤੇ "ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿਦਿਆਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ" ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੈਨਯਾਂਗ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੀਆਓਟੌਂਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। 1905 ਵਿੱਚ ਲੀ ਨੇ ਯੂਨੋ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਟੋਕੀਓ ਸਕੂਲ ਆਫ ਫਾਈਨ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਪਾਨ ਜਾ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਪੇਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਯੂਕਿਕੋ ਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। 1910 ਵਿੱਚ ਲੀ ਚੀਨ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਿਆਂਗਿਨ ਦੇ ਬੇਯਾਂਗ ਅਡਵਾਂਸਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ 1912 ਵਿੱਚ ਹਾਂਙਚੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਝੇਜਿਆਂਗ ਸੈਕੰਡਰੀ ਨਾਰਮਲ ਕਾਲਜ (ਹੁਣ ਹਾਂਙਚੋ ਨਾਰਮਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੈਕਚਰਾਰ ਬਣਿਆ। ਉਸਨੇ ਨਾ ਕੇਵਲ ਪੱਛਮੀ ਚਿਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਬਲਕਿ ਕਲਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ। 1915 ਤਕ ਜਿਆਂਗ ਕੁਆਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੰਜਿੰਗ ਉਚ ਨਾਰਮਲ ਸਕੂਲ (1949 ਤੋਂ ਨੈਨਜਿੰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ) ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸਿਖਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਂਗਜ਼ੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪੂਰਵ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀਗਜੈਂਗ ਸੈਕੰਡਰੀ ਨਾਰਮਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਧਦੀ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚੀਨ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਨਗਨ ਮਾਡਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੀ ਚੀਨੀ ਸਿੱਖਿਅਕ ਬਣੇ। ਕੁੱਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਕਲਾਕਾਰ ਚੇਨ ਵੇਨ ਹਾਸੀ ਜਿਹੇ ਉਹ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਸਨ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਮਾਸਟਰ ਬਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਲੀ ਇੱਕ  ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਯਾਦ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
1916 ਵਿੱਚ, ਲੀ ਨੇ ਹੋਂਗਜ਼ੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ 21 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਰੂਹਾਨੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਲਾਭ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਬੋਧੀ ਧਰਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜਿਉਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲਈ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਾਲ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੀ ਨੇ ਇਕ ਸੰਨਿਆਸ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੌਧ ਧਰਮ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕੋਡ ਆਫ ਕੰਡਕਟ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਜੀਵਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਕ ਸੰਨਿਆਸੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਅਤੇ ਨਿਰਲੇਪ, ਪਰ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਹ ਮਾਸਟਰ ਹਾਂਗ ਯੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ। 1942 ਵਿੱਚ, ਮਾਸਟਰ ਹਾਂਗ ਯੀ ਦੀ ਕੁਆਨਯੋਹੂ, ਫੂਜਾਨ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 61 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਯਾਦਗਾਰੀ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ
2010 ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ, ਪਿੰਗੂ ਮਿਉਂਸਪਲ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ 130 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਹਾਂਗ ਯੀ ਦੀ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਕਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਹਾਂਗ ਯੀ ਦੀ ਪੋਤੀ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1880 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1942 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਬੋਧੀ ਭਿਕਸ਼ੂ
ਬਿਲੀ ਵਾਈਲਡਰ
ਸੈਮੂਅਲ "ਬਿਲੀ" ਵਾਈਲਡਰ (22 ਜੂਨ, 1906 – 27 ਮਾਰਚ, 2002) ਇੱਕ ਆਸਟ੍ਰੀਆਈ-ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ, ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਕੈਰੀਅਰ 5 ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਹੌਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਯੁਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਬਹੁਮੁਖੀ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਲਈ ਵਾਈਲਡਰ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਇਨਸਾਨ ਸੀ।
ਵਾਈਲਡਰ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ ਬਣਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਨਾਜ਼ੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਚੜ੍ਹਾਅ ਸਮੇਂ ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਆਈ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ 1933 ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1939 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨੀਨੋਚਕਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵਾਈਲਡਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦਾ ਲੋਹਾ ਜੇਮਸ ਐਮ. ਕੇਨ ਦੇ ਰੂਪਾਂਤਰਨ ਤੋਂ ਬਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਡਬਲ ਇਨਡੈਮਨਿਟੀ (1944) ਨਾਲ ਮਨਵਾਇਆ ਜਿਸਦਾ ਉਸਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵਾਈਲਡਰ ਨੇ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਰੇਅਮੰਡ ਚੈਂਡਲਰ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਚਾਰਲਸ ਆਰ. ਜੈਕਸਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦ ਲੌਸਟ ਵੀਕੈਂਡ (1945) ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਬਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਵਾਈਲਡਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਲਈ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। 1950 ਵਿੱਚ ਵਾਈਲਡਰ ਨੇ ਸਨਸੈੱਟ ਬੂਲੇਵਾਰਡ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸਹਿ-ਲੇਖਨ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ 1953 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸਟੇਲਾਗ 17 ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।
1950 ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਅੱਧ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਾਈਲਡਰ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੌਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹੀ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ। ਕਲਾਸਿਕ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਾਈਲਡਰ ਨੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਦ ਸੈਵਨ ਈਅਰ ਇਚ (1955) ਅਤੇ ਸਮ ਲਾਈਕ ਇਟ ਹੌਟ (1959) ਜਿਹੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਫ਼ਿਲਮ ਦ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ (1960) ਜਿਹੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਸਨੇ ਆਸਕਰ ਇਨਾਮਾਂ ਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਵਿੱਚ 14 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1986 ਵਿੱਚ ਵਾਈਲਡਰ ਨੂੰ ਅਮੈਰੀਕਨ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ (AFI) ਵੱਲੋਂ ਲਾਈਫ਼ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1988 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇਰਵਿੰਗ ਥਾਲਬਰਗ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਡਲ ਔਫ਼ ਆਰਟਸ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1906 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2002 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਝੋਟਿਆਂਵਾਲੀ
ਝੋਟਿਆਂਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ, ਜਲਾਲਾਬਾਦ, ਅਬੋਹਰ, ਮੁਕਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਝੋਟਿਆਂ ਵਾਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੁਰੇਂਦਰ ਸੈਣੀ
ਸੁਰਿੰਦਰ ਸੈਣੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਲਚਰ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹਨ।  ਉਹ ਭਾਰਤ ਸੇਵਕ ਸਮਾਜ, ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ,  ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸੋਸ਼ਲ ਵੈੱਲਫੇਅਰ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ ਬੋਰਡ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਇੱਕ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬਾਲ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।  ਉਹ 1999 ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਪਾਹਜ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ 1995 ਵਿੱਚ ਸੋਧਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਮਾਜ ਲਈ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 1970 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪਾਰਕਰੀ ਕੋਲੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਪਾਰਕਰੀ ਕੋਲੀ ਭਾਸ਼ਾ (ਕਈ ਵਾਰ ਪਾਰਕਰੀ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੰਧ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਟਿੱਪ ਦੇ ਥਰਪਾਰਕਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਨਗਰ ਪਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਥਾਰ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਹੁਤਾ ਹੇਠਲਾ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਤਕ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅਤੇ ਬਦਿਨ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ।
ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਸਮਾਨਤਾ
77%-83%  ਮਾਰਵਾੜੀ, 83% ਥਾਰਾਦਾਰੀ ਕੋਲੀ ਹਨ।
ਆਰਥੋਗਰਾਫੀ
1983-84 ਵਿੱਚ ਆਰਥੋਗਰਾਫੀ ਦਾ ਮਾਨਕੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1985 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੰਧੀ ਅੱਖਰਮਾਲਾ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: ۮ, ਸਘੋਸ਼ ਦੰਤੀ implosive ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧ  /ɗ/, ۯ, ਉਲਟਜੀਭੀ ਪਾਸਵੀ ਤਕਰੀਬੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧ /ɭ/, ਅਤੇ  ۿ, ਸਘੋਸ਼ ਗਲੋਟਲ ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧ /ɦ/। ਇਹ ਅੱਖਰ ਸਾਰੇ ਉਲਟੀ V (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰਿੰਜੈਕਸ ਵਾਂਗ) ਨੂੰ ਡਾਇਕ੍ਰਿਟੀਮਾਰਕ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੰਧੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਡੌਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਾਪੁਰ
ਰਾਜਾਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਰਾ ਬਸੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਫਲਸਤੀਨੀ ਕਲਾ
ਫਲਸਤੀਨੀ ਕਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਫਲਸਤੀਨੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ, ਪੋਸਟਰਾਂ, ਸਥਾਪਨਾ ਕਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਫਲਸਤੀਨ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਲਾ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਫਲਸਤੀਨੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਫਲਸਤੀਨੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਫਲਸਤੀਨੀ ਕਲਾ ਖੇਤਰ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਭੂਗੋਲਿਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ: ਵੈਸਟ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ; ਇਜ਼ਰਾਈਲ; ਅਰਬ ਸੰਸਾਰ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਫਲਸਤੀਨੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ।
ਸਮਕਾਲੀ ਫਲਸਤੀਨੀ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਕਲਾ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਲੱਭਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਯੁਗਾਂ ਤੋਂ ਫਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। 1948 ਦੇ ਨਕਬਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਥੀਮ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਫਲਸਤੀਨੀ ਕਲਾਕਾਰ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੋਜਣ ਲਈ ਵਿਭਿੰਨ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰਾਜਨੀਤੀ
1948 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਲਸਤੀਨੀ ਕਲਾਕਾਰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਵੈ-ਸਿੱਖਿਅਤ, ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਲਗਭਗ ਅਣਸੁਣੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਲੀਲ ਹਲਬੀ, ਨਹਿਲ ਬਿਸ਼ਾਰਾ ਅਤੇ ਫਦੌਲ ਓਦੇਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਮਾਲ ਬਦਰਾਨ (1909–1999) ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਸੋਫੀ ਹੈਲਾਬੀ ਨੇ 1935-1955 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਮਿਟ ਗਰਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ:
ਧੂਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਧੂਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਹਲਕਾ ਨੰ: 107 ਇਹ ਹਲਕਾ ਜ਼ਿਲ਼੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਸੰਗਰੂਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਅਸ਼ਵਨੀ ਸੇਖੜੀ
ਅਸ਼ਵਨੀ ਸੇਖੜੀ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਰਿਚਾ ਗੌਰ
ਰਿਚਾ ਗੌਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Richa Gaur; ਜਨਮ 10 ਦਸੰਬਰ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਮੇਨਕਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ "ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 100 ਅਚੀਵਰਾਂ" ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਉਹ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੋਨ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਹੈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਏ ਥਾਈ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਲਈ "ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁਏ ਥਾਈ ਰਾਣੀ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੌਰ ਇੱਕ ਏਸ਼ੀਅਨ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ (ਮੁਏ ਥਾਈ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ), ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ (ਤਾਈਕਵਾਂਡੋ) ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ, ਕੁੱਕੀਵੋਨ ਕੋਰੀਅਨ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਹੈ। ਉਹ ਜੈਪੁਰ ਤਾਈਕਵਾਂਡੋ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਕੋਚ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਮੁਏ ਥਾਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਗੌੜ ਨੇ 2017 ਪ੍ਰੋ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜਨ ਗਣ ਮਨ (ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ) ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਰਿਚਾ ਗੌਰ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਦਸੰਬਰ 1993 ਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦੂਜੀ ਔਲਾਦ ਹੈ ਜੋ ਮਾਲਵੀਆ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਅਨ ਹੈ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਸਿਰਫ 1.6 ਦੇ ਭਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਬੱਚੀ ਸੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਵਾਧੂ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ। ਗੌਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਬਣਨ ਦੀ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਪਰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੇ ਜਨੂੰਨ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਹੁੱਕਾ
thumb|ਹੁੱਕੇ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਕੁੜੀ,ਹਸਤਾਖਰ ਅਤੇ ਤਾਰੀਖ 1789 ਹੁੱਕਾ ਜਾਂ ਹੁੱਕ਼ਾ ਇੱਕ ਨਾਲ਼ੀ ਜਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵਧ ਨਾਲੀਆਂ ਵਾਲਾ ਤੰਬਾਕੂ ਨੋਸ਼ੀ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਕਦੀਮ ਯੰਤਰ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨੂੰ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਕਤ ਗੁਜ਼ਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖਾਸਕਰ ਅਰਬ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ। ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਲਫ਼ਜ਼ ਦਰ ਹਕੀਕਤ ਅਰਬੀ ਤੋਂ ਹੀ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਦਾ ਮੂਲ ਹੱਕ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਇਉਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਹੁੱਕਾ ਦੀ ਅਸਲ ਨਿਰੁਕਤੀ (etymology) ਹੱਕ ਹੈ। ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਹੱਕ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸੱਚਾ ਹੋਣ ਦੇ ਮਾਹਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੱਕ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨੋਂ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਆਰਾਬ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਲੱਫ਼ੁਜ਼ ਅਲੱਗ ਹੋਣਾ ਹੈ; ਸੱਚ ਦੇ ਲਈ ਇਹ ਜੋ ਅਰਬੀ ਦਾ ਹੱਕ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ /ਹ/ ਤੇ ਜ਼ਬਰ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਬਕਿ ਹੁੱਕਾ ਦੇ ਲਈ ਜੋ ਹੱਕ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ /ਹ/ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਨੂੰ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਮਾਅਨੇ ਜ਼ਰਫ਼, ਚਿਲਮ, ਹੌਜ਼ ਔਰ ਜੂਫ਼ ਵਗ਼ੈਰਾ ਦੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਜ਼ਰਫ਼ ਦੇ ਤਸੱਵਰ ਤੋਂ ਜੋ ਕਿ ਹਕੀਕੀ ਚਿਲਮ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਹੁੱਕ਼ਾ ਲਫ਼ਜ਼ ਦੀ ਵਿਉਤਪਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੁੱਕਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਫ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਹਰਾਰਤ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਤੂਰ
ਸੰਤੂਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸਾਜ਼ ਹੈ। ਪੰਡਤ ਸ਼ਿਵਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਤੂਰ ਵਾਦਕ ਹਨ। ਇਹ 72 ਤਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸਾਜ਼ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ "ਸ਼ਤ ਤੰਤਰੀ ਵੀਣਾ" ਕਿਹਾ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਹੁੱਕਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂਸ਼
ਸੰਤੂਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਜ਼
ਉਬੇਦਾ
ਉਬੇਦਾ ( ਅਰਬੀ ਤੋਂ ਉਬਾਦਾ ਅਲ ਅਰਬ ਅਤੇ ਇਹ ਇਬਰਿਕ (Ibiut) ਤੋਂ ) ਸਪੇਨ ਦੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸਮੁਦਾਏ ਆਂਦਾਲੂਸੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 36,025 ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸੋਲਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ ਯੂਨੇਸਕੋ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇੱਥੇ ਹੁਣ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਪੂਰਵ ਰੋਮਨ ਬੰਦੋਬਸਤ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਰਗੇਰਿਕ ਅਤੇ ਇਬਰਿਕ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਅਸਥਾਨ
ਵਿਟਾਮਿਨ
ਜੀਵਨ ਤੱਤ ਜਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨ ( ਜਾਂ ) ਇੱਕ ਕਾਰਬਨੀ ਰਸਾਇਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਖ਼ੁਰਾਕੀ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਚਾਹੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਕਾਰਬਨੀ ਰਸਾਇਣਕ ਯੋਗ (ਜਾਂ ਸਬੰਧਤ ਯੋਗਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ) ਨੂੰ ਵਿਟਾਮਿਨ ਉਦੋਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਣੀ ਉਸਨੂੰ ਰੱਜਵੀਂ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ੁਰਾਕ ਤੋਂ ਹੀ ਲੈਣਾ ਪਵੇ। ਸੋ ਇਹ ਇਸਤਲਾਹ ਹਲਾਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੋਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਤਬੱਧ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਅਸਕਾਰਬਿਕ ਤਿਜ਼ਾਬ (ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ) ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਵਿਟਾਮਿਨ ਹੈ ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਸਤੇ ਨਹੀਂ।
ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਰੇਕ ਵਿਟਾਮਿਨ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਈ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਕਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਟਾਮਿਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਜਨ
ਬੰਨਾਂਵਾਲਾ
ਬੰਨਾਂਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ (ਬੈਡਮਿੰਟਨ)
ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ ਬੁਰਾਦਾਗੁੰਤਾ (Chetan Anand Buradagunta; ਜਨਮ 8 ਜੁਲਾਈ 1980) ਭਾਰਤ ਦਾ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ 2004, 2007, 2008 ਅਤੇ 2010 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਾਰ ਕੌਮੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸਰਵਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕਿੰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 10 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਗਿੱਟੇ ਦੀ ਸੱਟ ਕਾਰਨ ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਘਟ ਕੇ 54 ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਵੱਕਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਹੈ।
ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਕੈਰੀਅਰ
ਚੇਤਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1992 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਮਿੰਨੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਚਤਨ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਏ. ਪ੍ਰਥਵੀ ਨਾਲ ਜੋੜੀ, 12 ਸਾਲ ਅਤੇ 15 ਸਾਲ ਉਮਰ ਵਰਗ ਜਿੱਤ ਕੇ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਓਪਨ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਪ ਜੇਤੂ ਰਿਹਾ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਏ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਜੋੜੀ ਜਿੱਤੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਦੂਕੋਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਅਕੈਡਮੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ। ਚੇਤਨ ਨੇ ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਵੱਡੇ ਰੈਂਕਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ, ਸਾਰੇ ਸੀਨੀਅਰ ਰੈਂਕਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਅੱਠ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਹ 1999 ਵਿੱਚ ਜੂਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਿਆ ਸੀ। 2001 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤਿਆ ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 15 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੈਂਕਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤੇ।
ਉਹ 2004 ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਅਭਿਨ ਸ਼ਿਆਮ ਗੁਪਤਾ ਨਾਲ 2004 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਟੂਲੂਸ ਓਪਨ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ, 2004 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪਿੱਠ ਦੀ ਸੱਟ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਏ। 2005 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਆਇਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਓਪਨ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤੇ। 2008 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬਿਟਬਰਗਰ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ 2008 ਵਿੱਚ ਡੱਚ ਗ੍ਰਾਂਡ ਪ੍ਰੀਕਸ ਵਿੱਚ ਰਨਰ-ਅਪ ਵੀ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2009 ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸਰਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕਿੰਗ 10 ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ. 2009 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਡੱਚ ਓਪਨ ਗ੍ਰਾਂਡ ਪ੍ਰੀਕਸ ਜਿੱਤੀ ਜੋ ਉਸਨੂੰ 2008 ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਲਖਨਊ ਦਸੰਬਰ 2009' ਚ ਜੇਪੀ ਸੱਯਦ ਮੋਦੀ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪ੍ਰੀਕਸ ਵੀ ਜਿੱਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ ਦਾ ਜਨਮ ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਅਤੇ ਸੁਗੁਨਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿਜੈਵਾੜਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੰਦੀਪ ਆਨੰਦ ਹੈ। ਚੇਤਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਤਰ-ਰਾਜ ਲੈਕਚਰਾਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਭਾਗੀਦਾਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਚੇਤਨ ਨੇ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿੱਜੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀਰਮਾਚੀਨੇ ਪਦਦਿਆ ਸਿਧਾਰਥ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਜੇਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਪੱਟਲੂਰੀ ਵੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਿਧਾਰਥ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਕੀਤੀ। 17 ਜੁਲਾਈ 2005 ਨੂੰ, ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ ਨੇ ਸਾਥੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀ ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 2010 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੇਤਨ ਦਾ ਫਿਰ ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਸਾਰਦਾ ਗੋਵਰਧਿਨੀ ਜਸਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਨਿਗਮ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੀ ਨਿੰਗ ਸਪੋਰਟਿੰਗ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਵਜੋਂ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਚੁਣੇ ਗਏ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਰਿਕਾਰਡ
ਨਤੀਜੇ ਸਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸੂਚੀਬੱਧ ਐਥਲੀਟ ਉਹ ਐਥਲੀਟ ਹਨ ਜੋ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਕਾਇਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਓਲੰਪਿਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਲਿਸੋਥੋ
ਲਿਸੋਥੋ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲਿਸੋਥੋ ਦੀ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ, ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 30,000 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ 2,067,000 ਦੇ ਲਗਭਗ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਮਸੇਰੂ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰ-ਮੰਡਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਲਿਸੋਥੋ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮੋਟੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਉਹ ਧਰਤੀ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਸਿਸੋਥੋ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲਗਭਗ 40% ਅਬਾਦੀ ਅਮਰੀਕੀ $1.25 ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਰੀਬੀ-ਰੇਖਾ ਹੇਠ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਪੰਡਤ ਸ਼ਿਵਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ
ਪੰਡਤ ਸ਼ਿਵਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ (ਜਨਮ 13 ਜਨਵਰੀ 1937), ਜੰਮੂ, ਭਾਰਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਤੂਰ ਵਾਦਕ ਹਨ।
ਜਨਮ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕ ਪੰਡਤ ਉਮਾ ਦੱਤ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਿਵਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਡੋਗਰੀ ਹੈ।
ਸੰਜੇ ਰਾਜੌਰਾ
ਸੰਜੇ ਰਾਜੌਰਾ (ਜਨਮ 18 ਸਤੰਬਰ 1973) ਇੱਕ ਸਟੈਂਡ ਅੱਪ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸੰਜੇ ਰਾਜੌਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਜੈਪੁਰ, ਪੁਣੇ, ਮੁੰਬਈ, ਦਿੱਲੀ, ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚੂਲਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਮੇਸਰਾ (ਬਿਰਲਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਮੇਸਰਾ) ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸੰਜੇ ਨੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ 10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਚਾਨਕ ਉਸਨੇ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਕਾਮੇਡੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤੀ, ਧਰਮ, ਜਾਤਪਾਤ, ਲਿੰਗ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਨਾਰੀਵਾਦ ਉਸਦੇ ਕੁਝ ਪਸੰਦੀਦਾ ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ।
ਅਮੀਸ਼ਾ ਸੇਠੀ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅਮੀਸ਼ਾ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ । ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਹੋਮੀਓਪੈਥੀ ਡਾਕਟਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਈ ਡਾਂਸ ਫਾਰਮ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮਕਾਲੀ, ਸਾਲਸਾ, ਜੈਜ਼ ਅਤੇ ਫ੍ਰੀ-ਸਟਾਇਲ ਵਿਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਟ੍ਰੇਨਰ, ਅਮੀਸ਼ਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਬੰਗਲੁਰੂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਗਲੈਮਰਸ 2019, ਬੰਗਲੁਰੂ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਇੰਡੀਆ ਵਰਲਡਵਾਈਡ 2020 ਦੀ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਅਮੀਸ਼ਾ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਾਇੰਸ ਵਿਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2002 ਵਿਚ ਐਮੀਟੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕੈਲੋਗ ਸਕੂਲ ਆਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਨੌਰਥ ਵੈਸਟਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂ.ਐਸ.ਏ. ਤੋਂ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸੇਲਜ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਵਿਦਵਾਨ ਵੀ ਹੈ।
ਕਿਤਾਬ
ਅਮੀਸ਼ਾ ਸਤੰਬਰ 2015 ਵਿਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਕਿਤਾਬ "ਇਟ ਡਜ਼ ਨੋਟ ਹਰਟ ਟੂ ਬੀ ਨਾਇਸ" ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਮੇਡੀ, ਡਰਾਮੇ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਖੋਜਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਲੜਕੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਸੰਨ, ਨਾਟਕੀ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਕ ਤਜ਼ੁਰਿਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤਮ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਰੇਕ ਲੰਘ ਰਹੇ ਦਿਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਮਨੁੱਖ ਬਣਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਤਾਰੀਫ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸ੍ਰਿਸਟਿਟੀ ਪਬਿਲਸ਼ਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਦਿਆਲਤਾ ਅਤੇ ਉਦਾਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੈਂਮਰੀ ਸਟਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿਪਸੈੱਟ
ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਦਾਸ
ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਦਾਸ, ਬੰਗਾਲੀ : সুহিনী দাস (1915 - 30 ਮਈ 2009) ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਰਤਾਨਵੀ- ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁੰਨ, ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਦਾਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਨ 1915 ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸੁਨਾਮਗੰਜ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਜਗਨਨਾਥਪੁਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਪਰਿਮੋਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾ ਰਾਏ ਸਨ; ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਦੋ ਛੋਟੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ - ਸਕੂਲ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਿਲੇਟ ਤੱਕ 22 ਮੀਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਕੁਮੂਦ ਚੰਦਰ ਦਾਸ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਕੁਟੀ-ਚੰਦ ਪ੍ਰੈਸ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਨੇ ਦਾਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੀ ਸਹੇਲੀ ਸਰਜੂ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਲਿਖਣਾ ਸਿਖਾਇਆ। 1938 ਵਿਚ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਚਲੇ ਗਏਅਤੇ ਜਤਿੰਦਰ ਮੋਹਨ ਸੇਨਗੱਪਟਾ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਗਵਾਹ ਬਣੇ। 1939 ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਨੀਲੇਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਬੁਖਾਰ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਕਰੀਅਰ
ਦਾਸ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਸੀ। 1942 ਵਿਚ ਉਹ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ, ਜਿਹੜੀ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਸੀ; ਦਾਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਸਹਿਯੋਗ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਹਮਾਇਤੀ ਵੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਈ।
1947 ਵਿਚ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਦਾਸ ਨੇ ਸਿਲੇਟ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਹਿੰਦੂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। 1946-7 ਤੱਕ ਦਾਸ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪ-ਨੌਆਖਲੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੇਚਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ।
ਵੰਡ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾਸ ਸਿਲੇਟ ਵਿਚ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪਰੁਨੇਂਦੁ ਸੇਨ ਅਤੇ ਨਿਕੁੰਜਾ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਤਾਂ ਜੋ ਕਮਿਉਨਟੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਸੰਨ 1947 ਵਿਚ ਰੰਗਿਰਕੁਲ ਆਸ਼ਰਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਦਾਸ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਉਹ ਆਖਰਕਾਰ ਆਗੂ ਬਣ ਗਈ।
1971 ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਦਾਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਾਸ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਜਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ 1973 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਦੀ ਇਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ।
1986 ਵਿਚ ਦਾਸ ਨੇਪਾਲ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਧਾਰਮਿਕ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸਮਝ ਉਸਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ ਅਤੇ 1990 ਵਿਚ ਮਸਜਿਦਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਸਨਮਾਨ
1997 ਵਿਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਦਾਸ ਨੂੰ 'ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ' ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਦਾਸ ਦੀ 30 ਮਈ 2009 ਨੂੰ ਸਿਲੇਟ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 25 ਮਈ ਨੂੰ ਨਹਾਉਂਦਿਆਂ ਡਿੱਗ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬਾਹਰ ਚੌਕਸੀ ਵਿਚ ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਵਿਰਾਸਤ
ਦਾਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸੈਕਲਰ ਸਿਲੇਟ (ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਸਿਲੇਟ: ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਦਾਸ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ) ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿਚ ਵੰਡ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਹ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਔਰਤ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਡਾਇਰੀਆਂ ਵਿਚ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦਾ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਦਬਦਬਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।  ਸਿਲੇਟ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇਕ ਹਾਲ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2009 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1915 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ
ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ (ਜਨਮ 18 ਜੂਨ, 1973) ਇੱਕ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੁਰਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਟੈਸਟ ਲੜੀ 1993 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੱਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ। ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ ਅਟਲਾਂਟਾ, ਜਾਰਜੀਆ ਵਿੱਚ 1996 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਅੱਠਵੀਂ ਥਾਂ ਤੇ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਹੁਨਾਲੂ ਓਲੰਪਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿੱਧਤਾ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਪ੍ਰੋਕ੍ਰਾਸਟ੍ਰੀਨੇਸ਼ਨ
ਪ੍ਰੋਕ੍ਰਾਸਟ੍ਰੀਨੇਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਘਟ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਕਰਨ, ਜਾਂ ਘਟ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿਆਦਾ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੇਰਣਾ
ਅਗਸਤ ਸਟਰਿੰਡਬਰਗ
ਜੋਹਾਨ ਅਗਸਤ ਸਤਰਿੰਦਬਰਗ (22 January 1849 – 14 May 1912) ਇੱਕ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਵੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੀਡਿਸ਼ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਆਈਨ-ਏ-ਅਕਬਰੀ
ਆਈਨ-ਏ-ਅਕਬਰੀ ਜਾਂ "ਅਕਬਰ ਦਾ ਵਿਧਾਨ", ਅਕਬਰ ਦੇ ਵਜੀਰ, ਅਬੁਲ ਫਜਲ ਇਬਨ ਮੁਬਾਰਕ ਦੀ ਅਕਬਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀ ਵੇਰਵੇ ਭਰਪੂਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ। ਇਹ ਅਬੁਲ ਫਜਲ ਦੀ 16ਵੀਂ-ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਕਿਤੇ ਵੱਡੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਕਬਰਨਾਮਾ ਦਾ ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਭਾਗ ਹੈ।, ਅਤੇ ਇਹ ਖੁਦ ਤਿੰਨ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਅੰਤਰ ਵਸਤੂ
ਆਈਨ-ਏ-ਅਕਬਰੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨੀ ਅਤੇ ਮਹਲੀ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰੀ ਵੇਰਵੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਰਾਜਕਰਮਚਾਰੀ, ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪਦ, ਵਿਵਾਹਿਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਨਿਯਮ, ਵਿਵਿਧ ਮਨੋਵਿਨੋਦ ਅਤੇ ਰਾਜਦਰਬਾਰ ਦੇ ਆਸ਼ਰਿਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਰਣਿਤ ਹਨ। ਤੀਸਰੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ, ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਬੰਧੀ ਵਰਣਨ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਣਨਯੋਗ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅੰਕੜੇ ਹਨ। ਚੌਥੇ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਸਮਾਜਕ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧਰਮ, ਦਰਸ਼ਨ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਅਣਭਿੱਜ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਅਬੁਲਫਜਲ ਨੇ ਪੰਡਤਾਂ ਦੇ ਜ਼ਬਾਨੀ ਕਥਨਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਾਕੇ ਕੀਤਾ ਸੀ), ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਵੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਕਬਰ ਦੇ ਕਥਨ ਸੰਕਲਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਦਾ ਉਪਸੰਹਾਰ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਖੁਦ ਆਪਣਾ ਜਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:16ਵੀਂ-ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਅਰਜੁਨ ਅਟਵਾਲ
thumb|350px|ਅਰਜੁਨ ਅਟਵਾਲ ਅਰਜੁਨ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Arjun Singh Atwal; ਜਨਮ 20 ਮਾਰਚ 1973) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗੋਲਫ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਏਸ਼ੀਅਨ ਟੂਰ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਟੂਰ 'ਤੇ ਖੇਡਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਇਸ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯੂ.ਐਸ.-ਅਧਾਰਤ ਪੀ.ਜੀ.ਏ. ਟੂਰ ਤੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤਿਆ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ, ਆਸਨਸੋਲ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਹਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ (ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਦਯੋਗਪਤੀ) ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਟਵਾਲ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਕਲਕੱਤਾ ਗੋਲਫ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਟੌਲੀਗੰਜ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਿਆਂ ਗੋਲਫ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਿਆ। ਉਸਨੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਦੇ ਵੈਸਟਬਰੀ ਦੇ ਡਬਲਯੂ ਟ੍ਰੇਸਪਰ ਕਲਾਰਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ।
ਕਰੀਅਰ
1995 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਏਸ਼ੀਅਨ ਟੂਰ 'ਤੇ ਮੋਹਰੀ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਸਾਲ 2003 ਵਿੱਚ ਮੈਰਿਟ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ' ਤੇ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਘਰੇਲੂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੀਰੋ ਹੌਂਡਾ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦੌਰੇ' ਤੇ ਇੱਕ ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਆਦਮੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਅਟਵਾਲ ਦੂਸਰਾ ਭਾਰਤੀ ਗੋਲਫਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਜੀਵ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪੀਅਨ ਟੂਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰੀ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਟੂਰ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਉਹ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ 2002 ਦੇ ਕੈਲਟੇਕਸ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਟਰੋਕ ਜਿੱਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਅਨ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਮਨਜੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਟੂਰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਜਿੱਤ ਕਾਰਲਸਬਰਗ ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਓਪਨ ਵਿੱਚ 2003 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਅਟਵਾਲ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਜੀ.ਏ. ਟੂਰ ਦੇ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਅਤੇ 2004 ਲਈ ਪੀ.ਜੀ.ਏ ਟੂਰ ਕਾਰਡ ਕਮਾਇਆ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਮੂਲ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤੀ ਗੋਲਫਰ ਬਣ ਗਿਆ। (ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੋਲਫਰ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੀਜੀਏ ਟੂਰ ਮੇਨਸਟੇ ਅਤੇ ਮਲਟੀਪਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜੇਤੂ ਵਿਜੇ ਸਿੰਘ, ਫਿਜੀ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਹੈ।) ਪੀਜੀਏ ਟੂਰ ਤੇ 2004 ਦੇ ਆਪਣੇ ਧੌਂਸ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ, ਉਹ ਪੈਸੇ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 142 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।
ਫਲੋਰੀਡਾ ਹਾਈਵੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਟਵਾਲ, 10 ਮਾਰਚ 2007 ਨੂੰ ਵਿੰਡੇਮਰ, ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ, ਐਸ.ਆਰ. 535 ਉੱਤੇ ਸਟ੍ਰੀਟ ਰੇਸਿੰਗ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਤੇ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਕਰੈਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਅਟਵਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੇਸ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਦਾਇਰ ਕੀਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਦੂਜਾ ਡਰਾਈਵਰ, ਜੌਨ ਨੂਹ ਪਾਰਕ, 48, ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
2010 ਦੇ ਆਰ.ਬੀ.ਸੀ. ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਓਪਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਟਵਾਲ ਨੂੰ ਮੋਢੇ ਦੀ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਮਿਲੀ ਡਾਕਟਰੀ ਛੋਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਪੀਜੀਏ ਟੂਰ ਕਾਰਡ ਗਵਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪੀ.ਜੀ.ਏ. ਟੂਰ 'ਤੇ 2012 ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਖੇਡਣ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ 2011 ਦੇ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਅੰਤਮ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ, ਵਿੰਧਮ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਜੀ.ਏ. ਟੂਰ' ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪੀਜੀਏ ਟੂਰ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਫਰੈਡ ਵੇਡਸਵਰਥ ਨੇ 1986 ਸਾਊਥਰਨ ਓਪਨ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਜੀਏ ਟੂਰ ਈਵੈਂਟ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸੋਮਵਾਰ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਟੂਰ ਕਾਰਡ ਗੁਆ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਕੋਈ ਫੇਡੈਕਸ ਕੱਪ ਅੰਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਪਲੇਆਫ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਨੇ ਅੰਕ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਹ ਫਲੋਰਿਡਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਟਾਈਗਰ ਵੁੱਡਸ ਦਾ ਗੁਆਂਢੀ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਸਾਥੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।