cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ
ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਇਹ ਕਿਤਾਬਚਾ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁਲਤ ਕਰਣ ਵੱਲ ਡਾਕਟਰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੋਰ ਜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਉਪਰਾਲਾ ਹੈ|
ਟੇਡੀ ਬੇਅਰ
ਟੇਡੀ ਬੇਅਰ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਖਿਡੌਣਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਭਾਲੂ ਦੀ ਤਰਹ ਦਿਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਬੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮੌਰਿਸ ਮਿਚਟਮ ਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਰਿਚਰਡ ਸਟੀਫ਼ ਨੇ ਕਿੱਤਾ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮਕਰਣ ਪ੍ਰੇਸੀਡੇੰਟ ਥੀਓਡੋਰ ਟੇਡੀ ਰੂਸਵੇਲਟ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਟੇਡੀ ਬੇਅਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਲੂ ਦਾ ਬਾਲਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਭਾਲੂ ਬਚਿਆਂ ਦੇ ਖਿਡੋਣੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰਿਕਾ ਤੋਂ ਕੈ ਪੇਹਲਾਂ ਤੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸੀ। ਟੇਡੀ ਬੇਅਰ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹਿਆ ਹੈ।ਟੇਡੀ ਬੇਅਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਤੇ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੰਨ। ਟੇਡੀ ਬੇਅਰ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਪਹਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰ, ਮੁਬਾਰਕਬਾਦ, ਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਜਤਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੰਨ।
ਟੇਡੀ ਬੇਅਰ ਦੀ ਬਨਾਵਟ
<Gallery> File:Making of a teddy bear 1 cutting.jpg|1:ਕਟਾਈ File:Making of a teddy bear 2 sewing and turning.jpg|2:ਬੁਣਨਾ File:Making of a teddy bear 3 filling.jpg|3: ਭਰਨਾ File:Making of a teddy bear 4 assembling.jpg|4:ਜੋੜਨਾ </Gallery>
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੇਡੀ ਬੇਅਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡੌਣਾ
ਵੇਵ ਇਕੁਏਸ਼ਨ
ਤਰੰਗ ਸਮੀਕਰਨ ਜਾੰ ਵੇਵ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਉਹਨਾਂ ਤਰੰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਵਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਰੇਖਿਕ ਹਾਇਪ੍ਰਬੋਲਿਕ ਪਾਰਸ਼ਲ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਹੈ- ਜੋ ਕਲਾਸੀਕਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ- ਜਿਵੇਂ ਅਵਾਜ਼ ਤਰੰਗਾਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਵਾਟਰ ਤਰੰਗਾਂ। ਇਹ ਅਕਾਓਸਟਿਕਸ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕਸ, ਅਤੇ ਫਲੂਇਡ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਾਇਪ੍ਰਬੋਲਿਕ ਪਾਰਸ਼ਲ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਵ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਮਿਸਲ
ਮਿਸਲ (ਅਰਬੀ: مثل‎; ਮਤਲਬ: ਬਰਾਬਰ)‎ ਸ਼ਬਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 18ਵੀਂ ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ (1707–1849) ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀਆਂ ਬਾਰਾਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਸਿੱਖ ਰਿਆਸਤਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਮਿਸਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਿਸਲਦਾਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਮਿਸਲ ਦੀ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਫ਼ੌਜ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 1998
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 1998 ਤਿੰਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹਨਾ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ, ਸਵੀਡਨ ਅਤੇ ਪੋਲੈਂਡ ਹਨ ਵਿਖੇ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਹੋਈਆਂ।
ਮਿਸਲ
ਮਿਸਲ ਅਰਬੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, ਬਰਾਬਰ।
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 1998
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਮਿਸਲ
ਸਮਾਂ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ 1708ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾਉਣ ਉਪਰੰਤ ਸਰਦਾਰ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਨ੍ਹੇਰੀ ਵਾਂਗ ਆਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਰਭਾਵ ਦਿਖਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹਨ੍ਹੇਰੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਜੱਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵੇਖਾਉਦੇ ਅਤੇ ਫੇਰ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਦੇ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਕੇਂਦਰੀ ਜੱਥੇਬੰਦੀ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਸਦੀਵੀ ਪਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪੈ ਸਕਿਆ। ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤੂਫਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਮੰਨੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ
18ਵੀਂ ਸਦੀ
ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਉਪਰੰਤ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜੱਥੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 11 ਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੇਠ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ:
ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਮਿਸਲਾਂ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਗਾਨ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਮਿਸਲਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਫਤਹਿ ਕੀਤਾ । ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਕਰੋੜਾਸਿੰਘੀਆਂ ਮਿਸਲ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਕੇਸਰ ਝੰਡਾ ਵੀ ਝੁਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਿਸਲਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਮੱਲਾਂ ਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਤ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ।
19ਵੀਂ ਸਦੀ
ਇਸ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਕਰਚੱਕੀਆ ਮਿਸਲ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਸੀ, ਨੇ ਸਭ ਮਿਸਲਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਸਲਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੇ ਇੱਕਠਾ ਹੋਕੇ ਇੱਕ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਦੇ ਨੱਕ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੁੱਟਮਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਿਸਲਦਾਰ ਮੌਜੂਦ ਰਹੇ ਅਤੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ
1948
1948 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1940 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਪ੍ਰਜਨਨ
ਪ੍ਰਜਨਨ (ਜਾਂ ਪ੍ਰਸਵ) ੳਹ ਜੈਵਿਕ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜੀਵਾਂਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਾਰੇ ਗਿਆਤ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਜੀਵ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੇ ਗਿਆਤ ਤਰੀਕਿਆ ਨੂੰ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਸਮੂਹ ਯੋਨ ਅਤੇ ਅਲੈਂਗਿਕ ਵਿੱਚ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਲੈਂਗਿਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਜੀਵ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੇ ਜੀਵ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਜਨਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕੋਸ਼ਿਕਾ ਦਾ ਦੋ ਸੰਤਾਨ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਜਨ ਅਲੈਂਗਿਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦਾ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਅਲੈਂਗਿਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਇੱਕ-ਕੋਸ਼ਿਕੀ ਜੀਵਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੱਗਪਗ ਸਾਰੇ ਪੌਦੇ ਅਲੈਂਗਿਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ Mycocepurus smithii ਕੀੜੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਅਲੈਂਗਿਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੇ ਕਾਬਲ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਜਨਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਣਨ
ਨਤਾਸ਼ਾ ਸਿੰਘ
ਨਤਾਸ਼ਾ ਸਿੰਘ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Nattasha Singh) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿਟਕਾਮ ਸੀਰੀਅਲ ਦੇਖ ਭਾਈ ਦੇਖ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨਵੀਨ ਨਿਸਚੋਲ ਅਤੇ ਫਰੀਦਾ ਜਲਾਲ ਦੀ ਬੁਲਬੁਲੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਧੀ ਕੀਰਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਰਾਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 15 ਜਨਵਰੀ 2010 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫਿਲਮ ਮਿਸ਼ਨ 11 ਜੁਲਾਈ, ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਲੀਡ ਵਜੋਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਸ਼ਾਹਿਦ ਨਾਲ ਡੂੰਘੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੱਤਵਾਦ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਨਤਾਸ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅੰਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਤਾਨਿਆ ਸਿੰਘ ਵੀ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਖ਼ਾਨਪੁਰ (ਖੇੜਾ)
ਖ਼ਾਨਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੇੜਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ
ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ "ਸੁੰਦਰੀ" ਨਾਵਲ ਤੋਂ ਮੁੱਢ ਬੱਝਾ। ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਈ ਵੀਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰੋ: ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਸੇਲ ਅਤੇ 'ਡਾ: ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ' ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਮਹਾਂ-ਕਾਵਿ ਦਾ ਉਤਰਧਿਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ ( PTI ; ,  ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੂਵਮੈਂਟ ਫਾਰ ਜਸਟਿਸ ' ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1996 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਤੋਂ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਬਣੇ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 2018 ਤੋਂ 2022 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ PTI ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ-ਨਵਾਜ਼ (PML-N) ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ (PPP) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ। 2018 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ । ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੁਆਰਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਖਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਅਕਤੀਤਵ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪੀਟੀਆਈ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਫਲਤਾ ਸੀਮਿਤ ਸੀ: ਇਹ 1997 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ 2002 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਸੀਟ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ; ਕੇਵਲ ਖਾਨ ਖੁਦ ਇੱਕ ਸੀਟ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ। 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਪੀਟੀਆਈ ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1999 ਦੇ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ-ਕਾਇਦ (ਪੀਐਮਐਲ-ਕਿਊ) ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਇਸ ਨੇ 2008 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਵੀ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਇਹ ਮੁਸ਼ੱਰਫ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਮੁਸ਼ੱਰਫ ਦੇ ਦੌਰ ਦੌਰਾਨ " ਤੀਜੇ ਰਾਹ " ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੇ ਕੇਂਦਰ-ਖੱਬੇ PPP ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ-ਸੱਜੇ PML-N ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਦਬਦਬੇ ਤੋਂ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਕੇਂਦਰਵਾਦ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਮੁਸ਼ੱਰਫ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀ.ਐੱਮ.ਐੱਲ.-ਕਿਊ ਨੇ ਗਿਰਾਵਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਕੇਂਦਰਵਾਦੀ ਵੋਟਰ ਬੈਂਕ ਪੀਟੀਆਈ ਕੋਲ ਗੁਆਚ ਗਿਆ। ਲਗਭਗ ਉਸੇ ਸਮੇਂ, 2012 ਵਿੱਚ ਯੂਸਫ਼ ਰਜ਼ਾ ਗਿਲਾਨੀ ਦੇ ਅਯੋਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਪੀਪੀ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਘਟਣ ਲੱਗੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੀਟੀਆਈ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਬਕਾ ਪੀਪੀਪੀ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਕਾਰਨ।
2013 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੀਟੀਆਈ 7.5 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ, ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਹੀ। ਸੂਬਾਈ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਲਈ ਵੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਪੀਟੀਆਈ,, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ 2014 ਦਾ ਅਜ਼ਾਦੀ ਮਾਰਚ ਸੀ। 2018 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ 16.9 ਮਿਲੀਅਨ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ - ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਕਮ। ਇਸਨੇ ਫਿਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੰਜ ਹੋਰ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ, ਖਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ, ਖਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪੀਟੀਆਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੰਘੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਪੀਟੀਆਈ ਸੂਬਾਈ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਪੀਟੀਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਧਿਆਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮੀ ਸਮਾਜਵਾਦ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ 'ਤੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਹੈ।  ਪੀਟੀਆਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਾਨਤਾਵਾਦ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਇਸਲਾਮੀ ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ  -ਵਿਰੋਧੀ ਲਹਿਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।  ਇਹ ਪੀਪੀਪੀ ਅਤੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਵਰਗੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਵੰਸ਼ਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। 2019 ਤੋਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ਜੋ ਕਿ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਲਈ ਸਿਆਸੀ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।   ਹਾਲਾਂਕਿ, ਖਾਨ ਅਤੇ ਪੀਟੀਆਈ ਦੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਆਉਟਲੈਟਾਂ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ 'ਤੇ ਰੋਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਧੀ ਹੋਈ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਵਿਸਤਾਰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਪੀਟੀਆਈ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਕਿਊ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੌਧਰੀ ਸ਼ੁਜਾਤ ਹੁਸੈਨ ਨਾਲ ਸਿਆਸੀ ਮਤਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਰਵੇਜ਼ ਇਲਾਹੀ, ਮੂਨਿਸ ਇਲਾਹੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਕਿਊ) ਦੇ ਦਸ ਸਾਬਕਾ ਐਮਪੀਏਜ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪੀ.ਐਮ.ਐਲ.(ਕਿਊ.) ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ। 7 ਮਾਰਚ 2023 ਨੂੰ, ਪਰਵੇਜ਼ ਇਲਾਹੀ ਨੇ ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਸ ਨੂੰ 1 ਅਗਸਤ 2022 ਨੂੰ ਚੇਅਰਮੈਨ ਪੀਟੀਆਈ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਦੁਆਰਾ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਆਤਮ (ਦਰਸ਼ਨ)
ਆਤਮ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Subject, ਗੁਰਮੁਖੀ: ਸਬਜੈਕਟ) ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਅਨੁਭਵ, ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਚੇਤਨਾ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਜਾਂ ਉਸ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦਾ ਉਸ ਆਪ ਤੋਂ ਅੱਡਰੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬਾਹਰੀ ਹਸਤੀ (ਨਿਰਾਤਮ) ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਈ ਲਕਸ਼ਵੀਰ ਸਿੰਘ
ਮੁਨਾਜਾਤ-ਏ-ਬਾਮਦਾਦੀ
ਮੁਨਾਜਾਤ-ਏ-ਬਾਮਦਾਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1969 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। 2009 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀਆਂਤਰਨ ਅਤੇ ਅਸਲ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸੇਖਾ (ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ)
ਸੇਖਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਭਾਈ ਲਕਸ਼ਵੀਰ ਸਿੰਘ
ਮੁਨਾਜਾਤ-ਏ-ਬਾਮਦਾਦੀ
-ਤਸਨੀਫ਼ਾਤ-ਏ-ਗੋਯਾ-
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਨੁਵਾਦਕ
ਸੇਖਾ (ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਿਲਾਸਪੁਰੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬਿਲਾਸਪੁਰੀ (ਕਹਿਲੂਰੀ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਾੜੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਰਿਆਸਤ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ।
ਬਿਲਾਸਪੁਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦ-ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਮੈਡੀਸਿਨ
ਔਸ਼ਧੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਰੋਗ ਦੀ ਪੜਤਾਲ, ਉਪਚਾਰ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਜਾ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੋਗ ਦੇ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਉਪਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਬਹਾਲ ਕਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਸਿਹਤ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
1949
1949 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ 1940 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ
'ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਹਿਤ' ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਵੰਡ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਰਚਿਆ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। 1947 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਿਖੇ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ,
1949
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ
ਸੱਜਰੇ ਫੁੱਲ-ਅਨੀਸ ਨਾਗੀ
ਇਹ 1959 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਇਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਨੇ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਬਾਰੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੋਰ 'ਤੇ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਤੇ ਕਲਾ ਦਾ ਚਰਚਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਹਿਕਦੇ ਫੂਲ-ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਮੁਹੰਮਦ
ਫ਼ਕੀਰ ਮਹੁੰਮਦ ਫ਼ਕੀਰ ਦੁਆਰਾ 1959 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਭਾਵ ਬਾਘਿਓਂ ਪਾਰ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੱਠ ਸਇਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਾਹਬਾਜ ਮਲਿਕ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਨ੍ਹਾ ਕਲਾਸਿਕੀ ਸ਼ਇਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੀ ਰੂਹ ਤੀਕਰ ਅਪੱੜਨ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਹੁੰਮਦ ਸਰਵਰ ਇੱਹ ਪੁਸਤਕ ਸੰਖੇਪ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਆਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਰਦੁ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਬ-ੳ-ਤਾਰੀਖ-ਸ੍ਰੀ ਮਤੀ ਸ਼ਸੀਮ ਚੋਧਰੀ
1962 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦਾ ਤਜ਼ਕਰਾ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਸਾਰ ਮਾਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੇਖਿਕਾ ਨੇ ਸੱਠ ਚੋਣਵੇਂ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਤਕ ਮਹਿਦੂਦ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁਹਰਾਇਆ ਹੈ।
ਮੂੰਹ ਆਈ ਗੱਲ
ਸ਼ਾਹਬਾਜ ਮਲਿਕ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪਿਛਲੇ 800 ਸਾਲ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਬ ਦਾ ਜ਼ਾਇਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦੇ ਮੰਤਵ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਾਹਬਾਜ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਬ ਦੀ ਦੌਰ ਵੰਡ ਮੌਲਿਕ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਗੱਲੋ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਕਾਲ ਨੂੰ ਕਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਮੁਗ਼ਲ ਦੌਰ ਹੀ ਗਿਣਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤਾਰੇ
ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਮਲਿਕ ਦੁਆਰਾ 1979 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਬਕਾਇਦਾ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਨਹੀਂ, ਮਲਿਕ ਦੇ ਤਨਕੀਦੀ ਤੇ ਤਹਿਕੀਕੀ ਮਜ਼ਨੂਮਾਂ ਮਜਸੂਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਤਿੰਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਬ ਦੀ 'ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਰਵਾਇਤੀ' ਮਜ਼ਮੂਨ ਹਨ, ਜਿਨਾਂ ਦੀ ਕਾਲਵੰਡ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਕਸੁੰਬੜੀ
ਕਸੂੰਬੜੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੇੜਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਅੰਗ ਵਿਗਿਆਨ
ਸਰੀਰ-ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ (ਏਨਾਟੋਮੀ, Anatomy) ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਣਤਰ-ਵਿਓਂਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਭਰੂਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਸਰੀਰ ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਭਰੂਣ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਨੇੜਿਉਂ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰ ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।ਮਾਨਵੀ ਸਰੀਰ-ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਚਕਿਤਸਾ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਕਸੁੰਬੜੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇੜਾ ਬਲਾਕ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਾਲਫ਼ੋਰ ਐਲਾਨਨਾਮਾ
ਬਾਲਫੌਰ ਘੋਸ਼ਣਾ ਇੱਕ ਪਬਲਿਕ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਸੀ ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚ "ਯਹੂਦੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗ੍ਰਹਿ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫ਼ਲਸਤੀਨ, ਜੋ ਉਦੋਂ ਇੱਕ ਔਟੋਮੈਨ ਖੇਤਰ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀ ਅਬਾਦੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ (ਕੁੱਲ ਦਾ ਲਗਭਗ 3-5%) ਸੀ। ਇਹ ਬਿਆਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ:"ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਹਰ ਮੁਮਕਿਨ ਸਲਾਹੀਅਤ ਨੂੰ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਜੁਟਾਏਗੀ ਮਗਰ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਮੱਦ-ਏ-ਨਜ਼ਰ ਰਖਿਆ ਜਾਏ ਕਿ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਗ਼ੈਰਯਹੂਦੀ ਆਬਾਦੀ (ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਮਸੀਹੀ) ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਹੱਕਾਂ ਜਾਂ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਹੈਸੀਅਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ।" ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ 2 ਨਵੰਬਰ 1917 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜਹੂਦੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਆਗੂ ਲਾਰਡ ਰੋਥਚਾਈਲਡ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਆਰਥਰ ਬਾਲਫ਼ੋਰ ਦੀ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਈ  ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਜ਼ਿਓਨਿਸਟ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਸੀ। ਘੋਸ਼ਣਾ ਦਾ ਪਾਠ 9 ਨਵੰਬਰ 1917 ਨੂੰ ਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅੰਗ ਵਿਗਿਆਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰੀਰ-ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਬਾਲਫ਼ੋਰ ਐਲਾਨਨਾਮਾ
7 ਫਰਵਰੀ, 1917 ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ  ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਜ਼ਿਓਨਿਸਟਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹਿਲੀ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਗਈ  ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰ ਮਾਰਕ ਸਾਈਕੀਜ਼ ਅਤੇ ਜਿਓਨਿਸਟ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ1 ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਲਫੋਰ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ 19 ਜੂਨ ਨੂੰ ਰੋਥਚਾਈਲਡ ਅਤੇ ਚਾਈਮ ਵੇਜ਼ਮੈਨ ਨੇ ਜਨਤਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦਾ ਇੱਕ ਖਰੜਾ ਰੱਖਿਆ। ਸਤੰਬਰ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੈਬਿਨਟਾਂ ਨੇ ਜਿਓਨਿਸਟ ਅਤੇ ਜਿਓਨਿਸਟ-ਵਿਰੋਧੀ ਯਹੂਦੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਇਨਪੁਟ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਡਰਾਫਟਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਫਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚਲੀ ਸਥਾਨਕ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਖਰੀ ਘੋਸ਼ਣਾ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਕਰਨੀ ਸੀ; ਪਿਛਲੀ ਕੈਬਨਿਟ ਦੀ ਚਰਚਾ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਯਹੂਦੀ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸਮਿਥਾ ਰਾਜਨ
ਸਮਿਥਾ ਰਾਜਨ (ਜਨਮ 1969) ਕੇਰਲਾ ਦੀ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਕਲਾਮੰਦਲਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨਾਇਰ ਅਤੇ ਕਲਾਮੰਦਲਮ ਕਲਿਆਣਿਕੁਟੀ ਅੰਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਜੋੜੀ ਦੀ ਦੋਹਤੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਰਾਜਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸਮਿਥਾ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਰਹੂਮ ਟੀ.ਆਰ. ਰਾਜਪਪਨ ਸਨ।
ਬਾਲਫ਼ੋਰ ਐਲਾਨਨਾਮਾ
ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸ਼ਬਦ ਜ਼ੀਓਨਿਜ਼ਮ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। "ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗ੍ਰਹਿ" ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਿਸਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਰਾਜ ਦੀ ਸੰਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫਲਸਤੀਨ ਦੀਆਂ ਇਰਾਦਤਨ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੀ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ "ਫਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚ" ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਯਹੂਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਘਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਾਰੇ ਫਲਸਤੀਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਲਸਤੀਨ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਆਬਾਦੀ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨੀਤੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਾਮੀ-ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਿਲੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹ "ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀਆਂ ਤੇ ਅਜਨਬੀ ਹੋਣ ਦਾ ਠੱਪਾ ਲਗਾਉਣਗੇ"। ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਲਸਤੀਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਯਹੂਦੀ ਸਮਾਜਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1939 ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਨੂੰ ਫਿਲਸਤੀਨੀ ਅਰਬ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਹਿਯੋਗ
[[ਤਸਵੀਰ:Memorandum_to_Protestant_Monarchs_of_Europe_for_the_restoration_of_the_Jews_to_Palestine,_Colonial_Times_1841.jpg|thumb|1841 ਵਿੱਚ ਕਲੋਨੀਅਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਲਾਰਡ ਸ਼ੇਫਟਸਬਰੀ ਦਾ "ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ਯੂਰਪੀਨ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਸਹਿਨਸ਼ਾਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਮੋਰੈਂਡਮ"
ਗੋਂਡਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਗੋਂਡਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 80 ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ।
ਭੁਪਾਲ ਗੈਸ ਕਾਂਡ
ਭੁਪਾਲ ਗੈਸ ਕਾਂਡ ਜੋ 2 ਅਤੇ 3 ਦਸੰਬਰ 1984 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਾਪਰਿਆ, ਭੁਪਾਲ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਰਬਾਈਡ ਕੰਪਨੀ ’ਚੋਂ ਘਾਤਕ ਮੀਥਾਇਲ ਆਈਸੋਸਾਇਨੇਟ ਗੈਸ ਰਿਸਣ ਕਾਰਨ 15 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਰੋਗੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਇੱਹ ਭਿਆਨਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਭੁਪਾਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤਬਾਹੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਭੁਪਾਲ ਗੈਸ ਤਰਾਸਦੀ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਰਬਾਈਡ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚੋ ਮੀਥਾਇਲ ਆਈਸੋਸਾਇਨੇਟ ਜੋ ਇੱਕ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਗੈਸ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀੜੇਮਾਰ ਦਵਾਈਆ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2,259 ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਅੱਗੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 3787 ਮਰਨ ਵਾਲਿਆ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ, ਹੋਰ ਅੰਦਾਜ਼ੇ 8,000 ਲੋਕ ਅਗਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਕਾਰਾ ਹੋ ਗਏ।
ਤੇ ਡਾਨ ਵਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ
ਉੱਤੇ ਡਾਨ ਵਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ' (ਰੂਸੀ:Ти́хий Дон, ਤੀਖੀ ਡਾਨ) ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਰੂਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਮਿਖ਼ਾਈਲ ਸ਼ੋਲੋਖ਼ੋਵ ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। 1960 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੱਡ ਅਕਾਰੀ ਨਾਵਲ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ। ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੇ ਨਾਵਲ ਜੰਗ ਤੇ ਅਮਨ ਵਾਂਗ ਇਸ ਮਹਾਂਕਾਵਿਕ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਬਾਲਫ਼ੋਰ ਐਲਾਨਨਾਮਾ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਹਿਯੋਗ
]]
ਕੌਟਲਿਆ ਪੰਡਿਤ
ਕੌਟਲਿਆ ਪੰਡਿਤ ( ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Kautilya Pandit, ਹਿੰਦੀ: कौटिल्य पण्डित) ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਕਰਨਾਲ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕੋਹੰਡ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆਂ ਇਕ ਹੈਰਾਨੀ ਜਨਕ ਪ੍ਰਤੀਭਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 5 ਸਾਲ 10 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵ ਭੂਗੋਲ, ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ, ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤ ਵਰਗੇ ਵਿਭਿੰਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ  ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਉਮਰ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ੳ ਅ ੲ ਸਿਖਦੇ ਹਨ ਉਸ ਉਮਰ ਵਿਚ ਅਸਧਾਰਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਾਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਉਸਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਸਮਰੱਥਾ (ਇੰਟੈਲੀਜੈਨਸੀ ਕੋਸੈਂਟ) ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਗੋਂਡਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਸਾਂਸਦ
2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਰਤੀ ਵਰਧਨ ਸਿੰਘ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਸਾਂਸਦ ਚੁਣੇ ਗਏ। 1962 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਂਸਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center"| ਸਾਂਸਦ !ਸਰੋਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਭੁਪਾਲ ਗੈਸ ਕਾਂਡ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਂਡ
ਤੇ ਡਾਨ ਵਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ
ਪਲਾਟ
ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਐਨ ਪਹਿਲਾਂ 1912 ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਸ਼ੁਰੂ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਡਾਨ ਨਦੀ ਘਾਟੀ 'ਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਕਜ਼ਾਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕ-ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਲੇਖੋਵ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਰਵਾਰ ਦਾ ਵਡੇਰਾ ਕਰੀਮੀਆ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਤੁਰਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੈ ਆਇਆ ਸੀ। ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਗੁਆਂਢੀ ਉਸ ਔਰਤ ਤੇ ਚੁੜੇਲ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਉਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿਛੋਕੜ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ-ਪੋਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰਕ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਵਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹਨ।
ਹੋਣਹਾਰ ਜਵਾਨ ਸਿਪਾਹੀ, ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ (ਪੈਤਰੋ ਮੇਲੇਖੋਵ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ), ਗਰੀਗੋਰੀ ਪਾਂਤੇਲੀਏਵਿੱਚ ਮੇਲੇਖੋਵ ਦਾ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਆਂਢੀ ਸਤੇਪਾਨ ਅਸਤਾਖੋਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਕਸੀਨੀਆ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਕਸੀਨੀਆ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਉੱਕਾ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕੁੱਟਦਾ ਮਾਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗਰੀਗੋਰੀ ਦਾ ਅਕਸੀਨੀਆ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਏਨਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਸੀਨੀਆ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਗਰੀਗੋਰੀ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦੋਨਾਂ ਪਰਵਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗਹਿਰੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੌਟਲਿਆ ਪੰਡਿਤ
ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੁੱਡਾ ਨੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਾਲੇ ਕੌਟਲਿਆ ਨੂੰ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਚੈੱਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪੱਤਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇ ਡਾਨ ਵਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਨਾਵਲ
ਕੌਟਲਿਆ ਪੰਡਿਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ਮੀਲ
ਸ਼ਮੀਲ, ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਜਸਵੀਰ ਸ਼ਮੀਲ (ਜਨਮ 8 ਦਸੰਬਰ 1970) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ|
ਜੈਮੀ ਪਰਾਡਾ
ਜੋਸ ਜੈਮੀ ਪਰਾਡਾ ਹੋਯਲ (ਜਨਮ ਸੈਂਟਿਯਾਗੋ, ਚਿਲੀ; 2 ਨਵੰਬਰ, 1977)ਚਿਲੀ ਗੇਅ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਚਿਲੀ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਓਪਨਲੀ ਗੇਅ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਏ। ਉਹ ਮੂਵੀਮੀਏਂਟੋ ਡੀ ਇੰਟਗਰੇਸੀਅਨ ਯ ਲਿਬਰੇਸੀਅਨ ਹੋਮੋਸੈਕਸ਼ੁਅਲ- ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਿਲੀ ਗੇਅ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਮਿਥਾ ਰਾਜਨ
ਜੀਵਨ
ਸਮਿਥਾ ਰਾਜਨ ਨੇ ਕੋਚੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਤ੍ਰਿਪੁਨੀਥੁਰਾ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਕੇ ਡਾਂਸ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਨਾਚ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਉਮੰਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਨੌਜਵਾਨ ਸਮਿਥਾ ਲਈ ਨ੍ਰਿਤ ਸਿੱਖਣਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਬੋਲਣਾ ਸਿੱਖਣਾ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੀ। ਸਮਿਥਾ ਦੀ ਮਾਸੀ ਕਾਲਾ ਵਿਜਯਨ (ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ) ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਮਿਥਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਤ੍ਰਿਪੁਨੀਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੰਸਥਾ, ਕੇਰਲਾ ਕਲਾਲਯਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਸਟਰ ਕਲਾਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੀ ਚਾਚੀ ਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਛੋਟੀ ਸਮਿੱਥਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਚੌਲਕੇਟੁ (ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਆਮ ਚੀਜ) ਕਰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਕਾਲਾ ਵਿਜਯਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤਨਾਟਿਅਮ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਮਿਥਾ ਨੇ ਉਸਦੀ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਵਿੱਚ ਅਰੇਂਗਾਟਰਮ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ, ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਰਾਜਨ ਨੇ ਸਮਿਥਾ ਨੂੰ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਸਮਿਥਾ ਨੇ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅਰੇਂਗਾਟਰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਨੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਮਹਾਨ ਪਿਤਾ, ਗੁਰੂ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨਾਇਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਥਾਕਲੀ ਸਿਖਾਈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮੁਖਜਾਬੀਨਿਆ (ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਭਾਵ) ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਾਇਆ। ਸਮਿਤਾ ਨੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕਲਿਆਣਸੁੰਦਰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕਲਾਸੀਕਲ ਕਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਲਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1983 ਤੋਂ ਮੁੱਢਲੀ ਸੰਸਥਾ ਕੇਰਲਾ ਕਲਾਯਾਮ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜੋ 1990 ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।
ਸ਼ਮੀਲ
ਜੀਵਨ
ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰੋਪੜ ਜਿਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਠੌਣਾ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਸ਼ਮੀਲ ਨੇ ਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਪਧਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਰੋਪੜ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਬੀ.ਏ. ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਇੱਕ ਛਿਣ ਦੀ ਵਾਰਤਾ' ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਐਮ.ਏ. ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਸਾਲ 1994 ਤੱਕ ਸ਼ਮੀਲ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਵਰਗੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਚ ਛਪੇ ਉਸਦੇ ਸਿਆਸੀ-ਸਮਾਜੀ ਲੇਖਾਂ ਸਦਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। 1993-95 ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਮੀਲ ਨੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹਫਤਾਵਾਰ 'ਪੰਜ ਪਾਣੀ' 'ਚ ਗੈਰ-ਸਿਆਸੀ ਮਸਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਨਿਯਮਿਤ ਕਾਲਮ ਵੀ ਲਿਖਿਆ। ਸ਼ਮੀਲ ਸਿਆਸੀ-ਸਮਾਜੀ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਲਿਖਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 1996 'ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰ 'ਦੇਸ਼ ਸੇਵਕ' ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੀਲ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ ਅਤੇ ਓਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ 1998-99 ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿਊਜ਼ ਮੈਗਜ਼ੀਨ 'ਪੰਜ ਦਰਿਆ' ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਰਿਹਾ। 1999 ਚ ਸ਼ਮੀਲ ਨੇ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ 'ਤਾਰਾ ਪੰਜਾਬੀ' ਦੇ ਨਿਊਜ਼ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵਜੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰਖਿਆ। 2002 ਚ ਸ਼ਮੀਲ 'ਦੇਸ਼ ਸੇਵਕ' ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਐਡੀਟਰ ਬਣਿਆ। 2004 ਚ ਉਸਨੇ ਰਜਿੰਦਰ ਸੈਨੀ ਅਤੇ ਹਰੀਸ਼ ਜੈਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 'ਪ੍ਰਵਾਸੀ' ਦਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਸੇਵਕ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣਿਆ। 2007 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਸੇਵਕ ਛੱਡ ਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਰਸਾਲੇ 'ਪ੍ਰਵਾਸੀ' ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਅੱਜਕਲ ਸ਼ਮੀਲ ਟੋਰਾਂਟੋ ਤੋਂ ਓਮਨੀ ਟੀਵੀ ਲਈ ਰਿਪੋਰਟਰ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ
ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਪਰਿਪੇਖ
ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਸਿਧਾਂਤ, ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਤੱਥਾਂ ਸਬੰਧੀ ਖੋਜਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ, ਬਲਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਪੱਖਾਂ ਦਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਇਤਿਹਾਸ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਮਾਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜੈਮੀ ਪਰਾਡਾ
ਜੀਵਨੀ
ਪਰਾਡਾ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਸ ਕੰਡਿਸ ਦੇ ਕਮਿਊਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪਨਾਮੀ -ਵੈਟਰਨਰੀਅਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੋਮ-ਮੇਕਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟੋ ਪ੍ਰੀਸੀਡੇਂਟੇ ਏਰਜ਼ੂਰੀਜ ਵਿਖੇ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲਾ ਕੈਥੋਲਿਕ ਲੜਕਿਆਂ ਦਾ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾਸ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ, ਫਿਨਿਸ ਟੈਰੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਿਲੀ ਦੀ ਪੋਂਟੀਫਿਕਲ ਕੈਥੋਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਡਾਕਟੋਰਲ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹੈ। ਫਿਨਿਸ ਟੈਰੇਅ ਵਿਖੇ ਪਰਾਡਾ ਨੇ ਸਕੂਲ ਆਫ ਹਿਸਟਰੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸੇਂਟਰੋ ਡੀ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਅਨ ਹਿਸਟੋਰੀਆ ਡੇ ਚਿਲੀ ਕੰਟੇਮਪੋਰਨੀਓ ("ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਸਮਕਾਲੀ ਚਿਲੀਅਨ ਹਿਸਟਰੀ") ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਸਟੀਲ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਸਟੀਲ ਮੰਤਰਾਲਾ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸ਼ਾਖਾ ਏਜੰਸੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਟੀਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ, ਵੰਡ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਬਾਰੇ ਸਾਰੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2021 ਤੱਕ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇੱਕ ਸਕੱਤਰ ਰੈਂਕ ਦੇ ਆਈਏਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਮੁਖੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁਖੀ ਕੈਬਨਿਟ ਰੈਂਕ ਦਾ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ ਹੈ, ਜੋਤੀਰਾਦਿੱਤਿਆ ਸਿੰਧੀਆ, ਇੱਕ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਫੱਗਣ ਸਿੰਘ ਕੁਲਸਤੇ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਪਰਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ
ਪਰਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀ ਹੁਣ ਵੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਲਤਾ ਉਸ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰੀ ਭਾਵੁਕਤਾ ਅਤੇ ਹੇਰਵੇ ਨੂੰ ਪਿਛਾਂਹ ਛੰਡ ਆਈ। ਹੁਣ ਵੀ ਕਵਿਤਾ ਨਵੇਂ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚਕ ਹੈ। “ਮੈਂ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ‘ਪਰਵਾਸੀ’ ਜਾਂ ਅਜਿਹਾ ਰਲਦਾ ਮਿਲਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ।”
ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ
ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦੇ ਪੜਾਅ
ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੜਾਅ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ-
ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ
ਨਾਵਲ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਰੂਪਾਕਾਰ ਹੈ। ਡਾ: ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਹਲੀ ਦੀ ਪੁਸਤਕ “ਪੰਜਾਬੀ ਸਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ” ਵਿੱਚ ਨਵੀਨ ਸਾਹਿਤ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ੀਤਲ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਇਤਿਹਾਸ (ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ 1979) ਤੱਕ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦੇ ਮੁੱਢ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ, ਹਿੰਦੀ,ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮੰਨਿਆ।
ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਾਲਵੰਡ
ਇੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਪੜਾਅ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮਸਲਿਆ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ
ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਮੁਲਕ ਵੰਡ ਸਬੰਧੀ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਿਵੇਂ-
ਸਮਿਥਾ ਰਾਜਨ
ਜੀਵਨ
ਉਹ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਡਾਂਸਰ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1980 ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਨਾਨੀ ਮਾਂ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਗਈ। ਉਹ 1979 ਤੋਂ 1992 ਤੱਕ ਕੇਰਲਾ ਕਲਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅੱਜ ਦੇ ਕਈ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਸਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਨਾਨੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਸਟਾਈਲ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਸਮਿਥਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਸੈਂਟ ਲੂਯਿਸ, ਮਿਸੂਰੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤਿਯੇਸ਼ੇਤਰ “ਡਾਂਸ ਦਾ ਮੰਦਰ” ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਨੂੰ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਰਾਜਨ ਨੇ ਕੋਚੀ ਵਿਖੇ ਮੁੱਢਲੀ ਸੰਸਥਾ ਕੇਰਲਾ ਕਲਾਲਯਾਮ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਜੈਮੀ ਪਰਾਡਾ
2012 ਦੀਆਂ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਚੋਣਾਂ
(2% ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਵਾਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹਨ )
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿਲੀ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਪੰਜ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬਾਨ
ਤਖ਼ਤ (ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ: تخت; ਫ਼ਾਰਸੀ: تخت) ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਦਾਰੇ ਹਨ। ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕੀ ਉਹ ਅਦਾਰਾ ਜੋ ਸਿੱਖੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਆਂਤਰਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ਦੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਪਧਰ ਤੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।ਪੰਜ ਤਖਤਾਂ 'ਚੋਂ ਤਿੰਨ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ, ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ, ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਦੋ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ, ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਹਜੂਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਗੁਰਦਵਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਤਖ਼ਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਥੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਸਭ ਤਖਤਾਂ ਦੀ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਚਲਤ ਮੋਹਰ ਹੈ, ਜਿਸਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
੧੯੫੧
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਸ਼ਮੀਲ
ਰਚਨਾਵਾਂ
===ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਿਹ ===
ਪੰਜ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬਾਨ
ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਹਨ। ਇਸ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ 1609 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ (ਅਕਾਲ (ਭਾਵ ਰੱਬ) ਦਾ ਤਖ਼ਤ। ਇਸ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਹਰਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਉੜੀ ਦੇ ਸਾਮਣੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪਣਾ ਦਰਬਾਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਸਰਬਤ ਖਾਲਸਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਾਦ ਵਿਵਾਦਾਂ, ਜੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਤੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਇੱਥੇ ਹੀ ਕੀਤਾ।
ਇਥੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਢਾਢੀ ਵਾਰਾਂ ਗਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਪ੍ਰਥਾ ਕਰਤ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਸਭ ਤਖਤਾਂ ਦਾ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁਠ ਰਖਣ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸ 'ਚ ਆਪੋ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।
ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਸਾਹਿਬ
ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਖਤਿਆਰਾਂ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਗੱਦੀ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮੰਜੀ ਹੈ।ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹਨ ‘ਕਾਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਿੰਘਾਸਨ’।15 ਜੂਨ 1606 ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇੱਥੇ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਨੀਂਹ ਰੱਖ ਕੇ ਭਾਈ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਵਾਇਆ ਤੇ ਇੱਥੌਂ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਪਹਿਲਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਭੇਂਟ ਵਿੱਚ ਲਿਆਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ਸਤਰ ਤੇ ਘੋੜੇ ਆਦਿ ਭੇਂਟ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤਖ਼ਤ ਉੱਪਰ ਜੋ ਬਿਲਡਿੰਗ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅਕਾਲ ਬੁੰਗਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ
ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਪੰਜ ਤਖ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ (22 ਦਸੰਬਰ 1666) ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵੱਜੋਂ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ(1780-1839) ਨੇ ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਵਾਈ।
ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸ਼ਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ
ਤਖਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸ਼ਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਜਨਮਭੂਮੀ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਪਿੰਡ ਮਾਖੋਵਾਲ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦ ਕੇ ਵਸਾਇਆ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਦਰਜ਼ਾ ਦਿੱਤਾ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ | ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਆਏ, ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲੇਈ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਲੇਈ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ |ਸੰਨ 1699 ਈ. (1756 ਬਿ.) ਦੀ ਵੈਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਖੰਡੇ ਬਾਟੇ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਸਾਜਨਾ ਕੀਤੀ |ਪੰਜਾ ਤਖ਼ਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਤੀਸਰਾ ਤਖ਼ਤ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |
ਤਖ਼ਤ ਸ਼੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ
ਤਖ਼ਤ ਸ਼੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਪਿੰਡ ਸਾਬੋਕੀ ਤਲਵੰਡੀ ਪਾਸ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਸਥਾਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡੱਲੇ ਸਿੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇਖਕੇ ਕਲਗੀਧਰ ਨੇ ਇੱਥੇ ਕ਼ਰੀਬ ਸਾਢੇ ਨੌ ਮਹੀਨੇ ਨਿਵਾਸ ਕੀਤਾ। ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ ਜੀ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਇਸ ਥਾਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਸ੍ਵਾਮੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਆਏ। ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਨੇ ਇਸੇ ਥਾਂ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪਂਣੇ ਅਨੁਭਵ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਪਾਠ ਲਿਖਵਾਇਆ। ਫੂਲਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਤਨ ਤਿਲੋਕ ਸਿੰਘ ਤੇ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਾਨ ਕੀਤਾ। ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸਰਸਬਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹਿਰਾਂ ਦਾ ਵਰ ਭੀ ਇਸੇ ਥਾਂ ਬਖਸ਼ਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪੰਥ ਨੇ ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਦੇ ਸਪੁਰਦ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਈਸ ਸ਼ਾਹਗ਼ਾਦਪੁਰ ਦੇ ਹੱਥ ਹੈ।
ਤਖਤ ਸ਼੍ਰੀ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ
ਤਖਤ ਸ਼੍ਰੀ ਹਜੂਰ ਸਾਹਿਬ ਨੰਦੇੜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਆਤਮ ਜੋਤ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ| ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰਗੱਦੀ ਸੌਂਪੀ |
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ
ਸ਼ਮੀਲ
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਪੱਖੋਂ ਨਵੇਂ ਰੁਝਾਨ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਨੇ ਪਰ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਅਸਲੋਂ ਨਵੇਂ ਮੁਹਾਂਦਰੇ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਚੇਤਨਾ, ਰੂਹਾਨੀ ਮੁਹੱਬਤ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਲੋਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੀ ਖੋਜ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸ਼ਮੀਲ ਦੇ ਦੋ ਲੰਮੇ ਲੇਖ ਵੀ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।
ਸ਼ਮੀਲ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਤੀਸਰੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜੋ 2019 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ।
ਸ਼ਮੀਲ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਚੌਥੀ ਕਿਤਾਬ 2022 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਵਾਰਤਕ
2003 ਛਪੀ ਇਹ ਸ਼ਮੀਲ ਦੀ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਲੀਡਰ ਹਰਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਸੁਰਜੀਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੇ ਮੁਲਕ ਭਰ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਚ ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਚਰਚਾ ਛੇੜੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਚ ਸ਼ਮੀਲ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਿਖ ਹੋਮਲੈਂਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਥੀਸਿਸ ਆਪਣੇ ਜੇਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਚ ਕਾਮਰੇਡ ਸੁਰਜੀਤ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਜੀ. ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਮੀਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ਕਾਮਰੇਡ ਸੁਰਜੀਤ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਖੁਦ ਵੀ ਕਬੂਲ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਚ ਭਾਰਤੀ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਤੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਉਨਿਸਟਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਚ ਸ਼ਮੀਲ ਦਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਾਫੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। 2003 ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਲੇਖਕ ਬਲਰਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਮੀਲ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿਧ ਅਧਿਆਤਮਕ ਆਗੂ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲਿਨੀ ਯੋਗ ਸਿਖਿਅਕ ਭਾਈ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਯੋਗੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮਾਤਰ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਛਮੀ ਅਧਿਆਤਮਕ ਦਾਇਰਿਆਂ ਚ 'ਯੋਗੀ ਭਜਨ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੋਗੀ ਭਜਨ ਸਿਖ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਆਗੂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਪਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਭਰ ਰਹੇ ਯੋਗ ਸੰਪਰਦਾਏ ਚ ਐਨਾ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਯੋਗਾ ਸਿਖਿਅਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਯੋਗੀ ਜੀ ਦਾ ਸਿਖ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਦਾ ਪਛਮੀ ਦੁਨੀਆ ਚ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰਨ ਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਚ ਸ਼ਮੀਲ ਅਤੇ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਯੋਗੀ ਜੀ ਦੇ ਸਿਖ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਈਚਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਅਤੇ ਸਮਝੇ ਜਾਣ ਚ ਹਾਲੇ ਬਹੁਤ ਕਸਰ ਬਾਕੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਪਰਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ
ਪਰਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰ
ਕੁਝ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਮਜ਼ਬੂਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਪਰਵਾਸ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ। ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਾਇਰ ਹਨ।
ਸਟੀਲ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਟੀਲ ਮੰਤਰਾਲਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ
ਪਰਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ
ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਕੰਬੋਜ
ਇਹ ਉਹ ਸ਼ਾਇਰ ਹਨ ਜੋ ਪਰਵਾਸ ਨੂੰ ਚਿੰਤਨੀ ਪੱਧਰ ਉਤੇ ਸਮਝਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਕੰਬੋਜ਼ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਦੇਖੋ: "ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੰਮ ਤਾਂ ਹਨ
ਪਰ ਜਿੰਦਗੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ
ਅਸੀ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਉਤਾਰ ਕੇ
ਪਿਠਾਂ ਤੇ ਲਦ ਲਿਆ ਹੈ ਸਦਰੈੱਸ ਬਣਾ ਕੇ।"
ਇਕਬਾਲ ਖਾਨ
ਇਹ ਸ਼ਾਇਰ ਕਿਸੇ ਵਕਤ ਏਧਰ ਸਰਗਰਮ ਨਕਸਲੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਨਾਗ ਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ`, ਹੈ।ਉਹਦੀ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਪਰਤਾਂਗਾ: "ਸੰਸਾਰ ਤਾਂ ਘੋਗੇ ਵਾਂਗੋ ਸਿਮਟ ਗਿਆ ਹੈ
ਧਰਤੀ ਦਾ ਗੋਲਾ ਤਾਂ ਬਸ ਗੇਂਦ ਵਾਂਗ
ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵੀ ਗੁੰਝਲਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"
ਅਜੀਤ ਰਾਹੀਂ
ਇਕਬਾਲ ਖਾਨ ਦੇ ਉਲਟ ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਜਾ ਵਸੇ ਅਜੀਤ ਰਾਹੀਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ “ਮੈਂ ਪਰਤ ਆਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਵਿਰਲਾਪ ਤੇ ਸੰਤਾਪ ਦੀ ਕਾਵਿ ਹੈ। “ਗੁਰਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਵੀ ਕਵਿਤਾ ਉਹ ਕਾਵਿ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਸਮੁੱਚੀ ਹਯਾਤੀ 'ਚ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਵਾਂਗ ਹੈ।ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਬੈਗਾਨਗੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਨਹੀ, ਸਗੋਂ ਮਾਨਵੀ ਸਾਹਸ ਲਈ ਚੁਣੋਤੀ ਹੈ। ” ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਪਰਦੇਸੀ ਬੇਗਾਨਗੀ ਦੇ ਸਨਮੁੱਖ ਹੈ। "ਜੇ ਤੁਸੀ ਇਸ ਦੇਸ ਵਿੱਚ
ਨਵੇਂ ਆਏ ਹੋਂ ਜੀ ਆਇਆ
ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਪਨਾ ਜਰੂਰ ਆਵੇਗਾ
ਪਿੱਛੇ ਰਹੇ ਪਿੰਡ ਦਾ,"
ਵਰਿੰਦਰ ਪਰਹਾਰ
2002 ਵਿੱਚ ਸਾਊਥੈਂਪਟਨ ਰਹਿੰਦੇ ਵਰਿੰਦਰ ਪਰਹਾਰ ਦਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕੁਦਰ ਆਇਆ। ਪਹਿਲੇ ਵਰਕੇ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ: ਇਸ ਕਾਵਿ-ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ, ਮੈਂਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਆਖਣ ਲਈ, ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਭੁੱਲੀ ਹੋਈ ਭਾਸ਼ਾ ਫੇਰ ਤੋ ਸਿੱਖ ਵੀ ਪਈ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿੱਖੀ ਹੋਈ ਭਾਸ਼ਾ ਕੁਝ ਚਿਰ ਲਈ ਭੁਲਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਪਰਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਚਿੰਤਨੀ, ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚੋਂ ‘ਸੁਖਵਿੰਦਰ’ ਅਤੇ ‘ਸੁਖਪਾਲ’ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੁਣ ਵੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਫਿਨਾਮਿਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਾਲਾ ਖੜੂਸ (ਇਰੁਧੀ ਸੁੱਤਰੁ)
ਇਰੁਧੀ ਸੁੱਤਰੁ (English: Final Round), (ਹੋਰ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਨਾਂ - ਸਾਲਾ ਖੜੂਸ) (English: The Snob) 2016 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਤਮਿਲ-ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ (ਤਮਿਲ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ) ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਇਰੁਧੀ ਸੁੱਤਰੁ ਸੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਾਂ ਸਾਲਾ ਖੜੂਸ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੁਧਾ ਕੋਂਗਰਾ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਰ. ਮਾਧਵਨ ਇੱਕ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਕੋਚ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਰਿਤਿਕਾ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਉੱਭਰਦੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ ਖਿਡਾਰਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 29 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ।
ਇਰੁਧੀ ਸੁਤਰੂ (ਟ੍ਰਾਂਸਲੇਟ. ਫਾਈਨਲ ਰਾਉਂਡ) ਇੱਕ 2016 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਨਾਟਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਸੁਧਾ ਕੌਂਗਰਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਫ਼ਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ‌‌, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾ ਖਦੂਸ (ਟ੍ਰਾਂਸਲ. ਦਿ ਸਨੋਬ) ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ‌‌। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਰ. ਮਾਧਵਨ ਨੂੰ ਬਾਕਸਿੰਗ ਕੋਚ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਆਏ ਰਿਤੀਕਾ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹਨ। ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦੋਵਾਂ ਸੰਸਕਰਣ ਸ: ਸ਼ਸ਼ੀਕਾਂਤ ਦੁਆਰਾ ਵਾਈ ਨ ਨਟ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਅਤੇ ਯੂਟੀਵੀ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸੀ ਵੀ. ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਤਿਰੁਕੁਮਰਨ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਨੇ ਤਾਮਿਲ ਸੰਸਕਰਣ ਦੀ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਹਿਰਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਧਵਨ ਦੀ ਤਿਰੰਗਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹਿੰਦੀ ਸੰਸਕਰਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੰਥੋ ਨਾਰਾਇਣਨ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੰਗੀਤ, ਸੰਜੇ ਵੰਦਰੇਕਰ ਅਤੇ ਅਤੁਲ ਰਾਨੀੰਗਾ (ਹਿੰਦੀ ਸੰਸਕਰਣ ਲਈ) ਦੇ ਨਾਲ, ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸਿਵਕੁਮਾਰ ਵਿਜਯਨ ਦੁਆਰਾ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਸਤੀਸ਼ ਸੂਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 2013 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀ-ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਜੁਲਾਈ 2014 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਪੰਜਾਹ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਸੰਸਕਰਣ ਇਰੁਧੀ ਸੁਤਰੂ ਅਤੇ ਸਾਲਾ ਖਦੂਸ 29 ਜਨਵਰੀ, 2016 ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾ ਕੌਂਗਰਾ ਦੁਆਰਾ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਰੀਮੇਕਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ (2017) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਪਲਾਟ
ਪ੍ਰਭੂ ਸੇਲਵਰਾਜ (ਹਿੰਦੀ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਆਦੀ ਤੋਮਰ) (ਮਾਧਵਨ) ਇੱਕ ਅਸਫਲ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਗੰਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 10 ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਟੀਮਾਂ ਲਈ ਕੋਚ ਹੈ ਪਰ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਪੱਖਪਾਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਨਾਰਾਜ਼ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੈ। ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇਵ ਖੱਤਰੀ (ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ) ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਫੁੱਟ ਕਾਰਨ, ਉਸ 'ਤੇ ਝੂਠੇ ਤੌਰ' ਤੇ ਜਿਨਸੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਚੇਨਈ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਹੁਤ ਮਾੜੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਚੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪ੍ਰਭੂ / ਅਦੀ ਇੱਕ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਮੱਛੀ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਝੀਲ ਮਧੀ (ਰਿਤਿਕਾ ਸਿੰਘ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੌਰਾਨ ਜੱਜਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅੱਧੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਕਸਿੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਮਾਧੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਲਕਸ਼ਮੀ (ਮੁਮਤਾਜ਼ ਸੋਰਕਾਰ) ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਿਆਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਮਧੀ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ / ਆਦਿ ਦੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਧੀ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰ ਸੁਭਾਅ ਕਾਰਨ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ. ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਮਧੀ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਮੈਚ ਹਾਰ ਗਈ। ਪ੍ਰਭੂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਮਧੀ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ, ਸਾਮਿਕਾਂਨੂ (ਕਾਲੀ ਵੈਂਕਟ) ਅਤੇ ਦਮਯੰਤੀ (ਬਲਜਿੰਦਰ ਕੌਰ) ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਸਟਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸਿਖਲਾਈ 'ਤੇ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਸਕਣ। ਮਾਧੀ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਤਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਨਵਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਉਪਕਰਣ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਾਈਕਲ ਵੇਚ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮਧੀ ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਅਰੰਭ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਮੈਚ ਦੇ ਦਿਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਭਾਵਨਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਹੁਣ ਈਰਖਾ ਵਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਮਧੀ ਦੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਸੱਟ ਲਗਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਧੀ ਹਾਰ ਗਈ। ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਧੀ ਫਿਰ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਹਾਰ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਕੈਂਪ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਵ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮਧੀ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੁਦਰਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੈਵੀਵੇਟ ਰੂਸੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਧੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਨਿਰਮਿਤ ਮਧੀ ਦਾ ਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਅਸ਼ਲੀਲ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਖਮੀ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ. ਦੇਵ ਉਸ ਨੂੰ ਝੂਠੇ ਚੋਰੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਕੇ ਬਦਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭੂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਧੀ ਨੂੰ ਵਰਲਡ ਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵਾਈਲਡ-ਕਾਰਡ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਲੈ ਗਿਆ। ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ, ਮਧੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਅਨੰਦ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਿਆਂ, ਮਧੀ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਾਈਨਲ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦੇਵ ਨੇ ਮਧੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਮਧੀ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸੇ ਰੂਸੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਨਾਲ, ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦਸਤਕ ਦਿੱਤੀ। ਮਧੀ ਅੰਤਿਮ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅਸਤੀਫੇ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਅੰਕ ਗੁਆਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਾਂਗੀਸ ਖਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮਾਧੀ ਨੇ ਖੇਡ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਸਕਿੰਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਖੜਕਾਇਆ। ਦੇਵ ਮਾਧੀ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਲੈਣ ਲਈ ਜਲਦੀ ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੱਕਾ ਮਾਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲ ਦੌੜਦੀ ਹੈ। ਮਧੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾਉਂਦਿਆਂ, ਆਪਣੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪੁਨਰ-ਗਠਨ ਦਿਖਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸਮਿਥਾ ਰਾਜਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਹਲਫੀਆ ਬਿਆਨ
ਹਲਫੀਆ ਬਿਆਨ ਇੱਕ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸਹੁੰ ਪੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਵੈਮਾਣਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅੱਗੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਹੋਵੇ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਲਫੀਆ ਬਿਆਨ ਨੋਟਰੀ ਪਬਲਿਕ ਜਾਂ ਸਹੁੰ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਲਫੀਆ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕਰਤਾ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇਹ ਬਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਤਸਦੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹਲਫੀਆ ਬਿਆਨ ਸਹੀ ਅਤੇ ਦਰੁਸਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਗੱਲ ਲੁਕਾਈ ਜਾਂ ਛਿਪਾਈ ਨਹੀਂ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਨੋਟਰੀ ਪਬਲਿਕ ਜਾਂ ਸਹੁੰ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਟੈਸਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਛੱਪੜ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲ ਸੋਮੇ
ਘੇਲ
ਘੇਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੇੜਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਾਊਂਟ ਡਰੈਕੁਲਾ
ਕਾਊਂਟ ਡਰੈਕੁਲਾ ਬਰਾਮ ਸਟੋਕਰ ਦੇ 1897 ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਨਾਵਲ ਡਰੈਕੁਲਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਆਦਿ-ਪਿਸ਼ਾਚ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਤਰ ਅਕਸਰ ਲੋਕਪਸੰਦ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਐਨੀਮੇਟਡ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਲਪੀ ਪਾਤਰ
ਆਸ਼ਾ ਸਚਦੇਵ
ਆਸ਼ਾ ਸਚਦੇਵ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ।, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਦੀ ਲੀਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਏਜੈਂਟ ਵਿਨੋਦ (1977) ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਫਿਲਮ ਪ੍ਰੀਤਮਾਂ 1978 ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੱਬੋਂ ਉੱਚੀ
ਰੱਬੋਂ ਉੱਚੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਤਹਿਸੀਲ ਪਾਇਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਰੱਬੋਂ ਨੀਵੀਂ,ਬਾਬਰਪੁਰ, ਚੋਮੋਂ, ਲਸਾੜਾ,ਉਕਸੀ ਦੁਧਾਲ,ਲਸੋਈ ਹਨ।, ਭਾਈ ਮਹਾਰਾਜ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਏਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਚ 1780 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ,ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜਾਂ ਦੁਵਾਰਾ ਜਲਾਵਤਨ ਕਰਕੇ ਸਿੰਘਾਪੁਰ ਵਿਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ,ਜਿਥੇ ਉਹ 1856 ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦੇ ਪਿੰਡ
1959
1959 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1950 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਨੌਸ਼ੀਨ ਅਲੀ ਸਰਦਾਰ
ਨੌਸ਼ੀਨ ਅਲੀ ਸਰਦਾਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Nausheen Ali Sardar) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਉਹ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨੌਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ੋਅ ਕੁਸੁਮ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਨੌਸ਼ੀਨ ਦੀ ਮਾਂ ਈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ। ਨੌਸ਼ੀਨ ਇੱਕ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮਾਊਂਟ ਕਾਰਮਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਚੈਪਲ ਰੋਡ ਬਾਂਦਰਾ ਵੈਸਟ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ। ਅਤੇ ਫਿਰ HR ਕਾਮਰਸ ਕਾਲਜ ਗਿਆ। ਨੌਸ਼ੀਨ ਇੱਕ ਕਾਮਰਸ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਨੌਸ਼ੀਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਡੈਬਿਊ 2009 ਵਿੱਚ ਥ੍ਰੀ: ਲਵ, ਲਾਈਜ਼, ਟ੍ਰਾਇਲ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸਰ੍ਹੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ
ਸਰ੍ਹੀ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਸੂਬੇ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਟਰੋ ਵੈਨਕੂਵਰ, ਜੋ ਵਡੇਰੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਖੇਤਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਬੇ ਦਾ ਵੈਨਕੂਵਰ ਮਗਰੋਂ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਕਾਲੇ ਮਾਜਰਾ (ਖੇੜਾ)
ਕਾਲੇਮਾਜਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੇੜਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
1960
1960 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1960 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਭੁਪਾਲ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਭੁਪਾਲ: ਮੀਂਹ ਦੇ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ 'ਚ ਬਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਭੁਪਾਲ ਗੈਸ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਗੈਸ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦਸੰਬਰ 1984 ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਮਰ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਦਰਦਨਾਖ ਘਟਨਾ ਦੇ ਅਧਾਰਿਤ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੂਖ਼ਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਵੀ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਰਵੀ ਵਾਲੀਆ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ 18 ਸਤੰਬਰ, 2014 ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ 18 ਸਤੰਬਰ, 2014 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਿਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 5 ਦਸੰਬਰ, 2014 ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਨਮਾਨ
ਟੋਕੀਓ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮੇਲਾ ਜੋ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਮੇਲੇ 'ਚ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਰਵੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2014 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਐੱਸ ਤਰਸੇਮ
'''ਡਾ. ਐਸ. ਤਰਸੇਮ''' (21 ਦਸੰਬਰ 1942 - 23 ਫ਼ਰਵਰੀ 2019) ਉੱਘੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜਲ਼ਗੋ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਆਲੋਚਕ ਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸਨ। ਨੇਤਰਹੀਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਸੱਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਤ੍ਰੈਮਾਸਿਕ ਪੱਤਰ 'ਨਜ਼ਰੀਆ' ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਸਨ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਐਸ. ਤਰਸੇਮ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਦਸੰਬਰ 1942 ਨੂੰ ਅਜੋਕੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤਪਾ (ਉਦੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਸੀ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਐੱਸ. ਤਰਸੇਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂਅ ਤਰਸੇਮ ਲਾਲ ਗੋਇਲ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਨਾਨੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂਅ 'ਸਵਰਾਜ' ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 'ਸਵਰਾਜ' ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅੱਖਰ 'ਐੱਸ' ਨਾਲ ਤਰਸੇਮ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਲਮੀ–ਨਾਂਅ ਐੱਸ. ਤਰਸੇਮ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1942 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019
ਮੀਰਾ ਅਲਫਾਸਾ
ਮੀਰਾ ਅਲਫਸਾ (21 ਫਰਵਰੀ 1878)  - 17 ਨਵੰਬਰ 1973), ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ 'ਦਿ ਮਦਰ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗੁਰੂ, ਜਾਦੂਗਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਉਰੋਬਿੰਦੋ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਯੋਗ ਮੰਨਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ "ਦਿ ਮਦਰ" ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਉਰਰੋਬਿੰਦੋ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਰੋਵਿਲੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਰਵ ਵਿਆਪੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਯੋਗਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਸਰੋਤ ਸੀ।
ਮੀਰਾ ਅਲਫਾਸਾ ਦਾ ਜਨਮ 1878 ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ, ਉਹ ਮੈਕਸ ਥੌਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜਾਦੂਗਰੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ ਅਲਜੀਰੀਆ ਗਈ। ਵਾਪਿਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਓਰੋਬਿੰਦੋ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਨਾਲ ਪੋਂਡਚੇਰੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਈ। ਵਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਉਰੋਬਿੰਦੋ ਨਾਲ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਯੋਗ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੇਧ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1943 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1968 ਵਿੱਚ ਕੌਮੀਅਤ, ਭਾਸ਼ਾ, ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਵਿਤਕਰੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਟਾਉਨਸ਼ਿਪ ਉਰੋਵਿਲੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।ਉਸਦੀ ਮੌਤ 17 ਨਵੰਬਰ 1973 ਨੂੰ ਪੋਂਡਿਚੇਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਮੀਰਾ ਅਲਫਾਸਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਤਪ੍ਰਾਈਮ ਦੁਆਰਾ 13 ਵਾਲੀਅਮ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਏ ਸਨ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸਨ।
ਬਚਪਨ
left|thumb| ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੀਰਾ ਅਲਫਾਸਾ ਸੀ. 1885 left|thumb| ਮੀਰਾ ਅਲਫਸਾ ਮੀਰਾ ਅਲਫਾਸਾ ਦਾ ਜਨਮ 1878 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੁਰਕੀ ਯਹੂਦੀ ਪਿਤਾ ਮੌਸ ਮੌਰਿਸ ਅਲਫਾਸਾ ਅਤੇ ਮਥਿਲਡੇ ਇਸਮਲੂਨ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਮਿਸਰੀ ਯਹੂਦੀ ਮਾਂ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਮੀਰਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਬਲੈਂਚ ਰਾਚੇਲ ਮੀਰਾ ਅਲਫਸਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਮੈਟੋ ਮੈਥੀਯੂ ਮੌਰਿਸ ਅਲਫਾਸਾ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਪਰਿਵਾਰ ਮੀਰਾ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਫਰਾਂਸ ਚਲੇ ਗਿਆ ਸੀ।ਮੀਰਾ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਮੀਰਾ ਇਸਮੈਲਮ (ਨੀ ਪਿੰਤੋ) ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਗੁਆਂਡੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਕਿ ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਇਕੱਲੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। [1]
ਮੀਰਾ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਨਾਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਲਾ, ਟੈਨਿਸ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਰੁਚੀ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਸੀ। 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹ ਲਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ ਵਰੇਖਮ ਨੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੀਰਾ ਦੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਦੂਗਰੀ ਤਜ਼ਰਬੇ ਹੋਏ ਸਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਜਾਂ ਸਾਰਥਕਤਾ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਜਾਦੂਗਰੀ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਮੱਸਿਆ ਮੰਨਦੀ ਸੀ। ਮੀਰਾ ਖ਼ਾਸਕਰ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸੀ ਜਾਂ ਇੱਕ ਹਨੇਰੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ ਸੀ। left|thumb| ਮੀਰਾ ਅਲਫਾਸਾ 24 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਆਂਡਰੇ ਨਾਲ, 1902 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1893 ਵਿਚ, ਮੀਰਾ ਕਲਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅਕਾਦਮੀ ਜੂਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਦਾਦੀ ਮੀਰਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੈਨਰੀ ਮੋਰੀਸੈੱਟ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ 13 ਅਕਤੂਬਰ 1897 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। [12] ਦੋਵੇਂ ਚੰਗੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਂਡਰੇ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਅਗਸਤ 1898 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਲਫਾਸਾ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸੈਲੂਨ ਡੀ ਆਟੋਮਨੀ ਦੀ ਜੁਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ 1903, 1904 ਅਤੇ 1905 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਨਾਸਤਿਕ ਹੋਣ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਪਾਇਆ ਮਾਨਸਿਕ ਸਰੂਪਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਬਲਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਸਨ. ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ. ਉਹ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਾ ਯੋਗਾ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੁਝ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਹ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਫਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਵੀ ਮਿਲੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। [14]
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1973