cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸ਼ੋਬਾ ਨਾਰਾਇਣ
ਜੀਵਨੀ
ਉਸਨੇ ਵੂਮੈਨ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮਾਊਂਟ ਹੋਲੀਓਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਬ੍ਰੰਚ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਕਾਲਮ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ, <i id="mwFg">ਮਿੰਟ</i> ਅਤੇ ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ, <i id="mwGg">ਦ ਨੈਸ਼ਨਲ</i> ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗਿਲਬਰਟ ਅਤੇ ਸੁਲੀਵਾਨ
ਗਿਲਬਰਟ ਅਤੇ ਸੁਲੀਵਾਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Gilbert and Sullivan) ਨਾਟਕਕਾਰ ਡਬਲਯੂ. ਐਸ. ਗਿਲਬਰਟ (1836-1911) ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਆਰਥਰ ਸੁਲੀਵਨ (1842–1900) ਦੀ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ-ਯੁੱਗ ਦੀ ਨਾਟਕ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ 1871 ਅਤੇ 1896 ਦਰਮਿਆਨ ਚੌਦਾਂ ਕਾਮਿਕ ਓਪੇਰਾਵਾਂ ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ "ਐਚ.ਐਮ.ਐੱਸ. ਪੀਨਾਫੌਰ", "ਦਿ ਪਾਇਰੇਟਸ ਆਫ਼ ਪੇਨਜ਼ੈਂਸ" ਅਤੇ "ਮਿਕੈਡੋ" ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਗਿਲਬਰਟ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਓਪਰੇਸਾਂ ਲਈ ਲਿਬਰੇਟੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਕਲਪਨਾਤਮਕ "ਟੌਪਸੀ-ਟਰਵੀ" ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਜਿਥੇ ਹਰ ਬੇਤੁਕੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਤਰਕਪੂਰਨ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਪਰਾਈਆਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਾਕਮਾਂ ਨਾਲ ਕੂਹਣੀਆਂ ਰਗੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਫਲਰਟ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਾ ਅਪਰਾਧ ਹੈ, ਗੋਂਡੋਲਿਅਰਸ ਰਾਜਤੰਤਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂ ਉਭਰਦੇ ਹਨ। ਨੇਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਭਟਕ ਗਏ ਹਨ। ਸਿਲਿਵਨ, ਛੇ ਸਾਲ ਦੇ ਗਿਲਬਰਟ ਦੇ ਜੂਨੀਅਰ, ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਯਾਦਗਾਰੀ ਧੁਨਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਜੋ ਹਾਸੇ ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਓਪੇਰਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਆਨੰਦ
ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ
ਸੇਵੋਏ ਓਪੇਰਾਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਪਾਰਕ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ 1898 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। 1917 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਕੰਪਨੀ (ਐਚਐਮਵੀ) ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਗਿਲਬਰਟ ਅਤੇ ਸੁਲੀਵਾਨ ਓਪੇਰਾ, ਦਿ ਮਕਾਡੋ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਠ ਹੋਰ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਓਪੇਰਾਂ ਦੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕਲ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਜ਼ ਐਚਐਮਵੀ ਅਤੇ ਵਿਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, 1920 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਰੂਪਟ ਡੀ ਓਯਲੀ ਕਾਰਟੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਡੀ ਓਯਲੀ ਕਾਰਟੇ ਓਪੇਰਾ ਕੰਪਨੀ ਨੇ 1979 ਤਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਓਪੇਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਸੀਡੀ ਤੇ ਮੁੜ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। 1988 ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਨੇ ਸੱਤ ਓਪੇਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ।
ਓਪੇਰਾਜ਼ ਦੇ ਕਾਪੀਰਾਈਟਸ ਦੀ ਮਿਆਦ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਓਪੇਰਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਡੀਓ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। 1966 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ 1980 ਵਿਆਂ ਵਿਚ, ਬੀਬੀਸੀ ਰੇਡੀਓ ਨੇ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਗਿਲਬਰਟ ਅਤੇ ਸੁਲੀਵਾਨ ਓਪੇਰਾ ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਸੰਵਾਦ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। 1950 ਅਤੇ 60 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਰ ਮੈਲਕਮ ਸਾਰਜੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਗਏ ਓਪਰੇਟਿਕ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀਆਂ ਐਡ ਹੌਕ ਕੈਸਟਾਂ ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਰ ਚਾਰਲਸ ਮੈਕਰਾਰਸ ਨੇ ਕਈ ਸੇਵੋਏ ਓਪੇਰਾ ਦੇ ਆਡੀਓ ਸੈਟ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਫਾਰਿਸ ਨੇ ਗਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਓਪੇਰਾ (ਆਖਰੀ ਦੋ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੋਅ-ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗਾਇਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦਿ ਪਾਇਰੇਟਸ ਆਫ ਪੇਂਜੈਂਸ ਦਾ ਜੋਸਫ਼ ਪੈੱਪ ਦਾ ਬ੍ਰੌਡਵੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1981 ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1994 ਤੋਂ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਿਲਬਰਟ ਅਤੇ ਸੁਲੀਵਾਨ ਫੈਸਟੀਵਲ ਨੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕੀਨ ਸੀਡੀਆਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਓਹੀਓ ਲਾਈਟ ਓਪੇਰਾ ਨੇ 21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਓਪੇਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਸੀਜਾ ਰੋਜ਼
ਸੀਜਾ ਰੋਜ਼ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sija Rose) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਲੈਟਸ ਡਾਂਸ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਸਿਜਾ ਫਲਾਵਰਜ਼ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਸਟਾਰ ਚੈਲੇਂਜ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਿਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਉਸਤਾਦ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਦੁਲਕਾਰ ਸਲਮਾਨ ਦੀ ਭੈਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਥੁਲਸੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਫਿਲਮ ਕੋਜ਼ੀ ਕੂਵਥੂ ਨਾਲ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸਿਜਾ ਨੇ ਮਸਕਟ, ਓਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਕੂਲ ਅਲ ਵਾਦੀ ਅਲ ਕਬੀਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਸੀਜਾ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ-ਕਦਮਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਅਮੀਸ਼ਾ ਪਟੇਲ
ਅਮੀਸ਼ਾ ਪਟੇਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Ameesha Patel), (ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ: ਅਮੀਸ਼ਾ ਅਮਿਤ ਪਟੇਲ; 9 ਜੂਨ 1975), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਥ੍ਰਿਲਰ ਫਿਲਮ ''ਕਹੋ ਨਾ. ਪਿਆਰ ਹੈ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ.''ਜੋ ਕਿ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਡੈਬਿਊ ਲਈ ਜ਼ੀ ਸਿਨੇ ਅਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।
ਪਟੇਲ ਨੇ "ਗਦਰ: ਏਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਥਾ" (2001) ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਸਫਲ "ਬਦਰੀ" (2000) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਅਮੀਸ਼ਾ ਪਟੇਲ ਹਮਰਾਜ਼ (2002), ਕਯਾ ਯੇਹੀ ਪਿਆਰ ਹੈ (2002), ਹਨੀਮੂਨ ਟਰੈਵਲਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ (2007), ਭੂਲ ਭੁਲਾਇਆ (2007) ਅਤੇ ਰੇਸ 2 (2013) ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਰਜਨੀ ਪਟੇਲ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਸਨ। 1986 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਇੱਕ ਗਲੀ 'ਬੈਰਿਸਰਰ ਰਜਨੀ ਪਟੇਲ ਮਾਰਗ' ਦਾ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਪਟੇਲ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾ ਪਟੇਲ ਦੇ ਘਰ 9 ਜੂਨ 1975 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਸ਼ਮਿਤ ਪਟੇਲ ਦੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਵਕੀਲ-ਰਾਜਨੇਤਾ ਬੈਰਿਸਟਰ ਰਜਨੀ ਪਟੇਲ ਦੀ ਪੋਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਬ੍ਰੀਚ ਕੈਂਡੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ-ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਮ ਅਮਿਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਰਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਨਾਮ ਆਸ਼ਾ ਦੇ ਆਖਰੀ ਤਿੰਨ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ ਅਤੇ ਜੌਨ ਕੌਨਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਇਓ-ਜੈਨੇਟਿਕ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਟਫਟਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ 1992-93 ਲਈ ਮੁੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਸਨੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਆਖਰਕਾਰ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ।
ਵਿਵਾਦ
ਅਗਸਤ 2006 ਵਿੱਚ, ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ 18 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ-ਨਿਊਯਾਰਕ ਫਲਾਈਟ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਟੇਲ ਨੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਟੇਲ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਸ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸੀਆਈਐਸਐਫ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਘਟਨਾ ਦੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਟੇਲ ਭਾਰਤ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਰਮਚਾਰੀ "ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਝੂਠੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਕੇ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" ਇਤਫਾਕਨ ਇਸ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਰਾਬੀ ਸਵਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਲਾਨਾ ਪਰੇਡ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਮੁਆਫੀ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ-ਨਿਊਯਾਰਕ ਫਲਾਈਟ ਲਈ ਪਟੇਲ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਲਈ ਦੋ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਬੁੱਕ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਬੁਕਿੰਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਇੱਕ ਫਲਾਈਟ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਫਲਾਈਟ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਰਾਫੇਲ ਪੇਰੇਜ਼
ਰਾਫੇਲ "ਰਫੀ" ਪੇਰੇਜ਼ ( רפי פרץ ; ਜਨਮ 1965) ਇੱਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਹੋਮਿਓਰੋਟਿਕ ਗੇਅ ਆਰਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੇਵ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਰੰਗੇ ਗਏ ਰੰਗੀਨ ਸ਼ਹਿਰੀ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਪੇਰੇਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਮਹਾਨ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਸਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਹਨ - ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ (ਉਸ ਦਾ ਜੁੜਵਾਂ), ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਇੱਕ ਗਹਿਣੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ। ਉਸਨੇ ਤੋਪਖਾਨੇ ਕੋਰ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਪੇਰੇਜ਼ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1989-1992 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੇਰਸ਼ੇਬਾ ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 1995 ਤੋਂ, ਉਹ ਤਲ ਅਵੀਵ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਪੇਰੇਜ਼ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਗੇਅ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਫ਼ ਹੇਨਿਗਸਬਰਗ ਨਾਲ 2013 ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਦੂਨ ਵੈਲੀ
right|thumb|300x300px| ਦੂਨ ਵੈਲੀ, [[ਦੇਹਰਾਦੂਨ, 1850]] ਦੂਨ ਘਾਟੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੌੜੀ, ਲੰਬੀ ਘਾਟੀ ਹੈ। ਘਾਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ
ਦੂਨ ਘਾਟੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਟਕ-ਅਟਕ ਕੇ ਚਲਦੀਆਂ ਰੇਂਜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਬਾਹਰੀ ਹਿਮਾਲਿਆ (ਉਰਫ਼ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ) ਅਤੇ ਘੱਟ ਹਿਮਾਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਸੂਰੀ ਰੇਂਜ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਸੀਮਾ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਕਲਸੀ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮੁਨੀ ਕੀ ਰੇਤੀ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਸੂਰੀ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਗੋਲਾਕਾਰ ਚਾਪ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਰੇਂਜ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹਰਿਦੁਆਰ ਤੱਕ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਘਾਟੀ ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵਾਟਰਸ਼ੈੱਡ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੂਨ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ, ਯਮੁਨਾ ਪੱਛਮੀ ਸੀਮਾ ਬਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ। ਇਹ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ 75 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਦੂਨ ਵੈਲੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੋਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਹੈ। ਵਾਦੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਸੂਰੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਾਜੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਘਾਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰਾਖਵੇਂ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਜੰਗਲ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਤਝੜ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ (ਖਾਸ. ਸਲ ਜਾਂ ਸ਼ੋਰੀਆ ਰੋਬਸਟਾ, ਅਤੇ ਟੀਕ ), ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤ, ਕੁਦਰਤੀ ਝੀਲਾਂ, ਅਤੇ ਤਰਾਈ ਅਤੇ ਭਾਬਰ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਬੋਟੈਨਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮੀਰ ਹਨ ਕਈ ਨਦੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਸੋਂਗ, ਟੋਨ, ਸੁਸਵਾ, ਜਖਾਨ, ਰਿਸਪਾਨਾ ਅਤੇ ਆਸਨ ) ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਇਸ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮਸੂਰੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਸਾਰੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਨਦੀਆਂ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਗੰਗਾ ਜਾਂ ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲ਼ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਜਾਜੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਥਾਨਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਨ ਬੈਰਾਜ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਰਿਜ਼ਰਵ ਅਤੇ ਝਿਲਮਿਲ ਝੀਲ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਰਿਜ਼ਰਵ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਤ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਦਾ 1000 ਏਕੜ ਦਾ ਕੈਂਪਸ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੰਛੀ ਖੇਤਰ  ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਸਬੇ
ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ:
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ
ਬਿਪੋਦਤਾਰਿਨੀ ਦੇਵੀ
thumb|Devi Bipodtarini ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਪੋਦਤਾਰਿਨੀ (ਬਿਪੋਤਾਰਿਨੀ) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਪੋਦਤਾਰਿਨੀ ਜਾਂ ਬਿਪਾਦਤਾਰਿਨੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ (ਦੇਵੀ) ਹੈ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਉੜੀਸਾ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਸੰਕਟਾਰਿਨੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ 108 ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਬਿੱਦਪਾਤਾਰੀਨੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਪ੍ਰਾਥਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਲਾਨਾ ਤਿਉਹਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਬਿਪੋਦਤਾਰਿਨੀ ਵ੍ਰਤਾ, ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਦਵਿਤਿਆ (ਰੱਥ ਯਾਤਰਾ) ਤੋਂ ਦਸ਼ਕਮੀ {(ਉਲਟਾ ਰੱਥ ਯਾਤਰਾ) ਜਾਂ (ਬਹੂਦਾ ਜਾਤਰਾ)} ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸ਼ਦ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਵਾਰ ਜਾਂ ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ 'ਚ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ, ਬਿਪਦਾ- ਤਾਰਿਨੀ, ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ ਹੈ।
ਕਥਾ
left|thumb|200x200px|The hibiscus flower, holds a key place in the legend of Bipadtarini ਬਿਪੋਦਤਾਰਿਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ - ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵੀ ਬਾਰੇ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਥਾ ਵਿਰਾਸਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. ਤੋਂ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਮੱਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਬਾਗੜੀ ਜਾਤੀ (ਬਰਗਾ ਸ਼ਤਰੀਆ) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰਪੁਰ ਜਾਂ ਬਿਸ਼ਨੁਪੁਰ (ਮੌਜੂਦਾ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਰਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਮੋਚੀ ਜਾਤ ਤੋਂ ਸੀ ਜੋ ਗਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਸੀ। ਰਾਣੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਤੋਂ ਡਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਰਾਣੀ ਕੁੱਝ ਚਮਤਕਾਰੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੀਟ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਪਨੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਮੀਟ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੜੀ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਾ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਇੰਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਬਾਅਦ 'ਚ ਰਾਣੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਥਨਾ 'ਤੇ ਉਹ ਮੰਨ ਗਈ। ਪਰ, ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਪੜਿਆਂ 'ਚ ਮਾਸ ਛਿਪਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਮਦਦ ਲਈ ਪੁਕਾਰ ਲਗਾਈ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕਪੜਿਆਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲੈਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਕਪੜਿਆਂ 'ਚੋਣ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਜਾਬਾ ਫੁੱਲ ਨਿਕਲੇ। ਅੱਜ ਵੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਖ਼ਲ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰੜੇ ਭੰਬੀਰੀ ਬੋਲੇ
ਦੋ ਸ਼ਬਦ
ਡਾ. ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ :- ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਇਕਤਰਣ ਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਹ ਖੋਜ-ਪ੍ਜੈਕਟ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਉੱਘੇ ਵਿਦਵਾਨ ਡਾ. ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ,ਜੋ ਦਸ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣਾ ਹੈ । ਇਸ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਜਿਲਦਾਂ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। 'ਰੜੇ ਭੰਬੀਰੀ ਬੋਲੇ' ਇਸ ਲੜੀ ਅਧੀਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਛੇਵੀਂ ਜਿਲਦ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਲਗਭਗ ੫੫੦ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਅਤੇ ੪੮੫ ਹੇਅਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਪੰਜਾਬਣਾਂ ਦੀ ਕਲਾਵੰਤ ਸਿਰਜਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ-ਵਿਰਸੇ ਦੀ ਇਸ ਮੁੱਲਵਾਨ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਡਾ. ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਉਦੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਲਈ ਸਾਂਭ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਬਿਪੋਦਤਾਰਿਨੀ ਦੇਵੀ
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="">
ਰੜੇ ਭੰਬੀਰੀ ਬੋਲੇ
ਖੋਜ ਪ੍ਰਜੈਕਟ ਬਾਰੇ
ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਦੇ ਇਕੱਤਰਣ,ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖੋਜ ਪ੍ਜੈਕਟ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਛੇ ਜਿਲਦਾਂ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਪ੍ਕਾਰ ਹੈ। ਕਾਲ਼ਿਆਂ ਹਰਨਾਂ ਰੋਹੀਏਂ ਫਿਰਨਾ(ਮਾਲਵੇ ਵਿਚ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਗਿੱਧੇ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ) ਲੌਂਗ ਬੁਰਜੀਆ ਵਾਲ਼ਾ(ਮਲਵੈਣਾਂ ਦੇ ਗਿੱਧੇ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ) ਚੰਨਾ ਵੇ ਤੇਰੀ ਚਾਨਣੀ(ਮਲਵੈਣਾਂ ਦੇ ਲੰਮੇ ਗੌਣ, ਝੇੜੇ ਅਤੇ ਬਿਰਹੜੇ-1) ਖੂੰਨੀ ਨੈਣ ਜਲ ਭਰੇ(ਮਲਵੈਣਾਂ ਦੇ ਲੰਮੇ ਗੌਣ, ਝੇ ੜੇ ਅਤੇ ਬਿਰਹੜੇ-2) ਬਾਗੀਂ ਚੰਬਾ ਖਿੜ ਰਿਹਾ( ਸੁਹਾਗ,ਘੋੜੀਆਂ, ਵਧਾਵੇ ਅਤੇ ਛੰਦ ਪਰਾਗੇ) ਰੜੇ ਭੰਬੀਰੀ ਬੋਲੇ( ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹੇਅਰੇ) ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗ਼ਨ ਕਰੇ ਧਰਤੀ ਪਿਆਰ ਕਰੇਂਦੀਏ ਕੱਲਰ ਦੀਵਾ ਮੱਚਦਾ ਰੋਹੀਆਂ ਦੇ ਬੋਲ। ਇਹ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਦਾ ਕੰਮ ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ 1976 ਵਿਚ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਹਿਜੇ-2 ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਧੀਆਂ, ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਨਿੱਕੀ-2 ਕਣੀ ਨਾਲ ਢਾਬ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ :- ਨਿੱਕੀ ਨਿੱਕੀ ਕਣੀ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵਰਸੇਂਦਾ ਚੂਲ਼ੀਏਂ, ਚੂਲ਼ੀਏਂ ਢਾਬ ਭਰੀ ਨੀ ਤੇਰਾ ਕਦ ਮੁਕਲਾਵਾ ਭਾਗਭਰੀ
ਬਿਪੋਦਤਾਰਿਨੀ ਦੇਵੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਮਾਇਲੀ ਸਾਇਰਸ
ਮਾਇਲੀ ਰੇ ਸਾਇਰਸ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਹੈ। ਮਾਇਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਫਰੈਂਕਲਿਨ, ਟੇਨੇਸੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਡਾੱਕ ਨਾਂ ਦੇ ਟੇਲੀਵਿਜਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਤੇ ਬਿਗ ਫ਼ਿਸ਼ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਇਲੀ ਨੇ ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ ਉੱਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਟੇਲੀਵਿਜਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਹੈਨਾ ਮੋਂਟੈਨਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ, ਹੈਨਾ ਸਟੇਵੈਰਟ, ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਸੀਰੀਜ਼, ਹੈਨਾ ਮੋਂਟੇਨਾ, ਵਿੱਚ ਮਾਇਲੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸੰਗੀਤ 'ਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੌਪ, ਕੰਟਰੀ ਪੱਪ ਅਤੇ ਹਿੱਪ ਹੌਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਾਇਰਸ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਜਨਤਕ ਚਰਿਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਿਆਂ ਨੇ ਅਕਸਰ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਮੀਡੀਆ ਕਵਰੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਲਗ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਮਨੋਰੰਜਕ ਕਲਾਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਬਾਲ ਸਿਤਾਰੇ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰੀ। ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਇਰਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2008 ਅਤੇ 2014 ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾਈਮ 100 ਦੀ ਸੂਚੀ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਮ.ਟੀ.ਵੀ. ਦਾ ਆਰਟਿਸਟ ਆਫ਼ ਦਿ ਈਅਰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਬਿਲਬੋਰਡ ਦੀ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 125 ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਆਲ ਟਾਈਮ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 62ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ।
ਰੜੇ ਭੰਬੀਰੀ ਬੋਲੇ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਿੱਠਣੀ
ਸੁਹਾਗ, ਘੋੜੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਰੀਤੀ ਮੂਲਕ ਗੀਤਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਿੱਠਣੀ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਗੀਤ-ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੂਸਰੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਅਨੈਤਿਕ, ਅਸ਼ਿਸ਼ਟ, ਅਯੋਗ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਪਖੋਂ ਹੀਣੀ ਮਿਥ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੋਟ ਜਾਂ ਵਿਅੰਗ ਕਰ ਕੇ ਠਿੱਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਪਰ ਸਿੱਠਣੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਸੁਣਾ ਕੇ 'ਸਵਾਦ' ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ 'ਠਿੱਠ' ਜਾਂ 'ਪਰੇਸ਼ਾਨ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੀਤ-ਰੂਪ ਦੀ ਕਾਵਿਕ ਮਾਰ ਦੂਸਰੇ ਗੀਤ-ਰੂਪਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਿੱਧੀ, ਵਿਅੰਗ ਜਾਂ ਮਸ਼ਕਰੀ ਭਰੀ, ਕਾਟਵੀਂ ਅਤੇ ਕਰਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।
ਗਾਡ ਆਫ ਵਾਰ (2018 ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ)
ਗੌਡ ਆਫ ਵਾਰ ਇੱਕ ਐਕਸ਼ਨ-ਐਡਵੈਂਚਰ ਹੈਕ ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਹੈ ਜੋ ਸੰਤਾ ਮੋਨਿਕਾ ਸਟੂਡੀਓ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਨੀ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ (ਐਸਆਈਈ) ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਲੇਅਸਟੇਸ਼ਨ 4 (ਪੀਐਸ 4) ਲਈ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2018 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਇਹ ਗੌਡ ਆਫ ਵਾਰ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੀਂ ਕਿਸ਼ਤ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਹੈ ਅਤੇ 2010 ਦੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਗਾਰਡ III ਦਾ ਸੀਕਵਲ ਹੈ। ਪਿਛਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਜੋ ਕਿ ਯੂਨਾਨੀ ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸਨ, ਇਸ ਕਿਸ਼ਤ ਦੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੌਰਸ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਮਿਡਗਾਰਡ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਾਰਵੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੋ ਨਾਟਕਕਾਰ ਹਨ: ਕ੍ਰੈਟੋਸ, ਯੁੱਧ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਯੂਨਾਨੀਆਂ ਦਾ ਰੱਬ ਜੋ ਇਕਲੌਤਾ ਖੇਡਣ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਬੇਟਾ ਐਟਰੀਅਸ; ਕਈ ਵਾਰ, ਖਿਡਾਰੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਕ੍ਰੈਟੋਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਐਟ੍ਰੀਅਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਉਸਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਨੌਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਉੱਚੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਫੈਲੀਆਂ ਜਾਣ. ਕ੍ਰੈਟੋਸ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਅਤ੍ਰੀਅਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਾਜ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਨੌਰਸ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰੜੇ ਭੰਬੀਰੀ ਬੋਲੇ
ਸਿੱਠਣੀ ਦਾ ਲੋਕਧਾਰਕ ਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਸਿੱਠਣੀ ਦੇ ਲੋਕਧਾਰਕ ਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗੀਤ- ਰੂਪ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰੀਤੀ-ਮੂਲਕ ਵਿਆਹ ਸੰਦਰਭਾਂ ਨੂੰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ-ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਚੌਖਟੇ ਵਿਚ ਰਖ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ।
ਮਾਇਲੀ ਸਾਇਰਸ
ਸਾਇਰਸ ਦਾ ਜਨਮ ਟੇਨੇਸੀ ਦੇ ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਗਾਇਕ ਬਿਲੀ ਰੇਅ ਸਾਇਰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ। ਉਹ ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ ਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ "ਹੈਨਾ ਮੋਂਟਾਨਾ" (2006–2011) ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁੜੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਮੀਡੀਆ ਫ੍ਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੇ ਯੂ.ਐਸ ਬਿਲਬੋਰਡ 200 ਉੱਤੇ ਦੋ ਨੰਬਰ-ਇੱਕ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦਸ ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕਸ, ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਯੂ.ਐਸ ਬਿਲਬੋਰਡ ਹਾਟ 100 'ਤੇ ਸਿੰਗਲ "ਹੀ ਕੁੱਡ ਬੀ ਦ ਇਕ" ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਸਾਇਰਸ ਦੀ ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਯੂ.ਐਸ ਦੀ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਐਲਬਮ "ਮੀਟ ਮਾਈਲੀ ਸਾਇਰਸ" (2007), "ਬ੍ਰੇਕਆਊਟ" (2008), ਅਤੇ ਬੈਨਗਰਜ਼ (2013) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਟਾਪ-ਪੰਜ ਰੀਲੀਜ਼ਾਂ "ਕੈਂਟ ਬੀ ਟੈਮਡ" (2010), ਯੰਗਰ ਨਾਓ, ਅਤੇ "ਸ਼ੀ ਇਜ਼ ਕੰਮਿੰਗ" (2019); ਅਤੇ "ਮਾਈਲੀ ਸਾਇਰਸ ਐਂਡ ਹਰ ਡੈੱਡ ਪੈਟਜ਼" (2015), ਜੋ ਸਾਉਂਡ ਕਲਾਉਡ 'ਤੇ ਮੁਫਤ ਆਨਲਾਈਨ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਯੂ.ਐਸ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦਸ-ਚਾਰਟਿੰਗ "ਸੀ ਯੂ ਅਗੇਨ", "7 ਥਿੰਗਜ਼", "ਦਿ ਕਲਾਇੰਬ", "ਪਾਰਟੀ ਇਨ ਦ ਯੂ.ਐਸ.ਏ", "ਕੈਂਟ ਬੀ ਟੈਮਡ", "ਵੀ ਕੈਂਟ ਸਟੋਪ", "ਮਾਲੀਬੂ", ਅਤੇ ਚਾਰਟ-ਟੌਪਿੰਗ "ਰੈਕਿੰਗ ਬੌਲ" ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸੱਤਵੀਂ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, "ਸ਼ੀ ਇਜ਼ ਮਾਇਲੀ ਸਾਇਰਸ", ਨੂੰ 2020 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸਾਇਰਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਐਲਬਮਾਂ ਅਤੇ 55 ਮਿਲੀਅਨ ਸਿੰਗਲ ਵੇਚੇ ਹਨ।
ਰੜੇ ਭੰਬੀਰੀ ਬੋਲੇ
ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ
ਇਸ ਤਰਾਂ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨੇਮਬੱਧ ਅਤੇ ਸੁਚਾਰੂ ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਪੱਕੇ ਹੋਣ ਲੱਗੇ।
ਗਾਡ ਆਫ ਵਾਰ (2018 ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ)
ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕੋਰੀ ਬੈਰਲੌਗ ਦੁਆਰਾ ਫਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਕਲਪਨਾ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰੈਟੋਸ ਆਪਣੀ ਦਸਤਖਤ ਦੇ ਡਬਲ-ਚੇਨ ਬਲੇਡ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਜਾਦੂਈ ਲੜਾਈ ਦੀ ਕੁਹਾੜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੌਡ ਆਫ ਵਾਰ ਵੀ ਪਿਛਲੀ ਐਂਟਰੀਆਂ ਦੇ ਫਿਕਸ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਕੈਮਰੇ ਦੇ ਉਲਟ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਟ ਵਿੱਚ ਗੇਮ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਮਰਾ ਵੀ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਧ ਤੋਂ ਪਾਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਏਏਏ ਗੇਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਟ ਕੈਮਰਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਗੇਮ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਦੇ ਤੱਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਟੋਸ ਦਾ ਬੇਟਾ ਐਟਰੀਅਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਗੇਮ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਟੀਮ ਨੇ ਗੌਡ ਆਫ ਵਾਰ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਅਤੇ ਅਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਛੋਟਾ ਟੈਕਸਟ-ਅਧਾਰਤ ਗੇਮ ਏ ਕਾਲ ਫਾਰ ਦਿ ਵਾਈਲਡਜ਼ ਫਰਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ ਐਟ੍ਰੀਅਸ ਇਸ ਖੇਡ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਰੜੇ ਭੰਬੀਰੀ ਬੋਲੇ
ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ-ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਰਜ
ਖੇਤੀ ਕੇਂਦਰਤ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਮਰਦ ਪ੍ਧਾਨ ਸਮਾਜਕ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿਚ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਤਰੀ ਭੋਇੰ ਵਿਚੋਂ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਇਸ ਲਈ ਧੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਾਜ ਅਤੇ ਅੱਗੋਂ ਭੈਣ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ 'ਨਾਨਕ ਛੱਕ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਭੋਇੰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਸੁਗਾਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੁਝ ਕੁ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।ਇਸ ਮਹਾਂਦਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋੜਤਾ ਸਾਡੀਆਂ ਲੋਕ-ਸਿਆਣਪਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਥਾਂ, ਥਾਂ ਕੀਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ :- ਬਾਪ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਲੱਖ ਦਾਤਾ ਤੂੰ ਕੁਸ਼ ਮੰਗਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵੇ ਉਹ ਤਾਂ ਗਊਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਕਰੇਦਾਂ ਵੇ ਕੁਸ਼ ਮੰਗਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵੇ। ( ਬੇਦੀ ਦਾ ਗੀਤ/ਸੁਹਾਗ)
ਮਾਇਲੀ ਸਾਇਰਸ
ਸਾਇਰਸ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਐਨੀਮੇਟਿਡ ਫਿਲਮ "ਬੋਲਟ" (2008), ਅਤੇ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮਾਂ "ਹੈਨਾ ਮੋਂਟਾਨਾ: ਦਿ ਮੂਵੀ" (2009) ਅਤੇ "ਦਿ ਲਾਸਟ ਸੋਂਗ (2010) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ, ਉਹ 2015 ਐਮ.ਟੀਵੀ ਵੀਡੀਓ ਸੰਗੀਤ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸੀ ਅਤੇ 2011 ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨਾਈਟ ਲਾਈਵ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸਾਇਰਸ ਨੂੰ ਗਾਇਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਲੜੀ 'ਦਿ ਵਾਇਸ' ਦੇ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ 2016 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਦੋ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਬਿਲਬੋਰਡ ਚਾਰਟਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਉਸ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਐਸ਼ਲੇ ਓ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕਾਲਪਨਿਕ ਭੂਮਿਕਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਲੜੀ "ਬਲੈਕ ਮਿਰਰ" ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਗਾਡ ਆਫ ਵਾਰ (2018 ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ)
ਗਾਡ ਆਫ ਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ, ਵਿਸ਼ਵ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਕਲਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ, ਸੰਗੀਤ, ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ, ਪਾਤਰ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਮਿਲੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮੀਖਿਅਕਾਂ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਗੁਆਏ ਬਗੈਰ ਇਸ ਲੜੀ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਕਈ ਸੰਪੂਰਣ ਸਮੀਖਿਆ ਸਕੋਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਬਗੈਰ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਲੜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦਰਜਾ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਗੌਡ ਆਫ ਵਾਰ ਨੂੰ ਕਈ ਮੀਡੀਆ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਐਵਾਰਡ ਸ਼ੋਅ ਦੁਆਰਾ ਗੇਮ ਆਫ਼ ਦਿ ਈਅਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਖੇਡ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੰਜ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵੇਚੀਆਂ ਅਤੇ ਮਈ 2019 ਤਕ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵੇਚੀਆਂ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਲੇਸਟੇਸ਼ਨ 4 ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਖੇਡ ਬਣ ਗਈ। ਇਸ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਵੀ ਅਗਸਤ 2018 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਫਰਵਰੀ 2019 ਤੱਕ ਚਾਰ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਆਈਆਂ।
ਰੜੇ ਭੰਬੀਰੀ ਬੋਲੇ
ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾ-ਕਾਵਿ ਧਾਰਾ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ, ਵਿਆਹ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਸ ਗੀਤ-ਰੂਪ -ਸਿੱਠਣੀ -ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਕਾਫ਼ੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਗੀਤ-ਰੂਪ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪ੍ਮਾਣਾਂ ਤੋਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ :- ੳ) ਇਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੀਤਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਣਾ। ਅ) ਇਸ ਵਿਚ ਕਬੀਲਾ/ਗੋਤ/ਖਾਨਦਾਨ ਮੂਲਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ। ੲ) ਇਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਮੱਧਕਾਲੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਤੀਮਾਨਾਂ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਾਤ,ਗੋਤ,ਪਿੰਡ ਬਾਰੇ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਣਾ। ਸ) ਇਸ ਗੀਤ-ਰੂਪ ਦੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਸੰਗਾਂ ਅਤੇ ਗਾਇਨ ਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਮੱਧਕਾਲੀ ਲੋਕਧਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਣਾ। ਹ) ਇਸ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾਈ ਖਿੱਤਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਚਲਤ ਹੋਣਾ। ਕ) ਮੱਧਕਾਲੀ ਕਾਵਿ ਵਿਚ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਦੇਣ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਹਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਿਲਣਾ। ਖ)ਇਸ ਦੇ ਰਚਨਾ-ਨੇਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਮ ਲੋਕ-ਰੂੜੀਆਂ ਉੱਤੇ ਉਸਰਿਆ ਹੋਣਾ ਆਦਿ।
ਮਾਇਲੀ ਸਾਇਰਸ
ਸਾਇਰਸ ਇੱਕ ਪਸ਼ੂ-ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਹੈ, ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਈ। ਉਸ ਸਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ "ਹੈਪੀ ਹਿੱਪੀ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਬੇਘਰ ਅਤੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਕਮਿਊਨਿਟੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਹੈ।
ਗਾਡ ਆਫ ਵਾਰ (2018 ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ)
ਹਵਾਲੇ
<references group="lower-alpha"/>
ਰੜੇ ਭੰਬੀਰੀ ਬੋਲੇ
ਹੁਣ ਕਿੱਧਰ ਗਈਆਂ ਸਿੱਠਣੀਆਂ
ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਦੇਣ ਦੀ ਇਹ ਬਲਵਾਨ ਪਰੰਪਰਾ ਮਾਲਵੇ ਵਿਚ ਹਰੇ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਅਲੋਪ ਹੁੰਦੀ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ।ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰਖਣ ਵਿਚ, ਹੋਰਨਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਪਰੰਰਪਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰਖਣ ਵਿਚ, ਹੋਰਨਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪਰੇਰਕ ਪ੍ਤੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ :ਇਸ ਨਵੇਂ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਸਿੱਠਣੀਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਖੜਕਵੀਆਂ, ਕਰਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਠੋਕਵੀਆਂ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਦੇਣ ਵਿਚ ਸੰਗ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਈ।ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪੜੇ ਲਿਖੇ ਲਾੜਿਆਂ ਅੱਗੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਸਾਦੀਆਂ ਮਲਵੈਣਾਂ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਦੁਆਰਾ 'ਪੇਂਡੂਪੁਣਾ' ਵਿਖਾਉਣ ਵਿਚ ਝਿਜਕਣ ਲੱਗੀਆਂ ।
ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਤੀਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ
(ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਦਾ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਮਹੱਤਵ) ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ- ਕਾਵਿ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਸਾਡੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਥਾਪਤ ਪ੍ਰਤੀਮਾਨਾਂ ਨੂੰN ਆਦਰਸ਼ ਵਜੋਂ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਉਸ ਪੱਖ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਅਪ੍ਰਵਾਨਤ ਹੈ।ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਡੇ 'ਸਿਆਣੇ' ਭੱਜਦੇ ਹਨ, ਸਿੱਠਣੀ ਉਜ ਨੂੰ ਖਲੋ ਕੇ ਫੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੲਣਿਆਂ ਅੱਗੇ 'ਪਰੋਸਦੀ' ਹੈ। ਇਹ ਵਿਅੰਗ ਜਾਂ ਠੱਠਾ ਤਿੰਨ ਪੱਧਰਾਂ ਉਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਉਲਟਾਉ ਦੁਆਰਾ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਇਹ ਹਨ:- 1 ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਉਲਟਾਉਵ 2 ਉਸਦੀ ਆਰਥਕ ਹੈਸੀਅਤ ਦਾ ਉਲਟਾਉ 3 ਸਥਾਪਤ ਨੈਤਿਕ ਵਿਧਾਨ ਦਾ ਉਲਟਾਉ।
ਸਿੱਠਣੀ:- ਰੂਪ ਰਚਨਾ
ਸਿੱਠਣੀ ਦੇ ਨਿਭਾਓ ਸੰਦਰਭ ਦੀ ਵਾਕਫ਼ੀ ਡਾ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ,"ਜੰਝ ਦੇ ਢੁਕਾਉ ਵੇਲੇ, ਕੰਨਿਆ ਪੱਖ ਵਾਲੇ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਸ- ਰਸ ਤੇ ਵਿਅੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾੜੇ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਸਾਕਾਂ ਤੇ ਬਰਾਤੀਆਂ ਦਾ ਹਾਸਾ ਠੱਠਾ ਉਡਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਪਰ  ਸਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਂਦਾ।" ਰੂਪ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਪੱਖ ਤੋਂ ਵੇਖਿਆਂ ਸਿੱਠਣੀ ਵੀ ਟੱਪੇ, ਬੋਲੀ, ਹੇਅਰੇ ਜਾਂ ਲੰਮੇ ਗੀਤ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਮੂਲ ਸੁਭਾਅ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਗੀਤ - ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।ਸਿੱਠਣੀਕਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਅਸਚਰਜਤਾ ਭਰੇ ਸਮਾਜਕ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਚਿਤਰ ਕੇ, ਸੰਬੋਧਤ ਧਿਰ ਦਾ ਠੱਠਾ ਉਡਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:- ਮਿੰਦਿਆ ਢੋਲਕੀ ਬਣਾ ਲੈ ਵੇ ਬੱਜੂਗੀ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਉੱਤੇ ਬੇਬੇ ਨੂੰ ਨਚਾ ਲੈ ਵੇ ਨੱਚੂਗੀ ਸਾਰੀ ਰਾਤ
ਸਿੱਠਣੀ਼ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਸਿੱਠਣੀ, ਵਿਅੰਗ ਵੇਲੇ ਧੀ ਵਾਲੀ ਧਿਰ ਵਲੋਂ ਪੁੱਤ ਵਾਲੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੋਧਤ ਕਾਟਵੇਂ ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਮਸ਼ਕਰੀ ਭਰਿਆ ਅਜੇਹਾ ਪ੍ਰਕਾਰਜ-ਮੂਲਕ ਗੀਤ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਅਸਾਧਾਰਨ ਬਿੰਬ ਸਿਰਜ ਕੇ, ਨੈਤਿਕ ਜੀਵਨ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਅਨੈਤਿਕ ਬਣਾ ਕੇ, ਪੁੱਤ ਵਾਲੀ ਧਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਰ ਕੇ ਚੋਟ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਠਿੱਠ ਕਰਕੇ ਹੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਠਣੀ ਅੰਤਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਵ-ਵਿਰੇਚਕ ਗੀਤ-ਰੂਪ ਹੈ।
•ਸਿੱਠਣੀਆਂ:-ਵਰਗਵੰਡ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨ:-
ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ' ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਦੀ ਸਿਰਜਨ-ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਮੈਂ ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਸਿਰਜਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ:-(੧)ਬੰਦ ਰੂਪ - ਰਚਨਾ ਦੇ ਕਾਵਿ - ਰੂਪ ਅਤੇ (੨)ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਰੂਪ-ਰਚਨਾ ਵਾਲੇ ਕਾਵਿ - ਰੂਪ।ਇਸ ਵੰਡ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਚਨਾ ਵਿਧਾਨ ਵਾਲੇ ਕਾਵਿ-ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ: ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਠਣੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸਮੇਂ ਤੱਟ ਫੱਟ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਅਤਿਅੰਤ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਠਣੀ ਅਗਲੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਸੰਬੋਧਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
•ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁਖ ਤੌਰ ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਆਧਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:-
(੧)ਨਿਭਾਉ-ਸੰਦਰਭਾਂ ਅਨੁਸਾਰ
(੨)ਉਚਾਰਨ-ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ
(੩)ਸੰਬੋਧਕ- ਸੰਬੋਧਤ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ
(੪)ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ
ਹੇਅਰਾ:ਰੂਪ ਰਚਨਾ
'ਹੇਅਰਾ' ਮਲਵਈ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਨਿਵੇਕਲਾ ਗੀਤ - ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਾਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਖੋ ਵੱਖਰੇ ਮੌਕਿਆਂ ਉਤੇ ਸਵਾਣੀਆਂ ਵਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਜਿਵੇਂ:-
"ਗੱਡੀ ਵੀ ਵੀਰਾ ਤੇਰੀ ਰੁਣ ਝੁਣੀ ਵੇ ਕੋਈ ਬੈਲ ਕਲੈਹਰੀ ਵੇ ਮੋਰ,
ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਕੋਇਲ ਕੂਕਦੀ ਵੀਰਨ ਮੇਰਿਆ-ਵੇ ਕੋਈ-ਮਹਿਲੀ ਕੂਕਣ-ਵੇ ਅਨਤੋਂ ਪਿਆਰਿਆ ਵੇ ਮੋਰ"
ਮਲਵਈ ਦੋਹੇ (ਹੇਅਰੇ) ਨੂੰ ਰੂਪ-ਰਚਨਾ ਪੱਖੋਂ ਦੋ ਗੁੱਟਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਸਕਦੇ ਹਾਂ:-(ਓ) ਤਨਾਉ-ਯੁਕਤ
(ਅ) ਤਨਾਉ-ਮੁਕਤ
ਹੇਅਰਾ :ਨਿਭਾਓ ਸੰਦਰਭ,ਗਾਇਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਰਜ
ਮਲਵੈਣਾਂ ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ 'ਹੇਅਰਾ' ਜਾਂ 'ਦੋਹਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।ਜਿਵੇਂ ਕਿ:-
•ਸੁਆਲ:- "ਕਿੱਥੋਂ ਦੋਹਾਂ ਉੱਗਿਆ ਅੜੀਏ
ਨੀ ਕੋਈ ਕਿੱਥੋਂ ਲਿਆ ਨੀ ਬਣਾ
ਨੀ ਸਖੀਏ ਪਿਆਰੀਏ ਨੀ - ਮਾਂ"
• ਜਵਾਬ:-"ਦਿਲ ਚੋ ਦੋਹਾ ਜਰਮਿਆ
ਚਿੱਤ ਚੋ ਲਿਆ ਬਣਾ
ਧਰਤੀ ਦੋਹੇ ਦੀ
ਵੇ ਸਮਝ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੇ -ਮਾਂ"
ਹੇਅਰੇ:ਵਰਗ ਵੰਡ
ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਦੇ ਬਾਕੀ ਰੂਪਾਂ ਵਾਂਗ ਹੇਅਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਆਧਾਰਾਂ ਉਤੇ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:- ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ
ਹੇਅਰੇ: ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ 'ਮਹਾਜਨੀ ' ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦਾ ਗਾਨ
੨ਪੰਜਾਬੀ ਲਾੜੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਗਾਨ:-ਇਹ ਹੇਅਰੇ ਭੈਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀਰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਹਨ।ਇਹ ਹੇਅਰੇ ਭੈਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀਰ ਦੇ ਸ਼ਗਨਾਂ ਸਮੇਂ ਮੌਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਜਿਵੇਂ:-
"ਪੰਜੇ ਭਾਈ ਚੌਧਰੀ ਵੀਰਾ
ਪੰਜੇ ਭਾਈ ਵੇ ਠਾਣੇਦਾਰ
ਮਾਰ ਪਲਾਕੀ ਬੈਠਦੇ
ਵੇ ਕੋਈ ਉੱਠਦੇ ਪੱਬਾਂ ਦੇ
ਵੇ ਅਨਤੋਂ ਪਿਆਰਿਆ ਵੇ-ਭਾਰ"
੩ ਲਾਡੇ ਦਿਉਰ ਨੂੰ ਝਹੇਡਾਂ:ਜਿਵੇਂ:-
"ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਦਿਉਰਾ ਮੈਂ ਬੁਲਾਂਮਦੀ
ਵੇ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਬੁਲਾਇਆ ਬੋਲ
ਤੇਰੇ ਤੇ ਮੈਂ ਅੈਂ ਘੁੰਮਾਂ
ਜਿਮੇਂ ਲਾਟੂ ਤੇ ਘੁੰਮੇ
ਵੇ ਸਮਝ ਸਿਆਣਿਆਂ ਵੇ-ਡੋਰ"
੪ ਜੀਜੇ ਉੱਤੇ ਸਾਲ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕਾਮਣ :ਜਿਵੇਂ:-
"ਚੁੱਲਾ ਵੀ ਜੀਜਾ ਮੇਰਾ ਚੱਕਮਾਂ
ਕੋਈ ਗਿਣ-ਗਿਣ ਦੇਮਾਂ ਵੇ ਵਾਰ
ਭੈਣ ਜੁ ਮੇਰੀ ਨੂੰ ਅੈਂ ਰੱਖੀ
ਜਿਉਂ ਰੱਖਿਆ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ
ਵੇ ਜੀਜਾ ਪਿਆਰਿਆ ਵੇ-ਹਾਰ"
੫ ਲਾੜੀ -ਧੀ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸੇ ਅਤੇ ਅਸੀਮਾਂ:ਜਿਵੇਂ:-
"ਨਾ ਰੋ ਬੀਬੀ ਨਾ ਰੋ ਨੀ
ਨੀ ਕੋਈ ਗੁੱਝੜੇ ਰੋਣੇ ਰੋ
ਮਾਪਿਆਂ ਡੋਲੀ ਪਾ ਦਿੱਤੀ
ਨੀ ਤੂੰ ਬੁੱਢ ਸੁਹਾਗਣ
ਨੀ ਬੀਬੀ ਲਾਡ ਲੀਏ ਨੀ-ਹੋ"
੬ ਪੰਜਾਬਣ ਲਾੜੀ ਦੇ ਹੁਸਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ:ਜਿਵੇਂ:-
" ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਤੇਰੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਭਾਬੋ
ਕੋਈ ਮੱਥੇ ਨੀ ਤੇਰੇ ਨੂਰ
ਸਾਡਾ ਚਿੱਤ ਦੇਖ ਕੇ ਖਿਪ ਗਿਆ
ਕੋਈ ਉਤਰੀ ਅਰਸ਼ ਦੀ
ਨੀ ਨਮੀਏਂ ਭਾਬੀਏ ਨੀ-ਹੂਰ"
ਹੇਅਰਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚਲੇ ਪਾਠ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਜੋ 'ਜਿੱਦੇਂ ਵੀਰਾ ਵੇ ਤੂੰ ਜਰਮਿਆਂ' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਜੋ ਸਜੇ ਵੀਰ ਦੇ ਬਾਰ ਦੇ ਆਉਣ ਉਪਰੰਤ ਆ ਕੇ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਾਗ-ਦੂਜਾ : ਸਿੱਠੀਣੀਆਂ:ਖੇਲ੍ਹ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਲਿਆਈ ਵੇ ਲੋਕੋ
ਰੜੇ ਭੰਬੀਰੀ ਬੋਲੇ ਦੇ ਭਾਗ ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸਿੱਠਣੀਆ:ਖੇਲ੍ਹ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਲਿਆਈ ਵੇ ਲੋਕੋ ਨੂੰ ਡਾ· ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਛੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆਂ ਹੈ। ਇਹ ਵੰਡ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
੧ ਲਾੜਾ ਬੜਾ ਲੜਾਕੇਦਾਰ :-ਇਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਨੂੰ ਡਾ·ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਵਿਚ ਲਾੜੇ ਦੀ ਮਾਂ ਭੈਣ,ਭਰਾ, ਪਿਉ ਆਦਿ,ਨੂੰ ਸਿੱਠਣਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਅੰਗ ਰੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ:-
ਬੂਟਾ ਕਿੱਕਰ ਦਾ
ਤੂੰ ਪੁੱਤ ਹੈ ਲਾੜਿਆ ਵੇ
੨ ਲਾੜੇ ਭੈਣਾਂ ਚੜ੍ਹਗੀ ਡੇਕ:- ਇਸ ਭਾਗ ਵਿਚ ਡਾ·ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਭੈਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ:-
"ਮੇਰੇ ਇਨੂੰ ਦੀ ਲੰਮੀ,ਲੰਮੀ ਡੋਰ
ਲਾੜੇ ਦੀ ਭੈਣ ਬਹੇਲ
ਮੋੜੀ ਹੋਈ ਨਾ ਮੁੜਦੀ"
੩ ਕੁੜਮਾਂ ਜੋਰੋ ਤੇਰੇ ਤੜੇ ਤੇਲਾਂ:- ਇਸ ਭਾਗ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸ ਵਿਚ ਇਕ ਕੁੜਮ ਇਕਾਈ ਦੂਜੀ ਕੁੜਮ ਇਕਾਈ ਨੂੰ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਮ ਜਿਵੇਂ:-
" ਕੁੜਮਾ ਖੜਾ ਵੇ ਖੜੋਤਾਂ ਤੇਰਾ ਲੱਕ ਥੱਕ ਜੂ
ਮਗਰ ਜੋਰੂ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਲੈ ਵੇ ਅੜੋਕਣ ਲੱਗ ਜੂ"
੪ ਨਾਨਕੀਆਂ ਦੀ ਰੜੇ ਭੰਬੀਰੀ ਬੋਲੇ:-ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਵਿਚ ਨਾਨਕਿਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ:-
"ਕਰਤਾਰ ਕੁਰ ਨਖਰੋਂ
ਦਰਾਂ ਵਿਚ ਤੇਲ ਚੁਆ ਦਾਰੀਏ
ਏਨ੍ਹਾਂ ਆਈਆ ਦੇ
ਸ਼ਗਨ ਮਨਾ ਦਾਰੀਏ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਰੀਆਂ ਦੇ
ਛੱਜ ਓਹਲੇ ਛਾਲ਼ਣੀ ਪਰਾਤ ਓਹਲੇ ਡੋਈ ਵੇ
ਨਾਨਕਿਆ ਦਾ ਮੇਲ ਆਇਆ
ਚੱਜ ਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਵੇ"
੫ ਮਿੱਦਿਆਂ ਢੋਲਕੀ ਬਣਾ ਲੈ ਵੇ :- ਜਿਵੇਂ :-
ਮਿੰਦਿਆ ਇਕ ਗੱਲ ਪੁੱਛਾਂ ਵੇ
ਨਾ ਤੇਰੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਭੌਂਦੂਆ ਵੇ
ਬੋਕ ਦੀ ਲਾ,ਲਾ ਦਾੜ੍ਹੀ
ਚੂਹੇ ਦੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਵੇ"
ਭਾਗ-ਤੀਜਾ:-ਹੇਅਰੇ:ਚੁਟਕੀ ਵੀ ਮਾਰਾਂ ਰਾਖ ਦੀ
ਹੇਅਰੇ :ਚੁਟਕੀ ਵੀ ਮਾਰਾਂ ਰਾਖ ਦੀ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੋ ੯ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੇਅਰਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਡਾ·ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਿਭਾਓ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਅਧੀਨ ਕੀਤੀ ਹੈ:- ਸਿੱਟਾ:- ਇਹ ਹੇਅਰੇ ਮਾਨਣੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ,ਰਿਸ਼ਤਾਂ-ਨਾਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਰੂਪਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੇਅਰਿਆਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਦੱਬੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਜਿਵੇਂ:-
"ਕਿੱਥੋ ਦੋਹਾ ਉੱਗਿਆ ਅੜੀਏ
ਨੀ ਕੋਈ ਕਿੱਥੋਂ ਲਿਆ ਨੀ ਬਣਾ
ਕੌਣ ਦੋਹੇ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ
ਨੀ ਸਖੀਏ ਪਿਆਰੀਏ ਨੀ"
੨ "ਜਿੱਦਣ ਵੀਰਾ ਵੇ ਤੂੰ ਜਰਮਿਆ
ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੇ ਖਾਧੀ ਖੰਡ
ਕੋਈ ਕੰਧੀਂ ਚਾਨਣ ਹੋ ਗਿਆ
ਕੋਈ ਵਿਹੜੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ
ਵੇ ਵੀਰਨ ਮੇਰਿਆ ਵੇ-ਚੰਦ"
੩ "ਤੇਰਾ ਮੇਰਾ ਦਿਉਰਾ ਇਕ ਮਨ ਵੇ
ਕੰਡਾ ਫੜ ਕੇ ਤੋਲ ਲੈ
ਵੇ ਕੋਈ ਬਰਾ ਬਰੋਬਰ
ਵੇ ਦਿਉਰਜ ਮੇਰਿਆ ਵੇ-ਹੋ "
੪ "ਇੱਟਾਂ ਦਾ ਭਰਦੀ ਜੀਜਾ ਟੋਕਰਾਂ
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਦੋਹਾ ਕੀ ਲਾਮਾਂ
ਤੇ ਬਾਂਦਰ ਵਰਗਾ
ਵੇ ਜੀਜਾ ਮੇਰਿਆ ਵੇ-ਮੂੰਹ"
ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਰੋਕਤ ਹੇਅਰਿਆਂ/ਦੋਹਿਆਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਾਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਮਾਨਵੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ:- ਜਿਵੇਂ ਵੀਰ,ਭੈਣ,ਦਿਉਰ-ਭਰਜਾਈ,ਜੀਜਾ-ਸਾਲੀ,ਕੁੜਮੋਂ-ਕੁੜਮੀ,ਔਰਤ-ਮਰਦ ਅਾਦਿ ਰਿਸ਼ਤਾ-ਨਾਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਵਿਖਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਰਤੀ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ
ਆਰਤੀ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ (ਜਨਮ 1983) ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਏਸ਼ੀਆ 21 IPRYLI ਫੈਲੋ ਹੈ।
ਵਿਲਸਨ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ CNBC ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ ਰਿਪੋਰਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2008 ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਹਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ, ਲੈਂਡ ਆਫ ਵਿਡੋਜ਼ ਅਤੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਨਾਈਟ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜੋ ਕਿ 7ਵੇਂ ਅਲਜਜ਼ੀਰਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਦੋਹਾ, 2011 ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਸਮੇਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਿਉਹਾਰ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਮਕਬੂਲ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫੋਰੈਸਟਿੰਗ ਲਾਈਫ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਜਾਦਵ ਪੇਏਂਗ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 35 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਏ ਅਤੇ 1400 ਏਕੜ ਦੇ ਰੇਤਲੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਜੰਗਲ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਗੋਆ), ਸੇਬੂ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਆਈਡੀਪੀਏ ਅਵਾਰਡ ਫਾਰ ਐਕਸੀਲੈਂਸ, ਜੈਪੁਰ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲਾਂ ਦੀ ਜਿਊਰੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਨਾਮ, ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਲ ਸੰਕਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਸਾਲਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ-ਲੰਬਾਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਿਊਮੈਨਿਟੀ ਵਾਚਡੌਗ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਸਮਾਜਿਕ ਉੱਦਮਤਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਕਿੱਕ, ਮਾਈ ਨੇਮ ਇਜ਼ ਖ਼ਾਨ, ਅਤੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਸੁਰ ਖੇਤਰ ਵਰਗੇ ਵਪਾਰਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਯਿਹੂਨ ਲ੍ਹਾਤਸੋ ਝੀਲ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ਯਿਹੂਨ ਲ੍ਹਾਤਸੋ ਝੀਲ, ਤਿੱਬਤੀ ਤੋਂ ਯਿਲੰਗ ਲਾਤਸ਼ੋ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਪੀਅੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਸਿਚੁਆਨ ਸੂਬੇ, ਚੀਨ ਦੇ ਤਿੱਬਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲ ਹੈ।
ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖਾਮ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਯਿਹੂਨ ਲਹਾਤਸੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤਿੱਬਤੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਤਿੱਬਤੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੋਰਾ ਰਸਤਾ ਝੀਲ ਦੇ ਚੱਕਰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਅਤੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਪੱਥਰਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮੈਨੀ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ, ਇਹ ਹਾਈਕਿੰਗ ਲਈ ਇੱਕ ਆਮ ਸੈਲਾਨੀ ਸਟਾਪ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਯਿਹੂਨ ਲਹਤਸੋ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਦਾਖਲਾ ਫੀਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਭਕਤੀ ਬਾਰਵੇ
ਭਕਤੀ ਬਾਰਵੇ (10 ਸਤੰਬਰ 1948 - 12 ਫਰਵਰੀ 2001) ਮਰਾਠੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ, ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ. ਉਹ ਕੁੰਦਨ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਕਾਮੇਡੀ ਜਨੇ ਭੀ ਦਯਾਰੋ (1983) ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਸ਼ਾਹ, ਸਤੀਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਰਾਵੀ ਬਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਧਾਰ ਸੀ, ਉਹ ਥੀਏਟਰ ਯੂਨਿਟ, ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਥੀਏਟਰ, ਅਤੇ ਰੰਗਾਈਨ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ "ਟੀ ਫੁੱਲਾਨੀ", "ਨਾਗ ਮੰਡਲ", "ਅਯੀ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਤ ਅਹਿ" ਅਤੇ " ਹੱਥ ਉਪਰ". 1 99 0 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਡਾਂਸ ਐਂਡ ਡਰਾਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਥੀਏਟਰ ਐਕਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਗੌਰਵ ਪੁਰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਭਿਨੈ ਪੁਰਸਕਾਰ. ਉਹ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸ਼ਫੀ ਇਨਾਮਦਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ 1996 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਬਰਵੇ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਗਰਲੀ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਸੁਧਾ ਕਰਮਾਰਕਰ ਦੀਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ. ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦੇਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸ਼ਫੀ ਇਨਾਮਦਾਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਬਾਰਵੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੁਧਾ ਕਰਮਰਕਰ ਦੇ ਲਿਟਲ ਥੀਏਟਰ ਲਈ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ, ਬੰਬੇ 'ਤੇ ਘੋਸ਼ਣਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ (ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਾਰਕ), ਅਤੇ ਸਪਤਾਹਿਕੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਸਮਾਚਾਰ ਪਾਠਕ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਡੀਡੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮ, ਬਹਿਣਾਬਾਈ ਵਿੱਚ, ਕਵਿਤਰੀ-ਸੰਤ, ਬਹਿਨਾਬਾਈ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ।
ਉਸ ਨੇ 1973 ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਨਾਟਕ 'ਅਜਬ ਨਿਆ ਵਰਤੁਲਾਚਾ' ('ਸਟਰੇਂਜ ਜਸਟਿਸ ਆਫ਼ ਦਾ ਸਰਕਲ'), ਸੀ.ਟੀ. ਖਾਨੋਲਕਰ ਦਾ ਬ੍ਰੇਖਟ ਦੇ ਕਾਕੇਸ਼ੀਅਨ ਚਾਕ ਸਰਕਲ, ਮੋਹਨ ਰਾਕੇਸ਼ ਦੇ ਅਧੇ-ਅਧੁਰੇ, ਤੀ ਫੁਲ ਕੁਈਨ (ਤੀ ਫੁਲ ਕੁਈਨ) (1975), ਪੀ.ਐਲ. ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਦਾ ਜੀ.ਬੀ. ਸ਼ਾਅ ਦੀ ਪਿਗਮੇਲੀਅਨ ਅਤੇ ਜੇ ਲਰਨਰ ਦੀ ਮਾਈ ਫੇਅਰ ਲੇਡੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੂਪਾਂਤਰ ਵਰਗੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ 2 ਸੁਪਰ ਹਿੱਟ ਮਰਾਠੀ ਸਟੇਜ ਨਾਟਕ, ਹੈਂਡਸ-ਅੱਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ! (1982) ਅਤੇ ਰੰਗਾ ਮਾਝਾ ਵੇਗਲਾ (1991), ਦੋਵੇਂ ਅਵਿਨਾਸ਼ ਮਸੂਰੇਕਰ ਦੇ ਸਹਿ-ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਨ।
ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਕੁੰਦਨ ਸ਼ਾਹ ਦੀ 'ਜਾਨੇ ਭੀ ਦੋ ਯਾਰੋ' (1983) ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਨਿਹਲਾਨੀ ਦੀ 'ਹਜ਼ਾਰ ਚੁਰਾਸੀ ਕੀ ਮਾਂ' (1998) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਮਰਾਠੀ ਨਾਟਯ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵੀ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਬਾਰਵੇ ਨੇ 11 ਫਰਵਰੀ 2001 ਨੂੰ ਵਾਈ ਵਿਖੇ ਪੂ ਲਾ ਫੁਲਰਾਣੀ ਆਨੀ ਮੀ, ਇਕੱਲਿਆਂ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ 02:45 ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਮੁੰਬਈ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਦੇ ਡਰਾਈਵਰ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਗਈ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰ ਭੁਟਾਨ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਖੁੱਲਣ ਵਿੱਚ ਜਾ ਟਕਰਾਈ। ਮੁੰਬਈ-ਪੁਣੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵੇਅ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦਮ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਅਵਾਰਡ
ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 2001 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਭਕਟੀ ਬਰਵੇ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2001 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਬੈਡਰਿਚ ਸਮੇਟਾਨਾ
ਬੈਡਰਿਚ ਸਮੇਟਾਨਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Bedřich Smetana; 2 ਮਾਰਚ 1824 - 12 ਮਈ 1884) ਇੱਕ ਚੈਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਪਛਾਣੀ ਗਈ। ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਵਤਨ ਵਿੱਚ ਚੈਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਪਿਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਓਪੇਰਾ "ਦਿ ਬਾਰਟਰਡ ਬ੍ਰਾਈਡ" ਅਤੇ ਸਿਮਫੋਨਿਕ ਚੱਕਰ ਮਾਈ "ਵਾਲਸਟ"("ਮੇਰਾ ਹੋਮਲੈਂਡ") ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਜੱਦੀ ਬੋਹੇਮੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿੰਫੋਨਿਕ ਕਵਿਤਾ "ਵਲਤਾਵਾ" ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ "ਦਿ ਮੋਲਦੌਓ" ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਮੇਤਾਨਾ ਨੂੰ ਇਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਤੌਹਫਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰਵਾਇਤੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਾਗ ਵਿਚ ਜੋਸੇਫ ਪ੍ਰੋਕਸ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸੰਗੀਤ 1848 ਦੇ ਪ੍ਰਾਗ ਵਿਦਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਫੇਲ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸਵੀਡਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿੱਚ ਕੋਅਰਮਾਸਟਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗੋਟੇਨ੍ਬ੍ਰ੍ਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਦੀ ਕੰਮ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਇਸ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਸੈਮਟਾਨਾ ਦਾ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ; ਛੇ ਧੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਤਿੰਨ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਗਏ।
1860 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਬੋਹੇਮੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮਾਹੌਲ ਨੇ ਸਮੈਤਾਨਾ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਾਗ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਚੈੱਕ ਓਪੇਰਾ ਦੀ ਨਵੀਂ ਵਿਧਾ ਦੇ ਇੱਕ ਚੈਂਪੀਅਨ ਵਜੋਂ।1866 ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਓਪੇਰਾ, ਬੋਹੇਮੀਆ ਅਤੇ ਦਿ ਬਾਰਟਰਡ ਬ੍ਰਾਈਡ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਂਡਨਬਰਗਜ਼, ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਗ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਵੀਜ਼ਨਲ ਥੀਏਟਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਸੇਮਟਾਨਾ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਚਾਲਕ ਬਣ ਗਈ, ਪਰੰਤੂ ਉਸ ਦੇ ਸੰਚਾਲਕ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਵਾਦ ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹੋਏ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਧੜੇਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਲਿਸਟ ਅਤੇ ਰਿਚਰਡ ਵੈਗਨਰ ਦੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਚੈੱਕ ਓਪੇਰਾ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਅਸਧਾਰਨ ਮੰਨਿਆ। ਇਸ ਵਿਰੋਧ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਕੰਮ ਵਿਚ ਦਖਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਸਿਹਤ ਵਿਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ 1874 ਵਿਚ ਥੀਏਟਰ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
1874 ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ, ਸਮੈਤਾਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ਼ਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ, ਉਸਨੇ ਨਿਰੰਤਰ ਰਚਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਬਾਕੀ ਰਹੀ। ਚੈਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਵਧਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ 1884 ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿਚ ਮਾਨਸਿਕ ਢਹਿ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ. ਚੈੱਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮੋਢੀ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਸਮੈਤਾਨਾ ਦੀ ਵੱਕਾਰ ਉਸ ਦੇ ਜੱਦੀ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕਾਇਮ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਰੁਤਬੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮੈਤਾਨਾ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਆ ਵਿਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਐਂਟੋਨੇਨ ਡਵੋਇਕ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਚਰਚਿਤ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਵਿਰਾਸਤ
2 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ, ਗੂਗਲ ਨੇ ਗੂਗਲ ਦੇ ਡੂਡਲ ਨਾਲ ਸਮੇਟਾਨਾ ਦਾ 195 ਵਾਂ ਜਨਮਦਿਨ ਕੀ ਮਨਾਇਆ ਸੀ।
ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ
'''ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ''' (ਜਨਮ 1950) ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਰਵਿੰਦਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਡਾਕਟਰ ਹੈ। ਮਲਵਿੰਦਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਰਵਿੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਰੂ-ਬ-ਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਕਵਿਤਾ ਕਿਉਂ ਲਿਖਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵਾਕ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਕਵੀ ਇਸ ਸਵਾਲ ਬਾਰੇ ਚੁੱਪ ਹਨ। ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਵੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਸਬੱਬ ਦੀ ਤਲਖ਼ ਹਕੀਕਤ ਬਿਆਨ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਕੋਲੋਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਉਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾਉਣ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ।"
ਨਮੂਨਾ
ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਲਿਖਦਾ ਮੈਂ ਕਵਿਤਾ
ਇਹਦੇ ਨਾਲ ਆਏਗਾ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ
ਕਿਸੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਘਟੇਗਾ, ਜੀਣ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿੱਸੇਗਾ
ਕਿਸੇ ਲਈ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਕਿਰਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੇਰੀ ਕਵਿਤਾ
ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦਾ ਹਾਂ ਇਸ ਲਈ
ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦਾ, ਨੇੜੇ ਬਹਿਣ ਦਾ
ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਆਪ ਸੁਣਨ ਦਾ,
ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਮਿਲੇ
ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਵਾਲੀ ਖਿੜਕੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਮੈਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਪੰਡਿਤ ਮਾਂਗੇਰਾਮ
ਪੰਡਿਤ ਮਾਂਗੇਰਾਮ ਇੱਕ ਹਰਿਆਣਵੀ ਕਵੀ ਸੀ।
ਮਹਿਰਮ ਨਗਰ
ਇਤਿਹਾਸ
ਮਹਿਰਮ ਨਗਰ ਪਿੰਡ, ਮਹਿਰਮ ਬਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਮਹਿਰਮ ਸਰਾਏ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1639 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੁਸਰੇ ਮਹਿਰਮ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਮੁਗਲ ਹਰਮ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਸੀ।
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਬੋਰਡ ਨੇ ਕਈ ਸਮਾਰਕਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ (ਦਰਵਾਜ਼ਾ), ਮਸਜਿਦ ਅਤੇ ਸਰਾਏ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਮੁਗਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹਿਰਮ ਖਾਨ (ਜਹਾਂਗੀਰ ਦਾ ਹਰਮ ਰੱਖਿਅਕ), ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ 1660 ਈ.
ਮਹਿਰਮ ਸਰਾਏ
ਵ੍ਯੁਤਪਤੀ
ਨਾਮ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ "ਮਹਿਰਾਮ ਦੀ ਸਰਾਏ" ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਹਿਰਮ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਅਣਵਿਆਹਿਆ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧ ਹਰਾਮ (ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ) ਜਾਂ ਉਹ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ (24 ਘੰਟੇ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਪਰਦਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਹਾਇਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਮਹਿਰਮ ਦਾ ਮਤਲਬ "ਮਹਿਰਾਮ ਖਾਨ" ਨਾਮਕ ਖੁਸਰਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਜੋ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹਰਮ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
INTACH ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਨਵੀਨਰ, ਸਵਪਨਾ ਲਿਡਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਆਰਾਮ ਲਈ ਮਹਿਰਮ ਕੀ ਸਰਾਏ ਕਾਫ਼ਲੇ ਅਤੇ ਨਾਮੀ ਮਹਿਰਮ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖੁਸਰੇ, ਮਹਿਰਮ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਮੁਗਲ ਹਰਮ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਸੀ। ਇਹ 7 ਕੋਸ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ (22.4 km) ਮੁਗਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਮਹਿਰਮ ਨਗਰ ਪਿੰਡ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੋ-ਮੰਜ਼ਲਾ ਨੁਕੀਲੇ-ਕਲਾਕਾਰ ਵਾਲਟ ਗੇਟਵੇਅ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ।
ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ
ਕਾਰਵਾਂਸਰਾਏ, ਉੱਪਰ ਛੱਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਕੋਨਿਆਂ 'ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਅਸ਼ਟਭੁਜ ਵਾਲਟਡ ਕੈਂਬਰ, ਮਲਬੇ ਦੀ ਚਿਣਾਈ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਲੱਖੋਰੀ ਇੱਟਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂਦਰੀ (12 ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਾਲਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਮੰਡਪ, ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ 3), 2 ਖੂਹ, 3 ਗੇਟਵੇਅ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਦੀਵਾਰ, ਦੀਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬਗੀਚਾ ਅਤੇ ਦੀਵਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਲੰਘਦਾ ਇੱਕ ਵਾਟਰ ਚੈਨਲ ਵੀ ਹੈ।
ਸੰਭਾਲ
2016 ਤੱਕ, ਖੰਡਰ ਸਮਾਰਕ ਦੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੰਨਤੋੜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਸਲ ਚਾਰ ਛੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਅਤੇ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਦੇ 3 ਅਸਲ ਗੇਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਬਚਿਆ ਸੀ, ਦੀਵਾਰ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਗਈ ਸੀ, ਦੋਵੇਂ ਖੂਹ ਸੁੱਕ ਗਏ ਸਨ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੇਠਾਂ ਦੱਬ ਗਏ ਸਨ। ਮਲਬਾ, ਬਾਗ ਝਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਰਮਈ ਕਾਕਾ
ਰਮਈ ਕਾਕਾ (2 ਫਰਵਰੀ 1915 - 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 1982) ਅਵਧੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਚੰਦਰਭੂਸ਼ਣ ਤਰਿਵੇਦੀ  ਸੀ । ਉਹ ਬੈਸਵਾੜੀ ਅਵਧੀ  ਦੇ ਉੱਤਮ ਹਾਸ ਕਵੀ  (ਪਰ ਕੇਵਲ ਹਾਸ ਨਹੀਂ) ਸਨ। ਪੜੀਸ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ੀਧਰ ਸ਼ੁਕਲ  ਦੇ ਨਾਲ ਰਮਈ ਕਾਕਾ ਅਵਧੀ ਦੀ ਉਸ ਅਮਰ ‘ਤਿੱਕੜੀ’ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਜਿਸਦੀ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਨੇ ਤੁਲਸੀ ਅਤੇ ਜਾਇਸੀ ਦੀ ਅਵਧੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਾਹਿਤਕ ਅਮੀਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਲਖਨਊ ਦੇ ਨਾਲ ਸਫਲ ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਤੋਤਾ ਵਜੋਂ ਲੰਬੇ ਸੰਬੰਧ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹਾਸ-ਵਿਅੰਗਬੋਧ ਦੇ ਸਦਕਾ ਰਮਈ ਕਾਕਾ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਸਚਮੁੱਚ ਕਮਾਲ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਰੇਡੀਓ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਸਤਾਖਰ ਚਰਿੱਤਰ ‘ਬਹਿਰੇ ਬਾਬਾ’ ਤਾਂ ਬੇਹੱਦ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਿਹਾ।
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਰਮਈ ਕਾਕਾ ਦਾ ਜਨਮ 1915 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਂਨਾਵ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰਾਵਤਪੁਰ ਨਾਮਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਲਖਨਊ - ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ 1940 ਤੋਂ 1975 ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਪਿੰਡ ਛੱਡਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜਿੰਦਗੀਭਰ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ:
ਬੌਛਾਰ, ਭਿੰਸਾਰ, ਨੇਤਾਜੀ, ਫੁਆਰ, ਹਰਪਤੀ ਤਰਵਾਰ, ਗੁਲਛੱਰੇ, ਹਾਸਿਅ ਕੇ ਛੀਂਟੇ ਅਤੇ ਮਾਟੀ ਕੇ ਮੋਲ।
ਰਮਈ ਕਾਕਾ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਸ਼-
੧।
ਯਾ ਛੀਛਾਲ੍ਯਾਦਰਿ ਦ੍ਯਾਖੌ ਤੋ
ਲਰਿਕਊ ਚਲੇ ਅਸਨਾਨ ਕਰੈਂ ਤਬ
ਸਾਬੁਨ ਕਾ ਉਨ ਸੋਪ ਕਹਾ
ਬਹੁਰੇਵਾ ਲੈਕੈ ਸੂਪ ਚਲੀ
ਦਿਨ ਰਾਤਿ ਬਿਲਇਤੀ ਬੋਲੀ ਮਾਂ
ਉਇ ਗਿਟਪਿਟ ਬੋਲਿ ਰਹੇ
ਬਹੁਰੇਵਾ ਸੁਨਿ ਸੁਨਿ ਸਿਟਪਿਟਾਤਿ
ਯਾ...
ਸਿੱਕਿਲ ਮਾਲਾ ਚੰਦਰਸ਼ੇਕਰ
ਸਿੱਕਿਲ ਮਾਲਾ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sikkil Mala Chandrasekhar; ਬੀ. 1963) ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਬੰਸਰੀਵਾਦੀ ਹੈ। ਮਾਲਾ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਰਮਈ ਕਾਕਾ
ਰਚਨਾਵਾਂ
੨.
ਸਿੱਕਿਲ ਮਾਲਾ ਚੰਦਰਸ਼ੇਕਰ
ਮਾਲਾ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਸਿੱਕਿਲ ਭੈਣਾਂ, ਉਸਦੀ ਮਾਸੀ ਕੁੰਜੂਮਣੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੀਲਾ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਖੇਡਣ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ, ਮਾਲਾ ਮਾਸੀ ਕੁੰਜੂਮਣੀ ਦੀਆਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕਲਾਸਿਕ ਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਨੀਲਾ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਭਾਵਪੂਰਣਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।
ਅੰਮਾ (2018 ਫ਼ਿਲਮ)
ਅੰਮਾ ਫੈਜ਼ਲ ਸੈਫ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਅਣ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਅਤੇ ਤਨਵੀ ਫ਼ਿਲਮਜ਼ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਸੀ.ਆਰ. ਮਨੋਹਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਹੈ। ਹਿੰਦੀ, ਕੰਨੜ, ਤੇਲਗੂ, ਤਾਮਿਲ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਾਈ ਗਈ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸੈਂਡਲਵੁੱਡ ਸਟਾਰ ਰਾਗਿਨੀ ਦਿਵੇਦੀ ਦੀ ਦੂਜੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਰਾਗਿਨੀ ਆਈ.ਪੀ.ਐਸ. ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਜਨਮਦਿਨ 'ਤੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਰਮਈ ਕਾਕਾ
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਬੁਢ਼ਊ ਕਾ ਬਿਵਾਹ
ਸਿੱਕਿਲ ਮਾਲਾ ਚੰਦਰਸ਼ੇਕਰ
ਮਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਚਾਚਾ, ਅਜ਼ਹਿਯੂਰ ਨਾਰਾਇਣਸਵਾਮੀ ਅਈਅਰ ਦੀ ਬੰਸਰੀ ਦੀ ਕਲਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮ੍ਰਿਦੁੰਗਮ-ਵਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ, ਅਜ਼ਹਿਯੂਰ ਨਤੇਸਾ ਅਈਅਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸਖ਼ਤ ਤਾਲ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ। ਮਾਲਾ ਦੇ ਵਜਾਉਣ 'ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਰਾਧਾ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ, ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਦੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਐਮਐਸ ਸੁਬਬੁਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਮਹਾਰਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹਨ। ਮਾਲਾ ਦਾ ਪਤੀ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਰਾਧਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਅੰਮਾ (2018 ਫ਼ਿਲਮ)
ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ
ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਫੈਸਲ ਸੈਫ ਨੇ ਰਾਗਿਨੀ ਦਿਵੇਦੀ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ 'ਤੇ ਓਮ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਦਰ ਬੈਂਗਲੁਰੂ 'ਚ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਲਈ ਰਾਜਪਾਲ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਰੂਪਾ ਨਟਰਾਜ, ਜਿਸਨੇ ਮਿਸ ਮੱਲੀਗੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਪੂਜਾ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਲਈ। ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਜਾ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਵੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਵਾਕਆਊਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਰਡਰ 2 ਫੇਮ ਦੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਨਰਾਇਣਨ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, '' ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬੇਚੈਨ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਉਹ ਸੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਫੈਜ਼ਲ ਸੈਫ ਦੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਢੁਕਵੇਂ ਹਨ।"
ਰਮਈ ਕਾਕਾ
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਜਬ ਪਚਪਨ ਕੇ ਘਰਘਾਟ ਭਏਨ
ਤਬ ਦੇਖੁਆ ਆਯੇ ਬੜੇ ਬੜੇ
ਅੰਮਾ (2018 ਫ਼ਿਲਮ)
ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ
ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਫੈਜ਼ਲ ਸੈਫ ਦੇ ਅਨੁਭਵੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਰਿਤੁਪਰਨੋ ਘੋਸ਼ ਨਾਲ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਉਹ 2012 ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਾਂਗਦਾ: ਦ ਕਰਾਊਨਿੰਗ ਵਿਸ਼ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੈਫ ਨੇ ਘੋਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕਿਰਦਾਰ ਰਾਜਪਾਲ ਯਾਦਵ ਨੇ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ।
ਰਗਬੀ ਯੂਨੀਅਨ
ਰਗਬੀ ਯੂਨੀਅਨ, (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Rugby union) ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਗਬੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਕ ਸੰਪਰਕ ਟੀਮ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਹੈ, ਜੋ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਰਗਬੀ ਫੁਟਬਾਲ ਦੇ ਦੋ ਕੋਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ, ਇਹ ਹੱਥ ਵਿਚ ਗੇਂਦ ਫੜ ਕੇ ਭੱਜਣ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਇਕ ਖੇਡ ਇਕ 15 ਵੇਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਟੀਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਅੰਡਾਕਾਰ ਆਕਾਰ ਦੀ ਗੇਂਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਹਰ ਇਕ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਐਚ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਗੋਲਪੋਸਟਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਰਮਈ ਕਾਕਾ
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਸਬ ਕਾ ਲੌਟਾਰਾ ਖੜੇ ਖੜੇ
ਸੁਖਦੀਨ ਦੁਬੇ, ਚਿਥਰੂ ਚੌਬੇ
ਤਿਰਬੇਨੀ ਆਯੇ ਧੁੰਨਰ ਜੀ
ਜਿਨ ਬੜੇਨ ਬੜੇਨ ਕਾ ਮਾਤ ਕਿਹਿਨ
ਬੜਕਏ ਅਵਸਥੀ ਖੁੰਨਰ ਜੀ