cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕੇਪ ਟਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
UCT, ਨੂੰ QS ਵਿਸ਼ਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਰੈਂਕਿੰਗ, ਟਾਈਮ ਹਾਇਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿਸ਼ਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਰੈਂਕਿੰਗਜ਼, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਵਣਜ ਸੰਬਧੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਸੌ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਗਿਆਕ ਫੋਰਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਇਕੋ-ਇਕ ਮੋਹਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ (ਗੁਲਫ) ਦਾ ਇਕੋ-ਇਕ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਿਖਰ ਦੀਆਂ 26 ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਕੇਪ ਟਾਊਨ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 1829 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਡਿਆਂ ਲਈ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1880 ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਾਲਜ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਤਰੱਕੀ-ਵਿੱਦਿਆ ਸਹੂਲਤ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਹੀਰੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਖੁਦਾਈ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਵਾਧਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਵਧਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ। 1880 ਤੋਂ 1900 ਦੇ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਕਾਲਜ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
ਯੂ. ਸੀ. ਟੀ. ਦੀ ਸ਼ੀਸ਼ਾ 1859 ਵਿੱਚ ਚਾਰਲਸ ਡੇਵਿਡਸਨ ਬੇਲ ਦੁਆਰਾ ਕੇਪ ਕਲੋਨੀ ਦੀ ਸਰਵੇਯੂਰ-ਜਨਰਲ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬੈੱਲ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਡਲ ਅਤੇ ਤਿਕੋਣ ਦੇ ਕੇਪ ਸਟੈਂਪ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ। ਅੱਜ UCT ਕੋਲ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਿਭਿੰਨ ਕੈਂਪਸ ਹਨ।
ਸੰਗਠਨ
ਕੇਪ ਟਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਪਬਲਿਕ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1918 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਐਕਟ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਐਕਟ, 1997 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਕਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਅਤੇ ਢਾਂਚਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਾਮਰਸ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ
ਫੈਕਲਟੀ ਆਫ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ
ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ
ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ
ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ
ਸਾਇੰਸ ਫੈਕਲਟੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਡੀ ਕੇ ਰਵੀ
ਡੋਡਾਕੋਪੱਲੂ ਕਰੀਅੱਪਾ ਰਵੀ (10 ਜੂਨ 1979 – 16 ਮਾਰਚ 1915), ਜਿਹਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਡੀ ਕੇ ਰਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਰਨਾਟਕਾ ਕਾਡਰ ਦੇ 2009 ਬੈਚ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸੇਵਾ (ਆਈ ਏ ਐੱਸ) ਅਫ਼ਸਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਗੁਣੀ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਵਜੋਂ ਇਹਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਕੋਲਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਡੀਸੀ ਵਜੋਂ ਮਿਲੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਿੱਫਰੇ ਹੋਏ ਗ਼ੈਰ-ਕਨੂੰਨੀ ਰੇਤ ਮਾਫ਼ੀਏ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਮੋਰਚਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਚੌਦਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਮਗਰੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਖੇ ਤਜਾਰਤੀ ਕਰਾਂ ਦੇ ਵਧੀਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਇਹਨੇ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਕੀਕੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਈ ਛਾਪੇ ਮਾਰੇ। ਵਧੀਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਮਗਰੋਂ 16 ਮਾਰਚ 2015 ਨੂੰ ਭੇਤ-ਭਰੇ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੁਰਦਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਈ ਏ ਐੱਸ ਅਫ਼ਸਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਆਹੁਦੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2015
ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ
ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ (ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਪ੍ਰਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ) ਆਤਮਕ ਜਾਂ ਨੈਤਿਕ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਜਾਂ ਆਦਰਸ਼ ਆਚਰਣ ਤੋਂ ਵਿੱਚਲਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਨੇਕ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਇੱਕ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਅਫਸਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਲਾਭ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ, ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਕ,ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਉਲੰਘਣ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਆਚਾਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਰਥਕ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ
ਬੇਂਜਾਮਿਨ ਡਿਜ਼ਰਾਇਲੀ
ਬੇਂਜਾਮਿਨ ਡਿਜ਼ਰਾਇਲੀ, ਬੈਕਨਸਫੀਲਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਰਲ, KG, PC, FRS (21 ਦਸੰਬਰ 1804 – 19 ਅਪ੍ਰੈਲ 1881), ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ  ਆਧੁਨਿਕ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਰਜਣ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ - ਇਸ ਦੀਆਂ ਪਾਲਸੀਆਂ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਆਊਟਰੀਚ ਸੰਭਵ ਬਣਾਈ। ਡਿਜ਼ਰਾਇਲੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਵਾਜ਼, ਲਿਬਰਲ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵਿਲੀਅਮ ਈਵਾਰਟ ਗਲੈਡਸਟੋਨ ਨਾਲ ਉਸਦੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਲੜਾਈਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਜ਼ਮ ਜਾਂ "ਟੋਰੀ ਲੋਕਤੰਤਰ" ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪਛਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਇਕਲੌਤਾ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਯਹੂਦੀ ਮੂਲ ਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਵਲਕਾਰ ਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਗਲਪ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਡਿਜ਼ਰਾਇਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਬਲੂਮਸਬਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਦੋਂ ਮਿਡਲਸੈਕਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭਾ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਝਗੜੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਨੌਜਵਾਨ ਬਿਨਯਾਮੀਨ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਂਗਲੀਕਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਕਈ ਅਸਫਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਡਿਜ਼ਰਾਇਲੀ 1837 ਵਿੱਚ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ। 1846 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਰ ਰਬਰਟ ਪੀਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੌਰਨ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਯਾਤ ਅਨਾਜ ਤੇ ਟੈਰਿਫ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਡਿਜ਼ਰਾਇਲੀ ਨੇ ਹਾਊਸ ਆਫ ਕਾਮਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੀਲ ਨਾਲ ਝੜਪਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਡਿਜ਼ਰਾਇਲੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਲਾਰਡ ਡਰਬੀ ਨੇ 1850 ਅਤੇ 1860 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ, ਡਿਜ਼ਰਾਇਲੀ ਨੇ ਐਕਸਚੈਕਰ ਦੇ ਚਾਂਸਲਰ ਅਤੇ ਹਾਊਸ ਆਫ ਕਾਮਨਜ਼ ਦੇ ਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
1868 ਵਿੱਚ ਡਰਬੀ ਦੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੇ, ਡਿਜ਼ਰਾਇਲੀ ਉਸ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਹਾਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। 1874 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਰੀਬੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1876 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬੈਕਨਸਫੀਲਡ ਦਾ ਅਰਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਡਿਜ਼ਰਾਇਲੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ - ਓਟੋਮੈਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਣ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਰਗੀਆਂ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣ ਇੱਛਾ - ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਡਿਜ਼ਰਾਇਲੀ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੇ ਲਈ (ਓਟਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ) ਸੁਏਜ ਨਹਿਰ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿਤ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤਾ। 1878 ਵਿੱਚ, ਓਟੋਮੈਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਰੂਸੀ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬਰਲਿਨ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਬਾਲਕਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਬਰਤਾਨੀਆ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਰੂਸ ਦੇ ਉਲਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸੀ। ਰੂਸ ਉੱਤੇ ਇਸ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਜਿੱਤ ਨੇ ਡਿਜ਼ਰਾਇਲੀ ਨੂੰ ਯੂਰਪ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਬਚਪਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1881 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1804 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਹਿੰਦੂ ਨਿੱਜੀ ਕਾਨੂੰਨ
ਹਿੰਦੂ ਨਿੱਜੀ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਤੋਂ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਅੱਜ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇੱਕ ਧਰਮ ਅਤੇ ਜਾਤ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਧਰਮਾਂ ਲਈ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਏ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ
ਡੇਨਾ ਬੇਯਰ
ਡੇਨਾ ਬੇਯਰ (ਜਨਮ 9 ਫਰਵਰੀ, 1952) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਵਕ਼ੀਲ ਅਤੇ ਜੈਂਡਰ ਰਾਈਟਸ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ, ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਦੀ ਇਹ ਸੰਸਥਾ, ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਵਕਾਲਤ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤ ਹੈ।
ਥਾਮਸ ਯੰਗ (ਵਿਗਿਆਨੀ)
ਜੀਵਨੀ
ਜੌਨ ਮਿਲਵਰਟਨ, ਸਮਸੇਸੈਟ ਦੇ ਕੁੱਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਹ 1773 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦਸ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ ਚੌਦਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ, ਇਟਾਲੀਅਨ, ਇਬਰਾਨੀ, ਜਰਮਨ, ਅਰਾਮਿਕ, ਸੀਰੀਅਕ, ਸਾਮਰੀ, ਅਰਬੀ, ਫਾਰਸੀ, ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਅਮਹਾਰੀ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਸੀ।
ਡੇਨਾ ਬੇਯਰ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਬੇਯਰ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਫਰਵਰੀ 1952 ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬੇਯਰ ਨੇ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ 1974 ਦੌਰਾਨ ਆਰਟਸ 'ਚ ਕੋਲਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਵਜੋਂ 1978 'ਚ ਪੈਨਿਸਲਵਾਨਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਕੂਲ ਆਫ ਮੈਡੀਸਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਥਾਮਸ ਯੰਗ (ਵਿਗਿਆਨੀ)
ਜੀਵਨੀ
ਯੰਗ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ 1792 ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰ ਬਰੇਥੋਲੋਮਿਊ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1794 ਵਿੱਚ ਐਡਿਨਬਰਗ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਲੋਟ ਸੈਕਸਨੀ, ਗੋਟਿੰਗਨ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੇ 1796 ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਗੌਟਿੰਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 1797 ਵਿੱਚ ਉਹ ਐਮਮੇਨੁਅਲ ਕਾਲਜ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਸ, ਰਿਚਰਡ ਬਰੌਕਲੇਬੀ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 1799 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਦੇ 48 ਵਾਲਬੇਕ ਸਟ੍ਰੀਟ, (ਹੁਣ ਇੱਕ ਨੀਲੇ ਪਲਾਕ ਨਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤਾ) 'ਤੇ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਯੰਗ ਨੇ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਅਗਿਆਤ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਲੇਖ ਛਾਪੇ।
1801 ਵਿੱਚ ਯੰਗ ਨੂੰ ਰਾਇਲ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ (ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ) ਦਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 91 ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ। 1802 ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1794 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1803 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਕੇ ਇਹ ਡਰਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਕਰਤੱਵ ਉਸ ਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਕਰਨਗੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੈਕਚਰ 1807 ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਫਿਲੋਸਿਫੀ 'ਤੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦੇ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਕਈ ਆਸਾਂ ਸਨ।
ਡੇਨਾ ਬੇਯਰ
ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਕਾਲਤ
ਉਹ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇਸ ਬਲੋਗ huffingtonpost.com 'ਤੇ ਲਿਖਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਨੀਤੀ
ਉਹ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜ ਦੇ ਸੀਨੇਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਲਈ ਡੈਮੋਕ੍ਰੈਟਿਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 41.8% (ਲਗਭਗ 4,890) ਵੋਟ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਸੀਨੇਟਰ ਰਿਚਰਡ ਮੈਡਲਿਨੋ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਚੋਣ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸਨ।
ਥਾਮਸ ਯੰਗ (ਵਿਗਿਆਨੀ)
ਜੀਵਨੀ
1811 ਵਿਚ, ਯੰਗ ਸੇਂਟ ਜਾਰਜ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ 1814 ਵਿੱਚ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਰੋਸ਼ਨੀ ਲਈ ਗੈਸ ਦੀ ਆਮ ਜਾਣਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ। 1816 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੂਜੀ ਜਾਂ ਸਕਿੰਟ ਦੀ ਪੈਂਡੂਲਮ (ਲੰਬਾਈ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਜਿਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਠੀਕ 2 ਸਕਿੰਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ) ਦੀ ਸਹੀ ਲੰਬਾਈ ਪਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹੇਠ ਇੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ 1818 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਰੈਗਂਗਟੇਡ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਐਚ ਐਮ ਨੌਟਿਕਲ ਅਲਮਾਨਾਕ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਬਣੇ।
ਡੇਨਾ ਬੇਯਰ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਹ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਗ ਚੇਵੀ ਚੇਸ, ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ
ਥਾਮਸ ਯੰਗ (ਵਿਗਿਆਨੀ)
ਜੀਵਨੀ
ਯੰਗ ਨੂੰ 1822 ਵਿੱਚ ਅਮੈਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਨਰੇਰੀ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ 1827 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੇ ਅੱਠ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1828 ਵਿਚ, ਉਹ ਰਾਇਲ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ।
ਮੌਤ, ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ
10 ਮਈ 1829 ਨੂੰ ਥਾਮਸ ਯੰਗ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਕੈਂਟ, ਫਰਨਬਰੋ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟ ਗਾਈਲਸ ਚਰਚ ਦੇ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਅਬੀ ਹਡਸਨ ਗੇਰਨੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਯੰਗ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀ ਗੋਲੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ:Sacred to the memory of Thomas Young, M.D., Fellow and Foreign Secretary of the Royal Society Member of the National Institute of France; a man alike eminent in almost every department of human learning. Patient of unintermitted labour, endowed with the faculty of intuitive perception, who, bringing an equal mastery to the most abstruse investigations of letters and of science, first established the undulatory theory of light, and first penetrated the obscurity which had veiled for ages the hieroglyphs of Egypt. Endeared to his friends by his domestic virtues, honoured by the World for his unrivalled acquirements, he died in the hopes of the Resurrection of the just. — Born at Milverton, in Somersetshire, 13 June 1773. Died in Park Square, London, 10 May 1829, in the 56th year of his age.ਯੰਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕੇ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਦੇ-ਨਾ-ਕਦੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।"
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਯੰਗ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਰ ਜੌਨ ਹਦਰਸਲ ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਸਲੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ" ਕਿਹਾ।  ਐਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 1931 ਦੇ ਮੁਖਬੰਧ ਵਿੱਚ ਨਿਊਟਨ ਓਪਿਕਸ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਹੋਰ ਪ੍ਰਸੰਸਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਲਾਰਡ ਰੇਲੇਅ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਐਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਫ਼ਿਲਿਪ ਐਂਡਰਸਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਥਾਮਸ ਯੰਗ ਦਾ ਨਾਮ ਲੰਡਨ ਸਥਿਤ ਥਾਮਸ ਯੰਗ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਨਾਂ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ ਸਾਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸਮਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਗਠਜੋੜ ਹੈ।
ਚਾਨਣ ਦੀ ਵੇਵ ਥਿਊਰੀ
ਯੰਗ ਦੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਥਿਊਰੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ।  ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਆਈਕੌਕ ਨਿਊਟਨ ਦੇ ਆਪਟੀਕਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਇੱਕ ਕਣ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਯੰਗ ਨੇ ਚਾਨਣ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਈ ਸਿਧਾਂਤਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਲਈ ਦੋ ਸਥਿਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਲਹਿਰ ਦੇ ਟੈਂਕੀ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤਾ। ਯੰਗ ਦੇ ਦਖਲ ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਤਜਰਬੇ ਜਾਂ ਡਬਲ-ਸਿਲਿਟ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੋਕ
ਫੋਰਬਜ਼
ਫੋਰਬਜ਼ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ, ਉਦਯੋਗ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਅਸਲ ਲੇਖ ਹਨ। ਫੋਰਬਸ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਸੰਚਾਰ, ਵਿਗਿਆਨ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ 900,000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਫੋਰਬਜ਼ ਏਸ਼ੀਆ, ਫੋਰਬਜ਼ ਲਾਈਫ ਅਤੇ ਫੋਰਬਜ਼ ਵੁਮਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫੋਰਬਜ਼ ਦਾ ਚੀਨ, ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ, ਭਾਰਤ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਇਜਰਾਇਲ, ਕੋਰੀਆ, ਪੋਲੈਂਡ, ਰੋਮਾਨੀਆ, ਰੂਮ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਛਾਪਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਧਨਾਢਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ 89 ਵਿੱਚੋਂ 85 ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮੁੜ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਦਰਜ ਕਰਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਲੇ
ਵੰਡ
ਵੰਡ ਸ਼ਬਦ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ;
ਪੋਪ
ਪੋਪ (papa; πάππας ਪਿਤਾ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ, ਪਾਪਾਸ ਤੋਂ), ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਧਰਮ ਗੁਰੂ,ਰੋਮ ਦੇ ਬਿਸ਼ਪ ਅਤੇ ਵੈਟੀਕਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਪੋਪ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੋਪ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਇਸਾਈਆਂ ਦਾ ਧਰਮਗੁਰੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਵੈਟੀਕਨ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਵੈਟੀਕਨ ਸਿਟੀ (ਰੋਮ) ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ 1.2 ਅਰਬ ਕੈਥੋਲਿਕ ਇਸਾਈਆਂ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਪੀਠ ਹੈ। 28 ਫਰਵਰੀ 2013 ਨੂੰ ਵੈਟੀਕਨ ਦੇ 266ਵੇਂ ਪੋਪ ਬਣੇ ਪੋਪ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਨੇ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। ਵੈਟੀਕਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਅਤੇ ਅਕਾਊਂਟਸ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤ ਤੇ ਕੁਝ ਸੁਝਾ ਦਿਤੇ।
ਸਤ ਗੁਣ
ਅੱਜ ਕਈ ਕੈਥੋਲਿਕ ਬਿਨਾਂ ਵਿਆਹ ਦੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਨਹੀਂ ਸਕਰਦੇ। ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਮੈਰੋਨਾਈਟ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਦੀਸ਼ੁਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਾਦਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪਾਦਰੀ ਅਤੇ ਬਿਸ਼ਪ ਆਦਿ ਆਪਣਾ ਰੁਤਬਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਗੰਢ-ਤੁਪ, ਜੋੜ-ਤੋੜ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ ਇਹਨਾਂ 'ਚ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਗਿਰਜਾਘਰ ਸਿਰਫ ਸ਼ੁੱਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਪਛਤਾਵੇ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵੀ ਹੈ। ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਇਸਾਈਆਂ 'ਚ ਗਰਭਪਾਤ ਨੂੰ ਪਾਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਰਭਪਾਤ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਜੀਵ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਵਰੀਤ
ਨਵਰੀਤ ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ "ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਜੁਗਤ, ਜੰਤਰ ਜਾਂ ਤਰੀਕਾ" ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਵਰੀਤ ਨੂੰ ਚੰਗੇਰੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਜਾਂ ਹੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਵੀਆਂ ਮੰਗਾਂ, ਅਕਹਿ ਲੋੜਾਂ ਜਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਬਜ਼ਾਰੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਤਾਲੁਕ ਕਾਢ ਨਾਲ਼ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਦੋ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਵਰੀਤ
ਨੀਲਮ ਪੋਲ
ਨੀਲਮ ਪੋਲ (ਜਨਮ 1981) ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਖੇਲ ਪਲੈਨੇਟ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਪੋਲ ਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਖੜਗਪੁਰ ਤੋਂ ਰਣਨੀਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਮਬੀਏ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਨਾਥੀਬਾਈ ਦਾਮੋਦਰ ਠਾਕਰਸੇ ਮਹਿਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ।
ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਕਾਲਰ ਅਤੇ ਵਾਇਟਲ ਵਾਇਸ ਫੈਲੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ 2014 ਵਿੱਚ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਟਰਪ੍ਰੀਨਿਓਰਸ਼ਿਪ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਪੋਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨਫੋਸਿਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਈ.ਬੀ.ਐਮ ਅਤੇ ਟੇਕ ਮਹਿੰਦਰਾ ਸਮੇਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਪਾਰਕ ਵਿਕਰੀ, ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਮੈਨੇਜਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਸਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਰੀਅਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਯੂਨੀਸੇਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ, ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ RUSA ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੋਲ ਅਡੈਪਟਿਵ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਅਭਿਆਸੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਲਈ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਦਲਾਅ ਏਜੰਟ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਗਮਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।
ਜਨੇਤ ਯੈਲਨ
<span id="result_box" class="" lang="pa"> ਜੇਨਟ ਲੁਈਸ ਯੈਲਨ (ਜਨਮ 13 ਅਗਸਤ, 1946) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਗਵਰਨਰਜ਼ ਦੀ ਚੇਅਰ ਹੈ, ਜੋ 2010 ਤੋਂ 2014 ਤਕ ਉਪ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾ ਰਹੀ  ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ; ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਦੀ ਚੇਅਰ; ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੇ, ਹੱਸ ਸਕੂਲ ਆਫ ਬਿਜਨਸ ਦੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ।  <span id="result_box" class="" lang="pa">
<span id="result_box" class="" lang="pa"> ਯੇਲੈਨ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਓਬਾਮਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੀ ਚੇਅਰਵੌਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੇਨ ਬਰਨਾਨਕੇ ਦੀ ਵਾਰਸ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। <span id="result_box" class="" lang="pa"> 6 ਜਨਵਰੀ 2014 ਨੂੰ, ਯੂਐਸ ਸੈਨੇਟ ਨੇ ਯੇਲੇਨ ਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।  <span id="result_box" class="" lang="pa"> ਉਸ ਨੇ 3 ਫਰਵਰੀ 2014 ਨੂੰ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਇਹ ਪਦਵੀ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਚੈੱਕ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼
ਸੀ.ਐਸ.ਏ ਚੈੱਕ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਏ.ਐਸ (ਚੈੱਕ: ਸੀ.ਐਸ.ਏ ਸੈਜ਼ਕੇ ਐਰੋਲੀਨੀ, ਏ.ਐਸ) ਚੈੱਕ ਗਣਤੰਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਕੱਲਾਵ ਹੈਵੇਲ ਪ੍ਰਾਗ ਰੁਜ਼ੀਨੇ, ਪ੍ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸੀ.ਐਸ.ਏ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਦੂਜੀ ਹਵਾਈ-ਸੇਵਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਜੈੱਟ ਏਅਰਲਾਈਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ (ਸਾਲ 1957 ਵਿੱਚ ਟੁ 104 ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ) ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਜੈੱਟ ਦੇ ਰਾਸਤੇ 'ਤੇ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਬਣ ਗਈ (ਪ੍ਰਾਗ ਅਤੇ ਮਾਸਕੋ ਵਿਚਕਾਰ)। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਹਿਸ਼ੂਦਾ, ਚਾਟਰ ਅਤੇ ਕਾਰਗੋ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਏਅਰਲਾਈਨ ਸਕਾਈ ਟੀਮ ਗਠਜੋੜ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਹ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਫ਼੍ਰੀਕੁਐਂਟ ਫ਼ਲਾਇਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਓਕੇ ਪਲੱਸ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਚਲਾਉੰਦੀ ਹੈ।
ਚੈੱਕ ਏਅਰਲਾਈਨ ਚੈੱਕ ਐਰੋਹੋਲਡਿੰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਚੈੱਕ ਐਰੋਹੋਲਡਿੰਗ ਦੀ ਹੋਰ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਨ – ਪ੍ਰਾਗ ਏਅਰਪੋਰਟ – ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਾਗ/ਰੁਜ਼ੀਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦਾ ਸੰਚਾਲਕ ਹੈ, ਚੈੱਕ ਏਅਰਲਾਈਨ ਟੈਕਨੀਕਜ਼ – ਜੋ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੈੱਕ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
ਸੀ.ਐਸ.ਏ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 6 ਅਕਤੂਬਰ 1923 ਨੂੰ ਚੈੱਕਸਲੋਵਾਕ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੀ.ਐਸ.ਏ ਚੈਕਸਲੋਵੈਣਸੱਕ ਸਟੇਟਨੀ ਐਰੋਲਿਨੀ (ਚੈੱਕਸਲੋਵਾਕ ਸਟੇਟ ਏਅਰਲਾਈਨਸ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਈ ਸੀ। 23 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਾਗ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਟਿਸਲਾਵਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ। ਸੰਨ 1930 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਗ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਟਿਸਲਾਵਾ ਅਤੇ ਜ਼ੈਗਰੇਬ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਡਾਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਕੇਵਲ ਘਰੇਲੂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਹੀ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਸੰਨ 1939 ਵਿੱਚ ਚੈੱਕਸਲੋਵਾਕੀਆ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸੀ, ਇਸ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਾਲ 1948 ਦੇ ਫ਼ਰਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਚੈੱਕਸਲੋਵਾਕੀਆ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਪੱਛਮ ਯੂਰਪੀ ਅਤੇ ਮੱਧ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਪਛੱਮ ਵੱਲੋਂ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪੁਰਜਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਵੀ ਲਗਾਈ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੇੜਿਆਂ ਦੇ ਥਾਂ ਸੋਵੀਅਤ ਦੇ ਬਣੇ ਏਅਰਲਾਈਨਰਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਆਯੁਸ਼ਿਨ ਆਈ.ਆਈ-14 ਨੂੰ ਉੱਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਵਿਆ-14 ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਸੰਸ ਤਹਿਤ ਚੈੱਕਸਲੋਵਾਕੀਆ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਾਲ 1950 ਵਿੱਚ, ਸੀ.ਐਸ.ਏ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਅਜਿਹੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਬਣੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪਧੱਰ 'ਤੇ ਅਪਹਰਣ ਹੋਇਆ। ਤਿੰਨ ਚੈੱਕਸਲੋਵਾਕ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਨੀਚ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਅਰਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਮਰੀਕੀ ਏਅਰਬੇਸ ਤੱਕ ਉਡਾ ਕੇ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪਛੱਮ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੀਤ ਜੰਗ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਈ। ਤਿੰਨ ਡਉਗਲੱਸ ਡਕੋਟਾ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ 24 ਮਾਰਚ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਉਤਰਣ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਮੁਨੀਚ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਤਰੀਆਂ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੀ 08:20 ਵਜੇ ਬੁਰਨੋ, ਦੁਸਰੀ 08:40 ਵਜੇ ਮੋਰਾਵਸਕਾ ਓਸਟ੍ਰਾਵਾ ਅਤੇ ਤੀਜੀ 09:20 ਵਜੇ ਬ੍ਰਾਟਿਸਲਾਵਾ ਤੋਂ ਸੀ।
ਬੋਰਡ 'ਤੇ ਲੋਕ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਅਣਇੱਛਤ ਯਾਤਰੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੈੱਕਸਲੋੋਵਾਕੀਆ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਚੈਕੋਸਲੋਵਾਕੀਆ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ 'ਹਵਾਈ ਆਜ਼ਾਦੀ' ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਨਾਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਸੇਵਾ
ਖੇੜੀ ਭਾਈ ਕੀ (ਖੇੜਾ)
ਖੇੜੀ ਭਾਈ ਕੀ  ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੇੜਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨਵਨੀ ਪਰਿਹਾਰ
ਨਵਨੀ ਪਰਿਹਾਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Navni Parihar) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨੂਤਨ ਅਤੇ ਉਤਪਲ ਦੱਤ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਲੀਡ ਵਜੋਂ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਮੁਜਰੀਮ ਹਾਜ਼ਿਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਪਾਰਕ ਫਿਲਮ ਵਿਨੋਦ ਖੰਨਾ ਦੇ ਨਾਲ <i id="mwGQ">ਹਲਚਲ</i> ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਜੈ ਦੇਵਗਨ ਅਤੇ ਕਾਜੋਲ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਅਤੇ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਇਰਫਾਨ ਖਾਨ, ਓਮ ਪੁਰੀ, ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ, ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ, ਜੁਗਲ ਹੰਸਰਾਜ, ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਚੋਪੜਾ, ਲਾਰਾ ਦੱਤਾ, ਕਰੀਨਾ ਕਪੂਰ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ, ਵਿਦਿਆ ਬਾਲਨ, ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ, ਨਵਾਜ਼ੂਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ, ਕਰਿਨਾਤੀ ਅਰਕੀਆਂ ਵਰਗੇ ਕਈ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਭੂਮੀ ਪੇਡਨੇਕਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।
ਨਵਨੀ ਨੂੰ ਦਾਸਤਾਨ, ਦਾਇਰੇ, ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ, ਤਨੂ ਵੇਡਸ ਮਨੂ, ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਔਰ ਵੋ , ਅਤੇ ਮੋਤੀਚੂਰ ਚਕਨਾਚੂਰ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਲਜ਼ਾਰ, ਆਨੰਦ ਐੱਲ. ਰਾਏ, ਮਧੁਰ ਭੰਡਾਰਕਰ, ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ, ਅਨੀਸ ਬਜ਼ਮੀ, ਤਿਗਮਾਂਸ਼ੂ ਧੂਲੀਆ, ਸੁਨੀਲ ਦਰਸ਼ਨ, ਮਹੇਸ਼ ਭੱਟ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਾਵਰ ਵਰਗੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਹਿੰਦੀ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰੀ ਫਿਲਮਾਂ (ਲਗਿਓ ਕਸੁੰਬੀ ਨੋ ਰੰਗ, ਪਾਰਤੂ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਫਿਲਮ, ਵੇਰ ਲੀਬੇ ਵਰਸਪ੍ਰਿਚਟ (2008) ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਵੈਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ 'ਤੇ ਮਿਥਿਲਾ ਪਾਲਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਟਲ ਥਿੰਗਜ਼, ਅਤੇ ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿ ਵਾਲਿਟ ਵਰਗੀਆਂ ਲਘੂ ਫਿਲਮਾਂ ਆਦਿ। ਉਸਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਗੌਹਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਪੀਯੂਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਲਟ ਸਿਟੀ, ਅਜੈ ਦੇਵਗਨ, ਸੋਨਾਕਸ਼ੀ ਸਿਨਹਾ, ਸੰਜੇ ਦੱਤ, ਅਤੇ ਨੋਰਾ ਫਤੇਹੀ, ਅਤੇ ਅਮੋਲ ਪਾਲਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜਸਟਿਸ ਡਿਲੀਵਰਡ ਭੁਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਨਵਨੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਨੀਮੇਸ਼ ਪਰਿਹਾਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਗਲੋਬਲ ਡਿਲੀਵਰੀ ਅਤੇ ਕੰਸਲਟੈਂਸੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੈਪਜੇਮਿਨੀ, ਓਰੇਕਲ, ਅਤੇ SAP ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਈਟੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਨਾਮ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਹਨ, ਨਿਭਾ ਪਰਿਹਾਰ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਮੀਨਾ ਪਰਿਹਾਰ। ਨਿਭਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਰਾਜਹੰਸ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਸੋਫੀਆ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੌਸ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਐਮ.ਬੀ.ਏ. ਸੁਸ਼ਮੀਨਾ (ਜਨਮ 1998) ਨੇ ਓਬਰਾਏ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਲੇਕ ਫੋਰੈਸਟ ਕਾਲਜ ਗਈ, ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ, ਸੁਸ਼ਮੀਨਾ ਨੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਿਲਚਸਪੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੈਮਰੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966
ਹੋ ਜਮਾਲੋ
"ਹੋ ਜਮਾਲੋ" ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਲੋਕ ਗੀਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿੰਧੀ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਨਾਚ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ-ਨਾਇਕ ਜਮਾਲੋ ਖੋਸੋ ਬਲੋਚ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਗਾਣਾ 1947 ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਬੀਦਾ ਪਰਵੀਨ ਨੇ ਸਿੰਧੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਖੁਸ਼ਕ ਨੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਹ ਗਾਣਾ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿੰਧ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜਸ਼ਨ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਨੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਗਾਇਕ ਜਮਾਲੋ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਿਆਂ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਬੰਦ ਦਾ ਅੰਤ "ਹੋ ਜਮਾਲੋ!" ਦੇ ਅਵਾਜ਼ੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨੱਚਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕ ਦੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਸਰਲ ਡਾਂਸ ਸਟੈਪ ਉਠਾਉਂਦੇ ਨੱਚਦੇ ਹਨ। ਗਾਣਾ ਅੰਤ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਰਫ਼ਤਾਰ ਫੜਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇ ਆਲਮ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਜਮਾਲੋ ਸ਼ੀਦੀ ਦਾ ਜਨਮ ਸੱਖਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਅਧੀਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬੰਬਈ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਪਰ ਅੱਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿੰਧ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜੌਨ ਜੈਕਬ ਨੇ ਸਖ਼ਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਇਦ ਸੰਨ 1889 ਵਿੱਚ, ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਜੈਕਬ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਰਸੀਆ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਿੰਧ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਜਮਾਲੋ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨੂੰ ਸੁਕੂਰ ਬ੍ਰਿਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਤੇ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਲਈ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਅਜੇ ਇਸ ਦੀ ਪਰਖ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ। ਸਿੰਧ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਪੁਲ ਦੇ ਪਾਰ ਰੇਲਗੱਡੀ ਲੰਘਾਉਣ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗਾ ਉਸਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਮਾਲੋ ਨੇ ਜੈਕੋਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੇਲਗੱਡੀ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਤੇ ਕਿ ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੱਡੀ ਪਾਰ ਕਰ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਸਨੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੱਡੀ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਿੰਧ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਵਲੋਂ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਇਸ ਵੱਡੀ ਮੱਲ ਬਾਰੇ "ਹੋ ਜਮਾਲੋ" ਗੀਤ ਦੀ ਮੌਕੇ ਤੇ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਮੌਕਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ
ਪਹਾੜ
250px|thumb|[[ਹਿਮਾਲਿਆ]]
ਪਰਬਤ ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਧਰਤੀ ਦੀ ਧਰਤੀ-ਸੱਤਾਹ ਉੱਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਉੱਚਾ ਉਠਾ ਹੋਇਆ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਿਆਦਾਤਰ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨੋਂ ਤਰੀਕੇ ਵਲੋਂ ਉੱਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਾੜ ਜਿਆਦਾਤਰ ਇੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਾੜ 4 ਪ੍ਰਕਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈ: -
ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਪਹਾੜ
ਇਹ ਤਦ ਬਣਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਟੇਕਟਾਨਿਕ ਚੱਟਾਨਾਂ ਇੱਕ ਦੂੱਜੇ ਵਲੋਂ ਟਕਰਾਂਦੀ ਜਾਂ ਸਿਕੁੜਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਮੋਦ ਦੇ ਕਾਰੰਨ ਉਭਾਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਜਵਾਨ ਮੋੜਦਾਰ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਹਿਮਾਲਾ, ਯੂਰੋਪੀ ਆਲਪਸ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਕੀ, ਦੱਖਣ ਅਮਰੀਕੀ ਏੰਡੀਜ, ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਜਵਾਨ ਅਰਥਾਤ ਨਵੇਂ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਇਹ ਦੁਨਿਅ ਦੇ ਸਬਸੇ ਨਵੇਂ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਸਭ ਵਲੋਂ ਉਚਹੇ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਬਲਾਕ ਪਹਾੜ
ਭਰੋਂਥਸ ਪਰਵਤ ਜਾਂ ਬਲੋਕ ਪਹਾੜ ਦਾ ਨਿਰਮਾਨ ਪ੍ਰਿਥਿਵਿ ਦੇ ਉੱਪਰੀ ਸਤਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰੰਸ਼ਨ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਭੁਭਾਗ ਦੇ ਉੱਪਰ ਉਥਨੇ ਵਲੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਯੁਰੋਪ ਦਾ ਬਲੋਕ ਪਰਵਤ, ਹਾਰਜ।
ਜਵਲਾਮੁਖੀ ਪਹਾੜ
ਜਵਲਾਮੁਖਿ ਪਹਾੜ ਦਾ ਨਿਰਮਾਨ ਪ੍ਰਥਿਵਿ ਦੇ ਉਨਦਰ ਵਲੋਂ ਨਿਕੇਲੇ ਲਾਵੇ ਦੇ ਉਦਗਾਰ ਦੇ ਜਮਾਵ ਵਲੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ: - ਵਰਮਾ ਕ ਮਾਉਂਟ ਪੋਪਾ, ਬੱਲ੍ਹਣੀ ਲੂਮੜੀ, ਵਿਸੁਵਿਅਸ ਆਦਿ।
ਅਵਸਿਸਤ ਪਹਾੜ
ਅਵਸਿਸਤ ਪਹਾੜ ਦਾ ਨਿਰਮਾਨ ਬਾਹਰ ਦੁਤੋ ਦੇ ਮਲਵੋ ਦੇ ਜਮਾਵ ਵਲੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਬਿਹਾਰ ਦਾ ਪਾਰਸਨਾਥ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
ਤਿੱਬਤ
thumb|right|260px|ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਪਠਾਰ
ਤਿੱਬਤ (ਤਿੱਬਤੀ: བོད་ཡུལ།) ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਭੂਮੀ ਮੁੱਖ ਉੱਚ ਪਠਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਚੀਨੀ ਜਨਵਾਦੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਿੱਬਤ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅੱਡ ਦੇਸ਼ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਧਰਮ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤਿੱਬਤੀ। ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਤਿੱਬਤ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਸਮੇਂ (1955) ਉੱਥੇ ਦੇ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।
ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ
ਤਿੱਬਤ 32 ਡਿਗਰੀ 30 ਮਿੰਟ ਉੱਤਰੀ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਅਤੇ 86 ਡਿਗਰੀ ਸਿਫ਼ਰ ਮਿੰਟ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀਆਂ, ਕੁਨਲੁਨ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉੱਚਾਈ 16,000 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 47,000 ਵਰਗ ਮੀਲ ਅਤੇ 1953 ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਅਬਾਦੀ 1,273,969 ਹੈ। ਤਿੱਬਤ ਦਾ ਪਠਾਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਕਾਂਗ (Sikang), ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਮੀਰ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਨਲੁਨ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਠਾਰ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਬ੍ਰਹੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਹਾਂਗਹੋਂ, ਮੇਕਾਂਗ ਆਦਿ ਦਾ ਉਦਗਮ ਥਾਂ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ’ਚੋ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵਰਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 1200 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਤੱਕ ਜੰਗਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਘਾਟੀਆਂ 5,000 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸਾਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਲਵਾਯੂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਕੀ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੱਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਸੰਘਣਾਪਣ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ ਵੱਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਇਦਾਨ ਘਾਟੀ ਏਵੇਂ ਕੀਕੋਨੀਰ ਜਨਪਦ ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਹਰਲੇ ਤਿੱਬਤ ਦੀ ਮੁੱਖ ਨਦੀ ਤਸਾਡਪਾ (ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ) ਹੈ, ਜੋ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਝੀਲ ’ਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਘਾਟੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਅਨੇਕ ਝੀਲਾਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਟੇਂਗਾਰੀ ਨਾਰ ਮੁੱਖ ਹੈ। ਤਸਾਡਪਾ ਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਗਰ ਲਾਸਾ, ਗਸਾਡਸੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਗਾਤਸੇ ਆਦਿ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਬਾਹਰਲੇ ਤਿੱਬਤ ਦਾ ਸਾਰਾ ਭਾਗ ਖੁਸ਼ਕ ਜਲਵਾਯੂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਸ਼ੂ ਚਾਰਨ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪੇਸ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਖ਼ਤ ਠੰਡ ਸਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਯਾਕ ਮੁੱਖ ਹੈ ਜੋ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰ ਢੋਣ ਦਾ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗੁੱਝੀ ਗੱਲ, ਬੱਕਰੀਆਂ ਵੀ ਪਾਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭੂਖੰਡ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਧਰਮੀ ਖਣਿਜ ਦੇ ਸੈਂਚੀਆਂ ਭੰਡਾਰ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਊਬੜ ਖਾਬੜ ਪਠਾਰ ਵਿੱਚ ਰੇਲਮਾਰਗ ਬਣਾਉਣਾ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੰਮ ਹੈ ਸੋ ਪਹਾੜ ਸੰਬੰਧੀ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਰਾਜ ਮਾਰਗ (ਸੜਕਾਂ) ਹੀ ਮਰਨਾ-ਜੰਮਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਇਹ ਸੜਕਾਂ ਤਸਾਡਪਾਂ ਨਦੀ ਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੀਕਿੰਗ-ਲਾਸਾ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਲਾਸਾ-ਕਾਠਮੰਡੂ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜੋਣ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੰਧ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਹੀ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਰਤ ਦੇਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਸਨ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਲੂਣ, ਚਮੜੇ ਅਤੇ ਉੱਨ ਆਦਿ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਤੋਂ ਚਾਹ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਤਿੱਬਤ ਅਤੇ ਸ਼ਿੰਜਿਆਂਗ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੜਕ, ਜੋ ਲੱਦਾਖ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਲਾਸਾ-ਪੀਕਿੰਗ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੰਗੋਲ ਜਾਤੀ ਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਬਹੁਤ ਵਿਰਲੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਉੱਚ ਪਹਾੜ ਸ਼ਰੇਣੀਆਂ, ਕੁਨਲੁਨ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ 16000 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇਸ ਰਾਜ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਲਗਭਗ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਥੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। 1013 ਈ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਤੋਂ ਧਰਮਪਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੋਧੀ ਵਿਦਵਾਨ ਤਿੱਬਤ ਆਏ। 1042 ਈ ਵਿੱਚ ਦੀਪੰਕਰ ਸ਼ਰੀਗਿਆਨ ਅਤੀਸ਼ਾ ਤਿੱਬਤ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਾਕਿਅਵੰਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਲ 1207 ਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਮੰਗੋਲਾਂ ਦਾ ਅੰਤ 1720 ਈ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਮਾਂਚੂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਹੋਇਆ। ਤਤਕਾਲੀਨ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ, ਜੋ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸੱਤਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀ, ਉੱਤੇ 1788- 1792 ਈ ਦੇ ਗੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਜਮ ਸਕੇ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਤਿੱਬਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਜ਼ਾਦ ਸੱਤਾ ਸਥਿਰ ਰੱਖੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੱਦਾਖ ਉੱਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਨੇ ਅਤੇ ਸਿੱਕਮ ਉੱਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਜਮਾ ਲਿਆ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਚੌਕੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਕਈ ਅਸਫਲ ਜਤਨ ਕੀਤੇ। ਇਤਿਹਾਸ ਮੁਤਾਬਕ ਤਿੱਬਤ ਨੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਨਾਲ਼ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਲੜਾਈ ਕਰਨੀ ਪਈ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਤਿੱਬਤ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ 5000 ਨੇਪਾਲੀ ਰੁਪਏ ਹਰਜਾਨਾ ਭਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਆਜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਨੇਪਾਲ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਚੀਨ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗੀ। ਚੀਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਸਨੇ ਨੇਪਾਲ ਵਲੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਤਾਂ ਪਾ ਲਿਆ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ 1906-07 ਈ ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤ ਉੱਤੇ ਚੀਨ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਯਾਟੁੰਗ ਗਿਆਡਸੇ ਅਤੇ ਗਰਟੋਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। 1912 ਈ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਵਲੋਂ ਮਾਂਚੂ ਸ਼ਾਸਨ ਅੰਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੱਬਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦ ਰਾਸ਼ਟਰ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਨ 1913-14 ਵਿੱਚ ਚੀਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਠਾਰੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਨ 1933 ਈ ਵਿੱਚ 13 ਉਹ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲਾ ਤਿੱਬਤ ਵੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੀਨੀ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲੱਗਾ। ਚੀਨੀ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਲਾਲਿਤ ਪਾਲਿਆ ਹੋਇਆ 14 ਉਹ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੇ 1940 ਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਨ ਭਾਰ ਸੰਭਾਲਿਆ। 1950 ਈ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰਵਭੌਮ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਤਾਂ ਪੰਛੇਣ ਲਾਮਾ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਦੋਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਵਖਾਵੇ ਦੀ ਨੌਬਤ ਤੱਕ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਮਿਲ ਗਿਆ। 1951 ਦੀ ਸੁਲਾਹ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਮਵਾਦੀ ਚੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਰਾਜ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭੂਮੀਸੁਧਾਰ ਕਨੂੰਨ ਅਤੇ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਕਟੌਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਸੰਤੋਸ਼ ਦੀ ਅੱਗ ਸੁਲਗਣ ਲੱਗੀ ਜੋ ਤਰਤੀਬਵਾਰ 1956 ਅਤੇ 1959 ਈ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰਾਂ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉੱਠੀ। ਪਰ ਤਾਕਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਚੀਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ, ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚ ਕੇ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੇਪਾਲ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ। ਹੁਣ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਚੀਨ ਨਾਲੋਂ ਤਿੱਬਤ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ‍ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਸਰਵਤੋਭਾਵੇਨ ਚੀਨ ਦੇ ਅਨੁਗਤ ਪੰਛੇਣ ਲਾਮਾ ਇੱਥੇ ਦੇ ਨਾਮਮਾਤਰ ਹੁਕਮਰਾਨ ਹੈ।
ਭਾਸ਼ਾ
ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿੱਬਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਿਨੋ-ਤਿੱਬਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਤਿੱਬਤੀ-ਬਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ' ਤਿੱਬਤੀ 'ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹਿਮਾਲਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਤੀਆਨਾਨਮੇਨ ਚੌਕ
ਇਤਹਾਸ
ਡਾਕਟਰ ਸਨ-ਯਾਤ-ਸੇਨ ਦੀ ਅਗੁਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1911 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਚੌਕ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੇਲ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਸੀ। 1911 ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਚੀਨ ਦੇ ਆਖ਼ਿਰੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਲੋਂ ਇਸ ਚੌਕ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਰਾਜਨੀਤਕ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਹੋਣ ਲਗਾ। ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਚੌਕ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਹਿਮੀਅਤ ਉਦੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਸਾਲ 1949 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ੂਨੀ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ. ਇੱਕ ਅਕਤੂਬਰ 1949 ਨੂੰ ਤੀਆਨਾਨਮੇਨ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਜਨਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੀਨੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀਨ ਚੇਅਰਮੈਨ ਮਾਓ ਨੇ ਚੀਨੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੌਕ
ਆਗਰਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਸਾਂਸਦ
2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਸ਼ੰਕਰ ਕਥੇਰੀਆ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਸਾਂਸਦ ਚੁਣੇ ਗਏ। 1962 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਂਸਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center"| ਸਾਂਸਦ !ਸਰੋਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਨੋਟਰੀ ਪਬਲਿਕ
thumb|ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸਟੇਟ ਦੀ ਨੋਟਰੀ ਸੀਲ
ਇੱਕ ਨੋਟਰੀ ਪਬਲਿਕ (ਜਾਂ ਨੋਟਰੀ ਜਾਂ ਜਨਤਕ ਨੋਟਰੀ) ਆਮ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਜਨਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੋਟਰੀ ਪਬਲਿਕ ਆਮ ਤੌਰ ' ਤੇ ਗੈਰ-ਵਿਵਾਦਿਕ ਮਾਮਲੇ  ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਾਇਦਾਦ, ਮੁਖਤਿਆਰਨਾਮਾ, ਹਲਫੀਆ ਬਿਆਨ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਆਦਿ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਟੈਸਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਨੋਟਰੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜ, ਸਹੁੰ, ਹਲਫੀਆ ਬਿਆਨ ਅਤੇ ਕਨੂੰਨੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਣ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਗਵਾਹੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਐਕਜ਼ੀਕਿਊਸ਼ਨ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਨਾ, ਕਾਗਜ਼ਾਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨਾਂ, ਰਿਸਰਚ ਨੋਟਸ ਅਤੇ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੇ ਬਿੱਲਾਂ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਡਰਾਫਟਸ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਨੋਟਰੀ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਂਣਾ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨੋਟਾਰਾਈਜੇਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੋਟਰੀ ਪਬਲਿਕ ਸਿਰਫ ਸਧਾਰਨ ਕਾਨੂੰਨ ਨੋਟਰੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਵਲ-ਲਾਅ ਨੋਟਰੀਜ਼ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨੋਟਰੀ
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਲਈ ਨੋਟਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਵੀ, ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਜਾਂ ਰਾਜ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਨੋਟਰੀ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਦਸ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨੋਟਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਨੈਕਾਰ, ਜੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ਼ਨਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਲੀਗਲ ਸਰਵਿਸ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੋਈ ਅਹੁਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਿਆਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਿੱਤੇ
ਗੁਲਸ਼ਿਫ਼ਤੇ ਫ਼ਰਾਹਾਨੀ
ਗੁਲਸ਼ਿਫ਼ਤੇ ਫ਼ਰਾਹਾਨੀ (, ਜਨਮ 10 ਜੁਲਾਈ 1983) ਇੱਕ ਇਰਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਸੰਗੀਤਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਅਸਗ਼ਰ ਫ਼ਰਹਾਦੀ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਬਾਊਟ ਐਲੀ(About Elly) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਬਰਲਿਨ ਵਿਖੇ ਸਿਲਵਰ ਬੀਅਰ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿਖੇ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।
ਆਸਰਾਪੁਰ
ਅਸਰਪੁਰ ਰੋਪੜ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੋਪੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੁਲਸ਼ਿਫ਼ਤੇ ਫ਼ਰਾਹਾਨੀ
ਜੀਵਨ
ਗੁਲਸ਼ਿਫ਼ਤੇ ਫ਼ਰਾਹਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਜੁਲਾਈ 1983 ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ, ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹਿਜ਼ਾਦ ਫ਼ਰਾਹਾਨੀ ਅਤੇ ਫ਼ਹੀਮਾ ਰਹੀਮਨੀਆ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ, ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਫਰਹਾਨੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਿਆ। ਇਸਨੇ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਪੀਆਨੋ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉੱਘੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦਾਰੀਯੂਸ਼ ਮਹਿਰਜੂਈ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਦਿ ਪੀਅਰ ਟ੍ਰੀ’ (1998) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ। ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਇਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸਿਰਕੱਢ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਣਨ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਰਿਡਲੇ ਸਕੌਟ ਦੀ ‘ਪੱਛਮੀ’ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਬੌਡੀ ਆਫ ਲਾਈਜ਼’ ਵਿੱਚ ਲੀਓਨਾਰਡੋ ਡੀਕੈਪਰੀਓ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਇਵਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੁਲਕ ਇਰਾਨ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ। ਇਸੇ ਲਈ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਗੁਲਸ਼ਿਫ਼ਤੇ ਨੇ ਅਨੂਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਦਿ ਸੌਂਗ ਆਫ ਸਕੌਰਪੀਅਨਜ਼’ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇਰਫਾਨ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਵਹੀਦਾ ਰਹਿਮਾਨ ਜਿਹੇ ਮੰਝੇ ਹੋਏ ਕਲਾਕਾਰ ਉਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਦਰੋਹੀ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ ਇਸ ਅਦਾਕਾਰਾ ਨੇ ਡੇਢ ਮਹੀਨਾ ਜੈਸਲਮੇਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਗੋਆ ਪੁੱਜੀ ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਇਰਾਨ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ। ਗੋਲਸ਼ੀਫਤੇਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਾਰਤੀ, ਪਰ ਚਿੰਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਨਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਾ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੀ ਸੁਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਬਾਗੀਆਨਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਰਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਰਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਅੱਲ੍ਹਾ ਜਿਲਾਈ ਬਾਈ
thumb|ਅੱਲ੍ਹਾ ਜਿਲਈ ਬਾਈ ਦੀ ਤਸਵੀਰ 2003 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੋਹਰ 'ਤੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਈ ਬਾਈ (1 ਫਰਵਰੀ 1902 - 3 ਨਵੰਬਰ 1992) ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਸੀ।
ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਬੀਕਾਨੇਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਅੱਲ੍ਹਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਈ ਨੇ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਤਾਦ ਹੁਸੈਨ ਬਖ਼ਸ਼ ਖਾਨ ਤੋਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਚਨ ਮਹਾਰਾਜ ਤੋਂ ਗਾਉਣਾ ਸਿੱਖਿਆ। ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਭਰਪੂਰ ਇੱਕ ਨਿਮਰ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ।
ਉਹ ਮਾਂਡ, ਠੁਮਰੀ, ਖਿਆਲ ਅਤੇ ਦਾਦਰਾ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੁਕੜਾ ਕੇਸਰਿਆ ਬਾਲਮ ਹੈ। 1982 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 1988 ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1902 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਨਰੈਣਗੜ੍ਹ (ਖੇੜਾ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਸੰਘੇੜਾ
ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਸੰਘੇੜਾ (ਜਨਮ 2 ਮਾਰਚ 1944) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀਆ 9 ਕੁ ਦੇ ਕਰੀਬ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਨ 1970 ਤੋਂ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਲਿਖਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਉਹ ਯੂ.ਕੇ. ਦੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਲਿਖਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਓਂਟਾਰੀਓ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਦੇ ਲਿਖਣ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੱਚ ਲਿਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕਿ ਕੌੜਾ ਸੱਚ ਵੀ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਔਰਤ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤ ਦੀ ਗਲਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਵੀ ਝਿੱਜਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਉਸ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੜਕਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਕਲ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਰੀਟਾਇਰਡ ਹੈ ਅਤੇ ਓਂਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵਾ
ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਸੰਘੇੜਾ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਮਾਰਚ 1944 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮੁਕੰਦਪੁਰ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਵਾਸ਼ਹਿਰ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਰਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ ਸੀ। ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਸੀ। ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਃ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਸੰਘੇੜਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲੜਕੇ ਹੋਏ - ਧਨਬੀਰ ਸੰਘੇੜਾ, ਬਲਰਾਜ ਸੰਘੇੜਾ ਅਤੇ ਗੁਰਜੀਵਨ ਸੰਘੇੜਾ। ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਦਾ ਵੀਰ, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੂੰ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਦਾ ਬਚਪਨ ਇਕੱਲਤਾ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਹੋਇਆ। ਲੇਕਿਨ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਢੇਰ ਸਾਰਾ ਪਿਆਰ ਮਿਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਅਤੇ ਲਾਡਲੀ ਧੀ ਸੀ। ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਚੁੱਪ-ਚੁਪੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਦੇਣ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆ ਉਸ ਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਸਕੂਲ 'ਚ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਭੇਜਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਦੇ ਮਾਸਟਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੋਰ ਵੀ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਭੇਜਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ 1962 ਵਿੱਚ ਯੂ.ਕੇ. ਆਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬਰਮਿੰਘਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਯੂ.ਕੇ. ਤੋਂ ਹਾਇਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਪਲੋਮਾ ਇਨ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਂਡ ਲਾਅ ਦੀ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ। 1962 ਵਿੱਚ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਦੋ-ਦੋ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਪਾਲਦੀ ਅਤੇ ਘਰ ਸੰਭਾਲਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਆਪਣੇ ਲਿਖਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕ ਲਈ ਵੀ ਸਮਾਂ ਕੱਢਦੀ ਸੀ। ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਕਿੱਸੇ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਗਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਕੇ ਕਿੱਸੇ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸੀ.ਆਈ.ਬੀ.ਸੀ. ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਅਫ਼ਸਰ (ਇਨਫ਼ੋਰਮੇਸ਼ਨ ਅਫ਼ਸਰ) ਵੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਰੀਟਾਇਰਡ ਹੈ। ਸੰਨ 1970 ਵਿੱਚ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਕੈਨੇਡਾ ਆਈ ਅਤੇ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਓਂਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਯੂ.ਕੇ. ਨਾਲੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਜੜ-ਭਰੀ ਲੱਗੀ। ਆਪਣੀ ਰੀਟਾਇਰਡ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕੱਢਦੀ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ
ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਦੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 3 ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ 6 ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਯੂ.ਕੇ. ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪਾਸੇ ਸੀ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਯੂ.ਕੇ. ਦੇ ਦੇਸ ਪ੍ਰਦੇਸ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਛਪੀ। ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਦਾਸੀਨ (ਨਿਊਟਰਲ) ਇਨਸਾਨ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਸਥਾ 'ਕਲਮਾਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ਲਾ' ਨਾਲ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਟਰਮ ਕੋ-ਆਰਡੀਨੇਟ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕਲੇ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਮੋਢੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਡੈਮਾਸਿਕ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚਾਰ ਮੰਚ' ਨਾਲ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ 'ਰਾਈਟਰਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਔਫ ਕੈਨੇਡਾ' ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ 'ਰਾਈਟਰਜ਼ ਐਂਡ ਐਡੀਟਰਜ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼ਰਲਿਨ ਚੋਪੜਾ
ਸ਼ਰਲਿਨ ਚੋਪੜਾ (ਉਰਫ਼ ਮੋਨਾ ਚੋਪੜਾ) ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮੌਡਲ ਹੈ।   ਜੁਲਾਈ 2012 ਵਿੱਚ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਪਲੇਬੁਆਏ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ।   ਇਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਨਗਨ ਤਸਵੀਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਸੀ।    ਫ਼ਿਰ ਉਸਨੂੰ ਐਮ.ਟੀ.ਵੀ. ਸਪਲਿਟਸਵਿਲਾ ਲਈ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ।  ਦਸੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਗਾਣਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂਅ "ਬੈਡ ਗਰਲ" ਸੀ।.
ਫ਼ਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ
ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਐਕਟਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਫ਼ਿਲਮਾ ‘ਚ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਈ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾ “ਟਾਈਮ ਪਾਸ”, “ ਰੈੱਡ ਸਵਾਸਤਿਕ” ਅਤੇ “ਗੇਮ” ‘ਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ “ਏ ਫ਼ਿਲਮ ਬਾਇ ਅਰਵਿੰਦ” ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਚੋਪੜਾ “ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਸੀਜ਼ਨ 3” ਦੀ ਵੀ ਭਾਗੀਦਾਰ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੂੰ 27ਵੇਂ ਦਿਨ ਸ਼ੋਅ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ। 2013 ‘ਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਾਮੁਕ ਫ਼ਿਲਮ “ਕਾਮਾਸੂਤਰਾ 3ਡੀ” ‘ਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਰੁਪੇਸ਼ ਪੌਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਲਰ ‘ਚ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ “66ਵੇਂ ਕੈਨਨਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ” ‘ਚ ਰੀਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੂਨ 2016 ‘ਚ, ਉਸ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮੀਆਂ ਮੀਰ
ਸਾਈਂ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ (ਅੰਦਾਜ਼ਨ 1550 – 11 ਅਗਸਤ 1635), ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਵਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੂਫੀ ਸੰਤ 'ਸਨ। ਉਹ ਲਾਹੌਰ, ਖਾਸ ਧਰਮਪੁਰਾ'' (ਅੱਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਖਲੀਫ਼ਾ ਉਮਰ ਇਬਨ ਅਲ-ਖੱਤਾਬ ਦੇ ਸਿਧੇ ਉੱਤਰ-ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ। ਉਹ ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕਾਦਰੀ ਫ਼ਿਰਕੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਉਹ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਦਾਰਾ ਸਿਕੋਹ ਦੇ ਮੁਰਸਦ ਹੋਣ ਨਾਤੇ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ।
ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨੀਂਹ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੁ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਸਾਈਂ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨੀਂਹ 3 ਜਨਵਰੀ 1588 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਸਾਈਂ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਜੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਰਖਵਾਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ
ਬ੍ਰਾਇਟਨ ਅਤੇ ਹੋਵ ਐਲਬੀਅਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਬ੍ਰਾਇਟਨ ਅਤੇ ਹੋਵ ਐਲਬੀਅਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਇਟਨ ਅਤੇ ਹੋਵ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਾਲਮਰ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਬ੍ਰਾਇਟਨ ਅਤੇ ਹੋਵ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਜੋ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਚੈਮਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਸੋਨਮ ਲਾਂਬਾ
ਸੋਨਮ ਲਾਂਬਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sonam Lamba; ਜਨਮ 26 ਫਰਵਰੀ 1996) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ ਸਾਥ ਨਿਭਾਨਾ ਸਾਥੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆ ਸ਼ਰਵਣ ਸੂਰਿਆਵੰਸ਼ੀ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਨਮ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੰਮ
ਲਾਂਬਾ ਦਾ ਜਨਮ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਕੀ ਬੇਟੀ ਨੰਦਿਨੀ (2013-14) ਵਿੱਚ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਇਕਾ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਰਿਤੂ ਪਾਂਡੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਬਾਲਿਕਾ ਵਧੂ ਅਤੇ "ਦੀਆ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ" ਸ਼ੋਅਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਸਫਲਤਾ (2015–2018)
2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅੰਜਨ ਟੀਵੀ ਦੇ ਏਕ ਦੂਜੇ ਕੀ ਪਰਚਾਈ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸੋਨਮ ਨੂੰ 23 ਅਕਤੂਬਰ 2021 ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਗ ਟੀਵੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਟੂਨੇ ਕੀ ਕੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਸੁਮਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
2022 ਵਿੱਚ, ਸੋਨਮ ਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸਸੁਰਾਲ ਸਿਮਰ ਕਾ 2 ਵਿੱਚ ਲਾਬੂਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੀ. ਰਾਜਾਨਾਰਾਇਣਨ
'''ਕੀ. ਰਾਜਾਨਾਰਾਇਣਨ (ਤਮਿਲ: கி. ராஜநாராயணன்) ਜਾਂ ਕੀ. ਰਾ.''' ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਤਮਿਲ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ
ਕੀ. ਰਾ. ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ "ਮਾਇਆਮਾਨ" (ਜਾਦੂਈ ਹਿਰਨ) 1958 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦੀਆਂ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਆਈਆਂ। ਇਸਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਕਸਰ "ਕਾਰੀਸਾਲ ਕਾਦੂ" (ਕੋਵਿਲਪੱਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾ ਇਲਾਕਾ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ "ਗੋਪਾਲ ਗਰਾਮਮ" (ਗੋਪਾਲ ਪਿੰਡ) ਅਤੇ "ਗੋਪਾਲਪੁਰਾਥੂ ਮਕਾਲ" (ਗੋਪਾਲਪੁਰਮ ਦੇ ਲੋਕ) ਨਾਵਲ ਲਿਖੇ ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜੇ ਨਾਵਲ ਦੇ ਲਈ ਇਸਨੂੰ 1991 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1922
ਮੇਲਾ ਗ਼ਦਰ ਸ਼ਤਾਬਦੀ
ਮੇਲਾ ਗ਼ਦਰ ਸ਼ਤਾਬਦੀ 28 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 1 ਨਵੰਬਰ 2013 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਾਰ ਹਾਲ ਜਲੰਧਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਰੋਜ਼ਾ ਮੇਲਾ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਰਾਜਸੀ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਨਾਮ ਹੈ।
1984
1984 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1980 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਅਕਤੂਬਰ
31 ਅਕਤੂਬਰ- 1984 ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹੋਈ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਦੁਬਾਲੀ
ਦੁਬਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੇੜਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਾਂਦਰ
alt=|thumb|ਇੱਕ ਪਾਲਤੂ ਬਾਂਦਰ। ਬਾਂਦਰ ਇੱਕ ਆਮ ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਜਾਂ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ, ਇਨਫਰਾਰਡਰ ਸਿਮਿਫੋਰਮਜ਼ ਦੇ ਸਿਮਿਅਨ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਾਈਮੈਟ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਵਰਣਨਯੋਗ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਰਲਡ ਬਾਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ. ਬਾਂਦਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਰੁੱਖ-ਨਿਵਾਸ (ਅਰਬੋਰੀਅਲ) ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਹਨ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਬੂਆਂ. ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦਿਨ ਵੇਲੇ (ਦਿਮਾਗ) ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ. ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਕਾਤਰਰਿਨੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਂਦਰ।
ਸਿਮਿਅਨਜ਼ ਅਤੇ ਟਾਰਸੀਅਰਸ ਲਗਭਗ 60 ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈਪਲੋਰਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਭਰੇ ਸਨ। ਨਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਂਦਰ ਅਤੇ ਕੈਟਾਰਾਈਨ ਬਾਂਦਰ ਲਗਭਗ 35 ਲੱਖ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਮਿਅਨਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਭਰੇ ਸਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਂਦਰ ਅਤੇ ਹੋਮਿਨੋਇਡਾ ਲਗਭਗ 25 ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਟਾਰਾਈਨ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਭਰੇ ਸਨ। ਅਲੋਪਿਕ ਬੇਸਲ ਸਿਮਿਅਨਜ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏਜੀਰੋਪੀਥੀਥੇਕਸ ਜਾਂ ਪੈਰਾਪੀਥੀਕਸ (-3 35–32 ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ), ਈਓਸੀਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਕੇਟਾਰਿਨੀ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਰਧ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਾਂਦਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੈਮਰ, ਲੋਰੀਜ ਅਤੇ ਗੈਲਗੋ ਬਾਂਦਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹ ਸਟ੍ਰੈਪਸਿਰਾਈਨ ਪ੍ਰੋਮਿਟ ਹਨ. ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਟਾਰਸੀਅਰਜ਼ ਹੈਪਲੋਰਾਈਨ ਪ੍ਰਾਈਮੈਟਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਵੀ ਬਾਂਦਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਆਨਲਾਈਨ ਐਟੀਮੋਲੋਜੀ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਬਦ "ਬਾਂਦਰ" ਰੇਨਾਰਡ ਫੌਕਸ ਕਥਾ ਦੇ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸਰਕਾ 1580 ਹੈ।ਕਥਾ ਦੇ ਇਸ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ, ਮੋਨੇਕੇ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਮਾਰਟਿਨ ਆਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ "ਆਪ" ਅਤੇ "ਬਾਂਦਰ" ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 1911 ਦੀ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਬ੍ਰਿਟੈਨਿਕਾ ਵਿੱਚ “ਆਪੇ” ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਜਾਂ ਤਾਂ “ਬਾਂਦਰ” ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਪੂਛ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਰਥ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਬਦ "ਬਾਂਦਰ" ਅਤੇ "ਆਪੇ" ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਕੁਝ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਆਮ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ "ਆਪ" ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਰਬਰੀ ਆਪੇ ਆਦਿ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵਿਕਾਸਵਾਦ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਜੀਵਤ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ “ਬਾਂਦਰਾਂ” ਅਤੇ “ਬਾਂਦਰਾਂ” ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਇੱਕ "ਗਰੇਡ" ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ "ਬਾਂਦਰਾਂ" ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਸਨ।
ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਰਗੀਕਰਣ ਹੁਣ ਅਕਸਰ ਮੋਨੋਫਾਈਲੈਟਿਕ ਸਮੂਹਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਮੂਹ ਜੋ ਇੱਕ ਆਮ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਰਲਡ ਬਾਂਦਰ ਅਤੇ ਓਲਡ ਵਰਲਡ ਬਾਂਦਰ ਹਰ ਏਕਾਧਿਕਾਰੀ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਮਿਨੋਇਡਜ਼ (ਐਪੀਸ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨ) ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦ "ਬਾਂਦਰ" ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਟੈਕਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਟੈਕਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਇਨਫਰਾਰਡਰ ਸਿਮਿਫੋਰਮਸ, ਜਾਂ ਸਿਮਿਅਨ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਮਿਨੋਇਡਜ਼ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਂਦਰ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਟੈਕਸ, ਗੈਰ-ਹੋਮੋਮਿਨੋਇਡ ਸਿਮਿਅਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਬੋਲਚਾਲ ਅਤੇ ਪੌਪ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਬਾਂਦਰ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਮਨੁੱਖੀ ਹੋਮਿਨੋਇਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, "ਬਾਂਦਰ" ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਮਨੋਫਾਈਲੈਟਿਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਅਕਸਰ ਦਲੀਲਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਵਰਤਮਾਨ ਢੰਗਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਗੋਤ ਜਾਂ ਇੱਕ ਟੁਕੜੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਈਮੈਟਸ ਦੇ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ "ਬਾਂਦਰਾਂ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਵਰਲਡ ਬਾਂਦਰ (ਪਲੈਟੀਰਾਈਨ) ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਂਦਰ (ਅਲੌਕਿਕ ਕਰੈਕੋਪੀਥੀਕੋਇਡੀਆ ਵਿੱਚ ਕੈਟੀਰਾਈਨ). ਐਪੀਜ਼ (ਹੋਮਿਊਨੋਇਡਜ਼) - ਗਿੱਬਨ, ਓਰੰਗੁਟੈਨਜ਼, ਗੋਰੀਲਾ, ਸ਼ਿੰਪਾਂਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ- ਵੀ ਕੈਟੀਰੀਨ ਹਨ ਪਰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਤੋਂ ਕਲਾਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਸਨ। (ਟੇਲ ਰਹਿਤ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ "ਐਪਸ" ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਆਧੁਨਿਕ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੇਲ ਰਹਿਤ ਬਾਰਬਰੀ ਮਕਾਕ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ "ਬਾਰਬਰੀ ਏਪੀ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਂਦਰ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ. ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਐਟ ਅਲ ਨੇ ਵਿਕਾਸਵਾਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਟੈਮ ਗਰੁੱਪਿੰਗਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਈਮੈਟਸ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਾਰਸੀਅਰਜ਼ ਅਤੇ ਲੀਮੋਰਿਫਾਰਮਜ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਨ.
ਬਾਂਦਰ ਪਾਈਮੀ ਮਾਰਮੋਸੈਟ ਤੋਂ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ 117 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (6.6 ਇੰਚ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ 222 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (8.8 ਇੰਚ) ਪੂਛ ਅਤੇ ਭਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 100 100 ਗ੍ਰਾਮ (3.5. o ਜ਼) ਤੋਂ ਵੱਧ, ਨਰ ਮੈਂਡਰਿਲ ਤੋਂ, ਲਗਭਗ 1 ਮੀਟਰ (3.3 ਫੁੱਟ) ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਭਾਰ 36 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (79 ਬੀ) ਤੱਕ ਹੈ। ਕੁਝ ਆਰਬੇਰੀਅਲ (ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ) ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਵਾਨਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਭੋਜਨ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਫਲ, ਪੱਤੇ, ਬੀਜ, ਗਿਰੀਦਾਰ, ਫੁੱਲ, ਅੰਡੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰ (ਕੀੜੇ ਅਤੇ ਮੱਕੜੀਆਂ ਸਮੇਤ).
ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਬਹੁਤੇ ਵਰਲਡ ਬਾਂਦਰਾਂ ਕੋਲ ਪ੍ਰੀਨੈਸਾਈਲ ਪੂਛ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਓਲਡ ਵਰਲਡ ਬਾਂਦਰਾਂ ਕੋਲ ਗੈਰ-ਪ੍ਰੈਸਨਾਈਲ ਪੂਛ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਦਿਸਦੀ ਪੂਛ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਰੰਗੀ ਰੰਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਰਲਡ ਬਾਂਦਰ ਟ੍ਰਾਈਕ੍ਰੋਮੈਟਿਕ, ਡਾਈਕਰੋਮੈਟਿਕ, ਜਾਂ ਉੱਲੂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਗਲੈਗੋਸ-ਮੋਨੋਕ੍ਰੋਮੈਟਿਕ ਵਾਂਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ. ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਿਊ ਅਤੇ ਓਲਡ ਵਰਲਡ ਦੋਨੋਂ ਬਾਂਦਰਾਂ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਲਡ ਵਰਲਡ ਅਤੇ ਵਰਲਡ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੁਬਾਰਾ, ਹਰ ਸਮੂਹ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੱਕ, ਗਲ ਅਤੇ ਚੱਕਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ।
ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ
ਬਾਂਦਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਿੰਨ ਸੰਬੰਧ ਹਨ। ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਤੂਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਜਾਂ ਪੁਲਾੜ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਡਲ ਜੀਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਾਂਦਰ ਡਰਾਇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ (ਜਦੋਂ ਉਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਧਮਕਾਉਂਦੇ ਹਨ) ਜਾਂ ਅਪਾਹਜਾਂ ਲਈ ਸੇਵਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।