cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਮਧੂਬਾਲਾ
ਮੌਤ
ਮਧੂਬਾਲਾ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਲੁਕਾਈ ਰੱਖੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲ ਗਿਆ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਖਰੀ 7 ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਬਿਸਤਰ ’ਤੇ ਹੀ ਲੰਘਾਏ। ਅੰਤ 23 ਫਰਵਰੀ 1969 ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਲਾਲ ਬਾਗ਼
thumb|This wooden structure is meant for musical Orchestra ਲਾਲ ਬਾਗ਼ ਜਾਂ ਲਾਲ ਬਾਗ਼ ਬੋਟਨੀਕਲ ਗਾਰਡਨਜ਼, ਦੱਖਣੀ ਬੰਗਲੌਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿਧ ਬੋਟਨੀਕਲ ਗਾਰਡਨ ਹੈ। ਬਾਗ ਨੂੰ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ, ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਪੂਰਾ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਲਾਸ ਹਾਊਸ ਹੈ ਜੋ ਦੋ ਸਾਲਾਨਾ ਫਲਾਵਰ ਸ਼ੋਆਂ (ਜਨਵਰੀ 26 ਅਤੇ 15 ਅਗਸਤ) ਦਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੈ। ਲਾਲ ਬਾਗ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਪਤਖੰਡੀ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭੰਡਾਰ ਘਰ ਹੈ, ਇਥੇ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਯਾਤਰੀ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਲਾਲ ਬਾਗ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਪੀਸੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਘਰ ਹੈ। ਆਮ ਦਿਖਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨਾ, parakeets, ਕਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਨੀ ਪਤੰਗ, Pond Heron, ਆਮ Egret, ਪਰਪਲ ਮੂਰ ਕੁਕੜੀ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨthumb|230x230px|Lalbagh Botanical Garden Glass House thumb|Lalbagh Gardens of [[ਬੰਗਲੌਰ|Bangalore were originally laid out by Hyder Ali and were modeled on gardens in Sira<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;" contenteditable="false">[<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2015)">citation needed ] laid out by its last Mughal Subedar, Dilawar Khan (r.1726–1756).]] right|thumb|230x230px|The Lalbagh Glasshouse at night right|thumb|230x230px|Lalbagh or Red Garden, Bangalore by Nicholas Bros. (1860s)
ਗੈਲਰੀ
<center style="min-height: 3146px;" class="">
ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਪੋਲੋ
ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਪੋਲੋ, ਜਾਂ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ, ਸਤੰਬਰ 1948 ਦਾ ਸੈਨਿਕ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਟੇਟ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਉੱਤੋਂ ਲਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗੁਪਾਲਪੁਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ
ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਵਿਗਿਆਨ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ) ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਅਤੇ ਤਾਰਕਿਕ ਸੰਕਲਪ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਨੀਂਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਵਾਲ ਹਨ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ, ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਸ਼ਨ
ਊਧਮਪੁਰ ਜ਼ਿਲਾ
ਊਧਮਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ ।
ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁੱਖਆਲਾ ਉਧਮਪੁਰ ਹੈ ।
ਜਨਸੰਖਿਆ - 5, 82, 000 (2001 ਜਨਗਣਨਾ)
ਸਾਖਰਤਾ - 54. 16 %
ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਉੱਚਾਈ - 600 - 3, 000
ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ - 74. 16 - 75 . 38 ਪੂਰਵ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਅਬਾਦਗੜ੍ਹ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ
ਅਬਾਦਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਪਠਾਨਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ।
ਈਸੇ ਇੱਜਾ (ਭਾਸ਼ਾ)
ਈਸੇ ਇੱਜਾ (en:Ese Ejja) ਬੋਲੀਵੀਆ ਅਤੇ ਪੇਰੂ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਟਕਾਨਨ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਈਸੇ ਇੱਜਾ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ 1500 ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪੇਰੂ ਅਤੇ ਬੋਲੀਵੀਆ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਦੇ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੋਲੀਵੀਆ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੇਰੂ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਅਰਬ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਦੋ ਸੰਵਿਧਾਨ ਬਣੇ ਹਨ: ਇੱਕ 1973 ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ 2012 ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਜਨਮਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵਿਰੋਧੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਜਨਮਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵੋਟਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਂਦਲੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੀਰੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਥਿਤ "ਸਾਮ ਵਿਰੋਧੀ" ਸਟੇਟ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਕਥਿਤ "ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਪਰਦਾਇਕਤਾ " ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (1973)
8 ਮਾਰਚ, 1963 ਨੂੰ, ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਆਰਮਡ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਬਗਾਵਤ ਡੀ-ਏਟੈਟ ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਆ ਲਈ ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੇ ਮੰਚ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਖਤਾ ਪਲਟ ਦਿੱਤਾ। ਸੱਤਾ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵੱਡੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਥਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਉੱਤੇ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲ ਲਈ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਾਥਿਸਟ ਸਿਧਾਂਤਕ ਮਾਈਕਲ ਅਫਲਾਕ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ; ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਹੋਬਬੇਸੀਅਨ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੇ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ " ਇਸਲਾਮਿਕ ਨਿਆਂ- ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹੋਵੇਗਾ"। ਇਸ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਨ ਜੋ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਕਰਨ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਜ ਧਰਮ ਵਜੋਂ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਉਲਟ ਸਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਮਝ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਤ ਸ਼ਰੀਆ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ, ਪਰਿਵਾਰ, ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 1973 ਵਿਚ, ਸਖ਼ਤ ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਮੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਨ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਜਨਵਰੀ 1973 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਅਲਾਵਾਇਟ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ, ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ, ਬਾਥਵਾਦੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਵਰਗ ਦੀ ਉਪਜਾਤ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਸੁੰਨੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 1973 ਵਿੱਚ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੁੰਨੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹਮਹਾ ਅਤੇ ਹਮਸ ਵਿੱਚ ਦੰਗੇ ਕਰਵਾਏ ਸਨ। ਫੌਜਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈਆਂ ਝੜਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅਸਦ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਡਰਾਫਟ ਚਾਰਟਰ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਕੇ ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੀਰੀਆ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਕਾਨੂੰਨ ਇਸਲਾਮਿਸਟਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹੈ। 13 ਮਾਰਚ, 1973 ਨੂੰ, ਨਵਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨ (ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, 2012 ਵਿੱਚ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ ਸੀ) ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੀਰੀਆ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ (National Policy on Education) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੀਤੀ ਵਿਚ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1968 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨੇ 1986 ਵਿਚ ਦੂਜੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਕੇ. ਕਸਤੂਰੀਰੰਗਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਕੌਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
1947 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਜਾਦੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਮੌਲਾਨਾ ਅਬਦੁੱਲ ਕਲਾਮ ਆਜ਼ਾਦ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੰਟਰੋਲ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਕਸਮਾਨ,ਇਕਰੰਗ ਵਿੱਦਿਅਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਮਿਸ਼ਨ (1948-1949), ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਮਿਸ਼ਨ (1952-1953), ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰਾਂਟਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕੋਠਾਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ (1964-66) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨੀਤੀ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਮਤਾ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ। ਨਹਿਰੂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮਿੱਥਿਆ। 1961 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ (ਐਨ.ਸੀ.ਈ.ਆਰ.ਟੀ.) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਲਾਹ ਦੇਵੇਗੀ।
1968
ਕੋਠਾਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਤੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ (1964-1966) ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1968 ਵਿਚ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਵਿੱਦਿਅਕ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ "ਬੁਨਿਆਦੀ ਪੁਨਰਗਠਨ" ਦਾ ਹੋਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨੀਤੀ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨੀਤੀ ਨੇ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਦੇਣ ਲਈ, ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ " ਤਿੰਨ ਭਾਸ਼ਾ ਫਾਰਮੂਲੇ " ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ - ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਜਿੱਥੇ ਸਕੂਲ ਸਥਿਤ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੱਪੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ।ਇਸ ਨੀਤੀ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਇਕ ਸਾਂਝੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਨੀਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1968 ਦੀ ਕੌਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਛੇ ਫੀਸਦ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ।
1986
ਜਨਵਰੀ,1985 ਵਿਚ ਇਕ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਈ 1986 ਵਿਚ ਇਕ ਨਵੀਂ ਕੌਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ। ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਵਿਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ, ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲੇ (ਐੱਸ. ਟੀ.) ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ (ਐਸ.ਸੀ.) ਫ਼ਿਰਕਿਆਂ ਲਈ ਨਾਬਰਾਬਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਮੌਕੇ ਬਰਾਬਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਜਿਕ ਏਕੀਕਰਨ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਜ਼ੀਫੇ ਵਧਾਉਣ, ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਹੋਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕਰਨ, ਗ਼ਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੇਜਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਦਦ ਦੇਣ, ਨਵੇਂ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਐਨ.ਪੀ.ਈ. ਨੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ "ਬਾਲ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਪਹੁੰਚ" ਲਈ ਹੋਕਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ "ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੈਕ ਬੋਰਡ" ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨੀਤੀ ਨੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ 1985 ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ ਗਈ ਸੀ। ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਿਹਾਤੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਨੇਤਾ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, "ਪੇਂਡੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ" ਮਾਡਲ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। 1986 ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਕੁਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਦਾ 6% ਖਰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।
1992
1986 ਵਿੱਚ ਪੀ.ਵੀ.ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਕੌਮੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਸੋਧਿਆ। 2005 ਵਿਚ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਂਝੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਗੱਠਜੋੜ (ਯੂ.ਪੀ.ਏ.) ਸਰਕਾਰ ਦੇ  ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਆਮ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ  'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ। ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਆਫ ਐਕਸ਼ਨ (ਪੀਓਏ), 1992 ਦੇ ਤਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਨਾ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ (ਐਨਪੀ ਈ), 1986 ਨੇ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਧਾਰ' ਤੇ ਇਕ ਆਮ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਕੌਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ 2020
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ
ਖੇੜਾ ਦੋਨਾ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ਖੇੜਾ ਦੋਨਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਕਪੂਰਥਲਾ ਤੋਂ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (7.5 ਮੀਲ), ਜੋ ਕਿ ਖੇੜਾ ਦੋਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲ  ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਪੈਲਿਕਾਨ
ਪੈਲਿਕਾਨ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਜਲ-ਪੰਛੀ ਹੈ ਜੋ ਮੱਛੀਆਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਕਿਲੋ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲੰਬੀ, ਭਾਰੀ ਤੇ ਚਪਟੀ ਚੁੰਝ ਹੇਠ ਇੱਕ ਲਚਕਦਾਰ ਥੈਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਲਈ ਜਾਲ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਢੇਰ ਸਾਰੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚੁੰਝ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਉਂ ਹੀ ਸਪੂਨ-ਬਿਲ ਨਾਮਕ ਪੰਛੀ ਆਪਣੀ ਚਿਮਚੇ ਵਰਗੀ ਚੁੰਝ ਨਾਲ ਚਿੱਕੜ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ (ਛੋਟੇ ਜੀਵ) ਲੱਭ ਕੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੰਛੀ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਚੁੰਝ ਨੂੰ ਚਿੱਕੜ ਵਿੱਚ ਗੱਡੀ ਰੱਖਦਾ ਹੋਇਆ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤੁਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਨਵਰ
ਡੇਵਿਡ ਆਰਚਰ (ਅੰਪਾਇਰ)
ਡੇਵਿਡ ਮਿਰਟਨ ਆਰਚਰ (20 ਅਗਸਤ 1931 - 24 ਅਕਤੂਬਰ 1992) ਇੱਕ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਅਨ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਅਤੇ ਅੰਪਾਇਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਿੰਡਵਰਡ ਆਈਲੈਂਡਜ਼ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੀ, ਪਰ 1981 ਅਤੇ 1992 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ 28 ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਪਾਇਰ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਅੰਪਾਇਰਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਰਚਰ ਨੇ 1982 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਦਸ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਅੰਪਾਇਰਿੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਆਰਚਰ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਰਬਾਡੋਸ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931
ਚੰਨਰ ਬਗਾਵਤ
thumb|ਕੇਰਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ 1909 ਵਿੱਚ ਚੰਨਰ ਲਾਹਲਾ ਜਾਂ ਚੰਨਰ ਵਿਦਰੋਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਰੂ ਮਾਰਕਲ ਸਮਰਾਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਤ੍ਰਾਵਣਕੋਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾਦਰ ਪਰਬਤਰੋਹੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ 1813 ਤੋਂ 1859 ਤੱਕ ਆਪਣੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ ਲੜਾਈ ਸੀ।
ਪਿਛੋਕੜ
thumb|ਕੇਰਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਦੇ ਲੋਕ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਨੰਗੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਤ੍ਰਾਵਣਕੋਰ ਵਿੱਚ, ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਛਾਤੀ ਨੰਗੀ ਕਰਨੀ ਇਕ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੀਵੇਂ ਦਰਜੇ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਾਦਰ ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਏਜ਼ਾਵਾਸ, ਨੂੰ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੀ ਨਾਇਰ ਜਾਤੀ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਨੰਗੀ ਕਰਨੀ ਪਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਨਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਉਹਨਾ ਤੋਂ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਵਾਲੇ ਨੰਬੂਦਿਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਭ ਤੋਂ ਉਚੇ ਵਰਣ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਨੰਗੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਉੱਚ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਛਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੋਢੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਢੱਕਦੀਆਂ ਸਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਉਹਨਾ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਾਦਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਨੀਵੀਂ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ। ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਤਬੇ ਤੋਂ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਾਦਰਾਂ ਨੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਅਪਣਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ "ਲੰਬੇ ਕੱਪੜੇ" ਪਹਿਨਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਧਰਮ ਦੁਆਰਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮਰਦਾਂ (ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ) ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਦਰ ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਵੱਲ ਮੁੜੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾਦਰ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੱਪੜਾ ਪਹਿਨਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੇ ਹੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 19ਵੀਂ ਸਦੀ
ਜੰਮੂ
ਜੰਮੂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਗਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵੀ ਸੀ। ਜੰਮੂ ਰਾਜ ਦੀ ਨੀਂਵ ਰਾਏ ਜੰਬੁਲੋਚਨ ਨੇ ਪਾਈ।
ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਤ ਅਜੂਬੇ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਜੂਬੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਟਿਕਾਣਾ
ਐਂਪਾਇਰ ਸਟੇਟ ਬਿਲਡਿੰਗ
ਐਂਪਾਇਰ ਸਟੇਟ ਬਿਲਡਿੰਗ ਜੋ ਕਿ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਦੀ 1931 ਤੋਂ 1970 ਤੱਕ ਲਗਭਗ 40 ਸਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਇਮਾਰਤ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਦੀਆਂ 102 ਮੰਜ਼ਲਾ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਉੱਚਾਈ 1250 ਫੁੱਟ ਜਾਂ 381 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅੰਟੀਨੇ ਨਾਲ ਉੱਚਾਈ 1454 ਫੁੱਟ ਜਾਂ 443 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਪੰਜਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ। 28 ਜੁਲਾਈ 1945 ਨੂੰ ਬੀ-25 ਮਿੱਸ਼ਲ ਬੰਬਾਰ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਐਂਪਾਇਰ ਸਟੇਟ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਜਣ ਕਰ ਕੇ 14 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਧੁੰਧ ਕਾਰਨ 79ਵੀਂ ਅਤੇ 80ਵੀਂ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੱਜਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵੀ ਲਗ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 45 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੁਝਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 102 ਮੀਜ਼ਲਾਂ ਦੀ ਇਹ ਇਮਾਰਤ 381 ਮੀਟਰ ਉਚੀ ਹੈ ਤੇ 1931 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ। ਸੰਨ 1972 ਤਕ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚੀ ਇਮਾਰਤ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਲਡਿੰਗ ਸਮੱਗਰੀ
ਇਲੀਆਡ
thumb|ਐਕਲੀਜ਼ ਦਾ ਕਹਿਰ ਇਲੀਆਡ (ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ: Ἰλιάς Iliás) - ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ, ਜੋ ਕਵੀ ਹੋਮਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਲੀਆਡ ਯੂਰਪ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਵੀ ਹੋਮਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ ਈਲੀਅਨ ਨਗਰ (ਟਰਾਏ) ਦੀ ਜੰਗ ਦੇ ਵਰਣਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਰਚਨਾ 24 ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 15,693 ਸਤਰਾਂ ਹਨ। ਇਲੀਅਡ ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਈ ਪੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਰਚੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਲੀਅਡ ਵਿੱਚ ਟਰਾਏ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਨਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਟਰਾਏ ਦੀ ਫਤਹਿ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਵੀਰ ਏਕਲਿਸ ਦੀ ਬੀਰਤਾ ਦੀਆਂ ਗਾਥਾਵਾਂ ਹਨ।
ਰੂਪਰੇਖਾ
ਈਲਿਅਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਪ੍ਰਿਅਮ ਦੇ ਪੁੱਤ ਪੇਰੀਸ ਨੇ ਸਪਾਰਟਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਮੇਨੇਲਾਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਰਮ ਸੁੰਦਰੀ ਹੈਲਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਹ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਹੈਲਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਈਲਿਅਨ ਨੂੰ ਸਜਾ ਦੇਣ ਲਈ ਮੇਨੇਲਾਉਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਆਗਾਮੈਮਨਨ ਨੇ ਕੁਲ ਗਰੀਕ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਮੰਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਇਕੱਤਰ ਕਰ ਕੇ ਈਲਿਅਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਇਸ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਉੱਪਰੋਕਤ ਕਾਰਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਮ ਨਤੀਜੇ, ਅਰਥਾਤ ਈਲੀਅਨ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਵਰਣਨ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਆਰੰਭ ਤਾਂ ਗਰੀਕ ਸੈਨਿਕ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਨਾਇਕ ਐਕੇਲੀਜ ਦੇ ਰੋਸ਼ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਾਮੈਮਨਾਨ ਨੇ ਸੂਰਜਦੇਵ ਅਪੋਲੋ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਦੀ ਪੁਤਰੀ ਨੂੰ ਜਬਰਦਸਤੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖ ਛੱਡਿਆ ਹੈ। ਪਰਿਣਾਮ ਵਜੋਂ ਗਰੀਕ ਸ਼ਿਵਿਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਮਾਰੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਭਵਿਖਦਰਸ਼ੀ ਕਾਲਕਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪੁਜਾਰੀ ਦੀ ਪੁਤਰੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤਦ ਤੱਕ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰੁਕੇਗੀ। ਅਗਾਮੈਮਨਾਨ ਵੱਡੀ ਕਠਿਨਾਈ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਐਕੇਲੀਜ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਧੀ ਬਰਿਸੇਇਸ ਨੂੰ ਖੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਐਕੇਲੀਜ ਇਸ ਕਾਰਨ ਰੁਸ਼ਟ ਹੋਕੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲੜਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੀਰਮਿਦਨ (ਪਿਪਿਲਿਕਾ) ਫੌਜ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਪਾਤਰੋਕਲਸ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ। ਪਰਿਣਾਮ ਵਜੋਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਅਗਾਮੈਮਨਾਨ ਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਹੇਠੀ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਗਰੀਕ ਫੌਜ ਭੱਜਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਵਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਪਰੀਸਥਤੀਆਂ ਵਲੋਂ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋਕੇ ਅਗਾਮੈਮਨਾਨ ਏਕਿਲੀਜ ਦੇ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਦੂਤ ਭੇਜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਏਕਿਲੀਜ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਰਤ ਜਾਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਗਾਮੈਮਨਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਦੇਖਣ ਲਈ ਠਹਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਪਾਤਰੋਕਲਸ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਦੀ ਇਸ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖਿਝ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਏਕਿਲੀਜ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਐਕਲੀਜ ਉਹਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਵਚ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੀਰਮਿਦਨ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਾਤਰੋਕਲਸ ਈਲਿਅਨ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਦੇੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਉੱਤੇ ਆਪ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਈਲਿਅਨ ਦੇ ਮਹਾਂਰਸ਼ੀ ਹੇਕਤਰ ਕੋਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਤਰੋਕਲਸ ਦੇ ਨਿਧਨ ਦਾ ਸਮਾਚਾਰ ਸੁਣਕੇ ਏਕਿਲੀਜ ਸੋਗ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਪਾਗਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਾਮੈਮਨਾਨ ਨਾਲ ਸੁਲਾਹ ਕਰ ਕੇ ਨਵਾਂ ਕਵਚ ਧਾਰਨ ਕਰ ਹੇਕਤਰ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲੜਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਰਤ ਪਾਸਾ ਪਲਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੈਕਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੱਥ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਯੁੱਧਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘਸੀਟਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਧੂੜ ਵਿੱਚ ਰਿੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਾਤਰੋਕਲਸ ਦੀ ਅੰਤੇਸ਼ਠੀ ਵੱਡੇ ਠਾਟ ਬਾਟ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਏਕਿਲੀਜ ਹੇਕਤਰ ਦੀ ਅਰਥੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬੋਟੀ ਬੋਟੀ ਕਰ ਕੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਹੈਕਤਰ ਦਾ ਪਿਤਾ ਈਲਿਅਨ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਿਅਮ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਿਵਿਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦਾ ਅਰਥੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਲਾਪ ਨਾਲ ਏਕਿਲੀਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕਰੁਣਾ ਵੱਸ ਹੋਕੇ ਹੈਕਤਰ ਦੀ ਅਰਥੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ 12 ਦਿਨ ਲਈ ਲੜਾਈ ਵੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇਕਤਰ ਦੀ ਅੰਤੇਸ਼ਠੀ ਦੇ ਨਾਲ ਈਲਿਅਦ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਂਕਾਵਿ,
ਕੇ ਐਮ ਬੀਨਮੋਲ
ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਕੈਰੀਅਰ
ਬੀਨਾਮੋਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਕੇ ਐਮ ਬੀਨੂੰ ਨਾਲ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਬਣੇ। ਬੀਨੂੰ ਨੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ 800 ਮੀਟਰ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਅਵਾਰਡ
ਬੀਨਮੋਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਐਥਲੈਟਿਕ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਮਿਸਾਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ 2000 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. ਉਹ ਅੰਜਾਲੀ ਵੇਦ ਪਾਠਕ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਲ 2002-2003 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਖੇਡ ਸਨਮਾਨ, ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਖੇਡ ਰਤਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਜੇਤੂ ਵੀ ਬਣੀ। 2004 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ.
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਕੇ.ਐੱਮ ਬੀਨਮੋਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਪੈਥੋਲੋਜੀ ਡਾਕਟਰ ਵਿਵੇਕ ਜਾਰਜ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ 2 ਬੱਚੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਅਤੇ ਹੈਲੇ ਹਨ (ਇਥੋਪੀਆਈ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਹੈਲੇ ਗੇਬਰਸਲੇਸੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ
ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਕਿਸਾਨ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਲਹਿਰ ਹੈ। thumb|ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਦਿੱਲੀ ਉੱਤੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 2020 thumb|ਟੀਕਰੀ ਬਾਰਡਰ ਦਿੱਲੀ ਉੱਤੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਧਰਨਾ 2020 ਕਿਸਾਨੀ ਲਹਿਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕਿਸਾਨੀ ਵਿਦਰੋਹਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਢਲੇ ਕਿਸਾਨੀ ਅੰਦੋਲਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜਗੀਰੂ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਜਗੀਰੂ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹਿੰਸਕ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਨੇੜਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ, ਸਮਾਜਿਕ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਿੰਸਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਕੀਮਤਾਂ, ਬਿਹਤਰ ਉਜਰਤ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਬਿਹਤਰ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ' ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨੀ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਜਿਸ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਮਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨੀ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਕਿਸਾਨੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਇਸ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਵਿਚ ਉੱਠੀ। ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਯੂਨੀਅਨ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਨਦੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬਗਾਵਤ ਕੀਤੀ।
ਇਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਐਂਥਨੀ ਪਰੇਰਾ ਨੇ ਕਿਸਾਨੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ "ਕਿਸਾਨੀ (ਛੋਟੇ ਖੇਤ ਮਾਲਕਾਂ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਖੇਤਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ" ਦੀ ਬਣੀ ਸਮਾਜਿਕ ਲਹਿਰ) ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕਿਸਾਨੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਟੀਚੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ
ਡੀਡੀ ਕੋਸਾਂਬੀ ਅਤੇ ਆਰਐਸ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਡੈਨੀਅਲ ਥੌਰਨਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਿਸਾਨੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦਾ
ਬਿਜਲਾਣੂ ਤਰਤੀਬ
ਬਿਜਲਾਣੂ ਤਰਤੀਬ ਜਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਤਰਤੀਬ ਪਰਮਾਣੂਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਬੋਹਰ-ਬਰੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸੁਝਾਇਆ।
ਨਿਯਮ
।
ਸਬ ਪੰਧ ਜਾਂ ਸੈੱਲ
ਹਰੇ ਪੱਥ ਦੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਬ-ਸੈੱਲ ਜਾਂ ਸਬ-ਪੰਧ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ s, p, d, f ਅਤੇ g ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਮਵਾਰ 2, 6, 10, 14 ਅਤੇ 18 ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਊਰਜਾ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੇਠਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸੰਘਵਾਲ
ਸੰਘਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨਿਯੰਤਰਨ ਰੇਖਾ
== ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ (ਐਲਓਸੀ) ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਕੰਟਰੋਲ ਲਾਈਨ ਹੈ - ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਰੇਖਾ ਜੋ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਹੱਦ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਸਰਹੱਦ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1971 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਜੰਗਬੰਦੀ ਰੇਖਾ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ 'ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ' ਕਰਨ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰੁਖ ਨਾਲ ਪੱਖਪਾਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ। [4] ਮਾਮੂਲੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲਾਈਨ ਲਗਭਗ 1949 ਦੀ ਅਸਲ ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਾਈਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ==
ਭਾਰਤੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਧੀਨ ਸਾਬਕਾ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਐਨਜੇ 9842 ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸਿਆਚਿਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ 1984 ਵਿਚ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, (ਸੰਗਮ, ਚਿਨਾਬ ਨਦੀ, ਅਖਨੂਰ), ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਸੂਬੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਹੱਦ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਕ ਅਸਪਸ਼ਟ ਸਥਿਤੀ ਹੈ: ਭਾਰਤ ਇਸ ਨੂੰ "ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਹੱਦ" ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸਨੂੰ "ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸਰਹੱਦ" ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। [5]
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤ
ਅਬਦਾਲ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਪਟਿਆਲਾ
ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਪਟਿਆਲਾ, 1917 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ,ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਐਸੋਸੀਏਟ ਬੈਂਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਕਤ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ 1445 ਸਰਵਿਸ ਆਊਟਲੈਟ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ 1314 ਬਰਾਂਚਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਪਰ ਬਹੁਤੀਆਂ ਬਰਾਂਚਾਂ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਮਹਾਮਹਿਮ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਪਟਿਆਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ ਕਰਨ ਲਈ 17 ਨਵੰਬਰ 1917 ਨੂੰ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਬੈਂਕ ਦੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਦੀ ਅਣਵੰਡੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਕਿਲਾ ਚੌਕ, ਪਟਿਆਲਾ, ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕ
ਸਾਨ ਬਾਰਤੋਲੋਮੇ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਮੂਰਥੀਆ)
ਸਾਨ ਬਾਰਤੋਲੋਮੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ਮੂਰਕੀਆ, ਸਪੇਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇਮਾਰਤ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਮਾਰਤ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮੂਰਕੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
,
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਅਹਲੀ ਖੁਰਦ
ਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ
ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਰੈਪਰ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੇ 9 ਮਈ 2020 ਨੂੰ ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੀਤ ਇੰਟੈਂਸ, ਬਿਗ ਬਰਡ, ਸਨੈਪੀ, ਨਿੱਕ ਧੰਮੂ, ਗੁਰ ਸਿੱਧੂ, ਅਮਰ ਸੰਧੂ ਅਤੇ ਦ ਕਿਡ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2021 ਵਿੱਚ, ਯੈੱਸ ਆਈ ਐਮ ਸਟੂਡੈਂਟ ਸਾਊਂਡਟਰੈਕ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ‘ਬਾਪੂ’ ਦੁਬਾਰਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਗੀਤ "ਮਾਈ ਬਲਾਕ" ਦੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿੱਧੂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟਰੈਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਲੀਕ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਲੀਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਹੈਂਡਲ 'ਤੇ ਐਲਬਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ।
ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ, "ਰੋਟੀ ਚਲਦੀ" ਨੂੰ ਐਲਬਮ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੇਂ ਗੀਤ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ, ਸੰਗੀਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ "ਕੈਡਿਲੈਕ" ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਐਲਬਮ
ਦਾਦਾ ਭਾਈ ਨਾਰੋਜੀ
thumb|right'ਦਾਦਾਭਾਈ ਨਾਰੋ ਜੀ ਦਾਦਾਭਾਈ ਨਾਰੋਜੀ (4 ਸਤੰਬਰ 1825 - 30 ਜੂਨ 1917) ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਰਗਰਮ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ 'ਗਰੈਂਡ ਓਲਡ ਮੈਨ' (ਬਾਬੇ) ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਦਾਦਾਭਾਈ ਨਾਰੋਜੀ ਇੱਕ ਪਾਰਸੀ ਚਿੰਤਕ, ਸਿਖਿਅਕ, ਕਪਾਹ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਰੰਭਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਨੇਤਾ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਪਾਵਰਟੀ ਐਂਡ ਅਨਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੂਲ ਇਨ ਇੰਡੀਆ' (ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਅਣਬਰਤਾਨਵੀ ਹਕੂਮਤ) ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਲੈ ਜਾਣ ਦੇ ਅਮਲ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਲਾਇਆ। ਉਹ ਯੂਨਾਇਟੇਡ ਕਿੰਗਡਮ ਹਾਊਸ ਆਫ ਕਾਮਨਸ ਵਿੱਚ 1892 ਅਤੇ 1895 ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਸਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਨ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਦਾਦਾਭਾਈ ਨਾਰੋਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਵਸਾਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ-ਪਾਰਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬੰਬਈ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਸਥਾ ‘ਐਲਫਿਨਸਟੋਨ ਇਨਸਟੀਚੂਟ ਸਕੂਲ’ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਬੜੌਦਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਇਆਜੀ ਰਾਓ ਗਾਇਕਵਾੜ III ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੀਵਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1851 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ‘ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਮਜ਼ਦੇਆਸਨ ਸਭਾ’ ਬਣਾਈ। 1854 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੰਦਰਵਾੜਾ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਰਾਸਤ ਗੁਫਤਾਰ ਭਾਵ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਕ ਹੋਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵੀ ਛਾਪਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸੀ ‘ਦਾ ਵੁਆਇਸ ਆਫ ਇੰਡੀਆ’। ਦਸੰਬਰ 1855 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬੰਬਈ ਦੇ ਐਲਫਿਨਸਟੋਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਹਿਸਾਬ ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦਾ ਪਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਅਕੈਡਮਿਕ ਪਦਵੀ ‘ਤੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1855 ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੰਡਨ ਚਲੇ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਕਾਮਾ ਐਂਡ ਕੋ ਨਾਮੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਲਿਵਰਪੂਲ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਚਲਾਈ ਪਰ ਫਿਰ ਕੁਝ ਨੈਤਿਕ ਆਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਉਸਨੇ ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। 1859 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਖੋਹਲ ਲਈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸੀ, ‘ਦਾਦਾਭਾਈ ਨਾਰੋਜੀ ਐਂਡ ਕੋ’। 1861 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੁਨਚਰਜੀ ਹੋਰਮੁਸਜੀ ਕਾਮਾ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ‘ਦਾ ਜ਼ੋਰੋਆਸਟਰੀਅਨ ਟਰੱਸਟ ਆਫ ਯੌਰਪ’ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। 1865 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ‘ਲੰਡਨ ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਸਾਇਟੀ’ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਾਜਨੀਤਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। 1867 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ‘ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਅਸੌਸੀਏਸ਼ਨ’ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਅਰੰਭਿਕ-ਰੂਪ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਬਰਤਾਨਵੀ-ਜੰਤਾ ਮੁਹਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਰੱਖਣਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ‘ਐਥਨੋਲੌਜੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ ਲੰਡਨ’ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਵੰਗਾਰਿਆ ਕਿ ਏਸ਼ੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯੌਰਪੀਅਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਘਟੀਆ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਸੌਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹਮਦਰਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਇਹ ਅਸੌਸੀਏਸ਼ਨ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ ਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਬੰਬਈ, ਕਲਕੱਤੇ ਮਦਰਾਸ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਂਚਾਂ ਵੀ ਖੋਹਲੀਆਂ ਗਈਆਂ।
1874 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੜੌਦਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਿਆ। 1885 ਤੋਂ ਲੈਕੇ 1888 ਤੱਕ ਉਹ ‘ਲੈਜਿਸਲੇਟਿਵ ਕੌਂਸਿਲ ਆਫ ਬੰਬੇ’ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਕਲਕੱਤੇ ਤੋਂ ਸਰੇਂਦਰਨਾਥ ਬੈਨਰਜੀ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ‘ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੌਸੀਏਸ਼ਨ’ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ‘ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ’ ਦਾ ਉਹ ਫਾਊਂਡਰ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਵੀ ਕਲਕੱਤੇ ਵਾਲੀ ਅਸੌਸੀਏਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਸਨ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਗਰੁੱਪ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। 1886 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਕੇ ‘ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ’ ਦਾ ਸੰਗਰਠਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਰਧਾਨ ਨਾਰੋਜੀ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਉਹ 1893 ਤੇ 1906 ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਰਧਾਨ ਬਣਿਆ।
ਨੌਰੋਜੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਬਰਤਾਨੀਆ ਚਲੇ ਗਿਆਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। 1892 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਨਸਬਰੀ ਸੈਂਟਰਲ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਲਿਬਰਲ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਜਦ ਉਸਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੌਂਹ ਦਵਾਈ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਬਾਈਬਲ ਨਾਲ ਸੌਂਹ ਖਾਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।  ਉਸ ਲਈ ਖੋਰਦੇਸ ਅਵੇਸਤਾ (ਪੁਰਾਤਨ ਪਾਰਸੀ ਗਰੰਥ) ਦੀ ਕਾਪੀ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਪਸ਼ਟ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੰਚਾਰਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਸੰਸਦ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਹੋਮ ਰੂਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ੍ਰੀਮੇਸਨ ਵੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਸੰਸਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁਹਿੰਮ ਅਤੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਾਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਤੋਂ  ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੀ।
1906 ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਵੇਲਾ ਸੀਕਿ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੋ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਗਈ ਸੀ, ਮੌਡਰੇਟ-ਗਰੁੱਪ ਤੇ ਐਕਸਟਰੀਮਿਸਟ-ਗਰੁੱਪ। ਭਾਵੇਂ ਨਾਰੋਜੀ ਮੌਡਰੇਡ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਵਾਹ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਪਰ ਦੋਨਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਏਨੀ ਇੱਜ਼ਤ ਸੀਕਿ ਪਰਧਾਨਗੀ ਲਈ ਉਸਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾ ਖੜਿਆ ਤੇ ਨਾਰੋਜੀ ਦੋਨਾਂ ਧੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਅਗਸਤ 1825 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹ 91 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਭੋਗ ਕੇ ਜੂਨ 1917 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਵਿਰਾਸਤ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਇਕ ਸਟਰੀਟ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ ਹੀ, ਇਹਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ, ਕਰਾਚੀ, ਬੰਬਈ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰੋਜੀ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਨਗਰ ਵਸਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ (1963, 1997, 2017) ਉਸਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਟਿਕਟਾਂ ਜਾਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਪਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਿਕ ਕਲੈੱਗ ਨੇ ਭਾਰਤੀ-ਯੂਕੇ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ‘ਦਾਦਾਭਾਈ ਨਾਰੋਜੀ ਅਵਾਰਡ’ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਕਲੋਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਨੌਰੋਜੀ ਨਗਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੋਤੀਆਂ ਪੇਰੀਨ ਅਤੇ ਖੁਰਸ਼ੇਦਬੇਨ ਵੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 1930 ਵਿੱਚ, ਖੁਰਸ਼ੇਦਬੇਨ ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਰਾਂਕੀਆ
ਬਾਰਾਂਕੀਆ ਉੱਤਰੀ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਕੈਰੇਬੀਆਈ ਸਾਗਰ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗੀ ਬੰਦਰਗਾਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਤਲਾਂਤੀਕੋ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆਈ ਕੈਰੇਬੀਆਈ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਦਯੋਗੀ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ ਜਿਹਦੇ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2011 ਵਿੱਚ 1,885,500 ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਬੋਗੋਤਾ, ਮੇਦੇਯੀਨ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਮਗਰੋਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਦਮਾ
ਦਮਾ ਜਾਂ ਸਾਹ ਦਾ ਰੋਗ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਮ ਚਿਰਕਾਲੀਨ ਸੋਜ਼ਸ਼ਕਾਰੀ ਰੋਗ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਬਦਲਨਹਾਰ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਮੁੜਵੇਂ ਹਵਾ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆ ਔਕੜਾਂ ਅਤੇ ਨਾੜੀਆਂ ਦਾ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਣਾ ਹਨ। ਆਮ ਲੱਛਣ ਹਨ ਸਾਂ-ਸਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼, ਖੰਘ, ਛਾਤੀ ਦਾ ਖਿਚਾਅ ਅਤੇ ਸਾਹ ਔਖਾ ਹੋਣਾ।
ਲੱਛਣ
ਦਮਾ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇੱਕ ਤਕਲੀਫਦੇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਮ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰੋਗੀ ਖੰਘਦੇ ਬੇਹਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਹ ਫੁੱਲਣ ਲਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਲਗਮ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਰੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਗਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਦਮਾ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦਮੇ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਵਾਯੂ-ਗ੍ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਆ ਜਾਣ ਨਾਲ ਫੇਫੜੇ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋੜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫੈਲਾਅ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅੰਦਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹਵਾ ਕਫ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਹ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮਿਹਦੇ ਅੰਦਰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਗੈਸ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਗੈਸ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨਾਲ ਜੋ ਕੀਟਾਣੂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰ ਕੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਕਾਰਜ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਅਸੰਤੁਲਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਰੋਗ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਮੇ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਅਕਸਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਰਾਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਤਾਂ ਤੀਜੇ ਪਹਿਰ। ਦਮੇ ਦਾ ਰੋਗੀ ਰਾਤ ਭਰ ਸੌਂ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਬੇਚੈਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਹ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਹ ਘੁਟਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਨੀਂਦ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮਨ ਆਲਸੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਹਾਵਤ ਹੈ ‘ਦਮਾ ਦਮ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ’ ਪਰ ਆਹਾਰ-ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ’ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ।
ਪ੍ਰਹੇਜ਼
ਸਿਗਰਟ ਪੀਣਾ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੈ==ਹਵਾਲੇ==
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਰੋਗ
ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ
ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਮੇਤ ਵਿਗਿਆਨ, ਸੂਡੋ ਵਿਗਿਆਨ, ਹੋਰ ਕਾਰਵਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਅਕੀਦਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ
ਅਰਾਓਨਾ ਭਾਸ਼ਾ
ਅਰਾਓਨਾ (en:Araona) ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅਰਾਓਨਾ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਲੋਂ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕਾਫੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 90% ਲੋਕ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸਪੇਨੀ ਦਾ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਰਾਓਨਾ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਬੋਲੀਵੀਆ ਦੇਸ ਦੀ ਮਨੁਪਾਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੇ ਵਸੇਬਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਾਈਬਲ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਤਰਜਮਾ ਵੀ ਹੋਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੋਲੀਵੀਆ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਰੈਜ਼ਰਵਾਇਰ ਡੌਗਸ
ਰੈਜ਼ਰਵਾਇਰ ਡੌਗਸ 1992 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਪਰਾਧ ਅਧਾਰਿਤ ਰੋਮਾਂਚਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕੁਐਂਟਿਨ ਟੈਰੇਨਟੀਨੋ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਟੈਰੇਨਟੀਨੋ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਹਾਰਵੀ ਕੀਟਲ, ਟਿਮ ਰੌਥ, ਕ੍ਰਿਸ ਪੈਨ, ਸਟੀਵ ਬੁਸ਼ੇਮੀ, ਲਾਰੈਂਸ ਟੀਅਰਨੀ, ਮਾਈਕਲ ਮੈਡਸੇਨ, ਟੈਰੇਨਟੀਨੋ ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ ਬੰਕਰ ਨੇ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀਰਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਡਾਕੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਡਾਕੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕਿਰਕ ਬਾਲਟਜ਼, ਰੈਂਡੀ ਬਰੂਕਸ ਅਤੇ ਸਟੀਵਨ ਰਾਈਟਸ ਨੇ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੱਛਣ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਟੈਰੇਨਟੀਨੋ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਨਮੂਨੇ ਬਣ ਗਏ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਪਰਾਧਿਕ ਹਿੰਸਾ, ਪੌਪ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ, ਗਾਲਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅਸਿੱਧਾ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਆਦਿ।
ਕਥਾਨਕ
ਡਾਕੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ, ਵ੍ਹਾਈਟ ਘਟਨਾ ਦੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਔਰੇਂਜ ਨਾਲ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਭੱਜਣ ਦੌਰਾਨ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਗੋਲੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਖ਼ੂਨ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੋਅ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਦਾਮ ਵਿੱਚ, ਵ੍ਹਾਈਟ ਅਤੇ ਔਰੇਂਜ ਪਿੰਕ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕੰਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੀ। ਵ੍ਹਾਈਟ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਊਨ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਬਲੂ ਅਤੇ ਬਲੌਂਡੇ ਲਾਪਤਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿ ਬਲੌਂਡੇ ਨੇ ਡਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵ੍ਹਾਈਟ ਜੋਅ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਪਾਗਲ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਪਿੰਕ ਨੇ ਹੀਰੇ ਕਿਤੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਲੁਕਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਵ੍ਹਾਈਟ ਨਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਬਹਿਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਔਰੇਂਜ ਲਈ ਕੋਈ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਉੱਥੇ ਬਲੌਂਡੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮਾਰਵਿਨ ਨੈਸ਼ ਹੈ, ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਅਗਵਾਹ ਕਰ ਲਿਆਇਆ ਹੈ।
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬਲੌਂਡੇ ਕੈਬਟਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬਲੌਂਡੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਕੱਟ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਬਲੌਂਡੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਜ਼ਾ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਜੋਅ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਜੋਅ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਚੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਵ੍ਹਾਈਟ ਅਤੇ ਪਿੰਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨੈਸ਼ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਟਦੇ ਹਨ। ਐਡੀ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੀਰੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭੱਜ ਸਕਣ ਲਈ ਕੋਈ ਗੱਡੀ ਲਭ ਕੇ ਲਿਆਉਣ। ਇਹ ਬਲੌਂਡੇ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ ਅਤੇ ਔਰੇਂਜ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨੈਸ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਬਲੌਂਡੇ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਟਮਾਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਬਲੇਡ ਨਾਲ ਕੰਨ ਵੀ ਵੱਢ ਕੇ ਅਲੱਗ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨੈਸ਼ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਔਰੇਂਜ ਉਸਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਔਰੇਂਜ ਨੈੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਉੱਥੇ ਛੇਤੀ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਅਪਰਾਧ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਔਰੇਂਜ ਅਤੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਨਾਲ ਭੱਜਣ ਲੱਗਿਆਂ ਗੋਲੀ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਔਰੇਂਜ ਅਤੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਔਰੇਂਜ ਉੱਪਰ ਕਾਰ ਦਾ ਡ੍ਰਾਈਵਰ ਗੋਲੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਔਰੇਂਜ ਉਸਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਐਡੀ, ਪਿੰਕ ਅਤੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਔਰੇਂਜ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਲੌਂਡੇ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹੀਰੇ ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ ਭੱਜਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਐਡੀ ਨੈਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰੇਂਜ ਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਲੌਂਡੇ ਉਸਦੇ ਪਿਓ ਦਾ ਵਫਾਦਾਰ ਬੰਦਾ ਸੀ। ਜੋਅ ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬਲੂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਔਰੇਂਜ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਉਸੇ ਨੇ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਵ੍ਹਾਈਟ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋਅ ਉੱਪਰ ਬੰਦੂਕ ਤਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਐਡੀ ਵੀ ਆਪਣਾ ਹਥਿਆਰ ਵ੍ਹਾਈਟ ਵੱਲ ਤਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਬੰਦੂਕਾਂ ਤਾਣ ਕੇ ਖੜੇ ਹਨ। ਤਿੰਨੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਕੈਬਟ ਪਿਉ-ਪੁੱਤ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਵ੍ਹਾਈਟ ਅਤੇ ਔਰੇਂਜ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਿੰਕ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਗੋਲੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ ਹੈ, ਹੀਰੇ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵ੍ਹਾਈਟ ਮਰ ਰਹੇ ਔਰੇਂਜ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੁੱਕਲ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਔਰੇਂਜ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਹੈ। ਵ੍ਹਾਈਟ ਆਪਣੀ ਬੰਦੂਕ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਚਾਨਕ ਉੱਥੇ ਪੁਲਿਸ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1992 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਪਰਾਧ ਆਧਾਰਿਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਐਂਟਿਨ ਟੈਰੇਨਟੀਨੋ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਐਂਟਿਨ ਟੈਰੇਨਟੀਨੋ
ਤਾਸ਼ਕੰਤ ਐਲਾਨਨਾਮਾ
ਤਾਸ਼ਕੰਤ ਐਲਾਨਨਾਮਾ 10 ਜਨਵਰੀ 1966 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚਕਾਰ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਯੁੱਧ (1965) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਸੀ। 10 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਹੋਏ। ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 11 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲਾਲ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੀ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
1989 ਦੇ ਭਾਗਲਪੁਰ ਦੰਗੇ
1989 ਦੇ ਭਾਗਲਪੁਰ ਦੰਗੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਭਾਗਲਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚਕਾਰ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੰਗੇ 24 ਅਕਤੂਬਰ 1989 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਰੀਬ 2 ਮਹੀਨੇ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਭਾਗਲਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ 250 ਪਿੰਡ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ। 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ (ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਪਗ 900 ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਨ) ) ਅਤੇ ਹੋਰ 50,000 ਲੋਕ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਜੜ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਅੰਕਰ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਹਿੰਸਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1969 ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਦੰਗੇ
ਕੋਲੈਗਨ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਥੈਰੇਪੀ
ਕੋਲੈਗਨ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਥੈਰੇਪੀ (ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ.) ਜਿਸਨੂੰ ਮਾਈਕਰੋ ਨੀਡਲਿੰਗ ਜਾਂ ਸਕੀਨ ਨੀਡਲਾਈਨ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਐਸਥੈਟਿਕ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਧੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਛੋਟੀ, ਨਿਰਜੀਵ ਸੂਈਆਂ ਨਾਲ ਪੰਕਚਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ. ਨੂੰ ਹੋਰਨਾਂ ਪ੍ਰਸੰਦਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕਰੋ ਨੀਡਲਿੰਗ ਯੰਤਰ ਚਮੜੀ ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਰਾਸਡਰਮਲ ਡਰਗਜ਼ ਡਿਲੀਵਰੀ, ਟੀਕਾਕਰਨ, ਆਦਿ।
ਮਨੁੱਖੀ ਵਸੀਲਾ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਉਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਗਿਆਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਸ੍ਰੋਤ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਭਰਤੀ, ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਉਜਰਤਾਂ ਦੇ ਉਪਯੋਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਵਸੀਲਾ ਪਰਬੰਧ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ੍ਰੋਤ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਇਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਅਸਰ ਉਸੇ ਅਨੁਪਾਤ ਨਾਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦਰ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੰਗਠਨ ਯਾ ਵਿਅੱਕਤੀਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤੇ ਯਾ ਸਮਾਜ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੈ।
ਕੋਲੈਗਨ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਥੈਰੇਪੀ
ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵਿਧੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਮੜੀ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਛਾਇਆਂ ਅਤੇ ਫਿਨਸੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਯੰਤਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮੈਨੁਅਲ ਰੋਲਿੰਗ ਯੰਤਰ ਜਾਂ ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਸਟੈਪਿੰਗ ਯੰਤਰ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਰੋਲਿੰਗ ਯੰਤਰ ਜਿਸਨੂੰ “ਮਾਇਕਰੋਰੋਲਰਜ਼” ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦੀ ਵਰਤੋਂ 1990 ਦੇ ਦਸ਼ਕ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਆ ਰਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਵਪਾਰ ਕਈ ਨਾਮਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਡਰਮਾਰੋਲਰ ਜੋ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇਪੋਨਿਮਸ ਖੋਜਕਰਤਾ ਹੋਰਸਟ ਲਾਇਬਲ ਅਤੇ ਪੇਟੈਂਟ ਹਨ, ਦੀ ਕਾਢ ਹੈ। ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਮਾਇਕਰੋ ਸਟੈਪਿੰਗ ਯੰਤਰ ਜਾਂ “ਮਾਇਕਰੋਨੀਡਲਿੰਗ”, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੋਟਰ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਆਵਰਤ੍ਤਿ (ਸਟੈਮਪ/ਸੈਕੰਡ)ਵੀ ਅਤੇ ਮਾਇਕਰੋਨੀਡਲਿੰਗ ਦੀ ਡੁੰਘਾਈ ਐਡਜਸਟ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ “ਪੈਨਾਂ” ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਈ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾ ਤਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਕੀਨਪੈਨ, ਡਰਮਾਪੈਨ ਅਤੇ ਮਾਇਕਰੋਪੈਨ।
ਮਨੁੱਖੀ ਵਸੀਲਾ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਇਸ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਹਨ:-
ਮਨੁੱਖੀ ਸ੍ਰੋਤ ਨੂੰ ਅਤੇ ਬਾਰੇ
ਕਿਆਸ ਤੇ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣਾ
ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨਾ
ਭਰਤੀ ਕਰਨਾ
ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣਾ
ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇਣਾ ਤੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨਾ
ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਕਰਨਾ
ਯੋਗ ਉਜਰਤਾਂ ਦੇਣਾ
ਕੌਮੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸ੍ਰੋਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ: ਵਸੌ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ,ਕਾਰਾਗਰੀ,ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਯੋਗਤਾਵਾਂ,ਖੋਜੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦਾ ਸੁਮੇਲ।
ਇਨ੍ਹਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਮਾਨਵ ਸੰਸਾਧਨ,ਮਨੁੱਖੀ ਪੂੰਜੀ ਆਦਿ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੌਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
'ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਸਿਆਣੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਫ਼ਰਕ'
ਇਸ ਵਿਗਿਆਨ ਦਿ ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਕਾਮਾ ਤੇ ਸਿਆਣਾ ਕਾਮਾ ਦੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦਿ ਵਰਤੌਨ ਕਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਧੁਨਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਜੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਵਸਤੂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਉਤਪਾਦਨ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹਨ. ਆਈਏਸਓ 9001 ਦੇ 2000 ਸੰਸਕਰਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਿਕਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ, ਉੱਤਰਦਾਇਿਤਵਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਣਾ ਅਤੇ ਦੱਸਣਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਸਮੂਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫ਼ਰਾਂਸ ਜਰਮਨੀ ਇਤਿਆਦ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਅਪਨਾਇਆ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਕਾਰਜ ਵਿਵਰਣਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਤੇ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨਿਅਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਹਨਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਵੀ 2001 ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਧਨ ਵਿਕਾਸ ਤੇ 1975 ਵਿੱਚ ਦੀ ਧਾਰਾ 150 ਨੂੰ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਕਰਣਾ ਤੈਅ ਕੀਤਾ [ 2 ] ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰੀਆ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਾਜਨੀਤਕ, ਮਾਲੀ ਤੇ ਸਮਾਜਕ ਹਾਲਤ ਤੇ ਆਮ ਸਹਿਮਤੀ ਕਾਇਮ ਕਰਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਸਮਾਜਕ ਕਲਿਆਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਕਿਰਤੀਆਂ ਦੀ ਕਾਰਜ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਫਲਦਾਇਕ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮਿਕ ਕੌਸ਼ਲ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਇਕਾਈ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਢਾਲਣ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਜਾਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਸਾਮਣਾ ਕਰਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਧਨ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜਿਆਦਾ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਸਾਧਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪੇਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸੰਨ 1900 ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਧਨ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਧਾਰਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। 1920 ਤੱਕ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵੈਗਿਆਨਿਕਾਂ ਤੇ ਰੋਜਗਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਸਬੰਧਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਅੰਦੋਲਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰਜਿਆਂ ਦੇ ਬਜਾਏ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀਆਂ ਕਸੌਟੀਆਂ ਤੇ ਪਰਖਿਆ। ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ 20 ਵੀਆਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਜੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਅਗਵਾਈ, ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ 1960 ਦੇ ਦਸ਼ਕ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਘੱਟ ਨਿਮਾਣਾ ਪਰਬੰਧਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਚੁਨੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਤਦ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਧਨ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸੰਗਠਨਾਂ, ਏਜੇਂਸੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਭੂਮਿਕਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਕੇਵਲ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਬਨਾਏ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਵਿਕਾਸ ਨੀਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਵੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਸੁਨਿਹਰੀ ਉੱਲੂ
ਸੁਨਿਹਰੀ ਉੱਲੂ,(en;barn owl) (Tyto alba) ਸੁਨਹਿਰੀ ਉੱਲੂ - ਸੁਨਹਿਰੀ ਉੱਲੂ ਠੰਢੇ ਜਾਂ ਰੇਤਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੀੜ੍ਹੀਨਾਮੇ ਦੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉੱਲੂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਢਲੇ ਖੱਲ੍ਹਣੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਯੂਰਪ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿਚ, ਦੁੱਜਾ ਦੱਖਣੀ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੇ ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤਿੱਜਾ ਉਤੱਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦੇ ਖੱਲ੍ਹਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਮਾਹਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਯੂਰਪ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਾਲ਼ੇ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉੱਲੂ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਲ਼ੇ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਨ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉੱਲੂ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੇ ਅਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਾਲ਼ੇ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉੱਲੂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਹਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉੱਲੂ ਨੂੰ ੫ ਖੱਲ੍ਹਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਜੇ ਹੋਰ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸੁਨਹਿਰੀ ਉੱਲੂ ਦੀਆਂ ੨੮ ਰਕਮਾਂ ਦੇ ਰੰਗ-ਢੰਗ ਤੇ ਅਕਾਰ ਵਿੱਚ ਥੋੜਾ-ਬਹੁਤਾ ਫ਼ਰਕ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੀ ਲੰਮਾਈ ੩੩-੩੯ ਸੈਮੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਪਰਾਂ ਦਾ ਫੈਲਾਅ ੮੦-੯੫ ਸੈਮੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ-ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ੧੦੫ ਸੈਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਸਲ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਈਂ ਘੱਟ-ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਔਸਤਨ ਵਜ਼ਨ ੨੨੫ ਤੋਂ ੭੧੦ ਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਉੱਲੂਆਂ ਦਾ ਮਗਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਥੋੜਾ ਫਿੱਕਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਗਾੜ੍ਹਾ ਪਰ ਗਾੜੀਓਂ ਕੋਈ ਚਿੱਟਾ, ਚਿੱਟੇ 'ਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਦਾਗ਼ ਜਾਂ ਫਿੱਕਾ-ਗਾੜ੍ਹਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮਸਾਂ ਹੀ ਕਿਤੇ ਹੋਵੇਗਾ।
ਖ਼ੁਰਾਕ
ਸੁਨਹਿਰੀ ਉੱਲੂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖ਼ੁਰਾਕ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਚਮਗਿੱਦੜ, ਕਿਰਲੀਆਂ ਅਤੇ ਡੱਡੂ ਵਗੈਰਾ ਵੀ ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਸੁਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧੱਕੜ ਹੈ ਜੇਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਆਵਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਉਹਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣਕੇ ਪਤਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਸੂਤ
ਸੁਨਹਿਰੀ ਉੱਲੂ ਦਾ ਪਰਸੂਤ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਬੱਝਾ ਵੇਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਜਿਹੀ ਥਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਆਲ੍ਹਣਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਵਦਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਖੋਖਲੇ ਰੁੱਖ, ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਚੱਟਾਨ ਦੇ ਮਘੋਰੇ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੇਰਾਂ ਆਂਡੇ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੇਰਾਂ ੪-੬ ਆਂਡੇ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ੧ ਮਹੀਨਾ ਆਂਡਿਆਂ ਤੇ ਬਹਿਣ ਮਗਰੋਂ ਜਵਾਕ ਆਂਡਿਆਂ ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਰ ਉੱਲੂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਦਾ ਅਤੇ ਜਵਾਕਾਂ ਵਾਸਤੇ ਖਾਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਰੀਬਨ ੧੦ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰੇ ਜਵਾਕ ਆਵਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਡਾਰੀ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਵਾਕਾਂ ਦੇ ਥੋੜੇ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਤੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕਰੀਬਨ ੭ ਮਹੀਨਿਆਂ ਸੀਤਰ ਜਵਾਕ ਓਥੇ ਹੀ ਮੁੜ ਕੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਦਾ ੧੧ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰੇ ਆਂਡੇ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਲੂ ਪਰਸੂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਵੇਲੇ ਅੱਡ-ਅੱਡ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜਦ ਪਰਸੂਤੀ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਫੇਰ ਆਵਦੇ ਓਸੇ ਟਿਕਾਣੇ 'ਤੇ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੜਤਾਲ ਦੇ ਮਾਡਲ
ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੜਤਾਲ ਦੇ ਮਾਡਲ ਦੇ ਦੋ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹਨ: ਪਹਿਲਾ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੇਰਵਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਨਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੜਤਾਲ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ, ਇਹ ਵਿਆਖਿਆ ਵੇਰਵਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਨਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੜਤਾਲ ਕਿਵੇਂ ਖਰੇ ਗਿਆਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਸ਼ਨ
ਕੇਵਲ ਧੀਰ
ਕੇਵਲ ਧੀਰ (ਜਨਮ 5 ਅਕਤੂਬਰ 1938) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਧੀਰ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਅਕਤੂਬਰ 1938 ਮਿੰਟਗੁਮਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ (ਹੁਣ ਵਿਹਾੜੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ 'ਗੱਗੂ' ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਤਾ ਹੈ
ਉਰਦੂ ਅਦੀਬ ਡਾ: ਅਬਦਾਲ ਬੇਲਾ ਦਾ 1700 ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਨਾਵਲ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਤਾ ਹੈ ਲਿਖਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 500 ਸਾਲ ਦੀ ਹੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਡਾ: ਕੇਵਲ ਧੀਰ ਨੇ ਹਿੰਦੀ 'ਚ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ
ਪ੍ਰੋ. ਈਵਾਨ ਮਿਲਾਯੋਵ
ਈਵਾਨ ਮਿਲਾਯੋਵ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਰੂਸੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਇਸਨੇ 1880 ਈ. ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ-ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਰੂਚੀ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਓਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਓਸਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਨੋਟ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਪੀਟਰਜ਼ਬਰਗ ਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਚਿੱਤਰ ਵੀ ਉਹ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਲੈਨਿਨਗਰਾਦ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਮੋਜੂਦ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ (ਜਲੰਧਰ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਡੇਰਾ ਭਾਈ ਮੱਸਾ
ਡੇਰਾ ਭਾਈ ਮੱਸਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਰੀਬ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲ ਤੋ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਂ ਪੁੜੈਣ ਤੋਂ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ । ਇਹ ਪੰਜ ਪਿੰਡਾਂ ਪੁੜੈਣ, ਭਰੋਵਾਲ ਕਲਾਂ, ਬਾਸੀਆਂ ਬੇਟ, ਭਰੋਵਾਲ ਖੁਰਦ ਅਤੇ ਲੀਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਣਯੋਗ ਦਰਗਾਹ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਈ ਮੱਸਾ ਭਰੋਵਾਲ ਕਲਾਂ ਦੇ ਜੱਟ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰੁਚੀਆਂ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਭਰੋਵਾਲ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਦੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਡੇਰੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਥਾਂ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰੈਣ-ਬਸੇਰਾ ਸੀ। ਭਾਈ ਮੱਸੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਤੀਜੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਇਥੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਣ ਦੀ ਸਖਤ ਮਨਾਹੀ ਸੀ। ਭਾਈ ਮੱਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਤ ਮੋਹਣ ਦਾਸ, ਜੋ ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਸਨ, ਗੱਦੀ ਨਸ਼ੀਨ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਤਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤਾਜਕੀਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ. ਤਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਇਸਲਾਮਿਕ ਕੱਟੜਪੰਥ ਪ੍ਰਤੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਆਮ ਜਨਤਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ. ਸਰਕਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੇ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਜਾਬ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਵਰਜਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਕੁਝ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਕੁਝ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ, ਅਸਥਾਈ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ. ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਮੋਲੀ ਰਹਿਮਨ ਸਮੇਤ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸਰਗਰਮ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਜਨਸੰਖਿਆ
ਇਥੇ 85 ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਸਮੂਹ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿਖੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿਭਾਗ (ਡੀਆਰਏ) ਕੋਲ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹਨ। ਲਗਭਗ 200,000 ਈਸਾਈ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਨਸਲੀ ਰਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੁੱਗ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸਮੂਹ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਈਸਾਈ ਸਮੂਹ ਰੂਸੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਪਟਿਸਟ (ਪੰਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ), ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ (ਦੋ), ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਦੇ ਐਡਵੈਂਟਿਸਟ (ਇੱਕ), ਯਹੋਵਾਹ ਦੇ ਗਵਾਹ (ਇੱਕ), ਲੂਥਰਨ (ਕੋਈ ਡਾਟਾ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ) ਅਤੇ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਸਨਮਿਨ ਚਰਚ (ਦੋ) ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ. ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹਾਈਸ (ਚਾਰ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸੰਗਠਨ), ਜ਼ੋਰੋਆਸਟ੍ਰੀਅਨ (ਕੋਈ ਅੰਕੜੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ), ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ (ਇੱਕ), ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ (ਇੱਕ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ. ਇਹ ਸਮੂਹ ਸਮੂਹ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਦੁਸ਼ਾਂਬੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ. ਅੰਦਾਜ਼ਨ 0.01 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਬਾਦੀ ਨਾਸਤਿਕ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪੰਥ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਰਕਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬਣਨ ਜਾਂ "ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਰੁਝਾਨਾਂ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਣ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਦਫਤਰਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਖਪਾਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲਈ "ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਰਾਜ" ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਰੂਪਰਟ ਮਰਡੌਕ
ਕੀਥ ਰੂਪਰਟ ਮਰਡੌਕ (ਜਨਮ 11 ਮਾਰਚ 1931) ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਮੀਡੀਆ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਹੈ।
ਮਰਡੌਕ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਰ ਕੀਥ ਮਰਡੌਕ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟਰ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਜੋ ਦੀ ਹੈਰਾਲਡ ਐਂਡ ਵੀਕਲੀ ਟਾਈਮਜ਼ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬਣ ਗਏ, ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। 1952 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮਰਡੌਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਰਜਿਸਟਰਡ ਜਨਤਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀ, ਨਿਊਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
1986 ਵਿੱਚ, ਨਵੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮਰਡੌਕ ਨੇ ਵੈਪਿੰਗ, ਯੂਕੇ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਛਪਾਈ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਠੋਰ ਸਨਅਤੀ ਝਗੜੇ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੀ ਹੋਲਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਨਿਊਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਟਵੈਂਟੀਆਈਥ ਸੈਂਚੁਰੀ ਫੋਕਸ (1985), ਹਾਰਪਰ ਕੋਲੀਨਜ਼ (1989), ਅਤੇ ਦ ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ (2007) ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ। 1990 ਵਿੱਚ ਮਰਡੌਕ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਸਾਰਣਕਰਤਾ ਬੀ ਐਸਕਾਈਬੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਅਨ ਨੈਟਵਰਕ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਇਆ। ਸੰਨ੍ਹ 2000 ਤੱਕ, ਮਰਡੌਕ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਨਿਊਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ, 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਿਕ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਪੰਜ ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ।
ਜੁਲਾਈ 2011 ਵਿੱਚ, ਮਰਡੌਕ ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸਾਹਮਣਾ ਲੱਗੇ ਸਨ ਕਿ ਨਿਊਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀ ਨਿਊਜ਼ ਆਫ਼ ਦੀ ਵਰਲਡ ਸਮੇਤ ਉਸਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ, ਰਾਇਲਟੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਫੋਨ ਹੈਕ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਮਰਡੌਕ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰੀ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਵਿੱਚ ਐਫ.ਬੀ.ਆਈ ਜਾਂਚ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। 21 ਜੁਲਾਈ 2012 ਨੂੰ, ਮਰਡੌਕ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 1 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ, ਮਰਡੌਕ ਨੇ 21 ਵੀਂ ਸੈਚਰੀ ਫਾਕਸ ਦੇ ਸੀਈਓ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਰਡੌਕ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ‘’’ਮਰਡੌਕ ਫੈਮਿਲੀ ਟਰੱਸਟ’’’ ਦੁਆਰਾ 21 ਵੀਂ ਸੈਂਚਰੀ ਫਾਕਸ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜੁਲਾਈ 2016 ਵਿੱਚ, ਯੌਨ ਉਤਪੀੜਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਰੋਜਰ ਆਇਲ ਦੇ ਅਸਤੀਫੇ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮਰਡੌਕ ਨੂੰ ਫੌਕਸ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੁੱਖੀ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕੀਥ ਰੂਪਰਟ ਮਰਡੌਕ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਮਾਰਚ 1931 ਨੂੰ ਮੈਲਬਰਨ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰ ਕੀਥ ਮਰਡੌਕ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ੲੈਲੀਜ਼ਾਬੈੱਥ ਮਰਡੌਕ ਸੀ। ਮਰਡੌਕ  ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ, ਆਇਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਸਕੌਟਿਸ਼ ਮੂਲ ਦਾ ਹੈ। ਕੀਥ ਮਰਡੌਕ ਇੱਕ ਜੰਗੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਐਡੀਲੇਡ ਵਿਖੇ ਦੋ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ। ਕੀਥ ਮਰਡੌਕ ਅਤੇ ੲੈਲੀਜ਼ਾਬੈੱਥ ਦਾ ਵਿਆਹ 1928 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।