cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਯੌਂ-ਫ਼ਰਾਂਸੂਆ ਆਲਾਰ
ਸਿੱਖ ਕਾਲ
ਜੂਨ 1834 ਵਿੱਚ ਆਲਾਰ 18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਲੈਕੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਾਪਿਸ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1839 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ।
ਹਮੀਦਾ ਹੁਸੈਨ
ਹਮੀਦਾ ਹੁਸੈਨ (ਜਨਮ 1936) ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ।  ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਇਸਲਾਮ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਭਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਏ ਹਨ।  ਉਹ ਏਨ ਓ ਸਾਲਿਸ਼ ਕੇਂਦਰ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸੰਗਠਨ, ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
1969 ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰਹਿਮਾਨ ਸੋਭਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲਿਆਂ  ਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ 'ਫੋਰਮ' ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਥਾਪਤੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਪਣੀ ਸਪਸ਼ਟ ਆਲੋਚਨਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮਹੂਰੀਅਤ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
thumb|300x300px|30 ਜਨਵਰੀ 2015 ਨੂੰ ਨੋਤਰ ਡੇਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਓਰੀਐਂਟੇਸ਼ਨ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਹਮੀਦਾ ਹੁਸੈ (ਵਿਚਕਾਰ) ਹੁਸੈਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਸਿੰਧ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਖੇ 1936 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਬਦੁੱਲਾ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਫ਼ੀ ਅਖੁੰਡ, ਇੱਕ ਨਿਆਧੀਸ਼ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੈਲੇਸਲੀ ਕਾਲਜ, ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
thumb|300x300px|ਹਮੀਦਾ ਅਤੇ ਕਮਲ ਐਨਦੀਯੂਬੀ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਹਮੀਦਾ ਹੁਸੈਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਮਲ ਹੁਸੈਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਨੋ ਫੋਰਮ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ 1992 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਇਸਲਾਹ
ਇਸਲਾਹ ਜਾਂ ਅਲ-ਇਸਲਾਹ (ألإصلاح,إصلاح, al-ʾIṣlāḥ) ਇੱਕ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਜਿਸਦਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਨੁਵਾਦ "ਸੁਧਾਰ", ਦਰੁਸਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਮ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨਾਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮੂਲ  ਸੁ-ਲ-ਹ  (ص ل ح) ਹੈ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਜੋਸੇਫ ਡਬਲਿਊ ਮੇਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਰਆਨ ਦੀਆਂ ਚਾਲੀ ਆਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸੁਲਹ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਉਣਾ।"  ਲੇਖਕ ਜੁਆਨ ਨਵੀਨ ਕੈਂਪੋ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਅੱਜ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵਰਤੋਂ 19 ਵੀਂ ਅਤੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤੀ ਵਿਆਪਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰੈਪਰ ਕੇਵਿਨ ਗੇਟਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ  ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸਲਾਹ (ਐਲਬਮ) ਰੱਖਿਆ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੁ ਆਪਣੀ ਇਸਲਾਹ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਧੀ ਕੋਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਿਲੀ ਸੀ।.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਗੋਬਰ ਗੈਸ ਪਲਾਂਟ
thumb|300px|right|ਡਾਈਜੈਸਟਰ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਉਤਪਾਦਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਾਇਜੈਸਟਰ, ਗੈਸ ਹੋਲਡਰ, ਗੋਬਰ ਗੈਸ ਮਿਕਸਿੰਗ ਟੈਂਕ ਅਤੇ ਖਾਦ ਦਾ ਆਊਟਲੈਟ ਟੈਂਕ
ਗੋਬਰ ਗੈਸ ਪਲਾਂਟ ਰਾਹੀਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਮਲ-ਮੂਤਰ(ਗੋਹੇ) ਤੋਂ ਗੈਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗੋਬਰ ਗੈਸ
thumb ਗੋਬਰ ਗੈਸ ਊਰਜਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨੋਖਾ ਸਰੋਤ ਹੈ,ਇਕ ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰਾ ਅਤੇ ਉਤਮ ਬਾਲਣ।
ਖਾਦ
thumb ਗੋਬਰ ਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਗੈਸ ਉੱਪਰੰਤ ਬਾਕੀ ਬਚਿਆ ਗੋਬਰ ਪਦਾਰਥ ਆਦਿ ਖੇਤਾਂ ਲਈ ਉਤਮ ਖਾਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 238 ਮਿਲੀਅਨ ਪਸ਼ੂ ਧਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ 1000 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਗੋਬਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮ ਦੇ ਕੁੱਕੜਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿੱਠਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਮਲ ਵੀ ਜੇਕਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਮਲ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 3.5 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਦੂਜੀਆਂ ਖਾਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਇਓ ਗੈਸ ਪਲਾਂਟ ਦਿਹਾਤੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਾਫ ਸੁਥਰੀ ਅਤੇ ਧੂਏਂ ਰਹਿਤ ਸਥਿਤੀ ਹੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਬਲਕਿ ਫਸਲ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਨਾਈਟਰੋਜ਼ਨ ਵਾਲੀ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਲ 2004-05 ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਫਤਰ ਪੰਜਾਬ ਭਾਰਤ ਵਲੋਂ ਕੁੱਲ 477 ਨਵੇਂ ਬਾਇਓ ਗੈਸ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਏ ਸਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਊਰਜਾ ਵਿਕਾਸ ਏਜੰਸੀ (ਪੇਡਾ) ਵਲੋਂ ਕੁੱਲ 1,000 ਨਵੇਂ ਗੈਸ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਏ ਗਏ।
ਯੋਜਨਾਵਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਦਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਵੱਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ’ਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਪੰਜਾਬ ਊਰਜਾ ਵਿਕਾਸ ਏਜੰਸੀ (ਪੇਡਾ) ਵੱਲੋਂ 350 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਾਲੀ, ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ ਖੂੰਹਦ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ 29 ਬਾਇਓਮਾਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮਿਥਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਚਾਲੂ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ 26 ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਅਗਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਊਰਜਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਊਰਜਾ ਦੇ ਯੂਨਿਟ
ਅਮਲਾ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ
ਅਮਲਾ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰੇਬੇਕਾ ਏਲੀਸਨ
ਰੇਬੇਕਾ ਐਨੀ "ਬੈਕੀ" ਏਲੀਸਨ (ਜਨਮ 21 ਦਸੰਬਰ, 1946) ਇਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜਿਸਟ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਜੀ.ਐਲ.ਐਮ.ਏ.)   ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਲੇਸਬੀਅਨ, ਗੇਅ, ਬਾਇਸੈਕਸੁਅਲ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਨ ਮੈਡੀਕਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਐਲੀਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਗ੍ਰੀਨਵੁੱਡ, ਮਿਸੀਸਿੱਪੀ ਵਿਚ ਐਰੌਲ ਵਾਰਡ ਅਟਕਿੰਸਨ ਅਤੇ ਮੇਬਲ ਬਲੈਕਵੈਲ ਐਟਿਕਸਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੈਕਸਨ, ਮਿਸਿਸਿਪੀ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ 1993 ਵਿਚ ਲਿੰਗ ਪਰਿਵਰਤਨ ਜਾਂ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਕੀਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਏਲੀਸਨ ਨੇ 1971 ਵਿਚ ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮੈਗਨਾ ਕਮ ਲਾਉਦੇ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੇਅਰ / ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1985 ਵਿਚ ਉਹ ਕਾਰਡੀਓਲਾਜੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਕੂਲ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ, ਜਿਹੜੇ ਖੇਤਰ 1987 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਿਗਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੋਜੀਸ਼ਨ ਲਈ ਫੀਨਿਕਸ, ਅਰੀਜ਼ੋਨਾ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ 1998 ਤੋਂ 2012 ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਰਡੀਓਲਾਜੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੁਖੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਫੀਨਿਕਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ 2006, 2007, ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਫੀਨਿਕਸ ਵਿੱਚ "ਸਿਖਰ ਡਾਕਟਰਾਂ" ਵਿੱਚੋਂ ਏਲਿਸਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰਗਰਮੀ
1998 ਵਿਚ, ਏਲੀਸਨ ਨੇ drbecky.com ਸਾਇਟ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਕਿ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰੀ, ਕਾਨੂੰਨੀ, ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕ ਸਰੋਤ ਸਾਈਟ ਹੈ।  ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ , ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਡਗਲਸ ਓਸਟਰਹੱਟ,  ਦੁਆਰਾ, ਬਾਰੇ ਇਕ ਬਰੋਸ਼ਰ, ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ 2003 ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਦ ਮੈਨ ਹੂ ਵੈਲਟ ਰੈਨ' ਜੋ ਜੇ. ਮਾਈਕਲ ਬੇਲੀ,  ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਆਤਮਕਥਾ ਦੇ ਇਕ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਸਮਸਿਆ ਦਾ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਏਲਿਸਨ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਦਾ ਅਕਸਰ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਿਹਤ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।       ਜੀ ਐਲ ਐਮ ਏ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਗੇ, ਲੈਸਬੀਅਨ, ਬਾਇਸੈਕਸੁਅਲ, ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਮੁੱਦੇ, ਬਾਰੇ ਅਮੈਰੀਕਨ ਮੈਡੀਕਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਡਵਾਇਜ਼ਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੇਅਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਏਐਮਏ ਰੈਜ਼ੋਲੂਸ਼ਨ 22  "ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ" ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।   ਏਲੀਸਨ ਸੋਲਫੋਰਡ ਵਿਚ ਵੀ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਹਿਕਰਮੀ ਮਾਰਗ ਸਕਾਫ਼ੇਰ ਨਾਲ ਹਰ ਸਾਲ ਰੀਮੇਮਬਰਨ ਦੇ ਫੀਨਿਕਸ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਡੇ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੇਅ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੇਖਕ
ਬੜਾ ਇਮਾਮਬਾੜਾ
ਬੜਾ ਅਮਾਮਬਾੜਾ ਲਖਨਊ ਦਾ ਇੱਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਭੂਲਭਲਈਆ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਖਨਊ ਦੇ ਨਵਾਬ ਆਸਿਫ ਉੱਦੌਲਾ ਨੇ 1784 ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਲਖਨਊ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਮਾਮਬਾੜੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।
ਗੋਆ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੌਣਾਂ 2022
ਗੋਆ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ 8 ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੌਣਾਂ 14 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ 10 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ ਆਇਆ ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਗੋਆ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 15 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਇਆ। ਪਿਛਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣੀ ਪਰ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਬਾਕੀ ਵਿਧਾਇਕ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾ ਲਈ ਸੀ।
ਚੌਣ ਸਮਾਸੂਚੀ
ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ 8 ਜਨਵਰੀ 2022 ਨੂੰ 11 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਉਹ ਦੁਪਹਿਰ 3:30 ਵਜੇ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰਕੇ 5 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨਗੇ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਭਵਨ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸੁਸ਼ੀਲ ਚੰਦਰਾ ਨੇ 8 ਜਨਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 3:30 ਵਜੇ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੋਣ ਜਾਬਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਚੌਣ ਤਰੀਕ 14 ਫਰਵਰੀ 2022 ਤੋਂ 20 ਫਰਵਰੀ 2022 ਤੱਕ ਗੁਰੂ ਰਵੀਦਾਸ ਜਯੰਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
2022 ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2022
2023 ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਚੌਣਾਂ
ਭਾਰਤ ਵਿਚ 2023 ਵਿਚ 9 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਚੌਣਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਤੈਅ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕ ਸਭਾ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਖਾਲੀ ਸੀਟਾਂ ਤੇ ਉਪ-ਚੋਣਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਲ ਚੋਣਾਂ ਵੀ ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਚੌਣਾਂ
thumb|2018 ਭਾਰਤੀ ਚੌਣ ਨਤੀਜੇ ਨਕਸ਼ਾ
ਮੁਲਤਾਨ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਮੁਲਤਾਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੁਰਾਨੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਸਤੰਬਰ, 1844 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ, ਦੀਵਾਨ ਮੂਲ ਰਾਜ ਨੂੰ ਮੁਲਤਾਨ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1846 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਉਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਮਗਰੋਂ, ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਸਾਜ਼ਸ਼ਾਂ ਹੇਠ, ਉਸ ਦਾ ਮਾਮਲਾ 25% ਵਧਾ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਗੱਲ 29 ਅਕਤੂਬਰ, 1846 ਦੀ ਹੈ। ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਏਥੇ ਹੀ ਬਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ | ਹੁਣ ਉਸ ਨੇ ਮੂਲ ਰਾਜ ਦੇ ਕਈ ਹੱਕ ਖੋਹ ਲਏ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਇਜਾਰਾ ਨਾ ਘਟਾਇਆ। ਮੂਲ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤੀ ਤਾਕਤਾਂ ਵੀ ਘਟਾ ਦਿਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮਾਮਲਾ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਐਕਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੈ ਸਕਦਾ। ਅਖ਼ੀਰ, ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਦਸੰਬਰ, 1847 ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿਤਾ। ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸੂਬੇਦਾਰ ਦੇ ਆਉਣ ਤਕ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣ ਅਤੇ ਮਾਰਚ, 1848 ਤਕ ਮੁਲਤਾਨ ਰੁਕਣ ਵਾਸਤੇ ਆਖ ਦਿਤਾ। ਹੁਣ ਫ਼ਰੈਡਰਿਕ ਕੱਰੀ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਬਣ ਕੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੂੰ ਮੁਲਤਾਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸੂਬੇਦਾਰ ਲਾ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਵੈਨਸ ਐਗਨਿਊ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਤੇ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਐਾਡਰਸਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਬਣਾ ਦਿਤਾ | 19 ਅਪਰੈਲ, 1848 ਦੇ ਦਿਨ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਮੁਲਤਾਨ ਪੁੱਜਾ। ਦੀਵਾਨ ਮੂਲਰਾਜ ਨੇ ਸੂਬੇਦਾਰੀ ਦਾ ਚਾਰਜ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਦਿਤਾ।
ਜਦੋਂ ਚਾਰਜ ਲੈ ਕੇ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਅਫ਼ਸਰ ਗੋਦੜ ਸਿੰਘ ਮਜ਼ਹਬੀ ਨੇ ਐਾਡਰਸਨ ਅਤੇ ਐਗਨਿਊ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਇਹ ਕੋਈ ਅਚਾਨਕ ਘਟੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ | ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਬ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ, ਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਅਤੇ ਕੈਦ, ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲਾਂ ਤੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਖੋਹਣਾ, ਗ਼ੱਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਹੁਦੇ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਬਖ਼ਸ਼ਣਾ ਬਾਰੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੁਜਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ-ਅੰਦਰੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪੀਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਦੀਵਾਨ ਮੂਲ ਰਾਜ ਦੀ ਥਾਂ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਮਾਨ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਦੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ, ਲਾਇਆ ਜਾਣਾ ਵਕਤੀ ਐਕਸ਼ਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ।
ਜਦੋਂ ਦੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਫ਼ਰੈਡਰਿਕ ਕੱਰੀ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਕੋਲ ਪੁੱਜੀ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਮੁਲਤਾਨ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿਤਾ ਪਰ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇਰਾਦਾ ਬਦਲ ਲਿਆ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਤੇ ਥੋਪਣ ਦੀ ਤਰਕੀਬ ਘੜਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤੀ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਹਰਬਰਟ ਐਡਵਰਡਜ਼ ਨੂੰ ਬੰਨੂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤ ਭੇਜ ਕੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੂੰ ਕਹੇ ਕਿ ਉਹ ਦੀਵਾਨ ਮੂਲ ਰਾਜ ਨੂੰ ਹੀ ਸੂਬੇਦਾਰ ਰਹਿਣ ਦੇਵੇ। ਮਈ, 1848 ਵਿੱਚ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਨੇ ਐਡਵਰਡਜ਼ ਨੂੰ ਫ਼ੌਜ ਲੈ ਕੇ ਮੁਲਤਾਨ ਜਾਣ ਵਾਸਤੇ ਆਖ ਦਿਤਾ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਤਕ (ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰਾ ਵਲੋਂ 1845 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤੇ ਬਾਬਾ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੌਰੰਗਾਬਾਦ ਦੇ ਵਾਰਸ) ਭਾਈ ਮਹਾਰਾਜ ਸਿੰਘ ਵੀ ਮੁਲਤਾਨ ਪੁਜ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ।
ਜਦ ਮੂਲ ਰਾਜ ਨੂੰ ਐਡਵਰਡਜ਼ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਅਮਨ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਐਡਵਰਡਜ਼ ਨੇ ਇਹ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਠੁਕਰਾ ਦਿਤੀ ਤੇ ਮੁਲਤਾਨ 'ਤੇੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਨਿੱਕੀਆਂ-ਮੋਟੀਆਂ ਝੜਪਾਂ ਹੋਈਆਂ ਪਰ 18 ਜੂਨ, 1848 ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਡਵਰਡਜ਼ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਹੋਈ। ਆਖ਼ਰੀ ਲੜਾਈ ਪਹਿਲੀ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਦਿਨ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਨ ਮੂਲ ਰਾਜ ਦਾ ਹਾਥੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਅਫ਼ਵਾਹ ਵੀ ਫੈਲ ਗਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਡਿਗ ਪਏ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਉਂ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਘੇਰਾ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤੇ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਦੀਵਾਨ ਮੂਲ ਰਾਜ, ਕਾਬਲ ਤੋਂ ਦੋਸਤ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਮਦਦ ਦੀ ਆਸ ਵੀ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਕਾਬਲ ਤੋਂ ਅਤੇ ਨਾ ਅਟਾਰੀ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਮਦਦ ਪੁੱਜ ਸਕੀ। 17 ਦਸੰਬਰ, 1848 ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਅਖ਼ੀਰ ਮੂਲ ਰਾਜ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟ ਦਿਤੇ। ਦੀਵਾਨ ਮੂਲ ਰਾਜ 'ਤੇ ਕਤਲ, ਜੰਗ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗ਼ੱਦਾਰੀ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ (ਜੋ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਨੇ ਉਮਰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿਤੀ)। ਜਨਵਰੀ, 1850 ਤਕ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਕਿਲੇ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਮਗਰੋਂ ਫ਼ੋਰਟ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ (ਕਲਕੱਤਾ) ਭੇਜ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਖ਼ਰਾਬ ਸਿਹਤ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਬਨਾਰਸ ਲੈ ਆਂਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹਲਕੀ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਧੱਕ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਅਖ਼ੀਰ, 11 ਅਗੱਸਤ, 1851 ਦੇ ਦਿਨ, 36 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਗਿਆ। ਦੀਵਾਨ ਮੂਲ ਰਾਜ ਬਾਰੇ ਲਾਰਡ ਡਲਹੌਜ਼ੀ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਮੂਲ ਰਾਜ ਕੋਲ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਨਾ ਤਾਂ ਜਿਗਰਾ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਖ਼ਾਹਿਸ਼। ਇਹ ਤਾਂ ਐਡਵਾਰਡੇਜ਼ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਤੀਆਂ ਸਨ ਜਿਸ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕੌਮੀ ਜਜ਼ਬਾਤ ਉਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿਤੇ ਸਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ-ਸਿੱਖ ਲੜਾਈਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਗਾਂ
ਬਰਫ਼ ਦਾ ਦਾਨਵ (ਕਹਾਣੀ)
ਬਰਫ਼ ਦਾ ਦਾਨਵ (ਕਹਾਣੀ) ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਜਸਬੀਰ ਭੁੱਲਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਤਸਾਨ ਦੀ ਹੱਦ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਉੱਤੇ ਲੜ ਰਹੇ ਫੌਜੀ ਦੀ ਮਨੋਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਸਬੀਰ ਭੁੱਲਰ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਕੁਰਾਲੀ, ਹਰਿਆਣਾ
ਕੁਰਾਲੀ (کرالی ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ, ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ, ਜੋ ਨਰਾਇਣਗੜ੍ਹ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ  ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਲਾਈ ਗਰੁੱਪ
ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਲਾਈ ਗਰੁੱਪ ਉਹ ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਏਬਲ ਮੈਨੀਫੋਲਡ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਇਹ ਗੁਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰੁੱਪ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਤਰ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲਾਈ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸੋਫਸ ਲਾਈ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਨਿਰੰਤਰ ਪਰਿਵਰਤਨ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਰੱਖੀਆਂ । ਸ਼ਬਦ ‘ਗਰੁਪਸ ਡਿ ਲਾਈ’ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ 1893 ਵਿੱਚ ਲਾਈ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਰਥੁਰ ਟਰੈਸੇ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਦੇ ਪੰਨਾ 3 ਉੱਤੇ ਦਿਸਿਆ ।
ਲਾਈ ਗਰੁੱਪ ਗਣਿਤਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਬਣਤਰਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸਮਰੂਪਤਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਕਸਿਸ ਥਿਊਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀਨ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਅਜੋਕੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਔਜ਼ਾਰ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨਾਂ (ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਗਾਲੋਇਸ ਥਿਊਰੀ) ਦੀਆਂ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਸਮਰੂਪਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਢਾਂਚਾ ਮੁੱਹਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਅਲਜਬਰਿਕ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨਿਰੰਤਰ ਸਮਰੂਪਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਾਸਤੇ ਗਾਲੋਇਸ ਥਿਊਰੀ ਅੰਦਰ ਪਰਮਿਊਟੇਸ਼ਨ ਗਰੁੱਪ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਿਰੰਤਰ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਈ ਗਾਲੋਇਸ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਲਾਈ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਸ੍ਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਸੰਖੇਪ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
ਲਾਈ ਗਰੁੱਪ ਸੁਚਾਰੂ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਏਬਲ ਮੈਨੀਫੋਲਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਣ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਕੈਲਕੁਲਸ ਵਰਤ ਕੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲੋਂ ਉਲਟ ਗੱਲ ਹੈ। ਲਾਈ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਅੰਦਰਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਸੰਸਾਰਿਕ ਵਸਤੂ, ਗਰੁੱਪ, ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸਥਾਨਿਕ ਜਾਂ ਰੇਖਿਕ ਵਰਜ਼ਨ ਨਾਲ ਬਦਲਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇਸਦਾ ‘ਅਤਿਸੂਖਮ ਗਰੁੱਪ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲਾਈ ਅਲਜਬਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ।
ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵੀਨਾ ਕਲਾ
ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵੀਨਾ ਦੀ ਕਲਾ ਪੂਰਵ-ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵੀਨਾ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਕਲਾਤਮਕ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪੂਰਵ ਇਤਿਹਾਸ
ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵੀਨਾ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪੈਲੀਓਲਿਥਿਕ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਾਰਕ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਰਜ਼ੇਗੋਵਿਨਾ ਵਿੱਚ ਸਟੋਲਾਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਦੰਜ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉੱਕਰੀ ਤੀਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਘੋੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 14000 - 12000 ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲੌਟਨ
ਲੌਟਨ, ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਨਰਾਇਣਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਤੇ ਨਰਾਇਣਗੜ੍ਹ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ  2010 ਵਿੱਚ 100% ਆਬਾਦੀ ਕਵਰੇਜ ਦੇ ਨਾਲ 1755 ਘਰ ਹਨ
ਲੋਟਨ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ  ਅਤੇ  ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਅੰਬਾਲਾ -1 ਤੋਂ 36.1 ਕਿਲੋਮ ਅਤੇ  ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ  60  ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਠੀਕਰੀਵਾਲਾ
ਠੀਕਰੀਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।ਇਹ ਪਿੰਡ ਬਰਨਾਲਾ ਤੋ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹੈ। ਪਰਜਾਮੰਡਲ ਲਹਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਸੇਵਾ ਸਿੰਘ ਠੀਕਰੀਵਾਲਾ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਨ। ਸੇਵਾ ਸਿੰਘ ਠੀਕਰੀਵਾਲਾ ਨੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਸਮੇਂ ਰਾਜਵਾੜਾਸ਼ਾਹੀ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈਂਦਿਆਂ ਰਿਆਸਤ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਜ਼ੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਰੱਖ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਾਮਾਗਾਟਾਮਾਰੂ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚਾਰ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਭਾਈ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਬਚਨ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਚੰਦਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਚੀਮਾ, ਬਰਨਾਲਾ
ਚੀਮਾ, ਬਰਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਠੀਕਰੀਵਾਲਾ
ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁੱਢ 300 ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਝਿਆ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਥੇਹ ਹੈ ਜੋ ਕਦੀ ਘੁੰਗਰੂਆਂ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਬਾਨੀ ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਦੋਂ ਬਰਨਾਲਾ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹਨੀ ਦਿਨੀਂ ਦੂਜੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਉਂ ਧਾੜਵੀ ਲੁੱਟਣ ਆ ਪੈਂਦੇ ਸੀ। ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਦਲੇਰ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਬਰਨਾਲਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮੀਲ ਦੂਰ ਘੁੰਗਰੂਆਂ ਵਾਲੀ ਥੇਹ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਜੋਂ ਵਸਾ ਦਿੱਤੇ। ਥਾਂ ਥਾਂ ਦੀ ਕੱਠੀ ਹੋਈ ਠੀਕਰੀ ਤੋਂ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਨਾਮ ਠੀਕਰੀਵਾਲਾ ਪੈ ਗਿਆ।
ਚੀਮਾ, ਬਰਨਾਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਠੀਕਰੀਵਾਲਾ
ਹਵਾਲੇ
2. ਡਾ. ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਹਰਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਨਾਮਕਰਨ, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ, 2014, ਪੰਨਾ 427
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨਹੋਨੀ
ਨਹੋਨੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਾਹਾ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਾਈਡ ਏਰੀਆ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਬਡੌਲੀ ਪਿੰਡ, ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਾਲਪੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁਲਾਨਾ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਏਰੀਏ ਦਾ ਡਾਕ ਕੋਡ 133104 ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ
ਨਹੋਨੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਪੁਰ ਤਹਿਸੀਲ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁਸਤਫ਼ਾਬਾਦ ਤਹਿਸੀਲ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸ਼ਾਹਬਾਦ ਤਹਿਸੀਲ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਬਰਾਰਾ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ। ਗੋਲਾ, ਖੇੜਾ, ਗੋਕਲਗੜ੍ਹ, ਹੇਮਾ ਮਾਜਰਾ, ਸਾਹਾ, ਤੁਮਰੋਲੀ, ਬਡੌਲੀ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਓਲਾਫ਼ ਸਟੇਪਲਡਨ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ, ਇੱਕ ਜ਼ਮੀਰ ਔਬਜੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।ਸਟੈਪਲਡਨ ਜੁਲਾਈ 1915 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 1919 ਤਕ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਡਜ਼ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਨਾਲ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਡ੍ਰਾਈਵਰ ਬਣ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਕ੍ਰੌਕਸ ਡੇ ਗੇਰੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। '16 ਜੁਲਾਈ 1919 ਨੂੰ ਉਹ ਐਗਨੇਸ ਜੇਨਾ ਮਿਲਰ (1894-1984) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।  ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1903 ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਚਿੱਠੀ ਪੱਤਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ, ਮੈਰੀ ਸਿਡਨੀ ਸਟੈਪਲਡਨ (1920-2008), ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਜੌਨ ਡੇਵਿਡ ਸਟੈਪਲਡਨ (1923-2014)। 1920 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਕਿਰਬੀ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸਟੈਪਲਡਨ ਨੂੰ 1925 ਵਿੱਚ ਲਿਵਰਪੂਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੀ ਥੀਸਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬ, ਮਾਡਰਨ ਥਿਊਰੀ ਆਫ ਐਥਿਕਸ (1929) ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਸੀ।  ਪਰ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਜਨਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਗਲਪ ਵੱਲ ਮੁੜ ਪਿਆ। ਲਾਸਟ ਐਂਡ ਫਸਟ ਮੈਨ (1930) ਦੀ ਸਪੇਖ੍ਕ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫੁੱਲ ਟਾਈਮ ਲੇਖਕ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਲਾਸਟ ਮੈੱਨ ਇਨ ਲੰਡਨ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸੀਕੁਐਲ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਦੇ ਗਲਪ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।
ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਚਾਹ
right|thumb|ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਚਾਹ, ਨਿੰਬੂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਚਾਹ (ਜਾਂ ਆਈਸ ਟੀ; thé glacé  ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ) ਠੰਡੀ ਚਾਹ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਕੋਈ ਵੀ ਚਾਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ. ਇਸਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੁਆਦਾਂ ਨਾਲ ਸੁਆਦਲਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿੰਬੂ, ਰਾੱਸਬੇਰੀ, ਨਿੰਬੂ, ਆੜੂ, ਸੰਤਰਾ, ਸਟਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਚੈਰੀ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਮ ਸੁਆਦ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਆਸਟਰੀਆ
ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਚਾਹ ਆੱਸਟ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਈਸਟੀ (ਆਈਸ ਚਾਹ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੈਨਰ ਅਤੇ ਰੌਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਤਪਾਦਕ ਹਨ।
ਬੈਲਜੀਅਮ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ
ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ (ਆਈਜੀਟੀ), ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਹੋਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, "ਆਈਸ-ਟੀ" 1978 ਤੋਂ ਲਿਪਟਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਚਾਹ ਦੀ ਕਾਰਬੋਨੇਟਡ ਕਿਸਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਰਕਾ ਨਾਮ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡਾ
left|thumb|ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਚਾਹ ਦਾ ਇੱਕ ਗਲਾਸ, ਬਣੇ ਬਣਾਏ ਪਾਉਡਰ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਪਰੋਸੀ ਗਈ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਬਰਫੀਲੀ ਚਾਹ ਨਿੰਬੂ ਨਾਲ ਮਿੱਠੀ ਚਾਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਠੰਡੀ ਚਾਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੋਤਲਾਂ ਜਾਂ ਕੈਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਪਾਉਡਰ ਤੋਂ ਹੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਡੈਨਮਾਰਕ
ਆਈਸਾਈਡ ਚਾਹ ਸੈਵਨ-ਇਲੈਵਨ ਸਟੋਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਪਰਮਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ
ਬਰਫੀਲੀ ਚਾਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ, ਹੋਟਲਾਂ ਅਤੇ ਮੌਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਠੰਡੀ ਚਾਹ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਆਦ ਹੈ-ਅਦਰਕ ਨਿੰਬੂ ਵਾਲੀ ਚਾਹ ਜਾਂ ਨਿੰਬੂ ਵਾਲੀ ਬਰਫੀਲੀ ਚਾਹ. ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਚਾਹ ਦੇ ਮਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਨ ਅਤੇ ਨੈਸਟੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ,
ਨੇਪਾਲ
ਬਰਫੀਲੀ ਚਾਹ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕੁਝਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਜਾਂ ਕੈਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਸੁਆਦ ਜੋ ਬਰਫੀਲੀ ਚਾਹ ਵਿੱਚ ਆਮ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਨ- ਨਿੰਬੂ, ਹਰਾ ਪੁਦੀਨਾ, ਆੜੂ ਆਦਿ.
ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ
right|thumb|ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਵਰਤਾਈ ਗਈ ਬਰਫੀਲੀ ਚਾਹ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਬਰਫੀਲੀ ਚਾਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੇਅ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਆਈਸਡ ਚਾਹ ਮਿੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ "ਈਸ ਤਹ ਮਨੀਸ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੋਤਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਂਡ ਵਿੱਚ ਸੋਸਰੋ ਅਤੇ ਲਿਪਟਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਟਲੀ
ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਚਾਹ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੇਅ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਵਲ ਨਿੰਬੂ ਅਤੇ ਆੜੂ -ਸੁਆਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਐਸਟਾਡੇਅ ਅਤੇ ਲਿਪਟਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਾਰਕਾ ਹਨ।
ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼
thumb|364x364px|ਮਨੀਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿੰਬੂ ਦੇ ਸੁਆਦ ਵਾਲੀ ਬਰਫੀਲੀ ਚਾਹ ਇਹ ਬਾਰਾਂ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ, ਕਰਿਆਨੇ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸੁਪਰਮਾਰਕਿਟ ਵਿੱਚ ਡੱਬਿਆਂ ਅਤੇ ਬੋਤਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲਿਪਟਨ ਆਈਸ ਚਾਹ ਸਬਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਪੁਰਤਗਾਲ
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਚਾਹ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਰਾਂ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ, ਕਰਿਆਨੇ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸੁਪਰਮਾਰਕਿਟ ਵਿੱਚ ਡੱਬਿਆਂ ਅਤੇ ਬੋਤਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲਿਪਟਨ ਆਈਸ ਚਾਹ, ਨੈਸਟੀ ਅਤੇ ਫਰੂਟੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਾਰਕਾ ਹਨ। ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿੱਚ ਵੇਚੀ ਜਾਂਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮ ਕਿਸਮ ਦੀ ਚਾਹ ਹਨ ਨਿੰਬੂ, ਆੜੂ ਜਾਂ ਅੰਬ.
ਰੋਮਾਨੀਆ, ਹੰਗਰੀ ਅਤੇ ਬੁਲਗਾਰੀਆ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ (ਚਾਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿੰਬੂ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕਰ / ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਗਰਮ ਪਰੋਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ), 1989-1990 ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਬਲਾਕ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਚਾਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ. ਆਈਸਡ ਚਾਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਿਪਟਨ ਅਤੇ ਨੈਸਟੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੇਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ
ਬਰਫੀਲੀ ਚਾਹ ਹਾਲ ਹੀ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੈਫੇ ਅਤੇ ਰਿਟੇਲ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਨੇਸਟੀ, ਲਿਪਟਨ, ਮੈਨਹਟਨ ਅਤੇ ਫੂਜ਼ ਟੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਾਰਕਾ ਹਨ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕੀ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਪ੍ਰਮੰਨਿਆ ਮਾਰਕਾ ਬੌਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਕੇਪ ਤੋਂ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰਾਇਬੌਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ
ਠੰਡੀ ਚਾਹ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰਫ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ) ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਆਮ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੱਕੀ, ਏਥੇ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਚਾਹ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਬੋਤਲਬੰਦ ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਚਾਹ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਕਰਿਆਨੇ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਸਟੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਵੀਡਨ
ਦੋ ਦਬਦਬਾ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਲੀਪਟਨ ਅਤੇ ਨੈਸਟੀ ਹਨ - ਦੋ ਵਧੀਆ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਸੁਆਦਲੇ ਫਲੇਵਰ ਨਿੰਬੂ ਅਤੇ ਆੜੂ ਹਨ।  ਬਰਫੀਲੀ ਚਾਹ ਨੂੰ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਇਵਾਨ
ਬਬਲ ਚਾਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੜਕ ਕਾਲੀ ਚਾਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਅਤੇ ਗਾੜਾ ਦੁੱਧ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੈਪਿਓਕਾ ਮੋਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਠੰਡੀ ਵਰਤਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ; ਫਲ-ਸੁਆਦ ਵਾਲੀ ਬਬਲ ਚਾਹ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਪੁਡਿੰਗ, ਜੈਲੀ, ਜਾਂ ਫਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਟੇਲੀਓਓਕਾ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਯੂਰਪ ਵਾਂਗ ਠੰਡੀ ਚਾਹ ਨਹੀਂ ਵਰਤਾਈ ਜਾਂਦੀ, ਪਰ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ. ਲਿਪਟਨ ਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬੇਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਵੇਚੀ ਗਈ ਗੈਸ ਵਾਲੀ ਆਈਸਡ ਚਾਹ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵੀ ਵੇਚਿਆ. ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਨੇਸਟੀ ਅਤੇ ਟਵਿਨਿੰਗਜ਼ ਵਾਂਗ ਲਿਪਟਨ ਵੀ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਰਬੋਨੇਟਿਡ ਚਾਹ ਦੀ ਆਮ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਇਆ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਚਾਹ ਕਰੀਬ 85% ਸਾਰੀਆਂ ਚਾਹਾਂ ਦੀ ਖਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰਬੋਨੇਟਿਡ ਪੇਅ ਪਦਾਰਥ ਪੀਣ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ. ਇਹ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ, ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਸਟੋਰਾਂ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ, ਵੇਡਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਅਤੇ ਸੋਡਾ ਫੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਇਹ ਕੀਤੇ ਵੀ ਤਾਜ਼ੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬੋਤਲਾਂ ਤੇ ਕੈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸੇਵਾ ਸੋਡਾ ਫੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰੈਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਫਿੱਕੇ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵੀਅਤਨਾਮ
ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ, ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਚਾਹ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕੌਫੀ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਗਾਹਕ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਲੈਣਾ ਕੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਾਹ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਯੇਵਜੀਨੀ ਲਿਓਨਫ਼
ਯੇਵਜੀਨੀ ਪਾਵਲੋਵਿਚ ਲਿਓਨਫ਼ (Евгений Павлович Леонов; 2 ਸਤੰਬਰ 1926 – 29 ਜਨਵਰੀ 1994) ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੂਸੀ/ਸੋਵੀਅਤ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੀ, ਜੋਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੋਵੀਅਤ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਜੈਂਟਲਮੈਨ (ਰੂਸੀ: Джентльмены удачи), ਮਿਮੀਨੋ (ਰੂਸੀ: Мимино) ਅਤੇ ਪੋਲੋਸਤਾਈ ਰੇਯਸ (ਰੂਸੀ: Джентльмены удачи) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਰੋਲ ਨਿਭਾਏ। ਉਸਨੂੰ "ਰੂਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਰਮਨਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ-ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,  ਉਸਨੇ ਕਈ ਸੋਵੀਅਤ ਕਾਰਟੂਨ ਕਿਰਦਾਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿੰਨੀ-ਪੂਹ ਨੂੰ ਅਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਇਕ ਮਾਸਕੋ ਦੇ ਇੱਕ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਪਲੇ ਵੱਡੇ ਹੋਏ, ਲਿਓਨਫ਼ ਨੇ ਇਕ ਜੰਗੀ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਪਾਇਲਟ ਬਣਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਬੜੀ ਆਮ ਇੱਛਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮਹਾਨ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ ਨਿਰਮਾਣ/ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮਾਸਕੋ ਆਰਟ ਥੀਏਟਰ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਨੇ ਮਿਖਾਇਲ ਯਾਨਸ਼ਿਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।.
ਕੈਰੀਅਰ
ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ, ਲਿਓਨਵ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਜੋਰਜੀ ਡਨੇਲੀਆ ਰੈਗੂਲਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਜੈਂਟਲਮੈਨ, ਪਤਝੜ ਦੀ ਮੈਰਾਥਨ, ਮਿਮੀਨੋ, ਐਫੋਨੀਆ ਅਤੇ ਕਿਨ-ਡਜ਼ਾ-ਡਜ਼ਾ! ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਲਮੂਵੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਗਠੀਲਾ ਕੱਦ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅੱਖਾਂ, ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਚਿਹਰਾ, ਧੀਮਿਆਂ ਚਾਲਾਂ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਗੰਦੀ ਬੋਲੀ, ਇਹ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਜ਼ਾਹੀਆ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਅਦਰਸ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ  ਸਨ। ਪਰ ਦੁਖਾਂਤ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਦੀ ਅਚੱਲ ਸੁਭਾਵਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ  ਖਿੱਚਿਆ। ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰ ਉਸ ਦੇ ਅਭਿਨੈ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕਤਾ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਲਿਓਨਵ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਚਦੇ  ਸਨ।
ਲਿਓਨੋਵ ਦੀ ਮੌਤ 29 ਜਨਵਰੀ 1994 ਨੂੰ ਲੇਕੋਂਮ ਥਿਏਟਰ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਥੇ ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਅਰਦਾਸ  ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ)। ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿੱਚਲੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਹੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਦੇ ਪਾਰ ਚਰਚ ਇਕੱਤਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਮਾਤਮ ਵਿੱਚ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ । ਉਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਜਲੂਸ ਵਿੱਚ ਬਰਫੀਲੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਜ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਆਏ ਸਨ।  ਰੂਸੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਹੋਰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਸਕੋ ਦੇ ਨੋਵੋਡੋਵਿਚੀ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿਚ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1994 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੋਕ
ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਕਲਾ
ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਕਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਅਮੀਰ ਵਿਵਿਧ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਲਈ: ਮਾਸਕ, ਕੈਨੋਜ਼ ਅਤੇ ਸਟੋਰੀ-ਬੋਰਡ ਵਿਸ਼ਵ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ, ਪੱਥਰ, ਹੱਡੀਆਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਮਰਨ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਿਸਮ ਵੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।
ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਕਲਾਕਾਰ ਹਨ: ਮੈਥਿਆਸ ਕਾਉਗੇ (ਜਨਮ 1944), ਟਿਮੋਥੀ ਅਕੀਸ, ਜਾਕੂਪਾ ਅਕੋ ਅਤੇ ਜੋ ਨਲੋ, ਸਾਰੇ ਪੋਰਟ ਮੋਰੇਸਬੀ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਹਨ। ਕਾਉਗੇ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਲਾ ਲਈ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਬਲੇਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਗਲਾਸਗੋ ਵਿੱਚ ਗੈਲਰੀ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਹੌਰਨੀਮੈਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਲੋ ਸ਼ੋਅ, "ਕੌਗੇਜ਼ ਵਿਜ਼ਨਜ਼: ਆਰਟ ਫਰੌਮ ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੀ" ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਦੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈਰੀ ਸੈਂਟਾਨਾ, ਮਾਰਟਿਨ ਮੋਰੁਬੂਬੁਨਾ ਅਤੇ ਹੇਸੋ ਕੀਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਨੰਗਲ, ਜ਼ੀਰਾ
ਨੰਗਲ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਰਾ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਵਿਗਨ ਅਥਲੈਟਿਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਵਿਗਾਨ ਅਥਲੇਟਿਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਵਿਗਾਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਡੀ. ਡਬਲਯੂ. ਸਟੇਡੀਅਮ, ਵਿਗਾਨ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਜੋ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਚੈਮਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬਮਨੀ
ਬਮਨੀ ਰਾਜਾ ਪੋਰਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ। ਰਾਣੀ ਅਨੁਸੂਈਆ ਬਮਨੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਰਾਣੀ ਕਦਿਕਾ ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਬਮਨੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੁੰਡਾ ਪੋਰਸ ਤੇ ਛੋਟਾ ਮੁੰਡਾ ਯੁਵਰਾਜ ਕਨਿਸ਼ਕ ਸੀ।
ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀ ਮਿੰਟੂ ਗੁਰੂਸਰੀਆ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਮਨਦੀਪ ਬੈਨੀਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵ ਖਰੌੜ, ਪੂਜਾ ਵਰਮਾ, ਜਗਜੀਤ ਸੰਧੂ, ਸੁਖਦੀਪ ਸੁੱਖ, ਲੱਕੀ ਧਾਲੀਵਾਲ ਅਤੇ ਹਰਦੀਪ ਗਿੱਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੰਟੂ ਗੁਰੂਸਰੀਆ ਦੀ ਇਸੇ ਸਿਰਲੇਖ 'ਤੇ ਪੁਸਤਕ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2018 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਫ਼ੌਜ
ਫ਼ੌਜ ਜਾਂ ਸੈਨਾ ਉਹਨਾਂ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਕੋਲ਼ ਮਾਰੂ ਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤਣ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਕਿਸੇ ਮੁਲਕ ਜਾਂ ਉਹਦੇ ਕੁਝ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਣ। ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਮਕਸਦ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੁਲਕ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਲਕਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੰਗ ਲੜਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ਅੰਦਰ ਫ਼ੌਜ ਕੋਲ਼ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਅਤੇ ਨਾਮਨਜ਼ੂਰ ਕੰਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਏਜੰਡੇ ਦਾ ਪਰਚਾਰ ਕਰਨਾ, ਸਨਅਤਾਂ ਜਾਂ ਨਿਗਮਾਂ ਦੇ ਮਾਲੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨੀ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਬਾਦੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣਾ, ਉਸਾਰੀ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਸਮਾਜੀ ਰੀਤਾਂ-ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਚੌਂਕੀਦਾਰੀ ਕਰਨੀ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੌਜ
ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ
ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ VII ਫਲੋਪੋਟਰ (Κλεοπάτρα Φιλοπάτωρ Cleopatra Philopator; 69 – 10 ਜਾਂ 12 ਅਗਸਤ 30) ਮਿਸਰ ਦੇ ਤੋਲੇਮਿਕ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਆਖਰੀ ਸਰਗਰਮ ਹਾਕਮ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਨਾਂ ਦੇ ਲਈ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀਜ਼ੇਰੀਅਨ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਜਦੂਤ, ਜਲ ਸੇਨਾ ਕਮਾਂਡਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨਨੀ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਲੇਖਕ ਵੀ ਸੀ। ਤੋਲੇਮਿਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਮੈਕੈਸੋਨੀਅਨ ਯੂਨਾਨੀ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਅਲੈਗਜੈਂਡਰ ਮਹਾਨ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਤੋਲੇਮੀ ਯੱਕ ਸੋਟਰ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮਿਸਰ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿਕੰਦਰ (336-323 ਬੀ.ਸੀ.) ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹੈਲਨੀਸਿਕ ਕਾਲ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ। ਇਸਦੀ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ ਕੋਇਨੀ ਯੂਨਾਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਤੋਲੇਮਿਕ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਮਿਸਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ ਸੱਤਵੀਂ ਦਾ ਜਨਮ 69 ਈਸਵੀ ਪੂਰਬ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਪਿਤਾ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਤੋਮੇਲੀ ਫੈਰੋਹ ਤੋਲੇਮੀ 12ਵੇਂ ਔਲੇਤੇਸ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਮਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੱਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਤੋਲੇਮੀ 12ਵੇਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ ਛੇਵੀਂ ਟਰਿਫੈਨਾ (ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ ਵਿਟਰਫੈਨਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇਸਦੀ ਮਾਂ ਸੀ, ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਬੇਰੇਨਿਸ ਚੌਥੀ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ। 69 ਈਸਵੀ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ ਸੱਤਵੇਂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ ਟ੍ਰਾਫੈਨਾ ਬਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ ਦੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਫਿਲੋਸਤਰਾਤੋਸ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਯੂਨਾਨੀ ਕਲਾਵਾਂ ਸਿੱਖੀਆਂ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਜਵਾਨੀ ਦੌਰਾਨ ਮੁਸੇਅਮ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਲੇਕੈਂਡਰੀਆ ਦੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਜਦੋਂ ਇਹ 18 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਭਾਈ ਤੋਲੇਮੀ 13ਵਾਂ ਆਗੂ ਬਣੇ। ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਭਾਈ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਇਸਦਾ ਭਾਈ ਸਿਰਫ਼ 10 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਅਸਲੀ ਆਗੂ ਕਲੀਓਪੈਟਰਾ ਸੀ।
ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਰੋਤ
ਪ੍ਰਿੰਟ ਸਰੋਤ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੋਲੇਮਿਕ ਸ਼ਾਸਕ
2014 ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ
2014 ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ ਪੰਜਾਵਾਂ ਵਿਸਵ ਕੱਪ ਜੋ 7 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ 20 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਪੰੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ 6 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਕੱਪ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਰੀ ਮਾਨ, ਹਰਸਦੀਪ ਕੌਰ ਸੋਨਾਕਸ਼ੀ ਸਿਨਹਾ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ਨ ਕਪੂਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਗਿਪੀ ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕੀਤਾ.
ਟੀਮਾਂ
12 ਦਿਨ ਚੱਲੇ ਇਸ ਖੇਡ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ 11 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ 8 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਬ੍ਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਬੱਡੀ
ਸਰਾਏ ਲਸ਼ਕਰੀ ਖ਼ਾਨ
ਸਰਾਏ ਲਸ਼ਕਰੀ ਖ਼ਾਨ (ਦੋਰਾਹਾ ਨੇੜੇ) ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਕੋਟਾਂ ਦੇ ਐਨ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ 1667 ਈ ਵਿੱਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਦੇ ਜਨਰਲ ਲਸ਼ਕਰੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਲਸ਼ਕਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫੌਜ | ਇਹ ਫੌਜ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ | ਇਹ ਮਿਸਲ ਨਿਸ਼ਾਨੀਵਾਲਾ ਮਿਸਲ ਹੇਠ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ | ਨਿਸ਼ਾਨੀਵਾਲਾ ਮਿਸਲ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਸੰਗਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਰਦਾਰ ਅਨੂਪ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਇਸ ਸਰਾਏ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਪ੍ਰਬੰਧ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ | ਇਹ ਸਰਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ | ਉਹ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ | ਉਨਾਂ ਨੇ ਸਰਾਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਖੜੀ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ | ਸਰਾਏ ਵਿਚਕਾਰ ਮਸੀਤ ਅੱਜ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਖੜੀ ਹੈ | ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਇੰਨਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ | ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਬਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਰੰਗ ਦੇ ਬਸੰਤੀ ਦੀ ਇਥੇ ਸੂਟਿੰਗ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸਹੂਰ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਜੋਧਪੁਰ, ਬਰਨਾਲਾ
ਜੋਧਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ
ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਬੋਲੀ ਜਾਣੇ ਵਾਲੀ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਵਿਚ 'ਉਰਦੂ ‘ਭੀ ਇਕ ਐਸੀ ਬੋਲੀ ਏ ਜਿਸ ਨੇ ਤਮਾਮ ਮਜ਼ਾਹਬ ਤੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਰਵਾਦਾਰੀ,ਯਕਜਹਤ‏ਈ, ਕੁਸ਼ਾਦਾ ਦਿੱਲੀ,ਦਰਦਮੰਦੀ ਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦ‏‏ਈ ਫ਼ਜ਼ਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨੇ ਵਿਚ ਪੁਲ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਏ ਤੇ ਐਸਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਨਾ ਹੋਏ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਲਫ਼ਜ਼ ਉਰਦੂ ਦੇ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਹੀ ਲਿਸਾਨੀ ਇਤਿਹਾਦ ਦ‏‏ਈ ਨਸ਼ਾ ੰਦ ਹੀ ਕਰਦੇ ਨੇਂ ਕਿਉਂਜੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਚ 'ਅਰ' ਦੇ ਮਾਅਨੀ 'ਦਿਲ' ਨੀਂ ਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿਚ 'ਦੋ'ਕੇ ਦੋ ਹੁੰਦੇ ਨੇਂ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਫ਼ਜ਼ ਉਰਦੂ ਦੋ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਜੋੜਨੇ ਦਾ ਨਾਂ ਅ‏‏ਏ। ਸ਼ਾਇਦ ਏਸ‏ਏ ਲਈ ਸੋਫ਼ੀਆ-ਏ-ਕਿਰਾਮ ਨੇ ਵੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦ‏‏ਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਦਫ਼ ਹੀ ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇਨਸਾਨੀ ਯਕਜਹਤ‏ਈ ਨਵ‏‏ੰ ਫ਼ਰੋਗ਼ ਦੇਣਾ ਤੇ ਤਮਾਮ ਮਜ਼ਾਹਬ ਦੇ ਇਹਤਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਖ਼ੁਦਾ ਦੇ ਮੁਈਨ ਕਰਦਾ ਅਸੂਲਾਂ ਅਤੇ ਅਮਲ ਪੈਰਾ ਕਰਨੇ ਦਾ ਫ਼ਰੀਜ਼੍ਹਾ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣਾ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਇਰਸ਼ਾਦਾਤ ਵ ਪੈਗ਼ਾਮਾਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾ ਨੇ ਦੇ ਲਈ ਏਸ‏ਏ ਬੋਲੀ ਨਵ‏‏ੰ ਜ਼ਰੀਅ-ਏ-ਇਜ਼ਹਾਰ ਬਣਾਇਆ।
ਖ਼ੁਆਜਾ ਮੁਈਨ ਉੱਦ ਦੀਨ ਚਿਸ਼ਤੀ,ਖ਼ੁਆਜਾ ਬਖ਼ਤਿਆਰ ਕਾਕੀ,ਨਿਜ਼ਾਮ ਉੱਦ ਦੀਨ ਔਲੀਆ, ਮੇਰ ਵਾਰਿਸ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ,ਗੈਸੂ ਦਰਾਜ਼,ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ,ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਤੇ ਬਾਬਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਵਗ਼ੈਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਗ਼ਾਮਾਤ ਤੇ ਫ਼ਰਮੋਦਾਤ ਨੂੰ ਬਣੀ ਨੂਹ ਇਨਸਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਣੇ ਦੇ ਲਈ ਹੋਰ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਇਸ ਬੋਲੀ  ਨੂੰ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਆਪਸੀ ਮੇਲ ਜੋਲ ਦ‏‏ਈ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋੰ ਸਿਰ ਜ਼ਮੀਨ ਹਿੰਦ ਅਤੇ 'ਉਰਦੂ ' ਦ‏‏ਈ ਸ਼ਕਲ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹਿ‏ਈ ਸੀ।ਚੂੰਕਿ ਇਹ ਬੋਲੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚ ਬਸਨੇ ਵਾਲੀ ਤਮਾਮ ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਰਾਬਤਾ ਦ‏‏ਈ ਬੋਲੀ ਸੀ ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਇਸ ਬੋਲੀ ਨੇ ਤਮਾਮ ਮਜ਼ਾਹਬ ਦੇ ਇਹਤਰਾਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਬਕ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ।ਉਰਦੂ ਬੋਲੀ ਦ‏‏ਈ ਤਰੀਖ਼ ਗਵਾਹ ਏ ਕਿ ਉਰਦੂ ਬੋਲੀ ਦੇ ਸ਼ਾਇਰ ਤੇ ਮੁਸੱਨਫ਼ੀਨ ਨੇ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਮਜ਼ਾਹਬ ਦੇ ਮੁਤਅੱਲਕ ਨਜ਼ਮ ਵ ਨਸਰ ਵਿਚ ਜਿਸ ਅੰਦਾਜ਼ ਤੋੰ ਨਕੋਸ਼ ਸਬਤ ਕੀਤੇ ਨੇਂ ਇਸ ਦ‏ਈ ਮਿਸਾਲ ਸ਼ਾ ਜ਼ੋ ਨਾਦਰ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆਂਦੀ ਅ‏‏ਏ। ਜੇ ਉਸ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਤੇ ਹਜ਼ਰਤ ਅਲੀ(ਰਜ਼ੀ.) ਵਗ਼ੈਰਾ ਦੇ ਮੁਤਅੱਲਕ ਨਾਤਾਂ ਵ ਮਨਕਬਤਾਂ ਮਿਲਦੀ ਨੇਂ ਤਾਂ ਰਾਮ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਲਈ ਨਜ਼ਮਾਂ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਂਦਿਆਂ ਨੇਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਅਕੀਦਤ ਦੇ ਬੀਸ਼ ਬਹਾ ਫੁੱਲ ਨਿਸਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਜ਼ਮਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਇਰ ਮਸ਼ਰਿਕ ਅੱਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਦ‏‏ਈ ਨਜ਼ਮ 'ਨਾਨਕ 'ਕੇ ਉਨਵਾਨ ਤੋੰ ਮਿਲਦੀ ਏ ਜਿਸ ਵਿਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚ ਬਸਨੇ ਤੇ ਰਹਿਣੇ ਵਾਲੀਆਂ  ਨੂੰ ਖ਼ਾਬ ਗ਼ਫ਼ਲਤ ਤੋੰ ਬੇਦਾਰ ਕਰਨੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜ਼ਾਤ ਵਾਹਦ ਦ‏‏ਈ ਤਾਰੀਫ਼ ਤੇ ਲੋਕਾਂ  ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ੁਦਾ ਦ‏‏ਈ ਇਬਾਦਤ ਦ‏‏ਈ ਤਰਫ਼ ਦਾਅਵਤ ਦੇਣੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਏ ।ਸ਼ਾਇਰ ਮਸ਼ਰਿਕ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵਜੀ ਦੇ ਇਸ ਅਮਲੀ ਇਕਦਾਮ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੁਛ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਨੇਂ
ਕੌਮ ਨੇ ਪੈਗ਼ਾਮ ਗੌਤਮ ਕੀ ਜ਼ਰਾ ਪਰਵਾਨਾ ਕੀ ਕਦਰ ਪਹਿਚਾਣੀ ਨਾ ਆਪਣੇ ਗੌਹਰ ਯਕ ਦਾਣਾ ਕੀ ਆਹ ਬਦਕਿਸਮਤ ਰਹੇ ਆਵਾਜ਼ ਹੱਕ ਸੇ ਬੇਖ਼ਬਰ ਗ਼ਾਫ਼ਲ ਆਪਣੇ ਫਲ ਕੀ ਸ਼ੇਰੀਨੀ ਸੇ ਹੋਤਾ ਹੈ ਸ਼ਜਰ ਆਸ਼ਕਾਰ ਉਸ ਨੇ ਕੀਆ ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾ ਰਾਜ਼ ਥਾ ਹਿੰਦ ਕੁ ਲੇਕਿਨ ਖ਼ਿਆਲੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਪਰ ਨਾਜ਼ ਥਾ ਸ਼ਮ੍ਹਾ ਹੱਕ ਸੇ ਜੋ ਮੁਨੱਵਰ ਹੋਇਆ ਵੋਹ ਮਹਿਫ਼ਲ ਨਾ ਥੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਰਹਿਮਤ ਹੋਈ,ਲੇਕਿਨ ਜ਼ਿਮੀਂ ਕਾਬਲ ਨਾ ਥੀ ਆਹ ਸ਼ੂਦਰ ਕੇ ਲੀਏ ਹਨਦੋਸਤਾਂ ਗ਼ਮ ਖ਼ਾਨਾ ਹੈ ਦਰਦ ਇਨਸਾਨੀ ਸੇ ਇਸ ਬਸਤੀ ਕਾ ਦਿਲ ਬੇਗਾਨਾ ਹੈ ਬ੍ਰਹਮਣ ਸਰਸ਼ਾਰ ਹੈ ਅਬ ਤੱਕ ਇਸੀ ਪੁੰਨਦਾਰ ਮੈਂ ਸ਼ਮ੍ਹਾ ਗੌਤਮ ਜਲ਼ ਰਹੀ ਹੈ ਮਹਿਫ਼ਲ ਅਗ਼ਿਆਰ ਮੈਂ ਬਤਕਦਾ ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਮੁਦਤ ਕੇ ਮਗਰ ਰੌਸ਼ਨ ਹਵਾ ਨੂਰ ਇਬਰਾਹੀਮ ਸੇ ਆਜ਼ਰ ਕਾ ਘਰ ਰੌਸ਼ਨ ਹਵਾ ਫਿਰ ਉੱਠੀ ਆਖ਼ਿਰ ਸਦਾ ਤੌਹੀਦ ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਸੇ ਹਿੰਦ ਕੁ ਇਕ ਮਰਦ ਕਾਮਲ ਨੇ ਜਗਾਇਆ ਖ਼ਾਬ ਸੇ (ਕਲੀਆਤ ਇਕਬਾਲ,ਬਾਂਗ ਦੱਰਾ,ਹਿੱਸਾ ਸੂਮ, ਸਫ਼ਾ (195
ਅੱਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਦ‏‏ਈ ਇਸ ਨਜ਼ਮ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ 'ਮਰਦ ਕਾਮਲ 'ਕਹਿ ਕ‏ਏ ਖ਼ਿਤਾਬ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਏ ਜੋ ਕਾਬਲ ਗ਼ੌਰਵ ਫ਼ਿਕਰ ਏ ਕਿਉਂਜੇ ਇਸ ਸ਼ਾਇਰ ਦ‏‏ਈ ਬੋਲੀ ਤੋੰ ਜੁਮਲਾ ਅਦਾ ਹੋਇਆ ਏ ਜਿਸਨੋ‏ੰ ਲੋਕ ਹਕੀਮ ਉਮੱਤ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਨੇਂ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿਚ ਇਕ ਇਹ‏ਮਨਜ਼ਮ ਵਲੀ ਮੁਹੰਮਦ ਨਜ਼ੀਰ ਅਕਬਰਾਬਾਦੀ ਦ‏‏ਈ ਵੀ ਏ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੈਕੂਲਰ ਤਰਜ਼ ਫ਼ੱਕ‏ਰ ਕ‏ਏ ਸਬੱਬ ਮੁਨਫ਼ਰਦ ਹੈਸੀਅਤ ਦੇ ਹਾਮਲ ਨੇਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦ‏‏ਈ ਨਜ਼ਮ ਕਾਅਨਵਾਨ 'ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦ‏‏ਈ ਮਦ੍ਹਾ' ਅ‏‏ਏ। ਇਸ ਨਜ਼ਮ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਮਰਦ ਕਾਮਲ ਦੇ ਬਜਾਏ 'ਕਾਮਲ ਰਹਿਬਰ' ਦੇ ਨਾਂ ਤੋੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਏ ਜੋ ਮਫ਼ਹੂਮ ਵ ਮਾਨੀ ਦੇ ਇਤਬਾਰ ਨੇੜੇ ਉਲਮਾਨੀ ਅ‏‏ਏ।
ਹੈਂ ਕਹਿਤੇ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਜਿਨ੍ਹੀਂ ਵੋਹ ਪੂਰੇ ਹੈਂ ਆਗਾਹ ਗੁਰੂ ਵੋਹ ਕਾਮਲ ਰਹਿਬਰ ਜਗ ਮੈਂ ਹੈਂ ਯੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਜੈਸੇ ਮਾਹ ਗੁਰੂ ਮਕਸੂਦ ਮੁਰਾਦ ਉਮੀਦ ਸਭੀ ਬਰ ਲਾਤੇ ਹੈਂ ਦਿਲ ਖ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਨਿੱਤ ਲੁਤਫ਼ ਵਿਕਰਮ ਸੇ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਹਮ ਲੋਗੋਂ ਕਾ ਨਿਰਬਾਹ ਗੁਰੂ ਇਸ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਕੇ ਉਸ ਅਜ਼ਮਤ ਕੇ ਹੈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਸਭ ਸੀਸ ਨਿਵਾ ਅਰਦਾਸ ਕਰੋ ਔਰ ਹਰਦਮ ਬੋਲੋ ਵਾਹ ਗੁਰੂ (ਕਲੀਆਤ ਨਜ਼ੀਰ ਅਕਬਰਾਬਾਦੀ)
ਵਲੀ ਮੁਹੰਮਦ ਨਜ਼ੀਰ ਅਕਬਰਾਬਾਦੀ ਦ‏‏ਈ ਨਜ਼ਮ 'ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦ‏‏ਈ ਮਦ੍ਹਾ' ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ, ਅਰਬੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਔਰ ਉਰਦੂ ਬੋਲੀ ਦਾ ਹੁਨਰ ਮਨਦਾਨਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਏ ।ਨਜ਼ਮ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦ‏‏ਈ ਖ਼ਸੂਸੀਆਤ ਵ ਅਮਤਿਆਜ਼ਾਤ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਪੀਰਾਏ ਵਿਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅ‏‏ਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਸਚਾਈ ਅਤੇ ਮੁਬਨੀ ਏ । ਹਰ ਆਨ ਦਿਲੋਂ ਬੀਚ ਯਾਂ ਆਪਣੇ ਜੋ ਧਿਆਣ ਗੁਰੂ ਕਾ ਲਾਤੇ ਹੈਂ ਔਰ ਸੇਵਕ ਹੋ ਕਰ ਅੰਨ ਕੇ ਹੀ ਹਰ ਸੂਰਤ ਬੀਚ ਕਿਹਾ ਤੇ ਹੈਂ ਕਰ ਆਪਣੀ ਲੁਤਫ਼ ਵ ਇਨਾਇਤ ਸੇ ਸੁੱਖ ਚੈਨ ਇਸੇ ਦਿਖਲਾ ਤੇ ਹੈਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਰਖਤੇ ਹੈਂ ਹਰ ਹਾਲ ਇਨ੍ਹੀਂ ਸਭ ਮਨ ਕਾ ਕਾਜ ਬਤਾਤੇ ਹੈਂ ਇਸ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਕੇ ਉਸ ਅਜ਼ਮਤ ਕੇ ਹੈਂ ਬਾਬਾਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਸਭ ਸੀਸ ਨਿਵਾ ਅਰਦਾਸ ਕਰੋ ਔਰ ਹਰਦਮ ਬੋਲੋ ਵਾਹ ਗੁਰੂ ਜੋ ਆਪ ਗੁਰੂ ਨੇ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਸੇ ਇਸ ਖ਼ੂਬੀ ਕਾ ਇਰਸ਼ਾਦ ਕਿਆ ਹਰ ਬਾਤ ਵਹੀ ਇਸ ਖ਼ੂਬੀ ਕੀ ਤਾਸੀਰ ਨੇ ਜਿਸ ਪ੍ਰਸਾਦ ਕਿਆ ਯਾਂ ਜਿਸ ਜਿਸ ਨੇ ਅਣ ਬਾਤੋਂ ਕੁ ਹੈ ਧਿਆਣ ਲੱਗਾ ਕਰ ਯਾਦ ਕੀਆ ਹਰ ਆਨ ਗੁਰੂ ਨੇ ਦਿਲ ਉਨ ਕਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਵਕਤ ਕੀਆ ਔਰ ਸ਼ਾਦ ਕਿਆ ਇਸ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਕੇ ਉਸ ਅਜ਼ਮਤ ਕੇ ਹੈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਸਭ ਸੀਸ ਨਿਵਾ ਅਰਦਾਸ ਕਰੋ ਔਰ ਹਰਦਮ ਬੋਲੋ ਵਾਹ ਗੁਰੂ ਨਜ਼ੀਰ ਅਕਬਰਾਬਾਦੀ ਨੇ ਇਸ ਨਜ਼ਮ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਯਕੀਨ ਦਲਾਨੇ ਦ‏‏ਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਏ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਸੱਚੇ ਦਿਲ ਤੋੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਕ‏ਏ ਉਸ ਦਾ ਬੇੜਾ ਪਾਰ ਲਗਾਇਆ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦ‏ਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵ ਸ਼ਾਦਮਾਨੀ ਤੋੰ ਅਤੇ ਹੋਏ ਗਈ।ਨਜ਼ੀਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦ‏‏ਈ ਮਦ੍ਹਾ ਸਰਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੁਛ ਐਵੇਂ ਗੋਇਆ ਨੇਂ ਦਿਨ ਰਾਤ ਸਭੋਂ ਨੇ ਯਾਂ ਦਲ ਦੇ ਹੈ ਯਾਦ ਗੁਰੂ ਸੇ ਕਾਮ ਲਿਆ ਸਭ ਮਣਕੇ ਮਕਸਦ ਭਰ ਪਾਏ ਖ਼ੁਸ਼ ਵਕਤੀ ਕਾ ਹਨਗਾਮ ਲਿਆ ਦੁੱਖ ਦਰਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਧਿਆਣ ਲੱਗਾ ਜਿਸ ਵਕਤ ਗੁਰੂ ਕਾ ਨਾਮ ਲਿਆ ਪਲ ਬੀਚ ਗੁਰੂ ਨੇ ਆਨ ਇਨ੍ਹੀਂ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਕੀਆ ਔਰ ਥਾਮ ਲਿਆ ਇਸ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਕੇ ਉਸ ਅਜ਼ਮਤ ਕੇ ਹੈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਸਭ ਸੀਸ ਨਿਵਾ ਅਰਦਾਸ ਕਰੋ ਔਰ ਹਰਦਮ ਬੋਲੋ ਵਾਹ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦ‏‏ਈ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਵਾਤਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਜ਼ੀਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਏ ਜੋ ਹਰਦਮ ਉਨ ਸੇ ਧਿਆਣ ਲੱਗਾ ਉਮੀਦ ਕਰਮ ਕੀ ਧਰਤੇ ਹੈਂ ਵੋਹ ਅਣ ਪੁਰ ਲੁਤਫ਼ ਵ ਇਨਾਇਤ ਸੇ ਹਰ ਆਨ ਤੱਵਜਾ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਅਸਬਾਬ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਔਰ ਖ਼ੂਬੀ ਕੇ ਘਰ ਬੀਚ ਉਨਹੋਂ ਕੇ ਭਰਤੇ ਹੈਂ ਆਨੰਦ ਇਨਾਇਤ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਸਭ ਮਨ ਕੀ ਚਿੰਤਾ ਹਰ ਤੇ ਹੈਂ ਇਸ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਕੇ ਉਸ ਅਜ਼ਮਤ ਕੇ ਹੈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਸਭ ਸੀਸ ਨਿਵਾ ਅਰਦਾਸ ਕਰੋ ਔਰ ਹਰਦਮ ਬੋਲੋ ਵਾਹ ਗੁਰੂ ਨਜ਼ੀਰ ਅਕਬਰਾਬਾਦੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਿਫ਼ਾਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਏ ਇਸ ਦ‏ਈ ਤਸਦੀਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦ‏‏ਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਮਤਾਲੇ ਤੋੰ ਵੀ ਬਦਰ ਜਾਏ ਉੱਤਮ ਹੁੰਦੀ ਏ ।ਜ਼ਾਹਰ ਏ ਕਿ ਅਜ਼ੀਮ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਭ ਤੋੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਡੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋੰ ਨੇੜੇ ਨੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਮਾਨਾ ਪੰਜ ਸਦੀ ਤੋੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਹਿਲੇ ਦਾ ਨਈਂ ਏ ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦ‏‏ਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਤਾਲੀਮਾਤ ਤਰੀਖ਼ ਨਗਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਅ‏‏ਏ। ਜਾਵੇਦ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਦਾ ਸ਼ੁਮਾਰ ਉਰਦੂ ਦੇ ਮੁਅਤਬਿਰ ਸ਼ਾਇਰ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਅਤੇ ਗਲਹਾਏ ਅਕੀਦਤ ਨਿਸਾਰ ਕੀਤੇ ਨੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦ‏‏ਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਜ਼ਮ 'ਜ਼ਿਕਰ ਨਾਨਕ'ਕੇ ਉਨਵਾਨ ਤੋੰ ਮਿਲਦੀ ਏ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਕੁਛ ਐਵੇਂ ਗੋਇਆ ਨੇਂ ਜ਼ਿਕਰ ਨਾਨਕ ਪਾ ਸਿਰ ਝਕਾਤਾ ਹੂੰ ਫਿਰ ਮੈਂ ਲਵਾ ਵ ਕਲਮ ਉਠਾਤਾ ਹੂੰ ਨਿਕਹਤ ਨੌ ਬਹਾਰ ਆਈ ਹੈ ਇਸ ਕਾ ਸੰਦੇਸ ਹੀ ਤੋ ਲਾਈ ਹੈ ਜ਼ਾਤ ਉਸ ਕੀ ਹੈ ਚਸ਼ਮ-ਏ-ਉਰਫ਼ਾਂ ਨਾਮ ਇਸ ਕਾ ਹੈ ਨਾਨਕ ਦੌਰਾਂ ਨਾਮ ਨਾਨਕ ਕਾ ਜਾਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਾ ਆਜ ਨਾਨਕ ਹੈ ਨਾਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਾ ਰਾਜ਼ਦਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਫ਼ਿਤਰਤ ਕਾ ਆਸ਼ਨਾ ਦਰਦ ਆਦਮੀਅਤ ਕਾ ਅਸ਼ਕ ਸ਼ਬਨਮ ਹੈ ਵੋਹ ਗੱਲ ਤਰ ਹੈ ਦਰਦ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਕਾਪੀਕਰ ਹੈ ਵੋਹ ਗੁਰੂ ਇਕ ਦਿਮਾਗ਼ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ ਮਾਰਫ਼ਤ ਕਾ ਚਿਰਾਗ਼ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ (ਆਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇਹਲੀ,ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੰਬਰ,ਨਵੰਬਰ 1969، ਸਫ਼ਾ 3)
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦੇ ਲਈ ਜੋ ਦਰਦ ਸੀ ਉਸ ਦ‏ਈ ਜਾਨਿਬ ਸ਼ਾਇਰ ਨੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਇਸ਼ਾਰੇ ਕੀਤੇ ਨੇਂ ਤੇ ਇਹ ਬਾਵਰ ਕਰਾਇਆ ਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲੋ ਅਮਲ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਮਜ਼ਹਬ ਦ‏‏ਈ ਅਸਲ ਸਚਾਈ ਤੋੰ ਲੋਕਾਂ ਨਵ‏‏ੰ ਮੁਤਾਅਰਫ਼ ਕਰਾਇਆ ਤੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਜ਼ਹਬ ਤਫ਼ਰੀਕ ਵ ਜੁਦਾਈ ਦਾ ਖ਼ਵਾਹਾਂ ਨਈਂ ਬਲਕਿ ਅਤਹਾਦੋ ਯਗਾਂਗਤ ਦਾ ਤਲਬਗਾਰ ਏ ।ਖ਼ੁਦਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਨਾ ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਏ ਨਾ ਮੁਸੱਲਮਾ‏ਨ,ਨਾ ਕੋਈ ਬੁੱਧ ਮੱਤ ਏ ਨਾ ਕੋਈ ਈਸਾਈ ਬਲਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤਮਾਮ ਇਨਸਾਨ ਖ਼ੁਦਾਏ ਵਾਹਦ ਦੇ ਬੰਦੇ ਨੇਂ ਤੇ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਤਾਂ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦ‏‏ਈ ਕਦਰਾਂ ਤੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦੇ ਅਸੂਲ ਦ‏‏ਈ ਪਾਸਦਾਰੀ ਹੀ ਵਿਚ ਮਜ਼ਹਬ ਦ‏‏ਈ ਸਚਾਈ ਮਜ਼ਮਰ ਅ‏‏ਏ।
ਅੱਜ ਵੀ ਗੁਰੂਦੁਆਰੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤਮਾਮ ਮਜ਼ਾਹਬ ਦੇ ਮੰਨਣੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਲਈ ਖੁੱਲਾ ਰਹਿਣਾ ਇਸ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਦਲੀਲ ਏ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਮਜ਼ਹਬ ਦ‏‏ਈ ਤਫ਼ਰੀਕ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨੇ ਦੇ ਲਈ ਮਹਿਜ਼ ਕੱਲ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਹੀ ਨਈਂ ਲਿਆ ਬਲਕਿ ਅਮਲੀ ਸਬੂਤ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਇਹੀ ਨਈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਈ ਬਾਲਾ ਜੀ ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਮਜ਼ਹਬ ਨਾਲ਼ ਤਾਅਲੁੱਕ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਤੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਾਅਲੁੱਕ ਮਜ਼ਹਬ ਇਸਲਾਮ ਤੋੰ ਸੀ ਦੋਨਾਂ ਨਵ‏ੰ ਇਕ ਨਾਲ਼ ਰੱਖਦੇ ਇਨਸਾਨੀ ਯਕ ਜਾ‏ਤੀ ਵ ਅਖ਼ਵਤ ਦਾ ਜੋ ਸਬੂਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਏ ਇਸ ਦ‏ਈ ਮਿਸਾਲ ਨਾਯਾਬ ਨਈਂ ਤਾਂ ਕਮਿਆਬ ਜ਼ਰੂਰ ਏ ਯੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਲਸ, ਯੇ ਗੁਰੂਦਵਾਰੇ ਸਭ ਹੈਂ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਕੇ ਗਹੁ ਅਰੇ ਅਣ ਮੈਂ ਗੂੰਜੇ ਹੈ ਵੋਹ ਮਧੁਰ ਬਾਣੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ਼ ਤਰੰਗ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਰੂਹ ਕੁ ਫ਼ਤਿਹ ਮੰਦ ਉਸ ਨੇ ਕਿਆ ਹੱਕ ਕਾ ਪ੍ਰਚਮ ਬੁਲੰਦ ਉਸ ਨੇ ਕਿਆ ਦਰਸ ਤੌਹੀਦ ਕਾਦੀਆ ਸਭ ਕੁ ਮਿਲ ਗਿਆ ਜੈਸੇ ਇਕ ਦਯਾ ਸਭ ਕੁ (ਇਜ਼ਾ)
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਲੀਮਾਤ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਅਖ਼ਵਤ ਵਭਾਈ ਚਾਰੇ ਦ‏‏ਈ ਫ਼ਜ਼ਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨੇ ਵਿਚ ਜੋ ਸਈਦ ‏‏ਈ ਇਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਮਯਾਬੀ ਵ ਕਾਮਰਾਨੀ ਵੀ ਨਸੀਬ ਹੋਈ ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਿਚ ਦੋਨੇ ਮਜ਼ਹਬ ਦੇ ਇਨਸਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਅਕੀਦਤ ਵਾਹਤਰਾਮ ਦ‏‏ਈ ਨਜ਼ਰ ਤੋੰ ਦੇਖਦੇ ਨੇਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦ‏‏ਈ ਸ਼ਾਨ ਵਿਚ ਮੁਖ਼ਤਲਿਫ਼ ਅੰਦਾਜ਼ ਤੋੰ ਨਜ਼ ਰਾਨ-ਏ-ਅਕੀਦਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਂਦੇ ਨੇਂ।ਜਿੱਦਾਂ ਕਿ ਮੁਨੱਵਰ ਲਖਨਵੀ ਲਿਖਦੇ ਨੇਂ ਹਰ ਸ਼ਿਵਾਲੇ ਮੈਂ ਤਕਰੀਮ ਨਾਨਕ ਕੀ ਥੀ ਖਾ ਨਿੱਕਾ ਹੂੰ ਮੈਂ ਤਾਜ਼ੀਮ ਨਾਨਕ ਕੀ ਥੀ ਪਾਕ ਸੇ ਪਾਕ ਤਨਤੀਮ ਨਾਨਕ ਕੀ ਥੀ ਦਰਸ ਨਾਨਕ ਕਾ ਤਾਲੀਮ ਨਾਨਕ ਕੀ ਥੀ ਮੰਜ਼ਲਤ ਯੇ ਬਣਾਏ ਮਬਾ ਹਾਤ ਹੈ ਪਾਂਚ ਸੌ ਸਾਲ ਪਹਿਲੇ ਕੀ ਯੇ ਬਾਤ ਹੈ (ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕਾ ਜ਼ਹੂਰ ਮੁਕੱਦਸ,ਆਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇਹਲੀ,ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੰਬਰ ਨਵੰਬਰ1969، ਸਫ਼ਾ (25
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਅਹਿਦ ਦ‏‏ਈ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਅਕੀਦ-ਏ-ਤੌਹੀਦ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜੋ ਇਸਲਾਮੀ ਅਕਾਇਦ ਦ‏‏ਈ ਅਸਲਾ ‏‏ਏ। ਇਸਲਾਮ ਵਿਚ ਅਕੀਦ-ਏ-ਤੌਹੀਦ  ਨੂੰ ਇੰਤਹਾਈ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹਾਸਲ ਅ‏‏ਏ। ਅਕੀਦ-ਏ-ਤੌਹੀਦ ਯਾਨੀ ਤਮਾਮ ਮਖ਼ਲੂਕ ਦਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਵਾਲਾ ਪਰਵਰਦਿਗਾਰ ਆਲਮ ਏ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਕਲ ਵ ਸ਼ਮਾਇਲ ਤੋੰ ਬਾਲਾ ਤਰਾ ‏‏ਏ। ਇਸਲਾਮ ਨੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਅਖ਼ਵਤ ਵ ਭਾਈਚਾਰੇ ਰਵਾਦਾਰੀ ਤੇ ਸਮਾਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ  ਨੂੰ ਬੇ ਇੰਤਹਾ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਿੱਤੀ ਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ  ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਅਹਿਮੀਅਤ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪੀਤਾ ਰੋ ਮੁਹੱਬਤ,ਅਮਨ ਵ ਆਸ਼ਤੀ,ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਦਰਸ ਦਿੱਤਾ ਔਹਾਮ ਪ੍ਰਸਤੀ, ਅੰਧੀ ਤਕਲੀਦ, ਬੇ ਰੂਹ ਮਜ਼ਹਬ ਪ੍ਰਸਤੀ, ਊਂਚ ਨੀਚ ਤੇ ਜ਼ਾਤ ਪਾਤ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਂਦੇ ਹੋਈਆਂ ਮੁਹੱਬਤ ਵ ਰਵਾਦਾਰੀ ਦਾ ਐਸਾ ਪੈਗ਼ਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਹਰ ਦੌਰ ਦ‏‏ਈ ਜ਼ਰੂਰਤ ਏ ।
ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਏ ਕਿ ਤਮਾਮ ਮਜ਼ਾਹਬ ਦੇ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਨੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦ‏‏ਈ ਭਲਾਈ ਹੀ ਦੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਕਵਾਲ ਵ ਆਮਾਲ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨੇਕ ਸੱਚੇ ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਰਾਸਤੇ ਦ‏‏ਈ ਹੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਕਰਦੇ ਨੇਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅਕਵਾਲ ਵ ਆਮਾਲ ਤੇ ਅਫ਼ਆਲ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਇਨਸਾਨਾਂ  ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੇ ਸੱਚੇ ਰਾਸਤੇ ਅਤੇ ਚੱਲਣੇ ਦ‏‏ਈ ਤਲਕੀਨ ਦ‏‏ਈ ਬਿਸਮਿਲ ਸਈਦੀ ਦਹਲਵੀ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਸਦਾਕਤ ਅਤੇ ਮੁਬਨੀ ਏ ਕਿਆ ਦਰਸ ਹੈ ਵੋਹ ਦਰਸ ਜੋ ਅਕਵਾਲ ਮੈਂ ਹੈ ਹਕੁਮਤ ਸੇਵਾ ਹਕੁਮਤ ਹੈ ਜੋ ਆਮਾਲ ਮੈਂ ਹੈ ਵੋਹ ਕਲ ਹੋ ਤੇਰਾ ਕਿ ਅਮਲ ਹੋ, ਨਾਨਕ ਬੇ ਮਿਸਲ ਵੋਹ ਇਸ ਆਲਮ ਅਮਸਾਲ ਮੈਂ ਹੈ (ਰੁਬਾਈਆਤ)
ਬਿਸਮਿਲ ਸਈਦੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਬੇ ਮਿਸਲ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦ‏‏ਈ ਅਜ਼ਮਤ ਵ ਜਲਾਲਤ ਦਾ ਐਤਰਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਏ ।ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦ‏‏ਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮੁਤਾਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਏ ਤਾਂ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਏ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਖ਼ਮ ਨਈਂ ਹੋਏ ਬਲਕਿ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਸੂਰਮਾਵਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾ ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵੀ ਆਪ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਵਿਚ ਝੁਕ ਗਏ ਚੁਨਾਂਚਿ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਵਾਰਸੀ ਦਹਲਵੀ ਐਵੇਂ ਗੋਇਆ ਨੇਂ ਤੇਰੇ ਕਦਮੋਂ ਪਰ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹੋਂ ਕੀ ਪੇਸ਼ਾਨੀ ਝੁਕੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇਰੀ ਯਕੀਨਨ ਲਾਇਕ ਤਹਸੀਨ ਹੈ (ਬਾਬਾ ਗੁਰੂਨਾਨਕ)
ਇਨਸਾਨਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾ ਹੋ ੰ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਸਿਰ ਨਿਆਜ਼ ਖ਼ਮ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਹਾਲਤ ਵ ਤਾਰੀਕੀ ਤੋੰ ਕਢ ਕ‏ਏ ਖ਼ਾਬ ਗ਼ਫ਼ਲਤ ਤੋੰ ਬੇਦਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਇਹ ਬਾਵਰ ਕਰਾਇਆ ਕਿ ਖ਼ੁਦਾ ਹੀ ਇਬਾਦਤ ਦੇ ਲਾਇਕ ਏ ਤੇ ਸਭੀ ਦਾ ਪਰਵਰਦਿਗਾਰ ਜ਼ਾਤ ਵਾਹਦ ਹੀ ਏ ਜਿੱਦਾਂ ਕਿ ਰਾਮ ਕਿਸ਼ਨ ਮੁਜ਼ਤਰ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦ‏‏ਈ ਖ਼ਿਦਮਾਤ ਦਾ ਐਤਰਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਏ ਮਿਸਲ ਖ਼ੁਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ ਤਾਬ ਥਾ ਨਾਨਕ ਕਾ ਜ਼ਹੂਰ ਤੀਰਗੀ ਦੂਰ ਹੋਈ ਫੈਲ ਗਿਆ ਨੂਰ ਹੀ ਨੂਰ ਇਕ ਤਜਲੀ ਸੇ ਹਵਾ ਸੀਨ-ਏ-ਗੀਤੀ ਮਾਅਮੂਰ ਇਕ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਬਖ਼ਸ਼ਾ ਅਬਦੀਤ ਕਾ ਸ਼ਊਰ ਹੱਕ ਕੀ ਤਾਲੀਮ ਸੇ ਇਨਸਾਨ ਕੁ ਜਬ ਗਿਆਨ ਹਵਾ ਇਕ ਹੈ ਸਭ ਕਾ ਖ਼ੁਦਾ ਸਭ ਕੁ ਯੇ ਇਰਫ਼ਾਨ ਹਵਾ (ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਮੁਰਸ਼ਦ ਕਾਮਲ )
ਦਰਅਸਲ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦ‏‏ਈ ਤਾਲੀਮਾਤ ਕਸੀ ਇਕ ਮਜ਼ਹਬ ਤੇ ਮਕਤਬ-ਏ-ਫ਼ਿਕਰ ਦੇ ਲਈ ਮਖ਼ਸੂਸ ਨਾ ਸੀ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦ‏‏ਈ ਤਾਲੀਮਾਤ ਤੇ ਆਮਾਲ ਵ ਅਫ਼ਆਲ ਵਿਚ ਤਮਾਮ ਮਜ਼ਾਹਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਈ ਪੈਗ਼ਾਮ ਪੁਨ੍ਹਾਂ ਏ ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਸੀ ਇਕ ਮਜ਼ਹਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦ‏‏ਈ ਭਲਾਈ ਪੇਸ਼-ਏ-ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਰੱਖੀ ਬਲਕਿ ਤਮਾਮ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦ‏‏ਈ ਭਲਾਈ ਤੇ ਫ਼ਲਾਹ ਵ ਬਹਬੋਦ ਦੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਚੁਨਾਂਚਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦ‏‏ਈ ਤਾਲੀਮਾਤ ਦੇ ਆਲਮਗੀਰ ਹੁਣੇ ਦਾ ਐਤਰਾਫ਼ ਜਨਾਬ ਅੱਲ੍ਹਾ ਯਾਰ ਖ਼ਾਂ ਜੋਗੀ ਨੇ ਕੁਛ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਕੀ ਏ ਨਾਨਕ ਆਜ਼ਮ ਕੀ ਹਰ ਤਾਲੀਮ ਆਲਮਗੀਰ ਥੀ ਉਲਫ਼ਤ ਇੰਸਾਂ ਕੀ ਜੀਤੀ ਜਾਗਤੀ ਤਸਵੀਰ ਥੀ ਇਕ ਮਜ਼ਹਬ ਕੇ ਲੀਏ ਹਰਗਿਜ਼ ਨਾ ਥੀ ਮਹਿਦੂਦ ਵੋਹ ਸਭ ਕੁ ਦਿਖਲਾਤੀ ਥੀ ਰਾਹ ਮੰਜ਼ਿਲ ਮਕਸੂਦ ਵੋਹ (ਨਾਨਕ ਆਜ਼ਮ )
ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿਚ ਨੁਮਾਇਆਂ ਮੁਕਾਮ ਹਾਸਲ ਕਰਨੇ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਬਿਸਮਿਲ ਇਮਨ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਵੀ ਨਾਂ ਅ‏‏ਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਨਾਂ ਦੇ ਹਰੂਫ਼ ਦ‏‏ਈ ਤਸ਼ਰੀਹ ਸ਼ਿਅਰ ਵਿਚ ਐਵੇਂ ਨਜ਼ਮ ਕੀਤਾ ਏ ਨੂਨ ਸੇ ਨੂਰ ਖ਼ੁਦਾ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਪ੍ਰ ਹੈ ਅਲਫ਼ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਕਬਰ ਕਾ ਇਲਮ ਬਾ ਕਰੋ ਫ਼ਰ ਕਣ ਕੁ ਉਲਟਾ ਸਾਫ਼ ਤੇਰਾ ਨੂਨ ਕਾਫ਼ ਆਇਆ ਨਜ਼ਰ ਮਰ ਹਿੱਬਾ ਏ ਆਲੀ ਚਸ਼ਮ ਆਲੀ ਨਸਬ ਆਲੀ ਗਹਿਰ ਚਾਰ ਦਾਨਗ ਆਲਮ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਕੀ ਕਿਆ ਧੂਮ ਹੈ ਜੋ ਤਰਾ ਖ਼ਾਦਮ ਹੋ ਵਹਾਬ ਬਣ ਗਿਆ ਮਖ਼ਦੂਮ ਹੈ (ਮੁਸੱਦਸ)
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦ‏‏ਈ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਵ ਰਹਿਬਰੀ ਜਿਸ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਾਲ਼ ਕੀਤੀ ਉਸ ਦਾ ਐਤਰਾਫ਼ ਹਰ ਮਕਤਬ-ਏ-ਫ਼ੱਕ‏ਰ ਕ‏ਏ ਅਫ਼ਰਾਦ ਨੇ ਕੀਤਾ ਅ‏‏ਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਲਿਹ ਆਮਾਲ ਵ ਅਫ਼ਆਲ ਦੇ ਸਬੱਬ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਹਰ ਦਿਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨਈਂ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਸਭੀ ਕੁ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਏ ਜਿੱਦਾਂ ਕਿ ਸ਼ਫ਼ਕਤ ਕਾਜ਼ਮੀ ਡੇਰਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਖ਼ਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇਂ ਹਮਕੋ ਦਿਲ ਸੇ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਹੈਂ ਦੋਨੋਂ ਵੋਹ ਤੇਰਾ ਕਾਮ ਹੋ ਕਿ ਨਾਮ ਤਰਾ (ਨਜ਼ਰ ਅਕੀਦਤ)
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਤਮਾਮ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਮੁਸਾਵਾਤ ਦਾ ਦਰਸ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਬਾਵਰ ਕਰਾਇਆ ਕਿ ਮਖ਼ਲੂਕ ਖ਼ੁਦਾ ਦ‏‏ਈ ਖ਼ਿਦਮਤ ਹੀ ਅਸਲਾ ਇਬਾਦਤ ਏ ਚੁਨਾਂਚਿ ਖ਼ਮੋਸ਼ ਸਰਹੱਦੀ ਨੇ ਆਪ ਦ‏‏ਈ ਤਾਲੀਮਾਤ ਵ ਅਫ਼ਕਾ ਰੱਦ ‏‏ਈ ਤਰਜਮਾਨੀ 'ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ 'ਕੇ ਉਨਵਾਨ ਤੋੰ ਨਜ਼ਮ ਵਿਚ ਕੁਛ ਐਵੇਂ ਕੀਤਾ ਏ ਖ਼ੁਦਾ ਬਰਤਰ, ਖ਼ੁਦਾ ਵਾਹਦ,ਮਗਰ ਇੰਸਾਂ ਬਰਾਬਰ ਹੈਂ ਤਫ਼ਾਵਤ ਜੋ ਰੂਹ ਰਖਤੇ ਹੈਂ ਇਨਸਾਨੋ ਮੈਂ ਕਾਫ਼ਰ ਹੈਂ ਅਮਲ ਸੇ ਬੰਦ-ਏ-ਖ਼ਾਕੀ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਾ ਭੀ ਹੈ ਸ਼ੀਤਾਂ ਭੀ ਅਮਲ ਕੇ ਸੋਜ਼ ਸੇ ਰੂਹ ਵਦਲ ਆਦਮ ਮੁਨੱਵਰ ਹੈਂ ਤੁਰੀ ਤਾਲੀਮ ਥੀ ਯੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੱਚ ਹੈ ਹਕੀਕਤ ਹੈ ਮੁਸਲਸਲ ਖ਼ਿਦਮਤ ਖ਼ਲਕ ਖ਼ੁਦਾ ਅਸਲ ਇਬਾਦਤ ਹੈ (ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ)
ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨਾ ਮੇਰੂ ਗ਼ਰੀਬ,ਅਦਨਾ ਵਾਅਲਾ ਦਾ ਤਸੱਵਰ ਹਰਗਿਜ਼ ਜ਼ਾਇਜ਼ ਨਈਂ ਅਲਬੱਤਾ ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰ ਤੇ ਇਲਮ ਦੇ ਸਬੱਬ ਤਾਂ ਲਾਇਕ ਤਾਜ਼ੀਮ ਵ ਤਕਰੀਮ ਹੋਏ ਸਕਦਾ ਏ ਲੇਕਿਨ ਬਾ ਹੈਸੀਅਤ ਇਨਸਾਨ ਤਮਾਮ ਇਨਸਾਨ ਬਰਾਬਰ ਨੇਂ ਤੇ ਇਹੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ ਦਿੱਤਾ।ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਏ ਕਿ ਆਪ ਦ‏‏ਈ ਜ਼ਾਤ ਵਾਲਾ ਸਿਫ਼ਾਤ ਜਿਹਲ ਦ‏‏ਈ ਤਾਰੀਕੀ ਨਵ‏‏ੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨੇ ਦਾ ਸਬੱਬ ਸੀ ਜਿੱਦਾਂ ਕਿ ਮਿੱਤਰ ਨਕੋਦਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਏ ਜਿਹਲ ਕੀ ਤਾਰੀਕ ਮਹਿਫ਼ਲ ਮੈਂ,ਸ਼ਬ ਜ਼ੁਲਮਾਤ ਮੈਂ ਸਿਰ ਬਾ ਸਿਰ ਇਕ ਨੂਰ ਪੈਕਰ ਥੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕੀ ਜ਼ਾਤ ਮਖ਼ਜ਼ਨ ਮਿਹਰ ਵਫ਼ਾ,ਮਜਮੂਆ-ਏ-ਸਿਦਕ ਵ ਸਫ਼ਾ ਆਮ ਇਨਸਾਨੋ ਸੇ ਬਰਤਰ ਥੀ ਗੁਰੂਨਾਨਕ ਕੀ ਜ਼ਾਤ (ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ)
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦ‏‏ਈ ਜ਼ਾਤ ਵਾਲਾ ਸਿਫ਼ਾਤ ਜਦੋ‏ੰ ਮਜਮੂਆ-ਏ-ਸਿਦਕ ਵਸਫ਼ਾਹੇ ਤਾਂ ਐਸੀ ਹਸਤੀ ਅਤੇ ਸਿਰ ਜ਼ਮੀਨ ਹਿੰਦ ਨੂੰ ਨਾਜ਼ ਕਿਊ‏ੰ ਕਰ ਨਾ ਹੋਏ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਦਮ ਮੀਮਨਤ ਲਜ਼ੋਮ ਤੋੰ ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ ਨਵ‏‏ੰ ਉਹ ਇੱਜ਼ਤ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦ‏‏ਈ ਜ਼ਮੀਨ ਕਾਬਲ ਰਸ਼ਕ ਬਣ ਗਈ ਚੁਨਾਂਚਿ ਇੰਦਰਜੀਤ ਗਾਂਧੀ ਕਹਿੰਦਾ ਏ ਏ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਮਸੀਹਾਏ ਜ਼ਮਾਂ ਫ਼ਖ਼ਰ ਆਲਮ, ਨਾਜ਼ਸ਼ ਹਿੰਦੂ ਸੱਤਾਂ ਜ਼ਾਤ ਤੇਰੀ ਮਾਐ-ਏ-ਤੱਕਦੀਸ ਥੀ ਮੁਅਤਕਿਦ ਕਿਉਂ ਕਰ ਨਾ ਹੋ ਤੇਰਾ ਜਹਾਂ (ਜ਼ਾਤ ਨਾਨਕ )
ਮੰਦਰਜਾ ਬਾਲਾ ਅਸ਼ਆਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਇਰ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦ‏‏ਈ ਸਿਫ਼ਾਤ ਵ ਕਮਾਲਾਤ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਬਾਵਰ ਕਰਾਇਆ ਏ ਕਿ ਆਪ ਨੇ ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਕਦਮ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਅਖ਼ਵਤ ਵ ਮੁਸਾਵਾਤ ਦਾ ਦਰਸ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਛੂ ਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਸ਼ਰਾ ਵਿਚ ਉਹ ਇੱਜ਼ਤ ਵ ਵਕਾਰ ਦਿਲਾਇਆ ਜਿਸਦੇ ਉਹ ਮੁਸਤਹਿਕ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਅਮਲ ਖ਼ੈਰ ਦੇ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਗੋਸ਼ੇ ਗੋਸ਼ੇ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ ਜ਼ਹੂਰ ਅਹਿਮਦ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਏ
ਵੋਹ ਮੱਕਾ ਕਾ ਜ਼ਾਇਰ ਬਨਾਰਸ ਕਾ ਰਾਹੀ ਖ਼ੁਦਾ ਕੁ ਖ਼ਬਰ ਹੈ ਕਿ ਕੀਹ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ (ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਕੀ ਆਮਦ)
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਸ਼ਦਾਇਦ ਵ ਮਸਾਇਬ ਮਖ਼ਲੂਕ ਖ਼ੁਦਾ ਦ‏‏ਈ ਬਿਹਤਰੀ ਦੇ ਲਈ ਹੀ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਉਹ ਖ਼ਲਕ ਖ਼ੁਦਾ ਦ‏‏ਈ ਬਹਬੋਦੀ ਵ ਫ਼ਲਾਹ ਦੇ ਲਈ ਹੁਮਾ ਵਕਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂ ਰਹੇ।ਜਿੱਦਾਂ ਕਿ ਸੋਢੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਕੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਏ ਇਨ੍ਹੀਂ ਬਹਬੋਦੀ ਖ਼ਲਕ ਖ਼ੁਦਾ ਕਾ ਥਾ ਖ਼ਿਆਲ ਇਤਨਾ ਮੁਸਾਫ਼ਤ ਮੈਂ ਰਹੇ ਔਰ ਇਸ ਗ਼ਮ ਸੇ ਮੁਜ਼ਤਰ ਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਏ ਕਿ ਖ਼ਾਤੀ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਫ਼ਹਿਮ ਵ ਇਦਰਾਕ ਤੋੰ ਬੁਲੰਦ ਤੁਰ ਜ਼ਾਤ ਪਰਵਰਦਿਗਾਰ ਏ ਤੇ ਕਾਇਨਾਤ ਦੇ ਜ਼ਰੇ ਜ਼ਰੇ ਵਿਚ ਇਸ ਦ‏ਈ ਜੋ ਹਿਕਮਤਾਂ ਪੋਸ਼ੀਦਾ ਨੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਿਕਮਤਾਂ ਤੋੰ ਖ਼ੁਦਾ ਹੀ ਕਮਾ ਹੱਕਾ ਵਾਕਫ਼ ਏ ।ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੁੰਤਖ਼ਬ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਏਸ‏ਏ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਏ ਕਿ ਕਾਇਨਾਤ ਦੇ ਜ਼ਰੇ ਜ਼ਰੇ ਤੇ ਹਰ ਕਤਰਾ ਵਿਚ ਜੋ ਹਿਕਮਤਾਂ ਨੇਂ ਇਸ ਤੋੰ ਇਨਸਾਨ ਨਵ‏‏ੰ ਮੁਤਾਅਰਫ਼ ਕਰਾਵਾਂ ਤਾਕਿ ਖ਼ੁਦਾ ਦ‏‏ਈ ਜ਼ਾਤ ਦਾ ਇਰਫ਼ਾਨ ਹੋਏ ਸੁੱਕ‏‏ਏ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਬਾਤਿਲ ਸੁਰੰਗਾਂ ਹੋਏ ਜਾਏ ਤੇ ਹੱਕ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਹੋਏ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਹੁਨਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਦੇ ਬਕੌਲ ਉਜਾਲਾ ਨੂਰ ਹੱਕ ਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸਾਰੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਮੈਂ ਕਿ ਬਾਤਿਲ ਕੇ ਲੀਏ ਇਕ ਤੇਗ਼ ਆਤਿਸ਼ ਬਾਰ ਨਾਨਕ ਥੇ (ਗੁਰੂਨਾਨਕ )
ਸਰਜ਼ਮੀਨ ਹਿੰਦ ਪਰ ਇਕ ਵਕਤ ਐਸਾ ਵੀ ਸੀ ਜਦੋ‏ੰ ਕਿ ਜਹਾਲਤ ਦ‏‏ਈ ਘਟਾ ਛਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਕਿਆਮਤ ਖ਼ੇਜ਼ ਆਲਮ ਸੀ ਏਦਾਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਗੁਰੂਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚ ਆਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਲੀਮਾਤ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਤੋੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਲੂਬ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਵਮਨੋਰ ਕੀਤਾ ਜਿੱਦਾਂ ਕਿ ਜਗਨ ਨਾਥ ਆਜ਼ਾਦ ਗੋਇਆ ਨੇਂ ਤੋ ਇਕ ਉਬਰ ਕਰਮ ਥਾ ਜੋ ਜ਼ਮਾਨ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਸਾਲ਼ੀ ਮੈਂ ਦਿਆਰ ਹਿੰਦ ਪਰ ਬਰਸਾ ਮਹਿਤ ਬਿੱਕਰਾਂ ਹੋ ਕਰ ਜ਼ਮੀਨ ਕਿਸ਼ੋਰ ਪੰਜਾਬ ਕੀ ਤਕਦੀਰ ਕਿਆ ਕਹੀਏ ਚਮਕ ਉੱਠਾ ਹਰ ਇਕ ਜ਼ਰਾ ਹਰੀਫ਼ ਕਿਹ ਕਸ਼ਾ ਹੋ ਕਰ (ਨਾਨਕ)
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦਾਏ ਵਾਹਦ ਦ‏‏ਈ ਇਬਾਦਤ ਦ‏‏ਈ ਤੁਰ ਗ਼ੈਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫ਼ਿਤਨਾ ਵ ਫ਼ਸਾਦ ਤੋੰ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਨੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਤਾਕਿ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਸਲ੍ਹਾ ਵ ਸਲਾਮਤੀ ਤੇ ਅਮਨ ਵ ਆਸ਼ਤੀ ਦਾ ਗਹੁ ਇਰਾ ਬਣ ਜਾਏ ਜਿੱਦਾਂ ਕਿ ਗੌਹਰ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰੀ ਲਾਹੌਰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇਂ ਵਾਅਜ਼ ਤੇਰਾ ਅਮਨ ਵ ਸਲ੍ਹਾ ਵ ਆਸ਼ਤੀ ਏ ਹਕੀਕਤ ਕੈਸ਼, ਏ ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਲੋਗ ਤੇਰੀ ਅਜ਼ਮਤੋਂ ਕੇ ਮਾਤਰਫ਼ ਆਲਮ ਆਲਮ,ਕਿਰਿਆ ਕਿਰਿਆ, ਕੁ ਬਾ ਕੁ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ, ਅਫ਼ਆਲ ਵ ਆਮਾਲ ਤੇ ਅਕਵਾਲ ਅੱਜ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਲਈ ਤੱਵਜਾ ਦਾ ਮਰਕਜ਼ ਨੇਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਜਿਸ ਕਦਰ ਖ਼ੂਬੀਆਂ ਤੇ ਅਛਾਈਆਂ ਸਨ ਉਸ ਦਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਇਰ, ਖ਼ੁਤਬਾ ਤੇ ਨਸਰ ਨਗਾਰਾਂ ਦੇ ਹੇਤ-ਏ-ਤਹਿਰੀਰ ਵ ਤਕਰੀਰ ਤੋੰ ਬਾਹਰਾ ‏‏ਏ। ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਫ਼ੈਜ਼ ਸਰਹੱਦੀ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਦਰੁਸਤ ਏ ਕਿਸ ਸੇ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ ਸੁਣਾ-ਏ-ਤੇਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਚਾਂਦ ਤਾਰੋਂ ਮੈਂ ਜ਼ਿਆ ਤੇਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨਾਰ-ਏ-ਹੱਕ ਥੀ ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਗੁਰੂਨਾਨਕ ਜੀ ਕਿਤਨੀ ਜਾਜ਼ਿਬ ਥੀ ਅਦਾ ਤੇਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਹੋ।ਲਾਜ਼ਿਮ ਹੈ ਅਕੀਦਤ ਤੇਰੀ ਸਾਰੇ ਆਲਮ ਕੁ ਮੁਨਾਸਬ ਹੈ ਮੁਹੱਬਤ ਤੇਰੀ ਗੁਰੂਨਾਨਕ ਜੀ ਦ‏‏ਈ ਜਾਜ਼ਿਬ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਤੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵ ਆਮਾਲ ਦ‏‏ਈ ਬਦੌਲਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਥਾਹ ਯਹੀ ਨਈਂ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦ‏‏ਈ ਆਖ਼ਰੀ ਰਸੂਮਾਤ ਦੇ ਫ਼ਰੀਜ਼ੇ  ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣੇ ਦੇ ਲਈ ਬਾਹ‏ਮ ਨਜ਼ ਆ ਕਰਨੇ ਤੋੰ ਵੀ ਗੁਰੇਜ਼ ਨਾ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਤਾਂ ਕਸੀ ਖ਼ਾਸ ਮਜ਼ਹਬ ਵ ਮਲਤ ਦ‏‏ਈ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਦੇ ਲਈ ਨਾ ਆਏ ਸਨ ਬਲਕਿ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤਮਾਮ ਇਨਸਾਨਾਂ  ਨੂੰ ਸਹੀ ਤੇ ਸੁੱਚਾ ਰਾਸਤਾ ਦਿਖਾਣੇ ਦ‏‏ਈ ਗ਼ਰਜ਼ ਤੋੰ ਆਏ ਸਨ ਲਿਹਾਜ਼ ਬਕੌਲ ਵੈਦ ਪਾਲ਼ ਕੌਸ਼ਲ ਅੰਬਾਲਵੀ ਤੋ ਨੇ ਤੇਰਾ।ਤੇਰਾ ਕਹਿ ਕਰ ਸਭ ਦੀਆ ਗ਼ਲਾ ਲੁਟਾ ਔਰ ਜਬ ਪੜਤਾਲ ਕੀ ਤੋ ਇਕ ਦਾਣਾ ਕੰਮ ਨਾ ਥਾ ਨਾਸ਼ ਪਰ ਤੇਰੀ ਲੜੇ ਥੇ ਮੁਸਲਿਮ ਵਹਨਦੋ ਮਗਰ ਕੁਛ ਨਾ ਥਾ ਜ਼ੇਰ ਕਫ਼ਨ ਗਲਹਾਏ ਖ਼ੰਦਾਂ ਕੇ ਸਿਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਅੱਲਾਮਾ ਮੁਨੱਵਰ ਲਖਨਵੀ,ਅਬਰਾਰ ਅਹਸਨੀ ਗਨੌਰੀ, ਸਾਹਿਰ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਪੂਰੀ, ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਮਨਸੂਰ, ਸਗ਼ੀਰ ਅਹਿਮਦ ਸੂਫ਼ੀ, ਸਾਬਰ ਅਬੋਹਰੀ,ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਕੋਸ਼ਾਂ, ਮਸਰੂਰ ਲਖਨਵੀ, ਆਰ,ਏਸ, ਕੌਸਰ, ਸੱਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲਿਕ,ਹਰੀ ਚੰਦ ਗਿੱਲ,ਤਾਲਿਬ ਸ਼ਮਲਵੀ, ਗਿਆਨ ਚੰਦ ਮਨਸੂਰ, ਇਸ਼ਰਤ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਅਖ਼ਤਰ ਰਜ਼ਵਾਨੀ ਵਗ਼ੈਰਾ ਨੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਖ਼ਿਰਾਜ-ਏ-ਅਕੀਦਤ ਜਿਸ ਅੰਦਾਜ਼ ਤੋੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਏ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਜ਼ਬਾਤ ਵਖ਼ਿਆਲਾਤ ਦ‏‏ਈ ਅੱਕਾਸੀ ਹੀ ਨਈਂ ਕਰਦੇ ਬਲਕਿ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਸ਼ਾਇਕੀਨ ਦੇ ਲਈ ਨਿੱਤ ਨਵੇਂ ਤਲਾਜ਼ਮਾਤ ਔਰ ਫ਼ਨੀ ਵ ਫ਼ਿਕਰੀ ਇਸਰਾਰ ਵ ਰਮੂਜ਼ ਤੋੰ ਵਾਕਫ਼ੀਅਤ ਵੀ ਕਰਾਂਦੇ ਨੇਂ।ਯਕੀਨਨ ਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਇਹ ਅਸ਼ਆਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਖ਼ਿਰਾਜ-ਏ-ਅਕੀਦਤ ਹੀ ਨਈਂ ਬਲਕਿ ਉਰਦੂ ਬੋਲੀ ਦੇ ਅਨਮੋਲ ਖ਼ਜ਼ੀਨੇ ਵੀ ਨੇਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋੰ ਸ਼ਾਇਰ ਕੁ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦ‏‏ਈ ਫ਼ਨੀ ਬਾਰੀਕੀਵ‏ੰ ਨਵ‏‏ੰ ਸਮਝਣੇ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਫ਼ਰਾਹ‏ਮ ਹੁੰਦਾ ਏ ਨਿਵਾਏ ਹੱਕ ਕੀ ਕਸ਼ਿਸ਼ ਥੀ ਤੁਰੇ ਤਰੰਨਮ ਮੈਂ ਯਕੀਂ ਕੀ ਸ਼ਮ੍ਹਾ ਜੁਲਾਈ ਸ਼ਬ ਤੋ ਹਮ ਮੈਂ (ਇਜ਼ਾ)
ਦਰਸ਼ਨ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਅਜ਼ਮ ਬਾਲਜਜ਼ਮ ਦਾ ਗੁਣ ਗਾਣ ਗਾਂਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦ‏‏ਈ ਤਾਲੀਮਾਤ ਅਤੇ ਕੁਛ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਈ ਏ ਤਰੀ ਨਿਗਾਹ ਜ਼ਮਾਨ ਵ ਮਕਾਂ ਸੇ ਬਾਲਾ ਹੈ ਨਾ ਜਾਏਗਾ ਜੋ ਕਭੀ ਵੋਹ ਤਰਾ ਉਜਾਲਾ ਹੈ ਅਜ਼ੀਮ ਦਿਲ ਤਰਾ ਵੋਹ ਸਿਰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਕਾ ਪਿਆਲਾ ਹੈ ਜੋ ਨਫ਼ਰਤੋਂ ਕੀ ਜਗ੍ਹਾ ਪਿਆਰ ਦੇਣੇ ਵਾਲਾ ਹੈ ਹਯਾਤ ਕੇ ਲੀਏ ਮੀਨਾਰ ਆਗਹੀ ਹੈ ਤੋ ਜ਼ਿਮੀਂ ਕੇ ਵਾਸਤੇ ਹਕੁਮਤ ਕੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੈ ਤੋ (ਇਜ਼ਾ) ਉਰਦੂ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਇਕ ਹੋਰ ਨਜ਼ਮ ਸੱਯਦ ਅਸਗ਼ਰ ਬਹਰਾਇਚੀ ਦ‏‏ਈ ਮਿਲਦੀ ਏ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਿਆ ਏ ਕਿ ਗੁਰੂ ਦ‏‏ਈ ਮਦ੍ਹਾ ਵ ਤੌਸੀਫ਼ ਇਸ ਅੰਦਾਜ਼ ਤੋੰ ਹੋਏ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦ‏‏ਈ ਮੁਕੰਮਲ ਤਸਵੀਰ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਆ ਜਾਏ ਸੱਯਦ ਅਸਗ਼ਰ ਬਹਰਾਇਚੀ ਆਪਣੀ ਇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਵ ਕਾਮਰਾਨ ਨਜ਼ਰ ਆਂਦੇ ਨੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਏ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਵਰਗੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਬਾਰ ਬਾਰ ਪੈਦਾ ਨਈਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਐਸੀ ਬਾ ਅਜ਼ਮਤ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਰ ਖ਼ਿੱਤਾ ਨੂੰ ਨਸੀਬ ਹੁੰਦੀ ਏ ਇਹ ਸਿਰ ਜ਼ਮੀਨ ਪੰਜਾਬ ਦ‏‏ਈ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਿਸਮਤੀ ਏ ਕਿ ਐਸੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਨੇ ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਇਸ ਅਜ਼ੀਮ ਅਵਤਾਰ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦ‏‏ਈ ਹਕੀਕਤ ਤੋੰ ਵਾਕਫ਼ ਕਰਾਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਏ ਹਜ਼ਾਰੋਂ ਮੈਂ ਕੋਈ ਹੋਤਾ ਹੈ ਇਕ ਇਨਸਾਨ ਵੋਹ ਦਾਣਾ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾ ਰਾਜ਼ ਹੋ,ਦਰਅਸਲ ਪਹਿਚਾਨਾ ( ਰਹਨਮਾਏ ਤਾਲੀਮ,ਦੇਹਲੀ,ਅਪ੍ਰੈਲ 2001، ਸਫ਼ਾ 9)
ਬਾਨੋ ਸਰਤਾਜ ਦ‏‏ਈ ਇਸ ਨਜ਼ਮ ਵਿਚ ਉਰਦੂ ਪੰਜਾਬੀ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦ‏‏ਈ ਆਮੇਜ਼ਸ਼ ਇੰਤਹਾਈ ਅਤੇ ਕਸ਼ਿਸ਼ ਏ ।ਮੁਖ਼ਤਸਰ ਇਹ ਕਿ ਗੁਰੂਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦ‏‏ਈ ਰੂਹਾਨੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਨਵ‏‏ੰ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦ‏‏ਈ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਅਕੀਦਤ ਮੰਦਾਂ ਦੇ ਲਈ ਉਰਦੂ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨੇ ਦ‏‏ਈ ਇਕ ਨਵੀਂ ਲਤਾਫ਼ਤ ਤੋੰ ਵੀ ਆਸ਼ਨਾ ਕਰਾਇਆ ਅ‏‏ਏ। ਜੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਏ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਹੋਏਗਾ ਕਿ ਉਰਦੂ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਤੋੰ ਮੁਤਅੱਲਕ ਇਹ ਨਜ਼ਮਾਂ ਉਰਦੂ ਅਦਬ ਦਾ ਇਹ‏ਮ ਸਰਮਾਇਆ ਹੀ ਨਈਂ ਬਲਕਿ ਉਰਦੂ ਬੋਲੀ ਦੇ ਅਸਲ ਹਦਫ਼ ਵ ਮਕਸਦ ਦਾ ਗਵਾਹ ਵੀ ਅ‏‏ਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਬਾਨੀ