cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਟੈਂਡੀ ਨਿਊਟਨ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕੁਝ ਜੀਵਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਜ਼ਾਮਬੀਆ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਗ਼ਲਤ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਵਿੱਚ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  Ndebele, ਜ਼ੂਲੂ, Xhosa ਜਾਂ ਸਵਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਟੈਂਡੀਵੇ  ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਮਹਿਬੂਬ/ਪਿਆਰਾ" ਅਤੇ "Thandie" ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਉੱਚਾਰਨ  ਹੈ। ਟੈਂਡੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ੋਨਾ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਆਰਤਵਿਨ ਸੂਬਾ
ਆਰਤਵਿਨ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਆਰਤਵਿਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਮਨੂੰ ਮਾਛੀ
ਮਨੂੰ ਮਾਛੀ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ ਅਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਹੜ੍ਹ ਆਉਣ ਕਾਰਣ ਮੁੜ ਆਬਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਇਹ ਲੋਹੀਆਂ-ਮਖੂ ਰੋਡ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਇਥੇ ਕੋਈ ਘਰ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦਾ ਪਰ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਹਾਲੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ 'ਬੇਚਿਰਾਗ਼ ਪਿੰਡ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਬੇਚਿਰਾਗ਼ ਪਿੰਡ
ਲਿਦਿਜਾ ਦਿਮ੍ਕੋਵ੍ਸਕਾ
right|thumb|277x277px|ਲਿਦਿਜਾ ਦਿਮ੍ਕੋਵ੍ਸਕਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲਿਦਿਜਾ ਦਿਮ੍ਕੋਵ੍ਸਕਾ (ਜਨਮ 1971) ਇੱਕ ਮੈਸੇਡੋਨਿਅਨ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ. ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸਕੋਪਏ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਕੋਪਏ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਸੀ. ਉਸਨੇ ਬੁਕਾਰੇਸਟ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਰੋਮੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ. ਉਸਨੇ ਬੁਕਾਰੇਸਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨੋਵਾ ਗੋਰਿਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਕੀਤਾ ਹੈ. ਉਹ ਹੁਣ ਲਿਯੂਬਲਜ਼ਾਨਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਰੋਮਾਨੀਅਨ ਅਤੇ ਸਲੋਵੇਨੀਅਨ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ.
ਦਿਮ੍ਕੋਵ੍ਸਕਾ ਬਲੇਸੋਕ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਸੇਡੋਨਿਅਨ ਸਾਹਿਤਕ ਆਨਲਾਈਨ ਰਸਾਲਾ ਹੈ. ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਾਹਿਤਕ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਨਾਵਲ ਸਕ੍ਰਿਏਨਾ ਕਾਮੇਰਾ (ਹਿਡਨ ਕੈਮਰਾ, 2004) ਸੀ. ਇਸਨੇ ਮੈਸੇਡੋਨੀਅਨ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ. ਸਾਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਾਵਲ ਲਈ ਯੂਟਰਿੰਸ੍ਕੀ ਵੈਸਨੀਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਸਕਰੀਨਾ ਕਾਮਰਾ ਦਾ ਸਲੋਵੇਨੀਆ, ਸਲੋਵਾਕੀਅਨ, ਪੋਲਿਸ਼ ਅਤੇ ਬਲਗੇਰੀਅਨ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਵਲ ਬੈਕਅੱਪ ਲਾਈਫ ਨੇ ਮੈਸੇਡੋਨੀਅਨ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਈਯੂ ਇਨਾਮ ਵੀ ਜਿੱਤੇ.
ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਪੀ ਐਚ ਨਿਊਟ੍ਰਲ ਹਿਸਟਰੀ ਦਾ ਐਯੂਬੀਕਾ ਅਰਸੋਵਕਾ ਅਤੇ ਪੈਗੀ ਰੀਡ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਇਹ ਆਨਲਾਈਨ ਲਿਟਰੇਰੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਤਿੰਨ ਪਰਸੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਵਧੀਆ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਫੌਜੀ ਦਖਲ 2014
ਰੂਸੀ-ਯੂਕਰੇਨੀ ਯੁੱਧ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰੂਸੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਮਲਾ, ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਜੰਗ, ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਅਖੰਡਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰੂਸੀ ਸੰਘ ਦੁਆਰਾ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਅਸਿੱਧੀ ਵਰਤੋਂ ਹਨ। 2014 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਰੂਸ ਦੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਮਲੇ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹਿੱਸੇ ਹਨ:
ਜਨਵਰੀ 2021 ਤੱਕ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ 13,100-13,300 ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 3,375 ਨਾਗਰਿਕ ਮੌਤਾਂ, ਲਗਭਗ 4,150 ਯੂਕਰੇਨੀ ਫੌਜੀ ਹਤਾਹਤ, ਅਤੇ ਲਗਭਗ 5,700 ਰੂਸ ਪੱਖੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਲਗਭਗ 1.8 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਆਈਡੀਪੀਜ਼ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਰੂਸ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ 7% ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
27 ਜਨਵਰੀ, 2015 ਨੂੰ, ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਵੇਰਖੋਵਨਾ ਰਾਡਾ ਨੇ ਰੂਸੀ ਸੰਘ ਨੂੰ ਹਮਲਾਵਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ-ਯੂਕਰੇਨੀ ਜੰਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਕਰੇਨ
ਜਲੇਬੀ
ਜਲੇਬੀ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਅਤੇ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਤੇ ਉੱਤਰੀ-ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਇਰਾਨ, ਇਰਾਕ, ਲੇਬਨਾਨ, ਮਰਾਕੋ, ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ, ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇੱਕ ਮਿਠਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਰਮਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਦਿਵਾਲੀ ਦੇ ਵੇਲੇ ਖ਼ਾਸ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਗਰਮ ਅਤੇ ਠੰਡੀ ਦੋਨੋਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਦਹੀਂ, ਰਬੜੀ ਅਤੇ ਕੇਵੜਾ ਨਾਲ ਵੀ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਮਰਤੀ ਅਤੇ ਛੇਨਾ ਜਲੇਬੀ ਇਸ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਜੁਲਦੀਆਂ ਪਰ ਵੱਖਰੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਲੇਬੀ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਮਿਠਾਈ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੌਬਸਨ-ਜੌਬਸਨ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਜਲੇਬੀ ਸ਼ਬਦ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਜ਼ੁਲਾਬੀਆ ਜਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦ ਜ਼ਾਲੀਬੀਆ ਦਾ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮਿਲਦੀ-ਜੁਲਦੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ੁਲਾਬੀਆ ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਿਠਾਈ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਹਸਨ ਅਲ-ਬਗਦਾਦੀ ਦੀ ਕੁੱਕਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੁਰਾਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਿਠਾਈਆਂ
ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਪਰਵੇਜ਼
ਸ਼ਾਇਸਤਾ ਪਰਵੇਜ਼ ਮਲਿਕ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ
ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ) (ਪੀ.ਐਮ.ਐਲ-ਐਨ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀ.ਐਮ.ਐਲ-ਐਨ. ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਤੋਤਾ ਪੰਛੀ ਰੱਖ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਤੋਤਾ ਪੰਛੀ ਰੱਖ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: City Bird Sanctuary Chandigarh or Parrot Bird Sanctuary Chandigarh) ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਰੱਖ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੈਕਟਰ 21 ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪੰਛੀ ਰੱਖਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ ਰੱਖਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਪੰਛੀ ਰੱਖਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੋਤੇ
ਬੇਬੁਰਤ ਸੂਬਾ
ਬੇਬੁਰਤ ਸੂਬਾ (ਤੁਰਕੀ:Bayburt ili) ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਬੇ ਦੀ ਜਨ-ਸੰਖਿਆ 74,412 ਹੈ। ਇਸ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬੇਬੁਰਤ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਕੋਰੁਮ
ਕੋਰੁਮ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਰੁਮ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ
ਆਲਾ ਧੂਤਾ
ਆਲਾ ਧੂਤਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਮਮਦੋਟ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਬਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਟਿੱਬੀ ਕੋਲ ਇਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਘਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਮਹਿਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ, ਸਦਰਦੀਨ ਵਾਲਾ, ਝੋਕ ਨੋਧ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ, ਮਮਦੋਟ ਹਿਠਾੜ, ਰਹੀਮੇ ਕੇ, ਮੁਰਕਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕਾਕੜ ਇਸਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਓਰਦੂ
ਓਰਦੂ ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਕੰਢੇ ਵਸਿਆ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਓਰਦੂ ਸੂਬਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।
ਖੀਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ
ਚੱਕ ਭੂਰੀਆ
ਚੱਕ ਭੂਰੀਆ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪਿੰਡ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਰਕਬਾ ਪੰਜ ਸੌ ਏਕੜ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਪਿੰਡ ਅਬਾਦੀ ਤੋਂ ਸੱਖਣਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਕੋਈ ਘਰ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦਾ ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਿੰਦੀ ਜਾਂ ਉਰਦੂ ਮੂਲ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਇਹ ਹਿੰਦੀ ਜਾਂ ਉਰਦੂ ਮੂਲ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚੋਂ ਆਏ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮੂਲ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੇਖੋ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚੋਂ ਆਏ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਫ਼ਾਰਸੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੇਖੋ। ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਅੱਗੋਂ ਅਰਬੀ ਜਾਂ ਤੁਰਕੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਹੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੂਚੀ ਸਾਂਝੀ ਹੈ।
ਵਿਦਿਆ ਬਾਲ
ਵਿਦਿਆ ਬਾਲ ( ਦੇਵਨਾਗਰੀ : विद्या बाळ) (ਸੀ. 12 ਜਨਵਰੀ 1937 - 30 ਜਨਵਰੀ 2020) ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਮਰਾਠੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ / ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਉਹ ਖ਼ਾਸਕਰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਤਬੇ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਇਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਉਹ 1964 ਵਿਚ ਮਾਸਿਕ ਇਸਤਰੀ (स्त्री) ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਸਟਾਫ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ 1983 ਤੋਂ 1986 ਤੱਕ ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1989 ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਮਿਲੂਨ ਸਾਰਯਾਜਨੀ (मिळून सार्याजणी) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਵੈੱਬ ਪੇਜ http://www.miloonsaryajani.com/ ਵਿਚ ਦਿੱਤੀ ਉਸਦੀ ਸੰਪਾਦਕੀ ਮਿਲੂਨ ਸਾਰਯਾਜਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਰੇ ਉਸਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੀਵਨੀ ਕਮਲਾਕੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਵਾਲਵੰਤੀਤਾਲ ਵਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਵਿਦਿਆ ਬਾਲ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਲੜੀ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪੇਟੀਪਾ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਸਤਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020
ਸੁਥੇਪ ਥਾਗਸੁਬੇਨ
ਸੁਥੇਪ ਥਾਗਸੁਬੇਨ (สุเทพ เทือกสุบรรณ;, ) (ਜਨਮ 7 ਜੁਲਾਈ 1949) ਇੱਕ ਥਾਈ ਰਾਜਨੀਤੱਗ, ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਸੂਰਤ ਥਾਨੀ ਸੂਬੇ ਤੋਂ ਥਾਈ ਸੰਸਦ ਦਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਹੈ। 2011 ਤੱਕ, ਉਹ ਡੈਮੋਕਰੈਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਅਭਿਸੀਤ ਵੇੱਜਾਜੀਵਾ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਸੀ।
ਹਿੰਦੂਆਨਾ
ਹਿੰਦੂਆਨਾ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਮੋਹਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਪਿੰਡ ਹਿੰਦੂਆਨਾ ਅਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਉਜਾੜੇ ਵੇਲੇ ਉੱਜੜ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਇਥੇ ਬੱਸ ਇੱਕ ਘਰ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਾਰਨੀਵਲ
ਕਾਰਨੀਵਲ ਇੱਕ ਉਤਸਵ ਦਾ ਮੌਸਮ ਹੈ ਜੋ ਲੇਂਟ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਮੁੱਖ ਪਰੋਗਰਾਮ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਰਨਿਵਲ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਸਮਾਰੋਹ ਜਾਂ ਪਰੇਡ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਸ ਦੇ ਤੱਤ, ਮਖੌਟੇ ਅਤੇ ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਖੁੱਲੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਸਜਦੇ ਸੰਵਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਬਹੁਰੂਪੀਏ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੈਨਿਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਲਟਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਨੀਵਲ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪਾਰੰਪਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪੂਰਵੀ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਪ੍ਰੋਟੇਸਟੇਂਟ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਰਨੀਵਲ ਸਮਾਰੋਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਗੋਂ ਕੁੱਝ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡੇਨਿਸ਼ ਕਾਰਨੀਵਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸ਼ਰੋਵ ਟਿਊਜਡੇ ਪਰੋਗਰਾਮ। ਬਰਾਜੀਲਿਆਈ ਕਾਰਨੀਵਾਲ ਅੱਜ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮਾਰੋਹ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ, ਅਤੇ ਕਈ ਦਿਨ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗੈਲਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਬਾਜਕ
ਬਾਜਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸੰਗਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ:- ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਧਰਤੀ ਜਿਥੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਤਕਰੀਬਨ ਸੱਤ ਦਿਨ ਰਹੇ। ਚਮਕੌਰ ਅਤੇ ਖਦਰਾਣੇ ਦੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਪਿੰਡ ਬਾਜਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਪੁਰਾਤਨ ਗ੍ਰੰਥ ਦਸਮ- ਚਮਤਕਾਰ ਵਿਚ ਵੀ ਦਰਜ ਹੈ। (ਸੋਧ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਏਕਮ ਪਿੰਡ ਬਾਜਕ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਈਸਟਰ
ਈਸਟਰ ਯਿਸੂ ਦੇ ਮੁਰਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੀ ਉੱਠਣ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਛੁੱਟੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਵੇਂ ਨੇਮ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 30 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਕੈਲਵਰੀ ਵਿਖੇ ਰੋਮੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਈਸਾ ਨੂੰ ਸੂਲੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਇਹ ਅਚੰਭਾ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ।  ਇਹ ਯਿਸੂ ਮਸੀਹ ਦੇ ਜਨੂੰਨ ਦੀ ਸਿਖਰ ਹੈ,  40 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ , ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ, ਲੈਂਟ (ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਲੈਂਟ) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਈਸਟਰ ਅਤੇ ਛੁੱਟੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ, ਮੋਜ਼ੇਕ ਭਾਂਡੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਜਾਂ ਜੂਲੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਿਤੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸਿਰਫ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਨਾ ਕਿ, ਇਹ ਤਾਰੀਖ ਇਬਰਾਨੀ ਕਲੰਡਰ ਵਾਂਗ ਲੇਨੀਸਲਰ ਕੈਲੰਡਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਨਾਈਸੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕੌਂਸਲ (325) ਨੇ ਦੋ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ, ਯਹੂਦੀ ਕਲੰਡਰ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਇਕਸਾਰਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਈਸਟਰ ਲਈ ਇਕੋ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਸਨ ਜੋ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਸਨ. ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਲਈ ਕੋਈ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਸੁੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਸਨ ਇਹ 21 ਮਾਰਚ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਗਠਿਤ ਪੂਰੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਐਤਵਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ,ਪਰ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ.
ਈਸਟਰ ਦਾ ਯਹੂਦੀ ਪੰਛੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਹੈ. ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਸਟ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਈਸਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਸਾਹ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਬਾਈਬਲ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਈਸਟਰ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਪਸਾਹ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ਬਦ ਹੈ. ਈਸਟਰ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ, ਚਰਚ ਨੂੰ ਕੱਟਣਾ,ਅਤੇ ਸਜਾਵਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਈਸਟਰ ਅੰਡੇ (ਖਾਲੀ ਕਬਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ.ਈਸਟਰ ਲਿਲੀ, ਪੁਨਰ-ਉਥਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ,ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਚਰਚਾਂ ਦੇ ਚਾਂਸਲ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਈਟਰਟੇਡ ਲਈ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ. ਈਸਟਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੋਰ ਰਵਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਈਸਾਈਆਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਗ਼ੈਰ-ਈਸਾਈਆਂ ਦੋਨਾਂ ਨੇ ਅੰਡਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ, ਈਸਟਰ ਬੰਨੀ ਅਤੇ ਈਸਟਰ ਪਰੇਡਜ਼ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ. ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਈਸਟਰਨ ਭੋਜਨ ਹਨ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ.
ਦਾਲ ਮੱਖਣੀ
ਦਾਲ ਮੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖਾਣਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਖਾਣਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਕਵਾਨ
ਉਮਰਪੁਰਾ
ਉਮਰਪੁਰਾ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਮੋਗੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਭਿੰਡਰ ਕਲਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਮਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਚ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਕੋਈ ਘਰ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦਾ। ਸਿਰਫ਼ ਕਾਗਜ਼ਾ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ
ਉੁਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ। ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਸਮਾਨਤਾਮੂਲਕ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ। ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪਮਾਨ, ਉਪਮੇਯ, ਸਧਾਰਨ (ਸਾਂਝਾ) ਧਰਮ ਅਤੇ ਉਪਮਾ ਵਾਚਕ ਸ਼ਬਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾਈ ਬੋਲੀਵਾਰ
ਬੋਲੀਵਾਰ ਫ਼ੁਇਰਤੇ (ਨਿਸ਼ਾਨ: Bs.F. ਜਾਂ Bs.; ਬਹੁ-ਵਚਨ: bolívares fuertes; ISO 4217 ਕੋਡ: VEF) 1 ਜਨਵਰੀ 2008 ਤੋਂ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬੋਲੀਵਾਰ ਵਿੱਚ 100 ਸਿੰਤੀਮੋ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨੈਬੀਊਲਾ
ਨੈਬੀਊਲਾ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰਤਾਰਕੀ ਬੱਦਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਧੂੜ, ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ, ਹਿਲੀਅਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਈਨਕ੍ਰਿਤ (ਆਇਨਾਈਜ਼ਡ) ਗੈਸਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਦਾਦ
ਦਾਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੁਧਿਆਣਾ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਲੁਧਿਆਣਾ-1 ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪਿਊਰਟੋ ਰੀਕਨ ਇੰਡਿਪੈਂਡੈਂਸ ਪਾਰਟੀ
ਪਿਊਰਟੋ ਰੀਕਨ ਇੰਡੀਪੈਨਡੈਂਸ ਪਾਰਟੀ(ਸਪੈਨਿਸ਼ ਬੋਲੀ ਵਿਚ:partido Independentista Puertorriqueno) ਇੱਕ ਪਿਊਰਟੋ ਰੀਕਾ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪਿਊਰਟੋ ਰੀਕਾ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਜਦੋਜਹਿਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਥੌਂ ਦੀਆਂ 3 ਮੁਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚੌਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਹੈ।
ਸਿਮੀਨ ਬੇਹਬਹਾਨੀ
ਸਿਮੀਨ ਬੇਹਬਹਾਨੀ (‎; 20 ਜੂਨ 1927 – 19 ਅਗਸਤ 2014) ਪ੍ਰਸਿਧ ਇਰਾਨੀ ਸ਼ਾਇਰਾ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੀ। ਉਹ ਇਰਾਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਰਾਨੀ ਬੁਧੀਜੀਵੀ ਔਰ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਉਸਨੂੰ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਇਰਾਨ ਦੀ ਸ਼ੇਰਨੀ ਕਹਿ ਕੇ ਸੱਦਦੇ ਸੀ। ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਦੋ ਵਾਰ ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਨਾਮਜਦ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਨੇਕ ਸਾਹਿਤਕ ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ।"
ਜੀਵਨੀ
ਉਹ ਇਰਾਨੀ ਲਿਖਾਰੀ ਸਭਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ 1999 ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਾਰਚ 2010 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ "ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਲੰਮੀ" ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ। ਉਸ ਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦਕ (ਫਰਜ਼ਨੇਹ ਮਿਲਾਨੀ) ਨੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਬੇਹਬਹਾਨੀ ਉਦੋਂ 82 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਅੰਨ੍ਹੀ ਸੀ। "ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਹਥ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।"
ਮੌਤ
ਬੇਹਬਾਨੀ ਨੂੰ 6 ਅਗਸਤ 2014 ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 19 ਅਗਸਤ 2014 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ 6 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਕੋਮਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਅਤੇ 87 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਲਮਨਰੀ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਤਹਿਰਾਨ ਦੇ ਪਾਰਸ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕਰਦਿਆਂ 22 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਵਾਹਦਤ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਬਹਿਸ਼ਤ-ਏ ਜ਼ਹਿਰਾ ਵਿਖੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
A slide show of photographs with text spoken by Simin Behbahani, Jadid Online, 2008:] (3 min 56 sec).
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵੀ
ਗੁਰਬਖਸ਼ ਬਾਹਲਵੀ
ਗੁਰਬਖਸ਼ ਬਾਹਲਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਸਾਮਸੂਨ ਸੂਬਾ
ਸਾਮਸੂਨ ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤੱਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 12,52,693 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।
ਘੜਤਲ
ਘੜਤਲ ਸ਼ਾਹਕੋਟ, ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਬੇਚਿਰਾਗ਼ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਵੱਸੋਂ ਪੱਖੋਂ ਇਥੇ ਕੋਈ ਘਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਮੰਦਾਕ੍ਰਾਂਤਾ ਸੇਨ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਮੰਦਾਕ੍ਰਾਂਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਸਤੰਬਰ 1972 ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਟਾਲੀਗੰਜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਖਾਵਤ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਲੇਡੀ ਬ੍ਰੇਬੋਰਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 1991-1997 ਤੱਕ ਨੀਲ ਰਤਨ ਸਿਰਕਾਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਮੰਦਾਕ੍ਰਾਂਤਾ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾ, ਨਾਵਲ, ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਵੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਕਵਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ
ਮੰਦਾਕ੍ਰਾਂਤਾ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨ ਲੇਖਕ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਗੋਲਡਨ ਜੁਬਲੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਨੰਦ ਪੁਰਸਕਾਰ (1999), ਕ੍ਰਿਤਿਬਾਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਬੰਗਲਾ ਸਾਲ ਸਨਮਾਨ ਆਦਿ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤੇ ਹਨ ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ 27 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਜੇਤੂ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਪਾਠ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵਿਵਾਦ
2015 ਵਿੱਚ ਮੰਦਾਕ੍ਰਾਂਤਾ ਨੇ ਦਾਦਰੀ ਕਾਂਡ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲਾਂ ਉੱਤੇ ਭੀੜ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 2017 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂਤਵੀ ਆਤੰਕਵਾਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਲਈ ਸਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਸੋਕੜਾ
ਸੋਕੜਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਾਂ ਨਰਮ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ | ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਲੱਤਾਂ, ਠੰਢੇ ਹੋਏ ਵਿਕਾਸ, ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ, ਵੱਡੇ ਮੱਥੇ ਅਤੇ ਸੌਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸਕਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ | ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਫਰਕ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੇ ਸਪੈਸਮ, ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ,ਜਾਂ ਬੌਧਿਕ ਅਪਾਹਜਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ |
ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ | ਇਹ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ, ਕਾਲੇ ਚਮੜੀ, ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੂਰਜ ਦੇ ਐਕਸਪੋਜਰ, ਬਿਨਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਪੂਰਕ, ਸੇਲੀਏਕ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਜੈਨੇਟਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਖੁਰਾਕ ਖਾਣ ਤੋਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਹੋਰ ਕਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਜਾਂ ਫਾਸਫੋਰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ | ਅੰਡਰਲਾਈੰਗ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਪਲੇਟ ਦੀ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਕਚਰਾ ਹੋਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਨਿਦਾਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਲਹੂ ਦੇ ਟੈਸਟਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਕੈਲਸੀਅਮ, ਘੱਟ ਫਾਸਫੋਰਸ, ਅਤੇ ਐਕਸ-ਰੇਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਚ ਅਲੋਕਨੀਨ ਫਾਸਫੇਟਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
ਰੋਕਥਾਮ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਪੂਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ | ਇਲਾਜ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਾਰਣਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਇਲਾਜ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਅਤੇ ਕੈਲਸੀਅਮ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਹਫਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੱਡੀ ਦੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਹੱਡੀ ਦੇ  ਵਿਕਾਰਤਾ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਰਜਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਰੂਪਾਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ |
ਹਿਮਾਲਿਆ ਮੱਧ ਪੂਰਬ, ਅਫਰੀਕਾ, ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੋਕੜਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਅਸਧਾਰਨ ਹੈ, ਕੁਝ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 3 ਅਤੇ 18 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਬਰਾਬਰ ਹਨ | ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਤੋਂ  ਸੋਕੜਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਾਲਤ ਰੋਮੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ | 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਆਮ ਸੀ | ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਇਲਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਡ ਲਿਵਰ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ |
ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ
thumb|ਕਲਾਈ ਦਾ ਵਧਣਾ ਮੁਸੀਬਤ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਕੋਮਲਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੱਡੀ ਦੇ ਭੰਬਲਭੁਸਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ੀਸ਼, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗ੍ਰੀਨਸਟਿਕ ਫਰੈਕਸ਼ਨ | ਨਰਮ, ਥਿੰਨੇਡ ਖੋਪ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ - ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕ੍ਰੈਨੀਓਟੈਬਜ਼ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਿੰਜਰੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ , ਜੋ ਕਿ  ਸੋਕੜਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ; ਖੋਪੜੀ ਦੇ ਬੌਸਿੰਗ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੌਂਟਨੇਲਾਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ |
ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਮੋਟੇ ਗਿੱਟੇ ਅਤੇ ਕਚਿਆਂ  ਵਿਚ ਝੁਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੋਡਿਆਂ ਦੇ ਗੋਲੇ ਕਿਫੋਸੋਲੀਓਸਿਸ ਜਾਂ ਲਾੱਮੋਰਰੋਸਿਸ ਦੇ ਸਪਾਈਨਲ ਵਕਰਪਾਠ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ | ਪੈਲਵਿਕ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ | ਰਾਇਟੀਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਹਾਲਤ ਕੈਟੋਚੌਂਦਲ ਜੋੜਾਂ 'ਤੇ ਨੰਗੂਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਹੀ ਵਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਪੱਸਲੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਸਣਯੋਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਇੱਕ ਰਾਸਾਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਜਨਮ ਦੇਣਾ,ਇਕ ਕਬੂਤਰ ਦੀ ਛਾਤੀ ਦੀ ਵਿਕਾਰ ਹੈਰਿਸਨ ਦੀ ਖੋਪੜੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ |
ਹਾਈਪੌਕਲੈਸੀਮੀਆ, ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦਾ ਪਰਿਣਾਮ ਟੈਟਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਬੇਰੋਕ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਸਪੇਸ਼ਮ | ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ |
.
ਬੈਰੂਤ
ਬੈਰੂਤ (بيروت, Βηρυττός, ਲਾਤੀਨੀ: Berytus, ਅਰਾਮਾਈ: Birot בירות, Beyrouth) ਲਿਬਨਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਸਹੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; 2007 ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ 20 ਲੱਖ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਘੱਟ ਤੱਕ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਿਬਨਾਨ ਦੇ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਉਤਲੇ ਤਟ ਦੇ ਮੱਧ-ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪਠਾਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ। ਬੈਰੂਤ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੈਰੂਤ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਉਪ-ਨਗਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਮਹਾਂਨਗਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪੁਰਾਤਨ ਮਿਸਰੀ ਤੇਲ ਅਲ ਅਮਰਨਾ ਦੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜੋ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਅਬਾਦ ਰਿਹਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਬਨਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਪਿੰਡ : ਬਦਲਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਬੜੇ ਹੀ ਮੋਹ-ਪਿਆਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਲਬਰੇਜ ਸਨ। ਹਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਨੁਹਾਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੜਦਿਆਂ ਹੀ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਹੀ ਰੌਣਕ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਹੈ।ਜਦੋਂ ਰੌਣਕ,ਖੁਸ਼ਹਾਤਪਲੀ,ਪਿਆਰ, ਮੁਹੱਬਤ ਅਤੇ ਅਪਣੱਤ ਦਾ ਸੰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਖਿੱਤੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਭਿਆਚਾਰ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।ਪਿੰਡਾਂਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੇਵਲ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਸਗੋਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਸੋਚ ਅਤੇ ਸਮੱਰਥਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਘਰ ਦੀ ਔਖ-ਸੌਖ ਸਮੁੱਚੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਚਿੰਤਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਏਕਤਾ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱੱਚ ਪਰੋਈ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।ਪਰ ਜੇ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਅੱਜ ਉਹ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਵਾਲੀ ਸਾਂਝ ਜਿਵੇਂ ਗਾਇਬ ਹੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।ਪੰਜਾਬੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱੱਚ ਆਪਸੀ ਨਿੱਘ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਸੀ ਅੜਾਂ-ਥੁੜਾਂ,ਅਮੀਰੀ-ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੀਆਂ ਭਾਈਵਾਲੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਸੀ।
ਆਪਸੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਅਤੇ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ
ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ-ਜੁਲ ਕੇ ਬੈਠਣਾ,ਖੁੰਢਾਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਫੋਲਣੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਥਾਹ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਖੇੜੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਇਕਦਮ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਭਿੰਨ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਹਿਰਾਈ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਸੀ।ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਧੀ-ਭੈਣ ਦਾ ਸਾਹਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰੋਟੀ ਇਕੋ ਥਾਂ ਹੀ ਪੱਕਦੀ।ਸਾਰੇ ਮਿਲ-ਜੁਲ ਕੇ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਵਟਾਉਂਦੇ।ਪਰ ਜੇ ਅੱਜ ਦੇ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਉਲਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।ਬਰਾਤ ਵੀ ਜਿੱਥੇ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਢੁੱਕ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ ਉਥੇ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ।ਬਰਾਤ ਵੀ ਸਵੇਰੇ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱੱਚ ਤਾਂ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗ ਗਈ।ਹੈ। ਵਿਆਹ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਰ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਮੈਰਿਜ ਪੈਲਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ।ਲੋਕ ਵਿਆਹ ਤੋਂ 21 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।ਜੇਕਰ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਘੋੜੀਆਂ ਅਤੇ ਜੇ ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸੁਹਾਗ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ।ਜਿੱੱਥੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਬੀਹੇ ਬੁਲਾਏ ਜਾਂਦੇ,ਨਾਨਕੇ ਮੇਲ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੁੰਦੀ।ਮਾਮੀ ਮੇਲਣ ਬਣ ਕੇ ਜਾਗੋ ਚੁੱਕਦੀ ਅਤੇ ਛੱਜ ਕੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ।ਨਾਨਕਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਦਕਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਗਾ ਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਬੋਲਾਈ ਜਾਂਦੀ।
ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਬਾਰੇ
ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰ ਕੱਚੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸਨ।ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਬਹੁਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਹੀ ਸਨ।ਲੋਕ ਮਿਲ-ਜੁਲ ਕੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਤਾਣੀ ਉਣਤੇ ਸਨ।ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਪੱਕੇ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ, ਲੋਕਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਪਿਆਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਕੇ ਸੁੰਗੜੇ ਹੋਏ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੀ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਹੜਾ, ਸਬਾਤ,ਰੌਂਸ ਆਦਿ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਅੱਜ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬਾਹਰ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਸੂਰ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਾਡਾ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਕਿੱਤੇ
ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਿੱਤਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੀ।ਖੇਤੀ ਲਈ ਜੇ ਅਸੀਂ ਸੰਦਾਂ 'ਤੇ ਧਿਮਾਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਲਾਂ ਅਤੇ ਬਲਦਾਂ ਆਪਣਾ ਖ਼ਾਸ ਮਹੱਤਵ ਸੀ।ਪਰ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਦਲ ਟਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਕੰਬਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।ਖ਼ੂਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਟਿਊਬੈਲ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਨਾ ਤਾਂ ਖ਼ੂਹਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਭਰਦੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦਾ ਅਜੀਬ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਉਥੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੱਚੀਆਂਂ ਕੰਧਾਂ ਉਤੇ ਵੇਲ ਬੂਟੇ ਪਾ ਕੇ ਸਜਾਵਟ ਕਰਦੀਆਂਂ ਸੁਆਣੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚਲਾ ਸੁਹਜ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿਧਰੇ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ।ਸੁਆਣੀਆਂ ਜਿੱਥੇ ਕੱਚੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਉਤੇ ਪਾਂਡੋਂ ਦਾ ਪੋਚਾ ਫੇਰਦੀਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮੋਰ,ਤੋਤਿਆਂ, ਬੱਤਖਾਂ, ਫੁੱਲ-ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਉਂਦੀਆਂਂ ਆਪਣੀ ਸੂਖ਼ਮ ਕਲਾਕਾਰੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ ਉਹ ਹੁਣ ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਦੈਂਤ ਦੇ ਪੰਜਿਆਂ ਥੱਲੇ ਆ ਕੇ ਆਪਣਾ ਦਮ ਤੋੜਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅਲੋਪਤਾ ਦੇ ਸਿਖ਼ਰ ਛੋਹ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਮਨੋਰੰਜਨ
ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਲਾਊਡ ਸਪੀਕਰ ਰਾਹੀਂ ਰਿਕਾਰਡ ਲਾਉਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ।ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਕਿ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਬਰਾਤ ਦੇ ਨਾਲ ਢੱਡ ਸਾਰੰਗੀ ਨਾਲ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲਿਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਇਹ ਸਾਧਨ ਵੀ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ।ਸਾਰੰਗੀ ਦੀ ਲੈਅ ਨਾਲ ਗਾਈਆਂ ਵਾਰਾਂ, ਕਹਾਣੀਆਂ, ਸੁਣਨ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਘਟ ਗਈ ਹੈ।ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਗਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਗਵੱਈਆ ਅਤੇ ਸਾਜਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਉਹ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਟੈਕਸੀ ਉੱਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਵਾਜਾਈ
ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵੀ ਅੱਜ ਨਾਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਭਾਂਤ ਦੇ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੱਡਿਆਂ ਅਤੇ ਉਠਾਂਂ (ਬੋਤਿਆਂ)ਅਤੇ ਉਠਾਂਂ(ਬੋਤਿਆਂ)'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।ਲੋਕ ਬਹੁਤਾ ਸਫ਼ਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੁਰ ਕੇ ਹੀ ਤਹਿ ਕਰਦੇ ਸਨ।ਜਦੋਂ ਲੰਮੇਰੀਆਂ ਵਾਟਾਂ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਸਿਆਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਹੋ ਕੇ ਲੰਘਦੇ ਤਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਆਣੀਆਂ ਉਸ ਅਜਨਬੀ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਨੂੰ ਨਾ ਕੇਵਲ ਲੱਸੀ ਹੀ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਸਗੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਰੋਟੀ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਜਿਹੀ ਸਦੀਵੀ ਸਾਂਝ ਪਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੁੱਤ ਦਾ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਿਆਂ ਵਾਂਗੂ ਵਰਤਦੀਆਂ ਸਨ।ਪਰ ਇਹ ਆਪਣਾਪਨ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸਾਈਕਲ ਆ ਗਿਆ।ਇਹ ਵੀ ਕੁਝ ਕੁ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।ਅੱਜ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਭਾਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਲਈ ਕਿ ਰਾਤੋਂ-ਰਾਤ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਇਸੇ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅੱਜ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਖੇਡਾਂ
ਅਜੋਕੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।ਖੋਹ-ਖੋਹ ਅਤੇ ਮਾਂ ਖੇਡ ਕਬੱਡੀ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।ਅਖਾੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਵਾਨ ਘੋਲ ਕਰਦੇ, ਪੀਪਿਆਂ ਦੇ ਪੀਪੇ ਘਿਉ ਦੇ ਖਾ ਜਾਂਦੇ।ਪਰ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਟੈਲੀਵਿਯਨ,ਕੰਪਿਊਟਰ, ਮੋਬਾਇਲ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਇਸ ਕਦਰ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰਿਫਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁੰਢੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇਨਡੋਰ ਖੇਡਾਂ ਹੀ ਪਸੰਦ ਹਨ।ਘਰ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਕੜਾਈ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀਆਂ ਸਨ ਉੱਥੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।ਪਰ ਘਰ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਕੇ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਨੇ ਨਾ ਕੇਵਲ ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਹੀ ਰੋਕਿਆ ਹੈ ਸਗੋਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂਂ ਖੋਜਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੋਬਾਇਲ ਵਰਗੇ ਖਤਰਨਾਕ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅੰਦਰ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਗਾੜ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਰਿਸ਼ਤਾ-ਨਾਤਾ
ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚਲੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਾਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਵੀ ਬਦਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।ਪੰਜਾਬੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਉਰ ਭਰਜਾਈ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਮੋਹ ਅਤੇ ਅਪਣੱਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਭਾਬੀ ਦਿਉਰ ਨੂੰ ਕੱਚਾ ਦੁੱਧ ਤੱਕ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਜੇਠ ਨੂੰ ਉਹ ਲੱਸੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ।ਪਰ ਅੱਜ ਇਹ ਦਿਉਰ ਜੇਠ ਨਾਲ ਭਰਜਾਈ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚਲਾ ਆਪਣਾਪਨ ਅਤੇ ਨਿੱਘ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਨਾ ਕੇਵਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸਗੋਂ ਦਿਉਰ ਭਰਜਾਈ, ਸੱਸ-ਨੂੰਹ,ਜੀਜਾ-ਸਾਲੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਘੂਕ ਵੀ ਇਸ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ-ਦਾਦਕੇ ਘਰ ਪ੍ਰਤੀ ਖਾਸ ਲਗਾਉ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਇਹ ਤੁਕ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ-
"ਨਾਨੀ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗੇ,
ਦੁੱਧ ਮਲਾਈਆਂ ਖਾਵਾਂਗੇ,
ਮੋਟੇ ਹੋ ਕੇ ਆਵਾਂਗੇ।"
ਪਰ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਬੱਚੇ ਨਾਨਕੇ ਘਰ ਨਾਲ ਲਗਾਉ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ।ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੁਹਾਵਰਾ "ਨਾਨੀ ਚੇਤੇ ਆ ਜਾਣੀ"ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਕੋਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਗ਼ਾਇਬ ਹੈ।ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਸਮੱਸਿਆ ਗੰਭੀਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਮਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਅਰਥਾਤ ਨਾਨੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਮੁਹਾਵਰੇ ਵੀ ਸਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤਾ-ਨਾਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ।
ਖਾਣ-ਪੀਣ
ਪੰਜਾਬੀਆ ਦੇ ਅੱਜ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਅੰਤਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ,ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਰੋਟੀ,ਸਾਗ,ਮੋਠ ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਖਿਚੜੀ ਬੜੇ ਹੀ ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ ਖਾਂਦੇ ਸਨ।ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਲੀਆ, ਭੁੱਜੇ ਜੋਆ ਦੇ ਬਣਾਏ ਪਕਵਾਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੱਤੂ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠਾ ਰਲਾ ਕੇ ਪੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿੱਥ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ, ਖੀਰ ਪੂੜੇ, ਗੁਲਗੁਲੇ, ਲੱਡੂਆਂ ਆਦਿ ਦਾ ਖਾਸ ਦਬਦਬਾ ਹੁੰਦਾ।ਆਮ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁੜ ਹੀ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਛੱਲੀਆਂ, ਛੋਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹੋਲਾਂ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਮਰੂੰਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਆਹਾਰ ਸਨ।ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਈ ਹੈ।ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰਗਰ,ਪੀਜੇ,ਹੋਟਡੋਗਜ ਅਤੇ ਮੋਮੋਜ਼ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਵੀ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਕਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਚਾਵਲ,ਪੂਰੀਆਂ, ਨਾਹਨ,ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਲਾਦ ਅਤੇ ਆਚਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਮੱਲ ਲਈ ਹੈ।ਮਿੱਠੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਈਸਕਰੀਮਾਂ ਖਾਧੀਆਂ ਜਾਦੀਆਂ ਹਨ।ਕੇਵਲ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਢੰਗ ਤਰੀਕੇ ਵੀ ਬਿਲਕੁਲ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਪਹਿਰਾਵਾ
ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਤੀ ਖੱਦਰ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ।ਮੁਟਿਆਰਾਂਂ ਲੰਮੀਆਂ ਸੂਤੀ ਕੁੜਤੀਆਂ,ਘੱਗਰਾ ਅਤੇ ਫੁੱਲਕਾਰੀ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਮਰਦ ਧੋਤੀ ਅਤੇ ਕੁੜਤਾ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ।ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲੱਠਾ,ਕਰੇਬ,ਪਾਪਲੀਨ,ਟੈਰੀਕਾਟ ਅਤੇ ਸਿਲਕ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।ਪਰ ਜਿਵੇਂਂ-ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਰਾਵਾਾ ਵੀ ਪੱੱਛਮੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਆਇਆ।ਕੁੜੀਆਂਂ ਅਤੇੇ ਮੁੰੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱੱਧ ਕੇ ਫੈਸ਼ਨ ਦਾ ਜਿਵੇਂ ਮੁੁੁਕਾਬਲਾ ਹੀ ਚੱੱਲ ਪਿਆ ਹੋਵੇ।ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪਹਿਰਾਵੇੇ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਲੱੱਗ ਪਈ।ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੀਨ, ਟਾਪ,ਤੰਗ ਪਜਾਮੀ ਦਾ,ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾੜੀ ਅਤੇ ਮਰਦ ਸ਼ਰਟ,ਟੀ ਸ਼ਰਟ ਅਤੇ ਕੋਟ ਪੈਂਟਾ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਏ।ਸਾਡੀ ਪੁਰਾਤਨ ਘੱਗਰਾ ਅਤੇ ਸੂਤੀ ਕੁੜਤੀ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਰੀਤ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਢਾਹ ਲਾਈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਅਲੋਪ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜੇ ਅਸੀਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਸੀ।ਇਹ ਸੱਗੀ ਫੁੱਲ, ਚੌਂਕ ਚੰਦ,ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਪੱਟੀ, ਟਿੱਕਾ,ਲੋਟਣ,ਤੁੰਗਲ,ਪਿੱਪਲ ਪੱਤੀਆਂ, ਬੂਜ਼ਲੀਆਂ,ਟੋਪਸ,ਕੰਢੀ,ਝੂਮਕੇ,ਰੇਲਾਂ, ਬਹਾਦਰਨੀਆਂ ਅਤੇ ਡੰਡੀਆਂ ਆਦਿ ਸਿਰ ਅਤੇ ਕੰਨ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਹਨ।ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਲੌਂਗ,ਕੋਕਾ, ਮੱਛਲੀ, ਨੁਕਰਾ ਅਤੇ ਮੇਖ ਆਦਿ ਪਹਿਨੇ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਗਾਨੀ, ਗੁਲੂਬੰਦ,ਮਾਲਾ, ਕੰਠੀ, ਮਟਰਮਾਲਾ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਛਾਤੀ ਦੇ ਉਭਾਰਾਂ 'ਤੇ ਲਟਕਣ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣੇ-ਤੱਗਾ,ਇਨਾਮ, ਹਮੇਲ,ਹੌਲ,ਦਿਲੀ,ਲੋਕਟ,ਪੈਂਡਲ,ਬੁਘਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਣੀਹਾਰ ਆਦਿ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਆਮ ਸੀ।ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਗੁੱਟ ਲਈ ਚੂੜੀਆਂ, ਗਜਰੇ, ਗੁਖੜੂ,ਕੰਗਣ,ਘੜੀ ਅਤੇ ਬਾਂਕਾਂਂ ਆਦਿ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਸਨ।ਜਿੱਥੇ ਚੂੜਾ ਸੁਹਾਗ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਉਥੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਪਾਂਂ,ਛੱਲੇ, ਕਲੀਚੜੀਆਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਛੂਏ,ਗੁਠੜੇ,ਆਦਿ ਪਹਿਣਨ ਦਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਸੀ।ਪਰ ਵਰਤਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਪੁਰਾਤਨ ਨਾਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ।ਆਧੁਨਿਕ ਬਨਾਉਟੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਦਮਕ ਦੀ ਆਮਦ ਨੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਰ ਪੱਖ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਤਨ ਪਹਿਰਾਵਾ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਸਿਰਫ਼ ਨੌਜਵਾਨ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿੱਧਾ ਪਾਉਂਂਦੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਪੰਘੜਾ ਪਾਉਂਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਪਹਿਣੇ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਸਰਵੀਨ ਚੌਧਰੀ
ਸਰਵੀਨ ਚੌਧਰੀ (ਜਨਮ 1966) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਰਾਜ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਇਕ ਹੈ। ਉਹ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ 'ਚ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਹਨ, ਜਿਸ 'ਚ ਸ਼ਹਿਰੀ, ਟਾਊਨ ਅਤੇ ਕੈਟਰੀ ਪਲਾਨਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਹਨ। ਧੂਮਲ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚ ਉਹ ਸੋਸ਼ਲ ਜਸਟਿਸ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਂਗੜਾ ਤੋਂ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ।   ਉਹ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਨਹਿਰੂ ਯੁਵਾ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਐਨਐਸਐਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ; ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲੋਕ ਨ੍ਰਿਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ; ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲੋਕ ਡਾਂਸਰ ਰਹੀ।
ਆਰ ਐਸ ਐਸ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਕਾਮੀ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਲ 1992 ਵਿਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਮੰਡਲ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਬੀਜੇਪੀ, ਮਹਿਲਾ ਮੋਰਚਾ, 1992-94; 1993 ਤੋਂ ਰਾਜ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਭਾਜਪਾ ਮੈਂਬਰ; ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ, ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲਾ, 1995-97 ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੀ। 1998 ਵਿਚ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ; 2007 ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ। 03-11-1998 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2003 ਤੱਕ ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ ਰਹੀ; 09-01-2008 ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ 2013 ਤੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਮੰਤਰੀ ਰਹੀ।
ਦਸੰਬਰ 2017 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਚੌਥੀ ਵਾਰ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸਵੇਰ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ
ਸਵੇਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਤਲੀ ਅਤੇ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਉਲਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਐਨਵੀਪੀ), ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਇੱਕ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਤਲੀ ਜਾਂ ਉਲਟੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ| ਨਾਮ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਕੱਚਾ ਜਾਂ ਉਲਟੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਲੱਛਣ ਗਰੱਭਧਾਰਣ ਦੇ 4 ਵੇਂ ਅਤੇ 16 ਵੇਂ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ 20 ਵੇਂ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ 10% ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਹਾਇਪਰਿਮੇਸਿਸ ਗ੍ਰੇਵੀਡੇਰਮਦੇ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਭਾਰ ਘਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।.
ਭਾਰਤ–ਚੀਨ ਸੰਬੰਧ
ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ(ਪੀਪਲਜ਼ ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ ਚਾਈਨਾ,ਪੀਆਰਸੀ) ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ ਰੱਖੇ ਹਨ, ਪਰ ਚੀਨੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਇਕਸੁਰਤਾ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ। 1949 ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਲੋਕ ਗਣਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਕਸਰ ਸਰਹੱਦੀ ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਆਰਥਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਰਮਿਆਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਬੰਧ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹਨ। ਸਿਲਕ ਰੋਡ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੱਕ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਵੀ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਚੀਨ, ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅਫੀਮ ਦੇ ਵਧਦੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਫੀਮ ਦੀ ਬਰਾਮਦਗੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਗਣਰਾਜ (ਆਰਓਸੀ) ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਨੇ ਆਰਓਸੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਆਧੁਨਿਕ ਚੀਨ-ਭਾਰਤੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਬੰਧ 1950 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਚੀਨ ਦੇ ਗਣਰਾਜ ਨਾਲ ਰਸਮੀ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੀਆਰਸੀ ਨੂੰ ਮੇਨਲੈਂਡ ਚੀਨ ਅਤੇ ਤਾਈਵਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਜਾਇਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਗੈਰ-ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।
President Xi with Prime Minister Modi, during the G20 Summit in 2016 ਕੂਟਨੀਤਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 2008 ਅਤੇ 2021 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਣਨੀਤਕ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਿੱਤਾਂ ਦਾ ਟਕਰਾਅ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਵੱਲ ਖੜਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਸਰਹੱਦੀ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਆਉਟਲੈਟਾਂ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਫੌਜੀ ਘੁਸਪੈਠ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਤਿੰਨ ਫੌਜੀ ਸੰਘਰਸ਼ - 1962 ਦੀ ਚੀਨ-ਭਾਰਤ ਜੰਗ, 1967 ਵਿੱਚ ਨਾਥੂ ਲਾ ਅਤੇ ਚੋ ਲਾ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦੀ ਝੜਪਾਂ, ਅਤੇ 1987 ਵਿੱਚ ਸੁਮਡੋਰੋਂਗ ਚੂ ਰੁਕਾਵਟ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ, ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕੂਟਨੀਤਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। 2013 ਤੋਂ, ਸਰਹੱਦੀ ਵਿਵਾਦ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ  ਮੁੜ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। 2018 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਵਾਦਤ ਭੂਟਾਨ-ਚੀਨ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਾਲ ਡੋਕਲਾਮ ਪਠਾਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਰੁਕਾਵਟ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। 2020 ਤੋਂ, ਪੂਰੀ ਚੀਨ-ਭਾਰਤ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਅਤੇ ਝੜਪਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹਨ। ਗਲਵਾਨ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਝੜਪ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 20 ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕ ਅਤੇ ਕਈ ਚੀਨੀ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।  ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ 2020 ਚੀਨ-ਭਾਰਤ ਝੜਪਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਟਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਸਥਿਰਤਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਨ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਣਨੀਤਕ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖਵਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡਿੰਗ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,  ਜਦੋਂ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਗਟਾਈਆਂ ਹਨ।
ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ
ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਸਰਹੱਦ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਭੂਟਾਨ ਬਫਰ ਰਾਜਾਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਖੇਤਰ (J&K ਅਤੇ ਲੱਦਾਖ) ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਗਿਲਗਿਤ ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ) ਜਾਂ ਪੀਆਰਸੀ (ਅਕਸਾਈ ਚੀਨ) ਦੁਆਰਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ, ਆਪਣੇ ਨਕਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ, ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚੀਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਨੂੰ "ਫਰੰਟੀਅਰ ਅਨਡਿਫਾਈਨਡ" ਦਾ ਲੇਬਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ 'ਤੇ ਪੀਆਰਸੀ ਦੁਆਰਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਬਜ਼ਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵੀ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਾ ਸਿਰਫ ਚੀਨ ਦੀ ਭਾਰਤ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਵੱਧ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੁਆਰਾ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਢਾਂਚਾਗਤ ਮੁੱਦੇ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਰੱਖਣ ਦੀਆਂ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅੰਤਰ ਹਨ ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਬਹੁਧਰੁਵੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਧਰੁਵ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚੀਨ ਇੱਕ ਧਰੁਵ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਇੱਕ ਧਰੁਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪੁਰਾਤਨਤਾ
Etched carnelian beads, Harappa Culture. Such beads were imported from India to China in the early half of 1st millennium BCE.
ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਮੂਲ ਦੇ ਨੱਕੇ ਹੋਏ ਕਾਰਨੇਲੀਅਨ ਮਣਕੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਝੋਊ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਪਤਝੜ ਦੀ ਮਿਆਦ (ਪਹਿਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬੀ ਸੀ ਈ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅੱਧ) ਤੋਂ ਹਾਨ ਅਤੇ ਜਿਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਟਾਂਦਰੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵੀ ਕੁਝ ਸੰਪਰਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਨਾਮਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ (5ਵੀਂ ਸਦੀ ਈ.ਪੂ.) ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਨ ਰਾਜ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਚਾਣਕਯ (ਸੀ. 350-283 ਈ.ਪੂ.), ਮੌਰੀਆ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਰੇਸ਼ਮ ਨੂੰ "ਸਿਨਮਸੁਕਾ" (ਚੀਨੀ ਰੇਸ਼ਮ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ) ਅਤੇ "ਸਿਨਾਪੱਟਾ" (ਚੀਨੀ ਰੇਸ਼ਮ ਦਾ ਬੰਡਲ) ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਪਰਕ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਝਾਂਗ ਕਿਆਨ ਦੀ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ (138-114 ਈਸਾ ਪੂਰਵ) ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਿਲਕ ਰੋਡ ਰਾਹੀਂ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਰਥਿਕ ਸੰਪਰਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਗ੍ਰੈਂਡ ਹਿਸਟੋਰੀਅਨ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਝਾਂਗ ਕਿਆਨ (ਡੀ. 113 ਈ.ਪੂ.) ਅਤੇ ਸਿਮਾ ਕਿਆਨ (145-90 ਈ.ਪੂ.) "ਸ਼ੇਂਦੂ" ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ (ਆਧੁਨਿਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਪ੍ਰਾਂਤ) ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨ ਨੂੰ ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ "ਸ਼ੇਂਦੂ" ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਏਰੀਥ੍ਰੀਅਨ ਸਾਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਗ੍ਰੀਕੋ-ਰੋਮਨ ਟੈਕਸਟ ਪੇਰੀਪਲੱਸ (1ਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. ਦੇ ਮੱਧ) ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਮੇਲੇ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਮਿਲ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਚੋਲਾਂ ਨੇ ਚੀਨੀਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ ਰੱਖੇ। ਪੁਰਾਤਨ ਚੀਨੀ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਚੋਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜ(ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੰਜਾਵੁਰ, ਤਿਰੂਵਰੂਰ, ਅਤੇ ਪੁਡੂਕੋਟਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ) ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਜਾਰਾਜ ਚੋਲ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇਂਦਰ ਚੋਲ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਚੋਲਾਂ ਦੇ ਚੀਨੀ ਸੌਂਗ ਮਿਲਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧ ਸਨ। ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਅਜੋਕੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ (ਸ੍ਰੀ ਵਿਜੇ ਸਾਮਰਾਜ) ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਰੋਤ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ੈਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਬੋਧੀਧਰਮ ਨੂੰ ਪੱਲਵ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਂਗ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ ਰਾਜਵੰਸ਼
7ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਤਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਚੀਨ ਨੇ ਸਿਲਕ ਰੋਡ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤੀ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਆਰੀਆਭੱਟ (476-550) ਦੁਆਰਾ ਸਾਈਨਾਂ ਦੀ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਾਰਣੀ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ, 718 ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਿਤ ਜੋਤਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਤਰ 'ਤੇ ਕਾਇਯੂਆਨ ਯੁੱਗ (ਕਾਈਯੂਆਨ ਝਾਂਜਿੰਗ) ਦੀ ਚੀਨੀ ਖਗੋਲ ਅਤੇ ਗਣਿਤਕ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਾਇਯੂਆਨ ਝਾਂਜਿੰਗ ਨੂੰ ਗੌਤਮ ਸਿੱਧ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਚਾਂਗਆਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਇੱਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸੀ। ਉਹ ਨਵਗ੍ਰਹਿ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਚੀਨੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।
ਮਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼
1405 ਅਤੇ 1433 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਚੀਨ ਨੇ ਐਡਮਿਰਲ ਜ਼ੇਂਗ ਹੇ ਨੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਲਾਬਾਰ ਤੱਟ, ਬੰਗਾਲ, ਅਤੇ ਸੀਲੋਨ, ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ, ਅਰਬ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਾਲਿੰਡੀ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ, ਜ਼ੇਂਗ ਨੇ ਰੇਸ਼ਮ, ਪੋਰਸਿਲੇਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਦੇ ਚੀਨੀ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਉਦਾਰਤਾ ਨਾਲ ਵੰਡਿਆ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਤੋਹਫ਼ੇ ਮਿਲੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਜ਼ੈਬਰਾ ਅਤੇ ਜਿਰਾਫ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਜ਼ੇਂਗ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸੀਲੋਨ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੁੱਧ, ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸਮਾਰਕ (ਗਾਲੇ ਤ੍ਰਿਭਾਸ਼ੀ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ) ਬਣਾਇਆ। ਬੰਗਾਲ ਨੇ 1405 ਅਤੇ 1439 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਾਨਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਮਿਸ਼ਨ ਭੇਜੇ।
ਕਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਭੋਈਆਂ ਨੇ ਚੀਨ ਨਾਲ ਮਾਮੂਲੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ ਰੱਖੇ ਸਨ। ਇਹ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੰਪਰਕਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾਂਚੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿਆਨਲੋਂਗ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਸਕ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤੋਹਫ਼ਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮਾਂਚੂ ਸੀ। ਉਟਗਾਲੀ ਦਾ ਬਿਰਾਕੀਸ਼ੋਰਾ ਹਾਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਸਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਖੁਰਦਾ ਦੇ ਬਿਰਕਿਸੋਰ ਦੇਵਾ ਪਹਿਲੇ (1736-1793) ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਤਕਲ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਗਜਪਤੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਸੀ। ਚੀਨ ਤੋਂ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੋਸਾਈਂ ਪੁਰੀ ਦੇ ਜਗਨਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਉਸਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇ।
ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਚੀਨੀ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੱਕੜ ਚੀਨ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। 1780 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਟੀਪੂ ਅਤੇ ਮੈਸੂਰ ਦਾ ਰੇਸ਼ਮ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸ਼ਾਸਿਤ ਚੀਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਾਜਦੂਤ ਮਿਲਿਆ। ਰਾਜਦੂਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜਾ ਭੇਂਟ ਕੀਤਾ। ਟੀਪੂ ਨੂੰ ਵਸਤੂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮੋਹਿਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ।
ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਧਿਆ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਸਹਾਇਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿੰਗ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਾਂ ਅਤੇ ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਰਾਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਝੜਪ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਫਗਾਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1761 ਵਿੱਚ ਪਾਣੀਪਤ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਲੜਾਈ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਫਗਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਿੰਗ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ
ਭਾਰਤੀ ਸਿਪਾਹੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਨੇ ਕਿੰਗ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਅਫੀਮ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਭਾਰਤੀ ਸਿਪਾਹੀ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਗਾਰਡ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ੰਘਾਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੰਦੋਬਸਤ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਿਆਇਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਕਸਰ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਦਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਚੀਨੀ ਗਾਲ "ਯਿੰਦੂ ਏ ਸੈਨ" (ਭਾਰਤੀ ਨੰਬਰ ਤਿੰਨ) ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਚੀਨ ਦਾ ਗਣਰਾਜ
ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੌਰਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਚੀਨ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਸੁਨ ਯਤ-ਸੇਨ ਨੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਜੋਂ ਬੋਲਿਆ ਅਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕਜੁੱਟ ਮੋਰਚਾ. 1921 ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਸੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਭਾਰਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ੁਲਮ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ... ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਝੁਕਣਗੇ।" ਅੱਜ ਤੱਕ, ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਚਾਈਨਾਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਸਨ ਯਤ-ਸੇਨ ਗਲੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਲੀ ਹੈ।
1924 ਵਿੱਚ, ਕਈ ਵੱਡੇ ਚੀਨੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਲੈਕਚਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੂੰ ਸਨ ਯਤ-ਸੇਨ ਦੁਆਰਾ ਕੈਂਟਨ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਚੀਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਕਾਫੀ ਮਿਲਿਆ ਜੁਲਿਆ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੋਧੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੱਤ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ ਸੀ", ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਸਰੇ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ, ਨੇ ਉਸਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹ "ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਅਸੀਂ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ" ਅਤੇ "ਸਿਆਣਪ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਕਤੀ" ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਚੀਨ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਜਾਪਾਨੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਚਿਆਂਗ ਨੇ 1942 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਹਿਰੂ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਚਿਆਂਗ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਠਜੋੜ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਤੀਜੇ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਦੋਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਚਿਆਂਗ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਅਹਿੰਸਕ ਵਿਰੋਧ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸੰਦਰਭ 'ਤੇ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸੀ। ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਜਿਨਾਹ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਲੋੜ ਬਾਰੇ ਚਿਆਂਗ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਛੱਡਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਚਿਆਂਗ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ 10 ਕਰੋੜ ਮੁਸਲਮਾਨ ਚੀਨ ਵਿਚ ਦੂਜੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੱਖਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਅਸਲ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਿਨਾਹ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਚਿਆਂਗ ਕਾਈ-ਸ਼ੇਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਹੀ ਸਮਝ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਅਣਗਹਿਲੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਹਿਰੂ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਪੱਖਪਾਤੀ ਸਨ। ਚਿਆਂਗ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਨੇਤਾ ਉਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਰਥਪੂਰਨ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇੱਕ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਜੋ ਚੀਨ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੜਬੜ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਿਨਾਹ "ਬੇਈਮਾਨ" ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ, ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸੌਂਗ ਮਿਲਿੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪਰ ਸੰਭਵ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਸ ਨੇ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਸੱਚੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਉਮੀਦਾਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ"। ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਦਲੀਲ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਾਪਾਨੀ, ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨੂੰ ਅਸੰਭਵ ਬਣਾ ਦੇਣਗੇ, ਚਿਆਂਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੋਧੀ ਉਭਾਰਿਆ, "ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ" ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ। ਫਿਰ ਵੀ, ਚਿਆਂਗ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਚਨਬੱਧ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੁਆਰਾ, ਸੋਂਗ ਮੇਲਿੰਗ ਨੇ ਨਹਿਰੂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਿਆ: "ਅਸੀਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗੇ। ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਹਨ।, ਅਤੇ...ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿਆਰ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਾਡੀ ਫੇਰੀ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ ਹੈ....ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਥੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹੋ...ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਹਰ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹਾਂ।"
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨੋਟ 'ਤੇ ਖਤਮ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੌਂਗ ਮਿਲਿੰਗ ਨੂੰ "ਧੀ" ਵਜੋਂ ਗੋਦ ਲੈਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਚਿਆਂਗ ਨੇ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਵਿੰਸਟਨ ਚਰਚਿਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇਣ ਲਈ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਦੀ ਮਦਦ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਨੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸੋਂਗ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਅਤੇ ਚਿਆਂਗ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਭਾਰਤ ਚੀਨ ਵਾਂਗ ਅਵਿਭਾਜਿਤ ਸੀ। ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਚਿਆਂਗ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ, ਆਪਣੇ ਰੁਖ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ: "ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਕਦਮ ਦੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ, ਮੈਂ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। " 1942 ਵਿੱਚ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਕੁਓਮਿਨਤਾਂਗ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਚੀਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਦਵਾਰਕਾਨਾਥ ਕੋਟਨਿਸ ਅਤੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕਟਰ ਸ਼ਾਹੀ ਜਾਪਾਨੀ ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਯੁੱਧ-ਗ੍ਰਸਤ ਚੀਨ ਗਏ ਸਨ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ
15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ। ਨਵੇਂ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਚੀਨ ਨਾਲ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਬੰਧ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ। 1 ਅਕਤੂਬਰ 1949 ਨੂੰ, ਚੀਨੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਆਰਮੀ ਨੇ ਕੁਓਮਿਨਤਾਂਗ (ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਨੈਸ਼ਨਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ) ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਪੀਆਰਸੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੇਨਲੈਂਡ ਚੀਨ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਛੇਤੀ ਹੀ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ 26 ਜਨਵਰੀ 1950 ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸੰਘੀ, ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ ਬਣ ਗਿਆ।
1950-60
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਇੱਕ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਨੋਟ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ। ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਝਾਊ ਐਨਲਾਈ ਨੇ ਪੰਚਸ਼ੀਲ (ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸਹਿ-ਹੋਂਦ ਦੇ ਪੰਜ ਸਿਧਾਂਤ) ਦੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਵਾਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚੀਨੀ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸੰਦੇਹ ਸੀ। ਨਹਿਰੂ ਖੁਦ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦਾ ਟਕਰਾਅ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬਫਰ ਜ਼ੋਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਚੀਨ ਤਿੱਬਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਮਝਦਾ ਸੀ। ਚਿਆਂਗ ਕਾਈ-ਸ਼ੇਕ ਦੇ ਅਧੀਨ ਚੀਨ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਤਿੱਬਤ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ। ਮਾਓ ਨੇ ਤਿੱਬਤ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਪੀਆਰਸੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ। ਪੀਆਰਸੀ ਨੇ ਤਿੱਬਤ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਨਿਯੰਤਰਣ ਜਤਾਇਆ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਤੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ, ਜੋ ਕਿ ਇਸਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਅਕਤੂਬਰ 1954 ਵਿੱਚ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ, ਜਿਸਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਨੇ ਤਿੱਬਤ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ, ਚੀਨ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਵਪਾਰਕ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਆਬਜ਼ਰਵਰਾਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਮਝੌਤੇ ਨੇ ਚੀਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪੱਖ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਾਕ ਹਿੰਦੀ-ਚੀਨੀ ਭਾਈ-ਭਾਈ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਹੈ, "ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਭਰਾ ਹਨ"।[79] ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧੇਰੇ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ, ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ (ਚਿੱਤਰਕਾਰ) ਬੇਹੋਰ ਰਾਮਮਨੋਹਰ ਸਿਨਹਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੂਲ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿੱਧਾ ਅੰਤਰ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਸਭਿਅਤਾ ਪੁਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ 'ਤੇ 1957 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।. ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਵਾਨ ਰਾਹੁਲ ਸੰਕ੍ਰਿਤਯਨ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਨਟਵਰ ਸਿੰਘ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਰਵਪੱਲੀ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਪੀਆਰਸੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।
1954 ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਨਵੇਂ ਨਕਸ਼ੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ। ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰੀ ਵਿਵਾਦ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ 1959 ਤੱਕ ਸੁਸਤ ਰਹੇ। ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੈਕਮੋਹਨ ਲਾਈਨ ਤੱਕ ਅਸਾਮ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੀਨ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੀਮਾ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਪੱਛਮੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਪਠਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਨੇ 1940 ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੜਕ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰਹੱਦੀ ਝੜਪਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਰੋਧ ਹੋਰ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦੇ ਗਏ। ਜਨਵਰੀ 1959 ਵਿੱਚ, ਪੀਆਰਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਝਾਊ ਐਨਲਾਈ ਨੇ ਨਹਿਰੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੈਕਮੋਹਨ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ 1914 ਦੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਦਰਮਿਆਨ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਮਾਰਚ 1959 ਵਿੱਚ, ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ, ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਅਸਥਾਈ ਮੁਖੀ, ਨੇ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਤਿੱਬਤੀ ਸਰਕਾਰ-ਇਨ-ਗ਼ਲਾਮੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤਿੱਬਤੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਏ। ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਦਲਾਈਲਾਮਾ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧ ਵਿਗੜ ਗਏ। ਪੀਆਰਸੀ ਨੇ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਤਿੱਬਤ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤਾਰਵਾਦ ਅਤੇ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।