cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ
ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
thumbnail|ਮਨੁਖ ਦਾ ਪਾਚਨ ਤਂਤਰ ਅਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੂੰਹ ਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਲਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਚਿੱਥਦੇ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਇਹ ਭੋਜਨ ਨਲੀ ਰਾਹੀਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਊੁਰਜਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਖੂਨ ਸੰਚਾਰ ਵਾਲੇ ਝਿੱਲੀਦਾਰ ਅੰਗ ਵਾਲਵ ਰਾਹੀਂ ਹੋ ਕੇ ਛੋਟੀਆਂ ਅੰਤੜੀਆਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਚੱਕਰ ਕੱਟਦਾ ਹੋਇਆ ਅਨੇਕਾਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਤੇ ਉੂਰਜਾ ਨੂੰ ਪਾਚਨ ਗ੍ਰੰਥੀ ਤੋਂ ਖੂਨ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਈ ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਫੋਕਟ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗੁਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੀ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪੂਰਾ ਚੱਕਰ ਕੱਟਣ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਪਦਾਰਥ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਚ 24 ਘੰਟੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਪੇਟ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਲਈ 4 ਘੰਟੇ, ਛੋਟੀਆ ਅੰਤੜੀਆਂ ਚਾਰ ਘੰਟੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੰਤੜੀਆਂ ਅੱਠ ਘੰਟੇ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 8 ਘੰਟੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਇਹ ਭਾਗ ਲੋੜੀਂਦੀ ਉੂਰਜਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਧੂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਤਕ 24 ਘੰਟੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਭੋਜਨ ਸਖ਼ਤ ਜਾਂ ਤਰਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਾਚਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਸਮਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਮਾਦਾ ਭੋਜਨ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ|
ਸਾਹ ਤੰਤਰ
ਸਾਹ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹ-ਨਾਲੀ, ਦੋ (ਸੱਜੀ ਤੇ ਖੱਬੀ) ਮੁੱਖ ਸਾਹ-ਨਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਫੇਫੜੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫੇਫੜਿਆਂ ਅੰਦਰ ਸਾਹ-ਨਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਸ਼ਾਖ਼ਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਦ ਅਸੀਂ ਸਾਹ, ਅੰਦਰ ਖਿੱਚਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਆਕਸੀਜਨ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਇਹ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਰਲ ਕੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਤੇ ਤੰਤੂਆਂ ਤੱਕ ਪੁੱਜਦੀ ਹੈ। ਖ਼ੂਨ ਵਿਚਲੀ ਕਾਰਬਨ ਡਾਇਆਕਸਾਈਡ ਫੇਫੜਿਆਂ ’ਚੋਂ ਹੀ ਸਾਹ  ਦੁਆਰਾ ਬਾਹਰ ਕੱਢੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੈਸਾਂ ਦੀ ਇਸ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਫਾਲਤੂ  ਪਦਾਰਥ ਬਾਹਰ ਕੱਢੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹਵਾ ਵੀ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖੀ ਮੂਤਰਣ ਤੰਤਰ
ਮੂਤਰਣ ਤੰਤਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਤੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ਮੂਤਰ ਪੈਦਾ, ਭੰਡਾਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮੂਤਰਣ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੁਰਦੇ,ਦੋ ਮੂਤਰਣ ਨਾਲੀਆਂ,ਮਸਾਨਾ ਤੇ ਮੂਤਰ ਰਾਹ, ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਇਸਤਰੀ ਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਵਰਗ ਦੇ ਮੂਤਰਣ ਤੰਤਰ ਲਗਭਗ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ,ਕੇਵਲ ਅੰਤਰ ਮੂਤਰ ਰਾਹ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦਾ ਹੈ।
ਮਸਾਨਾ,ਪਰੋਸਟੇਟ ਤੇ ਮੂਤਰ ਰਾਹ
left|150px|thumb|ਗੁਦਾ ਮਸਾਨਾ ਪਰੋਸਟੇਟ ਤੇ ਮੂਤਰ ਰਾਹ ਇਕ ਮਰਦ ਦੇ ਮੂਤਰ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਮਸਾਨੇ ਤੌੰ ਬਾਦ ਮੂਤਰ ਰਾਹ ਦੁਆਲੇ ਪਰੋਸਟੇਟ ਗ੍ਰੰਥੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵ ਪੂਰਨ ਅੰਗ ਹੈ ਜੋ ਗੁਦਾ ਤੇ ਮਸਾਨੇ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਮਸਾਨੇ ਤੋਂ ਮੂਤਰ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਲਈ ਪਰੋਸਟੇਟ ਇੱਕ ਟੂਟੀ ਜਾਂ ਵਾਲਵ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਛੋਟ ਛੋਟੇ ਮੁਲਾਇਮ ਪੱਠੇ ,ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਮੂਤਰ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਕਿ ਪਰੋਸਟੇਟ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਨਣ ਤੰਤਰ ਦਾ ਵੀ ਮੁਖ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਪਰੋਸਟੇਟ ਗ੍ਰੰਥੀ ਅਲੱਗ ਸ਼ਕਲ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕਿਨਜ਼ ਗਲੈਂਡ(Skene’s Gland) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੋਗ ਰੋਧਕ ਤੰਤਰ
ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਬਕਾਇਦਾ ਇੱਕ ਰੋਗ-ਰੋਧਕ ਸਿਸਟਮ (ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ) ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਨਿਰੰਤਰ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕਰੀਏ। ਸਾਡੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਮੇਂ ਅਨੇਕਾਂ ਜੀਵਾਣੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਬਿਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਗਾਣੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੋਗਾਣੂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤਿੰਨ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਰਜ-ਵਿਧੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਚਰਣ ਦਾ ਬਚਾਓ
ਅਗਰ ਕੋਈ ਤਾਕਤਵਰ ਰੋਗਾਣੂ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਅੰਤੜੀਆਂ ਤੱਕ ਦੇ ਬਚਾਓ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਲਹੂ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਬਚਾਓ-ਅਮਲਾ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਕਣ (W.B.C.) ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਰੋਗਾਣੂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਨਿਗਲ ਜਾਣ (Phagocytosis) ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਜਹਿਰੀਲੇ ਰਸਾਓ ਨਾਲ ਮਾਰ-ਮੁਕਾਉਣ ਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿੱਟੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਾਕਤਵਰ ਰੋਗਾਣੂ ਦੇ ਲਹੂ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਚਿੱਟੇ ਕਣ ਖੁਦ ਵੀ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਣ ’ਤੇ ਬੁਖਾਰ ਹੋ ਜਾਣਾ ਵੀ ਇਸੇ ਬਚਾਓ-ਪੜਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਅਸੀਂ ਬਿਮਾਰੀ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਬੁਖਾਰ ਦੀ ਦਵਾਈ ਖਾ ਕੇ ਬੁਖਾਰ ਉਤਾਰ ਲੈਣ ਨੂੰ ਅਕਲਮੰਦੀ ਸਮਝ ਬੈਠਦੇ ਹਾਂ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਜੋ ਬੁਖਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਾਡਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਦੋਸਤ ਹੈ। ਬੁਖਾਰ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਮਕਸਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੁਖਾਰ ਚੜ੍ਹਨ ਭਾਵ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਦੀ ਕਾਰਜ-ਸ਼ਕਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਜਲਦੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਫਟਾਫਟ ਬੁਖਾਰ ਦੀ ਗੋਲੀ ਖਾ ਕੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਇਸ ਬਚਾਓ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਰੋਗ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੀਜੇ ਚਰਣ ਦਾ ਬਚਾਓ
ਅਗਰ ਕੋਈ ਮਹਾਂ ਬਲੀ ਰੋਗਾਣੂ ਚਿੱਟੇ ਕਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਜਣਨ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਦੀ ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਬਚਾਓ ਹਰਕਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ ਕਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸੈੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ B-Lymphocytes ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਮ ਕਣਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਗਾਣੂ ਨੂੰ ਨਿਗਲਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਬਲਕਿ ਉਹ ਹਮਾਲਵਰ ਰੋਗਾਣੂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਉਪਰੰਤ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚੋਂ ਖਾਸ ਉਸੇ ਰੋਗਾਣੂ ਦੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਐਂਟੀਬੌਡੀਜ਼ ਛੱਡਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕਿ ਰੋਗਾਣੂ ’ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਵਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨਕਾਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾ ਸਿਰਫ ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਰੋਗਾਣੂ ਦਾ ਹੀ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਬਲਕਿ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਸਦੇ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਸਲ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰੋਗਾਣੂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਕਿਨਾਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਐਂਟੀਬੌਡੀਜ਼ ਉਮਰ ਭਰ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਰੀਰਕ ਕੰਬਣੀ
ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 37 ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ ਜਾਂ 98.4 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹੀਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 65 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹੀਟ ਤੋਂ ਘਟ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਠੰਢ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਘਟੇ ਹੋਏ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਬਿਜਲੲੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਦਿਮਾਗ਼ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਕੇ ਸੁੰਗੜਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੁੰਗੜਣ ਤੇ ਫੈਲਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਂਬਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਭੋਜਨ ਦਾ ਆਕਸੀਕਰਨ ਹੋ ਕਿ ਤਾਪ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਪ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੰਬਣੀ ਹਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰੀਰਕ ਗੰਧ
ਗੰਧ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਰਗ ਇੰਚ ’ਤੇ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਲਗਪਗ 80 ਤੋਂ 100 ਜਾਤੀਆਂ ਉੱਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਮੜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਰਗ ਇੰਚ ਵਿੱਚ 650 ਪਸੀਨਾ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ’ਤੇ ਪਸੀਨਾ, ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੈੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਚਮੜੀ ਦੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਪਸੀਨੇ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੰਧ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉੱਡਣਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਗੰਧ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਹਤ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ
ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ (ਜਨਮ 14 ਜਨਵਰੀ 1945) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1960ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਕਾਵਿ-ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਕਰਮਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਉਹਦੀ ਸਖਸ਼ੀਅਤ 'ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਸਮਾਜਿਕ ਅਪੀਲ ਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ' ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਖੂਬ ਸਰਾਹਿਆ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਕ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਤਤਕਾਲੀ ਜ਼ਬਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਨ 1945 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ 'ਪੱਤੜ ਕਲਾਂ' ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਕੌਰ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸ.ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਹੈ। ਪਾਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਖਹਿਰਾ ਮਝਾ ਤੋਂ ਦਸਵੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਰਣਧੀਰ ਗੈਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਕਪੂਰਥਲਾ ਤੋਂ ਬੀ,ਏ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਐਮ ਏ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਿਸਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਪੀ ਐਚ ਡੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਵਿਸ਼ਾ "Transformation of Folklore in Guru Nanak Vani " ਸੀ। ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਉੱਘੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੇਠੀ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣਾ ਤਖੱਲਸ 'ਪਾਤਰ' ਰੱਖ ਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਸੁਰਜੀਤ ਦੇ ਨਾਲ ਪੱਤੜ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਕਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਨਾਮਾ
ਮਨਾਮਾ (المنامة ) ਬਹਿਰੀਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 155,000 ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਫ਼ਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਇੱਥੇ ਅਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹੈ। ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਉੱਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਹੁਕਮਰਾਨ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਉੱਤੇ ਓਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਹੱਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਬਰਤਾਨਵੀ ਚੌਧਰ ਸਮੇਂ ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਮੁਲਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਹਿਰੀਨ ਦੇ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤਰੱਕੀ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ '90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਬਹੁਵਿਧ ਕਰਨ ਦੇ ਜਤਨਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮਨਾਮਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਾਲੀ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਰਬ ਲੀਗ ਵੱਲੋਂ 2012 ਵਿੱਚ ਮਨਾਮਾ ਨੂੰ ਅਰਬ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ
ਕਰੀਅਰ
1969 ਵਿੱਚ ਪਾਤਰ ਬਾਬਾ ਬੁਢਾ ਕਾਲਜਬੀੜ ਸਾਹਿਬ, ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ। 2002 ਵਿਚ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਡਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ 2008 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਡਮੀ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। 2013 ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਡਮੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਾਮਜ਼ੱਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2013 ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਰਲਡ ਸਿੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਤਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲਿਆ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਦਿਆਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਪਾਤੜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਿਆ ਜਿਹੜਾ ਘਸ-ਘਸਾ ਕੇ ਪਾਤਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਮੈਦਿਯਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਨ ਗਿਆ ਸੀ। ਓਥੇ ਉਸ ਦੀ ਦਾੜ੍ਹੀ, ਪਗੜੀ ਦੇਖ ਕੇ ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ ਬੱਚੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਦੂਗਰ ਸਮਝ ਲਿਆ ਸੀ। thumb|ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਫੈਨ ਨਾਲ
ਮਨਾਮਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਹਿਰੀਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਗਜ਼ਲ ਨੂੰ ਯੋਗਦਾਨ
ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਇੱਕ ਸਫਲ ਗਜ਼ਲਕਾਰ ਵਜੋਂ ਹੋਈ। ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਹਰਫ਼ ਪੁਸਤਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਜ਼ਲਾਂ 'ਕੋਲਾਜ਼' ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਰਾਗਆਤਮਿਕਤਾ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਮਿਆਰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਹਰ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਤਪਸ਼, ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚਲੀ ਗਹਿਰਾਈ ਮੁਨੱਖੀ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾਤਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਝੰਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਉਨਾਂ ਦੀ ਗ਼ਜਲ ਦੇ ਸੂਖਮ ਭਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਅਰ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਧਰਾਤਲ ਨੂੰ ਟੁੰਬਦੇ ਅਤੇ ਹਿਰਨੀ ਦੀ ਚਾਲ ਵਾਂਗੂ ਚੁੰਗੀਆਂ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਮਾਨਵਵਾਦੀ, ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜਟਿਲ ਸਮੱਸਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਲਮਬੰਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਯਥਾਰਥ ਦੇ ਪਸਾਰੇ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਸਮੇਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਕੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਕੇ ਇਕ ਆਧੁਨਿਕ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਪਛਾਣ ਦੁਆਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਸਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ, “ਕੁਛ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਹਨੇਰਾ ਜਰੇਗਾ ਕਿਵੇਂ, ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਸ਼ਮਾਂਦਾਨ ਕੀ ਕਹਿਣਗੇ। ਗੀਤ ਦੀ ਮੌਤ ਇਸ ਰਾਤ ਜੇ ਹੋ ਗਈ, ਮੇਰਾ ਜੀਣਾ ਮੇਰੇ ਯਾਰ ਕਿੰਜ ਸਹਿਣਗੇ” ਜਾਂ ਫਿਰ “ਬਲਦਾ ਬਿਰਖ ਹਾਂ, ਖਤਮ ਹਾਂ, ਬਸ ਸ਼ਾਮ ਤੀਕ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਬਹਾਰ ਦੀ ਕਰਦਾ ਉਡੀਕ ਹਾਂ”। “ਕੋਈ ਡਾਲੀਆਂ ‘ਚੋਂ ਲੰਘਿਆ ਹਵਾ ਬਣ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਰਹਿ ਗਏ ਬਿਰਖ ਵਾਲੀ ਹਾ ਬਣ ਕੇ”, “ਖੜਕ ਹੋਵੇ ਜੇ ਡਿੱਗੇ ਪੱਤਾ ਵੀ, ਐਸੀ ਚੁੱਪ ਹੈ ਤਾਂ ਬਿਰਖ ਅਰਜ਼ ਕਰੇ”।
ਕਾਵਿ-ਨਮੂਨਾ
ਕੋਈ ਡਾਲੀਆਂ ਚੋਂ ਲੰਘਿਆ ਹਵਾ ਬਣ ਕੇ ਅਸੀਂ ਰਹਿ ਗਏ ਬਿਰਖ ਵਾਲੀ ਹਾ ਬਣ ਕੇ
ਪੈੜਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੀਕ ਮੇਰੇ ਪੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਮੇਰੀਆਂ ਬਹਾਰਾਂ ਦਾ ਗੁਨਾਹ ਬਣ ਕੇ
ਪਿਆਂ ਅੰਬੀਆਂ ਨੂੰ ਬੂਰ ਸੀ ਕਿ ਕੋਇਲ ਕੂਕ ਪਈ ਕਿਸੇ ਜਿੰਦ ਬੀਆਬਾਨ ਦੀ ਗਵਾਹ ਬਣ ਕੇ
ਕਦੀ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਵਾਂਗੂ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਵੀ ਕਰ ਐਵੇਂ ਲੰਘ ਜਾਨੈ ਪਾਣੀ ਕਦੇ ਵਾ ਬਣ ਕੇ
ਜਦੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਹਾਣ ਦਾ ਸੀ ਸਾਂਵਰਾ ਜਿਹਾ ਜਦੋਂ ਜੁਦਾ ਹੋਇਆ ਤੁਰ ਗਿਆ ਖੁਦਾ ਬਣ ਕੇ
ਟੀ.ਵੀ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ੀਚਰ ਫਿਲਮ "ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ" ਦੇ ਡਾਇਲਾਗ ਲਿਖੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਪਾਤਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਖ਼ਮਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਕ ਟੇਪ "ਬਿਰਖ ਜੋ ਸਾਜ ਹੈ" ਵੀ ਆਈ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਰੇਗੇ
ਰੇਗੇ (Reggae) ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ, ਜੋ 1960ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਮੈਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨਾਮ ਦਾ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਵਿਆਪਕ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮੈਕਾਈ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵੰਨਗੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰੇਗੇ ਸ਼ਬਦ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ ਜੋ ਸਕਾ ਅਤੇ ਰਾਕਸਟੀਡੀ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ।
ਸ਼ਬਦ ਨਿਰੁਕਤੀ
ਜਮੈਕਾਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਦੇ 1967 ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰੇਗੇ (reggae) ਨੂੰ ਰੇਗੇ (rege) ਲਈ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਵਰਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੇਗੇ-ਰੇਗੇ (rege-rege) ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਚੀਥੜੇ, ਫਟੇ-ਪੁਰਾਣੇ ਕਪੜੇ ਜਾਂ ਰੱਟਾ, ਝਗੜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਸਥਾ ਚੌਧਰੀ
ਅਸਥਾ ਚੌਧਰੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਅਬਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਟੀ.ਵੀ.ਸ਼ੋ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਨਾਟਕ ਐਸੇ ਕਰੋ ਨ ਵਿਦਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਵੈਸਟ ਬਰੌਮਿਚ ਐਲਬੀਅਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ
ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰਾਂ, ਹੋਟਲਾ, ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਕਾਰਬੋਨੇਟਿਡ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਠੰਡ ਜਲ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 27 ਮਾਰਚ, 1944 ਨੂੰ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਜਾਰਜੀਆ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਕਾਢ ਜਾਨ ਪੈਬਰਟਨ ਨੇ ਕੱਢੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਸੰਸਾਰ ਸਾਫਟ-ਡ੍ਰਿਕਸ ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ ਅਤੇ ਮੰਡੀਕਰਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਆਸਾ ਗਰਿਗਜ ਕੈਂਡਲਰ ਨੇ ਖਰੀਦ ਲਿਆ। ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ 1986 ਤੋਂ 24 ਘੰਟੇ ਦੀ ਸਖਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਜਾਰਜੀਆ ਸੂਬਾ ਦੇ ਅਟਲਾਂਟਾ ਵਿੱਚ ਸਖਤ ਚੌਕਸੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। 29 ਮਾਰਚ 1886 ਨੂੰ ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਜਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਾ
ਜਮੈਕਾਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ
ਜਮੈਕਾਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜਮੈਕਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਮੇਰਿਕਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਅਤੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਲਹਿਜੇ ਦੇ ਵੀ ਕਈ ਪਹਿਲੂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ ਹੀ ਵਰਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀਆਂ
ਪੋਸਤ
180px|thumbnail|right| ਅਫ਼ੀਮ ਦੇ ਪੌਦੇ (ਡੋਡੇ) ਦੀ ਡੋਡੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਚੀਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਦੁਧ ਪੋਸਤ, ਖਸ਼ਖਾਸ਼ ਜਾਂ ਡੋਡੇ (ਬੋਟਨੀਕਲ ਨਾਮ: Papaver somniferum), ਇੱਕ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬੂਟੇ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਅਫੀਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਨਸ਼ੇ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਬੋਟਨੀਕਲ ਨਾਮ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਨੀਂਦ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਡੋਡਾ (ਪੋਪੀ)। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਫੀਮ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸਜਾਵਟ ਲਈ ਵੀ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਇਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬੀਜ ਨੂੰ ਖਸ਼ਖਾਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ।
ਨਵ-ਖੱਬੇਪੱਖੀ
ਨਵ-ਖੱਬੇਪੱਖੀ 1960ਵਿਆਂ ਅਤੇ 1970ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਲਹਿਰ ਸੀ,, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ, ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਗੇ-ਅਧਿਕਾਰ, ਗਰਭਪਾਤ, ਲਿੰਗ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਸੁਧਾਰ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਜਦਕਿ ਪਹਿਲੇ ਵੇਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਜਾਂ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਦਾ ਧੁਰਾ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜਮਾਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਵਾਲ ਸਨ।  ਨਵ-ਖੱਬੇਪੱਖੀ, ਮਜ਼ਦੂਰ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਜਮਾਤੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾਲ ਉਲਝਣ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਿਪੀ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਸਮੇਤ ਜੰਗ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਲਜ-ਕੈਂਪਸ, ਰੋਸ ਲਹਿਰ ਸੀ।
ਪੋਸਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦੇ
ਨਵ-ਖੱਬੇਪੱਖੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਰਾਜਨੀਤੀ
ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ
ਮਿਰਜਾ ਅਸਦਉੱਲਾਹ ਖਾਂ ਉਰਫ ਮਿਰਜਾ ਗ਼ਾਲਿਬ ਉਰਫ ਗ਼ਾਲਿਬ (27 ਦਸੰਬਰ 1796 – 15 ਫਰਵਰੀ 1869), ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਉੱਘੇ ਕਵੀ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸ਼ਾਇਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਰਦੂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਫਾਰਸੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪਰਵਾਹ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਪੁੰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੀਰ ਤਕੀ ਮੀਰ ਵੀ ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੇ ਲਿਖੇ ਪੱਤਰ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ, ਵੀ ਉਰਦੂ ਨਸਰ ਦੇ ਅਹਿਮ ਦਸਤਾਵੇਜ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗ਼ਾਲਿਬ ਅਤੇ ਅਸਦ ਨਾਮ ਨਾਲ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਮਿਰਜਾ ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਹਾਕਮ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਫਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰੀ ਕਵੀ ਵੀ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਵੀ/ਸ਼ਾਇਰ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ:
“ਹੈਂ ਔਰ ਭੀ ਦੁਨੀਆ ਮੇਂ ਸੁਖਨਵਰ ਬਹੁਤ ਅੱਛੇ, ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਗ਼ਾਲਿਬ ਕਾ ਹੈ ਅੰਦਾਜ-ਏ-ਬਯਾਂ ਔਰ”
ਜੀਵਨ
ਗ਼ਾਲਿਬ ਦਾ ਜਨਮ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਬੇਗ ਖ਼ਾਨ ਇਕ ਯੋਧਾ ਸੀ ਜੋ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਲਖਨਊ ਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ’ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਲਵਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਖ਼ਤਾਵਰ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦੀ ਇਕ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ’ਚ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਚੱਲ ਵਸਿਆ ਸੀ। ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੀ ਉਮਰ ਉਦੋਂ ਪੰਜ ਕੁ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਚਾਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਗ਼ਾਲਿਬ ਦਾ ਪਾਲਣ ਵੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਣ ਵਾਲ਼ੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਨਾਲ਼ ਹੁੰਦਾ ਸੀ (ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ)। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਇੱਕ ਤੁਰਕ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਦੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਮਰਕੰਦ ਤੋਂ ਸੰਨ 1750 ਦੇ ਕਰੀਬ ਭਾਰਤ ਆਏ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਗ਼ਾਲਿਬ ਛੋਟੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇੱਕ ਨਵ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਕੇ ਗ਼ਾਲਿਬ ਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਿੱਖੀ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਕੁੱਝ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਗਦ ਅਤੇ ਪਦ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਹਿਕਾਇਤੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਰ ਰਸ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਗਜਲਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਗੀਤ-ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਰਹੱਸਮਈ-ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ
1810 ਵਿੱਚ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨਵਾਬ ਅਹਿਮਦ ਬਖ਼ਸ਼ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਮਿਰਜ਼ਾ ਅੱਲਹ ਬਖ਼ਸ਼ ਖਾਂ ਮਾਰੂਫ਼ ਦੀ ਧੀ ਅਮਰਾਉ ਬੇਗਮ ਨਾਲ਼ ਹੋਇਆ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਏ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਮਾਮ ਉਮਰ ਗੁਜ਼ਰੀ। ਆਪਣੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਦੀ ਲੰਬਾ ਸਫ਼ਰ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਜਿਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ–ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ
ਦ ਪ੍ਰਿੰਸ
ਦ ਪ੍ਰਿੰਸ (ਇਤਾਲਵੀ: Il Principe, ), ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਕਾਲ ਦੇ ਇਟਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਡਿਪਲੋਮੈਟ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਚਿੰਤਕ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਨਿਕੋਲੋ ਮੈਕਿਆਵੇਲੀ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਪੱਤਰਵਿਹਾਰ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਰੂਪ, ਲਾਤੀਨੀ ਟਾਈਟਲ, De Principatibus (ਰਿਆਸਤਾਂ ਬਾਰੇ) ਵਾਲਾ 1513 ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ, ਇਹਦਾ ਪ੍ਰਿੰਟ ਰੂਪ, ਮੈਕਿਆਵੇਲੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1532 ਤੱਕ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਮੈਡੀਸੀ ਪੋਪ ਅਤੇ ਕਲੀਮੈਂਟ ਸੱਤਵੇਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ "lਇਸ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ, ਦਰਅਸਲ ਖਰੜਾ ਰੂਪ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।"।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ
ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮੂਲ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਦੀ ਲਗਭਗ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਤਦਾਦ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਲਹਿਜ਼ਾ ਜਨਰਲ ਅਮਰੀਕੀ ਲਹਿਜ਼ੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੇਤਰੀ, ਨਸਲੀ, ਜਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਫ਼ਰਕਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮੁਕਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀਆਂ
ਖਸਖਸ
ਖਸਖਸ (ਅੰਗਰੇਜੀ: Poppy seed), ਪੋਸਤ (Papaver somniferum) ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤੇਲਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇ ਇਹ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਬੀਜ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੋਸਤ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਡੋਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੀਜ ਸਾਬਤ ਜਾਂ ਪੀਠੇ ਹੋਏ, ਕਈ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਵਜੋਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਵੀ ਕੱਢ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸੁਮੇਰ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਖਸ਼ਖਸ਼ ਉਗਾਉਂਦੇ ਸਨ; ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ਼ ਦਵਾ ਨੁਸਖਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਖਸਖਸ ਦੇ ਬੀਜ ਫਾਈਬਰ, ਜ਼ਿੰਕ, ਮੈਗਨੀਜ਼, ਕਾਪਰ ਤੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਇਸਨੂੰ ਉਗਾਉਣ ਤੇ ਇਹ ਉਗ ਪੈਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਫੁਲ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਆਫੀਮ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਸਾਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਸਾਲੇ
ਯੋਗਸੂਤਰ
ਯੋਗਸੂਤਰ, ਯੋਗ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਮੂਲ ਗਰੰਥ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਛੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਰਚਨਾ 400 ਈਸਵੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਲੇਖਕ ਪਤੰਜਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯੋਗ ਸੂਤਰ ਪਤੰਜਲੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਚਲਤ ਸਨ ਅਤੇ ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਯੋਗ ਸੂਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ। ਛਟ ਆਸਤਿਕ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਹੋਰ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਦੀ ਨਾਨਾ ਸ਼ਾਖ਼ਾਵਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਭਾਰਤੀ ਪੰਥਾਂ, ਸੰਪ੍ਰਦਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ।
ਚਿੱਤਵ੍ਰੱਤੀ ਨਿਰੋਧ ਨੂੰ ਯੋਗ ਮੰਨ ਕੇ ਜਮਰਾਜ, ਨਿਯਮ, ਆਸਨ ਆਦਿ ਯੋਗ ਦਾ ਮੂਲ ਸਿੱਧਾਂਤ ਮੌਜੂਦ ਮਿਥੇ ਗਏ ਹਨ। ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਠਯੋਗ, ਰਾਜਯੋਗ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਯੋਗ - ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਮੌਲਕ ਇੱਥੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਵੀ ਅਨੇਕ ਭਾਸ਼ਯ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਆਸਨ, ਪ੍ਰਣਾਯਾਮ, ਸਮਾਧੀ ਆਦਿ ਵਿਵੇਚਨਾ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਜਾਦ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਵੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ
ਹਾਥੌਰਨਜ਼
ਹਾਥੋਰਨਸ, ਵੈਸਟ ਬ੍ਰੋਮਵਿਚ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਵੈਸਟ ਬ੍ਰੋਮਵਿਚ ਅਲਬਿਓਨ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ੨੭,੦੦੦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ
ਪਾਂਡੂ
ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪਾਂਡੂ ਹਸਤਨਾਪੁਰ ਦਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਤੇ ਅੰਬਾਲੀਕਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੇਦ ਵਿਆਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।  ਇਹ ਪੰਜ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਯੋਧਾ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਪਸੰਦ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਵਿਆਹ
ਪਾਂਡੂ ਨੂੰ ਤੀਰ ਅੰਦਾਜੀ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਭੀਸ਼ਮ ਤੋਂ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤੀਰਅੰਦਾਜੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਮਹਾਂਰਥੀ ਸੀ। ਕੁੰਤੀ ਅਤੇ ਮਾਧੁਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ।
ਸ਼ਰਾਪ
ਪਾਂਡੂ ਦੁਆਰਾ ਰਿਸ਼ੀ ਕਿੰਦਮ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਉਪਰ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਣ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੰਦਮ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਂਡੂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਪ ਦਿਤਾ ਕਿ ਉਹ ਜਦ ਵੀ ਕਿਸੇ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਵੇ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੀ ਭੁੱਲ ਬਖ਼ਸਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਭਾਗ ਛੱਡ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸੋਂਪ ਕੇ ਬਨਵਾਸ ਧਾਰ ਲਿਆ। right|thumb|ਪਾਂਡੂ ਹਿਰਨ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਕਿੰਦਮ ਉਪਰ ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ ਸਮੇਂ,
ਪਟਿਆਲਾ ਸਕੂਲ ਫ਼ਾਰ ਦ ਡੈੱਫ਼
ਪਟਿਆਲਾ ਸਕੂਲ ਫ਼ਾਰ ਦ ਡੈੱਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗੂੰਗੇ ਅਤੇ ਬੋਲ਼ੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੂਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਫ਼ਾਰ ਵੈੱਲਫ਼ੇਅਰ ਆਫ਼ ਦ ਹੈਂਡੀਕੈਪਡ ਵੱਲੋਂ 1967 ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀ-ਨਰਸਰੀ ਤੋਂ ਬਾਰਵੀਂ ਤੱਕ ਜਮਾਤਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਕੂਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਖਾਣਾ, ਵਰਦੀਆਂ ਆਦਿ ਮਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਸਕੂਲ ਫ਼ਾਰ ਦ ਬਲਾਈਂਡ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 200 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 140 ਬੋਲ਼ੇ ਅਤੇ 60 ਨੇਤਰਹੀਣ ਹਨ। ਹੋਸਟਲ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਫ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲ਼ੇ 180 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਸਟਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੂੰਗੇ ਅਤੇ ਬੋਲ਼ੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ
ਬਰਤਾਨਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲਿਆਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਕਸਫੋਰਡ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਟਾਪੂ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲਿਆਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ, ਭਾਰਤ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਆਦਿ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀਆਂ
ਯੋਗ ਦਰਸ਼ਨ
ਯੋਗਦਰਸ਼ਨ ਛੇ ਆਸਤਕ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰਚਣਹਾਰ ਪਤੰਜਲੀ ਮੁਨੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ
ਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ
'ਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ' ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰੋ. ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਸ਼ਰਮਾ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ 'ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਦਿ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਅ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਉਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਲਾਭ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ  ਹੈ | ਪ੍ਰੋ. ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਸ਼ਰਮਾ ਆਪਣੇ ਇਸ ਕਥਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋ੍ੜ੍ਹਤਾ ਹਿੱਤ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਵਤ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ...."ਮੁਰਖ ਦੀ ਪ੍ਰਵ੍ਰਿਤੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਸੋ ਹਰ ਕਾਵਿ/ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਲਿਖਣ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਅਥਵਾ ਮਨੋਰਥ ਜਰੂਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ|
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ- ਵੱਖ ਵਿਚਾਰ
1) ਪ੍ਰਭੂਸੰਮਿਤ 2) ਸੁਹ੍ਰਿਤਸੰਮਿਤ 3) ਕਾਂਤਾਸੰਮਿਤ
ਦੋਹਾ
ਦੋਹਾ (, ' ਜਾਂ ', ਅੱਖਰੀ ਅਰਥ: "ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ") ਕਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 2008 ਵਿੱਚ 998,651 ਸੀ। ਇਹ ਕਤਰ ਦੀਆਂ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਆਰਥਕ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਜਿਸਦੇ ਉਪਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ 60% ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਕਤਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਘਰ ਹੈ ਅਤੇ HEC ਪੈਰਿਸ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ ਦਾ ਕੈਂਪਸ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਟੇਡੀਅਮ
ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਟੇਡਿਅਮ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਲਟੀਪਰਪਜ਼ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖੇਡਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਕੇਟ, ਫੁੱਟਬਾਲ, ਹਾਕੀ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਹਾਕੀ ਲਈ ਇੱਕ ਐਸਟ੍ਰੋਟਰਫ਼ ਫੀਲਡ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਕੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਸਵਿਮਿੰਗ ਪੂਲ ਅਤੇ ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਵੈਲਡਰੋਮ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ
ਅਦਿੱਤੀ ਸਿੰਘ
ਅਦਿੱਤੀ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 2016 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ਗੁਪੇਦੰਥਾ ਪ੍ਰੇਮਾ  ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਕੀਤੀ।
ਵੀਨਾ ਸੂਦ
ਵੀਨਾ ਸੂਦ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Veena Sood; ਜਨਮ 21 ਨਵੰਬਰ), ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਸੂਦ 3 ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੰਬੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕੀ ਅਤੇ ਕਾਮੇਡੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਦਿੱਤੀ ਸਿੰਘ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਅਦਿੱਤੀ ਦਾ ਜਨਮ 1998 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜੈਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ( ਸਾਬਕਾ ਅਭਿਨੇਤਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿਚ - ਦਇਆਵਾਨ, ਕੋਹਰਾਮ, ਦੀਵਾਨਾ ਮੁਝ ਸਾ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ) ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਅਦਿੱਤੀ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੇ ਜਮਨਾਬਾਈ ਨਾਰਸੀ ਸਕੂਲ, ਜੁਹੂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮਿਠੀਬਾਈ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਵੀਨਾ ਸੂਦ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 21 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਨੈਰੋਬੀ, ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਨਰਸ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 7 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਆਵਾਸ ਕਰ ਗਏ। 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਇਨ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਮਨੋਜ ਸੂਦ ਵੀ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਸੂਦ (ਪਹਿਲਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਸਾਰਾਹ ਮੈਕਲਾਚਲਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ), ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਭਤੀਜਾ ਕਾਮਾ ਸੂਦ ਵੈਨਕੂਵਰ, ਬੀ ਸੀ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ 30 ਅਗਸਤ 2008 ਨੂੰ ਜੇ. ਜੌਹਨਸਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਡਰਾਮਾ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੀਨਾ ਨੇ ਇਮਪ੍ਰੋਵ ਮਾਸਟਰ ਕੀਥ ਜੌਹਨਸਟੋਨ ਨਾਲ ਕੈਲਗਰੀ ਦੀ 'ਲੂਜ਼ ਮੂਜ਼ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ' ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੈਨਕੂਵਰ ਥੀਏਟਰਸਪੋਰਟਸ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। 1991 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਗ੍ਰੀਨ ਥੰਬ ਥੀਏਟਰ ਨਾਟਕ 2 ਬੀ ਵੁਟ ਯੂਆਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜੈਸੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। 2006 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੁਆਰਾ ਸਰਵੋਤਮ ਮਹਿਮਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਲੀਓ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਉਸਨੇ ਗੋਡੀਵਾ ਦੇ ਐਪੀਸੋਡ ਫਲਿੱਪਿੰਗ ਸਵਿੱਚਸ ਵਿੱਚ 'ਪ੍ਰੀਤੀ' ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਿੱਤਿਆ।
ਉਹ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਹੈ; ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ, ਮਾਰਵੇਨ (ਰਾਬਰਟ ਜ਼ੇਮੇਕਿਸ), ਕਾਰਨਰ ਆਫਿਸ, ਦ ਐਕਸ-ਫਾਈਲਾਂ, ਬੈਟਲਸਟਾਰ ਗੈਲੈਕਟਿਕਾ, ਕੈਪਰੀਕਾ, ਸਟਾਰਗੇਟ, ਅਵੇ, ਪੀਸਮੇਕਰ, ਲੂਸੀਫਰ, ਏ ਮਿਲੀਅਨ ਲਿਟਲ ਥਿੰਗਜ਼, ਅਤੇ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਮੇਡੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਲਹਿਜ਼ੇ ਲਈ ਕੰਨ ਵੀ ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਨੀਨਾਜ਼ ਹੈਵਨਲੀ ਡਿਲਾਈਟਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਕਾਟਿਸ਼/ਈਸਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲਹਿਜ਼ੇ ਨਾਲ ਬੋਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ ਲੜੀ ਦੇ ਤਿੰਨਾਂ 'ਤੇ: 1993 ਵਿੱਚ ਐਕਸ-ਫਾਈਲਜ਼, 1997 ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਗੇਟ ਐਸਜੀ-1 ਅਤੇ 2001 ਵਿੱਚ ਸਮਾਲਵਿਲ । ਫਿਲਮ ਟੱਚ ਆਫ ਪਿੰਕ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਨਡੈਂਸ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ।
ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਨਾਟਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦ ਆਰਕਸਡ, ਲੌਇਲਟੀਜ਼, ਦਿ ਵੂਮੈਨ ਆਫ ਮਾਰਵੇਨ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ: ਗੋਸਟ ਵਾਰਜ਼, ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਡਿਟੈਕਟਿਵ, ਕਾਰਨਰ ਗੈਸ ਐਨੀਮੇਟਡ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਯੋਗਾ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਨੇਡੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਤਿਭਾਗਾ ਅੰਦੋਲਨ
ਤਿਭਾਗਾ ਅੰਦੋਲਨ 1946 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ, (ਭਾਰਤ) ਦੀ ਕਿਸਾਨ ਸਭਾ (ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਵਿੰਗ) ਦੇ ਸੱਦੇ ਉੱਤੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਸੀ। ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਾਅਰੇ ਸਨ ਕਿ ਫਸਲ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸਾ ਵਾਹੀਕਾਰ ਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਬੋਹਲ ਪਿੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਜਾਣ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਵਾਹੀਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਫਸਲ ਦਾ ਅੱਧ ਵਸੂਲ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਫਸਲ ਜ਼ਮੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਹੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਰੱਖ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਕਿਸਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਇਹ ਨਾਅਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਕੀ ਥਾਂ ਹਿੰਸਕ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜਣ ਲੱਗੇ। ਨਵੰਬਰ 1947 ਤੱਕ ਇਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਠਾਕੁਰ ਗਾਉਂ, ਜਲਪਾਈਗੁੜੀ, ਰੰਗਪੁਰ, ਮਾਲਦਾ, ਮਿਦਨਾਪੁਰ ਅਤੇ ਮੈਮਨ ਸਿੰਘ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨ ਵੀ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਾਏ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਮੰਗਾਂ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਮੋਕਲਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ 'ਜ਼ਮੀਨ ਕਾਸਤਕਾਰ ਦੀ' ਦਾ ਇਨਕਲਾਬੀ ਨਾਹਰਾ ਵੀ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ
ਮੱਧਕਾਲ ਦੇ ਅਣਗੌਲੇ ਕਿੱਸਾਕਾਰ
ਕਿੱਸਾ ਉਹ ਲੰਮੀ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾਇਕ ਤੇ ਨਾਇਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਥਾ ਜਾਂ ਬੀਰਤਾ ਦਾ ਸੁਵਿਸਥਾਰ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਹੋਵੈ।" ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹਨ ਮੱਧਕਾਲ ਯੁਗ ਤੋਂ ਹੀ ਸਮਾਜ ਵਿੰਚ ਅਨੇਕਾਂ ਇਸ਼ਕ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਮਹੁੱਬਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਾਪਰੀਆਂ। ਜਿਸ ਦੇ ਅਧਾਰ `ਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਰੱਬੀ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸੂਫੀ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਮੁਰਸ਼ਦ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਗਾਥਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਉਸੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚਲੀਆਂ ਨਾਇਕ-ਨਾਇਕਾਵਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਦੇ ਕਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿੱਸੇ ਤੇ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਹਨ- ਹੀਰ (ਵਾਰਿਸ), ਸੱਸੀ (ਹਾਸ਼ਮ), ਸੋਹਣੀ (ਫਜ਼ਲਸ਼ਾਹ), ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ (ਪੀਲੂ), ਪੂਰਨ (ਕਾਦਰ ਯਾਰ), ਸ਼ਾਹ ਬਹਿਰਾਮ (ਇਮਾਮ ਬਖ਼ਸ), ਸੈਫੂਲ ਮਲੂਕ (ਮਹੁੰਮਦ ਬਖ਼ਸ), ਯੂਸਫ਼ ਜੁਲੈਖਾ (ਗੁਲਾਮ ਰਸੂਲ)। ਇਸਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਅਨੇਕਾਂ ਕਿੱਸੇ ਰਚੇ ਗਏ। ਪਰੰਤੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿੱਸਾਕਾਰਾਂ ਨੁੰ ਬਹੁਤੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧਤਾ ਹਾਸਿਲ ਨਾ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਣਗੌਲੇ ਕਿੱਸਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਹੋਰ ਕਿੱਸਾਕਾਰ
ਸਦੀਕ ਲਾਲੀ
ਸਦੀਕ ਲਾਲੀ ਨੇ ਯੂਸਫ਼ ਜੁਲੈਖਾਂ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ `ਚ ਅਰਬੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਰੰਗ ਬੜਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਮੀਆਂ ਮਹੁੰਮਦ ਬਖ਼ਸ ਸਦੀਕ ਲਾਲੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ:- ਹਿੱਕ ਸਦੀਕ ਕਹਾਵੇ ਲਾਲੀ, ਮਰਦ ਭਲਾ ਕੋਈ ਹੋਇਆ। ਮੇਹਤਰ ਯੂਸਫ਼ ਦਾ ਸੇਹਰਾ, ਚੁਣ ਕੇ ਫੁਲ ਪਰੋਇਆ।
ਮੀਆਂ ਚਿਰਾਗ
ਮੀਆਂ ਚਿਰਾਗ ਨੇ ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਲਿਖਿਆ। ਕਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦਮੋਦਰ ਜਾਂ ਅਹਿਮਦ ਵਾਂਗ ਵੇਰਵੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਪਰ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਕਿੱਸਾ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਸੰਪੂਰਨ ਹੈ।
ਜੋਗ ਸਿੰਘ
ਇਸ ਨੇ ਵੀ ਹੀਰ ਲਿਖੀ। ਇਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਨਿਰੋਲ ਭਾਰਤੀ ਰੰਗਣ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ 260 ਕਬਿਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਕਿੱਸਾ ਕਿਸੇ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸਦਾਚਾਰਕ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ। ਪੰਜ ਪੀਰ ਵੀ ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਨੂੰ ਨੇਕੀ ਤੇ ਬੰਦਗੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਰੀਆ (ਹਰੀ ਦਾਸ)
ਇਸ ਕਵੀ ਰਚਿਤ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਗ੍ਰੰਥ ਪ੍ਰੋ. ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੋਲ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਆਪ ਸੋਢੀ ਮਿਹਰਬਾਨ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਇਹ ਕ੍ਰਿਤ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੀਰ ਸੰਬੰਧੀ ਦੋ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਸਲੋਕ ਹੀਰ ਦੇ ਮਾਝ ਹੀਰ ਕੀ।ਹਰੀਆ ਦੀ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਦੋਂ ਹੀਰ ਤੇ ਰਾਂਝਾ ਅਧਿਆਤਮਕ ਕਵੀਆਂ ਦਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਪਿਆਰ ਲਈ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣ ਗਏ ਸਨ।
ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼ (1836-1900)
ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼ ਪਰੰਪਰਾਈ ਕਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਉਸਤਾਦ ਕਵੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਜਨਮ 1836 ਈ. ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਾਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਕਾਦਰਯਾਰ ਦੀ ਪੈੜ ਤੇ ਚਲਦਿਆਂ, ਠੇਠ ਮੁਹਾਵਰੇਦਾਰ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ‘ਪੂਰਨ ਭਗਤ` ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਲਿਖ ਕੇ ਕਾਦਰਯਾਰ ਨੂੰ ਮਾਤ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਉਹ ਸਫ਼ਲ ਨਾ ਹੋਇਆ। ‘ਪੂਰਨ ਭਗਤ` ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸਨੇ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ, ਸ਼ੀਰੀ ਫਰਿਹਾਦ, ਰਾਜਾ ਭਰਥਰੀ, ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ, ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਆਦਿ ਕਿੱਸੇ ਲਿਖੇ ਹਨ।
ਕਾਲੀਦਾਸ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲੀਆਂ (1882-1944)
ਕਾਲੀਦਾਸ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲੀਆਂ ਦੂਜਾ ਕਵੀ ਹੈ। ਜਿਸਨੇ ਪੂਰਨ ਭਗਤ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਰਾਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ 1882 ਈ. ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਕਿੱਸੇ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਠੇਠ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸ਼ਬਦਵਲਲੀ ਰਾਹੀ ਕਰਮ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਵਾਗਵਨ ਦੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਮੁੱਖੀ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਤੇ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਾਜੀ ਨੂਰ ਮਹੁੰਮਦ ਸਾਹਿਬ
ਆਪ ਸ਼ੇਰਗੜ (ਸਿੰਧ) ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਸਨ। ਆਪ ਨੇ ਇੱਕ ਮੁਖ਼ਤਸਰ ਜਿਹਾ ਰਸਾਲਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਰਦੇ ਦੇ ਕਫ਼ਨ, ਦਫ਼ਨ ਅਤੇ ਦੁਆ ਆਦਿ ਦੇ ਮਸਲੇ ਬਿਆਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਮਈਅਤਨਾਮਾ 1140 ਹਿ: ਦੀ ਲਿਖਤ ਹੈ।
ਲਾਲ ਸੁੰਦਰ ਦਾਸ ਆਰਾਮ
ਉਪਨਾਮ ਆਰਾਮ, ਸ. ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਹਿਸਟੋਰੀਓਨ ਨੇ ਆਪ ਦਾ ਨਾਂ ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਲਿਖਿਆ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਆਪ ਮੀਰ ਮਨੂੰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਏ। ਆਪ ਨੇ ਮਸਨਵੀਂ ਹੀਰ ਰਾਂਝਣ ਫ਼ਾਰਸੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਆਪ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਉੱਚ ਚੋਟੀ ਕਵੀ ਸਨ। ਆਪ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕਿੱਸਾ ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖਿਆ।
ਮੋਲਾ ਸ਼ਾਹ ਮਜੀਠਵੀਂ
ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵਾਕਫ਼ੀਅਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਰਚਨਾ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਕਿੱਸਾ ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ ਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾ ਵੀ ਲਿਖੇ ਜੋ ਛਪੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਮੀਆਂ ਮਹੁੰਮਦ ਬੂਟਾ
ਆਪ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀ ਸੀ। ਆਪਨੇ ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾ, ਸੋਹਣੀ ਮਾਹੀਵਾਲ ਤੇ ਬਾਰਾਮਾਹ ਵੀ ਲਿਖੇ। ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਿਯ ਕਵੀ ਸੀ।
ਸੰਤ ਦਿੱਤਾ ਰਾਮ (ਗਿਆਨੀ ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ)
ਸੰਤ ਦਿੱਤਾ ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ 1850 ਈ. ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਸੰਤ ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਪਿੰਡ ਆਨੰਦਪੁਰ ਕਲੌੜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਸੰਤ ਜੀ ਜਾਤ ਦੇ ਰਵੀਦਾਸੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਰੂ ਘਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਬੜੀਆਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹਨ। ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਆਪ ਨੇ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕਿੱਸਾ ਸ਼ੀਰੀ ਫਰਹਾਦ ਲਿਖਿਆ।
ਦੌਲਤ ਰਾਮ
ਦੌਲਤ ਰਾਮ ਦਾ ਜੀਵਨ ਕਾਲ 1880 ਤੋਂ 1935 ਈ. ਹੈ। ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾ ਸਾਹਿਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜ਼ੋ ਕਿ ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਦਾ ਨਿਵਾਸੀ ਸੀ। ਆਪ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕਿੱਸਾ ਰੂਪ ਬਸੰਤ ਲਿਖਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਹਰੀ ਚੰਦ ਕਿੱਸੇ ਵੀ ਲਿਖੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਤਾ ਬੜੀ ਪਛਾਣਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਾਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅੱਬਾਸੀ, ਵਿਧਾਤਾ ਸਿੰਘ ਤੀਰ, ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਵੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿੱਸਿਆ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੀ ਅਣਗੌਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਟਾ ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਅਧਾਰ `ਤੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੱਧਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਬਹੁ ਗਿਣਤੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤੇ ਕਵੀਆਂ/ਕਿੱਸਾਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਂ ਕਿੱਸਿਆਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮਿਲੇ ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ ਤੇ ਅਣਗੋਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਏ। ਪਰੰਤੂ ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ। ਇਹੋ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਆਗਾਮੀ ਕਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸਾਨੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ
ਸਾਨੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ (सानिया मिर्ज़ा, సాన్యా మీర్జా, ; ਜਨਮ 15 ਨਵੰਬਰ 1986) ਭਾਰਤ ਦੀ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। 2003 ਤੋਂ 2013 ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਦਹਾਕਾ, ਮਹਿਲਾ ਟੈਨਿਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਡਬਲਜ਼ ਅਤੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਦੋਨਾਂ ਵਰਗਾਂ ਚ ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ 'ਚ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਸਵੇਤਲਾਨਾ ਕੁਜਨੇਤਸੋਵਾ, ਵੇਰਾ ਜ਼ਵੋਨਾਰੇਵਾ, ਮਰੀਓਨ ਬਾਰਤੋਲੀ; ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਰਹੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ, ਮਾਰਟੀਨਾ ਹਿੰਗਜ, ਦਿਨਾਰਾ ਸਫ਼ੀਨਾ, ਅਤੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਅਜ਼ਾਰੇਂਕਾ ਤੋਂ ਵਡੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੀ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ 2007 ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਰੈਂਕ 27 ਸੀ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਰੈਂਕ 1 ਹੈ।
ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ 70 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਅਲਮੋੜਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਨੁਸੂਚੀਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵਾ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 75643 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਸਾਨੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ
ਆਪਣੇ ਸਿੰਗਲ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ 2007 ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 27 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕਠੋਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਕੈਰੀਅਰ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਡਬਲਜ਼ ਸਰਕਟ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਟੈਨਿਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਸਟੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ (ਹੁਣ 6 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ) ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਪ੍ਰੋ-ਲੈਵਲ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਛੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ ਹਨ (ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਡਬਲਯੂ ਟੀ ਏ ਫਾਈਨਲਜ਼ ਲਈ ਕਵਾਇੰਟਲਾਈਟ (ਕਨੇਡਾ) ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਰਾ ਬਲੈਕ ਨਾਲ, ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਮਾਰਟਿਨ ਹਿੰਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਵਿਧਾਇਕ
2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੈ ਟਮਟਾ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
ਸਾਨੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ
ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਓਪਨ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਂਮ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਫੀਲਡ ਅਤੇ ਗੇੜ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਬਹੁ-ਖੇਲ ਸਮਾਗਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ, ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਅਫਰੋ-ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 14 ਤਮਗੇ ਜਿੱਤੇ ਹਨ (6 ਸੋਨੇ ਸਮੇਤ)।
ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਵਿਧਾਇਕ
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਵਿਧਾਇਕ !ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ !ਵੋਟਰ % !ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ !ਸਰੋਤ
ਸਾਨੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ
ਅਕਤੂਬਰ 2005 ਵਿੱਚ ਟਾਈਮ ਦੁਆਰਾ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੂੰ "ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ 50 ਹੀਰੋਜ਼" ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਾਰਚ 2010 ਵਿੱਚ, ਦ ਆਰਜ਼ੀ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ "33 ਔਰਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮਾਣ ਦਿੱਤਾ" ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ। 25 ਨਵੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਵਿਰੁੱਧ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਦਿਵਸ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ ਲਈ ਯੂ ਐਨ ਵਿਮੈਨ ਦੀ ਗੁਡਵਿਲ ਐਂਬਸੈਸੇਜਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ 2016 ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਵਿਧਾਇਕ
ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ
ਸਾਨੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸਾਨੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਨਵੰਬਰ 1986 ਨੂੰ ਹਿੰਦੂਸਤਾਨ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਮਾਪਿਆਂ ਇਮਰਾਨ ਮਿਰਜ਼ਾ, ਇੱਕ ਬਿਲਡਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਸੀਮਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ. ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਅਨਮ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਠਾਏ ਗਏ. ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਪਤਾਨ ਗੁਲਾਮ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਆਸਿਫ ਇਕਬਾਲ ਦੇ ਦੂਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹਨ। [12] ਉਸਨੇ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੈਨਿਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ. ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਰੋਜਰ ਐਂਡਰਸਨ ਦੁਆਰਾ ਕੋਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਸਾਨੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਉਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨਾਸਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਨੀਆ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਨਸਰ ਨੂੰ 'ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਘਰ ਨਹੀਂ' ਕਿਹਾ. ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਸਿਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਇਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨੋਬਲ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੈਂਟ ਮੈਰੀਜ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ। 11 ਦਸੰਬਰ 2008 ਨੂੰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਵਿਖੇ ਐਮ.ਜੀ. ਆਰ. ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰ ਆਫ ਲੈਟਰਜ਼ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀ ਮਿਲੀ। [13] ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਤੈਰਾਕ ਵੀ ਹੈ।
ਟੈਨਿਸ ਕੈਰੀਅਰ
2001-2003: ਜੂਨੀਅਰ ITF ਸਰਕਟ ਦੇ ਸਫਲਤਾ
ਸਾਨੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ,। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ 10 ਸਿੰਗਲ ਅਤੇ 13 ਡਬਲਜ਼ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ 2003 ਵਿੰਬਲਡਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਗਰਲਜ਼ ਡਬਲਸ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਲੀਸਾ ਕਲੇਬਾਨੋਵਾ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਸੀ। ਉਹ 2003 ਯੂਐਸ ਓਪਨ ਗਰਲਜ਼ ਡਬਲਜ਼ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੁੱਜ ਗਈ ਸੀ, ਸਨਾ ਭਾਂਬਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ 2002 ਯੂਐਸ ਓਪਨ ਗਰਲਜ਼ ਡਬਲਜ਼ ਦੇ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਸਰਕਟ 'ਤੇ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਫਲਤਾ ਦਿਖਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2001 ਵਿੱਚ ਆਈਟੀਐਫ ਸਰਕਟ ਉੱਤੇ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 2001 ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਾਅਵੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਫਾਈਨਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ 2002 ਦੀ ਸੀਜ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਸਿੱਧੇ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਘਾਟੇ ਦੇ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਨੀਲਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੋਰ। ਫਰਵਰੀ 2003 ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਐੱਪੀ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਓਪਨ ਵਿਚ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਡਬਲਿਉਟੀਏ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲਈ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਵਾਈਲਡਕਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਈਵੀ ਡੋਮਨਿਕੋਵਿਕ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਸੈੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੌਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਹਫਤੇ, ਕਤਰ ਲੇਡੀਜ਼ ਓਪਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਕੁਆਲੀਫਾਇੰਗ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਚੈੱਕ ਓਲਗਾ ਬਲੋਹੋਟੋਵਾ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੀ। ਉਸ ਨੇ ਫੈਡ ਕੱਪ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚੰਗਾ ਨਤੀਜਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਸਿੱਧੇ ਮੈਚ ਜਿੱਤ ਗਏ। ਉਸਨੇ 2002 ਦੇ ਬੁਸਾਨ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕਾਂਸੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿਏਂਡਰ ਪੇਸ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਸੀ. ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ 2003 ਦੇ ਅਫਰੋ-ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ।
2004-2005: ਡਬਲਿਊ ਟੀ ਏ ਸਰਕਟ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਂਮ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ
ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਘਟਨਾ ਵੇਲੇ, 2004 ਦੇ ਏਪੀ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਓਪਨ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਇੱਕ ਵਾਈਲਡਕਾਰਡ ਦਾਖਲ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਗੋਲ ਨਾਲ ਚੌਥੇ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਨਿਕੋਲ ਪ੍ਰੈਟ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਚੰਗੀ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਪਰ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸੈੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਹੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਡਬਲਿਊਟੀਏ ਡਬਲਜ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੀਜਲ ਹੂਬਰ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਮੋਰਾਕੋ ਦੇ ਕੈਸੌਲਾੰਕਾ, ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਂਡ ਪ੍ਰਿਕਸ ਸਾਰ ਲਾਅ ਮਾਈਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਈਲਡਕਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਪਰ ਆਖਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਏਮੀਲੀ ਲੋਇਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਗੇੜ ਦਾ ਘਾਟਾ ਪਿਆ।
ਆਈਟੀਐਫ ਸਰਕਟ ਉੱਤੇ, ਮੀਰਾਹ ਨੇ ਪਾਮ ਬੀਚ ਗਾਰਡਨਜ਼ ਚੈਲੇਂਜਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਨਰ ਅਪ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੇਸੀਲ ਕਰਤੰਤਚੇਵਾ ਤਕ ਡਿੱਗ ਗਈ ਸੀ। 2005 ਦੇ ਮੀਰਜਾ ਨੇ ਆਈਟੀਐਫ ਦੇ ਛੇ ਜੇਤੂਆਂ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ. 2005 ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਮੀਨਾ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਸਿੰਡੀ ਵਾਟਸਨ ਅਤੇ ਪੇਟਰਾ ਮੰਡੂਲਾ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਤੀਜੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਖਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸੇਰੇਨਾ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਧਾ ਸੈੱਟ ਵਿੱਚ ਕੁੱਟਿਆ। ਫ਼ਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਮਿਰਜ਼ਾ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਖਿਡਾਰੀ ਅਲੋਂਨਾ ਬੋਂਡੇਰੇਂਕੋ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਐੱਪੀ ਟੂਰਿਜਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਓਪਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੋਅ ਟੈਨਿਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤ ਕੇ ਡਬਲਿਊਟੀਏ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਈ। ਦੁਬਈ ਵਿਚ, ਉਹ ਵਿੰਬਲਡਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਦੋ ਚੌਥੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਉਛਾਲ ਗਈ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਓਪਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਤਿਤੋਧ ਤਿੰਨ ਸੈਟਟਰ ਵਿੱਚ ਸਵਿੱਟਲਾਾਨਾ ਕੁਜਨੇਟਸੋਵਾ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ।
ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਿਰਗੀਮੀ ਨੂੰ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਤੀਜੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਆਕੁਆ ਕਲਾਸੀਕਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ। ਮਿਰਜ਼ਾ ਫਾਰੈਸਟ ਹਿਲਸ ਟੈਨਿਸ ਕਲਾਸਿਕ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਡਬਲਿਊਟੀਏ ਫਾਈਨਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਲੁਸੀ ਸਪੈਰੋਵਾ ਨੂੰ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਮੀਰਜ਼ਾ ਪਹਿਲੇ ਓਪਨ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਓਪਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਚੌਥੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਸ਼ੋਨਾ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਮਾਰੀਆ ਐਲੇਨਾ ਕੈਮਰਿਨ ਅਤੇ ਮੈਰੀਅਨ ਬਾਰਟੋਲੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਟਿਟਿਆਨਾ ਗੋਲੋਵਿਨ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਵਿਲਰਰੀ ਕੈਸਟੇਵਵੀ, ਏਕੋ ਨਕਾਮੁਰਾ ਅਤੇ ਵੀਰਾ ਜ਼ਵੋਨੇਰਾਵਾ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ। 2005 ਦੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਮੌਸਮ ਲਈ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦੀ ਡਬਲਿਊਟੀਏ ਨਿਊਕਮਰ ਆਫ ਦਿ ਯੀਅਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
2006-2007: ਚੋਟੀ ਦੇ 30 ਸਫਲਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਡੀਐਫਐਸ ਕਲਾਸਿਕ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਤੀਜੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਅਲੋਂਨਾ ਬੋਂਡਰੇਂਕੋ ਅਤੇ ਸ਼ੇਨਯ ਪੇਰੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਈਲੇਨ ਟੂ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸਿਨਸਿਨਾਤੀ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਦੇ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲਜ਼ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਗੇੜ ਦੇ ਅਕਾਊਰਾ ਕਲਾਸੀਕਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੈਟੀ ਸਪਨੀਡਰ ਅਤੇ ਏਲੇਨਾ ਡਿਮੈਂਟਿਵਾ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਯੂਐਸ ਓਪਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗੇੜ 'ਚ ਪਹੁੰਚੀ, ਫ੍ਰਾਂਸਕਾ ਸ਼ਿਆਵੋਨ ਤੋਂ ਹਾਰਿਆ। ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੰਨਫੀਸਟ ਓਪਨ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜ ਗਈ, ਜੋ ਆਖਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਮਾਡਲ ਮਾਰਟੀਨਾ ਹਿੰਗਜ਼ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ। ਹਿਊਬਰ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਬਲਜ਼ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਹਾਂਸੋਲ ਕੋਰੀਆ ਓਪਨ ਦੇ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲਜ਼ (ਮਾਰਕੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਹਿੰਗਜ਼ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ) ਅਤੇ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਓਪਨ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਦੋਹਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤਮਗੇ ਜਿੱਤੇ - ਗੋਲਡ, ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਅਤੇ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸਿਲਵਰ।
2006 ਵਿੱਚ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਸਵਿੱਲਨਾ ਕੁਜਨੇਤਸੋਵਾ, ਨਾਦੀਆ ਪੈਟਰੋਵਾ ਅਤੇ ਮਾਰਟਿਨਾ ਹਿੰਗਜ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤਿੰਨ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 10 ਜੇਤੂਆਂ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। [14] ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ 2007 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੋਬਾਰਟ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲਜ਼ ਵਿੱਚ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਓਪਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗੇੜ, ਪੱਟਿਆ ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ। ਫਰੈਂਚ ਓਪਨ ਵਿੱਚ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੂਜੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਆਨਾ ਇਵਾਨੋਵਿਕ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜਾਈ ਹਾਰ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਡਬਲਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਦੂਜੇ ਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਨਾਦੀਆ ਪੈਟਰੋਵਾ ਨੂੰ ਵੀ ਹਾਰ ਦਿੱਤੀ। 2007 ਦੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਹਾਰਕੰਟ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਤੀਜਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ 2007 ਦੇ ਯੂਐਸ ਓਪਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 27 ਵੇਂ ਨੰਬਰ ਦੇ ਉਸ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਰੈਂਕਿੰਗ'
ਉਹ ਸਿਨਸਿਨਾਤੀ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਵਿੱਚ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜ ਗਈ ਅਤੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਸਿਨਸਿਨਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਰ ਪੀਅਰ ਨਾਲ ਡਬਲਜ਼ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੀ ਜਿੱਤੀ। ਯੂਐਸ ਓਪਨ 'ਤੇ, ਉਹ ਤੀਜੇ ਦੌਰ' ਚ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਅੰਨਾ ਚਾਵਵੇਤਾਜੇਜ ਤੋਂ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੀਜੇ ਦੌਰ 'ਚ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਡਬਲਜ਼ 'ਚ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਮਹੇਸ਼ ਭੂਪਤੀ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼' ਚ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲਜ਼ ਦੇ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਬੈਥੇਨੀ ਮੈਟੇਕ ਦੇ ਨਾਲ ਨੰਬਰ ਦੋ ਬੀਜ ਲਿਸਾ ਰੇਮੰਡ ਅਤੇ ਸਮੰਥਾ ਸਟੋਸੁਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਡਬਲਜ਼ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ।
ਖੇਡ ਕਲਾ
ਮਿਰਜ਼ਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਗਰਾਊਂਡਸਟ੍ਰੋਕ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਓਫੈਨਸਿਵ ਬੇਸਲਾਈਨਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗਰਾਊਂਡਸਟ੍ਰੋਕ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵੇਗ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਤਾਕਤ ਉਸ ਦਾ ਫੋਰਹੈਂਡ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਦਾ ਵਾਲੀਬਾਲਿੰਗ ਹੁਨਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਾਵਰ ਗੇਮ ਨੇ ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰ ਇਲੀ ਨਾਸਟੇਸ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੈਚਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਾਪਸੀ ਵਿਜੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਰਿਟਰਨਰ ਵੀ ਹੈ। ਮਿਰਜ਼ਾ ਜੇਤੂਆਂ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ। ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਫੋਰਹੈਂਡ ਅਤੇ ਬੈਕਹੈਂਡ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਸਖਤ ਹਿੱਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹਾਂ", ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਉਸਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਮਾੜੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਉਸਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ 2012 ਤੱਕ, ਸੱਟਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਿੰਗਲ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
2009 ਵਿੱਚ ਸਾਨੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦੋਸਤ ਸੋਹਰਾਬ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨਾਲ ਮੰਗਣੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2010 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸ਼ੋਏਬ ਮਲਿਕ ਨਾਲ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਹੈਦਰਾਬਾਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ₹ 6.1 ਮਿਲੀਅਨ (US$137,500) ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਿਆਹ ਦੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਲੀਮਾ ਸਮਾਰੋਹ ਸਿਆਲਕੋਟ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੋੜੇ ਨੇ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਸ਼ੋਏਬ ਮਲਿਕ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇਜ਼ਹਾਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਮਲਿਕ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਸਮਾਜਿਕ ਯੋਗਦਾਨ
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਹੈ।
ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਨਿਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਾਬਕਾ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ 1 ਅਤੇ ਕਈ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਜੇਤੂ ਕਾਰਾ ਬਲੈਕ ਅਤੇ ਮਾਰਟੀਨਾ ਨਵਰਾਤੀਲੋਵਾ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਨੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਸਦਭਾਵਨਾ ਰਾਜਦੂਤ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਦਭਾਵਨਾ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਔਰਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਛੇ ਦਰਸ਼ਨ
ਭਾਰਤੀ ਮਨੀਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਉਪਜਾਊ ਮਸਤਸ਼ਕ ਵਲੋਂ ਜਿਸ ਕਰਮ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭਕਤੀਮਏ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਰਵਾਹ ਉਦਭੂਤ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੇ ਦੂਰ - ਦੂਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਆਤਮਕ ਕਲਮਸ਼ ਨੂੰ ਧੋਕੇ ਉਂਹੇਂਨੇ ਪਵਿਤਰ, ਨਿੱਤ - ਸ਼ੁੱਧ - ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਵੱਛ ਬਣਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਤੀਤਪਾਵਨੀ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਲੋਕ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਵੇਸ਼ਕੋਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਰਤਮਾਨ ਮਤਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਕ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਪੂਰਬੀ ਜੋਸ਼ੀ
ਜੀਵਨ
ਪੂਰਬੀ ਜੋਸ਼ੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਮੇਡੀਅਨ,ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਂਕਰ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਥੀਏਟਰ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸਰਿਤਾ ਜੋਸ਼ੀ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਕੇਤੀਕੀ ਜੋਸ਼ੀ ਦੀ ਭੈਣ (ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਤੀਕੀ ਦਾਵ) ਹੈ। 1995 ਵਿਚ, ਪੂਰਬੀ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਫਾਸਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ 1990 ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਗੋਵਿੰਦ ਨਿਹਲਾਨੀ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਸਿਤਾਰੇ ਡਿੰਪਲ ਕਪਾਡੀਆ, ਸ਼ੇਖਰ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਇਰਫ਼ਾਨ ਖਾਨ।
ਮੌਲਾਨਾ ਕੈਫ ਰਜ਼ਾ ਖਾਨ
ਮੁਹੰਮਦ ਕੈਫ ਰਜ਼ਾ ਖਾਨ, ਅਹਿਮਦ ਰਜ਼ਾ ਖਾਨ ਬਰੇਲਵੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੌਲਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਦਰਗਾਹ ਉਸਤਾਦ-ਏ-ਜ਼ਮਾਨ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਰਜ਼ਾ ਖ਼ਾਨ ਅਲਾ ਹਜ਼ਰਤ ਦਾ ਪੜਪੋਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਹਸਨ ਰਜ਼ਾ ਖ਼ਾਨ, ਬਰੇਲਵੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਮੋਢੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਸ਼ਤੂਨਾਂ ਦੇ ਬਰੇਚ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਹ ਮੌਲਾਨਾ ਤੌਕੀਰ ਰਜ਼ਾ ਖਾਨ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਹੈ।
ਅਜਮੇਰ ਵਿੱਚ ਅਲਾ ਹਜ਼ਰਤ ਸਲਾਮ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਦਰਗਾਹ ਉਸਤਾਦ-ਏ-ਜ਼ਮਾਨ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੌਲਾਨਾ ਕਾਦਰੀ ਨੇ ਅਜਮੇਰ ਦੇ ਖਾਦਿਮ ਸਰਵਰ ਚਿਸ਼ਤੀ ਵੱਲੋਂ ਬਰੇਲਵੀ ਉਲੇਮਾ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ, ਸਾਹਿਤ ਵੰਡਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ 'ਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਰ ਸੁੰਨੀ ਬਰੇਲਵੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਈਨ ਅਲ-ਦੀਨ ਚਿਸ਼ਤੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੌਲਾਨਾ ਕਾਦਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 27 ਜਨਵਰੀ 2023 ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਜਮੇਰ ਜਾਵਾਂਗੇ।
ਸਵੀਡਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਆਫੀ ਦੀ ਮੰਗ
21 ਜਨਵਰੀ 2023 ਨੂੰ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਰਾਸਮੁਸ ਪਾਲੁਡਾਨ ਨੂੰ ਸਟਾਕਹੋਮ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲਾਈਟਰ ਨਾਲ ਕੁਰਾਨ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਮੌਲਾਨਾ ਕੈਫ ਨੇ ਕਿਹਾ:
“ਅਸੀਂ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਕੁਰਾਨ-ਏ-ਪਾਕ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਅਤੇ ਕੁਰਾਨ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਵੀਡਨ ਦੀ ਇਸ ਹਰਕਤ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਡਾ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਕਾਰੇ ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਕੁਰਾਨ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਲਈ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣ ਲਈ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਰਫੋਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਰਾਨ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲੇ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਰਾਸਮੁਸ ਪਾਲੁਡਾਨ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।''
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1999 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਗ਼ਲੀਚਾ
thumb|ਅਰਦੈਬਲ ਗ਼ਲੀਚਾ thumb|ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਗ਼ਲੀਚਾ ਗ਼ਲੀਚਾ ਇੱਕ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਫਲੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਰਸ਼ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਪਰਤ ਨੂੰ ਢੱਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। 20 ਸਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਫ਼ਾਇਬਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਪੋਲੀ ਪਰੋਪਈਲੇਨ ਨਾਈਲੋਨ ਜਾਂ ਪੋਲਿਸਟਰ ਅਕਸਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਇਬਰ, ਉਨ ਨਾਲੋ ਸਸਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰੋੜਿਆ ਗੁੱਛੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਰਮਾਇਸ਼ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਰੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ ਗੁਡਵੇਵ ਲੇਬਲਿੰਗ ਯੋਜਨਾ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ: ਅਯਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੇਬਲ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ ਦੇ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸ਼ੈਦਾ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸ਼ੈਦਾ (ਅੰਗਰੇਜੀ:Amritpal Singh Shaida) ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਇਰ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸ਼ੈਦਾ ਦੀ ਪਲੇਠੀ ਪੁਲਾਂਘ : ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਫ਼ਸਲ ਧੁੱਪਾਂ ਦੀ’ ਹੈ ਇਸ ਦੀ ਨਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੁਸਤਕ 'ਟੂਣੇਹਾਰੀ ਰੁੱਤ ਦਾ ਜਾਦੂ' ਵੀ ਚਰਚਿਤ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਪਿਤਾ ਸ੍ਰ. ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਸ਼ੈਦਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸ਼ੁਖਦੇਵ ਕੌਰ ਸ਼ੈਦਾ ਦੇ ਘਰ 19 ਅਪ੍ਰੈਲ 1957 ਜਨਮੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸ਼ੈਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਐਮ.ਏ. ਪਾਸ ਹਨ। ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਅਤੇ ਪਬਲਿਸਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰਹਾਇਸ਼ ਗਲੀ ਨੰਬਰ 9, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਗਰ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਹੈ।
ਮਾਨ ਸਨਮਾਨ
ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਰਚਨਾ ਮੰਚ ਨਾਭਾ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਲੇਖਕ ਮੰਚ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ 'ਫਸਲ ਧੁੱਪਾਂ ਦੀ' ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਸਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ।
ਜੇਮਸ ਸਟੀਵਰਟ
ਜੇਮਜ਼ ਮੈਤਲੈਂਡ ਸਟੀਵਰਟ (20 ਮਈ, 1908 - ਜੁਲਾਈ 2, 1997) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਅਫਸਰ ਸਨ ਜੋ ਫਿਲਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਟਰੋ-ਗੋਲਡਵਿਨ-ਮੇਅਰ ਕੰਟਰੈਕਟ ਖਿਡਾਰੀ, ਸਟੀਵਰਟ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਡ੍ਰੈੱਲ ਅਤੇ ਡਾਊਨ-ਟੂ-ਅਰਥ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਅਕਸਰ ਅਮਰੀਕੀ ਮੱਧ-ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਜੂਝਦੇ ਹੋਏ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਉਹ ਕਲਾਸਿਕ ਰੋਲ ਬਣ ਗਏ।
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫੌਜੀ ਕੈਰੀਅਰ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਵਿਅਤਨਾਮ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅਨੁਭਵੀ ਅਤੇ ਪਾਇਲਟ ਸਨ, ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਏਅਰਫੋਰਸ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਜਨਰਲ ਦੇ ਰੁਤਬੇ ਤਕ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ, ਉਹ ਫੌਜੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਰੈਂਕਿੰਗ ਅਦਾਕਾਰ ਬਣੇ ਸਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸਟੀਵਰਟ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ, ਨਰਮ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੋਨ ਕੌਰਫੋਰਡ ਨੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਨੂੰ "ਨਿਮਰਤਾਪੂਰਣ ਪੂਰਨਤਾਵਾਦੀ" ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ "ਇੱਕ ਹਾਸੋਹੀਣੀ ਹਾਸਰਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਾਸੋਹੀਣੀ ਤਰੀਕਾ, ਇਹ ਵੇਖਣ ਲਈ ਕਿ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਹਾਸੋਹੀਣੀ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ"। [[ਤਸਵੀਰ:J.StewartMarriage.jpg|right|thumb|ਸਟੀਵਰਟ ਨੇ 1949 ਵਿੱਚ ਗਲੋਰੀਆ ਹੈਟਿਕ ਮੈਕਲੀਨ ਨਾਲ 1994 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ