cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਵਿਕਲਪਿਤ ਸਿੱਖਿਆ
ਇਤਿਹਾਸ, 18ਵੀਂ ਤੋਂ 21ਵੀਂ ਸਦੀ
ਵਿਕਲਪਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਪਿਛਲੀਆਂ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਆਰੀ ਅਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਿਆ। ਜੀਨ-ਜੈਕ ਰੋਸੇਯੂ, ਸਵਿੱਸ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਜੋਹਨ ਹਨਰਿਚ ਪੈਸਟੋਲੋਜ਼ੀ ਸਮੇਤ ਸਿੱਖਿਅਕ; ਅਮਰੀਕਨ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਐਮਸ ਬਰੋਨਸਨ ਐਲਕੋਟ, ਰਾਲਫ਼ ਵਾਲਡੋ ਐਮਰਸਨ ਅਤੇ ਹੈਨਰੀ ਡੇਵਿਡ ਥੋਰਾ; ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਜੌਹਨ ਡੇਵੀ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸਿਸ ਪਾਰਕਰ, ਅਤੇ ਫਰੀਡਿ੍ਰਕ ਫਰੋਬਲ, ਮਾਰੀਆ ਮੋਂਟੇਸਰੀ ਅਤੇ ਰੁਡੌਲਫ ਸਟੈਨਰ ਵਰਗੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਆਗੂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਧਰ, ਮਿਆਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਨੈਤਿਕ, ਰੂਹਾਨੀ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ ਬੌਧਿਕ ਤੌਰ ਤੇ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਰੈਜੂਓ ਏਮੀਲਿਆ ਦੁਆਰਾ ਲੋਰਿਸ ਮਲਗੁਜੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਢੰਗ ਜਾਂ ਪਹੁੰਚ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਲੋਚਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੌਨ ਕੈਲਡਵੈਲ ਹੋਲਟ, ਪਾਲ ਗੁਮਡੇਨ, ਫਰੇਡਰਿਕ ਮੇਅਰ ਅਤੇ ਜੌਰਜ ਡੇਨੀਸਨ ਨੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ, ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਾਓਲੋ ਫਰੀਰੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿੱਖਿਅਕਾਂ ਹਰਬਰਟ ਕੋਲ ਅਤੇ ਜੋਨਾਥਨ ਕੋਜ਼ੋਲ ਨੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਲੀਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆਰਥੀ ਕੇਂਦਰਤ ਮਾਡਲ ਅਧਿਆਪਕ ਕੇਂਦਰਤ ਮਾਡਲ ਨਾਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਿਆਦਾ ਅਸਰਦਾਰ ਹੈ। ਰੈਨ ਮਿਲਰ ਨੇ ਵਿਕਲਪਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਡਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਂਝੇ ਤੱਤ ਲੱਭੇ ਹਨ:
ਆਰੰਭ
ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵਿਕਲਪਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੇ ਹਾਮੀ ਦੋ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਦਿਅਕ ਬਿੰਦੂਆਂ ਤੋਂ ਹੈ। ਲੇਵਿਨ (2006) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਕਲਪਿਤ ਸ਼ਬਦ ਇਹਨਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ,ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ-ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਤ "ਮੁਫ਼ਤ" ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ (ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਸਕੂਲਾਂ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ) ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਕਲਪਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਤੇ ਜੋਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਵਿੱਦਿਅਕ ਪਰੰਪਰਾ, ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਨਾਲ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਨ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਵੱਧ ਤਜਰਬੇ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਏਕੀਕਰਣ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਤੇ ਜੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਜੋਹਨ ਡੇਵੀ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ WW1 ਨਿਊ ਸਕੂਲਜ਼, ਯੋਰਪ ਵਿੱਚ ਸਟੀਨੇਰ / ਵਾਲਡੋਰਫ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਉਤਸਾਹਿਤ ਹੋਏ। ਲਿਬਰਟਿਅਨ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪੈਰਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਲੇਵਿਨ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ "ਇਹ ਸੰਸਥਾਗਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਸਮਰੂਪਤਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜ ਦੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਖਦੀ ਹੈ।"
ਭਾਰਤ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਸਿੱਖਿਅਕਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਵਿਕਲਪਿਕ ਰੂਪਾਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ-ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸ੍ਰੀ ਔਰਵਿੰਦੋ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਅਰਵਿੰਦੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਆਫ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜੇ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ ਸਕੂਲ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਸਿੱਖਿਆ ਗੁਰੂਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ("ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ") ਤੋਂ ਮੁਫਤ ਭੋਜਨ, ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਤਰੱਕੀ ਗੁਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਈ ਗਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਸਿੱਖਿਆ ਲਾਰਡ ਮੈਕਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਲਈ ਹੈ। ਗੁਰੂਕੁਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸੀਮਾ ਇਹ ਸੀ ਕੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਰਗ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਇਸ ਤਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਰੂਪ ਵਿਕਲਪਿਤ ਨਾਲੋਂ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਵਧੇਰੇ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰ ਜਾਪ,ਰੱਟਾ ਤੇ ਸਾਖਰਤਾ ਤਾਂ ਸੀ ਪਰ ਬਾਲ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ
2003 ਵਿੱਚ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਲਗਭਗ 70 ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ਿਆਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਟੈਂਨਰ-ਵਾਲਡੋਰਫ ਸਕੂਲ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਏ.ਐਸ.ਨੀਲ ਨੇ 1921 ਵਿੱਚ ਸਮਰਹਿਲ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾ ਲੋਕਤਾਂਤਰਿਕ ਸਕੂਲ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਸਮਰਹਿੱਲ, ਸੈਂਡਜ਼ ਸਕੂਲ, ਪਾਰਕ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸਮਾਲ ਇਕਰਸ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਹੁਤੇ ਬੰਦ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹਨ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ
ਸੰਯੁਕਤ ਆਰਏਏਜੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ,ਸੈਕੰਡਰੀ ਅਤੇ ਤੀਸਰੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਿਅਕ ਬਦਲ ਮੌਜੂਦ ਹਨ: ਪਸੰਦ ਦੇ ਸਕੂਲ, ਸੁਤੰਤਰ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਘਰ ਅਧਾਰਤ ਸਿੱਖਿਆ।
ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਕਲਪ
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪਬਲਿਕ-ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਸਕੂਲ, ਵੱਖ ਕਲਾਸਾਂ, ਵਖਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ "ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚਲੇ ਸਕੂਲ" ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਨਤਕ ਸਕੂਲ ਚੋਣ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਕੁਝ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਸੂਚੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰਟਰ ਸਕੂਲ ਹਨ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਫੰਡਿੰਗ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਗਨਟ ਸਕੂਲ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾਵਾਂ) ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
ਵਿਕਲਪਿਤ ਸਕੂਲ
ਵਿਕਲਪਿਤ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਅਰਜਕਤਾਵਾਦ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਹੋਰ ਵੇਰਵੇ
ਸਹਿ-ਸਿੱਖਿਆ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ
ਸਿੱਖਿਆ (ਭਾਰਤ)
ਸਿੱਖਿਆ-ਸੰਸਥਾ
ਬਾਲਗ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪੱਖਪਾਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਕੂਲ ਦੀ ਕਿਸਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ
ਜੈਂਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਬਲਾਤਕਾਰ
ਜੈਂਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਸੈਕਸ ਜਾਂ ਜੈਂਡਰ ਦੁਆਰਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਹੈ ਜੋ ਬਲਾਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਦੋਨਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾਹੈ। ਇਸ ਸਕੋਪ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਹਮਲੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੋਜ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਐਫ.ਬੀ.ਆਈ. ਦੁਆਰਾ 2012 ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਰਫ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨੂੰ ਅਥਾਰਿਟੀ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,  ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅੰਕੜੇ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ।ਦੋਸ਼-ਮੁਕਤ ਰੇਟ ਕਸੂਰਵਾਰ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਮਰਦ-ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤ-ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਬਲਾਤਕਾਰ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।   ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਉਦੋਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪੀੜਤ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਲ ਲਿੰਗੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਜਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜੈਂਡਰ ਭੇਦ
2001 ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਥ ਰਿਸਕ ਬਿਹੇਵੀਅਰ ਸਰਵੇ ਵਿਚ, ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ 10.2% ਅਤੇ ਲੜਕਿਆਂ ਦੀ 5.1% ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ "ਜਦੋਂ [ਉਹ] ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਉਦੋਂ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।" 2010 ਵਿੱਚ ਵਿਪਰੀਤ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਜਿਨਸੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, 45% ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਹੋਣ ਦੀ, 30% ਨੇ ਪੁਰਸ਼ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 20% ਨੇ ਆਪਸੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ। 2011 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਜੋ ਕਿ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸ ਆਫ ਸਪੇਨ ਵੱਲੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ 32 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਖੇ 13,877 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨਮੂਨੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 2.4% ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 1.8% ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਸਰੀਰਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਬਲਾਤਕਾਰ
ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਆਫਿਸ ਤੋਂ 2000 ਦੇ ਇੱਕ ਆਰੰਭਿਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ, ਲਗਭਗ 20 ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਔਰਤ (5%) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਉਸ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ  ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2011 ਵਿੱਚ, ਯੂ ਐਸ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਐਂਡ ਪ੍ਰੀਵੈਂਸ਼ਨ (ਸੀਡੀਸੀ) ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ "ਲਗਭਗ 20% ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ" ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਜਾਂ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪੀੜਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਤੋਂ ਵੱਧ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਲਾਤਕਾਰ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸੀ.ਡੀ.ਸੀ. ਦੁਆਰਾ 2013 ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ 28% ਪੀੜਤ ਵਿਪਰੀਤ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ 48% ਪੂਰੀ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 11 ਅਤੇ 17 ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ।
ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦੋ ਪੜਾਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ)। ਸੱਤ ਸਾਲ ਤੋਂ ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤਕ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੱਧਰ ਲਈ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦਾ ਹੈ:
ਤਾਜਿਕ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਪਰ 2003 ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਦੂਸਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਨਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਾਜਿਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਖੋਜਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤਾਜਿਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਕੂਲ (ਡਬਿਸਟਨੀ ਅਤੇ ਡਾਇਬਾਈਰਿਸਟਨੀ) ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਆਰੀਆ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰਾਸਟਰੀਅਨ ਧਰਮ ਦਾ ਤਾਜਿਕ ਵਿੱਦਿਅਕ ਦਰਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੇ, ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਏਕਤਾ, ਅਧਿਆਪਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਲੇਖਕ ਜ਼ੀਰੋਨਫੋਨ (445-355 ਜੀ.ਜੀ. ਬੀ.ਸੀ.ਈ.) ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ "ਸਾਈਰੋਪੈਡੀਆ" ("ਸਾਇਰਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ") ਵਿੱਚ "ਫ਼ਾਰਸੀ" ਵਿੱਚ ਈਰਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਅਵਲੋਕਨ
ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 98% ਹੈ ਪਰ 1991 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਮਾੜੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਹੁਨਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸਭ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ।
2005 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ' ਤੇ US$80 ਮਿਲੀਅਨ ਖਰਚ ਕੀਤਾ  ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਜਟ ਦਾ 15.9% ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਥੇ ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕ ਸਕੂਲ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। 2003 ਵਿੱਚ ਜਦ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੋਧ ਰਾਹੀਂ ਮੁਫ਼ਤ ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਗ੍ਰਿਮ ਭਰਾ
thumb|228x228px|1856 ਵਿੱਚ ਐਲੀਸਾਬੈਥ ਜੇਰੀਚਾਉ-ਬਾਉਮਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਲਹੇਮ ਗ੍ਰਿਮ (ਖੱਬੇ) ਅਤੇ ਜੈਕਬ ਗ੍ਰਿਮ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ। ਗ੍ਰਿਮ ਭਰਾ (die Brüder Grimm ਜਾਂ die Gebrüder Grimm), ਜੈਕਬ ਅਤੇ ਵਿਲਹੇਮ ਗ੍ਰਿਮ, ਜਰਮਨ ਵਿਦਵਾਨ, ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਖੋਜਕਾਰ, ਕੋਸ਼ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਧਾਰਾ ਇਕੱਠੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਕਈ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਈ ਰਵਾਇਤੀ ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਸਿੰਡਰੇਲਾ" ("Aschenputtel"), "ਡੱਡੂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ" ("Der Froschkönig"), "ਹੰਸ-ਕੁੜੀ" ("ਮਰ Gänsemagd"), "ਹੈਂਸਲ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਟਲ" ("Hänsel und Gretel"), "ਰਪੁੰਜ਼ਲ", "ਰੰਪਲਸਟਿਲਸਕਿਨ" ("Rumpelstilzchen"), "ਸਲੀਪਿੰਗ ਬਿਊਟੀ" ("Dornröschen"), ਅਤੇ "ਸਨੋਅ ਵਾਈਟ" ("Schneewittchen")। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਲਾਸਿਕ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਿੱਸੇ (Kinder- und Hausmärchen), 1812 ਅਤੇ 1815 ਵਿੱਚ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ।
ਜੀਵਨੀ
ਜੈਕਬ ਲੁਡਵਿਗ ਕਾਰਲ ਗ੍ਰਿਮ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਜਨਵਰੀ 1785 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਵਿਲਹੇਮ ਕਾਰਲ ਗ੍ਰਿਮ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਫਰਵਰੀ 1786 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਭਾਈ ਪਵਿੱਤਰ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ (ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ) ਦੇ ਸੂਬੇ ਲੈਂਡਗਰਾਵੀਏਟ ਆਫ਼ ਹੈਸੇ-ਕਾਸਲ ਵਿੱਚ ਹਨਾਉ ਵਿਖੇ ਫਿਲਿਪ ਵਿਲਹੇਮ ਗ੍ਰਿਮ ਅਤੇ ਡੋਰੋਥਿਆ ਗ੍ਰਿਮ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਨੌ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬੱਚੇ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਦੀ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਕਾਸਲ
ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵੇਂ ਭਾਈ ਮਾਰਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਗਏ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਛੋਟੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬੱਸ 200 ਦੇ ਕਰੀਬ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਨਿਚਲੇ ਤਬਕੇ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦਾਖਲਾ ਖਾਰਿਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਜੀਫ਼ੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਪਰ ਗ੍ਰਿਮ ਭਾਈਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਾਂਝੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਕਾਰਨ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗਤਿਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸਦਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦੇ ਸਕੇ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਲੇਖਕ
ਕਾਲੂਵਾਲ ਕੋਟਲਾ
ਕਾਲੂਵਾਲ ਕੋਟਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਲਮਗੜ੍ਹ
ਬਲਮਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੁਕਤਸਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਆਂਨਾ ਪਾਵਲੋਵਾ
ਅੰਨਾ ਜਾਂ ਆਂਨਾ ਪਾਵਲੋਵਨਾ (ਮਾਤਵੇਯੇਵਨਾ) ਪਾਵਲੋਵਾ (Анна Павловна (Матвеевна) Павлова; 12 ਫਰਵਰੀFebruary 12 1881O. S.February 12 1881 – 23 ਜਨਵਰੀ, 1931) 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਬੈਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਰੂਸੀ ਬੈਲੇ ਦੀ ਅਤੇ ਸਰਗੇਈ ਡਾਇਗੀਲੇਵ ਦੀ ਬੈਲੇ ਰੂਸ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਪਾਵਲੋਵਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰ ਰਹੇ ਹੰਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬੈਲੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲਾ ਬੈਲੇਰੀਨਾ ਬਣ ਗਈ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਅੰਨਾ ਪਾਵਲੋਵਨਾ (ਮਾਤਵੇਯੇਵਨਾ) ਪਾਵਲੋਵਾ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਫਰਵਰੀ 1881 ਨੂੰ ਲਿਗੋਵੋ, ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ, ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਅਣਵਿਆਹੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਲਿਊਬੋਵ ਫੀਓਦੋਰੋਵਨਾ, ਇੱਕ ਧੋਬਣ ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਗਿਆਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਨੇ ਮਾਤਵੇ ਪਾਵਲੋਵ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਉਪਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। thumb| ਬੈਲੇ ਦੀ ਕਲਾ ਲਈ ਪਾਵਲੋਵਾ ਦਾ ਜਨੂੰਨ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰੀਅਸ ਪੇਟਿਪਾ ਦੇ ਮੌਲਿਕ ਉਤਪਾਦਨ 'ਸੌਂ ਰਹੀ ਸੁੰਦਰੀ' ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਮੈਰਿੰਸਕੀ ਥੀਏਟਰ' ਲੈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਮਾਲ ਤਮਾਸ਼ੇ ਨੇ ਪਾਵਲੋਵਾ ਤੇ ਭਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਬੈਲੇ ਸਕੂਲ ਔਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਲੈ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ, ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੀ "ਬਿਮਾਰ" ਦਿੱਖ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ 1891 ਵਿੱਚ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਾਰੀਸ ਪੇਟਿਪਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗਈ ਸੀ - ਇਸਦਾ ਮੰਚਨ ਬੈਲੇ ਮਾਸਟਰ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਬੈਲੇ ਸਕੂਲ
ਅੱਲੜ ਪਾਵਲੋਵਾ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਸਾਲ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਲਾਸੀਕਲ ਬੈਲੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਪਨੁਮਾ ਪੈਰ, ਪਤਲੇ ਗਿੱਟੇ, ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਅੰਗ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਬੈਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਮੁਬਾਰਕ ਛੋਟੇ, ਗਠਵੇਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਖਾਂਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਪਾਠੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਝਾੜੂ, ਨਿੱਕੀ ਗੰਵਾਰਨ ਵਰਗੇ ਨਾਮ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸਦਾ ਜਿਉਣਾ ਦੁਭਰ ਕਰ ਛੱਡਿਆ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਪਾਵਲੋਵਾ ਨੇ ਪੱਕੀ ਧਾਰ ਲਈ ਕਿ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਸਿਰੜ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਟੈੱਪ ਸਿੱਖ ਲੈਂਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਭਿਆਸ ਤੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ। ਉਹ ਕਿਹਾ ਕਰਦੀ, "ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਯੋਗਤਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੀ ਤੋੜ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ। ਰੱਬ ਯੋਗਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੰਮ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਧਿਆਪਕਾਂ - ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਜੋਹਾਨਸਨ, ਪਾਵਲ ਗਰਡ, ਨਿਕੋਲਾਈ ਲੇਗਾਤ ਅਤੇ ਐਨਰੋਕੋ ਸੇਛੇਟੀ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਪਾਠ ਲਏ। ਸੇਛੇਟੀ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਲਾਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸੇਛੇਟੀ ਵਿਧੀ, ਅੱਜ ਦਿਨ ਤੱਕ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬੈਲੇ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਬਾਨੀ ਸੀ। 1898 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਥੀਏਟਰਜ਼ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਬੈਲੇਰੀਨਾ ਇਕਾਤੇਰੀਨਾ ਵਾਜਮ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ।
ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਬੈਲੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ 1899 ਵਿੱਚ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਕੋਰੀਫੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਰਪਸ ਡੇ ਬੈਲੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰੈਂਕ ਅੱਗੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਬੈਲੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪਾਏਲ ਗਰਡ ਦੇ ਲਾ ਡ੍ਰਾਇਡਜ਼ ਪ੍ਰੈਟੈਂਡਿਊਜ (ਜਾਹਲੀ ਡ੍ਰਾਇਡਜ਼) ਵਿੱਚ ਮਾਰੀਨੀਸਕੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਹਾਨ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਨਿਕੋਲਾਈ ਬੇਜ਼ੋਬਰਾਜ਼ੋਵ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਖੱਟੀ।
ਮਾਇਕਲ ਫੋਕਾਈਨ
thumb|Anna Pavlova in the Fokine/Saint-Saëns [[ਦਾ ਡਾਇੰਗ ਸਵਾਨ, 1905]]
ਨੋਟਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1881 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1931 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੋਕ
ਕੋਟਲੀ ਬੋਦਲ
ਕੋਟਲੀ ਬੋਦਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੰਧੜ
ਗੰਧੜ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੁਕਤਸਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਧਾਰਵਾੜ
ਧਾਰਵਾੜ ਕਰਨਾਟਕਾ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। 1962 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਹੁਬਲੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਹੁਬਲੀ ਧਾਰਵਾੜ ਵੀ ਕਿਹਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਗਰ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 200 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।ਇਹ ਬੰਗਲੋਰ ਤੋਂ 425 ਕਿਲੋਮੀਟ ਉਤਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 4 (ਭਾਰਤ) ਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਤੋਂ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੇ ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਵਿਉਪਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਕਪੜੇ ਬਨਾਣੇ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਿਕ ਦੇ ਨਗਰ
ਕਮੇਡੀਅਨ
ਇੱਕ ਕਮੇਡੀਅਨ ਜਾਂ ਕਾਮਿਕ  ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹਸਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੁਟਕਲੇ ਜਾਂ ਅਜੀਬ ਹਰਕਤਾਂ ਜਾਂ ਮੂਰਖਾਨਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰੌਪ ਕਾਮੇਡੀ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਮੇਡੀਅਨ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਸਟੈਂਡ-ਅਪ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਮੇਡੀਅਨ
ਕਲਿਆਣਪੁਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ
ਕਲਿਆਣਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਨਿੰਦਰ ਕਾਂਗ
ਮਨਿੰਦਰ ਕਾਂਗ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ।
ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ
ਲੀਲਾ ਰਾਮਕੁਮਾਰ ਭਾਰਗਵ
ਰਾਣੀ ਲੀਲਾ ਰਾਮਕੁਮਾਰ ਭਾਰਗਵ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ, ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕਰ, ਸਿੱਖਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਗਰਸ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਨੇਤਾ ਸੀ।  ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੁਨਸ਼ੀ ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ, ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਬੁੱਕ ਡੈਪੂ ਦੀ ਸਥਾਪਕ ਸੀ  ਮੁਨਸ਼ੀ ਰਾਮਕੁੁਮਰ ਭਾਰਗਵ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਲਾਰਡ ਨਵਲ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ, ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਜਰਨਲ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਣਜੀਤ ਭਾਰਗਵ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਨਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 1971 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ, ਚੌਥਾ ਉੱਚਤਮ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।  ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 25 ਮਈ 2014 ਨੂੰ 92 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੈਂਗਲੋਰ, ਕਰਨਾਟਕਾ ਵਿੱਖੇ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਕਮਾਲਪੁਰ (ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ)
ਕਮਾਲਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਧਰਤ ਘੰਟਾ
ਇਤਿਹਾਸ
ਸੰਨ 2007 ਵਿੱਚ ਸਿਡਨੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸੰਨ 2014 ’ਚ 180 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਮ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਨਤੀਜ਼ੇ
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਧਰਤ ਘੰਟੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਰੋੜਾਂ ਕਾਰਬਨ ਉਤਸਰਜਨਾਂ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਯੂਨਿਟ ਬਿਜਲੀ ਬੱਚਤ ਇਸ ਲਹਿਰ ਦੇ ਅਹਿਮ ਹਾਸਲ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ 22 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ 2000 ਵਪਾਰਕ ਘਰਾਣਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਲਈ ਲਾਈਟਾਂ ਬੰਦ ਰੱਖੀਆਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ।
ਅਰਥ ਅਤੇ ਫਰਜ਼
ਧਰਤ ਘੰਟਾ ਕਦੇ ਵੀ ਕਾਰਬਨ ਉਤਸਰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਜਾਂ ਬਿਜਲੀ ਬੱਚਤ ਮੁਹਿੰਮ ਵਜੋਂ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸਗੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਕਾਰਜ ਹੈ। ਲਾਈਟਾਂ ਬੰਦ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਹਨੇਰੇ ’ਚ ਰਹਿਣਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਉਹਨਾਂ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਹੋਟਲਾਂ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਜਨਤਕ ਸਥਾਨਾਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਬਲ ਰਹੀਆਂ ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਲਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਲਈ ਬੰਦ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਪਕਰਣ ਜੋ ਫਾਲਤੂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਰੱਖਣਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਘਰਾਂ ਤੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਿੱਜ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਪਕਰਨਾਂ ਨੂੰ। ‘ਧਰਤ ਘੰਟਾ’ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਆਗਾਜ਼ ਹੈ, ਉਸ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੇਵਲ ਊਰਜਾ ਦੀ ਖ਼ਪਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਊਰਜਾ ਦੀ ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਹੋ ਰਹੀ ਬਰਬਾਦੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਤਾਵਰਣ
ਬਾਗੇਸਵਰ
ਬਾਗੇਸ਼ਵਰ ਉਤਰਾਖੰਡ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਸਰਉ ਅਤੇ ਗੋਮਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਸਥਿਤ ਇਕ ਤੀਰਥ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਗੇਸ਼੍ਵਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਗੇਸ਼ਵਰ ਨਾਥ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਿਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ "ਬਾਘਨਾਥ" ਜਾਂ "ਬਾਗਨਾਥ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ 'ਤੇ ਇੱਥੇ ਕੁਮਾਊਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ 470 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਤੋਂ 532 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ
ਯੋਗਤਾਵਾਂ
ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਦੀ ਡਿਫੈਂਡਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨ ਟੀਮ, ਓਲੰਪਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨ ਟੀਮ, ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਅਤੇ ਓਲੰਪਿਕ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀਆਂ ਚੈਂਪੀਅਨ ਟੀਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤਿੰਨ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਕੀ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਹੋਂਦ ‘ਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਓਲੰਪਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨ ਦੀ ਥਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨ, ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਦਾ ਡਿਫੈਂਡਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨ, ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਕੀ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਬਚੀਆਂ ਉਪਰਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਾਧਾਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ 6 ਟੀਮਾਂ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚੋਂ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਣਾ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। 1978 ਤੋਂ 2011 ਤਕ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਹਾਕੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 33 ਵਾਰੀ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੇ 12 ਵਾਰੀ, ਜਰਮਨੀ ਨੇ 9 ਵਾਰੀ, ਹਾਲੈਂਡ ਨੇ 8 ਵਾਰੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 3 ਵਾਰੀ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਇਹ ਟਰਾਫ਼ੀ ਜਿੱਤੀ ਹੈ।
ਬਾਗੇਸਵਰ
ਇਤਿਹਾਸ
thumb|left|ਬਾਗਨਾਥ ਦਾ ਮੰਦਿਰ 1602 ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਚੰਦ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਬਾਗੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਬਾਗ਼ਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਾਨਸਕੰਦ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚੰਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਉਸਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਿਵਾ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਨੌਕਰ ਸੀ। ਇਕ ਹੋਰ ਹਿੰਦੂ ਲਿਜੈਕਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੈਏ ਨੇ ਇੱਥੇ ਸ਼ਿਵਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਇਕ ਟਾਈਗਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਐਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬਾਗਨਾਥ ਦਾ ਮੰਦਿਰ 1602 ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਚੰਦ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਥਾਂਨ
ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ 1980 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 5ਵੀਂ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਅੰਕੜੇ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਕਿ 1980 ਤੋਂ 2011 ਤਕ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ 13 ਵਾਰੀ ਭਾਗ ਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਤੀਜਾ (1982), ਪੰਜ ਵਾਰੀ ਚੌਥਾ (1983, 1996, 2002, 2003, 2004), ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪੰਜਵਾਂ (1980, 1986, 1995) ਅਤੇ ਚਾਰ ਵਾਰੀ ਛੇਵਾਂ (1984, 1985, 1989, 2005) ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਟੀਮ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ
ਬਾਗੇਸਵਰ
ਇਤਿਹਾਸ
1921 ਦੇ ਉੱਤਰਾਯਣੀ ਮੇਲੇ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਕੁਮਾਊਂ ਕੇਸਰੀ ਬਦੜੀ ਦੱਤ ਪਾਂਡੇ, ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਪਾਂਟ, ਸ਼ਿਆਮ ਲਾਲ ਸ਼ਾਹ, ਵਿਕਟਰ ਮੋਹਨ ਜੋਸ਼ੀ, ਰਾਮ ਲਾਲ ਸ਼ਾਹ, ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਮਹਿਤਾ, ਈਸ਼ਵਰੀ ਲਾਲ ਸਾਹ ਆਦਿ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸੈਂਕੜੇ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ "ਕੁਲੀ ਬੇਗਾਰ" ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੇ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਵੀ 1929 ਵਿਚ ਬਗੇਸ਼ਵਰ ਆਏ ਸਨ।
1947 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਬਗੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਬਾਗ਼ਾਣਥ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਾਰਕੀਟ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਖੇਤਰ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1948 ਵਿਚ, ਬਾਗੇਸ਼ਵਰ ਗ੍ਰਾਮ ਸਭਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਨੇੜੇ 9 ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਗਈ। 1952 ਵਿਚ ਬਗੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਟਾਊਨ ਏਰੀਆ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ 1952 ਤੋਂ 1955 ਤੱਕ ਟਾਊਨ ਏਰੀਆ ਸੀ। 1955 ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਅਧਿਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1957 ਵਿਚ, ਈਸ਼ਵਰੀ ਲਾਲ ਸਾਹਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ। ਬਗੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ 1968 ਵਿਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ. ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸੀ।
ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ
thumb|left|ਬਾਗੇਸ਼ਵਰ ਸਰਯੁ ਅਤੇ ਗੋਮਤੀ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਸੈਟਲ ਹੈ ਬਗੇਸ਼ਵਰ ਉਤਰਾਖੰਡ ਸੂਬੇ ਦੇ ਬਗੇਸ਼ਵਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ 29.49 ° N 79.45 ° E ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ 470 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦੇ 502 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਬਗੇਸ਼ਵਰ ਕੁਮਾਊਂ ਡਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕੁਮਾਊਂ ਦੇ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨੈਨਿਟਲ ਤੋਂ 153 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 1,004 ਮੀਟਰ (3294 ਫੁੱਟ) ਹੈ। ਬਾਗਸ਼ਵਰ ਨਗਰ ਸਰੂ ਅਤੇ ਗੋਮਤੀ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਨਿਲੇਸ਼ਵਰ, ਭਈਲੇਸ਼ਵਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਸੂਰਯਕੁੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਅਤੇ ਅਗਨੀਕਿਕੰਦ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਬਾਗੇਸ਼ਵਰ ਵਿਚ ਸਾਲ ਦਾ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ 20.4 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ (68.8 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹਾਈਟ) ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਗਰਮ ਮਹੀਨਾ ਜੂਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਔਸਤਨ ਤਾਪਮਾਨ 27.3 ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ (81.2 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹਾਈਟ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਠੰਢਾ ਮਹੀਨਾ ਜਨਵਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ 11 ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ (51.8 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹਾਈਟ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਗੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਲਈ ਔਸਤਨ 48.1 "(1221.7 ਮਿਲੀਮੀਟਰ) ਵਰਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੀਂਹ ਵਾਲਾ ਮਹੀਨਾ 13.0 "(330.2 ਮਿਲੀਮੀਟਰ) ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਜੁਲਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮਹੀਨਾ ਨਵੰਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ 0.2" (5.1 ਮਿਲੀਮੀਟਰ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਔਸਤਨ 63.6 ਦਿਨ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਗਸਤ ਵਿਚ 15.3 ਦਿਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੀਂਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ ਵਿਚ 0.8 ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜਨਸੰਖਿਆ
ਭਾਰਤ ਦੀ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਗੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 9,079 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 4,711 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 4,368 ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 55% ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 45% ਹੈ। ਬਾਗੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 1090 ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ 1000 ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਹਨ, ਜੋ 940 ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ 1000 ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਬਗੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਔਸਤ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 80% ਹੈ, ਜੋ ਕੌਮੀ ਔਸਤ 72.1% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ; 84% ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ 76% ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 11% ਆਬਾਦੀ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। 2,219 ਲੋਕ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 1,085 ਹੈ। 2001 ਦੇ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਗੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 7803 ਸੀ, ਅਤੇ 1991 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ 5,772 ਸੀ।
ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਵਿਚੋਂ, 2,771 ਲੋਕ ਕੰਮ ਜਾਂ ਬਿਜਨਸ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਝੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ 2,236 ਪੁਰਸ਼ ਸਨ ਜਦਕਿ 535 ਔਰਤਾਂ ਸਨ। ਕੁੱਲ 2771 ਵਰਕਿੰਗ ਆਬਾਦੀ ਵਿਚੋਂ 78.06% ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁੱਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ 21.94% ਸੀਮਾਂਤ ਵਰਕ ਵਿਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ 93.34% ਹਿੰਦੁਸ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਬਗੇਸ਼ਵਰ ਵਿਚ ਬਹੁਮਤ ਦਾ ਧਰਮ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚ ਇਸਲਾਮ (5.93%), ਸਿੱਖ ਧਰਮ (0.25%), ਈਸਾਈ ਧਰਮ (0.26%), ਬੁੱਧ ਧਰਮ (0.01%) ਅਤੇ ਜੈਨ ਧਰਮ (0.02%) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੁਮਾਓਨੀ ਬਹੁਮਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ. ਗੜ੍ਹਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ
ਪੰਤਨਗਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 180 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਪੂਰੇ ਕੁਮਾਅਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਕਮਾਤਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਨੈਨੀ ਸੈਨੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਵਾਰ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ, ਨੇੜੇ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ।
ਕਾਠਗੋਦਮ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੇੜੇ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਕਾਠਗੋਡਾਮ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਬ੍ਰਾਡ ਗੇਜ ਲਾਈਨ ਦਾ ਆਖਰੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੁਮਾਊਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਅਤੇ ਹਾਵੜਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਤਾਨਾਕਪੁਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਗੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੰਗ ਹੈ। ਤਨਾਕਪੁਰ-ਬਾਗੇਸ਼ਵਰ ਰੇਲ ਲਿੰਕ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ 1902 ਵਿਚ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ.ਪਰ ਰੇਲ ਮਾਰਕਿਟ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਵਿਵਹਾਰਤਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ 2016 ਵਿਚ ਰੇਲਵੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਕ ਹੋਰ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਗਰੁੜ ਰਾਹੀਂ ਬਾਗੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਚੌਖੁਟਿਯਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨਗੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਸਥਾਨ
ਸਮਿਥਾ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ
ਸਮਿਥਾ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ (ਬੰਗਲੌਰ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ 6 ਨਵੰਬਰ 1973 ਵਿੱਚ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ 22 ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਅਤੇ 231 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ 8 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ।
ਜੁਲਾਈ 2007 ਵਿੱਚ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਕੀਤੀ, 2007 ਏ.ਸੀ. ਵਿਮੈਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ। ਟੀਮ ਨੇ ਸਾਰੇ ਤਿੰਨ ਮੈਚ ਹਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਖੈਰਲਾਂਜੀ ਹੱਤਿਆਕਾਂਡ
ਖੈਰਲਾਂਜੀ ਹੱਤਿਆਕਾਂਡ (ਜਾਂ ਖੈਰਲਾਂਜੀ ਕਤਲਾਮ) 29 ਸਤੰਬਰ 2006 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਖੈਰਲਾਂਜੀ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਭੰਡਾਰਾ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਚਾਰ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁੰਬੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਚੌਰਾਹੇ ਵਿੱਚ ਸਰੇਆਮ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
29 ਸਤੰਬਰ 2006 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਭੰਡਾਰਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਖੈਰਲਾਂਜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਚਾਰ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਹਜੂਮ ਨੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸੁਰੇਖਾ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ (ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਮਾਂ ਤੇ ਧੀ) ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੰਗੇ ਘੁੰਮਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕਵਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦੰਗੇ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਸੂਖ਼ ਵਾਲੇ ਕੁੰਬੀ ਜਾਤੀ (ਹੋਰ ਪਛੜੇ ਵਰਗ ਵਜੋਂ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਜਾਤੀ) ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਉੱਤੇ ਦੀ ਸੜਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦ ਕਿ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਸੀ ਬੀ ਆਈ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਨੇ ਸਿੱਟਾ ਕਢਿਆ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੋਸਟ-ਮਾਰਟਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਵਤ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਲੱਗੇ ਸਨ।
ਸੁਕਰਨੋ
ਸੁਕਰਨੋ (ਜਨਮ ਕੁਸਨੋ ਸੋਸਰੋਦੀਹਾਰਜੋ; ਜਾਵਾਈ: ꦯꦸꦏꦂꦤ; 6 ਜੂਨ 1901 – 21 ਜੂਨ 1970) ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1945 ਤੋਂ 1967 ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਸੁਕਰਨੋ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਉਸਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਆਗੂ ਸੀ। ਇਹ ਡੱਚ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਦਹਾਕਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡੱਚ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਜਪਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਕੂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਸੁਕਰਨੋ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਜਾਵਾਈ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਰਈਸ ਸੋਏਕਮੀ ਸੋਸਰੋਦੀਹਾਰਜੋ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਰਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਉਸਦੀ ਹਿੰਦੂ ਬਾਲੀਨੀ ਪਤਨੀ ਇਡਾ ਆਯੂ ਨਿਓਮਨ ਰਾਏ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਕੁਸਨੋ ਸੋਸਰੋਦੀਹਾਰਜੋ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਘਰਸ਼
ਸੁਕਰਨੋ ਓਮਰ ਸਾਇਦ ਜੋਕਰੋਆਮੀਨੋਤੋ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦੁੰਗ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਇਸਨੇ ਯੂਰਪੀ, ਅਮਰੀਕੀ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ, ਕਮਿਊਨਿਸਟ, ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਫ਼ਲਸਫ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਇਸਦੀ ਆਪਣੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ, ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲਾ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Unrecognized language ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1901 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਨਿਨ ਅਮਨ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਚੈਟਰਜੀ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਚੈਟਰਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1922 ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ, ਕਮਲੰਮਾ ਦਾਸੱਪਾ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਇੱਕ "ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਕੂਲ" ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਮੈਸੂਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਜਾੜ ਵਾਲੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਲੈਣ ਲਈ ਪਰਤਾਇਆ ਗਿਆ ਪਰ ਆਖਰਕਾਰ ਉਸਨੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਉਸਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਸੈਂਟਰਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. (ਆਨਰਜ਼) ਅਤੇ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੈਸੂਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਮੁੰਮਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਰਾਜਾ ਵੌਡੇਯਾਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਐਮਟੀ ਨਰਾਇਣ ਅਯੰਗਰ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਵਾਲਟਰਸ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਨੈਟਵਰਕ
ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਨੈੱਟਵਰਕ (TFN) ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਇੱਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ, ਜੋ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੋਵਾਂ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਉਹ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਢਾਂਚਾਗਤ ਅਨੁਕੂਲਨ ਅਤੇ ਨਵਉਦਾਰਵਾਦੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਰਾਸਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਈ ਗਈ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਧਿਤ ਹੈ। ਟੀ.ਐੱਨ.ਐੱਫ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਐਨ.ਜੀ.ਓ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਫਿਰ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕਾਨਫਰੰਸ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਅਤੇ ਚਾਈਨਾ ਵਿੱਚ ਐਨਜੀਓ ਫੋਰਮ ਇਨ ਹੈ।
ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਚੈਟਰਜੀ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
1943 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ (IISc), ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਨੈਟਵਰਕ
ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ
ਟੀਐਫਐਨਜ਼ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ (ਐਨਜੀਓਜ਼) ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ ਪਰ ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਟੀਐਫਐੱਨਜ਼ ਸਾਰੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਗੱਠਜੋੜ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਚੈਟਰਜੀ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਉਹ ਸੀਵੀ ਰਮਨ ਕੋਲ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਗਈ ਸੀ। ਕੁਝ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਮਨ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਕੋਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਡਿਗਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਸਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰੱਖਣ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਨੈਟਵਰਕ
ਟੀ.ਐਫ.ਐਨਜ਼ ਦਾ ਉਦੇਸ਼
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਐਡਵੋਕੇਸੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਅੰਦੋਲਨਵਾਦ, ਅਪਵਾਦ ਹੱਲ, ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮਹਿਲਾ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮੈਕੀ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ। ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਤਜ਼ੁਰਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟੀ.ਐਨ.ਐਫ ਦੇ ਕੋਲ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਵਰਨੌਇਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ "(1) ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ, (2) ਸਰੋਤਾਂ ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਸਮਾਨਤਾ, (3) ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਲਿੰਗ ਅਸਮਾਨਤਾ, (4) ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ, ਅਤੇ (5 ) ਔਰਤਾਂ (ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਜੋਂ, ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ। "ਇਹ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨੀਤੀ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਟੀਐਫਐਨ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਚੈਟਰਜੀ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਤਰਿਮ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਵਜ਼ੀਫੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਇੱਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ 1946 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ "ਚਮਕਦਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ" ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਐਨ ਆਰਬਰ ਵਿੱਚ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਪਰ ਚੈਟਰਜੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਸੀ। ਜੁਲਾਈ 1947 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ਼ ਐਸਐਸ ਮਰੀਨ ਐਡਰ ਉੱਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਮਾਪ ਦੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ, ਸਿਖਲਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ। ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ 1949 ਵਿੱਚ ਬਾਰਬਰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। 1953 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਵਿਲੀਅਮ ਗੋਲਡ ਡੋ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਨੈਟਵਰਕ
ਨਤੀਜੇ
1995 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਚੌਥੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕਾਨਫਰੰਸ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰਵਈਏ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਨਤੀਜਾ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੀਆਂ ਦੂਸਰੀਆਂ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਲਈ "ਏਜੰਡਾ ਦਾ ਜੁਗਾੜ" ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਨਿਰਪੱਖ ਪਹੁੰਚ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਟੀ.ਐੱਨ.ਐੱਫ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਉਦੋਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਅਲੱਗ ਥਲੱਗ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਚੈਟਰਜੀ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਬੀ.ਐਮ.ਸ਼ਿਵਰਾਮਾਜਾਹ, ਨੰਜਨਗੁੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਦਾਦੀ, ਕਮਲੰਮਾ ਦਾਸੱਪਾ, ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਨੇ 1953 ਵਿੱਚ ਆਈਆਈਐਸਸੀ ਦੇ ਇੱਕ ਫੈਕਲਟੀ ਸਿਸਿਰ ਕੁਮਾਰ ਚੈਟਰਜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਇੰਦਰਾ ਚੈਟਰਜੀ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਨੇਵਾਡਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਰੇਨੋ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਅਤੇ ਬਾਇਓਮੈਡੀਕਲ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਨੈਟਵਰਕ
ਮਿਸਾਲ
ਕੁਝ ਟੀ.ਐਫ.ਐਨ'ਜ਼:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸੰਸਥਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਲੋਬਲ ਪਾਲਿਸੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਰੋਧੀ-ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਅੰਦੋਲਨ
ਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ ਚੈਟਰਜੀ
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1922
ਸੂਜ਼ਨ ਫਿਰੂਜ਼
ਸੂਜ਼ਨ ਫਿਰੂਜ਼ (ਸੁਜ਼ਨ ਫ਼ਿਰੋਜ) ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਰੈਪਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਰੈਪਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਫਗਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਫਿਰੂਜ਼ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ।  ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ ਅਤੇ 1990 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਸੱਤ ਸਾਲ ਇਰਾਨੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇਰਾਨੀਆ ਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਉਲਝਣਾਂ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਯਮਿਤਤਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਿਰੋਜ਼ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ। ਉਹ 2003 ਵਿੱਚ ਕੰਧਾਰ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਰਬਾਂ ਦੀ ਬੁਣਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ 2011  ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੂਪ ਓਪੇਰਾ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ।
ਫਿਰੂਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਬਦੁਲ ਗ਼ਫਰ ਫਿਰੂਜ਼ ਤੋਂ ਰੈਪ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗੀ। ਉਹ ਅਫਗਾਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਫ਼ਰੀਦ ਰਸਤਾਗਰ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿੰਗਲ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।  ਫਿਰੂਜ਼ ਨੇ ਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੈਪ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਗਲ ਟ੍ਰੈਕ "ਆਲ ਇੰਡੀਆਜ਼", ਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਗੀਤ ਅਬਦਾਲੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਤਾਗਰ ਦੁਆਰਾ ਕੰਪੋਜ਼ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੁਹਰਬ ਸੀਰਤ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਗਾਣਾ, "ਨਕੀਸੁਲ ਅਕਾਲ" ਦਾ ਮਤਲਬ "ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ" ਹੈ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਬਦ ਹੈ।
ਫਿਰੂਜ਼ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਉੱਤਰੀ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ  ਐਸਿਡ ਹਮਲੇ, ਅਗਵਾ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।  ਦੱਖਣੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੌਤ ਦੀ ਧਮਕੀ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਅੰਗ ਰੱਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਤੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਚਾਚੇ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।
ਫਿਰੂਜ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਗਮ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਚੂੰਘਾਂ
ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਚੂੰਘਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੁਕਤਸਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਸਟਿਸ ਕੇ. ਐਸ. ਪੂਤਸਵਾਮੀ (ਰਿਟਾ.) ਅਤੇ ਅੰਰ. ਬਨਾਮ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਐਂਡ ਓਰਸ.
'ਜਸਟਿਸ ਕੇ ਐਸ ਪੁਤਸਵਾਮੀ (ਸੇਵਾਮੁਕਤ) ਅਤੇ ਅੰਰ. ਬਨਾਮ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਐਂਡ ਓਰਸ', ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 14, 19 ਅਤੇ 21 ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ।
ਨੌ-ਜੱਜ ਅਦਾਲਤ ਜੇ.ਐਸ. ਖੈਹਰ, ਜੇ ਚੇਲਾਮੇਸ਼ਵਰ, ਐਸ ਏ ਬੋਬਡੇ, ਆਰ ਕੇ ਅਗਰਵਾਲ, ਆਰ ਐਫ਼ ਨਰੀਮਨ, ਏ ਐਮ ਸਪਰੇ, ਡਾ. ਡੀ ਵਾਈ ਚੰਦਰਚੋਦ, ਐਸ.ਕੇ. ਕੌਲ ਅਤੇ ਐਸ ਏ ਨਜ਼ੀਰ ਦੀ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ "ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਆਰਟੀਕਲ 21 ਦੇ ਅਧੀਨ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਭਾਗ III ਦੁਆਰਾ ਗਾਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ", ਇਹ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਬਨਾਮ ਯੂ ਪੀ ਦੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਐਮ ਪੀ ਸ਼ਰਮਾ ਬਨਾਮ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ, ਜੋ ਕਿ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ' ਤੇ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਬਾਅਦ ਵਿਚ
ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਵਤੇਜ ਸਿੰਘ ਜੌਹਰ ਬਨਾਮ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ  (2018) ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਮਲਿੰਗਤਾ ਨੂੰ ਅੰਤਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜੋਸੇਫ ਸ਼ਾਈਨ ਬਨਾਮ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (27 ਸਤੰਬਰ 2018) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਧੀਨ ਜ਼ਨਾਹ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
= ਹਵਾਲੇ =
ਖੋਖਰ (ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ)
ਖੋਖਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
1546
1546 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1540 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਲਾਲੀ
ਲਾਲੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਖੁਣ ਖੁਣ ਕਲਾਂ
ਖੁਣ ਖੁਣ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚੱਕ ਮਦਰੱਸਾ
ਚੱਕ ਮਦਰੱਸਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੁਕਤਸਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ ਹਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੀਤਾ ਫਲ
ਸੀਤਾ ਫਲ  (Annona squamosa) ਐਨਾੋਨਸੀਏ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਚੰਗਾ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਦਰੱਖਤ ਜਾਂ ਝਾੜ ਹੈ,  ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਾਣਯੋਗ ਫਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗਰਮਖੰਡੀ ਨੀਵੇਂ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਜਲਵਾਯੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਐਨਾਨਾ ਰੈਟਿਕੂਲਾਟਾ ਅਤੇ ਐਨੋਨਾ ਚੈਰੀਮੋਲਾ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸਹਿਣ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੀਤਾ ਫਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਇਹ ਤਥ ਇਸ ਦੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਐਨੋਨਾ ਸਕੁਆਮੋਸਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਅਰਧ-(ਜਾਂ ਪਿਛੇਤਾ) ਪਤਝੜੀ,  ਟਾਹਣੀ-ਭਰਪੂਰ ਝਾੜ ਜਾਂ ਛੋਟਾ ਦਰੱਖਤ ਜੋ 3 ਮੀਟਰ (9.8 ਫੁੱਟ ਤੋਂ 8 ਮੀਟਰ (26 ਫੁੱਟ) ਉਚਾ ਹੈ।  ਸੋਰਸੋਪ (ਐਨਾਨਾ ਮੂਰਟੀਟਾ) ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦੀ ਚੌੜੀ, ਖੁਲ੍ਹੀ ਛਤਰੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂ ਅਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਫੈਲੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਅਤੇ  ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਤਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾਫਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰੱਖ਼ਤ
ਸੁਕੀਰਤ ਆਨੰਦ
ਸੁਕੀਰਤ ਆਨੰਦ (23 ਮਾਰਚ 1956) ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਦਾ ਕਾਲਮ ਨਵੀਸ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਅਨੁਵਾਦਕ / ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।  ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ ਸੁਕੀਰਤ ਵਰਤਦਾ ਅਤੇ ਇਸੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਛਪਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਸੁਕੀਰਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਕਾਮਰੇਡ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇਸਤਰੀ ਆਗੂ ਰਹੀ ਉਰਮਿਲਾ ਅਨੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ 23 ਮਾਰਚ 1956 ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤ  ਨਗਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ  ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ
ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਇੱਕ ਟੈਕਸ ਅਫਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰੈਵੇਨਿਊ ਇਨਸਪੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਤਹਿਸੀਲ ਤੋਂ ਟੈਕਸ ਵਸੂਲ ਕਰਨ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਹਨ। ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਨੂੰ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਮੁਗ਼ਲ ਮੂਲ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਸ਼ਬਦ "ਤਹਿਸੀਲ" ਅਤੇ "ਦਰ" ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ("ਤਹਿਸੀਲ", ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਅਰਬੀ ਦਾ ਅਰਥ "ਕਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ" ਅਤੇ "ਦਰ", ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਇੱਕ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ") ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇੱਕ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਅਧੀਨਗੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਜਾਂ ਨੂੰ ਉਪ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਮਲਤਦਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ  ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਨੂੰ ਤਾਲੁਕਦਾਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 2 ਦੇ  ਗਜ਼ਟਿਡ ਅਫਸਰ ਹਨ। ਉਹ ਤਾਲੁਕਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਜ਼ਮੀਨ, ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਮਾਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ  ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਤੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਨੂੰ ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਸੀ.ਐਸ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐੱਚ.ਏ.ਐੱਸ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਆਰ.ਏ.ਐਸ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐੱਮ.ਪੀ.ਪੀ.ਸੀ.ਐਸ, ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬੀ ਏ ਐਸ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਏ.ਪੀ.ਐਸ.ਸੀ.ਸੀ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਟੀ.ਪੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਬਰਾਬਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ)। ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਨੂੰਗੋ (ਜਿਸਨੂੰ ਰੈਵੇਨਿਊ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਾਡਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਕਿੱਤੇ
ਨਸੀਬੋ ਲਾਲ
ਨਸੀਬੋ ਲਾਲ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਮਖ਼ਸੂਸ ਲਬੋ ਲਹਿਜੇ ਅਤੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ ਨਸੀਬੋ ਲਾਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਸਦਕਾ ਖ਼ਾਸੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਕਮਾ ਲਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੇਸ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਨੂਰਜਹਾਂ ਵਾਲੀ ਸੋਜ਼ ਅਤੇ ਮਿਠਾਸ ਦੀ ਝਲਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਨਸੀਬੋ ਲਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਮਾਰਵਾੜੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕੋਕ ਸਟੂਡੀਓ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਨਸੀਬੋ ਲਾਲ ਦੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਨੂਰਾਂ ਲਾਲ ਦੇ ਵੀ ਕੁਝ ਗੀਤਾਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ
ਨਾਗਮਣੀ
ਨਾਗਮਣੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੱਪ ਦਾ ਪੱਥਰ ਦਾ ਪੱਥਰ, ਸੱਪ ਮੋਤੀ, ਕਾਲਾ ਪੱਥਰ, ਸੱਪ-ਪੱਥਰ, ਜਾਂ ਨਾਗਮਣੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਹੱਡੀ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਹੈ ਜੋ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗਣ ਲਈ ਲੋਕ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੇਲਟਿਕ ਯੁੱਗ ਦੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਐਡਰ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਸੱਪ ਦਾ ਪੱਥਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰੰਗੀਨ ਕੱਚ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਛੇਕ ਦੇ ਨਾਲ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਇਹ ਕਹਿਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗਣ 'ਤੇ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਇਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੈਰ-ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਲਾਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਖ਼ਮ ਦਾ ਚੀਰਾ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ, ਚੂਸਣਾ, ਜਾਂ "ਕਾਲੀਆਂ ਪੱਥਰੀਆਂ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੇਰਵਾ
ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਵਿਚਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਕਾਲੇ ਪੱਥਰ' ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਰਤਣਾ ਹੈ।
ਪੇਰੂ ਵਿਚ, ਇਕ ਕਾਲਾ ਪੱਥਰ ਗਾਂ ਦੀ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸੜੀ ਹੋਈ ਹੱਡੀ ਹੈ ਜੋ "ਇਕ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਉਥੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜ਼ਖਮ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ।"
13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਫ਼ਾਰਸੀ/ਈਰਾਨੀ ਲੇਖਕ ਕਾਜ਼ਵਿਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਅਜਾਇਬ ਅਲ-ਮਖਲੂਕਤ ਵਿੱਚ ਨਾਗਮਣੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਮੇਵੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਕਿਵੇਂ ਚਲਦਾ ਹੈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹਵਾਲਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ "ਕਿਸੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਜੀਵ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੱਟ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਖੱਟੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਇਆ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸੱਪ ਦੇ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।"
ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਜਾਪਾਨ
ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਜਾਪਾਨ ਸੰਨ 1882 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੇਈਜੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਬੈਂਕ ਦਾ ਸਥਾਪਨਾ ਮਗਰੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ ਉਂਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਲਿਤਰ
ਲਿਤਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਧਾਈ
ਬਧਾਈ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੁਕਤਸਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੈਰ-ਆਈਓਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ
ਗੈਰ-ਆਇਨੀਜਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ (ਜਾਂ ਨਾਨ ਆਇਨੀਜਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ) ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਆਂਟਮ, ਫੋਟੋਨ ਊਰਜਾ ਐਟਮ ਜਾਂ ਅਣੂ ਨੂੰ ਆਇਨਾਇਜ ਲਈ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਡੀ - ਜੋ ਇੱਕ ਐਟਮ ਜਾਂ ਅਣੂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚਾਰਜ ਕਣ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇਲੈਕਟਰੋਨ ਨੂੰ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਊਰਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਉੱਚ ਊਰਜਾ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਨੂੰ ਭੇਜਣਾ। ਆਈਓਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਆਇਨੀਜਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਤਰੰਗ-ਲੰਬਾਈ ਹੈ, ਜਿਦੇ ਕਈ ਉਪਯੋਗ ਹਨ ਪਰ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਹਨ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਰਨ, ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਬਿਮਾਰੀ, ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਇਨੀਜਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸਥਾਰ ਰੇਡੀਓਲੌਜੀਕਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਗੈਰ-ਆਇਨੀਜਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ
ਸਾਈਬਰ-ਹਥਿਆਰ ਉਦਯੋਗ
ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ ਦਾ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਬਜਾਰ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਖਾਸ ਅਤੇ ਜਾਨਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਘੱਟੋ ਘੱਟ 2005 ਤੋਂ, ਅਮਰੀਕਾ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਰੂਸ,  ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸਮੇਤ ਪੱਛਮੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਰੱਖਿਆ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਹੈਕਰਾਂ ਤੋਂ ਐਕਸਪਲੋਈਟ ਖਰੀਦ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।  ਜ਼ੀਰੋ ਡੇਅ ਐਕਸਪਲੋਈਟ ਲਈ ਇਹ ਜਾਇਜ਼ ਬਜਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾਂ ਹੈ ਪਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਜਾਂ ਤੁਰੰਤ ਪਹੁੰਚ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਜ਼ੀਰੋ ਡੇਅ ਐਕਸਪਲੋਈਟ ਵੇਚਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਸਫਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ.
ਕੰਪਨੀਆਂ
ਰਵਾਇਤੀ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਿਲਟਰੀ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੀ.ਏ.ਈ ਸਿਸਟਮਸ, ਈ.ਏ.ਡੀ.ਐਸ, ਲਿਓਨਾਰਡੋ, ਜਨਰਲ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ, ਰੈਥਿਓਨ ਅਤੇ ਥੈਲੇਜ ਸਭ ਨੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਲੂ ਕੋਟ ਅਤੇ ਅਮੇਸਿਸ ਵਰਗੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਅਤੇ ਲੀਬੀਆ ਵਿੱਚ ਮੁਆਮਰ ਗੱਦਾਫੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਤਕਨੀਕਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਨ।
ਪੱਛਮੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਐਕਸਪਲੋਈਟ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਫਰਮ ਨੇਟਰਾਗਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ।
ਟ੍ਰੇਡ ਸ਼ੋਅ ਆਈ.ਐਸ.ਐਸ. ਵਰਲਡ ਜੋ ਹਰ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਦ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਈਬਰ ਹਥਿਆਰ ਬਜ਼ਾਰ' ਅਤੇ 'ਵਾਇਰਟੈਪਰਸ ਬਾਲ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਹੈ।
ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਾਈਬਰ ਹਥਿਆਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਿਵੇ ਐਂਡਗੇਮ, ਗਾਮਾ ਗਰੁੱਪ, ਐਨ.ਐਸ.ਓ.ਗਰੁੱਪ ਅਤੇ ਐਬਿਲਿਟੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ 2014 ਵਿੱਚ ਐਨਐਸਓ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਅਭੇਦ ਹੋਏ ਸਨ।
26 ਜੁਲਾਈ 2017 ਨੂੰ ਗੂਗਲ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਸਪਾਈਵੇਅਰ ਦੀ ਖੋਜ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਲਿਪਿਜ਼ਾਨ" ਰੱਖਿਆ। ਗੂਗਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ,"ਲਿਪਿਜ਼ਾਨ ਦੇ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸਾਈਬਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਇਕਵਸ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਈਬਰ ਜ਼ੁਰਮ
ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ
ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ (ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ,ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ,ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਆਦਤ ਜਾਂ ਅਲਕੋਹਲਵਾਦ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਵਿਹਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ,ਜੋ ਕਿ ਖਤਰਨਾਕ ਪੀਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਲਕੋਹਲ ਦੇ ਸ਼ਰਾਬ ਤੱਕ ਅਲਕੋਹਲ ਨਿਰਭਰਤਾ ਤੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਡੀ ਐਸ ਐਮ -5 (ਡੀਐਮਐਮ -5) ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਮੌਤ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਸੱਟ ਦੇ ਬੋਝ ਦੋਨਾਂ ਲਈ ਸੱਤਵਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜੋਖਮ ਕਾਰਕ ਹੈ। ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੰਬਾਕੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅਲਕੋਹਲ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਡਰੱਗ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਵੱਧ ਬੋਝ ਲਈ। ਅਲਕੋਹਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰੋਕਥਾਮ ਵਾਲੇ ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਲਕੋਹਲ ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਮੁੱਖ ਅਲਕੋਹਲ-ਸੰਬੰਧੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਲੱਖਾਂ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਹਰ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਿਰਧ ਤੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਾਂਤ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਔਊਡ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੇਠਲੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਰੁਤਬੇ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਮਰਦਾਂ (18-24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ) ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਲਕੋਹਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਸਮਾਜ-ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਚਿੰਤਾ-ਭਰੇ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਿਨਾਂ ਝਿਜਕ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹਨ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਖਤਰਨਾਕ ਪੀਣ ਵਾਲੇ (ਖਤਰਨਾਕ ਸ਼ਰਾਬ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪੀਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਮੌਕੇ 14 ਸਟੈਂਡਰਡ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਯੂਨਿਟ ਪ੍ਰਤੀ ਹਫਤੇ ਜਾਂ 4 ਸਟੈਂਡਰਡ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ
ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਮੌਕੇ 'ਤੇ 7 ਸਟੈਂਡਰਡ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਯੂਨਿਟ ਪ੍ਰਤੀ ਹਫਤੇ ਜਾਂ 3 ਸਟੈਂਡਰਡ ਪੀਣ ਤੋਂ ਵੱਡਾ
ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਪੀਣ ਵਾਲਾ <21 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ
ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਅਲਕੋਹਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੈਟਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖੂਨ ਅਲਕੋਹਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ≥ 0.08% ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ
ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਇਕੋ ਇੱਕ ਮੌਕੇ ਤੇ 5 ਸਟੈਂਡਰਡ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇਕੋ ਇੱਕ ਮੌਕੇ ਤੇ 4 ਸਟੈਂਡਰਡ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ
ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦੋ ਚੱਕਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੰਜ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲਈ ਮੁੱਕਰਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੀ ਦਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। 1991 ਤੋਂ ਪ੍ਰੀ-ਸਕੂਲ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਘਟ ਗਈ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 99% ਹੈ ਪਰ, ਸੋਵੀਅਤ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਦਿਅਕ ਮਿਆਰ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸਿੱਖਿਆ ਬਜਟ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਿਖਲਾਈ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਨੌਜਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। 1992 ਅਤੇ 2004 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚੇ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਦੇ 12 ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 6.3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰਹਿ ਗਏ। 2006 ਵਿੱਚ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 8.1 ਫੀਸਦੀ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਜਟ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਕਮੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।
1992 ਅਤੇ 2001 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ 19% ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 6.4% ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸੰਸਥਾਨ ਨੂਕੂਸ, ਸਮਰਕੰਦ ਅਤੇ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉੱਚ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ, ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਨ ਅਤੇ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ 1991 ਵਿੱਚ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2002 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਯੂ ਕੇ) ਅਤੇ "ਉਮਿਡ" ਦੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।