cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਰਦਾਬਾਦ (ਨਾਅਰਾ)
right|thumb|ਸਿਮਲਾ ਕਾਂਫਰੰਸ ਵੇਲੇ ਸਿੱਖ ਲੀਡਰ [[ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ|ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ: ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਲੀਡਰ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿੰਨਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਲੀਡਰ ਖਿਜ਼ਰ ਹਯਾਤ ਖਾਂ ਟਿਵਾਣਾ।]]
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਰਦਾਬਾਦ (ਅੰਗਰੇਜੀ ਲਿਪੀ: Pakistan Murdabad) ਹਿੰਦਸਤਾਨੀ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਨਾਅਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਲਫ਼ਜ਼ੀ ਮਤਲਬ ਹੈ: "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਵੇ" ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਉਚਿਤ "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇ" ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਬਦ ਨਿਰਕਤੀ ਫਾਰਸੀ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਅਰੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਹਿਰ ਯਾਨੀ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਲਹਿਦਾ ਇਸਲਾਮੀ ਮੁਲਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਲੀਡਰ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪਰਸਾਵਿਤ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ ਸਨ। ਇਹ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿੰਨਾ ਦੇ ਨਾਅਰੇ "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਿੰਦਾਬਾਦ" ਦੇ ਉਲਟ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਅਰੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ, ਬਾਪਸੀ ਸਿੱਧਵਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਲਿਖਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਅਰੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵੰਦ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਨਵੇਂ ਮੁਲਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰੈਫਿਊਜੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿਖੇ ਫਸੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗੌਰਮਿੰਟ ਦੀ ਨਾਕਾਬਲੀਅਤ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਪਰਗਟਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਨਾਅਰਾ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਸੈਲਾਨੀ ਵੈਲਫੇਅਰ ਟਰੱਸਟ
ਸੈਲਾਨੀ ਵੈਲਫੇਅਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਟਰੱਸਟ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ (NGO) ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਬੇਘਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਣ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮਈ 1999 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਬਹਾਦੁਰਾਬਾਦ, ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਇਹ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਦਵਾਨ ਮੌਲਾਨਾ ਬਸ਼ੀਰ ਫਾਰੂਕ ਕਾਦਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 30 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਖਰਚੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੈਲਾਨੀ ਟਰੱਸਟ ਆਪਣੇ 100 ਕੇਂਦਰਾਂ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਸਤਾਰ-ਖਾਵਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੁਆਰਾ 30,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2011 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਐਨਜੀ ਰਿਕਸ਼ਾ ਵੰਡੇ।
ਸੈਲਾਨੀ ਦੀਆਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਨੌਟਿੰਘਮ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦਫਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੈਲਾਨੀ ਵੈਲਫੇਅਰ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਚੈਰਿਟੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੈਲਾਨੀ (NGO) ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਮੁਫਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ 'ਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ:
ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ
ਸੈਲਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ, "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਮੂਲ ਕਾਰਨਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਹੱਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵਨ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਸਮਰੱਥ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜਵੰਦ ਆਰਥਿਕ ਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਧਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਤੱਕ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਤੱਕ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ:
ਰੋਟੀ ਬੈਂਕ
ਰੋਟੀ ਬੈਂਕ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਵਾਕ-ਅੱਪ ਕਿਓਸਕ ਵਿੱਚ ਲੋੜਵੰਦ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਵੇਰਵੇ (ਜਨਮ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ) ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀ "ਮੁਫ਼ਤ ਭੋਜਨ ਕਾਰਡ" ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 2 ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਿਲ 14 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ
ਆਰਥਿਕ ਸ਼ਕਤੀਕਰਨ
2013 ਵਿੱਚ, ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੈੱਬ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦੁਆਰਾ ਆਰਥਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ, ਸੈਲਾਨੀ ਵੈਲਫੇਅਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਟਰੱਸਟ ਨੇ ਜ਼ਿਆ ਉੱਲਾ ਖਾਨ, ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸੈਲਾਨੀ ਮਾਸ ਆਈਟੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ (SMIT) ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ "ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਦਰ" ਵਰਗੇ ਸਫਲ ਮਾਸ ਆਈਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਏ। SMIT ਦਾ ਟੀਚਾ React, Node JS, ਅਤੇ Angular JS ਵਰਗੀਆਂ ਉਭਰਦੀਆਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 10,000 ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵੈੱਬ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਡਿਵੈਲਪਰ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 4,000 ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਸਕੋ ਦੇ ਸੀਸੀਐਨਏ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ, ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਉੱਦਮਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੈੱਬ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਵਿਕਾਸ ਹੁਨਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਬਣਨ ਦਿਓ।
ਕੋਵਿਡ-19 ਸੰਕਟ
ਕੋਵਿਡ-19 ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ, ਸੈਲਾਨੀ ਵੈਲਫੇਅਰ ਟਰੱਸਟ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਵਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਆਕਸੀਜਨ, ਭੋਜਨ, ਬਚਾਅ ਉਪਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਪਲਾਈ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈਆਂ। ਇਸ ਨੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਟੈਲੀਫੋਨ ਸੇਵਾ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਲੋੜਵੰਦ ਪਰਿਵਾਰ ਰਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ।
13 ਅਪ੍ਰੈਲ 2020 ਨੂੰ, ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਕਿ ਸੈਲਾਨੀ ਵੈਲਫੇਅਰ ਵਰਕਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਈਸਾਈਆਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 2020 ਨੂੰ, ਯੂਐਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਲੀਜੀਅਸ ਫਰੀਡਮ (ਯੂਐਸਸੀਆਈਆਰਐਫ) ਨੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰੇ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਈਸਾਈਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਈਧੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਜੇਡੀਸੀ ਵੈਲਫੇਅਰ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜਮਾਤ-ਏ-ਇਸਲਾਮੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੀਆ।
ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦਾ ਸੰਗੀਤ
ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਬਾਇਲੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਹਨ। ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਰਾਜ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਬਾਇਲੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੇ ਲੰਬੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਇੰਨੀ ਲੰਮੀ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੂਲ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰੋਤ ਬਣਾਉਣਾ ਅਕਸਰ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਉਣ ਅਤੇ ਮੌਖਿਕ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸੰਗੀਤਕ ਰੂਪ
2021 ਤੱਕ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸੰਗੀਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕ ਧੁਨੀ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਦੇਸੀ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਗੀਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਮਾਪਿਆ, ਨੱਚਣ ਵਾਲੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਬੈਕਡ੍ਰੌਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਗੀਤ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿੰਫਨੀ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਗਾਉਣਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੱਤ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਤਰੀਕੇ ਹਨ। ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਦੇ ਕਈ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਰੀਕੇ ਹਨ।
ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰ
ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਗਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਗਾਇਕ ਅਕਸਰ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੈਦਲ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੰਡਲੀਆਂ ਨੂੰ ਯੰਤਰਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਸਲੀ ਯੰਤਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਫਰਾ: ਇੱਕ ਖੋਖਲੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਨਲੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਪਰਕਸ਼ਨ ਡਰੱਮ, ਗੁਡਮ: ਇੱਕ ਝਿੱਲੀ ਵਾਲਾ ਪਰਕਸ਼ਨ ਯੰਤਰ, ਮੋਹਰੀ: ਇੱਕ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਯੰਤਰ, ਝਾਂਝ: ਝਾਂਜ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੰਜੀਰਾ: ਛੋਟੇ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜੇ, ਉੱਚੇ-ਪਿਚਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜੋੜੀ।
1980 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਘੁਮੰਤੂ ਗਾਇਕ ਇਕੱਲੇ ਜਾਂ ਰਾਗੀ ਵਰਗੇ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਸਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ: ਤੰਬਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਕਿੰਗਰਾ ਬਾਜਾ, ਸਾਰੰਗੀ ਜਾਂ ਸਾਰੰਗੀ, ਬਾਣਾ, ਖੰਜਰੀ ਜਾਂ ਢਫ, ਢਫਲੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 1980 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੰਡਵਾਨੀ, ਭਰਥਰੀ, ਚੰਡਾਲੋਰਿਕ ਵਰਗੀਆਂ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਗਾਉਣ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਪੜਾਅ ਨੇ ਸਾਜ਼ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਂਜੋ, ਹਰਮੋਨੀਅਮ, ਤਬਲਾ, ਬੰਸਰੀ ਅਤੇ ਢੋਲਕ ਵਰਗੇ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਢਪਰਾ, ਨਿਸ਼ਾਨ, ਨਗਾਰਾ, ਤੁੜਬੜੀ, ਮੋਹਰੀ-ਸ਼ਹਿਨਾਈ, ਮੰਡੇਰ ਵਰਗੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਾਜ਼ ਸਾਰੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ਬਸਤਰ, ਸੁਰਗੁਜਾ ਅਤੇ ਰਾਏਗੜ੍ਹ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰ ਵੀ ਮੈਦਾਨੀ ਜਾਂ ਮੈਦਾਨੀ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। right|thumb| ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਢੋਲਕ ਢੋਲ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਸਾਦੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ:
ਲੋਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਵ
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਰਸਮੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਸਬੰਧ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਰਸ਼ਨ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪਹਿਲੂ ਵਜੋਂ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਆਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੁਆਰਾ ਫਿੱਟ ਬੈਠਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਇਹ ਨਿਰਭਰਤਾ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਅਟੁੱਟ ਸਬੰਧ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਕਸਾਰਤਾ ਅਤੇ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਬੀਲਿਆਂ, ਸਮਾਜਾਂ ਅਤੇ ਨਸਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਾ ਕੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਧਾ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। right|thumb| ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਡਵਾਨੀ ਕਲਾਕਾਰ ਰਿਤੂ ਵਰਮਾ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਰਾਏਪੁਰ ਨੇੜੇ ਨਿਮੋਰਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੋਈ। ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਇਸ ਡੂੰਘੇ ਸਬੰਧ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫੋਕਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਪੇਸ਼ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸੰਗੀਤ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਖਿਕ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਲੰਘਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਬੋਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਕਿਸੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਹਾਣੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ) ਜਾਂ ਰਸਮੀ (ਕਿਸੇ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਭਾਵ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਰੁੱਤਾਂ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ), ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਭਾਵਨਾ (ਮੌਤ, ਆਜ਼ਾਦੀ, ਉਮੀਦ) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਮੌਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮੌਸਮ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਦੋਂ ਗਾਏ/ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਬਰਸਾਤ ਅਤੇ ਗਿੱਲੇ ਮੌਸਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਾਵਨਾਹੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਰਾਮਾਸੀ ਨੂੰ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਾਗ ਨੂੰ ਬਸੰਤ ਗੀਤ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀਆਂ ਆਮ ਕਿਸਮਾਂ
ਸੋਹਰ ਗੀਤ:
“ਸਤੇ ਸਾਖੀ ਆਗੁ ਚਲੇ, ਸਤੇ ਸਖੀ ਚਲੇ, ਸਤੇ
ਸਾਖੀ ਹੋ ਲਲਨਾ
ਬੀਚ ਮੇ ਦਸ਼ਦਾ ਮਹਾਰਾਣੀ ਚਲੇ ਹੋ ਯਮੁਨਾ ਪਾਨੀ ਹੋ”
ਸੋਹਰ ਗੀਤ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ 'ਤੇ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਗਰਭਵਤੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੀਤ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗਾਣਾ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਨਣਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਬੀ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਚੰਗੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਗੀਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਭੋਜਪੁਰੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸੋਹਰ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਚੰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੀਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਆਮ ਪਹਿਲੂ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਇਸਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਂਝੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਹਲਾ, ਸੋਹਲ, ਸੋਹਿਲੋ ਅਤੇ ਸੋਮਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੋਹਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿਲੀ ਜੁਲੀ ਗਾਵੇ, ਨੰਦ ਕੇ ਜਨਮੇ, ਬਹੁਜੀ ਕੇ ਪੇਟਵਾ ਮੈਂ ਪੀਰਾ, ਗੰਗਾ ਮਾਈਆ ਕੀ ਉਂਚੀ ਅਤੇ ਜਨਮੇ ਗੋਕੁਲ ਮੈਂ ਆਦਿ।
“ਏਕ ਤੇਲ ਚੜ੍ਹਗੇ ਹੋ ਹਰਿਆਰ ਹਰਿਆਰ
ਮੰਡਵਾ ਮੈ ਧੁਲਾਰੁ ਕੋ ਬਦਨ ਕੁੰਮਾਲੇ ॥
ਰਾਮ ਲਖਨ ਕੇ ਹੋ ਰਾਮ ਲਖਨ ਕੇ
ਵਿਵਾਹ ਗੀਤ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਵਾਹ ਦਾ ਹੀ ਅਨੁਵਾਦ 'ਵਿਆਹ' ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹੀ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕਈ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੰਗਨੀ: ਜਦੋਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੰਦੂਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਮਿੱਟੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਹ ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮ੍ਰਿਤੂ ਗੀਤ
“ਹਮਕੋ ਉਦਾ ਦੋ ਚਾਦਰੀਆ ਕਾਲੇ ਕੇ ਬੇਰਾ ਹੈ
ਸੰਗਿ ਸਾਥਿ ਜਰਕਾਰ ਆਵੈ
ਅੰਗਨਾ ਮੈ ਖਦੇ ਬਰਤੀਆ
ਚਰਜਨੇ ਮਿਲ ਬੋਹਕਰ ਲੇ ਗਏ”
ਮ੍ਰਿਤੂ ਗੀਤ ਦਾ ਅਰਥ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣਾ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਛੱਡਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਗੀਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੀਤ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰ ਹੋਣ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਿਹਵ ਗੀਤ
ਬਿਹਾਵ ਗੀਤ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਹੈ ਜੋ ਵਿਆਹ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਅਤੇ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਆਹ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਵਾਂਗ, ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਿਹਾਵ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥੀਸਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ।
ਬਿਹਾਵ ਗੀਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਤਾ ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਡੂੰਘੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੀਤ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਸਮ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸੁਆ ਗੀਤ
ਸੁਆ ਗੀਤ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਦਾਂਤੇਵਾੜਾ ਅਤੇ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਲੋਕ ਗੀਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੂਆ ਡਾਂਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਸੁਆ ਗੀਤ ਜਾਂ ਸੂਆ ਗੀਤ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਾਢੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਰਾਜ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਪਹਿਲੂ ਹਨ। ਸੂਆ ਗੀਤ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਤੱਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਗੀਤ, ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਰੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਹਰ ਇੱਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਕਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ, ਸੂਆ ਗੀਤ ਨੂੰ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਲਈ ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣ ਲਈ ਤੋਤੇ, ਸੂਆ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਰੂਪ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਵਜੋਂ ਇਹ ਗੀਤ ਗੋਂਡ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਟਾਈ ਕੀਤੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇੱਕ ਟੋਕਰੀ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਤੋਤੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਗੀਤ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਗਾਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਤਾੜੀਆਂ ਦੀ ਧੁਨ 'ਤੇ ਸੈੱਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸੂਏ ਦੇ ਗੀਤ ਬਹੁਤ ਤਾਲਬੱਧ ਅਤੇ ਜੀਵੰਤ ਹਨ। ਅਕਸਰ, ਸੁਆ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਜਸ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
2018 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਫ਼ਰਿਸਤ
ਇਹ ਹੈ 2018 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਫ਼ਰਿਸਤ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with citations lacking titles ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with citations having bare URLs ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਮਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਫ਼ਰਿਸਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਕਿਰਨ ਮਾਰਟਿਨ
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਕਿਰਨ ਮਾਰਟਿਨ ਨੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ (ਐਮਬੀਬੀਐਸ), ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਬਲ ਰੋਗ ਵਿੱਚਲੇਡੀ ਹਾਰਡਿੰਗ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1985 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ.
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ 2002 ਦੀ ਸਨਮਾਨ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ. ਮਾਰਟਿਨ ਮਾਨਯੋਗ ਸ੍ਰੀ ਪੀ ਚਿਦੰਬਰਮ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਝੁੱਗੀ ਵਾਲਿਆ ਦਾ ਵਿੱਤ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ  ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਚਿਦੰਬਰਮ ਨੇ ਆਸ਼ਾ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਪਹਿਲ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਰੂਚੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ. ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਮਾਰਟਿਨ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿਖਾਇਆ.
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਰਤਨਜੀਤ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਰਾਇਣ ਸਿੰਘ
ਰਤਨਜੀਤ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ( ਆਰਪੀਐਨ ਸਿੰਘ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) (ਜਨਮ 25 ਅਪ੍ਰੈਲ 1964), ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਕਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ 2009 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਪੰਦਰਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ੀਨਗਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ। 2014 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਰਾਜੇਸ਼ ਪਾਂਡੇ (ਭਾਜਪਾ) ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2019 ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਰਤਨਜੀਤ ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ AICC ਇੰਚਾਰਜ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਜਨਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 2022 ਦੀਆਂ ਯੂਪੀ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ, ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋਤੀਰਾਦਿੱਤਿਆ ਸਿੰਧੀਆ, ਜਿਤਿਨ ਪ੍ਰਸਾਦਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਚੌਥਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੂਨ ਸਕੂਲ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸਿੰਘ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਸ਼ੀਨਗਰ (ਪਦਰੋਨਾ) ਦੇ ਇੱਕ ਖੱਤਰੀ ਸਾਂਥਵਾਰ ਕੁਰਮੀ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਓਬੀਸੀ ਸਾਂਥਵਾਰ ਆਗੂ ਹੈ। ਸਾਂਥਵਾਰ ਜਾਤੀ ਦਾ ਓਬੀਸੀ ਦਰਜਾ ਵਿਵਾਦਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਪਦਰੂਨਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਦ ਦੂਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਜਿਸਦਾ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ 'ਦੂਨ ਕੈਬਨਿਟ' ਦੌਰ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਬੰਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੂਨ ਵਿਖੇ ਹੋਈ। 2014 ਤੋਂ 2018 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਦੂਨ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਸਥਾ ਦ ਦੂਨ ਸਕੂਲ ਓਲਡ ਬੁਆਏਜ਼ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ 7 ਦਸੰਬਰ 2002 ਨੂੰ ਸੋਨੀਆ ਸਿੰਘ (ਨੀ ਸੋਨੀਆ ਵਰਮਾ, ਐਨਡੀਟੀਵੀ ਦੀ ਐਂਕਰ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ) ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪੈਲੇਸ, ਪਦਰੌਣਾ, ਕੁਸ਼ੀਨਗਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਸਵਰਗੀ ਸੀਪੀਐਨ ਸਿੰਘ, ਕੁਸ਼ੀਨਗਰ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਟਾ) ਦੇ ਐਮਪੀ ਅਤੇ 1980 ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964
ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ (ਮਹਾਕਾਵਿ)
ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ( शकुन्तला) ਲਕਸ਼ਮੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇਵਕੋਟਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ 1945 ਦਾ ਨੇਪਾਲੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਝਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇਵਕੋਟਾ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੇ ਨੇਪਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
ਇਹ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਵੀ ਕਾਲੀਦਾਸ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਟਕ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਨੇਪਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮੂਲ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਚਨਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮੌਲਿਕਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਨੇਪਾਲੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਭਾਨੁਭਕਤ ਰਾਮਾਇਣ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਸੀ। ਇਹ 1945 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੇਵਕੋਟਾ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗੇ।
ਅਨੁਵਾਦ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇਵਕੋਟਾ ਨੇ ਇਸ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਖ਼ੁਦ ਕੀਤਾ। ਇਹ 1991 ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
2010ਵੇਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਫ਼ਰਿਸਤ
2019
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ (ਮਹਾਕਾਵਿ)
ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਆਰ ਐਨ ਮਲਹੋਤਰਾ
ਰਾਮ ਨਰਾਇਣ ਮਲਹੋਤਰਾ (1926 - 29 ਅਪ੍ਰੈਲ 1997 ) ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (ਆਰਬੀਆਈ) ਦਾ ਸਤਾਰ੍ਹਵਾਂ ਗਵਰਨਰ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ '''ਆਰ.ਐਨ. ਮਲਹੋਤਰਾ''' ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ 4 ਫਰਵਰੀ 1985 ਤੋਂ 22 ਦਸੰਬਰ 1990 ਤੱਕ ਨਿਭਾਈਆਂ।
ਰਾਮ ਮਲਹੋਤਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿੱਤ ਸਕੱਤਰ, ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਫੰਡ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ 500 ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੋਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 8hq A 50 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ 1986 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ। 1990 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਅੰਨਾ ਰਾਜਮ ਮਲਹੋਤਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1997 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਕੋਇਨਾ ਨਦੀ
ਕੋਇਨਾ ਨਦੀ (ਮਰਾਠੀ ਉਚਾਰਨ: [ਕੋਜ (π)ਨ]) ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ, ਸਤਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਪੱਛਮੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉੱਠਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਕੋਇਨਾ ਨਦੀ ਉੱਤਰ-ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਕੋਇਨਾ ਨਦੀ ਕੋਇਨਾ ਡੈਮ ਅਤੇ ਕੋਇਨਾ ਹਾਈਡ੍ਰੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਕੋਇਨਾ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਾਹੀਂ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕੋਇਨਾ ਨਦੀ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਲਾਈਫ ਲਾਈਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਨਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰੀਟਿਸੰਗਮ ਵਿਖੇ ਕਰਾਡ ਦੁਆਰਾ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ
ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਪੰਜ ਨਦੀਆਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ, ਕੋਇਨਾ, ਵੇਨਾ (ਵੇਣੀ), ਸਾਵਿਤਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਦਾ ਸੋਮਾ ਹੈ। ਸਰੋਤ ਪੁਰਾਣੇ ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪੰਚਗੰਗਾ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਨਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਰੋਤ ਪੁਰਾਣੇ ਮਹਾਬਲੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਹੈ। ਦੰਤਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀਆਂ 'ਤੇ ਸਰਾਪ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਖੁਦ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਵੇਨਾ ਅਤੇ ਕੋਯਾਨਾ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਇਨਾ ਸਮੇਤ 4 ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ ਗਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿਚ ਅਭੇਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਦੂਰੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਜੋ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ
ਮੂਕਾਨੇਰੀ ਝੀਲ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
ਮੂਕਾਨੇਰੀ ਝੀਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੰਨਨਕੁਰਿਚੀ ਝੀਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੰਨਨਕੁਰਿਚੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 23.5 ਏਕੜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਸੇਲਮ ਤਾਲੁਕ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੇਵਰੋਏ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੇਲਮ ਵਿੱਚ ਵਾਏਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਬਾਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੇਰਕੌਡ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਪੁਥੂ ਯੇਰੀ ਅਤੇ ਕੋਠੂਕਰਨ ਓਡਾਈ ਧਾਰਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। thumb| ਮੂਕਾਨੇਰੀ ਝੀਲ ਦੇ ਟਾਪੂ
ਮਨੋਰੰਜਨ
thumb| ਮੂਕਾਨੇਰੀ ਝੀਲ ਮੂਕਾਨੇਰੀ ਝੀਲ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਥਾਂ ਹੈ ਪੰਛੀ ਦੇਖਣ ਵਾਸਤੇ। ਤੈਰਦੇ ਟਾਪੂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਵਿਕਾਸ, ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦੇਣ ਲਈ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਅਸਥਾਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭੋਜਨ ਲੋੜਾਂ ਵਾਟਰ ਹੋਲ ਜਾਂ ਝੀਲ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਗਰੇਟਸ ਅਤੇ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ ਪੰਛੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਝੀਲ 'ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ 169 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਗੁਲਾਬੀ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਫਲੇਮਿੰਗੋ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੁੰਦੇ  ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗਾਰਗਨੇ, ਨਾਰਦਰਨ ਪਿਨਟੇਲ, ਗ੍ਰੇ ਵੈਗਟੇਲ, ਕਾਮਨ ਸੈਂਡਪਾਈਪਰ, ਰੋਜ਼ੀ ਸਟਾਰਲਿੰਗ, ਵਿਸਕਰਡ ਟਰਨ , ਬੈਲਨਜ਼ ਕ੍ਰੇਕ, ਯੈਲੋ ਬਿਟਰਨ, ਪੈਡੀਫੀਲਡ ਵਾਰਬਲਰ, ਸਿਟਰੀਨ ਵੈਗਟੇਲ, ਸਟ੍ਰੀਕ-ਥਰੋਟੇਡ ਸਵੈਲੋ, ਬ੍ਰਾਊਨ-ਸਟੋਰਡ, ਬਲੈਕ-ਹੈੱਡ , ਬਲੈਕ-ਹੈੱਡ , ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਹਨ।     ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੰਛੀ ਨਿਗਰਾਨ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਝੀਲ ਲਈ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮੱਛੀ ਫੜਨ
thumb| ਝੀਲ ਦੇ ਇੱਕ ਕੋਰੇਕਲ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਇਹ ਝੀਲ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰੀਚਾਰਜ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੋਹੂ, ਕੈਟਲਾ ਕੇਂਡਾਈ ਅਤੇ ਕੁਰੂਵਈ। ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਉਥੇ ਦੇ ਆਮ ਮਛੇਰਿਆਂ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੇ ਕੋਰਕਲ  ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਝੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹਨ.
ਗੈਲਰੀ
alt=Panorama View of Lake|1000x1000px|ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੋਂ ਪਨੋਰਮਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੇਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੇਲਮ, ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਪਿਪਰਾ ਦੀਕਸ਼ਿਤ
ਪਿਪਰਾ ਦੀਕਸ਼ਿਤ[ ਹਿੰਦੀ:पिपरा दीक्षित]ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੇਵਰੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੋਸਟ ਦਫਤਰ ਵੀ ਉਸੇ ਹੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਭਟਨੀ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਸਲੇਮਪੁਰ ਤਹਿਸੀਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ  ਦੀਕਸ਼ਿਤਾਂ  ਗਿਣਤੀ ਵਧੇਰੇ ਹੈ. ਛੋਟੀ ਗੰਡਕ ਪਿੰਡ ਨੇੜੇ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਦਰ, ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਆਦਿ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਭੋਜਪੁਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਾਂਤਾਬਾਈ ਧਨਾਜੀ ਦਾਨੀ
ਸ਼ਾਂਤਾਬਾਈ ਧਨਾਜੀ ਦਾਨੀ (Shantabai Dhanaji Dani; 1919-2001) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦਲਿਤ ਲੇਖਕ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ।
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਦਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 1919 ਵਿੱਚ, ਨਾਸਿਕ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਕਈ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਵੀ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਦਾਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਰਾਧਾਬਾਈ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਸਿਕ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਇੱਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ, ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਿਖਲਾਈ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਾਲਜੀਏਟ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਦਾਨੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬੀ, ਭੁੱਖਮਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਾਦਰ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਹਿੰਦੂ ਆਬਾਦੀ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਤੀ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਵੱਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦਾਨੀ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਗਾਇਕਵਾੜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਯਰਵਦਾ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1942 ਵਿੱਚ, ਦਾਨੀ ਨੇ ਡਾ. ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਇੱਕ ਲੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ।
1946 ਵਿੱਚ, ਦਾਨੀ ਨੇ ਪੂਨਾ ਪੈਕਟ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਕਾਲੇ ਝੰਡੇ ਲੈ ਕੇ ਪੁਣੇ ਅਸੈਂਬਲੀ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਯਰਵਦਾ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਡਾ. ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ 1968 ਅਤੇ 1974 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਬੇਜ਼ਮੀਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਗਾਇਕਵਾੜ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਰਮਾਬਾਈ ਅੰਬੇਡਕਰ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਨਾਸਿਕ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੂੰ ਯਸ਼ਵੰਤਰਾਓ ਚਵਾਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
1987 ਵਿੱਚ, ਦਾਨੀ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦਲਿਤਾਂ ਲਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।
ਡਾਨੀ ਨੇ ਡਾ. ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਦਲਿਤ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਪਣਾ ਲਿਆ। ਉਸਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਨੂੰ ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਜਨੀ ਤਿਲਕ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2001 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅੰਤਰ-ਸੰਬੰਧ
ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ "ਫੋਕਲੋਰ" ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਹੈ। ‘ਫੋਕਲੋਰ` ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ 1846 ਈ. ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਦਵਾਨ 'ਵਿਲੀਅਮ ਜਾਨ ਥਾਮਸ' ਨੇ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਉਦਗਮ ਜਰਮਨ ਭਰਾਵਾਂ "ਜੈਕੁਬ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਗਰਿਮ" ਦੁਆਰਾ ਮੌਖਿਕ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਦੇ ਇਕੱਤਰੀਕਰਨ, ਸੰਕਲਨ ਅਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਵਿਭਿੰਨ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਣਾ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਫੋਕਲੋਰ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਵਿੱਚ ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਨੇ ‘ਫੋਕਲੋਰ` ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਫੋਕਲੋਰ ਨੂੰ ਤਤਸਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤ ਕੇ ਕੰਮ ਸਾਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਦੂਜੀ ਤੇ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਫੋਕਲੋਰ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ "ਕਹਾਣੀ" ਕੀਤਾ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਡਾ. ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, “ਸਮੇਂ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਨਮੁਖ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੋਚਣੀ ਦਾ ਵਿਅਕਤ ਰੂਪ ਹੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਲਈ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਮਾਧਿਅਮ ਦੀ ਕਿਸਮ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਉਚਾਰ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਤੋਂ ਲੋਕਗੀਤ ਬਣਦਾ ਉਚਾਰ ਤੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਤੋਂ ਕਥਾ, ਕਥ ਤੇ ਕਾਰਜ ਤੋਂ ਰੀਤ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤ, ਧਾਗੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕਸੀਦਾਕਾਰੀ ਆਦਿ ਬਣਦਾ ਹੈ।"
ਆਰਚਰ ਟੇਲਰ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੈ ਜੋ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ, ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰੀਤੀ- ਰਿਵਾਜਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮ-ਧੰਦਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕਧਾਰਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਉਹ ਅੰੰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਇਸ ਦੇ ਘੜਨਹਾਰਿਆ ਦਾ ਅਲਿਖਤ ਇਤਿਹਾਸ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਸ਼ਾਵਾਂ, ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਾਂਂ, ਰੁਚੀਆਂ, ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੰਬੰਧੀ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੋਹਤਰਾਮ ਐਸਕੰਦਰੀ
right|thumb|300x300px| ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਗਵਰਨਰਜ਼ ਦਾ ਬੋਰਡ [ ਜਮੀਅਤ-ਏ ਨੇਸਵਾਨ-ਏ ਵਤਨਖਾਹ ], [[ਤਹਿਰਾਨ, 1922-1932।]] ਮੋਹਤਰਮ ਇਸਕੰਦਰੀ (1895 – 27 ਜੁਲਾਈ, 1924), ਇੱਕ ਈਰਾਨੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਇੱਕ ਮੋਢੀ ਸੀ। ਉਹ ਜਮੀਅਤ-ਏ ਨੇਸਵਾਨ-ਏ ਵਤਨਖਾਹ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਨੇਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਪਰਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾ ਸੀ।
ਨੇਸਵਾਨ ਵਤਨ ਖਾਅ ਅਖਬਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਐਸਕੰਦਰੀ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਰਦੇ ਹਟਾਉਣ ਸਮੇਤ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮਾਰਚ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ।
ਜੀਵਨੀ
ਮੋਹਤਰਮ ਦਾ ਜਨਮ 1895 ਵਿੱਚ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਦਾਰ, ਬੌਧਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੀਵੰਤ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਮਿਰਜ਼ਾ ਇਸਕੰਦਰੀ (ਅਲੀ ਖਾਨ ਦਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ), ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਵਾਦੀ ਅਤੇ ਅਦਮੀਤ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ ਅਤੇ ਦਾਰ ਉਲ-ਫੂਨਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਖਾਨ ਮੋਹਕੀਕੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਐਸਕੰਦਰੀ ਅਤੇ ਮੋਹਕੀਕੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਨਗੇ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਐਸਕੰਦਰੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੀ ਸੱਟ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਜ ਸਕੂਲ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1922 ਵਿੱਚ ਜਮੀਅਤ-ਏ ਨੇਸਵਾਨ-ਏ ਵਤਨਖਾਹ, "ਈਰਾਨ ਦੀ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਮਹਿਲਾ ਲੀਗ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਾਰੀਵਾਦ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ।
ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ 1922 ਵਿੱਚ, ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਦੇਸ਼ਭਗਤ ਮਹਿਲਾ ਸੰਘ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਲੈਕਚਰ ਦਿੱਤਾ, ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮਾਰਚਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਇਕ ਰੈਲੀ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਪਰਚੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮੋਹਤਰਾਮ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਈਰਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਬਾਲਗ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੋਹਤਰਾਮ ਐਸਕੰਦਰੀ ਦੀ 29 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ 1924 - 1925 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਪਿੱਠ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਦੀਆਂ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਕਾਰਨ ਉਹ ਇੱਕ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1924 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1895
ਐਮ ਜੀ ਰਾਮਚੰਦਰਨ
thumb|ਐਮ ਜੀ ਰਾਮਚੰਦਰਨ ਮਰੁਧੁਰ ਗੋਪਾਲਨ ਰਾਮਚੰਦਰਨ (17 ਜਨਵਰੀ 1917 – 24 ਦਸੰਬਰ 1987), ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਐਮਜੀਆਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ 1977 ਤੋਂ 1987 ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਕੈਂਡੀ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਰਾਜ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸਨ। 1988 ਵਿੱਚ, ਐਮ.ਜੀ.ਆਰ. ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ, ਭਾਰਤ ਰਤਨ, ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜੀਵਨ
ਰਾਮਚੰਦਰਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਐਮ ਜੀ ਚੱਕਰਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਮੰਡਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਏ। ਉਹ ਸੀ ਐਨ ਅੰਨਾਦੁਰਾਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਦ੍ਰਵਿੜ ਮੁਨੇਤਰ ਕੜਗਮ (ਡੀ ਐਮ ਕੇ ਪਾਰਟੀ) ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਿਆਸੀ ਅਧਾਰ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਸਟਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਰੈਂਕ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। 1972 ਵਿੱਚ, ਅੰਨਾਦੁਰਾਈ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਡੀ ਐਮ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਐਮ ਜੀ ਆਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵਿਰੋਧੀ, ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ - ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਅੰਨਾ ਦ੍ਰਵਿੜ ਮੁਨੇਤਰ ਕੜਗਮ (AIADMK)। ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1977 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਈ ਏਆਈਏਡੀਐਮਕੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਡੀਐਮਕੇ ਨੂੰ ਹੂੰਝਾ ਫੇਰ ਜਿੱਤ ਮਿਲੀ।
ਬੈਟੀ ਬੈਕਸਟਰ
ਬੈਟੀ ਬੈਕਸਟਰ (ਜਨਮ 1952) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਥਲੀਟ, ਕਾਰਕੁੰਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਬੈਕਸਟਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਸਨਸ਼ਾਈਨ ਕੋਸਟ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ 46 ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਟਰੱਸਟੀ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਐਮ ਜੀ ਰਾਮਚੰਦਰਨ
ਜੀਵਨ
ਰਾਮਚੰਦਰਨ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਨਾਨ ਯੇਨੇ ਪੀਰਾਂਥੇਨ ( ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ) 2003 ਵਿੱਚ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬੈਟੀ ਬੈਕਸਟਰ
ਬੈਕਸਟਰ 1976 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਾਲੀਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1979 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਟੀਮ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕੋਚ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬੈਕਸਟਰ ਓਟਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਵਾਲੀਬਾਲ ਕੋਚ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਇੰਟਰਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ 'ਕੋਚ ਆਫ ਦ ਈਅਰ' ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਐਮ ਜੀ ਰਾਮਚੰਦਰਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੋਕ
ਬੈਟੀ ਬੈਕਸਟਰ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ 1982 ਵਿੱਚ ਉਸ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਉਸਦੀ ਲਿੰਗਕ ਪਛਾਣ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਲੈਸਬੀਅਨ ਸੀ। ਬੈਕਸਟਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੈਸਬੀਅਨ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਜਾਹਿਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿੱਚ 1990 ਗੇਅ ਗੇਮਜ਼ ਦੀ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਦ ਐਡਵਾਂਸਮੈਂਟ ਆਫ ਵੂਮਨ ਇਨ ਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੋਚਿੰਗ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਵੂਮਨ ਦੀ ਵੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਬੈਕਸਟਰ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵਾਲੀਬਾਲ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਬੈਕਸਟਰ 1993 ਦੀਆਂ ਸੰਘੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਨਕੂਵਰ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਿਮ ਕੈਂਪਬੈਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਚੁਣੀ ਨਹੀਂ ਗਈ। ਬੈਕਸਟਰ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2011 ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਟਰੱਸਟੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਰਜਨੀ ਬਾਸੁਮਾਤਰੀ
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਬਾਸੁਮਾਤਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਬੋਰੋ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਸਾਮ ਦੇ ਰੰਗਪਾੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਬਗਾਵਤ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਵੱਖਵਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਸਕ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ, ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜ੍ਵਲਵੀ - ਦ ਸੀਡ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕਰੇਗੀ, ਫਿਲਮ ਉਸਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਬਾਸੁਮਾਤਰੀ ਨੇ ਹੈਂਡਿਕ ਗਰਲਜ਼ ਕਾਲਜ, ਗੁਹਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਸਾਮੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਮੈਟ ਡੈਮਨ
ਮੈਥਿਊ ਪੇਜ ਡੈਮਨ ਜਾਂ ਮੈਟ ਡੈਮਨ (Eng: Matt Damon) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਫੋਰਬਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਡੈਮਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਅੱਠ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਦੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਕਾਦਮੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਛੇ ਐਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਡੈਮਨ ਦਾ ਜਨਮ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਕੈਂਟ ਟੈਲਫਰ ਡੈਮਨ (ਜਨਮ 1942) ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਇੱਕ ਸਟਾਕ ਬਰੋਕਰ ਅਤੇ ਨੈਸੀ ਕਾਰਲਸਨ-ਪੇਜ (ਜਨਮ 1944), ਲੇਜ਼ੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਮੂਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਪੰਜ-ਅੱਠਵਾਂ ਫਿਨਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ-ਅੱਠਵਾਂ ਸਵਿੱਤਰੀ ਮੂਲ ਦੀ ਹੈ (ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਫ਼ਿਨਿਸ਼ "ਪਜੇਰੀ" ਤੋਂ "ਪੇਜ" ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ)। ਡੈਮਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਨਿਊਟਨ ਰਹਿਣ ਚਲੇ ਗਏ. ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਤਲਾਕ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਡੈਮਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇਕ ਛੇ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਫਿਰਕੂ ਘਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਕਾਇਲ ਹੁਣ ਇਕ ਨਿਪੁੰਨ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। alt=Six actors, all but one wearing a leather jacket, are photographed on a stage with a blue curtain as a backdrop.|right|thumb|252x252px|ਦਸੰਬਰ 2001 ਵਿਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਟੀਵਨ ਸੋਡਰਬਰਗ ਦੇ ਨਾਲ [[ਬਰੈਡ ਪਿਟ, ਜਾਰਜ ਕਲੂਨੀ, ਡੈਮਨ, ਐਂਡੀ ਗਾਰਸੀਆ, ਅਤੇ ਜੂਲੀਆ ਰਾਬਰਟਸ (ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਸਗਲੀ ਦਾ ਪਲੱਸਤਰ) ]] left|thumb|243x243px|ਡੈਮਨ 66 ਵੀਂ ਵੇਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਸਤੰਬਰ 7, 2009
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
thumb|218x218px|ਡੈਮਨ ਨੂੰ 66 ਵੀਂ ਵੇਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ 'ਤੇ ਪਤਨੀ ਲੂਸੀਆਨਾ ਬੂਜ਼ਾਨ ਬੈਰੋਰੋ ਨਾਲ। ਡੈਮਿਨ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2003 ਵਿੱਚ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਵਿੱਚ ਲੂਸੀਆਨਾ ਬੂਜ਼ਾਨ ਬੈਰੋਰੋੋ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੱਕੜ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਤੰਬਰ 2005 ਵਿਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਮੈਨਹਟਨ ਮੈਰਿਜ ਬਿਊਰੋ ਵਿਚ 9 ਦਸੰਬਰ, 2005 ਨੂੰ ਇਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਿਵਲ ਰਸਮ ਵਿਚ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੇਟੀਆਂ ਹਨ: ਈਸਾਬੇਲਾ (ਬੀ. ਜੂਨ 2006), ਗੀਆ ਜ਼ਵਾਲਾ (ਬੀ. ਅਗਸਤ 2008), ਅਤੇ ਸਟੈਲਾ ਜਵਾਲਾ (ਬੀ. ਅਕਤੂਬਰ 2010)। ਉਸ ਦੀ ਇਕ ਨਜਦੀਕੀ ਹੈ, ਅਲੈਕਸਿਆ ਬੈਰੋਰੋੋ (ਬੀ. 1998), ਲੂਸੀਆਨਾ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ 2012 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਪੈਨਸਿਲ ਪਲੀਸੇਡਸ, ਲੌਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿਖੇ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਈਮੀ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਫਿਲਮੋਗਰਾਫੀ
ਡੈਮਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਨਤਾ ਜਾਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
• 3
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨੱਤੀ (ਨਾਚ)
ਨੱਤੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀਆਂ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਵਾਇਤੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ। ਕੁੱਲੂ, ਮੰਡੀ, ਸ਼ਿਮਲਾ, ਸਿਰਮੌਰ, ਚੰਬਾ, ਕਿਨੌਰ, ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ (ਜੌਨਸਰ-ਬਾਵਰ) ਅਤੇ ਟਿਹਰੀ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਟੀ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਵਾਸ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜੀ ਨਾਚ ਨੂੰ ਨਾਟੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਢੋਲ-ਦਮਾਊ ਨਾਮਕ ਪਰਕਸ਼ਨ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਟਾਂ 'ਤੇ ਨੱਚਦੇ ਹਨ। ਪਹਾੜੀ ਨਾਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਨਾਚ ਵਜੋਂ ਗਿਨੀਜ਼ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। thumb| [[ਕਿੰਨੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਕਿੰਨੌਰ ਦਾ ਨਾਟੀ ਨਾਚ]]
ਕਿਸਮਾਂ
ਨਾਤੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕੁਲਵੀ ਨਾਤੀ, ਮਹਾਸੂਵੀ ਨਾਤੀ, ਸਿਰਮੌਰੀ ਨਾਤੀ, ਕਿੰਨੌਰੀ ਨਾਤੀ, ਜੌਨਪੁਰੀ ਨਾਤੀ, ਸਿਰਾਜੀ ਨਾਤੀ, ਕਰਸੋਗੀ ਨਾਤੀ, ਚੂਹੜੀ ਨਾਤੀ, ਬਰਾਦਾ ਨਾਤੀ, ਬੰਗਾਨੀ ਨਾਤੀ। ਗੜ੍ਹਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਟਾਂਡੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਿਹਰੀ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਜੌਂਸਰ-ਬਾਵਰ ਵਿੱਚ ਬਰਾਦਾ ਨਾਟੀ। ਲਾਹੌਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਨਾਚ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ "ਗਰਫੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਟੀ ਲਾਹੌਲੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਨੌਰੀ ਨਾਟੀ ਨਾਚ ਮਾਈਮ ਵਰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਸਤ ਕ੍ਰਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨਾਟੀ ਦੇ ਨਾਚਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ 'ਲੋਸਰ ਚਮਕਿਆ ਚੁਕਸੋਮ'। ਲੋਸਾਈ ਤੋਂ ਨਾਮ, ਜਾਂ ਨਵਾਂ ਸਾਲ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਸਲ ਬੀਜਣ ਅਤੇ ਵੱਢਣ ਵਰਗੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। thumb| ਸਿਰਮੌਰੀ ਨਾਤੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਚ
ਥਾਮਸ ਵੈਸਟਬਰੂਕ ਵਾਲਡਰੋਨ (ਕੌਂਸਲ)
ਥਾਮਸ ਵੈਸਟਬਰੂਕ ਵਾਲਡਰੋਨ ਵਿਲਕਸ ਐਕਸਪੀਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਪਤਾਨ ਦਾ ਕਲਰਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੌਂਸਲਰ ਸੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਕੌਂਸਲਰ ਸੇਵਾ ਲਈ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਹਿਲੇਰੀ ਕਲਿੰਟਨ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਵਾਲਡਰੋਨ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਮਈ 1814 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਡੋਵਰ, ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਡੈਨੀਅਲ ਵਾਲਡਰੋਨ ਅਤੇ ਓਲੀਵ ਹਸਕੇ ਸ਼ੇਫ ਵਾਲਡਰੋਨ ਦੇ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ, ਥਾਮਸ ਵੈਸਟਬਰੂਕ ਵਾਲਡਰੋਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੂਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਾਵਨ ਰੂਪੋਵਾਲੀ
ਸਾਵਨ ਰੂਪੋਵਾਲੀ (ਅਗਰੇਜੀ: Sawan Rupowali) ਉਰਫ ਸਾਵਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਆਈ ਐਮੀ ਵਿਰਕ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਾਲੀ, ਨੈਸਨਲ ਅਵਾਰਡ ਵਿਜੇਤਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹਰਜੀਤਾ, ਸਾਵਨ ਰੂਪੋਵਾਲੀ ਦੀ ਬਤੌਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਪਲੇਠੀ ਫਿਲਮ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੁਸਨੇ ਇੱਕ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਣ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਿੲਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਰਦਾਰ ਨੇ ਸਾਵਨ ਰੂਪੋਵਾਲੀ ਦੀ ਪਹਿਚਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਵਨ ਰੂਪੋਵਾਲੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੰਦਰਜੀਤ ਰੂਪੋਵਾਲੀ ਇੰਡੀਅਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਥੀਏਟਰ ਐਸੋਸ਼ਿਏਸ਼ਨ- ਇਪਟਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਸਾਵਨ ਰੂਪੋਵਾਲੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਰੰਗਮੰਚ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜਨਮ ਅਤੇ ਬਚਪਨ
ਸਾਵਨ ਰੂਪੋਵਾਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਅਗੱਸਤ 1995 ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਰੂਪੋਵਾਲੀ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਵਿੱਚ ਹੋਿੲਆ। ਉਹਨਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੰਦਰਜੀਤ ਰੂਪੋਵਾਲੀ ਰੇਲ ਕੋਚ ਫੈਕਟਰੀ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਹਨ।  ਸਾਵਨ ਰੂਪੋਵਾਲੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹਨਾ ਦੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਛੋਟੀਆਂ ਭੈਣਾ ਜੈਸਮੀਨ ਰੂਪੋਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅਨਮੋਲ ਰੂਪੋਵਾਲੀ ਹਨ। ਸਾਵਨ ਰੂਪੋਵਾਲੀ ਨੇ ਬਾਰਵੀਂ ਕਲਾਸ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਰੇਲ ਕੋਚ ਫੈਕਟਰੀ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਕੇਂਦਰੀਅਯ ਵਿੱਦਿਆਲਯ ਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਚੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀ ਅਿਮ੍ਰਤਸਰ ਸਾਿਹਬ ਵਿਖੇ ਬੀ.ਬੀ.ਕੇ.ਡੀ.ਏ.ਵੀ. ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੈੱਚਲਰ ਆਫ ਕਾਮਰਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਿਥੇ ਆ ਕੇ ਵੀ ਉਹਨਾ ਰੰਗਮੰਚ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਯੂਥ ਫੈਸਟੀਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਦੋ ਵਾਰ ਬੈਸਟ ਐਕਟਰ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਉਹਨਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਕੇਵਲ ਧਾਲੀਵਾਲ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਉਹਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਮਉਣ ਲਈ ਸਾਬ ਬਹਾਦਰ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਹਰਜੀਤਾ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਤਜਵੀਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਹੀ ਸਾਵਨ ਰੂਪੋਵਾਲੀ ਦਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਨੈਸਨਲ ਅਵਾਰਡ ਵਿਜੇਤਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹਰਜੀਤਾ ਤੋਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਾਵਨ ਰੂਪੋਵਾਲੀ ਸਾਲ 2019 ਤੱਕ ਚਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਹਰ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਨਭਾਏ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਹਰਜੀਤਾ ਵਿੱਚ ਹਰਜੀਤ (ਐਮੀ ਵਿਰਕ) ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ/ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਣ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਿੲਆ ਹੈ। ਸਿਕੰਦਰ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਭਾਗ, ਸਿਕੰਦਰ 2 ਵਿੱਚ ਕਰਤਾਰ ਚੀਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਿੲਆ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਜੱਦੀ ਸਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾ ਨੇ ਸਿੱਪੀ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਦਿਲਪ੍ਰੀਤ ਢਿੱਲੋਂ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਭੋਲੀ-ਭਾਲੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਿੲਆ ਹੈ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਉੱਨੀ ਇੱਕੀ ਵਿੱਚ ਜਗਜੀਤ ਸੰਧੂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੀ ਇੱਕ ਤੇਜ-ਤਰਾਰ ਕੁੜੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਿੲਆ ਹੈ। ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਪਿੱਠ-ਭੂਮੀ ਵਾਲੀ ਸਾਵਨ ਰੂਪੋਵਾਲੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਲੱਗ ਕਿਰਦਾਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਹੱਤਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਜ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਜ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਘ, 15 ਅਗਸਤ 1947 ਅਤੇ 26 ਜਨਵਰੀ 1950 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਜੂਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਆਫ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਜ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੱਕ, ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਮਰਾਜ, ਜਿਸਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਉਹ ਖੇਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਖੇਤਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਆਸਤਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਰਵੋਤਮਤਾ ਦੇ. ਭਾਰਤ ਦੇ ਡੋਮੀਨੀਅਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਐਕਟ 1947 ਦੇ ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਰਸਮੀ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਡੋਮੀਨੀਅਨ ਨੂੰ ਵੀ ਰਸਮੀ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ - ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਅੱਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਡੋਮੀਨੀਅਨ ਆਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ "ਭਾਰਤ" ਰਿਹਾ ਪਰ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਇਆ ਗਿਆ। ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੰਧੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਰਾਜਕੀ ਸਿਰਲੇਖ, "ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਮਰਾਟ," ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਧਾਰਮਿਕ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਕੁਝ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਵਧ ਗਈ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪਈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪਟੇਲ ਉੱਤੇ ਪੈ ਗਈ। 1947 ਦੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ 1948 ਦੇ ਬਿਹਤਰ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ, ਏਕੀਕਰਣ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਣ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਅਤੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਧਮਕੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਰਾਜ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਾਜ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਹ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਜੋ ਕਿ ਅੱਜ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਐਕਟ, 1935, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸੰਵਿਧਾਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ, ਪਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੇ ਛੂਤ-ਛਾਤ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਭੇਦ-ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੀਤ ਦੇ ਕੁਝ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 14 ਤੋਂ 18 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਵੰਡ ਦੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਗਰੀਬੀ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯਤਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1949 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਔਸਤ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। 260 (ਜਾਂ $55), ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਸ ਰਕਮ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕਮਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਸਾਖਰਤਾ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਭਾਰਤ ਦੀ 1951 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਲਈ 23.54% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ 7.62% ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਕੋਡ ਬਿੱਲਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਹੋਣ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਤ੍ਰਵਿਆਹ, ਵਿਆਹੁਤਾ ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਠਹਿਰਾਇਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਚੋਰੀ ਜਾਰੀ ਰਹੀ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਡੋਮੀਨੀਅਨ 1950 ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਗਣਰਾਜ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸੀ।
ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀ
ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਛੁੱਟੀ, ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਛੁੱਟੀ ਇੱਕ ਛੁੱਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦਿਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਿਵਲ ਛੁੱਟੀ
ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਛੁੱਟੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਜਾਂ ਕੰਮ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਸੰਪੰਨ ਰਾਜ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉਪ-ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜ ਜਾਂ ਸੂਬੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, ਸੰਸਦ, ਕਾਂਗਰਸ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ, ਹੁਕਮ ਜਾਂ ਫ਼ਰਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਗੈਰ-ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਥਿਆਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਦਾਲਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੰਘੀ ਰਾਜਾਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਘੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਗੈਰ-ਨਿਗਰਾਨੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਮੁਲਾਕਾਤ ਜਾਂ ਪਹੁੰਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਜੋਂ ਮਨਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੂਸ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਪੂਰਬੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਈਸਾਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 1 ਜਨਵਰੀ ( ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ) ਅਤੇ 14 ਜਨਵਰੀ ( ਜੂਲੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ) ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ।
ਬੈਂਕ ਦੀ ਛੁਟੀ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਬੈਂਕ ਛੁੱਟੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ, ਗੁੱਡ ਫਰਾਈਡੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਮਿਸ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਆਮ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰਿਵਾਜ ਦੁਆਰਾ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੈਂਕ ਛੁੱਟੀਆਂ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਕਾਮਨ ਕਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਵਾਧੂ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਪ੍ਰਭਾਵ
ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜ ਵਿਹਲੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਹੈ। ਇਸ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿੱਚ ਖਰਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੀੜ-ਭੜੱਕਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੀੜ (ਮਨੋਰੰਜਨ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਲਾਭ (ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਇਜ਼ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਬੀਨ ਮਾਰਸ਼ਲ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਥਾਨਾਂ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖਾਸ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂ ਜਨਤਕ ਨਾਇਕਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ
ਉਹ ਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ 36 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਨੇਪਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਦਿਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ 21 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਲੰਬੀਆ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ 18-18 'ਤੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੀਨ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 17 ਜਨਤਕ ਬਰੇਕਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਦੇਸ਼ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਕੰਬੋਡੀਆ) ਲੰਬੇ, ਛੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਲਈ ਹੋਰ ਛੁੱਟੀਆਂ (28) ਹਨ।
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ 12 ਅਦਾਇਗੀਸ਼ੁਦਾ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਤਨਖਾਹ ਦੀ 1.5 ਗੁਣਾ ਅਦਾਇਗੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਦਲਵੇਂ ਦਿਨ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ
ਸੇਬੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦਾ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਸਮੂਹ ਸਤਰੰਗੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਟੀਚੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹ ਦੇਣ ਜੋ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਹਨ।
ਆਲੋਚਨਾ
ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਨੇ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦਿ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ ਵਿੱਚ, ਐਸੋਸੀਏਟ ਐਡੀਟਰ ਸੀਨ ਓ'ਗ੍ਰੇਡੀ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਬੈਂਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਹੁਣ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਰੋਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗਿਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਉਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਦੋਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨਾਲ ਸੜਕ ਅਤੇ ਰੇਲ ਨੈੱਟਵਰਕ 'ਤੇ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟਣਗੀਆਂ।
ਕੁਝ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਛੁੱਟੀ ਖੋਜਕਾਰ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਕੋਲੰਬਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਰਪੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੋਲੰਬਸ ਡੇਅ ਪਰੇਡਾਂ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਕੋਲੰਬਸ ਦਿਵਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਅਦਿਤਿ ਗੁਪਤਾ
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 1988 ਨੂੰ ਭੋਪਾਲ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਮੇਘਾ ਗੁਪਤਾ ਵੀ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਗੁਪਤਾ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਮੇ ਹੈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਚੈਨਲ ਉੱਤੇ ਵਿੱਚ ਹਰੀਸ਼ਦ ਚੋਪੜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।  ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਅਵਾਰਡ, ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਰੰਗ ਦਿ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਦੀਵਾਲੀ ਰਿਸ਼ਟਟਨ ਕੀ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਜ਼ਰਾ ਨਚਕੇ ਦਿਖਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਟੀਮ ਜਿੱਤ ਗਈ। ਅਦੀਤੀ ਨੇ 2014 ਤੋਂ ਸੀਰੀਅਲ ਕਿਊਬੂਲ ਹੈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 2016 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਸੰਜਨਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਪਰ 2017 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਰਚਨਾਤਮਕ ਮਸਲਿਆਂ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ  ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਕੰਮ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਇਸ਼ਕਬਾਜ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅੰਕਿਤ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਐਂਟਰੀ ਕੀਤੀ।
ਨਵੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਸਟਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਲ ਭੈਰਵ ਰਹਸਯ 2 ਵਿੱਚ ਗੌਤਮ ਰੋਡੇ ਦੇ ਨਾਲ ਅਰਚਨਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਗੁਪਤਾ ਨੇ 2021 ਤੋਂ 2022 ਤੱਕ 'ਧੜਕਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੀ' ਵਿੱਚ ਡਾ. ਦੀਪਿਕਾ ਸਿਨਹਾ ਸਰਦੇਸਾਈ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਕਬੀਰ ਚੋਪੜਾ ਨਾਲ ਮੰਗਣੀ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਚੋਪੜਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ