cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕਵਿਤਾ ਪੁਰੀ
ਜੀਵਨੀ
ਪੁਰੀ ਨੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੇਂਟ ਕੈਥਰੀਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, 1995 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਪੁਰੀ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ਨਾਈਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਵਰ ਵਰਲਡ, ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ 2014 ਦੀ ਬੀਬੀਸੀ ਰੇਡੀਓ 4 ਲੜੀ, ਥ੍ਰੀ ਪਾਉਂਡਸ ਇਨ ਮਾਈ ਪਾਕੇਟ, ਨੇ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਅਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਜੋ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਗਏ ਸਨ। 2015 ਵਿੱਚ, ਪੁਰੀ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਅਨ ਮੀਡੀਆ ਅਵਾਰਡਸ ਦੁਆਰਾ ਜਰਨਲਿਸਟ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਾਰਟੀਸ਼ਨ ਵੌਇਸਜ਼ ਵਿੱਚ, 2017 ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਰੇਡੀਓ 4 ਲਈ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪੁਰੀ ਨੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਏਸ਼ੀਅਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜੋ 1947 ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਜੀਉਂਦੇ ਸਨ। ਪਾਰਟੀਸ਼ਨ ਵਾਇਸਜ਼ ਨੇ ਰਾਇਲ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦਾ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਪੋਡਕਾਸਟ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਪਬਲਿਕ ਹਿਸਟਰੀ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਲੜੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ, ਪਾਰਟੀਸ਼ਨ ਵਾਇਸ: ਅਨਟੋਲਡ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਟੋਰੀਜ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਲਿਟਰੇਰੀ ਰਿਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਜੌਨ ਕੀ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ "ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੰਡ ਸਮਾਰਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਚੀਜ਼" ਅਤੇ ਇੱਕ "ਦਿਲਦਾਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਨਿਰਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿਤਾਬ" ਦੱਸਿਆ।
2018 ਵਿੱਚ, ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਥੇਰੇਸਾ ਮੇਅ ਨੇ ਪੁਰੀ ਨੂੰ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਅਤੇ ਅਲਬਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦਾ ਟਰੱਸਟੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦਿੱਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ
ਦਿੱਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ( DCW ) ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਗਠਿਤ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।
DCW ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸਵਾਤੀ ਮਾਲੀਵਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ 29 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ
ਇਤਿਹਾਸ
DCW ਦਾ ਗਠਨ 1994 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਲੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਐਕਟ, 1994 ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਏਜੰਡਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਧੀਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਹੈ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ।
ਰਚਨਾ
DCW ਐਕਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਸਾਲ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਯੋਗਤਾ ਹੋਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਫੰਕਸ਼ਨ
ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਜ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ"। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਰਧ-ਨਿਆਂਇਕ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਿਵਲ ਅਦਾਲਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਹੁੰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ" ਅਤੇ "ਕਿਸੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਲੋੜ"।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ
ਰਸ਼ਮੀ ਆਨੰਦ
ਰਸ਼ਮੀ ਆਨੰਦ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ "ਵੂਮੈਨ ਆਫ਼ ਦਾ ਐਲੀਮੈਂਟਸ ਟਰੱਸਟ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਆਨੰਦ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਲੈ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਫਲ ਵਕੀਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਕਾਰਨ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ 'ਤੇ ਬਣੀ ਰਹੇ।
ਆਨੰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਝੱਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਛੇ ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਚਲੀ ਗਈ ਜੋ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਿਰੁੱਧ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਗਾਏ ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਸਟਡੀ ਜਿੱਤ ਲਈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਆਧਾਰ ਸੀ।
2010 ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਕੈਲੰਡਰ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ।
ਉਸਨੇ "ਵੂਮੈਨ ਆਫ਼ ਦਾ ਐਲੀਮੈਂਟਸ ਟਰੱਸਟ " ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਈਮ ਅਗੇਂਸਟ ਵੂਮੈਨ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
2014 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ "ਉਸਦੀ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ" ਲਈ ਸ਼ਬਾਨਾ ਆਜ਼ਮੀ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਹਿੰਮਤ ਲਈ ਨੀਰਜਾ ਭਨੋਟ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲੀ ਫਲਾਈਟ ਅਟੈਂਡੈਂਟ ਨੀਰਜਾ ਭਨੋਟ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ 150,000 ਰੁਪਏ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸਨੂੰ 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਅੱਠ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ' ਤੇ ਤਤਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਨੰਦ ਨੇ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਸਤਯਮੇਵ ਜਯਤੇ ਦੁਆਰਾ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਲਈ ਚਿਕਨ ਸੂਪ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਕ ਵਿੱਚ "ਜਾਗਰੂਕ" ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਉਸਦੀ ਜੀਵਨ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਿਰੂਪਾ ਰਾਏ
ਨਿਰੁਪਾ ਰਾਏ (ਜਨਮ Kokila Kishorechandra Bulsara; નિરુપા રોય; 4 ਜਨਵਰੀ 1931 – 13 ਅਕਤੂਬਰ 2004) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਾਂ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਪਰ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਨਜਰ ਆਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ 50 ਸਾਲ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ 275 ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਨਿਰੁਪਾ ਰਾਏ ਦਾ ਜਨਮ ਵਲਸਾੜ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਬਚਪਨ ਦਾ ਨਾਮ ਕੋਕਿਲਾ ਕਿਸ਼ੋਰਚੰਦਰਾਂ ਬੁਲਸਾਰਾਂ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਰਾਏ ਤੇ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਯੋਗੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਿਰਨ ਹਨ। ਫਿਲਮ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਦੀਆਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਕੋਰੇਵਾਲਾ ਕਲਾਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਰੁਣ ਮਿੱਤਰ
ਅਰੁਣ ਮਿੱਤਰ ( অরুণ মিত্র) (02 ਨਵੰਬਰ 1909 - 22 ਅਗਸਤ 2000) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਫਰੈਂਚ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੀ। ਉਹ ਜੈਸੋਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
2 ਨਵੰਬਰ 1909 ਨੂੰ ਕਵੀ ਅਰੁਣ ਮਿੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਜੇਸੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀਰਾਲਾਲ ਮਿਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜੈਮਿਨੀਵਾਲਾ ਦੇਵੀ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਰੁਣ ਮਿੱਤਰ ਕਲਕੱਤੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਦਿਅਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬੰਗਲਾ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ 1922 ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤੀ. ਉਸਨੇ 1928 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਬਾਸੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਆਈਸੀਐਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਿਪਨ ਕਾਲਜ (ਹੁਣ ਸੁਰੇਂਦਰਨਾਥ ਕਾਲਜ) ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਨੰਬਰ ਲੈ ਕੇ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸਾਹਿਤ ਨਾਲੋਂ ਉਸਦੀ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਤੀ ਰੁਚੀ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਬਲ ਸੀ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਪੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸਾਹਿਤ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬੀ.ਏ. ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ ਪਰ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਸਾਲ ਅਨੰਦ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੌਕਰੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਘਰੇਲੂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਐਮਏ ਵਿੱਚ ਛੱਡਣੀ ਪਈ। ਉਸਨੇ ਅਨੰਦਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ 12 ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ, ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ, ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਉੱਘੇ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਸਤੇਂਦਰਨਾਥ ਮਜੂਮਦਾਰ ਉਸ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਸੰਬੰਧ ਸਨ। ਅਰੁਣ ਮਿੱਤਰ ਅਖਬਾਰ ਆਨੰਦ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਅਨੰਦ ਬਾਜ਼ਾਰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਤਿੰਦਰਨਾਥ ਮਜੂਮਦਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ 'ਅਰਾਨੀ' ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਦੇ 'ਤੇ, ਉਹ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲੈ ਕੇ ਖੋਜ ਲਈ ਫਰਾਂਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਪੈਰਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਲਈ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਰੈਂਚ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਫਰੈਂਚ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣਨ ਲਈ 1952 ਵਿੱਚ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਰਿਹਾ। 1972 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਕੇ ਕਲਕੱਤੇ ਪਰਤ ਆਇਆ। ਰਬਿੰਦਰਾ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 1990 ਵਿੱਚ ਡੀ. ਲਿਟ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਖੋਜ ਲਈ 2002 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ‘ਲੀਜਨ ਆਫ਼ ਆਨਰ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਰੁਣ ਮਿੱਤਰ 22 ਅਗਸਤ 2000 ਨੂੰ ਕਲਕੱਤੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰਗ ਸਿਧਾਰ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2000 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1909
ਬੀਸੀਜੀ ਵੈਕਸੀਨ
ਬੈਸਿਲੱਸ ਕੈਲਮੈਟੇ-ਗੁਏਰਿਨ (ਬੀਸੀਜੀ) [Bacillus Calmette-Guérin (BCG)] ਵੈਕਸੀਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਟੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਪਦਿਕ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅੰਦਰ ਜਿੱਥੇ ਤਪਦਿਕ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ ਉੱਥੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਸੁਝਾਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਚਆਈਵੀ/ਏਡਜ਼ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਟੀਕਾਕਰਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਤਪਦਿਕ ਹੋਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਉੱਥੇ ਕੇਵਲ ਉੱਚ ਜੋਖ਼ਮ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤਪਦਿਕ ਲਈ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਲਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਪਦਿਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਟੀਕਾਕਰਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਦਵਾਈ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਤਪਦਿਕ ਦੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੋਖ਼ਮ ਹੇਠ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੰਬਾਤੂਰ ਝੀਲ
ਅੰਬਤੂਰ ਐਰੀ, ਜਾਂ ਅੰਬਤੂਰ ਝੀਲ, ਇੱਕ ਬਾਰਸ਼-ਅਧਾਰਿਤ ਭੰਡਾਰ ਹੈ ਜੋ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉੱਚ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ 2008 ਵਿੱਚ, ਮੌਨਸੂਨ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਨੇ ਝੀਲ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਢਾਹ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਇਹ ਪੁੰਡੀ ਅਤੇ ਚੇਂਬਰਮਬੱਕਮ ਝੀਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੇਨਈ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅੰਬਤੂਰ ਏਰੀ ਤਿੰਨ ਜਲਘਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਰੱਤੂਰ ਏਰੀ ਅਤੇ ਮਾਧਵਰਮ ਏਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੀਸੀਜੀ ਵੈਕਸੀਨ
ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਦਸ ਅਤੇ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਕ੍ਰਮਿੱਤ ਹੋਣ ਤੋਂ 20% ਤੱਕ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਿਹੜੇ ਸੰਕ੍ਰਮਿੱਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਅੱਧ ਤੱਕ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਟੀਕਾ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਬੂਤ ਰਾਹੀਂ ਵਾਧੂ ਖੁਰਾਕਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਸਾਨੇ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਕੁ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅੰਬਾਤੂਰ ਝੀਲ
thumb| ਸੁੱਕੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਝੀਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਬੀਸੀਜੀ ਵੈਕਸੀਨ
ਗੰਭੀਰ ਦੁਸ਼ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੀਕੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲਾਲੀ, ਸੋਜ਼ਸ਼, ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁੱਝ ਕੁ ਦਾਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਫੋੜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੁਸ਼ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘਟੀਆ ਇਮਿਉਨ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਟੀਕੇ ਦਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਣ ਮਾਇਕੋਬੈਕਟੀਰੀਅਮ ਬੌਵਿਸ ਤੋਂ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਊਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਕਮਜੋਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਜੀਵਿਤ ਹੈ।
ਬੀਸੀਜੀ ਟੀਕੇ ਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ 1921 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਜਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਢਲੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਲੋੜਵੰਦ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਥੋਕ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤ 0.16 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 100 ਤੋਂ 200 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਇਹ ਟੀਕਾ ਲਗਭੱਗ 10 ਕਰੋੜ (100 ਮਿਲੀਅਨ) ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਮੀਰ ਕਰੋੜ ਸੂਰੀ
ਅਮੀਰ ਕ੍ਰੋੜ ਸੂਰੀ (ਪਸ਼ਤੋ: امير کروړ سوري), ਜਹਾਨ ਪਹਿਲਵਾਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਫਗਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪਾਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗ਼ੋਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਮੰਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਮੀਰ ਕਰੋੜ ਸੂਰੀ ਨੂੰ ਪਸ਼ਤੋ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 9ਵੀਂ-10ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਗ਼ੋਰ ਦੇ ਬੋਧੀ ਰਾਜਾ ਅਮੀਰ ਸੂਰੀ ਨਾਲ਼ ਰਲਗੱਡ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਪਤਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ
ਦੰਤਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮੀਰ ਕਰੋੜ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੜਾਕੂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਇਕਹਿਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਬੜੀ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੂੰ ਪਸ਼ਤੋ ਸਿਰਲੇਖ ਕਰੋੜ  ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸਖ਼ਤ" ਅਤੇ "ਮਜ਼ਬੂਤ"। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਗ਼ੋਰ, ਬਾਲਿਸ਼ਤਾਨ, ਖੀਸਰ, ਤਾਮਰਾਨ ਅਤੇ ਬਰਕੋਸ਼ਕ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਜਿੱਤ ਲਏ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਲਈ ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਾਂ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲ਼ਦੇ।
ਮੌਤ ਅਤੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ
ਦੰਤਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮੀਰ ਕਰੋੜ ਸੂਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਪੋਸ਼ੰਜ (ਜੋ ਕਿ ਹੇਰਾਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ) ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ 154 H./771 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਮੀਰ ਨਾਸਰ, ਜਿਸਨੇ ਗ਼ੋਰ, ਸੁਰ, ਬੋਸਤ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨਦਵਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਵਾਰਸ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਸ਼ਤੂਨ ਲੋਕ
ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਸਿਨਹਾ
ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਸਿਨਹਾ ਜਾਂ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਿਨਹਾ (ਜਨਮ 9 ਦਸੰਬਰ 1945) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ ਹੈ। 2009 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਚੋਣ 15ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ "ਕੁਝ ਵੀ ਪਰ ਖ਼ਾਮੋਸ਼" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਪਾਗਲ ਲੋਕ
ਪਾਗਲ ਲੋਕ ਨਾਟਕ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ ਦਾ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਟਕ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ ਨੇ 1982 ਈ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਲਈ ਘੁੰਮਣ ਨੂੰ 1984 ਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ।
ਵਿਸ਼ਾ
ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ ਦਾ ਇਹ ਨਾਟਕ ਪਾਗਲ ਲੋਕ ਪਾਗਲਾਂ ਦੇ ਦੁਖਾਂਤ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਨੇ ਪਾਗਲਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਦਿਮਾਗੀ ਮਰੀਜਾਂ(ਪਾਗਲਾਂ) ਉੱਪਰ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ
ਜੋਧਿਆ ਬਾਈ ਬੇਗਾ
ਜੋਧਈਆ ਬਾਈ ਬੇਗਾ (ਜਨਮ ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਧੀਆ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਬੇਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਮਰੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਲੋਰਹਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੇਟੇ ਅਤੇ ਇਕ ਬੇਟੀ ਹੈ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਖਾਦ, ਬਾਲਣ ਅਤੇ ਮੇਵੇ ਵੇਚ ਕੇ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਂਦੀ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਾਲੀਵਿਆਂ ਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਲਾਤਮਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਜੰਗ ਸਿੰਘ ਸ਼ਿਆਮ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਗੋਂਡ ਸੀ। ਕੈਨਵਸ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ 'ਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਹੁਣ ਹੋਰ ਮਾਧਿਅਮ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿੱਟੀ, ਧਾਤ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਪੋਤਾ ਮਾਸਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਪੇਂਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਬੇਗਾ ਨਮੂਨੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹੂਆ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਭੋਪਾਲ, ਦਿੱਲੀ, ਮਿਲਾਨ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ 2023 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਨਕਸ਼ਤਰਾ (ਅਭਿਨੇਤਰੀ)
ਨਕਸ਼ਤਰਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Nakshatra) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਨਕਸ਼ਤਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡੀ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਬਾਬੂ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੁਮਿਤਰਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਉਮਾਸ਼ੰਕਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇਰੋਡ ਸੇਂਗੰਥਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਟੈਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਨਕਸ਼ਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ "ਲਾਡ ਧੀ" ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਕੋਰੇਵਾਲਾ ਖੁਰਦ
ਕੋਰੇਵਾਲਾ ਖੁਰਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੋਗਾ-2 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਐਂਗਲੋ-ਮੈਸੂਰ ਲੜਾਈਆਂ
ਐਂਗਲੋ-ਮੈਸੂਰ ਲੜਾਈਆਂ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਸੂਰ ਦਾ ਰਾਜ ਅਤੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵੀ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ 'ਚ ਸਨ। ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਚਾਰ ਮੋਰਚਿਆਂ ਤੋਂ ਜੰਗਾਂ ਲੜੀਆਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ,ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਮਰਾਠਿਆਂ ਅਤੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਲੜੀ ਦੀ ਚੌਥੀ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਿੱਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਮੈਸੂਰ ਦਾ ਰਾਜ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਹਿਲੀ ਐਂਗਲੋ-ਮੈਸੂਰ ਲੜਾਈ (1767-1769) ਦੌਰਾਨ ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਫ਼ੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮਦਰਾਸ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਨੂੰ ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਐਨ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਨੇ ਪਾਸਾ ਬਦਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਵੱਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੀ ਹੈਦਰ ਅਲ਼ੀ ਦੀ ਇਹ ਸਹਾਇਤਾ ਆਰਜ਼ੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਫ਼ਰਵਰੀ 1768 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੰਧੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਹੈਦਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਬੰਬਈ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਅਤੇ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਉੱਪਰ ਦੋਵਾਂ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਹਾਰ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਸੰਧੀ ਹੋਈ।
ਦੂਜੀ ਐਂਗਲੋ-ਮੈਸੂਰ ਲੜਾਈ (1780-84) ਇਹਨਾਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ੂਨੀ ਲੜਾਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਿਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਟੀਪੂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀ ਜਰਨੈਲ ਬੇਲੀ ਨੂੰ ਸਿਤੰਬਰ 1780 ਵਿੱਚ ਪੋੱਲੀਲੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫ਼ਰਵਰੀ 1782 ਵਿੱਚ ਬਰੈੱਥਵੇਟ ਨੂੰ ਕੁੰਬਾਕੋਨਮ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰੰ ਸਰੰਗਾਪਟਨਮ ਵਿਖੇ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਇਸ਼ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ-ਜਨਰਲ ਆਇਰ ਕੂਟ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਨੂੰ ਪੋਰਟੋ ਨੋਵੋ ਅਤੇ ਅਰਨੀ ਵਿਖੇ ਹਰਾਇਆ। ਇਸ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਇਸ ਜੰਗ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੰਗ ਬਰਾਬਰੀ 'ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ। ਇਹ ਆਖ਼ਰੀ ਜੰਗ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜੇ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ 'ਤੇ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਜੰਗ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਮੰਗਲੌਰ ਦੀ ਸੰਧੀ ਸੀ।
ਤੀਜੀ ਐਂਗਲੋ-ਮੈਸੂਰ ਲੜਾਈ (1790–92) ਦੌਰਾਨ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਤਰਾਵਣਕੋਰ (1789),ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਸੀ,ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਲੜਾਈ ਤਕਰੀਬਨ 3 ਸਾਲ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੈਸੂਰ ਨੂੰ ਕਰਾਰੀ ਹਾਰ ਮਿਲੀ। ਇਹ ਲੜਾਈ ਸਰੰਗਾਪਟਨਮ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ 1792 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰੰਗਾਪਟਨਮ ਦੀ ਸੰਧੀ ਹੋਈ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਟੀਪੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹਾਇਕ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਪਿਆ।
ਚੌਥੀ ਐਂਗਲੋ-ਮੈਸੂਰ ਲੜਾਈ (1799) ਇਸ ਲੜੀ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਜੰਗ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਰਾਜ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਮੀ ਆ ਗਈ। ਮੈਸੂਰ ਦੀ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਮੈਸੂਰ ਉੱਪਰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਟੀਪੂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 4:1 ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਨਾਲ ਘੱਟ ਸੀ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਅਤੇ ਮਰਾਠਿਆ ਨੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਲੜਾਈ ਸਰੰਗਾਪਟਨਮ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ 1799 ਕਰਕੇ ਜਿੱਤ ਲਈ। ਟੀਪੂ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਬਚਾਅ 'ਚ ਲੜਦਾ ਹੋਇਆ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਅਤੇ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਬਾਕੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਓਡੇਅਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ,ਜਿਸਦੇ ਪੁਰਖੇ ਮੈਸੁੂਰ ਦੇ ਅਸਲ ਰਾਜੇ ਸਨ। ਓਡੀਅਰਾਂ ਨੇ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਇਸ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਉੱਪਰ 1947 ਤੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਕੀਤਾਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਗਣਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਰਾਕਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਫ਼ੌਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਪੋਲੀਲੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤੇ ਗਏ ਰਾਕਟ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤੇ ਗਏ ਰਾਕਟਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਉੱਨਤ ਸਨ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਰਾਕਟਾਂਂ ਵਿੱਚ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਟਿਊਬਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਹੜੀਆਂ ਨੋਦਕ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਰਖਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਰਾਕਟ ਹੋਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਮਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਹਾਰ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂਂ ਰਾਕਟਾਂ ਨੂੰ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇੇ ਇਹਨਾਂ ਰਾਕਟਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜੰਗਾਂਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਾਕਟਾਂ ਵਿੱੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ ਦਾ ਮੈਸੂਰ ਹਮਲਾ
ਹੋਮਕੁੰਡ ਝੀਲ
12,323 ft ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਮਾਊਂਟ ਨੰਦਾਘੁੰਗਟੀ ਅਤੇ ਰੋਂਟੀ ਸੇਡਲ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ, ਇਹ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਦੋ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਅਤੇ ਨੰਦਾ ਘੁੰਟੀ ਹੋਮਕੁੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨ।
ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ
ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਮਕੁੰਡ ਇੱਕ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਦੀ ਥਾਂ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਲੋਕ ਰੂਪਕੁੰਡ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਮੰਜ਼ਿਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੋਮਕੁੰਡ ਰੂਪਕੁੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹੋਮਕੁੰਡ, ਰੋਂਟੀ ਸੈਡਲ, ਨੰਦਾ ਘੁੰਗਟੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਦੱਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟ੍ਰੈਕ ਰੂਟ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਰੂਪਕੁੰਡ ਤੋਂ ਜੂਨਾਰਗਲੀ ਦੱਰੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ 3 ਦਿਨ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਸੁਤੋਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਲਤਾਖੋਪੜੀ ਅਤੇ ਚੰਦਨੀਆ ਘਾਟ ਤੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ ਵੱਖਰੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਡੇਨੀ ਇਲੀਅਟ
ਡੇਨੀ ਇਲੀਅਟ, ਡੀ.ਐੱਡ. ਇੱਕ ਨੈਤਿਕਤਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਨੈਤਿਕਤਾ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਮੀਡੀਆ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਸ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਐਲੇਨੋਰ ਪੋਇਨਟਰ ਜੈਮਿਸਨ ਚੇਅਰ ਹੈ, ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਕੈਂਪਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਸਾਊਥ ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਚੇਅਰ ਹੈ। ਇਲੀਅਟ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਥਿਕਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਸਹਿ-ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਫਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਅਮਰੀਕਨ ਸਾਈਕੋਲੋਜੀਕਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਐਥਿਕਸ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਜਨਤਕ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਡੇਨੀ ਇਲੀਅਟ ਦਾ ਜਨਮ ਡੇਨੀਸ ਨਿਟਕੋਵਸਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਾਰਕਡੇਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਰਿਵਰਡੇਲ, 1971 ਵਿੱਚ ਐਮ.ਡੀ., 1974 ਵਿੱਚ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਏ. ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਵੇਨ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1982 ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਸਫੀ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ ਅਤੇ ਡੀ.ਐੱਡ. 1984 ਵਿੱਚ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ। ਉਸਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸ਼ੈਫਲਰ, ਸਿਸੇਲਾ ਬੋਕ, ਲਾਰੈਂਸ ਕੋਹਲਬਰਗ, ਅਤੇ ਮਾਰਟਿਨ ਲਿੰਸਕੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਕਰੀਅਰ
ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ, ਇਲੀਅਟ ਨੂੰ 1982-1983 ਤੱਕ ਹਾਰਵਰਡ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਰਿਵਿਊ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਲੀਅਟ ਨੂੰ 1987 ਵਿੱਚ ਡਾਰਟਮਾਊਥ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਐਥਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਰੌਕਫੈਲਰ ਫੈਲੋ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਡਾਰਟਮਾਊਥ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਦ ਸਟੱਡੀ ਆਫ਼ ਅਪਲਾਈਡ ਐਂਡ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਐਥਿਕਸ (1988–1993) ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਐਂਡ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਐਥਿਕਸ (APPE) ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, 1991 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਮੁੜ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਉਹ ਮਾਰਚ, 2013 ਵਿੱਚ APPE ਲਈ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਦੀ ਚੇਅਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਲੀਅਟ ਨੇ ਮੋਨਟਾਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1992-96) ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੈਨਸਫੀਲਡ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ UM ਦੇ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਐਥਿਕਸ ਸੈਂਟਰ (1996-2003) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਸਾਊਥ ਫਲੋਰੀਡਾ, ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਸ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪੋਇਨਟਰ ਜੈਮਿਸਨ ਚੇਅਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਲੀਅਟ ਨੇ 2017 ਤੱਕ USF, ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਕੈਂਪਸ ਲਈ ਕੈਂਪਸ ਓਮਬਡਜ਼ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੈਂਪਸ ਲਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤਰਿਮ ਖੇਤਰੀ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਅਤੇ ਵਾਈਸ-ਪ੍ਰੋਵੋਸਟ (RVCAA-VP) ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953
ਮਨੋਜ ਪਾਂਡੇ
ਜਨਰਲ ਮਨੋਜ ਪਾਂਡੇ, (ਜਨਮ 6 ਮਈ 1962) 29ਵੇਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਥਲ ਸੈਨਾ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦਾ ਜਨਰਲ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਫੌਜ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚੀਫ਼, ਪੂਰਬੀ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਜਨਰਲ ਅਫ਼ਸਰ-ਕਮਾਂਡਿੰਗ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਅਤੇ ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ (CINCAN) ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਰਮੀ ਚੀਫ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਕੋਰ ਆਫ ਇੰਜੀਨੀਅਰਜ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ ।
ਸੀਓਏਐਸ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ 11 ਮਈ 2022 ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਲਾਈਟ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਕਰਨਲ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ 17 ਮਈ 2022 ਨੂੰ 61ਵੀਂ ਕੈਵਲਰੀ ਦੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੇ ਕਰਨਲ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਹ ਮਾਊਂਟਡ ਕੈਵਲਰੀ ਦੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਕਰਨਲਸੀ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ 23ਵੇਂ ਸੀਓਏਐਸ ਬਣੇ।
ਅਦਿਤਾ ਵਾਹੀ
ਅਦਿਤਾ ਵਾਹੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਐਂਕਰ ਹੈ। ਉਹ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ, ਲੌਟ ਆਓ ਤ੍ਰਿਸ਼ਾ (2014) ਵਿੱਚ ਸੋਨਾਲੀ ਸਵਿਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ (2007) ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਫਾਲੀ ਗੋਇਨਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਦਿਤਾ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਬਿਊਟੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਬੈਨਰਜੀ
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਬੈਨਰਜੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Meenakshi Banerjee) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਇਨੋਬੈਕਟੀਰੋਲੋਜਿਸਟ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿਊਸਟਨ, ਟੈਕਸਾਸ ਵਿੱਚ ਰਾਈਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਪਲਾਈਡ ਐਲਗਲ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਰਕਤੁੱਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਭੋਪਾਲ ਦੇ ਬਾਇਓਸਾਇੰਸ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੁਖੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਆਸਨਸੋਲ ਦੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਕਾਨਵੈਂਟ, ਲੋਰੇਟੋ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਿਰਮਲਾ ਕਾਲਜ, ਰਾਂਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੀ। ਉਸਨੇ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਬੋਟਨੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੋਟਨੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਾਇਨੋਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਇਨੋਬੈਕਟੀਰੀਓਲੋਜਿਸਟ ਬਣਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਬੈਨਰਜੀ 1989 ਵਿੱਚ ਬਰਕਤੁੱਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਉਹ 1997 ਵਿੱਚ ਰੀਡਰ ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਬਣੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਸਾਇੰਸ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁਖੀ ਹੈ।
ਮਾਨਤਾ
ਬੈਨਰਜੀ ਨੂੰ 2010 ਲਈ ਡਾ ਕੇਐਨ ਕਾਟਜੂ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਬੈਨਰਜੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਜੀਵਨ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।
ਉਸਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਰੁਚੀ ਐਲਗਲ ਬਾਇਓਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰਾਂ 'ਤੇ ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦੁਰਲੱਭ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਠੰਡੇ ਅਤੇ ਗਰਮ ਰੇਗਿਸਤਾਨਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਭਿੰਨ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਸਾਇਨੋ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਜੀਵ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੀਮਾ ਰੇਖਾ 'ਤੇ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਇਸ਼ੀਤਾ ਦੱਤਾ
ਇਸ਼ਿਤਾ ਦੱਤਾ (ਜਨਮ 26 ਅਗਸਤ 1990) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਥ੍ਰਿਲਰ ਫਿਲਮ 'ਦਿਸ਼ਯਮ' (2015) ਅਤੇ 'ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ' ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਏਕ ਘਰ ਬਨਾਉਂਗਾ' ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਤਨੁਸ਼੍ਰੀ ਦੱਤਾ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਦੱਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਹ ਡੀ.ਬੀ.ਏਮ. ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਨਗਰ, ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ. ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ, ਤਨੁਸ਼੍ਰੀ ਦੱਤਾ, ਫਿਮੀਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਮਾਡਲ / ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ (2004)।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਇਸ਼ਿਤਾ ਦੱਤਾ ਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵੱਤਸਲ ਸ਼ੇਠ ਨਾਲ ਡੇਟਿੰਗ ਸੀ। ਉਹ 2016 ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਰਿਸ਼ਨਟਨ ਸੌਦਾਗਰ - ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ਼ਿਤਾ ਅਤੇ ਵੱਤਸਲ ਨੇ 28 ਨਵੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ
ਦੱਤਾ ਨੇ ਸ਼ੋਅ 'ਏਕ ਘਰ ਬੇਨਾਉਂਗਾ' ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੁਰਸਕਾਰ / ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗਲੀਏ ਚਿੱਕੜ ਦੂਰ ਘਰ
ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ
ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਬੇਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 1947 ਤੋਂ 1959 ਤੱਕ ਲਗਭਗ 12 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ ਦੇ 12 ਕਾਂਡ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲੇ ਤੋਂ ਰਾਜੋਰੀ ਗਾਰਡਨ ਤੱਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਬਿਆਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਬਿਆਨੀਆ ਨਾਟਕੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਮਈ ਹੈ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਬੇਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਿੱਤੇ ਅਤੇ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਤਾਂਘ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੇਦੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਹੋਰ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀਆਂ ਅੱਧੀ ਮਿੱਟੀ ਅੱਧਾ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਰਾਹਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਓਲੀਵੀਆ ਕਲਪੋ
ਓਲੀਵੀਆ ਫਰਾਂਸਿਸ ਕਲਪੋ (ਜਨਮ ਮਈ 8, 1992) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਡਲ, ਫੈਸ਼ਨ ਪ੍ਰਭਾਵਕ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਮਿਸ ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਯੂਐਸਏ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਮਿਸ ਯੂਐਸਏ, ਅਤੇ ਫਿਰ 2012 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਦਾ ਤਾਜ ਬਣਾਇਆ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਓਲੀਵੀਆ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਕਲਪੋ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਮਈ 1992 ਕ੍ਰੈਨਸਟਨ, ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਸੂਜ਼ਨ ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਕਲਪੋ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਬੱਚਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਰੈਸਟੋਰੇਟਰ ਪਿਤਾ ਬੋਸਟਨ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦੇ ਸਹਿ-ਮਾਲਕ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕ੍ਰੈਨਸਟਨ ਦੇ ਏਜਵੁੱਡ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਕੁਝ ਆਇਰਿਸ਼ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਇਤਾਲਵੀ ਮੂਲ ਦੀ ਹੈ।
ਕਲਪੋ ਨੇ ਸੇਂਟ ਮੈਰੀ ਅਕੈਡਮੀ - ਬੇ ਵਿਊ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਦੂਜੇ ਗ੍ਰੇਡ ਵਿੱਚ ਸੈਲੋ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਫਿਲਹਾਰਮੋਨਿਕ ਯੂਥ ਆਰਕੈਸਟਰਾ, ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਫਿਲਹਾਰਮੋਨਿਕ ਚੈਂਬਰ ਐਨਸੈਂਬਲ, ਬੇ ਵਿਊ ਆਰਕੈਸਟਰਾ, ਅਤੇ ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਆਲ-ਸਟੇਟ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਗਰਮੀਆਂ ਲਈ ਬ੍ਰੇਵਾਰਡ, ਉੱਤਰੀ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੇਵਾਰਡ ਸੰਗੀਤ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰੀ, ਅਤੇ ਬੋਸਟਨ ਅਕੋਪਨੀਏਟਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਪੇਜੈਂਟਰੀ
2012 ਦੇ ਮਿਸ ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਯੂਐਸਏ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਉਸਨੇ 3 ਜੂਨ, 2012 ਨੂੰ ਮਿਸ ਯੂਐਸਏ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ
6 ਜੁਲਾਈ, 2012 ਨੂੰ, ਕ੍ਰੈਨਸਟਨ ਸ਼ਹਿਰ, ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਨੇ ਕਲਪੋ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਪੇਜੈਂਟ ਜਿੱਤ ਲਈ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ। ਕ੍ਰੈਨਸਟਨ ਸਿਟੀ ਹਾਲ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ, ਮੇਅਰ ਐਲਨ ਫੰਗ ਨੇ ਕਲਪੋ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਚਾਬੀ ਦਿੱਤੀ।
ਕੁਲਪੋ ਨੇ ਲਾਸ ਵੇਗਾਸ, ਨੇਵਾਡਾ ਵਿੱਚ 19 ਦਸੰਬਰ, 2012 ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ 61ਵੇਂ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਬਰੂਕ ਲੀ ਨੂੰ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 1997 ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਸੀ। ਕੁਲਪੋ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡਰ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅੰਗੋਲਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਖਿਤਾਬਧਾਰਕ ਲੀਲਾ ਲੋਪੇਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ
ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ:-
-ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ
-ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ
ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ:-
-ਮਾਨਸਿਕ ਤੋਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ
-ਮਾਨਸਿਕ ਤੋਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਵਿਕਸਿਤ
-ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ ਨੂੰ ਦੋ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਜਨਮਜਾਤ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ ਤੋਂ ਭਾਵ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਹੈ| ਅਰਜਿਤ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ:-
ਅਰਜਿਤ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ ਤੋਂ ਭਾਵ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਦੁਰਘਟਨਾ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੁਰਘਟਨਾ ਦੌਰਾਨ ਸੱਟ ਵੱਜਣ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ|
ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨ
ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀ (ਸਮਾਨ ਮੌਕੇ, ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਭਾਗੀਦਾਰੀ) ਅਧਿਨਿਯਮ, 1995 ਦੀ ਧਾਰਾ 2 (ਹ), (ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੀ.ਡਬਲਿਊ.ਡੀ. ਅਧਿਨਿਯਮ, 1995 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਸ਼ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਚਿਕਿਤਸਾ ਅਫ਼ਸਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਿਸੇ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ ਤੋਂ ਨਿਊਨਤਮ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪੀੜਤ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ (ੳ) ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ (ਅ) ਘੱਟ ਨਜ਼ਰ (ੲ) ਕੋੜ੍ਹ ਰੋਗ ਉਪਚਾਰਿਤ (ਸ) ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ (ਹ) ਚਲਨ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ (ਕ) ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗ (ਖ) ਮਾਨਸਿਕ ਧੀਮਾਪਣ (ਗ) ਸਵੈ-ਲੀਨਤਾ (ਆਟਿਜ਼ਮ) (ਘ) ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ ਜਾਂ) ਙ), (ਖ),(ਗ) ਅਤੇ (ਘ) ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਾ ਸੰਯੋਜਨ, ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਾ 2(ਘ), ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀ (ਸਮਾਨ ਮੌਕੇ, ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਭਾਗੀਦਾਰੀ) ਅਧਿਨਿਯਮ, 1995, ਸਹਿ ਪਠਿਤ ਆਟਿਜ਼ਮ, ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ, ਮਾਨਸਿਕ ਧੀਮਾਪਣ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਆਂ ਅਧਿਨਿਯਮ, 1999 ਦੀ ਧਾਰਾ 2(ਙ) ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਸਾਲ 2011 ਦੀ ਜਨ-ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ,
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 2.68 ਕਰੋੜ ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ (ਜੋ ਕਿ ਕੁਲ ਜਨ-ਸੰਖਿਆ ਦਾ 2.21 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ)। ਕੁਲ ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 1.50 ਕਰੋੜ ਪੁਰਖ ਹਨ ਅਤੇ 1.18 ਕਰੋੜ ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ, ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ, ਚੱਲਣ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ, ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀ, ਮਾਨਸਿਕ ਧੀਮਾਪਣ, ਬਹੁ-ਵਿਕਲਾਂਗਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਵੱਡਮੁੱਲਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਮੌਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਪੁਨਰਵਾਸ ਉਪਾਅ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਹਤਰ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਮੌਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕੇ, ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੀਤੀ ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਰਾਇਟਸ ਆਫ਼ ਡਿਸਅਬਿਲਟੀ ਐਕਟ 2016
ਇਸ ਐਕਟ ਨੂੰ ਆਰ.ਪੀ.ਡਬਲੀਉ.ਡੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 14 ਹੋਰ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ| ਇਸ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਕੁਲ 21 ਵਿਕਲਾਂਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਅੱਠ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ:
1. ਲੋਕੋ ਮੋਟਰ ਅਪੰਗਤਾ
2. ਦਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
3. ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
4.ਚਿਰਕਾਲੀਨ ਤੰਤੂ
5. ਜੋ ਲੋਕ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ
6. ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸਹੀ ਨਾ ਹੋਣਾ
7. ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ
8. ਬਹੁ-ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ
ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਸੀ.ਸੀ.ਪੀ.ਡੀ.)
ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀ (ਸਮਾਨ ਮੌਕੇ, ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਭਾਗੀਦਾਰੀ) ਅਧਿਨਿਯਮ ਏ 1995 ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਕਾਨੂੰਨਾਂ, ਨਿਯਮਾਵਲੀ ਆਦਿ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਆਟਿਜ਼ਮ, ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ, ਮਾਨਸਿਕ ਧੀਮਾਪਣ ਅਤੇ ਬਹੁ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਆਸ ਅਧਿਨਿਯਮ, 1999 ਆਟਿਜ਼ਮ, ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ, ਮਾਨਸਿਕ ਧੀਮਾਪਣ ਅਤੇ ਬਹੁ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾਵਾਂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਆਸ ਅਧਿਨਿਯਮ, 1999 ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਆਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਸਵੈ-ਸੇਵੀ ਸੰਗਠਨਾਂ, ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਤੰਤਰ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 3 ਮੈਂਬਰ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਸਮਿਤੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰੱਖਿਅਕ ਤੈਨਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਆਸ ਦੁਆਰਾ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਖਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੇ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਨ
ਕ੍ਰਮ. ਸੰ. ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਨ	ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਸਾਲ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ (ਆਰ.ਸੀ./ਖੇਤਰੀ ਸੰਯੁਕਤ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ) ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਹੈ	ਸੰਯੁਕਤ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ, ਜੇਕਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਦਾਰੇ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਕੋਈ ਹੈ।
1.ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਾਧਿਤ ਸੰਸਥਾਨ (ਐੱਨ.ਆਈ.ਵੀ.ਐੱਚ.) 1979 ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ (ਚੇਨੱਈ) ਦੋ ਖੇਤਰੀ ਖੰਡ (ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਤੇ ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ) ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰ (ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼)
2.ਅਲੀ ਯਾਵਰ ਜੰਗਸ਼੍ਰਵਣ ਬਾਧਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਨ (ਏ.ਵਾਈ.ਜੇ.ਐੱਨ.ਆਈ.ਐੱਚ.ਐੱਚ.), ਮੁੰਬਈ 1983 ਚਾਰ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ (ਕੋਲਕਾਤਾ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਦੋ (ਭੋਪਾਲ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ)
3.ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਸਥੀ ਵਿਕਲਾਂਗ ਸੰਸਥਾਨ (ਐੱਨ.ਆਈ.ਓ.ਐੱਚ.) 1978 ਦੋ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ (ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਆਈਜਲ) ਇੱਕ (ਪਟਨਾ) 4.ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਨਰਵਾਸ, ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਨ (ਐੱਸ.ਵੀ.ਐੱਨ.ਆਈ.ਆਰ. ਟੀ.ਏ.ਆਰ.), ਕਟ1975 ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਇੱਕ ਗੁਹਾਟੀ
5.ਪੰਡਿਤ ਦੀਨਦਿਆਲ ਉਪਾਧਿਆਏ ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਲਾਂਗ ਸੰਸਥਾਨ (ਪੀ.ਡੀ.ਯੂ.ਆਈ.ਪੀ.ਐੱਚ.) 1960 ਇੱਕ (ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ) ਦੋ (ਲਖਨਊ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ)
6.ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਲਾਂਗ ਸੰਸਥਾਨ (ਐੱਨ.ਆਈ.ਐੱਮ.ਐੱਚ.) 1984 ਤਿੰਨ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ (ਦਿੱਲੀ, ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ
7.ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਹੁ-ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਸੰਸਥਾਨ 2005 ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਇੱਕ (ਕੋਝੀਕੋੜ)
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਕਲਾਂਗ-ਜਨ ਵਿੱਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮ
(ਐੱਨ.ਐੱਚ.ਐੱਫ.ਡੀ.ਸੀ.) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 24 ਜਨਵਰੀ, 1997 ਨੂੰ ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਸੰਬੰਧੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਵਾਧੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕਾਰੋਬਾਰੀ/ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵਪਾਰਕ ਪੁਨਰਵਾਸ/ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਹ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰ ਸਕਣ।
ਭਾਰਤੀ ਬਨਾਉਟੀ ਅੰਗ ਨਿਰਮਾਣ ਨਿਗਮ
ਏਲਿਮਕੋ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਗੈਰ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ 5.25 ਮਿਨੀ ਰਤਨ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਿਫਾਇਤੀ ਆਈ.ਐੱਸ.ਆਈ. ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸਹਾਇਤਾ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਏਲਿਮਕੋ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਸੰਘ ਰਾਜ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਰਥਾਪੇਡਿਕ ਬਾਧਿਤਾ, ਸ਼੍ਰਵਣ ਬਾਧਿਤਾ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਾਧਿਤਾ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਤਮ-ਸਨਮਾਨ ਵਾਪਸ ਦਿਵਾਉਣ ਦੇ ਲਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਹਾਇਤਾ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਕਲਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ
2. ਬੱਸ ਕਨਸੈਸ਼ਨ
3.ਐਜੁਕੇਸ਼ਨਲ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ
4. ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਭੱਤਾ
5.ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਸਐਬਿਲਟੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਸਕੀਮ: ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ
ਇਹਨਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਲਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਕਲਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੀਣਤਾ ਅਤੇ ਤਰਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਚਾਰਗੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਲਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਲੱਗ ਸ਼ਬਦਾਬਲੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅੰਨ੍ਹਾ,ਕਾਣਾ,ਟੀਰਾ,ਲੰਗੜਾ,ਕੁੱਬਾ,ਟੇਢਾ,ਭੈਂਗਾ,ਟੁੰਡਾ,ਬੋਲ਼ਾ,ਤੋਤਲਾ ਅਤੇ ਪਿੰਗਲਾ ਆਦਿ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦਾਬਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਰ-ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਪੰਜਾਬੀ ਬੰਦੇ ਦੀ ਵਿਕਲਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਬਿਲਕੁਲ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਬੰਦਾ ਗ਼ਾਲ ਕੱਢਣ ਲਈ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ|ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਕਾਰਨ ਚੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੀ ਗੂੰਗਾ/ਗੂੰਗੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੰਮ ਗ਼ਲਤ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਗ਼ਾਲ ਦੇਣ ਵਜੋਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਭਾਵ ਅੰਨ੍ਹਾ ਸ਼ਬਦ ਇੱਕ ਗਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨ ਲੋਕ ਵਿਕਲਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮੀਂ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਂ-ਪਿਓ ਆਪਣੇ ਵਿਕਲਾਂਗ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਹਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਕਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਜ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਘੁੰਮਦੇ ਦੇਖਣ ਦਾ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਂਈ ਬਾਹਰ ਗਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਘ੍ਰਿਣਾ ਧੀ ਨਜ਼ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿਚਲੀ ਕਿਸੇ ਦੁਰਘਟਨਾ ਕਾਰਨ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਅੱਧਖੜ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਘਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਵੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕਮਾ ਕੇ ਨਾ ਦੇ ਸਕੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਸੀਂ ਇੰਨੇ ਸੰਵੇਦਨਹੀਣ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰ ਸਮਝਣ ਲੱਗਦੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕੇ ਹੁਣ ਉਹ ਇੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਪਹਿਲਾਂ ਕਬੀਲਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਲਾਗ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਵਿਲਾਂਗ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਸੀ| ਹੁਣ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬੱਚੇ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਪਰ ਉਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੀਣਤਾ ਭਰਿਆ ਵਿਵਹਾਰ ਉਸਨੂੰ ਮਰਿਆਂ ਬਰਾਬਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾ ਕੀਤੇ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਜਿੰਨ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਵਿਕਲਾਂਗ ਜਾਂ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇ। ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਉਸਦੀ ਸਮਝ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਸਗੋਂ ਵਿਚਾਰਗੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਆਰਥਿਕ ਤੋਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੁੰਡਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਵਿਕਲਾਂਗ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦੋਹਰਾ ਭਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਕੁੜੀ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜਾ ਵਿਕਲਾਂਗ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮੱਧਵਰਗ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੁੰਡੇ ਜਾਂ ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਮੁੰਡਾ ਤੇ ਕੁੜੀ ਦੋਵੇਂ ਵਿਕਲਾਂਗ ਹੋਣਗੇ ਭਾਵ ਸਾਡੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇੱਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੇਣਾ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਅਖਾਣ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਇਕ ਅੰਨ੍ਹਾ ਇੱਕ ਕੋਹੜੀ ਇੱਕ ਕੋਹੜੀ ਰੱਬ ਨੇ ਮਿਲਾਈ ਜੋੜੀ' ਭਾਵ ਵਿਕਲਾਂਗ ਬੰਦੇ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਸਕਦਾ ਹੈ|
ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਅੰਸ਼
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਅੰਸ਼ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਵਿਕਲਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ,ਕਹਾਵਤਾਂ,ਅਖਾਣਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਲਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਹੀਣਤਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਮਿਲਦੇ ਹਨ| ਪੰਜਬੀ ਦੀ ਇੱਕ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਜਨੀ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਓ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸਦਾ ਦਿੱਤਾ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹੋ? ਉਹ ਕੁੜੀ ਉਤਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਖਾਂਦੀ ਹਾਂ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਓ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੀਆਂ ਧੀਆਂ ਮੇਰਾ ਦਿੱਤਾ ਖਾਂਦੀਆਂ ਨੇ। ਰਜਨੀ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪਿੰਗਲੇ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀਂ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਂਣੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸਜ਼ਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਰਾਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫ਼ਲ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੋਕ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਕਿ ਕਮਲ਼ੇ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ ਕਮਲ਼ੇ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੋਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਜੰਮ ਦੇਵੇਗੀ' ਅਰਥਾਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਲਾਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਤਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਘ੍ਰਿਣਾ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਕਲਾਂਗ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਣਾ ਉਸ ਔਰਤ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਸਜ਼ਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡਾ ਸਮਾਜ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਲਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬੇਗੁਨਾਹ ਜੀਵ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਮਨਜ਼ਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿੱਘਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਸਵਾਰਥੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ| ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਿੱਠਣੀ ਦੇ ਬੋਲ਼ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:- ਜਾਂਞੀ ਉਸ ਪਿੰਡੋਂ ਆਏ ਜਿਥੇ ਤੂਤ ਵੀ ਨਾ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਬਾਂਦਰ ਵਰਗੀ ਬੂਥੀ ਉੱਤੇ ਰੂਪ ਵੀ ਨਾ
ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰੂਪ ਜਾਂ ਬਦਸੂਰਤ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਜਾਨਵਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਮੇਹਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਸਾਫ਼ ਝਲਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿਧ ਅਖਾਣ ਹੈ ਉਹ ਦਿਨ ਡੁੱਬਾ ਜਦੋਂ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹੇ ਕੁੱਬਾ ਭਾਵ ਸਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵਿਕਲਾਂਗ ਲੋਕ ਵੀ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ| ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਲੋਕ ਵੀ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਨੂੰ ਸਾਬਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਰੱਥ ਅਧਿਆਪਕ, ਸਥਾਪਿਤ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਆਲੋਚਕ,ਸਫ਼ਲ ਸੰਪਾਦਕ ਡਾ. ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰ ਹਨ| ਨਿੱਕੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਚੇਚਕ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਬਾਕਾਇਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਡਾ. ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਲੱਤ ਤੋਂ ਆਹਰੀ ਹੋ ਗਏ ਪਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇਹ ਬੱਜ ਉਸਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਮੁਸ਼ਕਤ ਤੇ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਾ ਲਗਾ ਸਕੀ ਤੇ ਉਹ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅਜਿਹਾ ਮੁੰਡਾ ਨਿਕਲਿਆ ਜਿਸਨੇ ਅੱਠਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ| ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅਜਿਹਾ ਮੁੰਡਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਬੀ.ਏ.,ਐੱਮ.ਏ ਤੇ ਫ਼ਿਰ ਪੀ.ਐੱਚ.ਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ| ਜੇਕਰ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿਨਰਸ ਅਤੇ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਜੋ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਨਾ ਕੀਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਕਲਾਂਗਤਾ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰ ਦੀ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਵਿਕਲਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ
ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੇਂ ਰਾਹ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਨਵੇਂ ਢੰਗ ਤੇ ਤੌਰ-ਤਰੀਕੇ ਸਿਖਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਾਡੇ ਰੈਗੁਲਰ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਜੇ ਦਿੱਤਾ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹਨਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੱਚੇ ਅਨਪੜ੍ਹਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਉਜਵਲ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਖ਼ੁਆਬ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ! ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਹਨੇਰਮਈ ਜਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹਨ|
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਉਹ ਵਿਕਲਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਣ | ਸਾਡਾ ਸਿੱਖਿਅਕ ਢਾਂਚਾ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਕੂਲਾਂ ਜਾਂ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਪੜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋ ਸਕੀਏ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤਾਂ ਕਰਨੀ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਕਲਾਂਗ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੀ ਰੈਗੂਲਰ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬਾਕੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਖ਼ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਬਾਕੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤਰਾਂ ਖਿਡਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਡਿੱਗਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਵੀ ਮੱਲ੍ਹਮ ਪੱਟੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਕੀ ਬੱਚੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਣ ਅਤੇ ਵਿਕਲਾਂਗ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹਨ੍ਹੇਰ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਵੇ|
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਬਰੇਲ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਤ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖ ਕੇ ਜਾਂ ਛੂਹ ਕੇ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਉਹ ਸੁਣ ਤਾਂ ਸਕਦੇ ਹਨ ਸੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਓਡੀਓ ਪੁਸਤਕਾਂ ਉਪਲਬਧ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਵਿਕਲਾਂਗ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਅਲੱਗ ਤੋਂ ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਪਿੰਗਲਵਾੜੇ ਹਨ ਪਰ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇਕਰ ਉਹ ਤੰਦਰੁਸਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰੈਗੁਲਰ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੜ੍ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕਣ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਅਰਾਮਦਾਇਕ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਨਾ ਕਰਵਾਉਣ।
ਹਵਾਲੇ
ਪ੍ਰਵੀਨ ਕੌਰ ਐੱਮ.ਏ ਪੰਜਾਬੀ(ਭਾਗ ਦੂਜਾ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਮਹੇਸ਼ੇਰੀ
ਮਹੇਸ਼ਰੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੋਗਾ-2 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਮਹੇਸਰੀ ਤੋਂ ਖਖਰਾਨਾ 2.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ, ਚੌਟੀਅਨ ਕਲਾਂ 2.7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਜੋਗੇਵਾਲਾ 2.8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਦਾਰਾ ਪੁਰ 3.0 ਕਿ.ਮੀ ਦੂਰ ਹੈ।..
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਢੈਂਠਲ
ਢੈਂਠਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਮਾਣਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਟਿਆਲਾ-ਸਮਾਣਾ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਤੁਲੇਵਾਲ
ਤੁਲੇਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸਮਾਣਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੁਸ਼ਾਨ ਨਾਚ
ਕੁਸ਼ਾਨ ਨਾਚ ਜਾਂ ਕੁਸ਼ਾਨ ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਜਾਂ ਕੁਸ਼ਾਨ ਗਾਨ ਕ੍ਰਿਤਿਵਾਸੀ ਰਾਮਾਇਣ ' ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਰਾਜਬੋਂਸ਼ੀ ਲੋਕ ਨਾਟਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਕਲਾਕਾਰ ਰਮਾਇਣ ਦੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਕਾਮਤਾਪੁਰੀ ਜਾਂ ਰਾਜਬੋਂਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਕ ਛੰਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਸ਼ਾਨ ਲੋਕ ਰੰਗਮੰਚ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਚ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੇ ਅਸਾਮ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਉੱਤਰੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨਾਮ, ਕੁਸ਼ਨ, ਦੇ ਸਰੋਤ ਸੀਤਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਸ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਹਨ।
ਪੁਰਸ਼, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਕਰਾ ਜਾਂ ਚੋਕਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਗਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਨੱਚਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਮੂਲ ਜਾਂ ਗੀਡਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ - ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਰੀ, ਜੈਸਟਰ, ਟਿੱਪਣੀਆਂ, ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਅਤੇ ਚੁਟਕਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਮੂਲ ਅਤੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚੋਲੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੇਨਾ, ਆਰ ਬੰਸ਼ੀ (ਬਾਂਸ ਦੀ ਬੰਸਰੀ), ਮੋਂਡੀਰਾ, ਸਰਿੰਜਾ, ਅਖਰਾਈ, ਵਾਇਲਨ ਅਤੇ ਹਰਮੋਨੀਅਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਸ ਦਾ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਸ਼ਰ ਬੰਦਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਗੀਤ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਚ
ਬਰਸ਼ਾ ਰਾਣੀ ਬਿਸ਼ਾਇਆ
ਬਰਸ਼ਾ ਰਾਣੀ ਬਿਸ਼ਾਇਆ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਅਸਾਮੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਾਇਆ ਅਸਾਮ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਥੀਏਟਰ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੀਹੂ ਡਾਂਸਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੀਸੀਡੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਿਹਾਲਗੜ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲਾਡਬੰਜਾਰਾ ਕਲਾਂ
ਲਾਡਬੰਜਾਰਾ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਿੜਬਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਆਫਸਾਰ ਅਹਿਮਦ
ਆਫਸਾਰ ਅਹਿਮਦ (5 ਅਪ੍ਰੈਲ 1959 ਨੂੰ ਆਫਸਰ ਆਮੇਦ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)  - 4 ਅਗਸਤ 2018) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ 27 ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੀਆਂ 24 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 1959 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬੰਗਲਾ ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਢਲੇ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵਾਰਤਕ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਲਿਖਤ ਬੰਗਾਲੀ ਮੁਸਲਮਾਨੇਰ ਬਾਇਅਰ ਗਾਨ (ਬੰਗਾਲੀ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਆਹ ਦੇ ਗਾਣੇ)1978 ਵਿੱਚ ਪਰੀਚੋਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਘਰ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ 1980 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ Porichoy, Kalantor, Baromas, Saroswato ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ ਪ੍ਰੋਤਿਕਸਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪਾਸਚਿੰਬੰਗਾ ਬੰਗਲਾ ਅਕਾਦਮੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨੇ ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਬੰਗਲਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਕਲੀਮ ਹਜ਼ੀਕ ਨੇ ਅਬਦੁਸ ਸਮਦ ਦੇ ਉਰਦੂ ਨਾਵਲ ਦੋ ਗਾਜ਼ ਜ਼ਾਮਿਨ ਦਾ ਸਿਰਲੇ ਤਿਨ ਹਾਟ ਭੂਮੀ ਸਿਰਲੇਖ ਬੰਗਲਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਹਰੀ ਮੋਟਵਾਨੀ ਦੀ ਸਿੰਧੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਬੰਗਲਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਅਸ਼ਰੋਯ ਸੀ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ
ਅਹਿਮਦ ਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ ਪਾਸਚਿੰਬੰਗਾ ਬੰਗਲਾ ਅਕਾਦਮੀ ਤੋਂ ਸੋਮ ਚਾਂਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਕਲੀਮ ਹਜ਼ੀਕ ਨੇ ਅਬਦੁਸ ਸਮਦ ਦੇ ਉਰਦੂ ਨਾਵਲ ਦੋ ਗਾਜ਼ ਜ਼ਾਮਿਨ ਦਾ ਸਾਰੇ ਤਿਨ ਹੱਤ ਭੂਮੀ ਨਾਮ ਹੇਠ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2000 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਅਨੁਵਾਦ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਬਾਂਕਿਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਸੇਈ ਨਿਕੋਜ ਮਾਨੁਸ਼ਤਾ ਲਈ 2017 ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਆਮੇਦ ਦੀ 4 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ 59 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ
ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ (ਉਚਾਰਨ ; । IAST: ਵੈਂਡਵਾਨਾ),ਨੂੰ ਵਰਿੰਦਾਬਨ ਅਤੇ ਬਰਿੰਦਾਬਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਜ ਭੂਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਿਨ ਬਿਤਾਏ ਸਨ।  ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਆਗਰਾ-ਦਿੱਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 'ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਮਥੁਰਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਐਨਐਚ -44 ਦੇ ਉਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਵਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਦਰ ਹਨ।
ਵਿਉਂਤਪੱਤੀ
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਮ, वन्दावन (ਵੇਂਦਵਾਨਾ), ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ (ਪਵਿੱਤਰ ਤੁਲਸੀ) ਅਤੇ ਵਾਨਾ (ਇੱਕ ਗਰੋਵ ਜਾਂ ਜੰਗਲ) ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ
ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ 27.58° ਉੱਤਰ 77.7° ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।  ਇਸ ਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ 170 ਮੀਟਰ (557 ਫੁੱਟ) ਹੈ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]
ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ 125 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਮਥੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਜਨ-ਅੰਕੜੇ
2011 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 63,005 ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 34,769 ਮਰਦ ਅਤੇ 28,236 ਔਰਤਾਂ ਸਨ। 0 ਤੋਂ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਸਮੂਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਬਾਦੀ 7,818 ਸੀ। ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਖਰਤਾ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 42,917 ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 68.11% ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ 73.7% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ 61.2% ਸੀ। ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਪ੍ਰਤੀ ੧੦੦੦ ਮਰਦਾਂ ਪਿੱਛੇ ੮੧੨ ਔਰਤਾਂ ਹੈ। ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 6,294 ਅਤੇ 18 ਸੀ। ਵਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ 2011 ਵਿੱਚ 11,637 ਘਰ ਸਨ। ਵਰਿੰਦਾਵਨ ਬ੍ਰਜ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।