cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਥੌਮਵਾਦ
thumb|[[ਥੌਮਸ ਐਕੂਆਈਨਸ ( 1225–1274)]] ਥੌਮਵਾਦ ਇੱਕ  ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਕੂਲ ਹੈ, ਜੋ ਥੌਮਸ ਐਕੂਆਈਨਸ (1225-1274), ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਅਤੇ ਚਰਚ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਜੋਂ ਸਾਕਾਰ ਹੋਇਆ।  ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਅਰਸਤੂ ਬਾਰੇ ਐਕੂਆਈਨਸ ਦੇ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸੰਮਾ ਥੀਓਲੋਜੀਕਾ ਮੱਧਕਾਲੀ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਲਈ ਹਵਾਲੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬਿੰਦੂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। 1914 ਵਿੱਚ ਪੋਪ ਪਿਅਸ ਐਕਸ  ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਚਰਚ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਐਕੂਆਈਨਸ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਆਧਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ:ਸੇਂਟ ਥੌਮਸ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕੈਪੀਟਲ ਥੀਸਿਸਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ; ਜੇ ਅਜਿਹੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਛਾਂਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਤੀਜਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਰਚ ਦੇ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟੀ ਨੇ ਦੈਵੀ ਇਲਹਾਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।ਦੂਜੀ ਵੈਟੀਕਨ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਐਕੂਆਈਨਸ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ "ਸਦਾਬਹਾਰ ਫਿਲਾਸਫੀ" ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ।
ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਡਾਲਰ
ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਡਾਲਰ (ਨਿਸ਼ਾਨ: $; ਕੋਡ: CAD) ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। 2012 ਤੱਕ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਛੇਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਛੋਟਾ ਰੂਪ $ ਹੈ ਜਾਂ ਡਾਲਰ-ਅਧਾਰਤ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਦੱਸਣ ਲਈ C$ ਹੈ। ਇੱਕ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ 100 ਸੈਂਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਥੌਮਵਾਦ
ਜਨਰਲ
ਥਾਮਸ ਐਕੂਆਈਨਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ, ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਚਾਹੇ ਇਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮਿਲੇ। ਉਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਯੂਨਾਨੀ, ਰੋਮਨ, ਯਹੂਦੀ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ (ਭਾਵ, ਉਹ, ਸੰਦੇਹਵਾਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ)। ਉਹ ਮੌਟੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਰਸਤੂ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਤੱਤ-ਮੀਮਾਂਸਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਰਸਤੂ ਬਾਰੇ ਸਰਬੰਗੀ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਅਰਸਤੂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਅਕੂਆਈਨਸ ਨੇ ਆਦਰਪੂਰਵਕ ਅਰਸਤੂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਿਰਫ "ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ" ਕਹਿ ਕੇ ਕੀਤਾ।   ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਨਵਅਫਲਾਤੂਨੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪਣਾਇਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਇਹ ਨਿਰਪੇਖ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਚੀਜ ਕੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਰੱਬ ਆਖਦੇ ਹਾਂ ... [ਅਤੇ ਇਹ] ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਅਤੇ ਹੋਂਦ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਇਹ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਆਤਮਸਾਤੀਕਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ...। "
24 ਥੌਮਵਾਦੀ ਥੀਸਸ
27 ਜੁਲਾਈ 1914 ਨੂੰ ਪੋਸਟਕੁਐਮ ਸੈਂਕਟੀਸੀਮਸ ਦੇ ਫ਼ਰਮਾਨ ਨਾਲ, , ਪੋਪ ਪਾਈਸ ਐਕਸ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੂਤਰਬੱਧ 24 ਥੀਸਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਐਕੂਆਈਨਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਵਿਚਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਥੌਮਾਈਜ਼ ਦੇ "24 ਥੀਸਿਸਾਂ" ਦੇ ਚਰਚ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡੋਮੀਨੀਕਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੇਂਟ ਥੌਮਸ ਅਕਿਨਾਸ ਦੀ ਪੌਂਟੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਐਡੁਆਰਡ ਹੂਗਨ ਅਤੇ ਪੌਂਟੀਫਾਈਕਲ ਗ੍ਰੈਗੋਰੀਅਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਐਂਜਲੀਕਮ ਅਤੇ ਯੀਸ਼ੂ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗੁਈਡੋ ਮੈਟਿਉਸਸੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਤੱਤ-ਵਿਗਿਆਨ
ਐਕੁਆਈਨਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਂਦ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਵੈ-ਸਿੱਧੀਆਂ ਗ਼ੈਰ-ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਕਰਨ-ਕਾਰਜ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਕੋਈ ਵੀ ਉਹ ਹੋਂਦ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ,  ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਹੋਂਦ ਨਿਰਸਰੀਰ ਹੀ ਹੋਵੇ।
ਪਰੈਡੀਕੇਸ਼ਨ (ਕਰਤਾ ਕਿਰਿਆ ਸੰਬੰਧ)
ਐਕੁਆਈਨਸ ਨੇ ਪਰੈਡੀਕੇਟ ਕਰਦਿਆਂ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆਤਮਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ : ਯੁਨੀਵੋਕਲ, ਐਨਾਲੋਜੀਕਲ, ਅਤੇ ਇਕੁਈਵੋਕਲ।.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅੰਦੋਲਨ
ਮੌਲਾਨਾ ਅਬਦੀ
ਮੌਲਾਨਾ ਅਬਦੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਮੌਲਾਨਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਬਦੁੱਲਾ ਅਬਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮੀਆਂ ਜਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਮਲਕਾ ਹਾਂਸ, ਤਹਿਸੀਲ ਪਾਕਪਟਨ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਿੰਟਗੁਮਰੀ, ਜੋ ਕਿ ਅੱਜਕੱਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਹੈ ਉੱਥੇ ਹੋਇਆ। ਇਸੇ ਪਿੰਡ 'ਚ ਹੀ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਿੱਸਾ ਹੀਰ-ਰਾਂਝਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤਰੀਕਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਮੌਲਾਨਾ ਬਖ਼ਤ ਕੁਸ਼ਤਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦਾ ਸਮਕਾਲੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮੌਤ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਰਾਅ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਚਾਲੀ ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ ਇਸ ਨੇ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਉਹ ਸਾਰੀ ਬਾਗ ਅਨਵਾਹ ਨਾਮ ਹੇਠ ਦਰਜ਼ ਹੈ।
ਰਚਨਾ ਦਾ ਨਮੂਨਾ
ਦਿਲ ਦਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਡੂੰਘੇ ਕੌਣ ਦਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਣੇ। ਵਿਚੇ ਬੇੜੇ ਛੇੜੇ ਕੱਪਰ, ਬਿਨ ਮਲਾਹ ਮੁਹਾਣੇ। ਚੌਦਾਂ ਤਬਕ ਦਿਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਤੰਬੂ ਵਾਂਗਣ ਤਾਣੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਹਿਰਮ ਦਿਲ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਸੋਈ ਰੱਬ ਪਛਾਣੇਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਸਾਹਿਤ
ਬੰਬੇ ਟੂ ਗੋਆ
ਬੰਬੇ ਟੂ ਗੋਆ 1972 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ
* ਰਾਜ ਕਿਸ਼ੋਰ * ਕੈਸਟੋ ਮੁਖਰਜੀ * ਦਰਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਐਲਫਰੀਡ ਜੇਲੀਨੇਕ
ਐਲਫਰੀਡ ਜੇਲੀਨੇਕ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਸਟਰੀਆਈ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। 2004 ਵਿੱਚ ਜਿਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜ਼ਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੇਲੀਨੇਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਦਸਵੀਂ ਅਤੇ ਅਸਟਰੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਔਰਤ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਦੀ ਪਿਯਾਨੋ ਟੀਚਰ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਹ
ਜੇਲੀਨੇਕ ਦਾ ਵਿਆਹ 12 ਜੂਨ 1974 ਵਿੱਚ ਗੋੱਟਫ੍ਰਾਇਡ ਹੂੰਗਸਬਰਗ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਪੈਨਥੇਰਾ
ਪੈਨਥੇਰਾ  ਫੈਲੀਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜੀਨਸ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਜੀਵਤ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਫੈਲੀਡੇ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਹਨ।
ਮਹਿਤਾ
ਮਹਿਤਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸੰਗਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ਾਓਲਿਨ ਮੰਦਰ
ਸ਼ਾਓਲਿਨ ਮੰਦਰ (ਚੀਨੀ: 少林寺; pinyin: Shàolín sì) ਹੇਨਨ ਰਾਜ ਦੀ ਡੇਂਗਫੇਂਗ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਚਾਨ ਬੋਧੀ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਅੱਜ ਤੋਂ 1500 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਫਾਂਗ ਲੂ ਹਾਓ ਨੇ ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਸ਼ਾਓਲਿਨ ਬੋਧੀ ਸਕੂਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਦਰ ਹੈ।
2010 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਓਲਿਨ ਮੰਦਰ ਤੇ ਪਗੋਡਾ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਬਸੰਤ ਕੁਮਾਰ ਮਲਿਕ
ਬਸੰਤ ਕੁਮਾਰ ਮਲਿਕ (1879–1958) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਅਧਿਆਪਕ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਿਤਾਏ, ਅਤੇ ਕਵੀ ਰਾਬਰਟ ਗ੍ਰੇਵਜ਼ ਉੱਤੇ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਲਿਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ, ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨਮਾਨ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਉਹ 27 ਮਈ 1879 ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਜਮਾਲਪੁਰ ਵਿਖੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਰੇਲਵੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਕੁਮਾਰ ਮਲਿਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਹਾਲੀਸ਼ਹਰ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਛੋਟਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 1888 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਘਰ ਮੇਹਰਪੁਰ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ। ਰਾਬਰਟ ਗ੍ਰੇਵਜ਼ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਸਕਰਣ ਦਿੱਤਾ: ਉਹ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਹਿੰਦੂ ਖੁਰਾਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ।
ਮੇਹਰਪੁਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਸੰਤ ਕੁਮਾਰ ਮਲਿਕ 1896 ਵਿਚ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਕਲਕੱਤੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵਿਲੀਅਮ ਸਪੈਂਸ ਉਰਕੁਹਾਰਟ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, 1902 ਤੋਂ ਡਫ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1902 ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਫਿਲਾਸਫੀ ਵਿੱਚ ਬੀਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, 1900 ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਲੰਘਿਆ ਜੋ ਕਿ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ 1903 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ, ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ ਫਿਲਾਸਫੀ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ। ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਚਿਤਪੁਰ ਰੋਡ, ਕਲਕੱਤਾ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ ਵਿੱਚ ਟਿਊਸ਼ਨ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। ਉਸਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਸਟਲਾਂ ਦੇ ਵਾਰਡਨ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਕਾਲੀ ਨਾਥ ਰਾਏ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1907 ਵਿੱਚ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।
1908 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਨੇ ਮਲਿਕ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਚੰਦਰ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਜੰਗ ਬਹਾਦੁਰ ਰਾਣਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੈਸਰ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਜੰਗ ਬਹਾਦਰ ਰਾਣਾ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਕੈਸਰ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗ੍ਰੰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਉਸ ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਗਿਆ। ਉਹ ਤੀਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 1892 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ 1905 ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਦਰਬਾਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। 1907 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਰਾਮਦ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹੁਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਲਿਕ ਨੂੰ ਕੈਸਰ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਟਿਊਟਰ ਦੁਆਰਾ ਦਰਬਾਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਈ 1909 ਵਿੱਚ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਕੈਸਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਗੋਕਰਨਾ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਡੇਰਾ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ, ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ 1923 ਦੀ ਨੇਪਾਲ-ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਸੰਧੀ, ਚੰਦਰ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਦੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਟੀਚਾ, ਕੀ ਬਣ ਗਿਆ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਪਸ਼ੂਪਤੀਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਮੱਲਿਕ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ। ਪਰ ਚੰਦਰ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਲਾਰਡ ਕਰਜ਼ਨ ਦੁਆਰਾ, ਐਕਸੀਟਰ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦਾਖਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ।
ਨੋਟਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1958
ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਗਰ
ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੁਧਿਆਣਾ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਲੁਧਿਆਣਾ-1 ਦੇ ਪਿੰਡ
ਐਨਫ਼ੀਲਡ
ਐਨਫ਼ੀਲਡ, ਲਿਵਰਪੂਲ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਲਿਵਰਪੂਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 45,276 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਫ਼ਰੈਂਕ ਲੌਇਡ
ਫ਼ਰੈਂਕ ਵਿਲਿਅਮ ਜੌਰਜ ਲੌਇਡ (2 ਫ਼ਰਵਰੀ 1886 – 10 ਅਗਸਤ 1960) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸਕ੍ਰਿਪਟ-ਲੇਖਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਅਕੈਡਮੀ ਔਫ਼ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਸ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਅਤੇ 1934 ਤੋਂ 1935 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮੁਖੀ ਵੀ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਲੌਇਡ ਦਾ ਜਨਮ ਗਲਾਸਗੋ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਜੇਨ ਸਕੌਟਿਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਐਡਮੰਡ ਇੱਕ ਵੈਲਸ਼ ਸੀ। ਲੌਇਡ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸਟੇਜ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱੱਚ ਉਸਦੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਆਸਕਰ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ 3 ਵਾਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੌਨ ਫ਼ਿਲਮ ਦ ਡਿਵਾਈਨ ਲੇਡੀ ਅਤੇ ਵੀਅਰੀ ਰਿਵਰ ਅਤੇ ਡਰੈਗ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਦ ਡਿਵਾਈਨ ਲੇਡੀ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਆਸਕਰ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 1933 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਨੋਇਲ ਕੋਵਾਰਡ ਦੀ ਲਿਖਤ ਦੀ ਰੂਪਾਤਰਨ ਕੈਵਲਕੇਡ ਲਈ ਵੀ ਆਸਕਰ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ 1935 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕਾਮਯਾਬ ਫ਼ਿਲਮ ਮਿਊਟਿਨੀ ਔਨ ਦ ਬਾਊਂਟੀ ਲਈ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਸਕਰ ਇਨਾਮ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲੀ ਸੀ।
1957 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਜੌਰਜ ਈਸਟਮੈਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
8 ਫ਼ਰਵਰੀ, 1960 ਨੂੰ ਲੌਇਡ ਨੂੰ ਮੋਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 6667 ਹੌਲੀਵੁੱਡ ਬੂਲੇਵਾਰਡ ਵਿਖੇ ਹੌਲੀਵੁੱਡ ਵਾਕ ਔਫ਼ ਫ਼ੇਮ ਦਾ ਸਟਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਲੌਇਡ ਦੀ ਮੌਤ 10 ਅਗਸਤ 1960 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਗਲੈਨਡੇਲ, ਕੈਲੇਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿਖੇ ਦਫ਼ਨ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1886 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1960 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੋਕ
ਪ੍ਰਿਅਲ ਗੋਰ
ਪ੍ਰਿਅਲ ਗੋਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਇਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਮਿਲਾਈ ਜੋੜੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਹਿਲਾ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਹੋਰ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਫਿਲਹਾਲ ਸਬ ਟੀਵੀ ਉੱਪਰ ਇਕ ਡਰਾਮੇ ਇਛਪਯਾਰੀ ਨਾਗਿਨ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਗੋਰ ਦੀ ਮਾਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਾਮਨਾ ਖੱਟੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2010 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਮਿਲਾਏ ਜੋੜੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਸ ਨੇ ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ ਦੇ ਈਸ਼ਾਨ: ਸਪਨੋ ਕੋ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ੀ.ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ 'ਰਾਮ ਮਿਲਾਏ ਜੋੜੀ' ਵਿੱਚ ਮੋਨਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਫ਼ਰ ਮਿਲਿਆ। ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੇਖਾ ਏਕ ਖਵਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਲ ਨੂੰ ਮੋਨੀਆ/ਮਨਿਆਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਨੇ 'ਬਾਤ ਹਮਾਰੀ ਪੱਕੀ ਹੈ' ਅਤੇ 'ਅੰਮਾਜੀ ਕੀ ਗਲੀ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਬਾਅਦ 'ਚ ਉਹ 'ਗੁਮਰਾਹ: ਐਂਡ ਆਫ਼ ਇਨੋਸੈਂਸ' ਅਤੇ 'ਯੇ ਹੈ ਆਸ਼ਿਕੀ' ਐਮਟੀਵੀ ਵੈਬਡ ਦੇ ਇਕੋ ਐਪੀਸੋਡਜ਼ 'ਚ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਲਾਈਫ਼ ਓਕੇ ਦੇ ਏਕ ਬੂੰਦ ਇਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਮਿਓ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸ਼ੋਅ ਮੈਡਵੈਂਚਰਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ 'ਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਰਹੀ ਹੈ,ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
2013 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੰਜਾਬੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਜਸਟ ਯੂ ਐਂਡ ਮੀ' ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਐਨ.ਆਰ.ਆਈ. ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਸਸੀ ਕਿਰਨ ਨਰਾਇਣ ਦੀ 'ਸਾਹੇਬਾ ਸੁਬਰਾਮਣੀਅਮ' ਨਾਲ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਥੱਟਥੀਨ ਮਰਾਇਆਥੂ ਦਾ ਤੇਲਗੂ ਰੀਮੇਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਅਨਾਰਕਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਰਾਜ ਸੁਕੁਮਾਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੈਂਜਿਥ ਬੇਬੀ ਮਾਇਲਾਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਗਾਰਡ ਬਲੇਸ ਯੂ ਵੀ ਸਾਈਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਇਆ 2 ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਵੈੱਬ-ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੈਸਬੀਅਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਜੂਨ 2018 ਵਿਚ, ਉਹ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਆਪ ਕੇ ਆ ਜਾਨੇ ਸੇ 'ਚ ਇੱਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਕਿਰਦਾਰ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਪ੍ਰਿਅਲ ਗੋਰ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹਰਬੰਸ ਲਾਲ ਗੁਪਤਾ
ਹਰਬੰਸ ਲਾਲ ਗੁਪਤਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਣਵੰਡੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾ ਮੰਡਲ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਬਾਨੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਨੁਪਮ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2013 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਮਾਈਕਲ ਕਰਾਈਟਨ
ਜੌਨ ਮਾਈਕਲ ਕਰਾਈਟਨ (ਅਕਤੂਬਰ 23, 1942 – 4 ਨਵੰਬਰ, 2008) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 20 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ, ਟੈਕਨੋ-ਥ੍ਰਿਲਰ, ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਫਿਕਸ਼ਨ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਨਾਵਲ ਅਕਸਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਅੰਤਰ-ਕਿਰਿਆ ਦੀਆਂ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਦੀ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਤਬਾਹੀਆਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਲਖਾਇਕ ਹਨ।
ਕਰਾਈਟਨ ਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਹਾਰਵਰਡ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਐਮਡੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਸਨੇ ਡਾਕਟਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ ਲਿਖਣ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਇਕਾਗਰ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਮਨਾਮ ਹੇਠ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਅੰਤ ਨੂੰ 26 ਨਾਵਲ ਲਿਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਦ ਐਂਡਰੋਮੇਡਾ ਸਟ੍ਰੇਨ (1969), ਦ ਟਰਮੀਨਲ ਮੈਨ (1972), ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਟ੍ਰੇਨ ਰੋਬਰੀ (1975), ਕਾਂਗੋ (1980), ਸਫ਼ੀਅਰ (1987), ਜੁਰਾਸਿਕ ਪਾਰਕ (1990) ), ਰਾਈਜ਼ਿੰਗ ਸਨ (1992), ਡਿਸਕਲੋਜ਼ਰ (1994), ਦਿ ਲੌਸਟ ਵਰਲਡ (1995), ਏਅਰਫ੍ਰੇਮ (1996), ਟਾਈਮਲਾਈਨ (1999), ਪ੍ਰੀ (2002), ਸਟੇਟ ਆਫ ਫੀਅਰ (2004), ਅਤੇ ਨੈਕਸਟ (2006)। 2008 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਨਾਵਲ, ਜੋ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਏ।
ਕਰਾਈਟਨ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। 1973 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵੈਸਟਵਰਲਡ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ  2D ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਇਮੇਜਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ: ਕੋਮਾ (1978), ਦ ਫਸਟ ਗ੍ਰੇਟ ਟ੍ਰੇਨ ਰੋਬਰੀ (1978), ਲੁੱਕਰ (1981), ਅਤੇ ਰਨਵੇ (1984)। ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ER (1994–2009) ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕਈ ਨਾਵਲਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ <i id="mwQQ">ਜੁਰਾਸਿਕ ਪਾਰਕ</i> ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1942
ਮਹਿਮੂਦਪੁਰ
ਮਹਿਮੂਦਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਤਿੱਬਾ
ਤਿੱਬਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਟਿੱਬਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਡ, ਕਬੱਡੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਵਾਨੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ, ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲੇ, ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
Geography
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਿੰਡ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 390 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਤਿੱਬਾ ਦਾ ਨਾਂ ਪੰਜਾਬੀ "ਤਿੱਬਾ" ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਭਾਵ ਇੱਕ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ। ਇਸਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹਿਰ ਬਿਆਸ ਦੀ ਨਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਸੰਗਠਿਤ ਨਹਿਰਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਣੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬਰਸਾਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਤਿੱਬਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ "ਤਿੱਬਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 60ਵੀਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਅਣਚਾਹੇ ਓਵਰ ਵਹਾਅ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਡਵਾਂਸ ਬੰਧ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਹੁਸੈਨਪੁਰ ਲਿੰਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ - ਰੇਲ ਕੋਚ ਫੈਕਟਰੀ (ਆਰ.ਸੀ.ਐੱਫ.) ਕਪੂਰਥਲਾ ਤੋਂ 12 ਕਿ.ਮੀ. ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੇਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਤੋਂ 14 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ।
ਰਿਕੇਟਸ
ਰਿਕੇਟਸ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਾਂ ਨਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਲੱਤਾਂ, ਠੰਢੇ ਹੋਏ ਵਿਕਾਸ, ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ, ਵੱਡੇ ਮੱਥੇ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੌਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਵਿਚ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਫਰਕ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੇ ਸਪੈਸਮ, ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਬੌਧਿਕ ਅਪਾਹਜਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰੋਕਥਾਮ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਛਾਤੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਪੂਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਲਾਜ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਾਰਣਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਇਲਾਜ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਅਤੇ ਕੈਲਸੀਅਮ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਹਫਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੱਡੀ ਦੀਆਂ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੱਡੀ ਦੀਆਂ ਵਿਕਾਰਤਾ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਰਜਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਰੂਪਾਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਿਮਾਲਿਆ ਮੱਧ ਪੂਰਬ, ਅਫਰੀਕਾ, ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਰੈਕਟਸ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਅਸਧਾਰਨ ਹੈ, ਕੁਝ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 3 ਅਤੇ 18 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਰੈਕਟਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਾਲਤ ਰੋਮੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਆਮ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਇਲਾਜਾਂ ਵਿਚ ਕਾਡ ਲਿਵਰ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ
thumb|ਕਲਾਈ ਦਾ ਵਧਾਉਣਾ ਮੁਸੀਬਤ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿਚ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਕੋਮਲਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਅਤੇ ਹੱਡੀ ਦੇ ਭੰਬਲਭੁਸਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ੀਸ਼, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗ੍ਰੀਨਸਟਿਕ ਫਰੈਕਸ਼ਨ ਨਰਮ, ਥਿੰਨੇਡ ਖੋਪ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ - ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕ੍ਰੈਨੀਓਟੈਬਜ਼ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਿੰਜਰੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸੁਗੰਧ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ; ਖੋਪੜੀ ਦੇ ਬੌਸਿੰਗ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੌਂਟਨੇਲਾਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਮੋਟੇ ਗਿੱਟੇ ਅਤੇ ਕਚਿਆਂ ਵਿਚ ਝੁਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਗੋਡਿਆਂ ਦੇ ਗੋਲੇ ਕਿਫੋਸੋਲੀਓਸਿਸ ਜਾਂ ਲਾੱਮੋਰਰੋਸਿਸ ਦੇ ਸਪਾਈਨਲ ਵਕਰਪਾਠ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੈਲਵਿਕ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਇਟੀਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਹਾਲਤ ਕੈਟੋਚੌਂਦਲ ਜੋੜਾਂ 'ਤੇ ਨੰਗੂਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਹੀ ਮੋਟੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਪੱਸਲੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਸਣਯੋਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਇੱਕ ਰਾਸਾਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਜਨਮ ਦੇਣਾ. ਇਕ ਕਬੂਤਰ ਦੀ ਛਾਤੀ ਦੀ ਵਿਕਾਰ ਹੈਰਿਸਨ ਦੀ ਖੋਪੜੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਾਈਪੌਕਲੈਸੀਮੀਆ, ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦਾ ਪਰਿਣਾਮ ਟੈਟਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਬੇਰੋਕ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਸਪੇਸ਼ਮ। ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਲੇਖ ਸੰਪਾਦਨ ਮੁਹਿੰਮ
5ਵਾਂ ਬ੍ਰਿਕਸ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ
2013 ਬ੍ਰਿਕਸ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ 5ਵਾਂ ਬ੍ਰਿਕਸ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਬਰਾਜੀਲ, ਰੂਸ, ਭਾਰਤ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਇਹ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ 2013 ਵਿੱਚ ਡਰਬਨ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਿਕਸ ਸਿਖ਼ਰ ਸੰਮੇਲਨਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੌਰ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਿਕਸ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ
ਸਾਗ਼ਰ ਸਿੱਦੀਕੀ
ਮੁਹੰਮਦ ਅਖ਼ਤਰ (1928–1974) (ਤਖ਼ੱਲਸ ਸਾਗ਼ਰ ਸਦੀਕੀ ਉਰਦੂ:ساغر صدیقی) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਬਰਬਾਦ ਅਤੇ ਬੇਘਰ ਇਕੱਲ ਭਰੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਅਖੀਰ ਦਮ ਤੱਕ ਇੱਕ ਭਿਖਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਸੰਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ ਇੱਕ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਗਿਆ। ਉਸ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਵੀ ਉਸੇ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਿਥੇ ਸਾਗ਼ਰ ਦੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਸਾਗ਼ਰ ਸਦੀਕੀ (ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਮੁਹੰਮਦ ਅਖ਼ਤਰ محمد اختر) ਦਾ ਅਸਲ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਅੰਬਾਲੇ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ 1928 ਨੂੰ ਅੰਬਾਲੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੀ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗਵਾਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਬਾਰੇ ਮਾੜਾ ਮੋਟਾ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ﻿ਮਾਹੌਲ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆਕੇ ਉਹ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਕੋਲ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਲਈ, ਜੋ ਲੱਕੜੀ ਦੀਆਂ ਕੰਘੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਵੇਚਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਕੰਮ ਸਿੱਖ ਲਿਆ। ਦਿਨ ਭਰ ਕੰਘੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਉਸੇ ਦੁਕਾਨ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨੁੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ 14, 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ੇਅਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਤਖ਼ੱਲਸ ਨਾਸਿਰ ਮਜ਼ਾਜ਼ੀ ਥਾ ਲੇਕਿਨ ਜਿਲਦ ਹੀ ਇਸੇ ਛੋੜ ਕਰ ਸਾਗ਼ਰ ਸਦੀਕੀ ਹੋ ਗਏ।
ਸਾਗ਼ਰ ਦੀ ਅਸਲ ਚੜ੍ਹਾਈ 1944 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਸ ਸਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੜੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦਾ ਮੁਸ਼ਾਇਰਾ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕੁਝ ਸ਼ਾਇਰ ਵੀ ਸੱਦੇ ਗਏ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਹ "ਲੜਕਾ" (ਸਾਗ਼ਰ ਸਦੀਕੀ) ਵੀ ਸ਼ੇਅਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ ਇਸੇ ਮੁਸ਼ਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਗ਼ਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੋਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਤਰੰਨਮ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਉਸਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬੱਸ ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ, ਉਸ ਰਾਤ ਉਸ ਨੇ ਸਹੀ ਮਾਹਨਿਆਂ ਚ ਮੁਸ਼ਾਇਰਾ ਲੁੱਟ ਲਿਆ।
ਸੁਭਾਵਕ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਮੁਸ਼ਾਇਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੰਗ ਵੱਧ‍ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਕੰਘੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਜ਼ ਵਲੀ ਅਹਬਾਬ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਇਲਮ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਮੁਸ਼ਾਇਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਦੇ ਸਬੱਬ ਇੰਨੀ ਆਮਦਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਢਿੱਡ ਪਾਲਣ ਲਈ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਾ ਰਹੀ। ਘਰ ਵਾਲੇ ਬੇਸ਼ੱਕ ਨਰਾਜ ਸਨ ਕਿ ਮੁੰਡਾ ਅਵਾਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀ ਪਰਵਾਹ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਘਰ ਆਣਾ ਜਾਣਾ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਕਲਾਮ ਬਾਰੇ ਅਗਵਾਈ ਲੈਣ ਲਈ ਲਤੀਫ਼ ਅਨਵਰ ਗੁਰਦਾਸਪੂਰੀ ਨੂੰ ਉਸਤਾਦ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਫ਼ਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ।
1947 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹੱਥੋ-ਹੱਥ‍ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਕਲਾਮ ਪਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛਪਣ ਲਗਾ। ਸਿਨੇਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਫਰਮਾਇਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਹੈਰਤਨਾਕ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹੋਈ। ਇਸ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਸਾਗਰ ਦੇ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਰਪਰਸਤ ਅਨਵਰ ਕਮਾਲ ਪਾਸ਼ਾ (ਇਬਨ ਹਕੀਮ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ੁਜਾਅ) ਸਨ, ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਸਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸਨਅਤ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਹੁਤੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਸਾਗ਼ਰ ਤੋਂ ਲਿਖਵਾਏ ਅਤੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੋਏ।
1952 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਮਾਸਕ ਦੇ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਿਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਕੋਲ ਹੀ ਬੈਠੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਾਇਰ ਦੋਸਤ ਨੇ ਹਮਦਰਦੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਫ਼ੀਆ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਰਦਰਦ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਤਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ ਪਰ ਇਸ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਕੇ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜਿਸਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਸ਼ਾਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਦਾ ਬੀਜ ਬੋ ਦਿੱਤਾ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਾਕੇ ਨੇ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਕੜਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਆਦਤ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਚੰਗੇ ਵਕਤਾਂ ਦਾ ਦੋਸਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਇੱਕ ਚਵਾਨੀ ਅਠਿਆਨੀ ਮੰਗਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਚਵਾਨੀ ਮੰਗਣ ਦੀ ਆਦਤ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਅਕਸਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦੋਸਤ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਦਾ ਤਾਂ ਤੁਰਤ ਜੇਬ ਵਿੱਚੋਂ ਚਵਾਨੀ ਕੱਢ ਕੇ ਹੱਥ‍ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਅਤੇ ਕੋਲ ਪੁੱਜ ਕੇ ਦੁਆ ਸਲਾਮ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੱਥ ਮਿਲਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਚਵਾਨੀ ਸਾਗਰ ਦੇ ਹੱਥ‍ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ। ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਇਵੇਂ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਜੋ ਦਸ ਵੀਹ ਰੁਪਏ ਜਮਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਉਹ ਉਸ ਦਿਨ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਲੇਖੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ।
ਜਨਵਰੀ 1974 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਲਕਵਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੱਜਾ ਹੱਥ‍ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਬੇਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਕੁੱਝ‍ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਖ਼ੂਨ ਆਉਣ ਲਗਾ। ਅਤੇ ਇਹ ਆਖਿਰ ਤੱਕ ਦੂਜੇ ਤੀਸਰੇ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਨਾਮ ਮਾਤਰ ਸੀ। ਜਿਸਮ ਸੁੱਕ‍ ਕੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ। 19 ਜੁਲਾਈ 1974 ਦੀ ਸਵੇਰੇ ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਸੜਕ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਿਆਨੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕਵੀ
ਕਰਾਕਲਪਾਕ ਭਾਸ਼ਾ
ਕਰਾਕਲਪਾਕ ਇੱਕ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਰਾਕਲਪਾਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਰਾਕਲਪਾਕਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਕਰਾਕਲਪਾਕ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਕਰਾਕਲਪਾਕ। ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕਜ਼ਾਖ਼ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨੇੜਤਾ ਹੈ।
ਵਰਗੀਕਰਨ
ਕਰਾਕਲਪਾਕ ਕਿਪਚਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਾਤਾਰ, ਕੁਮਿਕ, ਨੋਗਈ ਅਤੇ ਕਜ਼ਾਖ਼ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਉਜ਼ਬੇਕ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਨ ਉਜ਼ਬੇਕ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਾਂਗ, ਕਰਾਕਲਪਾਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਇਕਸੁਰਤਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ vowel harmony ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਯੋਗਾਤਮਿਕ ਹੈ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਵਿਆਕਰਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਤਾ-ਕਰਮ-ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਦਰਜਾ
ਕਰਾਕਲਪਾਕ ਨੂੰ ਕਰਾਕਲਪਾਕ ਖ਼ਦਮੁਖਤਿਆਰ ਗਣਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਹੈ।
ਆਵਾਜ਼ਾਂ
ਕਰਾਕਲਪਾਕ ਵਿੱਚ 21 ਮੌਲਿਕ ਵਿਅੰਜਨ ਧੁਨੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿ ਅਮੌਲਿਕ ਧੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੋਂ ਆਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਮੌਲਿਕ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਬਰੈਕਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈਆਂ ਹਨ।
ਲਿਖਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
ਕਰਾਕਲਪਾਕ ਨੂੰ 1928 ਤੱਕ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, 1928 ਤੋਂ 1940 ਤੱਕ ਇਸਨੂੰ ਲਾਤੀਨੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਅੱਖਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਰਲਿਕ ਲਿਪੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। 1991 ਵਿੱਚ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿਰਲਿਕ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਦੋਬਾਰਾ ਲਾਤੀਨੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਤਾਸ਼ਕੰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਤੀਨੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਰਾਕਲਪਕਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਿਰਲਿਕ ਅੱਖਰ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਲਾਤੀਨੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨੂੰ ਤਾਰੇ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
2009 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ C ਨੂੰ TS; I ਅਤੇ Iʻ ਨੂੰ ਬਿੰਦੂ ਅਤੇ ਬਿੰਦੂ-ਰਹਿਤ I ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜ਼ਾਖ਼ਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
1874
1874 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1870 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅੜਾਖੋੜ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸ਼ਬਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ
ਬਹੁਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ
ਬਹੁਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ(ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:Multinational corporation) ਇੱਕ ਨਿਗਮ ਜਾਂ ਉਪਕਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਬਜਟ ਤਾਂ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਆਰਥਕ ਬਜਟ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਮਕਾਮੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪਕੀਕਰਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਐੱਮਐੱਨਸੀ ਜਾਂ ਮਲਟੀਨੇਸ਼ਨਲ ਕੰਪਨੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਦਯੋਗ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ (ਅੰਬਾਲਾ)
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਅੰਬਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਉਸ ਜਗਾ ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਅੰਬਾਲੇ ਆ ਕੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 48 ਲਿਕੋਮੀਟਰ ਦੂਰ, ਜੀ ਟੀ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਹੈ।ਅੰਬਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਮੁੱਖ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਹੈ।ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਬਾਦਸਾਹ ਜਹਾਗੀਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਦੇ ਸਮੇਂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਠਹਿਰੇ। ਉਸ ਵਕਤ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਪਿੰਡ ਖੁਰਮਪੁਰ ਦੇ ਨਾ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਬਾਉਲੀ ਖੁਦਵਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ।ਵਾਪਸੀ ਤੇ ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਇੱਥੇ ਠਹਿਰੇ।ਉਦੋਂ ਬਾਉਲੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।1702 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਇਥੇ ਠਹਿਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਜਿਕਰ ਹੈ।ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੰਦਾ ਬਹਾਦਰ ਛਟ-ਬਨੂਰ ਵਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ 1710 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਪੜਾਅ ਕੀਤਾ।ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਗਰਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਸਾਨਚੀਆ ਮਿਸਲ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਮਿਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਾਉਲੀ ਦਾ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਈਆ।ਮਹਾਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹੜਾ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਆਏ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦੀ 1843-1911 ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸੇਵਾ ਕਰਵਾਈ।1947 ਵਿੱਚ ਦੇਸ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ 12 ਮਈ 1951 ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਗਈ।ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੰਜਲਾ ਡਿਉੜੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਖੁਲਾ ਸਾਨਦਾਰ ਆਇਤਾਕਾਰ ਹਾਲ ਸਾਮਲ ਹੈ।ਹਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਸਥਿਤ ਹੈ।ਬਾਉਲੀ ਹਾਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਹੈ।ਜੂਨ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਤਸਵ ਮੁੱਖ ਗੁਰਪੁਰਬ ਇੱਥੇ ਬੜੇ ਉਤਸਾਹ ਪੂਰਵਕ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
allaboutsikhs.com ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ (ਅੰਬਾਲਾ) ਦੇ ਬਾਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਡੋਂਗਕਿਆਨ ਝੀਲ
ਡੋਂਗਕਿਆਨ ਝੀਲ ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ੀਜਿਆਂਗ ਵਿੱਚ ਨਿੰਗਬੋ ਦੇ ਯਿਨਜ਼ੌ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ।
ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 20 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (7.7 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੀਜਿਆਂਗ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਚੂਨਾ
thumb|300x300px|Limestone quarry in Brønnøy, Norway ਚੂਨਾ ਇੱਕ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਨਾਲ ਭਰਭੂਰ ਅਕਾਰਬਨੀਕ ਪਦਾਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬੋਨੇਟ, ਆਕਸਾਇਡ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਸਾਈਡ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਸਟੀਕਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸੀਅਮ ਆਕਸਾਈਡ ਜਾਂ ਕੈਲਸੀਅਮ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਸਾਈਡ ਹੀ ਚੂਨੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ‍‍|
ਚੂਨਾ ਇੱਕ ਖਣਿਜ ਵੀ ਹੈ| ਚੂਨਾ ਘਰਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਪੋਰਟਲੈਂਡ ਸੀਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ|
ਚੂਨੇ ਨੂੰ ਹੇਠਲੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ:
ਆਮ ਚੂਨਾ
ਇਸ ਚੂਨੇ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਹੈ ਅਤੇ ਐਸਿਡ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਜਰੂਰੀ ਵਸਤੂ ਲਗਭਗ ਛੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ| ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ੭੧.੪੩ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ੨੮.੫੭ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ| ਇਹ ਚੂਨਾ ਖਾੜੀ ਜਾਂ ਸੀਪ ਵੱਢ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਇਹ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜਮਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਇਸ ਲਈ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੋਲਣ ਤੇ ਇਹ ਫੁਟਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਫ਼ੁਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੂਰ ਚੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਫੀ ਗਰਮੀਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ| ਇਸ ਬੁਝਾਈ ਦੇ ਚੂਨੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਚੂਨਾ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਚੂਨਾ ਨੂੰ ਬੁਝਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਚੂਨੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖੱਡਾ ਪੁੱਟ ਇੱਕ ਫੁੱਟ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਤੱਕ ਭਰ ਕੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਫੁੱਟ ਪਾਣੀ ਪਾ ਦੇਵੋ| ੨੪ ਘੰਟਿਆਂ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣ ਤਕ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ| ਇਸ ਨੂੰ ਬੁਝਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਪ੍ਰ੍ਤੀਵਰਗ ਇੰਚ ੧੨ ਛੇਦਾਂ ਵਾਲੀ ਚਲਨੀ ਨਾਲ ਛਾਣ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ|
ਸ਼ੁੱਧ ਚੂਨਾ ਦੇ ਗਾਰੇ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦਾ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਣ ਇਹ ਜਮਦਾ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਮੋਟੀ ਦੀਵਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਉਪਯੋਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਕਿਓਂਕਿ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਚੂਨੇ ਨੂੰ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਇਡ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ| ਇਸੇ ਕਾਰਣ ਅਜੇਹਾ ਗਾਰਾ ਇੱਟਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਦਾ| ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੰਦਾਂ ਉਪਰ ਪਤਲਾ ਪਲਸਤਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਤਲੀ ਦੀਵਾਰਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੈ|
ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕਲੀਮ ਜਾਂ ਜਲ ਚੂਣਾ
ਇਹ ਚੂਨਾ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕੰਕਰ ਜਾਂ ਮਿਟੀ ਯੁਕਤ ਚੂਨਪੱਥਰ ਨੂੰ ਅਗ ਲਗਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|
ਚੂਨੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਚੂਨੇ ਦਾ ਪੱਥਰ ਦਾ ਪਰਯੋਗ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੀਜ਼ਾ, ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਟ ਪਿਰਾਮਿਡ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਬੰਧਿਤ ਕੰਪਲੈਕਸ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਚੂਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕਿੰਗਸਟਨ, ਓਨਟੈਰੀਓ, ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਚੂਨੇ ਪਥੱਰ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਸਾਵਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸੇਹਤ
ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੂਨੇ ਦੀ ਧੂੜ ਸਾਹ ਲੈਣ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ.
ਜਯੰਤ ਮਹਾਪਾਤਰਾ
ਜਯੰਤ ਮਹਾਪਾਤਰਾ (ਜਨਮ 1928) ਬਿਹਤਰੀਨ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।  ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਲਈ  Sahitya Akademi ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਹ, ਇੰਡੀਅਨ ਸਮਰ ਅਤੇ ਹੰਗਰ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਿਕੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਜੇਤੂ ਹੈ।
ਜਯੰਤ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਵਧ ਰਹੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਤਿਕੜੀ
ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਮਹਾਪਾਤਰਾ ਉਸ ਤਿਕੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ।।EP ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਏ ਕੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ, ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੰਧਨ ਸੀ। ਆਰ ਪਾਰਥਾਸਾਰਥੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਹਾਪਾਤਰਾ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਬੰਬਈ ਸਕੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਉਤਪਾਦ ਨਾ ਹੋਣ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਆਪਣੀ ਹੀ - ਸਪਸ਼ਟ ਭਾਂਤ ਵੱਖ ਦੀ ਇੱਕ ਚੁੱਪ,ਸ਼ਾਂਤ ਕਾਵਿਕ ਅਵਾਜ਼ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਰਗਰਮ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਗੰਗਾਧਰ ਮਿਹਰ ਕਾਲਜ, ਸੰਬਲਪੁਰ, ਬੀਜੇਬੀ ਕਾਲਜ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ, ਫਕੀਰ ਮੋਹਨ ਕਾਲਜ, ਬਾਲਾਸੋਰ ਅਤੇ ਰਾਵੇਨਸ਼ਾਹ ਕਾਲਜ, ਕਟਕ, ਸਮੇਤ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਖੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਹ 1986 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ।
ਮਹਾਪਾਤਰਾ ਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ 27 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਉੜੀਆ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ, ਬੇਅਰ ਫੇਸ ਅਤੇ ਸ਼ੈਡੋ ਸਪੇਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਹਾਪਾਤਰਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ-ਜੇਤੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੋਇਟਰੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਜੈਕਬ ਗਲੈਟਸਟੇਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਵੀ ਧਾਰਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੇਵਾਨੀ ਰਿਵਿਊ, ਸੇਵਾਨੀ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਲੋਂ 2009 ਲਈ ਐਲਨ ਟੇਟ ਕਵਿਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਕ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਦਿੱਲੀ, 2009 ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ ਵਾਰਤਕ ਦੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਦੀਆਂ ਵਾਰਤਕ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਗ੍ਰੀਨ ਗਾਰਡਨਰ, ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਡੋਰ ਆਫ਼ ਪੇਪਰ: ਐਸੇ ਐਂਡ ਮੈਮੋਇਰਜ਼ ਹਨ। ਮਹਾਪਾਤਰਾ ਇੱਕ ਉਘਾ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕਟਕ ਤੋਂ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਾ, ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਕਢ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦਾ ਨਾਮ, ਉੜੀਸਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਦੀ ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ
ਕੋਰਡੋਫੋਨ
thumb| ਤਿੰਨ ਸਤਰ ਯੰਤਰ (17 ਵੀਂ ਸਦੀ)। right|thumb| ਹਾਰਪਿਸਟ ਈਲੇਨ ਕ੍ਰਿਸਟੀ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਰਬਾਬ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਓਂ ਤਾਰਾਂ  ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ.। [[ਹਾਰਪ|ਰਬਾਬ ਹੀ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕੋਰਡੋਫੋਨ ਹੈ।]] ਇੱਕ ਕੋਰਡੋਫੋਨ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਾਧਨ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਕੰਬਣੀ ਵਾਲੀ ਤਾਰ ਜਾਂ ਦੋ ਬਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਆਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਾਧਨ ਦੇ ਵਰਗੀਕਰਣ ਦੀ ਅਸਲ ਹੌਰਨਬੋਸਟਲ-ਸਾਕਸ ਸਕੀਮ ਵਿਚ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਹੌਰਨਬੋਸਟਲ-ਸੈਕਸ ਕੋਰਡੋਫੋਨ ਨੂੰ ਦੋ ਮੁੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ:- ਇਕ ਬਿਨਾਂ ਗੂੰਜ ਦੇ ਸਾਧਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਯੰਤਰ, ਜਿਸਦਾ ਵਰਗੀਕਰਣ ਨੰਬਰ 31 ਅਧੀਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਧਾਰਣ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਗੂੰਜ ਵਾਲਾ ਉਪਕਰਣ, ਜਿਸਦਾ ਵਰਗੀਕਰਣ ਨੰਬਰ 32 ਅਧੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੰਪੋਜ਼ਿਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਪੱਛਮੀ ਉਪਕਰਣ ਦੂਜੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪਿਆਨੋ ਅਤੇ ਹਾਰਪਸਕੋਰਡ ਪਹਿਲੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਹੜਾ ਉਪਕਰਣ ਕਿਸ ਉਪ-ਸਮੂਹ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੌਰਨਬੋਸਟਲ ਅਤੇ ਸੈਕਸ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਪਕਰਣ ਬਗੈਰ ਗੂੰਜਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ 31 ਅਧੀਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਿ ਪਿਆਨੋ ਦਾ ਢੱਕਣ, ਜੋ ਕਿ ਗੂੰਜਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯੰਤਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਬਗੈਰ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਅਜੀਬ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਪਿਆਨੋ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਤਾਰਾਂ ਇਸ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਇਲਨ ਬਾਰੇ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੰਦਾਂ ਰੇਜ਼ੋਨੇਟਰ ਬਕਸੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪੁਲ ਦੇ ਉੱਤੇ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਗੂੰਜ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਤਾਰਾਂ ਵਿਚ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਕੋਰਡੋਫੋਨ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਰ ਕੰਬਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਗਿਟਾਰ ਜਾਂ ਵਾਇਲਨ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਵੱਢ ਕੇ (ਇੱਕ ਰਬਾੜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ) ਤੜਕਾਉਣਾ (ਇੱਕ ਗਿਟਾਰ ਵਾਂਗ), ਕਮਾਨ ਨਾਲ ਰਗੜ ਕੇ (ਇੱਕ ਵਾਇਲਨ, ਸੈਲੋ ਜਾਂ ਡਬਲ ਬਾਸ ਵਾਂਗ), ਜਾਂ ਹੜਤਾਲ (ਇੱਕ ਪਿਆਨੋ ਜਾਂ ਬੇਰੀਮਬਾ ਵਰਗੇ) ਦੁਆਰਾ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਕੋਰਡੋਫੋਨਜ਼ ਜਿਵੇਂ- ਬੈਨਜੋ, ਸੈਲੋ, ਡਬਲ ਬਾਸ, ਡੁਲਸੀਮਰ, ਗਿਟਾਰ, ਰਬਾਬ, ਲੂਟ, ਪਿਆਨੋ, ਸਿਤਾਰ, ਯੂਕੂਲੇ, ਵੀਓਲਾ ਅਤੇ ਵਾਇਲਿਨ ਆਦਿ ਹਨ।
ਮੁੱਢ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ
ਇੱਕ ਤਿੱਖੇ ਯੰਤਰ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਹਿੱਟਾਈਡ ਬਾਰਡ ਦੀ ਇੱਕ ੩,੩00 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬਾਬਲੋਨੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਕੋਰਡੋਫੋਨ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਤਖ਼ਤੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਗਿਟਾਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਗਿਟਾਰ ਸੰਭਾਵਤ ਬਾਬਲੀਅਨ ਮੂਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। thumb| ਐਟਲਸ - ਮੋਰੋਕੋ
ਮੋਸਾਦ
ਮੋਸਾਦ (הַמוֹסָד, ; الموساد, al-Mōsād; literally meaning "the Institute"), ਇਸਦੇ ਲਈ ਸੰਖੇਪ HaMossad leModiʿin uleTafkidim Meyuḥadim (המוסד למודיעין ולתפקידים מיוחדים) ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੁਫੀਆਂ ਵਿਭਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਸਮੁਦਾਇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਵਿਭਾਗ ਅਮਨ (ਮਿਲਟਰੀ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ) ਅਤੇ ਸ਼ਿਨ ਬੇ (ਅੰਦਰੂਨੀ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ) ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੀਆਂ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ
ਕਾਵਿਗਤ ਦੋਸ਼(ਵਾਕਗਤ ਦੋਸ਼)
* ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਵਰਣਤਾ: ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤ (ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ)'ਰਸ' ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਲਈ ਉਸਦੇ ਉਲਟ ਵਰਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ 'ਕਾਵਿ' ਜਾਂ ਰਚਨਾ 'ਚ ਕਰਨਾ ' ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਵਰਣਤਾ ' ਵਾਕਦੋਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਰਸ ਲਈ ਟ, ਠ, ਡ, ਢ, ਆਦਿ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ।
1.ਉਪਹਤਵਿਸਰਗ: ਜਿੱਥੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਿਸਰਗਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ' ਉਪਹਤਵਿਸਰਗ' ਵਾਕਦੋਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ,ਉਹੋ ਰਾਜਾ ਪੰਡਿਤ ਵਿਦਵਾਨ ,ਚਤਰ ਅਤੇ ਸੋਹਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਸੇਵਕ ਬਲਵਾਨ, ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਤਿਭਾਵਾਨ ਹਨ।
2.ਲੁਪਤਵਿਸਰਗ: ਜੇ ਵਾਕ 'ਚ ਵਿਸਰਗਾਂ ਦਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੋਪ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ 'ਲੁਪਤਵਿਸਰਗ' ਵਾਕਦੋਸ਼ ਕਹਾਉੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਪਹਤ ਵਿਸਰਗ ਅਤੇ ਲੁਪਤ ਵਿਸਰਗ ਦੋਸ਼ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਰਵਾਰਧ ਤੇ ਉੱਤਰਾਰਧ ਵਿਚ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
3.ਵਿਸੰਧੀ: ਸੰਧੀ ਦੀ ਵਿਰੂਪਤਾ ਹੀ ' ਵਿਸੰਧੀ' ਵਾਕਦੋਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ।
* ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਲਈ ਗਈ ਪੱਕਤੀ: "ਨੀਂ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਉੱਡ ਕੇ ਭਿਅੰਕਰਤਾ ਨਾਲ਼ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਇਹ ਬਾਜ਼ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
‌*ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਲਈ ਗਈ ਪੱਕਤੀ: " ਹੇ ਰਾਜਨ!ਤੁਹਾਡੇ ਉਹ ਚਰਿੱਤਰ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਵੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੋਭਨੀਕ ਲਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇਂ ਪ੍ਤਿਭਾ ਦੋਨੋਂ ਬੜੀਆਂ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਸੰਧੀ ਦੇ ਕਾਰਣ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਣ 'ਤੇ, 'ਅਸ਼ਲੀਲਤੱਵ' ਸੰਧੀ ਦੇ ਕਾਰਣ ਸੁਣਨ 'ਚ ਕਟੁਤਾ (ਕੜਵਾਪਨ) ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ 'ਤੇ 'ਕਸ਼ਟਤੱਵ' ਨਾਮ ਦਾ 'ਵਿਸੰਧੀ' ਵਾਕਦੋਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
5.ਹਤਵ੍ਰਿੱਤ : 'ਕਾਵਿ' 'ਚ ਛੰਦ ਦਾ ਟੁੱਟਣ ਜਾਂ ਬੁਰਾ ਲੱਗਣਾ ' ਹਤਵਿਰੱਤ' ਵਾਕਦੋਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਉਸ ਦੀ ਸੁਹੱਣਪ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਔਗਣ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਤਿਆਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਵੀ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ :-
* ਛੰਦ ਸ਼ਾਸਤ੍ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਛੰਦ ਦੇ ਠੀਕ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਬੁਰਾ ਲੱਗਣਾ ।
* ਛੰਦ ਦਾ 'ਰਸ' ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨਾ ਹੋਣਾ।
* ਪਾਦ ਦੇ ਅੰਤ 'ਚ ਲਘੂ - ਗੁਰੂ ਵਰਣ ਦਾ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣਾ 'ਹਤਵਿਰੱਤ' ਵਾਕਦੋਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਲਈ ਗਈ ਪੱਕਤੀ: ਇਥੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨਾਂ ਚਰਣਾਂ ਵਿੱਚ 'ਅਸਮਾਭਿ' ਇਹ ਪਦ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਚਰਣ ਵਿਚ 'ਖਿਨੇ' ਇਸ ਪਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ 'ਇੱਥਮ੍' ਇਹ ਪਦ ਨਿਊਨ ਹੈ,ਘੱਟ ਹੈ।
7.ਅਧਿਕਪਦ: ਅਭਿਪ੍ਰੇਤ ਅਰਥ ਦੇ ਵਾਚਕ ਪਦਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਅਨਾਵਸ਼ਕ ਪਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨਾ 'ਅਧਿਕਪਦ' ਵਾਕਦੋਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। "ਇਹ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਮਹਾ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਆਕਿ੍ਤੀ ਮਣੀ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਗੂੜ੍ ਸਾ਼ਸਤਰ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਹੈ।
* ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਲਈ ਗਈ ਪੱਕਤੀ:ਹਥੇਲੀ ਰੂਪੀ ਸੇਜ ਤੇ ਸੌਣ ਦੇ ਕਾਰਣ ਰਗੜ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਲੱਤਣ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਤੇਰੀਆਂ ਗਲਾ੍ਂ। ਨੀ ਪਤਲੀਏ ਨਾਰੇ। ਦੱਸ ,ਕਾਮ ਰੂਪੀ ਰਾਜੇ ਦੀ ਲੀਲਾ ਦੇ ਯੁਵਰਾਜ ਪਦ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਣ ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕਿਸੇ ਗਭਰੂ ਦੇ ਬਿਠਾਉਣ ਨੂੰ ਪ੍ਗਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
10.ਵਿਵਕ੍ਰਸ਼ਿਤ: ਅਰਥ ਦਾ ਗਿਆਨ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਾਕ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ ਦੁਬਾਰਾ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਕਹਿਣਾ 'ਸਮਾਪਤਪੁਨਰਾੱਤ' ਵਾਕਦੋਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਲਈ ਗਈ ਪੱਕਤੀ:" ਸੂਖਮ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਦੀ ਚੋਲੀ ਨੂੰ ਖੋਲਣ ਸਮੇਂ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹਿੱਲਣ ਕਰ ਕੇ ਹਿੱਲਦੇ ਹੋਏ ਗਹਿਣੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਹੈ।
11.ਅਰਧਾਂਤਰੈਕਵਾਚਕ: ਜਦੋਂ ਵਾਕ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੱਧ ਹਿੱਸਾ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਵਿਦਮਾਨ ਪਦ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਥਵਾ ਦੂਜਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਵਿਦਮਾਨ ਪਦ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ ਤਾਂ 'ਅਰਧਾਂਤਰੈਕਵਾਚਕ' ਵਾਕਦੋਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਲਈ ਗਈ ਪੱਕਤੀ:"ਬਣ ਜਾਂਦਿਆਂ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਰਾਹਗੀਰਾਂ ਦੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਭਰ ਕੇ ਜਨਕ ਪੁੱਤਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਭੋਇ ਕੁਸ਼ਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
12.ਅਭਵਨਮਤਯੋਗ: ਵਾਕ ਦੇ ਪਦਾਂ 'ਚ (ਚਾਹੇ ਗਏ) ਆਪਸੀ ਸਬੰਧ ਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਹੀ 'ਅਭਵਨਮਤਯੋਗ' ਵਾਕਦੋਸ਼ ਕਹਾਉੰਦਾ ਹੈ।
* ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਲਈ ਗਈ ਪੱਕਤੀ"ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ !ਜਿਨ੍ਹਾਂ (ਰਾਖਸ਼ਾ)ਦੇ ਤੇਜ਼ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਐਰਾਵਤ ਦੇ ਮਦ ਲਾਲ ਭਰੀਆਂ ਨਦੀਆ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
13.ਅਨਭਿਹਿਤਵਾਚਯ: ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਹਿਣਯੋਗ ਪਦ ਦਾ ਕਥਨ ਵਾਕ 'ਚ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ 'ਅਨਭਿਹਿਤਵਾਚਯ' ਵਾਕਦੋਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਸਾਧਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਬੜੇ ਅਦਭੁਤ ਉਚੇਰੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਅਤੇ ਸੁਨਣ ਕਰਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀ ਆ ਰਿਹਾ ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀਰ ਬਾਲਕ ਦੀ ਆਕਿ੍ਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਸੀਮਿਤ ਸੁਹਜ ਦੇ ਸਾਰ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਪਦਾਰਥ ਹੈ।
14.ਅਪਦਸਥਪਦ: ਜਿੱਥੇ ਪਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਉਚਿੱਤ ਥਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੂਜੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ 'ਅਪਦਸਥਪਦ' ਵਾਕਦੋਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਲਈ ਗਈ ਪੱਕਤੀ: ਨਾਇਕ ਨੇ ਸੌਕਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਕੰਤ ਰਾਹੀਂ ਪੇ੍ਮ ਨਾਲ ਪਰੋਤੇ ਹੋਏ ਉੱਚੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਗਏ ਹਾਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਗਿੱਲੇ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਾਹਿਆ ਕਿਉਕਿ ਪੇ੍ਮ ਤਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ,ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।
15.ਅਪਦਸਥਸਮਾਸ: ਵਾਕ 'ਚ 'ਸਮਾਸ' ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਉਚਿਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਨਾ ਕਰਕੇ ਦੂਜੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕਰਨਾ 'ਅਪਦਸਥਸਮਾਸ' ਵਾਕਦੋਸ਼ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
16.ਸੰਕੀਰਣ: ਇੱਕ ਵਾਕ ਦੇ ਪਦ ਦੂਜੇ ਵਾਕ 'ਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋ ਜਾਣ 'ਤੇ 'ਸੰਕੀਰਣ' ਵਾਕਦੋਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਲਈ ਗਈ ਪੱਕਤੀ ‌:"ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਗੁਣਵਾਨ ਆਪਣੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਣ ਪਿਆਰੇ ਵੱਲ ਤੂੰ ਕਿਉ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ ? ਮਨ ਦੇ ਤਮੋ ਰੂਪ ਮਾਨ ਨਾਂ ਛੱਡ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲੇ ਲਗਾ"।
Categories (++): (+)
ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਿਸ਼ਟ
'''ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਿਸ਼ਟ''' ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮਾਰਕਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ, ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ (ਕਰਨਾਲ)
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਕਰਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਉਸ ਜਗਾ ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਸੀ ਦੇ ਦੋਰਾਨ ਰਹੇ ਸਨ।
ਬਾਰਲੇ ਲਿੰਕ
allaboutsikhs.com ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ (ਕਰਨਾਲ) ਦੇ ਬਾਰੇ
ਗੜ੍ਹਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ੇਰਗੜ
ਸ਼ੇਰਗੜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸੰਗਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਉਚਾਰਖੰਡ
ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ ਸਵਰ ਧੁਨੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦਕਿ ਦੂਜੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ ਵਿਅੰਜਨ ਧੁਨੀਆਂ ਵਿਚਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਇਕਹਿਰੇ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਪੈਟਰਨ ਹਨ ਜਿਵੇਂ:
ਤਨਹਾਈ
ਤਨਹਾਈ ਜਾਂ ਇਕਲਾਪਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਤੀਖਣਤਾ ਨਾਲ ਖਾਲੀਪਣ ਅਤੇ ਏਕਾਂਤ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਕਲਾਪੇ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਅਕਸਰ ਖਾਲੀ, ਅਵਾਂਛਿਤ ਅਤੇ ਮਹਤਵਹੀਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕੱਲੇਪਣ ਦੇ ਰੋਗੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਾਏਦਾਰ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਠਿਨਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ
1598
1598 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1590 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬੈਂਸ, ਪਿੰਡ
ਬੈਂਸ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ-1 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੁਧਿਆਣਾ - 1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਲੁਧਿਆਣਾ-1 ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀਵਾਲਾ
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀ ਵਾਲੇ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਮਤ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ 316 (1785 ਈ.) ਨੂੰ ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਚੰਦ ਪੁੱਤਰ ਮੋਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਸ. ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀ ਦੇ ਵੱਡ-ਵਡੇਰਿਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਜੈਸਲਮੇਰ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਫੂਲ ਮਹਿਰਾਜ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦ ਹੋਏ, ਫਿਰ 1735 ਈ. ਨੂੰ ਜਗਰਾਉਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਾਉਂਕੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੱਸੇ। ਕਾਉਂਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਉਦਾਸੀ ਸੰਤ ਮੂਲ ਦਾਸ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੋੜ੍ਹੀ ਰਖਵਾਈ ਅਤੇ ਉਂਚੀ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਤਿੰਨ-ਮੰਜ਼ਲਾ ਮਕਾਨ ਉਸਾਰ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਅਟਾਰੀ’ ਰੱਖਿਆ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ. ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਸੀ।
ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ
ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀ ਵੀ ਚੰਗੇ ਘੋੜ-ਸਵਾਰ, ਤੀਰ-ਅੰਦਾਜ਼ ਤੇ ਤਲਵਾਰਬਾਜ਼ ਸਨ। ਆਪ ਇਮਾਨਦਾਰ, ਨੇਕ, ਸੱਚੇ-ਸੁੱਚੇ, ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਦਲੇਰ ਆਦਮੀ ਸਨ। ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀ ਵੀ ਸ. ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ
ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀ ਨੇ ਮੁਲਤਾਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦਰੀ ਵਿਖਾਈ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀਰਿਆਂ ਜੜੀ ਕਲਗੀ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ. ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਨਾਨਕੀ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਕੰਵਰ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਆਪ ਦੀ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਪੈਣ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਨੋ-ਸ਼ੌਕਤ ਵਧ ਗਈ। ਆਪ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਬਣੇ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਕੁਝ ਗਲਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਅਟਾਰੀ ਆ ਗਏ।
ਗ਼ਦਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਵਾਪਸੀ
== == ਕਹਿਣੀ ਤੇ ਕਰਨੀ ਦਾ ਧਨੀ ਸੂਰਮਾ 9 ਫਰਵਰੀ, 1846 ਨੂੰ ਸਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਪੁੱਜਾ। ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ 10 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਈ। ਪਰ ਫਿਰ ਗ਼ਦਾਰ ਤੇਜਾ ਸਿੰਹੁ ਤੇ ਲਾਲ ਸਿੰਹੁ ਨੇ ਐਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਗ਼ਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮੋਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ਼ਦਾਰਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਬਰੂਦ ਅਸਲਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ’ਤੇ ਬਣਿਆ ਬੇੜੀਆਂ ਦਾ ਪੁਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਾਲ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਾ ਮਾਰ ਕੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਸੂਤ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਉਂਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। 10 ਫਰਵਰੀ, 1846 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਤੜਕਸਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਸਰਦਾਰ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ, ਕੌਮੀ ਸ਼ਹੀਦਾਂ, ਮੁਰੀਦਾਂ ਤੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਤੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਵਾਈ। ਸਭਰਾਉਂ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਨੇੜੇ ਕਸਬਾ ਮਖੂ) ਦੇ ਮੈਦਾਨ-ਏ-ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਆਰ ਤੇ ਪਾਰ ਦੀ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਦੋਵੇਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਭਾਰੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਅੱਗੇ ਫਿਰੰਗੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰ ਖਿਸਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਲਹੂ ਡੋਲ੍ਹਵੀਂ ਜੰਗ ਹੋਈ। ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਵਾਇਤ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਬਹਾਦਰੀ, ਜਜ਼ਬੇ ਅਤੇ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ-ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪਾ ਦਿੱਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1790 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸਲਤਨਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1846
ਅਰਜ਼ਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ
ਜਨਮ ਅਤੇ ਬਚਪਨ
ਅਰਜ਼ਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 1995 ਨੂੰ ਮੋਹਾਲੀ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੱਪਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਪਿਛੋਕੜ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਬਚਪਨ ਮੋਹਾਲੀ ਹੀ ਬੀਤਿਆ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿੱਤਾ
ਅਰਜ਼ਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੱਪਰ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਦੱਪਰ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਬੀ. ਕਾਮ (ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ) ਕੀਤੀ। ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਲ 2022 ਵਿੱਚ ਐਮ. ਏ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਡਿਸਟੈਂਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਉਹ ਇਕ ਨਿੱਜੀ ਅਦਾਰੇ ਵਿੱਚ ਅਕਾਉਂਟੈਂਟ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
https://www.punjabi-kavita.com/Arzpreet.php
https://www.punjabibulletin.in/arzpreets-book-release/amp/ https://www.goodreads.com/author/show/20305105.Arzpreet_Singh
https://www.punjabibulletin.in/article-by-singh-harpreet/amp/
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਚਰਖ਼ਾ
ਇਤਿਹਾਸ
ਚਰਖ਼ੇ ਨਾਲ ਸੂਤ ਕੱਤ ਕੇ ਦਰੀਆਂ ਤੇ ਖੇਸ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਰਖ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਜ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਧੀ ਜਦੋਂ ਉਦਾਸ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਚਰਖ਼ਾ ਦੇਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਤੇ ਫਿਰ ਬੋਲੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਦੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ
ਮਾਂ ਮੇਰੀ ਮੈਨੂੰ ਚਰਖਾ ਦਿਤਾ, ਵਿੱਚ ਲਵਾਈਆਂ ਮੇਖਾਂ। ਮਾਂ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਂ, ਜਦ ਚਰਖੇ ਵਾਲ ਵੇਖਾਂ।
ਐਮਾ ਗੋਲਡਮਨ
ਐਮਾ ਗੋਲਡਮਨ (, 1869 – 14 ਮਈ 1940) ਇੱਕ ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ ਸੀ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਕੋਵਨੋ (ਅੱਜ ਕੌਨਾਸ, ਲਿਥੂਆਨੀਆ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ 1889 ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ। ਹੇ ਮਾਰਕੀਟ ਕਾਂਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਵਲ ਵਧਿਆ, ਇਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਵਕਤਾ ਬਣ ਗਈ। ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਸੁਣਨ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੋਕ
ਦਸ਼ਰੂਪਕ
ਦਸ਼ਰੂੂੂਪਕ ਗ੍ਰੰਥ ਆਚਾਰੀਆ ਧਨੰਜਯ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਮੰੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ਰੂਪਕਮ (ਦਸ਼ਰੂਪਕਮ) ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸੰਰਚਨਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ (ਲਕਸ਼ਣ ਜਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰਣ ਗ੍ਰੰਥ) ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ, ਜੋ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਧਨੰਜਯਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਾਟਯ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰੂਪਕਮ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਕਈ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਅੱਜ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।  ਲੇਖਕ ਨਾਟਯ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਲੇਖਕ ਭਰਤ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਿਆਖਿਆ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।  ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਅਤੇ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕ ਵਰਤ ਸਕਣ।  ਰੂਪਕਮ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।  ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਭਰਤ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਗਏ ਇੱਕੋ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ - ਦਸ਼ਰੂਪਕਮ - ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਦਸ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ਰੂਪਕਮ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਅਧਿਆਏ ਹਨ,[2] ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਟਯਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ 6000 ਦੇ ਉਲਟ, ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਭਗ 300 ਕਰਿਕਾ (ਛੰਦ) ਹਨ।  ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਹਰੇਕ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।  ਲੇਖਕ ਨਰੁੱਤਮ, ਨਰੁਤਮ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਰੂਪਕਮ (ਨਾਟਕ) ਦੇ ਅੰਗ ਮੰਨਦਾ ਹੈ;
ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਇ ਰੂਪਕਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਡਰਾਮੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੱਤ  ਫਿਰ ਪਲਾਟ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਦੂਜਾ ਅਧਿਆਇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨੇਤਾ (ਨਾਇਕ) ਨਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਨਾਇਕਾਵਾਂ ਕੋਲ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।  (ਨੇਤਾ) ਤੀਜੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕ ਦੀਆਂ ਦਸ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।  ਚੌਥਾ ਅਧਿਆਇ ਰਸ ਦੀ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਹਾਲਾਂਕਿ ਲੇਖਕ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਰਸ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ - ਉਹ ਕੇਵਲ ਸੰਖੇਪ ਵਰਣਨ ਪੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ
ਦਸ਼ਰੂਪਕਮ ਸੰਪਾਦਿਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਸ ਰੁਪਕ
ਨਾਟਕ
ਪ੍ਰਕਾਰਣਮ੍
ਅੰਕਾ
eehamruga:
ਦੀਮਾ:
samavakara:
ਭਾਣਾ:
ਪ੍ਰਹਸਨਮ
ਵੀਥੀ
ਵਿਯੋਗ:
ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ
ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੋਧਾ ਤੇ ਜਰਨੈਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਨਲਵਾ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜਿਆ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਹੋਤੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ- ਰਾਜਾ ਨਲ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਅਦੁੱਤੀ ਸੂਰਬੀਰ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ੇਰ ਨਾਲ ਲੜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਗੁਣ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਰਾਜਾ ਨਲ ਸਾਨੀ ਪੈ ਗਿਆ। ਸਰਦਾਰ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਇਹ ਨਾਮ ਜੁੜ ਕੇ ਅਤੇ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਲ ਤੋਂ ਨਲਵਾ ਪੈ ਗਿਆ।
1) ਮੌਲਾਨਾ ਅਹਿਮਦ ਦੀਨ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਮੁਕੰਮਲ ਤਾਰੀਖ- ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਲਵਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਤਸਮੀਆ ਕੇ ਮੁਤੱਲਅਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਾ ਨਲ ਜ਼ਮਾਨਾ ਕਦੀਮ ਮੇਂ ਏਕ ਬਹਾਦਰ ਅਰ ਸੁਜਾਤ ਰਾਜਾ ਥਾ। ਲੋਗੋਂ ਨੇ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਕੋ ਨਲ ਸੇ ਨਲਵਾ ਬਨਾ ਦੀਆ। ਨਲਵਾ ਸੇ ਮੁਰਾਦ, ਸ਼ੇਰ ਕੋ ਮਾਰਨੇ ਵਾਲਾ ਯਾ ਸ਼ੇਰ ਅਫ਼ਗਾਨ ਹੈ। ਚੂੰਕਿ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭੀ ਸ਼ੇਰ ਮਾਰੇ ਥੇ ਇਸੀ ਲੀਏ ਉਸਕਾ ਨਾਮ ਨਲਵਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੂਆ। 2) ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਸਟਰ ਐਂਨ. ਕੇ. ਸਿਨਹਾ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਤਾਰੀਖ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਨਲਵਾ ਉਂਪ ਨਾਮ ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਰੋੜ ਕੇ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ ਸੀ।
ਜਨਮ
ਇਸ ਮਹਾਨ ਜਰਨੈਲ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਨ 1791 ਈ. ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।ਇਹ ਹੋਣਹਾਰ ਬਾਲਕ ਸਿਰਫ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਾਇਆ ਉਠ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦਿਨ ਇਸ ਦੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਘਰ ਗੁਜ਼ਰੇ। ਆਪ ਦੀ ਵਿੱਦਿਆ ਜਾਂ ਫੌਜੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਖਾਸ ਯੋਗ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਬੁੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਕਿ ਆਪ ਜੋ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੇਖ ਜਾਂ ਸੁਣ ਲੈਂਦੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਝੱਟ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਲੈਂਦੇ। ਲਗਭਗ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪ ਨੇ ਦੇਖੋ-ਦੇਖੀ ਸਾਰੇ ਜੰਗੀ ਕਰਤਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਣਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੀ ਲਿਖਤ-ਪੜ੍ਹਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ।
ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਤੇ ਘੋੜ ਸਵਾਰੀ, ਤਲਵਾਰਬਾਜ਼ੀ, ਨੇਜ਼ਾਬਾਜ਼ੀ, ਨਿਸ਼ਾਨਾਬਾਜ਼ੀ ਆਦਿ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਬੁਲੰਦ ਹੋ ਸਕਣ। ਈਸਵੀ ਸੰਨ 1805 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਸੰਤੀ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਇਕੱਠ ਹੋਇਆ ਜੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਰਤਬ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕਰਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ. ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵੇ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਕਰਤਬ ਦਿਖਾਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਤਬਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰ ਲਿਆ । ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ੇਰ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਤੇ ਦਲੇਰੀ ਦੇਖ ਕੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ੇਰਦਿਲ ਨਾਮੀ ਰਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਰਦਾਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਸਰਦਾਰੀ ਦਾ ਸਮਾਂ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 1807 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਕਸੂਰ ਦੀ ਫ਼ਤਹਿ ਸਮੇਂ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਹਾਨ ਬੀਰਤਾ ਦਿਖਾਈ ਜਿਸ ਦੇ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਜਾਗੀਰ ਮਿਲੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ 1810 ਵਿੱਚ ਮੁਲਤਾਨ ਉਂਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਗੋਂ ਉਥੋਂ ਦਾ ਨਵਾਬ ਮਜੱਫਰ ਖ਼ਾਨ ਵੀ ਆਪਣੀ ਨਾਮੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫੌਜ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਡਟ ਗਿਆ। ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਜਦੋਂ ਲੜਾਈ ਦੀ ਢਿੱਲ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਕੰਧ ਨੂੰ ਬਾਰੂਦ ਨਾਲ ਉਡਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਸਿਰਲੱਥ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸ. ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਸ. ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹਾਦਰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਨਿਡਰਤਾ ਤੇ ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹਿਆ। ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ. ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਹਾਰਿਆ।