cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਡਰੋਥੀ ਪਾਰਕਰ
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਡੌਟ ਜਾਂ ਡੋਟੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਪਾਰਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਦੇ ਲਾਂਗ ਬ੍ਰਾਂਚ ਦੇ 732 ਓਸ਼ਨ ਐਵਨਿਊ ਵਿੱਚ ਯਾਕੋਬ ਹੈਨਰੀ ਅਤੇ ਐਲਜ਼ਾ ਐਨੀ ਰੌਥਚਾਈਲਡ (ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਰਸਟਨ) ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਡੌਰਥੀ ਰੌਥਚਾਈਲਡ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ  ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਗਰਮੀਆਂ ਲਈ ਬੀਦੀ ਕਾਟੇਜ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ` ਡੌਰਥੀ ਦੀ ਮਾਂ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਮੂਲ ਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਜਰਮਨ ਯਹੂਦੀ ਮੂਲ ਦਾ ਸੀ। ਪਾਰਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੇਖ "ਮਾਈ ਹੋਮਟਾਊਨ" ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਲੇਬਰ ਦਿਵਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੈਨਹੈਟਨ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਏ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਨਿਊ ਯਾਰਕਰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਜੁਲਾਈ 1898 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟ ਐਂਡ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਪਾਰਕਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਘੱਟ ਸੀ।  ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ 1900 ਵਿੱਚ ਐਲੀਨੋਰ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਲੇਵਿਸ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਪਾਰਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੇ ਉਸਨੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਫਰਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ "ਮਾਤਾ", "ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ" ਜਾਂ "ਐਲੀਨੋਰ" ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਉਣ ਤੋਂ ਵੀ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ "ਘਰੇਲੂ ਨੌਕਰ" ਕਿਹਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।  ਉਹ ਅੱਪਰ ਵੈਸਟ ਸਾਈਡ ਤੇ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਵੈਸਟ 79 ਵੀਂ ਸਟਰੀਟ ਤੇ ਬਲੈੱਸਡ ਸੈਕਰਾਮੈਂਟ ਦੇ ਕਾਨਵੈਂਟ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਹੈਲਨ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।  (ਮੌਰਸੀਡਜ਼ ਡੀ ਐਕੋਸਟਾ ਉਸਦੀ ਸਹਿਪਾਠੀ ਸੀ।) ਪਾਰਕਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਜ਼ਾਕ ਵਜੋਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਜੋ ਉਸ ਨੇ ਬੇਦਾਗ਼ ਕਨਸੈਪਸ਼ਨ ਦੀ "ਸਵੈਚਾਲਤ ਬਲਣ" ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।  ਉਸ ਦੀ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ 1903 ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਪਾਰਕਰ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ।   ਪਾਰਕਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੌਰਿਸਟਾਊਨ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਦੇ ਮਿਸ ਡੈਨਾ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ। ਉਹ 1911 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਡਾਨਾ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1913 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਲਈ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪਿਆਨੋ ਬਜਾਈ,   ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1967 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਲਾ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸੁਪਰਨਾ ਆਨੰਦ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ 1997 ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਹਿ-ਸਟਾਰ ਸੰਜੇ ਮਿੱਤਰਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਮਾਨਵ ਮਿੱਤਰਾ (1999) ਅਤੇ ਭਵਿਆ ਮਿੱਤਰਾ (2001)। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 2008 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਰਾਜੇਸ਼ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸੁਪਰਨਾ ਆਨੰਦ ਨੇ 1979 ਤੋਂ 1997 ਦਰਮਿਆਨ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਹਿੰਦੀ, ਕੰਨੜ, ਤਾਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ - ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਸਟਾਰਰ ਫਿਲਮ ਤੇਜ਼ਾਬ (1988) ਵਿੱਚ ਜੋਤੀ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਜੋਤੀ ਦੇਸ਼ਮੁਖ, ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਕਾਲਜ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ
ਅੱਠ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਪਾਵਨ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਾਕ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਕਾਲਜ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਕਾਦਮਿਕਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਾਵਨ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿੱਪੀ ਦਾ ਦੈਵੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੱਲ ਅਖਾੜੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ।ਇਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਬਾਬਾ ਉੱਤਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਸੰਨ 1970 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ।ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਮਾਣਯੋਗ ਬਾਬਾ ਸੇਵਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਅਧੀਨ ਸੁਚੱਜੀ ਅਕਾਦਮਿਕਤਾ ਦੇ ਨਵੀਨ ਪ੍ਰਤਿਮਾਨ ਸਿਰਜ ਰਹੀ ਹੈ ।ਇਸ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬੀ.ਏ. ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਆਰਟਸ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਬਾਬਾ ਸੇਵਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਦੂਰ ਅੰਦੇਸ਼ੀ ਸਦਕਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕਤਾ ਦੀ ਹਰੇਕ ਦਿਸ਼ਾ (ਸਟਰੀਮ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਡਿਗਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੋਰਸ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ।ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਐਮ. ਏ. ਪੰਜਾਬੀ, ਐਮ. ਐਸ. ਸੀ. (ਆਈ.ਟੀ) ਤੇ ਪੀ. ਜੀ. ਡੀ. ਸੀ. ਏ.,  ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਬੀ. ਏ., ਬੀ.ਐੱਸ. ਸੀ. (ਨਾਨ ਮੈਡੀਕਲ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ, ਇਕਨਾਮਿਕਸ), ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ (ਆਈ.ਟੀ), ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. (ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜਾਈਨਿੰਗ), ਬੀ.ਸੀ.ਏ., ਬੀ.ਬੀ.ਏ., ਅਤੇ ਬੀ. ਕਾਮ. ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਵੀ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕਿੱਤਾ ਮੁਖੀ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸ਼ੀਨ, ਆਰ.ਏ.ਸੀ (ਰੈਫਰੀਜਿਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ), ਡੀ.ਸੀ.ਏ. ਅਤੇ ਸiਟੱਚਿੰਗ ਐਂਡ ਟੇਲਰਿੰਗ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲਜ ਕੋਲ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦਿੱਖ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੋ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲੈਬ, ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਲੈਬ, ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਲੈਬ, ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਮ ਸਾਇੰਸ ਲੈਬਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ==ਹਵਾਲੇ==
ਮਾਨਵਾਲਾ
ਮਾਨਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਮਾਨਵਾਲਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1833 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 6.75 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੰਨੇਵਾਲ
ਮੰਨੇਵਾਲ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਇਕ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ,ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਾ ਸਰਪੰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸ਼ਿਆਮ ਲਾਲ ਮੀਨਾ
ਸ਼ਿਆਮ ਲਾਲ ਮੀਨਾ (ਜਨਮ 4 ਮਾਰਚ 1965 ਬੰਸਵਾੜਾ,ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1988 ਦੀਆਂ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ।
ਉਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਮੀਣਾ ਸਮੁਦਾਇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਗੀਤਾ ਹਰੀਹਰਨ
ਗੀਤਾ ਹਰੀਹਰਨ (ਜਨਮ 1954) ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਿਤ  ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, ਰਾਤ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਚਿਹਰੇ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਲੇਖਕ 'ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ.।
ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਹਰੀਹਰਨ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਬੰਬਈ ਅਤੇ ਮਨੀਲਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ  ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ Fairfield ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ.ਏ. (ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ) ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਬਲਕੋਨਾ
ਬਲਕੋਨਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਮਰ ਜਿਉਤੀ
'''ਡਾ. ਅਮਰ ਜਿਉਤੀ''' ਯੂ.ਕੇ. ਵਸਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਕਾਵਿ-ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਰੁਸਲਾਨ ਅਤੇ ਲੁਦਮਿਲਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਨੂਰਮਹਿਲ
ਨੂਰ ਮਹਿਲ (نور محل) ਬਹਾਵਲਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਵੇਲ਼ੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ। ਇਹ 1872 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਚੈਟੋ ਵਾਂਗ ਨਿਓਕਲਾਸੀਕਲ ਲੀਹਾਂ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਇਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਨਵਾਬਾਂ ਕੋਲ਼ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
left|thumb| ਨੂਰ ਮਹਿਲ ਦੀ ਮੁੱਖ-ਨੁਹਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਬਾਰੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਵਾਬ ਸਰ ਸਾਦਿਕ ਅੱਬਾਸੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਮਹਿਲ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਨੂਰ ਮਹਿਲ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਦੇ ਲੁਕਵੇਂ ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਮਹਿਲ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦਰਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਗੈਸਟ ਹਾਊਸ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (25 ਮਈ 1872 - 8 ਨਵੰਬਰ 1900) 1876 ਤੋਂ 1900 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸੀ। 1897 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਟਾਰ ਦੇ ਗਰੈਂਡ ਕਰਾਸ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਨੂਰਮਹਿਲ
ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ
left|thumb| ਨੂਰ ਮਹਿਲ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਪਾਸਾ ਮਿਸਟਰ ਹੇਨਨ, ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਜੋ ਕਿ ਰਾਜ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸੀ, ਨੇ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਨੂਰ ਪੈਲੇਸ ਦੀ ਨੀਂਹ 1872 ਵਿਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਜ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਿੱਕੇ ਇਸਦੀ ਨੀਂਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਗਨ ਵਜੋਂ ਦੱਬੇ ਗਏ। ਮਹਿਲ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਫਰਨੀਚਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਤੋਂ ਮੰਗਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1862 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਵਿੱਚ 11.66 ਗ੍ਰਾਮ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਮਹਿਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 1875 ਵਿੱਚ 12 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਈ ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਕਮ ਲਗਭਗ 81 ਲੱਖ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਨੂਰ ਮਹਿਲ ਦਾ ਰਕਬਾ 44,600 ਵਰਗ ਫੁੱਟ (4,140 ਵਰਗ ਮੀਟਰ) ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 32 ਕਮਰੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 14 ਬੇਸਮੈਂਟ ਵਾਲ਼ੇ, 6 ਵਰਾਂਡੇ ਅਤੇ 5 ਗੁੰਬਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1900 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1872
ਨੂਰਮਹਿਲ
ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ
1956 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਰਿਆਸਤ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਮਾਰਤ ਔਕਾਫ਼ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਈ  ਸੀ। ਮਹਿਲ 1971 ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਨੂੰ ਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; 1997 ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਨੇ ਇਸਨੂੰ 119 ਕਰੋੜ ਦੀ ਰਕਮ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2001 ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਾਰਕ" ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਹੁਣ ਆਮ ਸੈਲਾਨੀਆਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ।
ਦੇਖਣ ਲਾਇਕ ਚੀਜ਼ਾਂ
ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਵਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਰਤੋਂ-ਵਸਤੂਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ - ਤਲਵਾਰਾਂ, ਕਰੰਸੀ ਨੋਟ ਅਤੇ ਸਿੱਕੇ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਫਰਨੀਚਰ ਅਤੇ ਪਿਆਨੋ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਕੰਧ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਨਵਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਅਸਲੀ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਲਪਨਿਕ ਹਨ। ਮਹਿਲ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਕੋਠੜੀ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲ
ਪਦਮਾ ਖੰਨਾ
ਪਦਮਾਂ ਖੰਨਾ (19 ਅਕਤੂਬਰ, 1946) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਭੋਜਪੁਰੀ ਫ਼ਿਲਮ, 1970 ਅਤੇ 1980 ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਸੌਦਾਗਰ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਣੀ ਕੈਕੇਈ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਨੰਦ ਸਾਗਰ ਦੀ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਦੀ ਸੀਰੀਜ਼ਰਾਮਾਇਣ (1987-1988) ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਐਨ.ਟੀ. ਰਾਮਾ ਰਾਓ ਨਾਲ ਦੋ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇਸੋੱਦਰਾਕੁਲੁ ਅਤੇ ਰਾਜਪੁਤਰ ਰਹਾਸਿਆਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਪਦਮਾ 1949 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਖੰਨਾ ਨੇ 7 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੱਥਕ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਬਿਰਜੂ ਮਹਾਰਾਜ ਤੋਂ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਬਨਾਰਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਪਦਮਨੀ (ਅਦਾਕਾਰਾ) ਅਤੇ ਵੈਜੰਤੀ ਮਾਲਾ ਦੇ ਸੁਝਾਅ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕਰੀਅਰ
2008 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਜਗਦੀਸ਼ ਐਲ. ਸਿਡਾਨਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਐਵਰੀ ਫਿਸ਼ਰ ਹਾਲ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ 64 ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਡਾਂਸਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਰਾਮਾਇਣ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਵਿੱਚ ਕੋਰਿਓਗ੍ਰਾਫ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਭੋਜਪੁਰੀ ਫ਼ਿਲਮ, ਨਾਹਿਰ ਹੁਤਲ ਜਯਾ (2004) ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਰਹੂਮ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਜਗਦੀਸ਼ ਐਲ. ਸਿਡਾਨਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਜੋੜਾ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਕੱਥਕ ਅਕੈਡਮੀ ਖੋਲ੍ਹੀ। ਖੰਨਾ ਦੇ ਬਾਲਗ ਬੱਚੇ ਅਕੈਡਮੀ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਜਪੁਰੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਾਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਮਾਨਤ ਰਖਣਾ
ਅਮਾਨਤ ਰਖਣਾ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕੋਈ ਮਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਉਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਹ ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਪੀ ਏ ਸੰਗਮਾ
ਪੂਰਨੋ ਏਜਿਟਕ ਸੰਗਮਾ (1 ਸਤੰਬਰ 1947 – 4 ਮਾਰਚ 2016) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਸਪੀਕਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਜੋਂ 1996 ਤੱਕ 1998 ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮੇਘਾਲਿਆ ਵਜੋਂ 1988 ਤੱਕ 1990 ਦੌਰਾਨ  ਕੀਤੀ।
ਥੀਬਜ਼ ਦੀ ਲਿਪੀ
ਥੀਬਜ਼ ਦੀ ਲਿਪੀ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਇਸ ਦੇ ਮੂਲ ਬਾਰੇ ਭੇਦ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ।
ਪੀ ਏ ਸੰਗਮਾ
ਕੈਰੀਅਰ
1973 ਵਿੱਚ ਸੰਗਮਾ ਮੇਘਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਿਆ ਅਤੇ 1975 ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ 1975 ਤੋਂ 1980 ਤਕ ਉਸਨੇ ਇਸ ਪਦ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਥੀਬਜ਼ ਦੀ ਲਿਪੀ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਪੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਪੀ ਏ ਸੰਗਮਾ
ਕੈਰੀਅਰ
1977 ਵਿਚ, ਉਹ ਮੇਘਾਲਿਆ ਦੇ ਤੂਰਾ ਤੋਂ ਛੇਵੇਂ ਲੋਕਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਸ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਤੂਰਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਛੇਵੇਂ ਲੋਕਸਭਾ ਸੈਸ਼ਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਠ ਲੋਕਸਭਾ ਸੈਸ਼ਨ ਤੱਕ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। 9 ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸਨੇ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਲੜੀ   ਪਰ 1991 ਵਿੱਚ 10 ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਵਾਪਸ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ. ਉਹ 2008 ਤਕ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ। 1996 ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਬਣਿਆ।
ਵਟ ਇਫ...? (ਟੀਵੀ ਲੜ੍ਹੀ)
ਵਟ ਇਫ...? ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਐਨੀਮੇਟਡ ਟੀਵੀ ਲੜ੍ਹੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਏ. ਸੀ. ਬਰੈਡਲੇ ਨੇ ਡਿਜ਼ਨੀ+ ਸਟਰੀਮਿੰਗ ਸੇਵਾ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਲੜ੍ਹੀ ਮਾਰਵਲ ਕੌਮਿਕਸ ਦੀ ਇੱਕ ਇਸ ਹੀ ਨਾਮ ਦੀ ਲੜ੍ਹੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਰਵਲ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਯੁਨੀਵਰਸ ਦੀ ਚੌਥੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜ੍ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮਾਰਵਲ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਜੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਐਨੀਮੇਟਡ ਲੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਲੜ੍ਹੀ, ਮਲਟੀਵਰਸ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟਾਈਮਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ, ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਜੇਕਰ ਕੁੱਝ ਐੱਮਸੀਯੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਇਆ ਉਹ ਨਾ ਹੁੰਦਾ।
ਪੀ ਏ ਸੰਗਮਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:16ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਵਟ ਇਫ...? (ਟੀਵੀ ਲੜ੍ਹੀ)
ਵਟ ਇਫ...? ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬਾਬ 11 ਅਗਸਤ, 2021ਨਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 9 ਐਪੀਸੋਡਜ਼ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਕਿ 6 ਅਕਤੂਬਰ, 2021 ਤਾਂਈਂ ਚੱਲੇ। ਇਹ ਮਾਰਵਲ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਯੁਨੀਵਰਸ ਦੇ ਫੇਜ਼ 4 ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ 9 ਐਪੀਸੋਡਜ਼ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਬਾਬ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ 2022 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਲੜ੍ਹੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ
ਲੋਕੀ ਟੀਵੀ ਲੜ੍ਹੀ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰਲੇ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਮਲਟੀਵਰਸ ਸਿਰਜੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਟ ਇਫ...? ਮਲਟੀਵਰਸ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟਾਈਮਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ, ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਜੇਕਰ ਕੁੱਝ ਐੱਮਸੀਯੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਇਆ ਉਹ ਨਾ ਹੁੰਦਾ।
ਐਪੀਸੋਡਜ਼
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਐਪੀਸੋਡਜ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਰਿਲੀਜ਼
ਵਟ ਇਫ...? ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬਾਬ 11 ਅਗਸਤ, 2021ਨਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 9 ਐਪੀਸੋਡਜ਼ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਕਿ 6 ਅਕਤੂਬਰ, 2021 ਤਾਂਈਂ ਚੱਲੇ।
ਚੇਤ
ਚੇਤ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਜੰਤਰੀ ਅਤੇ ਬਿਕਰਮੀ ਸੰਮਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਹੀਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨਾਮ ਚਿੱਤਰਾ ਨਛੱਤਰ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਚੇਤਰ ਪਿਆ। ਸੰਗਰਾਂਦ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪੁੰਨਿਆ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਚੰਦਰਮਾ ਜਿਸ ਨਛੱਤਰ ਕੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹੀ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਅਤੇ ਜੁਲੀਅਨ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਅਪਰੈਲ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਵਿੱਚ 31 ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਜੰਤਰੀ
ਯੁਰਗੇਨ ਹਾਬਰਮਾਸ
ਯੁਰਗੇਨ ਹਾਬਰਮਾਸ ( or ; ;  ਜਨਮ 18 ਜੂਨ 1929) ਇੱਕ ਜਰਮਨ sociologist ਅਤੇ philosopher ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਵਾਦ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਿਆ ਹੈ. ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਇਦ ਸੰਚਾਰ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਗਲੋਬਲ ਪੋਲ ਲਗਾਤਾਰ ਪਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ   ਕਿ Habermas ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ .
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਧੁਨਿਕਤਾ
ਮਾਂ ਦਿਵਸ
ਮਾਂ ਦਿਵਸ 1908 ਤੋਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਮਾਂ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਤਿਆਗ, ਮਮਤਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ 'ਚ 'ਮਾਂ ਦਿਵਸ' ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb|ਇੱਕ ਮਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ 1981 ਦੀ ਇੱਕ ਸਟੈਂਪ 1870 'ਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ 'ਜੂਲੀਆ ਵਾਰਡ ਹੋਵੇ' ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ 'ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਵਲ ਵਾਰ' ਅਤੇ 'ਫ੍ਰੈਂਕੋ ਪਰਸ਼ੀਅਨ ਵਾਰ' ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਦੇਖ ਕੇ ਲਿਆ। ਜੂਲੀਆ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੀਸ ਕਾਨਫਰੰਸ, ਜੋ ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ 'ਚ ਹੋਈ ਸੀ, 'ਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕੱਲਿਆਂ ਹੀ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਰੋਧ 'ਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਜੂਲੀਆ ਨੇ 'ਬੋਸਟਨ' 'ਚ ਇੱਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਅਸਲ 'ਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ 'ਮਦਰਸ ਡੇ' ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 'ਚ ਛਪਿਆ ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਜੂਲੀਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ 'ਮਦਰਸ ਡੇ' ਦਾ ਵਿਚਾਰ 'ਐਨ ਮੈਰੀ ਰੀਵਜ਼ ਜਾਰਵਿਸ' ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1858 'ਚ ਸਾਫ-ਸਫਾਈ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ 'ਮਦਰਸ ਫ੍ਰੈਂਡਸ਼ਿਪ ਡੇ' ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਸੰਨ 1900 'ਚ ਜਾਰਵਿਸ ਸਿਵਲ ਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਵਸਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਪਿੱਛੋਂ ਜਾਰਵਿਸ ਦੀ ਬੇਟੀ ਐਨਾ ਜਾਰਵਿਸ ਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੇ ਯੁੱਗ 'ਚ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 'ਮਦਰਸ ਡੇ' ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਰੀਵਜ਼ ਜਾਰਵਿਸ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ
9 ਮਈ 1905 'ਚ ਐਨ ਰੀਵਜ਼ ਜਾਰਵਿਸ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ 'ਚ ਕਾਫੀ ਬੀਮਾਰ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਟੀ ਐਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਐਨਾ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਕਸਰ ਬੱਚੇ ਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ 'ਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਓਨਾ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਜਿਸ ਦੀ ਕਿ ਉਹ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਐਨਾ ਖੁਦ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਸੀ। 1907 'ਚ ਐਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਚਲਾਈ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ 'ਮਦਰਸ ਡੇ' ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਤ ਅਤੇ ਮਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਭ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਯਾਦ 'ਚ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਚਲਾਈ, ਜਿਸ 'ਚ ਉਹ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਵਪਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸੀਆਂ ਭਾਵ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਪੀਸ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਪੱਤਰ-ਵਿਹਾਰ ਰਾਹੀਂ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਕਿ 'ਮਦਰਸ ਡੇ' ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੇ ਮੰਨ ਕੇ ਛੁੱਟੀ ਐਲਾਨੀ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇੰਝ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਨ 'ਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਲਈ ਇੱਜ਼ਤ ਵਧ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪਹਿਲਾ ਮਾਂ ਦਿਵਸ
10 ਮਈ 1908 ਨੂੰ ਗਰਾਟਨ 'ਚ 'ਐਂਡ੍ਰਿਊਸ ਮੈਥੋਡਿਸਟ' ਨਾਮੀ ਚਰਚ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 'ਮਦਰਸ ਡੇ' ਮਨਾਇਆ। ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਸੀ ਜਿਥੇ ਐਨ ਮੈਰੀ ਰੀਵਜ਼ ਜਾਰਵਿਸ 20 ਸਾਲ ਤਕ ਐਤਵਾਰ ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਰਹੀ। ਇਸੇ ਦਿਨ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ 'ਚ, ਜਿਥੇ ਜਾਰਵਿਸ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਹ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ ਕਿ 12 ਦਸੰਬਰ 1912 'ਚ 'ਦਿ ਮਦਰਸ ਡੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ' ਦਾ ਗਠਨ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖਦਿਆਂ 9 ਮਈ 1914 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੁਡਰੋ ਵਿਲਸਨ ਨੇ ਹਰ ਸਾਲ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ 'ਮਦਰਸ ਡੇ' ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਨ ਐਲਾਨਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਦਿਨ ਯੁੱਧ 'ਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ, ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਮਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਜਤਾਉਣ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੰਨ 1911 ਤਕ ਇਹ ਦਿਨ ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੈਕਸੀਕੋ, ਕੈਨੇਡਾ, ਸਾਊਥ ਅਮਰੀਕਾ, ਚੀਨ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਆਦਿ 'ਚ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਸੰਨ 1934 'ਚ ਪੋਸਟ ਮਾਸਟਰ ਜਨਰਲ ਜੇਮਸ ਏ. ਫਾਰਲੇ ਨੇ 'ਮਦਰਸ ਡੇ' 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਟੈਂਪ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਭਾਰਤ 'ਚ ਜ਼ੋਰ ਫੜਨ ਲੱਗੀ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਕਾਰਨ ਲਗਭਗ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਤਿਓਹਾਰ ਭਾਰਤ 'ਚ ਵੀ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਵਸ
ਸੁਨੀਤੀ ਨਾਮਜੋਸ਼ੀ
ਸੁਨੀਤੀ ਨਾਮਜੋਸ਼ੀ (ਜਨਮ 1941 ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ) ਇੱਕ ਕਵੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫੈਬਲਿਸਟ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ ਗਿਲੀਅਨ ਹੈਂਸਕੌਂਬੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਅਕਸਰ ਨਸਲਵਾਦ, ਲਿੰਗਵਾਦ ਅਤੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਫੋਬੀਆ ਵਰਗੇ ਪੱਖਪਾਤ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਕਈ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਪੈਨਿਸ਼, ਇਤਾਲਵੀ, ਡੱਚ, ਚੀਨੀ, ਕੋਰੀਅਨ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸੁਨੀਤੀ ਨਾਮਜੋਸ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ 1941 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਮਨੋਹਰ ਵਿਨਾਇਕ ਨਾਮਜੋਸ਼ੀ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਟੈਸਟ ਪਾਇਲਟ ਸਨ। 1953 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਸਰੋਜਨੀ ਨਾਮਜੋਸ਼ੀ ਉਰਫ਼ ਨਾਇਕ ਨਿੰਬਲਕਰ, ਫਲਟਨ ਤੋਂ ਸੀ।
ਸੁਨੀਤੀ ਨੂੰ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਤਲਹਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮਿਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਵੁੱਡਸਟੌਕ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਵੈਲੀ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਦੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ ਹਰ ਸਾਲ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
1964 ਵਿੱਚ ਆਈ.ਏ.ਐਸ. ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪਬਲਿਕ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਿਸੂਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਐਜ਼ਰਾ ਪਾਊਂਡ 'ਤੇ ਮੈਕਗਿਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ।
ਨਾਮਜੋਸ਼ੀ ਨੇ 1972 ਤੋਂ 1987 ਤੱਕ ਟੋਰਾਂਟੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਫੇਮਿਨਿਸਟ ਫੈਬਲ ਲਿਖੀ।ਉਸਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਫੁਲ-ਟਾਈਮ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਗਲਪ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਕਲਿਯੁਗ - ਸਰਕਲ ਆਫ਼ ਪੈਰਾਡਾਈਜ਼ (ਨਾਟਕ) ਅਤੇ ਫਲੈਸ਼ ਐਂਡ ਪੇਪਰ (ਕਵਿਤਾ) ਗਿਲਿਅਨ ਹੈਂਸਕੌਂਬੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਨਾਮਜੋਸ਼ੀ ਵਰਜੀਨੀਆ ਵੁਲਫ, ਐਡਰੀਨ ਰਿਚ, ਉਸਦੀ ਦੋਸਤ ਹਿਲੇਰੀ ਕਲੇਰ ਅਤੇ ਕੇਟ ਮਿਲੇਟ ਦੀ ਸੈਕਸੁਅਲ ਪੋਲੀਟਿਕਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਮੁਕਤੀ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਾਮਜੋਸ਼ੀ 1995 ਤੋਂ 2001 ਤੱਕ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਐਕਸੀਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਨਰੇਰੀ ਰਿਸਰਚ ਫੈਲੋ ਸੀ ਅਤੇ 1993 ਤੋਂ 1996 ਤੱਕ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਆਰਟਸ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪੈਨਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਨਾਮਜੋਸ਼ੀ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਡੇਵੋਨ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਬੀਜੀਟੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਸਬੀਅਨ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਾਨ ਨਿਕੋਲਸ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਨ ਨਿਕੋਲਸ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Ruinas de la Iglesia de San Nicolás) ਸੋਰੀਆ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਲਗਭਗ ਤਬਾਹ ਹੋ ਚੁਕਿਆ ਹੈ। 1962 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਪੌਪ ਕਲਾ
ਪੌਪ ਕਲਾ ਇੱਕ ਕਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਹੈ ਜੋ 1950ਵਿਆਂ ਦੇ ਮੱਧ ਸਮੇਂ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ 1950 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਇਟਡ ਸਟੇਟਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਪੌਪ ਕਲਾ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖਬਰਾਂ ਆਦਿ ਲੋਕਵਾਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਿੰਬਾਵਲੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਕੇ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪੌਪ ਕਲਾ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਵਾਰ ਸਮਗਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਤ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਅਲੱਗ ਕਰ ਕੇ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇ-ਮੇਲ ਸਮਗਰੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੌਪ ਕਲਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ, ਕਲਾ ਦਾ ਓਨਾ ਲਖਾਇਕ ਨਹੀਂ ਜਿੰਨਾ ਇਸ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਤੀਰਿਆਂ ਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਪ ਕਲਾ
ਗੁਜਰਾਤ ਲਾਇਨਜ਼
ਵੀਵੋ ਆਈਪੀਐਲ 10 ਲਈ ਗੁਜਰਾਤ ਲਾਇਨਜ਼ ਟੀਮ ਖਿਡਾਰੀ:
1. ਸੁਰੇਸ਼ ਰੈਨਾ (ਕਪਤਾਨ)
2. Akshdeep Nath
3. Shubham Agarwal
4. ਬਾਸਿਲ Thampi
5. ਡਵੇਨ ਬਰਾਵੋ
6. ਚਿਰਾਗ ਸੂਰੀ
7 ਜੇਮਜ਼ ਫਾਕਨਰ
8. ਰਵਿੰਦਰ ਜਡੇਜਾ
9. Shadab ਜਕਾਤੀ
10. ਦਿਨੇਸ਼ ਕਾਰਤਿਕ
11. Shivil Kaushik
12. Dhawal Kulkarni
13. ਪ੍ਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ
14. ਮੈਕੁਲਮ
16. ਪਹਿਲੀ ਸਿੰਘ
17. ਜੇਸਨ ਰਾਏ
19. ਜੂਲੀਅਨ ਸ਼ਾਹ
20. Shelley Shaurya
21. ਨੱਥੂ ਸਿੰਘ
22. ਡਵੇਨ ਸਮਿਥ
24. Andrew Tye
25. ਆਰੋਨ ਫਿੰਚ
26. ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਗੋਨੀ
27. ਈਸ਼ਾਨ ਕਿਸ਼ਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ
ਵਿਮਲਾ ਮੈਨਨ
ਵਿਮਲਾ ਮੈਨਨ ( വിമല മേനോൻ   ) ਨੂੰ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਵਿਮਲਾ ਮੈਨਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਕੇਰਲਾ ਤੋਂ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਵਿਚ ਮਾਹਿਰ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਨਾਟਯਾ ਅਕੈਡਮੀ  ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਵਿਮਲਾ ਨੇ ਲਗਭਗ 5000 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ 50 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ਲ ਅਧਿਆਪਨ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਿਮਲਾ ਨੇ ਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਰੂਪ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਵਿਮਲਾ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ 1200 ਡਾਂਸਰਾਂ ਨਾਲਮੋਹਿਨੀਅੱਟਮ ਦਾ ਸ਼ੋਅ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਗਿੰਨੀਜ਼ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਮਲਾ ਨੂੰ 1991 ਵਿਚ ਕੇਰਲਾ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 2006 ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨਾਚ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਵਿਮਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਥ੍ਰਿਸੂਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਆਇਰਨਜਲਕੁਡਾ ਦੇ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਐਸ.ਕੇ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ ਨਾਇਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅੰਮਾ ਦੇ ਸੱਤ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਦੂਜੀ ਹੈ। ਵਿਮਲਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਡਾਂਸ ਤ੍ਰਿਪੁਨੀਥੁਰਾ ਵਿਜੇ ਭਾਨੂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਐਮ.ਆਰ. ਮਧੂਸੂਦਨਨ ਨਾਇਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਲਈ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 1960 ਵਿਚ ਡਾਂਸ ਵਿਚ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੋਰਸ ਲਈ ਕੇਰਲਾ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਈ। ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਪਜ਼ਹਾਯਾਨਨੂਰ ਚਿੰਨਾਮਾ ਅੰਮਾ ਅਤੇ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਸਤਿਆਭਮਾ ਅਧੀਨ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਥੰਜਾਵੂਰ ਭਾਸਕਰ ਰਾਓ ਅਧੀਨ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਸਟੱਡੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਨੇਵੇਲੀ ਲਿਗਨਾਈਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਜਵਾਹਰ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਡਾਂਸ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੈਨਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ। 1966 ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਭੂਟਾਨ ਰਹਿਣ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਭੂਟਾਨ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚ ਇਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਵਿਨੋਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਵਿਨਦੁਜਾ ਮੇਨਨ, ਜਿਸਨੇ ਕਾਫੀ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਭੂਟਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਵਿਮਲਾ ਨੇ ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਸਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਵਿਮਲਾ ਮੈਨਨ ਨੇ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 1991 ਵਿਚ ਕੇਰਲਾ ਸੰਗੀਤਾ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 2006 ਵਿਚ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸੰਗੀਤਾ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ 1964 ਵਿਚ ਭਰਤ ਨਾਟਿਅਮ ਲਈ ਆਲ ਕੇਰਲ ਸੋਸ਼ਲ ਸਰਵਿਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2004 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ "ਮੋਹਨੀਅੱਟਮ ਵਿਚ ਰਮਨੱਟਮ" ਦੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਲਈ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਵਿਮਲਾ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਕੇਰਲਾ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਤੋਂ ਡਾਂਸ ਲਈ ਕੇਰਲ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਲਾਲ ਚੰਦ ਯਮਲਾ ਜੱਟ
ਤੂੰਬੀ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ
ਲਾਲ ਚੰਦ ਯਮਲਾ ਜੱਟ ਤੂੰਬੀ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ । ਇੱਕ ਤਾਰ ਉੱਤੇ ਪੋਟੇ ਲਗਾ ਕੇ ਸੱਤ ਸੁਰਾਂ ਜਗਾਣ ਦਾ ਨਵਾਂ-ਨਿਵੇਲਾ ਤਜਰਬਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨਾ ਉਸਦੇ ਹੀ ਹਿੱਸੇ ਆਇਆ ਸੀ । ਜਦ ਉਹ ਤੂੰਬੀ ਟੁਣਕਾਉਂਦਾ ਸੀ ਸਰੋਤੇ ਮੰਤਰ-ਮੁਗਧ ਹੋ ਬਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਜਾਦੂ ਹੀ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਅਲੌਕਿਕ ਨਜ਼ਾਰਾ ਬੱਝਾ ਹੋਇਆ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖਲੋਂਦਾ ਸੀ । ਸਟੇਜ ਦੇ ਉੱਪਰ ਖਲੋਤਾ ਯਮਲਾ ਜੱਟ ਜਦ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਜੂਮ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਰੂਹ ਨਸ਼ਿਆ ਜਾਂਦੀ, ਜਦ ਉਹ ਗਾਉਂਦਾ-ਗਾਉਂਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਲ ਇਉਂ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਫ਼ਕੀਰ ਗੁਮੰਤਰੀ ਵਿਖਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਜਨਮ ਸਥਾਨ
ਲਾਲ ਚੰਦ ਦਾ ਜਨਮ 1910 ਦੇ ਲਾਗੇ-ਚਾਗੇ (28 ਮਾਰਚ 1910) ਚੱਕ ਨੰਬਰ 384 ਟੋਭਾ ਟੇਕ ਸਿੰਘ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਇਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਲਾਲ ਚੰਦ ਦੇ ਜਨਮ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਾਲ ਚੰਦ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ-ਮੁਕਲਾਵੇ ਪਿੱਛੋਂ, ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਖੂਹੀ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਭਰਨ ਗਈ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਪੀਰ ਕਟੋਰੇ ਸ਼ਾਹ ਨਾਂ ਦੇ ਫ਼ਕੀਰ ਦੀ ਸਮਾਧ ਸੀ। ਨਾਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ ਨੀ ਨਾਮ੍ਹੋ ਗੱਲ ਸੁਣ ਭੈਣਾ, ਆਹ ਪੀਰ ਤੇ ਹਰੇਕ ਦੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਮੁਰਾਦਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਸੁੱਖ ਲੈ ਕੋਈ ਸੁੱਖਣਾ।” ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਦਾਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਸੁੱਖ ਸੁੱਖੀ ਸੀ। ਜਦ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆਂ, ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਚਾਦਰ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ ਆਈ ਪੀਰ ਕਟੋਰੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸਮਾਧ ਉੱਤੇ।
ਗਾਉਣ ਦੀ ਚੇਟਕ ਤੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦੀ
ਪੀਰ ਕਟੋਰੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸਮਾਧ ਉੱਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਪੰਦਰਾਂ ਹਾੜ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਮੇਲਾ ਭਰਦਾ, ਬੜੀ ਰੌਣਕ ਹੁੰਦੀ, ਦੂਰੋਂ-ਦੁਰੇਡਿਉਂ ਵੀ ਰਾਗੀ, ਢਾਡੀ, ਗੁਮੰਤਰੀ ਤੇ ਗਵੱਈਏ ਆਉਂਦੇ । ਲਾਲ ਚੰਦ ਹਾਲੇ ਸੱਤ-ਅੱਠ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਗਾਉਣ ਦੀਆਂ ਲੂਹਰੀਆਂ ਉੱਠਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ।ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਤੁਰਿਆ ਫਿਰਦਾ ਉਹ ਗੁਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ । ਜਦ ਉਹ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ । ਸਾਲ 1919 ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਚੰਦ ਦਾ ਪਿਤਾ ਖੇੜਾ ਰਾਮ ਚੱਲ ਵਸਿਆ । ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਰਾਮ ਕੋਲ ਚੱਕ ਚੂਹੜ ਸਿੰਘ 224 ਵਿਖੇ ਆ ਗਿਆ । ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਚੰਦ ਨੇ ਲਾਇਲਪੁਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਗਾਇਕਾ ਖ਼ੁਰਸ਼ੀਦ ਬੇਗ਼ਮ ਦਾ ਗਾਣਾ, ‘ ਅੱਖੀਆਂ ਕਰਮਾਂ ਸੜੀਆਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸੱਜਣ ਦੇ ਲੜੀਆਂ ’, ਸੁਣ ਲਿਆ ਤੇ ਟੁੰਬਿਆ ਗਿਆ । ਉਹ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਉਹਦੇ ਘਰ ਅੱਗੋਂ ਲੰਘਦਾ, ਮਤਾਂ ਖ਼ੁਰਸ਼ੀਦ ਬੇਗਮ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੁੜ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਵੇ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਲੰਘਦਾ-ਲੰਘਦਾ ਹੀ ਉਹ ਇਸ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਗੁਣਗੁਣਾਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਬੇਗ਼ਮ ਨੇ ਸੁਣ ਲਿਆ, ਉਹ ਖਿੱਝ ਗਈ, “ ਸੁਣ ਵੇ ਛੋਕਿਰਆ ਜੇ ਮੇਰੀ ਗਲੀ ਆਣਾ ਈਂ ਤਾਂ ਏਡਾ ਬੇਸੁਰਾ ਗੀਤ ਨਾ ਗਾਣਾ ।” ਲਾਲ ਚੰਦ ਦੇ ਸੀਨੇ ਬੋਲੀ ਵੱਜੀ । ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਰਾਮ ਪਾਸ ਬੈਠ ਕੇ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਰਿਆਜ਼ ਕਰਦਾ । 1930 ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਚੰਦ ਨੇ ਲਾਇਲਪੁਰ ਰਹਿੰਦੇ ਪੰਡਿਤ ਸਾਹਿਬ ਦਿਆਲ ਜੀ ਨੂੰ ਉਸਤਾਦ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸਿੱਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਸਾਰੰਗੀ ਵਜਾਉਣੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨੇ ਪਾਸੋਂ ਸਿੱਖ ਲਈ । ਢੋਲਕ ਤੇ ਦੋਤਾਰਾ ਪੰਡਿਤ ਸਾਹਿਬ ਦਿਆਲ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ । 1938 ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਚੰਦ ਨੇ ਪੱਕੇ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣ ਲਈ ਲਾਇਲਪੁਰ ਦੇ ਚੱਕ ਨੰ: 224 ਫੱਤੇ ਦੀਨ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੌਧਰੀ ਮਜੀਦ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਧਾਰ ਲਿਆ ।
ਮਾੜੇ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਜਿਉਣ ਦੇ ਰਾਹ
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋ ਗਈ । ਲਾਲ ਚੰਦ ਆਪਣੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਏਧਰ ਆ ਗਿਆ । ਕੁਝ ਦਿਨ ਜਲੰਧਰ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਤੇ ਫਿਰ ਲੁਧਿਆਣੇ ਆਣ ਡੇਰਾ ਲਗਾਇਆ ਜਵਾਹਰ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਉਧਰੋਂ ਆਏ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਕੈਂਪ ਸੀ । ਪਿੱਛੋਂ ਜਵਾਹਰ ਨਗਰ ਵਜੋਂ ਆਬਾਦ ਹੋਇਆ ਇਹ ਨਗਰ । ਲਾਲ ਚੰਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਕੱਢੀ । ਦੇਸ਼-ਵੰਡ ਕਾਰਨ ਉੱਥਲ-ਪੁੱਥਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਲਾਲ ਚੰਦ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ।ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਸਟੇਜੀ ਕਵੀ ਰਾਮ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, “ ਜਨਾਬ ਉਧਰੋਂ ਉੱਜੜ ਕੇ ਆਏ ਆਂ । ਕੋਈ ਕੰਮ-ਕਾਰ ਨਹੀਂ । ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਕਿਧਰੇ ਕੰਮ ਦਿਲਵਾ ਦਿਓ ।” ਦਰਦੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ ਕੀ ਕੰਮ ਕਰੇਂਗਾ ?” “ ਜਿੱਥੇ ਮਰਜ਼ੀ ਲਾਓ, ਰੋਟੀ ਦਾ ਸੁਆਲ ਏ ”, ਲਾਲ ਚੰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ ਤਾਂ ਦਰਦੀ ਨੂੰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਤਰਸ ਆ ਗਿਆ । ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਲੀ ਰੱਖ ਲਿਆ ਤੇ ਝੁੱਗੀ ਪਾ ਦਿੱਤੀ । ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਖੂਹ ਜੋੜਦਾ । ਜੁਆਕਾਂ ਨੂੰ ਉਠਕੇ ਨੁਹਾਉਂਦਾ । ਫਿਰ ਫੁੱਲ ਤੋੜਦਾ, ਹਾਰ ਪਰੋਂਦਾ ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲੇ ਚੌੜੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੇਚਣ ਜਾਂਦਾ । ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਚੱਲਣ ਲੱਗਿਆ । ਇੱਕ ਦਿਨ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਝੁੱਗੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਸਾਰੰਗੀ ਵਜਾਕੇ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤਾਂ ਦਰਦੀ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਗੁਲਵੰਤ ਨੇ ਸੁਣ ਲਿਆ, “ ਪਾਪਾ ਜੀ, ਦੇਖੋ ਮਾਲੀ ਆਪਣਾ ਕਿੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਗਾਂਦਾ ਪਿਆ ਐ । ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਾਜ਼ ਵੀ ਵਜਾਂਦੈ, ਪਤਾ ਨੀ ਕੀ ਏ ।” ਦਰਦੀ ਸੁਣਕੇ ਦੰਗ ਰਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਦੂਸਰੇ ਦਿਨ ਹੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਬਰਸੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਦਰਦੀ ਲਾਲ ਚੰਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ ਤੇ ਲਾਲ ਚੰਦ ਨੇ ਹਾਸ਼ਮ ਦੀ ਸੱਸੀ ਗਾਈ । ਫਿਰ ਦਰਦੀ ਨੇ ਲਾਲ ਚੰਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਗੀਤ ਚੇਤੇ ਕਰਵਾਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਰਾ ਅਨਪੜ੍ਹ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਪ ਲਿਖ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦਾ । ਗੀਤ ਸੀ : “ ਕੋਮਲ ਜਾਨਾਂ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਦੀਆਂ, ਹੱਥ ਬੇਦਰਦਾਂ ਦੇ ਆਈਆਂ ।” ਪਟਿਆਲੇ ਮਾਤਾ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਕਵੀ-ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ । ਜਦ ਲਾਲ ਚੰਦ ਨੇ ਗਾਇਆ ਸੰਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਜਾਦੂ ਫੈਲ ਗਿਆ । ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ 35 ਰੁਪਈਏ ਦੇ ਦਿੱਤੇ । ਲਾਲ ਚੰਦ ਏਡੀ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਪਾ ਕੇ ਬਾਗੋਬਾਗ ਸੀ । ਇਹਨਾਂ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਇਰ ਸੁੰਦਰ ਦਾਸ ਆਸੀ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਮੇਲ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲ ਚੰਦ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਾਵਿ-ਗੁਰੂ ਧਾਰ ਲਿਆ । ਲਾਲ ਚੰਦ ਆਸੀ ਕੋਲ ਕਵਿਤਾ ਸਿੱਖਣ ਜਾਂਦਾ, ਹੋਰ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਸੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸਬਕ ਆਪੋ-ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਉੱਪਰ ਲਿਖ ਲਿਜਾਂਦੇ, ਅਨਪੜ੍ਹ ਲਾਲ ਚੰਦ ਏਧਰ-ਉਧਰ ਤਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ । ਗੋਲ-ਮਟੋਲ ਚਿਹਰਾ ਭੋਲਾ-ਭਾਲਾ । ਆਸੀ ਛੇੜਦਾ, “ ਉਏ ਤੂੰ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਯਮ੍ਹਲਾ ਈ ਏਂ....ਯਮ੍ਹਲਾ ਜੱਟ।” ਤੇ ਬਸ ਉਸੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਹ ਲਾਲ ਚੰਦ ਯਮਲਾ ਜੱਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਦੋਂ ਰੱਬ ਬਹੁੜਿਆ
ਜਦੋਂ ਯਮਲਾ ਜੱਟ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਤੋਂ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ । ਐਚ. ਐਮ. ਵੀ. ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਤੂੰਬੀ ਉੱਤੇ ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰ ਲਾਲ ਚੰਦ ਯਮਲਾ ਜੱਟ ਹੀ ਸੀ । ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਕੰਪਨੀ ਉਹਦੇ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਦੀ ਗਈ, ਉਹ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਗਏ । ਉਸਦੇ ਬਹੁ-ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ : -         ਤੇਰੇ ਨੀ ਕਰਾਰਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪੱਟਿਆ -         ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਤੇਰੀ ਲੀਲ੍ਹਾ ਨਿਆਰੀ ਏ -         ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਤੂੰ ਮੇਰਾ -         ਜਵਾਨੀ ਮੇਰੀ ਰਾਂਗਲੀ -         ਲੈ ਦੇ ਚਰਖ਼ਾ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਵਾਲਾ -         ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਆ ਜਾ -         ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਖੂਹਾਂ ਲੁਆਦੇ, ਉੱਤੇ ਪੁਆ ਦੇ ਡੋਲ - ਸਖੀਆ ਨਾਮ ਸਾਈਂ ਦਾ ਬੋਲ -         ਕਣਕਾਂ ਜੰਮੀਆਂ ਗਿੱਠ-ਗਿੱਠ ਲੰਮੀਆਂ -         ਫੁੱਲਾ ਮਹਿਕ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ -         ਸੰਭਲ-ਸੰਭਲ ਕੇ ਚੱਲ ਮੁਟਿਆਰੇ ਲਾਲ ਚੰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਗੀਤ ਹੀ ਗਾਏ ਜਾਂ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਲੋਕ-ਗਾਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗਾਇਆ ।  ਲਾਲ ਚੰਦ  ਅਨਪੜ੍ਹ  ਹੋਣ ਕਾਰਨ  ਗੀਤ  ਆਪਣੇ  ਸ਼ਾਗਿਰਦ  ਤੋਂ ਲਿਖਵਾ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਫਿਰ ਮੂੰਹ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਯਾਦ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ।
ਤੂੰਬੀ ਦੀ ਖੋਜ ਬਾਰੇ
ਤੂੰਬੀ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਬਾਬੇ ਲਾਲ ਚੰਦ ਦਾ ਕਥਨ ਸੀ ਕਿ, “ ਮੈਂ ਇੱਕ ਤਾਰ ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਸੁਰਾਂ ਜਗਾਣ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸਾਜ਼ ਚੁੱਕਣੇ ਔਖੇ ਸਨ । ਉਹਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਜਦ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਂ, ਲੰਮੇ ਪੈਂਡੇ, ਕੱਚੇ ਰਾਹ, ਤੁਰਕੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਂ, ਆਣ-ਜਾਣ ਦੇ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਾਜ਼ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੇ, ਪਿੱਠਾਂ ਉੱਤੇ ਲਮਕਾ ਕੇ ਲਿਜਾਂਦੇ ਸਾਂ ਤਾਂ ਲਾਗੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਸਨ । ਤੂੰਬੀ ਹਲਕਾ ਤੇ ਹੌਲਾ-ਫੁੱਲ ਸਾਜ਼ ਏ । ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਏ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤੂੰਬੀ ਦਾ ਜਨਮਦਾਤਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ । ਮੈਂ ਏਸ ਤੂੰਬੀ ਉੱਤੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਤੂੰਬੀ ਉੱਤੇ ਲੱਚਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ ਇਸ ਸਾਜ਼ ਦਾ ਗਲਤ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਵੀ ਹੈ ।” ਲਾਲ ਚੰਦ ਯਮਲਾ ਜੱਟ ਜੀ ਨੇ ਗਾਇਕਾ ਮਹਿੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਸੇਖੋਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਦੋਗਾਣੇ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਏ, ਜੋ ਬੱਚੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ;- -         ਜਗਤੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਭਗਤੇ ਕਰ ਲੈ -         ਦੋ ਤਾਰਾ ਵੱਜਦਾ ਵੇ ਰਾਂਝਣਾ ਨੂਰ ਮਹਿਲ ਦੀ ਮੋਰੀ, ਆਦਿ ਲਾਲ ਚੰਦ ਯਮਲਾ ਜੱਟ ਜੀ ਨੂੰ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦੇ ਜੌਹਰ ਵਿਖਾਉਣ ਕੈਨੇਡਾ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਆਦਿ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਏ।
ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ
ਲਾਲ ਚੰਦ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ ਕਰਤਾਰ ਚੰਦ, ਜਸਵਿੰਦਰ ਯਮਲਾ (ਹੁਣ ਮਰਹੂਮ), ਸਵਰਗੀ ਜਸਦੇਵ ਯਮਲਾ (ਹੁਣ ਮਰਹੂਮ), ਜਗਦੀਸ਼ ਯਮਲਾ (ਹੁਣ ਮਰਹੂਮ) ਤੇ ਜਗਵਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ । ਸੰਤੋਸ਼ ਰਾਣੀ ਤੇ ਸਰੂਪ ਰਾਣੀ ਦੋ ਧੀਆਂ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਜਸਦੇਵ ਯਮਲਾ ਤੇ ਅਤੇ ਸੁਪਤਨੀ ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਕਰਤਾਰ ਚੰਦ ਦਾ ਸਪੁੱਤਰ ਸੁਰੇਸ਼ ਯਮਲਾ ਅੱਗੇ ਤੋਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਰਿੰਦਰ ਬੀਬਾ, ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਜੱਗਾ, ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰੀ ਆਦਿ ਯਮਲਾ ਜੀ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਜੀ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਹੋਏ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1914 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1991
ਸਈਦ ਨਕਵੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ
ਫਿਲੌਰ
"ਫਿਲੌਰ" ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਫਿਲੌਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਨਕੋਦਰ ਜਾਣ ਲਈ ਜੰਕਸ਼ਨ ਹੈ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੀ ਅਬਾਦੀ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ-ਕਾਰ ਲਈ ਲੁਧਿਆਣੇ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਟੋਕਾ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ ਪਰ ਕਾਫ਼ੀ ਚਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਵੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਬੂਟਾ ਮੰਡੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਮੜੇ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਹੋਣ ਲੱਗਿਆ ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਮੱਧਮ ਪੈ ਗਿਆ। ਚਾਰ-ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤਕ ਫਿਲੌਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਸੀਟ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ’ਤੇ ਵਸੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਚੰਗਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਸੰਨ 1980 ਵਿੱਚ ‘ਰਣਜੀਤਗੜ੍ਹ’ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਵੱਲੋਂ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਕਦੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਸਰਵਣ ਸਿੰਘ ਫਿਲੌਰ ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਨ 1977 ਤੋਂ ਫਿਲੌਰ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਲੌਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਪੁਲ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਪੰਡਤ ਸ਼ਰਧਾ ਰਾਮ ਫਿਲੌਰੀ ਦਾ ਬੁੱਤ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਪੁਲੀਸ ਟਰੇਨਿੰਗ ਕਾਲਜ ਵੀ ਹੈ।
ਨਾਗੋਰਨੋ-ਕਾਰਾਬਾਖ ਗਣਤੰਤਰ
ਨਾਗੋਰਨੋ-ਕਾਰਾਬਾਖ ਗਣਤੰਤਰ (NKR; Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն Lernayin Gharabaghi Hanrapetut'yun; Dağlıq Qarabağ Respublikası) ਜਾਂ ਅਰਤਸਾਖ ਗਣਤੰਤਰ (Արցախի Հանրապետություն Arts'akhi Hanrapetut'yun),  ਦੱਖਣੀ ਕੌਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗਣਤੰਤਰ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਇਸਨੂੰ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਨਾਗੋਰਨੋ-ਕਾਰਾਬਾਖ ਗਣਤੰਤਰ ਅਧੀਨ ਸਾਬਕਾ ਨਾਗੋਰਨੋ-ਕਾਰਾਬਾਖ ਸੂਬਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਕੁਝ ਇਲਾਕਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਦੀ ਸਰਹੱਦ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਆਰਮੀਨੀਆ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਹੈ।
ਨਾਗੋਰਨੋ-ਕਾਰਾਬਾਖ ਗਣਤੰਤਰ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਕ ਇੱਕੋ ਸਦਨ ਹੈ। ਆਰਮੀਨੀਆ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਸਾਂਝ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਆਰਮੀਨੀਆ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਇਲਾਕਾ ਬਹੁਤ ਪਹਾੜੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਔਸਤਨ ਸਮੁੱਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ ਉਚਾਈ 1097 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਅਬਾਦੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸਾਈ ਹੈ। ਕਈ ਪੁਰਾਤਨ ਗਿਰਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਠਾਂ ਕਰਕੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਢੁਕਵੀਂ ਥਾਂ ਹੈ। right|thumb|ਨਾਗੋਰਨੋ-ਕਾਰਾਬਾਖ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਵਲਾਦੀਸਲਾਵ ਟਰੀਟਿਆਕ
ਵਲਾਦੀਸਲਾਵ ਅਲੇਕਸਾਂਡਰੋਵਿਚ ਟਰੀਟਿਆਕ (ਰੂਸੀ: Владислав Александрович Третьяк, ਜਨਮ 25 ਅਪ੍ਰੈਲ 1952) ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਕੌਮੀ ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਸਾਬਕਾ ਗੋਲਟੇਂਡਰ ਹੈ। 16 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 56 ਮਾਹਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ (ਆਈਏਐਚਐਫ) ਸੈਂਟੇਨਿਅਲ ਆਲ-ਸਟਾਰ ਟੀਮ ਨੂੰ ਛੇ ਖਿਡਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦੇ ਕੇ ਖੇਡ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੋਲਟੈਂਡਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਰੂਸ ਦੇ ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਰੂਸੀ 2010 ਦੇ ਸਰਦ ਓਲੰਪਿਕ ਟੀਮ ਦੇ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਸਨ।
ਮੁੱਢਲੇ ਸਾਲ
ਟਰੀਟਿਆਕ ਇੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਸੋਵੀਅਤ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਸਮੀ ਤੋਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ 37 ਸਾਲ ਤੱਕ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਪਾਇਲਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਇੱਕ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਟ੍ਰੇਟੀਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟਰੇਨਡ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਹਾਕੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਦੀ ਸੈਂਟਰਲ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਯੂਥ ਸਪੋਰਟਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੋਚ ਵਿੱਤੀ ਏਰਫਿਲੋਵ ਸੀ ਉਸਨੇ ਗੋਲਟੈਂਡਰ ਉਦੋਂ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਟਰੇਟੀਆਈਕ ਨੇ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ(1963) ਦੀ ਉਮਰ ਤਕ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਕੀ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ਖੇਡੀ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ 1971 (19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ) ਵਿੱਚ ਨਾਲ ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਪਾਵਰ ਹਾਊਸ ਰੈਡ ਆਰਮੀ ਟੀਮ, ਸੀਐਸਕੇਏ ਮਾਸਕੋ ਦੇ ਲਈ ਖੇਡਿਦਿਆਂ ਉਸਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਲੀਗ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਲ-ਸਟਾਰ ਟੀਮ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1972 ਦੇ ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ।
1976 ਦੇ ਸੁਪਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਟੀਟੀਆਈਕ ਨੇ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਕੈਨਡੀਅਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ 38-13 ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 3-3 ਟਾਈ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਸੀ।
ਟਰੇਟੀਕ ਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ 1976 ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ 1984 ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕਸ ਅਤੇ 1981 ਦੇ ਕਨੇਡਾ ਕਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਟਰੇਟੀਕ ਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਗੋਲਫ ਲਈ 10 ਆਈਏਐਚਐਫ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Unfit url ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਟਾਕਰੀ ਲਿੱਪੀ
ਟਾਕਰੀ ਲਿਪੀ ਲਿਪੀਆਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਲਿਪੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲਿੱਖਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸ਼ਾਰਦਾ ਲਿਪੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੈ।
ਲਿਪੀਆਂ
ਰੌਸ ਕਾਊਂਟੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਰੌਸ ਕਾਊਂਟੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਰੌਸ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਪਾਰਕ, ਡਿਙਗਵਲ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਜੋ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਮਨਸੂਰਾਂ (ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮ)
ਮਨਸੂਰਾਂ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ,ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਾ ਸਰਪੰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 2 (ਭਾਰਤ)
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 2 ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਹੈ ਜੋ ਅਸਾਮ ਦੇ ਡਿਬਰੂਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੇ ਤੁਈਪਾਂਗ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਅਸਾਮ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ, ਮਨੀਪੁਰ ਅਤੇ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 1,325.6 ਕਿਮੀ (823.7 ਮੀਲ) ਲੰਬਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਨੰਬਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, NH-2 ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 37, 61, 39, 150 ਅਤੇ 54 ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੰਬਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵੈਸਾਖ
ਵੈਸਾਖ, ਵਿਸਾਖ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਜੰਤਰੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਮਹੀਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਗ੍ਰੇਗਰੀ ਅਤੇ ਜੁਲੀਅਨ ਕਲੰਡਰਾਂ ਦੇ ਅਪਰੈਲ ਅਤੇ ਮਈ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਵਿੱਚ 31 ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਕੱਟਣ ਦਾ ਮਸਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1 ਵੈਸਾਖ (ਗ੍ਰੇਗਰੀ ਅਤੇ ਜੁਲੀਅਨ ਕਲੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ 14 ਅਪਰੈਲ) ਨੂੰ ਵੈਸਾਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸਾਖੀ ਦੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਖਲਜਗਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਖਲ ਮਾਅਨੇ ਖੇਤ, ਖਲਿਹਾਨ, ਜਗਣ (ਯਜਨ) ਮਾਅਨੇ ਯੱਗ। ਉਹ ਯੱਗ ਜਿਹੜਾ ਪੁਜਾਰੀ ਨਵੀਂ ਫ਼ਸਲ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਖਰਚੇ ਨਾਲ ਕਰਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮਹੀਨਾ ਮਹੀਨਾ ਪੁੰਨਦਾਨ ਲੰਗਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦੇ ਚਲਦੇ। ਇਹ ਯੱਗ ਇੰਨਾ ਖਰਚੀਲਾ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਅੱਕ ਗਏ ਤੇ ਪੁਰੋਹਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ- ਬੰਦ ਕਰ ਇਹ ਖਲਜਗਣ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਜੰਤਰੀ
ਖਾਨਪੁਰ ਢੱਡਾ
ਖਾਨਪੁਰ ਢੱਡਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਿਰਜੇਆਣਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਾਂਤਾ ਆਨਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਂਤਾ ਆਨਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de Santa Ana) ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1881 ਏ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਦਰੇਬੂ ਕੁਓ ਝੀਲ
ਦਰੇਬੂ ਕੁਓ ਜਾਂ ਦਰਾਬ ਕੋ ਜਾਂ ਤਰਪ ਤਸੋ ਜਾਂ ਦਾਰੇਬੂ ਝੀਲ ਤਿੱਬਤ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਚਾਈ ਵਾਲੀ ਅਲਪਾਈਨ ਝੀਲ ਹੈ।
2015 ਵਿੱਚ, ਚਾਈਨੀਜ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਫੋਰੈਸਟਰੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਝੀਲ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਸੂਚਕ ਅੰਕ 2.1 ਹੈ। ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਬਾਰ-ਹੈੱਡਡ ਗੂਜ਼ ਹੈ।
ਟਿਕਾਣਾ
ਝੀਲ 4436 m 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਤਿੱਬਤ ਆਟੋਨੋਮਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਗਾਰੀ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਦੇ Gêrzê County ਦੇ ਵਿਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 21 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਚਾਈਨਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 317 ਝੀਲ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਸ ਸੜਕ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਹੇਠਾਂ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਛੋਟੀ ਐਲਪਾਈਨ ਝੀਲ ਓਮਾ ਤਸੋ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿੱਬਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ 1900 ਤੋਂ 1938 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮੋਤੀ ਬਾਗ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਐਚੀਸਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ 1,35,000 ਰੁਪਏ ਖ਼ਰਚ ਕੇ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕਿਨਾਰੇ ’ਤੇ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ।
ਖਾਸ ਕੰਮ
ਉਸ ਨੇ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਹਿਸਟੋਰੀਅਨ ਨੂੰ 'ਸਟੇਟ ਹਿਸਟੋਰੀਅਨ' ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰਖਿਆ ਸੀ। ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਦਾ 'ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼' ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਇਆ ਤੇ ਛਾਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਵਾਸਤੇ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਲਾਏ ਸਨ ਅਤੇ ਜਦ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਵਸਾਏ ਪਿੰਡ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਨੂੰ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ ਰੋੜ੍ਹ ਕੇ ਲਿਜਾਣ ਲੱਗਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਡੇਢ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਖ਼ਰਚ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲੁਆਇਆ ਸੀ।
ਮੌਤ
23 ਮਾਰਚ, 1938 ਦੇ ਦਿਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸ
ਗ਼ੁਲਾਮ ਅੱਬਾਸ (ਲੇਖਕ)
ਗੁਲਾਮ ਅੱਬਾਸ (ਉਰਦੂ: غلام عباس) ਇੱਕ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਆਨੰਦੀ ਅਤੇ ਓਵਰਕੋਟ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਿਲਾਈ। ਗੁਲਾਮ ਅੱਬਾਸ ਦਾ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਜ਼ਾਕਿਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ (ਚਾਰ ਬੇਟੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ) ਪੰਜ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਵਲਾਸਤੋ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੈਨਬ) ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਯੂਨਾਨੀ-ਸਕਾਟਿਸ਼-ਰੋਮਾਨੀ ਔਰਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ​​ਤਿੰਨ ਬੇਟੀਆਂ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1982
ਮਹਿਰੀਨ ਰਹੀਲ
ਮਹਿਰੀਨ ਰਹੀਲ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਿਆਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਵਿਰਸਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਕਲਾਕਾਰ ਆਰੀਆ ਬੱਬਰ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਡਰਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਜਾਤ ਜ਼ਰਾ-ਏ-ਬੇਨਿਸ਼ਾਨ ਵਿਚਲੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਰਹੀਲ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀਮੀ ਰਹੀਲ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਦਾਨਿਆਲ ਰਹੀਲ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਲਾਹੌਰ ਗ੍ਰਾਮਰ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਫਿਰ ਉਹ ਡਾਂਸਿੰਗ, ਡਰਾਮਾ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਰਾਈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੰਡਨ ਗਈ।
ਮਾਡਲਿੰਗ
ਰਹੀਲ ਨੇ 8 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਮਾਡਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਈਸੀਆਈ, ਹੈੱਡ ਐਂਡ ਸ਼ੋਲਡਰਜ਼, ਪੈਨਟੇਨ, ਲਿਪਟਨ, ਟੈਲੀਨੋਰ, ਯੂਫੋਨ, ਪੀਟੀਸੀਐਲ, ਅਤੇ ਸੂਪਰ ਬਿਸਕੁਟ ਲਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
ਰਹੀਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਭਿਨੈ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਜਨਬੀ ਰਾਸਤੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਗਰਦੀਸ਼, 3 ਬਟਾ 3, ਕੋਠੀ ਨੰਬਰ 156, ਮੇਰੀ ਜਾਤ ਜ਼ਰਰਾ-ਏ-ਬੇਨੀਸ਼ਾਨ, ਦਾਸਤਾਨ, ਮੁਝੇ ਹੈ ਹੁਕਮ-ਏ-ਅਜ਼ਾਨ, ਕਦੇ ਆਏ ਨਾ ਜੁਦਾਈ, ਮਸਤਾਨਾ ਮਾਹੀ, ਅਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਦਾ ਦਿਨ ਔਰ ਪੁਰੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਕਭੀ ਆਏ ਨਾ ਜੁਦਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2013 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਹੀਲ ਨੇ ਟੈਲੀਨੋਵੇਲਾ ਅਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਮਦੀਹਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਸੀਰੀਅਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਹੈ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਸਮਾਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਹਮ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਰਹੀਲ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਆਰੀਆ ਬੱਬਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜਵਾਦ ਅਹਿਮਦ ਦੀ ਵਿਰਸਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਫਿਲਮ ਤਮੰਨਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਟੀਵਨ ਡੀਨ ਮੂਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ ਜੋ ਸਲਮਾਨ ਸ਼ਾਹਿਦ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਉਹ ਫਿਲਹਾਲ ਹਮ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ 'ਹਲਕੀ ਸੀ ਖਾਲਿਸ਼' 'ਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਕੰਮ
ਰਹੀਲ ਨੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਚਾਰਟਰਡ ਫੰਡਰੇਜ਼ਿੰਗ ਮੈਰਾਥਨ ਲਈ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਆਸਟਰੀਆ
ਆਸਟਰੀਆ (ਅੰਗਰੇਜੀ: Austria ਅਤੇ ਜਰਮਨ: Österreich) ਯੂਰਪ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿਆਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇਓਂ ਬਾਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਚੈੱਕ ਰਿਪਬਲਿਕ, ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸਲੋਵਾਕੀਆ ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ, ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸਲੋਵੇਨੀਂਆਂ ਅਤੇ ਇਟਲੀ, ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸਵੀਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ ਨੌਂ ਰਾਜ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ 6 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿਸਾ ਨਾਂ ਲੈਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਿਤੀ ਹੈ। ਆਸਟਰੀਆ 1955 ਤੋਂ ਯੂਨਾਈਟਡ ਨੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਅਤੇ 1995 ਵਿੱਚ ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆਂ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਜਿਥੇ ਅੱਜ ਆਸਟਰੀਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੇਲਟੀਕ ਕਬੀਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਿਸਾ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਥੱਲੇ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿਸਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਬਾਵੇਰੀਅਨ, ਸਲਾਵ, ਅਤੇ ਏਵਾਰਜ਼ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਟਿਕ ਗਏ। ਸਲਾਵ ਏਲਪਜ਼ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਕੇਕੇਨਟੇਨੀਆਂ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਬਣਾਇਆ (ਇਹ ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਗਬਲੇ ਹਿਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ)।
thumb|left|Coats of arms of the [[House of Habsburg|Habsburg Emperor in 1605]] ਜਦੋਂ ਚਾਰਲਮੇਗਨ ਨੇ 788 ਨੂੰ ਇਹ ਖੇਤਰ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਿਤਾ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਫੇਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਣ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕਿਤਾ। ਪੂਰਬੀ ਫਰੈਂਸਿਆ ਦਾ ਹਿਸਾ, ਜਿਥੇ ਅੱਜ ਆਸਟਰੀਆ ਹੈ, ਇਹ ਖੇਤਰ 976 ਵਿੱਚ ਬੇਬਨਬਰਗ ਦੇ ਲਿਓਪੋਲਡ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੇ 976 ਤੋਂ 1246 ਤੱਕ ਬੇਬਨਬਰਗ ਰਾਜਕੁਲ ਨੇ ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੇ ਰਾਜ ਕਿਤਾ। 1246 ਵਿੱਚ ਬੇਬਨਬਰਗ ਰਾਜਕੁਲ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੋਹੀਮਿਆਂ ਦੇ ਓਟਾਕਰ 2 ਨੇ ਆਸਟਰੀਆ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਅਤੇ ਫਿਰ 1278 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਦੇ ਰੂਡੋਲਫ਼ 1 ਨੇ ਇੱਕ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਓਟਾਕਰ 2 ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਆਸਟਰੀਆ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਿਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੂਡੋਲਫ਼ 1 ਨੇ ਹੈਬਜ਼ਬਰਗ ਰਾਜਕੁਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਤੀ। ਹੈਬਜ਼ਬਰਗ ਰਾਜਕੁਲ ਫਿਰ ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਵਰਲਡ ਵਾਰ ਤੱਕ ਰਿਹਾ।
14ਵੀਂ ਅਤੇ 15ਵੀਂ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈਬਜ਼ਬਰਗਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਇਲਾਕੇਆਂ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਸੰਨ 1477 ਵਿੱਚ ਆਰਚਡੂਕ ਮੇਕਸੀਮਿਲੀਅਨ ਨੇ ਬਰਡੰਗੀ (ਜਿਥੇ ਅੱਜ ਨੇਦਰਲੈਂਡ (ਹਾਲੈਂਡ)) ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਕੇ ਪੂਰਾ ਰਾਜ ਹੈਬਜ਼ਬਰਗ ਰਾਜਕੁਲ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ। ਮੇਕਸੀਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਲੜਕੇ ਫਿਲੀਪ 1 ਨੇ ਫਿਰ ਕੇਸਟਾਇਲ ਅਤੇ ਐਰਾਗਾਨ ਦੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਕੇ ਸਪੈਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਇਟਾਲੀਆਨ, ਅਫ਼ਰੀਕਨ, ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵੀ ਹੈਬਜ਼ਬਰਗ ਰਾਜਕੁਲ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ।  ਸੰਨ 1526 ਵਿੱਚ ਮੋਹਾਕਸ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਬੋਹੀਮੀਆਂ ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ ਦਾ ਹਿਸਾ ਜੋ ਆੱਟੋਮਨ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆੱਟੋਮਨ ਰਾਜ ਵਧਾਉਣ ਕਾਰਨ ਆਸਟਰੀਆ ਅਤੇ ਆੱਟੋਮਨ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਰ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਬੂਤ 1593 ਤੋਂ 1606 ਤੱਕ ਦਿਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਯੂਧ (Long War) ਕਿਹਾ ਜਂਦਾ ਹੈ। thumb|left|ਸੰਨ 1683 ਵਿੱਚ ਹੋਈ [[ਵੀਐਨਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨੇ ਆੱਟੋਮਨ ਰਾਜ ਨੂੰ ਯੂਰੋਪ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।]] ਸੰਨ 1683 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਵੀਐਨਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨੇ ਆੱਟੋਮਨ ਰਾਜ ਨੂੰ ਯੂਰੋਪ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਫਿਰ ਆੱਟੋਮਨ ਨਾਲ ਲੜਾਈਆਂ ਬਾਅਦ ਸੰਨ 1699 ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਹੰਗਰੀ ਖੇਤਰ ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।
Austria later became engaged in a war with Revolutionary France - at the beginning highly unsuccessful - with successive defeats at the hands of Napoleon meaning the end of the old Holy Roman Empire in 1806. Two years earlier, in 1804, the Empire of Austria was founded. In 1814 Austria was part of the Allied forces that invaded France and brought to an end the Napoleonic wars. It thus emerged from the Congress of Vienna in 1815 as one of four of the continent's dominant powers and a recognised great power. The same year, the German Confederation, (Deutscher Bund) was founded under the presidency of Austria. Because of unsolved social, political and national conflicts the German lands were shaken by the 1848 revolution aiming to create a unified Germany. A unified Germany would have been possible either as a Greater Germany, or a Greater Austria or just the German Confederation without Austria at all. As Austria was not willing to relinquish its German-speaking territories to what would become the German Empire of 1848 the crown of the new formed empire was offered to the Prussian King Friedrich Wilhelm IV. In 1864 Austria and Prussia fought together against Denmark, and successfully freed the independent duchies of Schleswig and Holstein. Nevertheless as they could not agree on a solution to the administration of the two duchies, they fought in 1866 the Austro-Prussian War. Defeated by Prussia in the Battle of Königgrätz, Austria had to leave the German Confederation and subsequently no longer took part in German politics.
thumb|left|[[ਆਰਚਡੂਕ ਫਰੈਂਜ਼ ਫਰਡੀਨੈਂਡ (ਆਸਟਰੀਆ)|ਆਰਚਡੂਕ ਫਰੈਂਜ਼ ਫਰਡੀਨੈਂਡ (ਸੱਜੇ) ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰੀਵਾਰ]] ਸੰਨ 1867 ਨੂੰ ਆਸਟਰੀਆ ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ ਇੱਕ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਅਸਟਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਫਰੈਂਜ਼ ਜੋਸਫ 1 ਦੋਵੇ ਆਸਟਰੀਆ ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਅਸਟਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਸਲੀ ਗੁੱਟ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਦੇਸ਼ ਚਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਅਸਟਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਛਕੀਲ ਹੋ ਰਿਆ ਸੀ।
ਸੰਨ 1914 ਨੂੰ ਸੇਰਾਜੇਵੋ ਵਿੱਚ ਗੇਵਰੀਲੋ ਪਰਿਨਸਿਪ (ਇੱਕ ਸਰਬਿਆ ਨੇਸ਼ਨਲੀਸਟ ਗਰੁਪ ਦਾ ਆਦਮੀ) ਨੇ ਆਰਚਡੂਕ ਫਰੈਂਜ਼ ਫਰਡੀਨੈਂਡ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਵਜਾ ਨੂੰ ਲੇ ਕੇ ਆਸਟਰੀਆ ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਜਰਨਲਾਂ ਨੇ ਆਸਟਰੀਆ ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਰਬੀਆ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਿਤਾ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਯੁਧ 1 (World War I) ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਯੂਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸਟਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਰਾਜ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋ ਗਈ।
On October 21, 1918, the elected German members of the Reichsrat (parliament of Imperial Austria) met in Vienna as the Provisional National Assembly for German Austria (Provisorische Nationalversammlung für Deutschösterreich). On October 30 the assembly founded the State of German Austria by appointing a government, called Staatsrat. This new government was invited by the Emperor to take part in the decision on the planned armistice with Italy, but refrained from this business, leaving the responsibility for the end of the war on November 3, 1918 solely to the Emperor and his government. On November 11 the Emperor, counseled by ministers of the old and the new government, declared not to take part in state business any more; on November 12 German Austria, by law, declared to be a democratic republic and part of the new German republic. The constitution, renaming Staatsrat to Bundesregierung (federal government) and Nationalversammlung to Nationalrat (national council) was passed on 10 November 1920. thumb|Ethno-linguistic map of Austria-Hungary, 1910 The Treaty of Saint-Germain of 1919 (for Hungary the Treaty of Trianon of 1920) confirmed and consolidated the new order of Central Europe which to a great part had been established in November 1918, creating new states and resizing others. However, over 3 million German Austrians found themselves living outside of the newborn Austrian Republic in the respective states of Czechoslovakia, Yugoslavia, Hungary and Italy. Between 1918 and 1919, Austria was officially known as the State of German Austria (Staat Deutschösterreich). Not only did the Entente powers forbid German Austria to unite with Germany, they also ignored the name German Austria in the peace treaty to be signed; it was therefore changed to Republic of Austria in late 1919.
thumb|left|[[ਅਸਟਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਰਾਜ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ]] After the war, an enormous inflation started to devaluate the Krone, still Austria's currency. In the autumn of 1922, Austria was granted an international loan supervised by the League of Nations. The purpose of the loan was to avert bankruptcy, stabilize the currency, and improve its general economic condition. With the granting of the loan, Austria passed from an independent state to the control exercised by the League of Nations. In 1925, the Schilling, replacing the Krone by 10,000: 1, was introduced. Later it was called the Alpine dollar due to its stability. From 1925 to 1929, economy enjoyed a short high before nearly crashing after Black Friday.
The First Austrian Republic lasted until 1933 when Chancellor Engelbert Dollfuss, gladly using what he called "Self-switch-off of Parliament" (Selbstausschaltung des Parlaments), established an autocratic regime tending towards Italian fascism. The two big parties at this time — the Social Democrats and the Conservatives — had paramilitary armies ; the Social Democrats' Schutzbund was now declared illegal but still operative as civil war broke out.
thumb|Orthodox Jews in [[Leopoldstadt. About 10% of the total population of Vienna were Jews]] In February 1934, several members of the Schutzbund were executed, the Social Democratic party was outlawed and many of its members were imprisoned or emigrated. On 1 May 1934 the Austrofascists imposed a new constitution ("Maiverfassung") which cemented Dollfuss's power but on 25 July he was assassinated in a Nazi coup attempt. His successor Kurt Schuschnigg struggled to keep Austria independent as "the better German state", but on 12 March 1938 German troops occupied the country while Austrian Nazis took over government. On 13 March 1938 the Anschluss of Austria was officially declared, and two days later Hitler, a native of Austria, proclaimed the "re-unification" of his home country with Germany on Vienna's Heldenplatz. He established a plebiscite confirming union with Germany in April 1938.
Austria was incorporated into the Third Reich and ceased to exist as an independent state. The Nazis called Austria "Ostmark" until 1942 when it was again renamed and called "Alpen-Donau-Reichsgaue". Vienna fell on 13 April 1945 during the Soviet Vienna Offensive just before the total collapse of the Third Reich. Karl Renner astutely set up a Provisional Government in Vienna in April with the approval of the victorious Soviet forces, and declared Austria's secession from the Third Reich by the Declaration of Independence on 27 April 1945.