cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕੁਤੁਬੁੱਦੀਨ ਐਬਕ
ਫੌਜੀ ਅਭਿਆਨ
ਤੁਰਕ ਕਿਲੇਦਾਰ ਮਲਿਕ ਨਸੀਰੁੱਦੀਨ ਲਈ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਉੱਤੇ ਐਬਕ ਨੇ ਜਾਟਾਂ ਨੂਰਾਹਕੇ ਕਰ ਹਾਂਸੀ ਦੇ ਦੁਰਗ ਉੱਤੇ ਫੇਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਸੰਨ 1194 ਵਿੱਚ ਅਜਮੇਰ ਦੇ ਉਸਨੇਦੀੱਜੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਅਤੇ ਕੰਨੌਜ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਜੈੱਚੰਦ ਦੇ ਸਾਤਥਚੰਦਵਾਰ ਦੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਅਪਨੇ ਸਵਾਮੀ ਦਾਨਸਾਥ ਾਲ ਦਿੱਤਾ। 11ਈ5 ਇਸਵੀ ਵਿੱਚ  ਉਸਨੇ ਕੋਇਲ ( ਅਲੀਗੜ੍ਹ ) ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਸੰਨ 1196 ਵਿੱਚ ਅਜਮੇਰ ਦੇ ਮੇਦੋਂ ਨੇ ਤੀਸਰੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਭੀਮਦੇਵ ਦਾ ਹੱਥ ਸੀ। ਮੇਦੋਂ ਨੇ ਕੁਤੁਬੁੱਦੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੇ ਉੱਤੇ ਉਸੀ ਸਮੇਂ ਮਹਿਮੂਦ ਗੌਰੀ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਆਉਣੋਂ ਮੇਦੋਂ ਨੇ ਘੇਰਾ ਉਠਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਐਬਕ ਬੱਚ ਗਿਆ।  ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ 1197 ਵਿੱਚ  ਉਸਨੇ ਭੀਮਦੇਵ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅੰਹਿਲਵਾੜਾ ਨੂੰ ਲੂਟਾ ਅਤੇ ਅੱਤੁਲ ਪੈਸਾ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ। 1197 - 98 ਦੇ ਵਿੱਚ  ਉਸਨੇ ਕੰਨੌਜ, ਚੰਦਵਾਰ ਅਤੇ ਬਦਾਯੂੰ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਕਬਜਾ ਕਰ ਲਿਆ।  ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ  ਉਸਨੇ ਸਿਰੋਹੀ ਅਤੇ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਕੁੱਝ ਭੱਜਿਆ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਉੱਤੇ ਇਹ ਫਤਹਿ ਚਿਰਸਥਾਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕੀ। ਇਸ ਸਾਲ  ਉਸਨੇ ਬਨਾਰਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1202 - 03 ਵਿੱਚ  ਉਸਨੇ ਚੰਦੇਲ ਰਾਜਾ ਪਰਮਰਦੀ ਦੇਵ ਨੂੰ ਹਾਰ ਕਰ ਕਾਲਿੰਜਰ, ਮਹੋਬਾ ਅਤੇ ਖਜੁਰਾਹੋ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਲਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਗੋਰੀ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਸੇਨਾਪਤੀ ਬੱਖਿਆਰ ਖਿਲਜੀ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸ਼ਾਸਕ
ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਪੂਰਵ ਮਹਿਮੂਦ ਗੋਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹੀ ਖਾਨਦਾਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੁਰਕ ਦਾਸਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿਆਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ। ਗੋਰੀ ਦੇ ਦਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਐਬਕ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਗਯਾਸੁੱਦੀਨ ਮਹਿਮੂਦ, ਯਲਦੌਜ, ਕੁਬਾਚਾ ਅਤੇ ਅਲੀਮਰਦਾਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਖ਼ੁਰਾਂਟ ਅਤੇ ਲਾਇਕ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਾਰਿਸ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਗੋਰੀ ਨੇ ਐਬਕ ਨੂੰ ਮਲਿਕ ਦੀ ਉਪਾਧਿ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਸੀ। ਐਬਕ ਦਾ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕਮਜੋਰ ਸੀ ਉੱਤੇ ਉਸਨੇ ਔਖਾ ਪਰੀਸਥਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਭਰਿਆ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਓੜਕ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸੱਤਾ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਬਣਾ। ਗੋਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ 24 ਜੂਨ 1206 ਨੂੰ ਕੁਤੁਬੁੱਦੀਨ ਦਾ ਰਾਜਾਰੋਹਨ ਹੋਇਆ ਉੱਤੇ ਉਸਨੇ ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਉਪਾਧਿ ਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਹੋਰ ਗੁਲਾਮ ਸਰਦਾਰ ਯਲਦੌਜ ਅਤੇ ਕੁਬਾਚਾ ਉਸਤੋਂ ਈਰਖਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਸੂਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕਰ ਐਬਕ ਲਈ ਔਖਾ ਪਰਿਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੁਰਕਾਂ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਤੱਕ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਰੌਂਦ ਪਾਇਆ ਸੀ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚਤਾ ਸ਼ੱਕੀ ਸੀ। ਰਾਜਪੂਤ ਵੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਉੱਤੇ ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਐਬਕ ਨੇ ਇਸ ਸੱਬਦਾ ਡਟਕੇ ਸਾਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਬਖਤੀਯਾਰ ਖਿਲਜੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਲੀਮਰਦਾਨ ਨੇ ਅਜਾਦੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਐਬਕ ਦੇ ਸਵਾਮਿਤਵ ਨੂੰ ਮੰਨਣੇ ਵਲੋਂ ਮਨਾਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਣਾਂ ਵਲੋਂ ਕੁਤੁਬੁੱਦੀਨ ਦਾ ਸ਼ਾਸਣਕਾਲ ਕੇਵਲ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੁਜ਼ਰਿਆ।
ਮੌਤ
ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 1210 ਵਿੱਚ ਪੋਲੋ ਖੇਡਦੇ ਸਮੇਂ ਘੋੜੇ ਉੱਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਰਾਮਸ਼ਾਹ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਉੱਤੇ ਜਿਆਦੇ ਦਿਨ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ। ਤੱਦ ਇਲਤੁਤਮਿਸ਼ ਨੇ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ੁਲਾਮ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਅਹਿਮਦ ਗੁੱਜਰ
ਅਹਿਮਦ ਗੁੱਜਰ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਦਮੋਦਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀਰ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਲਿਖਿਆ। ਅਹਿਮਦ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਕਿੱਸੇ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਬਲ ਤੇ ਵਾਰਿਸਸ਼ਾਹ ਨੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ।
ਆਬਰਡੀਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਅਹਿਮਦ ਗੁੱਜਰ
ਜੀਵਨ
ਅਹਿਮਦ ਗੁੱਜਰ 'ਗੁੱਜਰ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦਾ ਸਮਕਾਲੀ ਸੀ। ਅਹਿਮਦ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਦਾ ਅੰਤ ਦੁਖਾਂਤਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਹੀਰ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਜਵਾਨੀ ਸਮੇਂ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਮਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਅਹਿਮਦ ਗੁੱਜਰ ਹੀ ਪਹਿਲਾ ਕਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਕਿੱਸਾ ਹੀਰ ਰਾਝਾਂ ਨੂੰ ਬੈਂਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਛੰਦ ਨੂੰ ਝੂਲਣਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਹੀਰ ਦੀ ਰਚਨਾ 1682ਈ: ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ।। ਸੰਨ ਬੀਸ ਤੇ ਚਾਰਿ ਔਰੰਗਸ਼ਾਹੀ ਕਥਾ ਹੀਰ ਤੇ ਰਾਂਝੇ ਦੀ ਹੋਈ ਪੂਰੀ।
ਅਹਿਮਦ ਗੁੱਜਰ ਨੇ ਹੀਰ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਝੂਲਨਾ ਛੰਦ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੈਂਤਾ ਤੇ ਦੋਹਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਇਸ ਦੇ 232 ਬੰਦ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿੰਦੀ,ਕੇਂਦਰੀ ਤੇ ਮਲਵਈ ਦਾ ਰਲਾਵ ਹੈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ, ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਅਨੇਕ ਸ਼ਬਦ ਤਤਸਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਨੇ ਹੀਰ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਬੜੀ ਸੰਖੇਪਤਾ ਤੇ ਸਰਲਤਾ ਨਾਲ ਲਿਖ ਕੇ ਕਿੱਸਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ। ਇਸ ਇਹ ਕਿੱਸਾ 1692ਈ: ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਨ ਕੀਤਾ। ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਿੱਸੇ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਟਕੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ
ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਗਣਰਾਜ (ਸਵਾਹਿਲੀ: Jamhuri ya Muungano wa Tanzania), ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ 1964 ਵਿੱਚ ਤੰਗ਼ਨਾਇਕਾ ਅਤੇ ਜ਼ਾਂਜ਼ੀਬਾਰ ਦੇ ਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕੀਨੀਆ ਅਤੇ ਯੁਗਾਂਡਾ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਰਵਾਂਡਾ, ਬੁਰੂੰਡੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗੋ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜ਼ਾਂਬੀਆ, ਮਲਾਵੀ ਅਤੇ ਮੋਜ਼ੈਂਬੀਕ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਨਾਂ ਤੰਗਨਾਇਕਾ ਅਤੇ ਜ਼ਾਂਜ਼ੀਬਾਰ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉੱਚਾਰਖੰਡਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਨਾਲ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟਾਪੂ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੇਂਬਾ ਅਤੇ ਜ਼ਾਂਜ਼ੀਬਾਰ ਹਨ। ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਖ਼ਰਤਾ ਦਰ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇੱਥੇ 100 ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਤੀ ਸਮੂਹ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਲੋਕ ਸਵਾਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।
ਫ਼ਸਲ
ਇਹਨਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਫਸਲ ਲੌਂਗ, ਇਲਾਇਚੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਤੱਟੀ ਖੇਤਰ ਕਾਫ਼ੀ ਉਪਜਾਊੁ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਲਿਆਂ, ਅੰਬਾਂ, ਗੰਨੇ ਅਤੇ ਸੀਸਲ ਆਦਿ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫ਼ਸਲਾਂ ਕੌਫੀ, ਚਾਹ, ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਕਪਾਹ ਹਨ। ਬਦੇਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਲੌਂਗ ਦੀ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਦੰਦ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਲਿਆਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਸੰਨ 1964 ਵਿੱਚ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਟਾਂਗਾਨੀਕਾ ਅਤੇ ਜ਼ਾਂਜ਼ੀਬਾਰ ਦੇ ਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਖੇਤੀ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਇਸਦੇ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਖੇਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਜਲਵਾਯੂ
ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਧਰਤੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਨੇ ਮੱਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ’ਤੇ ਘਾਹ ਜਾਂ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਕੰਡੇਦਾਰ ਝਾੜੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਪਰਬਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਜਲਵਾਯੂ ਠੰਢੀ ਹੈ। ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਵਿੱਚ 16 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੰਗਲੀ ਰੱਖ ਵੀ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੌਰਾਨ ਅਰਬ ਵਪਾਰੀ ਤੱਟ ਦੇ ਨਾਲ ਆ ਕੇ ਵੱਸ ਗਏ ਸਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀਆਂ ਨਾਲ ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਧਰਮ ਨੂੰ ਫੈਲਾਇਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਹੁਣ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਅਫ਼ਰੀਕਨ ਅਤੇ ਅਰਬ ਰਵਾਇਤ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਨ ਵਾਲੀ ਸਵਾਹਿਲੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ। 1600 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ਿਆਈ ਦੇਸ਼ ਓਮਾਨ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨਾਂ ਨੇ ਜ਼ਾਂਜ਼ੀਬਾਰ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ। 1800 ਦੇ ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ ਟਾਂਗਾਨੀਕਾ ’ਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜ਼ਾਂਜ਼ੀਬਾਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਰਤਾਨੀਆ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ 1961 ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ। ਜ਼ਾਂਜ਼ੀਬਾਰ ਨੂੰ 1963 ’ਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਜਦੋਂਕਿ 1964 ’ਚ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਜੂਲੀਅਸ ਨਿਯੇਰੇਰ ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ। ਉਲਡਵਾਈ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਸਮ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ’ਚ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਔਜ਼ਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ 10 ਲੱਖ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੁਰਾਣੇ ਹਨ। ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਨੂੰ ਯੁਗਾਂਡਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਯੁੱਧ ਲੜਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਯੁੱਧ ਦਾ ਇਸ ਦੀ ਅਰਥ-ਵਿਵਸਥਾ ’ਤੇ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ, ਪਰ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ।
ਝੰਡਾ
ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਦੇ ਝੰਡੇ ’ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਦੇ ਰੰਗ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਹਰਾ ਰੰਗ ਖੇਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਸੰਪਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਇਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਨੀਲਾ ਰੰਗ ਪਾਣੀ ਤੇ ਜ਼ਾਂਜ਼ੀਬਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਰਾਸਤ
ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਪਰਬਤ ਕਿਲੀਮੰਜਾਰੋ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ’ਚ ਕੀਨੀਆ ਦੀ ਸੀਮਾ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕਿਲੀਮੰਜਾਰੋ ਦੇ ਪੱਛਮ ’ਚ ਹੋਰ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀ ਅਜੂਬੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਗੋਰੋਂਗੋਰੋ ਕ੍ਰੇਰਟਰ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ’ਚ ਸਿਰਫ਼ ਹਾਥੀ, ਗੈਂਡੇ, ਲੱਕੜ ਬੱਘੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ੈਬਰੇ, ਕੁਮੰਗੇ, ਵਿਲਡਰ ਬੀਸਟਸ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ, ਚੀਤੇ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ, ਸੇਰੇਗੈਟੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ’ਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸਾਨ ਤੀਰਸੋ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਓਬੀਐਦੋ)
ਸਾਨ ਤੀਰਸੋ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਓਵੀਏਦੋ) ਓਵੀਏਦੋ, ਆਸਤੂਰੀਆਸ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਤੂਰੀਆਸ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ
ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ੀਰਾ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜਨਸੰਖਿਆ
ਭਾਰਤ ਦੀ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ 415 ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ। ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ (ਭਾਵ 6 ਸਾਲ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ) 65.06% ਹੈ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਗੌਂਸਪੁਰ (ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮ)
ਗੌਂਸਪੁਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ,ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼ੁਆਨਵੂ ਝੀਲ
ਇਸ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗ੍ਰੇਡ AAAA ਆਕਰਸ਼ਣ ਵਜੋਂ ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਨਜਿੰਗ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਪਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਹਨ ਮੋਚੌ ਲੇਕ ਪਾਰਕ, ਕਿੰਗਲਿਂਗਸ਼ਨ ਪਾਰਕ, ਵੁਚਾਓਮੇਨ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਚਾਈਨਾ ਗੇਟ ਕੈਸਲ ਪਾਰਕ।
ਗੌਂਸਪੁਰ (ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮ)
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਾ ਸਰਪੰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਆਨਵੂ ਝੀਲ
ਇਤਿਹਾਸ
ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਝੀਲ ਦਾ ਗਠਨ ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟਾਂ ਬਦਲੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਾਊਂਟ ਯਾਨਸ਼ਾਨ ਬਣਿਆ । ਇੱਕ ਦੰਤਕਥਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਮਰਾਟ ਸਨ ਕੁਆਨ (182-252) ਨਾਨਜਿੰਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਝੀਲ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸੀ। ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਮ ਇੱਕ ਕਾਲੇ ਅਜਗਰ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਚੀਨੀ ਤਾਓਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ (420-859) ਦੰਤਕਥਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਜਲ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਅਜਗਰ, ਕੱਛੂ ਅਤੇ ਸੱਪ ਵਰਗਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੁਆਨਵੂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਤਲਬ ਕਾਲਾ ਕੱਛੂ ।
ਗੌਂਸਪੁਰ (ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸ਼ੁਆਨਵੂ ਝੀਲ
ਇਤਿਹਾਸ
ਛੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵੇਲੇ (222-859)  ਇੱਕ ਬੇਸਾਲਟਿਕ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬਾਗ਼ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ
ਪਿਟੋਡਰੀ ਸਟੇਡੀਅਮ
ਪਿਟੋਡਰੀ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਇਸ ਨੂੰ ਆਬਰਡੀਨ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਆਬਰਡੀਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 20,897 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਆਨਵੂ ਝੀਲ
ਇਤਿਹਾਸ
"ਮਿਲਟਰੀ ਰਿਹਰਸਲ ਲੇਕ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਝੀਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੌਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ (960-1279) ਦੌਰਾਨ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਯੁੱਧ ਅਭਿਆਸਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। "ਯੈਲੋ ਬੁੱਕ ਸਟੋਰੇਜ", ਜਾਂ "ਯੈਲੋ ਰਜਿਸਟਰ ਆਰਕਾਈਵਜ਼", ਮਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ (1368-1644) ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਬਾਗ ਅਤੇ "ਵਰਜਿਤ ਜ਼ਮੀਨ" ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਿਟੋਡਰੀ ਸਟੇਡੀਅਮ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਸ਼ੁਆਨਵੂ ਝੀਲ
ਇਤਿਹਾਸ
ਝੀਲ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1911 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਰਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ 1928 ਵਿੱਚ ਯੁਆਨਵੂ ਲੇਕ ਪਾਰਕ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ "ਕਾਂਟੀਨੈਂਟਲ ਪਾਰਕ" ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 1935 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਆਨਵੂ ਲੇਕ ਪਾਰਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ 2005 ਵਿੱਚ ਲੀ ਯੂ ਕਲਚਰਲ ਪਾਰਕ, ਗਾਰਡਨ ਪਾਰਕ, ਕਿੰਗਿੰਗੇ ਪਵੇਲੀਅਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਮਰਤਾ ਬਗੀਚਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਆਂਗਸੂ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਚਿਤਰੰਜਨ
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਚਿਤਰੰਜਨ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ, ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਦੇ ਪਾਂਡਨਲਾਲਰ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸਥਾਰਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਲਦਿਕਸ਼ਾ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ, ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਂਡਣਲਾਲਰ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ।ਉਹ ਚੋਕਲਿੰਗਮ ਪਿਲਾਈ ਅਤੇ ਸੁਬਾਰਾਇਆ ਪਿਲਾਈ ਦੀ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁਤਰ ਦੋਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਚੇਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਈ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਲੈਮਾਮਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਪਾਰਥਾਸਾਰਥੀ ਸਵਾਮੀ ਸਭਾ ਦੇ ਨਾਟਯ ਕਲਾ ਸਰਥੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 2008 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਜੀਵਨੀ
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਚਿਤਰੰਜਨ ਦਾ ਜਨਮ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ  ਦੇ ਘਰ ਸਬਨਾਗਾਯਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਉਸਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੀ ਲੜਕੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ, ਸਵਿੱਤਰੀ ਨੇ ਉਸ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਪਾਂਡਣਲਾਲਰ ਚੋਕਲਿੰਗਮ ਪਿਲਾਈ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਰਤਨਾਟਿਮ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ, ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਿਲਾਇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੇਟੇ, ਸੁਬਾਰਾਇਆ ਪਿਲਾਈ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1966 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਨੌ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਰਗੇਟਰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਜਲਦੀ ਹੀ, ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਚਲੀ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ  ਬਦਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਚੇਨਈ ਆ ਕੇ ਸੁਬਾਰਾਇਆ ਪਿਲਾਈ ਅਧੀਨ ਆਪਣੀ ਡਾਂਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਉਸਨੇ ਈਥਿਰਾਜ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀਨ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਐਮ. ਭਕਤਵਤਸਾਲਮ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਅਰੁਣ ਚਿਤਾਰੰਜਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਡਾਂਸ ਕਰੀਅਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੁਕ ਗਿਆ।
ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਪਿਲਾਈ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੱਚਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ।  ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਕਾਰੀਗਰ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਮ੍ਰਿਦੰਗਮ ਖੇਡਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਪਦਨਾਲਮ ਭੂਸ਼ਣ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕਲਾਨਿਧੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਭਿਨਯਾ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਪਿਲਈ, ਸ. ਪਾਂਡਿਅਨ ਅਤੇ ਪਦਮ ਸੁਬ੍ਰਹਮਣਯਮ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 1991 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ, ਕਲਾਦਿਕਸ਼ਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਹੁਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਾਂਡਣਲੂਰ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਨ੍ਰਿਤਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਆਰ ਧਨੁਸ਼, ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਰਜਨੀਕਾਂਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਲੈਮਾਮਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਚੇਲੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗਿਆਨ ਸਭਾ ਦੀ ਨਾਟਿਆ ਚੋਦਮਨੀ ਅਤੇ 1975 ਵਿੱਚ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਲੈਮਣੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2008 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਪਾਰਥਾਸਾਰਥੀ ਸਵਾਮੀ ਸਭਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2014 ਵਿੱਚ ਨਾਟਯ ਕਲਾ ਸਾਰਥੀ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰੋਟਰੀ ਕਲੱਬ, ਚੇਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਬਸ ਕਲੱਬ, ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਐਵਾਰਡਸ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਅਤੇ ਮਦਰਾਸ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ ਸਰਬੋਤਮ ਡਾਂਸਰ ਅਵਾਰਡ (2004) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿਖੇ ਸਰਵਉੱਚ ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਗ੍ਰੇਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ
{{Infobox Country }}
ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ ਜਾਂ ਤੁਨੀਸ਼ੀਆ (تونس ਤੁਨੀਸ; Tunisie), ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ ਦਾ ਗਣਰਾਜ (الجمهورية التونسية ਅਲ-ਜਮਹੂਰੀਆ ਅਤ-ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ}}; ਬਰਬਰ: Tagduda n Tunes; République tunisienne), ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਘਰੇਬ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਲਜੀਰੀਆ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਲੀਬੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਦ ਰਿਵਰ ਵਾਈਲਡ
ਦ ਰਿਵਰ ਵਾਈਲਡ 1994 ਦੀ ਕਰਟਿਸ ਹੈਨਸਨ ਦੁਆਰਾ ਮੇਰਿਲ ਸਟਰੀਪ, ਕੈਵਿਨ ਬੈਕਨ, ਡੇਵਿਡ ਸਟਰੈਥਆਈਰਨ, ਜੋਨ ਸੀ. ਰੀਲੀ, ਜੋਸਫ ਮਜ਼ੇਲੋ ਅਤੇ ਬੇਂਜਾਮਿਨ ਬ੍ਰੈਟ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰੀਵਾਰ ਰਾਫਟਿੰਗ ਟਰਿੱਪ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਦੋ ਖਤਰਨਾਕ ਮੁਜਰਿਮਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਲਾਟ
ਇਕ ਬੋਸਟਨ ਜੋੜੇ, ਗੇਲ (ਮੇਰਿਲ ਸਟਰੀਪ) ਅਤੇ ਟੋਮ (ਡੇਵਿਡ ਸਟਰੈਥਆਈਰਨ), ਵਿੱਚ ਟੋਮ ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਪਰੀਵਾਰ ਨਾਲ ਜਾਦਾ ਸਮਾਂ ਨਾ ਬਿਤਾਉਣ ਕਰ ਕੇ ਵਿਵਾਹਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਨੇ। ਗੇਲ ਇੱਕ ਰਾਫਟਿੰਗ ਦੀ ਮਾਹਰ ਹੈ,ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਰੋਰਕ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੁੱਤੇ, ਮੈਗੀ ਨਾਲ ਸਾਲਮਨ ਨਦੀ ਤੱਕ ਰਾਫਟਿੰਗ ਟਰਿੱਪ ਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਬੇਟੀ ਵਿਲਾ ਗੇਲ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਇਦਾਹੋ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੀ ਰਹੇਗੀ। ਜਦ ਹੀ ਉਹ ਇੱਕ ਹਫਤੇ ਲੰਬੇ ਟਰਿੱਪ ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਤੁਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ,ਉਦੋਂ ਹੀ ਟੋਮ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਈ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਿਨ ਦੀ ਰਾਫਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਉਹ ਰਾਤ ਲਈ ਕੈੰਪ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂ 2 ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵੇਡ ਤੇ ਟੈਰੀ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਿਹਲਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਗੇਲ ਨੂ ਨੂੰ ਮਿਲਨਸਾਰ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੋਨਾਂ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੇ ਟੋਮ ਵੇਡ ਤੇ ਟੈਰੀ ਨੂ ਚਕਮਾ ਦੇ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਅਲੱਗ ਹੋਣ ਦੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਹ ਨਾਕਾਮਿਆਬ ਰਿਹੰਦੇ ਹਨ, ਵੇਡ ਉਹਨਾਂ ਨੂ ਡਰਾਉਣ ਲਈ ਬੰਦੂਕ ਕੱਡਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਹਲਾ ਜ਼ੀਆ
ਸ਼ਾਹਲਾ ਜ਼ੀਆ (12 ਫਰਵਰੀ 1947 – 10 ਮਾਰਚ 2005) ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਹਲਾ ਜ਼ੀਆ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਜ਼ੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮਹਿਮੂਦ ਅਲੀ ਖਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸਤਨਾਮ ਮਹਿਮੂਦ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੰਮ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ
ਜ਼ੀਆ 1980 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ ਔਰਤ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਿਗਾਰ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਏ.ਜੀ.ਐਚ.ਐਸ. ਮਹਿਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਫਰਮ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ। 1983 ਵਿੱਚ, ਜ਼ੀਆ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ 1983 ਦੇ ਸਬੂਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਅਸਰ  ਕੁਝ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਇੱਕ ਮਰਦ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਮੰਨੇ ਜਾਣਾ ਸੀ।  ਉਹ ਵੂਮਨਜ਼ ਐਕਸ਼ਨ ਫੋਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਜ਼ੀਆ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਤਕਰੇ ਵਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਖ ਬਣਾਈ।
ਜ਼ੀਆ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਵੀ ਰਹੀ, ਜੋ ਇਸ ਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ 15ਵੇਂ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੋਧ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਰੀਆ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਜ਼ੀਆ ਨੂੰ ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜ਼ੀਆ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ 1994 ਦੇ ਇੱਕ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਮੁਦਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਦਈ ਨੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਗਰਿੱਡ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨੀ ਚੁਣੌਤੀ ਲਿਆਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2005 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਕੀਲ
ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਓਬੀਐਦੋ)
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਤੂਰੀਆਸ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਖ਼ੁਰਦਬੀਨ
ਖੁਰਦਬੀਨ ਜਾਂ ਸੂਖਮਦਰਸ਼ੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਜੰਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਉਹਨਾਂ ਸੂਖਮ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਰੀਕ ਹੋਣ। ਅਜਿਹਾ ਜੰਤਰ ਵਰਤ ਕੇ ਬਰੀਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਖੁਰਦਬੀਨ ਵਿਗਿਆਨ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਚਨਾ
ਸੰਯੁਕਤ ਸੁਖਮਦਰਸ਼ੀ ਜਾਂ ਖੁਰਦਬੀਨ ਕਈ ਲੈੱਨਜ਼ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਸੁਖਮ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਕਰ ਕੇ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਲੈੱਨਜ਼ ਨੂੰ ਵਸਤੂ ਲੈੱਨਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਫੋਕਸ ਦੂਰੀ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਲੈੱਨਜ਼ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੋਕਸ ਦੂਰੀ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੇਤਰਿਕਾ ਲੈੱਨਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਹੋਵੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਸਤੂ ਲੈੱਨਜ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਫੋਕਸ ਬਿੰਦੂ (Fo)ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਰ (2Fo) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਸਤੂ ਲੈੱਨਜ਼ ਇਸ ਦਾ ਉਲਟਾ, ਵੱਡਾ, ਵਾਸਤਵਿਕ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ (image 1)ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ (2Fo) ਤੋਂ ਦੂਰ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਨੇਤਰਿਕ ਲੈੱਨਜ਼ ਵਾਸਤੇ ਵਸਤੂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨੇਤਰਿਕਾ ਲੈੱਨਜ਼ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਇਸਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਨੇਤਰਿਕ ਲੈੱਨਜ਼ ਦੇ ਫੋਕਸ (Fi)ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ ਕੇਂਦਰ (O)ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਜਾਵੇ। ਹੁਣ ਨੇਤਰਿਕਾ ਲੈੱਨਜ਼ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਵਡਦਰਸ਼ੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਵੱਡਾ, ਸਿੱਧਾ, ਅਭਾਸੀ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਬਣਾਉਂਦਾ (image 2) ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਮੁਹਾਲਾ
ਮੁਹਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਨੇੜਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੁਮਿਤਾ ਸਾਨਿਆਲ
ਸੁਮਿਤਾ ਸਾਨਿਆਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sumita Sanyal; 9 ਅਕਤੂਬਰ 1945 – 9 ਜੁਲਾਈ 2017) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ ਜੋ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬਿਭੂਤੀ ਲਾਹਾ ਦੀ ਖੋਕਾਬਾਬਰ ਪ੍ਰਤੀਤਬਰਤਨ (1960) ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1960 ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ, ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਮੰਜੁਲਾ ਸਾਨਿਆਲ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਗਿਰੀਜਾ ਗੋਲਕੁੰਡਾ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਿਭੂਤੀ ਲਾਹਾ (ਅਗਰਦੂਤ ਦੇ) ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਖੋਕਾਬਾਬਰ ਪ੍ਰਤਿਆਬਰਤਨ ਲਈ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਸੁਚੋਰਿਤਾ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕਨਕ ਮੁਖੋਪਾਧਏ ਨੇ ਸੁਮਿਤਾ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲੀਲਾ ਦੇਸਾਈ ਸੁਮਿਤਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜਾਣਦੀ ਸੀ। ਲੀਲਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਰਦੂਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ। ਖੋਕਾਬੁਰ ਪ੍ਰਤੀਤਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਮੌਕਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਗੀਨਾ ਮਹਾਤੋ, ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕੁਹੇਲੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ, ਬਿਸ਼ਵਜੀਤ ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਰਾਏ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ 1970 ਵਿੱਚ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ "ਰੰਗ ਸਭਾ" ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਮੁਖਰਜੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਗੁੱਡੀ, ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਫਿਲਮ ਸੰਪਾਦਕ ਸੁਬੋਧ ਰਾਏ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945
ਭੁਟਾਨ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਭੁਟਾਨ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਇਥੋਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। 2000 ਵਿੱਚ ਭੁਟਾਨ ਦੇ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ (ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ.) ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ 35.9% ਸੀ। ਸਾਲ 1985ਵਿੱਚ ਇਹ ਯੋਗਦਾਨ 55% ਸੀ ਜੋ 2013 ਵਿੱਚ ਘਟਕੇ 33% ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਭੁਟਾਨ ਦੀ ਵਸੋਂ ਦੇ ਰੁਜਗਾਰ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਦਾ ਮੁਖ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ।
ਭੁਟਾਨ ਦੀ ਲਗਪਗ 80% ਵਸੋਂ ਖੇਤੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। 95% ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਮੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਦੇਸ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਵੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਯੁਕਤ ਹਨ। ਭੁਟਾਨ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਿਰਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਸ਼ੀਨੀ ਯੰਤਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਜਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਾਨ ਛੋਟੇ ਜਾਂ ਸੀਮਾਂਤ ਕਿਸਾਨ ਹਨ। ਭੁਟਾਨ ਦੇ ਕੁੱਲ ਖੇਤੀਯੋਗ ਰਕਬੇ ਵਿਚੋਂ ਕਰੀਬ 21% ਰਕਬਾ ਸਿੰਚਾਈ ਅਧੀਨ ਹੈ 43% ਬਰਾਨੀ ਹੈ ਜੋ ਬਰਸਾਤਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। 27% ਬਦਲਵੀਂ ਖੇਤੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਲਗਪਗ 3% ਬਾਗਾਂ ਅਧੀਨ ਹੈ ਅਤੇ 1% ਰਸੋਈ ਬਗੀਚੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੂਟਾਨ ਵਿੱਚ ਬੀਜੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਸਲਾਂ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਹਨ। ਮੱਕੀ ਕੁੱਲ ਅਨਾਜ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦਾ 49% ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਵਲ 43% ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਣਕ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਛੋਟੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਵੀ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੱਕੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਸਿੰਚਾਈ ਵਾਲੇ ਰਕਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਕਣਕ,ਜੌਂ,ਤੇਲ ਬੀਜ ,ਆਲੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਵੀ ਬੀਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੁਟਾਨ ਦੀ ਖੇਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਡੋਂਗੀ ਕੋਨਾ
ਡੋਂਗਗੀ ਕੋਨਾ ਝੀਲ ( ਡੋਂਗਗੀ ਕੁਓਨਾ ਜਾਂ ਡੋਂਗਸੀ ਕੋਨਾ ਵੀ) ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ 'ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 4090 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ।
ਝੀਲ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਬਰੇਸ਼ੀਆ, ਆਰਟੇਮੀਸੀਆ ਅਤੇ ਪੋਏਸੀ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਐਲਪਾਈਨ ਮੈਡੋਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਆਲਵੀ ਮੈਦਾਨਾਂ 'ਤੇ ਟਿੱਬੇ ਸੈਲਿਕਸ ਸਪ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਟਾਇਬਰ ਦਰਿਆ
thumb|ਟਾਇਬਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵਸਿਆ [[ਵੈਟੀਕਨ ਸ਼ਹਿਰ]] ਟਾਇਬਰ ਦਰਿਆ  ਇਟਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਿਆ ਕੋਹ ਅਲਪਾਇਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਰੀਜ਼ੋ ਤੇ ਤਸਕਨੀ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਚ ਉਸ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਏ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਣੀ ਦੇ ਕਾਬਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਮੰਬਾ ਤੋਂ ਸੌ ਮੀਲ ਅੱਗੇ ਇਸ 'ਚ ਕੁਸ਼ਤੀਆਂ ਚੱਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 260 ਮੇਲ ਹੈ। ਦਰਿਆ ਟਾਇਬਰ ਇਟਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ 'ਚ ਇਹ ਤਰੀਖ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਬੁੱਤ ਅਹਿਮ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਦਰਿਆ ਰੋਮ ਤੋਂ 15 ਮੀਲ, ਰੂਮੀ ਸਮੁੰਦਰ 'ਚ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।
ਕਭੀ ਕਭੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਮੇਂ ਖ਼ਯਾਲ ਆਤਾ ਹੈ
"ਕਭੀ ਕਭੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਮੇਂ " (ਉਰਦੂ: کبھی کبھی میرے دل میں, ਹਿੰਦੀ: कभी कभी मेरे दिल में खयाल आता है) ਯਸ਼ ਚੋਪੜਾ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ 1976 ਬਾਲੀਵੁਡ ਮੂਵੀ ਕਭੀ ਕਭੀ ਦਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਹੈ। ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇਹ ਟਾਈਟਲ ਗੀਤ ਮੁਕੇਸ਼ ਨੇ ਗਿਆ ਸੀ।
ਟਾਇਬਰ ਦਰਿਆ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਿਆ
ਕਭੀ ਕਭੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਮੇਂ ਖ਼ਯਾਲ ਆਤਾ ਹੈ
ਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਹਿਬੂਬ ਖਾਨ ਦੇ ਮਹਿਬੂਬ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿਖੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਨਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਗੀਤ ਬਾਰੇ
ਇਹ ਗੀਤ ਗੀਤਕਾਰ ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਸਟਰਪੀਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੂਲ ਗੀਤ ਸਾਹਿਤਕ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤਲਖੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਸੀ। ਕਭੀ ਕਭੀ ਮੂਵੀ ਵਿੱਚ ਸਰਲ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਇਸ ਗੀਤ ਦੇ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਖ਼ਯਾਮ ਦੁਆਰਾ ਕੰਪੋਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਕੇਸ਼ ਗਾਇਆ। ਗੀਤ ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ 1950 ਵਿੱਚ ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਲੀਜ ਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਫਿਲਮ ਲਈ ਖ਼ਯਾਮ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਗੀਤਾ ਦੱਤ ਅਤੇ ਸੁਧਾ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ
ਨਾਹਨ
ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ
ਨਾਹਨ is located at 30.55°N, 77.3°W ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਇਸਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 932 ਮੀਟਰ ਉਚਾਈ ਹੈ।
ਵੱਸੋਂ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ, ਨਾਹਨ ਦੀ 56053 ਵੱਸੋਂ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਮਰਦ 54% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ 46% ਸਨ। .ਨਾਹਨ ਦੀ ਔਸਤ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 80% ਸੀ , ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਦਰ 59.5% ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ।
ਨਾਹਨ ਦਾ ਕਿਲਾ
ਨਾਹਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਸਿਰਮੌਰ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਰਿਆਸਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿੱਚੋ ਮੁੱਖ ਰਿਆਸਤ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਿਆਸਤੀ ਰਾਜ
ਅਰਬ ਬਹਾਰ
ਅਰਬ ਬਹਾਰ(Arab Spring, الربيع العربي, ਅਰ-ਰਬੀˁ ਅਲ-ˁਅਰਬੀ) ਅਰਬ ਜਗਤ ਵਿੱਚ 18 ਦਸੰਬਰ 2010 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲ਼ੀ ਧਰਨਿਆਂ, ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ (ਅਹਿੰਸਕ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਦੋਵੇਂ), ਦੰਗਿਆਂ ਅਤੇ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਵਾਲ਼ੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਲਹਿਰ ਲਈ ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਇਸਤਲਾਹ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਤੁਨੀਸੀਆ, ਮਿਸਰ (ਦੋ ਵਾਰ), ਲੀਬੀਆ, ਅਤੇ ਯਮਨ ਵਿੱਚ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟੀ; ਬਹਿਰੀਨ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਖਾਨਾ ਜੰਗੀ; ਅਲਜੀਰੀਆ, ਇਰਾਕ, ਜਾਰਡਨ, ਕੁਵੈਤ, ਮੋਰਾਕੋ, ਅਤੇ ਸੁਡਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰੋਸ-ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ; ਅਤੇ ਮੌਰੀਤਾਨੀਆ, ਓਮਾਨ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਜਿਬੂਤੀ, ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸਹਾਰਾ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰੋਸ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਗੜ੍ਹਾ (ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮ)
ਗੜ੍ਹਾ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ,ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਾ ਸਰਪੰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਠਾਨਕੋਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਪਠਾਨਕੋਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ 2006 ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਹੱਦਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਾਰਕਲਾਂ ਖੇਤਰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨਾਲੋਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੱਢੀ ਖੇਤਰ 'ਚ ਵਸੇ 35 ਪਿੰਡ ਇਸ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਵੋਟਰ 1, 43,444 ਪੁਰਸ਼ ਵੋਟਰ 74,926 ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਵੋਟਰ 68,514 ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਭੋਆ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਸਾਂਤੋ ਦੋਮਿੰਗੋ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਓਬੀਐਦੋ)
ਸਾਂਤੋ ਦੋਮਿੰਗੋ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਓਵੀਏਦੋ) ਓਵੀਏਦੋ, ਆਸਤੂਰੀਆਸ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ।
ਟਾਮ ਹਿਡਲਸਟਨ
ਥਾਮਸ ਵਿਲੀਅਮ "ਟਾਮ" ਹਿਡਲਸਟਨ (ਜਨਮ 9 ਫ਼ਰਵਰੀ 1981) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਰਵਲ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਥੌਰ (2011), ਦ ਅਵੈਂਜਰਸ (2012), ਅਤੇ ਥੌਰ: ਦ ਡਾਰਕ ਵਰਲਡ (2013) ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਏ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲੋਕੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਵਾਰ ਹੌਰਸ (2011), ਦ ਡੀਪ ਬਲੂ ਸੀ (2011), ਮਿਡਨਾਈਟ ਇਨ ਪੈਰਿਸ (2011), ਓਨਲੀ ਲਵਰਸ ਲੈਫ਼ਟ ਅਲਾਈਵ (2013) ਆਦਿ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਵਰਜੀਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਵਰਜੀਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (U. Va. ਜਾਂ UVA), ਅਕਸਰ ਵਰਜੀਨੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਖੋਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਜੀਨੀਆ ਦੇ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੇ ਲੇਖਕ ਥਾਮਸ ਜੈਫਰਸਨ ਨੇ 1819 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਯੂਵੀਏ ਆਪਣੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬੁਨਿਆਦਾਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਆਨਰ ਕੋਡ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਲਜੀਏਟ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਵਜੋਂ ਯੂਵੀਏ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਜੈਫਰਸਨ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਮਕਾਨ, ਮੋਂਟੀਸੇਲੋ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਹੈ।  ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮੂਲ ਗਵਰਨਿੰਗ ਬੋਰਡ ਆਫ ਵਿਜ਼ਟਰਸ ਵਿੱਚ ਜੈਫਰਸਨ, ਜੇਮਜ਼ ਮੈਡੀਸਨ, ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਮੁਨਰੋ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਮੁਨਰੋ ਇਸਦੇ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਜੈਫਰਸਨ ਅਤੇ ਮੈਡੀਸਨ ਯੂਵੀਏ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਰੈਕਟਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਜੈਫਰਸਨ ਨੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਮੂਲ ਕੋਰਸ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪਿੰਡ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ।
ਯੂਵੀਏ 1904 ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਨ ਦੱਖਣ ਵਿਚਲੇ ਖੋਜ-ਅਧਾਰਿਤ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਅਮਰੀਕਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਜ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਰਜੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਕੋ-ਇਕ ਏ.ਏ.ਯੂ. ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਕਾਰਨੇਗੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਬਹੁਤ ਉੱਚ ਖੋਜ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਰਿਸਰਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਬੋਰਡ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਜੀਨੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।   ਇਸ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਖੋਜ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੀਡੀਆ ਵਲੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਜਰਨਲ ਸਾਇੰਸ ਨੇ ਯੂਵੀਏ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਨੂੰ 2015 ਲਈ ਦਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਯੂਵੀਏ ਫੈਕਲਟੀ ਅਤੇ ਅਲੂਮਨੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੈੱਡਿਟ, ਜੋ $ 1.6 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ 10 ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਮੁਨੀਰ ਨਿਆਜ਼ੀ
[[File:Munir niazi.gif|thumb| ਤ੍ਰੀਆ ਚਲਿਤ੍ਰ: ਮੁਨੀਰ ਨਿਆਜ਼ੀ
ਭੇਦ ਨਈਂ ਖੁਲਦਾ ਆਖ਼ਿਰ ਕੀ ਏ ਏਸ ਕੁੜੀ ਦੀ ਚਾਲ ਕਲੀਆਂ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਏ ਜਿਸਦਾ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਵਾਲ਼ ਕੱਲੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਇੰਜ ਮਿਲਦੀ ਜਿਵੇਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਯਾਰ ਜੇ ਕੋਈ ਨਾਲ਼ ਸਹੇਲੀ ਹੋਵੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾ ਕਰਦੀ ਚਾਰ ]]
ਮੁਨੀਰ ਅਹਿਮਦ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਨੀਰ ਨਿਆਜ਼ੀ (19 ਅਪਰੈਲ 1923 - 26 ਦਸੰਬਰ 2006) ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸਨ। ਮੁਨੀਰ ਅਹਿਮਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਭਰਪੂਰ ਝਲਕਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਮੁਨੀਰ ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਅਪ੍ਰੈਲ 1923 ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਨਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ (ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਬੀ ਏ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਇੰਡੀਅਨ ਨੇਵੀ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਜੀ ਨਾ ਲੱਗਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵੱਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਸੱਕਾ ਭੈਣ ਭਰਾ ਤੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਪਰ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਨਾ ਹੋਇਆ।
ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਰਦੂ ਨਜ਼ਮ
ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਹੋ ਉਸ ਕੀ, ਯਾਰ ਕੀ ਢਾਰਸ ਬੰਧਾਨਾ ਹੋ ਬਹੁਤ ਦੇਰੀਨਾ ਰਸਤੋਂ ਪਰ ਕਿਸੀ ਸੇ ਮਿਲਨੇ ਜਾਨਾ ਹੋ ਬਦਲਤੇ ਮੌਸਮੋਂ ਕੀ ਸੈਰ ਮੇਂ ਦਿਲ ਕੋ ਲਗਾਨਾ ਹੋ ਕਿਸੀ ਕੋ ਯਾਦ ਰੱਖਨਾ ਹੋ, ਕਿਸੀ ਕੋ ਭੁੱਲ ਜਾਨਾ ਹੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਰ ਕਰ ਦੇਤਾ ਹੂੰ ਮੈਂ
ਕਿਸੀ ਕੋ ਮੌਤ ਸੇ ਪਹਿਲੇ ਕਿਸੀ ਗ਼ਮ ਸੇ ਬਚਾਨਾ ਹੋ ਹਕੀਕਤ ਔਰ ਥੀ ਕੁਛ ਉਸਕੋ ਯੇ ਬਤਾਨਾ ਹੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਰ ਕਰ ਦੇਤਾ ਹੂੰ ਮੈਂ
ਇਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਤਾਹ
ਕੁਝ ਉਂਝ ਵੀ ਰਾਹਵਾਂ ਔਖੀਆਂ ਸਨ ਕੁਝ ਗਲ਼ ਵਿੱਚ ਗ਼ਮ ਦਾ ਤੌਕ ਵੀ ਸੀ ਕੁਝ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਜ਼ਾਲਮ ਸਨ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਮਰਨ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਵੀ ਸੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ
ਨਿਰੁਪਮਾ ਦੱਤ
thumb|ਨਿਰੁਪਮਾ ਦੱਤ ਨਿਰੁਪਮਾ ਦੱਤ (ਜਨਮ 1955) ਕਵਿਤਰੀ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਆਰਟ ਆਲੋਚਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਇੱਕ ਨਦੀ ਸਾਂਵਲੀ ਜਿਹੀ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਅਵਾਰਡ (2000) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੱਤ ਨੇ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਕਾਲੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਗੁੜਗਾਓਂ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। 2004 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਅਜੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਰਕ (ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਚਾਰ ਲਈ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ) ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾਂਜਲੀ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ। ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਗਲਪ ਦੀ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਉਸਨੇ ਚੋਣਵੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰ ਕੇ Our Voices ਟਾਈਟਲ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਪੇਂਗੁਇਨ ਇੰਡੀਆ ਲਈ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਗਲਪ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ Half the Sky ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955
ਰਾਜਪੁਰਾ
ਭੂਗੋਲ
ਰਾਜਪੁਰਾ 30,48 ° N 76,6 ° E 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ. [ 3 ] [ 4 ] ਇਹ 259 ਮੀਟਰ ( 849 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ ਹੈ. ਰਾਜਪੁਰਾ ਸਾਊਥ ਈਸਟ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ 38 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੋਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ.
ਰਾਜਪੁਰਾ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਨੰਬਰ ਦੇ ( 38 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ) , ਪਟਿਆਲਾ ( 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ) , ਅੰਬਾਲਾ ( 22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੂਰਬ ) ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ( 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮੀ ) ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ. ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ 225 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਰਾਜਪੁਰਾ ਤੱਕ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਾਜਪੁਰਾ ਮਾਰਗ -1 'ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ​​ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੱਧ ਬਿੰਦੂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਜਨਸੰਖਿਆ
2011 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ, [ 5 ] ਰਾਜਪੁਰਾ 92.659 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਗਰ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ , dhamoli , islampur , neelpur , ਅਤੇ pilkhani ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਪਿੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਬਾਦੀ 112.193 ਹੋ ਗਈ ਹੈ. ਪੁਰਸ਼ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ 47 % ਦੇ 53 % ਦਾ ਗਠਨ. ਰਾਜਪੁਰਾ 81 % ਦੀ ਔਸਤ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਹੈ : ਮਰਦ ਸਾਖਰਤਾ 83 % ਹੈ, ਅਤੇ ਔਰਤ ਸਾਖਰਤਾ 79 % ਹੈ. ਰਾਜਪੁਰਾ ਵਿੱਚ, ਆਬਾਦੀ ਦਾ 13 % 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ
ਇਤਿਹਾਸ
ਰਾਜਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਪੁਰਾ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਦੇ ਯਾਤਰੀਆ ਲਈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਲਈ ਰਾਜਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਸਰਾਏ" (INN) ਬਣਾਇਆ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ, "ਸ਼ੇਰ ਰਾਜਾ" ਹੈ, ਅਤੇ ਸੂਰੀ Dynasty ਦੇ ਬਾਨੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਸਰਾਏ 1540 ਅਤੇ 1545. ਵੱਧ 450-ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸਰਾਏ ਹੁਣ ਵੀ ਵਿਕਦਾ ਵਿਚ ਲਗਭਗ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ਬੋਲਡ ਵਿਚਕਾਰ, ਸੂਰੀ Dynasty ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਇਹ ਸਰਾਏ ਨੇ ਅੱਜ ਐਸ.ਡੀ.ਐਮ., ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡੀਐਸਪੀ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ. ਸਰਾਏ ਰਾਜਪੁਰਾ ਦੇ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦਗਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਲਈ ਏ.ਐਸ.ਆਈ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ (ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ) ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ.
ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਜਪੁਰਾ ਇਸ ਦੇ ਨਗਰ ਸੀਮਾ ਦੇ ਤਹਿਤ 295 ਪਿੰਡ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ. ਰਾਜਪੁਰਾ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਰਫ ਯਤੀਮਖਾਨੇ Center "SOS" ਹੈ.
ਰਾਜਪੁਰਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਇਕ ਰਾਜਪੁਰਾ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਜਪੁਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਫੋਕਲ ਪੁਆਇੰਟ ਹੈ. ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ Bhawalpur ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੂਬੇ ਤੱਕ ਪਰਵਾਸ, ਜੋ ਲੋਕ ਮੁੜ-habilitate ਨੂੰ ਪੋਸਟ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਰਾਜਪੁਰਾ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਨਿਊ ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ ਵਿਚ ਕਮਿਸ਼ਨ ਏਜੰਟ ਅਤੇ ਚਾਵਲ shellers ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਰਾਜਪੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਮਰਕੁਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਸਭ ਚਲਾਉਣ, ਜੋ Bhawalpuris ਹਨ
ਉਦਯੋਗ
ਰਾਜਪੁਰਾ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ. HUL (ਪੁਰਾਣਾ ਐਚ ਐਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ), Bunge ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪੀ ਲਿਮਟਿਡ, Siel ਕੈਮੀਕਲਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ, ਅਲਾਇੰਸ Metaliks ਇਨਟੈਗਰੇਟਿਡ ਲਿਮਟਿਡ (AMTEK ਗਰੁੱਪ), ਅੰਬਰ ਉੱਦਮ ਲਿਮਟਿਡ, ਸਾਹਨੀ ਕੈਮੀਕਲਜ਼ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਦਯੋਗ. ਛੋਟੇ-ਸਕੇਲ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਪੁਰਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ closers, ਚਾਵਲ shellers, ਬਾਇਓਮਾਸ briquette ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਸਾਬਣ ਕਾਰਖਾਨੇ, ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਬਿਸਕੁਟ ਮਸ਼ੀਨ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਕੰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਹੱਬ ਹੈ. ਐਲ & ਟੀ 1400 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਰੀਦ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਿੰਡ Nalas ਦੇ ਨੇੜੇ (2x700 ਮੈਗਾਵਾਟ) ਰਾਜਪੁਰਾ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਟ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ. ਪਹਿਲੇ ਯੂਨਿਟ, ਜਨਵਰੀ 2010 ਵਿਚ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦ ਸਮਝੌਤੇ 'ਅਨੁਸਾਰ, ਮਈ' ਚ ਦੂਜੇ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਨਵਰੀ 2014 ਤੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ. ਵੀ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਇਸ ਨੂੰ 2100 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਬਣਾਉਣ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਰਾਜਪੁਰਾ ਪਾਵਰ ਲਗਾਏ ਕਰਨ ਲਈ 700 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵੀ ਹਨ. ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਡਿਵੈਲਪਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਐਲ & ਟੀ ਦੇ ਇੰਦਰਾਜ਼ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ.
2005 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਹੀਰਾ ਗਹਿਣੇ ਨਿਰਮਾਣ ਯੂਨਿਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ studed ਤੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਪੰਚਮ Jewellers ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਦਿ, ਨੂੰ ਵੀ ਕੁੰਦਨ, polky ਅਤੇ Mina ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਹੀਰੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹੈ - ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਹੀ ਇਸ ਖੇਤਰ.
ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉਦਯੋਗ ਫੋਕਲ ਪੁਆਇੰਟ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹਨ. ਸਾਰੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਯੂਨਿਟ 'ਰਾਜਪੁਰਾ ਸਮਾਲ ਸਕੇਲ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ' ਨਾਮ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਰਹੇ ਹਨ.
ਰਾਜਪੁਰਾ ਦੇ ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ 150 ਏਕੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ 290 ਦੁਕਾਨਾ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਖੰਨਾ ਦੀ ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ ਹੇਠ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ ਹੈ
ਰਾਜਪੁਰਾ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਹੈ।
ਮੌਸਮ
ਰਾਜਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਕੁਛ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਕਾਮਰਸ
ਕਾਮਰਸ ਧੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਵਸ਼ਤਾ ਦੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।. ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਜਿਹੜਾ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਅਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਈ ਰਖਦਾ ਹੈ  ਉਹ ਕਾਮਰਸ ਅਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਮਰਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ
ਕਾਮਰਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਦਿਸਹੱਦੇ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਾਮਰਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਿਜ਼ਨਸ, ਟਰੇਡ, ਮਾਰਕੀਟ ਉਤਾਰ ਚੜ੍ਹਾਅ, ਅਰਥਸਾਸਤਰ, ਵਿੱਤੀ ਨੀਤੀਆਂ, ਸਨਅਤੀ ਨੀਤੀਆਂ, ਸ਼ੇਅਰ ਮਾਰਕੀਟ, ਬੈਕਿੰਗ, ਫਾਰਨ ਟਰੇਡ, ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮੈਨੇਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਅਕਾਊਂਟੈਂਸੀ ਅਤੇ ਈ ਕਾਮਰਸ ਆਦਿ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਾਮਰਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਬਤੌਰ ਅਧਿਆਪਕ, ਸਿਵਿਲ ਸਰਵਿਸ ਇਮਤਿਹਾਨ, ਉਚੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਬੈਕਿੰਗ, ਬਰੋਕਿੰਗ, ਖੋਜ, ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਰੁਸ਼ਨਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਪਬਲਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਵੱਡੇ-ਛੋਟੇ ਸਨਅਤੀ ਅਦਾਰੇ, ਬੈਂਕ, ਐਮ.ਐਨ.ਸੀ., ਟੀ.ਐਨ. ਸੀ., ਬੀ.ਪੀ.ਓ., ਕੇ.ਪੀ.ਓ., ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ, ਅਕਾਊਂਟ ਐਗਜੈਕਟਿਵ, ਚਾਰਟਡ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ, ਕੰਪਨੀ ਸੈਕਟਰੀ, ਕਾਸਟ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ, ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਐਨਲਸਿਸਟ, ਵਿੱਤੀ ਪਲੈਨਰ, ਫਾਈਨਾਂਸ ਮੈਨੇਜਰ, ਕੰਟਰੋਲਰ, ਕੰਸਲਟੈਂਟ, ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਅਨੈਲਸਿਸਟ, ਸਟੋਕ ਬਰਾਕਰ, ਪੋਰਫੋਲਿਓ ਮੈਨੇਜਰ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਕਨਸਲਟੈਂਟ ਆਦਿ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਸਬੰਧਿਤ ਕੋਰਸ
ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ ਪਾਸ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬੀ.ਕਾਮ (ਤਿੰਨ ਸਾਲਾ) ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਕਾਮ, ਐਮ.ਏ ਕਾਮਰਸ ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ ਆਦਿ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੇਕਰ ਕਾਮਰਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਨਵੇਂ ਵਪਾਰਕ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਣ ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧੀਆ ਰੁਸ਼ਨਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਕੋਰਸਾਂ ਦੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਕਾਮ (ਆਨਰਜ਼), ਬੀ.ਏ ਇੰਨ ਬੈਂਕਿੰਗ, ਬੀ.ਏ ਇੰਨ ਇੰਸੋਰੈਂਸ, ਬੀ.ਏ ਬਿਜ਼ਨਸ ਇਕਨਾਮਿਕਸ, ਬੀ.ਏ ਫਾਇਨ੍ਹਾਂਸ, ਸੀ.ਐਫ.ਏ, ਕਾਸਟ ਅਕਾਊਂਟੈਂਸੀ, ਨਿਰਯਾਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੋਰਸ, ਬੈਚੁਲਰ ਇੰਨ ਅਕਾਊਂਟੈਂਸੀ ਐਂਡ ਫਾਈਨਾਂਸ, ਬੈਚੁਲਰ ਇੰਨ ਬੈਕਿੰਗ ਐਂਡ ਇੰਸੋਰੈਂਸ, ਬੈਚੁਲਰ ਇੰਨ ਫਾਈਨੈਂਸੀਅਲ ਮਾਰਕੀਟ, ਈ-ਕਾਮਰਸ ਅਤੇ ਆਫਿਸ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਆਦਿ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਕੋਰਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਾਮਰਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੋਰਸਾਂ ਦੀ ਵੀ ਭਾਰੀ ਮੰਗ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਇਨ ਰੀਟੇਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਬਿਜ਼ਨਸ, ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨਜ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਤੇ ਬੀਮਾ, ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਸਟਾਫ ਤੇ ਪੋਰਟ ਫੋਲੀਓ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ, ਕੈਸ਼ ਫਲੋ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ, ਮਾਡਰਨ ਆਫਿਸ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਅਤੇ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਐਨਾਲਿਸਟ ਆਦਿ ਦੇ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੋਰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬੀ.ਕਾਮ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਤੁਸੀਂ ਜੇਕਰ ਅਡਵਾਂਸ ਡਿਪਲੋਮਾ ਇਨ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਕਰੋ ਤਾਂ ਵੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਬਿਹਤਰੀਨ ਮੌਕੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਕਰਿਯਰ
ਕਾਮਰਸ ਕੋਰਸ ਕਰਕੇ ਬੱਚੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਵਪਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਬਿਜ਼ਨਸ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ, ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੀ.ਏ. ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਸੈਕਟਰੀ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਪੈਕੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਰੁਤਬੇ ਵਾਲੀ ਨੌਕਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕਾਮਰਸ
ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਵਿਕਾਸ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਈ-ਕਾਮਰਸ ਖੇਤਰ ਹੁਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨਾਲ ਕਾਰੀਗਰੀ ਸਨਅਤ, ਪੈਦਾਵਾਰ, ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦਾ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਇਨਹੇਲਮ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਸਾਲਿਊਸ਼ਨਜ਼ ਮੁਤਾਬਿਕ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਰੋਜ਼ਗਾਰੀ ਨੂੰ ਠੱਲ ਪਵੇਗੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਮਰਸ
ਨੂਰਪੁਰ, ਜਲੰਧਰ
ਨੂਰਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਆਦਮਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲੱਸੀ
ਲੱਸੀ (ਉਰਦੂ:, ਹਿੰਦੀ: लस्सी, ਮਰਾਠੀ: ताक, ਗੁਜਰਾਤੀ: છાસ, লস্যি) ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਰਿਵਾਇਤੀ ਦਹੀਂ-ਅਧਾਰਤ ਪੀਣ ਵਾਲ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੂੰ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਖੰਡ ਜਾਂ ਮਸਾਲੇ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਵਾਇਤੀ ਲੱਸੀ (ਨਮਕੀਨ ਲੱਸੀ) ਇੱਕ ਸੁਆਦੀ ਖੁਰਾਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਜੀਰੇ ਨਾਲ਼ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਮਿੱਠੀ ਲੱਸੀ ਵਿੱਚ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਚੀਨੀ ਜਾਂ ਫਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੁਰਾਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਕਵਾਨ
ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ
ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕੌਮੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾਤਾ ਸ੍ਰੀ ਕਾਂਸੀ ਰਾਮ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਰਟੀ 1984 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਾਥੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਡਾ. ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਦਕਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੋਢੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਕੁਮਾਰੀ ਮਾਇਆਵਤੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਜੂਨ 1926 ਵਿੱਚ ਬਾਬੂ ਮੰਗੂ ਰਾਮ ਮੂਗੋਵਾਲੀਆ ਨੈ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਈ। 1931 ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਧਰਮ ਮੂਵਮੈਂਟ ਬਣਾਈ। ਅਤੇ 1931 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਧਰਮ ਮੂਵਮੈਂਟ ਨੇ ਅਣਵੰਡੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 8 ਵਿਚੋਂ 6 ਸੀਟਾਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਡਾ. ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਦਕਰ ਨੇ 1942 ਵਿੱਚ ਸ਼ਡਿਊਲਡ ਕਾਸਟ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਮੰਗੂ ਰਾਮ 1945 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਐਮ ਐਲ ਏ ਬਣੇ। ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੋਢੀ ਕਾਂਸੀ ਰਾਮ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੋ ਆਦਿ ਧਰਮ ਮੰਡਲ ਦਾ ਚੋਟੀ ਦਾ ਨੇਤਾ ਸੀ ਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਰੀਪਬਲਿਕ ਪਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਥਪਨਾ ਕੀਤੀ। 1958 ਤੋਂ 1966 ਤੱਕ ਸ੍ਰੀ ਲਹੋਰੀ ਰਾਮ ਬੈਲੇ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜਰਨਲ ਸਕੱਤਰ ਰਹੇ। ਇਸ ਨੇ 1967 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾ ਵਿੱਚ 4 ਸੀਟਾਂ ਤੇ ਚੋਣ ਲੜੀ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾ. ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੋਹਾਨ ਸਨ ਜਿਹੜਾ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਮੋਢੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 6 ਦਸੰਬਰ 1978 ਨੂੰ ਕਾਂਸੀ ਰਾਮ ਨੇ ਬਾਮਸੇਫ਼ BAMCEF ਬਣਾਈ ਅਤੇ 6 ਦਸੰਬਰ 1981 ਨੂੰ ਡੀਐਸ4 (DS4) ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਦਲਿਤ, ਸੋਸਿਤ ਸਮਾਜ ਸੰਘਰਸ ਸੰਪਤੀ ਜੋ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ 14 ਅਪਰੈਲ 1984 ਨੂੰ ਬੀਐਪੀ (ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ) ਬਣੀ।
ਮਾਂਛੂ ਲੋਕ
thumb|313x313px|ਇੱਕ ਮਾਂਛੂ ਜਵਾਨ ਆਦਮੀ ਮਾਂਛੂ ਜਾਂ ਮਾਂਚੂ (ਮਾਂਛੂ:, ਮਾਂਜੂ; ਚੀਨੀ: 满族, ਮਾਂਜੂ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Manchu) ਪੂਰਵੋੱਤਰੀ ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਲਪ ਸੰਖਿਅਕ ਸਮੁਦਾਏ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਜੜੇ ਜਨਵਾਦੀ ਗਣਤੰਤਰ ਚੀਨ ਦੇ ਮੰਚੂਰਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਉੱਤੇ ਮਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋ ਚਲਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿੰਗ ਦੇ ਕੁੱਝ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਵਲੋਂ ਚੀਨ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੰਨ 1644 ਵਲੋਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਚਲਾਇਆ, ਜੋ ਚਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਕਹਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਹੋਨੇ ਫਿਰ ਸੰਨ 1911 ਦੀ ਸ਼ਿਨਹ​ਈ ਕਰਾਂਤੀ ਤੱਕ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਗਣਤਾਂਤਰਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।
ਚੀਨੀ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਾਂਛੁ ਲੋਕ ਨਸਲ ਵਲੋਂ ਚੀਨੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਚੀਨ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਤੁਂਗੁਸੀਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਸਮੁਦਾਏ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤੀਕ ਸੰਪਰਕ ਵਲੋਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਧੁਨਿਕ ਮਾਂਛੁ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਚੀਨ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਹਾਨ ਚੀਨੀ ਸਮੁਦਾਏ ਦੇ ਬਹੁਤ ਤੌਰ - ਤਰੀਕੇ ਆਪਣਾ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਮਾਂਛੁ ਲੋਕ ਹੁਣ ਮਾਂਛੁ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਂਛੁ ਨੂੰ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹੁਣ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹੋ ਚਲੇ ਹਨ। ਸੰਨ 2010 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਮਾਂਛੂਆਂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 1 ਕਰੋੜ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਬੂਤੇ ਉੱਤੇ ਉਹ ਚੀਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਮੁਦਾਏ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ 100 ਕਰੋੜ ਦੀ ਹਾਨ ਚੀਨੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਹਾਇਨਜ਼ ਫੀਲਡ
ਹਾਇਨਜ਼ ਫੀਲਡ, ਪੈਟਸਬਰਗ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਉੱਤਰ ਸ਼ੋਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ (ਐੱਨ ਐੱਫ ਐੱਲ) ਦੇ ਪਿਟਸਬਰਗ ਸਟੀਲਰਜ਼ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜੀਏਟ ਐਥਲੈਟਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪਿਟਸਬਰਗ ਪੈਂਥਰਜ਼ (ਐਨ.ਸੀ.ਏ.) ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਥ੍ਰੀ ਰਿਵਰਸ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੀ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਸਟੇਡੀਅਮ 2001 ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਟੇਡੀਅਮ ਸਥਾਨਿਕ ਆਧਾਰਿਤ ਐੱਚ. ਜੇ. ਹੇਨਜ਼ ਕੰਪਨੀ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਨਾਮਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖਰੀਦੇ ਸਨ। ਇਸਨੇ 1 ਜਨਵਰੀ, 2011 ਨੂੰ ਪਿਟਸਬਰਗ ਪੇਂਗੁਇਨ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 2011 ਐਨ.ਐਚ.ਐਲ. ਵਿੰਟਰ ਕਲਾਸਿਕ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। 10 ਸਤੰਬਰ 2016 ਨੂੰ, ਇਸਨੇ ਕੀਸਟੋਨ ਕਲਾਸਿਕ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੈਨ ਸਟੇਟ-ਪਿਟ ਫੁਟਬਾਲ ਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਨੇ 69,983 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। 2017 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਪਿਊਸਬਰਗ ਪੇਂਗੁਇਨ ਅਤੇ ਫਿਲਡੇਲਫਿਆ ਫਲਾਈਰਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਕੋਆਰਜ਼ ਲਾਈਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਸੀਰੀਜ ਗੇਮਜ਼ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।
ਓਪਨਿੰਗ
left|thumb|ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਡਾਊਨਟਾਊਨ ਪਿਟਸਬਰਗ ਦੇ ਨਾਲ 2007 ਵਿੱਚ ਹਾਇਨਜ਼ ਫੀਲਡ ਹਾਇਨਜ਼ ਫੀਲਡ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਪਹਿਲਾ ਸਮਾਗਮ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਐਨ ਸਿਕੇਕ' ਬੈਂਡ ਦੁਆਰਾ 18 ਅਗਸਤ 2001 ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਸੰਜੋਗ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਟੀਲਰਜ਼ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਘਰ, ਥ੍ਰੀ ਰਿਵਰਜ਼ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਖਰੀ ਬੈਂਡ ਸਨ।  ਸਟੀਲਰਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਤ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਟੀਮ ਨੇ 25 ਅਗਸਤ, 2001 ਨੂੰ ਡੀਟਰੋਇਟ ਲਾਇੰਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪ੍ਰੀ-ਸੀਜ਼ਨ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਪੈਟਸਬਰਗ ਨੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੀ ਅਣ-ਅਧਿਕਾਰਤ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਖੇਡ 20-7 ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਸੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ 57,829 ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰੀ ਸੀ। ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਫੁੱਟਬਾਲ ਗੇਮ ਪੈਟਿਸਬਰਗ ਪੈਂਥਰਜ਼ ਅਤੇ ਈਸਟ ਟੈਨੇਸੀ ਸਟੇਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 1 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਖੇਡੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੈਂਥਰਜ਼ ਨੇ ਮੈਚ 31-0 ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਕੁਆਰਟਰਬੈਕ ਡੇਵਿਡ ਪਾਇਸਟੇ ਨੇ 85-ਯਾਰਡ ਰਨ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਟੱਚਡਾਊਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਟੀਲਰਾਂ ਨੇ 16 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਹਾਇਨਜ਼ ਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਸੀਜ਼ਨ ਖੇਡ ਨੂੰ ਕਲੀਵਲੈਂਡ ਬਰਾਊਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਤੰਬਰ 11 ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਐੱਨ ਐੱਫ ਐਲ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਸਿਨਸਿਨੀਤੀ ਬੰਗਾਲਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, 7 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਖੇਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਾਰਜ ਡਬਲਯੂ. ਬੁਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ, ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼, ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਜੰਬੋਟਰਨ' ਤੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕ ਬੁਸ਼ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਸਨ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਪਿਟਸਬਰਗ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਨੂੰ 16-7 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ। ਸਟੀਅਰਸ ਕਿੱਕਰ ਕ੍ਰਿਸ ਬਰਾਊਨ ਨੇ 26-ਯਾਰਡ ਫੀਲਡ ਗੋਲ 'ਤੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਐਨਐਫਐਲ ਪੁਆਇੰਟ ਬਣਾਏ, ਅਤੇ ਕੁਆਰਟਰਬੈਕ ਕੋਰਡਲ ਸਟੀਵਰਟ ਨੇ ਅੱਠ-ਯਾਰਡ ਰਨ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਟੱਚਡਾਊਨ ਬਣਾਇਆ।
ਸੰਮੇਲਨ
2001 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੈਂਡ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਐਨ ਸੈਂਕ, ਬੇਉਂਸੇ, ਟੇਲਰ ਸਵਿਫਟ, ਕੇਨੀ ਸ਼ੈਸਨੀ ਅਤੇ ਲੀਐੱਨ ਰਿਮਜ਼ ਨੇ ਸਟੇਡੀਅਮ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗਰੇਟਵੇਨ ਬੈਂਡਸ ਕਲਾਰਕਜ਼ ਐਂਡ ਦ ਪੋਵਰਟੀਨੈਕ ਹਿਲਬਿਲਿਜ਼ ਨੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸ਼ੋਅ ਖੇਡੇ ਹਨ। right|thumb|ਸਟੀਲਰਾਂ ਦੇ ਖੇਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਇਨਜ਼ ਫੀਲਡ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ
ਸਾਨ ਖ਼ੁਆਨ ਐੱਲ ਰਿਆਲ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਓਬੀਐਦੋ)
ਸਾਨ ਖੁਆਨ ਐਲ ਰਿਆਲ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਓਵੀਏਦੋ)  ਓਵੀਏਦੋ, ਆਸਤੂਰੀਆਸ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1912 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਵਿੱਚ 1923 ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਫਰਾਂਕੋ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮੁਹਾਲੀ
ਮੁਹਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਨੇੜਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ਮੋਨੀ ਜੀ ਤਪਾ-ਦਰਾਜ,ਮੁਹਾਲੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸ਼ਥਾਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੰਤ ਆਸਰਮ ਨਾਰਾਇਣ-ਸਰ ਮੁਹਾਲੀ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਾਓਲੀ ਸਿੱਬਰ
ਕਾਓਲੀ ਸਿੱਬਰ (6 ਨਵੰਬਰ 1671 – 11 ਦਸੰਬਰ 1757) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰ-ਮੈਨੇਜਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ।  ਉਸ ਦੀਆਂ ਰੰਗੀਨ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਅਪੋਲੋਜੀ ਫ਼ਾਰ ਦ ਲਾਈਫ ਆਫ ਕਾਓਲੀ ਸਿੱਬਰ (1740) ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ, ਟੋਟਕਿਆਂ ਭਰੀ ਅਤੇ ਅਡੰਬਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ।  ਉਸ ਨੇ ਡਰੀਊਰੀ ਲੇਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹੀ ਕੰਪਨੀ ਲਈ 25 ਨਾਟਕ ਲਿਖੇ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।  ਇਸ ਕਾਰਨ ਰਾਬਰਟ ਲੋਵ ਅਤੇ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੋਪ ਸਮੇਤ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ  "ਸਲੀਬ ਤੇ ਟੰਗਿਆ ਮੋਲੀਆਰ [ਅਤੇ] ਮੰਦਭਾਗਾ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ" ਦੀ ਉਸਦੀ  "ਮੰਦਭਾਗੀ ਕਟਾ-ਵਢੀ" ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ।  ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਹਾਸੋਹੀਣੇ ਪਾਰਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਜਦਕਿ, ਇੱਕ ਦੁਖਾਂਤਕ ਅਦਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉਸਦੀ ਖਿੱਲੀ  ਉਡਦੀ ਸੀ। ਸਿਬਰ ਦੀ ਅਡੰਬਰੀ, ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਉਸਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਉਸ ਤੇ ਬੇਸੁਆਦੀ ਨਾਟਕੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ, ਸ਼ੱਕੀ ਵਪਾਰਕ ਢੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੌਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਖ਼ਿਆਲ, ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਬਿਹਤਰ ਸ਼ਾਇਰ ਪਿੱਛੇ ਸੁੱਟ ਕੇ ਰਾਜਕੀ ਸਨਮਾਨ ਬਟੋਰ ਲਏ ਸਨ। ਜਦ ਉਹ ਸਿਕੰਦਰ ਪੋਪ ਦੀ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਕਵਿਤਾ ਦ ਡਨਸੀਆਡ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਾ, ਮੁੱਖ ਡਨਸ (ਬੇਵਕੂਫ) ਬਣਿਆ ਉਦੋਂ ਉਸਦੀ ਖ਼ੂਬ ਬਦਨਾਮੀ ਹੋਈ।
ਸਿੱਬਰ ਦੇ ਕਾਵਿਕ ਕੰਮ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਖੌਲ ਉਡਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਘਟੀਆ ਹੋਣ ਲਈ ਹੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਅਭਿਨੇਤਾ-ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, 18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਸੁਹਜ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਦੋ ਕਾਮੇਡੀਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਆਤਮਕਥਾ ਦੇ ਮੁੱਲ ਕਰਕੇ ਹੈ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸਿਬਰ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਊਥਮੈਪਟਨ ਸਟਰੀਟ, ਬਲੂਮਸਬਰੀ, ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਹ ਇੱਕ ਡੈਨਮਾਰਕ ਮੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰ, ਕੈਅਸ ਗੈਬ੍ਰੀਅਲ ਸਿਬਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੱਚਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਜੇਨ (ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਕਾਓਲੀ), ਗਲੇਸਟਨ, ਰਟਲੈਂਡ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੁਲੀਨ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਸੀ।   ਉਸ ਨੇ 1682 ਤੋਂ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤਕ, ਕਿੰਗਜ਼ ਸਕੂਲ, ਗ੍ਰੰਥਮ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਵਿਨਚੈਸਟਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਨਕਾ ਵਡਾਰੂ ਵਿਕੇਹਮ ਦੇ ਵਿਲੀਅਮ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।   1688 ਵਿਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਲਾਰਡ ਡੇਵੋਨਸ਼ਾਇਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਮਰਥਕ ਸੀ।  ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਲੰਦਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭਟਕਣ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ, ਉਹ ਸਟੇਜ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 1690 ਵਿੱਚ ਡਰੂਰੀ ਲੇਨ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਥਾਮਸ ਬੈਟਰਟਨ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।  "ਗਰੀਬ, ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਔਕੜਾਂ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਨਾਟਕੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਜਦੋਂ ਅਦਾਕਾਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ-ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਗੁਆ ਰਹੇ ਸਨ", ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ  6 ਮਈ 1693 ਨੂੰ ਸਿੱਬਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾੜੇ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਸਮਾਜਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟੀਆ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਾਜੇ ਸਾਰਜੈਂਟ-ਟਰੰਪਟਰ, ਮੈਥੀਆਸ ਸ਼ੋਰ ਦੀ ਧੀ ਕੈਥਰੀਨ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਸਿਬਰ ਅਤੇ ਕੈਥਰੀਨ ਦੇ 1694 ਅਤੇ 1713 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 12 ਬੱਚੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਬਚਪਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਜਿੰਨੇ ਬਚੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਵਸੀਹਤ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰਤਾ ਮਿਲੀ। ਬਚੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਕੈਥਰੀਨ, ਕਰਨਲ ਜੇਮਜ਼ ਬਰਾਊਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬੜੀ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 1734 ਵਿੱਚ ਸਿੱਬਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਸਿਬਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਝਲੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ, ਐਨੇ ਅਤੇ ਅਲਿਜ਼ਬਥ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਿੱਚ ਗਈਆਂ। ਐਨੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨ ਸੀ ਜੋ ਸੁਹਣੇ ਭਾਂਡੇ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਵੇਚਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਜੌਨ ਬੋਲਟਬੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਅਲਿਜ਼ਬੈਥ ਦਾ ਗਰੇ'ਜ ਇਨ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਡੌਸਨ ਬ੍ਰੈਟ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ (ਬ੍ਰੈਟ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਦੂਜਾ ਜੋਸਫ ਵਿਆਹ ਮਾਪਲਜ਼ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ।
ਆਤਮਕਥਾ
ਕਾਓਲੀ ਦੀਆਂ ਰੰਗੀਨ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਅਪੋਲੋਜੀ ਫ਼ਾਰ ਦ ਲਾਈਫ ਆਫ ਕਾਓਲੀ ਸਿੱਬਰ, ਕਮੇਡੀਅਨ'' (1740), ਬਾਤੂਨੀ, ਬੇਚੈਨੀ, ਟੋਟਕਿਆਂ ਭਰੀ, ਵਿਅਰਥ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਹੈ। .
Notes
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1671 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1757 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਦਾਕਾਰ-ਮੈਨੇਜਰ
ਕੱਲ੍ਹ ਚੌਧਵੀਂ ਕੀ ਰਾਤ ਥੀ
ਕੱਲ੍ਹ ਚੌਧਵੀਂ ਕੀ ਰਾਤ ਥੀ ਫ਼ਿਲਮ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗ਼ਜ਼ਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗਾਇਆ। ਲੇਕਿਨ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਇਸੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਗਾਇਆ ਹੈ: ਜਿਵੇਂ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ, ਅਸਦ ਅਮਾਨਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਆਬਿਦਾ ਪ੍ਰਵੀਨ ਵਗ਼ੈਰਾ। ਇਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ, ਹਾਸਰਸ ਲੇਖਕ, ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਇਬਨ ਇੰਸ਼ਾ ਨੇ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਕੁਮਾਰ ਸਾਨੂ ਨੇ ਇਸੇ ਫ਼ਿਲਮ ਜਿਆਲਾ ਲਈ ਗਾਇਆ, ਜੋ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮਕਬੂਲ ਹੋਇਆ।
ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਬੋਲ
<poem style="margin-right: 5em"> ਕੱਲ੍ਹ ਚੌਧਵੀਂ ਕੀ ਰਾਤ ਥੀ ਸ਼ਬ ਭਰ ਰਿਹਾ ਚਰਚਾ ਤੇਰਾ ਕੁਛ ਨੇ ਕਿਹਾ ਯੇ ਚਾਂਦ ਹੈ ਕੁਛ ਨੇ ਕਿਹਾ ਚਿਹਰਾ ਤੇਰਾ
ਹਮ ਭੀ ਵਹੀਂ ਮੌਜੂਦ ਥੇ, ਹਮ ਸੇ ਭੀ ਸ਼ਬ ਪੋਛਾ ਕੀਏ ਹਮ ਹੰਸ ਦੀਏ, ਹਮ ਚੁੱਪ ਰਹੇ, ਮਨਜ਼ੂਰ ਥਾ ਪਰਦਾ ਤੇਰਾ
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਮੈਂ ਕਿਸ ਸੇ ਮਿਲੀਂ, ਹਮ ਸੇ ਤੋ ਛੋਟੈਂ ਮਹਫ਼ਲੀਂ ਹਰ ਸ਼ਖ਼ਸ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਲੈ, ਹਰ ਸ਼ਖ਼ਸ ਹੈ ਦਿਵਾਨਾ ਤੇਰਾ
ਕੂਚੀ ਕੁ ਤੇਰੇ ਛੋਡ ਕਰ, ਜੋਗੀ ਹੀ ਬਣ ਜਾਈਂ ਮਗਰ ਜੰਗਲ਼ ਤੇਰੇ, ਪਰਬਤ ਤੇਰੇ, ਬਸਤੀ ਤੇਰੀ, ਸਹੁਰਾ ਤੇਰਾ
ਹਮ ਔਰ ਰਸਮ-ਏ-ਬੰਦਗੀ, ਆਸ਼ਫ਼ਤਗੀ, ਓਫ਼ਤਗੀ ਅਹਿਸਾਨ ਹੈ ਕਿਆ ਕਿਆ ਤੇਰਾ, ਏ ਹੁਸਨ ਬੇ ਪਰਵਾ ਤੇਰਾ
ਦੋ ਅਸ਼ਕ ਜਾਣੇ ਕਿਸ ਲੀਏ, ਪਲਕੋਂ ਪਾ ਆ ਕੇ ਟਕ ਗੇਏ ਅਲਤਾਫ਼ ਕੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਤੇਰੀ, ਇਕਰਾਮ ਕਾ ਰਦੀਆ ਤੇਰਾ
ਏ ਬੇਦਰੇਗ਼ ਵ ਬੇ ਐਮਾਂ! ਹਮ ਨੇ ਕਭੀ ਕੀ ਹੈ ਫ਼ੁਗ਼ਾਂ? ਹਮਕੋ ਤੇਰੀ ਵਹਿਸ਼ਤ ਸਹੀ, ਹਮਕੋ ਸਹੀ ਸਵਾਦਾ ਤੇਰਾ
ਹਮ ਪਰ ਯੇ ਸਖ਼ਤੀ ਕੀ ਨਜ਼ਰ, ਹਮ ਹੈਂ ਫ਼ਕੀਰ-ਏ-ਰਹਿਗੁਜ਼ਰ ਰਸਤਾ ਕਭੀ ਰੋਕਾ ਤੇਰਾ? ਦਾਮਨ ਕਭੀ ਥਾਮਾ ਤੇਰਾ?
ਹਾਂ ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਸੂਰਤ ਹੱਸੀਂ! ਲੇਕਿਨ ਤੋ ਐਸਾ ਭੀ ਨਹੀਂ ਇਸ ਸ਼ਖ਼ਸ ਕੇ ਅਸ਼ਆਰ ਸੇ ਸ਼ਹਿਰਾ ਹਵਾ ਕਿਆ ਕਿਆ ਤੇਰਾ
ਬੇਦਰਦ ਸੁਣੀ ਹੋ ਤੋ ਚੱਲ, ਕਹਿਤਾ ਹੈ ਕੀਹ ਅੱਛੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਆਸ਼ਿਕ ਤੇਰਾ, ਰੁਸਵਾ ਤੇਰਾ, ਸ਼ਾਇਰ ਤੇਰਾ, ਇਨਸ਼ਾ-ਏ-ਤੇਰਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਜ਼ਲ ਗੀਤ
ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਗੁੱਜਰਾਂ
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਾ ਸਰਪੰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਚੁੱਲ੍ਹਾ
thumb|ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਚੁੱਲ੍ਹਾਚੁੱਲ੍ਹਾ ਉਸ਼ਮਾ ਦਾ ਉਹ ਸਰੋਤ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਭੋਜਨ ਪਕਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ, ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਚੁੱਲ੍ਹਾ, ਕਾਂਗੜੀ ਜਾਂ ਅੰਗੀਠੀ ਗੈਸ ਦਾ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸੂਖਮਤਰੰਗ ਚੁੱਲ੍ਹਾ, ਸੌਰ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਆਦਿ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਊਰਜਾ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵੀ ਭਿੰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜੀ, ਗੋਬਰ ਦੀਆਂ ਪਾਥੀਆਂ, ਕੋਲਾ, ਦ੍ਰਵਿਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਗੈਸ, ਸੌਰ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਆਦਿ। ਇੱਕ ਸਟੋਵ ਤੇ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕਈ ਥਾਵਾਂ (ਕਈ ਬਰਨਰ) ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ (ਖਾਸਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ) ਰੇਂਜ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਿਸ ਥਾਂ ਵਿਚ ਅੱਗ ਬਾਲ ਕੇ ਰੋਟੀ-ਟੁੱਕ ਪਕਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਰਸੋਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਵਸਤੂ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਉਪਰ ਦੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਗੋਹਾ ਮਿੱਟੀ ਰਲਾ ਕੇ ਪੋਚਾ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜੂਠੀ ਚੀਜ਼ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਉੱਪਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜੁੱਤੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿਚ ਸੋਨਾ/ਚਾਂਦੀ ਪਾ ਕੇ ਦੱਬਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਸੀ।
ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਧਰਤੀ ਉਪਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੜੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੂੰਹ 8 ਕੁ ਇੰਚ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੂੰਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਚਕਾਰ ਜਿਹੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਗੁਲਾਈ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 10/12 ਕੁ ਇੰਚ ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 12 ਕੁ ਇੰਚ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਵੱਟਾਂ ਦੀ ਉਚਾਈ 10 ਕੁ ਇੰਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੱਟਾਂ 3 ਕੁ ਇੰਚ ਮੋਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਰਧ ਗੋਲ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਮਿਣਤੀ ਮੈਂ ਆਮ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਏਸ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵੀ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤੂੜੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ 3 ਕੁ ਇੰਚ ਮੋਟੀ ਤਹਿ ਦੀ ਉਪਰੋਕਤ ਦਿੱਤੀ ਮਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਾਰੀ ਓਨੀ ਕੁ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹਿ ਸਕੇ। ਜਦ ਉਹ ਉਸਾਰੀ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਫੇਰ ਉਸ ਉਪਰ ਹੋਰ ਉਸਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਉਸਾਰੀ ਸੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੇਰ ਉਸ ਉਪਰ ਹੋਰ ਉਸਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਵ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਲਈ ਜਿੰਨੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਵਿਉਂਤ ਨਾਲ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੂੜੀ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੇਰ ਬਣੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਉਪਰ ਬਗੈਰ ਤੂੜੀ ਵਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਲਾ ਕੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਵੱਟਾਂ ਨੂੰ ਲਿਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਸ਼ੁਕੀਨ ਇਸਤਰੀਆਂ ਤਾਂ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਉਪਰ ਪਾਂਡੂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਪਰੋਲਾ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਈ ਇਸਤਰੀਆਂ ਕੱਚੀਆਂ ਇੱਟਾਂ/ਪੱਕੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਨੂੰ ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਪਰ ਤੂੜੀ ਮਿੱਟੀ ਲਾ ਕੇ ਵੀ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਇਸਤਰੀਆਂ ਚੱਕਮਾ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਵੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੱਕਵੇਂ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਚਾਟੀ ਦੇ ਗਲ ਉਪਰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਕਵੇਂ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇਹ ਫਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਥੇ ਮਰਜ਼ੀ ਰੱਖ ਕੇ ਰੋਟੀ ਟੁੱਕ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।