cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਦਾਦਾ ਅਮੀਰ ਹੈਦਰ ਖਾਨ
ਜੀਵਨ
ਦਾਦਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੋਠੋਹਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਸਿਆਹਲੀਆਂ ਉਮਰ ਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।। ਉਹ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਹੀ ਯਤੀਮ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਰੋਟੀ ਰੋਜ਼ੀ ਦੀ ਭਾਲ਼ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣਾ ਪਿਆ। ਬੰਬਈ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਇਲਾ ਝੋਕਣ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਲੱਭੀ। ਇਸੇ ਪੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਘਾਟ ਗਾਹੇ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਇੱਕ ਆਇਰਿਸ਼ ਦੇਸ਼ਭਗਤ ਜੋਸਿਫ ਮਲਕਾਨੇ ਨਾਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸਾਮਰਾਜ-ਵਿਰੋਧੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਹ ਪਿਆ। 1920 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ‘ਗਦਰ ਦੀ ਗੂੰਜ’ ਵੰਦਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਹੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਸਾਮਰਾਜ-ਵਿਰੋਧੀ ਲੀਗ ਅਤੇ ਵਰਕਰਜ (ਕਮਿਊਨਿਸਟ) ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਯੂ ਐੱਸ ਏ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਜਿਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। 1928 ਵਿੱਚ ਮਾਸਕੋ ਵਿਚਲੀ ਪੂਰਬ ਦੇ ਕਿਰਤੀਆਂ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੋਰਸ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਬੰਬਈ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀ. ਵੀ. ਘਾਟੇ, ਐੱਸ. ਏ. ਡਾਂਗੇ, ਪੀ ਸੀ ਜੋਸ਼ੀ, ਬੀ. ਟੀ. ਰੰਦੀਵੇ, ਅਤੇ ਬਰੈਡਲੇ ਵਰਗੇ ਮੋਹਰੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਦਾ ਨਿਜੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਪੁੱਟਣ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਘੋਲ਼ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣੇ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬੀ ਲਹਿਰ ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰਟੀ ਉਸਾਰਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ। ਜੇਲਾਂ ਕੱਟੀਆਂ, ਕਸ਼ਟ ਭੋਗੇ ਪਰ ਅੰਤਲੇ ਸਾਹਵਾਂ ਤਾਈਂ ਸਿਰੜ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। 1939 ਵਿੱਚ ਯਾਦਾਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।
ਕਿਤਾਬਾਂ
ਦਾਦਾ ਅਮੀਰ ਹੈਦਰ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਇਹ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904
ਤਾਰਾ ਲਿਪਿੰਸਕੀ
ਤਾਰਾ ਕ੍ਰਿਸਟਨ ਲਿਪਿੰਸਕੀ (ਜਨਮ 10 ਜੂਨ, 1982) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਕੇਟਰ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਖੇਡ ਕਮੈਂਟੇਟਰ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਖਿਡਾਰੀ, ਤਾਰਾ 1998 ਓਲੰਪਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨ, 1997 ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ, ਦੋ ਵਾਰ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਸੀਰੀਜ਼ ਫਾਈਨਲ ਜੇਤੂ (1997-1998) ਅਤੇ 1997 ਯੂਐਸ ਕੌਮੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਲਡ ਫਿਮੇਟ ਸਕਿਟਿੰਗ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 14 ਸਾਲ, 9 ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ 10 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਲਿਪਿੰਸਕੀ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਜੂਨ, 1982 ਨੂੰ ਪੈਲੇਸਿਲਵੇਨੀਆ ਦੇ ਫਿਲਡੇਲਫਿਯਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਪੈਟਰੀਸ਼ੀਆ (ਨੀ ਬਰੋਜਿਨਿਕ) ਇੱਕ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਜੈੱਕ ਲਿਪਿੰਸਕੀ, ਤੇਲ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵਕੀਲ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ, ਗਲਾਸਟਰ ਕਾਊਂਟੀ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਮੁੱਢਲਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ।
1991 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁੰਪੂਰ ਭੂਮੀ, ਟੈਕਸਾਸ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਖਲਾਈ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਉਥੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਸਨ। 1993 ਵਿੱਚ, ਲਿਪਿਨਸਕੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਡੈਲਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਿਚਰਡ ਕਾਲਾਗਾਨ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਡਿਟਰਾਇਟ, ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਚਲੇ ਗਏ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਦਸੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ, ਲਿਪਿਨਸਕੀ ਨੇ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ, ਟੌਡ ਕਪੋਸਟੈਸੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮੰਗਣੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ 24 ਜੂਨ, 2017 ਨੂੰ ਚਾਰਲਸਟਨ, ਸਾਊਥ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲਿਪਿਨਸਕੀ ਦੇ ਬਰਾਂਡਕਾਸਟ ਪਾਰਟਨਰ ਜੌਨੀ ਵੀਅਰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਿਆਹੁਤਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਕਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਦੋਂ ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਜਦੋਂ 1994 ਯੂਐਸ ਓਲੰਪਿਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਪੱਧਰ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਮਗ਼ੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਹ 1995 ਵਿਸ਼ਵ ਜੂਨੀਅਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ ਅਤੇ 1995 ਵਿੱਚ ਯੂਐਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ' ਚ ਸਿਡਨ ਵੋਗਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਜੂਨੀਅਰ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਲਿਪਿਨਸਕੀ ਨੂੰ ਡੈਲਵੇਅਰ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜੈਫ ਡੀਗਰੇਗੋਰੀਓ ਨੇ ਕੋਚਿੰਗ ਦਿੱਤੀ।
ਅਵਾਰਡ
ਉਸ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਯੂਐਸ ਓਲਿੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਲਿਪਿਨਸਕੀ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦਾ 1997 ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਐਥਲੀਟ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਲਿਪਿੰਸਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਮਾਨਤਾ' ਤੇ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। 1999 ਅਤੇ 2000 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਕੇਲੀਓਡੋਨ ਕਿਡਜ਼ ਚੁਆਇਸ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਬੇਸਟ ਫੈਮਿਲੀ ਐਥਲੀਟ ਵੋਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1 999 ਵਿੱਚ, ਫੌਕਸ ਟੀਨ ਚੁਆਇਸ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉਦਘਾਟਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵਧੀਆ ਔਰਤ ਐਥਲੀਟ ਜਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਟੀਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਤੋਂ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਮੈਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਅਚੀਵਮੈਂਟ, ਹਿਊਬ ਓ ਬਰਾਇਨ ਯੂਥ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ, ਲਿਪਿੰਸਕੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਸਕੇਟਿੰਗ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਬਾਈਂਡਿੰਗ ਸਿਧਾਂਤ
(2)*He likes myself. ਦੂਜੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ “myself” ਕਿਵੇਂ ਵਾਪਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਖਿਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਹੇਂਠ ਲਿਖੇ ਵਾਕਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ: (3) I talk myself.
(4)I expect myself to win. ਸਮੱਚੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ “myself” ਦੀ ਲੋੜ ਦੂਜੇ (ਕੋ-ਰੈਫਰੈਂਸੀਅਲ) ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੈ। “myself” ਸਧਾਰਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਇੱਕ ਵਚਨ ਉੱਤਮ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾ ਸਮਾਨ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰੇਗਾ।. ਚੋਮਸਕੀ ਨੇ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ।.
ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਜੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਹ (ਬਾਈਂਡਿੰਗ ਸਿਧਾਂਤ) ਨਾਲ ਹੀ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾ ਸਿਧਾਂਤ : ਐਨਾਫੋਰਾ
ਪਹਿਲਾ ਸਿਧਾਂਤ : ਐਨਾਫੋਰਾ: ਨਿੱਜਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ (reflexives & reciprocal) ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ (reference) ਉਸੇ ਵਾਕ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੋ-ਰੈਫਰੈਂਸੀਅਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ‘ਆਪਣੇ ਆਪ’ ਅਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ‘himself’, ‘myself’, yourself’ ‘their selves’ ਆਦਿ। ਉਪਰੋਕਤ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਅਸੀਂ ਹੇਂਠ ਲਿਖੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਾਂਗੇ। 1. “The doctor introduced John to himself.”
2. “The doctor introduced herself to John”
3. “I like myself”
4. ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ।
2 I expect ‘Bill’ to like myself. ਦੋਹਾਂ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ‘I’ ‘myself’ ਨਾਲ ਬੰਧੇਜਿਤ ਹੈ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੰਧੇਜੀ (ਬਈਂਡਿੰਗ) ਐਨਾਫ਼ੋਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਜਦ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਪਰਿਆ ਹੈ। ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼, ‘I’ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਐਨਾਫ਼ੋਰ ਨਾਲ ਅਲਪ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਹੈ ਪਰ ਦੂਜੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀ। ਇਥੇ ਅਲਪ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਚਾਰ (relevant notion) ਤੇ ਢੁੱਕਵੀਂ ਬਹਿਸ ਹੋਣੀ ਚਾਹਿਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦੋ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੋਣ (ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸਹਿ ਉਪਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ) ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਅਲਪ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਹਿ ਉਪਵਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਇਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਅਲਪ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਬਜਾਇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੇਂਠਲਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਕਾਲ ਰਹਿਤ ਉਪਵਾਕ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰਲਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਅਗਲੇ ਉਪਵਾਕ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਿੱਜਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ (reflexives and reciprocals) : ਅਸੀਂ ਹੁਣ, ‘himself’ ਵਰਗੇ ਨਿੱਜਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਾਂਗੇ। ਨਿੱਜਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਸੁੰਤਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਜੋੜਦੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਆਖਿਆ ਬੰਧੇਜੀ (bound) ਦੇ ਉੱਤਮ ਗੁਣ, ਪੂਰਵਵਰਤੀ (antecedent) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜਵਾਚਕ ਪੜਨਾਵ reciprocals ਜਿਵੇਂ, each other ਅਤੇ ‘ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ’ ਅਨੁਵਾਦਕ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨਿਯੰਤ੍ਰਰਣ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ reflexives ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 1 the students attacked each other.
2 The student attacked each other.
3 Each other are ill. * Reciprocal ਸੁਭਾਵਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਵਚਨੀ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਲਈ ਬਹੁ-ਵਚਨੀ ਪੂਰਵ-ਵਰਤੀ (anteecent) ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਵਾਕ ਨੰ: 2 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਚਨ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼, ‘the student’, ਸੰਬੰਧਿਤ ਬੰਧੇਜ (relevant ਪਾਬੰਦer) ਲਈ reciprocal ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਵਾਕ ਨੰ: 3 ਕੋਈ ਵੀ ਬੰਧੇਜੀ (ਪਾਬੰਦer) ਉੱਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਾਕ ਨੰ: 1 ਵਿੱਚ reciprocal ‘each other’ ਕਰਤਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਬੰਨਿਆ (bound) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵਾਕ ਵਿਆਕਰਣਿਕ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਨੂੰ ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਆਮ ਹੀ ਨਾਮ ਦੇ ਕੇ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ: reflexives and reciprocals। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਐਨਾਫੋਰੇ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਦੱਸਣ ਲਈ reflexives ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਇਸ ਸਾਧਾਰਣ ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਨਿਰਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਐਨਾਫੋਰੇ ਦਾ ਮਤਲਬ: ਇੱਕ ਐਨਾਫ਼ੋਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ Governor ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦਾ ਕਰਤਾ (Subject ) ਦਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ “ਇੱਕ ਐਨਾਫ਼ੋਰ ਦਾ ਉਸਦੇ ਬੰਧੇਜੀ ਖੇਤਰ (governing category) ਵਿੱਚ ਬੰਨੇ ਹੋਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।“
ਦੂਜਾ ਸਿਧਾਂਤ: ਪਰੋਨੋਮੀਨਲ
ਅਸੀ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰਾਗੇ ਜੋ ਕਿ ਪਰੋਨੋਮੀਨਲ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਪਰੋਨੋਮੀਨਲ ਨੂੰ ਹੇਂਠ ਲਿਖੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ: 1 John has hurt him.
2 John has hurt himself. ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਪਰੋਨੋਮੀਨਲS ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ reflexives ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਵਾਕ ਨੰ: 1 ਵਿੱਚ ਪੜਨਾਂਵ ‘him’ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਬੰਧ ਕਰਤਾ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ‘John’ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਵਾਕ ਨੰ: 2 ਵਿੱਚ ਨਿੱਜਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ (reflexive) ਦਾ ‘John’ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਸੰਕੇਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਵਾਕ ਨੰ: 1 ਵਿੱਚ ਨਿੱਜਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਬੰਧੇਜੀ (reflexive bound) ਹੈ ਅਤੇ ਪੜਨਾਂਵ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਇਥੇ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੜਨਾਂਵ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਉੱਥੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਥੋਂ ਐਨਾਫੋਰੇ ਬਾਊਂਡ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰਕ ਖੇਤਰ (governing category) ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉੱਪਰ ਅਧਿਕਾਰਕ ਖੇਤਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬੰਧੇਜੀ (ਬਈਂਡਿੰਗ) ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ ਇੱਕੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪੂਰਵਵਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿੱਜਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵੀ ਬੰਧੇਜ ਲੱਭਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਓਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੜਨਾਂਵ ਵੀ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ X ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਬੰਨਿਆ ਨਾ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਉਹਨਾਂ ਸੂਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਨਿੱਜਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਅਣਵਿਆਕਰਣਕ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੰਧੇਜੀ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੜਨਾਂਵ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪੂਰਵਵਰਤੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਣ। ਇਹ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੜਨਾਂਵ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪੂਰਵਵਰਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਪਰੋਨੋਮੀਨਲ ਦਾ ਮਤਲਬ: ਪੜਨਾਂਵ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਚਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਖੇਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਪੜਨਾਂਵ ਦੇ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਕਾਰਜ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰੋਨੋਮੀਨਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਰਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇਸਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਉੱਥੇ ਪੜਨਾਂਵ ਮਕਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।
ਤੀਜਾ ਸਿਧਾਂਤ: ਰੈਫਰੈਂਸੀਅਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਜਾਂ ਲੈਕਸੀਕਲ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼
ਰੈਫਰੈਂਸੀਅਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਜਾਂ ਆਰ- ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨਜ ਤੀਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਦਾ ਅੰਸ਼/ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਿਹਿਤ ਰੈਫਰੈਂਸੀਅਲ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਭਿਵਿਅਕਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ‘ John, ਅਤੇ ‘the detective’ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਵਚਨ ਵਿਚੋਂ ਹਵਾਲੇ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਰ- ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਦਾ ਸੁੰਤਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪੂਰਵਵਰਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਦਰਅਸਲ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਤੱਤ/ਮੂਲ ਤੱਤ ਤੌਂ ਬੰਧੇਜ (ਪਾਬੰਦ) ਦੀ ਸਹਿ ਹੋਂਦ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹੇਂਠ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ: 1 “John attacked him”
2 “John says that he is leaving.”
3 “he says that John is leaving.”
4 His brother likes John very much.” ਇਹਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਕ ਨੰ: 1 ਵਿੱਚ ਪੜਨਾਂਵ ‘him’ ਅਤੇ ਆਰ-ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ‘john’ ਦੇ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਰੈਫਰੈਂਟ ਹੋਣ ਦੇ ਸਧਾਰਣ ਕਾਰਣ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹਨ। ਵਾਕ ਨੰ:2 ਵਿੱਚ ਪੜਨਾਂਵ “he” ਬੰਧੇਜੀ ਹੈ। ‘john’ ਦੇ ਕਾਰਣ ‘he’ ਅਧਿਕਾਰਕ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਰੋਨੋਮੀਨਲ ਦਾ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਜੋਂ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ‘John’ ਪੜਨਾਂਵ ‘he’ਨੂੰ ਪਾਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਪ੍ਖਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ‘’he’ ‘John’ ਨੂੰ ਸੀ-ਕਮਾਂਡ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜੇਕਰ ਦੋ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ਕੋ-ਇੰਡੈਕਸ ਹੋਣ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਬੰਧੇਜ (ਬਈਂਡਿੰਗ) ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ‘he’ ‘john’ ਨੂੰ ਬੰਧੇਜ (bound) ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ‘john’ ਮੁਕਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਕ ਨੰ: 3, ਵਾਕ ਨੰ: 2 ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਪੜਨਾਂਵ ਦੀ ਜੁਗਤ ਅਤੇ ਆਰ-ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉਦਾਹਰਣ ਵਿੱਚ ‘he’ ਅਤੇ ‘John’ ਦਾ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ‘HE’ ‘john’ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਤੋਂਨ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਹੋਂਦ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ‘head’ ‘john’ ਇਸ ਉਦਾਹਰਣ ਵਿੱਚ ਕੋ-ਇੰਡੈਕਸ ਹੈ ਤਾਂ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ‘John’ ਪੜਨਾਂਵ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਬੰਧੇਜ (bound) ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਾਕ ਨੰ: 3 ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਉਹ ਸਿੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰ-ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਸੱਮਗਰੀ ਜੋ ਕਿ ਸੰਭਾਵਤ ਬੰਧੇਜੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੇ, ਉਹ ਬੰਧੇਜਤਾ ਪ੍ਰਤੀਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਵਾਕ ਨੰ: 4 ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਪੜਨਾਂਵ ‘his’ ਅਤੇ ਆਰ-ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਸਮਾਨ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਰੈਫਰੈਂਸੀਅਲਿਟੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਠਕ ਸਿੱਧ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਕਰਣਤਾ ਦੀ ਇਹ ਉਦਹਾਰਣ “himself’ ‘ਪੂਰਵ ਸੂਚਿਤ’ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ। ‘his’ ਪੜਨਾਂਵ ਆਰ-ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਦੀ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਉਸ ‘ਤੇ ਸੀ-ਕਮਾਂਡ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ ‘his brother’ ਸ਼ਪੱਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ‘john’ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ (ਪਾਬੰਦ) ਨਹੀਂ। ਉਪਰੋਕਤ ਉਦਹਾਰਣਾਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕਢੱਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਰ-ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਕਿਸੇ ਸਹਿ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਦੇ। A-ਬਈਂਡਿੰਗ: ਸਥਾਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਮੁੱਖੀ ਬੰਧੇਜੀ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਆਰ-ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਹਰ ਥਾਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਬਾਈਂਡਿੰਗ ਸਿਧਾਂਤ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨਾਂਵ ਵਾਕੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਤਿੰਨ ਭਾਗ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਸਕਦੇ ਹਾਂ- ਬਾਈਂਡਿੰਗ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਵਰਣਾਤਮਕ ਵੇਰਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
references
Chomsky, N. (1981). Lectures on Government and Binding.
Palwinder singh(2013) M.PHil Thesis. Binding relations in Punjabi. Punjabi University Patiala
Harjeet Singh(2013) M.Phil Thesis. Anaphoric Relation in Punjabi. Jawaharlal Nehru University Delhi.
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਨੀਊਟ੍ਰਲ ਮਿਲਕ ਹੋਟਲ
ਨੀਊਟ੍ਰਲ ਮਿਲਕ ਹੋਟਲ (Neutral Milk Hotel) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਇਨਡਾਧੀ ਰੋਕ ਬੈੰਡ ਸੀ ਜੋ 1980 ਵਿੱਚ ਗਾਇਕ, ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਜੇਫ ਮੈਗਨਮ ਨੇ ਰਸਟਨ, ਲੂਸੀਆਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
Media related to Neutral Milk Hotel at Wikimedia Commons
ਜ਼ਿਆਉਦੀਨ ਸਰਦਾਰ
ਜ਼ਿਆਉਦੀਨ ਸਰਦਾਰ (31 ਅਕਤੂਬਰ 1951, ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ, ਭਵਿੱਖਮੁਖੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਲੋਚਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹਨ,ਜਿਨਾ ਨੇ ਲੰਡਨ ਤੋ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ | ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫਿਜਿਕਸ ਅਤੇ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ |ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਦਾਰ ਲੇਖਕ,ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਆਲੋਚਕ,ਅਤੇ ਲੋਕਮੁਖੀ ਬੁਧੀਜੀਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਚਾਰ,ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਭਵਿਖ ਦਾ ਅਧਿਐਨ, ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਬੰਧ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਹਾਰਤ ਰਖਦਾ ਹੈ| ਪ੍ਰੋਸਪੇਕਟ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਉਦੀਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ 100 ਉੱਚ ਨਾਮੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ "ਦ ਇੰਡਿਪੇਨਡੇੰਟ ਅਖਬਾਰ" ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਬਹੁ-ਖੇਤਰੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਕਿਹਾ।
ਬਹੁਸੱਭਿਆਚਾਰਵਾਦ
ਸਰਦਾਰ ਬਹੁਸੱਭਿਆਚਾਰਵਾਦ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਸਰਦਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੁਸੱਭਿਆਚਾਰਵਾਦ ਗੈਰ-ਪੱਛਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਬਦਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਗਲ ਕਰਨ ਲਈ ਚਿੰਤਤ ਹੈ।
ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ
ਜ਼ਿਆਉਦੀਨ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕ ਸੋਚ ਦਾ ਵੀ ਧਾਰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ ਮਹਾਨ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਪੋਸਟਮੋਡਰਨਿਜ਼ਮ ਐਂਡ ਦ ਅਦਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਆਧੁਨਿਕਤਾ ਨੂੰ "ਪੱਛਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਨਵ-ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ'' ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ
ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫ਼ਰ  (15 ਜਨਵਰੀ 1899 - 18 ਜਨਵਰੀ 1976) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ 1978 ਵਿੱਚ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉਰਵਾਰ ਪਾਰ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਆਕਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੈਂਬਲਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੱਧਵਾਲ ਨਾਂਅ ਦੇ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਸ: ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਸਿੱਖਿਆ, ਨੌਕਰੀ ਅਤੇ ਸੇਵਾ
ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬਾਗ ਅਤੇ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਖੂਨੀ ਸਾਕਿਆਂ ਨੇ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਧੁਰ ਅੰਦਰੋਂ ਝੰਜੋੜ ਦਿੱਤਾ। 1922 ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਕਿੱਤੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਦ ਪਏ। 1922 ਵਿੱਚ 'ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ਼' ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਉੱਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ 1949 ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ 1952 ਤੋਂ 1966 ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਜਿੱਤੇ। 1968 ਤੋਂ 1976 ਤੱਕ ਦੋ ਵਾਰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ 1966 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਤਾਂ ਆਪ ਜੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਨਾਂਅ ਦੇ ਨਾਲ ਤਖ਼ੱਲਸ ਵਜੋਂ 'ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ' ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸਿਆਸਤ ਨਾਲੋਂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਰਹੇ।
ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੌਂ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਛਪੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ
ਮੌਤ
ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ 18 ਜਨਵਰੀ 1976 ਨੂੰ ਹੋਈ।
ਪੁਜਾਰੀ (ਨਾਵਲ)
ਪੁਜਾਰੀ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਨਾਇਕ
ਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਨਾਇਕ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਬਕੀ ਲਾਡਲੀ ਬੇਬੋ, ਰਾਮ ਮਿਲਾਈ ਜੋੜੀ, ਡਰ ਫਾਈਲਾਂ: ਡਰ ਕੀ ਸੱਚੀ ਤਸਵੀਰੀਂ, ਸਾਵਧਾਨ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਚੱਕਰਵਰਤੀਨ ਅਸ਼ੋਕ ਸਮਰਾਟ ਵਰਗੀਆਂ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਸੁਬਰਾਸੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।    ਪ੍ਰੀਤ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਯੇ ਜੋ ਮੁਹੱਬਤ ਹੈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
29 ਦਸੰਬਰ
14 ਪੋਹ ਨਾ: ਸ਼ਾ:
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਫ਼ਲੈਨਰੀ ਓਕਾਨਰ
ਮੈਰੀ ਫ਼ਲੈਨਰੀ ਓਕਾਨਰ (25 ਮਾਰਚ 1925 – 3 ਅਗਸਤ 1964) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਵਾਜ਼ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਨਾਵਲ ਅਤੇ 32 ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਫਯੂਚਰ (ਰੈਪਰ)
ਨਵੇਡੀਅਸ ਡੀਮੁਨ ਵਿਲਬਰਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Nayvadius DeMun Wilburn; ਜਨਮ 20 ਨਵੰਬਰ, 1983), ਜੋ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫਯੂਚਰ ਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਹਿਪ ਹਾਪ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।
ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ
thumb|250px
ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ (汉语 / 漢語, ਫਿਨ-ਇਨ: Hànyǔ ; 华语 / 華語, Huáyǔ ; ਜਾਂ 中文 ਹੋਇਆ-ਯੂ, Zhōngwén ਚੋਂਗ-ਵਨ) ਚੀਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ  ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੀਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੁੱਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚੀਨੀ-ਤਿੱਬਤੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਮਾਨਕੀਕ੍ਰਿਤ ਚੀਨੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੰਦਾਰਿਨ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਏਕਾਕਸ਼ਰੀ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦ ਭਾਗ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਚਿਤਰਲਿਪਿ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ- ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਚੀਨੀ ਲਿਪੀ ਅਤੇ ਸਰਲੀਕ੍ਰਿਤ ਚੀਨੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ। ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਇੱਕ ਸੁਰਭੇਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਣ ਅਫਰੀਕਾ ਖੰਡ, ਯੂਰੇਸ਼ਿਆਖੰਡ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰੀਇਖੰਡ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾਖੰਡ ਨਾਮ ਦੇ ਚਾਰ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਯੂਰੇਸ਼ਿਆਖੰਡ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅੰਤਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੰਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿੱਚੇ ਲਿਖੇ ਭਾਸ਼ਾ-ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ: ਸੇਮੇਟਿਕ, ਕਾਕੇਸ਼ਸ, ਯੂਰਾਲਅਲਤਾਇਕ, ਏਕਾਕਸ਼ਰ, ਦਰਵਿਡ, ਆਗਨੇਏ, ਭਾਰੋਪੀਏ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਮ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਏਕਾਕਸ਼ਰ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਿਆਮੀ, ਤੀੱਬਤੀ, ਬਰਮੀ, ਮਿਆਓ, ਲੋਲੋ ਅਤੇ ਮੋਨ-ਖਮੇਰ ਸਮੂਹ ਦੀਭਾਸ਼ਾਵਾਂਵੀ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਬੋਲੀਆਂ (ਵਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ)
ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੱਤ ਮੁੱਖ ਸਮੂਹ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸੀਹਾਂ ਦੌਦ
ਸੀਹਾਂ ਦੌਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪਾਬਲੋ ਐਸਕੋਬਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1993
ਸਾਹੀਵਾਲ
ਸਾਹੀਵਾਲ (ਉਰਦੂ : ساہِيوال‎; ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬੀ: ساہیوال) ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਹੀਵਾਲ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 180 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। 1998 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ 207,388 ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦਾ 14 ਵਾਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ 22 ਵਾਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
1865 ਈ. ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ-ਲਾਹੌਰ ਰੇਲਵੇ ਲਾਇਨ ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪਿੰਡ ਸਥਿਤ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਮਿੰਟਗੁਮਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਨਾਂ ਸਰ ਰੋਬੇਰਟ ਮਿੰਟਗੁਮਰੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਗਵਰਨਰ, ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਪਿਆ। ਇਸਨੂੰ ਮਿੰਟਗੁਮਰੀ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ ਗਇਆ। 1967 ਈ. ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਸਾਹੀਵਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਇਆ। ਇਹ ਨਾਂ ਖਰਲ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹੀ ਨਾਂ ਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਤੋਂ ਪਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਸਨ।
ਭਾਸ਼ਾ
ਇੱਥੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਥੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੰਜੀਵ ਭੱਟ
ਸੰਜੀਵ ਭੱਟ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ 2002 ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਦੀ ਕਥਿਤ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਲਫੀਆ ਬਿਆਨ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਜੀਵ ਭੱਟ ਨੂੰ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਤੇ ਨਵੀਂ ਪੋਸਟਿੰਗ ਜੋਆਇਨ ਨਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਸੰਜੀਵ ਭੱਟ ਨੇ ਹਿੱਲ ਗ੍ਰੇਨਜ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਜੇਵੀਅਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ (ਲਿਓਲਾ ਹਾਲ), ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2002 ਦੀ ਗੁਜਰਾਤ ਹਿੰਸਾ
ਅਨੰਤਾ ਸਿੰਘ
ਅਨੰਤਾ ਲਾਲ ਸਿੰਘ (ਬੰਗਾਲੀ: অনন্তলাল সিংহ) (1 ਦਸੰਬਰ 1903 — 25 ਜਨਵਰੀ 1979) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਚਿਟਗਾਂਗ ਆਰਮਰੀ ਰੇਡ 1930 ਈ. ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ । ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਰੁੱਪ, ਇਨਕਲਾਬੀ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਕਾਉਂਸਿਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਜੀਵਨ
ਅਨੰਤਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਚਿਟਗਾਂਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਗੋਲਪ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਜਪੂਤ ਸਨ, ਉਹ ਆਗਰਾ ਤੋਂ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਕੇ ਚਿਟਗਾਂਗ ਚਲੇ ਗਏ। ਇੱਥੇ ਹੀ, ਚਿਟਗਾਂਗ ਮਿਊਂਸੀਪਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸੂਰੀਆ ਸੈਨ ਨਾਲ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1903 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1979
ਡੈਕਸਟਰ'ਜ਼ ਲੈਬੋਰਟਰੀ
right|thumb ਡੈਕਸਟਰਜ਼ ਲੈਬੋਰਟਰੀ ਕਾਰਟੂਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕਾਰਟੂਨ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਡੈਕਸਟਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਬੱਚਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਏ ਦਿਨ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਡੀ ਡੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਤਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪਾਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰਟੂਨ
ਤਕਸੀਮ
ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਅਰਥਮੈਟਿਕ (ਮੁਢਲੇ ਅੰਕਗਣਿਤ) ਵਿੱਚ, ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਜਾਂ ਤਕਸੀਮ (÷ ਜਾਂ / ਜਾਂ — ਨਾਲ ਚਿੰਨਬੱਧ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ) ਇੱਕ ਅਰਥਮੈਟਿਕ (ਅੰਕਗਣਿਤਿਕ) ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜੇਕਰ b ਗੁਣਾ c ਦਾ ਮੁੱਲ a ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇੰਝ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: a = b × c ਜਿੱਥੇ b ਸਿਫਰ (ਜ਼ੀਰੋ) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ a ਨੂੰ b ਨਾਲ ਤਕਸੀਮ ਕਰਨ ਤੇ c ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਖਿਅ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਉਦਾਜਰਨ ਵਜੋਂ, 6 ÷ 3 = 2 ਕਿਉਂਕਿ 3 × 2 = 6
ਉੱਪਰ ਦੱਸੇ ਦਰਸਾਓ ਵਿੱਚ, a ਨੂੰ ਡਿਵੀਡੰਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,b ਨੂੰ ਡਿਵੀਜ਼ਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਅਤੇ c ਨੂੰ ਕੋਸ਼ੰਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦਰਸਾਓ (ਐਕਪ੍ਰੈਸ਼ਨ) a/b ਜਾਂ ਵਿੱਚ a ਨੂੰ ਨਿਉਮਰੇਟਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ b ਨੂੰ ਡੈਨੋਮੀਨੇਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਕਗਣਿਤ
ਰਜਨੀ (ਨਾਵਲ)
ਰਜਨੀ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਤੇਜ ਸਿੰਘ
ਉੱਤੇਜ ਸਿੰਘ' ਸਿੱਖ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਐਂਗਲੋ ਸਿੱਖ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਦੀ ਕਮਾਂਡਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ
30 ਦਸੰਬਰ
30 ਦਸੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 364ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 365ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦਾ 1 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਐਤਵਾਰ ਹੈ ਅਤੇ 'ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ' ਮੁਤਾਬਕ ਅੱਜ '15 ਪੋਹ' ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਰਾਮ
ਰਾਮ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਤਵੇਂ ਅਵਤਾਰ ਅਤੇ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਾਮ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਦੇਂ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਰਾਮ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੰਪ੍ਰਦਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਵਜਾਏ ਪਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਸੂਰਿਆ ਵੰਸ਼ ਜੋ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਵਜੋ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ 1992 ਵਿੰਚ ਰਾਮ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਰਹਿੰਦ ਖੂਹੰਦ ਪਾਈ ਗਈ ਜਿਸ ਤੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਕਈ ੳਘੇ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਨ। ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਵਤਾਰ
ਦ ਨਾਈਫ਼
ਦ ਨਾਈਫ਼ (The Knife) ਇੱਕ ਸਵੀਡਨੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਜੋੜੀ ਸੀ ਜੋ ਕੇ 1999 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1999 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਸੰਗੀਤ ਸਮੂਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੀਡਨ
ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਮੁੰਬਈ
ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਮੁੰਬਈ ਮੁੰਬਈ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉਤਰ-ਪਛਮ ਵਿੱਚ ਪਵਈ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਗੂ ਸਵਸ਼ਾਸੀ ਅਭਿਆਂਤਰਿਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾਨ ਲੜੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਇਹ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਦੂਜੀ-ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਲਜ ਹੈ।
ਯੁਗਾਂਡਾ
ਯੂਗਾਂਡਾ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਦਾ ਗਣਰਾਜ, ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕੀਨੀਆ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਦੱਖਣੀ ਸੂਡਾਨ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਾਂਗੋ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਰਵਾਂਡਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਝੀਲ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੀਨੀਆ ਅਤੇ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਹੈ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸਵਾਹਿਲੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਯੋਵੇਰੀ ਕਗੂਤਾ ਮੂਸੇਵੇਨੀ ਹਨ।
ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਕਾਊਂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀਆਂ
A clickable map of Uganda exhibiting its 111 districts and Kampala.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਪਾਪ ਦੀ ਖੱਟੀ
ਪਾਪ ਦੀ ਖੱਟੀ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਨਾਇਕ ਭਾਨ ਸਿੰਘ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਥੀਮ ਹੈ ਇਨਸਾਨ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਤੋਂ ਉਹ ਉੱਕਾ ਬੇਖ਼ਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਨ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੀਦਾਰ ਦੇ ਘਰ ਨੌਂਕਰ ਹੈ ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੀਦਾਰ ਦੀ ਕੁੜੀ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਮੀਦਾਰ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾ ਭਾਨ ਸਿੰਘ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਸ਼ਾਕ ਭਾਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਕਰੇਗਾ।=ਅਖੀਰ ਭਾਨ ਸਿੰਘ ਉਹ ਸ਼ਰਤ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਮਨ ਦਾ ਚੈਨ ਉਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਸੁਜਾਨਪੁਰ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਸੁਜਾਨਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਠਾਨਕੋਟ ਦਾ ਹਲਕਾ ਨੰ: ੧ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਕੈਥੋੜ ਰੇਅ ਟਿਊਬ
right|thumb|250x250px|ਰੰਗੀਨ ਸੀਆਰਟੀ ਦਾ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਆਰੇਖ : 1. ਤਿੰਨ ਇਲੇਕਟਰਾਨ ਬੰਦੂਕ (ਇਲੇਕਟਰਾਨ ਗਨ)   ( ਲਾਲ, ਹਰਾ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਫਾਸਫਰ ਬਿੰਦੀ ਹੇਤੁ) 2.ਇਲੇਕਟਰਾਨ ਕਿਰਨ 3. ਕੇਂਦਰਨ ਕੁੰਡਲੀ 4. ਕੋਣ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੰਡਲਿਆਂ 5. ਏਨੋਡ 6. ਚਿੱਤਰ  ਦੇ ਬੇਲੌੜਾ ਲਾਲ,  ਹਰੇ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਛਿਪਾਉਣ ਅਤੇ  ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਵੇਕਲਾ ਕਰਣ ਲਈ  7. ਫ਼ਾਸਫਰ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਲ, ਹਰਾ ਅਤੇ ਨੀਲਾ ਖੇਤਰ 8. ਫਾਸਫਰ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਹਿੱਸਾ
ਕੈਥੋੜ ਰੇਅ ਟਿਊਬ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Cathode Ray Tube, ਸੀ .ਆਰ .ਟੀ .) ਇੱਕ ਵੈਕਿਉਮ ਟਿਊਬ  ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਲੇਕਟਰਾਨ ਬੰਦੂਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰੀਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਥੋੜ ਰੇਅ ਟਿਊਬ
ਮਾਲੋ ਦੌਦ
ਮਾਲੋ ਦੌਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿਤ
ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿਤ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਡੈਨੀ ਬ੍ਰਾਊਨ (ਰੈਪਰ)
ਡੈਨੀ ਡੇਵਨ ਸੇਵੇੱਲ (ਜਨਮ 16 ਮਾਰਚ, 1981), ਡੈਨੀ ਬ੍ਰਾਊਨ (Danny Brown) ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਡੀਟ੍ਰਾਯ੍ਟ, ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਹਿਪ ਹੋਪ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੀ ਜੀਵਾਨੰਦਮ
ਪੀ ਜੀਵਾਨੰਦਮ (1907-1963) ਜੀਵਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੇਤਾ, ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ  ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਮੋਢੀ ਸਨ।
ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਮਾਜਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਨੇਤਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਵੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਭਾਸ਼ਣਕਾਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ; ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਵੰਚਿਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਣਥੱਕ ਲੜਾਕੂ ਸੀ। ਜਨ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੀਵਨੰਦਮ ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
21 ਅਗਸਤ, 1907 ਨੂੰ ਤਰਾਵਣਕੋਰ ਦੀ ਤਤਕਾਲੀ ਰਿਆਸਤ (ਜੋ ਹੁਣ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿਚ ਹੈ) ਦੇ ਬੂੰਥਾਪੰਡੀ ਦੇ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਮੱਧ ਵਰਗ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਂ ਸੋਰੀਮੁਥੂ ਸੀ।  ਉਸ ਦਾ ਇਹ ਨਾਮ ਇਸਦੇ ਕਬੀਲੇ ਰੱਬ ਸੋਰੀਮੁਥੂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕੱਟੜ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਿਛੋਕੜ ਨੇ ਜੀਵਾਨੰਦਮ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ, ਭਗਤੀ ਗੀਤ ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਐਸੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਜਾਤ ਅਧਾਰਤ ਕਠੋਰਤਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਛੂਤ-ਛਾਤ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਘੋਰ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦਲਿਤ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਅਤੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਬਰਦਾਸਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣ ਦੇ ਵਕਤ ਹੀ ਉਹ ਵਰਨਆਸਰਮ ਧਰਮ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਕੋਡ ਜੋ ਜਾਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਵੰਡਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਛੂਤਛਾਤ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਦਾ ਘੋਰ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ। ਕੌਮੀ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਖ਼ਾਦੀ ਪਹਿਨਣ ਅਤੇ ਅਛੂਤਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਸ ਦੇ ਰੁਖ ਨੇ ਜੀਵਨੰਦਾਂਮ ਨੂੰ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ ਖਾਦੀ ਪਹਿਨੀ ਸੀ।
ਜੀਵਾਨੰਦਮ ਆਪਣੇ ਦਲਿਤ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣਾ ਵਰਜਿਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੱਟੜ ਉਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਨਾਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਨ। ਜੀਵਾਨੰਦਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਭੇਦਭਾਵਪੂਰਣ ਰਸਮਾਂ ਰੀਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕੀਤਾ।
ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਵਰਕਰ
ਜੀਵਵਾਨੰਦਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। 1924 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵੈੱਕਮ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਵੈੱਕਮ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚਿੰਦ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੇਰਨਮਾਦੇਵੀ ਵਿਖੇ ਵੀ.ਵੀ. ਐਸ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਗਏ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਦਲਿਤ ਅਤੇ 'ਉਚ-ਜਾਤੀ' ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪੇਰੀਅਰ ਦੇ ਰੋਸ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਰਾਏਕੁਕੂਡੀ ਦੇ ਕੋਲ ਸਿਰੁਵਾਇਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਦੇ ਫੰਡ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਚਾਰਜ ਲਿਆ। ਆਸ਼ਰਮ ਜੀਵਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਜੀਵਾ ਨੇ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੇ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਅਸਹਿਮਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗਾਂਧੀ ਮਦਰਾਸ ਆਏ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਜੀਵਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਰਾਜਗੋਪਾਲਾਚਾਰੀ ਨੇ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹਾਂਗਾ ਜਿੱਥੇ ਜੀਵਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸਿਰੁਵਾਇਲ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਜੀਵਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਬ 25 ਸਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਉਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ 'ਚਿੱਠੀ' ਲਿਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜੀਵਾ ਨੇ ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਜਦੋਂ ਪੇਰੀਯਾਰ (ਪੇਰੀਅਰ ਈ. ਵੀ. ਰਾਮਾਸਾਮੀ) ਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਫੇਰੀ ਤੋਂ ਪਰਤਣ ਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਜੀਵਾਨੰਦਮ ਜੋ ਕਿ ਸਮਾਨਤਾਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਸੀ ਨੂੰ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੋਈ। ਕੌਮੀ ਅੰਦੋਲਨ ਕਾਂਗਰਸ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਉਦੋਂ ਡੁੱਬ ਗਈਆਂ ਜਦੋਂ ਪੇਰੀਯਾਰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਪਿਛੇ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗਾ। ਉਹ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਇਹ ਬੜੀ ਵੱਕਾਰੀ ਪਦਵੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਾਂਗਰਸ ਇਕਾਈ ਦੀ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ 1937 ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਪ੍ਰਾਂਤਿਕ ਕਾਂਗਰਸ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਤਾਂ ਜੀਵਾਨੰਦਮ ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲਾ ਸਕੱਤਰ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਨੁਭਵੀ ਨੇਤਾ ਪੀ. ਰਾਮਮੂਰਤੀ ਸਹਿਤ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ.) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1963 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਇਹ ਸਫ਼ਾ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਅੰਦਰਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਤ ਖੇਤਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਰ-ਗਰੈਵਿਟੀ, ਸੁਪਰ-ਸਮਿੱਟਰੀ, ਅਤੇ ਉੱਚ-ਊਰਜਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ।
XYZ
x: ਇੱਕ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰ
X: ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ ਅੰਦਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕਾਂ (ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਾਂ) ਵਾਸਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
y: ਇੱਕ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰ
YBE: ਯਾਂਗ-ਬਾਕਸਟਰ ਇਕੁਏਸ਼ਨ
YM: ਯਾਂਗ-ਮਿਲਜ਼
Z: ਇੱਕ ਪਾਰਟੀਸ਼ਨ ਫੰਕਸ਼ਨ Z ਬੋਸੌਨ. ਕਿਸੇ ਵਧਾਏ ਹੋਏ ਸੁਪਰਸਮਿੱਟਰੀ ਅਲਜਬਰਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਤੱਤ
ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ
ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕੌਮੀ ਸਾਹਿਤਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ/ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵਡੇਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਰਨ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੀਤ ਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸ਼ਾਹਕਾਰਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਜ ਇਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਗਵਤੀ
thumb|ਕੋਡੁੰਗਲੂਰ ਭਾਗਵਤੀ ਮੰਦਰ ਭਗਵਤੀ(ਦੇਵਨਾਗਰੀ: भगवती, IAST: Bhagavatī), ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਦੇਵੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰਪੂਰਵਕ ਸਿਰਲੇਖ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ
ਇਤਿਹਾਸ
ਯੋਹਾਨ ਵੁਲਫਗੰਗ ਫਾਨ ਗੇਟੇ ਨੇ ਉੱਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭਕ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਈ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਵੈਲਟਲਿਟਰਾਟੂਆ’ (Weltliteratur) ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਪੱਛਮੀ ਮੂਲ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੁੰਗਾਰੇ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਚੇਲੇ ਜੋਹਾਨ ਪੀਟਰ ਏਕਰਮੈਨ ਨੇ 1835 ਵਿੱਚ ਗੋਇਟੇ ਨਾਲ ਬਾਤਚੀਤ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਬਹੁਤ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।
ਭਗਵਤੀ
ਭਗਵਤੀ ਦਾ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਮ ਭਾਗਵਣ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ " ਭਾਗਵਤੀ" ਦੇਵੀ ਜਾਂ ਈਸ਼ਵਰੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ
ਭਗਵਤੀ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ
ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ,
ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
XYZ
ZEUS:
ਭਗਵਤੀ
ਕਰਨਾਟਕ
ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ ਸਸੀਹਿਤਲੁ ਮੰਗਲੋਰੇ। ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਗੁਲੀਗਾ ਇੱਥੇ ਮੁੱਖ ਦਾਈਵਾ ਹੈ.
1,000,000,000
1,000,000,000 (ਇੱਕ ਅਰਬ) 999,999,999 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ 1,000,000,001 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਖਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ, "ਬਿਲੀਅਨ" ਨੂੰ b, bil ਜਾਂ bn ਵਜੋਂ ਸੰਖੇਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇੰਡੀਅਨ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਆਰਮੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ
ਭਗਵਤੀ
ਕੇਰਲ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਭਗਵਤੀ ਖੇਤਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ ਹਨ-
ਗੋਆ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਦੇਵਤਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਗੌਡ ਸਰਸਵਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦਾਵਦਨੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਭੰਡਾਰੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਹੀਸ਼ਾੁਰਮਰਦੀਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੋਆਣ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਤੀ ਨੂੰ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਅਸਥਾਨ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
1,000,000,000
ਮਿਆਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ 1 × 109 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਅਗੇਤਰ ਗੀਗਾ 1,000,000,000 ਗੁਣਾ ਅਧਾਰ ਇਕਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਜੀ.
ਇੱਕ ਅਰਬ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਈਓਨ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ (ਪਰ ਅਮਰੀਕਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ), ਸ਼ਬਦ "ਬਿਲੀਅਨ" ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਿਲੀਅਨ ਮਿਲੀਅਨ (1,000,000,000,000) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਹੁਣ ਆਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਮਿਲੀਅਨ (1,000,000,000) ਦੇ ਅਰਥ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਿਲੀਅਰਡ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ 1,000,000,000 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ "ਮਿਲਿਅਰਡ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਅਕਸਰ ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਨੰਬਰਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ 100 ਕਰੋੜ ਜਾਂ 1 ਅਰਬ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1,000,000,000 ਵੀ 1000 ਦਾ ਘਣ ਹੈ।
ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
XYZ
zino: Z-ਬੋਸੌਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪਰਿਕਲਪਿਤ ਸੁਪਰਸਮਿੱਟ੍ਰਿਕ ਸਾਥੀ
zweibein: 2 ਅਯਾਮਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਫ੍ਰੇਮ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ
ਇਆਨ ਅਲੈਕਜੇਂਡਰ (ਅਦਾਕਾਰ)
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਅਲੈਕਜੇਂਡਰ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਲਟ ਲੇਕ ਸਿਟੀ, ਉਟਾਹ ਵਿਚ ਇੱਕ ਕੌਕਰੈਸੀਅਨ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਵਿਅਤਨਾਮੀ ਮੂਲ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਵਿਅਤਨਾਮ ਆਏ ਸਨ। ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ ਡਿਫੈਂਸ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਹਵਾਈ, ਜਪਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕਮਿਉਨਿਟੀ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਚਾਰ ਯੂ.ਸੀ.ਐਲ.ਏ. ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਟ੍ਰਾਂਸੋਫੋਬਿਕ ਘਟਨਾ ਤਹਿਤ ਉਸਦੀ ਫੋਟੋ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਮਾਰਮਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਨਾਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2014 ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਅਲੈਕਜੇਂਡਰ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੁ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੇ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ 'ਤੇ 'ਦ ਓਆ' ਸ਼ੋਅ 'ਚ ਬੱਕ ਵੀਯੂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਅਲੈਕਜੇਂਡਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਟ੍ਰਾਂਸਜੇਂਡਰ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸਦੇ ਨਿੱਜੀ ਤਜੁਰਬੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਟੰਬਲਰ ਜਰੀਏ ਕਾਸਟ ਲਈ ਕਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਸਾਹੋਕੇ
ਸਾਹੋਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੋਗਾ ਤਹਿਸੀਲ ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਬਰਗਾੜੀ ਤੋ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਤੋ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵਿੱਥ ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਬੰਬੀਹਾ, ਮੱਲਕੇ, ਬਰਗਾੜੀ, ਸੇਖਾ ਕਲਾਂ, ਆਦਿ ਹਨ। ਬਾਬੂ ਰਜਬ ਅਲੀ ਜੀ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੀ ਜੰਮਪਲ ਸਨ, ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਦਵਾਇਆ। ਬਾਬੂ ਜੀ ਨੂੰ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਵੀ ਦਾ ਐਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਬਾਬੂ ਜੀ ਦੀ ਲਿਖੀ ਕਵਿਤਾ "ਸੋਣੀਏ ਸਾਹੋ ਪਿੰਡ ਦੀਏ ਵੀਹੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੜੇ ਬੰਬੀਹੇ" ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ "ਮੇਰੀ ਸਾਹੋ ਨਗਰੀ ਜੀ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਇੰਦਰਾਪੁਰੀ ਤੋਂ ਸੁਹਣੀ" ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਸਾਹੋਕੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀ।
ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਥਾਨ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਾਬੂ ਰਜਬ ਅਲੀ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸਕੂਲ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਾਰਨੁਮਾ ਯਾਦਗਰ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਹੀ ਪੀਰ ਬਾਬਾ ਰੋਡੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਨਾਂ ਦੀ ਜਗਾ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈੈ,ਜਿਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਸਾਉਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਦਾ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵੀ ਆਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ "ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂਸਰ" ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਡਾ. ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਹਰਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਨਾਮਕਰਨ, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ, 2014, ਪੰਨਾ 307
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਫੌਲਾਦੀ ਫੁੱਲ
ਫੌਲਾਦੀ ਫੁੱਲ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਆਈਸੱਸ
thumbnail|ਇਸਿਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਆਇਸਸ ਨੂੰ ਮਿਸਰ ਦੇ ਧਰਮ ਚ ਔਸਾਈਰਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰਸ ਦੀ ਮਾਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ
ਰੇਸ਼ਮੀ ਰੁਮਾਲ ਤਹਿਰੀਕ
ਰੇਸ਼ਮੀ ਰੁਮਾਲ ਤਹਿਰੀਕ (تحریک ریشمی رومال ਤਹਿਰੀਕ-ਇ-ਰੇਸ਼ਮੀ ਰੁਮਾਲ) ਦਿਓਬੰਦ ਦੇ ਮੁਲਾਣਿਆਂ ਦੀ ਤੋਰੀ 1913 ਤੋਂ 1920 ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਅੰਗਰੇਜ਼-ਵਿਰੋਧੀ ਸਰਬ-ਇਸਲਾਮੀ ਲਹਿਰ ਸੀ। ਉਸਮਾਨੀਆ ਸਲਤਨਤ, ਜਰਮਨ ਸਲਤਨਤ, ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਦਿਓਬੰਦ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਤਹਿਰੀਕ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਮਹਿਕਮੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਸਿਰਦਰਦੀ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਦਾਰੁਲ ਉਲੂਮ ਦੇ ਸ਼ਿਕਸਤਾ ਹੁਜਰੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਰਤ ਸ਼ੇਖ਼ ਅਲਹਿੰਦ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਤਹਿਖ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਤਹਿਰੀਕ ਰੇਸ਼ਮੀ ਰੁਮਾਲ ਦੇ ਮਨਸੂਬੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਪਤਾ ਪੰਜਾਬ ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ. ਨੂੰ ਓਦੋਂ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਇੱਕ ਦਿਓਬਣਦੀ ਆਗੂ ਦੀ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਗੂ ਮਹਿਮੂਦ ਅਲ ਹਸਨ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਫੜੀ ਗਈ ਸੀ। ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਤੇ ਪੱਤਰਵਿਹਾਰ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੇਸ਼ਮੀ ਰੁਮਾਲ ਤਹਿਰੀਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ
ਕੋਸ਼ੰਟ
ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕੋਸ਼ੰਟ (ਲੈਟਿਨ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸ਼ਬਦ: ˈkwoʊʃənt ਜਿਸਦਾ ਉੱਚਾਰਣ quotiens ਹੈ, ਯਾਨਿ ‘ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ’) ਤਕਸੀਮ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜਦੋਂ 6 ਨੂੰ 3 ਨਾਲ ਭਾਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਸ਼ੰਟ 2 ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂਕਿ 6 ਨੂੰ ਡਿਵੀਡੰਡ, ਅਤੇ 3 ਨੂੰ ਡਿਵੀਜ਼ਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਸ਼ੰਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਉੰਨੇ ਵਕਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਵਾਰ ਡਿਵੀਜ਼ਰ ਡਿਵੀਡੰਡ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ, 3, 6 ਵਿੱਚ 2 ਵਾਰ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੋਸ਼ੰਟ ਨੂੰ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਇੰਟਜਰ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਯੁਕਿਲਡਨ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੂਰਨ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਤਕਸੀਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, 13 ਨੂੰ 5 ਨਾਲ ਤਕਸੀਮ ਕਰਨ ਤੇ ਕੋਸ਼ੰਟ 2 ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਬਾਕੀ 3 ਬਚਦਾ ਹੈ।
ਐਕਸ ਰੇ ਟਿਊਬ
ਐਕਸ-ਰੇ ਟਿਊਬ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਯੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ਕੇ ਬਿਜਲਈ ਇਨਪੁਟ ਨੂੰ ਐਕਸ ਰੇ ਤੀਬਰਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਣ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ
ਦੌਲਤਪੁਰ (ਡੇਹਲੋਂ)
ਦੌਲਤਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ
ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਕੁੱਲ ਸਮਾਂ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਵਿਚਲਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ, ਤਾਰੇ, ਗਲੈਕਸੀਆਂ, ਅੰਤਰ ਗਲੈਕਟਿਕ ਸਪੇਸ ਦੇ ਤੱਤ, ਨਿੱਕੇ ਤੋਂ ਨਿੱਕੇ ਉਪ-ਪਰਮਾਣੂ ਕਣ, ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਬਹੁਤੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਹਨੇਰੇ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਹਨੇਰੀ ਊਰਜਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਬਿੱਗ-ਬੈਂਗ ਤੋਂ ਕੁਝ ਪਲ ਮਗਰੋਂ (10-43 ਸਕਿੰਟ ਬਾਅਦ) ਇੱਕ ਸੁਪਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗੀਆਂ। ਇਸ ਸੁਪਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪਦਾਰਥ ਜਾਂ ਮੈਟਰ ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਪਦਾਰਥ ਜਾਂਵਐਂਟੀ-ਮੈਟਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਤਾਪਮਾਨ ਉਦੋਂ ਅਨੰਤਤਾ ਤਕ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮੈਟਰ ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਮੈਟਰ ਇੱਕ ਦੂੁਜੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋਣ ਲੱਗੇ। ਮੈਟਰ ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਮੈਟਰ ਦੀ ਵੰਡ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ। ਇੱਕ ਖਰਬ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੈਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਨਾ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਲੱਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ਫੈਲਾਅ ਵਧਿਆ ਉਸ ਦੇ ਦੂਰ ਜਾਣ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵੀ ਉਸੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਧਣ ਲੱਗੀ। ਇਸ ਫੈਲਾਅ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਘਟਣ ਲੱਗਾ। ਤਾਪਮਾਨ ਘਟਦਾ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਖਰਬ ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਫੋਟਾਨ, ਨਿਊਟਰੀਨੋ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਅਤੇ ਕੁਆਰਕ ਵਰਗੇ ਪਾਰਟੀਕਲਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਤਾਪਮਾਨ ਹੋਰ ਘਟਣ ਨਾਲ (ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਖਰਬ ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ) ਕੁਆਰਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜਨ ਲੱਗੇ। ੳੇੁਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਮਿਲਨ ਤੋਂ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰੋਟਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨਿਊਟ੍ਰਾਨਾਂ ਦਾ। ਇੱਕ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਤਾਪਮਾਨ ਇੱਕ ਖਰਬ ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਪ੍ਰੋਟਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨਿਊਟ੍ਰਾਨਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਮਿਲ ਕੇ ਹੀਲੀਅਮ ਨਿਊੁਕਲੀਅਸ ਦਾ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਹੀਲੀਅਮ ਨਿਊੁਕਲੀਅਸ ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 3,00,000 ਸਾਲ ਤੱਕ ਵਿਚਰਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਤੈਰ ਰਹੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀਲੀਅਮ ਐਟਮ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਹੀਲੀਅਮ, ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਐਟਮਾਂ ਨਾਲ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੇ ਆਸਾਰ ਬਣਨ ਲੱਗੇ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆੲੇ।
ਅਕਾਰ ਅਤੇ ਖੇਤਰ
ਸਾਡੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਉਮਰ 13.7 ਬਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਹੈ।
ਉਮਰ ਅਤੇ ਫੈਲਾਅ
ਬਿੱਗ ਬੈਂਗ ਧਮਾਕਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਿਰੰਤਰ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਤੋਂ ਭਾਵ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੈਰ ਰਿਹਾ ਮਾਦਾ, ਜੋ ਕਿ ਠੋਸ, ਦ੍ਰਵ ਅਤੇ ਗੈਸੀ ਅਵਥਸਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣਾ ਘੇਰਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਲੈਕਸੀਆਂ ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਮੰਡਲਾਂ ਦੇ ਝੁਰਮਟ ਲਗਾਤਾਰ ਫੈਲੀ ਹੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਫੈਲਾਅ ਇਸ ਦੇ ਅਸੀਮ ਠੰਢੇ ਯੁੱਗ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਆਕਾਸ਼-ਗੰਗਾ ਹੋਰ ਆਕਾਸ਼- ਗੰਗਾਵਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਦਾਰਥ ਲਗਾਤਾਰ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਇਸ ਫੈਲਾਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਦੇ ਦਾ ਫੈਲਾਅ ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਲੀ ਦੂਰੀ ਵੀ ਉਨੀ ਹੀ ਵਧੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਸਰੋਤ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾਣਗੇ ਤਾਂ ਵਿਚਲਾ ਖਲਾਅ ਹੋਰ ਵੀ ਠੰਢਾ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਵੇਗਾ। ਸਾਡਾ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼-ਗੰਗਾ ਦੇ ਇੱਕ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਵੀ ਗਲੈਕਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੂਰ ਕਿਤੇ ਆਨੰਤ ਸਿਰੇ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਫੈਲਣ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਹੋਣ ਦੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਜਮਾਓ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਸਾਡੇ ਸੋਚ ਸਕਣ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਰਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਵਰ੍ਹਿਆਂ ’ਚ ਇਸ ਦਾ ਫੈਲਾਓ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਵਰ੍ਹਾ 94 ਖ਼ਰਬ, 60 ਅਰਬ ਅਤੇ 80 ਕਰੋੜ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਅੰਦਰ ਖ਼ਰਬਾਂ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਗਾਂਹ ਲੱਖਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਵਰ੍ਹਿਆਂ ’ਚ ਫੈਲੀ ਹਰ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਬਾਂ ਤਾਰੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਆਪਸ ’ਚ ਦੂਰੀ ਵੀ 4-5 ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਹੀ ਨਹੀਂ,  ਅਣਦਿੱਖ ਪਦਾਰਥ, ਅੰਨ੍ਹੀ ਊਰਜਾ ਦੇ ਭੰਡਾਰ, ਸਿਆਹ ਸੁਰਾਖ਼, ਜੀਵਨ ਹੰਢਾ ਚੁੱਕੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮਲਬੇ ਆਦਿ ਵੀ ਹਨ। ਤਾਰਿਆਂ ਦੁਆਲੇ ਵੀ ਅਗਾਂਹ ਗ੍ਰਹਿ ਚੱਕਰ-ਗ੍ਰਸਤ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ: ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਈ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਰੇ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੁਆਲੇ ਭੌਂ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਤਾਰਿਆਂ ਦੁਆਲੇ, ਜਦੋਂਕਿ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਚੰਦਰਮਾ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸੋਮੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਤਾਵਰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਗੋਲੀ ਡਾਇਨਾਮਿਕਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ
ਫ਼ਰਗਾਨਾ ਹੋਕ
ਕਰੀਅਰ
ਹੋਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਨਡੇ ਕਰੀਅਰ 26 ਨਵੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੇਡ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਹੋਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਟੀ 20 ਆਈ ਕਰੀਅਰ 28 ਅਗਸਤ 2012 ਨੂੰ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਜੂਨ 2018 ਵਿਚ ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਖਿਤਾਬ ਅਤੇ 2018 ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।  ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬਾਅਦ 'ਚ ਉਸ ਨੂੰ 2018 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀ -20 ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਵਿਚ 2018 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀ -20 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਗਸਤ 2019 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 2019 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀ -20 ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ 2019 ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿਚ 2020 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਦੂਰ ਕਿਨਾਰਾ
ਦੂਰ ਕਿਨਾਰਾ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਆਈ. ਸੀ. ਐਸ
'''ਸਰਦਾਰ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਆਈ. ਸੀ. ਐਸ''' (2 ਮਾਰਚ 1909 - 13 ਅਗਸਤ 1986) ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ, ਯੋਗ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਤੇ ਸਾਂਸਦ ਸਨ। ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਜਗਰਾਉਂ ਜਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਸਰਦਾਰ ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖ ਤੋਂ ਹੋਇਆ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਇਲਪੁਰ ਦੇ ਚੱਕ ਨੰ: 531 ਵਿੱਚ ਜਾ ਵਸਿਆ।
ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ
ਸਰਦਾਰ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਸਵੀਂ ਤੱਕ ਦੀ ਵਿੱਦਿਆ ਲਾਇਲਪੁਰ ਦੇ ਖਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਚੇਰੀ ਵਿੱਦਿਆ ਲਈ ਆਪ ਲਾਹੌਰ ਗਏ। ਆਪ ਨੇ ਆਈ. ਸੀ. ਐਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ।
ਕਰੀਅਰ
ਆਈ. ਸੀ. ਐਸ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਾਂਗੜਾ ਵਿੱਚ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਰਹਿਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੀਤੇ ਗਏ 13000/ਰੁਪਏ ਦੇ ਗਬਨ ਕਾਰਨ ਸਸਪੈਂਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਕੇਸ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਸਬੂਤ ਨਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਬਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਪੂਰੇ ਵੇਰਵੇ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਸਾਚੀ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਸੱਚੀ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਬੰਧ ਡਾ. ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ਜਿਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਹਾਸਕਾਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਤੋਂ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਫ਼ਰਮਾਨ ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਹੋਣ ਨੂੰ ਮਨਘੜੰਤ ਤੇ ਗ਼ੈਰ ਕਨੂੰਨੀ ਹੋਣਾ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ
ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫੀ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਭਲੀਭਾਂਤ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਤਕਰੇ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਇਸ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਹਸਤੀ ਨੇ 1962 ਈ: ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਟਿਕਟ ਲੈ ਕੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਚੋਂ ਆਪਣੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਏ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ 1962 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੁਮਾਂਇਦੇ ਵਜੋਂ ਸਵਤੰਤਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਟਿਕਟ ਤੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਕਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਪਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। 1967 ਦੀਆਂ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਿੱਖ ਬਹੁਲਤਾ ਵਾਲੇ ਹਲਕੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਜ਼ਬਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 1969 ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਿਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਮਰਾਲਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਗਏ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਸਿਰਦਾਰ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪਾਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਬੰਧ, ਕਵਿਤਾ, ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ, ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਪਰ ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਚਲਾਈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਾਮਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਸਾਚੀ ਸਾਖੀ ਉਸ ਦੀ ਸਵੈ ਜੀਵਨੀਨੁਮਾ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵੈਸਾਖੀ ਆਫ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪੁਸਤਕਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ  ਛਪੀਆਂ
ਪੰਜਾਬੀ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 14 ਜੁਲਾਈ 1965 ਨੂੰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਕਾਨਨਫ਼ਰੰਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਭਾਸ਼ਨ, “ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ 1973”, “ ਦੇ ਮੈਸੈਕੜ ਸਿਖਜ਼” ਐਸ਼ ਜੀ ਪੀ ਸੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਵਾਈਟ ਪੇਪਰ ਜਿਹੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਲੇਖਣੀ ਤੋਂ ਹਨ।
ਮੌਤ
ਇਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ 13 ਅਗਸਤ, 1986 ਈ: ਨੂੰ ਜਗਰਾਉਂ (ਲੁਧਿਆਣਾ) ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੇਂਡੂ ਘਰ ਵਿਖੇ ਸਦੀਵੀ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਆਹੁਦੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1909 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1986 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕਕਾਰ
1627
1627 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1620 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਬੁਰਹਾਨ ਮੁਜੱਫਰ ਵਾਨੀ
ਬੁਰਹਾਨ ਮੁਜ਼ੱਫਰ ਵਾਨੀ ਜਾਂ ਬੁਰਹਾਨ ਵਾਨੀ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਜਹਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਹਿਜ਼ਬ-ਉਲ-ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਨੂੰ ਸੁਣੋ. ਜੁਲਾਈ 2016 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਇੱਕ ਝੜਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਥੇ ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਭ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ.
ਜੀਵਨੀ
ਬੁਰਹਾਨ ਦਾ ਜਨਮ,  ਪੁਲਵਾਮਾ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਟਰਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਮੁਜੱਫਰ ਅਹਿਮਦ ਵਾਨੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 16 ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਭੱਜ ਕੇ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਮਾਜਿਕ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਹਿਜਬੁਲ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਖਾਲਿਦ ਮੁਜ਼ੱਫਰ ਵਾਨੀ ਨੂੰ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਨੂੰ  ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਗਿਆ ਸੀ। ਫੌਜ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਖਾਲਿਦ ਇੱਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਦਰਦ ਸੀ,ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਲੈਕੇ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਖਾਲਿਦ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦੋਸਤ ਫੌਜ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਏ ਸੀ। ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪੁਲਿਸ ਪੁਸ਼ਟੀ ਜਾਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ  ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ  ਤੇ ਗੋਲੀ ਦੇ ਕੋਈ ਜ਼ਖ਼ਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੁਰਹਾਨ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ  1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਇਨਾਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਉਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਪੋਸਟਾਂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਆਬਾਦੀ ਤੇ ਕੁਝ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਹਿਜ਼ਬ ਉਲ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 30 ਨੌਜਵਾਨ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਏ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਧਮਕੀ ਸੈਨਿਕ ਕਲੋਨੀਆਂ - ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤਾਂ ਮੁੜ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਵਸਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ - ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ "ਵਰਦੀਧਾਰੀ" ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਰਾਜ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਵੇ। ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਬੁਰਹਾਨ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਪੋਸਟਾਂ ਦਾ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਸ਼ੱਬੀਰ ਅਹਿਮਦ ਉਸਮਾਨੀ
ਸ਼ੱਬੀਰ ਅਹਿਮਦ ਉਸਮਾਨੀ (ਉਰਦੂ: شبیر احمد عثمانی, ਸ਼ਬੀਰ ਅਹਿਮਦ 'ਉਸਮਾਨੀ; 6 ਅਕਤੂਬਰ 1886 - 13 ਦਸੰਬਰ 1949) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1940 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
31 ਦਸੰਬਰ
'31 ਦਸੰਬਰ' ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 365ਵਾਂ(ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 366ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ 'ਸੋਮਵਾਰ' ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਹੈ। ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਮੁਤਾਬਕ ਅੱਜ '16 ਪੋਹ' ਹੈ।
ਦੁਧਾਲ
ਦੁਧਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪਿੰਜਰ (ਨਾਵਲ)
ਪਿੰਜਰ ਨਾਵਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1950 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਦੇਸ਼-ਵੰਡ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਔਰਤ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦਿਕ ਹਾਲਤ ਦਾ ਪੁਰੋ ਪਾਤਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਚਿਤਰਣ ਹੈ। ਪਿੰਜਰ ਨਾਵਲ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 'ਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਨਾਵਲ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਕੁੜੀ, ਪੂਰੋ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਆਦਮੀ ਰਸ਼ੀਦ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਅਗ਼ਵਾ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੁਝ ਵਕਤ ਬਾਅਦ ਉਸ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਪਾਕ ਕੁੜੀ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਰਸ਼ੀਦੇ ਦੇ ਘਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਪਿੱਛੋਂ ਆਪਣੇ ਦਰਦ ਸਮੇਤ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਾਂਭਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਕੋਲ ਰੋਕ ਬਚਾ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਚੁੱਕੀ ਗਈ ਭਰਜਾਈ ਨੂੰ ਲੱਭਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਰੋ ਨੂੰ ਨਾਲ ਆਉਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪੁਰੋ ਹੁਣ ਤਾਂ ਰਸ਼ੀਦੇ ਦੇ ਹੀ ਲੜ ਲੱਗ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਅੰਤ 'ਤੇ ਬਾਕੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਂਦਾ ਟਰੱਕ ਧੂੜ ਉਡਾਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤਰਜਮਾ ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਫ਼੍ਰੈਂਚ ਤਰਜਮਾ ਡੈਨਿਸ ਮਾਰਟ੍ਰਿੰਗ ਨੇ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ
ਨਾਵਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਪਾਤਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:
ਕਹਾਣੀ ਅਪਣਾਈ
right|200px|ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਪਿੰਜਰ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ 2003 ਦੀ ਇੱਕ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਉਰਮਿਲਾ ਮਾਤੌਂਡਕਰ, ਮਨੋਜ ਬਾਜਪਾਈ ਅਤੇ ਸੰਜੇ ਸੂਰੀ ਨੇ ਨਿਭਾਏ ਹਨ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ
ਹਰੀਸ
ਹਰੀਸ, ਜੱਰੀਸ਼ (هريس) ਜਾਂ ਹਰੀਸਾ (հարիսա) ਇੱਕ ਮੋਟੀ ਪੀਸੀ ਕਣਕ ਨੂੰ ਮੀਟ ਦੇ ਨਾਲ ਉਬਾਲ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਦੀ ਇਕਸਾਰਤਾ ਦਲੀਆ ਅਤੇ ਡੰਪਲਿੰਗ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਰੀਸ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਅਰਬ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਕਿ ‘ ਹਰੀਸਾ ਅਰਾਰਤ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਪਕਵਾਨ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਹਰੀਸ(هريس) ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ هَرَسَ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਮੈਸ਼ ਜਾਂ ਸਕੁਐਸ਼ ਕਰਨਾ।
ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਰਮੇਨੀਆ ਦਾ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਸੰਤ, ਗ੍ਰੇਗਰੀ ਇਲੀਮਿਯੂਨੇਟਰ, ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਖਵਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਭੀੜ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਭੇਡਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਕਣਕ ਨੂੰ ਪਕਾਉਣ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਣਕ ਕੜਾਹੀ ਦੇ ਤਲ ਤੱਕ ਚਿਪਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੇਂਟ ਗ੍ਰੇਗਰੀ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, “ ਹਰਖੇ! ਇਸ ਨੂੰ ਚੇਤੇ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਟੋਰੇ ਦਾ ਨਾਮ, ਹਰੀਸਾ, ਸੰਤ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ. ਹਰੀਸਾ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ. ਕਟੋਰੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਈਸਟਰ ਦੇ ਦਿਨ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਰਮੀਨੀਅਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਅਰਮੀਨੀਆ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਕਵਾਨ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਹਲੀਮ ਵੀ ਹਲੀਮ ਦਾ ਮੁੱਲ. ਹੈ।