cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸ੍ਰੀਲਤਾ ਬਟਲੀਵਾਲਾ
ਜੀਵਨੀ
ਬਟਲੀਵਾਲਾ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਵੂਮਨ ਰਾਈਟਸ ਇਨ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ (ਏ.ਡਬਲਯੂ.ਆਈ.ਡੀ) ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਕਾਲਰ ਐਸੋਸੀਏਟ, "ਜੈਂਡਰ ਐਟ ਵਰਕ" (ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਨੈਟਵਰਕ) ਬੋਰਡ ਦੀ ਸਹਿ-ਚੇਅਰ, ਅਤੇ ਮੈਂਬਰਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ "ਸਮੁਦਾਇਆ ਨਿਰਮਾਣ ਸਹਾਇਕ" ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸਪਾਰਕ ਬੋਰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਹੜੀ 1984 ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਕਮਿਉਨਟੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬੰਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਦਾਰਾ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਆਫ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਵੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਕਾਰਜਾਂ ਨਾਲ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਦੋਵਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਰੀਬ ਅਤੇ ਅਨਪੜ੍ਹ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਸਵੈ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ 33% ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸੀ।
ਬਟਲੀਵਾਲਾ ਇੱਕ ਫੈਲੋ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਨੀਤੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਐਡਵੋਕੇਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਆਫ਼ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਸੀ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਗਿਆਨ ਭਵਨ, ਸੀ.ਆਰ.ਈ.ਏ. ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ (ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਸਰੋਤ ਬਣਾਉਣਾ) ਹੈ। ਉਹ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਆਈ ਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।
ਬਟਲੀਵਾਲਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੇ ਟੀਚੇ ਹਨ "ਪਿਤ੍ਰਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣਾ, ਅਜਿਹੇ ਢਾਂਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਜੋ ਲਿੰਗ ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਰੋਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਣਾ ਹੈ।"
ਬਟਲੀਵਾਲਾ ਸ਼ਾਦੀਸ਼ੁਦਾ ਹੈ, ਬੰਗਲੁਰੂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
ਬਟਲੀਵਾਲਾ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਜੋ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਉਸ ਲਈ ਸਿਹਰਾ ਉਸਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਉੱਘੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੁਸਤਕ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਇਨ ਸਾਉਥ ਏਸ਼ੀਆ - ਕੰਸੈਪਟ ਐਂਡ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ, (1993), ਜੋ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇੱਕ "ਸੰਕਲਪਿਕ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼" ਹੈ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਮੈਨੂਅਲ ਵਜੋਂ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹਨ: ਸਟੈਟਸ ਆਫ ਰੂਰਲ ਵੂਮਨ ਇਨਕਰਨਾਟਕ (1998) ਲਿੰਗ ਬਰਾਬਰੀ 'ਤੇ; ਟਰਾਂਸਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ: ਲੋਇਡ ਡੇਵਿਡ ਬ੍ਰਾਊਨ (2006) ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ;  ਗਰਾਸਰੂਟਸ ਮੂਵਮੈਂਟਸ ਐਜ਼ ਗਲੋਬਲ ਐਕਟਰਸ ;  ਅਤੇ ਫੈਮਿਨਿਸਟ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਫਾਰ ਸੋਸ਼ਲ ਟਰਾਂਸਫ਼ੋਰਮੇਸਨ: ਕਲੀਅਰਿੰਗ ਦ ਕਨਸੈਪਚੁਅਲ ਕ੍ਲਾਉਡ (2011) ਆਦਿ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਖੇਤੀ ਸੰਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਲਾਕੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ
ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਧੂੰਆਂ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੀਰਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਗੈਰ-ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈਆਂ ਔਸਤ ਮੌਤ ਦਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅੱਧਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਦਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। 1990 ਤੋਂ 2015 ਤਕ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਕਾਰਨ ਪੰਜ ਲੱਖ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਮਨੋਰੰਜਕ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਇੱਕ ਹੈ। ਤੰਬਾਕੂ ਸਮੋਕਿੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਰਬ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਲਈ ਘੱਟ ਆਮ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਨਾਬਿਸ ਅਤੇ ਅਫੀਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਕੁਝ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰਡ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ, ਹੇਰੋਇਨ ਵਾਂਗ, ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ' ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਿਗਰੇਟਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਢਿੱਲੇ ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਰੋਲਿੰਗ ਪੇਪਰ ਤੋਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਉਪਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈਪ, ਸਿਗਾਰ, ਬੀੜੀ, ਹੁੱਕਾ ਅਤੇ ਬੋੋਂਜਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਨੂੰ 5000 ਸਾ.ਯੁ.ਪੁ. ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਮੁਢਲੇ ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸ਼ਮੈਨ ਅਤੇ ਜਾਜਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਦੂਗਰੀ ਜਾਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨ ਲਈ ਯੂਰਪੀਅਨ ਖੋਜ ਅਤੇ ਅਮੈਰਾ ਦੇ ਅਮਲੇ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੰਬਾਕੂ ਨੂੰ ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸਬ-ਸਹਾਰਾ ਅਫਰੀਕਾ ਜਿਹੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੋਕਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ (ਜਿਆਦਾਤਰ ਗਾਰੰਬੀਆਂ) ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੂਰੋਪ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਅਤੇ ਡਰੱਗ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਅਣਪਛਾਤੀ ਸੀ।
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਤਮਾਖੂਨੋਸ਼ੀ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ: ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪੀ, ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਅਸ਼ਲੀਲ, ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਖਤਰੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ, ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨੈਗੇਟਿਵ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਆਈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ। ਇਹ ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਕੈਂਸਰ, ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ, ਸੀਓਪੀਡੀ, ਲਿੰਗ ਦਾ ਨੁਕਸ, ਅਤੇ ਜਨਮ ਦੇ ਨੁਕਸ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਦੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਜੋਖਮ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਉੱਤੇ ਵਧੇਰੇ ਟੈਕਸ ਲਾਉਣ, ਵਿਗਿਆਪਨ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਗਿਆਪਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅੰਕੜੇ
ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਨੂੰ $ 97.6 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਖਪਤ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਚ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ 96.7 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸਿਹਤ ਦੇਖਭਾਲ 'ਤੇ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਦਾ 1% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਰੀ ਸਮੋਕਰ ਜੋ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਡਾਕਟਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 19,000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਵਾਧੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਜੋ ਇੱਕ ਦਿਨ ਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪੈਕ ਸਮੋਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਔਸਤ $ 25,800 ਵਾਧੂ ਸਿਹਤ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਦੀ ਲਾਗਤ ਦੀ ਆਸ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲੀ ਵਰਤੋ
ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼ਮਨਵਾਦੀ ਰਸਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 5000 ਈ.ਸਾ.ਪੂ. ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਭਿਆਤਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਬਲੀਆਂ, ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਲੋਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਧੂਪ ਧੁਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਈਸਾਈ ਚਰਚਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸ਼ਾਇਦ ਸ਼ਮਨਾਂ ਦੇ ਧੂਪ ਧੁਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਜਾਂ ਸਮਾਜਕ ਸਾਧਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਆਰਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਪਦਾਰਥ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੰਗ, ਸਪਸ਼ਟ ਮੱਖਣ (ਘਿਓ), ਮੱਛੀ ਦੇ ਛਿਲਕੇ, ਸੁੱਕੇ ਸੱਪ ਦੀਆਂ ਛਿੱਲ ਅਤੇ ਧੂਪਾਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬਣੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੇਸਟ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 2000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਹਨ। ਧੁੰਦ (ਧੂਪ) ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ (ਹੋਮਾਂ) ਡਾਕਟਰੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 3,000 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ, ਧੂਮਰਪਾਨਾ (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਸਮੋਕਿੰਗ ਪੀਣਾ") ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 2000 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪਦਾਰਥ ਵੱਖ ਵੱਖ ਲੰਬਾਈ ਜਾਂ ਚਿਲਮ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਈਪਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਆਮਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਭੰਗ ਦਾ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਆਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪਾਈਪ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁੱਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਮੁਸਲਿਮ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ, ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਰਗੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ ਅਤੇ ਢਾਂਚੇ, ਕਪੜੇ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਗਈ।
ਈਥੋਪੀਆ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਤੱਟ ਦੁਆਰਾ 13 ਵੀਂ ਸਦੀ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਜਾਂ ਅਰਬ ਵਪਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੈਨਾਬਿਸ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਉਪ-ਸਹਾਰਨ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਫੈਲ ਗਈ ਜੋ ਕਾਫੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਈਥੋਪੀਆ ਦੇ ਉੱਚੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੈਰਾਬਸ਼ ਵਾਟਰ ਪਾਈਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤੈਰਕੋਟਾ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਦੇ ਕਟੋਰੇ ਨਾਲ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਇਥੋਪੀਆਈ ਖੋਜ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ, ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਅਫਰੀਕਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ।
ਅਮਰੀਕਾ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਫਤਹਿ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਉਹਨਾਂ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਦੇਸੀ ਪੁਜਾਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਇੰਨੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਰਸਮ ਸਿਰਫ ਤੰਬਾਕੂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਸ਼ੇ
ਮੋਤੀ ਮਸਜ਼ਿਦ (ਲਾਲ ਕਿਲਾ)
thumb|ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੋਤੀ ਮਸਜ਼ਿਦ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ thumb|ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੁਆਰਾ ਮੋਤੀ ਮਸਜ਼ਿਦ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਚਿੱਤਰ thumb|ਵਸੀਲੇ ਵਰਸ਼ਚਾਗਿਨ ਦੁਆਰਾ ਮੋਤੀ ਮਸਜ਼ਿਦ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਚਿੱਤਰ,1880ਈ. ਮੋਤੀ ਮਸਜ਼ਿਦ (ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: موتی مسجد, मोती मस्जिद) ਸਫ਼ੈਦ ਸੰਗਮਰਮਰ ਨਾਲ ਬਣੀ ਮਸਜ਼ਿਦ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਲਾਲ ਕਿਲਾ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਦਿੱਲੀ  ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਲ ਕਿਲੇ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਹਮਾਮ ਅਤੇ ਦੀਵਾਨ-ਏ-ਖ਼ਾਸ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ [[ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|shajhaa] ਨੇ 1659-1660 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਵਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਸਜਿਦਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਸਜਿਦਾਂ
ਸ਼ਾਹਕਾਰ
ਸ਼ਾਹਕਾਰ (ਲਾਤੀਨੀ: Magnum opus, ਅਰਥਾਤ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ ) ਕਿਸੇ ਲੇਖਕ, ਕਲਾਕਾਰ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜਾਂ ਕਾਰੀਗਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ
ਕਿਆਰਾ ਅਡਵਾਨੀ
ਕਿਆਰਾ ਅਡਵਾਨੀ (ਜਨਮ ਆਲੀਆ ਅਡਵਾਨੀ; 31 ਜੁਲਾਈ 1991)   ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਫੁਗਲੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਿਆਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ 2016 ਦੀ ਖੇਡ ਬਾਇਓਪਿਕ ਐਮ.ਐਸ.ਧੋਨੀ: ਇੱਕ ਅਣਕਹੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2018 ਦੀ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਐਨਥੋਲੋਜੀ ਫਿਲਮ ਲਸਟ ਸਟੋਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਤੇਲਗੂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਫਿਲਮ ਭਾਰਤ ਅਨੇ ਨੇਨੂ (2018), ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਕਬੀਰ ਸਿੰਘ (2019), ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਕਿਆਰਾ ਅਡਵਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਸਿੰਧੀ ਹਿੰਦੂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਜਗਦੀਪ ਅਡਵਾਨੀ ਅਤੇ ਸਿੰਧੀ, ਸਕਾਟਿਸ਼, ਆਇਰਿਸ਼, ਪੁਰਤਗਾਲੀ, ਅਤੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਵੰਸ਼ਵਾਦ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਜੇਨੀਵੀ ਜਾਫਰੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।   ਆਲੀਆ ਅਡਵਾਨੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਨਮੀ, ਕਿਆਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਫਗਲੀ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਕਿਆਰਾ ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਕਿਆਰਾ ਅਡਵਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ "ਕਿਆਰਾ" ਨਾਮ ਫਿਲਮ ਅੰਜਨਾ ਅੰਜਨੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਦੇ ਨਾਮਕਿਆਰਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।  ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡੀ, ਕਿਆਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਮਿਸ਼ਾਲ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਨਾਨਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਹਨ। ਅਦਾਕਾਰ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਸਈਦ ਜਾਫਰੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਮਤਰੇਏ-ਪੜਨਾਨਾ ਅਤੇ ਅੰਕਲ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਮਾਡਲ ਸ਼ਾਹੀਨ ਜਾਫਰੀ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਜੂਹੀ ਚਾਵਲਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਾਸੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁੱਢਲਾ ਕੰਮ (2014-2017)
thumb|ਅਡਵਾਨੀ 2018 ਵਿੱਚ ਲਕਮੇ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਹਫਤੇ ਤੇ ਕਿਆਰਾ ਨੇ ਕਬੀਰ ਸਦਾਨੰਦ ਦੇ ਕਾਮੇਡੀ-ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਫਗਲੀ (2014) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਮਾਰਵਾਹ, ਅਰਫੀ ਲਾਂਬਾ, ਵਿਜੇਂਦਰ ਸਿੰਘ, ਅਤੇ ਜਿੰਮੀ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਟਿਪਣੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ; ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹੰਗਾਮਾ ਦੇ ਤਰਨ ਆਦਰਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਕਿਆਰਾ ਅਡਵਾਨੀ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕੜ ਕੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ” ਅਤੇ “ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਸੁਮੇਲ” ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਡੇਕਨ ਕ੍ਰੋਨਿਕਲ ਦੇ ਮੇਹੁਲ ਐਸ ਠੱਕਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ "ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੰਨਗੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ "ਬਹੁਤ ਵਾਅਦੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ"। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਰਹੀ ਅਤੇ ₹180 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚੋਂ ₹148 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ।
ਕਿਆਰਾ ਦੀ ਅਗਲੀ ਫਿਲਮ ਨੀਰਜ ਪਾਂਡੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਦੀ ਬਾਇਓਗ੍ਰਾਫੀਕਲ ਸਪੋਰਟਸ ਡਰਾਮਾ ''ਐਮ.ਐੱਸ. ਧੋਨੀ: ਦਿ ਅਨਟੋਲਡ ਸਟੋਰੀ'' (2016) ਸੀ। ਕਿਆਰਾ ਨੇ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸਾਕਸ਼ੀ ਰਾਵਤ (ਇਕ ਹੋਟਲ ਮੈਨੇਜਰ ਜੋ ਅਤੇ ਧੋਨੀ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋਨੋਂ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ) ਦੀ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪੂਤ (ਜਿਸ ਨੇ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਧੋਨੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ) ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜੋੜੀ ਦੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕੁੱਲ ਕਮਾਈ ₹2.16 ਬਿਲੀਅਨ ਨਾਲ, ਐਮ.ਐੱਸ. ਧੋਨੀ: ਦਿ ਅਨਟੋਲਡ ਸਟੋਰੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕ ਸਫਲਤਾ ਸਾਬਤ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਉਭਰਨਾ (2019-ਅੱਜ)
ਅਦਵਾਨੀ ਨੂੰ 2019 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤਾਰਿਤ ਧਿਆਨ ਮਿਲੇਆ ਸੰਦੀਪ ਰੈਡੀ ਵੰਗਾ ਦੀ ਆਸ਼ਕੀ ਨਾਟਕ ਕਬੀਰ ਸਿੰਘ ਲਈ। ਉਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ₹378 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਡਵਾਨੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਕਈ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲੇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਮਰਦਾਨਗੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਆਰ ਡੀ ਲੈਂਗ
ਰੋਨਾਲਡ ਡੈਵਿਡ ਲੈਂਗ (7 ਅਕਤੂਬਰ 1927– 23 ਅਗਸਤ 1989), ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਆਰ ਡੀ ਲੈਂਗ, ਸਕਾਟ ਮਨੋਚਕਿਤਸਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮਨੋਰੋਗਾਂ ਬਾਰੇ, ਖਾਸ ਕਰ ਪਾਗਲਪਣ ਬਾਰੇ ਖੂਬ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਮਨ ਸੰਬੰਧੀ ਲੈਂਗ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੇ ਹੋਂਦਵਾਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਤਕੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕੱਟੜਤਾ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲਈ ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਏ ਵਲਵਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਅੱਡਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲਛਣਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੰਢਾਏ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਢੁਕਵੇਂ ਵੇਰਵੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਲੈਂਗ ਮਨੋਚਕਿਤਸਾ-ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਇਸ ਲੇਬਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮੰਨਦਾ। ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਊ ਲੈਫਟ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਲੈਂਗ ਅਤੇ ਮਨੋਚਕਿਤਸਾ-ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ
ਡੇਵਿਡ ਕੂਪਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲੈਂਗ ਨੂੰ ਮਨੋਚਕਿਤਸਾ-ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਸਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਨੋਚਕਿਤਸਾ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ,ਜਿਹੜੇ ਮਨੋਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ, ਬੌਧਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਾਸਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕੋਰੇ ਜੈਵਿਕ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।
ਕਲਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਹਜ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾਕਾਰ
ਨਿਊ ਮੂਨ (ਨਾਵਲ)
ਨਿਊ ਮੂਨ ਸਟੇਫਨੀ ਮੇਅਰ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲ ਹੈ| ਇਹ ਟਵਾਈਲਾਈਟ ਲੜੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਪਿਸ਼ਾਚ ਦੀ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ| ਨਾਵਲ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਦੀ ਮੁੱਕੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦ ਐਡਵਰਡ ਉਸਤੋਂ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਸਟੇਫਨੀ ਮੇਅਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਨਾਵਲ ਇੱਕ ਗੁਆਚੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ| ਸਿਰਲੇਖ 'ਨਿਊ ਮੂਨ' ਬੇਲਾ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਉਸ ਨਵੇਂ ਪੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮੱਸਿਆ ਪੱਖ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਾਂਗ ਹਨੇਰ ਭਰਿਆ ਹੈ| ਨਾਵਲ ਸਿਤੰਬਰ 6, 2006 ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸਦੀਆਂ 100,000 ਕਾਪੀਆਂ ਛਪਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ| ਰਿਲੀਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਇਹ ਨਾਵਲ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਿਊਯੌਰਕ ਟਾਈਮਸ ਅਤੇ ਯੂਐੱਸਟੂਡੇ ਦੀ ਬੈਸਟਸੈਲਰ ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕੀਤੀ ' ਅਤੇ 2008 ਵਿਚ 5.3 ਮਿਲੀਅਨ ਕਾਪੀਆਂ ਬਿਕਣ ਕਾਰਣ ਇਹ ਸਰਵੋਤਮ ਬਾਲ ਪੁਸਤਕ ਵੀ ਬਣੀ| ਇਹ 2009 ਦੀ ਬੈਸਟ ਸੈਲਰ ਪੁਸਤਕ ਸੀ| ਇਹ 38 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ| ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰੀਤ ਕਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਹਾਣੀ ਐਲਾਨਿਆ| ਇਸ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ  2009 ਵਿਚ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਵੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਜੋ ਕਿ ਇਸੇ ਨਾਂ ਤੇ  ਸੀ|
ਪਲਾਟ
ਨਾਵਲ ਇਸਾਬੇਲ ਸਵਾਨ ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ ਕੁਲਿਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਬੇਲਾ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਉੱਪਰ ਐਡਵਰਡ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਬੇਲਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ| ਜਨਮਦਿਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤੋਹਫ਼ਾ ਖੋਲਦਿਆਂ ਬੇਲਾ ਦੇ ਹਥ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਕੱਟ ਲੱਗ ਜਾਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖੂਨ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ| ਪਿਸ਼ਾਚ ਕਿਓਂਕਿ ਖੂਨ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਹੀ ਜਿਓੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਉਹ ਖੂਨ ਵੱਲ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ| ਖੂਨ ਦੀ ਗੰਧ ਨਾਲ ਐਡਵਰਡ ਦਾ ਗੋਦ ਲਿਆ ਭਰਾ ਜੈਸਪਰ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਬੇਲਾ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ ਪਰ ਐਡਵਰਡ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ| ਇਹ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਪਿਸ਼ਾਚ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਪਰ ਬੇਲਾ ਐਡਵਰਡ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ| ਸੋ, ਕੁਲੀਨ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਲਾ ਦੀ ਐਡਵਰਡ ਤੋਂ ਜੁਦਾਈ ਹੀ ਉਸਦੀ ਨਵੀਂ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਹੈ| ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਖੇ ਪਲਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਜਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਿਓਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ| ਉਹ ਬਾਇਕ ਚਲਾਉਣ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤ ਜੈਕੋਬ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ| ਉਹ ਜਿੰਨਾ ਐਡਵਰਡ ਨੂੰ ਭੁਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਓਨਾ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ| ਜੈਕੋਬ ਨਾਲ ਰਹਿਕੇ ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਐਡਵਰਡ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਭੁੱਲ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਤੀਤ ਮੁੜ ਉਸਦਾ ਦਰਵਾਜਾ ਖੜਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ| ਐਡਵਰਡ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਤ ਸੁਪਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੇਲਾ ਨੇ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ ਹੈ| ਉਹ ਇਸੇ ਨੂੰ ਸਚ ਮੰਨ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵੁਲਤ੍ਰੀ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੌਤ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਬੇਲਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਉਹ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਜਿਓਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ| ਵੁਲਤ੍ਰੀ ਐਡਵਰਡ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੇਲਾ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ੈਅ ਹਾਲੇ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਦੇ ਰਾਜ਼ ਪਤਾ ਹਨ| ਅਜਿਹੀ ਸ਼ੈਅ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਲਈ ਖਤਰਨਾਕ ਸੀ| ਸੋ, ਵੁਲਤ੍ਰੀ ਐਡਵਰਡ ਸਾਹਮਣੇ ਦੋ ਵਿਕਲਪ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਤੇ ਉਹ ਬੇਲਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਪਿਸ਼ਾਚ ਬਣਾ ਦਵੇ| ਅੰਤ ਵਿਚ ਕੁਲੀਨ ਪਰਿਵਾਰ ਬੇਲਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|
ਐਡਮ ਆਲ
ਐਡਮ ਆਲ (ਜਨਮ ਜੇਨ ਪਾਵੇਲ ) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਡਰੈਗ ਕਿੰਗ, ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਪਾਵੇਲ ਨੇ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਪਿਛੋਕੜ ਹੈ, ਸੱਤ ਯੰਤਰਾਂ 'ਤੇ ਸਬਕ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸੋਫੋਨ ਅਤੇ ਯੂਕੁਲੇਲ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਗਾਇਕੀ ਪਾਵੇਲ ਅਤੇ ਐਡਮਜ਼ ਸੰਗੀਤਕ ਸਮੀਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਪਾਵਰ ਬੈਲਡ ਅਤੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਰੌਕ। ਕਾਮੇਡੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਪਾਵੇਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਡਰੈਗ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2008 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸਾਉਥੈਂਪਟਨ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਗੇਅ ਬਾਰ 'ਦ ਲੰਡਨ ਹੋਟਲ' ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ੋਅ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਐਡਮ ਆਲ ਨੇ ਯੂ.ਕੇ. ਡਰੈਗ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਡਰੈਗ ਕਿੰਗਜ਼ ਸਨ। 2009 ਵਿੱਚ ਐਡਮ ਆਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਰੈਗ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਡਰੈਗ ਆਈਡਲ' ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਡਰੈਗ ਕਿੰਗ ਸੀ। ਐਡਮ ਆਲ ਨੇ ਡਰੈਗ ਕਿੰਗ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਸੋਹੋ, ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਲੈਸਬੀਅਨ ਬਾਰ 'ਦ ਕੈਂਡੀ ਬਾਰ' ਵਿੱਚ ਡਰੈਗ ਕਿੰਗ ਕੈਬਰੇ ਨਾਈਟ ਬੋਇਬੋਕਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਦੂਜੇ ਡਰੈਗ ਕਿੰਗਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਐਡਮ ਆਲ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਡਰੈਗ ਕਿੰਗ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਮੈਨ ਅੱਪ' ਦੀ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਐਡਮ ਆਲ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਯੂ.ਕੇ. ਡਰੈਗ ਕਿੰਗ ਸੀਨ ਲਈ 'ਮਰਦਾਨਗੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਲਿਖਣ' ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਰੂੜੀਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਨੂੰ 'ਡਰੈਗ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ' ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪਾਇਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ ਐਡਮ ਆਲ ਨੇ ਕਿਉਐਕਸ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਡਰੈਗ ਕਿੰਗ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਪਾਵੇਲ ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਭਿਨੇਤਾ ਐਲੇਨੋਰ ਬੁਰਕੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨਾਲ ਡਰੈਗ ਕੁਈਨ ਐਪਲ ਡੇਰੀਏਰਸ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਕਲਾਕਾਰ
ਪਾਉਂਟੇ
ਪਾਉਂਟੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਗਹਿਣੇ ਦੀ ਇੱਕ ਵੰਨਗੀ ਹੈ। ਇਹ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਗਹਿਣਾ ਹੈ। ਝੂਮਰ ਪਾਉਣ ਵੇਲੇ ਔਰਤਾਂ ਗਿੱਟੇ ਉੱਤੇ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਹਿਣੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਹਿਣੇ
ਪੱਕੀ ਰੋਟੀ
ਪੱਕੀ ਰੋਟੀ(ਖੁਰਦ)ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਇਹ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਕਿਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਜਨਾਬ ਸ਼ਾਹਬਾਜ ਮਲਿਕ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੀ 1973 ਈਃ ਦੀ ਜਿਲਦ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਜ ਬੁੱਕ ਡਿਪੂ ਲਾਹੋਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦਰਜ ਹਨ ਇਸ ਦੇ ਲੇਖਕ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸ਼ਪਸ਼ਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਿਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਸਲੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਤੇ ਸਿਦਕ ਦਿਲੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ 46 ਮਸਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਲਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਰਬੀ ਵਰਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਵਿਧਾ ਹੈ ਇਸ ਦੀ ਲਿਪੀ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸਵਰਨ ਲਤਾ
ਸ੍ਵਰਨ ਲਤਾ ਜਾਂ ਸਵਰਨ ਲਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੂਰੀ
ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੂਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ,ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਸੁਪਨਾ (ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਲਈ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ 2014 ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੂਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਜੂਨ 1945 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤਨਗਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਰਦਾਰ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ (ਨਾਵਲਕਾਰ) ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਰਾਜ ਕੌਰ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਪੀਐਚਡੀ ਤੱਕ ਉਚੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀਆਂ 10 ਮੌਲਿਕ ਤੇ 5 ਹੋਰ ਅਨੁਵਾਦ ਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 'ਅਜੀਤ' ਵਿੱਚ 'ਦਾਦੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ' ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਕਾਲਮ ਲਿਖਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਰਾਜੌਰੀ
ਰਾਜੌਰੀ ਜਾਂ ਰਜੌਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੌਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਨਗਰ ਅਤੇ ਮਿਊਂਸਪਲ ਕੌਂਸਲ ਹੈ। ਇਹ ਪੂੰਛ ਸ਼ਾਹ-ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਜੰਮੂ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 130 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵਿੱਧ ਉੱਤੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਹਨ। ਰਾਜੌਰੀ ਜਾਂ ਰਾਜਪੁਰ ਵਿਵਾਦਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਜੰਮੂ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ, ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪੁੰਛ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਰਿਆਸੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ । ਰਾਜੌਰੀ ਆਪਣੀ "ਕਲਰੀ" (ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਣੀ) ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।  ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜੌਰੀ 1947 ਵਿੱਚ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਲੇਵੇਂ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਰਿਆਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਰਾਜੌਰੀ ਨੂੰ ਪੁੰਛ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਸਾਮਿਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਰਾਜੌਰੀ 1968 ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਅਲੱਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਿਰਜਣਸ਼ੀਲਤਾ
ਸਿਰਜਣਸ਼ੀਲਤਾ ਜਾਂ ਸਿਰਜਣਾਤਮਿਕਤਾ ਜਾਂ ਰਚਨਾਤਮਿਕਤਾ ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੋਈ ਖ਼ਿਆਲ, ਚੁਟਕਲਾ, ਕਲਾਕਾਰੀ ਜਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮ, ਤਸਵੀਰ ਜਾਂ ਸੰਗੀਤਕ ਬਣਤਰ, ਹੱਲ, ਕਾਢ ਆਦਿ) ਹੋਂਦ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਇਜਾਦ ਕੀਤੇ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਜਾਹਰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਵੇਖਣ, ਸੁਣਨ, ਸੁੰਘਣ, ਛੂਹਣ ਜਾਂ ਚਖਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਈ ਕਾਰਜ-ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ-ਨਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਸਿੱਖਿਆ, ਦਰਸ਼ਨ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਆਦਿ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਆਮ ਹੁਸ਼ਿਆਰੀ ਆਦਿ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ-ਲਿਖਾਈ ਦੇ ਅਮਲ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਸਿਰਜਣਸ਼ੀਲਤਾ ਉਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੁਣਾਤਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਨਵੀਂ ਸਮਗਰੀ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਈਕਲ ਮਮਫੋਰਡ ਅਨੁਸਾ "ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮਝੌਤੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਜਾਪਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ, ਲਾਭਦਾਇਕ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" (Mumford, 2003, p. 110). ਸਿਰਜਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ " ਕੁਝ ਐਸਾ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਜੋਂ "ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, "ਜੋ ਮੌਲਿਕ ਵੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਵੀ" ਜਾਂ "ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੌਲਿਕਤਾ, ਉਘੜਤਾ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਗੁਣ ਹੋਣ।"
ਪਹਿਲੂ
ਸਿਰਜਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਤਾਂ (ਖਾਸਕਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਖੋਜ ਪੜਤਾਲ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਸਿਰਜਣਸ਼ੀਲ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ) ਨੇ ਅਨੇਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਭਾਰੂ ਕਾਰਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ
ਤਲਛਟੀ ਚਟਾਨ
ਤਲਛਟੀ ਚਟਾਨਾਂ ਜਾਂ ਗਾਦ-ਭਰੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਜਾਂ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਆਤਸ਼ੀ ਚਟਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮਾਲ ਢੋ ਕੇ ਦੂਰ ਦੁਰੇਡੇ ਲਿਜਾ ਕੇ ਵਿਛਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਟਾਨਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਪੂਰਬਲੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਛਿੱਜਣ ਅਤੇ ਖੁਰਨ ਕਰ ਕੇ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੀਆਂ ਆਤਸ਼ੀ ਚਟਾਨਾਂ ਹਨ। ਆਤਸ਼ੀ ਚਟਾਨਾਂ ਦਾ ਮਾਲ ਰੁੜ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇੇ ਫ਼ਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਤਹਿ ਉੱਪਰ ਦੂਜੀ ਤਹਿ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਣ ਨਿਖੇੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਕਣ ਪਹਿਲਾ ਤਹਿ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਛੋਟੇ ਕਣ ਦੂਰ ਤੱਕ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਣਾਂ ਦਾ ਰੋੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਚਟਾਣ ਦੇ ਕਣਾ ਉੱਪਰ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸਗੋਂ ਰੋੜਣ ਸ਼ਕਤੀ ਉੱਪਰ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭੂ-ਖੋਰਣ ਕਰਿੰਦੇ ਇਸ ਸਾਰੇ ਮਾਲ ਨੂੰ ਤਹਿਵਾਂ ਜਾਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਛਾਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਤਹਿਆਂ ਪਹਿਲਾ ਅਸਥਿਰ ਅਤੇ ਅਜੋੜ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਖਣਿਜੀ ਪਦਾਰਥ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸੀਮਿੰਟ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਰਤ ਦਾ ਦੂਜੀ ਪਰਤ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵ ਜੰਤੂਆਂ ਜਿਨਹਾਂ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਖੋਲ ਜੋ ਕਿ ਰਸਾਇਣਿਕ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੀਵ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਤਦਾਰ ਚਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੀ ਉੱਪਰੀ ਪਰਤ ਜਾਂ ਪੇਪੜੀ ਦਾ 75 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਿਸਾ ਪਰਤਦਾਰ ਚਟਾਨਾਂ ਨੇ ਮੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦਾ ਇਹ ਚਟਾਨਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਭਾਰ ਹੀ ਮੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਿਸਮਾਂ
ਇਹਨਾਂ ਚਟਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 68 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 71,367 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ
2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੰਬੇਰ ਠਾਕੁਰ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਵਿਧਾਇਕ !ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ !ਵੋਟਰ % !ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ !ਸਰੋਤ
ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਖ਼ਵਨ ਰਮਨ ਹਿਮੇਨੇਜ਼
ਖ਼ਵਨ ਰਮਨ ਹਿਮੇਨੇਜ਼ Mantecón (23 ਦਸੰਬਰ 1881 – 29 ਮਈ 1958) ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ ਕਵੀ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਲੇਖਕ ਸੀਜਿਸ ਨੂੰ "ਉਸ ਦੀ ਭਾਵ-ਭਰੀ ਕਵਿਤਾ ਲਈ, ਜੋ ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਿਕ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ", 1956 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ  ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਧੁਨਿਕ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਹਿਮੇਨੇਜ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਸੀ "ਸ਼ੁੱਧ ਕਵਿਤਾ" ਦੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ।
ਜੀਵਨੀ
ਖ਼ਵਨ ਰਮਨ ਹਿਮਨੇਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਦਸੰਬਰ 1881 ਨੂੰ ਅੰਡੇਲੂਸੀਆ ਦੇ ਹੂਏਲਵਾ ਨੇੜੇ ਮੌਗੀਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸ ਨੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਈ.ਈ.ਐੱਸ. ਲਾ ਰਾਬੀਡਾ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੇਵਿਲੇ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਸਿਖਲਾਈ ਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।   ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਰੂਬਨ ਦਾਰੀਓ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1900 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਫਰਾਂਸ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੈਡਰਿਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਨੇਟੋਰੀਅਮ ਜਿਥੇ ਉਹ 1901 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1903 ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਥੇ ਸਟਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਸਿਖਾਂਦਰੂ ਨਰਸਾਂ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰੇਮ ਵਾਸਨਾ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜੋ ਕਈ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਕਈ ਨਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂਸ ਨੂੰ ਚਿਤਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਨਰਸਾਂ ਨਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਖਰਕਾਰ, ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ ਕਿ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਿਨਸੀ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀਆਂ ਸਨ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਰੰਗ ਸਨ, ਕਈ ਵਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਤੁਲਣਾ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਅਤੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਮੈਡਰਿਡ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਠਹਰਿਆ।  ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗਧੇ ਪਲੈਟੇਰੋ ਆਈ ਯੋ (1914) ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਗਦ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਮੂਲ ਘਰ ਖੇਤਰ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ। 1916 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਜ਼ੈਨੋਬੀਆ ਕੈਮਪਰੂਬੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਜ਼ੈਨੋਬੀਆ ਉਸ ਦੀ ਅਨਿੱਖੜ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਸਹਿਕਰਤਾ ਬਣ ਗਈ। ਫਿਰ, ਸਾਲ 1916 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੁਰਤਗਾਲ ਚਲੇ ਗਿਆ।
ਸਪੇਨੀ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਹ ਅਤੇ ਸਿਨੋਬੀਆ ਨੂੰ ਪੋਰਟੋ ਰੀਕੋ ਵਿੱਚ ਜਲਾਵਤਨ ਹੋ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1946 ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਿਮੀਨੇਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਡੂੰਘੀ ਬੇਦਿਲੀ ਕਾਰਨ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੋਰਟੋ ਰੀਕੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਪੋਰਟੋ ਰਿਕਿਨ ਲੇਖਕਾਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗਿਆਨੀਨਾ ਬ੍ਰਾਸਚੀ, ਰੇਨੇ ਮਾਰਕਜ਼, ਅਰੋਰਾ ਡੇ ਐਲਬਰਨੋਜ਼ ਅਤੇ ਮੈਨੂਅਲ ਰਾਮੋਸ ਓਤੇਰੋ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।   ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਖਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ ਕੌਰਲ ਗੈਬਲਸ, ਫਲੋਰੀਡਾ ਦੀ ਮਿਆਮੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੌਰਲ ਗੇਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ "ਰੋਮਾਂਸਸ ਡੇ ਕੋਰਲ ਗੈਬੇਲਜ਼" ਲਿਖੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਹਿਮੇਨੇਜ਼ ਹਾਲ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1881 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1958 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਸੈਲਫ ਹੈਲਪ ਗਰੁੱਪ
ਸੈਲਫ ਹੈਲਪ ਗਰੁੱਪ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 10-20 ਸਥਾਨਕ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਇੱਕ ਪਿੰਡ-ਅਧਾਰਿਤ ਵਿੱਤੀ ਵਿਚੋਲੇ ਕਮੇਟੀ ਹੈ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਵੈ-ਮਦਦ ਗਰੁੱਪ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਗਰੁੱਪ ਜੋ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਵੇਚੇ। ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਤਾ ਪਾ ਕੇ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਲੈ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁਝ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੂੰ ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਰਾਫਟ ਸੈਲਫ ਹੈਲਪ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸੁਸਾਇਟੀ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਕੇਂਦਰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਸਿਲਾਈ-ਕਢਾਈ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੈਲਫ ਹੈਲਪ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਨਾਫਾ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਂਗਨਵਾੜੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਸੈਲਫ ਹੈਲਪ ਗਰੁੱਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੇਂਡੂ ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਰਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਖਰਚ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਦਦ ਆਪ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸੈਲਫ ਹੈਲਪ ਗਰੁੱਪ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਸਾਰਥਿਕ ਸਿੱਧ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੈਲਫ ਹੈਲਪ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਪਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਲਗਾਇਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਰੁੱਪ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੈਲਫ ਹੈਲਪ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਧੰਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਜ਼ੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਵੈ-ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਧੰਦਿਆਂ ਲਈ ਨਬਾਰਡ ਵੱਲੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਕੈਂਪ ਵੀ ਲਗਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਰੁੱਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਟਕ – ਦਾ ਲਾਈਟਰ ਸਾਈਡ ਆਫ਼ ਲਾਈਫ਼
ਟਕ – ਦਾ ਲਾਈਟਰ ਸਾਈਡ ਆਫ਼ ਲਾਈਫ਼ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਸਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰੂਬਰੂ ਕਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਵਾਲ ਪੁਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਅਲੀ ਜ਼ਾਫ਼ਰ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਫ਼ਵਾਦ ਖ਼ਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਆਏ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮੇ
ਹੇਨਾਨ
ਹੇਨਾਨ (河南, Henan) ਜਨਵਾਦੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਚੀਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਜਮਾਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੁਝੋਊ (豫州, Yuzhou) ਨਾਮਕ ਰਾਜ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਇਸਲਈ ਚੀਨੀ ਭਾਵਚਿਤਰੋਂ ਵਿੱਚ ਹੇਨਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਨੂੰ ਸੰਖਿਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 豫 (ਉਚਾਰਣ: ਯੁ) ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਹੇਨਾਨ ਨਾਮ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਕੇ ਬਣਾ ਹੈ: ਹੇ ਯਾਨੀ ਨਦੀ ਅਤੇ ਨਾਨ ਯਾਨੀ ਦੱਖਣ। ਹੇਨਾਨ ਪੀਲੀ ਨਦੀ (ਹਵਾਂਗ ਹੇ) ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਇਹ ਪਿਆ। ਹੇਨਾਨ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਤਿ - ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਜਵੰਸ਼, ਸ਼ਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼, ਇੱਥੇ ਕੇਂਦਰਤ ਸੀ।
ਹੇਨਾਨ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ੧, ੬੭, ੦੦੦ ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੜੀਸਾ ਰਾਜ ਵਲੋਂ ਜਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ। ਸੰਨ ੨੦੧੦ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ੯, ੪੦, ੨੩, ੫੬੭ ਸੀ, ਯਾਨੀ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਵਲੋਂ ਜਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ। ਹੇਨਾਨ ਨੂੰ ਆਰਥਕ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਪਛੜਿਆ ਪ੍ਰਾਂਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਕੋਇਲੇ ਅਤੇ ਅਲੁਮਿਨਿਅਮ ਦੀਆਂ ਖਾਨਾਂ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਸੈਰ ਕਮਾਈ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਝੇਂਗਝੋਊ (郑州, Zhengzhou) ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕਾਈਫੇਂਗ (开封, Kaifeng) ਅਤੇ ਲੁਓਯਾਂਗ (洛阳, Luoyang) ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹੇਨਾਨ ਦੇ ਕੁੱਝ ਨਜਾਰੇ
ਨੀਚੇ ਦਿਤੀਆਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹੇਨਾਨ ਵਿੱਚ ਮੌਕੂਦ ਹਨ:-
ਲਿਖਾਰੀ
ਲਿਖਾਰੀ ਜਾਂ ਲੇਖਕ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ (ਨਾਵਲ, ਕਹਾਣੀ, ਕਵਿਤਾ, ਨਾਟਕ, ਆਦਿ) ਜਾਂ ਗ਼ੈਰ-ਗ਼ਲਪੀ (ਨਿਬੰਧ, ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ, ਜੀਵਨੀ, ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ) ਲਿਖਤ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਪੁੰਨ ਲੇਖਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਅਤੇ ਬਿੰਬਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਖਣ ਕਿੱਤੇ
ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ
ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਰੋਕਣਾਂ, ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਐਕਟ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਪਿਆ ਨਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਹੱਕ, ਮਨੁੱਖੀ ਪਛਾਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲੋੜ, ਸਿੱਖਿਆ, ਲਿੰਗ, ਜਿਨਸੀ ਝੁਕਾਅ, ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੂਲ, ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਵਿਤਕਰੇ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ, ਬੱਚੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਐਕਟ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਕਟ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਘ ਨੇ 1959 ਇਸ ਐਕਟ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿਤੀ।
ਗੁਲਾਬ ਜਾਮਨ
ਗੁਲਾਬ ਜਾਮੁਨ ਇੱਕ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤ, ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਨੇਪਾਲ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤ੍ਰਿਨੀਦਾਦ, ਸੂਰੀਨਾਮ, ਜਮਾਇਕਾ, ਗੁਆਨਾ, ਅਤੇ ਮੌਰੀਸ਼ੀਅਸ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਲਾਲ ਮੋਹਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਥੋੜੀ ਅੱਗ ਤੇ ਗਰਮ ਕਰ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਲੁਪਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਖੋਯਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਲਾਬ ਜਾਮੁਨ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀਆ ਅਤੇ ਜਨਮ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਗੁਲਾਬ ਜਾਮੁਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਏ ਗਏ ਪਕੌੜਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਬਦ ਗੁਲਾਬ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਗੁਲ ਭਾਵ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਅਬ ਭਾਵ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। 'ਜਾਮੁਨ' ਜਾਂ 'ਜਾਮਨ' ਇਸਨੂੰ ਹਿੰਦੀ-ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਬੇਸਿਕਤਾਸ ਜੇ. ਕੇ.
'''ਬੇਸਿਕਤਾਸ ਜੇ. ਕੇ.''', ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੁਰਕੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਇਸਤਾਨਬੁਲ ਸ਼ਹਿਰ, ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਵੋਡਾਫੋਨ ਅਰੇਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਰਕੀ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ
ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ (neuroscience), ਜਿਵੇਂ ਕ‌ਿ ਨਾਮ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤੰਤੂ ਤੰਤਰ (nervous system) ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਤੰਤਰਿਕਾ ਤੰਤਰ ਦਾ ਬਹੁਮੁਖੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਸਨੂੰ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ, ਅੱਜ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਬਹੁ-ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ, ਭੌਤਿਕ-ਵਿਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਅਜਿਹੇ ਰਸਾਇਣ-ਵਿਗਿਆਨ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਗਣਿਤ, ਮੈਡੀਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਵਿਗਿਆਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਖੁਦ ਵੀ ਵਿਦਿਅਕ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ
ਮੈਕਸ ਬੌਰਨ
ਮੈਕਸ ਬੌਰਨ ਇੱਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਕੁਆਂਟਮ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਬੌਰਨ ਨੂੰ 1954 ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਵਰਨਰ ਹੀਜ਼ਨਬਰਗ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ
1936 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
1936 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਜਾਂ XI ਓਲੰਪੀਆਡ 1936 ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆ। 26 ਅਪਰੈਲ, 1931 ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ 29ਵੇਂ ਇਜਲਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਜਰਮਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਚਾਸਲਰ ਅਡੋਲਫ ਹਿਟਲਰ ਨੇ 100,000 ਸੀਟਾਂ ਵਾਲਾ ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਛੇ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਵੱਡੇ ਖੇਡ ਮੈਂਦਾਨ ਬਣਾਏ। ਇਹ ਖੇਡ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 41 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਰਾਹੀ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੈਸੀ ਓਵਨਜ਼ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਐਥਲੀਟ ਬਣਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਨੇ 89 ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 56 ਤਗਮੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਿਹਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਭਾਈਚਾਰਾ
ਭਾਈਚਾਰਾ, ਬਰਾਦਰੀ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰਕਾ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਇਕਾਈ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਅਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀਆਂ ਦਿਲਚਸਪੀਆਂ, ਸ਼ੌਕ, ਟੀਚੇ, ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ, ਨਸਲੀ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਰਵਾਇਤੀ ਸਨਮੁਖ ਭਾਈਚਾਰੇ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਵਰਚੂਅਲ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਰਿਸਤਾ ਮੂੰਹ-ਬੋਲੇ ਰਿਸਤੇ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦਾ ਰਿਸਤਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਰੋਜ-ਮਰਰਾ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਜਿਨਾ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵਾਹ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਉਹ ਭਾਈਚਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੋਤ ਤੇ ਜਾਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਭਾਅ ਬੈ ਕਿ ਉਹ ਬੇਗਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਣਾ ਲ਼ੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਜਾਤਾਂ,ਕੌਮਾਂ,ਗੋਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਈਚਾਰਕ ਰਿਸਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਰਿਸਤਾ ਨਵੇਕਲੀ ਹੋਂਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਕਹਿ ਲਵੋ ਕਿ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਰਿਸਤਾ ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਸਾਂਝ ਹੈ। ਦੋਸਤੀਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ। ਦੋਸਤ ਮਿੱਤਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗਮੀ ਦੇ ਮੋਕੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ ਵੰਡਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੋ ਕੁਝ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਨਸਾਨੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਰਾਦੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਜੋਖਿਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸਾਂਝੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਇੱਕਸੁਰਤਾ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਹਾਜ਼ ਮਹਿਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਥਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ
2014 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
ਸਤਰਹਵੇਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਲ 2014 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਇੰਚਿਓਨ ਵਿੱਚ ਆਜੋਜਿਤ ਹੋਏ। 2014 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮੇਜਬਾਨੀ ਲਈ ਇਞਚਯੋਨ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਬੋਲੀ ਲਗਾਈ ਸੀ। ਪ੍ਰਤਿਆਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਅਖੀਰ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀਯੋਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਨਤੀਜਾ 17 ਅਪਰੈਲ, 2007 ਨੂੰ ਕੁਵੈਤ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਏਸ਼ੀਆਈ ਓਲੰਪਿਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀ 45 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਸਮਿਤੀਯੋਂ ਵਿੱਚੋਂ 32 ਨੇ ਇਞਚਯੋਨ ਅਤੇ 13 ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਮਤਦਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਸ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਮੌਕੇ ਦੱਖਣ ਕੋਰੀਆਈ ਨਗਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਦੱਖਣ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਬਚਨ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਦੀ ਉਹ ਪ੍ਰਤਿਨਿੱਧੀ ਮੰਡਲਾਂ ਦੇ ਰੁਕਣ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਖ਼ਰਚ ਭੈਣ ਕਰਣਗੇ, ਜੋ ਲਗਭਗ 2 ਕਰੋੜ $ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ
ਇੰਚਿਓਨ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ’ਚ ਭਾਰਤ ਖੇਡ ਦਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਚੋਖਾ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ 2 ਸੋਨੇ, 2 ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ 6 ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗ਼ਮੇ ਆਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 1 ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਤੇ 4 ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦਲ ਦੇ ਚੀਫ ਕੋਚ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌਥੀ ਵਾਰ 4&400 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇਅ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿਤਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਰਿਲੇਅ ਟੀਮ ਦੀ ਅਹਿਮ ਮੈਂਬਰ ਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਚੀਮਾ ਨੇ ਵੀ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 16 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ 7 ਖਿਡਾਰੀ ਰੁਪਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਬਾਜ਼ ਸਿੰਘ, ਧਰਮਵੀਰ ਸਿੰਘ, ਆਕਾਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚੰਦੀ, ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਖੁਸ਼ਬੀਰ ਕੌਰ ਨੇ 20 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਪੈਦਲ ਤੋਰ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੈਦਲ ਤੋਰ ਦਾ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿਤਾਇਆ। ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ 25 ਮੀਟਰ ਸੈਂਟਰ ਫਾਇਰ ਪਿਸਟਲ ਟੀਮ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਨਿਸ਼ਾਨਚੀ ਅਭਿਨਵ ਬਿੰਦਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਏਸ਼ੀਆਡ ਖੇਡਦਿਆਂ ਦੋ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗ਼ਮੇ ਜਿੱਤੇ। ਵਿਸ਼ਵ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਹਿਨਾ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ 25 ਮੀਟਰ ਪਿਸਟਲ ਟੀਮ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿਤਾਇਆ। ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ ਨੇ ਰੋਇੰਗ ਖੇਡ ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਸਕੱਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਰੋਇੰਗ ਦੇ ‘ਟੀਮ ਅੱਠ’ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੇ ਅੱਠ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਖਿਡਾਰੀ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਨਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪੰਾਜਬ ਦੇ ਹਨ। ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਅਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਖਿਡਾਰਨ ਸੀ।
ਚੰਦਰਕਲਾ ਏ. ਹੇਟ
ਚੰਦਰਕਲਾ ਆਨੰਦਰਾਓ ਹੇਟ (ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ-ਤੈ) (1903–1990) ( ਨੀ ਮੁਰਕੁਤੇ) ਇੱਕ ਲੇਖਕ, ਨਾਰੀਵਾਦੀ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ, ਅਤੇ ਬੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
ਚੰਦਰਕਲਾ ਜਗਨਨਾਥ ਮੁਰਕੁਟੇ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਸਤੰਬਰ 1903 ਨੂੰ ਡਾ. ਜਗਨਨਾਥ ਅਤੇ ਲਹਾਨੀਬਾਈ ਮੁਰਕੁਟੇ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਦੈਵਦੰਨਿਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਿੱਖਿਆ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਆਨੰਦਰਾਓ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੇਟ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਕਰੀਅਰ
ਡਾ. ਹੇਟ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਲਈ ਹਿੰਦੂ ਔਰਤ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਭਵਿੱਖ (1948) ਲਿਖਿਆ। ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਥੀਸਿਸ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਜੀ.ਐਸ. ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸੋਚ ਸਮਝੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਾਰਜ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ (1969) ਅਤੇ ਟਰਨ..? ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ''ਕਿੱਥੇ...? ਨੂੰ....?'' (1978), ਅਤੇ ਕਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਬੰਬਈ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਡਾ. ਹੇਟ ਨੇ ਐਸ.ਐਨ.ਡੀ.ਟੀ. ਮਹਿਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬੰਬੇ ਵਿਖੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਉਸਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਛੜੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਸਥਾ ਕੁਟੰਬ ਸਾਖੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਕੁਟੰਬ ਸਾਖੀ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਵਿਜੇ ਮਰਚੈਂਟ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮਿੱਲ ਤੋਂ ਖਰੀਦੇ ਕੱਪੜੇ ਤੋਂ ਪੇਟੀਕੋਟ ਸਿਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਸਨੈਕ ਭੋਜਨ ਪਕਾਉਣ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ; ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਥਾ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸਫਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। 2011 ਤੱਕ, ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਲਗਭਗ 150 ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਜਾਂ ਉਜਾੜ ਵਾਲੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਰਾਸਤ
ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੁੰਬਈ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਗਿਰਗਾਮ, ਦੱਖਣੀ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੌਕ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚੰਦਰਕਲਾਬਾਈ ਹੇਟ ਚੌਕ ਰੱਖਿਆ।
ਗੁਆਂਗਝੋਊ
ਗਵਾਂਗਝੋਉ, (ਕੇਂਤੋਨ ਅਤੇ ਕਵਾਙਗਚੋ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਇਹ ਉਪ - ਰਾਜਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਗੁਅਙਗਦੋਂਗ (ਚੀਨੀ ਜਨਵਾਦੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ) ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਚੀਨ ਦੇ ਪੰਜ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਨਗਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਨਗਰ ਅਤੇ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ, ਸਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ ਕੈਂਟਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਰਲ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ਦੇ ਵੱਲ ਨਾਵਿਅ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਲੋਂ 120 ਕਿਮੀ ਉੱਤਰਪਸ਼ਚਿਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 2000 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨਗਰ ਦੀ ਕੁਲ ਜਨਸੰਖਿਆ 60 ਲੱਖ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਨਗਰੀਏ ਖੇਤਰ ਦੀ 85 ਲੱਖ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁੱਝ ਅੰਦਾਜੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ 1 . 26 ਕਰੋਡ਼ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ) ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਸਬਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਬਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਾਲਾ ਨਗਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਸੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 2006 ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 97, 54, 600।. ਗੁਆਂਗਝੋਊ ਦਾ ਨਗਰੀਏ ਖੇਤਰਫਲ ਬੀਜਿੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ੰਘਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੈ। 2008 ਮੈ ਇਸਨੂੰ ਬੀਟਾ ਵਰਲਡ ਸਿਟੀ ਘੋਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਰੁਖਸਾਰ ਰਹਿਮਾਨ
thumb|ਰੁਖਸਾਰ ਰਹਿਮਾਨ ਰੁਖਸਾਰ ਰਹਿਮਾਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਰਹਿਮਾਨ ਨੇ 1992 ਵਿੱਚ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਦਿਤਿਆ ਪੰਚੋਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੀਪਕ ਆਨੰਦ ਦੀ ਯਾਦ ਰੱਖੇਗੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜੇਕੇ ਬਿਹਾਰੀ ਦੀ ਇੰਤੇਹਾ ਪਿਆਰ ਕੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਮਪੁਰ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ।
2005 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਰਾਮ ਗੋਪਾਲ ਵਰਮਾ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਡਰਾਮਾ ਡੀ ਨਾਲ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਣਦੀਪ ਹੁੱਡਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਉਸੇ ਸਾਲ ਵਰਮਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। 2008 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰੂਮੀ ਜਾਫਰੀ ਦੀ ਗੌਡ ਤੁਸੀ ਗ੍ਰੇਟ ਹੋ ਵਿੱਚ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਭੈਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕੇ ਕੇ ਮੈਨਨ ਦੇ ਨਾਲ ਦ ਸਟੋਨਮੈਨ ਮਰਡਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਫਿਲਮ ਆਲੋਚਕ ਤਰਨ ਆਦਰਸ਼ ਨੇ ਫਿਲਮ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ "ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤੀ" ਕਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਬੈਨੀ ਅਤੇ ਬਬਲੂ (2010), ਨਾਕ ਆਊਟ (2010), ਅੱਲ੍ਹਾ ਕੇ ਬੰਦੇ (2010), ਸ਼ੈਤਾਨ (2011) ਅਤੇ ਪੀਕੇ (2014) ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਸਨ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੋਨੀ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਡਰਾਮਾ ਕੁਛ ਤੋ ਲੋਗ ਕਹੇਂਗੇ (2011-13) ਵਿੱਚ ਡਾ. ਮੱਲਿਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਲਾਈਫ ਓਕੇ ਦੀ ਤੁਮਹਾਰੀ ਪੰਛੀ (2013-14) ਵਿੱਚ ਲਾਵਣਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੀ ਦੀਆ ਔਰ ਬਾਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹਿਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਮਿਓ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰਹਿਮਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ, ਟੇਕ ਆਫ (2017) ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਾਯਾ ਸਕਿਨ ਕਲੀਨਿਕ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੇਂਟਸ, ਸੈਫੋਲਾ ਸਾਲਟ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਆਇਸ਼ਾ ਨੂੰ 3 ਸਟੋਰੀਜ਼, ਯੂਟਿਊਬ ' ਤੇ ਐਡਲਟਿੰਗ, ਸ਼ੌਕਰਸ ਅਤੇ ਸੈਲਫੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮਾਇਰਾ ਦਸਤੂਰ ਅਤੇ ਨੇਹਾ ਮਹਾਜਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਹਾਇਮਾ ਖ਼ਾਤੂਨ
ਹਾਇਮਾ ਖ਼ਾਤੂਨ (Ottoman Turkish), ਨੂੰ ਵੀ ਹਾਇਮਾ ਅਨਾ (ਮਾਂ ਹਾਇਮਾ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਸਮਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਬਾਨੀ ਓਸਮਾਨ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਦਾਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਈ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਆਗੂ ਅਰਤੁਗਰੁਲ ਗਾਜ਼ੀ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ।
ਨਾਂ
ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਹਾਇਮਾਨਾ, ਹਾਇਮਾ ਖ਼ਾਤੂਨ, ਹਾਇਮਾ ਸੁਲਤਾਨ, ਅਯਵਾ ਅਨਾ ਅਤੇ ਅਯਵਾਨਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਹਾਇਮਾ ਅਨਾ ਟੋਪੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸ਼ਬਦ ਹਾਇਮਾਨਾ, ਜਾਂ "ਪ੍ਰੈਰੀ" ਦਾ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਉਹ ਤੁਰਕੀ ਮੂਲ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੁਰਕਮਨ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਹ ਓਸਮਾਨ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਦਾਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਓਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਬਾਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਟੋਮਨ ਵੰਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ
2002 ਦੀ ਗੁਜਰਾਤ ਹਿੰਸਾ
2002 ਦੀ ਗੁਜਰਾਤ ਹਿੰਸਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਵਰੀ ਅਤੇ ਮਾਰਚ 2002 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਫਿਰਕੂ ਹੱਤਿਆਕਾਂਡ ਤਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ 27 ਫਰਵਰੀ 2002 ਨੂੰ ਗੋਦਰਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਸਾਬਰਮਤੀ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਨਾਲ ਆਯੋਧਿਆ ਤੋਂ ਪਰਤ ਰਹੇ ਹਿੰਦੂਤਵ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 59 ਹਿੰਦੂ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰੇੜ੍ਹੀ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਾਰਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਰੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡੱਬੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਅੱਗ ਲਾਈ।  ਇਸ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਫਿਰਕੂ ਅਨਸਰਾਂ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕਪਾਸੜ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਸਿਰਜ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਬਦਲਾਲਊ ਕਾਰਵਾਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।  ਹੋਰਨਾਂ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿਆਖਿਆ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਸਕ ਹਮਲੇ ਆਪਮੁਹਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਸਗੋਂ ਯੋਜਨਾਬੱਧ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਮੇਲੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਟਰੇਨ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਸੋਚੀ ਸਮਝੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਟੇਜਡ ਟ੍ਰਿਗਰ ਸੀ।  ਮੌਕੇ ਦੀ ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 790 ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਂ ਜਿੰਦਾ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 254 ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਵੀ ਜਾਨ ਗਈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਬਰ ਜਿਨਾਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬੇਘਰ ਅਤੇ ਬੇਰੁਜਗਾਰ ਹੋਏ।
ਇਸ ਕਤਲੇਆਮ ਅਤੇ ਸਾੜਫੂਕ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦਰਸ਼ਕ ਦੀ ਜਾਂ ਹਤਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਟੱਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਸੀ।
ਨਵਯੁਗ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼
ਨਵਯੁਗ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪਣ ਵਾਲ਼ਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਰਾਕੇਸ਼ ਰਮਨ
'''ਪ੍ਰੋ. ਰਾਕੇਸ਼ ਰਮਨ''' ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਸਮਰੱਥ ਲੇਖਕ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਚਿੰਤਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ, ਦੋ ਪੁਸਤਕਾਂ ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਾਂ ਦੀਆਂ, ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਡਾਕਟਰ ਤੇਜਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨਾਲ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਬਾਲਕਨ ਪਹਾੜ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲਕਨ
ਪੇਂਡੂ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਪੇਂਡੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਧੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਸਮਾਨ ਹੇਠਾਂ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਹੋਏ ਇਨਸਾਨੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਫ਼ਰਕ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਰਥਕਤਾ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੇ ਝੁਕਾਅ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੂਸਰੇ ਸਮੂਹ ਭਾਵ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਊਨ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਰਚਨਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਹਨ ਤੇ ਰਚਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਰਚਨਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਸਾਡਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅੰਗਾਂ ਜਾਂ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਰਮ ਬੱਧਤਾ। ਸੰਗੀਤਕਾਰੀ ਜਾਂ ਸੰਗੀਤ ਬਣਾਉਣਾ ਇੱਕ ਰਚਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਵਾਕ ਵੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਪਾਰਸ਼ਦ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਾਜਿਕ ਰਚਨਾ ਪਰਸਪਰ ਸਬੰਧਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੇ ਰੁਤਬੇ ਤੇ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਤਰਤੀਬ ਹੈ। ਪੇਂਡੂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਤਾਣਾ ਬਾਣਾ ਕੀ ਹੈ ਭਾਰਤੀ ਪੇਂਡੂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਤੱਤ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਅਤੇ ਅਨੋਖਾ ਨਕਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਇਸ ਪੱਖੋਂ ਪੇਂਡੂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵੱਖਰੇਵੇਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪੇਂਡੂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਕਿੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਤ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਰੁਤਬਾ ਨਿਰਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਧਰਮ ਪੱਖੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਜਦਕਿ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਜਾਂ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਨਹੀਂ ਜਾਤ ਪਾਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਂਡੂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਖਰੇਵੇਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਾਂਝ
ਪੇਂਡੂ ਜਨ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕ ਆਪਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਆਪਸੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਕਾਰ ਵਿਹਾਰਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਾਰ ਵਿਹਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕ ਮਰਗਤ ਜਾਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੀਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਆਪਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕ ਮਰਗਤ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਤਰਾਂ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਤੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਆਪਸੀ ਮਿਲ ਵਰਤਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਸਾਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪਹਿਰਾਵਾ
ਪੇਂਡੂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਆਮ ਕਰਕੇ ਕੁੜਤਾ ਪਜਾਮਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਲਵਾਰ ਕਮੀਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਮ ਕੁੜਤਾ ਚਾਦਰਾ ਜਾਂ ਕੁੜਤਾ ਪਜਾਮਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਦਲਣ ਦੇ ਨਾਲ ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਾਂਗ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਜਾਂ ਪੇਂਡੂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕੁੜਤਾ ਪਜਾਮਾ ਸਿਰਫ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੇਂਡੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਕੁੜਤਾ ਪਜਾਮਾ ਸਲਵਾਰ ਕਮੀਜ਼ ਜਾਂ ਕੁੜਤਾ ਚਾਦਰਾ ਅਤੇ ਡੱਬੀਆਂ ਵਾਲਾ ਪਰਨਾ ਆਦਿ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਜਾਂ ਕਿਰਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਲੋਕ ਅੱਜ ਵੀ ਕੁੜਤਾ ਪਜਾਮਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਹ ਲੋਕ ਪੰਜਾਬੀ ਜੁੱਤੀ ਅਤੇ ਖੁੱਸਾ ਪਹਿਣਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਜੋ ਕਿ ਪੜ੍ਹ ਲਿਖ ਗਈ ਹੈ ਉਹ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਇਸ ਪਹਿਰਾਵੇ ਸ਼ੌਕੀਆ ਤੌਰ ਤੇ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਘੱਗਰਾ ਆਦਿ ਵੀ ਵਿਆਹਾਂ ਦੇ ਖਾਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਾਤਾਵਰਣ
ਪੇਂਡੂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਖੇਤ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਨੋਖਾ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੋਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕ ਕੁਦਰਤੀ ਹਵਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਅਨਾਜ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹਵਾ ਤੋਂ ਉਹ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਰੋਗ ਤੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜਾਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੈ ਸਾਧਾਰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਵੱਖ ਜਾਤਾਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਹਾਲੇ ਵੀ ਮੁਹੱਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਬਹੁਤਾ ਕਰਕੇ ਜਾਤ ਆਧਾਰਤ ਹਨ ਹਰੀਜਨਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਹੜੇ ਵੱਲ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਹੁਣ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਬਸਤੀਆਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੀ ਹਵਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।
ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ
ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨਾਲ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਵੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਪਿੰਡ ਕਸਬਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਘੱਟ ਪਰ ਆਮ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਪੁਰਾਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲੋਂ ਅੱਜ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣਾ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ ਪਰ ਪੁਰਾਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲੋਂ ਅੱਜ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਵਧਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਵਹਿਮ ਭਰਮ
ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਵਹਿਮ ਭਰਮਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਅੱਜ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਤੇ ਯਕੀਨ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਚੱਲਦੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਇਹ ਇੱਕ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।ਹਾਦਸਿਆਂ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਣ ਵਰਖਾ ਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਫਸਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵੈਸੇ ਖਾਸ ਜਾਤ ਧਰਮ ਫ਼ਿਰਕੇ ਸੂਬੇ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੌੜੀ ਕੱਤੀ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਸੂਬੇ ਜਾਂ ਮੁਹੱਲੇ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਨਜ਼ਰ ਲੱਗਣਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਹਿਮ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹਰੇਕ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਮੂਹਕ ਸੋਚਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਪਰ ਨਜ਼ਰ ਲਾਹੁਣ ਦੇ ਉਪਾਅ ਹਰੇਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਹਨ ਤਵੀਤਾਂ ਗੰਢਿਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਉਸਨੇ ਸਗਨ ਅਪਸਗਨ ਸਬੰਧੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹਰੇਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਰਗ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਵਿਰਸਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਈ ਵਾਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਹਿਮਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਵਹਿਮਾਂ ਤੋਂ ਅੱਡ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਫੇਰ ਵੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋਣਾ ਅਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕ ਜਨਮ ਸਬੰਧੀ, ਵਿਆਹ ਸਬੰਧੀ, ਮੌਤ ਸਬੰਧੀ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਹਿਮ ਭਰਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਹ ਵਹਿਮ ਭਰਮ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।