cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਮਾਹ ਲਕ਼ਾ ਬਾਈ
ਮਾਹ ਲਕ਼ਾ ਬਾਈ (7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1768 – 1824), ਜਨਮ ਚੰਦਾ ਬੀਬੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਹ ਲਾਕ਼ਾ ਬਾਈ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ, ਦਰਬਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਨਿਜ਼ਾਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਹੀ ਰੱਕਾਸਾ ਸੀ। 1824 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕਵੀ ਬਣੀ ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਦੀਵਾਨ (ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਗੁਲਜ਼ਾਰ-ਏ-ਮਾਹਲਕ਼ਾ ਨਾਮਕ ਉਰਦੂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਦੱਖਿਨੀ (ਉਰਦੂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਸਕਰਨ) ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਯੋਗਦਾਨ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਾਪਰੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਪਠਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਨਿਜ਼ਾਮ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਓਮਾਰਾਹ (ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਹੁਦਾ) ਦੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਨਾਲ਼ੋਂ ਨਵਾਜ਼ਿਆ ਸੀ। 2010 ਵਿੱਚ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਕਬਰਾ ਬਣਾਇਆ,  ਜਿਸਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਦੀ ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਪੁਨਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਮਹਾ ਲਕ਼ਾ ਬਾਈ ਅਜੋਕੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਵਿੱਚ 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1768 ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਂ ਚੰਦਾ ਬਾਈ ਸੀ।  ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਰਾਜ ਕੁੰਵਰ ਸੀ - ਰਾਜਪੁਤਾਨਾ ਤੋਂ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਦਰਬਾਰੀ ਸੀ,  ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਬਹਾਦੁਰ ਖਾਨ ਸੀ, ਉਹ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਬਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਨਮੂਨਾ ਕਲਾਮ
ਰਖਾ ਚਸ਼ਮ-ਏ-ਨਜ਼ਰ ਸ਼ਬਨਮ ਮੇਂ ਅਪਨੇ ਯਾਰ ਸੇ ਮਤਲਬ
ਯੇ ਦਿਲ ਦਾਮ-ਏ-ਨਿਗਹ ਮੇਂ ਤਰਕ ਕੇ ਬਸ ਜਾ ਹੀ ਅਟਕਾ ਹੈ
ਬਰ ਆਵੇ ਕਿਸ ਤਰਹ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਬ ਖ਼ੂੰ-ਖ਼੍ਵਾਰ ਸੇ ਮਤਲਬ
ਬ-ਜੁਜ਼ ਹਕ਼ ਕੇ ਨਹੀਂ ਹੈ ਗ਼ੈਰ ਸੇ ਹਰਗਿਜ਼ ਤਵੱਕ਼ੋ ਕੁਛ
ਨ ਸਮਝਾ ਹਮ ਕੋ ਤੂ ਨੇ ਯਾਰ ਐਸੀ ਜਾਂ-ਫ਼ਿਸ਼ਾਨੀ ਪਰ
ਭਲਾ ਪਾਵੇਂਗੇ ਐ ਨਾਦਾੰ ਕਿਸੀ ਹੁਸ਼੍ਯਾਰ ਸੇ ਮਤਲਬ
ਨ ਚੰਦਾ ਕੋ ਤਮਅ ਜੰਨਤ ਕੀ ਨੇ ਖ਼ੌਫ਼-ਏ-ਜਹੰਨਮ ਹੈ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ਉਰਦੂ ਪੜ੍ਹਤ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1824 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1768
ਅਲੀ ਹਜਵੇਰੀ
ਅਬੁਲ ਹਸਨ ਅਲੀ ਇਬਨ ਅਲ-ਜਲਾਬੀ ਅਲ-ਹਜਵੇਰੀ ਅਲ-ਗਜ਼ਨੀ (ابوالحسن علی بن عثمان الجلابی الھجویری الغزنوی) ਜਾਂ ਅਬੁਲ ਹਸਨ ਅਲੀ ਹਜਵੇਰੀ, ਨੂੰ "ਦਾਤਾ ਗੰਜ ਬਖ਼ਸ਼" ਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸੂਫ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਹਜਵੀਰ ਅਤੇ ਜੁਲਾਬ ਗ਼ਜ਼ਨੀਨ ਦੇ ਦੋ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਇਸ ਲਈ ਹਜਵੀਰੀ ਅਤੇ ਜੁਲਾਬੀ ਕਹਿਲਾਏ। ਸਿਲਸਿਲਾ ਨਸਬ ਅਲੀ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਕਰਮ ਅੱਲ੍ਹਾ ਵਜਹਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਰੁਹਾਨੀ ਗਿਆਨ ਜੁਨੈਦ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲੇ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਬੂ-ਅਲ-ਫ਼ਜ਼ਲ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਉਲ ਹਸਨ ਖ਼ਤਲੀ ਕੋਲੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਆਪ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ 1039 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਪੁੱਜੇ। ਕਸ਼ਫ਼ ਅਲ ਮਹਜੂਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲਿਖਤ ਹੈ। ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਭਾਟੀ ਦਰਵਾਜੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਾਰ ਮਰੱਜਾ ਬਣੀ ਹੈ।
ਨਾਮ ਟਿਕਾਣਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਸ਼ੇਖ਼ ਸਯਦ ਅਬੁਲਹਸਨ ਅਲੀ ਹਜਵੇਰੀ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਜਬਖ਼ਸ਼ ਜਾਂ ਦਾਤਾਗੰਜ ਬਖ਼ਸ਼ (ਖ਼ਜਾਨੇ ਬਖਸ਼ਣ ਵਾਲੇ) ਦੇ ਲਕਬ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ 400 ਹਿਜਰੀ ਵਿੱਚ ਗਜ਼ਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਇੱਕ ਬਸਤੀ ਹਜਵੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਦੇ ਬਾਪ ਬਜ਼ੁਰਗਵਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਗਿਰਾਮੀ ਸਯਦ ਉਸਮਾਨ ਜੁਲਾਬੀ ਹਜਵੀਰੀ ਹੈ। ਜੁਲਾਬ ਵੀ ਗਜ਼ਨੀ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਬਸਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਯਦ ਉਸਮਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਸਨਾ ਸੱਯਦ
ਸਨਾ ਸੱਯਦ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sana Sayyad; ਜਨਮ 29 ਅਕਤੂਬਰ 1994) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਪਲਿਟਸਵਿਲਾ 8, ਦਿਵਿਆ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲੀ ਭਾਗਿਆ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਲੀ ਹਜਵੇਰੀ
ਉਸਤਾਦ
ਆਪ ਉਸਤਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਖ਼ ਅੱਬੂ ਅਲਾਬਾਸ ਅਸ਼ਕਾਕੀ, ਸ਼ੇਖ਼ ਅੱਬੂ ਜਾਫ਼ਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਅਲਮਸਬਾਹ ਅਲਸੀਦ ਲਾਨੀ, ਸ਼ੇਖ਼ ਅੱਬੂ ਅਲ ਕਾਸਿਮ ਅਬਦ ਉਲ-ਕਰੀਮ ਬਿਨ ਹਵਾਜ਼ਿਨ ਅਲਕਸ਼ੇਰੀ, ਸ਼ੇਖ਼ ਅਬੂ-ਅਲ-ਕਾਸਿਮ ਬਿਨ ਅਲੀ ਬਿਨ ਅਬਦ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਲਗਰਗਾਨੀ, ਅੱਬੂ ਅਬਦ ਅੱਲ੍ਹਾ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਅਲੀ ਉਲ-ਮਾਰੂਫ਼ ਦਾਸਤਾਨੀ ਬਸਤਾਮੀ, ਅੱਬੂ ਸਯਦ ਫਜਲ ਅੱਲ੍ਹਾ ਬਿਨ ਮੁਹੰਮਦ ਮਹੀਨੀ ਅਤੇ ਅੱਬੂ ਅਹਿਮਦ ਮੁਜ਼ੱਫ਼ਰ ਬਿਨ ਅਹਿਮਦ ਬਿਨ ਹਮਦਾਨ ਦੇ ਨਾਮ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਸਨਾ ਸੱਯਦ
ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਸੱਯਦ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਅਕਤੂਬਰ 1994 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸੱਯਦ ਦੇ ਪਿਤਾ ਯਾਕਿਬ ਸੱਯਦ, ਮਰਚੈਂਟ ਨੇਵੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸੱਯਦ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਇਮਾਦ ਸ਼ਮਸੀ ਨੂੰ ਡੇਟ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੱਯਦ ਨੇ 25 ਜੂਨ 2021 ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੂੜ੍ਹੇ ਨਿਕਾਹ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮਸੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸੱਯਦ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਐਮਟੀਵੀ ਸਪਲਿਟਸਵਿਲਾ 8 ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਉਤਕਰਸ਼ ਗੁਪਤਾ ਨਾਲ ਰਨਰ ਅੱਪ ਰਹੀ।
ਅਲੀ ਹਜਵੇਰੀ
ਸ਼ੇਖ਼ ਅੱਬੂ ਅਲ ਕਾਸਮ ਬਿਨ ਅਲੀ ਬਿਨ ਅਬਦ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਲਗਰਗਾਨੀ
ਅੱਬੂ ਅਲ ਕਾਸਮ ਬਿਨ ਅਲੀ ਬਿਨ ਅਬਦ ਅੱਲ੍ਹਾ ਅਲਗਰਗਾਨੀ ਦੇ ਮੁਤਾੱਲਿਕ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਵਕ਼ਤ ਵਿੱਚ ਬੇਨਜ਼ਾਰੀ ਸਨ। ਵਕ਼ਤ ਦੇ ਤਮਾਮ ਹੱਕ ਦੇ ਤਾਲਿਬਾਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਸੀ। ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਾਹਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਰ ਮੁਰੀਦ ਇਲਮ ਦੇ ਜੇਵਰ ਇਲਮ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਏਹਤਰਾਮ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਸੁਣਦੇ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਉਮਰ ਦਾ ਬੱਚਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਰੋਜ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਿਦਮਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਸ ਕਦਰ ਆਜਿਜ਼ੀ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਮੈਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਰਮਾਇਆ ਐ ਮੇਰੇ ਬਾਪ ਦੇ ਦੋਸਤ ਖ਼ੂਬ ਜਾਨ ਲੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਇਹ ਆਜਿਜ਼ੀ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਆਜਿਜ਼ੀ ਹਾਲ ਦੇ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹੱਕ ਦੇ ਤਮਾਮ ਤਾਲਿਬਾਂ ਲਈ ਆਮ ਹੈ। ਯਾਦ ਰੱਖ ਕਿ ਆਦਮੀ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਦੀ ਕ਼ੈਦ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਰਿਹਾਈ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਬੰਦਗੀ ਕਰਨਾ ਲਾਜਮੀ ਹੈ। ਖ਼ੁਦਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬੰਦਗੀ ਦੀ ਨਿਸਬਤ ਕੰਮ ਰੱਖ। ਇਸ ਇੱਕ ਨਿਸਬਤ ਦੇ ਸਿਵਾ ਦੂਜੀਆਂ ਤਮਾਮ ਨਿਸਬਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇ।
ਸ਼ੇਖ਼ ਅੱਬੂ ਅਲ ਕਾਸਮ ਬਿਨ ਹਵਾਜ਼ਿਨ ਅਲਕਸ਼ੇਰੀ
ਅੱਬੂ ਅਲ ਕਾਸਮ ਬਿਨ ਹਵਾਜ਼ਿਨ ਅਲਕਸ਼ੇਰੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਤਹਰੀਰ ਫਰਮਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਜ਼ਮਾਨਾ ਵਿੱਚ ਨਾਦਿਰ-ਉਲ-ਵਜੂਦ ਅਤੇ ਬੁਲੰਦ ਮਰਤਬਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸਨ। ਹਰ ਫ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਦਵਤਾ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਉਮਦਾ ਹਨ। ਬੇਕਾਰ ਬਹਿਸ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਹੁਸੈਨ ਬਿਨ ਮੰਸੂਰ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਇੱਕ ਗਰੋਹ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਉਹ ਮਰਦੂਦ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਮਕਬੂਲ ਸਨ। ਉਹ ਫਰਮਾਂਦੇ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੰਸੂਰ ਅਰਬਾਬ ਮੁਆਫ਼ੀ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਉਸਨੂੰ ਖੁਦਾਵੰਦ ਕਰੀਮ ਤੋਂ ਅਲਹਿਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਖ਼ੁਦਾ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਤੋਂ ਮਰਦੂਦ ਸੀ ਤਾਂ ਮਖ਼ਲੂਕ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਬਾਰਗਾਹ ਖੁਦਾਵੰਦੀ ਵਿੱਚ ਮਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ। ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਖ਼ੁਦਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਰਮਾਇਆ:مَثَلَ الصّوفِی کَعِلَّۃِ البَرسَامِ اّوَّلہ ھِذیَان وَاٰخِرُہ سَکُوًتُ فَاِزَاتَمَکَّنَ خَرَسَ। ਯਾਨੀ ਜੋ ਖਿਆਲ ਆਏ ਉਸਨੂੰ ਪਾਗਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਆਖਿਰ ਚੁੱਪ ਹੈ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਆਦਮੀ ਦਰਜਾ ਤਮਕੀਨ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਗੂੰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਨਾ ਸੱਯਦ
ਕੈਰੀਅਰ
ਸੱਯਦ ਨੇ ਜਾਨਾ ਨਾ ਦਿਲ ਸੇ ਦੂਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਵਿਆਸ ਦੀ ਭੈਣ ਅਦਿਤੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਅਗਲੀ ਵਾਰ 2016 ਵਿੱਚ MTV ਗਰਲਜ਼ ਆਨ ਟਾਪ ਵਿੱਚ ਮੇਘਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
2020 ਤੋਂ 2021 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਲਾਕਡਾਊਨ ਕੀ ਲਵ ਸਟੋਰੀ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਤ ਮਲਿਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਨਮ ਗੋਇਲ ਜੈਸਵਾਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਅਲੀ ਹਜਵੇਰੀ
ਸ਼ੇਖ਼ ਅੱਬੂ ਅਲ ਕਾਸਮ ਬਿਨ ਹਵਾਜ਼ਿਨ ਅਲਕਸ਼ੇਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ
ਸਨਾ ਸੱਯਦ
ਕੈਰੀਅਰ
2022 ਵਿੱਚ, ਸੱਯਦ ਨੂੰ ਸੇਜਲ ਕੋਟਾਡੀਆ ਨੰਦਾ/ਮਾਹਿਰਾ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਕਿ ਜਾਸੂਸ ਬਾਹੂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਬਾਨ ਅਜ਼ੀਮ ਦੇ ਉਲਟ ਇੱਕ ਰਾਅ ਏਜੰਟ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਮੋ ਨੂੰ ਕਰੀਨਾ ਕਪੂਰ ਖਾਨ ਨੇ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਮਾਰਚ 2023 ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਕੁੰਡਲੀ ਭਾਗਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਰਸ ਕਾਲਨਾਵਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਲੀਪ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਖੇਸ
alt=A stout cloth used for bedding and wrap (shawl)|thumb|ਖੇਸ (ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਤਲਾ [[ਕੰਬਲ, ਇਹ ਇੱਕ ਹੈਂਡੂਮ ਡੈਮਾਸਕ ਕੱਪੜਾ ਹੈ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।]] ਖੇਸ (ਪੰਜਾਬੀ: ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ:کھیس, ਗੁਰਮੁਖੀ: ખેਸ) (ਪੰਜਾਬੀ ਉਚਾਰਨ: [kʰeːsː]) ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਤਲੇ ਸੂਤੀ ਕੰਬਲ ਵਾਲਾ ਕੱਪੜਾ ਹੈ; ਇਹ ਕੰਬਲਾਂ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਲਪੇਟਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਡੈਮਾਸਕ ਕੱਪੜਾ ਹੈ। ਖੇਸ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੋਟੇ ਸੂਤੀ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੇਸ ਇੱਕ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਲਈ ਢਿੱਲੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਵਸਤੂ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੇਸ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੱਪੜਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਖੇਤਰ ਜੋ ਇਸਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਸ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ, ਸਗੋਂ 19ਵੀਂ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੋਟੇ ਸੂਤੀ ਕੱਪੜਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੇਸ ਇੱਕ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਵਸਤੂ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਢੱਕਣ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮਪੁਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਦੱਖਣੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ( ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ, ਮੁਲਤਾਨ, ਅਤੇ ਚੋਲਿਸਤਾਨ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਸਿੰਧ ( ਨਸੇਰਪੁਰ, ਸਹਿਵਾਨ ਸ਼ਰੀਫ ਅਤੇ ਠੱਟਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਟੈਨਾਪੱਟਾ
right|thumb|425x425px| [[ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ|ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।ਸਾੜ੍ਹੀ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹਿੰਦੂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ, ਰਾਜਾ ਰਵੀ ਵਰਮਾ ਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ। ]] ਸਟੈਨਾਪੱਟਾ (ਸਟੈਨਮਾਸੁਕਾ) ਸਰੀਰ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਇੱਕ ਢਿੱਲਾ ਲਪੇਟਿਆ ਕੱਪੜਾ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਛਾਤੀ ਪੱਟੀ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਉਪਰਲਾ ਕੱਪੜਾ ਸੀ ਜੋ ਰੋਮਨ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਮਮਿਲਰੇ ਜਾਂ ਸਟ੍ਰੋਫੀਅਮ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਸਟੈਨਪੱਟਾ ਪੋਸ਼ਾਕ (ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ) ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਕਾਲੀਦਾਸ ਨੇ ਕੁਰਪਾਸਿਕਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਛਾਤੀ ਦੀ ਪੱਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੂਪ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਉੱਤਰਸੰਗ ਅਤੇ ਸਟੈਨਾਪੱਟਾ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹੈ। ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਲਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਵੀ ਜਾਂ ਨਿਵੀ ਬੰਧਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮਲਹਾਰ ਦੀ ਸਕੰਦਮਾਤਾ ਮੂਰਤੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿਚ ਸਟੈਨਾਪੱਟਾ ਅਤੇ ਕੰਚੁਕੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ
ਰਾਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਚੌਧਰੀ
ਰਾਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਚੌਧਰੀ (ਜਨਮ 7 ਜਨਵਰੀ 1928 ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਹਰਿਆਣਾ) ) ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਬਾਲਾ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ) ਤੋਂ 5ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਉਹ ਅੰਬਾਲਾ ਤੋਂ 8ਵੀਂ, 9ਵੀਂ ਅਤੇ 10ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928
ਏਕਨਾਥ ਸੋਲਕਰ
thumb|ਏਕਨਾਥ ਸੋਲਕਰ ਏਕਨਾਥ ਢੋਂਡੂ 'ਏੱਕੀ' ਸੋਲਕਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Eknath Dhondu 'Ekky' Solkar; 18 ਮਾਰਚ 1948 - 26 ਜੂਨ 2005) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਲਰਾਉਂਡ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ 27 ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਸੱਤ ਵਨ ਡੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਸਨ। ਉਹ ਬੰਬੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ 57 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਸੋਲਕਰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਟੈਸਟ ਸੈਂਕੜਾ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਕਾਬਲ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ' 'ਗਰੀਬ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਸੋਬਰਜ਼' ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਮਿਲੀ। ਸੋਲਕਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨੇੜਲੇ ਫੀਲਡਿੰਗ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, "ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਗੇਂਦ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।" ਉਸ ਦੇ ਕੈਚ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ 1971 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜਿੱਤ ਲਈ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਸਸੇਕਸ ਟੋਨੀ ਗ੍ਰੇਗ ਵਿਖੇ ਏਕਨਾਥ ਦੀ ਟੀਮ ਦੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਾਰਵਰਡ ਸ਼ੋਟ ਲੈੱਗ ਸੀ।"
ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ 27 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 53 ਕੈਚਾਂ ਲਈ 20 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟੈਸਟਾਂ ਵਾਲੇ ਗੈਰ-ਵਿਕਟਕੀਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਕੈਚਾਂ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਨੁਪਾਤ ਹੈ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜੈਫਰੀ ਬਾਈਕਾਟ ਵਿਖੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਊਟ ਕਰੂ ਗਾ..."।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸੋਲਕਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਿੰਦੂ ਜਿਮਖਾਨਾ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਗਰਾਉਂਡਸਮੈਨ ਸਨ। ਸੋਲਕਰ ਉਸ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਮੈਚਾਂ ਦੇ ਸਕੋਰ ਬੋਰਡ ਬਦਲਦੇ ਸਨ। ਏਕਨਾਥ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਅਨੰਤ ਸੋਲਕਰ ਨੇ ਵੀ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਿਆਂ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਿਆ ਸੀ।
ਸਕੂਲ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ 1964 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1965–66 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸਕੂਲ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਸੁਨੀਲ ਗਾਵਸਕਰ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸਨੇ 1969 ਅਤੇ 1970 ਵਿੱਚ ਸਸੇਕਸ ਦੂਜੀ ਇਲੈਵਨ ਲਈ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਇਲੈਵਨ ਲਈ ਖੇਡਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ ਗਿਆ, ਪਰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਸੋਲਕਰ ਨੇ 1969-70 ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਪਣਾ ਟੈਸਟ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਟ-ਲੈੱਗ ਵਿੱਚ ਫੀਲਡਿੰਗ ਲਈ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿਰੁੱਧ ਅਤੇ 1971 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਸਫਲ ਲੜੀ ਖੇਡੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਚੋਣ 1971 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਬਿਦ ਅਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਲੜੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 67 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਗੁੰਡੱਪਾ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਨਾਲ 92 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਦੀ ਲੀਡ ਦਿਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ। ਓਵਲ ਵਿੱਚ ਤੀਸਰੇ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 3/28 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ, 44 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਕੈਚ ਲਏ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 1972–73 ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਲੜੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ 75 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ 12 ਕੈਚ ਲਏ। ਉਹ 1974 ਦੀ ਆਊਟ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਖੇਡ ਸਕਿਆ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜੈਫਰੀ ਬਾਈਕਾਟ ਨੂੰ ਆਊਟ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਇਕਲੌਤਾ ਟੈਸਟ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। 27 ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 53 ਕੈਚਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ 25.42 ਦੀ atਸਤ ਨਾਲ 1,068 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ 59.44 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 18 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ 16 ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਅੱਠ ਸਦੀਆਂ ਸਮੇਤ 29.27 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 6,851 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, 30.01 ਦੀ atਸਤ ਨਾਲ 276 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਅਤੇ 190 ਕੈਚ ਲਏ। ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ, ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਭਾਰਤੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਭਾਰ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵੀਂ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਚਮਕਾਉਣ ਲਈ 4-5 ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਰਣਜੀ ਟੀਮ ਲਈ ਉਸਨੇ ਅਬਦੁਲ ਇਸਮਾਈਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਇਆ। 1973 ਰਣਜੀ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬਦਨਾਮ ਟਰਨਰ 'ਤੇ ਆਫ-ਬਰੇਕਸ ਸੁੱਟੇ ਅਤੇ ਵੈਂਕਟ, ਵੀ. ਵੀ. ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾਲਕਰ ਦੀ ਸਪਿਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਵਾਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ 5 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ।
ਜ਼ਾਹਿਰ (ਇਸਲਾਮ)
ਸੂਫੀਵਾਦ ਵਿਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਕਿਰਿਆਕਲਾਪ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਲੀ ਇਰਾਦਾ ਬਾਤਿਨ ਹੈ। ਜ਼ਾਹਿਰ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਤਿਨ ਰੂਹਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਹੈ। ਸੂਫ਼ੀ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜ਼ਾਹਿਰ  ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਰੂਹਾਨੀ ਰਹਿਨੁਮਾ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ਼ ਬਾਤਿਨ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਮੇਘਨਾ ਇਰਾਂਡੇ
ਮੇਘਨਾ ਇਰਾਂਡੇ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Meghana Erande ਜਾਂ ਮੇਘਨਾ ਸੁਧੀਰ ਇਰਾਂਡੇ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਬੋਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਮੱਗਰੀ ਲਈ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਡਬ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ 1989 ਤੋਂ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ 18 ਨਵੰਬਰ 2010 ਤੋਂ ਵਿਕਰਮ ਜੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਭੀਮਕੁੰਡ
alt=The water shines blue in Bhimkund cave.|thumb ਭੀਮਕੁੰਡ ( ਨੀਲਕੁੰਡ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਟੈਂਕੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਛਤਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਾਜਨਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਛੱਤਰਪੁਰ ਤੋਂ 77 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ।
ਭੀਮਕੁੰਡ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਜਲ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਹੈ। ਕੁੰਡ (ਤਲਾਬ) ਦਾ ਪਾਣੀ ਇੰਨਾ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਮੱਛੀਆਂ ਤੈਰਦੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਦੇਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕੁੰਡ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 3 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਹੈ। ਪੂਲ ਇੱਕ ਡੂੰਘੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲਾਲ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ।
ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਭੀਮਕੁੰਡ ਨੂੰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਝੁਲਸਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਥੱਕੀ ਹੋਈ, ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਭੀਮ, ਪੰਜਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਆਪਣੇ ਗਡਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਲਾਅ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
ਮੇਘਨਾ ਇਰਾਂਡੇ
ਡਬਿੰਗ ਕਰੀਅਰ
ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ, ਟੀਨੇਜ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਈ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਲਈ ਡਬਿੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਭੀਮਕੁੰਡ
ਗੁਫਾ ਦੀ ਛੱਤ ਕੁੰਡ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੈ; ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭੀਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਡਾ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਥਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵੈਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਗੰਧਰਵ ਗਾਨਮ (ਆਕਾਸ਼ੀ ਗੀਤ) ਗਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਨੀਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੂਲ ਨੂੰ ਨੀਲ ਕੁੰਡ (ਨੀਲਾ ਪੂਲ) ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਕੁੰਡ (ਨਜਯਾ ਤਲਾਅ) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਏ ਜਿਹਾਦ ਫਾਰ ਲਵ
ਏ ਜਿਹਾਦ ਫਾਰ ਲਵ ( ਇਨ ਦ ਨੇਮ ਆਫ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ) ਇੱਕ 2008 ਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਸਮਲਿੰਗਤਾ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ। ਸਤੰਬਰ 2007 ਵਿੱਚ ਟੋਰਾਂਟੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਛੇ ਸਾਲ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 2008 ਵਿੱਚ ਬਰਲਿਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪੈਨੋਰਮਾ ਸੈਕਸ਼ਨ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇੰਡੋ-ਅਮਰੀਕਨ ਆਰਟਸ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਵਿਸ਼ੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ "ਸੈਮੀਨਲ ਫ਼ਿਲਮ" ਕਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਲ ਜੋ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਯੂ.ਐਸ. ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਇਸਲਾਮ ਐਂਡ ਹੋਮੋਸੈਕਸੁਏਲਟੀ ਲਈ ਮੁਖਬੰਧ ਲਿਖਿਆ।
ਸ਼ਰਮਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ-ਤਿਆਗੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2007 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਜੇ ਬਾਲਵਿਨ
ਜੋਸੇ ਐਲਵਰੋ ਓਸੋਰਿਓ ਬਾਲਵਿਨ (ਜਨਮ 7 ਮਈ, 1985) ਇੱਕ ਕੋਲੰਬੀਨ ਰੈਗੇਟਨ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਜੇ ਬਾਲਿਵਨ ਦਾ ਜਨਮ ਮੇਦੇਯੀਨ, ਕੰਬੋਡੀਆ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਅਤੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਮੇਦੇਯੀਨ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਲੱਬਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਲਾਤੀਨਾਲੂਜਾ ਹੈਡਲਾਈਨਰ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਲਾਤੀਨੋ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ।
ਉਸਦੀ 2014 ਦੇ ਸਿੰਗਲ “6 AM” ਨਾਲ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੋਰਟੋ ਰੀਕਨ ਗਾਇਕਾ ਫਰੂਕੋ ਨਾਲ ਸੀ ਜੋ ਬਿਲਬੋਰਡ ਹਾਟ ਲਾਤੀਨੀ ਗਾਣਿਆਂ ਦੇ ਚਾਰਟ ਤੇ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਐਨਰਜੀਆ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ "ਗਿੰਜਾ", "ਬੋਬੋ ", "ਸਫਾਰੀ", ਅਤੇ "ਸਿਗੋ ਐਕਸਟ੍ਰਾਂਡੋਟ" ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਜੂਨ 2017 ਵਿੱਚ, ਜੇ ਬਾਲਵਿਨ ਨੇ ਵਿਲੀ ਵਿਲੀਅਮ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੰਗਲ "ਮੀ ਜੇਂਟਲ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ। 1 ਅਗਸਤ 2017, "ਮੀ ਜੇਂਟਲ" ਸਪੋਟੀਫਾਈ ਦੇ ਗਲੋਬਲਟਾਪ 50 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਵਿਊ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਹਿੱਟ ਸਿੰਗਲ ਮਾਚੀਕਾ  ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਿਓਨ ਅਤੇ ਅਨੀਟਾ ਵੀ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਕਾਰਡੀ ਬੀ ਅਤੇ ਬੈਡ ਬਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਐਸ ਬਿਲਬੋਰਡ ਹਾਟ 100 ਨੰਬਰ-ਵਨ ਸਿੰਗਲ "ਆਈ ਲਾਈਕ ਇਟ" ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੈਗੇਟੈਟਨ ਹੈ, ਜੇ ਬਾਲਵਿਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਾ, ਘਰੇਲੂ ਸੰਗੀਤ, ਟਰੈਪ ਅਤੇ ਆਰ ਐਂਡ ਬੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਸਲ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ ਵਿਚ ਮੈਟਲਿਕਾ ਅਤੇ ਰੇਗੈਟੇਨ ਰਾਜਾ ਡੈਡੀ ਯੈਂਕੀ ਅਤੇ ਨਿਰਵਾਣਾ ਵਰਗੇ ਰੌਕਸਮੂਹ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਫਰਾਰਲ ਵਿਲੀਅਮਜ਼, ਮੇਜਰ ਲੇਜ਼ਰ ਅਤੇ ਸੀਨ ਪਾਲ ਵਰਗੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜੇ ਬਾਲਵਿਨ ਲਗਭਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਵਿਚ ਗਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰੇ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਚੋਣਵੇਂ ਅਤੇ ਰੰਗੀਨ ਫੈਸ਼ਨ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
1985–2013: ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਜੇ ਬਾਲਵਿਨ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਮਈ, 1985 ਨੂੰ ਮੈਡਲਿਨ, ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮੈਟਲਿਕਾ ਅਤੇ ਨਿਰਵਾਣਾ ਵਰਗੇ ਰੌਕ ਸੰਗੀਤ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗਰੂਜ਼ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਗੋਡੇ 'ਤੇ ਇਕ ਨਿਰਵਾਣ ਟੈਟੂ ਹੈ। ਡੈਡੀ ਯੈਂਕੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਰੈਗਿਟ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ “ਮੈਂ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਵਹਿਣ, ਉਸ ਦੇ ਰੈਪਸ,"ਉਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਜੈ-ਜ਼ੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰੈਗੈਟਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਿਵਾਲੀਆ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਅਤੇ ਕਾਰ ਗੁਆ ਬੈਠਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰ ਤੇ, ਜੇ ਬਾਲਵਿਨ ਨੋਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਬੈਰੀਓ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਗਰੀਬ ਬੰਦੇ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਲਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਆਰਾਮ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।”
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਅਰਸਤੂ ਦਾ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਅਰਸਤੂ ਦਾ ਜਨਮ 384 ਈ ਪੂ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਥੇਸਾਲੋਨੀਕੀ ਤੋਂ 55 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਟੇਗੀਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਓ ਨਾਈਕੋਮਾਚਿਸ ਮਕਦੂਨੀਆ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਹਕੀਮ ਸੀ। ਉਹ 18 ਵਰਿਆਂ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਐਥਨਜ਼ ਅਫ਼ਲਾਤੂਨ ਦੀ ਅਕੈਡਮੀ ਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਗਿਆ। ਓਥੇ ਉਹ 20 ਵਰ੍ਹੇ (348/47 ਈ ਪੂ) ਤੱਕ ਰਿਹਾ। 343 ਈ ਪੂ ਵਿੱਚ ਮਕਦੂਨੀਆ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਫ਼ਿਲਿਪ ਦੂਜੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਿਕੰਦਰ ਦਾ ਗੁਰੂ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਰਸਤੂ ਨੂੰ ਮਕਦੂਨੀਆ ਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਅਕੈਡਮੀ ਮੁਖੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਦੋ ਹੋਰ ਵੀ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਉਹਦੇ ਸ਼ਗਿਰਦ ਸਨ।
ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਅਨੁਕਰਨ, ਤ੍ਰਾਸਦੀ, ਵਿਰੇਚਨ,ਮਹਾਂਕਾਵਿ,ਸਾਧਾਰਨੀਕਰਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
~ਅਨੁਕਰਨ ਸਿਧਾਂਤ
ਅਰਸਤੂ ਦੇ ਸਮੁੁੱਚੇ ਗਿਆਨ ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰੰਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਉਹ ਵਿਭਿੰਨ ਅਨੁੁੁਸ਼ਾਸਨਾ ਸੰੰਬੰਧੀ ਆਪਣਾ ਚਿੰਤਨ ਪੇੇੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਰਸਤੂ ਦੇ ਇਸ ਵਡੇਰੇ ਗਿਆਨ ਚਿੰਤਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬਾਰੇ ਨਵ ਅਰਸਤੂਵਾਦੀ ਮੈਕਿਓਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮੂੂਲ ਵਿਗਿਆਨਾ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ:-
1 ਸਿਧਾਂਤਕ ਵਿਗਿਆਨ ( ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਮੈਟਾਫਿਜ਼ਿਕਸ, ਆਸਟ੍ਰਾਨੋਮੀ, ਭੌਤਿਕੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪੁਸਤਕਾਂ)
2 ਵਿਵਹਾਰਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ( ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪੁਸਤਕਾਂ)
3 ਉਤਪਾਦਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਇਸ ਅੰਤਲੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਅਰਸਤੂ ਅੱਗੇ ਦੋ ਹੋਰ ਉਪਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ-
ਉਪਯੋਗੀ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲਲਿਤ ਕਲਾਵਾਂ
ਲਲਿਤ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਅਨੁਕਰਣ ਨਾਲ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ
ਅਰਸਤੂ ਦਾ ‘ਅਨੁਕਰਨ’ ਸ਼ਬਦ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਮਿਮੇਸਿਸ ( mimesis) ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ‘ਅਨੁਕਰਨ ’ ਸ਼ਬਦ ਅੰਗਰੇਜੀ ਦੇ   immitation ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ ‘ ਨਕਲ’ ਹੈ। ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਦਰਅਸਲ ਪਲੈਟੋ ਨੇ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਕਲਪੀ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।ਉਸ ਦਾ ਤਰਕ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਤਾਂ ਭੌਤਿਕ ਜਗਤ ਦੀ ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ ਫ਼ਿਰ ਕਾਵਿ ਇਹੀ ਭੌਤਿਕ ਜਗਤ ਦੀ ਅਨੁਕ੍ਰਿਤਿ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਾਹਿਤ ਜਾਂ ਕਾਵਿ ਨਕਲ ਦੀ ਨਕਲ  ਹੈ। ਸੱਚ ਦੇ  ਅਨੁਕਰਨ ਦਾ  ਅਨੁਕਰਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਾਵਿ ਤਿਆਗਣ ਯੋਗ ਹੈ।ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਲਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਨੀਵਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਕਲਾ ਦਾ ਸਰੋਤੇ ਉੱਪਰ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਪਲੈਟੋ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਹਿਤ ਸੱਚ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣਾ ਦੂਰ ਹੈ( it is twice away from the reality)
ਪਲੈਟੋ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨੁਕਰਨ ਦਾ ਅਰਥ
ਪਲੈਟੋ ਨੇ ਅਨੁਕਰਨ ਨੂੰ ਸੱਚ  ਦੀ ਇੰਨ ਬਿੰਨ ਨਕਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਭਿੰਨ ਕਲਾਕਾਰ ਵਿਭਿੰਨ ਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਭੌਤਿਕ ਜਗਤ ਦਾ ਅਨੁਕਰਨ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਧੁਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਅਭਿਨੇਤਾ ਵੇਸ਼– ਭੂਸ਼ਾ, ਅੰਗ ਚੇਸ਼ਟਾ ਆਵਾਜ਼ ( ਸੰਵਾਦ ) ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਲਿਖਤ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ।
ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨੁਕਰਨ ਦਾ ਅਰਥ
ਅੱਗ ਦਾ ਸਫ਼ਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸਤਰ ਹਾਂ
ਓਹ ਬਹਿਸ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ, ਗ਼ਲਤ ਹਾਂ ਕੇ ਠੀਕ ਹਾਂ
ਵਸਤੂ–ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਅੱਗ, ਸਫ਼ਾ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਇਹ ਚਾਰੇ ਵਸਤੂ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਹਨ। ਪਰ ਕਵੀ  ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭੌਤਿਕ ਜਗਤ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਅਤੇ ਮੌਲਿਕ ਹਨ।
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਅਨੁਕਰਨ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ  ਹੈ :—
Immitation is a process of creative philosophy  ਅਰਥਾਤ ਅਨੁਕਰਨ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ।
ਇਓਂ ਅਰਸਤੂ ਦੇ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਅਨੁਕਰਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ -ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਸਤੂਮੂਲਕ ਅੰਕਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾਤਮਕ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
•ਅਨੁਕਰਨ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ
•ਅਨੁਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ
•ਅਨੁਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ
ਅਨੁਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ
1 ਜਿਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਉਹ ਵਸਤਾਂ ਸਨ‌ ਜਾਂ ਹਨ।
ਅਨੁਕਰਨ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ
ਕਵੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਨੁਕਰਨ ਭਾਸ਼ਾ, ਲੈਅ,ਇਕਸੁਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਅਨੁਕਰਨ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਹਨ।
ਅਨੁਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ
ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਆਪ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਵੀ ਆਪ ਗ਼ੈਰ ਹਾਜ਼ਰ  ਰਹਿ ਕੇ ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰ  ਰਾਹੀਂ ਦੂਜੇ ਪੁਰਖ  ਵਿੱਚ ਵਸਤਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਅਨੁਕਰਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ  ਜਾਂ ਤੀਜੀ ਵਿਧੀ  ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਕਵੀ ਬੋਲੇ ਨਾਂ ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰ ਖੁਦ ਪਾਤਰ  ਬੋਲਣ।
ਕਾਵਿ ਸੱਚ
ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਕਾਵਿ ਸੱਚ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਵੀ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਉਸਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਜੋ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਸਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਸੱਚ ਦੋ‌ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ -
1.ਸਰਬਵਿਆਪਕ ਸੱਚ - ਸਰਬਵਿਆਪਕ ਸੱਚ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਕਲਾਸਕੀ ਤੇ ਅਬਦਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਜਿਹਾ ਸੱਚ ਕਿਸੇ‌ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਕਾਲ ਤੋਂ ‌ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
2.ਖਾਸ ਸੱਚ- ਜੋ ਵਾਪਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਉਹ ਖਾਸ ਜਾਂ ਸੀਮਿਤ ਸੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਦੇਸ਼ ਕਾਲ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
~ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ
■ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ-
ਅਰਸਤੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, "ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਮੁਕੰਮਲ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਜਿਸ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਟਕ ਦੇ ਭਿੰਨ- ਭਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕਲਾਤਮਿਕ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਾਸ ਰਾਹੀਂ ਇਹਨਾਂ ਮਨੋਵਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਉਚਿਤ ਵਿਵੇਚਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਕਾਰਜ ਦਾ ਅਨੁਕਰਣ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵਿਸਥਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਕਰਣ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਲਾਤਮਿਕ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਲੰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਰੂਪ ਨਾਟਕ ਦੇ ਅੱਡੋ- ਅੱਡ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਨੁਕਰਣ ਬਿਰਤਾਂਤਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਾਟਕੀ ਕਾਰਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਦਇਆ ਤੇ ਭੈ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੇਚਨ ਜਾਂ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਜੀਵਨ- ਗਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਧਾਰਾ ਵੀ,ਸਮਾਜਿਕ ਅਖੰਡਤਾ ਵੀ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿਕੋਲਿਤਰੀਆ ਇਕਾਈਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੀ।ਆਦਿ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜੀਵਨ ਮਰਣਮੁਖ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।ਏਸ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਖੰਡਾ ਵਿੱਚੋ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।ਬੱਚਾ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਵਿਕਾਸ ਕਰਕੇ ਪਤਨ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਆਰੰਭ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਪਤਨ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਇੱਕੋ ਰੂਪ ਵਿਧੀ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਿਕ ਉੱਦਮ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਈ ਹੈ। ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਰਚਨਾ ਇਸੇ ਰੂਪ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਂਗ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦੀ,ਪ੍ਰੋੜ੍ਹਤਾ ਤੇ ਪਤਨ ਖੰਡਾ ਵਿੱਚੋ ਲੰਘਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਰਬਕਾਲੀਨ ਅਰਥ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧਭਾਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਝੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਮਰਣਮੁਖ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿਰੋਧਭਾਸੀ ਹੈ। ■ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ: (1)"ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਕਾਰਜ ਦੀ ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।
(2)ਇਹ ਕਾਰਜ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
(3) ਇਹ ਕਾਰਜ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
(4)ਭਾਸ਼ਾ, ਛੰਦ, ਲੈਅ,ਗੀਤ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸੱਜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
(5)ਤ੍ਰਾਸ ਅਤੇ ਕਰੁਣਾ ਰਾਹੀਂ ਮਨੋਵਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਿਰੇਚਨ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"
ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੇ ਅੰਗ
ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਇੱਕ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸਦੇ ਸੁਹਜ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਗ ਹਨ:
(ੳ)ਕਥਾਨਕ
(ਅ) ਚਰਿੱਤਰ ਚਿੱਤਰਨ
(ੲ) ਪਦ ਰਚਨਾ
(ਸ) ਵਿਚਾਰ ਤੱਤ
(ਕ)ਗੀਤ
ਕਥਾਨਕ
ਅਰਸਤੂ ਕਥਾ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂੂਰਣ ਅੰਗ ਮੰੰਨਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ।
ਕਥਾਨਕ ਦੇ ਭੇਦ
•ਸਰਲ ਕਥਾਨਕ
•ਜਟਿਲ ਕਥਾਨਕ
ਅਗਿਆਤ ਤੋਂ ਗਿਆਤ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਛੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ:
•ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟਾਓ ਰਾਹੀਂ
•ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ
•ਆਯੋਜਿਤ ਅਭਿਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ
•ਯਾਦ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਅਭਿਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ
•ਤਰਕ ਵਿਤਰਕ ਦੁਆਰਾ ਅਭਿਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ
•ਸੰਭਾਵਿਕ ਅਭਿਗਿਆਨ
ਚਰਿਤ੍ਰ ਚਿਤਰਣ
ਕਥਾਨਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਸਰਾ ਸਥਾਨ ਚਰਿੱਤਰ ਚਿੱਤਰਨ ਦਾ ਹੈ।ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ,"ਚਰਿੱਤਰ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਅਸੀਂ ਅਭਿਕਰਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ।" ਚਰਿੱਤਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸੁਹਿਰਦ ਤਿਆਗ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਨੈਤਿਕ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰੇ। ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਨਾਇਕ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਾ ਤਾਂ ਅਤਿਅੰਤ ਉੱਤਮ ਹੈ ਨਾ ਅਤਿਅੰਤ ਨਿਆਂ ਭਰਿਆ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਦੁਰਗੁਣਾਂ ਜਾਂ ਪਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਕਿਸੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਭੁੱਲ ਕਾਰਨ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਉਹ ਸਹਿਤ ਮਾਨਵੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਕ ਦੀ ਇਕਮਿਕਤਾ ਹੋ ਸਕੇ।ਉਹ ਅਤਿਅੰਤ ਮਾਲਦਾਰ, ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕੁਲੀਨ ਪੁਰਖ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਇਸਦਾ ਮੂਲ ਆਸ਼ਾ ਇਹੋ ਹੈ ਕਿ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਨਾਇਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਵੇ।ਉਸਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਤਿ ਦੇ ਨਾਲ- ਨਾਲ ਅਸਤਿ ਦੇ ਵੀ ਕੁਝ ਅੰਸ਼ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।ਆਪਣੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਮੁਕਤ ਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ।ਉਸਦੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆਪਣੇ ਤੱਕ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇ।
ਪਦ ਰਚਨਾ
ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਤੱਤ ਪਦ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਭਾਵ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਅਰਸਤੂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੈ।ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਵਰਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਭਾਵ ਅਜਿਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੈਅ ਇੱਕ ਸੁਰਤਾ ਅਤੇ ਗੀਤ ਦਾ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਤੇ ਢੁੱਕਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਹੋਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਧਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਸਮਝ ਸਕੇ।ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤੀ, ਵਡਿਤੱਣ ਤੇ ਉਚਿਤਤਾ ਦਾ ਸਹਿਜ ਸੁਮੇਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰ ਤੱਤ
ਅਰਸਤੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਤੱਤ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ,"ਹਥਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੰਭਵ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਹੋਵੇ ਉਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨਾ।" ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਾਰ ਤੱਤ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਜਾਂ ਅਣਹੋਂਦ ਸਿੱਧ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਸਰਬ ਸਧਾਰਨ ਅਖਾਣ ਸ਼ਕਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀ ਤੱਤ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,ਤੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਵ ਤੱਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਗੀਤ
ਇਹ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਤ ਹੈ।ਉਸਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ  ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸਨੇ ਕੋਰਿਕ ਗੀਤ (ਸਮੂਹਗਾਨ)ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਹਰ ਅੰਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਪਰ ਅੰਤਿਕਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿਧਾਨ
ਇਹ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ।ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਅਜਿਹੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਮਈ ਅਹਿਸਾਸ ਨਾਲ ਹੈ ਜੋ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਪਰਦਾ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ।
ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਮੁਕੰਮਲ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।ਇਹ ਇੱਕ ਉਚੇਰੀ ਕਲਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣਾ ਲਕਸ਼ ਵਧੇਰੇ ਪੂਰਨਤਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ।
~ਵਿਰੇਚਨ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ
ਅਰਸਤੂ ਦੇ ਵਿਰੇਚਨ (catharsis) ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਦੋ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੇ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ।ਪਲੈਟੋ ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਵਿਤਾ ਸਾਡੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸਣ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਂਦੀ ਹੈ।ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਪਲੈਟੋ ਦੀ ਇਸ ਮਾਨਤਾ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਇਹ ਧਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਿ ਕਾਵਿ ਤਾਂ ਆੰਨਦ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ੳਸ ਨੇ ਵਿਰੇਚਨ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ ਹੈ।
ਵਿਰੇਚਨ ਦਾ ਅਰਥ
ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਚਿਕਿਤਸਾ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਸਤੂ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪਰੰਪਰਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਚਿਕਿਤਸਾ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਰੇਚਨ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਰੇਚਕ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਰਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਹਦੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ। ਮਿਹਦੇ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰਲੇ ਜਾਂ ਬੇਲੋੜੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਆ ਜਾਣ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਅੰਦਰਲਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਗੜਬੜ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਯੂਨਾਨੀ ਚਕਿਤਸਰ ਦਵਾਈ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਬਾਹਰਲੇ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਰੋਗੀ ਦਾ ਉਪਚਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਵੈਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਰਸਤੂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਇਲਾਜ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ। ਅਰਸਤੂ 'ਵਿਰੇਚਣ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ,ਮੁਕੰਮਲ ਅਤੇ  ਨਿਸਚਿਤ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਾਸ ਰਾਹੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨੋਵਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਉਚਿਤ ਵਿਰੇਚਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਅਸਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਅਰਸਤੂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸਾਡਾ ਇਹ ਮਤ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਈ  ਮੰਤਵਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ,ਯਾਨੀ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਲਈ, ਵਿਰੇਚਨ ਦੇ ਲਈ ਤੇ ਬੌਧਿਕ ਆਨੰਦ ਲਈ। ਇਉਂ ਵਿਰੇਚਨ ਰਾਗ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਰੇਚਨ ਦੀਆਂ  ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇਹ ਹਨ-
• ਧਰਮ ਸੰਬੰਧੀ ਅਰਥ
•ਨੀਤੀ ਸੰਬੰਧੀ ਅਰਥ
•ਕਲਾ ਸੰਬੰਧੀ ਅਰਥ
ਧਰਮ ਸੰਬੰਧੀ ਅਰਥ
ਪ੍ਰੋ਼਼ ਗਿਲਬਰਟ ਮਰੇ ਨੇ ਵਿਰੇਚਨ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਡਾਵਿਨੀਸ਼ਿਅਸ ਨਾਮਕ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਉਤਸਵ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ। ਹਾਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਆਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਭੜਕੀਲੇ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਹੂੰਦਾ ਸੀ। ਬਾਹਰਲੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰਲੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਇਹ ਉਪਾਅ ਅਰਸਤੂ ਦੇ ਵੇਲੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰੋ.ਗਿਲਬਰਟ ਮਰੇ ਅਨੁਸਾਰ 'ਵਿਰੇਚਣ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੋਇਆ, ਬਾਹਰਲੀ ਉਤੇਜਨਾ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਰਾਹੀਂ ਆਤਮਿਕ ਬੁਧੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ।
ਨੀਤੀ ਸੰਬੰਧੀ ਅਰਥ
ਬਾਰਨੇਜ਼ ਨਾਮ ਦੇ ਜਰਮਨ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਵਿਰੇਚਨ ਦਾ ਨੀਤੀ ਸੰਬੰਧੀ ਅਰਥ ਕਢਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਅਨੇਕ ਮਨੋਵਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਭੈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਹਨ। ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਅਤਿਅੰਤ ਰੰਗਮੰਚ ਉਪਰ ਅਵਾਸਤਵਿਕ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਦਰਸ਼ਕ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਨਾ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨੋਵੇਗਾਂ ਦੇ ਡੰਗ ਨੂੰ ਕੱਢਦੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸੁਜੋੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਰੇਚਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੋਇਆ ਵਿਕਾਰਾਂ  ਦੀ ਉਤੇਜਨਾ ਰਾਹੀਂ ਭਰੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਅੰਤਰ-ਬਿਰਤੀਆਂ ਦਾ ਸੁਜੋੜ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਸੁਧਾਈ। ਵਰਤਮਾਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸ਼ਾਸਤਰ ਇਸ ਅਰਥ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਲਾ ਸੰਬੰਧੀ ਅਰਥ
ਪ੍ਰੋ. ਬੁੱਚਰ ਨੇ ਵਿਰੇਚਨ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਅਰਥ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇੜ੍ਹਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਜਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਅਰਥ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਵਲ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਚਕਿਤਸਾ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਤੱਥ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਾ ਵਾਚਕ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਕਲਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ।
ਅਰਸਤੂ ਨੇ  ਵਿਰੇਚਨ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਪਲੈਟੋ ਦੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਲੈਟੋ ਨੇ ਕਾਵਿ ਉਪਰ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀ ਅਤੇ ਸਿੰਜਦੀ ਹੈ, ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਚਕਿਤਸਾ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਗ੍ਰਾਹਿਣ ਕਰਕੇ, 'ਵਿਰੇਚਨ' ਦੇ ਲਾਕਸ਼ਣਿਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਇਲਜ਼ਾਮ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਾਸ ਦੇ ਉਦ੍ਰੇਕ ਰਾਹੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨੋਵਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਉਚਿਤ ਵਿਰੇਚਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
~ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਚਾਰ
ਪੋਇਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੀ ਕੋਈ ਬੱਝਵੀਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਅਰਸਤੂ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਨੂੰ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੇ ਤੱਤ
•ਕਥਾਨਕ
•ਚਰਿੱਤਰ ਚਿਤਰਣ
•ਪਦ ਰਚਨਾ
ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਤੇ ਗੀਤ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੇ ਤੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਨਾ ਕੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੇ।
ਅਰਸਤੂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੈਜਡੀ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ।ਇਸ ਲਈ ਅਰਸਤੂ ਟ੍ਰੈਜਡੀ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ।
ਚਰਿਤ੍ਰ ਚਿਤਰਣ
ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕ ਨੈਤਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਚੰਗੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ,ਬਹਾਦਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਤ੍ਰਾਸਦਿਕ ਖਾਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਟਰੈਜਿਕ ਫਲੌ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ  ਉਹ ਕਿਸੇ ਗਲਤ ਸਿੱਟੇ ਤੇ ਪੁੱਜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਟਰੈਜਡੀ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਕਥਾਰਸਿਸ ਤੱਕ ਪੁੱਜਦੇ ਹਾਂ।
ਕਥਾਨਕ
ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦਾ ਪਲਾਟ ਇਕਹਿਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਵਿਚ ਕਥਾਵਾਂ  ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ।ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕੋ ਵਾਰੀ ਤੁਹਾਡੀ ਮੈਮਰੀ   ਦੀ ਪਕੜ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹੋਣ।ਅਰਸਤੂ ਇਲੀਅਡ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਈਲੀਅਟ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਮਹਾਂਕਾਵਿ   ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ  ਅੱਠ ਤ੍ਰਾਸਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਇਹ ਰਚਨਾ ਚੌਵੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ ਇਸ ਵਿਚ 15,693 ਸਤਰਾਂ  ਹਨ।
ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਨਵੀਆਂ ਘੁੰਡੀਆਂ ਖੋਲਦੇ ਹੋਏ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਬਿਠਾ ਸਕਦੀ ਹੈਂ।ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਬਹੁਤੀ ਅਬਸਰਡਿਟੀ ਚੱਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਦ ਰਚਨਾ
ਛੇ ਤੁਕੀਆ ਛੰਦ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਲਈ ਉੱਤਮ ਛੰੰਦ ਹੈ।ਇਸ ਛੰਦ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਕਈ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਲਿਖੇ ਹਨ। Hexameter ਛੰਦ ਨੂੂੰ ਕਈਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਹੀਰੋਇਕ ਮੀਟਰ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਿਰੇਚਨ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਰਸਤੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਥਾਰਸਿਸ ਨੂੰ ਹੇਠਲੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਪੋਇਟਿਕਸ ਦੇ ਆਖਰੀ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਤੇ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਨੂੰ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਕਲਾ ਰੂਪ ਦੇ ਪਾਠਕ ਵਧੇਰੇ ਸੱਭਿਅਕ, ਬਿਹਤਰ ਹੋਣਗੇ, ਉਸੇ ਕਲਾ ਰੂਪ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕੋਲ ਪਾਠਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ,ਬੌਧਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।ਇਸ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਧਾਰਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਰਸਤੂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਨੂੰ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਬਾਰੇ ਜਾਂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੀਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਖੂਬੀਆਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਅਰਸਤੂ ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇ ਓਹਨੇ ਛੋਹੇ ਓਹ ਅੱਜ ਵੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਖੋਜ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਰਸਤੂ ਤੇ ਜਾਂ ਉਸਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਦੋਜ਼ ਡੇਜ਼ (ਨਾਵਲ)
ਦੋਜ਼ ਡੇਜ਼ ( সেই সময়) ਸੁਨੀਲ ਗੰਗੋਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ ਨਾਵਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗੰਗੋਪਾਧਿਆਏ ਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਵਲ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।
ਕਹਾਣੀ ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆਸਾਗਰ, ਸੁਧਾਰਕ ਸਮੇਤ ਮਹਾਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਬੀਨਕੁਮਾਰ (ਕਾਲੀਪ੍ਰਸੰਨ ਸਿੰਘਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਪਾਤਰ) ਮਾਈਕਲ ਮਧੂਸੂਦਨ ਦੱਤ, ਕਵੀ; ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਵਾਰਕਾਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਅਤੇ ਦੇਬੇਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ; ਹਰੀਸ਼ ਮੁਖਰਜੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ; ਕੇਸ਼ਬ ਚੰਦਰ ਸੇਨ, ਬ੍ਰਾਹਮੋ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ; ਡੇਵਿਡ ਹੇਅਰ ਅਤੇ ਜੌਨ ਬੈਥੂਨ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ; ਦੀਨਬੰਧੂ ਮਿੱਤਰਾ, ਨਾਟਕਕਾਰ; ਰਾਧਾਨਾਥ ਸਿਕਦਾਰ, ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ; ਭੂਦੇਵ ਮੁਖੋਪਾਧਿਆਏ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਆਦਿ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।
ਯੁਗਾਂਤਰ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਜੋ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਡੀਡੀ ਨੈਸ਼ਨਲ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਸੇਈ ਸੋਮੋਏ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਉਮਾ ਰੰਦੇਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਨਵ ਯੁਗਨੂ ਪਰੋਧ (2002) ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਕੰਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ
ਰੇਣੁਕਾ ਰੇ
ਰੇਣੁਕਾ ਰੇ (1904–1997) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ।
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮੋ ਸੁਧਾਰਕ, ਨਿਬਾਰਨ ਚੰਦਰ ਮੁਖਰਜੀ, ਅਤੇ ਸਤੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਮੁਖਰਜੀ, ਇੱਕ ਆਈਸੀਐਸ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਚਾਰੁਲਤਾ ਮੁਖਰਜੀ, ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 1988 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਉਹ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰਨ ਲਈ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੇ ਸੱਦੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਉਸਨੇ ਕਾਲਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਲੰਡਨ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿਣ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ 1921 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਸਤੇਂਦਰ ਨਾਥ ਰੇ ਨਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਦੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜੋੜੇ ਸਨ। ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਪ੍ਰੋ. ਪੀ ਕੇ ਰਾਏ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡੀ ਫਿਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਸਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੇਵਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਵੱਕਾਰੀ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ, ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਨ। ਨਾਨੀ ਸਰਲਾ ਰਾਏ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਗੋਖਲੇ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸੈਨੇਟ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਸਰਲਾ ਰਾਏ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਹਮੋ ਸੁਧਾਰਕ ਦੁਰਗਾਮੋਹਨ ਦਾਸ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਲੇਡੀ ਅਬਾਲਾ ਬੋਸ ਦੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਵੱਕਾਰੀ ਦੂਨ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਬੰਧੂ ਸੀਆਰ ਦਾਸ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਭਾਰਤ ਪਰਤਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਵੂਮੈਨ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ। 1932 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ। ਉਹ 1953-54 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਹੀ।
1943 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 1946-47 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ।
ਉਸਨੂੰ 1952-57 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬਾ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਾਲਦਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਸਾਲ 1957-1967 ਲਈ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੀ। ਸਾਲ 1959 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਰੇਣੂਕਾ ਰੇ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੁਬਰਤੋ ਮੁਖਰਜੀ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਏਅਰ ਚੀਫ ਮਾਰਸ਼ਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦਾ ਮੁਖਰਜੀ (ਨੀ' ਪੰਡਿਤ) ਵਿਜੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੰਡਿਤ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤਾ ਮੁਖਰਜੀ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਗਈ ਸੀ। ਰੇਲਵੇ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਬ ਚੰਦਰ ਸੇਨ ਦੀ ਪੋਤੀ ਵਾਇਲੇਟ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਨੀਤਾ ਸੇਨ ਦੀ ਧੀ ਗੀਤੀ ਸੇਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ IIC, ਤਿਮਾਹੀ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ-ਇੰਚੀਫ ਹੈ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮੁਜ਼ੱਫਰ ਅਲੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕੰਮ
ਉਹ ਕਿਤਾਬ ਮਾਈ ਰੀਮਿਨਿਸੈਂਸੀਜ਼: ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਡਿਊਰਿੰਗ ਦਿ ਗਾਂਧੀਅਨ ਏਰਾ ਐਂਡ ਆਫਟਰ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1997 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਔਰਤਾਂ
ਰਣਬੀਰ ਚੰਦਰ ਸੋਬਤੀ
ਰਣਬੀਰ ਚੰਦਰ ਸੋਬਤੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਸੈੱਲ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਖਨਊ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਹੈ। ਉਹ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੀ ਉੱਨਤ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 240 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੇਖ, ਅਤੇ 22 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਤ ਅਤੇ ਬਾਇਓਮੈਡੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਦੇ ਰੁਝਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨ ਅਕਾਦਮੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਇੰਡੀਆ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦਾ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਫੈਲੋ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 2009 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਜੀਵਨੀ
left|thumb| [[ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ|ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੇਂਦਰ]] ਰਣਬੀਰ ਚੰਦਰ ਸੋਬਤੀ ਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਾਇੰਸ (ਬੀਐਸਸੀ) ਵਿੱਚ ਆਨਰਜ਼ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਉਸਨੇ 1970 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ (ਐਮਐਸਸੀ) ਅਤੇ 1974 ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ (ਪੀਐਚਡੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸੇ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਆਪਣੀ ਡਾਕਟੋਰਲ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਕੋਰਸ ਵੀ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਉਸਦਾ ਕੈਰੀਅਰ 1974 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਅਲਮਾ ਮੇਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਨ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 28 ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕਿਊਰੇਟਰ (1975-1976), ਲੈਕਚਰਾਰ (1976-1985), ਰੀਡਰ (1985-1994) ਅਤੇ ਸੈੱਲ ਬਾਇਓਲੋਜੀ (1994-2006) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਰਗਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ  ਦੋ ਵਾਰ 1976-1980 ਅਤੇ 1983-1985 ਵਿੱਚ ਮਿਆਮੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਵਾਸੀ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਮਿਆਮੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਇਨ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਦਾ ਕੋਰਸ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ
2006 ਵਿੱਚ, ਸੋਬਤੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲੀ ਅਤੇ 2012 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਅਲੂਮਨੀ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ (1998-1999) ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ (2001-2004) ਦੇ ਡੀਨ ਵਜੋਂ, UGC ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਟਾਫ ਕਾਲਜ (2004-2006) ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਬਣ ਗਿਆ  ਅਤੇ 2018 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।  ਇੰਡੀਅਨ ਸਾਇੰਸ ਕਾਂਗਰਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਜੰਮੂ ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ 101ਵਾਂ ਸਲਾਨਾ ਸੈਸ਼ਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਇਸ ਦੇ ਜਨਰਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਐਨ.ਆਰ.ਡੀ.ਸੀ.) ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਐਂਡ ਐਕ੍ਰੀਡੇਸ਼ਨ ਕੌਂਸਲ (ਐਨਏਏਸੀ), ਬੰਗਲੌਰ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ NAAC ਦੇ ਪੈਨਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿੱਚ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ, ਜ਼ਹੀਰ ਸਾਇੰਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਸੋਬਤੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵਿਪਿਨ ਖਿੰਦਗੀ ਨਾਲ 8 ਅਕਤੂਬਰ 1975 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਿਊਰੇਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਵਾਲਟਰ ਕੌਫਮੈਨ
ਵਾਲਟਰ ਕੌਫਮੈਨ (1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1907 – 9 ਸਤੰਬਰ 1984) ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਸੰਚਾਲਕ, ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਲਿਬਰੇਟਿਸਟ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸੀ। ਆਪ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1907 ਨੂੰ ਕਾਰਲਸਬੈਡ, ਬੋਹੇਮੀਆ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਸਟ੍ਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ) ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਤੱਕ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਜ਼ੀ ਜ਼ੁਲਮ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਾਗ ਅਤੇ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ 1957 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਲੂਮਿੰਗਟਨ, ਇੰਡੀਆਨਾ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਚਲੇ ਗਏ। 1964 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ
ਫਰੈਸ਼ ਵਾਟਰ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਫਰੈਸ਼ ਵਾਟਰ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਡੇਵਿਡ ਕਾਲੀਨੌਸਕਾਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ 2021 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਐਂਟੋਨੀਓ ਲੈਨਰਟ ਦਾ ਪੋਰਟਰੇਟ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗੇਅ ਸਰਫਰ ਜੋ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੋਰਾਂਟੋ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਫ ਦ ਗ੍ਰੇਟਸ ਸਰਫ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰਫਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪੰਨ ਉਪ-ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਖ਼ਰਾਬ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਓਨਟਾਰੀਓ ਝੀਲ ਦੀਆਂ ਉਠਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ 'ਤੇ ਸਰਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 5 ਜੁਲਾਈ, 2021 ਨੂੰ ਕ੍ਰੇਵ 'ਤੇ ਹੋਇਆ।
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 2022 ਵਿੱਚ 10ਵੇਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਟੌਮ (2002 ਫ਼ਿਲਮ)
ਟੌਮ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਮਾਈਕ ਹੂਲਬੂਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਭੂਮੀਗਤ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਟੌਮ ਚੋਮੋਂਟ ਦਾ ਪੋਰਟਰੇਟ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 2002 ਟੋਰਾਂਟੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਟੋਰਾਂਟੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ 2002 ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ ਦਸਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2002 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਬੀਬੀ ਬਲਵੰਤ ਕੌਰ
ਬੀਬੀ ਬਲਵੰਤ ਕੌਰ ( ਪੰਜਾਬੀ : ਬੀਬੀ ਲਵੰਤ ਕੌਰ, 10 ਮਈ 1915, ਸੂਸ, ਪੰਜਾਬ - 21 ਮਾਰਚ 2009), ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੀਬੀ ਬਲਵੰਤ ਕੌਰ ਸੂਸ ਜਾਂ ਬੀਬੀ ਜੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰੁਕਰੀ ਰੋਡ ਬਰਮਿੰਘਮ ਸਥਿਤ ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸੀ।
2000 ਵਿੱਚ, ਬੀਬੀ ਬਲਵੰਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਲੋਕ ਭਲੇ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਲਾਉਣ ਸਦਕਾ ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਦੁਆਰਾ ਐਮ.ਬੀ.ਈ. ਨਾਲ਼ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। 2007 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ "ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹਿਤ ਜੀਵਨ ਭਰ ਕੰਮ" ਲਈ ਸਿੱਖ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਅਲਾਇੰਸ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਸੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2009 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1915 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਿੱਖ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ 42ਵੀਂ ਸੋਧ
42ਵੀਂ ਸੋਧ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ (42ਵੀਂ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 1976 ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਐਮਰਜੈਂਸੀ (25 ਜੂਨ 1975 - 21 ਮਾਰਚ 1977) ਦੌਰਾਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੋਧ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਬੰਧ 3 ਜਨਵਰੀ 1977 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਏ, ਬਾਕੀ 1 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਧਾਰਾ 27, 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1977 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਈ। 42ਵੀਂ ਸੋਧ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੋਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਵੈਧਤਾ 'ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਫਰਜ਼ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਸੋਧ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਆਪਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਿਆਂਦੀਆਂ। ਇਸਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਸਨੂੰ ਮਿੰਨੀ-ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। thumb|200x200px|ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ 42ਵੀਂ ਸੋਧ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ, ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸੋਧ ਧਾਰਾ ਸਮੇਤ, 42ਵੀਂ ਸੋਧ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਨਵੇਂ ਲੇਖ ਅਤੇ ਧਾਰਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਸੋਧ ਦੀਆਂ 59 ਧਾਰਾਵਾਂ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਹ ਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਸਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਮਹੂਰੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫਤਰ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਸ ਸੋਧ ਨੇ ਸੰਸਦ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਨਿਆਂਇਕ ਸਮੀਖਿਆ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਦੀ ਬੇਰੋਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਘੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 42ਵੀਂ ਸੋਧ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਰਣਨ ਨੂੰ "ਪ੍ਰਭੁਸੱਤਾ ਸੰਪੰਨ, ਜਮਹੂਰੀ ਗਣਰਾਜ" ਤੋਂ "ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਸੰਪੰਨ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ, ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ, ਜਮਹੂਰੀ ਗਣਰਾਜ" ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ "ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਏਕਤਾ" ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ "ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਅਖੰਡਤਾ" ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨੂਪ ਸ਼੍ਰੀਧਰ
ਅਨੂਪ ਸ਼੍ਰੀਧਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Anup Sridhar; ಅನೂಪ್ ಶ್ರೀಧರ್) (ਜਨਮ 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 1983, ਬੰਗਲੌਰ, ਕਰਨਾਟਕ) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ 42ਵੀਂ ਸੋਧ
ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਯੁੱਗ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ 42ਵੀਂ ਸੋਧ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਮੁੱਦਾ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਦੁਰਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਨਕੇਲ ਨੇ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, 1977 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ। ਜਨਤਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫਿਰ 1976 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 1977 ਅਤੇ 1978 ਵਿੱਚ 43ਵੀਂ ਅਤੇ 44ਵੀਂ ਸੋਧਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ।
ਅਨੂਪ ਸ਼੍ਰੀਧਰ
ਕਰੀਅਰ
ਅਨੂਪ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਥਾਮਸ ਕੱਪ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜੈਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬੰਗਲੌਰ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ. ਅਨੂਪ ਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਦੌਰਾ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਸਾਲ 2007 ਸੀ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ 25 ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਨਾਲ ਚੋਟੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸਾਲ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ 24 ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕਿੰਗ 2008 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ 42ਵੀਂ ਸੋਧ
31 ਜੁਲਾਈ 1980 ਨੂੰ, ਮਿਨਰਵਾ ਮਿਲਜ਼ ਬਨਾਮ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ 42ਵੀਂ ਸੋਧ ਦੇ ਦੋ ਉਪਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੋਧ ਨੂੰ "ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੱਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ" ਅਤੇ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ
ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ "ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਦੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਤਜਰਬੇ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ" ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ।
ਅਨੂਪ ਸ਼੍ਰੀਧਰ
ਕਰੀਅਰ
ਜਰਮਨ ਓਪਨ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਓਪਨ ਦੇ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 2007 ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਇਸ ਉਭਰਦੇ ਸ਼ਟਲਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ 42ਵੀਂ ਸੋਧ
ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ
ਲੋਕ ਸਭਾ ਵੱਲੋਂ 25 ਤੋਂ 30 ਅਕਤੂਬਰ ਅਤੇ 1 ਅਤੇ 2 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਇਸ ਬਿੱਲ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਹੋਈ। ਧਾਰਾ 2 ਤੋਂ 4, 6 ਤੋਂ 16, 18 ਤੋਂ 20, 22 ਤੋਂ 28, 31 ਤੋਂ 33, 35 ਤੋਂ 41, 43 ਤੋਂ 50 ਅਤੇ 56 ਤੋਂ 59 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਪਾਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੋਧੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 31 ਡੀ. ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸੋਧਾਂ 1 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ 2 ਨਵੰਬਰ 1976 ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿਚ 4, 5, 8, 9, 10 ਅਤੇ 11 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਇਸ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਹੋਈ ਸੀ। ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ 10 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਿੱਲ 11 ਨਵੰਬਰ 1976 ਨੂੰ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਿੱਲ ਨੂੰ 18 ਦਸੰਬਰ 1976 ਨੂੰ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫਖਰੂਦੀਨ ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਮਿਤੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਜ਼ਟ ਵਿੱਚ ਨੋਟੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 42ਵੀਂ ਸੋਧ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ 2 ਤੋਂ 5, 7 ਤੋਂ 17, 20, 28, 29, 30, 33, 36, 43 ਤੋਂ 53, 55, 56, 57 ਅਤੇ 59 3 ਜਨਵਰੀ 1977 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਈਆਂ। ਧਾਰਾਵਾਂ 6, 23 ਤੋਂ 22, 37 ਤੋਂ 42, 54 ਅਤੇ 58 1 ਫਰਵਰੀ 1977 ਤੋਂ ਅਤੇ ਧਾਰਾ 27 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1977 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਅਨੂਪ ਸ਼੍ਰੀਧਰ
ਕਰੀਅਰ
ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਿੱਤ ਤੌਫਿਕ ਹਿਦਾਯਾਤ ਦੀ ਇੱਕ ਓਵਰ ਸੀ - ਸਾਬਕਾ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰ. 1, 2004 ਏਥਨਜ਼ ਓਲੰਪਿਕ ਅਤੇ 2005 ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ - ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਜੋ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 'ਚ ਅਨੂਪ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ 2007 ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ' ਚ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ 42ਵੀਂ ਸੋਧ
ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ
ਇਹ ਐਕਟ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਛੇਦ 368 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਪਰੋਕਤ ਧਾਰਾ (2) ਦੇ ਅਧੀਨ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਧ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਹੇਠਾਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹਨ-
ਅਨੂਪ ਸ਼੍ਰੀਧਰ
ਕਰੀਅਰ
ਅਨੂਪ ਨੇ 2008 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਕਾਰੀ ਪ੍ਰਮੋਦ ਮਹਾਜਨ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਰੈਂਕਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤ ਕੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੋਟੋਨ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਸੁਪਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰੀ-ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ ਇੱਕ ਗੇੜ ਬਿਹਤਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਹਯੂਨ ਇਲ ਲੀ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਜੋ ਆਖਰੀ ਉਪ ਜੇਤੂ ਰਿਹਾ।