cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਪ੍ਰਾਣ ਚੋਪੜਾ
ਪ੍ਰਾਣ ਚੋਪੜਾ (ਜਨਵਰੀ 1921 - 22 ਦਸੰਬਰ 2013) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਖਬਾਰ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ।
ਚੋਪੜਾ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਹੌਰ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1921 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਮਿਲਟਰੀ ਗਜ਼ਟ ਦੇ ਨਾਲ, 1941 ਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 1940ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਧ ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਲਈ ਜੰਗ ਦਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
60 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਦ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੋ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ, ਦਿ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਅਤੇ ਦ ਵੀਕੈਂਡ ਰਿਵਿਊ, [2] ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਾਲਕੀ ਤੋਂ ਇਸਦਾ ਤਬਾਦਲਾ। ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[3]
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ, ਉਹ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ 'ਤੇ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਯਸ਼ਪਾਲ ਮਾਨਵੀ
ਯਸ਼ਪਾਲ ਮਾਨਵੀ (ਜਨਮ	28 ਅਗਸਤ 1953) ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਉਸਨੇ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਲਈ ਫੀਚਰ ਲਿਖਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸੀ। 2011 ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਲਿਖਣਾ ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਸ਼ਪਾਲ ਦਾ ਬਚਪਨ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਲੂਣਾ ਪੱਲ੍ਹਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ। ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਧਮੋਟ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਕਰਮਸਰ ਤੋਂ ਬੀ ਐੱਸ ਸੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੀ ਐੱਡ ਕਰਕੇ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਆਪਣਾ ਲਿਆ। 1974 ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸ ਮਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਮੰਨਵੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਜਪੁਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਅਲੂਣਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਰਾਜਪੁਰਾ ਟਾਊਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੱਕਾ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣਾ ਲਿਆ। 1975-76 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾ. ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ, ਡਾ.ਹਰਕੀਰਤ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਰਕੱਢ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਨ ਤੇ ਲਿਖਣ ਦਾ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬਿਕਰਮੀ ਸੰਮਤ
ਬਿਕਰਮੀ ਸੰਮਤ ( ) ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਕਲੰਡਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਿਲ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮਹੀਨੇ ਚੰਦ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੇੜੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹਨ।
ਬਿਕਰਮੀ ਸੰਮਤ ਗ੍ਰੈਗੋਰੀਅਨ ਕਲੰਡਰ ਤੋਂ 56.7 ਸਾਲ ਅੱਗੇ ਹੈ।
ਬਿਕਰਮੀ ਸੰਮਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਰਾਜਾ ਵਿਕ੍ਰਮਾਦਿੱਤ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।  ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਰਾਣਾ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਰਕਾਰੀ ਕਲੰਡਰ ਬਣਾਇਆ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਕ ਸੰਮਤ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਬਿਕਰਮੀ ਸੰਮਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਸ਼ਕ ਸੰਮਤ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬਿਕਰਮੀ ਸੰਮਤ ਵਰਤਣ ਦੀ ਮੰਗ ਉੱਠਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਆਸ਼ਿਕ
right|thumb|200x200px| ਬਾਗਲਮਾ right|thumb|200x200px| [[ਡਫ਼|ਕੱਵਾਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੋਹਰ ]] right|thumb|200x200px| [[ਤਬਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਸ਼ਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ]] right|thumb|200x200px| ਯੂਰੋਵਿਜ਼ਨ ਗਾਇਨ ਮੁਕਾਬਲੇ 2012 ਵਿੱਚ ਬਾਗਲਾਮਾ ਜਾਂ ਸਾਜ਼ ਵਜਾ ਰਹੀ ਟੋਲੀ right|thumb|200x200px| ਯੂਰੋਵਿਜ਼ਨ ਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ 2012 ਵਿੱਚ ਬਾਲਬਨ ਅਤੇ [[ਡਫ਼|ਡਫ਼ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਈ ਟੋਲੀ ]] right|thumb|200x200px| [[ਯੇਰਵਾਨ|ਯੇਰੇਵਨ ਵਿੱਚ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਅਸੂ ਸਕੂਲ ]] right|thumb|200x200px| ਯੂਨਸ ਇਮਰੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵਾਲਾ ਤੁਰਕੀ ਦਾ ਬੈਂਕ ਨੋਟ (2009) right|thumb|256x256px| ਇਸਮਾਈਲ (1487–1524) right|thumb|200x200px| ਅਸ਼ੀਗ ਅਲਾਸਗਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੀ ਇੱਕ [[ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ|ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ]] right|thumb|200x200px| ਸਯੇਟ-ਨੋਵਾ ਦੀ 250 ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ 1962 ਦੀ [[ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ|ਸੋਵੀਅਤ ਟਿਕਟ ]]
ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ
thumb|ਏਟੀਐਮ ਉਪਭੋਗਤਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਸਟਮ ਯੂਜ਼ਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਪਛਾਣ ਦੇ ਉਲਟ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਰਸਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ, ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ, ਉਸ ਪਛਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪਛਾਣ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਨਾ, ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੈਬਸਾਈਟ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਉਤਪਾਦ ਜਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਕਲੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਤਰੀਕੇ
ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਲਾ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਲਾਤਮਕ ਚੀਜ਼ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਜਗ੍ਹਾ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਅਕਸਰ ਗੁਪਤ ਡੇਟਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ-
ਗੁਣ ਤੁਲਨਾ ਧੋਖਾਧੜੀ ਲਈ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੰਨੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੱਥਾਂ' ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੀ ਕਲਾਤਮਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਫਰਜ਼ੀ ਧੋਖਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਹਰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਦੇ ਲੋਕ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਗਲਤੀਆਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਜਤਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਮੁਨਾਫੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਰੰਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿੱਤੀ ਸਾਧਨ ਇਸ ਦੂਸਰੀ ਪ੍ਰਮਾਨਿਕਰਣ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਿੱਲ, ਸਿੱਕੇ ਅਤੇ ਚੈਕ ਵਿੱਚ ਦੂਹਰੀ ਸਰੀਰਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਜਾਂ ਉੱਕਰੀ, ਵੱਖਰਾ ਅਹਿਸਾਸ, ਵਾਟਰਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਹੋਲੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਚਿੱਤਰ, ਜੋ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਦੀ ਤੀਜੀ ਕਿਸਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਬਾਹਰੀ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਣਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਵਿਚ, ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਉਪਭੋਗਤਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ, ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸਵਰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਕੁੰਜੀ ਕਾਰਡ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਹੋਰ ਐਕਸੈਸ ਉਪਕਰਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਿਸਟਮ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਸਕੇ।
ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਕਾਰਕ
ਤਿੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਉਪਭੋਗਤਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਉਪਭੋਗਤਾ ਕੋਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਉਪਭੋਗਤਾ ਹੈ।
ਸਿੰਗਲ-ਫੈਕਟਰ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ
ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੱਧਰ ਮਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਕਾਰਕਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕਾਰਕ ਹੀ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਨਿਕਰਣ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਓਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕਾਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੁਰਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਤੋਰ ਦੀਆਂ ਟ੍ਰਾਂਸੈਕਸਨਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਮਲਟੀ-ਫੈਕਟਰ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ
ਮਲਟੀ-ਫੈਕਟਰ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਤਿੰਨ ਕਾਰਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰਕ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਟੂ -ਫੈਕਟਰ ਪ੍ਰਮਾਨਿਕਰਣ ਮਲਟੀ-ਫੈਕਟਰ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਾਰਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਇੱਕ ਬੈਂਕ-ਕਾਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ (ਜੋ ਕਿ ਉਪਭੋਗਤਾ ਕੋਲ ਹੈ) ਇੱਕ ਪਿੰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ (ਜੋ ਕਿ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ) ਟੂ-ਫੈਕਟਰ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਣ ਇਹ ਹੈ ਕੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾਸਵਰਡ ਅਤੇ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਟੋਕਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੂਡੋਰੈਂਡੋਮ ਨੰਬਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,ਫਿਰ ਹੀ ਜੁਜ਼ਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਪਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਉਸਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਲੈਵਲ ਦੇ ਅਧਾਰ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਖਤ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ
ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬੀਮਾ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਸਖਤ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤਰਾਂ ਪ੍ਰਬਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। "ਇਹ ਇੱਕ ਪੱਧਰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਨਿਕਰਤਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰਿਸੀਵਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੈਂਟਰਲ ਬੈਂਕ (ਈਸੀਬੀ) ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ "ਇਹ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ' ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮਾਨਿਕਰਣ ਕਾਰਕਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ' " | ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਤੇ ਯੂ.ਐਸ-ਅਮੇਰਿਕਨ ਦੀ ਸਮਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਪ੍ਰਮਾਨਿਕਰਣ,ਮਲਟੀ - ਫੈਕਟਰ ਪ੍ਰਮਾਨਿਕਰਣ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੀ ਹੈ।
ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ
ਰਵਾਇਤੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੌਗ-ਇਨ ਸੈਸ਼ਨ ਵੇਲੇ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ, ਸਿਸਟਮਸ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਉਪਭੋਗਤਾ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਬਾਇਓਮੀਟ੍ਰਿਕ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ
ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ, ਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਜਾਂ ਈ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤਕਨੀਕੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਮੈਰੀਕਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ (ਐਨਆਈਐਸਟੀ) ਨੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜੈਨਰਿਕ ਮਾਡਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਤਪਾਦ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ
thumb|ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਬਾਕਸ ਤੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੋਲੋਗ੍ਰਾਮ ਲੇਬਲ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੁੰਜੀ ਸਟੋਰੇਜ਼ ਉਪਕਰਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ, ਨੈਟਵਰਕ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ, ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੋਣ ਲਈ ਉਪਕਰਣ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜਾਂ ਨੈਟਵਰਕ ਲਈ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਾਇਰਲੈਸ ਜਾਂ ਵਾਇਰਡ ਡਿਜੀਟਲ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2019)">ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ  ]
ਰਿਆਤ ਬਾਹਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਈ ਬ੍ਰਿਜ ਕੋਰਸ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬ੍ਰਿਜ ਕੋਰਸ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੁਣੀ ਗਈ ਧਾਰਾ ਲਈ ਮੁੱਢਲਾ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਰਸਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੇਖਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ, ਦੰਦਾਂ, ਵਿਗਿਆਨ, ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਹਨ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਸੈੱਲ (SIC 3)
ਆਰ.ਬੀ.ਯੂ. ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਸੈੱਲ (ਐਸ.ਆਈ.ਸੀ.3), ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ, ਚਿੰਤਾਵਾਂ, ਵਿਕਲਪਾਂ ਅਤੇ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਹੱਲ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਭਰਤੀ ਹੋਏ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਸਲਾਹ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਵਾਗਤ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹੋਵੇ। ਨਾਲ ਹੀ, ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਲਚਕਤਾ ਵਧਾਉਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਕੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਉਚਿਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸੈੱਲ ਵਿਚ ਇਕ ਕੇਸ ਮੈਨੇਜਰ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਅਧਾਰਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲੱਭਣ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2005 ਦੇ ਅਧਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ
ਵਟਸਐਪ
ਵਟਸਐਪ ਜਾਂ 'ਵਟਸਐਪ ਮੈਸੇਂਜਰ' ਇੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਡਿਜੀਟਲ ਸੁਨੇਹਾ ਸਰਵਿਸ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਚਿੱਤਰ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 450 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਵਟਸਐਪ ਵਿੱਚ ਹਰ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਟਸਐਪ, ਫੇਸਬੁੱਕ ਨੂੰ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਪਛਾੜ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਫ਼ੇਸਬੁੱਕ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ 45 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਵਟਸਐਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਮਹੀਨੇ 10 ਲੱਖ ਲੋਕ ਵਟਸਐਪ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ, ਵਟਸਐਪ ਨੇ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਇੱਕ ਸਟੈਂਡਲੋਨ ਬਿਜਨਸ ਐਪ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਟਸਐਪ ਬਿਜ਼ਨਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਤਿਹਾਸ
19 ਫਰਵਰੀ, 2014 ਨੂੰ, $1.5 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਉੱਦਮ ਪੂੰਜੀ ਵਿੱਤੀ ਦੌਰ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਫੇਸਬੁੱਕ, ਇੰਕ. ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਵਟਸਐਪ ਨੂੰ $ 19 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦ ਰਹੀ ਹੈ।
‌ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਟਸਐਪ
ਕਾਲੀ ਬੇਈ
ਕਾਲੀ ਬੇਈ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦੀ ਇੱਕ ਚੋਟੀ ਨਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਤਲੁਜ ਅਤੇ ਬਿਆਸ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਹਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਗੰਦੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਸੰਨ 2000 ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੀਚੇਵਾਲ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ
ਸੋਨੂ ਕੱਕੜ
ਸੋਨੂ ਕੱਕੜ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਦ ਅਜੇ ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ, ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰ ਗਏ। ਉਦੋਂ ਉਸਨੇ ਜਾਗਰਣ ਗਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿਥੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸੰਗੀਤ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੰਦੀਪ ਚੋਟਾ ਨੇ ਇੱਕ ਗਾਇਕੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਚ ਉਸਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ,' ਬਾਬੂਜੀ ਜ਼ਰਾ ਧੀਰੇ ਚਲੋ' ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ
5 ਦਸੰਬਰ
5 ਦਸੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 339ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 340ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 26 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਦੇਸੀ ਕਲੰਡਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਿਨ 21 ਮੱਘਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਮੂਲੇਵਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ
ਮੂਲੇਵਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ
ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ (ਦੇਵਨਾਗਰੀ: द्वापर युग) ਚਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਜਾ ਯੁੱਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਾਰ ਯੁੱਗ
ਭਾਵਾ
ਭਾਵਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਭਾਵਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1622 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 7.94 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਮਤਾ
ਸਮਿੱਟਰੀ (ਗ੍ਰੀਕ ਤੋਂ συμμετρία symmetria ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਅਯਾਮਾਂ, ਉਚਿਤ ਅਨੁਪਾਤ, ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਤੀ”) ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੈਅਬੱਧਤਾ ਪ੍ਰਤਿ ਇੱਕ ਸਮਝ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅਨੁਪਾਤ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ, ਸਮਰੂਪਤਾ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੋਰ ਸ਼ੁੱਧ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਪ੍ਰਤਿ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਫਲੈਕਸ਼ਨ ਪਰ ਹੋਰ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਸਮੇਤ ਵੀ। ਭਾਵੇਂ ਸਮਰੂਪਤਾ ਦੇ ਇਹ ਦੋ ਅਰਥ ਕਦੇ ਕਦੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਫੇਰ ਵੀ ਇਹ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਇਹ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਚਰਚਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਗਣਿਤਿਕ ਸਮਰੂਪਤਾ ਨੂੰ, ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸਕੇਲਿੰਗ, ਰਿਫਲੈਕਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ; ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਰਾਹੀਂ; ਅਤੇ ਅਮੂਰਤ ਵਸਤੂਆਂ, ਸਿਧਾਂਤਕ ਮਾਡਲਾਂ, ਭਾਸ਼ਾ, ਸੰਗੀਤ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਖੁਦ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ; ਕਿਸੇ ਸਥਾਨਿਕ ਸਬੰਧ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵਕਤ ਦੇ ਲਾਂਘੇ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਆਰਟੀਕਲ ਸਮਰੂਪਤਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਤੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ, ਰੇਖਾਗਣਿਤ ਸਮੇਤ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਮਰੂਪਤਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਸਮ; ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ; ਅਤੇ ਕਲਾ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ, ਕਲਾ, ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਸਮਰੂਪਤਾ ਦਾ ਉਲਟ ਅਸਮਰੂਪਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ
ਕੋਉ ਵੀ ਰੇਖਾ ਗਣਿਤ ਦੀ ਸਕਲ, ਜਾਂ ਵਸਤੂ ਵਿੱਚ ਸਮਤਾ ਹੈ ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾਵੇ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਰੇਖਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਸਤੁ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰੇ ਤੇ ਦੋਨੋਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇਸ ਸਮਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਸਮਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸਕਲ ਨੂੰ ਨਾ ਬਦਲ ਕੇ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਘੁਮਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਸਮਤਾ ਨੂੰ ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ ਸਮਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਫੈਲਣ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸ਼ਕਲ ਨਾ ਬਦਲੇ ਤਾਂ ਇਸ ਸਮਤਾ ਨੂੰ ਸਕੇਲ ਸਮਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੇਖਾਗਣਿਤ ਵਿੱਚ
ਸਮਰੂਪ ਦੋ ਵਸਤੂਆਂ ਇਕੋ ਹੀ ਸ਼ਕਲ, ਅਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹੋਣ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰੂਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੁਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਪਾਤਿਕ ਵਧਾਕੇ ਜਾਂ ਘਟਾਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਚੱਕਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਮਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਬਾਹੂ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਸਮਰੂਪ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਆਇਤ, ਸਮਦੋਭੁਜੀ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਅਤੇ ਅੰਡਾਕਾਰ ਸਮਰੂਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦੇ ਦੋ ਕੋਣਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੁਜੀ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦੇ ਦੋ ਕੋਣਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਸਮਰੂਪ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਨਿਯਮ ਨੂੰ AAA ਸਮਰੂਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਸਮਰੂਪ ਤ੍ਰਿਭੁਜਾਂ ਅਤੇ  ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਗਤ ਭੁਜਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਮਰੂਪ ਤ੍ਰਿਭੁਜਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰਫਲਾਂ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਗਤ ਭੁਜਾਵਾਂ ਦੇ ਵਰਗ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਯਮ
ਜੇ \angle BAC
ਅਤੇ
ਕੋਣਾਂ ਦਾ ਮਾਪ ਅਤੇ
ਦਾ ਮਾਪ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੀਜਾ ਕੋਣ
\angle ACB
ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਗਤ ਭੁਜਾਵਾਂ ਇਕੋ ਹੀ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜੇ ਤ੍ਰਿਭੁਜਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੁਜਾਵਾਂ ਇਕੋ ਹੀ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਕੋਣ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਸਮਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜਦੋ ਦੋ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਅਤੇ  ਸਮਰੂਪ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਰਕ ਵਿੱਚ
ਸਬੰਧ R ਸਮਤਾ ਹੈ ਜੇ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਜੇ Rab ਸੱਚ ਹੈ ਤਾਂ Rba ਸੱਚ ਹੈ।. ਤਦ ਜੇ ਪਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਮੈਰੀ ਜਿਨੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਰੀ ਦੀ ਉਮਰ ਪਾਲ ਜਿਨੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਤਰਕ ਦੀ ਸਮਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਬੰਧ ਅਤੇ (∧, or &), ਜਾਂ (∨, or |), ਦੂਹਰੀ ਸ਼ਤਰ (ਜੇ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਜੇ) (↔) ਹਨ।
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ, ਕਿਸੇ ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸਮਰੂਪਤਾ, ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਉਹ (ਪਰਖਿਆ ਜਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ) ਭੌਤਿਕੀ ਜਾਂ ਗਣਿਤਿਕ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕੁੱਝ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਅਧੀਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬਦਲਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਖਾਸ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਫੈਮਲੀ ਨਿਰੰਤਰ (ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਰੋਟੇਸ਼ਨ) ਜਾਂ ਡਿਸਕ੍ਰੀਟ (ਅਨਿਰੰਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਕਿਸੇ ਦੋਭੁਜ ਸਮਰੂਪ ਅਕਾਰ ਦੀ ਰਿਫਲੈਕਸ਼ਨ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨਿਯਮਿਤ ਬਹੁਭੁਜ ਦੀ ਰੋਟੇਸ਼ਨ) ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਰੰਤਰ ਅਤੇ ਅਨਿਰੰਤਰ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸਮਰੂਪਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਬੰਧਤ ਕਿਸਮਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਿਰੰਤਰ ਸਮਰੂਪਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਈ ਗਰੁੱਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਅਨਿਰੰਤਰ ਸਮਰੂਪਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਗਰੁੱਪਾਂ (ਦੇਖੋ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ) ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਦੋ ਧਾਰਨਾਵਾਂ, ਲਾਈ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਗਰੁੱਪ, ਅਜੋਕੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਥਿਊਰੀਆਂ ਵਾਸਤੇ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਹਨ। ਸਮਰੂਪਤਾਵਾਂ ਗਰੁੱਪ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀਆਂ ਲਈ ਅਕਸਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਰਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਸਮਰੂਪਤਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਦਾਹਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫਰੇਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਮੁੱਲ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਗਣਿਤਿਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੋਆਇਨਕੇਅਰ ਗਰੁੱਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦਾ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਦਾਹਰਨ ਮਨਚਾਹੇ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਏਬਲ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਅਧੀਨ ਭੌਤਿਕੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਇਨਵੇਰੀਅੰਸ (ਸਥਿਰਤਾ) ਹੈ, ਜੋ ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਚਾਰ ਹੈ।
ਆਰਟੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ
ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੇ ਹਰ ਨਾਪ 'ਚ ਸਮਤਾ ਹੈ। ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਮਤਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸਟਰਪਤੀ ਦਾ ਦਫਤਰ ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਇਰਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਇਸ਼ਫਾਨ ਵਿੱਚ ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਛੱਤ ਦੀ ਸਮਤਾ ਅੱਠ ਪਾਸੀ ਹੈ
ਵੀ ਐਸ ਅਚੁਤਾਨੰਦਨ
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਜਗਦੀਸ਼ ਫਰਿਆਦੀ
ਜਗਦੀਸ਼ ਫਰਿਆਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਟਕਰਮੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਇਪਟਾ ਦੇ ਮੌਢੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਫਰਿਆਦੀ ਜੀ ਨੇ ਤੇਰਾ ਸਿੰਘ ਚੰਨ, ਹੁਕਮ ਚੰਦ ਖਲੀਲੀ, ਜੋਗਿੰਦਰ ਬਾਹਰਲਾ, ਨਿਰੰਜਣ ਮਾਨ, ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ ਅਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਇਪਟਾ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਨੂੰ ਲੋਕ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੰਗਕਰਮੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਟਕਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਮਦਨ ਕੌਰ
ਮਦਨ ਕੌਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਜੰਗਤਾਲ ਮਹਿਕਮੇ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਉਹ ਬਾੜਮੇਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਪਚਪੜਾ ਤੋਂ ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਨੇਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਜਾਤੀਵਾਲ
ਜਾਤੀਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਟਿਆਲਾ ਭਾਦਸੋਂ ਰੋਡ ਤੇ ਭਾਦਸੋ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਾਂਗੜ
ਕਾਂਗੜ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਤੋ 29 ਕਿਮੀ ਦੂਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਕਾਂਗੜ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਬਾਜਾਖਾਨਾ ਬਰਨਾਲਾ ਰੋਡ ਤੇ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੱਲ ਜਾਈਏ, ਤਾਂ ਬਾਜਾਖਾਨਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਤੀਹ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉਪਰ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਪਛੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਆਖਰੀ ਪਿੰਡ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਬਠਿੰਡਾ, ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਹੱਦ ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਸਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਈ ਸਾਰੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭੀ ਬੈਠਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਵੱਲ ਝਾਤ ਮਾਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਵਾਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਇਹ ਪਿੰਡ ਰਾਜਾ ਕੰਗ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਕਾਂਗੜ ਪੈ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਝਰੋਖਿਆਂ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ "ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ" ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਉਂਦਾ (ਕਿ ਤਸ਼ਰੀਫ਼ ਦਰ ਕਸਬਾ ਕਾਂਗੜ ਕੁਨਦ॥) ਹੈ।ਦਸਵੀਂ ਪਾਤਸਾਹੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਕਾਂਗੜ ਚ ਈ ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ ਸਾਹਿਬ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਤੇ ਏਥੋਂ ਔਰੰਗਜੇਬ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਕਾਂਗੜ ਈ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਦੋ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹਨ। ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ "ਬਾਬਾ ਮਹਿਰ ਮਿੱਠਾ" ਜੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ "ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ" ਨਾਮ ਤੇ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਉਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਥ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਾਜੇ "ਬਾਬਾ ਰਾਇ ਜੋਧ" ਜੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ'ਜੋ ਬਾਬਾ ਮਹਿਰ ਮਿੱਠਾ ਜੀ ਦੇ ਪੋਤੇ ਸਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਧਾਲੀਵਾਲਾ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਕੰਗ ਵੀ ਧਾਲੀਵਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜਿਸ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਧਾਲੀਵਾਲ ਗੋਤ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਇਗਨਾਸੀਓ ਪਾਡਈਆ
ਇਗਨਾਸੀਓ ਪਾਦਈਆ (7 ਨਵੰਬਰ 1968 – 20 ਅਗਸਤ 2016) ਇੱਕ ਮੈਕਸੀਕਨ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਉਸ ਕਥਿਤ 'ਕਰੈਕ ਮੂਵਮੈਂਟ' ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਜਾਦੂਈ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਰਵਾਇਤੀ ਲੇਖਣ-ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੇਖਣੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਪਾਦਈਆ ਨੇ ਜਾਰਜ ਵੋਲਪੀ, ਐਲੋਏ ਯੂਰੋਜ, ਮਿਗੁਏਲ ਐੈਂਜੇਲ ਪਲਾਓ, ਰਿਕਾਡਰੋ ਵਰਗੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 1996 ਵਿੱਚ ਮੈਕਸੀਕੋ ਤੋਂ ਲੇਖਕਾਂ ਲਈ 'ਕਰੇਕ ਮੈਨੀਫੇਸਟੋ' ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1994 ਵਿੱਚ ਪਾਦਈਆ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ਦ ਕੈਥੇਡ੍ਰਿੱਲ ਆਫ ਦਾ ਡਰਾਊਨਡ ਲਈ ਜੁਆਨ ਰਲਫੋ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਪਾਦਈਆ ਦਾ ਜਨਮ 1968 ਵਿੱਚ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਲਿਖਣ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਜੇਮਜ ਜੋਇਸ, ਫਿਉਦਰ ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ ਅਤੇ ਰਾਬਰਟ ਲੂਈਸ ਸਟੀਵਨਸਨ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਕਸਰ ਮਨੁੱਖੀ ਗੌਰਵ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਫ਼ੋਕਸ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਕਸੀਕਨ ਲੇਖਕ
ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ
thumb| 1890 ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਚਿੱਤਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ |
ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਰੂਹਾਨੀ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਜਿਨਾਂ ਨੇ ੧੪੬੯ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਲਗਪਗ ਢਾਈ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ੧੪੬੯ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋੇਇਆ, ਜਿਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੌ ਹੋਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਹੋੇਏ| 1708 ਵਿੱਚ ਦਸਮ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨ ਨੇ ਗੁਰਗੱਦੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਗੁਰੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।.
ਗੁਰੂ: ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ ਅਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਮੁੱਖ ਸਫ਼ਾ: ਗੁਰੂ
ਗੁਰੂ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਮਾਹਰ ਜਾਂ ਮਾਸਟਰ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁਰੂ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ- "ਗੁ" ਅਤੇ "ਰੂ" ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। "ਗੁ" ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ 'ਹਨੇਰਾ' ਅਤੇ "ਰੂ" ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਚਾਨਣ'। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸ਼ਬਦ 'ਗੁਰੂ' ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ ਕਰ ਦੇਵੇ; ਭਾਵ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ।
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਆਪ ਹੀ ਹੋਰ ਸਮਝ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਜੀਵਿਤ ਗੁਰੂ ਕਿਉਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇੱਕ ਚੇਲਾ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਦਾ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨ ਨਾਲ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਅਧਿਆਪਕ ਵਾਲ਼ਾ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਬੰਸਾਵਲੀ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨ ਕੀ
border|frameless|800x800px|alt=
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ
ਪ੍ਰੋ ਸਤਬੀਰ ਸਿੰਘ ਕ੍ਰਿਤ ਜੀਵਨੀ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੜ੍ਹਣ ਤੇ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਦੀ ਸਾਈਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ
ਪਾਡਗੋਰਿਤਸਾ
ਪਾਡਗੋਰਿਤਸਾ ਜਾਂ ਪਾਡਗੋਰੀਸਾ (ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੀ/ਸਰਬੀਆਈ: Подгорица, ਭਾਵ "ਛੋਟੇ ਪਹਾੜ ਹੇਠਾਂ") ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੋ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੋ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਘਾਟੀ
thumb|Calchaquí Valleys in [[ਅਰਜਨਟੀਨਾ|Argentina]] thumb|U-shaped valley in Glacier National Park, [[ਮੋਂਟਾਨਾ|Montana, United States]] thumb|Romsdalen in Western Norway is an almost vertical valley. thumb|Fljótsdalur in East [[ਆਈਸਲੈਂਡ|Iceland, a rather flat valley (in Scotland, this type of valley is called a "strath")]] thumb|The Frades Valley in the mountainous region of Rio de Janeiro state, Brazil ਇੱਕ ਘਾਟੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਨੀਵੀਂ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਇਸਦੇ  ਵਿੱਚੀਂ ਨਦੀ ਵੱਗ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭੂਗਰਭ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਘਾਟੀ ਜਾਂ ਵਾਦੀ ਇੱਕ ਧਸੀ ਹੋਈ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਚੌੜਾਈ ਨਾਲੋਂ ਲੰਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯੂ-ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਵੀ-ਆਕਾਰ ਸ਼ਬਦ ਭੂਗੋਲ ਦੇ ਪਦ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਾਟੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲਸਮੂਹ
ਬਾਰਬੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੈਸ਼ਨ ਖਿਡਾਉਣੇ
ਭਾਈ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ
ਭਾਈ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ 1941 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਧਾਰਮਿਕ ਨਿੱਤਨੇਮ ਵਿੱਚ ਇਥੇ ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਅਰਦਾਸ, ਗੁਰੂ-ਕਾ-ਲੰਗਰ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹਰ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ (ਬ੍ਰਹਮਤਾ) ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ 800 ਦੇ ਕਰੀਬ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਥੋਮਸ ਸੇਬੀਓਕ
right|thumb|ਥਾਮਸ ਸੇਬੀਓਕ [[ਤਾਰਤੁ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੈਕਚਰ ]] ਥਾਮਸ ਅਲਬਰਟ ਸੇਬੀਓਕ (ਜਨਮ ਸੇਬੀਓਕ,, ਬੁਦਾਪੈਸਤ, ਹੰਗਰੀ,  9 ਨਵੰਬਰ 1920; ਮੌਤ: 21 ਦਸੰਬਰ 2001 ਵਿੱਚ ਡੱਲਾਸ, ਇੰਡੀਆਨਾ) ਬਹੁਪੱਖੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਚਿੰਨ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1920
ਮਨੋਰਮਾ ਮਾਧਵਰਾਜ
ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ 14ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਉਡੁਪੀ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਭਰੋਸੇ ਦੇ ਵੋਟ ਦੌਰਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਮੋਦ ਮਾਧਵਰਾਜ 2013-18 ਦਰਮਿਆਨ ਸਿੱਧਰਮਈਆ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਰੀਅਮ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਮਰੀਅਮ ਦਾ ਜਨਮ ਤਾਹਿਰਾ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦੇ ਸੇਂਟ ਪਾਲ ਕੈਂਬਰਿਜ ਸਕੂਲ ਗਿਆ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੇ ਸੰਘੀ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਕੋਲ ਕਿੰਗਜ਼ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਐਮਐਸਸੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹੈ।
ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ
ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ 2013 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ ਉੱਤੇ ਪੀਐਮਐਲ (ਐਨ) ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਨਰਸ ਸੀ ਜੋ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਪਤੀ ਬਣ ਗਏ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਮਰੀਅਮ ਨਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ, ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ, ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਰਾਸਤ 'ਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੇ ਯੂਥ ਵੂਮੈਨ ਵਿੰਗ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਅਤੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਭਾਲ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਿਲੇਨੀਅਮ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਰਣਨੀਤਕ ਸੋਚ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਅਗਸਤ 2017 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਹਿਦ ਖਾਕਾਨ ਅੱਬਾਸੀ ਦੀ ਚੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਸੰਘੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਮੁੜ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਲਈ ਸੰਘੀ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 31 ਮਈ 2018 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ 'ਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਭੰਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਲਈ ਸੰਘੀ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ 2 ਜੂਨ 2018 ਨੂੰ PML-N ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬੁਲਾਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਮੇਟ
ਮੇਟ (ਸਪੇਨੀ: [ˈmate], ਪੁਰਤਗਾਲ: [ˈmatʃi] ਕੈਫ਼ੀਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ।
ਬਾਹਮਣੀਆਂ
ਬਾਹਮਣੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗ਼ਦਰ ਦੀ ਗੂੰਜ
ਗ਼ਦਰ ਦੀ ਗੂੰਜ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜੋ ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਝੰਬਾਲੀ ਖਾਸ
ਝੰਬਾਲੀ ਖਾਸ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬੁਢਲਾਡਾ ਪਿੰਡ
ਬੁਢਲਾਡਾ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਬੁਢਲਾਡਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 12074 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 20.35 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ਹੀਦ
ਸ਼ਹੀਦ (شهيد, šahīd, ਬਹੁਵਚਨ: شُهَدَاء šuhadāʾ) ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਕੁਰਾਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ: ਗਵਾਹੀ ਅਤੇ ਲੋਕਈ ਹਿਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕਾਜ਼ ਲਈ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਲਾਮੀ ਫ਼ਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਤੋਂ ਮੁਰਾਦ ਉਹ ਸ਼ਖ਼ਸ ਹੈ ਜੋ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਦੇਵੇ। ਮਸਲਨ ਆਪਣੇ ਵਤਨ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਮਜ਼ਹਬ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਲਈ ਜੰਗ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਜਾਨ ਦੇ ਦੇਵੇ। ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਦਾ ਮਰਤਬਾ ਬਹੁਤ ਬੁਲੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਰਾਨ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸ਼ਹੀਦ ਮਰਦੇ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਜ਼ਕ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਮਗਰ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਅਮਰ ਗਿਰੀ
ਅਮਰ ਗਿਰੀ  ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਜੋ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਹੁਣ ਉਹ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਅੱਧੀ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017
ਡਾਕਖਾਨਾ (ਨਾਟਕ)
ਡਾਕਖਾਨਾ (ਬੰਗਾਲੀ: ਡਾਕ ਘਰ) ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦਾ 1912 ਵਿੱਚ ਪਰਕਾਸ਼ਤ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਅਮਲ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਲਾਇਲਾਜ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਣਾਏ ਅੰਕਲ ਦੇ ਘਰ ਬੰਦ ਹੈ। ਐਂਡਰਿਊ ਰਾਬਿਨਸਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੱਤ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਟਕ ਨੇ "ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਵੱਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਮੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" ਇਹ ਚਾਰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਾਧਵ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਅਮਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਹਗੀਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨੇੜੇ ਹੀ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਪੋਸਟ ਆਫ਼ਿਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਨਾਲ ਅਮਲ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਅੰਗੜਾਈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਜਾਂ ਡਾਕੀਆ ਬਣਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁਖੀ ਅਮਲ ਨਾਲ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਨਪੜ੍ਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਮਿਲੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਹੀ ਡਾਕਟਰ ਭੇਜਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਨਾਟਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਨਾਟਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਟਕ
ਗੁਲੀਵਰਸ ਟਰੈਵਲਜ਼
ਗੁਲੀਵਰਸ ਟਰੈਵਲਜ਼ (1726, 1735 ਵਿੱਚ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ),ਇੱਕ ਐਂਗਲੋ-ਆਇਰਿਸ਼ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪਾਦਰੀ ਜੋਨਾਥਨ ਸਵਿਫਟ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਉੱਤੇ ਤਾਂ ਵਿਅੰਗ ਕਰਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੇ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਯਾਤਰਾ ਕਹਾਣੀਆਂ" ਦੀ ਇੱਕ ਉਪ-ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਪੈਰੋਡੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਵਿਫਟ ਦਾ ਬੇਹੱਦ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਫ਼ੀ ਲੰਮੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਕਲਾਸਿਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਕਾਫ਼ੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਹੋ ਗਈ,(ਜਾਨ ਗੇ ਨੇ 1726 ਵਿੱਚ ਸਵਿਫਟ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੈਬਨੇਟ ਕੌਂਸਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਰਸਰੀ ਤੱਕ ਹਰ ਕੋਈ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਛਪਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਲਾਟ
ਕਿਤਾਬ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਕੁਸ਼ਲ ਸਿਰਲੇਖ 'ਟਰੈਵਲਜ ਇਨਟੂ ਸੈਵਰਲ ਰਿਮੋਟ ਨੇਸ਼ਨਜ ਆਫ ਦ ਵਰਲਡ' ਦੇ ਨਾਲ, ਸਧਾਰਨ ਮੁਸਾਫਰ ਦੇ ਵਿਵਰਣਾਤਮਕ ਵਰਣਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਲੇਖਕਾਰਿਤਾ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕੇਵਲ ਲੇੰਮਿਊਲ ਗੁਲਿਵਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਰਜਨ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਈ ਜਹਾਜਾਂ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਹਨ। ਪਾਠ ਨੂੰ ਕਾਲਪਨਿਕ ਲੇਖਕ ਨੇ ਇੱਕ ਪਹਿਲੈ-ਪੁਰਖ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਮ ਗੁਲੀਵਰ ਸਿਰਲੇਖ ਵਰਕੇ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਪੂਰੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਾਠ ਦੇ ਤਮਾਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪੱਤਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ 'ਦ ਪਬਲਿਸ਼ਰ ਟੂ ਦ ਰੀਡਰ ਅਤੇ ਅ ਲੇਟਰ ਫਰਾਮ ਕੇਪਟਨ ਗੁਲਿਵਰ ਟੂ ਹਿਜ ਕਜਨ ਸਿੰਪਸਨ' ਜੋ ਇਸ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੂਲ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਲੇਂਮਿਊਲ ਗੁਲਿਵਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤਿਆਰ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਮਲੂਕਾ
ਮਲੂਕਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਭਗਤਾ ਭਾਈ ਕਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਬੰਗਾਲੀ: যাদবপুর বিশ্ববিদ্যালয় जादॉब्पुर् बिश्शोबिद्दॅलॉय्) ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਚੱਕ ਬਾਹਮਣੀਆਂ
ਚੱਕ ਬਾਹਮਣੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨਿਜ਼ਾਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮ-ਉਲ-ਮੁਲਕ (ਉਰਦੂ:نظام - ال - ملک وف حیدرآبا, ਤੇਲਗੂ: నిజాం - ఉల్ - ముల్క్ అఫ్ హైదరాబాద్, ਮਰਾਠੀ: निझाम-उल-मुल्क ऑफ हैदराबाद, ਕੰਨੜ: ನಿಜ್ಯಮ್ - ಉಲ್ - ಮುಲ್ಕ್ ಆಫ್ ಹೈದರಾಬಾದ್), ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪੂਰਵ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਤਿੰਨ ਵਰਤਮਾਨ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਨਿਜ਼ਾਮ-ਉਲ-ਮੁਲਕ ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਨਿਜ਼ਾਮ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਮਕਾਮੀ ਖੁਦਮੁਖਤਾਰ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀ ਪਦਵੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਨਿਜ਼ਾਮ 1719 ਤੋਂ  ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਹਾਕਮ ਸਨ ਅਤੇ ਆਸਫ ਜਾਹ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਇਸ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ  ਕਮਰ-ਉੱਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ, ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜੋ ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਦੱਕਨ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸੂਬੇਦਾਰ ਸੀ। ਕਮਰ-ਉੱਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ ਨੇ ਟੁੱਟਵੇਂ ਤੌਰ ਤੇ 1713 ਤੋਂ 1721 ਦੇ ਵਿੱਚ ਹਕੂਮਤ ਕੀਤੀ। ਅਤੇ ਔਰੰਗਜੇਬ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਕਮਜੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1724 ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਕੰਟਰੋਲ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਆਸਫ ਜਾਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦਮੁਖਤਾਰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1798 ਤੋਂ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਟਰੋਲ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੈਦਰਾਬਾਦ
ਅਹਿੰਸਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ
11095/11096 ਅਹਿੰਸਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰੇਲਗੱਡੀ ਹੈ ਜੋਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਨੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਜੰਕਸ਼ਨ ਵਿਚਕਾਰ ਦੌੜ ਦੀ ਹੈ I ਇਹ ਪੂਨੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਟਰੇਨ ਨੰਬਰ 11096 ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 11095 ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਰੀਵਰਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਹੈ I ਦੇਵਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਅਹਿੰਸਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਗੈਰ-ਹਿੰਸਕ I
ਡੱਬੇ
11095/11096 ਅਹਿੰਸਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਇੱਕ ਏਸੀ ਫ਼ਰਸਟ ਕਲਾਸ, ਇੱਕ ਏਸੀ 2-ਟੀਯਰ, ਦੋ ਏਸੀ 3- ਟੀਯਰ, ਤਿੰਨ ਸਲੀਪਰ ਕਲਾਸ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਜਨਰਲ ਬਿਨਾ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਡੱਬੇ ਹਨ I ਇਸ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਯਾਨ ਦਾ ਡੱਬਾ ਵੀ ਹੈ I ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਰੇਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਆਪਣੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਮੰਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੇ ਡੱਬਿਆਂ ਦੀ ਗਣਤੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ I
ਸੇਵਾ
11095 ਅਹਿੰਸਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ 635 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 12 ਘੰਟੇ 20 ਮਿੰਟਾਂ (51.49 ਕਿਮੀ/ਘੰਟਾ)ਵਿੱਚ ਤਯ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 11096 ਅਹਿੰਸਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ 11 ਘੰਟੇ 55 ਮਿੰਟਾਂ(53.29 ਕਿਮੀ/ਘੰਟਾ) ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਟਰੇਨ ਦੀ ਔਸਤਨ ਰਫ਼ਤਾਰ 55 ਕਿਮੀ/ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਇਸਦੇ ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਸਰਚਾਰਜ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ I
ਜ਼ੋਰ
ਪੂਰਾ ਰੂਟ ਪੂਨੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਜੰਕਸ਼ਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਇਹ WCAM 2/2P ਇੰਜਣ ਦੁਆਰਾ ਕਲਿਆਣ ਸ਼ੈਡ ਤੋਂ ਖਿਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I
ਟਾਇਮ ਟੇਬਲ
11096 ਅਹਿੰਸਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਹਰ ਬੁਧਵਾਰ 19:50 ਵਜੇ IST ਪੂਨੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਚਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ 07:45 ਵਜੇ IST ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਜੰਕਸ਼ਨ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਹੈ I 11095 ਅਹਿੰਸਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਹਰ ਵੀਰਵਾਰ 16:25 ਵਜੇ IST ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਚਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ 04:45 ਵਜੇ IST ਪੂਨੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਹੈ I
ਹਵਾਲੇ:
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਾਂ
ਕ੍ਰਿਸਟਿਲ ਡਿਸੂਜ਼ਾ
ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਡੀਸੂਜ਼ਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਏਕ ਹਜ਼ਾਰੋਂ ਮੇਂ ਬਹਿਨਾ ਹੈ ਵਿੱਚ ਜੀਵਿਕਾ ਵੀਰੇਨ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਏਕ ਨਈ ਪਹਿਚਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਕਸ਼ੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਉਹ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਬ੍ਰਹਮਾਰਖਸ 'ਚ ਰੈਨਾ ਦੇ ਰੂਪ' ਵਿੱਚ ਨੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਡਿਸੂਜ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ 2007 ਵਿੱਚ "ਕਹੇ ਨਾ ਕਹੇ" ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਫਿਰ "ਕਿਆ ਦਿਲ ਮੇਂ ਹੈ" ਵਿੱਚ ਤਮੰਨਾ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। 2008 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ "ਕਸਤੂਰੀ" ਵਿੱਚ ਨਵਨੀਤ ਅਤੇ "ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਹੈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ" ਵਿੱਚ ਵੀਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
2010 ਵਿੱਚ, ਸੋਨੀ ਟੀ.ਵੀ. ਦੀ "ਬਾਤ ਹਮਾਰੀ ਪੱਕੀ ਹੈ" ਵਿੱਚ ਤਾਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੀ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਸੀਰੀਅਲ "ਆਹਟ: ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੈਮਿਓ ਦਿਖਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਯਾਮਿਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
2011 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਕਰਨ ਟੇਕਰ" ਦੇ ਨਾਲ :ਏਕ ਹਜਾਰੋਂ ਮੇਂ ਮੇਰੀ ਬਹਿਨਾ ਹੈ" ਵਿੱਚ ਜੀਵਿਕਾ ਵਧੇਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਸ਼ੋਅ 13 ਸਤੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ।
ਦਸੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਨੀ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ "ਏਕ ਨਈ ਪਹਿਚਾਨ" ਲਈ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਕਸ਼ੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸ਼ੋਅ ਸਤੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ ਦੇ "ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸ" ਵਿੱਚ ਰੈਨਾ ਵਜੋਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਪਰਤੀ ਜੋ ਜ਼ੀ ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ ​​ਪ੍ਰਸਾਰਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ੋਅ ਫਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਰਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਲੈਕਮੇ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
2018 ਵਿੱਚ, ਡੀਸੂਜਾ ਨੇ ਰੰਗਾਂ ਟੀਵੀ ਦੀ ਬੇਲਨ ਵਾਲੀ ਬਾਹੂ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾ ਨਿਭਾਇਆ. ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਕਾਮਿਕ ਰੋਲ ਵਿਚ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਏ.ਐਲ.ਟੀ. ਬਾਲਾਜੀ ਦੇ ਫਿਟਰੈਟ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮੀਡੀਆ
ਡਿਸੂਜ਼ਾ ਨੂੰ "ਇਸਟਰਨ ਆਈ" ਦੁਆਰਾ 2013 ਵਿੱਚ 50 ਸਭ ਤੋਂ ਸੈਕਸੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਔਰਤ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 19ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 2017 ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 20 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਨਭਾਉਂਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ 5ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਜਿੰਦਲਪੁਰ
ਜਿੰਦਲਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 209 ਪਰਿਵਾਰ ਸਨ ਅਤੇ 1130 ਦੀ ਆਬਾਦੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 603 ਮਰਦ ਅਤੇ 527 ਔਰਤਾਂ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ
ਸਰਸਵਤੀ ਕਿ ਸਰਸੁਤੀ ਨਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੱਕ ਵਗਦੀ ਘੱਗਰ ਹਕਰਾ ਨਦੀ ਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਨਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਬਰਸਾਤੀ ਨਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ ਬਰਸਾਤੀ ਮੋਸਮ (monsoon) ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਦੀਆਂ
ਪਾਣੀ
right|thumb|ਜਲ ਅਣੂਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਇਡਰੋਜਨ ਬੰਧਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਡਲ (Hydrogen bonds: ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਬਾਂਡ) right|thumb| ਪਾਰੇ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ (H2O (two hydrogen and one oxygen atom): ਦੋ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਇਕ ਆਕਸੀਜਨ ਪਰਮਾਣੂ, Hg (millimeters of mercury): ਪਾਰਾ ਦੇ ਮਿਲੀਮੀਟਰ)
ਪਾਣੀ ਚੱਕਰ
ਪਾਣੀ ਲਗਾਤਾਰ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਲਚਕਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਪਾਏਰੇਸ਼ਨ, ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਵਗ ਕੇ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਹਵਾ ਜਲ ਵਾਸ਼ਪ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਉਸੇ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ਼ ਉਡਾ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ਼ ਇਹ ਰੁੜ੍ਹਕੇ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤਕਰੀਬਨ 47 Tt (1012;ਕਿੱਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ। ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ 107 Tt ਵਰਖਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ 71 Tt ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਹਿਮੀਅਤ
ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਇਨਸਾਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰਾਸਾਇਣਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਲੜੀ ਲਈ ਘੋਲਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਕ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਸੁਗਮ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 70% ਖਪਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਜਲ ਸੰਕਟ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ 2025 ਤੱਕ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਇਸ ਜਲਸੰਕਟ ਨਾਲ ਦੋ-ਚਾਰ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕਿਸਮਾਂ
right|thumb|ਏਡੀਆਰ ਲੇਬਲ, ਪਾਣੀ ਵਲੋਂ ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਆ ਕਰਣ ਵਾਲੀ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਹੇਤੁ ਪਾਣੀ ਦੀ ਤਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ: ਤਰਲ, ਠੋਸ (ਬਰਫ), ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ (ਅਦ੍ਰਿਸ਼) ਵਾਸ਼ਪ। ਬੱਦਲ ਜਲ ਵਾਸ਼ਪਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਪੀੜਤ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਪਾਣੀ ਤਿੰਨ ਦਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਪਦਾਰਥਾਂ ਹਨ ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਤਿੰਨ ਦਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਲ ਵਾਸ਼ਪ ਅਤੇ ਬੱਦਲ ; ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ; ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ; ਅਤੇ ਤਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਏਕੁਆਫਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।
ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਘੋਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਦੁਰਗੰਧ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪੀਣਯੋਗਤਾ ਦਾ ਲੇਖਾ ਜੋਖਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਮਕੀਨ ਜਾਂ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦੇ। ਮਨੁੱਖ ਠੰਡੇ ਤੋਂ ਥੋੜਾ ਨਿੱਘਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਣੀ H2O ਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਬੇਰਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਝਰਨੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਮਿਨਰਲ ਵਾਟਰ ਦਾ ਸਵਾਦ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਖਣਿਜ ਲੂਣਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਝਰਨੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਲਵਣਿਤ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਤੋਂ ਭਾਵ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੈਲੇ ਤੱਤਾਂ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਤੋਂ ਹੈ।
ਰਸਾਇਣਕ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ
ਪਾਣੀ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਰਸਾਇਣਕ ਨਿਯਮ H2O ਹੈ: ਪਾਣੀ ਦੇ ਇੱਕ ਅਣੂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਦੇ ਪਰਮਾਣੁ ਸਹਿਸੰਯੋਜਕ ਬੰਧਨ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਪਰਮਾਣੁ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ
ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਅੱਜ ਤੱਕ ਗਿਆਤ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਮਹਿਮਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਅਪੋਦੇਵੀਰੁਪਹ੍ਵਯੇ ਯਤ੍ਰ ਗਾਵ: ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਨ:। ਸਿਨ੍ਧੁਭ੍ਯ: ਕਰ੍ਤ੍ਵੰ ਹਵਿ: ॥18॥
(ਅਪ: ਦੇਵੀ: ਉਪ-ਹ੍ਵਯੇ ਯਤ੍ਰ ਗਾਵ: ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਨ:, ਸਿਨ੍ਧੁਭ੍ਯ: ਕਰ੍ਤ੍ਵੰ ਹਵਿ:।)
ਅਰਥਾਤ: ਜਿਸ ਜਲ ਦਾ ਪਾਨ ਸਾਡੀਆਂ ਗਊਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਸ ਜਲਦੇਵੀ ਦਾ ਮੈਂ ਆਹਵਾਨ ਕਰਤਾ ਹੂੰ। ਸਿੰਧੁਓਂ ਅਰਥਾਤ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹਵਿ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਸਾਡਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਯੋਗਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਕਸੀਜਨ ਯੋਗਿਕ
ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ
ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਾਰਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਟੀ ਵੀ ਚੈਨਲ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਸਾਰ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਓਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। 15 ਸਤੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ 50ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1959 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। 1972 ਵਿੱਚ ਦੂਸਰਾ ਟੀ. ਵੀ. ਸਟੇਸ਼ਨ ਬੰਬਈ (ਮੁੰਬਈ) ਵਿਖੇ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1973 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਨਗਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1975 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ (ਕੋਲਕਾਤਾ), ਮਦਰਾਸ ਤੇ ਲਖਨਊ ਤੋਂ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। 1976 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਨਾਲੋਂ ਅਲੱਗ ਕਰਕੇ 'ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ' ਦਾ ਨਾਂਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਮਹਿਕਮੇ ਅਧੀਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਨਸੈਟ-1 ਏ ਰਾਹੀਂ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਪੂਰੇ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਲੱਗਾ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਾਰਨ 'ਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ' ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1982 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆਂ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਲਈ ਰੰਗਦਾਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਚ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਆਰੰਭ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਟੀ. ਵੀ. ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
ਲੜੀਵਾਰ ਨਾਟਕ
1984 ਤੋਂ 1990 ਦੌਰਾਨ ਹਮ ਲੋਗ, ਬੁਨਿਆਦ, ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਜਿਹੇ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਰਿਹਾ। ਅੱਜ ਲੰਮੇ ਲੜੀਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਚਰਚਿਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਨਿਵੇਕਲਾ ਦਰਸ਼ਕ ਵਰਗ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਭਾਰਤ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ-ਫੁੱਲਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਚੈਨਲਾਂ ਦੀ ਦਰਸ਼ਕ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਵਧੀ ਹੈ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੰਚਾਰ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਛੋਟੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀ ਪਲ-ਪਲ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਘਰ ਬੈਠਿਆਂ ਦਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ।
ਵਿਲੀਅਮ ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ
6 ਸਤੰਬਰ, 1901 ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਬਫੇਲੋ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੈਨ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੇ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 25 ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਿਲੀਅਮ ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਜਨਤਾ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦੀ ਲੀਓਨ ਕਜ਼ੋਲਗੋਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਦੀ ਮੌਤ 14 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਬੰਦੂਕ ਦੀ ਗੋਲੀ ਦੇ ਜਖਮਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਗੈਂਗਰੀਨ ਕਾਰਨ ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ। 1865 ਵਿੱਚ ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਅਤੇ 1881 ਵਿੱਚ ਜੇਮਜ਼ ਏ. ਗਾਰਫੀਲਡ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਤੀਸਰਾ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਨੂੰ 1900 ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦਫਤਰ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦਾ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਜਾਰਜ ਬੀ. ਕੋਰਤਲਿਉ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਕਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਨੇ ਹਰ ਵਾਰ ਇਸਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਜ਼ੋਲਗੋਸ ਨੂੰ 1893 ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੌਰਾਨ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਹੱਥ ਧੋਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦ, ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਕਾਤਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਵੱਲ ਵਧ ਗਿਆ। ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸਮਝ ਲੈਣ ਤੇ, ਕਜ਼ੋਲਗੋਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦੀ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਸਦਾ ਫਰਜ਼ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦੋ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ, ਕਜ਼ੋਲਗੋਸ ਨੇ ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਨੂੰ ਦੋ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਦੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਸਤੰਬਰ 1901 ਵਿਚ, ਵਿਲੀਅਮ ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ 1896 ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਦੋਂ 1893 ਦੀ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗੰਭੀਰ ਆਰਥਿਕ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਲੀਅਮ ਜੈਨਿੰਗਸ ਬਰਾਇਨ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦੀ ਅਤੇ 1898 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨੀ-ਅਮਰੀਕਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੋਰਟੋ ਰੀਕੋ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਸਪੇਨੀ ਬਸਤੀਆਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਲੈ ਲਿਆ। 1900 ਵਿੱਚ ਬਰਾਇਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦੁਬਾਰਾ ਚੋਣ ਲੜੀ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਇਤਿਹਾਸ ਲੇਖਕ ਐਰਿਕ ਰੌਚਵੇ ਅਨੁਸਾਰ "ਇਹ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਇੱਕ ਸਰਕਾਰ ਜੋ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਅਗਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ"।
ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਦੇ ਮੂਲ ਵਾਈਸ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਟ ਗਰੇਟ ਹੋਬਰਾਟ ਦੀ 1899 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਨੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸਾਥੀ ਦੀ ਚੋਣ ਨੂੰ 1900 ਦੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਕੌਮੀ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਰਾਜਨੀਤਕ ਬੌਸ ਸੈਨੇਟਰ ਥਾਮਸ ਸੀ. ਪਲੈਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਗਵਰਨਰ, ਨੇਵੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਹਾਇਕ ਸਕੱਤਰ, ਥੀਓਡੋਰ ਰੂਜ਼ਵੇਲਟ ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਸੀ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਸੇ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਸਮਝਿਆ। ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਨੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੈਕਿੰਨਲੇ ਦੇ ਟਿਕਟ ਤੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। thumb|Leon Czolgosz
[[ਤਸਵੀਰ:Temple_of_Music_postcard.jpg|left|thumb|ਪੋਸਟ ਕਾਰਡ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ, ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਮੰਦਰ। ਐਕਸਪੋਜੀਸ਼ਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਢਾਂਚਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਇਸ ਨੂੰ ਐਕਸਪੋਜੀਸ਼ਨ ਬੰਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
]] left|thumb|ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੈਕਿੰਨਲੇ 6 ਸਤੰਬਰ, 1901 ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ  ਗੋਲੀ ਵੱਜਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ।.
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ, ਸੰਗੀਤ, ਕਲਾ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਹਨ. ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਖਨ. ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੁੰਦਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਬਾਰਾ ਇਮਾਮਬਾਰਾ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਇਮਾਮਬਾਰਾ।  ਇਸ ਨੇ udhਧ-ਅਵਧੀ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਕੁਆਰਟਰਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ.
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ, ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ;  71 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰੇਲੂ ਸੈਲਾਨੀ (2003 ਵਿਚ) ਅਤੇ ਲਗਭਗ 25% ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ. ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੋ ਖੇਤਰ ਹਨ ਜਿਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ. ਆਗਰਾ ਸਰਕਟ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ.
ਆਗਰਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਤਿੰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤਾਜ ਮਹਿਲ, ਆਗਰਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਫਤਿਹਪੁਰ ਸੀਕਰੀ. [1]  ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਇੱਕ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਮੁਮਤਾਜ ਮਹਲ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਮਕਬਰਾ ਹੈ. ਇਸ ਨੂੰ “ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਕਲਾ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸ਼ਾਹਕਾਰ” ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਆਗਰਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਆਪਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭੈਣ ਸਮਾਰਕ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ. ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੌਕਸੀ ਮਹੱਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਜੋਂ ਵਧੇਰੇ ਦਰੁਸਤ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਫਤਹਿਪੁਰ ਸੀਕਰੀ ਆਗਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ, ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਮਹਾਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਮਕਬਰੇ ਵੀ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ. ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਦਿਆਲ ਬਾਗ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ-ਮੰਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਝਲਕ ਹੈ. ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਿਲਪਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਨੌਖੇ ਹਨ. ਆਗਰਾ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਆਧੁਨਿਕ ਆਕਰਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਪਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ 6 ਡੀ ਥੀਏਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ.
ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਵਾਰਾਣਸੀ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਇਸ ਦੇ ਘਾਟ (ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹਾਉਣ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ) ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਲ ਭਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ. ਮਥੁਰਾ ਹੋਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਰੰਗੀਨ ਜਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ - ਅੰਸ਼ਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਨੇ ਇਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨੋਰੰਜਕ ਸਮਾਜਿਕ-ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ.
ਗੰਗਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਮਾਘ ਮੇਲੇ ਦੇ ਤਿਓਹਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਇਲਾਹਾਬਾਦ (ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ) ਵਿਖੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।  ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਹਰ 12 ਵੇਂ ਸਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕੁੰਭ ਮੇਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਕੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਬਦਾਉਂ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਬਰਾਂ ਹਨ ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ.
ਸਰਨਾਥ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ੀਨਗਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਸਬੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹਨ. ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰਨਾਥ ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ੀਨਗਰ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ;  ਦੋਵੇਂ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹਨ. ਸਾਰਨਾਥ ਵਿਖੇ ਅਸ਼ੋਕਾ ਦੇ ਖੰਭੇ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕਾ ਦੀ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਕਲਾਵਾਂ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹਨ. ਵਾਰਾਣਸੀ ਤੋਂ 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇਸਦੇ ਗੰਗਾ ਘਾਟ ਲਈ, ਬਲਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਾਰਡ ਕੌਰਨਵਾਲੀਸ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ
ਕੱਥਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੇਸੀ.
ਰਾਜ ਨ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਘਰ ਹੈ. ਗੁਪਤਾਸ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸੰਗੀਤਕ ਨਵੀਨਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਸੀ. ਸਵਾਮੀ ਹਰਿਦਾਸ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸੰਤ-ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਕੀਤੀ।  ਤਨਸੇਨ, ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਮਹਾਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਸਵਾਮੀ ਹਰਿਦਾਸ ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ।
ਕਥਕ, ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਰ ਦੀਆਂ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਫੁੱਲਿਆ. ਵਾਜਿਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ, ਅਵਧ ਦਾ ਆਖਰੀ ਨਵਾਬ, ਕਥਕ ਦਾ ਮਹਾਨ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਅਤੇ ਜਨੂੰਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸੀ. ਅੱਜ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਚ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਕੂਲ ਹਨ, ਅਰਥਾਤ ਲਖਨ Gha ਘਰਾਨਾ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਘਰਾਨਾ.
ਨੌਸ਼ਾਦ ਅਲੀ, ਤਲਤ ਮਹਿਮੂਦ, ਬੇਗਮ ਅਖਤਰ, ਅਨੂਪ ਜਲੋਟਾ, ਸ਼ੁਭਾ ਮੁੱਦਗਲ, ਬਿਸਮਿੱਲਾ ਖਾਨ, ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ, ਕਿਸ਼ਨ ਮਹਾਰਾਜ, ਵਿਕਾਸ ਮਹਾਰਾਜ, ਹਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਚੌਰਸੀਆ, ਗੋਪਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ, ਗਿਰੀਜਾ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਸਰ ਕਲਿਫ ਵਰਗੀਆਂ ਨਾਮਵਰ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ  ਰਿਚਰਡ ਮੂਲ ਰੂਪ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਨ।
ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰਸੀਆ (ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸਕਰ ਬ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ. ਇਹ ਗਾਣੇ ਵੱਡੇ umsੋਲ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੰਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਹੋਰ ਲੋਕ ਨਾਚ ਜਾਂ ਲੋਕ ਨਾਟਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਸਲੀਲਾ, ਸਵੰਗ, ਰਾਮਲੀਲਾ (ਸਮੁੱਚੇ ਰਮਾਇਣ ਦੀ ਇੱਕ ਨਾਟਕਕਾਰੀ), ​​ਨੌਟੰਕੀ, ਨਕਲ (ਨਕਲ) ਅਤੇ ਕਵਾਲਵਾਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਭੱਟਖਾਂਡੇ ਸੰਗੀਤ ਸੰਸਥਾ ਲਖਨ. ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ.
ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸੋਧ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਮ ਰਾਜ-ਭਾਸ਼ਾ ਮਿਆਰੀ ਹਿੰਦੀ ਹੈ।  ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਧਾਰਨ ਹਿੰਦੀ (ਖਾਰੀ ਬੋਲੀ) ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰੀ ਹਿੰਦੀ 'ਉਪ-ਬੋਲੀਆਂ' ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ: ਅਵਧੀ, ਭੋਜਪੁਰੀ, ਬ੍ਰਜ, ਬਘੇਲੀ ਅਤੇ ਬੁੰਦੇਲੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਸਥਾਨਕ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਸਮੀ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। . ਉਰਦੂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਲਖਨ. ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋ-ਪਰਸੀਅਨ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ. ਲਖਨ. ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ("ਲਖਨਵੀ ਉਰਦੂ") ਉੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਉਰਦੂ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ.
ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਐਡਿਟ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ, ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ;  (in 2003 in in ਵਿੱਚ) million. ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰੇਲੂ ਸੈਲਾਨੀ ਅਤੇ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀ ਦੇ ਲਗਭਗ 25% ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।  ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੋ ਖੇਤਰ ਹਨ ਜਿਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ. ਆਗਰਾ ਸਰਕਟ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ.
ਆਗਰਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਤਿੰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤਾਜ ਮਹਿਲ, ਆਗਰਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਫਤਿਹਪੁਰ ਸੀਕਰੀ. [1]  ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਇੱਕ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਮੁਮਤਾਜ ਮਹਲ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਮਕਬਰਾ ਹੈ. ਇਸ ਨੂੰ “ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਕਲਾ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸ਼ਾਹਕਾਰ” ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਆਗਰਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਆਪਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭੈਣ ਸਮਾਰਕ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ. ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੌਕਸੀ ਮਹੱਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਜੋਂ ਵਧੇਰੇ ਦਰੁਸਤ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਫਤਹਿਪੁਰ ਸੀਕਰੀ ਆਗਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ, ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਮਹਾਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਮਕਬਰੇ ਵੀ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ. ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਦਿਆਲ ਬਾਗ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ-ਮੰਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਝਲਕ ਹੈ. ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਿਲਪਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਨੌਖੇ ਹਨ. ਆਗਰਾ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਆਧੁਨਿਕ ਆਕਰਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਪਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ 6 ਡੀ ਥੀਏਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ.
ਬੀਰੇਵਾਲਾ ਡੋਗਰ
ਬੀਰੇਵਾਲਾ ਡੋਗਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਬੀਰੇਵਾਲਾ ਡੋਗਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1381 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 7.41 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।