cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕੁਮਾਰ ਸੰਗਾਕਾਰਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ
ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਰਾਜ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੂਪਨਗਰ ਜਿਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਨਗਰ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ 1665 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ। ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 19 ਜੂਨ 1665 ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਭੋਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮੋੜ੍ਹੀ ਗੱਡ ਕੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰਿਆਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲਣ ਉਪਰੰਤ 1665 ਵਿੱਚ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ 9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਮਾਖੋਵਾਲ ਸੀ। ਦੰਦਕਥਾ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਥੇ ਮਾਖੋ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਡਾਕੂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੱਸਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਜਨੀਕ ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ ਨਾਮੀ ਨਗਰ ਵਸਾਇਆ ਤਾਂ ਮਾਖੋ ਡਾਕੂ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਾਲਕ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਏ ਨੇ ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਤੋਰਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ ਨੂੰ ਆਨੰਦਪੁਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਬਾਲਕ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਏ ਨੂੰ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕਿਲ੍ਹੇ
ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਬੌਧਿਕਤਾ, ਵਿਦਵਤਾ ਅਤੇ ਵਕਤ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣਾ ਲਈ ਪੰਜ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਆਨੰਦਗੜ੍ਹ, ਲੋਹਗੜ੍ਹ, ਹੋਲਗੜ੍ਹ, ਤਾਰਾਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪੰਜ ਕਿਲੇ ਉਸਾਰੇ। ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਸੰਨ 1699 ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਕੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਾਜਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ, ਆਵਾਗਮਨ
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ।
ਹੋਲਾ ਮਹੱਲਾ
ਹੋਲਾ ਮਹੱਲਾ ਦੋ ਸਬਦਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ।ਹੋਲਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹਮਲਾ ਕਰਣਾ।ਮਹੱਲਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਹਮਲਾ ਕਰਣਾ ਹੈ।ਹੋਲਾ ਮਹਲਾ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦਾ ਨਿਆਰੇਪਨ ਦਾ ਪਰਤੀਤ ਹੈ।ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਤੇ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਟੋਲਾ।ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਬੋਲਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਲੀਆਂ ਤੇ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਹੋਲਾ। ਹੋਲਾ ਮਹਲਾ1700ਈ.ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ।ਆਨੰਦਗੜ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋਕੇ ਹੋਲਗੜ੍ਹ ਸਮਾਪਤ ਹੋਂਂਦਾ ਹੈ।....... ਹੋਲਾ ਮਹੱਲਾ
ਫੇਜ਼ ਸਪੇਸ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਫੇਜ਼ ਸਪੇਸ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੋਮੈਂਟਮ ਅਸਥਰਿਾਂਕਾਂ ਨੂੰ ਫੇਜ਼ ਸਪੇਸ ਅੰਦਰ ਬਰਾਬਰ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਤਸਵੀਰ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਜਾਂ ਮੋਮੈਂਟਮ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀਆਂ ਵਰਤਦੀ ਹੈ (ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੋਮੈਂਟਮ ਸਪੇਸ ਵੀ ਦੇਖੋ)। ਫੇਜ਼ ਸਪੇਸ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੁਆਸੀ-ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਿਟੀ ਵਿਸਥਾਰ-ਵੰਡ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਨਾ ਕਿ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ, ਅਵਸਥਾ ਵੈਕਟਰ ਜਾਂ ਡੈੱਨਸਟੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਦੁਆਰਾ) ਅਤੇ ਓਪਰੇਟਰ ਗੁਣਨਫਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਟਾਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਮਕੈਨਿਕਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਪਲੈਕਟਿਕ ਰੇਖਗਣਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤਿਕ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੁਨਿਆਦੀ ਕੁਆਂਟਮ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੀਡੀਓ ਕਲਿੱਪਾਂ ਵਾਲੇ ਲੇਖ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕਾਲਜ ਕਿੱਲਿਆਂਵਾਲੀ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕਾਲਜ ਮੰਡੀ ਕਿੱਲਿਆਂਵਾਲੀ ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਕਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਸ ਪਾਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿੱਖਿਆ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਲਜ ਮਾਲਵਾ ਖਿੱਤੇ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਕਾਲਜ ਹੈ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀ
ਇਸ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਨ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਅਮੀਰ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਲਾ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਫੈਕਲਟੀ
ਇਸ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੇ ਮਾਣ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਜੇ.ਐਸ.ਆਨੰਦ ਦਾ ਨਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ।ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋ. ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਡਾ.ਜੇ.ਐਸ.ਆਨੰਦ ਨੇ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਕਾਰਜ 1979 ‘ਚ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਖਾਂਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ।ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1981 ‘ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੱਕੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕਾਲਜ ਕਿੱਲਿਆਂਵਾਲੀ ‘ਚ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਹੱਦ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇਸ ਕਾਲਜ ‘ਚ ਪੇਂਡੂ ਪਿੱਛੋਕੜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਥੀਆਂ ਨੂੰ 19 ਵਰ੍ਹੇ ਬੜੀ ਨਿਪੁਨੰਤਾ ਨਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਾਈ। ਸੰਨ 2000 ‘ਚ ਡਾ.ਆਨੰਦ ਡੀ.ਏ.ਵੀ. ਕਾਲਜ, ਬਠਿੰਡਾ ‘ਚ ਆ ਗਏ। ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਬਠਿੰਡਾ ਤੇ ਜੈਤੋ ਸਥਿਤ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਓਪਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬਠਿੰਡਾ ਕੇਂਦਰ ‘ਚ ਵੀ ਐਮ.ਏ. ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜਾਂਉਂਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।
ਮੈਗਜ਼ੀਨ
ਕਾਲਜ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ 'ਨਾਨਕ ਜੋਤ'ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਕਤਸਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਾਲਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਾਲਜ
ਅਮਾਲ ਮਲਿਕ
ਅਮਾਲ ਮਲਿਕ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਅਰਮਾਨ ਮਲਿਕ ਦਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਅਨੂੰ ਮਲਿਕ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਹੈ। ਮਲਿਕ ਨੇ 8 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਿਆਨੋ ਵੱਲ ਵਧਟਰਟ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਜੈ ਹੋ ਲਈ ਤਿੰਨ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਰਚਨਾ ਕਰ ਕੇ 2014 ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਮਲਿਕ ਦਾ ਜਨਮ ਡੱਬੂ ਮਲਿਕ ਅਤੇ ਜਯੋਤੀ ਮਲਿਕ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜਮਨਾਬੀ ਨਰਸੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਐਨ. ਐੱਮ. ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਫਿਲਮ ਗਾਇਕ
ਸੋਮਦੇਵ ਦੇਵਵਰਮਨ
ਸੋਮਦੇਵ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੇਵਵਰਮਨ (ਜਨਮ 13, 1985) ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਭਾਰਤੀ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਵਰਜੀਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜੂਨੀਅਰ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਫਾਈਨਲ ਜਿੱਤਿਆ। ਸੋਮਦੇਵ ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਘਰ ਗੁਹਾਟੀ, ਆਸਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤ੍ਰਿਪੁਰੀ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਭਾਵੁਕ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਰਾਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੈਨਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼ਰੀਵਿਜੈ ਰਾਜਵੰਸ਼
200px|thumb|ਚੈਆ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਵਿਜੇ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾਲਾ
ਸ਼੍ਰੀਵਿਜੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਨਾਨਛਾਂਙ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਧਰਮਪ੍ਰੀਤ
ਧਰਮਪ੍ਰੀਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸੀ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਉਦਾਸ ਗੀਤਾਂ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਭੁਪਿੰਦਰ ਧਰਮਾ ਨਾਂ ਹੇਠ ਆਪਣੇ ਗਾਇਕੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਧਰਮਪ੍ਰੀਤ ਰੱਖ ਲਿਆ। 8 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ 38 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਬਠਿੰਡਾ ਛਾਉਣੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਖੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕੀ
ਧਰਮਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਸਬੰਧ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਗੇ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਕਸਬੇ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਨਾਲ਼ ਹੈ।
1993 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਬਤੌਰ, ਭੁਪਿੰਦਰ ਧਰਮਾ, ਆਪਣੀ ਐਲਬਮ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਸੋਹਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਜੋ ਕਿ ਪਾਇਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1997 ਵਿੱਚ ਗੋਇਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਐਲਬਮ ਦਿਲ ਨਾਲ਼ ਖੇਡਦੀ ਰਹੀ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਐਲਬਮ ਦੀਆਂ 23 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਦਿਲ ਤੋੜ ਤਾ, ਐਨਾ ਕਦੇ ਵੀ ਨ੍ਹੀਂ ਰੋਇਆ ਅਤੇ 'ਪੜ੍ਹ ਸਤਗੁਰ ਦੀ ਬਾਣੀ (ਧਾਰਮਿਕ) ਨਾਲ਼ ਵੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚੋਖਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਇਆ। ਆਪਣੇ ਦੋ ਦਹਾਕੇ-ਲੰਬੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਇਸਨੇ ਕਰੀਬ 15 ਐਲਬਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਖਾਸਕਰ ਪੇਂਡੂ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦਾ ਚਹੇਤਾ ਰਿਹਾ। 2010 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਇਮੋਸ਼ਨਜ਼ ਆਫ਼ ਹਰਟ ਗਾਇਕ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਐਲਬਮ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ੋਅ ਕਰਨ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਐਲਬਮਾਂ
ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਸੋਲੋ ਐਲਬਮਾਂ ਜਾਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਦੇਸ਼ ਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮਿਸ ਪੂਜਾ ਨਾਲ਼ ਦੋਗਾਣਾ ਐਲਬਮਾਂ ਵੀ ਆਈਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁੱਖ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2015
ਸਰਗੇਈ ਆਈਜ਼ੇਨਸਤਾਈਨ
ਸਰਗੇਈ ਮਿਖਾਇਲੋਵਿਚ ਆਈਜ਼ੇਂਸਤਾਈਨ (ਰੂਸੀ: Сергей Михайлович Эйзенштейн 23 ਜਨਵਰੀ 1898 – 11 ਫਰਵਰੀ 1948) ਇੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਕਲਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰਕ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਫਿਲਮਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰਤਾ, ਸਿਰਜਕ ਅਤੇ ਅਲੋਚਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫਿਲਮ ਬੈਟਲਸ਼ਿਪ ਪੋਤੇਮਕਿਨ ਨੂੰ ਨਿਰਵਿਵਾਦ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਸਰਬੋਤਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਉਮਰ ਦਾ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਿੱਸਾ ਉਸ ਨੇ ਸਿਨੇਮਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ ਛੇ ਫਿਲਮਾਂ ਹੀ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕੀਆਂ। ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ ਤਾਂ 80-90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਠੱਪ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਇੱਕ ਫਿਲਮਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਚਿੰਤਕ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਆਖਰੀ ਦਮ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਜੀਵਨੀ
ਉਹ ਰੀਗਾ (ਲਾਤਵੀਆ) ਰੂਸ ਦੇ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਿਖਾਇਲ ਓਸਿਪੋਵਿਚ ਆਈਜ਼ੇਂਸਤਾਈਨ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਂ ਜੂਲੀਆ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਵਪਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਉਹ 7 ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਰੀਗਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਸੰਸਥਾਨ ਪੇਤ੍ਰੋਗ੍ਰਾਦ ਤੋਂ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਕੇ ਸਰਗੇਈ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ 1918 ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮਿਖਾਇਲ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ ਪੱਖ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਹਾਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਜਰਮਨੀ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸਰਗੇਈ ਨੂੰ ਪੇਤ੍ਰੋਗ੍ਰਾਦ, ਵੋਲੋਗਦਾ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿੰਸਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ। 1920 ਵਿੱਚ, ਸਰਗੇਈ ਨੂੰ ਮਿੰਸਕ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਅਕਤੂਬਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਮਾਂਡਰ ਬਣਾ ਕੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਜਾਪਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਕੋਈ 300 ਕਾਂਜੀ ਅੱਖਰ ਸਿੱਖੇ, ਜਿਸਦਾ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਚਿੱਤਰ ਵਿਕਾਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਜੋਂ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਅਤੇ ਕਾਬੁਕੀ ਥਿਏਟਰ ਨਾਲ ਉਹਦਾ ਵਾਹ ਪਿਆ। ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਉਸਦੀ ਜਾਪਾਨ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਪੜੁੱਲ ਬਣੇ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੋਕ
ਸੋਹੋ ਥੀਏਟਰ
ਸੋਹੋ ਥੀਏਟਰ ਵੈਸਟਮਿਨਸਟਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸੋਹੋ ਜਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥੀਏਟਰ
ਚੰਦੇਹੜ
ਚੰਦੇਹੜ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਏ ਰਸੀਅਨ ਬਿਊਟੀ ਐਂਡ ਅਦਰ ਸਟੋਰੀਜ
ਏ ਰਸੀਅਨ ਬਿਊਟੀ ਐਂਡ ਅਦਰ ਸਟੋਰੀਜ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਨਾਬੋਕੋਵ ਦੀਆਂ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ 1923 ਅਤੇ 1940 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਾਬੋਕੋਵ ਨੇ ਬਰਲਿਨ, ਪੈਰਿਸ, ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਜਲਾਵਤਨੀ ਸਮੇਂ ਰੂਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਰੂਸੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਵਿੱਚ ਅੱਡ ਅੱਡ ਛਪੀਆਂ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਨਾਬੋਕੋਵ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਮਿਤਰੀ ਨਾਬੋਕੋਵ ਨੇ ਇਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਲਥਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਲੇਕਿਨ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਮੋਨ ਕਾਰਲਿੰਸਕੀ ਨੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 1973 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਾਮਲ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ:शैलेन्द्र ਪਰਬਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ) ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਜਾਵਾ ਦਾ 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਕਾਜ਼ਮਪੁਰ
ਕਾਜ਼ਮਪੁਰ ਜਾਂ ਕਾਜੁਮਪੁਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ (ਪਹਿਲਾਂ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ) ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਰਾਹੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੱਲ ਕੋਈ ੪ ਕੁ ਮੀਲ (6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਦੀ ਵਿੱਥ ਤੇ 31.04566°N, 76.1802°W ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਕਾਜ਼ਮਪੁਰ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਪਿੰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਦੱਸਣ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਪਿੰਡ ਕੋਈ ਡੇਢ-ਦੋ ਸੌ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ।  ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਕਾਜ਼ਮਪੁਰ ਮੱਲ੍ਹੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਮੱਲ੍ਹੀ ਨਾਮ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੇ ਪਿਆ ਸੀ।  ਮੱਲ੍ਹੀ ਨੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮੋੜ੍ਹੀ ਗੱਡੀ ਸੀ।  ਪਿੰਡ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਜੜ ਕੇ ਵਸਿਆ ਹੈ।  ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੁਰਾਣੀ ਥਾਂ ਅੱਜਕੱਲ ਸ਼ਾਮਲਾਟ ਜਾਂ ਝਿੜੇ ਦੇ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਜਿਥੇ ਅੱਜ ਵੀ ਕੁੱਝ ਕੁ ਘਰ ਹੈਨ।
ਸਰਕਾਰ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਲਾਚੀ
ਇਲਾਚੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੁੱਖ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ- ਹਰੀ ਜਾਂ ਛੋਟੀ ਇਲਾਚੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਇਲਾਚੀ। ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੀ ਇਲਾਚੀ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਲਜੀਜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਸਾਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਉਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਹਰੀ ਇਲਾਚੀ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਉਭਗਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਲਾਚੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਕੇਵਲ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਔਸ਼ਧੀ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਖਾਨ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ "ਐਲਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਤਰਣ
thumb|right|ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਇਲਾਚੀ ਇਲਾਚੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਤਰਣ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:-
ਗ੍ਰਾਸਹੌਪਰ ਕਲੱਬ ਜ਼ਿਊਰਿਖ
ਗ੍ਰਸਹੋਪਰ ਕਲੱਬ ਜ਼ਿਊਰਿਖ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਵਿਸ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਜ਼ਿਊਰਿਖ ਸ਼ਹਿਰ, ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਲੇਤੱਇਗ੍ਰੁਨਡ ਹੈ, ਜੋ ਸਵਿਸ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਰੇਡੀਓ
ਰੇਡੀਓ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇ-ਤਾਰ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤੀਹ ਕਿਲੋਹਰਟਜ਼ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸੌ ਗੀਗਾਹਰਟਜ਼ ਤੱਕ ਦੇ ਸਿਗਨਲਾਂ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੇਡੀਓ ਤਰੰਗਾਂ ਆਖਦੇ ਹਨ।  ਮੀਡੀਅਮ ਵੇਵਜ,ਸ਼ਰਤ ਵੇਵਜ, ਏ ਐਮ, ਐਫ ਐਮ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਚੈਨਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੀਡੀਆ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਉਰੁਮਚੀ
thumb ਇਹ ਚੀਨ ਲੋਕ ਗਣਰਾਜ (ਪੀਪਲਜ਼ ਰਿਪਬਲਿਕ ਔਫ਼ ਚਾਈਨਾ) ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ
thumb|ਚੀਨ (ਤਾਈਵਾਨ ਸਮੇਤ) ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ
ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਭਾਨੂ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ
ਭਾਨੂ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼
18 ਜਨਵਰੀ
5 ਮਾਘ ਨਾ: ਸ਼ਾ:
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਵਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਅਪਰਿਪੱਕ ਜਨਮ
ਅਗੇਤ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਿਆ ਹੈ। ਮਧੂਮੇਹ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣਾ, ਮੋਟਾਪਾ ਜਾਂ ਭਾਰ ਘੱਟ ਹੋਣਾ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯੋਨੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ, ਤੰਬਾਕੂ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਤਣਾਓ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਇਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ 39 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਡੀਕਲ ਤੌਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪ੍ਰਸਵ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਓਜਾਗਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ' ਇਹ ਸਿਜੇਰੀਅਨ ਸੈਕਸ਼ਨ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਡਲਿਵਰੀ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀ -ਲੈਂਪਸੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਜੇਸਟਰੋਨ ਹਾਰਮੋਨ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਜੇ ਗਰੱਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋਂ ਅਗੇਤਾ ਜਨਮ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਬੂਤ ਬਿਸਤਰੇ ਦੇ ਆਰਾਮ ਦੀ ਉਪਯੋਗਤਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 75% ਪ੍ਰੀਟਰਮ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਬਚਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਚੇ ਜੀਣ ਦੀ ਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਵਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ 24 ਤੋਂ 37 ਹਫਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੋਰਟੀਕੋਸਟੀਰੋਇਡ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਈਫੈਡਿਪੀਨ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਵਾਈਆਂ, ਡਿਲੀਵਰੀ ਨੂੰ ਦੇਰੀ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਮਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਕਾੱਰਵਾਈ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਕੋਰਟੀਕੋਸਟੀਰੋਇਡ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚਮੜੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਖਕੇ ਨਿਘ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਛਾਤੀ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣਾ, ਛਾਤੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀ ਸਿਹਤ
ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ
ਇੰਡੋਨੇਸ਼ਿਆ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਦੱਖਣ ਪੂਰਵ ਏਸ਼ਿਆ ਅਤੇ ਓਸ਼ਿਨਿਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। 17508 ਟਾਪੂਆਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਲਗਭਗ 23 ਕਰੋਡ਼ ਹੈ, ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਜਕਾਰਤਾ ਹੈ. ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੀਮਾ ਪਾਪੁਆ ਨਿਊ ਗਿਣੀ, ਪੂਰਵੀ ਤੀਮੋਰ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਫਿਲੀਪੀਂਸ, ਆਸਟਰੇਲਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅੰਡਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ ਸਮੂਹ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸੱਤਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਲੋਂ ਹੀ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ਿਆ ਦਵੀਪਸਮੂਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਰੀਵਿਜੈ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਧ ਸਨ। ਮਕਾਮੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਭਾਰਤੀ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤੀਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪ੍ਰਾਰੁਪ ਨੂੰ ਅਪਨਾਇਆ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੇਲਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਉਤਕਰਸ਼ ਹੋਇਆ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ਿਆ ਦਾ ਇਤਹਾਸ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵਲੋਂ ਖਿੱਚੇ ਚਲੇ ਆਏ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਪਾਰੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਇਸਲਾਮ ਲਿਆਏ, ਅਤੇ ਯੂਰੋਪਿਅ ਸ਼ਕਤੀਯਾਂ ਇੱਥੇ ਦੇ ਮਸਾਲੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਦੂੱਜੇ ਵਲੋਂ ਲੜੀ। ਸਾੜ੍ਹੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਦੇ ਡਚ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਵਾਦ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੂਸਰਾ ਸੰਸਾਰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਲ ਹੋਈ।
ਨਾਮੋਤਪੱਤੀ
ਇਸ ਦਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਦੇ ਹੋਰ ਟਾਪੂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਪਾਂਤਰ ਭਾਰਤ (ਅਰਥਾਤ ਸਾਗਰ ਪਾਰ ਭਾਰਤ) ਹੈ। ਯੂਰੋਪ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ 150 ਵਰਸ਼ ਪੂਰਵ ਇਸਨੂੰ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ਿਆ (ਇੰਦ = ਭਾਰਤ + ਨੇਸੋਸ = ਟਾਪੂ ਦੇ ਲਈ) ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੀ ਹਜਰ ਦੇਵਾਂਤਰ‎ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ੀ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹੇ ਆਪਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਲਈ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ਿਆ ਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਕਾਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਭਿੰਨੇਕ ਤੁੰੱਗਲ ਇੱਕ (ਭਿੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਏਕਤਵ) ਦੇਸ਼ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਵਾਕ ਹੈ। ਦੀਪਾਂਤਰ ਨਾਮ ਹੁਣੇ ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ਿਆ ਅਤੇ ਜਾਵਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਨੁਸਾਂਤਰ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਵਲੋਂ ਲੋਕ ਬ੍ਰਹਦ ਇੰਦੋਨੇਸ਼ਿਆ ਸੱਮਝਦੇ ਹਨ।
ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ
ਇੰਡੋਨੇਸ਼ਿਆ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਰਤ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਜੀ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ਿਆ ਦੱਖਣ - ਪੂਰਵੀ ਏਸ਼ਿਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀ-20 ਅਰਥ-ਵਿਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸੰਨ 2010 ਵਿੱਚ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ਿਆ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਸਕਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ (ਨਾਮਮਾਤਰ) ਲਗਭਗ 706. 73 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਸੀ| ਸਕਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ 46. 4 % ਯੋਗਦਾਨ ਉਦਯੋਗ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੇਵਾ ਖੇਤਰ 37. 1 % ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ 16. 5 % ਯੋਗਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। 2010 ਵਲੋਂ, ਸੇਵਾ ਖੇਤਰ ਨੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਰੋਜਗਾਰ ਦਿੱਤੇ| ਹਾਲਾਂਕਿ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਯੋਕਤਾ ਸੀ| ਸੰਸਾਰ ਵਪਾਰ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 2010 ਵਿੱਚ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ਿਆ 27ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਨਿਰਿਆਤਕ ਸੀ| ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ, ਇਲੇਕਟਰਿਕਲ ਸਮੱਗਰੀ, ਪਲਾਏ - ਵੁਡ, ਰਬੜ ਅਤੇ ਬਸਤਰ ਮੁੱਖ ਨਿਰਿਆਤ ਹਨ। ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ, ਰਸਾਇਣ, ਬਾਲਣ ਅਤੇ ਖਾਦਿਅ ਪਦਾਰਥ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ਿਆ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੰਮਾ-ਚੌੜਾ ਹਨ।
ਭਾਸ਼ਾ
ਇੱਥੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ - ਭਾਸ਼ਾ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ਿਆ ਹੈ। ਹੋਰਭਾਸ਼ਾਵਾਂਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਵਾ, ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਲੀ, ਭਾਸ਼ਾ ਸੁੰਡਾ, ਭਾਸ਼ਾ ਮਦੁਰਾ ਆਦਿ ਵੀ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਨਾਮ ਕਾਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਹਿਤਿਅਕ ਗਰੰਥ ਹਨ।
ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ
ਮਾਲਵਾ
ਮਾਲਵਾ, ਪੱਛਮੀ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਮੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਪਠਾਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਇਹ ਖੇਤਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਰਾਜਨੀਤਕ ਇਕਾਈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਲਵਾ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਭਾਗ ਚੰਬਲ ਨਦੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿੰਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਮਾਹੀ ਨਦੀ ਦੁਆਰਾ ਸਿੰਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਸਮਾਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਤਦ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਭਿਅਤਾ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਭਾਗ ਦਾ ਗਠਨ ਜਿਸ ਪਠਾਰ ਦੁਆਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਇਸ ਆਂਚਲ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਮਾਲਵਾ ਦਾ ਪਠਾਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮਾਲਵਾ ਜਾਂ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ 496 ਮੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤਰ
ਨਿਮਰਤ ਕੌਰ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿਲਾਨੀ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਚ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਬਠਿੰਡਾ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਚ ਯਾਦਵਿੰਦਰਾ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਪਟਿਆਲਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 1994 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਇੱਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਦਿੱਲੀ-ਉਪਨਗਰ, ਨੋਇਡਾ ਚ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਨੋਇਡਾ ਤੋਂ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਮਰਸ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸਥਾਨਕ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
2015 ਵਿੱਚ, ਕੌਰ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਹੋਮਲੈਂਡ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਸੇਵਾਵਾਂ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (ਆਈ.ਐਸ.ਆਈ.) ਦੇ ਏਜੰਟ ਤਸਨੀਮ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਦੀ ਆਵਰਤੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਥ੍ਰਿਲਰ ਰੋਮਾਂਚ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਏਅਰਲਿਫਟ' ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਕੌਰ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸੀਰੀਜ਼ "ਵੇਵਾਰਡ ਪਾਈਨਜ਼" ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ "ਰੇਬੇਕਾ ਯੇਲਡਿਨ" ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਹੋਮਲੈਂਡ" ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੌਰ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਗਦਾਦ ਵਡਿੰਗ (2012), ਆਲ ਅਬਾਉਟ ਵੂਮੈਨ ਐਂਡ ਰੈਡ ਸਪੈਰੋ, ਸੁਨੀਲ ਸ਼ੈਨਬਾਗ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਕੌਲ ਵਰਗੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਸਮਰਤੁੰਗ
ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ।
ਨਿਮਰਤ ਕੌਰ
ਕੈਰੀਅਰ
ਕੌਰ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ 'ਤੇਰਾ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ' ਕੁਮਾਰ ਸਾਨੂ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ 2004 'ਚ ਸ਼੍ਰੇਆ ਘੋਸ਼ਾਲ ਦੁਆਰਾ ਯੇ ਕਿਆ ਹੂਆ ਲਈ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਟੀ.ਵੀ. ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਸਮਰਤੁੰਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਨਿਮਰਤ ਕੌਰ
ਕੈਰੀਅਰ
ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਫਿਲਮ 'ਵਨ ਨਾਈਟ ਵਿਦ ਕਿੰਗ' (2006) ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਰੋਲ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਪੇਡਲਰਜ਼ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਕੈਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੌਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੈਡਬਰੀ ਸਿਲਕ ਦੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਕੌਰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਕਾਨਸ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵਾਲੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਫ਼ਿਲਮ "ਦਿ ਲੰਚਬੌਕਸ" (2013) ਲਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਕੌਰ ਨੇ ਪਤਨੀ ਦੇ ਚਿਤਰਣ ਲਈ ਸਮੀਖਿਆ ਮਿਲੀ ਜੋ ਚਿੱਠੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਆਦਮੀ (ਇਰਫਾਨ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈ ਭੂਮਿਕਾ) ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
2014 ਵਿੱਚ, ਕੌਰ ਅਮਰੀਕੀ ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਜ਼ ਹੋਮਲੈਂਡ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਐਸ.ਆਈ. ਏਜੰਟ ਤਸਨੀਮ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਓ ਨਾਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸੌਰਭ ਸ਼ੁਕਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
2016 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਥ੍ਰਿਲਰ ਫ਼ਿਲਮ "ਏਅਰਲਿਫਟ" ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਰਾਕ-ਕੁਵੈਤ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਕੁਵੈਤ ਸਥਿਤ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦੇ ਸਿਵਲ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ, ਫ਼ਿਲਮ 22 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਫਲ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ। ਕੌਰ ਨੇ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਲੜੀ ਵੇਵਾਰਡ ਪਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰੇਬੇਕਾ ਯੇਲਡਿਨ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵੀ ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਹ ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਮਲੈਂਡ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਜਗਤ
ਚਲੂ ਪੁਰ
ਚਲੂ ਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚਮੜੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ
ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Skin cancer) ਉਹ ਕਸਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਚਮੜੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਫੈਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।  ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ: ਬੇਸਲ-ਸੈਲ ਚਮੜੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ (ਬੀ.ਸੀ.ਸੀ.), ਸਕਮਾਜ-ਸੈਲ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ (ਐਸ.ਸੀ.ਸੀ.) ਅਤੇ ਮੇਲਾਨੋਮਾ। ਪਹਿਲੇ ਦੋ, ਘੱਟ ਆਮ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਨੂੰ ਨਾਨਮੈਲਾਨੋਮਾ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ (ਐਨਐਮਐਸਸੀ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਮੂਲ ਸੈੱਲ ਕੈਂਸਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਦੂਰ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਉਣਾ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਦਰਦ ਰਹਿਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਤੌਰ' ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਛੋਟੇ ਖੂਨ ਦੇ ਨਾਡ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਅਲਸਰ ਨਾਲ ਉੱਚੇ ਹੋਏ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਕੁਐਮਸ-ਸੈਲ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਨੂੰ ਫੈਲਣ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਖੁਰਕ ਵਾਲੀ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਾਰਡ ਗੰਢ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਅਲਸਰ ਵੀ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੇਲਾਨੋਮਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਮਲਾਵਰ ਹਨ। ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿਚ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਆਕਾਰ, ਸ਼ਕਲ, ਰੰਗ, ਅਨਿਯਮਿਤ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇੱਕ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੰਗ ਹੈ, ਖ਼ਾਰਸ਼ ਜਾਂ ਖ਼ੂਨ ਹੈ।
90% ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇਸ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਅਲਟਰਾਵਾਇਲਟ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਐਕਸਪੋਜਰ ਸਾਰੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।  ਥਣਕ ਓਜ਼ੋਨ ਪਰਤ ਕਾਰਨ ਐਕਸਪੋਜਰ ਦਾ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਲਟ੍ਰਾਵਾਇਲਟ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਟੇਨਨ ਪੈਨਸ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਮ ਸਰੋਤ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਮੇਲੇਨੋਮਸ ਅਤੇ ਬੇਸਲ-ਸੈੱਲ ਕੈਂਸਰ ਐਕਸਪੋਜਰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਕਮਾਜ-ਸੈਲ ਦੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੇਲੋਨੋਮਾ ਦੇ 20% ਅਤੇ 30% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੋਲਿਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਲਕਾ ਚਮੜੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵਧੇਰੇ ਜੋਖਮ ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਲੋਕ ਜਿਹੜੇ ਘੱਟ ਦਵਾਈਆਂ ਜਾਂ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ. / ਏਡਜ਼ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਾਇਓਪਸੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 40% ਕੇਸਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਤੇ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ ਦਾ ਨੋਮਿਲੋਨਾਮਾ ਚਮੜੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 2-3 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਠੋਸ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚੰਗੇ ਅੰਕੜੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਨਮੈਲਾਨੋਮਾ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ, ਤਕਰੀਬਨ 80% ਬੇਸਿਲ-ਸੈਲ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ 20% ਸਕਮਾਸੀ-ਸੈਲ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਹਨ। ਬੇਸਾਲ-ਸੈਲ ਅਤੇ ਸਕਮਾਜ-ਸੈਲ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮੌਤਾਂ ਦੇ 0.1% ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 2012 ਮੇਲੇਨੋਮਾ 232,000 ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਅਤੇ 55,000 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਮੇਲੇਨੋਮਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦਰ ਹੈ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਪਿਛਲੇ 20 ਤੋਂ 40 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਕੋਸੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਂਸਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਗ
ਪ੍ਰਸਾਰ ਭਾਰਤੀ
ਪ੍ਰਸਾਰ ਭਾਰਤੀ (ਬ੍ਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਬਜਨਿਕ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਦਾ ਗਠਨ 23 ਨਵੰਬਰ, 1997 ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦਮੁਖਤਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਬਹਿਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਸਦ ਨੇ ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ 1990 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਨਿਯਮ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤ 15 ਸਿਤੰਬਰ 1997 ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ
ਅਹਾਨ ਪਾਂਡੇ
ਅਹਾਨ ਪਾਂਡੇ (ਦਸੰਬਰ 23, 1997) ਇੱਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ, ਫੈਸ਼ਨ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ ਜਿਹਨਾ ਨੇ ਸੰਨ 2016 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਫ੍ਰੀਕੀ ਅਲੀ ਅਤੇ ਰਾਕ ਆਨ 2 ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਮ ਕਿੱਤਾ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਰਟ ਫਿਲ੍ਮ ਫਿੱਫਟੀ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੱਮ ਕੀਤਾ। ਅਹਾਨ ਪਾਂਡੇ ਦੇ ਇਨਸਟਗ੍ਰਾਮ ਉੱਤੇ 1 ਲੱਖ 80 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋ ਵੱਧ ਫਾਲੋਵਰਜ਼ ਹਨ।
ਪ੍ਰਮੋਦਵਰਧਿਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ
ਸ਼ਰਦ ਗੋਵਿੰਦਰਾਓ ਪਵਾਰ (ਜਨਮ 12 ਦਸੰਬਰ 1940) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਸ ਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਪਵਾਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁਣੇ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਬਾਰਾਮਤੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਜਿਥੇ ਉਹ ਐਨਸੀਪੀ ਦੇ ਵਫਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੌਮੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਆਗੂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਚ ਪਦਵੀ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ।
ਪਵਾਰ ਨੇ 2005 ਤੋਂ 2008 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਤੇ 2010 ਤੋਂ 2012 ਤੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 17 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁੜ-ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਥਾਨ, ਤੇ ਉਹ 2001 ਤੱਕ 2010 ਤੱਕ ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਪਵਾਰ ਦਾ ਜਨਮ ਗੋਵਿੰਦਰਾਉ ਪਵਾਰ, ਜੋ ਬਾਰਾਮਤੀ ਕਿਸਾਨ ਸਹਿਕਾਰੀ (ਸਹਿਕਾਰੀ ਖਰੀਦ ਵਿਕਰੀ ਸੰਘ) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਦਾਬਾਈ ਪਵਾਰ, ਜੋ ਬਾਰਾਮਤੀ ਤੋਂ ਦਸ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਫਾਰਮ ਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਪਵਾਰ ਕਾਮਰਸ ਦੇ ਬ੍ਰਿਹਾਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਕਾਲਜ (BMCC), ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਪਵਾਰ ਨੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ (ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਸ਼ਿੰਦੇ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ, ਸੁਪ੍ਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਦਾਨੰਦ ਸੁਲੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੈ। ਸੁਪ੍ਰਿਆ ਇਸ ਵੇਲੇ 15ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚ ਬਾਰਾਮਤੀ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਵਾਰ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਅਜੀਤ ਪਵਾਰ, ਵੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਪ੍ਰਤਾਪ ਪਵਾਰ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਰਾਠੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ ਕਢਦਾ ਹੈ।
ਨਾਗਾਸਾਕੀ
ਨਾਗਾਸਾਕੀ (長崎市) ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਪ੍ਰੀਫ਼ੇਕਚਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗੇਜੀਆਂ ਨੇ ਆਬਾਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਯੂਰਪੀ ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ ਲਈ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਈਸਾਈ ਗਿਰਜੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਵਿਰਾਸਤੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਅਹਿਮ ਫ਼ੌਜੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸੀ। ਦੂਸਰੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜਾ ਐਟਮ ਬੰਬ ਗਿਰਾਇਆ ਸੀ।
ਬੰਬ ਇਤਿਹਾਸ
ਦੂਜਾ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਸਮੇਂ ਜਪਾਨ ਉੱਤੇ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਭਾਰੀ ਬੰਬਾਰੀ ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 26 ਜੁਲਾਈ, 1945 ਨੂੰ ਜਪਾਨ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾੜਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਪਾਨ ਨੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੈਰੀ ਐੱਸ. ਟਰੂਮੈਨ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਜਪਾਨ ਦੇ ਦੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਅਤੇ ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 6 ਅਗਸਤ ਅਤੇ 9 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਐਟਮ ਬੰਬ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਐਟਮ ਬੰਬਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਪਾਨ ਦੇ ਚਾਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ, ਕੋਕੂਰਾ, ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਅਤੇ ਨਾਈਗਟਾ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਤਕ ਯੁੱਧ ਕਾਰਨ ਪਹੁੰਚ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕੀ ਸੀ। ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਦੀ ਪਰਮਾਣੂ ਦੁਰਘਟਨਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਅਦ 9 ਅਗਸਤ, 1945 ਨੂੰ ਜਦ ਜਪਾਨ ਅਜੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਸਮੰੁਦਰ ਵਿੱਚ ਗੋਤੇ ਖਾ ਹੀ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਦੂਜਾ ਭਿਆਨਕ ਵਾਰ ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ। ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਅਗਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕੋਕੂਰਾ ਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ ਪਰ ਕੋਕੂਰਾ ਉੱਪਰ ਧੁੰਦ ਪਈ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਬਦਲਣਾ ਪਿਆ। ਸੋ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੁਖ਼ ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਕਰ ਲਿਆ ਜੋ ਕਿ ਅਗਲੀ ਤਰਜੀਹ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਉੱਪਰ ਐਟਮ ਬੰਬ ‘ਫੈਟ ਮੈਨ’ ਸੁੱਟਿਆ ਜੋ ਕਿ ਸਵੇਰ ਦੇ 11 ਵੱਜ ਕੇ 2 ਮਿੰਟ ’ਤੇ ਫਟਿਆ ਸੀ। ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੰਡਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਉੱਘੜ-ਦੁੱਘੜ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਆਕਾਰ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਬਾਹੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਬਚਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਿੱਥੇ ਬੰਬ ਫਟਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਥੱਲੇ ਕੋਈ ਇਮਾਰਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਤਬਾਹੀ ਇੰਨੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਕਰੀਬ ਢਾਈ ਲੱਖ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕਰੀਬ 75,000 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇੰਨੇ ਹੀ ਹੋਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ।
ਨਿਗਾਰ ਸੁਲਤਾਨਾ
ਰਿਪੋਰਟਰ, ਸੁਲਤਾਨਾ (21 ਜੂਨ 1932 - 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 2000) ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ। 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 2000 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹਿਨਾ ਕੌਸਰ ਨਿਗਾਰ ਸੁਲਤਾਨਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਨਿਗਾਰ ਸੁਲਤਾਨਾ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਜੂਨ 1932 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਅਤੇ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨਿਜ਼ਾਮ ਸਟੇਟ ਆਰਮੀ ਵਿੱਚ ਮੇਜਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਰਹੇ ਸਨ।
ਉਹ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਸਕੂਲ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਭਿਨੈ ਦੀ ਚਾਹਵਾਨ ਰਹੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਨਿਗਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ “ਹਮ ਤੁਮ ਔਰ ਵੋਹ” (1938) ਦੇਖੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦੋਸਤ ਜਗਦੀਸ਼ ਸੇਠੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋਹਨ ਭਾਵਨਾਣੀ ਨਾਲ ਬਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਲੀਡ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ 1946 ਵਿਚ ਆਈ ਫਿਲਮ 'ਰੰਗਭੂਮੀ' ਨਾਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਸਨ. ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੀ ਆਗ (1948) ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਬਰੇਕ ਸੀ।
ਉਸਨੇ "ਨਿਰਮਲਾ" ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਰਿੱਤਰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।
ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਤਸਵੀਰ ਪੂਨੇ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ (1948) ਵਿੱਚ ਸੀ; ਫੇਰ ਬੇਲਾ (1947) ਆਈ, ਇੱਕ ਰਣਜੀਤ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਕੋਰਟ ਡਾਂਸਰ ਦੀ "ਬਹਾਰ" ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਅਨਾਰਕਲੀ (ਮਧੂ ਬਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈ) ਨਾਲ ਸਲੀਮ ਦੇ ਪਿਆਰ (ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈ) ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ‘ਤੇਰੀ ਮਹਿਫ਼ਲ ਮੇਂ’ ਅਤੇ ‘ਜਬ ਰਾਤ ਹੋ ਐਸੀ ਮਤਵਾਲੀ’ ਦੇ ਗਾਣੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚਿੱਤਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਰਾ (1953) ਅਤੇ ਖੈਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਪਤੰਗਾ (1949), ਦਿਲ ਕੀ ਬਸਤੀ (1949), ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ (1950), ਖੇਲ (1950), ਦਮਨ (1951), ਆਨੰਦ ਭਵਨ (1953), ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ (1954), ਤਨਖਾਹ (1956), ਦੁਰਗੇਸ਼ ਨੰਦਿਨੀ (1956) ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ (1958) ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਉਹ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਗਰਮ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਜੂਮਬਿਸ਼: ਇੱਕ ਅੰਦੋਲਨ - 1986 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫਿਲਮ ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 2000 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2000 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਤੀਸਰਾ ਪੜਾਅ
1947 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ 2005 ਤਕ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਤੀਸਰਾ ਪੜਾਅ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਉਤਰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਕਾਲ ਵੀ ਆਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਪਿਛਲਾ ਪੜਾਅ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਸੀ ਤਾਂ ਤੀਸਰਾ ਪੜਾਅ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਗਾਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਰਹਿਤਲ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੀ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਵੀ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇੰਜ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧਰਾਵਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਰੋਟੀ ਰੋਜ਼ੀ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੂੰ ਪਰਵਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ, ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਨਕਸਲਬਾੜੀ ਦੌਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਦੌਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਸਮਕਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਕਾਵਿ ਦਲਿਤ ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਨਾਰੀ ਕਾਵਿ ਉਭਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੀਸਰੇ ਪੜਾਅ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਰਗਾਂ ਵਿਚ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ
ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਧਾਰਾ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ-ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿਰਜਣ-ਵਿਸਤਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗ ਗੋਚਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਿਰਜਣਧਾਰਾ ਵਿਚ ਭੂ-ਹੇਰਵਾ, ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰਾ, ਅੰਤਰ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਨਾਉ, ਪੀੜ੍ਹੀ-ਪਾੜੇ ਤੇ ਪਾਰ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਸਲਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ, ਅਸਤਿਤਵਮੂਲਕ ਵਿਤਰੇਕਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਪਰਵਾਸੀ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਿਚ ਨਿਰੰਤਰ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਜਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਪਰਵਾਸੀ ਨੂੰ ਕਦੀ ਆਪਣਾ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਪ੍ਰਦੇਸ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੀ ਪਰਵਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵ-ਲੀਲ੍ਹਾ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਪਰਵਾਸ ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ ਘਰ ਸੁੱਖ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਜਾਂ ਸਮਾਜ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਲਈ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਛਾਣ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸਦੀ ਸੁਰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਸਿਮਰਤੀਆਂ ਸੰਗ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਮੁਦਰਾ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਗ਼ਦਰ-ਕਾਵਿ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਪਰਵਾਸ ਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਦੇ ਮਾਨਵੀ ਸੰਕਟਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਧਰਾਤਲਾਂ ਤੇ ਵੇਖਣ, ਸਮਝਣ ਤੇ ਦੱਸਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਂਝ ਵੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਕਾਵਿ-ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਹੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਚਨਾ-ਕਾਲ ਵਿਚ ਘਰਵਾਸ ਤੇ ਪਰਵਾਸ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਸਦੈਵ ਉਸਦੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਏਸੇ ਪਿੱਠ-ਭੂਮੀ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਚਿੰਤਨ ਪ੍ਰੰਪਰਾ, ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ-ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਮਿਥ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਤੇ ਹਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਵੇਦਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰਵਾਸੀ, ਆਪਣਾ ਮੁਲਕ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਆਪਣੀਆ ਜੜ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬੇਗਾਨੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਦਰੇਵਾਂ ਹੰਢਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਕੱਲਤਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਪਰਵਾਸੀ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਦ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਦਰੇਵਾਂ ਇਕ ਸੰਕਟ ਦਾ ਰੂਪ ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਲੇਕ ਉੱਥੇ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਰਥਿਕ ਥੁੜ੍ਹ ਕਾਰਨ ਘਰੋਂ ਗਏ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਡਾਲਰਾਂ ਅਤੇ ਪੌਂਡਾਂ ਵਿਚ ਕਮਾਈ ਬਹੁਤ ਖਿੱਚ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਆਰਥਿਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪਰਾਇਆ ਮੁਲਕ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਦ ਆਪਣੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਚੇਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪਿਛਾਂਹ ਜਾਣ ਦੀ ਚਾਹਤ ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਮੁਲਕ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਬੇਗਾਨੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੜ੍ਹ ਲਗਾਉਣੀ ਬੜਾ ਔਖਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਵਾਸੀ ਜਦ ਪਰਵਾਸ ਦੀਆਂ ਤਲਖ ਹਕੀਕਤਾਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਦੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਕਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰਾਈ ਧਰਤੀ, ਪਰਾਏ ਲੋਕ, ਨਸਲਵਾਦ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿੱਥ ਆਦਿ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਾਨਸਿਕ ਤਨਾਉ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਤਨਾਉ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਖਸਲਤ ਇਸਦੇ ਬਹੁ-ਪਾਸਾਰੀ ਸਮਾਜਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਪਰਵਾਸ ਦੌਰਾਨ ਦਰਪੇਸ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ, ਵਿਸੰਗਤੀਆਂ ਤਣਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਅੰਤਰ-ਦਵੰਦ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਮੂਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਕ ਅੰਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੁਢਲਾ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ, ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ੀਲੇ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਵੀਹਵੀਂ ਅਤੇ ਇੱਕਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਜੀਵਨ-ਯਥਾਰਥ ਦੇ ਕਈ ਪਹਿਲੂ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਵੱਲ ਅਗਰਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਆਤਮਿਕ ਵੇਦਨਾ, ਮਾਨਸਿਕ ਪੀੜਾ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸ ਦੀਆਂ ਸਮਾਜ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਦੁਸ਼ਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਨੂਭੂਤੀ ਅਤੇ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਯੂਰਪੀਨ ਤਰਜ਼ੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਨਵੀਨ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਚਿੰਤਨ ਨੇ ਵੀ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਨਵੀਨ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਸਮਵਿੱਥ, ਰਚਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ
ਡਾ ਅਮਰਜੀਤ ਟਾਂਡਾ
ਦਵਿੰਦਰ ਗੌਤਮ
ਦਰਦ ਮੇਰੇ ਨੂੰ ਟੇਕ ਕੇ ਮੱਥਾ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਆਈ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਨਿਕਲੀ ਪਰ ਇਹ ਚੀਕ ਪਰਾਈ ਹੈ। -
ਰਿਹਾ ਦਰਿਆ ਦਾ ਹੀ ਤਾਰੂ, ਸਮੁੰਦਰ ਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਮਨ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ । -
ਹਊਮੈ ਦੀ ਭੱਠੀ ਵਿਚ ਬਹਿ ਕੇ, ਤੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਨੂੰ ਓੜ ਲਿਆ । ਮੇਰਾ ਅਕਸ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ, ਤੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਤੋੜ ਲਿਆ। ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤਾਂ ਕਾਬਲ ਨਾ ਸੀ, ਤਰਕ-ਪਰਖ ਦੀ ਸੂਲੀ ਦੇ। ਇਸ਼ਕ ਸੀ ਕੋਮਲ ਗੰਦਲ ਵਰਗਾ, ਕਾਹਤੋਂ ਇੰਜ ਮਰੋੜ ਲਿਆ। -
ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਸੀ ਪਹਿਲੋਂ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਆ ਰਲੇ ਨੇ । ਸਾਧਾਂ ਦੇ ਕਾਫ਼ਲੇ ਵਿਚ, ਕੁਝ ਚੋਰ ਆ ਰਲੇ ਨੇ । ਮੰਡੀ ਚ ਜਾ ਖੜ੍ਹੇ ਨੇ, ਸਾਜ਼ਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਜ਼ੀ । ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿਚ, ਹੁਣ ਸ਼ੋਰ ਆ ਰਲੇ ਨੇ । -
ਜਸਵਿੰਦਰ- ਗੌਤਮ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਕਈ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਠੋਰ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੀ ਉਸਦੀ ਸੂਖ਼ਮ ਸੰਵੇਦਨਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗਹਿਰੀਆਂ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੁਰਾਂ ਛੇੜਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਗ਼ਜ਼ਲ ਪ੍ਰਤੀ ਗੌਤਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਲਾਜਵਾਬ ਹੈ। ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ.ਸ. ਮੀਸ਼ਾ
ਸ.ਸ. ਮੀਸ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1933 ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਕੌਰ, ਪਿਤਾ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਪਿੰਡ ਭੇਟ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਕੁਝ ਦੇਰ ਲੈਕਚਰਾਰ ਰਿਹਾ ਪੁਸਤਕਾ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: ਚੁਰਸਤਾ (1961), ਕੱਚ ਦੇ ਵਸਤਰ (1974) ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਧੀਮੇ ਬੋਲ (1972) ਨਾਂ ਹੇਠ ਵੀ ਛਪੀਆ।
ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ
ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਅਕਤੂਬਰ 1937 ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੀ ਪਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੋਪਾਲ, ਪਿੰਡ ਲੋਹਟੀਆ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੀੜਾਂ ਦਾ ਪਰਾਗਾ (1960) ਨਾਲ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧੂਮਕੇਤੂ ਵਾਂਗ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਉਸਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਇਸਦਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ: ਪੀੜਾ ਦਾ ਪਰਾਗਾ (1960), ਲਾਜਵੰਤੀ (1961), ਆਟੋ ਦੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ (1962), ਮੈਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰੋ (1963), ਬਿਰਹਾ ਤੂੰ ਸੁਲਤਾਨ (1964), ਲੂਣਾ (1964), ਮੈ ਤੇ ਮੈਂ (1970), ਆਰਤੀ (1971), ਅਲਵਿਦਾ (1974), ਬਿਰਹੜਾ (1975) ਅਸਾਂ ਜ਼ੋਬਨ ਰੁੱਤੇ ਮਰਨਾ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਸੀ।
ਰਣਧੀਰ ਚੰਦ
ਜਨਮ 24 ਅਗਸਤ 1943 ਕਹਾਣੀ, ਕਵਿਤਾ ਖੋਜ, ਸੰਪਾਦਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਨੁਵਾਦ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ: ਮੇਰੇ ਗੁੰਮਨਾਮ ਦਿਨ (1967), ਗੁੰਬਦ (1972), ਇੱਕ ਸੂਰਜ ਮੇਰਾ ਵੀ (1977), ਬਰਫ ਦੇ ਘਰ (1979), ਰਾਤ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਰੇਤ (1982), ਚੰਦ ਪੰਜਾਬੀ ਗਜ਼ਲ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ।
ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ
ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਇਰਾਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਦ ਅਵੇਸਤਾ ਨਾਮ ਦੇ ਧਰਮ-ਗਰੰਥ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਨੀ ਮਹਾਤਮਾ ਜ਼ਰਥੁਸ਼ਟਰ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜ਼ਰਥੁਸ਼ਟਰੀ ਧਰਮ (Zoroastrianism) ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਵੈਸਤਾ
ਜ਼ੰਦ ਅਵੈਸਤਾ ਦੇ ਹੁਣ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਭਾਗ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਵੇਸਤਨ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਹੁਰ ਮਜ਼ਦ
ਪਾਰਸੀ ਇੱਕ ਰੱਬ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਹੁਰ ਮਜ਼ਦ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: असुर मेधा) (ਹੋਰਮਜ਼ਦ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਵੈਦਿਕ ਦੇਵਤਾ ਵਰੁਣ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ਼ ਕਾਫ਼ੀ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਲਪੁਤਰਦੇਵ
ਬਲਪੁਤਰਦੇਵ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ
ਅੱਗ ਪੂਜਕ
ਪਾਰਸੀ ਅੱਗ ਪੂਜਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਗ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਅਹੁਰ ਮਜ਼ਦ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਸੀ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਆਤਿਸ਼ ਬਹਿਰਾਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਲਪੁਤਰਦੇਵ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ
ਸ਼ੈਤਾਨ
ਪਾਰਸੀ ਮੱਤ ਮੁਤਾਬਕ ਅਹੁਰ ਮਜ਼ਦ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਅੰਗੀਰਾ ਮੈਨਯੂ (ਆਹਰੀਮਾਨ) ਹੈ।
ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਰੇ 'ਚ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਫ਼ਾਰਸ (ਅੱਜ ਦਾ ਈਰਾਨ) ਜਦੋਂ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਾਮਰਾਜ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੈਗੰਬਰ ਜ਼ਰਾਥੂਸਤਰਾ ਨੇ ਈਸ਼ਵਰਵਾਦ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਸੀ।
ਜ਼ਰਾਥੂਸਤਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਕੰਦਰ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਅਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਅਰਬ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਫ਼ਾਰਸ ਦਾ ਲਗਭਗ ਸਾਰਾ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਿਕ ਸਾਹਿਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਇਸਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਬਾਰੇ 'ਚ ਜਿੰਨਾ ਕੁਝ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ 'ਚ ਉੱਕਰੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਬਾਨੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਹੈ।
ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਆੁਉਂਦੇ-ਆਉਂਦੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਗੁਆ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅਰਬਾਂ ਨੇ ਇਹਦੇ ਉੱਪਰ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਜ਼ਰਾਥੂਸਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਭੱਜ ਨਿਕਲੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਉੱਪਰ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਲਈ।
ਇੱਥੇ ਆਕੇ ਉਹ ਪਾਰਸੀ (ਫ਼ਾਰਸੀ ਤੋਂ) ਕਹਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸਵਾ ਤੋਂ ਡੇਢ ਲੱਖ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪਾਰਸੀ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਫ਼ਾਰਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਵਿਸ਼ਤਾਸਪ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪੈਗੰਬਰ ਜ਼ਰਾਥੂਸਤਰ ਨੇ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਘੁੰਮ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਬ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ (ਉਸ ਵੇਲੇ ਫ਼ਾਰਸ 'ਚ ਅਨੇਕਾਂ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ) ਇਸ ਰੱਬ ਨੂੰ ਜ਼ਰਾਥੂਸਤਰ ਨੇ 'ਅਹੁਰ ਮਜ਼ਦ' ਕਿਹਾ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ 'ਮਹਾਨ ਜੀਵਨਦਾਤਾ'।
ਅਹੁਰ ਮਜ਼ਦ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਹੋਂਦ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਊਰਜਾ ਹੈ। ਜ਼ਰਾਥੂਸਤਰ ਦੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ਵ 'ਚ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਹੁਰ ਮਜ਼ਦ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਸਪੇਂਤਾ ਮੀਨੂ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੀ ਹੈ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾ 'ਅੰਘਰਾ ਮੀਨੂ', ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਅਹੁਰਾ ਮਜ਼ਦ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੱਤ ਕਿਰਤਾਂ ਆਕਾਸ਼, ਜਲ, ਧਰਤੀ, ਵਨਸਪਤੀ, ਪਸ਼ੂ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ਼ ਇਸ ਭੌਤਿਕ ਜਗਤ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਤਬਾਹਕੁੰਨ ਸੁਭਾਅ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਅੰਘਰਾ ਮੀਨੂ ਇਸ ਦੁਨੀਆ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿੱਚ ਅਵਿਵਸਥਾ, ਝੂਠ, ਕਰੂਰਤਾ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਮਨੁੱਖ ਜਿਹੜਾ ਅਹੁਰਾ ਮਜ਼ਦ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਕਿਰਤ ਹੈ, ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ਼ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੋਹਾ ਲੈਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸ਼ਸਤਰ ਹੋਣਗੇ, ਚੰਗਿਆਈ, ਸੱਚ, ਸ਼ਕਤੀ, ਭਗਤੀ, ਆਰਦਸ਼ ਅਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ। ਇਹਨਾਂ ਸਿਧਾਤਾਂ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਕੁਝ ਲੋਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਸੌਟੀ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਵਾਲੇ 'ਸਪੇਂਤਾ ਮੀਨੂ' ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਲੱਗ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 'ਸਪੇਂਤਾ ਮੀਨੂ' ਕੋਈ ਆਤਮਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਮਨ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਹੈ।
ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਹੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖਾ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੀ ਹੈ। ਸਦਾਚਾਰੀ, ਜਿਹੜੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਜਿਹੜੇ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਰਾਥੂਸਤਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰੇਕ ਮਨੁੱਖ ਰੱਬ ਵਾਂਗ ਬਣੇ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲ਼ੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਮੰਨੇ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦਾ ਵਾਹਕ ਬਣੇ। ਪੈਗੰਬਰ ਜ਼ਰਾਥੂਸਤਰ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਇੱਕ ਨੈਤਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਸਗੋਂ ਆਪਣਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਵੀ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਖੜੋਤ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮੱਠਵਾਦ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਰਹਿਣਾ, ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਕਸ਼ਟ ਦੇਣ ਆਦਿ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਮਨੁੱਖ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਨਾਲ਼ ਲੜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦ ਨੂੰ ਤਾਂ ਪਾਪ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜ਼ਰਾਥੂਸਤਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਪੂਰਾ ਅਨੰਦ ਲਏ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਰਹੇ। ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਕਰੇ, ਬਸ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਦਾਚਾਰ ਅਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਕਦੇ ਨਾ ਭਟਕੇ। ਭੌਤਿਕ ਸੁੱਖ-ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਜਿੰਨਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਂ, ਉਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਪਸ ਦਿਓ। ਕਿਸੇ ਦਾ ਹੱਕ ਮਾਰਕੇ ਜਾਂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨਾ ਦੁਰਾਚਾਰ ਹੈ। ਜੋ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਸਦਾ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੌਤ ਨੂੰ ਬੁਰਾਈ ਦੀ ਅਸਥਾਈ ਜਿੱਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨਾਲ਼ ਇੰਸਾਫ਼ ਹੋਵੇਗਾ। ਅੰਤ 'ਚ ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ ਆ ਕੇ ਬੁਰਾਈ ਉੱਪਰ ਚੰਗਿਆਈ ਦੀ ਜਿੱਤ ਪੂਰੀ ਕਰਨਗੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਹੁਰ ਮਜ਼ਦ ਅਸੀਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਣਗੇ। ਫਿਰ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੌਤਿਕ ਸਰੀਰ ਦਾ ਪੁਨਰਜਨਮ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਬਾਰਾ ਮਿਲਣ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਮਿਟ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਅਹੁਰ ਮਜ਼ਦ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਕਿਰਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ 'ਚ ਮਿਲ ਜਾਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਆਨੰਦਮਈ, ਅਨਸ਼ਵਰ ਅਸਤਿਤਵ ਬਣ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ
ਸਿਦਰ ਦੀ ਖਾੜੀ
thumb|ਸਿਦਰ ਦੀ ਖਾੜੀ ਸਿਦਰ ਦੀ ਖਾੜੀ ਲੀਬੀਆ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਖਾੜੀ ਹੈ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਬੀਆ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਸੀਮਾ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖਾੜੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰਾਤ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਬੇਨਗਾਜੀ ਤੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਖਾੜੀ ਦਾ ਕੰਢਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੇਤੀਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਜਗ੍ਹਾ ਜਗ੍ਹਾ ਲੂਣ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਹਨ।
ਇੱਕ ਕਰੋੜਪਤੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਿਆਰ
ਇੱਕ ਕਰੋੜਪਤੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਿਆਰ (ਹੰਗੁਲ: 백만장자의 첫사랑) 2006 ਦੀ ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆਈ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿਊਨ ਬੀਨ ਅਤੇ ਲੀ ਯਿਓਨ-ਹੀ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਰੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ
ਹਾਫ਼ਿਜ ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ ਸਤ੍ਹਾਰਵੀ ਸਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਕਵੀ ਸੀ।
ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ
ਹਾਫ਼ਿਜ ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਪਿੰਡ ਜੋ ਤਖਤ ਹਜ਼ਾਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਿੱਚ 1030 ਹਿਜਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਰਗਨਾ ਚੀਮਾ ਚੱਠਾ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਸੀ। ਹਾਫਿਜ਼ ਕੌਮ ਦਾ ਜੱਟ ਰਾਂਝਾ ਉਪਨਾਮ (ਤਖਲਸ) ਸੀ। ਪੀਲੂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਉੱਘਾ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਹਾਫ਼ਿਜ ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਔਰਗੰਜੇਬ ਦਾ ਸਮਕਾਲੀ ਸੀ। ਮੁੱਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਜਵਾਨ ਹੋਣ ਉਪਰ ਲਾਹੌਰ ਆ ਗਿਆ। ਇਥੇ ਵੀ ਹਵਾ ਰਾਸ ਨਾ ਆਈ। ਇੱਥੋਂ ਸਿਆਲਕੋਟ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਅਖੀਰ ਉਮਰ ਤਕ ਉਥੇ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਉਸਦੀ ਕਬਰ ਪਿੰਡ ਚਿੱਟੀ ਸ਼ੇਖਾਂ ਸਿਆਲਕੋਟ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮੀਲ ਦੂਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ‘ਮੀਆਂ ਮੁਹੰਮਦ ਬਖ਼ਸ਼ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। “ਹਾਫਿਜ਼ ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ ਮੁਸੱਨਿਫ, ਗੋਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿੱਟੀ ਹਰ ਹਰ ਬੈਂਤ ਉਹਦਾ ਭੀ ਡਿੱਠਾ ਜਿਉਂ ਮਿਸਰੀ ਦੀ ਖਿਟੀ।। (ਚਿੱਟੀ ਤੋਂ ਭਾਵ ਚਿੱਟੀ ਸ਼ੇਖਾਂ ਸਿਆਲਕੋਟ ਤੋਂ ਹੈ।) ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ ਕੁਰਾਨ ਮਜੀਦ ਦਾ ਹਾਫਿ਼ਜ਼ ਸੀ ਇਸੇ ਲਈ ਉਹ ਹਾਫਿ਼ਜ਼ ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ ਕਰਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਅਜ ਕਰਨ ਤੇ ਕਵਿਤਾ ਕਹਿਣ ਵਿੱਚ ਲੰਘੀ। ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਵਿਹਲ ਵੇਲੇ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੁਚੀ ਰਖਦਾ ਸੀ। ” ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਿੱਸੇ (ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾ ਤੇ ਯੂਸਫ ਜੁਲੈਖਾ) ਲਿਖੇ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਫ਼ਿਜ ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਅਧੀਨ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਇਸਲਾਮੀ ਬਾਰਾਮਾਂਹ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ
ਇਹ ਕਿੱਸਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹਾਫਿਜ਼ ਦੀ ਕਲਮ ਨਾਲ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਫੜਦਾ ਹੈ। ਹਾਸ਼ਮ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਤੇ ਰਮਜ਼ ਡੂੰਘੀ ਹੈ। ਪਰ ਸਰਲ ਤੇ ਠੇਠ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਉਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖ ਸਕਣ ਦਾ ਸੇਹਰਾ ਹਾਫ਼ਿਜ ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਕਥਨ ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਤਾਦ ਕਵੀ ਸਿੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਫ਼ਿਜ ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ ਦਾ ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ ਕਿੱਸਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:- ਆਦਮ ਜਾਮ ਦੇ ਘਰ ਕੋਈ ਅੋਲਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਜਦ ਰੱਬ ਦੀ ਮਿਹਰਵਾਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਪਰ ਜੋਤਸੀਆਂ ਨੇ ਸੱਕ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸੱਸੀ ਜਵਾਨ ਹੋਣ ਤੇ ਮਨਹੂਸ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਦੂਕ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਜੰਮਦਿਆਂ ਹੀ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਰੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੰਦੂਕ ਇੱਕ ਧੋਬੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਉਸ ਧੋਬੀ ਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਸੱਸੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੱਸੀ ਦਾ ਸੰਯੋਗ ਪੁੰਨੂੰ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੱਸਦੇ ਨੇ ਕਿ ਸੱਸੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨੂੰ ਲਈ ਪਿਆਰ ਜਾਗਦਾ ਹੈ। ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਤੜਫਦੀ ਹੈ।
ਯੂਸ਼ਫ ਜੁਲੈਖਾ
ਇਹ ਕਿੱਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਹੈ। ਯੂਸ਼ਫ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਕਵੀ ਨੇ 1090 ਹਿਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਿੱਸੇ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਕੇ ਨਵਾਬ ਜਾ ਅਫਰ ਖਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਯੂਸ਼ਫ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਮਿਸਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਬੇਹਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਮਿਸ਼ਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਮਾਣ ਤੇ ਹੰਕਾਰ ਸੀ ਉਹ ਜੁਲੈਖਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਮੰਨਦੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਯੂਸ਼ਫ ਕਿੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਉਸ ਤੇ ਆਸ਼ਕ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਜੁਲੈਖਾਂ ਨੂੰ ਯੂਸਫ ਦਾ ਬਿਰਹੋਂ ਸਤਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਪਾਗਲ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨੇ ਜੁਲੈਖਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗਲ ਪਾ ਦਿੱਤੇ। ਜੁਲੈਖਾ ਬੁੱਢੀ ਹੋਣ ਤੇ ਯੂਸਫ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਯੂਸਫ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਯੂਸਫ ਤੇ ਜੁਲੈਖਾ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹਾਫ਼ਿਜ ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਹਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਲਾ
ਹਾਫ਼ਿਜ ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ ਨੇ ਯੂਸ਼ਫ ਜੁਲੈਖਾ ਤੇ ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ ਬੈਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ। ਹਾਫਿਜ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਕਾਫੀ ਵਿੱਚ ਅਬੂਰ ਰਖਦਾ ਸੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹਾਫਿਜ਼ ਬਰਖੁਰਦਾਰ ਦੇ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਫਾਰਸੀ ਅਰਬੀ ਸਬਦਾਵਲੀ ਕਾਫੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਕਿਧਰੇ-ਕਿਧਰੇ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ । ਹਾਫਿਜ਼ ਪੇਡੂ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਕੋਚ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਫਿ਼ਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਐਸੇ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਪ੍ਰਤੀਕ ਤੇ ਸੰਕੇਤ ਵਰਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਲੌਕਿਕ ਹੁੰਦਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਅਲੌਕਿਕ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਕਿੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਰੋਚਿਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੁੱਝ ਐਸੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਲੌਕਿਕਤਾ ਉੱਘੜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਕਸ਼ੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
ਹਾਫਿਜ਼ ਸੂਫੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਹਾਮੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਵੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਾਮੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸੀ ਤੇ ਸਰ੍ਹਾ ਦੇ ਸਿਧਾਤਾਂ ਤੇ ਅਸੂਲਾ ਤੋਂ ਭਲੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਾਣੂ ਸੀ, ਜਿੰਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹਾਫਿਜ਼ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਚਾਰਾ ਦਾ ਖੁੱਲ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਪਿਆਰ ਜਜਬਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਹਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾ ਹੋਇਆ। ਹਾਫ਼ਜ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੇ ਹਾਫਿਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਰਿਸ਼ਤਾ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤੀ ਹੈ। {{ਅੰਤਕਾ|1=ਹਵਾਲਾ ਕਿਤਾਬਾਂ|2= 1. 	ਕਸੇਲ: ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਲਾਂਬਾ: ਡਾ. ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬੀ 	ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਵਿਕਾਸ-ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ ਲੁਧਿਆਣਾ (2009) 2. 	ਕਾਂਗ, ਅਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸੇ ਵੈਲਵਿਸ਼ ਪਬਲਿਸਰਜ ਪੀਤਮਪੁਰਾ, ਦਿੱਲੀ 	110034 ਸੰਨ-1947 3. 	ਹਾਫਿਜ਼ ਬਰਖੁਰਦਾਰ ਜੀਵਨ ਤੇ ਰਚਨਾ ਬੇਦੀ ਕਾਲਾ ਸਿੰਘ, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ ਪੰਜਾਬੀ 	ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਸੰਨ (1984)
ਹਵਾਲੇ
}}
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ
ਸਨਥ ਜੈਸੂਰੀਆ
ਦੇਸ਼ਬੰਧੂ ਸਨਥ ਟੈਰਨ ਜੈਸੂਰੀਆ (සනත් ටෙරාන් ජයසූරිය; ਜਨਮ 30 ਜੂਨ 1969) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਬੱਲੇਬਾਜੀ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੱਲੇਬਾਜੀ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਨੂੰ ਕਈ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਈ ਹੈ। ਜੈਸੂਰੀਆ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਹਾਰਡ-ਹਿਟਿੰਗ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੈਸੂਰੀਆ ਨੇ ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਆਲ-ਰਾਊਂਡਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਜੈਸੂਰੀਆ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਅਜਿਹਾ ਬੱਲੇਬਾਜ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ 12,000 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੌੜਾ ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ 300 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਹੋਣ। ਇਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਓਵਰਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਮਹਾਨ ਆਲ-ਰਾਊਂਡਰ ਖਿਡਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਨਥ ਜੈਸੂਰੀਆ ਨੂੰ 1996 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫ਼ਲ ਖਿਡਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਨਥ ਜੈਸੂਰੀਆ 1999 ਤੋਂ 2003 ਵਿਚਕਾਰ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਰਿਹਾ।
ਦਸੰਬਰ 2007 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀਮਿਤ ਓਵਰਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਜੂਨ 2011 ਵਿੱਚ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ 28 ਜਨਵਰੀ 2013 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। 2014 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਟਵੰਟੀ ਟਵੰਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਨਥ ਜੈਸੂਰੀਆ ਟੀਮ ਦਾ ਚੀਫ਼ ਸਿਲੈਕਟਰ ਸੀ।
ਜੈਸੂਰੀਆ ਨੇ 2010 ਦੀਆਂ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਤਾਰਾ ਜਿਲ੍ਹਾ ਤੋਂ ਸੰਸਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਖੇਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਚੋਣ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਯੂਨਾਇਟਡ ਲੋਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਭੱਤੇ ਲਈ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚੋਂ ਮਤਾਰਾ ਜਿਲ੍ਹਾ ਵਾਸਤੇ 74,352 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪੋਸਟਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਮਹਿੰਦਾ ਰਾਜਪਾਕਸਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸਮੇਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲੋਕਲ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੈਥਰੀਪਾਲਾ ਸਿਰੀਸੇਨਾ ਦੀ ਅਗੁਵਾਈ ਸਮੇਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੈਸੂਰੀਆ ਨੇ 2015 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਲਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸੰਨ 2000 ਵਿੱਚ ਸਨਥ ਜੈਸੂਰੀਆ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਾਂਦਰਾ ਤਾਨੀਆ ਰੋਜਮੈਰੀ ਡਿ ਸਿਲਵਾ ਨਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਸਾਵਿੰਦੀ ਜੈਸੂਰੀਆ, ਯਾਲਿੰਦੀ ਜੈਸੂਰੀਆ ਅਤੇ ਰਨੂਕਾ ਜੈਸੂਰੀਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਯੂਐੱਨ ਗੁਡਵਿਲ ਅੰਬੈਸਡਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਚੋਣ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਏਡਜ਼ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਉਸਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੈਰ ਉਦੋਂ ਰੱਖਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਮਤਾਰਾ ਜਿਲ੍ਹਾ ਤੋਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਨਾਮਜਦਗੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਨਾਂਮ ਯੂਨਾਇਟਡ ਲੋਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਭੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਹਿੰਦਾ ਰਾਜਪਾਕਸੇ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਬਰਨਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਬਰਨਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਨੰਬਰ-103 ਹੈ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਰਾਏਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ 'ਚੋਂ ਵੱਖ ਹੋਇਆ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਹਲਕੇ 'ਚ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੋਟਿੰਗ ਹੋਈ। 1992 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈਆਂ ਪੰਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਹਲਕੇ 'ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। 1992 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈਆਂ ਪੰਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਇਸ ਸੀਟ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਜੇਤੂ ਰਹੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜੇਤੂ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਮਹਿਲ ਕਲਾਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ
ਭਦੌੜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
19 ਜਨਵਰੀ
6 ਮਾਘ ਨਾ: ਸ਼ਾ:
19 ਜਨਵਰੀ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ ਦਾ 19ਵਾਂ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ ਦੇ 346 (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 347) ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।[
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਵਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ