cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਬਸ ਕੰਡਕਟਰ (ਕਹਾਣੀ)
ਪਲਾਟ
ਡਾਕਟਰ ਪਾਲੀ ਦੀ ਬਦਲੀ ਨਾਭੇ ਤੋਂ ਪਟਿਆਲੇ ਦੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਬੱਸ ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਨਾਭੇ ਤੋਂ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਆਥਣ ਨੂੰ ਪਰਤ ਆਉਂਦੀ। ਭੀੜ ਤੇ ਕੰਡਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਹੂਦਾ ਹਰਕਤਾਂ, ਅਸੱਭਿਅ ਗੱਲਾਂ ਉਸ ਲਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਕਰਨ ਹਨ। ਇੱਕ ਬਸ ਕੰਡਕਟਰ, ਜੀਤ ਦਾ ਉਸ ਵੱਲ ਵਤੀਰਾ ਬਹੁਤ ਅਪਣੱਤ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੀਤ ਡਾ.ਪਾਲੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਖਿਆਲ ਰੱਖਦਾ ਸੀ । ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਧੱਕੇ-ਮੁੱਕੇ ਤੋਂ ਉਸ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਲਈ ਸੀਟ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਜੀਤ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਟਿਕਟ ਦੇ ਪੈਸੇ ਵੀ ਨਹੀ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਗਲ ਪਾਲੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨਹੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਜਿਹਾ ਬੱਸ ਕੰਡਕਟਰ ਉਸਦੀ ਟਿਕਟ ਦੇ ਪੈਸੇ ਭਰੇ। ਖ਼ਾਸ ਖ਼ਿਆਲ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਜੀਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਡਾ.ਪਾਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅਪਣੀ ਮਰੀ ਹੋਈ ਭੈਣ ਨੂੰ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਵੀ ਲਾਹੌਰ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ... ਹੱਲਿਆਂ ਵੇਲੇ ਉਥੇ ਹੀ ਮਾਰੀ ਗਈ। ਬਾਕੀ ਦੇ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਮੈਂ ਰੁਲਦਾ-ਖੁਲਦਾ ਏਧਰ ਆ ਗਿਆ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਕਿਥੋਂ ਹੋਣੀ ਸੀ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਰੋਟੀ ਵੀ ਨਸੀਬ ਨਾ ਹੁੰਦੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਕੰਡੱਕਟਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਤੁਹਾਡਾ ਬੈਗ ਤੇ ਟੂਟੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅਮਰਜੀਤ ਦੀ ਯਾਦ ਆ ਜਾਂਦੀ ਸੀ... ਤੇ... ਤੇ...," ਅੱਗੋਂ ਉਹਦਾ ਗਲਾ ਭਰ ਆਇਆ।
ਨਕਸ਼ਬੰਦੀ ਸਿਲਸਿਲਾ
ਨਕਸ਼ਬੰਦੀ ਸੰਪਰਦਾਇ ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਪਰਦਾਇ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਪਰਦਾਇ ਨੇ ਚਿਸ਼ਤੀ ਤੇ ਸਹੁਰਦਾਵਰਦੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਪੀਰੀਆਂ - ਮੁਰਦੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਸ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਨੂੰ “ਸਿਲਸਿਲਾ - ਏ - ਖਾਜਗਾਨ” ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਟੁਰਕਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਿ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਚਾਲਕ ਅਬੂ ਯਕਿੂਬ - ਅਲ - ਹਮਦਾਨੀ (ਮੌਤ 1140 ਈ.) ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ੳੋਸਦਾ ਖਲੀਫ਼ਾ ਅਬਦੁਲ ਖਲੀਕ ਅਲ ਗੁਜਦਵਾਨੀ (ਮੌਤ 1220 ਈਂ) ਸੀ। ਖੁਆਜਾ ਬਹਾ - ਉਦ - ਦੀਨ ਨਕਸ਼ਬੰਦ (1318 - 1389 ਈ.) ਇਸ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ।ਨਕਸ਼ਬੰਦੀ ਸੰਪਰਦਾਇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹਜ਼ਰਤ ਬਾਕੀ ਬਿਲਾੱਹ (1564 - 1603 ਈ.) ਨੇ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਰੀਦ ਹਜ਼ਰਤ ਸ਼ੇਖ਼ ਅਹਿਮਦ ਸਰਹਿੰਦੀ ਮੁਜੱਦਿਦ ਅਲਿਫਸਾਨੀ (1564 - 1624 ਈ.) ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਮੁਜੱਦੀ ਦੀਆਂ ਸਿਲਸਿਲਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਸ਼ਰੀਅਤ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਅਤਿ ਅਧਿਕ ਬਲ ਦੇਣਾ ਇਸ ਸੰਪਰਦਾਇ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲਿਫ਼ਸਾਨੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਅਸਾਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਿਜ਼ ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਫ਼ਜ਼ਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਸਾਧਨ ਬਣਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ (ਸ.) ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਅਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਅਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਉਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮੀਂ ਰਹਿ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਸੰਪਰਦਾਇ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਵਾਸਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 11 ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਜਰੂਰੀ ਹੈ: ਨਕਸ਼ਬੰਦੀ ਸੰਪਰਦਾਇ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਰਵੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖਵਾਜਾ ਯਾਕੂਬ ਚਰਖੀ, ਖਵਾਜਾ ਨਸੀਰ - ਉਦ - ਦੀਨ ਅਹਿਰਾਰ, ਫੈਯਾਜ਼ੀ ਬਖ਼ਾਰੀ, ਖਵਾਜਾ ਹੁਸਾਮ - ਉਦ - ਦੀਨ, ਸ਼ੇਖ਼ ਬਦਰ - ਉਦ - ਦੀਨ, ਅਲਵੀ ਹੁਸੈਨੀ ਆਦਿ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਭਾਰਤ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ,ਤਾਸ਼ਕੰਦ, ਤੁਰਕੀ ਆਦਿ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ। ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਜੱਦਿਦ ਦਾ ਮਜ਼ਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਹਿੰਦ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
1.ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਸੂਫੀਵਾਦ - ਗੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ 2.ਸੂਫ਼ੀਅਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ - ਪ੍ਰੋਰ. ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ 3.ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਦਾ ਸੰਚਾਰ - ਵਿਧਾਨ - ਡਾ. ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਰੂਬੀ 4.ਇਸਲਾਮੀ ਚਿੰਤਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ ਕਵਿਤਾ - ਡਾ. ਅਨਵਰ ਚਿਰਾਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ
2018 ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ
2018 ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ, ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ 14 ਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸੀ। ਇਹ 21 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ 5 ਅਗਸਤ 2018 ਤਕ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਲੀ ਵੈਲੀ ਹਾਕੀ ਅਤੇ ਟੈਨਿਸ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਾਬਕਾ ਜੇਤੂ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਨੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਆਇਰਲੈੰਡ ਨੂੰ 6-0, ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਇਹ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਰਿਕਾਰਡ ਅੱਠਵੇ ਵਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਸਪੇਨ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੂੰ 3-1 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਤੀਜੇ ਥਾਂ ਤੇ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮੈਡਲ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।
ਫਾਰਮੈਟ
16 ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਟੀਮਾਂ ਸਨ। ਹਰ ਟੀਮ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਹਰ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਜੇਤੂ  ਟੀਮ ਨੇ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਕ੍ਰਾਸ ਓਵਰ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀਆਂ। ਇੱਥੋਂ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ-ਇਲੈਮੀਨੇਸ਼ਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖੇਡੀ ਗਈ।
ਨਿਰਣਾਇਕ
15 ਨਿਰਣਾਇਕ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਐਫ ਆਈ ਐਚ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਤੀਜੇ
ਇਹ ਲੇਖਪੱਤਰ 26 ਨਵੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2018 ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ
ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ
ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ (14 ਦਸੰਬਰ 1946 – 23 ਜੂਨ 1980) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਗਾਂਧੀ-ਨਹਿਰੂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੇਨਕਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਰੁਣ ਗਾਂਧੀ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਹਿਰੂ-ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ
ਗੁੱਲੀ ਡੰਡਾ
ਗੁੱਲੀ ਡੰਡਾ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਿੰਦ-ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਕਈ ਦੂਜੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਡੰਡੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੁੱਲੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇੱਕ ਖੁੱਲੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤਾਦਾਦ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ। ਡੰਡਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਪ ਦਾ ਹੋ
ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੁੱਲੀ ਵੀ ਡੰਡੇ ਦਾ ਇੱਕ ਅਲਹਿਦਾ ਛੋਟਾ ਟੁਕੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਲੰਮਾਈ 9 ਇੰਚ ਦੇ ਲੱਗ ਭਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੁੱਲੀ ਦੇ ਦੋਨਾਂ ਸਿਰੇ ਤਰਾਸ਼ੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਨੋਕਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਪੀਤੀ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬੱਚੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਧ ਬੱਚੀਆਂ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਖੁੱਤੀ ਉਪਰ ਗੁੱਲੀ ਰੱਖ ਕੇ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਗੁੱਲੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਖਿਡਾਰੀ ਉਸ ਗੁੱਲੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖੁੱਤੀ ਵੱਲ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁੱਤੀ ਤੇ ਰੱਖੇ ਡੰਡੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਡੰਡੇ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਕਈ ਥਾਈਂ ਖੁੱਤੀ ਕੋਲ ਮਿਥੇ ਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਾਰੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਨਾ ਮਿਲੇ ਕਾਇਮ ਖਿਡਾਰੀ ਵਲੋਂ ਗੁੱਲੀ ਦੇ ਨੋਕਦਾਰ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਡੰਡਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੁੱਲੀ ਉੱਤੇ ਨੂੰ ਬੁੜਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਅਜੇ ਉਹ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਗੁੱਲੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਡੰਡਾ (ਬੱਘ) ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਗੁੱਲੀ ਨੇੜੇ ਜਾਂ ਦੂਰ ਚੱਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮੁਖ਼ਾਲਿਫ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਇਸ ਗੁੱਲੀ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਦਬੋਚ ਲਵੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਕੈਚ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਖੁੱਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਵਾਲੀ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਖਾਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਗੁੱਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਵਾਰੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ [Punjab]
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਿਵਾਇਤੀ ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
28 ਜਨਵਰੀ
28 ਜਨਵਰੀ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ ਦਾ 28ਵਾਂ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ ਦੇ 337 (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 338) ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ
ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਮੁੱਕਣ ਦੇ ਐਨ ਨੇੜਲੇ ਸਮੇਂ 6 ਅਗਸਤ 1945 ਨੂੰ 8:15 ਸਵੇਰੇ ਪਹਿਲਾ ਐਟਮ ਬੰਬ ਸੁਟਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਗਰ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਭਿਸ਼ਕਾ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕ ਭੁਗਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਗ ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪਰਮਾਣੁ ਬੰਬ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਕਦੇ ਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਹੈ।
28 ਜਨਵਰੀ
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਵਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਸ੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ
ਸ੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੇਨੱਈ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ੮੦ ਕਿ.ਮੀ. (੫੦ ਮੀਲ) ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਤਟ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਬੰਜਰ ਟਾਪੂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਕਟ ਘੱਲਣ ਵਾਲ਼ਾ ਪੈਡ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਦੋ ਪੈਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਪੈਡ ਤਿਰਵੰਦਰਮ ਵਿਖੇ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਇਸਰੋ ਧਰੁਵੀ ਉੱਪਗ੍ਰਹਿ ਠੇਲ੍ਹ ਸਵਾਰੀ ਅਤੇ ਭੂ-ਸਥਿਰ ਉੱਪਗ੍ਰਹਿ ਠੇਲ੍ਹ ਸਵਾਰੀ ਵਰਗੇ ਬਹੁਪਿੜੀ ਰਾਕਟਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ਼ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਉੱਪਗ੍ਰਹਿ ਛੱਡਦੀ ਹੈ।
ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ
ਇਤਿਹਾਸ
ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਸਮੇਂ ਜਪਾਨ ਉੱਤੇ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਭਾਰੀ ਬੰਬਾਰੀ ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 26 ਜੁਲਾਈ, 1945 ਨੂੰ ਜਪਾਨ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾੜਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਪਾਨ ਨੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੈਰੀ ਐੱਸ. ਟਰੂਮੈਨ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਜਪਾਨ ਦੇ ਦੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਉੱਤੇ 6 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਐਟਮ ਬੰਬ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਐਟਮ ਬੰਬਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਪਾਨ ਦੇ ਚਾਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ, ਕੋਕੂਰਾ, ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਅਤੇ ਨਾਈਗਟਾ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤਕ ਯੁੱਧ ਕਾਰਨ ਪਹੁੰਚ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕੀ ਸੀ। ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਰਜੀਹ ‘ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ’ ਸੀ। ਇਹ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ।
ਐਟਮ ਬੰਬ
6 ਅਗਸਤ, 1945 ਸਵੇਰ ਦੇ 2 ਵੱਜ ਕੇ 40 ਮਿੰਟ ’ਤੇ ਬੰਬਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਜਹਾਜ਼ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਇਨੋਲਾ ਗੇਅ’ ਸੀ, ਟਿਨੀਅਨ ਨਾਂ ਦੇ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।ਇਸ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਲਕਾਂ ਦੀ 12 ਮੈਂਬਰੀ ਟੀਮ ਸੀ ਅਤੇ ‘ਲਿਟਲ ਬੁਆਏ’ ਨਾਂ ਦਾ ਐਟਮ ਬੰਬ ਸੀ। ਇਹ ਬੰਬ ਯੂਰੇਨੀਅਮ-235 ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਸਮ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈਣ ਲਈ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਜਹਾਜ਼ ਭੇਜੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਦੋ ਹੋਰ ਜਹਾਜ਼ ਜੋ ਕਿ ਕੈਮਰਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਪਕ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸਨ, ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਸਵੇਰ ਦੇ 8 ਵੱਜ ਕੇ 50 ਮਿੰਟ ’ਤੇ ਐਟਮ ਬੰਬ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 600 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ’ਤੇ ਫਟਿਆ। ਪੂਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਧੰੂਏਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ 60,000 ਤੋਂ 90,000 ਇਮਾਰਤਾਂ ਤਹਿਸ-ਨਹਿਸ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਤਾਪਮਾਨ ਇੰਨਾ ਵਧ ਗਿਆ ਕਿ ਮਿੱਟੀ, ਪੱਥਰ, ਧਾਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਪਿਘਲ ਗਿਆ। ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਜੜ ਗਿਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ 4 ਤੋਂ 5 ਵਰਗ ਮੀਲ ਖੇਤਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਕਰੀਬ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਰੀਬ 70,000 ਲੋਕ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇੰਨੇ ਹੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਦੁਰਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 1,40,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਨਾਂ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਗਰੁੱਪ
thumb|ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਲੋਗੋ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਇੱਕ ਫੇਸਬੁੱਕ ਗਰੁੱਪ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ 21600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਫੇਸਬੁੱਕ ਦਾ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਗਰੁੱਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਗਰੁੱਪ 16 ਮਾਰਚ 2013 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਧੌਲਾ ਦੇ ਵਾਸੀ (ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰ) ਗੁਰਸੇਵਕ ਸਿੰਘ ਧੌਲਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਨਿਵੇਕਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਰ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸਲਾਨਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗਰੁੱਪ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ
'ਅੰਤਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆ' ਦਾ ਭਾਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਤੋਂ ਹੈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਐਡਮਨਾਂ ਦੀ ਨਿਗਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਇਹਨਾਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਹ-ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਇਹਨਾਂ ਸਰਗਰਮੀਆ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਤਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆ' ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਮੈਂਬਰ ਕਿਨਾ ਸਰਗਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਕੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2020 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 20,000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 1,80,000 ਪੋਸਟਾਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ 15000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਂਬਰ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਾਕੀ ਦਿਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਪਹਿਰ 4 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆ ਵਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਔਸਤ 2000 ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਔਸਤ 16 ਮੈਂਬਰ ਨਵੇਂ ਆਉਂਦੇ। ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ 75% ਮਰਦ ਅਤੇ 25% ਔਰਤਾਂ ਸਰਗਰਮ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ- ਗਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ - ਭਾਰਤ, ਕੈਨੇਡਾ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਬਰਤਾਨੀਆ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ, ਇਟਲੀ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਅੱਗੇ ਹਨ। ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਲੜੀਵਾਰ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਬਠਿੰਡਾ, ਪਟਿਆਲਾ, ਜਲੰਧਰ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਬਰਨਾਲਾ, ਸੰਗਰੂਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅੱਗੇ ਹੈ।
13 ਮਾਰਚ 2016, ਬਰਨਾਲਾ
ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਸਮਾਗਮ ਬਰਨਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚੋਂ 200 ਦੇ ਕਰੀਬ ਮੈਂਬਰ ਆਏ। ਲੇਖਕ ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਮੁਹੱਬਤੀ ਬੋਲੀਆਂ' ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਕੈਲੰਡਰ ਵੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
26 ਮਾਰਚ 2017, ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ
ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ ਦੂਜੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਮਿਲਣੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਮਿਲਣੀ ਵਿੱਚ 250 ਦੇ ਕਰੀਬ ਮੈਂਬਰ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਨਵੇਂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਈ ਗਈ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਨਵਾਂ ਕੈਲੰਡਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੀ ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਨਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਹਾਇਕੂ' ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।
6 ਅਗਸਤ 2017, ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਯਾਦਗਾਰ, ਬੱਸੀਆਂ ਕੋਠੀ, ਨੇੜੇ ਰਾਏਕੋਟ, ਲੁਧਿਆਣਾ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ ਰਵਾਇਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੇਲਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਮੇਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਮੇਲੇ ਨੂੰ ਅੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਤੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੀਘਾਂ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਖੀਰ-ਪੂੜਿਆਂ ਦਾ ਲੰਗਰ ਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਨੱਚ-ਨੱਚ ਕੇ ਖੂਬ ਧਮਾਲਾਂ ਪਾਈਆਂ। ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਜਰਗ ਦਾ ਢਾਡੀ ਜਥਾ, ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਗੁਰਲਗਨ ਕੌਰ ਅਤੇ ਉਭਰਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਗਾਇਕ ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾੲੇ। ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਰਵਾਇਤੀ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਆਏ। ਤੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬੇਬੇ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸੰਧਾਰਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
18 ਮਾਰਚ 2018, ਪੰਜਾਬ ਪੈਲੇਸ, ਬਾਈਪਾਸ ਨਕੋਦਰ
ਇਸ ਮਿਲਣੀ ਵਿੱਚ 350 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ 'ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ' ਅਤੇ 'ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਬਦ ਕੋਸ਼-1' ਲੋਕ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। 'ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ'ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ ਜਦ ਕਿ 'ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਬਦ ਕੋਸ਼-1' ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਕਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਅੰਜੂ ਵੱਲੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਨਕੋਦਰ ਮਿਲਣੀ ਸਮੇਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਝਾਅ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ, ਗਰੁੱਪ ਦੇ 10 ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ,ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਸਟਾਲਾਂ ਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।
17 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019, ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਯਾਦਗਾਰ, ਬੱਸੀਆਂ ਕੋਠੀ, ਨੇੜੇ ਰਾਏਕੋਟ, ਲੁਧਿਆਣਾ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸਾਖੀ ਮੇਲਾ ਰਵਾਇਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਮੇਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਾਖੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਿਉਹਾਰ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ 450 ਦੇ ਕਰੀਬ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਜਲੇਬੀਆਂ ਅਤੇ ਪਕੌੜੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਹੇ। ਨਾਮਵਰ ਗਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਗਾਇਕ ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ। ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਾਈ ਗਈ। ਹੱਥੀਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਫੁਲਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵਿੱਕਰੀ ਹੋਈ।
ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਖ਼ਤਰ
ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਖ਼ਤਰ (23 ਜਨਵਰੀ 1920 - 2 ਫ਼ਰਵਰੀ 2002) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਤਾਅਲੁੱਕ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਉਰਦੂ ਦਾ ਨਾਮਵਰ ਮਜ਼ਾਹ ਨਿਗਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਚਾਕੀਵਾੜਾ ਮੇਂ ਵਸਾਲ ਸਦਕਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਖ਼ਤਰ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਜਨਵਰੀ 1920 ਨੂੰ ਤਹਿਸੀਲ ਲਿਆਕਤਪੁਰ, ਬਹਾਵਲ ਪੁਰ, ਮੌਜੂਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਮੌਲਵੀ ਅਖ਼ਤਰ ਅਲੀ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਤੋਂ ਮੈਂਬਰ ਲੈਜਿਸਲੇਟਿਵ ਅਸੰਬਲੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸੀ। ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਖ਼ਤਰ ਨੇ ਮੁਢਲੀ ਤਾਲੀਮ ਸਾਦਿਕ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਿਥੇ ਸ਼ਫ਼ੀਕ ਅਲ ਰਹਮਾਨ ਵੀ ਉਸਦਾ ਹਮ ਮਕਤਬ ਸੀ। ਸਾਦਿਕ ਇਜਰਟਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਖ਼ਤਰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਿਹਾ। ਉਪਰੋਕਤ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਪਤਰਸ ਬੁਖ਼ਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਸਾਦਿਕ ਇਜਰਟਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦ ਨਦੀਮ ਕਾਸਮੀ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਖ਼ਤਰ ਦਾ ਸਾਥ ਬਣਿਆ। ਅਹਿਮਦ ਨਦੀਮ ਕਾਸਮੀ, ਤੀਜੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਖ਼ਤਰ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਸੀਨੀਅਰ। ਦੋਨੋਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਬਹੁਤ ਜਲਦ ਹੋ ਗਈ। ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਖ਼ਤਰ ਫ਼ਖ਼ਰ ਨਾਲ ਇਹ ਦਾਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਹਿਮਦ ਨਦੀਮ ਕਾਸਮੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਅਫ਼ਸਾਨਾ ਨਿਗਾਰੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਪਾਇਆ ਸੀ।
1945 ਵਿੱਚ ਮੀਕਨੀਗਨ ਇੰਜੀਨਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਇੰਜੀਨਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੀ ਐਸ ਸੀ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਉਚੇਰੀ ਤਾਲੀਮ ਦੇ ਲਈ ਲੰਦਨ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਡ ਔਂਸਜ਼ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ 1948 ਵਿੱਚ ਵਤਨ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਤਾਲੀਮ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਅਲਯਯ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਮੁਲਾਜ਼ਮਤ ਕੀਤੀ ਔ ਅਤੇ 1952 ਵਿੱਚ ਵਾਪਡਾ ਵਿੱਚ ਇੰਜਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਖ਼ਤਰ ਵਾਪਡਾ ਦੇ ਅਦਾਰੇ ਤੋਂ 1980 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਇਆ।
ਸਾਹਿਤਕ ਯੋਗਦਾਨ
ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਖ਼ਤਰ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਸੱਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ ਪਹਿਲੀ ਮਰਤਬਾ ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਮਜ਼ਮੂਨ ਮਾਸਿਕ ਰਸਾਲੇ ਮੁਸਲਿਮ ਗੁਜਰ ਵਿੱਚ ਛਪੇ। ਇਹ ਰਿਸਾਲਾ ਗੁਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਖ਼ਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਰ ਬਣਨ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਤਖ਼ੱਲਸ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਪੰਦਰਾਂ ਬੀਹ ਨਜ਼ਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਵਾਨ ਮੁਰੱਤਬ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਸੌਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਖ਼ਤਰ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਚਸਕਾ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਤਮਾਮ ਉਮਰ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ। ਕਾਲਜ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਖ਼ਲਸਤਾਨ ਨਾਮੀ ਕਾਲਜ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖ੍ਸਾ ਰਿਹਾ। ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਖ਼ਤਰ ਨੇ ਤਨਜ਼ ਤੇ ਮਜ਼ਾਹ, ਖ਼ਾਕਾ ਨਿਗਾਰੀ, ਗਲਪ ਅਤੇ ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਅਨੇਕ ਅਦਬੀ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਫ਼ਨ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮਨਵਾਇਆ ਹੈ।
ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਖ਼ਤਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਹਿਰੀਰ ਜੋ ਕਿਸੇ ਅਦਬੀ ਜਰੀਦੇ ਵਿੱਚ ਛਪੀ, ਇੱਕ ਮਜ਼ਾਹੀਆ ਤਹਿਰੀਰ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਅਹਿਮਦ ਨਦੀਮ ਕਾਸਮੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਪਰ ਮੌਲਾਨਾ ਚਿਰਾਗ਼ ਹੁਸਨ ਹਸਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਮਜ਼ਾਹੀਆ ਪਰਚੇ  ਸ਼ੀਰਾਜ਼ਾ  ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ ਸਈ। ਬਾਅਦ ਨੂੰ 1946 ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦ ਨਦੀਮ ਕਾਸਮੀ ਨੇ, ਖ਼ਾਲਿਦ ਅਖ਼ਤਰ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਡੀਪਲੋ ਸੇ ਨਵ ਕੋਟ ਤੱਕ ਮੁਜੱਲਾ ਅਦਬ ਲਤੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਸ਼ਮੀ ਕਬਾਬ
ਸ਼ਮੀ ਕਬਾਬ ਜਾ ਸ਼ਾਮੀ ਕਬਾਬ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦੀ ਕਬਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਸਥਾਨਿਕ ਕਿਸਮ ਹੈ. ਇਹ ਭਾਰਤੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਪਕਵਾਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿਸਾ ਹੈ. ਇਹ ਆਮ ਤੋ ਤੇ ਮਸਲੇ ਹੋਏ ਮਾਸ (ਕੀਮੇ) (ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੋ ਤੇ ਇਹ ਆਲੂ ਜਾ ਪਨੀਰ ਦਾ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਭੇੜ ਜਾ ਬਕਰੇ) ਦੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਲੋਥੇ ਦਾ ਬਣਾਈਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਨੂੰ ਟੁੱਟਣ ਤੋ ਬਚਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਚਨੇ ਦਾ ਬੇਸਨ ਅਤੇ ਅੰਡੇ ਮਿਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ. ਸ਼ਾਮੀ ਕਬਾਬ ਸਨੈਕਸ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਜਾ ਫਿਰ ਏਪੇਟਾਇਜਰ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਖਾਈਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਸ਼ਾਮੀ ਕਬਾਬ ਜਿਆਦਾਤਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਪੰਜਾਬ, ਕਸ਼ਮੀਰ, ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੇਹਮਾਨਾ ਨੂੰ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਤਿਆਰੀ
ਸ਼ਾਮੀ ਕਬਾਬ ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਉਬਲੇ ਹੋਏ ਜਾ ਭੁਨੇ ਹੋਇਆ ਮੀਟ (ਚਿਕਨ ਜਾ ਮਟਨ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਨੇ ਦੇ ਬੇਸਨ ਤੇ ਨਾਲ ਗਰਮ ਮਸਾਲੇ (ਗਰਮ ਮਸਾਲੇ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ, ਚੋਟੀ ਇਲਾਚੀ, ਲੋਂਗ, ਤੇਜ ਪੱਤਾ) ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ ਆਦੇ ਅਤੇ ਨਮਕ ਨਾਲ ਤਦ ਤਕ ਪਕਾਈਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਨਰਮ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ. ਕਬਾਬ ਨੂੰ ਪਕਾਉਣ ਦੇ ਦੋਰਾਨ ਪਿਆਜ, ਹਲਦੀ, ਪੀਸੀ ਹੋਈ ਮਿਰਚ, ਅੰਡਾ, ਬਾਰਿਕ ਕਟੀਆ ਹੋਇਆ ਹਰਾ ਧਨੀਆ, ਬਾਰਿਕ ਕਟੀ ਹੋਈ ਹਰੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਧਨੀਏ ਦੇ ਪਤੇ ਮਿਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ. ਕਦੇ ਕਦੇ ਖੜੇ ਮਸਾਲੇ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ ਪਾਉਡਰ ਦਾ ਵੀ ਇਸਤਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਇਸ ਤੋ ਬਾਦ ਪਕੇ ਹੋਏ ਮਾਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਹ ਨਾਲ ਮਸਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰੇਸ਼ੇ ਦਾਰ ਬਣ ਜਾਵੇ. ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਮਿਸ਼੍ਰਣ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਹੀਰੇ ਦੇ ਅਕਾਰ ਦੇ ਅਤੇ ਗੋਲ ਪਕੋੜੇ ਬਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੇਨ ਵਿੱਚਡੀਪ ਫ਼ਰਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਪਰੋਸਨਾ
ਸ਼ਾਮੀ ਕਬਾਬ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾ ਨਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਕੇਚਅਪ, ਹੋਟ ਸੋਸ, ਚਿਲੀ ਗਾਰ੍ਲਿਕ ਸੋਸ, ਰਾਯਤਾ ਅਤੇ ਚਟਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਬਾਬ ਨੂੰ ਪਰੋਸਨ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਫੇਨਟੇ ਹੋਏ ਅੰਡੇ ਦੇ ਘੋਲ ਵਿੱਚ ਡੁਬਾ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਫ਼ਰਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਨ ਵੀ ਹੈ. ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮੀ ਕਬਾਬ ਨੂੰ ਪਕੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲਾ, ਬਿਰਆਨੀ ਅਤੇ ਰੁਮਾਲੀ ਰੋਟੀ ਨਾਲ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਨਾਮਕਰਣ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਧਾਰਣਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਮੀ ਕਬਾਬ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਸੰਬਧ ਬਿਲਾਡ ਅਲ- ਸ਼ਾਮ (ਆਧੁਨਿਕ ਸੀਰਿਆ) ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜੇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਕੀ ਬਾਵਰਚੀ ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਮਧ ਕਾਲੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਮੀਰ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਵਾ ਦੇ ਵਾਵਰਚੀ ਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਕਮ ਕਰਦੇ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਨਾਮਕਰਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉੜਦੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਾਮ ਤੋ ਪ੍ਰੇਰਤਿਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਕਸਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਨਾਸ਼੍ਤੇ ਵਿੱਚ ਖਾਦਾ ਜਾਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪਕਵਾਨ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਨਾਈਆਰੀਤ
ਨਾਈਆਰੀਤ, ਦਫ਼ਤਰੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਾਈਆਰੀਤ ਦਾ ਅਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਰਾਜ (Estado Libre y Soberano de Nayarit), ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ 31 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 20 ਨਗਰਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਹਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੇਪੀਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਰਾਜ
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਵਿਗਿਆਨ
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਟੀਚੇ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਜੋ ਕਿ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਜਾਂ ਨਿਯੰਤਰਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਬਾਇਓ ਕੈਮੀਕਲ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਜੋ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕੈਮਿਸਟਰੀ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰਸਾਇਣ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਆਮ ਧਾਗਾ ਜੋ ਕਿ ਜੈਨੇਟਿਕਸ, ਫਿਜੀਓਲੋਜੀ, ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਲੋਜੀ, ਕੀਟਾਮਲੋਜੀ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।
ਭੋਜਨ, ਫੀਡ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰਸਾਇਣਕ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ, ਉੱਲੀਨਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ, ਪੌਦਾ ਵਿਕਾਸ ਰੈਗੂਲੇਟਰ, ਖਾਦ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵਪਾਰਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਖਾਦ, ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ (ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਸਮੇਤ) ਅਤੇ ਫੀਡਸ ਲਈ ਪੂਰਕ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਜਾਂ ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ ਲਈ ਪੋਸ਼ਣ ਪੂਰਕ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥ) ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰਸਾਇਣ ਦਾ ਅਕਸਰ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਜਾਂ ਵਧਾਉਣ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਪਜ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰਨ ਅਤੇ ਫਸਲ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਐਗਰੋ ਕੈਮਿਕਲ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੇ ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੋਂ ਵਿਹਾਰਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਯੂਟਰੋਫਿਕੇਸ਼ਨ, ਜੋਨੈਟਿਕਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਧੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਚੇਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਥਾਈ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ) ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਤਵੱਜੋ, ਨਿਰਪੱਖ ਸਨਅਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਨਤੀਜੇ ਹਨ।
ਨੋਟਸ ਅਤੇ ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਦੀਪ
ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਦੀਪ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Vidya Pradeep) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਵਮ (2014), ਪਸੰਗਾ 2 (2015), ਅਤੇ ਥਦਾਮ (2019) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਦੀਪ ਨੇ ਚੇਨਈ ਦੇ ਇੱਕ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸਟੈਮ ਸੈੱਲ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਟੈਮ ਸੈੱਲਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ "ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਕੋਰਨੀਆ" ਅਤੇ "ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਸੈੱਲ ਥੈਰੇਪੀ" ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਕਰਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਵਿਦਿਆ ਨੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਬ੍ਰੇਕ ਅਚਾਨਕ ਸੀ। ਉਹ ਯਾਮੀ ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਮਾਡਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ ਰੌਨਕ ਤੋਂ ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਦੀ "ਆ ਭੀ ਜਾ" ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਲੋਹਿਤਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਫਿਲਮ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਵਲ ਪਯਾਰ ਥਮੀਝਰਾਸੀ (2010) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਮ ਹੇਠ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਅਗਲੀ ਫਿਲਮ ਵਿਰੁੰਥਲੀ (2010) ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਹੀਰੋਇਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ AL ਵਿਜੇ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਰਾ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਫਲ ਪਰਿਵਾਰਕ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ, ਸੈਵਮ (2014) ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਲਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਨਾਮ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੱਧ-ਉਮਰ ਦੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰ ਵਧਾਇਆ। ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਐਕਸ਼ਨ ਡਰਾਮਾ, ਅਧੀਬਰ (2015) ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਉਲਟ ਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਦੀਪ ਨੇ ਪੰਡੀਰਾਜ ਦੀ ਪਸੰਗਾ 2 (2015) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪ੍ਰਦੀਪ ਨੇ "ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆ ਕੇ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ" ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ "ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ" ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਥ੍ਰਿਲਰ ਓਨੁਮ ਪੁਰਿਆਲਾ (2016) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਰੀਮੇਕ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਬਣਨ ਲਈ ਸੁਰਖੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਅਚਮਿੰਦਰੀ (2016) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਮਿਓ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਪ੍ਰਦੀਪ ਨੇ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬੰਗਾਰਾ ਸ/ਓ ਬੰਗਾਰਦਾ ਮਾਨੁਸ਼ਿਆ (2017) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।  ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਮੌਜੂਦਗੀ ਲਈ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦ ਨਿਊ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਦੀਪ ਇੱਕ ਗਲੈਮ ਡੌਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਜਦੋਂ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ", ਜਦੋਂ ਕਿ ਡੇਕਨ ਹੇਰਾਲਡ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ "ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਦੀਪ ਲਈ ਇੱਕ ਅਣਕਿਆਸੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ" ਹੈ।  ਮਾਰਚ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਰੁਣ ਵਿਜੇ ਨਾਲ ਥਦਾਮ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ "ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੱਖਰਾ ਹੈ" ਅਤੇ ਦ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਦੀਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿਕਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਮਲਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ"।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ (31 ਅਗਸਤ 1919 - 31 ਅਕਤੂਬਰ 2005) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਅਹਿਮ ਨਾਰੀ ਲੇਖਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਛੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾ, ਨਾਵਲ, ਜੀਵਨੀ, ਨਿਬੰਧ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ 20 ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 13 ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਵਾਰਤਕ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਤਿੰਨ ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ, ਦੋ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ 1966 ਤੋਂ ਨਾਗਮਣੀ ਮਾਸਿਕ ਪੱਤਰ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ, ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨਪੀਠ ਅਤੇ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵੰਡ ਪਿੱਛੋਂ ਇਹ ਲਿਹੌਰ ਤੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਆ ਗਈ।
1956 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ 'ਸੁਨੇਹੜੇ' ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣੀ। 1982 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ 'ਕਾਗਜ਼ ਤੇ ਕੈਨਵਸ' ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਤਕ ਇਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ, ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ, ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। 1969 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਚਪਨ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਅਗਸਤ 1919 ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਹਿੱਤਕਾਰੀ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਰਾਜ ਕੋਲ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਛੰਦ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀਏ, ਰਦੀਫ਼ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਦਾ ਹੋਰ ਮੁੱਢਲਾ ਗਿਆਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਆਪ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਕੁੜਮਾਈ ਦੂਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਭੂਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪਿਤਾ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਪੁਗਾਈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਇਆ। ਇਹ ਵਿਆਹ 1936 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਕਵਾਤੜਾ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਉਪਨਾਮ 'ਪ੍ਰੀਤਮ' ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਲਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ 1960 ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ 1932 ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੀਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ। 1933 ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਸੀ। 15 ਮਈ 1973 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਡੀ.ਲਿਟ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਦਮਸ੍ਰੀ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਮਿਲੀ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦਾ ਬਚਪਨ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਗੁਜ਼ਰਿਆ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਉਥੇ ਹੀ ਹੋਈ। ਇਸਨੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਵਸਥਾ ਤੋਂ ਹੀ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਕਵਿਤਾ, ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧ ਲਿਖੇ। ਇਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੰਜਾਹ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਨੇਕ ਦੇਸ਼ੀ-ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਪੁੱਤਰ ਨਵਰਾਜ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰੀ ਕੰਦਲਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਈ।
ਸ਼ੌਂਕ
ਸਾਹਿਤ ਅਧਿਐਨ ਤੇ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ, ਫ਼ੋਟੋਗਰਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਣ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ੌਕ ਸੀ।
ਸਾਹਿਤਿਕ ਜੀਵਨ
ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਲ ਮਿਲਾਕੇ ਲਗਭਗ 100 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਕਥਾ ਰਸੀਦੀ ਟਿਕਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੇਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਏ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਠੰਢੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ’ 1935 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਵੀਅਤਨਾਮ, ਰੂਸ, ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ, ਹੰਗਰੀ, ਰੋਮਾਨੀਆ ਅਤੇ ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ 1956 ਵਿੱਚ ਸੁਨੇਹੜੇ, ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ’ਤੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। 1958 ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ, ਸਾਹਿਤ ਕਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ 1974 ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 1978 ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ। 1982 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕਾਗਜ਼ ਤੇ ਕੈਨਵਸ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ’ਤੇ ਗਿਆਨਪੀਠ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਫਸਾਦਾਂ, ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੀ। 1960 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਪੈ ਗਈ, ਫਿਰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖਰੀ 40 ਸਾਲ ਇਮਰੋਜ਼ ਨਾਲ ਬਿਤਾਏ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀਤਵ ਦੀ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਗਦ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਸਾਰੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਪੀਠ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2005 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2022 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕਵੀ
ਦ ਡਰੈੱਸ (ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਵਰਤਾਰਾ)
ਦ ਡਰੈੱਸ, ਜਿਹਨੂੰ ਡਰੈੱਸਗੇਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਅਤੇ #thedress, #whiteandgold ਅਤੇ #blackandblue ਵਰਗੇ ਹੈਸ਼ਟੈਗਾਂ ਨਾਲ਼ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਵਾਇਰਲ ਤਸਵੀਰ ਅਤੇ ਮੀਮ ਹੈ ਜੋ 26 ਫ਼ਰਵਰੀ 2015 ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਮੀਮ ਕਿਸੇ ਪੁਸ਼ਾਕ ਦੀ ਫ਼ੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਟੰਬਲਰ ਜਿਹੀਆਂ ਸਮਾਜੀ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਈ ਗਈ ਰੌਸ਼ਨਨੁਮਾ ਤਸਵੀਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ—ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਪੁਆੜਾ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤਸਵੀਰ ਵਿਚਲੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਕਾਲ਼ੇ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ।
ਭਾਵੇਂ ਬਾਅਦ 'ਚ ਇਹ ਤਸਦੀਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪੁਸ਼ਾਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਾਲ਼ੀ ਅਤੇ ਨੀਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਨੇ ਕਈ ਮੰਚਾਂ ਉੱਤੇ ਬਹਿਸਾਂ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਿੱਥੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹਦੇ ਰੰਗ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਸ ਬਹਿਸ ਦੀ ਤੁੱਛਤਾ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰੰਗੀਨ ਨਜ਼ਰ ਵਿਸ਼ਾ-ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਇਸ ਪਰਕਾਸ਼ੀ ਛਲ਼ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦਿੰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਇਹ ਪੁਸ਼ਾਕ ਜੋ ਰੋਮਨ ਅਰੀਜੀਨਲਜ਼ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਖ਼ਰੀਦੀ ਗਈ ਸੀ, ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਵੇਚ ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਸਦਕਾ ਡਾਢੀ ਵਧ ਗਈ।
ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ
ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਾਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 2019 ਦੇ ਉੱਭਰਦੇ ਸਿਤਾਰੇ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕਰਨ
ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਾਸਿੱਬ ਕਸਬੇ ਦੇ ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਕਸਬਾ ਆਈਜ਼ੋਲ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 80 ਮੀਲ ਦੂਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਲਲਥਾਨਸੰਗ ਜ਼ੋਟ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਲਾਜ਼ਰਮਾਵੀ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਹੈ। 10 ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਾਕੀ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਥੀਨਜ਼ਅਵਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹਾਕੀ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ, ਟੀਮ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਬਣਾਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਟੀਮ ਵਲੋਂ ‘ਸਿਆਮੀ’ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਅੰਡਰ 18 ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵੀ ਖੇਡੀ। ਉਸ ਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ 18 ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਹੀ। ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਨੇ ਪੰਜ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੀਨੀਅਰ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜੋ 2017 ਏਸ਼ੀਆਈ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਗਈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਸੀ ਜੋ ਪੂਰੇ 13 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2018 ਲਈ 18 ਮੈਂਬਰੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੀਗ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਨੇ ਇਟਲੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਰਾਸਓਵਰ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਇਕਲੌਤਾ ਗੋਲ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ’ਚ ਪੁਹੰਚ ਕੇ ਹਾਰ ਗਈ ਅਤੇ 8ਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਹੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ 1974 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ।
ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈਆਂ ਜਕਾਰਤਾ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 4 ਗੋਲ ਕੀਤੇ। ਪਹਿਲਾ ਗੋਲ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਖਿਲਾਫ਼ ਗਰੁੱਪ ਪੜਾਅ ਦੀ ਖੇਡ ਦੇ 24ਵੇਂ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ 8-0 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਗਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ’ਤੇ 21-0 ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਦਿੱਤੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਅੰਤਰ ਮੁਤਾਬਿਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ। ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਟੀਮ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਜਪਾਨ ਤੋਂ 1-2 ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਈ ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਤੋਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਖਿਡਾਰਣ ਬਣ ਗਈ।
ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਸਾਲ ਬਿਉਨਸ ਆਇਰਸ ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਪੰਜ ਸਾਈਡ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਦਿਵਾਇਆ। ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ 9 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੀਆ, ਉਰੂਗਵੇ ਅਤੇ ਵੈਨੂਆਟੂ ਵਿਰੁੱਧ ਬ੍ਰੇਸ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਲਾਲਰੇਮਸਿਆਮੀ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਦੇ ਟੂਰ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਨੂੰ 5-2 ਦੇ ਸਕੋਰ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਦਵਾਈ।
ਇੰਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ
ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ- ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ 2018 ਡੋਂਗਾਏ ਸ਼ਹਿਰ
ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ
ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ-ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ 2018 ਜਕਾਰਤਾ
ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕ
ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ- ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ 2018 ਬਿਉਨਸ ਆਇਰਸ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀਬੀਸੀ ਹੈਕਾਥਾਨ 2021 ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਬੀ. ਐਸ. ਸੀ. ਯੰਗ ਬੁਆਇਜ਼
'''ਐੱਫ਼. ਸੀ. ਜ਼ਿਊਰਿਖ''', ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਵਿਸ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਬਰਨ ਸ਼ਹਿਰ, ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਸਤਾਦ ਡੀ ਸੁਇੱਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਸਵਿਸ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਅਬਿੰਸਕ
thumb|ਰੂਸ ਦਾ ਕੋਟ ਔਫ਼ ਆਰਮਜ਼(ਸ਼ਾਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨ) ਇਹ ਰੂਸ (ਰਸ਼ੀਅਨ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ) ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ
thumb|ਰੂਸ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ
ਇਤਿਹਾਸ
thumb|ਕ੍ਰੈਮਲਿਨ ਸੈਨੇਟ
ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ
'ਮੱਧਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ' ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ 'ਚ ਬਹੁਤਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਜੇ ਵਾਰਤਕ ਨੂੰ ਦੇਖਿਅਾ ਜਾਏ ਤਾਂ ਕਵਿਤਾ ਤੇ ਵਾਰਤਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਛੰਦ ਤੇ ਤੁਕਾਂਤ ਆਵੱਸ਼ਕ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਵਾਰਤਕ ਲਈ ਲੈਅ, ਤਾਲ ਤੇ ਵਾਕ-ਰਚਨਾ ਜਰੂਰੀ ਅੰਸ਼ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਭਰੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਕਲਾਤਮਕ ਰੂਪ ਦੇ ਕੇ ਇੱਕ ਐਸੀ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਰਚਨਾ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਾਕ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਤਾਪ੍ਰਤੀ ਦੀ ਬੋਲਚਾਲ ਵਰਗੀ ਪਰੰਤੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਵਧੇਰੇ ਨਿੱਖਰੀ, ਮੰਤਵੀ ਹੋਈ ਤੇ ਵਿਆਕਰਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਰਤਕ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਾਰਤਕ-ਕਾਰ ਕਿਸੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ਤੇ ਪਰਖ ਕੇ, ਤਰਕ ਤੇ ਦਲੀਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਐਸਾ ਰੂਪ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਕਾਂ ਤੇ ਪੈਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
‘ਵਾਰਤਕ’ ਸ਼ਬਦ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ ਦੇ 'Prose' ਜਾਂ 'Prosus' ਦਾ ਪਰਿਆਵਾਚੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਰਥ ਹਨ, 'ਸਿੱਧੀ ਗੱਲ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ-ਸਾਦੀ ਬਣਤਰ ਜਿਹੜੀ ਛੰਦਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇ।' ‘ਵਾਰਤਕ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਕਰਾਂਗੇ, ਜਿਹੜੇ ਛੰਦਾਬੰਦੀ ਦੀ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਉਣ ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਬਚਨ ਹੋਣ, ਅਰਥਾਤ ਉਹ ਗੱਲਬਾਤ ਜਿਹੜੀ ਦਲੀਲ ਜਾਂ ਤੱਥ ਕਰ ਕੇ ਸੱਚੀ ਤੇ ਸਾਫ ਹੋਵੇ।’ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਵਾਰਤਕ’ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ‘ਵ੍ਰਿਤਿ’ ਧਾਤੂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਰਥ ‘ਟੀਕਾ’ ਦੇ ਹਨ, ਭਾਵ ਸੂਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ‘ਗ੍ਰੰਥ’। ਇਸ ਨੂੰ ‘ਗਦਯ-ਕਾਵਯ’ ਵੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਰਬੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਵਾਰਤਕ ਨੂੰ ‘ਨਸਰ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸਦੇ ਅਰਥ ਹਨ, ਖਿਲੇਰਨਾ, ਬਿਖੇਰਨਾ ਜਾਂ ਸਿਰ ਤੋਂ ਵਾਰ ਕੇ ਸੁੱਟਣਾ। ਸੋ ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਿਲ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਹੋਵੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਹਾਵਾ-ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਹੋਵੇ, ਛਣਕਦੇ ਹਾਸੇ ਹੋਣ ਤੇ ਰੌਂਦੇ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਵਿਧਿਆ ਹੋਵੇ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿਚਾਰ ਹੋਣ ਜਿਹੜੇ ਸੂਚਕ, ਬੌਧਿਕ ਤੇ ਭਾਵਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਣ ਤੇ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਿਖਣ-ਢੰਗ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇ, ਵਾਰਤਕ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਭਿਆਸ, ਸੰਜਮ ਤੇ ਸਾਧਨਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਵਾਰਤਕ ਦੀਆਂ ਵੰਨਗੀਆ
ਮੁੱਢਲੀ ਵਾਰਤਕ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ, ਅਠਾਰ੍ਹਵੀ ਸਦੀਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਹਰਠ ਲਿਖੇ ਰੂਪ ਹਨ, -ਜਨਮ ਸਾਖੀਆਂ। -ਪਰਚੀਆਂ। -ਆਦਿ ਸਾਖੀਆਂ। -ਮਸਲੇ। -ਟੀਕੇ। -ਪਰਮਾਰਥ। -ਗੋਸ਼ਟਾਂ। -ਨਸੀਹਤ ਨਾਮੇ। -ਸੁਖ਼ਨ। -ਵਚਨ। -ਰਹਿਤਨਾਮੇ। -ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਪੁਰਾਤਣ ਗੱਦ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗੱਦ ਦੇ ਸੋਨ-ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀ-ਸਦੀਂ ਦਾ ਵਾਰਤਕ ਹੈ। ਮੱਧਕਾਲ ਦੀ ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸੀ, ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਸ਼ੇ ਛੁਹੇ ਗਏ। ਜੀਵਨੀਆਂ ਤੇ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਤੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਵੀ ਕਾਫੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ। ਭਗਵਤ ਪੁਰਾਣ, ਭਗਵਤ ਗੀਤਾ, ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ ਆਦਿ ਦੇ ਉੱਲੇਖ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤੇ ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਹਜ਼ਰਤ ਮਹੁੰਦਮ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆ, ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ‘ਗਿਆਨ ਰਤਨਾਵਲੀ’ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਵਾਰਤਕ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਖੀਆਂ ਜਾਂ ਜਨਮ-ਸਾਖੀਆਂ, ਗੋਸ਼ਟਾਂ, ਬਚਨ, ਟੀਕੇ ਜਾਂ ਨਾਮਾ ਆਦਿ, ਫੁਟਕਲ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਵਿਸ਼ਿਆ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਲਿਖਿਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੰਨਗੀਆਂ ਤੇ ਰੂਪ ਹਨ।
ਵੰਨਗੀ ਰੂਪ
ਮੱਧਕਾਲ 'ਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵੰਨਗੀ ਰੂਪ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ:-
'1)ਸਾਖੀ ਅਤੇ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ:-' ਸਾਖੀ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ ‘ਸਾਕਸੀ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਰੂਪਾਤਰਣ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ‘ਪ੍ਰਤਖ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਜਾਂ ਵਸਤੂ ਦਾ ਸਾਖਸ਼ਾਤ ਗਵਾਹ ਹੋਵੇ। ਜਨਮਸਾਖੀ ਸ਼ਬਦ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮਸਾਖੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਅਰਥ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਖੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤੋਂ ਹੈ। ਸਾਖੀ ਦਾ ਰੂਪ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਹੈ। ਸਾਖੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਰਜ ਨੈਤਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਇਸ ਦਾ ਮੂਲ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਚਰਿਤਰ, ਕਰਾਮਾਤੀ ਅਲੌਕਿਕ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿੱਖ ਸਾਧਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸਾਖੀਆਂ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਖੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ‘ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤਮਾਨਾ’ ਸ਼੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਮੂੰਹ, ਸੌਂ ਸਾਖੀ ਸਾਖੀਆਂ ਅੱਡਣ ਸ਼ਾਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਸਤਕਾਂ ਹਨ।
‘ਕਿਸੀ ਸਿਖ ਰਬਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਝਿੜਕਿਆ, ਹੁਕਮ ਹੋਆ, ਸੁਣਿ ਸਿੱਖਾ, ਹਿਕ ਹਿਕ ਹੰਨ ਕਾਣੀ ਪਿੱਲੀ ਘਰੀ ਛਡਿ ਆਏ ਹੋ ਸੋ ਤਿਸ ਹੰਨ ਦੀ ਖਿੱਚ ਕਰਿ ਕੈ ਗੁਰੂ ਪਾਸਿ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਗੁਰੂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਲਾਵੇ ਪਾਇ ਕਰ ਰਖਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਫਿਰ ਰੰਨਾਂ ਕੀ ੳਰਿ ਦੋੜਦੇ ਹੋ
'3)ਕਥਾ:-' ਡਾ. ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਕਥਾਂ’ ਦਾ ਅਰਥ ‘ਕਥਨ’ ਤੋਂ ਹੈ ਕਿਸੇ ‘ਸਿਧਾਂਤ’ ਅਥਵਾ ‘ਗਿਆਨ’ ਦਾ ਕਥਨ ਕਰਨਾ। ਡਾ. ਵਣਜਾਰਾ ਬੰਦੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਥਾ ਦਾ ਅਰਥ ਕਹਾਣੀ, ਵਾਰਤਾ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਖਿਆਨ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਰਚਨਾ, ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਤੇ ਤੀਜਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਵਿਆਖਿਆ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਥਾ ਰਾਜਾ ਜਨਕ, ਨਾਸਕੰਤ ਦੀ ਕਥਾ, ਕਥਾ ਰਾਜਾ ਭਰਥਰੀ ਕੀ, ਸਿੰਘ ਗਊ ਕੀ ਕਥਾ ਆਦਿ ਵਰਣਨਯੋਗ ਕਿਰਤਾਂ ਹਨ।
'5)ਪਰਮਾਰਥ, ਟੀਕਾ ਪਰੰਪਰਾ:-' ਟੀਕੇ ਤੋਂ ਹੀ ਟਿੱਕਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਚਾਲੂ ਹੋਈ, ਡਾ. ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੱਸੀ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਟੀਕਾ’ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਰੱਬ ਦਾ ਬੋਧ ਅਥਵਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਾਕ-ਸਾਧਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਨੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਟੀਕੇ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਟੀਕੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਟੀਕਿਆਂ ਵਰਗੀ ਸਰਲਤਾ ਤੇ ਸੰਜਮ ਨਹੀਂ, ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਵਿਆਖਿਆ ਤੇ ਬੋਲੀ ਸਧੂਕੜੀ ਹੈ। ‘ਸਤਿਨਾਮ ਹੈ ਸੋ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖ ਪਰਮੇਸ਼ਾ ਦਾ ਹੀ ਹੈ ਔਰ ਸਤੀ ਨਾਮ ਝੂਠੇ ਹੈ, ਕਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਮ ਸਤਿ ਹੈ ਤਬੀ ਤੋਂ ਜਾਪਕ ਸਤਿ ਪਦਵੀਂ ਕਰਤਾ ਹੈ। ‘ਪਰਮਾਰਥ’ ਦੇ ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ ਪਰਮਾ ਅਰਥ ਅਰਥਾਤ ਸ਼ਰੇਸ਼ਟ ਅਰਥ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਿਹਰਬਾਨ ਸੰਪਰਦਾਇ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਪਰਮਾਰਥ ਹੀ ਲਿਖੇ।
'7)ਨਾਮਾ ਸਾਹਿਤ:-' ਰਹਿਤਨਾਮੇ, ਹੁਕਮਨਾਮਾ:- ਨਾਮਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਪਿਛੇਤਰ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਰੂਪ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਏ ਪਹਿਲਾ ਰਹਿਤਨਾਮਾ ਤੇ ਦੂਜਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਰਹਿਤਨਾਮੇ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਵਧੇਰੇ ਕਰ ਕੇ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਆਚਾਰ ਮੰਹਿਤਾ ਨਾਲ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਤਨਾਮਾ ਚੌਧਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਸੁਮਾਰਗ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦਾ ਅਰਥ ‘ਆਦੇਸ਼ ਵਾਲੀ ਚਿੱਠੀ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ, ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ, ਮਾਤਾ ਮੁੰਦਰੀ ਤੇ ਮਾਤਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਪੱਤਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਸੋ, ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਵਾਰਤਕ ਵੰਨਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੀ ਵਾਰਤਕ ਦੀਆਂ ਵੰਨਗੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਇਸ ਯੁੱਗ ਨੂੰ ਸੋਨ-ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਹਾਇਕ ਪੁਸਤਕ-ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਜੈਕ ਡੇਨਿਅਲਸ
ਜੈਕ ਡੇਨਿਅਲਸ ਟੈਨੇਸੀ ਵਿਸਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਸਕੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਜੈਕ ਡੇਨਿਅਲ ਭਠੀ ਦੁਆਰਾ ਟੈਨੇਸੀ ਦੇ ਲਿੰਚਬਰਗ ਵਿੱਚ ਸੰਨ 1956 ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੌਲੀ ਇਕੁਏਸ਼ਨ
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅੰਦਰ, ਪੌਲੀ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ-ਪੌਲੀ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਅੱਧਾ ਸਪਿੱਨ ਕਣਾਂ ਵਾਸਤੇ ਉਹ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡ ਨਾਲ ਕਣਾਂ ਦੇ ਸਪਿੱਨ ਦੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਗਿਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਡੀਰਾਕ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਗੈਰ-ਸਾਪੇਖਿਕ ਹੱਦ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉੱਥੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਘੱਟ ਸਪੀਡ ਨਾਲ ਗਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਪੇਖਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਖੋਂ-ਓਹਲੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸਦੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਵੌਲਫਗੈਂਗ ਪੌਲੀ ਦੁਆਰਾ 1927 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਮੀਕਰਨ
ਵੈਕਟਰ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ A = (Ax, Ay, Az) ਅਤੇ ਸਕੇਲਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ϕ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ੀ ਕਿਸੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡ ਅੰਦਰ, ਪੁੰਜ m ਅਤੇ ਚਾਰਜ q ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਕਣ ਲਈ, ਪੌਲੀ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਇਸ ਤਰਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ
ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ (ਜਨਮ 18 ਮਾਰਚ 1937 ) ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਾਵਿਤਾ, ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ, ਅਨੁਵਾਦ, ਸੰਪਾਦਨ, ਪੱਤਰਕਾਰੀ, ਰੇਖਾ-ਚਿੱਤਰ, ਆਲੋਚਨਾ, ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਆਦਿ ਅਨੇਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਗਨੀ-ਕਲਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
29 ਜਨਵਰੀ
16 ਮਾਘ ਨਾ: ਸ਼ਾ:
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਵਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਜਾਰਡਨ
thumb|250px|ਜਾਰਡਨ ਦਾ ਝੰਡਾ thumb|250px|ਜਾਰਡਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ
ਜਾਰਡਨ, ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਹੇਸ਼ਮਾਇਟ ਕਿੰਗਡਮ ਆਫ ਜਾਰਡਨ, ਦੱਖਣ ਪੱਛਮ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅਕਾਬਾ ਖਾੜੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੀਰੀਆਈ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਦੱਖਣ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਇੱਕ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਆ, ਉੱਤਰ- ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਅਤੇ ਇਜਰਾਇਲ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਉਦੀ ਅਰਬ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਜਾਰਡਨ, ਇਜਰਾਇਲ ਦੇ ਨਾਲ ਮੋਇਆ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਅਕਾਬਾ ਖਾੜੀ ਦੀ ਤਟ ਰੇਖਾ ਇਜਰਾਇਲ, ਸਉਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਬੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਾਰਡਨ ਦਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਰਬ ਮਾਰੂਥਲ; ਹਾਲਾਂਕਿ,ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ, ਜਾਰਡਨ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਪਜਾਊ ਚਾਪਾਕਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅੰਮਾਨ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਾਈ ਮੱਤ ਮੁਤਾਬਕ ਯੀਸੂ ਦੀ ਬਪਤਿਸਮਾ ਇਸੇ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਬਪਤਿਸਮਾਦਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਾਰਡਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਇਸੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।
ਹੁਣ ਕੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜਾਰਡਨ ਪਾਲੇਓਲੀਥਿਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬ੍ਰੋਨਜ਼ ਯੁਗ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਥਿਰ ਰਾਜ ਅੰਮੋਨ, ਮੋਆਬ ਅਤੇ ਅਦੋਮ ਸੰਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਬਾਟੀਅਨ ਸਾਮਰਾਜ, ਰੋਮੀ ਸਾਮਰਾਜ, ਅਤੇ ਓਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ 1916 ਵਿੱਚ ਓਟੋਮਨਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਮਹਾਨ ਅਰਬ ਬਗਾਵਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੁਆਰਾ ਓਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਵਿਭਾਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਟ੍ਰਾਂਸਜਾਰਡਨ ਦੇ ਅਮੀਰਾਤ ਦੀ ਹੱਸਹਮਤੀ ਦੁਆਰਾ 1921 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਫਿਰ ਅਮੀਰ, ਅਬਦੁੱਲਾ ਆਈ, ਅਤੇ ਅਮੀਰੇਤ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਖਿਆਤਮਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਉੱਤਪਤੀ
ਜਾਰਡਨ ਨਾਮ ਜਾਰਡਨ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਯੀਸੂ ਨੇ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਆਮ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਬਦ "ਜਾਰਡ" (ਡੇਂਡਰ, "ਜਾਰਡਨ", ਜੋ ਕਿ ਨਦੀ ਲਈ ਇਬਰਾਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ) ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਬਰਾਨੀ, ਅਰਾਮੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਸਰਾ, "ਯੋਰ" (ਸਾਲ) ਅਤੇ "ਡੋਨ" (ਨਦੀ) ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਮੂਲ ਦੇ ਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਨਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਥਿਊਰੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਰਬੀ ਮੂਲ ਸ਼ਬਦ "wrd" (ਆਉਣ ਲਈ) ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਰੋਤ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਨ। ਜਾਰਡਨ ਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਿਕਾਰਡ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਨਾਸਾਸੀ ਆਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਦਾ ਪਪਾਇਰਸ ਹੈ ਜੋ 1000 ਈ. ਪੂ. ਦੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਜਾਰਡਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਰਾਂਸਜਾਰਡਨ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਜਾਰਡਨ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਰ"। ਲਵੈਂਟ ਦੇ 636 ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਜਿੱਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਬੀਕਰਣ ਅਲ-ਊਰਦੂਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੂਸਰੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧਸ਼ੀਲ ਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਔਲਟਰੇਜਾਰਡਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1921 ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜਾਰਡਨ ਦੇ ਅਮੀਰੇਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1946 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਟਰਾਂਸਜਾਰਡਨ ਦੀ ਹੈਸ਼ਮਾਈਟ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਨਾਂ 1949 ਵਿੱਚ ਜਾਰਡਨ ਦਾ ਹੈਸ਼ਮਾਈਟ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੈਸ਼ਮਾਈਟ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਜਾਰਡਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਜਾਰਡਨ ਦੇ ਹੈਸ਼ਮਾਈਟ ਰਾਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੈਫ਼ੋਰਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਟਰਾਂਸਜਾਰਡਨ ਦੇ ਅਮੀਰੇਤ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਟਰਾਂਸਜਾਰਡਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਆਮ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੁੱਗ
ਜਾਰਡਨ ਪਾਲੇਓਲੀਥਿਕ ਦੇ ਅਵਸਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਮੋ ਈਰੇਟਸ, ਨਿਏਂਡਰਥਲ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਾਸਤਵਿਕਾਂ ਦਾ ਸਬੂਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਬਸਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸਬੂਤ ਲਗਭਗ 250,000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਜਾਰਡਨ ਦੇ ਖਰਨਾਹ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ 20,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਝੌਂਪਟਾਂ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ
ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ (14 ਦਸੰਬਰ 1934-) ਦਾ ਜਨਮ ਤ੍ਰੀਮੁਲਘੇਰੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੇ ਸਮੇਂ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਕਦੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਜਟਿਲਤਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਬਦਲਣੇ ਪਏ ਹਨ। 70-80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ’ਚ ਬੇਨੇਗਲ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਰਫਤਾਰ ਦਿੱਤੀ।
ਖਾਸ ਕੰਮ
ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਕੁਰ, ਨਿਸ਼ਾਂਤ (1975), ਮੰਥਨ,(1976) ਅਤੇ ਭੂਮਿਕਾ (1977) ਵਰਗੀਆਂ ਸਫਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪੂਨੇ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਗਰੈਜੂਏਟ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ’ਚ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੀ ਸੁਰ ਭਰਨ ’ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਗੌਰ- ਕਰਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਗਾਇਬ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਦੇਹਲੀ ਬੇਲੀ’ ਤੇ ‘ਸ਼ੰਘਾਈ’ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਅਸਲੀਅਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਮੈਦਾਨੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਗੈਰ-ਯੂਰਪੀ ਟੀਮ ਸੀ |1928 ਵਿਚ,ਟੀਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1960 ਤਕ, ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਿਹਾ, ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਛੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ | ਟੀਮ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ 30-0 ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਸਟਾਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਗੇਮ ਤੋਂ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ 1960 ਦੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਾਰਿਆ ਸੀ | ਭਾਰਤ ਨੇ 1975 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵੀ ਜਿੱਤੇ | ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਤੱਕ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਟੀਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਹੁਣ ਤਕ ਅੱਠ ਸੋਨ, ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਦੋ ਕਾਂਸੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਹਨ |
ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ
ਫਿਲਮਫੇਅਰ
1980 ਵਧੀਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਫਿਲਮ ਜਨੂਨ
ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਮੈਦਾਨੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ
1980 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੀਮ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੀਮ ਓਲੰਪਿਕ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਹੈ | 2016 ਵਿਚ, ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਟੀਮ ਨੇ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗ਼ਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ 36 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਨਾਕ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ | 2018 ਤਕ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਨੂੰ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ |ਫਰਵਰੀ 2018 ਤੋਂ, ਉੜੀਸਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਤਰੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਪਾਂਸਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ | ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਰਾਜ ਨੇ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ |
ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ
ਕਾਨਜ਼ ਫਿਲਮ
1976 ਗੋਲਡਨ ਪਾਮ ਫਿਲਮ ਨਿਸ਼ਾਤ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ
ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਮੈਦਾਨੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮਾਂ
ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ
ਬਰਲਿਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ
1974 ਗੋਲਡਨ ਬਰਲਿਨ ਬੀਅਰ ਫਿਲਮ ਅੰਕੁਰ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ
ਨੰਦੀ ਸਨਮਾਨ
ਬੀ. ਐਨ. ਰੈਡੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਵਾਰਡ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ
ਹੋਰ ਸਨਮਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਪੋਰਟ ਮੋਰੈੱਸਬੀ
ਪੋਰਟ ਮੋਰੈੱਸਬੀ (ਜਾਂ ਤੋਕ ਪਿਸਿਨ ਵਿੱਚ ਪੋਤ ਮੋਜ਼ਬੀ) ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਪੂਆ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਟਾਪੂ ਦੇ ਪਾਪੂਆ ਟਾਪੂਨੁਮੇ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਤਟਾਂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਸਮੇਂ 1942–43 ਵਿੱਚ ਜਪਾਨੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਲਈ ਫ਼ਤਹਿ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੂੰ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਤੋਂ ਤੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। 2000 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 254,158 ਸੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦੀ ਸਲਾਨਾ ਅਬਾਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ 2.1% ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਮਿਖ਼ਾਇਲ ਉਲੀਆਨੋਵ
ਮਿਖਾਇਲ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੋਵਿਚ ਉਲੀਆਨੋਵ (Михаи́л Алекса́ндрович Улья́нов; 20 ਨਵੰਬਰ 1927 – 26 ਮਾਰਚ 2007) ਇੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਐਕਟਰ ਸੀ, ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸੋਵੀਅਤ ਥਿਏਟਰ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 1969 ਵਿੱਚ ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਦਾ ਲੋਕ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ 1986 ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਲੇਬਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀਰੋ ਦਾ ਨਾਮਜਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1982 ਵਿੱਚ ਵੇਨਿਸ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਮਿਖਾਇਲ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੋਵਿਚ ਉਲੀਅਨੋਵ ਨੇ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਓਮਸਕ ਓਬਲਾਸਟ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤਾਰਾ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਸਕਪਿੰਕਸਕੋਏ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਮਾਸਕੋ ਆਰਟ ਥੀਏਟਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, 1944 ਵਿੱਚ ਉਹ ਓਮਸਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਬਣਨ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਓਮਸਕ ਡਰਾਮਾ ਦੇ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮਾਸਕੋ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1946 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਿਨ ਥੀਏਟਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਲੀਅਨੋਵ ਨੇ 1950 ਤੋਂ ਵਖਤਨਗਵ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1987 ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸਟੇਜ ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾਸਤੋਵਸਕੀ ਦੇ ਬੁੱਧੂ ਵਿੱਚ ਰੋਗੋਜ਼ਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨੋਖਾ ਸੀ। 1979 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵਸੀਲੀ ਸ਼ੁਕਸ਼ਿਨ ਦੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਨਾਵਲ 'ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇਣ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ' ਦਾ ਮੰਚਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸਤੇਪਾਨ ਰਾਜ਼ਿਨ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 1985 ਵਿੱਚ ਮਿਖਾਇਲ ਉਲਿਆਨੋਵ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਜੌਹਨ ਹਰਸੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਅੰਗਆਤਮਕ ਪੈਂਫਲਟ ਦ ਚਾਈਲਡ ਵਾਈਅਰ ਦਾ ਮੰਚਨ ਕੀਤਾ।
ਉਹ 1969 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਕਰਾਮਾਜ਼ੋਵ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਲਮ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ   ਅਤੇ 6 ਵੇਂ ਮਾਸਕੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।   ਉਸ ਨੇ ਟੇਮਾ (1979) ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਾਈਫ (1982) ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਬਰਲਿਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਵੈਨਿਸ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਨਾਟਕ ਜੂਲੀਅਸ ਸੀਜ਼ਰ ਵਿੱਚ (1990) ਸੀਜ਼ਰ ਦੀ, ਦੀ ਮਾਸਟਰ ਅਤੇ ਮਾਰਗਰੀਟਾ (1994) ਤੇ ਬਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚਪੋਂ ਟੀਅਸ ਪੀਲੇਟ ਦੀ, ਅਤੇ ਸਤਾਨੀਸਲਾਵ ਗੋਵਰਖਿਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਵੋਰੋਸ਼ੀਲੋਵ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੇ ਰਾਈਫਲਮੈਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਅਨੁਭਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ (1999) ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਖੱਟੀ ਸੀ। 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 2002 ਨੂੰ ਮਿਖਾਇਲ ਉਲਿਆਨੋਵ ਨੇ ਮੁਰੋਮਤਸੇਵਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਿਖਾਇਲ ਉਲਿਆਨੋਵ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
29 ਅਪ੍ਰੈਲ 2004 ਮਿਖਾਇਲ ਉਲਿਆਨੋਵ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ "ਅਪਰਾਧੀ ਬਿਨਾਂ ਅਪਰਾਧ" ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮਗੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਮੰਚ ਤੇ ਆਇਆ। 2005 ਵਿੱਚ, ਮਿਖਾਇਲ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੋਵਿਚ ਨੂੰ ਓਮਸਕ ਰੀਜਨ ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਨਾਗਰਿਕ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਓਮਸਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਖਾਇਲ ਉਲਿਆਨੋਵ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਨਾਟਕੀ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਾਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਸਾਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਥੀਏਟਰ, ਸਰਵਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ 26 ਮਾਰਚ 2007 ਨੂੰ ਆਂਤੜੀਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1927 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007
ਵਿਦਿਆ ਸਾਗਰ ਕੇਸ਼ਰੀ
ਵਿਦਿਆ ਸਾਗਰ ਕੇਸਰੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Vidya Sagar Keshri) ਇੱਕ ਰਾਜਨੇਤਾ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਅਰਰੀਆ ਦੇ ਫੋਰਬਸਗੰਜ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਲਜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੀਵੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਉੱਨਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਉਹ ਸੌਹਰਦਾ ਭਾਰਤ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਐਨਜੀਓ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਮੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਵਿਦਿਆ ਸਾਗਰ ਕੇਸਰੀ ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਫੋਰਬਸਗੰਜ ਤੋਂ 2015 ਅਤੇ 2020 ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਤਾਦ ਡ ਸੁਇੱਸ
ਸਤਾਦ ਡ ਸੁਇੱਸ, ਬਰਨ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਬੀ. ਐਸ. ਸੀ. ਯੰਗ ਬੁਆਏਜ਼ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 32,000 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਅਕਿੰਸਕ
ਇਹ ਰੂਸ (ਰਸ਼ੀਅਨ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ) ਵਿੱਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਰਾਘਵਾਨ ਛੁਦਾਮਨੀ
ਰਾਘਵਾਨ ਛੁਦਾਮਨੀ (10 ਜਨਵਰੀ 1931 – 13 ਸਤੰਬਰ 2010) ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ ਜੋ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਛੁਦਾਮਨੀ ਰਾਘਵਾਨ ਵਜੋਂ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਛੂਦਾਮਨੀ ਵਜੋਂ ਲਿਖਿਆ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ 1966 ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਲੀਲੀ ਦੇਵਾਸਿਗਮਣੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 1992 ਵਿੱਚ ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਪੁਸਤਕ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਕਲੈਗਨਾਰ ਮੂ ਕਰੁਣਾਨਿਧੀ ਅਵਾਰਡ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।
== ਚੁਣੀਂਦਾ ਕੰਮ ==
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਿਲ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931
ਕਾਦਰੀ ਸਿਲਸਿਲਾ
ਕਾਦਰੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕਾਦਰੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾ ਨੇ ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।ਜਦੋਂ ਬਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਈ. ਵਿੱਚ ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾਵਾਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣੀਆਂ ਆਰੰਭ ਹੋਈਆਂ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਦਰੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਜਿਸ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸੁੰਨੀ ਸੰਤ ਸ਼ੇਖ਼ ਮੁਹੀਉੱਦੀਨ ਅਬਦੁਲ ਕਾਦਿਰ ਗਿਲਾਨੀ (1077 - 1166 ਈ.) ਸਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਪੀਰ ਏ ਦਸਤਗੀਰ, ਗੌਸੁਉਲ ਅਜ਼ਮ, ਮੁਹੀਉੱਦੀਨ ਆਦਿ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਕਰ ਕੇ “ਕਾਦਰ” ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੈ ਪਰ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਮੂਲ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਦਵਾਨਾ ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ “ਕਾਦਿਰ” ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
“ਫਤੂਹ ਉਲ ਗੈਬ” ਸ਼ੇਖ਼ ਗਿਲਾਨੀ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਸਲਾਮੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ‘ਹਮਦ’ ਭਾਵ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਉਸਤਤ ਅਤੇ ‘ਨਾਅਤ’ ਅਰਥਾਤ ਹਜ਼ਰਤ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸ਼ੇਖ਼ ਅਬਦੁਲ ਕਾਦਿਰ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਇਸ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਪ੍ਰਦਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਸਿਮਰਨ ਦੇ ਚਾਰ ਢੰਗ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਯੱਕ ਜ਼ਰਬੀ, ਦੋ ਜ਼ਰਬੀ, ਸੇ ਜ਼ਰਬੀ ਅਤੇ ਚਹਾਰ ਜ਼ਰਬੀ।ਇਨਾ ਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਉੱਚਾਰਨ ਢੰਗ ਦਰਸਾਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਰੀਰਕ,ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚਲਦੀ ਹੈ।