cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਭਾਰਤੀ ਸਿੰਘ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇਪਾਲੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਦੋ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਹਨ।
ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਕੈਰੀਅਰ
ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਰ ਵਨ 'ਤੇ ਸਟੈਂਡ-ਅਪ ਕਾਮੇਡੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸੀਰੀਜ਼ 'ਦਿ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲਾਫਟਰ ਚੈਲੇਂਜ (ਸੀਜ਼ਨ 4)' ਦੀ ਦੂਜੀ ਉਪ-ਜੇਤੂ ਰਹੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਲੀ ਨਾਮੀ ਸਟੈਂਡ-ਅਪ ਕਾਮੇਡੀ ਬਾਲ-ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। ਉਹ "ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ-3 ਕਾ ਤੜਕਾ" ਅਤੇ ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ ਕੇ ਸੁਪਰਸਟਾਰਜ਼ ਪਰੇਸ਼ ਗਣਤ੍ਰਾ, ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ ਕਾ ਜਾਦੂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ 3 ਕਾ ਤੜਕਾ ਅਤੇ ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ ਮਹਾਂਸਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਰਦ ਕੇਲਕਰ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ ਗਣਤੜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਭਾਗੀਦਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। 2011 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੋਨੀ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਜੁਬਲੀ ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ, ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ ਕੇ ਤਾਨਸੇਨ ਅਤੇ ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ ਕਾ ਨਯਾ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੋਅ "ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਬਚਾਓ" ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।
ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਜ਼ 'ਪਿਆਰ ਮੇਂ ਟਵਿਸਟ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੈਲੀਬ੍ਰਿਟੀ ਡਾਂਸ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ "ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ-5" (2012) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ "ਸੌ ਸਾਲ ਸਿਨੇਮਾ ਕੇ" ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 15 ਦਸੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ ਕਰਨ ਟੈਕਰ, ਰਾਗਿਨੀ ਖੰਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰੂਤੀ ਉਲਫਤ ਸਮੇਤ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਉਹ ਮਾਸਟਰਚੇਫ ਇੰਡੀਆ ਸੀਜ਼ਨ 3 'ਤੇ ਬਤੌਰ ਮਹਿਮਾਨ ਸਟਾਰ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਹ ਨੱਚ ਬੱਲੀਏ 6 'ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਸਟਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ "ਇੰਡੀਆ'ਸ ਗੌਟ ਟੈਲੇਂਟ-5" (2014), "ਇੰਡੀਆ'ਸ ਗੌਟ ਟੇਲੈਂਟ-6" (2015) ਅਤੇ "ਇੰਡੀਆ'ਸ ਗੌਟ ਟੇਲੈਂਟ-7" (2016) ਵੀ ਹੋਸਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਉੱਤੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ "ਨੱਚ ਬੱਲੀਏ-8" ਵਿੱਚ ਹਰਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ 6ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ "ਡਾਂਸ ਦੀਵਾਨੇ" (ਸੀਜ਼ਨ 1) ਅਤੇ "ਬਿੱਗ ਬੌਸ" (ਸੀਜ਼ਨ 12) (ਦੋਵੇਂ ਕਲਰਜ਼ ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ) ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ "ਇੰਡੀਆ'ਸ ਗੌਟ ਟੇਲੈਂਟ 8" ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ 'ਤੇ "ਕਾਮੇਡੀ ਡਰਾਮਾ ਦਿ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ (ਸੀਜ਼ਨ 2)" ਵਿੱਚ ਟਾਈਟਲੀ ਯਾਦਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਫੇਅਰ ਫੈਕਟਰ: ਖਤਰੋਂ ਕੇ ਖਿਲਾੜੀ 9" ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰਸ਼ ਸੱਤਵੇਂ ਹਫਤੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਇੱਕ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਂਡ ਫਾਈਨਲ ਤੱਕ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਂਡ ਫਾਈਨਲ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਹਰਸ਼ ਲਿਮਬਾਚੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਸੋਨੀ'ਸ ਇੰਡੀਆ'ਸ ਬੇਸਟ ਡਾਂਸਰ" ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
3 ਦਸੰਬਰ 2017 ਨੂੰ, ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਲੇਖਕ ਹਰਸ਼ ਲਿਮਬਾਚਿਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਿਸਟਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਰੈਂਕ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਟੈਂਡ-ਅੱਪ ਕਮੇਡੀਅਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਤੁਲਸੀ ਪੂਜਨ ਦਿਵਸ
ਤੁਲਸੀ ਪੂਜਨ ਦਿਵਸ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ 25 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਤੁਲਸੀ ( ਓਸੀਮਮ ਟੈਨਿਊਫਲੋਰਮ ) ਲਗਾ ਕੇ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਸਾਰਾਮ ਬਾਪੂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿਚ ਤੁਲਸੀ ਨੂੰ ਚਿਕਿਤਸਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਲਸੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਜਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੀ ਯੋਗ ਵੇਦਾਂਤ ਸੇਵਾ ਸੰਮਤੀ ਸਾਲਾਨਾ ਤੁਲਸੀ ਪੂਜਨ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਅਤੇ ਬਜਰੰਗ ਦਲ ਵੀ 25 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪਾਣੀ, ਭਾਰਤੀ ਚੰਦਨ (ਚੰਦਨ ), ਸਿੰਦੂਰ, ਚੌਲ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭੋਜਨ (ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ) ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੀਵੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਫਾਇਦੇ ਦੱਸਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀ ਉਗਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵ
ਤੁਲਸੀ ਨੂੰ “ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ” ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਦਵਾਈ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ, ਐਡਰੀਨਲ ਥਕਾਵਟ, ਹਾਈਪੋਥਾਈਰੋਡਿਜ਼ਮ, ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ, ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਟਾਈਪ 2 ਅਤੇ ਮੁਹਾਸੇ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਚਾਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਜ਼ੁਕਾਮ, ਖੰਘ ਅਤੇ ਫਲੂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਓਹਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿਉਹਾਰ
ਖੂਨੀ ਕਿਆਰ
ਖੂਨੀ ਕਿਆਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ
੩੧੩
313 (31 ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਐਲੇਨ ਜਾਨਸਨ ਸਿਰਲੀਫ
ਐਲੇਨ ਜਾਨਸਨ ਸਿਰਲੀਫ (ਜਨਮ 29 ਅਕਤੂਬਰ 1938) ਇੱਕ ਲਾਇਬੇਰੀਅਨ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 2006 ਤੋਂ 2018 ਤੱਕ ਲਾਇਬੇਰੀਆ ਦੇ 24 ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਸਿਰਲੀਫ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਚੁਣੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ।
ਏਲੇਨ ਯੂਜੀਨੀਆ ਜੌਨਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਮੋਨਰੋਵੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੋਲਾ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਕਰੂ-ਜਰਮਨ ਮਾਂ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੱਛਮੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਮੈਡੀਸਨ ਬਿਜ਼ਨਸ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਵਿਲੀਅਮ ਟੋਲਬਰਟ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ 1971 ਤੋਂ 1974 ਤੱਕ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਇਬੇਰੀਆ ਪਰਤ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪੱਛਮ ਵਿਚ, ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1979 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, 1980 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਸੈਮੂਅਲ ਡੋ ਨੇ ਉਸ ਸਾਲ ਇੱਕ ਰਾਜ-ਪਲਟੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਰਾਜ-ਸੱਤਾ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਟੌਲਬਰਟ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿਰਲੀਫ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਭੱਜ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਸਿਟੀ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਕੂਵੇਟਰ ਬੈਂਕ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1985 ਵਿੱਚ ਮਾਂਟਸੇਰਾਡੋ ਕਾਊਂਟੀ ਲਈ ਸੈਨੇਟ ਦੀ ਸੀਟ ਲੜਨ ਲਈ ਲਾਇਬੇਰੀਆ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਗਈ, ਇਹ ਚੋਣ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸੀ।
ਸਿਰਲੀਫ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ। ਉਹ 1997 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਾਰਲਸ ਟੇਲਰ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 2005 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ 16 ਜਨਵਰੀ 2006 ਨੂੰ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨੇਤਾਗਿਰੀ ਲਈ ਕਈ ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ।
ਜੂਨ, 2016 ਵਿੱਚ, ਸਿਰਲੀਫ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਅਫਰੀਕੀ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਜਦੋਂ ਇਹ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣੀ।
ਮੰਡੇਰ ਕਲਾਂ
'ਮੰਡੇਰ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸੰਗਰੂਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਐਲੇਨ ਜਾਨਸਨ ਸਿਰਲੀਫ
ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਸਰਲੀਫ ਦਾ ਪਿਤਾ ਗੋਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰੂ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ ਸੀ।
ਮੰਡੇਰ ਕਲਾਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਐਲੇਨ ਜਾਨਸਨ ਸਿਰਲੀਫ
ਆਲੋਚਨਾ
ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਤਰੇਏ ਪੁੱਤਰ ਫੋਂਬਾਹ ਸਰਲੀਫ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਦੇਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2022 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਲਾਮਤ ਅਲੀ ਦਬੀਰ
ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਲਾਮਤ ਅਲੀ ਦਬੀਰ (1803–1875) (ਉਰਦੂ: مرزا سلامت علی دبیر) ਉਰਦੂ ਮਰਸੀਆ ਗੋ ਸੀ।
ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਲਾਮਤ ਅਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 1803 ਨੂੰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਘਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮਰਸੀਆ ਗੋਈ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਰਸੀਆ ਗੋ ਮੁਜ਼ੱਫ਼ਰ ਹੁਸੈਨ ਜ਼ਮੀਰ ਦਾ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਮੀਰ ਅਨੀਸ ਫ਼ੈਜ਼ਾਬਾਦ ਤੋਂ ਲਖਨਊ ਆਏ ਤਾਂ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਹੋ ਗਈ।
ਮੁਰਾਵਤ ਹੁਸੈਨ
ਮੁਰਾਵਤ ਹੁਸੈਨ (8 ਅਗਸਤ 1918 – 25 ਸਤੰਬਰ 1984) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਅਤੇ ਅੰਪਾਇਰ ਸੀ।
ਇੱਕ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼, ਮੁਰਾਵਤ ਹੁਸੈਨ ਨੇ 1935 ਤੋਂ 1954 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੀ, ਅਤੇ 1948-49 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਸੀਲੋਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸੀਲੋਨ ਵਿਚਾਲੇ ਦੋ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰਵੋਤਮ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਸਕੋਰ 164 ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ਰ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਦੂਜੀ ਵਿਕਟ ਲਈ 269 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1984 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918
ਬਲਰਾਜ ਪੰਡਿਤ
thumb|ਬਲਰਾਜ ਪੰਡਿਤ ਬਲਰਾਜ ਪੰਡਿਤ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਕਵੀ, ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ​​ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਨਾਟਕਕਾਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ 1973 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਨਾਟਕ ਪਾਂਚਵਾਂ ਸਵਾਰ (पांचवा सवार) ਕਲਾਸਿਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਟ ਜਗਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਲ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਦਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥੀਏਟਰ ਟਰੁੱਪਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਮੰਚਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਸਮੇਤ ਨਸੀਰਉੱਦੀਨ ਸ਼ਾਹ, ਓਮ ਪੁਰੀ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010
੩੧੪
314 (31 ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਘਰ
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਘਰ ਲੌਰੈਂਸ ਰੋਡ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਘਰ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਂਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵਜੌਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਘਰ ਦੇ ਕੁੱਝ ਯਾਦਗਾਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੇਠ ਗੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਝਲਕਦੀ ਹੈ।
ਤਰਾਇਣ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲੜਾਈ
ਤਰਾਇਣ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲੜਾਈ 1192 ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਗ਼ੌਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਤਰਾਇਣ (ਆਧੁਨਿਕ ਤਰਾਵੜੀ) ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਾਪਰਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ 110 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਗੌਰੀ ਦੀ ਨਿਰਣਾਇਕ ਜਿੱਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਾਜਪੂਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਰਾਜ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ।
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਘਰ
ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਕਟੜਾ ਗਰਬਾ ਸਥਿਤ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੱਦੀ ਘਰ ਦਾ ਹੁਣ ਕੋਈ ਥਹੁ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਹ ਘਰ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਪਾਦਰੀ ਕੋਲੋਂ 1925 ਵਿੱਚ ਮੁੱਲ ਲੀਤਾ ਸੀ ਤੇ 1930 ਤੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ । ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਰਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਫ਼ਰਨੀਚਰ ਤੇ ਹੋਰ ਘਰੇਲੂ ਉਪਕਰਣ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਾ ਹੈਂਡ ਪੰਪ, ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦਾ ਹਮਾਮ ਇਸ ਘਰ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਹਨ ਤੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਅਮੀਰ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਰਾਇਣ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲੜਾਈ
ਪਿਛੋਕੜ
ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ 1191 ਵਿੱਚ ਤਰਾਇਣ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੁਈਜ਼ ਅਲ-ਦੀਨ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਗਜ਼ਨੀ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਰਾਇਣ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲੜਾਈ 1192 ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 1191 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਘਰ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸਿਖੀਵਿਕੀ ਉੱਤੇ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਘਰ ਬਾਰੇ
ਤਰਾਇਣ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲੜਾਈ
ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
16ਵੀਂ-17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਲੇਖਕ ਫਰਿਸ਼ਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੜਾਈ, ਚੌਹਾਨ ਫੌਜ ਵਿੱਚ 3,000 ਹਾਥੀ, 300,000 ਘੋੜਸਵਾਰ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਤਿਕਥਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਤੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਇਜ਼ੁਦੀਨ ਦੁਆਰਾ ਦਰਪੇਸ਼ ਚੁਣੌਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੌਸ਼ਿਕ ਰਾਏ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਿਮ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲਈ ਹਿੰਦੂ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 300,000 ਸ਼ਾਇਦ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸੰਖਿਆ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਮਬੰਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਵੋਲਗਾਗਰਾਤ
ਵੋਲਗਾਗਰਾਤ (ਜਾਂ ਵੋਲਗੋਗਰਾਡ) ਰੂਸ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਨਅਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਵੋਲਗਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 2010 ਦੇ ਅੰਦਾਜੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1,021,215 ਹੈ।
ਤਰਾਇਣ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲੜਾਈ
ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
ਹਮੀਰ ਮਹਾਕਾਵਯ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਰਾਸੋ ਵਰਗੇ ਭਾਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਾਹਮਨਾ ਫੌਜ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ ਮੋਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕੋਲ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਫੌਜ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਸੀ ਪਰ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੁਈਜ਼ੂਦੀਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਵੋਲਗਾਗਰਾਤ
ਇਤਿਹਾਸ
1925 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਾਰਿਟਸਿਨ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1925 ਤੋਂ 1961 ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਤਾਲਿਨਗ੍ਰਾਦ ਰਿਹਾ। ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ, ਸਤਾਲਿਨਗ੍ਰਾਦ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਇੱਥੇ ਲੜੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਲੜਾਈ ਜਰਮਨੀ ਨਾਜੀਆਂ ਅਤੇ ਲਾਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ, ਇੱਕ ਹਫਤਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਚੱਲੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੈੱਡ ਆਰਮੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਘਰ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਾਦਗਾਰਾਂ
ਤਰਾਇਣ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲੜਾਈ
ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
ਮਿਨਹਾਜ-ਏ-ਸਿਰਾਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁਈਜ਼ ਅਲ-ਦੀਨ 120,000 ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਖਤਰਬੰਦ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਲਿਆਇਆ, ਉਸਨੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 40,000 ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁਲੀਨ ਘੋੜਸਵਾਰ ਫੋਰਸ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਕੀਤੀ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਕੌਸ਼ਿਕ ਰਾਏ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਦੀ ਫੌਜ ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਮ ਸੀ।
ਜੰਗ
ਲੜਾਈ ਉਸੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਹੋਈ ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਚਹਾਮਾਨਾ ਫ਼ੌਜਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਸਨ, ਗ਼ੌਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗ਼ੌਰੀ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਪੰਜ ਯੂਨਿਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਯੂਨਿਟਾਂ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।
ਮਿਨਹਾਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁਈਜ਼ ਅਦ-ਦੀਨ ਨੇ 10,000 ਮਾਊਂਟ ਕੀਤੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹਲਕੀ ਘੋੜਸਵਾਰ ਫੋਰਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਚਹਮਨਾ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘੇਰਨ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇਹਨਾਂ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਚਾਹਮਨਾ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਥਕਾ ਦੇਣ ਲਈ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦਾ ਡਰਾਮਾ ਕਰਨ। ਦੁਸ਼ਮਣ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ, ਮੁਈਜ਼ ਅਲ-ਦੀਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੰਜਵੀਂ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਚਾਹਮਨਾ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਭੱਜਣ ਵਾਲੀ ਘੁਰੀਦ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਚਾਰਜ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘੁਰਿਦ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ। ਫਿਰ ਘੂਰੀਆਂ ਨੇ 12,000 ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਘੋੜ-ਸਵਾਰ ਟੁਕੜੀ ਭੇਜੀ ਅਤੇ ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਗੀ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਏ। ਬਾਕੀ ਘੁਰੀਦ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਚਹਾਮਣਾ ਫ਼ੌਜਾਂ ਘਬਰਾ ਕੇ ਭੱਜ ਗਈਆਂ।
ਨਤੀਜੇ
ਮਿਨਹਾਜ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ("ਰਾਏ ਪਿਥੋਰਾ") ਆਪਣੇ ਹਾਥੀ ਤੋਂ ਉਤਰਿਆ, ਅਤੇ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੂੰ ਸੁਰਸੁਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਰੋਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਨੂੰ ਚਹਾਮਾਣਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਜਮੇਰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹ ਲਈ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਗ਼ੌਰੀ ਦੀਆਂਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਚਹਮਾਨਾ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਗੋਵਿੰਦਰਾਜਾ ਚੌਥੇ ਨੂੰ ਅਜਮੇਰ ਦੀ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਹਰੀਰਾਜ ਨੇ ਗੋਵਿੰਦਰਾਜਾ ਨੂੰ ਗੱਦੀਓਂ ਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੁਤਬ ਅਲ-ਦੀਨ ਐਬਕ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਗੌਰੀਆਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੰਦਾਵਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜੇ - ਗਦਾਵਾਲਾ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਜੈਚੰਦਰ - ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਤੱਕ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰੀਤੀ ਸਾਗਰ
ਪ੍ਰੀਤੀ ਸਾਗਰ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ1978 ਵਿਚ ਮੰਥਨ ਵਿੱਚ  "ਮੇਰੋ ਗਾਮ ਕਥਾ ਪਾਰੇਈ" ਗੀਤ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਫ਼ੀਮੇਲ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੂਲੀ (1975) ਵਿੱਚ ਮਾਈ ਹਾਰਟ ਇਜ਼ ਬੀਟਿੰਗ  ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕੀ। ਗੀਤਾ ਦੱਤ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਨੇ ਗਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਦੀ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪੁਜਾਈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਰੀਨਾ ਗਲਨੋਊ
ਜੀਵਨ
ਮਰੀਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿਰੇਉਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪਿਰੈਕੀ, ਗ੍ਰੀਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉਹ 1997 ਤੋਂ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਰਗਰਮੀਆਂ
ਮਰੀਨਾ ਜੁਲਾਈ 2004ਤੱਕ ਸੇਟ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਟਰਾਂਸ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਅਦਾਲਤ (ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਕੋਰਟ ਆਫ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ) ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲਿੰਗਕ ਪਛਾਣ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਨਤਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਟਰਵਿਊ
ਮਰੀਨਾ ਗਲਨੋਊ ਅਤੇ ਐਨਾ ਪੇਰਜੀ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਜਾਰਜ ਕੋਵਾਰਸ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਐਕਸ਼ਨ24 ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਪ੍ਰ੍ਸ਼ਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਪੰਕਜ ਉਦਾਸ
ਪੰਕਜ ਉਦਾਸ (ਜਨਮ 17 ਮਈ 1951) ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿਧ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਲਤ ਅਜੀਜ਼ ਅਤੇ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਹੋਰਨਾਂ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿਧ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ ਪੰਕਜ ਉਦਾਸ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ।
ਜੀਵਨ
ਪੰਕਜ ਉਦਾਸ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਚ ਰਾਜਕੋਟ ਦੇ ਕੋਲ ਜੈਤਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੀਅਰ ਬਣਾਉਣ  ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ
ਮਾਇਕੋਵਸਕੀ ਥੀਏਟਰ
ਮਾਇਕੋਵਸਕੀ ਥੀਏਟਰ (Театр Маяковского; Московский академический театр имени Вл. Маяковского) ਮਾਸਕੋ, ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਹਾਸਕ ਥੀਏਟਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੀਂਹ 1920 ਵਿਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਤਰੇਵਸਤ (ਇਨਕਲਾਬੀ ਵਿਅੰਗ ਦਾ ਥੀਏਟਰ, 1920-1922), ਫਿਰ ਇਨਕਲਾਬ ਥੀਏਟਰ (1922-1943) ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ ਥੀਏਟਰ (1944-1953) ਵਜੋਂ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। 1954 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਮਾਇਕੋਵਸਕੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਸਕੋ ਦੇ ਥੀਏਟਰ
ਪ੍ਰਿਆ ਰਾਏ
ਪ੍ਰਿਆ ਰਾਏ (ਜਨਮ ਦਸੰਬਰ 25, 1977) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਮੂਲ ਦੀ ਅਸ਼ਲੀਲ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ ਹੋਰ ਨਾਮਾਂ ਪ੍ਰਿਆ ਰਾਏ ਅੰਜਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਆ ਅੰਜਲੀ ਰਾਏ ਨਾਲ਼ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹਨ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਪ੍ਰਿਆ ਜਦੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਕਿ ਸੀ ਤਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਗਏ। ਪ੍ਰਿਆ ਮਿਨਿਆਪੋਲਿਸ, ਮਿਨੇਸੋਟਾ ਵਿੱਚ ਪਲੀ ਬੜੀਂ, ਅਤੇ ਏਰਿਜ਼ੋਨਾ ਰਾਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੀ ਗਈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਾਲਉਮਰ ਮਾਡਲ ਬਨਣ ਲਈ ਵਿੱਚ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਪ੍ਰਿਆ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਮਾਡਲਿੰਗ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਵਿਮਵੀਅਰ ਨਾਲ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਅਸ਼ਲੀਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 12 ਸਾਲ ਤੱਕ ਇੱਕ ਅਪਸਾਰਕ ਅਤੇ ਕਾਮੀ ਨਾਚੀ ਸਨ।
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਦਸੰਬਰ 1977 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਜੋੜਾ ਦੁਆਰਾ ਗੋਦ ਲਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਿਆ ਮਿਨੀਸੋਪਲਾ, ਮਿਨੀਸੋਟਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਐਰੀਜ਼ੋਨਾ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚਲੀ ਗਈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅੱਧ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪੋਰਨ ਮਾਡਲ ਬਣਨ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਪ੍ਰਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਫੈਸ਼ਨ ਮਾਡਲਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਇਰੋਟਿਕ ਡਾਂਸਰ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 29 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਬਲੂ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਪ੍ਰਿਆ ਹੁਣ ਤੱਕ 100 ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਲੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕੰਪਲੈਕਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਹੌਟ ਲੜਕੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਅਸਕ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਵਿਅਸਕ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ
ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਦੇ ਖ਼ੁੰਕੋ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਦੇ ਖੁੰਕੋ ਗਿਰਜਾਘਰ (Iglesia de Santa María de Junco) ਆਸਤੂਰੀਆਸ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਤੂਰੀਆਸ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਿੰਫਨੀ
ਪੱਛਮੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਿੰਫਨੀ (Symphony) ਯੂਰਪੀ ਆਰਕੈਸਟਰਾ (Orchesrta) ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਓਪੇਰਾ ਲਈ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਸਿੰਫਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਵਿਕਸਿਤ ਸਰੂਪ ਇੰਨਾ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਓਪੇਰੇ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਆਜਾਦ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਇਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਣ ਲਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਹੁਣ ਇੱਕ ਆਜਾਦ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ।
ਸਿੰਫਨੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਚਾਰ ਗਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਗਤੀ ਦਰੁਤ ਲੈਅ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਾਰ ਸਾਜਾਂ ਤੱਕ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੀ ਗਤੀ ਦੀ ਲੈਅ ਪਹਿਲੀ ਵਾਲੀ ਨਾਲੋਂ ਵਿਲੰਬਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੀਜੀ ਗਤੀ ਦੀ ਲੈਅ ਨਾਚ ਦੇ ਢੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਨਿਊਟ (minuet) ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਸਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਕਰਤਸੋ (scherzo) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸਦੀ ਲੈਅ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੌਥੀ ਗਤੀ ਦੀ ਲੈਅ ਪਹਿਲੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦਰੁਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਹਿਲੀ ਨਾਲੋਂ ਕੁੱਝ ਜਿਆਦਾ ਹਲਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚਾਰੇ ਗਤੀਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸਮਗਰ ਜਾਂ ਸਮੁਚੇ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਸਰੋਤਾ ਆਤਮਵਿਭੋਰ ਹੋ ਉੱਠਦਾ ਹੈ। ਹੇਡਨ, ਮੋਤਸਾਰਟ, ਬੀਥੋਂਵਨ, ਸ਼ੂਬਰਟ, ਬਰਾਹਮਸ ਆਦਿ ਸਿੰਫਨੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾਕਾਰ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮੂਲ
ਸ਼ਬਦ ਸਿੰਫਨੀ ਯੂਨਾਨੀ ਦੇ συμφωνία (ਸਿੰਫਨੀਆ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ "ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਸੁਰਮੇਲ", "ਆਵਾਜ਼ ਜਾਂ ਸਾਜ਼ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਕਾਨਸਰਟ", σύμφωνος (symphōnos), "ਹਾਰਮੋਨੀਅਸ" (ਆਕਸਫੋਰਡ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ) ਤੋਂ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅੰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਅਰਥ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂਵੱਖ ਵੱਖ ਚੀਜਾਂ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ
ਉਪਾਸਨਾ ਸਿੰਘ
ਉਪਾਸਨਾ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਸਟੈਂਡਅੱਪ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਹੈ। ਉਹ 1997 ਦੀ ਫਿਲਮ ਜੂਦਾਈ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਗਈ।  ਉਸ ਨੇ ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਵਿਦ ਕਪਿਲ ਭੂਆ (ਪੜੋਸੀ ਆਂਟੀ) ਅਤੇ ਬਿਗ ਮੈਜਿਕ ਵਿੱਚ ਉੱਤੇ ਨਦਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਰਾਵੰਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਵਿੱਚ ਚਰਚਿਤ ਰਹੀ।  ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਆਨਸਿਨ ਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅਜੀਬ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਡਾਇਲੋਗਾਂ ਬੋਲਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੇਤਰੀ ਸਿਨੇਮਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ, ਭੋਜਪੁਰੀ, ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸਿੰਘ ਨੇ 1986 ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਾਬੁਲ ਤੋਂ ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ 1988 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫ਼ਿਲਮ "ਬਾਈ ਚਲੀ ਸਾਸਾਰਿਏ" ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸਿਨੇਮਾ ਲਈ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖੇਤਰੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਣਿਆ ਪਛਾਣਿਆ ਚਿਹਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਡਰ, ਜਵਾਨੀ ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ, ਲੋਫਰ, ਜੁਦਾਈ, ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀ ਦੀਵਾਨੀ ਹੂੰ, ਮੁਝਸੇ ਸ਼ਾਦੀ ਕਰੋਗੀ, ਐਤਰਾਜ਼, ਓਲਡ ਇਜ਼ ਗੋਲਡ, ਮਾਈ ਫਰੈਂਡ ਗਣੇਸ਼ਾ, ਗੋਲਮਾਲ ਰਿਟਰਨਜ਼ ਅਤੇ ਹੰਗਾਮਾ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ।
ਸਿੰਘ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਹਾਸੋਹੀਣੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ "ਰਾਜਾ ਕੀ ਆਯੇਗੀ ਬਰਾਤ", "ਪਰੀ ਹਾਂ ਮੈਂ", "ਮਾਯਕਾ", "ਯੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ", "ਬਾਣੀ - ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਕਲਮਾ" ਅਤੇ "ਸੋਨਪਰੀ" ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸਿੰਘ ਨਾਦਾਨੀਆਂ 'ਤੇ ਤਾਰਾਵੰਤੀ ਅਤੇ ਹਿੱਟ ਟੀ.ਵੀ. ਸ਼ੋਅ "ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਵਿਦ ਕਪਿਲ" ਵਿੱਚ ਬੇਚੈਨ "ਬੁਆ" (ਪਤੀਆਂ ਮਾਸੀ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਨਾਮ ਬਣ ਗਿਆ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਸ ਦੇ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਸੰਵਾਦ "ਬਿੱਟੂ, ਕੌਣ ਹੈਂ ਯੇ ਆਦਮੀ?" ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਕਾਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਮੁਝਸੇ ਸ਼ਾਦੀ ਕਰੋਗੀ" ਅਤੇ "ਗੋਲਮਾਲ ਰਿਟਰਨਜ਼" ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 2015 ਈਸਵੀ  ਵਿੱਚ,  ਜੂਹੀ ਚਾਵਲਾ, ਸ਼ਬਾਨਾ ਆਜ਼ਮੀ ਅਤੇ ਗਿਰੀਸ਼ ਕਰਨਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਚੱਕ ਐਨ ਡਸਟਰ ਵਿੱਚ ਮਨਜੀਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
2017 ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਰੂਨ ਧਵਨ, ਜੈਕਲੀਨ ਫਰਨਾਂਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਤਾਪਸੀ ਪੁਨੂੰ ਨਾਲ ਜੁੜਵਾ-2 ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਕੈਰੀ ਆਨ ਜੱਟਾ" ਦੇ ਸੀਕਵਲ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਫਿਲਮ 'ਚ ਗਿੱਪੀ ਗਰੇਵਾਲ, ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ ਅਤੇ ਜਸਵਿੰਦਰ ਭੱਲਾ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਪੰਚਮੀ (ਬੇਬੇ) ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਪੰਚਮ ਦੀ ਮਾਂ ਸਬ ਟੀ.ਵੀ. ਦੀ ਕਾਮੇਡੀ ਸੀਰੀਅਲ "ਜੀਜਾ ਜੀ ਛਤ ਪਰ ਹੈਂ"।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਦਾਕਾਰ ਨੀਰਜ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਕਈ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਭੋਜਪੁਰੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀਰੋ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ "ਐ ਦਿਲ-ਏ-ਨਾਦਾਨ" ਸੀਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਥਲੇਸ
'ਥਲੇਸ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸੰਗਰੂਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਆਸੀਆ ਨਾਸਿਰ
ਆਸੀਆ ਨਾਸਿਰ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ 2002 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ।
315
315 (31' ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਆਸੀਆ ਨਾਸਿਰ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਕਾਲਜ, ਕਵੇਟਾ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨੋਟਰੇ ਡੈਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ
ਆਸੀਆ 2002 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਤਾਹਿਦਾ ਮਜਲਿਸ-ਏ-ਅਮਾਲ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਉਹ 2008 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਤਾਹਿਦਾ ਮਜਲਿਸ-ਏ-ਅਮਾਲ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਜਮੀਅਤ ਉਲੇਮਾ-ਏ-ਇਸਲਾਮ (ਐਫ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਜੂਨ 2014 ਵਿੱਚ, ਆਸੀਆ ਨੇ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਉਠਾਇਆ ਕਿ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।  ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸੇਵਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਇਟਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ਕੀਲ ਖਾਨ (ਅੰਪਾਇਰ)
ਸ਼ਕੀਲ ਖਾਨ (ਜਨਮ 22 ਦਸੰਬਰ 1952) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਬਕਾ ਫਸਟ-ਕਲਾਸ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਅਤੇ ਅੰਪਾਇਰ ਹੈ। ਉਹ 1983 ਅਤੇ 2002 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਛੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਅਤੇ 1982 ਅਤੇ 1996 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 16 ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ
ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਰੂਸੀਆਂ ਜਾਂ ਰੂਸੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁਤੰਤਰ ਕੌਮਾਂ ਦਾ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਵੀ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਸ, ਰੂਸ, ਜਾਂ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀਆਂ ਸੀ। ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਲਭੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਰੂਸੀ ਵਿਚ ਮਹਾਕਾਵਿ ਅਤੇ ਇਤਹਾਸ ਗਾਥਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਰੋਸ਼ਨ ਖਿਆਲੀ ਦੇ ਜੁੱਗ ਤਕ, ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਧ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ 1830ਵਿਆਂ ਤੱਕ, ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਕਵਿਤਾ, ਵਾਰਤਕ ਅਤੇ ਡਰਾਮੈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਯੁੱਗ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਨੇ ਕਾਵਿਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਫਲਣ-ਫੁੱਲਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ: ਵਸੀਲੀ ਜ਼ੂਕੋਵਸਕੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਨੇ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਗਦ ਵੀ ਫਲ-ਫੁੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਮਹਾਨ ਰੂਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਨਿਕੋਲਾਈ ਗੋਗੋਲ ਸੀ। ਫਿਰ ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ ਆਇਆ, ਜਿਸਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੀਨਤਾ ਦਰਸਾਈ। ਲੀਓ ਤਾਲਸਤਾਏ ਅਤੇ ਫਿਓਦਰ ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿਚ ਐਂਤੋਨ ਚੈਖੋਵ ਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਮੱਲਾਂ ਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਇਕ ਮੋਹਰੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਰੂਸੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸਿਲਵਰ ਯੁੱਗ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਕਸਰ "ਸਿਲਵਰ ਯੁੱਗ " ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਵੀਆਂ ਕੋਂਸਤਾਂਤਿਨ ਬਾਲਮੌਂਟ, ਵਾਲੇਰੀ ਬਿਰਊਸੋਵ, ਅਲੈਗਜੈਂਡਰ ਬਲੋਕ, ਅੰਨਾ ਅਖ਼ਮਾਤੋਵਾ, ਨਿਕੋਲੇ ਗੁਮੀਲੀਓਵ, ਓਸਿਪ ਮੈਂਡਲਸਟਾਮ, ਸਰਗੇਈ ਯੈਸੇਨਿਨ, ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਮਾਇਕੋਵਸਕੀ, ਮਰੀਨਾ ਸਵੇਤਾਏਵਾ ਅਤੇ ਬੋਰਿਸ ਪਾਸਤਰਨਾਕ ਹਨ। ਇਸ ਯੁੱਗ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਲੇਖਕ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲੈਗਜੈਂਡਰ ਕੂਪਰਿਨ, ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਇਵਾਨ ਬੂਨਿਨ, ਲਿਓਨਿਡ ਐਂਦਰੇਏਵ, ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗੁਬ, ਅਲੈਕਸੀ ਰੇਮੀਜ਼ੋਵ, ਯੇਵਗਨੀ ਜ਼ਮਿਆਤਿਨ, ਦਮਿਤਿਰੀ ਮੀਰੇਜ਼ਕੋਵਸਕੀ ਅਤੇ ਐਂਦਰੇ ਬੇਲੀ ਵਰਗੇ ਲੇਖਕ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। 1917 ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਸੋਵੀਅਤ ਅਤੇ ਸਫੇਦ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਸਰਬਵਿਆਪਕ ਸਾਖਰਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਪੁਸਤਕ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਉਦਯੋਗ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ, ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੁਝਾਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀ ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਨਿਕੋਲਾਈ ਆਸਤਰੋਵਸਕੀ ਦਾ ਨਾਵਲ ਸੂਰਮੇ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ? ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਫਾਦੀਯੇਵ ਨੇ ਰੂਸ ਵਿਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਕਈ ਪਰਵਾਸੀ ਲੇਖਕ, ਵਲਾਦੀਸਲਾਵ ਖੋਦਾਸੇਵਿਚ, ਜਿਓਰਗੀ ਇਵਾਨੋਵ ਅਤੇ ਵਿਆਰੇਸਲਾਵ ਇਵਾਨੋਵ ਵਰਗੇ ਕਵੀ; ਮਾਰਕ ਅਲਦਾਨੋਵ, ਗਾਇਤੋ ਗਾਜ਼ਦਾਨੋਵ ਅਤੇ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਨਾਬੋਕੋਵ ਵਰਗੇ ਨਾਵਲਕਾਰ; ਅਤੇ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਪਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਲੇਖਕ ਇਵਾਨ ਬਿਨਿਨ ਨੇ ਜਲਾਵਤਨੀ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਗੁਲਾਗ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਸੋਲਜੇਨਿਤਸਿਨ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਖਰੁਸ਼ਚੇਵ ਨਰਮਾਈ ਨਾਲ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਤਾਜੀ ਹਵਾ ਦਾ ਬੁੱਲਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਨਤਕ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਰਤਾਰਾ ਬਣ ਗਈ। ਇਹ "ਨਰਮਾਈ" ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਰਹੀ; 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ
ਪੁਰਾਣੇ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਨੂੰ ਕਈ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਿਵਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ ਹੈ, ਜੋ 17 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ 1939 ਵਿੱਚ ਚੈੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਤੇ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨ ਕਬਜੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਕਤਲੇਆਮ ਦੀ ਯਾਦ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਰੋਸ ਵਜੋਂ ਹਰ ਸਾਲਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਅਨੇਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਇਸਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ 17 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਥਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
17 ਨਵੰਬਰ 1939 ਨੂੰ ਨਾਜ਼ੀ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਾਗ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਨਾਜ਼ੀ ਕਬਜੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਰੋਸ ਵਿਖਾਵਿਆਂ ਨੇ ਨਾਜ਼ੀ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। 1941 ਵਿੱਚ 17 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਿਵਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਜਥੇਬੰਦੀ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਬਣ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਕਰੁਨ ਨਾਇਰ
ਕਰੁਨ ਕਲਾਧਾਰਨ ਨਾਇਰ (ਜਨਮ 6 ਦਸੰਬਰ 1991) ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਰਨਾਟਕ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਸਪਿੱਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸੂਚੀ ।
ਮਾਨ
ਮਾਨ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸੰਬੰਧੀ ਅੰਕੜੇ
2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਮਾਨ ਦੀ ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਕਾਬਿਲ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਕਾਬਿਲ (Capable) (ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Kaabil) 2017 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੰਜੇ ਗੁਪਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਰਾਕੇਸ਼ ਰੋਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਰਿਤੀਕ ਰੋਸ਼ਨ ਅਤੇ ਯਾਮੀ ਗੌਤਮ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 25 ਜਨਵਰੀ, 2017 ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2017 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਹੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਖੇਤੀ ਸੰਦ ਸਾਧਨ
ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੇ ਯੁੱਗ 'ਚ ਖੇਤੀ ਕਲਾ ਕਿਰਤ ਸਮੇਤ ਵਿਰਾਸਤੀ ਖੇਤੀ ਸੰਦ ਸਾਧਨ ਹਲ - ਪੰਜਾਲੀ, ਫਾਲਾ, ਜੰਗ੍ਹੀ, ਅਰਲੀ ਵਾਢੀ, ਬੇੜ, ਖੱਬਲ, ਖਲਵਾੜਾ, ਫਲ੍ਹੇ, ਧੜ, ਤੰਗਲੀ, ਸਾਂਘਾ, ਛੱਜ, ਛੱਜਲੀ, ਬੋਹੜ, ਕੁੱਪ ਜਾਂਂ ਮਸੂਲ, ਸੁਹਾਗਾ, ਗੱਡਾ, ਵੇਲਣੇ, ਹੱਥ ਵਾਲੇ ਟੋਕੇ, ਦਾਤਰੀ, ਟਕੋਰਾਂ, ਰੰੰਬੇ, ਕਹੀ, ਟਿੰੰਡਾਂਂ ਵਾਲੇ ਖੂੂਹ, ਢੋੋੋਲ, ਝਵੱਕਲੀ, ਬੈੜ,ਨਿਸਾਰ, ਮਣ੍ਹੇ, ਗੁੁੁਲੇਲ ਗੋਪੀਏ, ਛੱਪੜ, ਖਾਲ ਅਤੇ ਖਰਾਸ ਆਦਿ ਬਹੁਤੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਪੁਰਖੇ ਬਾਬੇ, ਦਾਦੇ,ਬਾਪੂ, ਧਰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਕਿਰਤੀ ਕਾਮੇ, ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੇ ਪਾਲਕ, ਹੱਥੀਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਪੋੋੋਹ ਮਾਘ ਦੀਆਂ ਹੱਡ ਚੀਰਵੀਆਂ ਠੰਢੀਆਂ ਰਾਤਾਂਂ ਨੂੰ ਖੂਹ ਜੋਦੇ, ਬਰਫੀ਼ਲੇ ਨਹਿਰੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੱਕੇ ਮੋੜ ਕਿਆਰੇ ਭਰਦੇ ਸਨ। ਭਾਦੋਂ ਦੇ ਚਮਾਸਿਆਂ ਦੇ ਦਿਨੀਂ ਖੇਤਾਂ ' ਕੱਦੂ ਕਰਨੇੇ, ਕੱੱਦੂ ਦੇ ਸੜਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਝੋਨਾ ਲਾਉਣਾ, ਗੋਡੀਆਂ, ਘਾਹ ਫੂਸ ਕੱਢਣਾ ਆਦਿ ਸਖਤ ਕੰਮਾਂ ' ਚ ਬਹੁਤ ਲਹੂ ਮੁੁੁੜ੍ਹਕਾ ਵਹਾਉਦੇ ਸਨ। ਬਚਪਨ ' ਚ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਹਲ ਵਾਹ, ਪੈਲੀ ਬਣਾ, ਹਾੜੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਬੀਜਣ, ਵੱਢਣ ਤੇੇ ਗਾਹੁਣ, ਬੋੋਹਲ ਅਤੇ ਤੂੜੀ ਸਾਂਂਭਣ ਤੱਕ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਹੱੱਥੀਂਂ ਕਰਦੇ ਵੇਖਦੇੇ ਸੀ।
ਵਿਸਾਖ ਮਹੀਨਾ, ਵਿਸਾਖੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਿਸਾਨੀ ਲਈ ਖਾਸ ਮੱਹਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਵਾਢੀਆਂਂ ਦੇ ਰੰਗਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਵਾਢੀ ਵੱਢਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਸਾਂਘਣ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਕੇ ਸਾਂਭੀ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਟੋਏ ਜਾਂਂ ਛੱਪੜ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਉਂ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਬੇੇੜ ਵੱਟ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਢੇੇੇਰੀਆਂ ਨੂੰੰ ਬੈੜਾਂਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹ ਖਲਵਾੜੇ ਜਾ ਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਲੁੁਹਾਰਾਂਂ ਦੀਆਂ ਭੱਠੀਆਂ ਦਿਨ - ਰਾਤ ਤੱਪਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਨਵੀਆਂ ਦਾਤਰੀਆਂਂ ਬਣਾਉਦੇਂਂ, ਪੁਰਾਣੀ ਆਂ ਦੇ ਦੰਦੇ ਕੱਢਦੇ। ਸੌਕੀਨ ਗੱਭਰੂ ਕਾਮੇ ਦਾਤਰੀਆ ਂਂ ਦੇ ਦਸਤਿਆਂ ਤੇ ਪੀਲੇ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਕੋਕਿਆਂ ਦੀ ਮੀਨਾਕਾਰੀ ਕਰਵਾਉਦੇ ਸਨ। ਸਵਾਣੀਆਂ ਨੇ ਤੜਕ ਸਾਰ ਉੱਠ ਕੇ ਚਾਹ ਧਰ ਦੇਣੀ, ਦੁੱਧ ਰਿੜਕ, ਮੱਖਣ ਕੱਢ ਲੱਸੀ ਦੀ ਚਾਟੀ ਭਰ ਲੈਣੀ ਘਰਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੇ ਬਲਦਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਡੰਗਰ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਪੱਠਾ ਦੱਥਾ ਪਾ ਦੇਣਾ। ਚਾਹ ਪੀ ਕੇ ਕਾਮੇ ਨਾਲ ਗੱਡਾ ਜੋੜ ਖੇਤ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਾ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਾਨ ਵਾਢੀ ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਮੰੰਗ ਪਾਉਣੀ :-
ਆਪਣੇ ਸਕੇ - ਸਬੰਧੀ, ਸ਼ਰੀਕੇੇ ਬਿਰਾਾਦਰੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਂਝ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਗਭਰੂਆਂ ਦੀ ਕਣਕ ਵੱੱਡਣ ਲਈ ਮੰੰਗ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਤੜਕਸਾਰ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਾਂਂਗੇੇ ਖੇੇੇਤ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਂਦੇ ਸਨ। ਸੂੂੂਰਜ ਦੇੇੇਵਤੇ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਾਢੇ ਰੱੱਬ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈ ਵਾਢੀ ਕਰਨ ਬੈੈੈਠਦੇ ਸਨ। ਚੋੋੋਬਰਾਂਂ ਦੇ ਕਸਰਤੀ ਡੌੌਲੇ ਦਾਤਰੀਆਂਂ ਪਰਖਦੇ ਅਤੇ ਪਰਾਤਾਂਂ ਵੱੱਢ -ਵੱੱਢ ਪਿੱੱਛੇੇ ਢੇੇੇੇਰੀਆਂ ਲਾ, ਨਬੇੇੇੜੀ ਜਾਂਂਦੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਸਵਾਣੀਆਂ ' ਸਾਹ ਵੇੇੇਲਾ ' ਲੈ ਆਉਦੀਆਂ। ਪਰਾਂਂਠੇੇ, ਦਹੀ, ਮੱੱਖਣ, ਆਚਾਰ ਤੇ ਲੱੱਸੀ ਦੇ ਛੰੰਨੇ ਭਰ - ਭਰ ਪੀ ਫਿਰ ਦੁੁੁਪਹਿਰ ਤੱਕ ਵਾਢੀ ਹੋਣੀ। ਦੁੁੁਪਹਿਰੇ ਸੂੂੂਏ, ਖਾਲ ਜਾਂ ਖੂੂੂਹ ਨੇੇੇੜਲੇ ਰੁੁੱਖਾਂਂ ਦੀ ਛਾਂਂ ਹੇੇੇਠ ਬੈੈੈਠ ਜਾਂਂਦੇ। ਘਰ ਦੀ ਵੱੱਡੀ ਨੂੂੰਹ ਤੇ ਲਾਗਣ ਵਲੋਂ ਲਿਆਂਂਦਾ ' ਦੁੁੁਪਹਿਰ ਵੇੇੇਲਾ ' ਖੁੁੱਲਦਾ। ਚੋੋੋਪੜੀਆਂਂ ਤੰੰਦੂੂੂਰ ਦੀਆਂ ਰੋੋੋਟੀਆਂਂ, ਤਰਦੇ ਦੇੇੇਸੀ ਘਿਓ ਵਾਲੀ ਮੌੌੌਸਮੀ ਸ਼ਬਜੀ, ਸ਼ੱੱਕਰ ਘਿਓ, ਗੰਢਾ ਆਚਾਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਲੇਹੜਦੇ।
ਇਹ ਜਵਾਨ ਵਾਢੇ ਫਿਰ ਖੇੇੇਤ 'ਚ ਆਪਣੀ ਸਰੀਰਕ ਕਲਾਕਾਰੀ ਦਾ ਮੰੰਜਰ ਸਿਰਜਦੇ। ਆਥਣ ਵੇੇੇਲੇ ਵਾਢੇ ਵੱੱਢੀਆਂਂ ਢੇੇਰੀਆਂਂ ਇੱੱਕਠੀਆਂਂ ਕਰ, ਬੇੇੇੜਾਂਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਬੰੰਨ੍ਹ ਖਲਵਾੜੇ ਜਾ ਲਾਉਦੇ। ਵਾਢੇ ਨਹਾ ਧੋ ਲੈੈਂਂਦੇੇ, ਹਵੇੇਲੀ ' ਚ ਪਾਣੀ ਤਰੌੌਂਕਾ ਮਾਰ ਡਾਹੇ ਮੰੰਜਿਆਂਂ 'ਤੇ ਸੱੱਜ ਜਾਾਂਦੇ। ਤੰੰਦੂੂੂਰੀ ਰੋੋੋਟੀਆਂਂ ਤੇ ਸੰੰਘਣੀ ਤਰੀ ਵਾਲੇ ਮੀਟ ਨਾਲ ਕੁੁੱਖਾਂਂ ਕੱੱਢਦੇ।
ਫਲ੍ਹੇ ਪਾਉਣੇ :-
ਖਲਵਾੜੇ ਤੋਂ ਭਰੀਆਂ ਲਿਆ ਗੋਲ ਪਿੜ ਵਿੱਚ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਫਲ੍ਹਾ ਲਗਪਗ ਵਰਗਾਕਾਰ ਜਾਂ ਅੱਠ ਦਸ ਬਾਹੀ ਦੇ ਚੌਰਸ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ। ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਰੱਖ, ਉਸ ਉੱਪਰ ਮਸ਼ੇਟੀ, ਕਿੱਕਰ, ਬੇਰੀ ਦੇ ਛਾਪੇ, ਛਾਪਿਆ 'ਤੇ ਪਰਾਲੀ ਵਿਛਾ ਉੱਤੇ ਬੱਲੀਆਂ ਰੱਖ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰਾਲੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਛਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕਿ ਫਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਜੋਗ ਨੂੰ ਹੱਕਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਝੂਟੇ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬਾਲਾਂਂ ਨੂੰ ਕੰਡੇ ਨਾ ਚੁੱਭਣ। ਫਿਰ ਵਿੰਗੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਢੋਅ ਜਾਂ ਗੇਜ ਨਾਲ ਫਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਪੰਜਾਲੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਲਦ ਗੋਲ ਪਿੜ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ, ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਫਲ੍ਹਾ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਲੌਢੇ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਸੋਨੇ ਰੰਗ ਦਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਤੂੜੀ ਦੀ ਧੜ ਲੱਗ ਜਾਂ ਦੀ। ਫਿਰ ਉਡਾਵੇ ਛੱਜਲੀਆਂ ਲੈ ਹਵਾ ਨੂੰ ਉਡੀਕਦੇ। ਹਵਾ ਚੱਲਦੀ। ਉਡਾਵੇ ਧੜ ਉਡਾਉਂਦੇ। ਦਾਣੇ ਤੂੜੀ ਵੱਖ ਕਰ ਲਏ ਜਾਂਦੇ। ਦਾਣਿਆਂਂ ਦਾ ਬੋੋੋਹਲ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।
ਮੂਸਲ ਜਾਂ ਕੁੱਪ :-
ਤੂੜੀ ਸਾਂਭਣ ਲਈ ਲੱਗੀ ਧੜ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਨਾੜ ਅਤੇ ਬੇੜਾਂ ਨਾਲ ਗੋਲ ਮਸੂਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੂੜੀ ਸਾਂਭ ਲਈ ਜਾਂ ਦੀ। ਤੂੜੀ ਦੀ ਧੜ ਦੁਆਲੇ ਮੰਜੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹ, ਤੂੜੀ ਨੂੰ ਲਿਤਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੜੀ ਸਾਂਭਣ ਲਈ ਕੁੱਪ ਬਣਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮਣ੍ਹਾ, ਗੋਪੀਆਂ ਤੇ ਗੁਲੇਲ :-
ਸੱਠਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਮੱਕੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਮੈਕਸੀਕਨ ਕਣਕ ਦੀ ਆਮਦ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਘਟਦਾ ਰਿਹਾ ਅਸੀਂ ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਤੇ ਸਿਆਲ ਵਿੱਚ ਚੌਲ ਖਾ - ਖਾ ਅੱੱਕ ਜਾਂਂਦੇ ਸੀ। ਕਣਕ ਦੀ ਰੋਟੀ, ਖੰਡ ਦੀ ਚਾਹ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ ਆਉਣ ਕਰਕੇੇ ਬਣ ਦੀ ਸੀ। ਅਵਾਰਾ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਮੱੱਕੀ ਦੇ ਖੇਤ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਪੈਲੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਮਣ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਿਸਾਨ ਮਣ੍ਹੇ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਗੋੋੋਪੀਏ ਗੁਲੇਲ ਨਾਲ ਰੋੜੇੇ ਮਾਰ - ਮਾਰ ਪੰਛੀਆਂਂ ਅਤੇੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਦੇ ਸੀ। ਮਣ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਥੰਮ੍ਹੀਆਂ ਗੱਡ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚੌਰਸ ਬਲੀਆਂ ਨੂੰੰ ਕਸ ਕੇ ਬੰੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂਂ ਉੱਪਰ ਟਾਹਲੀ ਜਾਂਂ ਤੂਤ ਦੀਆਂ ਛਮਕਾਂ 'ਤੇ ਪਰਾਲੀ ਵਿਛਾ ਰੱਸੀਆਆਕੇਕੇਚ
ਆਂ ਨਾਲ ਬੁਣ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਸਿਰ ਲੁਕਾਵੇ ਲਈ ਘਾਹ ਫੁਸ ਦੀ ਛੱਤ ਬਣਾ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੱਕੀ ਦੇ ਖੇਤ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ 'ਮਣ੍ਹਾ'ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਗੱਡਾ (ਬੈਲ ਗੱਡੀ ):-
ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੰਦਾਂ ਦਾ ਜਿੱਥੇ ਆਪਣਾ ਮੱਹਤਵ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਗੱਡਾ ਕਿਸਾਨੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੰਜਣ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੀ ਆਮਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੱਡਾ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਚਾਰਾ ਢੋਣ,ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ, ਖੇਤਾਂ ਲਈ ਰੂੜੀ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਸਤੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਗੱਡੇ ਉੱਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਜ਼ੋ ਸਮਾਨ ਢੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗੱਡਾ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕ ਵਿਆਹ- ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਮੇਲੇ ਆਦਿ ਜਾਣ ਲਈ ਗੱਡੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸੰਤਾਲੀ ਦੀ ਵੰਡ ਵਾਰੇ ਸਮੇਂ ਉਜਾੜੇ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਪੀੜ੍ਹਤ ਲੱਖਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਇੱਧਰੋਂ ਉੱਧਰੋਂ ਅਤੇ ਉੱਧਰੋਂ ਇੱਧਰ ਗੱਡਿਆਂ ' ਤੇ ਹੀ ਆਏ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰੰਗਾ ਹੋੋੋਣ ਕਰਕੇ ਗੱੱਡਾ ਹਰੇਕ ਕਿਸਾਨ ਕੋੋੋਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ ਪਰ ਆਪਸੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋੋੋਣ ਕਰਕੇ ਗੱੱਡਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇੇਤੀ ਸੰੰਦ ਮੰੰਗ ਕੇ ਬੁੁੱਤਾ ਸਾਰ ਲਿਆ ਜਾਂਂਦਾ ਸੀ। ਮਿਸਤਰੀ ਗੱੱਡੇੇ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਲਈ ਕਾਲੀ ਟਾਹਲੀ ਜਾਂਂ ਕਿੱੱਕਰ ਦੀ ਲਕੜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਗੱਡੇ ਦੇ ਜੂੂੂਲੇ ਤੋਂ ਵਿੱੱਢ, ਪਿੰੰਜਣੀਆਂਂ,ਸੁੁੰਗਨੀ ਤੱਕ ਪਿੱੱਤਲ ਦੀ ਮੀਨਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਧੁੁੁਰੇ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਲੱੱਕੜ ਦੇ ਪਹੀਏ ਹੁੁੰਦੇ ਸਨ। ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਕੰੰਨਾਂਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਰੱੱਖਣ ਲਈ ਲੱੱਕੜ ਦੇ ਜੂੂੂਲੇ ਅਤੇ ਡਾਲੇ ਲਈ ਲੱੱਕੜ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਦੋ ਬਲਦਾਂ ਵਾਲੇ ਗੱੱਡੇ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਬੈੈੈਲ ਵਾਲੀ ਗੱੱਡੀ ਆ ਗਈ। ਫਿਰ ਲੋੋੋਹੇ ਦੇ ਰਿੰੰਮਾਂਂ ਅਤੇ ਟਾਇਰਾ ਵਾਲੀਆਂ ਮੋੋੋਟਰਸਾਈਕਲ ਰੇੇੇੜੀਆਂਂ ਆ ਗਈਆਂ। ਹੁੁੁਣ ਤਾਂ ਗੱੱਡੇ ਆਧੁੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ ਗੁੁੁਵਾਚ ਹੀ ਗਏ ਹਨ।
ਵੇਲਣਾ :-
ਗੰਨੇ ਦੀ ਰਹੁ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਵੇਲਣੇ ( ਘੁਲਾੜੀਆਂ ) ਵੀ ਟਾਵੇਂ ਟਾਵੇਂ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ। ਸੜਕਾਂਂ ਕਿਨਾਰੇ ਬਿਹਾਰ ਤੇ ਯੂ਼ ਼਼ਪੀ ਦੇ ਕਿਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਘੁੁੁਲਾੜੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਆਂ ਹਨ। ਸੁੱੱਖ ਰਹਿਣੇੇ ਹੋੋ ਗਏ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣਾ ਗੰਨਾ ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਲੈੈ ਜਾ ਣ ਲੱਗ ਹਨ। ਕਮਾਦ ਵੱਢ, ਗੰਨਿ ਆਂਂ ਦੀ ਖੋਰੀ ਲਾਹ, ਛਿੱੱਲ ਲਏ ਜਾਂਂਦੇ। ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ ਵੇੇੇਲਣੇੇ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਗੰਨੇਰਸ ਕੱੱਢਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਸ ਕੜਾਹੇ ਵਿੱਚ ਪਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੰੰਭੇੇੇ ਤੇ ਰੱਖ, ਹੇਠਾਂ ਸੁੱੱਕੀ ਖੋਰੀ, ਪੱੱਛੀਆਂ ਤੇੇ ਛਿਟੀਆਂਂ ਨਾਲ ਅੱੱਗ ਬਾਲੀ ਜਾਦੀ। ਉੱਬਲ ਉੱਬਲ ਰਸ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਗੁੜ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੜਾਹੇ ਵਿਚਲਾ ਗੁੜ ਗੰਡ ਵਿੱਚ ਪਾ, ਠੰਢਾ ਹੋੋਣ 'ਤੇ ਰੋੋੜੀਆਂਂ /ਭੇਲੀਆ ਵੱਟ ਲਈਆਂ ਜਾਦੀਆਂ। ਭਲੇ ਸਮੇਂ ਸਨ ਤੇ ਬਿਨਾਂਂ ਕਿਸੇੇ ਵਿਤਕਰੇ, ਭੇੇਦਭਾਵ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੰਡ ਵਿੱਚੋ ਤੱਤਾ -ਤੱਤਾ ਗੁੁੁੜ ਖਾਂਦੇ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ।
੩੧੬
316 (31 ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਯਸ਼ ਚੋਪੜਾ
ਯਸ਼ ਰਾਜ ਚੋਪੜਾ (27 ਸਤੰਬਰ 1932 - 21 ਅਕਤੂਬਰ 2012) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਨ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਯਸ਼ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਆਈ. ਐਸ. ਜੌਹਰ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਬੀ. ਆਰ. ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਚੋਪੜਾ ਉਸਨੇ 1959 ਵਿਚ ਧੂਲ ਕਾ ਫੂਲ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਨਾਜਾਇਜ਼ਤਾ ਬਾਰੇ ਇਕ ਸੁਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜਮੁਖੀ ਧਰਮਪੁਤਰਾ (1961) ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ।
੩੧੬
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਯਸ਼ ਚੋਪੜਾ
ਦੋਵਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ, ਚੋਪੜਾ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਅਖੀਰ ਦੇ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ 60 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਕੱਠੇ ਹੋਰ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਚੋਪੜਾ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਡਰਾਮਾ, ਵਕਤ (1965) ਦੇ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿਚ ensemble ਕਤਲੇਆਮ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
70 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਚੋਪੜਾ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਝਟਕਾ ਸੀ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੋਆਸਰਾ ਆਡਮੀ (1977), ਕਾਲਾ ਪੱਥਰ (1979), ਸਿਲਸੀਲਾ (1981), ਮਸ਼ਾਲ (1984), ਫਾਸਲੇ (1985) ਅਤੇ ਵਿਜੇ 1988)। 1989 ਵਿੱਚ, ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਫਲ ਫਿਲਮ 'ਚਾਂਦਨੀ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਕ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣ' ਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਚੋਪੜਾ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਸਤੰਬਰ 1932 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਪਰਵਾਰ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਪੀਡਬਲਯੂਡੀ ਡਵੀਜ਼ਨ ਵਿਚ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਸਨ। ਉਹ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉਮਰ ਸੀਨੀਅਰ ਸੀਨੀਅਰ ਸੀ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬੀ.ਆਰ. ਚੋਪੜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕ ਭਰਾ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਵਿਚ ਹੀਰੋ ਜੌਹਰ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਯੋਸ਼ ਜੋਹਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਕਰਣ ਜੌਹਰ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ।
ਚੋਪੜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਭਰਾ, ਬੀਆਰ ਚੋਪੜਾ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਇਕ ਫ਼ਿਲਮ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਚੋਪੜਾ ਨੇ 1945 ਵਿਚ ਜਲੰਧਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਦੋਆਬਾ ਕਾਲਜ ਜਲੰਧਰ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਆ ਗਏ (ਭਾਰਤ ਵਿਚ)। ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਚ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋਸ਼ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬੰਬਈ (ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ) ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਆਈ. ਐਸ. ਜੋਅਰ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ' ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਭਰਾ ਬਲਦੇਵ ਰਾਜ ਚੋਪੜਾ ਲਈ।
ਮੌਤ
21 ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਨੂੰ ਯਸ਼ ਚੋਪੜਾ ਦੀ ਮੌਤ ਡੇਂਗੂ ਬੁਖ 'ਤੇ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਬੋਤਸਵਾਨਾ
ਬੋਤਸਵਾਨਾ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬੋਤਸਵਾਨਾ ਦਾ ਗਣਰਾਜ (ਤਸਵਾਨਾ: Lefatshe la Botswana), ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਬਾਤਸਵਾਨਾ (ਇੱਕ-ਵਚਨ: ਮਾਤਸਵਾਨਾ) ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਬੋਤਸਵਾਨੀ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ। ਪੂਰਵਲਾ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਖਵਾਂ ਬੇਚੂਆਨਾਲੈਂਡ ਇਹ ਦੇਸ਼ 30 ਸਤੰਬਰ 1966 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੋਤਸਵਾਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਚੋਣਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਪੱਧਰਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਲਗਭਗ 70% ਹਿੱਸਾ ਕਾਲਾਹਾਰੀ ਮਾਰੂਥਲ ਹੇਠ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਨਾਮੀਬੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਘਟੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿੱਥੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁਝ ਸੌ ਕੁ ਮੀਟਰ ਲੰਮੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸਤਾਲਿਨਗਰਾਦ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਸਤਾਲਿਨਗਾਰਾਦ ਦਾ ਯੁੱਧ (23 ਅਗਸਤ 1942 – 2 ਫਰਵਰੀ 1943) ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਯੁੱਧ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਨਾਜੀ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਤਾਲਿਨਗਾਰਾਦ (ਹੁਣ ਵੋਲਗਾਗਰੈਡ) ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੀ ਲਾਲ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਲੜੇ ਸਨ। ਇਹ ਯੁੱਧ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ, ਇੱਕ ਹਫਤਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਚੱਲੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾਜੀਆਂ ਦੀ ਹਾਰ ਅਤੇ ਲਾਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ। ਸਤਾਲਿਨਗਾਰਾਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਿਸ਼ਾਨਚੀ ਵਸਿਲੀ ਜ਼ਾਇਤਸੇਵ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 10 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ 17 ਦਿਸੰਬਰ 1942 ਤੱਕ, ਪੰਜ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, 225 ਦੁਸ਼ਮਣ ਸਿਪਾਹੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ਸਰ ਮਾਰੇ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 11 ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਿਸ਼ਾਨਚੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ.
ਸਥਾਨ
ਇਹ ਲੜਾਈ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ 17 ਜੁਲਾਈ 1942 ਤੋਂ 2 ਫਰਵਰੀ 1943 ਤਕ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ (ਹੁਣ ਰੂਸ) ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੋਲਗਾ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਵੱਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਤਾਲਿਨਗਰਾਦ ਵਿੱਚ ਲੜੀ ਗਈ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਲੜੀ ਗਈ ਸਤਾਲਿਨਗਰਾਦ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਫ਼ੌਜੀ ਪੱਖ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਖੂੰਖਾਰ ਤੇ ਖ਼ੂਨੀ ਲੜਾਈ ਨੇ ਨਾਜ਼ੀਵਾਦ ਦੀ ਹਾਰ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਤੋਂ ਮਿਟ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਿਟਲਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਾਸਕੋ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ‘ਤੇ ਹਿਟਲਰ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਦੀ ਲਾਲ ਫ਼ੌਜ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ 1942 ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਹਮਲੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਉਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਵਿੱਚ ਬਾਕੂ ਅਤੇ ਅਜਰਬਾਈਜਾਨ ਖੇਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 28 ਜੂਨ 1942 ਨੂੰ ‘ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲਿਊ’ ਕੋਡ ਨਾਂ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਨੂੰ ਆਸ ਸੀ ਕਿ ਹਿਟਲਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਹਿਯੋਗੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਮਾਸਕੋ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਹਮਲਾ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਜਰਮਨ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਲਾਲ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਵੋਰੋਨੇਝ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਡਟਕੇ ਟਾਕਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਉਲਝਾ ਲਿਆ। ਲਾਲ ਫ਼ੌਜ ਦੀਆਂ ਟੁਕੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਿਟਲਰ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ
ਹਿਟਲਰ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਦੀ ਇਸ ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਫ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਸੋਵੀਅਤ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਕੱਦਾਵਰ ਆਗੂ ਜੋਸਫ ਸਤਾਲਿਨ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ 1925 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਨਕਲਾਬ ਮਗਰੋਂ ਹੋਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਭੂਮਿਕਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸਤਾਲਿਨਗਰਾਦ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1925 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ 1961 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮੁੜ ਵੋਲਗੋਗਰਾਦ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਯੁਰੇਨਸ
ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਸਤਾਲਿਨ ਨੇ ਜਰਨਲ ਜੁਕੋਵ ਨੂੰ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦਾ ਜੁਆਬ ਦੇਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ। ਜਨਰਲ ਜੁਕੋਵ ਨੇ ਜਨਰਲ ਅਲੈਕਸੈਂਡਰ ਵਾਸੀਲੇਵਸਕੀ ਨਾਲ ਰਲਕੇ ਸਤਾਲਿਨਗਰਾਦ ਦੇ ਉੱਤਰ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮੈਦਾਨਾਂ ‘ਚ ਫ਼ੌਜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। 19 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ‘ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਯੁਰੇਨਸ’ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਬਾਹੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਡਾਨ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਰੁਮਾਨੀਆ ਦੀ ਤੀਜੀ ਫ਼ੌਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੱਖਣੀ ਬਾਹੀ ਵੱਲੋਂ 20 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦੋ ਸੋਵੀਅਤ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਰੁਮਾਨੀਆ ਦੀ ਚੌਥੀ ਫ਼ੌਜ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰੁਮਾਨੀਆ ਦੀਆਂ ਇਹ ਫ਼ੌਜਾਂ ਸੋਵੀਅਤ ਵੱਲੋਂ ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਸੋਵੀਅਤ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਕਾਮ ਰਹੀਆਂ। ਸੋਵੀਅਤ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਿਆਂ 23 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਕਾਲਾਚ ਨਾਮੀਂ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਜਰਮਨ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ 2,50,000 ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਾਈਨ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਅਸਲਾ ਮਿਲਣਾ ਸੀ, ਵੀ ਕੱਟੀ ਗਈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਹ ਘੇਰਾ ਤੋੜਨ ਹਿੱਤ ਹੋਰ ਜਰਮਨ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਜਰਮਨ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਲਝਾਈ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਜਨਰਲ ਪੋਲੁਸ ਵੱਲੋਂ ਸਤਾਲਿਨਗਰਾਦ ਦਾ ਮੋਰਚਾ ਛੱਡ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਹਰ ਕੀਤੀ ਪਰ ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਰਾਇ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤੀ। ਸੋਵੀਅਤ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਧਦਿਆਂ ਸਤਾਲਿਨਗਰਾਦ ਵਿਖੇ ਜਨਰਲ ਪੋਲੁਸ ਦੁਆਲੇ ਘੇਰਾ ਤੰਗ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਇਹ ਘੇਰਾ ਤੰਗ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ, ਲੜਾਈ ਵਧੇਰੇ ਗਹਿਗੱਚ ਹੁੰਦੀ ਗਈ।
ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿੰਟਰ ਸਟਾਰਮ
ਜਰਮਨ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਈਰਿਕ ਵਾਨ ਮੈਨਸਟੀਨ ਨੇ 12 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ‘ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਵਿੰਟਰ ਸਟਾਰਮ’ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਹ ਕੋਈ ਵੀ ਮਦਦ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਿਹਾ।
ਲਿਟਲ ਸੈਟਰਨ
ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਸੋਵੀਅਤ ਨੇ 16 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ‘ਲਿਟਲ ਸੈਟਰਨ’ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਜਰਮਨੀ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਫੇਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਰਮਨ ਫ਼ੌਜਾਂ ਸਖ਼ਤ ਸਰਦੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਅਸਲੇ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਜੂਝਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਜਰਮਨ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 800 ਸ਼ਾਰਟ ਟਨ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਪਰ ਨਾਂਹ-ਪੱਖੀ ਮੌਸਮ, ਤਕਨੀਕੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਐਂਟੀ ਕਰਾਫਟ ਤੋਪਾਂ ਦੀ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਕਰਕੇ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਔਸਤ 94 ਸ਼ਾਰਟ ਟਨ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ। ਸਤਾਲਿਨਗਰਾਦ ਵਿੱਚ ਘਿਰੀ ਛੇਵੀਂ ਫ਼ੌਜ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭੁੱਖਮਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਸਪਲਾਈ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਮਾਨ ਉਤਾਰਨ ਜੋਗੀ ਵੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰੋਟੀ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਪਿੱਛੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜ ਪੈਂਦੇ ਸਨ। ਜਰਮਨ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਪਸਤ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਸੋਵੀਅਤ ਲਾਲ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਛੋਟੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਮੰਡਲ ਜਨਰਲ ਪੋਲੁਸ ਕੋਲ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਉਹ 24 ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਜ਼ਖ਼ਮੀਆਂ ਤੇ ਬੀਮਾਰਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁਣਗੇ, ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਨਰਲ ਪੋਲੁਸ ਨੇ ਹਿਟਲਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਮੁਤਾਬਕ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਠੁਕਰਾਇਆ
ਜਨਰਲ ਪੋਲੁਸ ਨੇ 22 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਹਿਟਲਰ ਨੇ 24 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਛੇਵੀਂ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ: ”ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਵਰਜਿਤ ਹੈ। ਛੇਵੀਂ ਫ਼ੌਜ ਆਖਰੀ ਬੰਦੇ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਗੋਲੀ ਤਕ ਲੜੇਗੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਲਾਮਿਸਾਲ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆਤਮਕ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਕਾਇਮੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਵੇਗੀ।” ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 30 ਜਨਵਰੀ 1943 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੱਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮੌਕੇ ਜਨਰਲ ਪੋਲੁਸ ਨੂੰ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: ”ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਨੇ ਅੱਜ ਤਕ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅੰਤ ਤਕ ਲੜਦਾ ਮਰ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਵੇ।” ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ 31 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਜਨਰਲ ਪੋਲੁਸ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਮੈਗ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਸਟੋਰ ਸਥਿਤ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਨਰਲ ਪੋਲੁਸ ਨੇ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਚੀ-ਖੁਚੀ ਜਰਮਨ ਫ਼ੌਜ ਨੇ 2 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਭੰਨੇ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ 91,000 ਨਾਜ਼ੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਲ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 3000 ਰੁਮਾਨੀਅਨ ਅਤੇ 22 ਜਨਰਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਾਲਿਨਗਰਾਦ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਦੀ ਲਾਲ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਾਜ਼ੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਲੱਕ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਧਰਮ
ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਧਰਮ ਕਈ ਅਰਧ-ਧਾਰਮਿਕ ਸਾਂਪ੍ਰਦਾ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਰੱਬ ਦੇ ਬਜਾਏ ਦੁਸ਼ਟ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੂੰ ਮੰਣਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸਦੀ ਠੀਕ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਨਾਸਤਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੈਤਾਨ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕੰਮ-ਵਾਸਨਾ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਲਈ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ੈਤਾਨਵਾਦੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਖਿੱਲੀ ਉਡਾਣਾਂ ਲਈ ਹੀ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪੱਧਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਪਸ਼ੁਬਲੀ, ਨਰਬਲੀ, ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਵਰਗੀ ਗੰਦੀ ਚੀਜਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸ਼ੈਤਾਨਵਾਦੀ ਕਾਲ਼ਾ ਜਾਦੂ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੂਜਾਸ਼ੈਤਾਨੀਧਰਮ
ਸਤਾਲਿਨਗਰਾਦ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਯੁੱਧ ਸਮੱਗਰੀ
ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ 10,11,500 ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੇ 10290 ਆਰਟੀਲਰੀ ਗੰਨਾਂ, 675 ਟੈਕਾਂ ਅਤੇ 1216 ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਜਦੋਂਕਿ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਦੀ ਲਾਲ ਫ਼ੌਜ ਵੱਲੋਂ 10,00,500 ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ 13541 ਆਰਟੀਲਰੀ ਗੰਨਾਂ, 984 ਟੈਂਕਾਂ ਅਤੇ 1115 ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸਤਾਲਿਨਗਰਾਦ ਦੁਆਲੇ ਤਾਇਨਾਤ ਐਂਟੀ ਕਰਾਫਟ ਗੰਨਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਔਰਤਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਏਅਰ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਨ। 75000 ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਟਰੇਨਿੰਗ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਜਦੋਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਵਜੋਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈਆਂ।
ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਧਰਮ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਧਰਮ
ਸਤਾਲਿਨਗਰਾਦ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਨੁਕਸ਼ਾਨ
ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਲੱਖ ਫ਼ੌਜੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਜਖ਼ਮੀ ਜਾਂ ਲਾਪਤਾ ਹੋਏ। ਸੋਵੀਅਤ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੰਦੀ ਬਣਾਏ ਗਏ 91,000 ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 27,000 ਤਾਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਹੀ ਮਰ ਗਏ। ਸਿਰਫ਼ 6000 ਫ਼ੌਜੀ ਹੀ ਆਪਣੇ ਘਰੀਂ ਵਾਪਸ ਪੁੱਜੇ। ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕੁੱਲ 11,29,619 ਫ਼ੌਜੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 4,78,741 ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 6,50,878 ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ। ਇਕੱਲੇ ਸਤਾਲਿਨਗਰਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੀ 7,50,000 ਮਾਰੇ, ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਜਾਂ ਲਾਪਤਾ ਹੋਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ 40,000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੋਵੀਅਤ ਨਾਗਰਿਕ ਵੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਫੌਤ ਹੋਏ।
ਹਿਟਲਰ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਚਕਨਾਚੂਰ
ਸਤਾਲਿਨਗਰਾਦ ਦੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਨੇ ਹਿਟਲਰ ਦੇ ਸਮੁੱਚੀ ਦੁਨੀਆ ‘ਤੇ ਨਾਜ਼ੀ ਝੰਡਾ ਝੁਲਾਉਣ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਨੂੰ ਨਕਸ਼ੇ ਤੋਂ ਮਿਟਾਉਣ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਚਕਨਾਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿਟਲਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ‘ਐਕਸਿਸ ਫ਼ੌਜਾਂ’ ਕੋਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ 1 ਮਈ 1945 ਨੂੰ ਬਰਲਿਨ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ।
ਹੀਰੋ ਸਿਟੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰ
1945 ਵਿੱਚ ਸਤਾਲਿਨਗਰਾਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਤ-ਭੂਮੀ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਜੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ‘ਹੀਰੋ ਸਿਟੀ’ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1959 ਵਿੱਚ ‘ਸਤਾਲਿਨਗਰਾਦ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਨਾਇਕਾਂ’ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਾਮਾਯੇਵ ਕੁਰਗਨ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜੋ 1967 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੂਰਤੀ ‘ਮਾਤ-ਭੂਮੀ ਪੁਕਾਰ ਰਹੀ ਹੈ’। ਇਸ 52 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਲਵਾਰ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ 85 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਪੁੱਜਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਨਰਲ ਚੁਈਕੋਵ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ‘ਚ ਬਣਿਆ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਾਲ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦਰਜ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲਾਟ ਹਰ ਵੇਲੇ ਜਗਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ
ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2014
ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਹੈ ਜੋ ਮਿਤੀ 12 ਜੂਨ 2014 ਤੋਂ 13 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੇ 64 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਕੱਪ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ 32 ਟੀਮਾਂ ਦੇ 736 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ 32 ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ 4-4 ਦੇ 8 ਗਰੁੱਪਾਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕੁਲ 64 ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਗਏ। ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ 35 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰਾਸ਼ੀ ਮਿਲੀ, ਜਦਕਿ ਉਪ ਜੇਤੂ ਨੂੰ 25 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ। ਤੀਜੇ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 22 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੇ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਹੋਈ। ਭਾਰਤ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਰਾਤ 9.30 ਵਜੇ, 12.30 ਵਜੇ, 1.30 ਵਜੇ, ਸਵੇਰੇ 3.30 ਵਜੇ ਤੇ ਸਵੇਰੇ 6.30 ਵਜੇ ਤੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 'ਚ ਤਕਨੀਕ ਨੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ 'ਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ 'ਬ੍ਰਾਜੂਕਾ' ਨਾਮੀ ਫੁੱਟਬਾਲ 'ਚ 6 ਐੱਚ. ਡੀ. ਕੈਮਰੇ ਫਿੱਟ ਹੋਣਗੇ, ਜੀਹਨੇ ਮੈਦਾਨੀ ਐਕਸ਼ਨ ਦੇ 360 ਕੋਣ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦਰਸਾਏ। ਇਸ ਬਾਲ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ 'ਚ ਨੀਲੇ, ਸੰਤਰੀ ਤੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਫੀਫਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 'ਚ 'ਗੋਲ ਲਾਈਨ ਤਕਨੀਕ' ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨੇ ਸ਼ੱਕੀ ਗੋਲਾਂ ਬਾਰੇ ਗਲਤਫਿਹਮੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 'ਚ ਗੋਲ ਲਾਈਨ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁਟਬਾਲ
ਜੈਕੀ ਰੌਬਿਨਸਨ
ਜੈਕ ਰੂਜ਼ਵੇਲਟ ਰੌਬਿਨਸਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Jack Roosevelt Robinson; 31 ਜਨਵਰੀ, 1919 - 24 ਅਕਤੂਬਰ, 1972), ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬੇਸਬਾਲ ਦੂਜਾ ਬੇਸਮੈਨ ਸੀ, ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮੇਜਰ ਲੀਗ ਬੇਸਬਾਲ (ਐਮ.ਐਲ.ਬੀ) ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸੀ।  ਰੌਬਿਨਸਨ ਨੇ ਬੇਸਬਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1947 ਨੂੰ ਬਰੁਕਲਿਨ ਡੋਜਰਜ਼ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਡੋਜਰਜ਼, ਰੋਬਿਨਸਨ ਨੂੰ ਸਾਈਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬੇਸਬਾਲ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1880 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਕਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੀਗਰੋ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸੀ। 1962 ਵਿੱਚ ਰੌਬਿਨਸਨ ਨੂੰ ਬੇਸਬਾਲ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰੌਬਿਨਸਨ ਕੋਲ 10 ਸਾਲ ਦੇ ਐਮਐਲ ਬੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੀ। ਉਹ 1947 ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦੇ ਐਵਾਰਡ ਐਮ.ਐਲ.ਬੀ ਰੂਕੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਸਨ, 1949 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1954 ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਛੇ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਲ ਸਟਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ 1949 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੀਗ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ- ਪਹਿਲਾ ਕਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਉਸਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਰੌਬਿਨਸਨ ਨੇ ਛੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸੀਰੀਜ਼ ਖੇਡੇ ਅਤੇ ਡੌਡਰਜ਼ ਦੀ 1955 ਵਰਲਡ ਸੀਰੀਜ਼ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
1997 ਵਿੱਚ, ਐਮ ਐਲ ਬੀ ਨੇ "ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ" ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਨੰਬਰ, 42 ਨੂੰ ਰਿਟਾਇਰ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰੋ ਐਥਲੀਟ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਐਮ ਐਲ ਬੀ ਨੇ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2004 ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਲਾਨਾ ਪਰੰਪਰਾ, "ਜੈਕੀ ਰੌਬਿਨਸਨ ਦਿਵਸ" ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਿਨ 'ਤੇ ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਹਰ ਖਿਡਾਰੀ' ਤੇ ਨੰਬਰ 42 ਵਰਦੀ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ।
ਰੌਬਿਨਸਨ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ, ਉਸ ਦੀ ਅਹਿੰਸਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿਰਨਾਇਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੇ ਅਲਗ ਅਲਗ ਵੰਡ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਅਧਾਰ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਨੇ ਫਿਰ ਅਮਰੀਕਨ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਐਮ.ਐਲ.ਬੀ ਵਿੱਚ ਰੌਬਿਨਸਨ ਪਹਿਲੇ ਕਾਲੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਵੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਗਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਲੇ ਵਾਈਸ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਚੌਕ ਫੁਲ ਓਨਟਸ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫ੍ਰੀਡਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਅਫਰੀਕਨ-ਅਮਰੀਕਨ-ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਹਾਰਲਮ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 1972 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫੀਲਡ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੇ, ਰੋਬਿਨਸਨ ਨੂੰ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੈਡਲ ਆਫ਼ ਫ੍ਰੀਡਮ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਰਾਬਿਨਸਨ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਜਨਵਰੀ 1919 ਨੂੰ ਜਾਰਜੀਆ ਦੇ ਕਾਇਰੋ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਕਰੋਪਪਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਮੱਲੀ (ਮੈਕਗ੍ਰਿਫ) ਅਤੇ ਜੈਰੀ ਰਾਬਿਨਸਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਰਾ ਐਡਗਰ, ਫ਼ਰੈਂਕ, ਮੈਥਿਊ (ਉਪਨਾਮ "ਮੈਕ") ਅਤੇ ਵਿਲੀਆ ਮੇਏ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੀ।
ਉਸ ਦਾ ਮੱਧ ਨਾਮ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਥੀਓਡੋਰ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜੋ ਰੋਬਿਨਸਨ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ 25 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ।