cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਐਲੇਗਜ਼ੈਂਡਰ ਹੈਮਿਲਟਨ
ਐਲੇਗਜ਼ੈਂਡਰ ਹੈਮਿਲਟਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Alexander Hamilton; 11 ਜਨਵਰੀ, 1755 ਜਾਂ 1757 - ਜੁਲਾਈ 12, 1804) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਬਾਨੀ ਪਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਸਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦੁਭਾਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲ, ਸੰਘੀ ਪਾਰਟੀ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਕੋਸਟ ਗਾਰਡ ਅਤੇ ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਪੋਸਟ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ। ਖਜਾਨਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ, ਹੈਮਿਲਟਨ, ਜਾਰਜ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਫੰਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਂਕ, ਟੈਰਿਫ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਨਾਲ ਦੋਸਤਾਨਾ ਵਪਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸ਼ਾਖਾ, ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਵਪਾਰਕ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਸਮਰਥਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਫੌਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਥਾਮਸ ਜੇਫਰਸਨ, ਖੇਤੀਵਾਦ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ।
ਹੈਮਿਲਟਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੌਮੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਗੂ ਸੀ, ਅਤੇ 1786 ਵਿੱਚ ਅਨਾਪੋਲਿਸ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਫਿਲਾਡੇਲਫਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਫੈਡਰਲਿਸਟ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ 85 ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 51 ਨੂੰ ਲਿਖ ਕੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਤਕ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਵਿਆਖਿਆ ਲਈ ਇਕੋ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੰਦਰਭ ਹੈ।
ਹੈਮਿਲਟਨ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੈਬਨਿਟ ਦੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਜ਼ਾਨਾ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਫੰਡ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਥਾਰਟੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ, ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਬੈਂਕ ਆਫ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਬਣਾਉਣਾ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਟੈਰਿਫ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਵਿਸਕੀ ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਟੈਕਸ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਸਥਾਨਕਵਾਦ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ, ਹੈਮਿਲਟਨ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ, ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਘੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਅਮਰੀਕੀ ਦੋ-ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁੱਦਾ ਹੈ ਜੇ ਸੰਧੀ 1794 ਵਿੱਚ ਹੈਮਿਲਟਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤਾਨਾ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਤੌਹੀਨ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ। ਹੈਮਿਲਟਨ ਨੇ ਸੰਘੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਦਬਦਬਾ ਰੱਖਿਆ ਜਦੋਂ ਤਕ ਉਹ ਜੈਫੇਰਸਨ ਦੀ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ-ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 1800 ਦੇ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹਾਰਿਆ।
1795 ਵਿਚ, ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਏ। 1798-99 ਵਿਚ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਐਡਮਜ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਹੈਮਿਲਟਨ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲਾਮਬੰਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪੁਨਰਗਠਨ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੇ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਜਨਰਲ ਬਣੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਹੈਮਿਲਟਨ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਕਾਜ਼ੀ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ, ਅਤੇ ਹੈਮਿਲਟਨ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੇ ਐਡਮਜ਼ ਦੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਬਚਣ ਦੁਆਰਾ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਐਡਮਸ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਚੋਣ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਨੇ 1800 ਵਿੱਚ ਫੈਡਰਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਹਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਜੈਫਰਸਨ ਅਤੇ ਅਰੋਨ ਬੁਰਰ 1801 ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਹੈਮਿਲਟਨ ਨੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਫ਼ਰਕ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜੈਫਰਸਨ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਲਈ, ਬੁਰ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹਨੇ ਬੇ-ਇੱਛੁਕ ਸਮਝਿਆ।
ਹੈਮਿਲਟਨ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀਆਂ, ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੌਕਰ ਦੀ ਵਪਾਰ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀਤਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਬੁਰਰ 1804 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਰਾਜ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਹੈਮਿਲਟਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਯੋਗ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਰ ਬੁਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੁਵੱਲੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੁਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਹੈਮਿਲਟਨ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ 12 ਜੁਲਾਈ 1804 ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮਰ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1804 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਪਾਣੀਪਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ
ਪਾਣੀਪਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ ਬਾਬਰ ਅਤੇ ਇਬਰਾਹਿਮ ਲੋਧੀ ਦੇ ਵਿੱਚ 21 ਅਪਰੈਲ 1526 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ।
ਸੰਨ 1526 ਵਿੱਚ, ਕਾਬਲ ਦਾ ਤੈਮੂਰੀ ਸ਼ਾਸਕ ਬਾਬਰ, ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਇਬਰਾਹਿਮ ਲੋਧੀ, ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸਿੱਟਾ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ
ਬਾਬਰ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਹਮਲਾ 1525 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਬਾਬਰ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਦੌਲਤ ਖਾਂ ਲੋਧੀ ਨੂੰ ਕਰਾਰੀ ਹਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਬਾਬਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਇਬਰਾਹਿਮ ਲੋਧੀ ਨਾਲ ਦੋ-ਦੋ ਹੱਥ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਇਬਰਾਹਿਮ ਲੋਧੀ ਇੱਕ ਲੱਖ ਸੈਨਾ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਧਿਆ। ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੇ ਪਾਨੀਪਤ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਲਾ ਲਿਆ ਪਰੰਤੂ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1526 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਇਬਰਾਹਿਮ ਲੋਧੀ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਬਾਬਰ ਦੀ ਸੈਨਾ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਬਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਮੋਰਚਾ ਲਗਾਈ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਇਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਠਿਠਕ ਗੲੇ। ਬਾਬਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਘੇਰ ਲਓ। ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ ਤੋਪਚੀਆਂ ਨੇ ਗੋਲੇ ਵਰਸਾਉਣੇ ਆਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਦੀ ਅਗੁਵਾਈ ਉਸਤਾਦ ਅਲੀ ਅਤੇ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਭਾਰੀ ਯੁੱਧ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ। ਅੱਗੇ ਤੋਪਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਪਿੱਛਿਓਂ ਨੇਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵਰ੍ਹਿਆ। ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਦੇਖਦਿਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲੱਗ ਗੲੇ। ਦੁਪਹਿਰ ਤੱਕ ਯੁੱਧ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਾਬਰ ਜੇਤੂ ਰਿਹਾ। ਸੁਲਤਾਨ ਇਬਰਾਹਿਮ ਲੋਧੀ ਆਪਣੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਹਿਤ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਪਾਨੀਪਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ।
ਲੂ ਐਂਡਰੇਅਸ ਸਾਲੋਮੇ
ਲੂ ਐਂਡਰੇਅਸ ਸਾਲੋਮੇ (ਜਨਮ ਜਾਂ ਤਾਂ ਲਾਊਜ਼ੀ ਵਾਨ ਸਾਲੋਮੇ ਜਾਂ ਲੁਊਜ਼ੇ ਗੁਸਤਾਵੋਵਨਾ ਸਾਲੋਮੇ ਜਾਂ ਲਿਓਲੀਆ ਵੋਨ ਸਾਲੋਮੇ, Луиза Густавовна Саломе ; 12 ਫਰਵਰੀ 1861 - 5 ਫਰਵਰੀ 1937) ਇੱਕ ਰੂਸ-ਜਰਮਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ, ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਕਥਾਵਾਚਕ ਸੀ. ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਬੌਧਿਕ ਰੁਚੀਆਂ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਦੋਸਤੀ ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼ ਨੀਤਸ਼ੇ, ਸਿਗਮੰਡ ਫ੍ਰਾਉਡ, ਪੌਲ ਰੀ ਅਤੇ ਰੇਨਰ ਮਾਰੀਆ ਰਿਲਕੇ ਵਰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਹੋਈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
ਲੂ ਸਾਲੋਮੇ ਦਾ ਜਨਮ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਗੁਸਤਾਵ ਲੂਡਵਿਗ ਵਾਨ ਸਲੋਮੀ (1807–1878), ਅਤੇ ਲੂਈਸ ਵਾਨ ਸਲੋਮੀ (ਨੀ ਵਿਲਮ) (1823–1913) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਾਜ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ "ਫਿਨਿਸ਼ ਯਹੂਦੀ" ਸਮਝ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਹੁਗਿਓਨੋਟ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਜਰਮਨ ਦੇ ਸਨ। ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ, ਉਹ ਇਕ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਘਰ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਰਸ਼ੀਅਨ, ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸਿੱਖਦੇ ਸਨ; ਸਾਲੋਮੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੀ।
ਇੱਕ ਕੱਟੜ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ, ਸਾਲੋਮੇ ਜਦੋਂ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਚਰਚ ਅਤੇ ਹਰਮਨ ਡਾਲਟਨ, ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਪਾਦਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਡਾਲਟਨ ਦੁਆਰਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਚਰਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਦਰਸ਼ਨ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੌਧਿਕ ਰੁਝਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖੀ।
ਦਰਅਸਲ, ਉਹ ਡੱਚ ਪਾਦਰੀ ਹੈਂਡਰਿਕ ਗਿਲੋਟ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਡਾਲਟਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਲੋਟ ਉਸ ਤੋਂ 25 ਸਾਲ ਵੱਡਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸਾਲੋਮੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੈ ਗਿਆ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਦਰਸ਼ਨ, ਵਿਸ਼ਵ ਧਰਮਾਂ, ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਣਗਿਣਤ ਲੇਖਕਾਂ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ, ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਚਿੰਤਕਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਾਇਆ। ਗਿਲੋਟ ਸਲੋਮੀ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਜੁੜ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਤਲਾਕ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਾਲੋਮੇ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਗਿਲੋਟ ਨਿਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੀ।
ਰੇ ਅਤੇ ਨੀਟਸ਼ੇ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸਾਲੋਮੇ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੋਮ ਲੈ ਗਈ ਜਦੋਂ ਸਾਲੋਮੇ 21 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਕ ਸਾਹਿਤਕ ਸੈਲੂਨ ਵਿਚ, ਸਲੋਮੀ ਲੇਖਕ ਪੌਲ ਰੇ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਹੋਈ। ਰੇ ਨੇ ਉਸ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਸਾਲੋਮੇ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਮਿਲ ਕੇ 'ਭਰਾ ਅਤੇ ਭੈਣ' ਵਜੋਂ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਮਿਊਨ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ। ਰੇ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼ ਨੀਤਸ਼ੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰਲਾ ਲੈਣ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 1882 ਵਿਚ ਰੋਮ ਵਿਚ ਨੀਤਸ਼ੇ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੀਤਸ਼ੇ ਨੂੰ ਤੁਰਤ ਸਾਲੋਮੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਰੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨੀਤਸ਼ੇ ਨੇ ਰੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲੋਮੇ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਤਸ਼ੇ ਵਿਚ ਇਕ ਦੋਸਤ ਵਜੋਂ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਕ ਪਤੀ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ। ਨੀਤਸ਼ੇ ਫਿਰ ਵੀ ਰੇ ਅਤੇ ਸਾਲੋਮੇ ਨਾਲ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਦੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਆਪਣੀ ਕਮਿਊਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸੀ। 13 ਮਈ ਨੂੰ, ਲੂਸੇਰਨ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਨੀਤਸ਼ੇ ਸਾਲੋਮੇ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਬੜੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਉਸ ਨਾਲ ਫਿਰ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਖਾਰਿਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਮਿਊਨ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਸੀ। ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨੀਤਸ਼ੇ ਦੀ ਭੈਣ ਏਲੀਜ਼ਾਬੇਥ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤੋਂ ਦੁਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ "ਅਨੈਤਿਕ ਔਰਤ" ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ। ਤਿੰਨਾਂ ਨੇ ਸਾਲੋਮੇ ਦੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਇਟਲੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ "ਵਿੰਟਰਪਲੇਨ" ਕਮਿਊਨ ਕਿੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਕਮਿਊਨ ਇੱਕ ਤਿਆਗ ਮੱਠ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੀ, ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਢੁਕਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਅਕਤੂਬਰ 1882 ਵਿਚ ਲਾਈਪਸਿਸ਼ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਿੰਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਹਫ਼ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਬਿਤਾਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਰੇ ਅਤੇ ਸਾਲੋਮੇ ਨੀਤਸ਼ੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਨੀਤਸ਼ੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਗਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਰੇ ਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗੇ, ਠੀਕ ਹੈ?" ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਨੀਤਸ਼ੇ ਸਾਲੋਮੇ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਸਭ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀਆਂ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੀਆਂ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ। ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਸਾਲੋਮੇ ਅਤੇ ਰੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕਮਿਊਨ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖਦੀ ਸੀ। ਨੀਤਸ਼ੇ ਨੇ 1883 ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ “[ਆਪਣੀ] ਭੈਣ ਪ੍ਰਤੀ ਸੱਚੀਂ ਨਫ਼ਰਤ” ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ।
1884 ਵਿਚ ਸਾਲੋਮੇ ਜ਼ੂਊਰੀਖ ਵਿਚ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੂਸਰੀ ਔਰਤ ਬਣੀ ਅਤੇ ਹੈਲੇਨ ਵੌਨ ਡ੍ਰਸਕੋਵਿਟਜ਼ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਗਈ। ਇਹ ਅਫ਼ਵਾਹ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਲੋਮੀ ਦਾ ਸਿਗਮੰਡ ਫ਼ਰਾਇਡ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਬੰਧ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1937 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1861
ਊਸ਼ਾ ਜਾਧਵ
ਊਸ਼ਾ ਜਾਧਵ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Usha Jadhav) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ 2012 ਦੀ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ ਧਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ 60ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਈ ਘਾਟ: ਕ੍ਰਾਈਮ ਨੰਬਰ 103/2015 ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ 50ਵੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ IFFI ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਵਾਰਡ (ਮਹਿਲਾ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਜਾਧਵ ਇੱਕ ਟਰੈਵਲ ਏਜੰਸੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਪੁਣੇ ਚਲੀ ਗਈ। ਕਲਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਜਨੂੰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ।
ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਮਨ-ਮੱਧ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕੈਕਾੜੀ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਜਨਜਾਤੀ (ਪੱਛੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ) ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਵਾਲੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਜਾਧਵ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੌਕੇ ਮਿਲੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਾਟਾ ਡੋਕੋਮੋ, ਫੇਵੀਕੋਲ, ਹੈੱਡ ਐਂਡ ਸ਼ੋਲਡਰਜ਼, ਆਈਸੀਆਈਸੀਆਈ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਹੋਰ। ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬ੍ਰੇਕ 2007 ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਸਿਗਨਲ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਮਧੁਰ ਭੰਡਾਰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਸਿਗਨਲ 'ਤੇ ਸਮਾਨ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2009 ਦੀ ਫਿਲਮ ਦੋ ਪੈਸੇ ਕੀ ਧੂਪ, ਚਾਰ ਆਨੇ ਕੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਕਿ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੀਪਤੀ ਨਵਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੀਸ਼ਾ ਕੋਇਰਾਲਾ ਅਤੇ ਰਜਿਤ ਕਪੂਰ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ।
2012 ਵਿੱਚ, ਜਾਧਵ ਨੂੰ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕੌਨ ਬਣੇਗਾ ਕਰੋੜਪਤੀ ਦੇ 6ਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਲੱਖਾਂ ਮੈਂ ਏਕ ਦੇ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਅਨੰਤ ਮਹਾਦੇਵਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਮਹਿਮਾਨ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ, ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਜਾਧਵ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਲਈ ਵਿਤਕਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਫਿਲਮ ਧਗ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਧਵ ਨੇ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੀ ਮਾਂ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਫਸੇ। ਆਪਣੀ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਦਰਜੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਮਾਂ ਦੀ ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਜਾਧਵ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਿਲਮ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸਮਿਤਾ ਪਾਟਿਲ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਾਧਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਪਾਟਿਲ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇਹ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਸਦੀ ਨਕਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਊਸ਼ਾ ਜਾਧਵ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। “ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਦੁਆਰਾ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਹੈ। ਡਾ: ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਰਾਹੀਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਜੋ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ 'ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ 'ਤੇ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਮੇਰੇ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਹਨ, "ਊਸ਼ਾ ਜਾਧਵ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਟਾਰਜਨ
ਟਾਰਜਨ ਇੱਕ ਗਲਪੀ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਆਦਿਰੂਪ ਜੰਗਲੀ ਬੱਚਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗਾਨੀ ਮਹਾਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਪਾਲ ਪੋਸ ਕੇ ਵੱਡਾ ਕੀਤਾ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਮਾਜਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਸਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਹਸੀ ਵੀਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਟਾਰਜਨ ਐਡਗਰ ਰਾਈਸ ਬਰੋਜ ਦਾ ਘੜਿਆ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਨਾਵਲ ਟਾਰਜਨ ਆਫ ਦ ਏਪਸ (ਮੈਗਜੀਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 1912, ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 1914) ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੇ 25 ਸਿਕੂਐਲਸ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਤਿੰਨ ਅਧਿਕ੍ਰਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਮੀਡਿਆ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਵਿਲੀਅਮ ਹੈਨਰੀ ਹਡਸਨ
ਜੀਵਨ ਤੇ ਕੰਮ
ਹਡਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਵਿੱਚ ਬੁਏਨੋ ਆਇਰਸ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕਿਲਮੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਮਨਫ਼
ਮਨਫ਼ (منف Manf ; Μέμφις) ਜਾਂ ਮੈਂਫਿਸ ਹੇਠਲੇ ਮਿਸਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਨਬ-ਹੱਜ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ। ਇਹਦੀ ਉਜਾੜਾ ਕੈਰੋ ਤੋਂ 20 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਮਿਤ ਰਾਹੀਨਾ ਕਸਬੇ ਕੋਲ਼ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨਫ਼, ਮਿਸਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ ਵਿਗਿਆਨ
ਸੁਹਾਂ
ਹੋਰ ਵੇਖੋ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ
ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵਿਤਾ, ਕੁੜੀ ਪੋਠੋਹਾਰ ਦੀ ਵਿੱਚ ਸੁਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਤ ਇੱਕ ਲੋਕ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ
ਕਵਿਤਾ ਸ਼ਾਹ (ਵਿਗਿਆਨੀ)
ਕਵਿਤਾ ਸ਼ਾਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਤੇ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਛੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਤਾਵਰਨ ਜੀਵ-ਤਕਨੀਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਜਲ ਅਤੇ ਸਿਹਤ-ਸਰੋਤ ਪਰਬੰਧ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੌਗਦਾਨ ਲਈ ਚਰਚਿਤ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬਹੁਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਐਮਐਸਸੀ, ਬੀ.ਐਡ. ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਐਨਈਐਚਯੂ (NEHU) ਵਿਖੇ ਪੜਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਇਹ ਸਫਰ ਮਗਰੋਂ ਜਾਪਾਨ, ਜੇਨੇਵਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਅਖੀਰ ਉਹ ਮੁੜ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਰਤ ਆਈ।
ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ
ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (Коммунистическая партия Советского Союза, Kommunisticheskaya partiya Sovetskogo Soyuza; short: КПСС, KPSS) ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ, ਹੁਕਮਰਾਨ ਪਾਰਟੀ ਸੀ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਪਾਰਟੀ 1912 ਵਿੱਚ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕਾਂ (ਰੂਸੀ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬਹੁਮਤ ਧੜੇ) ਨੇ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਰੁੱਪ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਆਗੂ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਲੈਨਿਨ ਸੀ। ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 1917 ਵਿੱਚ ਅਕਤੂਬਰ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੱਤਾ ਹਥਿਆ ਲਈ ਸੀ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ 29 ਅਗਸਤ 1991 ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀਆਂ
ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼ਬਦ ਅਸਲ ਵਿਚ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ 'ਸੱਭਯ' ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਨਿਯਮਬੱਧਤਾ ਹੈ ਜਦਕਿ 'ਅਚਾਰ' ਦਾ ਅਰਥ ਆਚਰਨ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਚਰਿਤਰ ਜੋ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਿਯਮਬੱਧਤਾ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੂੰ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ ਪਰ ਹਰ ਸਮਾਜ 'ਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕੌਮ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਜਨ ਸਮੂਹ ਜਿਹੜਾ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈੇ, ਉਹ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਸੱਖਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਿੱਤੇ, ਰੁਤਬੇ, ਜਮਾਤ, ਧਰਮ ਤੇ ਅੱਗੋਂ ਉਪ-ਸਮੂਹ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਪ ਸਮੂਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਜਨ-ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਸਾਂਝ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਕੁਝ ਵਿਲੱਖਣ ਤੱਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਉਪ-ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਤੱਤ ਮਿਲ ਕਰ ਮੂਲ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰਤਿਤਵ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਸਭਿਆਚਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਜਿੰਨਾਂ ਹੀ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤਾਰੇ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਣੀ ਸੌਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਐਡਵਰਡ ਬੀ.ਟਾਈਲਰ ਅਨੁਸਾਰ, "ਸਭਿਆਚਾਰ ਉਹ ਜਟਿਲ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਕਲਾ, ਨੈਤਿਕਤਾ, ਕਨੂੰਨ, ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਦਤਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।"
ਸਭਿਆਚਾਰ: ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ
ਜੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਵੱਜੋਂ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕਜੁੱਟ ਅਤੇ ਜਟਿਲ ਸਿਸਟਮ ਹੈ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਭਾਵ ਇੱਕ ਐਸੇ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਕਰ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਰਗੈਨਿਕ ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਆਤਮਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅੰਗ
ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਧਿਐਨ ਖੇਤਰ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਅੰਗ ਮੰਨੇ ਹਨ। ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵੱਖੋਂ -ਵੱਖਰੇ ਅੰਗ ਮੰਨੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ:
ਲੱਛਣ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਸਤੂ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਨਿਖੇੜੇ ਦੇ ਮੂਲ ਅਧਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਨਿਖੇੜਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਹੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ:
ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚਲੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ੱਗ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿਧੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ-ਵਿਧੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਹੜੀ 'ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਸਤ' ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਧਿਐਨ ਇਕਾਈ ਮੰਨ ਕੇ ਤੁਰਦੀ ਹੈ। ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੀ ਵੀ। ਪਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਧਿਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਨ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪਰਵਰਗ ਉਹੀ ਹੋ ਨਿਬੜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਤਿਮਾਨਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਵਿਚਾਰੇ ਗਏ ਹਨ: ਭਾਵ ਲੋਕਾਚਾਰ, ਸਦਾਚਾਰ, ਤਾਬੂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰਲ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਮੂਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਨਾ ਹੀ ਮੁਲੰਕਣ-ਮੁਕਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਭਿਆਚਾਰ ਪਰਿਵਰਤਨ
ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਪੇਖ ਸਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਦਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਹ ਏਡੀ ਵੱਡੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਸਗੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉਪਰ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਇਹ ਪ੍ਕਿਰਤੀ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਹੋਂਦ ਚੌਖਟਾ ਹੈ। ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰੀਕਰਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਖੜੀਆਂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਖਿੰਡਾਅ ਦੇ ਅਮਲ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਟਿਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੱਭਿਆਚਾਰੀਕਰਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚਣ ਲਈ ਪੂਰੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਬੰਧੰਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਿਆਨ-ਖੇਤਰ
ਗਿਆਨ-ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਨਿਖੇੜਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਸੰਬੰਧ ਵੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਇਹਨਾਂ ਅੰਤਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਕਾਫ਼ੀ ਅਸਪਸ਼ਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ।
ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸ੍ਵੈਚੇਤਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਥਾਰਥ ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਤਮਕ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਬਿੰਬ-ਸਿਰਜਣਾ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਲੱਛਣ ਹੈ।  ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਆਪਣੇ ਮਾਧਿਅਮ, ਭਾਸ਼ਾ, ਕਰਕੇ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਿਰਜਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ਨੇ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਆਸ਼ੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਿੰਬ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਤਿੰਨ ਪੱਧਰਾਂ ਉੱਤੇ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ:ਯੁੱਗ, ਧਾਰਾ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ। ਸਾਹਿਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਬੋਧਾਤਮਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਲਾ ਦੇ ਬਾਕੀ ਰੂਪ, ਫਲਸਫ਼ਾ, ਧਰਮ, ਇਤਿਹਾਸ, ਮਿਥਿਹਾਸ ਆਦਿ ਇਸ ਅੰਗ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਅੰਗ ਵੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸਮੁੱਚਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਬੱਧ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰ ਰਹੇ ਅਮਲਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਿੰਬ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਅਮਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਸ ਸਮਰੱਥਾ ਉਪਰ ਸੰਦੇਹ ਵੀ ਸਮਕਾਲੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਹੀ ਉਪਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਐਸੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਸਾਹਿਤ ਨੇ ਸਮਾਜਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਸਲਾਕੁਨ ਰੋਲ਼ ਨਿਭਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਇਸ ਜਟਿਲ ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਨ ਹੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਕੇਵਲ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹੁੰਚ ਬੇਹੱਦ ਅਧੂਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਲੋਕਯਾਨਿਕ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗਿਣਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਸ਼ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂ ਦਾ ਤਿਉਂ ਕਦੀ ਵੀ ਪ੍ਤੀਬਿੰਬਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਬਿੰਬ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਹੀ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਧਿਐਨ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤੀ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੋ ਨਿਬੜਦਾ ਹੈ।
ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਸਰੋਤ
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲਏ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਾਰਥਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਖੇੜਦੇ ਹੋਏ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਖੇਤਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ: ਸੋ, ਉਪਰ ਗਿਣਵਾਏ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਵਿਕਾਸ ਕਰੇਗਾ, ਆਧਾਰ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਰੋਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਜਾਣਗੇ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਮਕਰਨ, ਭੂਗੋਲਿਕ ਚੌਖਟਾ, ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਨਾਮਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖਿੱਤੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਅੱਗੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੀ ਸ੍ਵੈਧੀਨ ਹੋਂਦ ਦੇ ਰਾਹ ਤੁਰ ਪਏ ਹਨ? ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖਿੱਤਾ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜੀਵਨ ਢੰਗ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਮਿਲ ਕੇ ਹੀ ਕਿਸੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੁਕਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਕਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ:
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਪ੍ਰਸਪਰ ਸੰਬੰਧ
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਚੌਖਟੇ ਨੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਆਰੰਭ ਦਾ ਸੰਭਵ ਸਮਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਇਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ:ਪੰਜਾਬੀ ਕੌਮੀਅਤ ਦੇਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ, ਜਿਹੜੀ ਕੌਮੀਅਤ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਵਾਹਕ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹੱਦਬੰਦੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪੱਖ ਵਿਚਰਦਿਆਂ ਫ਼ਰੈਂਕ ਨੇ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹੱਦਬੰਦੀ ਦੀ ਇਹ ਅਸਥਿਰਤਾ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਨਿਸਚਿਤਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਧੁੰਦਲਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਵਜੋਂ ਪਛਾਨਣ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਸਮੂਹ ਇਸ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵਾਹਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਪ੍ਸਪਰ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਪੜਤਾਲਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਰਹੱਦੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਥੋ ਦੇ ਜਮਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਪੱਖੋਂ ਸੁਡੌਲਤਾ, ਬਹਾਦਰੀ, ਦਲੇਰੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਹੈ। ਸਰਹੱਦੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਸਲੀ ਮਿਸ਼ਰਨ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਇਹੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਧਰਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਪਰੋਕਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੱਥਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਈ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭੂਗੋਲ ਹਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਸਰੋਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਸਮਾਂ ਕਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਜਦੋਂ ਭੂਗੋਲ ਕਿਸੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਅੰਸ਼ ਦਾ ਸੋਮਾ ਨਾ ਰਹੇ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮੂਲ ਸੋਮੇ
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬੇਅੰਤ ਅੰਸ਼ਾ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਹਰ ਅੰਸ਼ ਕਿਤੋਂ ਨਾ ਕਿਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਪਾ ਕੇ ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਅੰਸ਼ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਸੋਮਾ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਅੰਸ਼ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਅੰਸ਼ ਆਪਣੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਹੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਆਇਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਤਾ ਅਸੀਂ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ- ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਰਾਹੀਂ ਲਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮੂਲ ਸੋਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਆ ਜਾਏਗਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਘੜਣ ਵਿਚ, ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵਾਰਿਸ ਹੈ, ਕਿਹੜੇ ਕਿਹੜੇ ਅੰਸ਼ ਕਿਸ ਕਿਸ ਸੋਮੇ ਤੋਂ ਲਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਸੋਮਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਕਦਰ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਕਿਸੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਐਸੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਸ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਾਲੇ ਜਨ-ਸਮੂਹ ਦੇ ਜੀਵਨ-ਵਿਹਾਰ ਵਿਚੋਂ ਝਲਕਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿਚਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਜਿੰਨੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸਮਾਂ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਇਹ ਮਹੱਤਤਾ ਵਧਦੀ ਘਟਦੀ ਵੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਵੀ ਐਸੀਆਂ ਕੁਝ ਕੁ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਸ ਸਮੂਹ ਵਿਚਲੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਕਸਰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਦਰ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਖਾਸਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਖੇੜਦੀ ਹੈ? ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਜਵਾਬ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਦਰ ਹੈ - ਬਹਾਦਰੀ, ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਹੁਣਾਚਾਰੀ, ਸਖੀਪੁਣਾ, ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਆਦਿ। ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰ ਕੇ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੀ ਕਦਰ ਕੇਂਦਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦੀ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਦੀ ਬਾਬਾ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਸੀ: '''ਫਰੀਦਾ ਬਾਰਿ ਪਰਾਇਐ ਬੈਸਣਾ ਸਾਂਈ ਮੁਝੇ ਨਾ ਦੇਹਿ।। ਜੇ ਤੂੰ ਏਵੇ ਰਖਸੀ ਜੀਉ ਸਰੀਰਹੁ ਲੇਹਿ।। 42।। ਇਹ 'ਬਾਰਿ ਪਰਾਇ ਬੈਸਣ' ਦਾ ਸੰਤਾਪ ਪੰਜਾਬੀ ਆਚਰਨ ਲਈ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ ਮਾੜਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਦੇ ਆਸਰੇ ਜਿਊਣ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਨਾ ਜਿਉਣਾ ਵਧੇਰੇ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੋਕ ਗੀਤ ਦੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: '''ਦੋ ਪੈਰ ਘੱਟ ਤੁਰਨਾ ਪਰ ਤੁਰਨਾ ਮਟਕ ਦੇ ਨਾਲ। ਇਹ ਕੇਂਦਰੀ ਕਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਬਾਕੀ ਕਦਰਾਂ ਅਰਥ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਲ
ਨਲ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: नल) ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਹੈ।ਉਹ ਨਿਸ਼ਧ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਵੀਰਸੇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਥਾ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁੱਝ ਗਵਾ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਨਵਾਸ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਉਥੇ ਹੀ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਲ ਅਤੇ ਦਮਯੰਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ। ਨਲ ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਸਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵੀ। ਸ਼ਸਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਘੋੜਾ-ਸੰਚਾਲਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਦਮਯੰਤੀ ਵਿਦਰਭ (ਪੂਰਬੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ) ਨਰੇਸ਼ ਦੀ ਇੱਕਲੌਤੀ ਪੁਤਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਸੀ। ਨਲ ਉਸ ਦੇ ਸੁਹੱਪਣ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਸੁਣਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਲਗਾ। ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਮਯੰਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹੰਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਅਤੇ ਦਮਯੰਤੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਉਸ ਅਨਜਾਨ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਬਿਰਹ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਲੱਗੀ।
ਇਸ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਪੀੜ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰੰਗਤ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਆਕਰਸ਼ਤ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕੇ। ਬੋਪ ਨੇ ਲੈਟਿਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਡੀਨ ਮਿਲਮੈਨ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰ ਕੇ ਪੱਛਮ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਕਥਾ ਤੋਂ ਵਾਕਫ਼ ਕਰਾਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ
ਕੁਮਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ
ਕੁਮਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਆਗੂ ਹੈ।
ਗੰਗਾ ਦੀਨ
"ਗੰਗਾ ਦੀਨ" (1892) ਰੂਡਯਾਰਡ ਕਿਪਲਿੰਗ ਦੀ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਡਯਾਰਡ ਕਿਪਲਿੰਗ ਦੀ ਕਵਿਤਾ
ਕੁਮਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ 2014 ਦੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਅਮੇਠੀ ਤੋਂ ਆਪ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਲੜੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਸਿਰਫ 25,000 ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਅਨੀਤਾ ਹਾਸਨੰਦਿਨੀ ਰੈਡੀ
ਅਨੀਤਾ ਹਾਸਨੰਦਿਨੀ ਰੈਡੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਸੀਰੀਅਲ ਕਭੀ ਸੌਤਨ ਕਭੀ ਸਹੇਲੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਚਰਚਾ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਬੌਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ 2003 ਵਿੱਚ ਕੁਛ ਤੋ ਹੈ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਯੇਹ ਹੈ ਮੋਹੱਬਤੇਂ ਵਿੱਚ ਸਗੁਨ ਅਰੋੜਾ ਅਤੇ ਨਾਗਿਨ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਿੱਸ਼ ਖੰਨਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਹਸਨੰਦਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1981 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਧੀ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਹਸਨੰਦਾਨੀ ਨੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਸੀਜ਼ਨ 2 ਨਾਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ 2001 ਵਿੱਚ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਨੂਵੂ ਨੇਨੂ ਨਾਲ 2002 ਵਿੱਚ ਸਮੁਰਾਈ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਰੁਸ਼ਮੇਲਲਮ ਵਸੰਤਮ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 2003 ਦੀ ਥ੍ਰਿਲਰ ਫ਼ਿਲਮ 'ਕੁਛ ਤੋ ਹੈ' ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਾਟੇਜ, ਇੱਕ ਅਲੌਕਿਕ ਥ੍ਰਿਲਰ ; ਅਤੇ 'ਕੋਈ ਆਪ ਸਾ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਕਾਵਯਾਂਜਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਅੰਜਲੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਮੱਧ-ਵਰਗ ਦੀ ਕੁੜੀ ਜਿਸ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਕ੍ਰੀਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ ਨੇਨੂ ਪੇਲੀਕੀ ਰੈਡੀ, ਥੋਟੀ ਗੈਂਗ, ਬੈਂਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਗਦਾ ਅਤੇ ਨੁਵੂ ਨੇਨੂ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤੁਸ਼ਾਰ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ 'ਯੇ ਦਿਲ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੀਮੇਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ, ਨੇਨੁਨਾਨੂ ਦੇ ਇੱਕ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਕੰਨੜ ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਪੁਨੀਤ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਨੜ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਫ਼ਿਲਮ ਵੀਰਾ ਕੰਨੜਿਗਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
2013 ਤੋਂ, ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਯੇ ਹੈ ਮੁਹੱਬਤੇਂ 'ਤੇ ਸ਼ਗੁਨ ਅਰੋੜਾ/ਭੱਲਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ 'ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ' ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ 8 ਵਿੱਚ ਵਾਈਲਡ ਕਾਰਡ ਐਂਟਰੀ ਸੀ। ਜੂਨ 2018 ਤੋਂ ਮਈ 2019 ਤੱਕ, ਉਸ ਨੇ ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ ਦੀ ਨਾਗਿਨ 3 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਉਰਫ਼ ਵਿਸ਼ਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੁਲਾਈ 2019 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਡਾਂਸ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਨੱਚ ਬਲੀਏ ਦੇ 9ਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਗਈ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਰਨਰ-ਅੱਪ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ।
ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 'ਨਾਗਿਨ: ਭਾਗਿਆ ਕਾ ਜ਼ਹਰੀਲਾ ਖੇਲ' ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਅਗਸਤ 2020 ਵਿੱਚ ਨਾਗਿਨ 5 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਫਰਵਰੀ 2022 5-6 ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੰਗਾਂ 'ਤੇ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਅਨੀਤਾ ਦਾ ਵਿਆਹ 14 ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਨੂੰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਰੋਹਿਤ ਰੈਡੀ ਨਾਲ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। 10 ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੈੱਡੀ ਅਤੇ ਖੁਦ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। 9 ਫਰਵਰੀ 2021 ਨੂੰ ਇਸ ਜੋੜੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬੱਚਾ, ਇੱਕ ਲੜਕਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਦਾ ਨਾਮ ਆਰਵ ਰੈਡੀ ਰੱਖਿਆ।
ਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਨੀਤਾ ਏਜਾਜ਼ ਖਾਨ ਨੂੰ ਡੇਟ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ 'ਕਾਵਿਆ-ਅੰਜਲੀ' ਦੇ ਸੈੱਟ 'ਤੇ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਅਨੀਤਾ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਏਜਾਜ਼ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਵੱਖ ਕਰ ਲਏ ਸਨ ਜਦੋਂ ਇਹ ਜਾਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿ ਉਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਗਾਇਕ ਨਤਾਲੀ ਡੀ ਲੂਸੀਓ ਨਾਲ ਉਸ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ
ਡਿਜ਼ਨੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰੇਲ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ
ਡਿਜ਼ਨੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰੇਲ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾ ਦੀ ਹੈ। ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਪਾਰਕ ਏਂਡ ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਵਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਰ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਵਿਧਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਥੀਮ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਵਿਕੇਸ਼ਨ ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਦੋਵੇ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਹੀ ਹਿੱਸੇ ਹਨ। ਡਿਜ਼ਨੀ ਪਾਰਕ ਰੇਲ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦੀ ਸੁਰੂਆਤ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਨੇ ਆਪ ਪਹਿਲਾਂ ਡਿਜ਼ਨੀਲੈਂਡ ਅਨਾਹੇਮ, ਕੈਲਿਫੋਰਨਿਆ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਿਹੜਾ 17 ਜੁਲਾਈ 1955 ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੇਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ
ਫ਼ਾਰਸ ਸੂਬਾ
ਫ਼ਾਰਸ ਸੂਬਾ, ਇਰਾਨ ਦੇ 31 ਸੂਬਿਆਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਖੇਤਰ 2 ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਿਰਾਜ਼ ਵਿਖੇ ਹੈ।
ਫਤਿਆਬਾਦ
ਫਤਿਆਬਾਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰੁਸਤਮ-ਸੋਹਰਾਬ
ਰੁਸਤਮ-ਸੋਹਰਾਬ ਈਸਾ ਤੋਂ ਚਾਰ ਸੌ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਰੁਸਤਮ ਅਤੇ ਸੋਹਰਾਬ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵੀ ਫਿਰਦੌਸੀ ਦੇ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ, ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ ਵਿਚੋਂ ਹੈ। ਇਹ ਹੀਰੋ ਰੁਸਤਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੋਹਰਾਬ ਦੀ ਦੁਖਦਾਈ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ
ਸੋਹਰਾਬ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਸੱਚਾ ਇਨਸਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਈਰਾਨ ਦਾ ਵਾਸੀ ਸੀ। ਜੀਹੂ ਨਦੀ ਤੋਂ ਪਾਰ ਦੂਜਾ ਰਾਜ ਤੁਰਾਨ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਈਰਾਨ ਤੇ ਤੁਰਾਨ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਰੁਸਤਮ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਦਾ ਹੋਇਆ ਜੀਹੂ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਤੁਰਾਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਰਾਤ ਪੈ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਸੌਂ ਗਿਆ। ਸਵੇਰੇ ਜਾਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਘੋੜਾ ਗਾਇਬ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਘੋੜਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸਮੰਗਾ ਦੇ ਗੜ੍ਹ ਵੱਲ ਤੁਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦੇਵੇਗਾ। ਰੁਸਤਮ ਸੋਹਰਾਬ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਸ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਤਹਿਮੀਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਤ ਮੌਕੇ ਮਿਲੀ ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਸਰੇ ਦਿਨ ਸਮੰਗਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਰੁਸਤਮ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਤਹਿਮੀਨਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਤਹਿਮੀਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਨਾਮੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਤੇ ਯੋਧਾ ਬਣਿਆ ਤੇ ਅਨਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਭਿੜਿਆ। ਪਿਓ-ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕੁਸ਼ਤੀ, ਫੇਰ ਲੜਾਈ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤੂ ਤੇ ਪਤਨੀ ਤਹਿਮੀਨਾ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਛੱਡ ਜਾਣਾ।
ਤੇਂਗਰੀ ਧਰਮ
ਤੇਂਗਰੀ ਧਰਮ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਧਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਝਾੜ-ਫੂਕ, ਜੀਵ-ਵਾਦ, ਟੋਟਮ ਪ੍ਰਥਾ ਅਤੇ ਪੂਰਵਜ ਪੂਜਾ ਦੇ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਇਹ ਤੁਰਕ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਮੰਗੋਲਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਥਾ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਾ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਰੱਬ ਤੇਂਗਰੀ ( Tengri ) ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਧਾ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਅੱਜ ਵੀ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਤੂਵਾ ਅਤੇ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਖ਼ਕਾਸੀਆ ਜਿਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਤੇਂਗਰੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਂਗਰੀ ਧਰਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਗੋਲ ਇਤਿਹਾਸ
ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ
ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ , ਇੱਕ ਕਰਜ਼ੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਮੁੜ-ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਮੁੜ ਅਦਾਇਗੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਜਾਂ ਉਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਨਿਯੰਤਰਣ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।।ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਮੁੜ ਅਦਾਇਗੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਮੰਨ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 8।1 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਢੰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਕਿ 2005 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੇਬਰ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁਆਰਾ " ਆਧੁਨਿਕ ਗੁਲਾਮੀ " ਦਾ ਰੂਪ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਲਾਮੀ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਪੂਰਕ ਸੰਮੇਲਨ ਇਸ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਅਜੇ ਵੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਉਪ-ਸਹਾਰਾ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਦੇਸ਼ ਗੁਲਾਮੀ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਦੇ ਪੂਰਕ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ 84 ਤੋਂ 88% ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸਤਗਾਸਾ ਦੀ ਘਾਟ ਜਾਂ ਇਸ ਜੁਰਮ ਦੀ ਨਾਕਾਫੀ ਸਜ਼ਾ ਇਸ ਦੇ ਚਲਦੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜੱਥੇਬੰਦੀ ਨੇ 1930 ਦੇ ਜਬਰੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਮੇਲਨ ਰਾਹੀਂ ਜਬਰੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕਰਦਿਆਂ ਗੁਲਾਮੀ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਵੱਲ ਸੰਗਠਿਤ ਧਿਆਨ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਗ਼ੁਲਾਮਾਂ ਦਾ ਰਸਮੀ ਵਿਰੋਧ ਗੁਲਾਮੀ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਦੇ ਪੂਰਕ ਸੰਮੇਲਨ ਸੰਨ1956 ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਲਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਅਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਲਕ ਅਕਸਰ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਆਜ਼ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਵਾਜਬ ਦਰ ਤੇ ਰਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਛੱਡਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਮੂਲ ਰਕਮ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨਾਲ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਦਰ ਨਾਲ ਵਿਆਜ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਕੇ ਉਸ ਰਕਮ ਨੂੰ ਓਨਾ ਹੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਰਜ਼ੇ ਅਕਸਰ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
1496
1496 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1490 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਟੇਢੀ ਲਿਖਤ
ਲੁਈਸ ਦੇ ਕੈਮੋਈ
ਲੂਈਸ ਵਾਜ਼ ਦੇ ਕੈਮੋਈ ((ਕਦੇ-ਕਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੈਮੋਇੰਨਜ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ; ਸ਼ਾ. 1524 ਜਾਂ 1525 – 10 ਜੂਨ 1580), ਨੂੰ ਪੁਰਤਗਾਲ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਉੱਪਰ ਉਸਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਨੂੂੰ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ, ਵੌਂਡੈਲ, ਹੋਮਰ, ਵਰਜਿਲ ਅਤੇ ਦਾਂਤੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਰੋਦੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਸਦੀ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ ਦ ਲੂਸ਼ੀਆਡਸ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ “ਦ ਪਾਰਨਾਸਮ ਔਫ਼ ਲੁਈਸ ਦੇ ਕੈਮੀਓ" (The Parnasum of Luís de Camões) ਉਸਦੇ ਜੀਵਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਰਚਨਾ “ਦ ਲੂਸ਼ੀਆਡਸ” ਦਾ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਨੂੰ “ਕੈਮੋਈ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ” ਵੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਕੈਮੋਈ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1524 ਦੇ ਆਸੇ-ਪਾਸੇ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੁਈਸ ਵਾਜ਼ ਦੇ ਕੈਮੋਈ ਸਿਮਾਓ ਵਾਜ਼ ਦੇ ਕੈਮੋਈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਐਨਾ ਦੇ ਸਾ ਦੇ ਮੈਸੀਡੋ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਜਨਮ-ਸਥਾਨ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲਿਸਬਨ, ਕੋਇਮਬ੍ਰਾ ਜਾਂ ਅਲੈਨਕੁਏਰ ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਜਨਮ ਥਾਵਾਂ ਵੱਜੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਤਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੌਂਸਟੈਨਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸਦੇ ਜਨਮ-ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਬੁੱਤ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕੈਮੋਈ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੂਲ ਗੈਲੀਸ਼ੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚੇਵਸ ਦਾ ਉੱਤਰ-ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਸਿਮਾਓ ਵਾਜ਼ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਉਹਨਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਵਿਖੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ।
ਕੈਮੋਈ ਨੇ ਇੱਕ ਮੱਧਵਰਤੀ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਜੀਸਟਸ ਅਤੇ ਡੌਮੀਨੀਆਈ ਦੁਆਰਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਉਹ ਕੋਇਮਬ੍ਰਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਗਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਦਾ ਚਾਚਾ, ਬੈਂਟੋ ਦੇ ਕੈਮੋਈ ਉਸਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਉੱਚ-ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਅਤੇ ਕੋਇਮਬ੍ਰਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਸਬੰਧ ਸਨ।
ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ, ਰੋਮਨ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਕੰਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।
ਵਿਰਸਾ
ਅੱਜ ਮਕਾਊ ਵਿੱਚ ਕੈਮੋਈ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮਿਜ਼ੇਓ ਲੁਈਸ ਦੇ ਕੈਮੋਈ (Museu Luís de Camões) ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1520 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1580 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਾਠ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕ਼ੁਰਆਨ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ
ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਹੈ ਕਿ ਕ਼ੁਰਆਨ ਦਾ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਨੁਵਾਦ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕ਼ੁਰਆਨ ਦਾ ਅਰਬੀ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅੰਸ਼ਕ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੌਲਾਨਾ ਅਮੀਰ ਉਦੀਨ ਬਸੂਨੀਆ। ਇਹ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗਿਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਸੇਨ ਪੂਰੇ ਕ਼ੁਰਆਨ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।
ਕ਼ੁਰਆਨ ਦੇ ਕਈ ਅਨੁਵਾਦ 19ਵੀਂ, 20ਵੀਂ ਅਤੇ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਨੁਵਾਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
1389 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਸਗੀਰ, ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਕ਼ੁਰਆਨ ਦੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਦਾ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।
19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ
ਉਸ ਅਨੁਵਾਦ ਤੋਂ ਅੱਸੀ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਗਿਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਸੇਨ (1835-1910), ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਨੇ ਪੂਰੇ ਕ਼ੁਰਆਨ ਦਾ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1886 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਅਨੁਵਾਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਲਕੱਤੇ ਦੇ ਪਟਵਾਰ ਬਾਗ ਦੇ ਅਕਬਰ ਅਲੀ ਕ਼ੁਰਆਨ ਦਾ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਏ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਜੇਂਦਰਨਾਥ ਮਿੱਤਰ, ਪਾਦਰੀ ਤਾਰਾਚਰਨ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ, ਤੰਗੈਲ ਦੇ ਮੌਲਾਨਾ ਨਈਮੁਦੀਨ (1832-1907), ਦੀਨਾਜਪੁਰ ਦੇ ਅਕਬਰ ਉੱਦੀਨ, ਇੱਕ ਮੂਲ ਈਸਾਈ ਫਿਲਿਪ ਬਿਸਵਾਸ ਨੇ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗਿਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਸੇਨ ਦਾ ਬੰਗਾਲੀ ਅਨੁਵਾਦ ਪੂਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਅਨੁਵਾਦ ਅਧੂਰੇ ਸਨ।
ਇਹ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਨੁਵਾਦ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਸੁਚੱਜੀ ਸੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਵਾਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਨੁਵਾਦਕ ਰਚਨਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ
1905: ਮੌਲਾਨਾ ਅਕਰਮ ਖਾਨ (1868-1968)। ਉਸਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਕ਼ੁਰਆਨ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ।
1905: ਸ੍ਰੀ ਕਿਰਨ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ (1885-1942)। ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕ਼ੁਰਅੲਨ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿੰਦੂ ਸੀ।
1911: ਮੁਹੰਮਦ ਮੇਹਰਉੱਲਾ ਸਾਨੀ (1856-1918) 'বাংলা কোরআন শরিফ'
1913 : ਅਲਾਉਦੀਨ ਅਹਮਦ (1851-1915) ਅਤੇ ਹਾਫੇਜ਼ ਮਾਹਮੂਦ ਸ਼ਾਹ। ਇਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1914 : ਮੌਲਾਨਾ ਖੋਂਡਕਾਰ ਅਬੁਲ ਫਜ਼ਲ ਅਬਦੁਲ ਕਰੀਮ (1876-1947) 'কোরআন', ਟੰਗੇਲ ਤੋਂ।
1916 :ਮੁਨਸ਼ੀ ਕਰੀਮ ਬਖਸ਼, ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ।
1917: ਅਬਦੁਲ ਸੱਤਾਰ ਸੂਫੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ।
1917: ਮੌਲਾਨਾ ਮੁਹੰਮਦ ਰੁਹੁਲ ਅਮੀਨ (1875-1945)।
1920: ਮੌਲਾਨਾ ਯਾਰ ਅਹਿਮਦ, ਢਾਕਾ ਤੋਂ। (   -1944). 'আমপারা বাঙ্গালা তফসির',
1922: ਮੁਹੰਮਦ ਅਬਦੁਲ ਹਕੀਮ (1887-1957) ਅਤੇ ਗੋਪਾਲਗੰਜ ਦੇ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਹਸਨ। 'কোরআন শরিফ', ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ।
1923: ਮੌਲਾਨਾ ਸ਼ੇਖ ਇਦਰੀਸ ਅਹਿਮਦ 'কোরআনের মহাশিক্ষা'।
1925: ਫੈਜ਼ੂਦੀਨ ਅਹਿਮਦ (1899-1935), ਢਾਕਾ ਤੋਂ।
1926: ਝਨੇਡਾਹ ਦੇ ਮੌਲਾਨਾ ਖੋਂਡਕਰ ਗੋਲਮ ਰਸੂਲ ‘বাঙ্গালা পাঞ্জ সুরাহ'.
1927: ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਐੱਮ. ਅਬਦੁਰ ਰਸ਼ੀਦ ਸਿੱਦੀਕੀ ਕੌਕਸ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘মহা কোরআন কাব্য’।
1928: ਬਰਦ੍ਵਮਾਨ ਦੇ ਮੌਲਾਨਾ ਉਸਮਾਨ ਗਨੀ, 'পঞ্চমণি' ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ।
1928: ਜੈਸੋਰ ਦੇ ਮੌਲਾਨਾ ਅਹਮਦ ਅਲੀ (1898-1959)।
1930: ਫਜ਼ਲੁਰ ਰਹੀਮ ਚੌਧਰੀ 'কোরআন শরিফ', ਕੋਲਕਾਤਾ।
1930: ਮੋਰਸ਼ੇਦ ਅਲੀ 'কোরান দর্পণ', ਢਾਕਾ।
1930: ਮੀਰ ਫਜ਼ਲੇ ਅਲੀ (1898-1939)। 'কোরআন কণিকা', ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ।
1931: ਰਾਜਬਾੜੀ ਦੇ ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ਹਰ ਉੱਦੀਨ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ‘কোরআনের আলো’।
1932: ਕੁਮਿੱਲਾ ਦਾ ਅਬ੍ਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਹਿੰਦੀ (1867-1926) ਨੋਆਖਾਲੀ ਤੋਂ ‘কোরআন শরিফ’।
1933 : ਕਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁਲ ਇਸਲਾਮ 'কাব্য আমপারা' ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਕਾਵਿਕ ਬੰਗਲਾ ਵਿੱਚ।
1934: ਸੱਯਦ ਅਬੁਲ ਖੈਰ ਤਾਜਉਲ ਆਵਲੀਆ ‘বাংলা কোরআন শরিফ’, ਤੰਗੈਲ ਤੋਂ।
1936: ਅਯੂਬ ਅਲੀ ਚੌਧਰੀ (1877-1936) ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ‘স্বর্গীয় কানন’।
1936: ਜੈਸੋਰ ਤੋਂ ਮੌਲਾਨਾ ਮੁਹੰਮਦ ਗੋਲਮ ਅਕਬਰ ‘আমপারার তফসির’।
1937: ਬਸੰਤ ਕੁਮਾਰ ਮੁਖੋਪਾਦਿਆ ਕ਼ੁਰਆਨ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਕੁਲੀਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ। ‘পবিত্র মহাকাল’। ਢਾਕਾ।
1939: ਚਾਂਦਪੁਰ ਦੇ ਮੁਹੰਮਦ ਇਸਮਾਈਲ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਤੋਂ ‘আমপারার তরজমা’।
1940: ਢਾਕਾ ਤੋਂ ਨਰਸ਼ਿੰਦੀ ਦੇ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਮਸੁਲ ਹੁਦਾ ‘নেয়ামুল কুরআন’।
1941: ਖਾਨ ਬਹਾਦੁਰ ਅਹਸਾਨ ਉੱਲਾਹ (1873-1965), ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ
1944: ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਾਰੀਆ ਦੇ ਮੀਜ਼ਾਨੁਰ ਰਹਮਾਨ ਦਾ ‘নুরের ঝলক’ ਜਾਂ ‘কোরআনের আলো’ ।
1945: ਚੱਟਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਫੇਨੀ ਦੇ ਮੌਲਾਨਾ ਜ਼ੁਲਫਿਕਾਰ ਅਲੀ।
1947 : ਰੰਗਪੁਰ ਤੋਂ ਰੰਗਪੁਰ ਦੇ ਮੌਲਾਨਾ ਮੁਨੀਰ ਉੱਦੀਨ ਅਹਮਦ 'হাফিজিল কাদেরী'৷
1962 : ਮੌਲਾਨਾ ਅਸ਼ਰਫ਼ ਅਲੀ ਥਾਨਵੀ 'তাফসিরে আশরাফী' ਇਮਦਾਦੀਆ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ।
1963: ਖੋਂਡਕਰ ਮੁਹੰਮਦ ਹੁਛੈਨ ‘সহজ পাক তফসির’, ਤੰਗੈਲ ਤੋਂ।
1966-67 : ਕਾਜ਼ੀ ਅਬਦੁਲ ਵਦੂਦ ਦੇ ‘পবিত্র কোরান’, ਫਰੀਦਪੁਰ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ।
1967: ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ‘কোরআন শরিফ’, ਝਿਨੁਕ ਪ੍ਰਚਾਰਨੀ।
1967: ਇਸਲਾਮਿਕ ਅਕੈਡਮੀ ਢਾਕਾ ਤੋਂ ਮੌਲਾਨਾ ਬੇਲਾਯਤ ਹੁਸੈਨ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ। ‘কোরআনুল করিম’।
1968: ਮੁਹੰਮਦ ਸਈਦ ਇਬਰਾਹਿਮਪੁਰੀ ‘কোরআনের মুক্তাহার’, ਚਾਂਦਪੁਰ ਤੋਂ।
1969: ਹਕੀਮ ਅਬਦੁਲ ਮੰਨਾਨ ‘কোরআন শরিফ’, ਤਾਜ ਕੰਪਨੀ, ਢਾਕਾ।
1970: ਬੋਗੂਰਾ ਤੋਂ ਏਮ. ਨੂਰੁਲ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ‘তাফাসরুল কুরআন’।
1970-72: ਮੌਲਾਨਾ ਏਮ. ਤਾਹਰ ਦਾ ‘আল-কোরআন : তরজমা ও তাফসির’।
1974: 1909 ਦੇ ਮੌਲਾਨਾ ਨੂਰੁਰ ਰਹਮਾਨ 'তাফসিরে বয়ানুল কোরান' ਇਮਦਾਦੀਆ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਢਾਕਾ।
1974: ਮੁਬਾਰਕ ਕਰੀਮ ਜੌਹਰ 'কোরআন শরিফ', ਹਰਫ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ।
1978-79: 'তাফহিমুল কোরআন : কোরআন মাজিদের বাংলা তাফসির' ਇਸਲਾਮਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ।
1980: ਮੌਲਾਨਾ ਮੁਹਿਦੀਨ ਖਾਨ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ 'তাফসিরে মা‘রেফুল কোরআন' ਮੁਫਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਫੀ ਦੀ ਮੂਲ ਕਿਤਾਬ, ਇਸਲਾਮਿਕ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਤੋਂ.
1982: ਮੁਹੰਮਦ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਉਦੀਨ ‘তাফসিরে জালালাইন’ (ਅਨੁਵਾਦ)।
1988: ਡਿ. ਏਮ. ਮੁਜੀਬੁਰ ਰਹਮਾਨ ਅਤੇ ਅਖਤਰ ਫਾਰੂਕ ‘তাফসিরে ইবনে কাছির’, ਇਸਲਾਮਿਕ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ।
1992: ਡ. ਉਸਮਾਨ ਗੋਨੀ ‘কোরআন শরিফ’ ਮੱਲਿਕ ਬ੍ਰਦਰਜ਼, ਕੋਲਕਾਤਾ।
1993: ਫਰੀਦ ਉੱਦੀਨ ਮਸੂਦ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ‘ਤਫ੍ਸੀਰ-ਇ-ਜ਼ਲਾਲੈਨ’, ਇਸਲਾਮਿਕ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ।
1994 : ਸਾਊਦੀ ਅੰਬੈਸੀ ਢਾਕਾ ਤੋਂ 'বাংলা অনুপবিত্র কোরআনুল করিম বাদ ও সংক্ষিপ্ত তাফসির'
1994: ਮੌਲਾਨਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਮੀਨੁਲ ਇਸਲਾਮ ‘তাফসিরে নূরুল কোরআন’, ਅਲ-ਬਲਾਘ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ।
1994: ਏਮ. ਓਬਾਏਦੁਰ ਰਹਮਾਨ ਮੱਲਿਕ 'তাফসিরে মাজেদি শরিফ', ਇਸਲਾਮਿਕ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ।
1991-95: ਮਲਾਨਾ ਮੁਹੰਮਦ ਸਖਾਵਤ ਉੱਲਾਹ ‘তাফসিরে তাবারি শরিফ’, ਇਸਲਾਮਿਕ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ।
1995: ਹਾਫਿਜ਼ ਮੁਨੀਰ ਉੱਦੀਨ ਅਹਮਦ ‘তাফসীর ফি জিলালিল কোরআন’, ਅਲ ਕੁਰਾਨ ਅਕੈਡਮੀ।
1995: ਮੌਲਾਨਾ ਏਮ. ਏ ਬਸ਼ੀਰ ਉਦੀਨ ‘সহীহ বঙ্গানুবাদ কোরআন শরিফ’, ਢਾਕਾ।
1996-97: ਮੌਲਾਨਾ ਮਹਿਮੂਦੁਲ ਹਸਨ ਅਤੇ ਮੌਲਾਨਾ ਸ਼ਬੀਰ ਅਹਿਮਦ ਉਸਮਾਨੀ ‘তাফসিরে উসমানী’ (ਅਨੁਵਾਦਿਤ), ਇਸਲਾਮਿਕ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਤੋਂ।
1997 : ਡ. ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਸਤਫ਼ਿਜ਼ੁਰ ਰਹਮਾਨ ‘কোরান শরিফ’, ਖੋਸਰੋਜ਼ ਕਿਤਾਬ ਮੋਹੋਲ ਤੋਂ।
1998 : ਮੌਲਾਨਾ ਅਬੁਲ ਬਸ਼ਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸੈਫੁਲ ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਚਾਰਚੀਨਾ ਦੇ ਮੌਲਾਨਾ ਮਜ਼ਹਰ ਉਦੀਨ ਅਹਮਦ।
2000 : ਜਸਟਿਸ ਹਬੀਬੁਰ ਰਹਿਮਾਨ।‘কোরআন শরিফ : সরল বঙ্গানুবাদ’, ਢਾਕਾ ਤੋਂ।
21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ
2006 :'ছন্দোবদ্ধ বাংলা কোরআন' ਪੰਨਾ ਚੌਧਰੀ, ਗੋਂਟੋਬਿਓ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨੀ, ਢਾਕਾ।
2006 : ‘পবিত্র আল কোরআনের পুঁথি অনুবাদ’, ਮੌਲਾਨਾ ਅਬਦੁਲ ਹਮੀਦ ਕਾਸੇਮੀ, ਨਿਊ ਹਮੀਦੀਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ।
2010 : ‘কোরআন শরিফ’, ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਯੂਸਫ ਅਲੀ, ਮੌਲਾਨਾ ਮੁਫਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਕਰੀਆ, ਮੀਨਾ ਬੁੱਕ ਹਾਊਸ।
2011 : ‘নূর নূরানি বাংলা উচ্চারণ’, ਬੰਗਲਾ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਕ਼ੁਰਆਨ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ. ਮੌਲਾਨਾ ਉਸਮਾਨ ਗਨੀ, ਸੋਲੇਮਾਨੀਆ ਬੁੱਕ ਹਾਊਸ।
2012 : ‘বঙ্গানুবাদ কোরআন শরিফ’, ਮੌਲਾਨਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਬਦੁਰ ਰਹੀਮ (ਰਾਹ:), ਖੈਰੂਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨੀ।
ਨਵਨਿੰਦਰ ਬਹਿਲ
ਨਵਨਿੰਦਰ ਬਹਿਲ (ਜਨਮ ਨਰਿੰਦਰਜੀਤ ਘੁੰਮਣ, 30 ਅਕਤੂਬਰ 1949) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।
ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕ਼ੁਰਆਨ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ
21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ
2013 : ਅਬੂ ਬਕਰ ਜ਼ਕਰੀਆ ਦੀ ਤਫਸੀਰ।
ਨਵਨਿੰਦਰ ਬਹਿਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕ਼ੁਰਆਨ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ
21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ
2017 : ‘তাফসিরে তাওযিহুল কোরআন’, ਮੂਲ : ਮੁਫਤੀ ਤਕੀ ਉਸਮਾਨੀ ਅਨੁਵਾਦ: ਮੌਲਾਨਾ ਅਬੁਲ ਬਸ਼ਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸੈਫੁਲ ਇਸਲਾਮ। ਮਕਤਾਬਤੁਲ ਅਸ਼ਰਫ।
2018 : ‘সহজ কোরআন’, ਆਸਿਫ਼ ਸਿਬਗਤ ਭੂਈਆਂ, ਆਦਰਸ਼ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ।
2021: ਮੁਫਤੀ ਅਬੂ ਉਮਾਮਾ ਕੁਤੁਬੁੱਦੀਨ ਮਾਹਮੂਦ ਅਤੇ ਮੁਫਤੀ ਅਬ੍ਦੁੱਲਾਹ ਸ਼ਿਹਾਬ। "আল কুরআন শব্দে শব্দে অর্থ" ਸਿਯਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਢਾਕਾ ਤੋਂ। (ISBN 978-984-8046-62-3)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਰਆਨ
ਲਹਿਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ
ਲਹਿਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਹਲਕਾ ਨੰ: 99 ਇਹ ਹਲਕਾ ਜ਼ਿਲ਼੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਧੂਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਸਯੰਤਨੀ ਘੋਸ਼
ਸਯੰਤਨੀ ਘੋਸ਼ (ਜਨਮ ਸਿਤੰਬਰ 6, 1985) ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸੀਰੀਅਲ਼ ਨਾਗਿਨ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਚਰਚੁਤ ਹੋਈ। ਉਹ ਬਿੱਗ ਬਾਸ ਸੀਜ਼ਨ 6 ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਲੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਫ਼ਸ਼ਾਂ ਅੰਜੁਮ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅੰਜੁਮ ਦਾ ਜਨਮ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਐਵਰੀ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਜੈਨੇਟਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦਾਨਿਸ਼ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਨੀਸੈਫ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਅੰਜੁਮ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ 2006 ਵਿੱਚ ਥੌਮਸਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕਾਰਡਿਫ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵੇਲਜ਼, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਯੰਗ ਜਰਨਲਿਸਟਸ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਚੇਵੈਨਿੰਗ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਜ ਤਕ ਲਈ ਰਿਪੋਰਟਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2003 ਵਿਚ ਐਨ.ਡੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਵਿਚ ਚਲੀ ਲਈ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਰਿਪੋਰਟਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨਿਊਜ਼ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣਨ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਸਨੇ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸ਼ੋਅ 'ਕਿੱਸਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ
ਅੰਜੁਮ 2007 ਅਤੇ 2014 ਦਰਮਿਆਨ ਪੰਜ ਵਾਰ ‘ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਸਪੋਰਟਸ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ’ ਲਈ ਐਨ.ਟੀ. ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।   ਉਸਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਵੱਕਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਧਵ ਜੋਤੀ ਅਲੰਕਾਰ ਆਦਿ।
ਉਸਨੇ ਜੈ ਜਵਾਨ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਐਮ.ਐਸ. ਧੋਨੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੇ 'ਬੈਸਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਈਵੈਂਟ' ਲਈ ਆਈ.ਟੀ.ਏ. ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੱਤਰਕਾਰ
-1 (ਸੰਖਿਆ)
ਗਣਿਤ ਅੰਦਰ, −1, 1 ਦਾ ਜੋੜਫਲ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਯਾਨਿ ਕਿ, ਉਹ ਨੰਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਜਦੋਂ 1 ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋੜਫਲ ਪਹਿਚਾਣ ਤੱਤ, 0 ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੈਗਟਿਵ ਦੋ (-2) ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੈਗਟਿਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 0 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨੈਗਟਿਵ ਇੱਕ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਪੌਜ਼ੇਟਿਵ ਇੱਕ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਜੁਲਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਜ਼ਰਾ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
-1 ਦਾ ਵਰਗਮੂਲ
i2 = −1
ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਯਾਮ
ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਲੀ ਸੈੱਟ ਦੀ ਇੰਡਕਟਿਵ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨ ਨੂੰ -1 ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
-8 ਨੈਗਟਿਵ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ