cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2014 ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਆਪ
ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ ‘ਆਪ’ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਇਕੋ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਇਸ ਨਵੀਂ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਤਾ ਖੋਲਿ੍ਹਆ ਹੈ ਸਗੋਂ 4 ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ‘ਆਪ’ ਦੇ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਰਿਕਾਰਡ 2 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ ਇਸ ਲਈ ਰਾਹਤ ਵਾਲੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਰਗੀ ਵੱਕਾਰੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪੈ ਗਈਆਂ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ 2009 ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਬਹਾਲ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ। ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 2009 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇੱਕ ਸੀਟ ਦਾ ਲਾਭ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸੀਟ ਜਿੱਤੀ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਵਾਰੀ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੋਵੇਂ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੱਤਾ ‘ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਬਾਦਲ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਵੱਕਾਰੀ ਬਣੀ ਬਠਿੰਡਾ ਸੀਟ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਨੂੰਹ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਮਹਿਜ਼ 19939 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਸਕੇ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸੀਟ ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਨੂੰ 102770 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੇਤਾ ਦੀ ਹਾਰ
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਤੋਪਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਦੇਖਣਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ (ਸੰਗਰੂਰ), ਵਿਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਨੀਤ ਕੌਰ (ਪਟਿਆਲਾ), ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅੰਬਿਕਾ ਸੋਨੀ (ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ), ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ (ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ), ਸਾਬਕਾ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੇਪੀ (ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ), ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸੁਨੀਲ ਕੁਮਾਰ ਜਾਖੜ (ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ), ਵਿਜੈਇੰਦਰ ਸਿੰਗਲਾ (ਸੰਗਰੂਰ), ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਐਚ. ਐਸ. ਫੂਲਕਾ (ਲੁਧਿਆਣਾ), ਪੀਪੀਪੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ (ਬਠਿੰਡਾ) ਅਤੇ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਛੋਟੇਪੁਰ (ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ) ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜੇਤੂ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਜਿਹਨਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ), ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਹਮਪੁਰਾ (ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ), ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰ ਵਿਨੋਦ ਖੰਨਾ (ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ), ਚੌਧਰੀ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ (ਜਲੰਧਰ), ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ ਸਾਂਪਲਾ (ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ), ਰਵਨੀਤ ਸਿੰਘ ਬਿੱਟੂ (ਲੁਧਿਆਣਾ), ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਚੰਦੂਮਾਜਰਾ (ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ), ਪ੍ਰੋ. ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ (ਫਰੀਦਕੋਟ), ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ (ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ), ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ (ਸੰਗਰੂਰ), ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ (ਬਠਿੰਡਾ), ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਘੁਬਾਇਆ (ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ) ਅਤੇ ਡਾ. ਧਰਮਵੀਰ ਗਾਂਧੀ (ਪਟਿਆਲਾ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸਲੀਬੀ ਜੰਗਾਂ
ਪਹਿਲੀ ਸਲੀਬੀ ਜੰਗ 1097ਈ.-1145ਈ.
ਸਲੀਬੀਆਂ ਦਾ ਤੀਜਾ ਗਰੋਹ ਯਾਂ ਉਜੜ, ਜਿਸ ਚ ਇੰਗਲਿਸਤਾਨ, ਫ਼ਰਾਂਸ, ਫੁਲਾ ੰਡ ਰਜ਼ਿ ਦੇ ਰਜ਼ਾਕਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ, ਇਸ ਮੁਕੱਦਸ ਜੰਗ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਜ਼ਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਦਰੀਆਏ ਰਾਇਨ ਤੇ ਮੋਜ਼ੀਲ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਯਹੂਦੀ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣੇ। ਇਹ ਲੋਕ ਵੀ ਹੰਗਰੀ ਤੋਂ ਲੰਘੇ ਤੇ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੰਨਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਾਈਆ ਕਰ ਕੇ ਹੰਗਰੀ ਦੀ ਭੋਈਂ (ਜ਼ਮੀਨ) ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਬਰਸਤਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸਲੀਬੀਆਂ ਦਾ ਚੌਥਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਗਰੋਹ ਜਿਹੜਾ ਕਿ 10 ਲੱਖ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਤੇ ਮੁਸ਼ਤਮਿਲ ਸੀ, 1097ਈ. ਚ ਟੁਰਿਆ। ਇਸ ਚ ਇੰਗਲਿਸਤਾਨ (ਇੰਗਲੈਂਡ), ਫ਼ਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ ਤੇ ਸਿਸਲੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਇਸ ਮੁਤਹਿਦਾ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਆ ਕਵਾਈ ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਗਾਡ ਫ਼ਿਰੇ ਦੇ ਹੱਥ ਸੀ। ਟਦੀ ਦਿਲ ਦਾ ਇਹ ਲਸ਼ਕਰ ਐਸ਼ਿਆਏ ਕੁ ਚੁੱਕ ਵੱਲ ਟਰਈਆ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਕੂਨੀਆ ਦਾ ਮੁਹਾਸਿਰਾ ਕਰ ਲਈਆ, ਕਲੱਚ ਅਰਸਲਾਨ ਨੇ ਸ਼ਿਕਸਤ ਖਾਦੀ। ਫ਼ਤਿਹ ਮੰਦ ਈਸਾਈ ਪੇਸ਼ ਕਦਮੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਨਿਤਾ ਕੀ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। 9 ਮਹੀਨੇ ਆਂ ਬਾਦ ਅਨਿਤਾ ਕੀ ਤੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਈਆ, ਉਥੇ ਦੀ ਸਾਰੀ ਮੁਲਸਮਾਨ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਤੀਹ ਤੇਗ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਲੀਬੀਆਂ ਨੇ ਮੁਲਮਾਨਾਂ ਤੇ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਮਜ਼ਾਲਿਮ ਕੀਤੇ, ਬੱਚੇ ਬੁੱਢੇ, ਜਵਾਨ ਕੋਈ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਨਾ ਬਚ ਸਕਈਆ, ਤਕਰੀਬਾ 1 ਲੱਖ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਅਨਿਤਾ ਕੀ ਦੇ ਬਾਦ ਇਹ ਲਸ਼ਕਰ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਮਿਲ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਹੁੰਮਸ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆ।
ਸਕੂਤ ਬੀਤ ਅਲ ਮੁਕੱਦਸ
ਦੇ ਬਾਹਰ ਮੁਜੱਸਮਾ]] ਹੁੰਮਸ ਤੇ ਮਿਲ ਮਾਰਨ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਸਲੀਬੀਆਂ ਨੇ ਬੀਤ ਅਲ ਮੁਕੱਦਸ ਦਾ ਮੁਹਾਸਿਰਾ ਕਰ ਲਈਆ, ਚੂੰਕਿ ਫ਼ਾਤਮੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਦਾ ਕੋਈ ਖ਼ਾਤਿਰ ਖ਼ਾਹ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਨਈਂ ਕੀਤਾ ਗਈਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ 15 ਜੂਨ 1099ਈ. ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਜਨੂੰਨੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ਼ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਈਆ। ਬੀਤ ਅਲ ਮੁਕੱਦਸ ਦੀ ਹੁਰਮਤ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਖ਼ਿਆਲ ਨਾ ਰਖਈਆ ਗਈਆ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਬੜੀ ਬੇਦਰਦੀ ਨਾਲ਼ ਕਤਲ-ਏ-ਆਮ ਕੀਤਾ ਗਈਆ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਮਾਲ ਅਸਬਾਬ ਲੁੱਟ ਲਈਆ ਗਈਆ। ਯੂਰਪੀ ਮੂਰਖ਼ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਤਸਲੀਮ ਕਰਦੇ ਨੇ।
ਈਸਾਈਆਂ ਦਾ ਸਲੋਕ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਉਸ ਰਵੀਏ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਉਮਰ ਨੇ ਚੰਦ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲੇ ਬੀਤ ਅਲ ਮੁਕੱਦਸ ਦੀ ਫ਼ਤਿਹ ਦੇ ਵੇਲੇ ਈਸਾਈਆਂ ਨਾਲ਼ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਯਰੋਸ਼ਲਮ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੇ ਮਿਲ ਮਾਰਨ ਦੇ ਬਾਦ ਗਾਡ ਫ਼ਿਰੇ ਨੂੰ ਯਰੋਸ਼ਲਮ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਈਆ ਤੇ ਮਿਲ ਮਾਰੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਈਸਾਈ ਰਿਆਸਤਾਂ ਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਈਆ, ਜਿਸ ਚ ਤਰਾਬਲਸ, ਅਨਿਤਾ ਕੀ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਇਸ ਸ਼ਿਕਸਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਪਸ ਦੀ ਨਾ ਇਤਫ਼ਾਕੀ, ਬਦਨਜ਼ਮੀ ਤੇ ਆਪਸੀ ਇਨਤਸ਼ਾਰ ਸੀ।
ਸਲਜੋਕੀਆਂ ਦੇ ਇਨਤਸ਼ਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਮਾ ਦਾ ਲਦੀਨ ਜ਼ੰਗੀ ਦੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਉਭਰੀ। ਇਮਾਦ ਉੱਦ ਦੀਨ ਜ਼ੰਗੀ ਨੇ ਜ਼ੰਗੀ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਿਰ ਨਵਾਂ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ। ਮੂਸਲ, ਹਲਬ ਤੇ ਹਰਾਨ ਵਗ਼ੈਰਾ ਨੂੰ ਫ਼ਤਿਹ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਲਤਨਤ ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਈਆ। ਇਮਾਦ ਉੱਦ ਦੀਨ ਜ਼ੰਗੀ ਨੇ ਜਿਸ ਜਰਾਤ ਤੇ ਹਮਸਲਾ ਮੰਦੀ ਨਾਲ਼ ਸਲੀਬੀਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਸ਼ਿਕਸਤ ਦਿੱਤੀ ਉਹ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਤਰੀਖ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਨਹਿਰਾ ਬਾਬ ਏ। ਇਮਾਦ ਉੱਦ ਦੀਨ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹਾ ਅਸਿਹ ਰੱਬ ਤੇ ਮਿਸਰ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਈਸਾਈਆਂ ਨੂੰ ਕਢ ਕੇ ਖ਼ੁਦ ਮਿਲ ਮਾਰ ਲਈਆ। ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਮੁਹਾਜ਼ ਤੇ ਸਲੀਬੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਸਤ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਣਾ ਪਇਆ ਤੇ ਜ਼ੰਗੀ ਨੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਮਿਲ ਮਾਰ ਲਈ। ਇਮਾਦ ਉੱਦ ਦੇਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨਾਮਾ ਬਾਲਬਕ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਇਸਲਾਮੀ ਕਬਜ਼ਾ ਏ।
ਦੂਜੀ ਸਲੀਬੀ ਜੰਗ
1144ਈ. ਤੋਂ 1187ਈ.
ਇਮਾਦ ਉੱਦ ਦੀਨ ਦੀ ਵਫ਼ਾਤ ਦੇ ਮਗਰੋਂ 1144ਈ. ਚ ਉਸ ਦਾ ਲਾਇਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂਰਾਲਦੀਨ ਜ਼ੰਗੀ ਉਸ ਦਾ ਜਾਨਸ਼ੀਨ ਹੋਇਆ। ਸਲੀਬੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਚ ਉਹ ਇਤਨੇ ਪੀਓ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਈਂ ਸੀ। ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਨੇ ਮੁਸੱਮਾ ਨਾਂ ਚ ਜਹਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਰੂਹ ਭਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਈਸਾਈਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਖੋ ਲਏ ਤੇ ਐਨਹਾਨ ਨੂੰ ਹਰ ਮੁਹਾਜ਼ ਤੇ ਸ਼ਿਕਸਤਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਡੀਸਾ (ਰੂ੍ਹਹ) ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕਾਬਜ਼ ਹੋ ਗਈਆ। ਈਸਾਈਆਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਸਤ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਚ ਪਹਨਚਈਆਂ ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫ਼ਿਰ ਪੋਪ ਯੂਜੀਨ ਸੂਮ ਨੇ ਦੂਜੀ ਸਲੀਬੀ ਜੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਐਂਜ ਦੂਜੀ ਸਲੀਬੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਆਗ਼ਾਜ਼ ਹੋਇਆ। 1148ਈ. ਚ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕੌਨਰਾਡ ਸੂਮ ਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਹੁਕਮਰਾਨ ਲੋਈ ਹਫ਼ਤਮ ਦੀ ਕਿਆਦਤ ਚ 9 ਲੱਖ ਅਫ਼ਰਾਦ ਤੇ ਮੁਸ਼ਤਮਿਲ ਫ਼ੌਜ ਮੁਸੱਮਾ ਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਚ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਟੋਰੀ। ਇਸ ਚ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਲੀਬੀ ਲਸ਼ਕਰਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਅਖ਼ਲਾਕ ਤੋਂ ਡਿੱਗੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਲੋਈ ਹਫ਼ਤਮ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸਲਜੋਕੀਆਂ (ਸਲਤਨਤ ਰੂਮ) ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਤਬਾਹ ਹੋਇਆ। ਚੁਨਾਂਚਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਨਿਤਾ ਕੀ ਅਪੜਈਆ ਤੇ ਉਸਦੀ ਤਣ ਚੋਥਈ ਫ਼ੌਜ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬਾਕੀ ਮਾਣਦਾ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਕੇ ਦਮਿਸ਼ਕ ਦਾ ਮੁਹਾਸਿਰਾ ਕਰ ਲਈਆ ਪਰ ਸੈਫ਼ ਉੱਦ ਦੀਨ ਜ਼ੰਗੀ ਤੇ ਨੂਰਾਲਦੀਨ ਜ਼ੰਗੀ ਦੀ ਮੁਸ਼ਤਰਕਾ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਸਲੀਬੀ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਚ ਕਾਮਯਾਬ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਲੋਈ ਹਫ਼ਤਮ ਤੇ ਕੌਨਰਾਡ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਚ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਗਈਆ ਐਂਜ ਇਹ ਦੂਜੀ ਸਲੀਬੀ ਜੰਗ ਵੀ ਨਾਕਾਮ ਹੋਈ।
ਮਿਸਰ ਤੇ ਨੂਰ ਉੱਦ ਦੀਨ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹਾਲਾਤ ਨੇ ਪਲ਼ਟਾ ਖਾਦਾ ਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਤਰੀਖ਼ ਚ ਉਹ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਉਭਰੀ ਜਿਸਦੇ ਸਿਰ ਫਿਰੂ ਸ਼ਾਨਾ ਕਾਰਨਾਮੇ ਅੱਜ ਵੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਕਾਬਲ ਫ਼ਖ਼ਰ ਨੇ। ਇਹ ਅਜ਼ੀਮ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਸਲਾਹ ਉੱਦ ਦੀਨ ਐਵਬੀ ਦੀ ਸੀ। ਮਿਸਰ ਦੀ ਸਲਤਨਤ ਫ਼ਾਤਮੀਹ ਦੇ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ ਫ਼ਾਇਜ਼ ਬਾਲਲਾ ਚ ਏਨੀ ਤਾਕਤ ਨਈਂ ਸੀ ਕਾ ਉਹ ਈਸਾਈਆਂ ਦਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਰੋਕ ਸਕਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਸ਼ਾਵਰ ਸਾਦੀ ਨੇ ਸਲੀਬੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨੂਰਾਲਦੀਨ ਜ਼ੰਗੀ ਨੂੰ ਮਿਸਰ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਦਾਅਵਤ ਦਿੱਤੀ। ਨੂਰਾਲਦੀਨ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਕੋਹ ਨੂੰ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਤੇ ਲਾਈਆ। ਜਿੰਨਾ ਨਚਾ ਸ਼ੇਰ ਕੋਹ ਨੇ ਮਿਸਰ ਚ ਵੜ ਕੇ ਈਸਾਈਆਂ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਸ਼ਾਵਰ ਨੇ ਗ਼ੱਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਕੋਹ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਫ਼ਰੰਗੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਸਾਜ਼ਬਾਜ਼ ਕਰ ਲਈ। 1127ਈ. ਚ ਸ਼ੇਰ ਕੋਹ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਸਰ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸਿਕੰਦਰੀਆ ਮਿਲ ਮਾਰਨ ਦੇ ਬਾਦ ਮਿਸਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰ ਇਲਾਕੇ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਈਆ। ਸਲਾਹ ਉੱਦ ਦੀਨ ਐਵਬੀ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਚ ਸ਼ੇਰ ਕੋਹ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਸੀ। ਸ਼ਾਵਰ ਸਾਦੀ ਆਪਣੇ ਜੁਰਮਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਕੋਹ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ ਆਸਦ ਦਾ ਵਜ਼ੀਰ ਬਣਿਆ ਉਸ ਦੇ ਬਾਦ ਸਲਾਹ ਉੱਦ ਦੀਨ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲਈ। ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਲਮੁਲਕ ਅਲਨਾਸਰ ਦਾ ਲਕਬ ਦਿੱਤਾ।
ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ ਆਸਦ ਦੇ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਸਲਾਹ ਉੱਦ ਦੀਨ ਨੇ ਮਿਸਰ ਚ ਅੱਬਾਸੀ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ ਦਾ ਖ਼ੁਤਬਾ ਰਾਇਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਿਸਰ ਦਾ ਖ਼ੁਦ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਹੁਕਮਰਾਨ ਬਣਨ ਦੇ ਬਾਦ ਸਲਾਹ ਉੱਦ ਦੀਨ ਨੇ ਸਲੀਬੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਹਾਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਬਣਾ ਲਈਆ।
ਹੋਰ ਵੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਾਈ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਸਲਿਮ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਬਿਹੂ ਨਾਚ
ਬਿਹੂ ਨਾਚ (ਅਸਮੀਆe: বিহু নৃত্য, ਹਿੰਦੀ: बिहू नृत्य) ਅਸਾਮ ਦਾ ਲੋਕ-ਨਾਚ ਹੈ। ਬਿਹੂ ਨਾਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਦਾ ਬਿਹੂ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਅਸਾਮੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਿੱਸਾ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਦੇਸੀ ਲੋਕ ਨਾਚ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਬਿਹੂ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜਵਾਨ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਾਚ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਕਦਮ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਹਰਕਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਨਚਾਰਾਂ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਰੰਗੀਨ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਥੀਮ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ ਜੋ ਅਨੰਦ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਬਿਹੂ ਨਾਚ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਲੋਕ ਨਾਚ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਸਾਮ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡੇਓਰਿਸ, ਸੋਨੋਵਾਲ ਕਚਾਰਿਸ, ਚੂਤਿਆਸ, ਮੋਰਾਨ ਅਤੇ ਬੋਰਾਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਿਹੂ ਨਾਚਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਉਪਜਾ, ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਥਾਨਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਬਾਹਰ, ਖੇਤਾਂ, ਝੰਡਿਆਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ' ਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਬਿਹੂ ਨਾਚਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਚਿੱਤਰ 9 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਸਾਮ ਦੇ ਤੇਜਪੁਰ ਅਤੇ ਦਾਰੰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਸਰਕਾਰੀ ਹਮਾਇਤ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਹੋਮ ਰਾਜਾ ਰੁਦਰਾ ਸਿੰਘਾ ਨੇ ਬਿਹੂ ਨਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਂਗਲੀ ਬਿਹੂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ 1694 ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਰੰਗਰ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ-ਨਾਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਸਾਮ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਸਾਮ ਦੇ ਨਾਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮੂਹ ਨਾਚ
ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਐਂਟੀਲੀਆਈ ਗਿਲਡਰ
ਗਿਲਡਰ (gulden) 2010 ਤੱਕ ਜੋ ਪੰਜ ਟਾਪੂ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਐਂਟੀਲਜ਼ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ-ਕੁਰਾਸਾਓ ਅਤੇ ਸਿੰਟ ਮਾਰਟਨ-ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਗਿਲਡਰ ਨੂੰ 100 ਸੈਂਟਾਂ (ਡੱਚ ਬਹੁਵਚਨੀ ਰੂਪ: centen) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਦੇ ਤਿੰਨਾਂ ਟਾਪੂਆਂ-ਬੋਨੇਅਰ, ਸਾਬਾ ਅਤੇ ਸਿੰਟ ਯੂਸਟੇਸ਼ਸ-ਵਿੱਚ 1 ਜਨਵਰੀ 2011 ਨੂੰ ਗਿਲਡਰ ਦੀ ਥਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਡਾਲਰ ਨੇ ਲੈ ਲਈ। ਕੁਰਾਸਾਓ ਅਤੇ ਸਿੰਟ ਮਾਰਟਨ ਉੱਤੇ ਵੀ ਐਂਟੀਲੀਆਈ ਗਿਲਡਰ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਮੁਦਰਾ ਕੈਰੀਬੀਆਈ ਗਿਲਡਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸੁਰਖ਼ਾਬ
ਸੁਰਖ਼ਾਬ (ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਮ:Tadorna ferruginea) (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Ruddy Shelduck), ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸੰਤਾਨ ਉਤਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਓਣ ਵਾਲ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਹੈ। ਸੁਰਖ਼ਾਬ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਕਿਸਮਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੁਨਹਿਰਾ ਸੁਰਖ਼ਾਬ, ਆਮ ਸੁਰਖ਼ਾਬ,ਅਤੇ ਪੱਟੇਦਾਰ ਸੁਰਖ਼ਾਬ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਸੁਰਖ਼ਾਬ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਕਰਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਜੋੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚਕਵਾ-ਚਕਵੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ 145 ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ‘ਐਨਾਟੀਡੇਈ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬੁੱਧ ਧਰਮ 'ਚ ਸੁਰਖ਼ਾਬਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਪੰਛੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੂਰੋਂ ਦੁਰਾਡਿਓਂ ਠੰਢੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਮੇ ਪੈਂਡੇ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਭਾਵ ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਮੁੱਕਣ ਮਗਰੋਂ ਬੱਚੇ ਦੇਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਠੰਢੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵੱਲ ਚਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਲੱਦਾਖ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ 'ਚ ਸਮਾਂ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਅਤੇ ਘੋਗੇ-ਸਿੱਪੀਆਂ, ਛੋਟੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਹਨ। ਸੁਰਖ਼ਾਬ ਉੱਡਣ ਲੱਗੇ ਉੱਚੀ ਸਾਰੀ ਨੱਕ ਵਿੱਚੋਂ ‘ਅਨਗ-ਅਨਗ’ ਜਾਂ ਬਿਗੁਲ ਵਰਗੀ ‘ਪੋਕ-ਪੋਕ’ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਕੱਢਦੇ ਹਨ।
ਹੁਲੀਆ
ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 60-70 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ, ਭਾਰ 900-1000 ਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਖੰਭਾਂ ਦਾ ਪਸਾਰ 110-135 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਚਮਕੀਲੇ, ਸੰਗਤਰੀ ਅਤੇ ਕਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ 110 to 135 cm ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਖੰਭ ਸੰਤਰੀ ਰੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਸਿਰ ਸੰਗਤਰੀ ਬਦਾਮੀ, ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੀ-ਚੌੜੀ ਪਾਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੰਘੀਆਂ ਵਾਲੀ ਕਾਲੀ ਚੁੰਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪੂਛ ਅਤੇ ਝਿੱਲੀਦਾਰ ਪੰਜੇ ਕਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ ਕਰਕੇ ਲੱਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ
ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ
ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਬਹਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮਈ-ਜੂਨ ਹੈ। ਇਹ ਠੰਢੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚਲੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ, ਸਿੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਝੀਥਾਂ, ਖੁੱਡਾਂ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਖੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹੀ ਖੰਭਾਂ ਦਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਦਾ ਦੇ ਅੰਡੇ 6 ਤੋਂ 10 ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਮੋਤੀਆਈ ਭਾਹ ਵਾਲੇ ਚਮਕੀਲੇ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਦਾ ਹੀ 28 ਤੋਂ 30 ਦਿਨ ਸੇਕ ਕੇ ਬੱਚੇ ਕੱਢ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪੋਲੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ 55 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪੰਛੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਪੰਛੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਛੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਜਮਾਤੀ ਚੇਤਨਾ
ਜਮਾਤੀ ਚੇਤਨਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਥਿਊਰੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਆਪਣੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜਮਾਤ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਰਥਿਕ ਦਰਜੇ, ਆਪਣੀ ਜਮਾਤ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜਮਾਤੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ
ਅਰਕੀ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ
ਅਰਕੀ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ,ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਰਕੀ ਕਸਬੇ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਅਰਕੀ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਰਾਣਾ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਸਿੰਘ,ਜੋ ਰਾਣਾ ਸਾਭਾ ਚੰਦ ਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸਨ, ਨੇ 1695-1700 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ 1806 ਵਿੱਚ ਗੋਰਖਿਆਂ ਨੇ ਕਬਜੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਰਾਣਾ ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਜੋ ਬਾਘਲ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਹੁਕਮਰਾਨ ਸਨ, ਨੂੰ ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਸ਼ਰਣ ਲੈਣੀ ਪਈ ਸੀ। 1806-1815 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਗੋਰਖਾ ਜਰਨੈਲ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਥਾਪਾ ਨੇ ਅਰਕੀ ਨੂੰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਂਗੜਾ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਪੈਰ ਪਸਾਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਗੜ੍ਹ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ। ਅਰਕੀ ਪਹਾੜੀ ਰਿਆਸਤ ਬਾਘਲ,ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ। ਇਹ ਰਿਆਸਤ ਰਾਜਾ ਅਜੇ ਦੇਵ ਸਿੰਘ, ਪਨਵਰ ਰਾਜਪੂਤ ਨੇ 1643 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅਰਕੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਸਾਭਾ ਵੱਲੋਂ 1650 ਵਿੱਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਹੋਟਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਪੂਤ ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਰਸਾਤੀ ਇਮਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਲ੍ਹਾ
ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਸਾਮਰਾਜ
thumb|150px|right|ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦਾ ਭਾਗ ਹੈ ਜੋ ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਤੋਂ 1922 ਨੂੰ ਵੱਖ ਹੋਇਆ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਸਾਮਰਾਜ (ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: United Kingdom of Great Britain and।reland) ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਸੀ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ, 1 ਜਨਵਰੀ, 1801 ਨੂੰ, ਇੱਕਠੇ ਕਰ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 6 ਦਸੰਬਰ, 1922 ਨੂੰ ਆਇਰਲੈਂਡ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਨਾਮ 1927 ਤੱਕ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦਾ ਨਾਮ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ (United Kingdom of Great Britain and Northern।reland) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਸ਼
ਰਾਣਾ (ਉਪਾਧੀ)
ਰਾਣਾ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਉਪਾਧੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਰਪੇਖ ਰਾਜਤੰਤਰ ਦੀ ਲਖਾਇਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜੇ
ਉਕਸੀ (ਘਨੌਰ)
ਉਕਸੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਘਨੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਮੀਜ਼
thumb|1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਚਾਰਵੈਟ ਕਮੀਜ਼, ਨੋਰਸਕ ਫੋਕਮਾਈਯੂਸਿਅਮ, ਓਸਲੋ ਇੱਕ ਕਮੀਜ਼ ਸਰੀਰ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੱਪੜਾ ਹੈ (ਗਰਦਨ ਤੋਂ ਕਮਰ ਤੱਕ)।
ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੱਪੜਾ ਸੀ, ਇਹ ਅਮਰੀਕਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ-ਉੱਚੇ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਗਰਮ ਕੱਪੜੇ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕਮੀਜ਼ ਜਿਆਦਾਤਰ ਇੱਕ ਕਾਲਰ, ਕਫ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਲੀਵਜ਼ ਅਤੇ ਬਟਨਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਵਰਟੀਕਲ ਖੁੱਲਣ ਵਾਲਾ ਕੱਪੜਾ ਹੈ (ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੀ ਸ਼ਰਟ", ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀ "ਕਾਲਰਡ ਸ਼ਰਟ" ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ)। ਕਮੀਜ਼ ਦੇ ਕਾਲਰ ਦੇ ਥੱਲੇ ਇੱਕ ਟਾਈ ਵੀ ਪਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕ
ਫਲਿੰਡਰਜ਼ ਪੈਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਖਾਈ ਗਈ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਕੱਪੜਾ, ਤਰਕਾਨ ਵਿਖੇ ਪਹਿਲੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ੀ ਮਿਸਰੀ ਕਬਰ ਤੋਂ ਇੱਕ "ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ" ਲਿਨਨ ਕਮੀਜ਼ ਹੈ, c. 3000 ਬੀ.ਸੀ.: "ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਸਲੀਵਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਢੁਕਵਾਂ ਤ੍ਰਿਮੂਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਬਾਰੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵਰਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।"
ਕਮੀਜ਼ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਸੀ ਜੋ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼
ਮਰਦ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰਸਾਇਣ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨੇੜਲੇ ਸਬੰਧ ਸੀ, ਇਹ ਪੁਰਸ਼ ਕੱਪੜੇ ਸੀ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਕਮੀਜ਼ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਮੱਧਯੁਗ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਦੀ, ਨਿਰਮਿਤ ਕੱਪੜੇ ਸੀ ਜੋ ਚਮੜੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੇ ਨਿਯਮਿਤ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੀ। ਮੱਧਕਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰੀ ਵਿਚ, ਕਮੀਜ਼ ਸਿਰਫ ਨਿਮਰ ਅੱਖਰਾਂ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਰਵਾਹੇ, ਕੈਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਪਨਿੰਟਾਂ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅੱਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਖ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਹੀ ਸ਼ੋਧਿਕ ਆਯਾਤ ਦੇ ਨਾਲ। ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਜੱਦੀ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਮਰਦ "ਡੰਡਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਰਟ ਦੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਪੂਛਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।   ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਜੋਸਫ ਸਟ੍ਰਟਾਟ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਸੌਣ ਲਈ ਸ਼ਰਟ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ ਸੀ ਉਹ ਅਸ਼ੁੱਧ ਸਨ।
ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀਨ ਸ਼ਰਟ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੌਰਜ ਕਾਲੇਬ ਬਿੰਗਹ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਵਰਕਰਾਂ ਲਈ, ਵੀੀਵੀਂ ਸਦੀ ਤਕ, ਅਭਿਆਸ ਪਹਿਨਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਭੱਦਰ-ਪੁਰਸ਼ ਲਈ, "ਇੱਕ ਅਸਮਾਨ-ਨੀਲਾ ਕਮੀਜ਼ ਪਹਿਨਣ ਲਈ 1860 ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਪਰ 1920 ਤੱਕ ਮਿਆਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1980 ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਘਟਨਾ ਦੀ ਗਠਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।"
ਕਿਸਮਾਂ
thumb|ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮੀਜਾਂ
ਡਿਨਰ ਦੀ ਕਮੀਜ਼ - ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਮਰਦ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਪਹਿਨੇ ਦੇ ਨਾਲ ਪਹਿਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕਮੀਜ਼, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ. ਇੱਕ ਕਾਲਾ ਟਾਈ ਜਾਂ ਵਾਈਟ ਟਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਹਿਰਾਵਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ
ਬੀਨਾ ਅਗਰਵਾਲ
ਬੀਨਾ ਅਗਰਵਾਲ, ਇੱਕ ਦਿੱਲੀ  ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ  ਅਰਥਸਾਸ਼ਤਰੀ, ਅਰਥਸਾਸ਼ਤਰ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੇਸਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ, ਰੋਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਹੱਕਾਂ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨਤਾ, ਕਨੂੰਨੀ ਤਬਦੀਲੀ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਤੀ ਤਬਦੀਲੀ ਬਾਰੇ ਖ਼ੂਬ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਕਿਤਾਬ “ਏ ਫੀਲਡ ਆਫ਼ ਵਨਸ ਓਨ: ਜੈਂਡਰ ਐਂਡ ਲੈਂਡ ਰਾਇਟਸ ਇਨ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ” ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਸੰਪਤੀ ਸੰਬੰਧੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਮੋਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ <span id="result_box" class="short_text" lang="pa"> ਸਰਕਾਰਾਂ , ਐਨ.ਜੀ.ਓਜ਼ , ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਜੰਸੀ ਆਂ ਤੇ ਤਕੜਾ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਹੈ। <span id="result_box" class="" lang="pa"> ਇਸ ਕੰਮ  ਨੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ  <span id="result_box" class="" lang="pa"> <span id="result_box" class="" lang="pa"> ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ  ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ  ਖੋਜ  ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ  ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਬੀਨਾ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਇਕਨਾਮਿਕਸ, ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਖੋਜ ਪ੍ਰਬੰਧ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਮੇਕੇਨਾਇਜੇਸ਼ਨ : ਇੱਕ ਇਕਾਨੋਮੀਟਰਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੀਏ ਅਤੇ ਐਮਏ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ, ਹਾਰਵਰਡ, ਮਿਸ਼ੀਗਨ, ਮਿਨੀਸੋਟਾ, ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਰਵਰਡ ਤੇ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਦਾਨੀਏਲ ਇੰਗਾਲ਼ਸ ਵਿਜ਼ਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਅਗਰਵਾਲ ਈਕੋਲੌਜਿਕਲ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਲਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇਕਨਾਮਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ, ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਲਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ।ਗਲੋਬਲ ਵਿਕਾਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਬੋਰਡ ਤੇ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਜੋਸਿਫ ਸਟਾਈਲਿਜ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਾਲੇ ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਮਾਪ ਲਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਕਾਸ ਨੀਤੀ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਕਮੇਟੀ (ਨਿਊਯਾਰਕ) ਅਤੇ UNRISD (ਜਿਨੀਵਾ) ਵਿਖੇ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ  ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿਚ ਸੋਸ਼ਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿਚ ਆਨਟਵੇਰਪ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਵੀ ਹਨ।
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਆਟੇ ਦੀ ਚਿੜੀ
ਆਟੇ ਦੀ ਚਿੜੀ, ਇੱਕਪੰਜਾਬੀ ਹਾਸਰਸ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਹੈਰੀ ਭੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ, ਨੀਰੂ ਬਾਜਵਾ ਅਤੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਘੁੱਗੀ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ੧੯ ਅਕਤੂਬਰ ੨੦੧੮ ਨੂੰ ਦੁਸਹਿਰੇ ਦੀ ਛੁੱਟੀ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਟ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ
ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਵਿਊ ੧੪ ਮਾਰਚ ੨੦੧੮ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਇਸ ਮੌਕੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਟ੍ਰੇਲਰ ਨੂੰ ੨੧ ਸਿਤੰਬਰ, ੨੦੧੮ ਨੂੰ "ਲੋਕਧੰਨ ਪੰਜਾਬੀ" ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ੧੯ ਅਕਤੂਬਰ ੨੦੧੮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਲੀਲਾ ਸੁਮੰਤ ਮੂਲਗਾਓਕਰ
ਲੀਲਾ ਸੁਮੰਤ ਮੂਲਗਾਓਕਰ (10 ਅਕਤੂਬਰ 1916 - 20 ਮਈ 1992) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਸੀ, ਇਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੀ ਸਵੈ-ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।  ਉਸਦਾ ਪਤੀ, ਸੁਮੰਤ ਮੂਲਗਾਓਕਰ ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਚੇਅਰਮੈਨ) ਸੀ ਅਤੇ ਟਾਟਾ ਸਟੀਲ ਦਾ ਮੀਤ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ।
ਕਿਊਬਾਈ ਪੇਸੋ
ਪੇਸੋ (ISO 4217 ਕੋਡ: CUP, ਜਿਹਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ "ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੇਸੋ" ਜਾਂ ਸਪੇਨੀ ਵਿੱਚ moneda nacional/ਮੋਨੇਦਾ ਨਾਸੀਓਨਾਲ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਕਿਊਬਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਧਿਕਾਰਕ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਮੁਦਰਾ ਵਟਾਂਦਰਾਯੋਗ ਪੇਸੋ (ISO 4217 ਕੋਡ: CUC, ਕਈ ਵਾਰ ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ "ਡਾਲਰ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਹੈ। ਇੱਕ ਪੇਸੋ ਵਿੱਚ 100 ਸਿੰਤਾਵੋ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਲੀਲਾ ਸੁਮੰਤ ਮੂਲਗਾਓਕਰ
ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੈਂਟ ਜਾਰਜ ਹਸਪਤਾਲ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਰੇਡੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਕੀਤੀ। 1965 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਜ਼ ਗ੍ਰਹਿਨੀ ਸੋਸ਼ਲ ਵੈਲਫੇਅਰ ਸੁਸਾਇਟੀ (ਟੀ.ਐਮ.ਜੀ.ਐਸ.ਡਬਲਿਊ.ਐੱਸ.) ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
1963 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਵਾਰਡ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ 1975-76 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਦੀ ਸ਼ੈਰਿਫ਼ ਰਹੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1916 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ
ਪਨਵਰ
ਇਹ ਪਰਮਾਰ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦਾ ਹੀ ਪਰਾਏ ਵਾਚੀ ਨਾਮ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ
ਬੰਸੀਆ ਢੱਕ
ਬੰਸੀਆ ਢੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸੰਸਾਰ ਇਨਕਲਾਬ
ਵਿਸ਼ਵ ਇਨਕਲਾਬ ਸੰਗਠਿਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਰਗ ਦੀ ਚੇਤੰਨ ਇਨਕਲਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ. ਇਹ ਇਨਕਲਾਬ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਵਾਪਰਨ, ਪਰ, ਜਿੱਥੇ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸਥਾਨਕ ਹਾਲਾਤ ਨੇ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ, ਕਿ ਸਫਲਤਾਪੂਰਕ ਬੁਰਜ਼ਵਾ ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਲਕੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਦੇਵੇ. ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਾਅਰਾ ਹੈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮਜਦੂਰੋ ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਵੋ'
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਨਕਲਾਬ
ਗੁਆਨਯਿੰਗ ਸਰੋਵਰ
ਗੁਆਨਯਿੰਗ ਸਰੋਵਰ ਇੱਕ ਚੀਨ-ਜਾਪਾਨੀ ਸਹਿਯੋਗ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 1.568 ਬਿਲੀਅਨ ਯੂਆਨ ਦੇ ਕੁੱਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਪਾਨੀ ਯੇਨ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਲਿਓਨਿੰਗ ਪ੍ਰਾਂਤ ਅਤੇ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਚਾਈਨਾ ਦੇ ਜਲ ਸਰੋਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 11.78 ਬਿਲੀਅਨ ਯੇਨ ਜਾਪਾਨੀ ਯੇਨ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸੁਜਾਤਾ ਮਹਿਤਾ (ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ)
ਸੁਜਾਤਾ ਮਹਿਤਾ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸੁਜਾਤਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਮਾਰਚ 1957 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੀ ਮਾਸਟਰ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ 1980 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।
ਕੈਰੀਅਰ
1980 ਕੇਡਰ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਅਗਸਤ 1982 ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ 1984 ਤੱਕ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਥਾਈ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੁਜਾਤਾ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ ਸੰਮੇਲਨ, ਜਿਨੀਵਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਦੂਤ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਸੁਜਾਤਾ ਮਹਿਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਨੀਅਨ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ 21 ਫਰਵਰੀ 2017 ਨੂੰ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਾਈਕ੍ਰੋਡੌਂਸ਼ੀਆ
ਵਿਆਖਿਆ
ਆਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੇ ਦੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਜਾਤੀ ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਸਾਧਾਰਨ ਦੰਦ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ- ਜਦੋਂ ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਮਾਪ ਔਸਤ ਤੋਂ ਦੋ ਮਿਆਰੀ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਈਕ੍ਰੋਡੌਂਸ਼ੀਆ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੰਦ ਅਸਾਧਾਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਛੋਟੇ ਹੋਣ।
ਵਰਗੀਕਰਨ
ਮਾਈਕ੍ਰੋਡੌਂਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ:
ਪੂਰਨ ਆਮ ਮਾਈਕ੍ਰੋਡੌਂਸ਼ੀਆ
ਸਾਰੇ ਦੰਦ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਹਲਾਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਪਿਯੂਸ਼ੀ ਬੌਨੇਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਘੱਟ ਪੱਧਰ ਕਰਕੇ ਦੰਦ ਇੱਕ ਆਮ ਅਕਾਰ ਨਹੀਂ ਲੈ ਪਾਉਂਦੇ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਆਮ ਮਾਈਕ੍ਰੋਡੌਂਸ਼ੀਆ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੰਦ ਉਂਝ ਤਾਂ ਆਮ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਵੱਡੇ ਜਬਾੜੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਛੋਟੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਆਮ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਵੱਡੇ ਜਬਾੜੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਲਾਜ
ਅਜਿਹੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਛੋਟੇ ਦੰਦ ਜੋ ਅਜੇ ਉੱਗੇ ਨਾ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਠ ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਹਟਾਉਣ ਜਰੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਦੰਦ ਉੱਗ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾ ਡਾ ਕਾਰਣ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੰਤ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਨੁਵੰਸ਼ਕ ਨੁਕਸ
ਪੈਸਾ
ਪੈਸਾ ਜਾਂ ਧਨ (ਅੰਗਰੇਜੀ: Money) ਉਹ ਜਿਨਸ (commodity) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਵਰਤੋਂ ਮੁੱਲ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਹਿ ਲਉ ਪੈਸਾ ਇੱਕ ਜਿਨਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਜਿਨਸ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੂਜੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜਿਨਸਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਮਾਪ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਚੁਣ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਦਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੈਸਾ
ਅਸ਼ਟਪਦੀ
ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਅਸਟਪਦੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ 24 ਅਸਟਪਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਅਸਟਪਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਤਮਿਕ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਉਤਮ ਆਤਮਿਕ ਸਪਰਪਣ ਦੀ ਲੈਅ ਹੈ।
ਹਵਾਲਾ
ਡਾ.ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ, ਸਾਹਿੱਤ ਕੋਸ਼ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਰੂਪ
ਦਿਲਜਾਨ
ਦਿਲਜਾਨ  (1 ਜਨਵਰੀ 1990 - 30 ਮਾਰਚ 2021) ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸੀ। ਦਿਲਜਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ  ਅਸਲੀਅਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੁਰ ਕਸ਼ੇਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫਾਇਨਲ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ ਨਾਬੀਲ ਸ਼ੌਕਤ ਅਲੀ ਨੇ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ
ਦਿਲਜਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਜਲੰਧਰ,(ਪੰਜਾਬ) ਵਿਚ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਹੋਇਆ। ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਗੁੜਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਮਦਨ ਮਡਾਹੜ ਕੋਲੋਂ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਪੂਰਨ ਸ਼ਾਹ ਕੋਟੀ ਦਾ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਸੀ। ਦਿਲਜਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲੋਂ ਹੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਸਲੀਅਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ "ਆਵਾਜ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੀ" ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਦਿਲਜਾਨ ਪਟਿਆਲੇ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਗਾਇਕ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਸਲੀਅਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੁਰ ਕਸ਼ੇਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਰਨਰ-ਅਪ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਜੇਤੂ ਬਣਿਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਜੱਜਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2021 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ
ਬੁਲਗਾਰੀਆ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਤੇਪਲਾ
ਉੱਤੇਪਲਾ ' ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਘਨੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੋਰਟਨੀ ਕੌਕਸ
ਕੋਰਟਨੀ ਬਾਸ ਕੌਕਸ (ਜਨਮ 15 ਜੂਨ 1964) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਐਨ.ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸਿਟਕਾਮ ਫਰੈਂਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੋਨੀਕਾ ਗੈਲਰ, ਸਕਰੀਮ ਵਿੱਚ ਗੇਲ ਵੈਦਰਜ਼, ਕੂਗਰ ਟਾਊਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਜੁਲੇਸ ਕੋਬ, ਵੱਜੋਂ ਕੀਤੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਕਸ ਨੇ ਡਰਟ ਨਾਂ ਦੇ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਸੱਤ ਸਕ੍ਰੀਨ ਐਕਟਰਜ਼ ਗਿਲਡ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਸਕ੍ਰੀਮ (1996-ਮੌਜੂਦਾ) ਵਿੱਚ ਗੇਲ ਵੇਦਰਜ਼ ਵਜੋਂ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਐਨਬੀਸੀ ਸਿਟਕਾਮ ਫੈਮਿਲੀ ਟਾਈਜ਼ (1987–1989) ਵਿੱਚ ਲੌਰੇਨ ਮਿਲਰ, ਐਫਐਕਸ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ ਡਰਟ (2007–2008) ਵਿੱਚ ਲੂਸੀ ਸਪਿਲਰ, ਅਤੇ ਏਬੀਸੀ/ਟੀਬੀਐਸ ਸਿਟਕਾਮ ਕੌਗਰ ਟਾਊਨ (2009–2015) ਵਿੱਚ ਜੂਲੇਸ ਕੋਬ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਵਾਰਡਸ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਟਿਕਸ ਚੁਆਇਸ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਕੌਕਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਬਰਮਿੰਘਮ, ਅਲਾਬਾਮਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। She is a daughter of businessman Richard Lewis Cox and Courteney Copeland (née Bass). ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਰਿਚਰਡ ਲੇਵਿਸ ਕਾਕਸ ਅਤੇ ਕੋਰਟਨੀ ਕੋਪਲੈਂਡ (née ਬਾਸ) ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਕੌਕਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਅਤੇ ਡੋਰਥੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਰਿਚਰਡ ਜੂਨੀਅਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ 1974 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਵਪਾਰੀ ਹੰਟਰ ਕੋਪਲੈਂਡ (ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮੈਨੇਜਰ ਇਆਨ ਕੋਪਲੈਂਡ ਦੇ ਚਾਚਾ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਡਰਮਰ ਸਟੀਵਰਟ ਕੋਪਲੈਂਡ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਕੌਕਸ ਨੇ 1989 ਤੋਂ 1995 ਤੱਕ ਅਦਾਕਾਰ ਮਾਈਕਲ ਕੀਟਨ ਨੂੰ ਡੇਟ ਕੀਤਾ।.
ਕੌਕਸ ਨੇ 12 ਜੂਨ, 1999 ਨੂੰ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਗ੍ਰੇਸ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ ਵਿਖੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਡੇਵਿਡ ਆਰਕੁਏਟ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਜੂਨ 2004 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਜੈਨੀਫਰ ਐਨੀਸਟਨ ਧਰਮ-ਮਾਂ ਹੈ।  ਕੌਕਸ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਪੋਸਟਪਾਰਟਮ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ। 11 ਅਕਤੂਬਰ, 2010 ਨੂੰ, ਕੌਕਸ ਅਤੇ ਆਰਕੁਏਟ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਕੋਕੁਏਟ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। On October 11, 2010, Cox and Arquette announced that they had separated, although they still maintain a close friendship and ongoing business relationship in Coquette Productions. ਜੂਨ 2012 ਵਿੱਚ, ਆਰਕੁਏਟ ਨੇ ਕੋਕਸ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਲਾਕ ਲਈ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਮਈ 2013 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਫਾਈਨਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਾਕਸ ਨੇ 2013 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸਨੋ ਪੈਟਰੋਲ ਬੈਂਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਜੌਨੀ ਮੈਕਡੇਡ ਨਾਲ ਡੇਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਜੋੜੇ ਨੇ ਜੂਨ 2014 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੰਗਣੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਗਣੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ
ਅਦਿਤੀ ਮੰਗਲਦਾਸ
ਅਦੀਤੀ ਮੰਗਲਦਾਸ (ਜਨਮ 1960) ਇੱਕ ਕਥਕ ਨ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਥਕ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਦਰਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੁਮੁਦਨੀ ਲਖਿਆ ਅਤੇ ਬਿਰਜੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਾਂਸ ਸੰਸਥਾ, ਦ੍ਰਿਸਟਿਕਨ ਡਾਂਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾਂਸਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਰਹੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾਂਸਰ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ
1960 ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਅਦਿਤੀ ਮੰਗਲਦਾਸ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸੇਂਟ ਐਗਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਹੀ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ "ਕਡੰਬ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਡਾਂਸ" ਵਿੱਚ ਕੁਮੁਦਿਨੀ ਲਖੀਆ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਥਕ ਡਾਂਸ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਚਾਚੀ ਪੁਪੁਲ ਜਯੇਕਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨੱਚਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਕਥਕ ਕੇਂਦਰ, ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਬਿਰਜੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਗਈ। ਆਪਣੀ ਡਾਂਸ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਬਿਰਜੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।
ਹੋਸਨੀ ਮੁਬਾਰਕ
thumbnail|ਹੋਸਨੀ ਮੁਬਾਰਕ ਮੁਹੰਮਦ ਹੋਸਨੀ ਸਈਦ ਸਈਦ ਇਬਰਾਹਿਮ ਮੁਬਾਰਕ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਹੋਸਨੀ ਮੁਬਾਰਕ (ਜਨਮ: 4ਮਈ, 1928) ਅਰਬ ਗਣਰਾਜ ਮਿਸਰ ਦੇ ਚੌਥੇ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1975 ਵਿੱਚ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ 14ਅਕਤੂਬਰ, 1981 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਨਵਰ ਅਲ-ਸਦਾਤ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਪਦ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਪਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮਾਂ ਮਿਸਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਰਹੇ ਹੈ। ਸਾਲ 1995 ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅਦਿਤੀ ਮੰਗਲਦਾਸ
ਕੈਰੀਅਰ
ਮੰਗਲਦਾਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਨਾਚ ਮੇਲਿਆਂ 'ਚ ਕਥਕ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹੋਸਨੀ ਮੁਬਾਰਕ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ ਦੇ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ
ਅਦਿਤੀ ਮੰਗਲਦਾਸ
ਕੈਰੀਅਰ
ਸੋਲੋ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਸਮੂਹ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਮੇਲ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਕੋਰਿਓਗ੍ਰਾਫਿਕ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੀਖ, ਸਵਾਗਤ ਵਿਸਤਾਰ, ਦਿ ਸਾਊਂਡ ਆਫ ਦਿ ਯੂਨੀਵਰਸ, ਅਤੇ ਵਰਿੰਦਾਕ੍ਰਿਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਪਰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ।
ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ, ਅਦਿਤੀ ਮੰਗਲਦਾਸ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਛੇ ਡਾਂਸਰਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਏਸ਼ੀਆ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ "ਫੁੱਟਪ੍ਰਿੰਟ ਆਨ ਵਾਟਰ" ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਕਿਊਬਾਈ ਵਟਾਂਦਰਾਯੋਗ ਪੇਸੋ
ਵਟਾਂਦਰਾਯੋਗ ਪੇਸੋ (ਕਈ ਵਾਰ CUC$ ਨਾਲ਼ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ) (ਗ਼ੈਰ-ਰਿਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਚਾਵੀਤੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਕਿਊਬਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਧਿਕਾਰਕ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਮੁਦਰਾ ਪੇਸੋ ਹੈ। ਇਹ ਸੀਮਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 1994 ਤੋਂ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹਨੂੰ ਯੂ.ਐੱਸ. ਡਾਲਰ ਦੇ ਤੁਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ: ਇਹਦਾ ਅਧਿਕਾਰਕ ਮੁੱਲ US$1.00 ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 8 ਨਵੰਬਰ 2004 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਡਾਲਰ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਪਰਚੂਨ ਨਿਕਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰੇ ਜਾਣਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਕਿਊਬਾਈ ਵਪਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਟਾਂਦਰਾਯੋਗ ਪੇਸੋ ਹੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਮੁਦਰਾ ਬਚ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਵਟਾਂਦਰਾਯੋਗ ਹੈ। 5 ਅਪਰੈਲ 2008 ਨੂੰ ਇਹਦਾ ਮੁੱਲ ਵਧਾ ਕੇ US$1.08 ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 15 ਮਾਰਚ 2011 ਨੂੰ ਵਾਪਸ US$1.00 ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਬੋਧ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਲਿਖਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ
ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਸਦਰਪੁਰਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਜੇਠੀ ਧੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਭਰਾ ਤੇ ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭੈਣ। ਪੰਜ ਧੀਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਉਤਾਰਨ ਦੀ ਕਾਹਲੀ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ 17 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਪੜ੍ਹਨ ਲੱਗ ਪਈ,ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ ਉਹ ਨੌਵੀਂ ਪਾਸ ਸੀ,ਉਹਨੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕ,ਬੀ.ਏ., ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਕਿੰਨ੍ਹੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਕ ਹੈ।
ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ਼ ਦੇ ਕਾਵਿ ਸਫਰ ਦਾ ਆਰੰਭ 1997 ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ਼ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸਿ਼ਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਚਿਰਾਗਾਂ ਦੀ ਡਾਰ (1999) ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਣੀਆਂ(2000) ਪ੍ਰਕਾਸਿ਼ਤ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਚੌਥੀ ਪੁਸਤਕ ਪਰ ਤੀਜਾ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੱਤਝੜ ਵਿੱਚ ਪੁੰਗਰਦੇ ਪੱਤੇ (2002) ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸੰਪਾਦਤ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕੇਸਰ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸਿ਼ਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਅਸਲੋਂ ਸੱਜਰਾ ਤੇ ਨਿਵੇਕਲਾ ਮੁਹਾਵਰਾ ਦੇ ਕੇ ਨਵੀਂ ਬੁਲੰਦੀ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿਚਲੇ ਨਾਰੀਪਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਨੁਹਾਰ ਅਤੇ ਰੰਗਤ ਨਾਲ ਸਰਸ਼ਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕ- ਗੀਤਾਂ ਵਰਗਾ ਗਹਿਰਾ ਅਨੁਭਵ ਤੇ ਵੇਗ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਪੀੜੀ ਦੀ ਇਹ ਸਿਰਮੌਰ ਸ਼ਾਇਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ 'ਚ ਨਵੇਂ ਬਿੰਬ ਤੇ ਨਵੇਂ ਸੰਕਲਪ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹੈ। ਉਹ ਜਿੰਨੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਉਚੀਆਂ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਓਨੇ ਹੀ ਰੋਹ ਨਾਲ ਅਣ- ਮਨੁੱਖੀ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦੀ ਹੈ।ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਦੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ “ ਕਨੂਪ੍ਰਿਆ “ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਚ ਕਾਵਿ ਅਨੁਵਾਦ ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਚ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਹੋਈਆ ਹਨ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
thumb|ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ "ਹੁਣ" ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਇੰਟਰਵਿਊ
ਕਾਵਿ-ਨਮੂਨੇ
*** ਬਾਂਵਰੀ ਦੀਵਾਨੀ ਚਾਹੇ ਪਗਲੀ ਕਹੋ ਬਸ ਮੇਰੇ ਰਾਮਾ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਹੋ ਜੇ ਹੈ ਮੇਰੇ ਤਨ ਵਿੱਚ ਰੂਹ ਫੂਕਣੀ ਹੋਠਾਂ ਸੰਗ ਲਾਵੋ ਨਾਲ਼ੇ ਵੰਝਲ਼ੀ ਕਹੋ ਆਵਾਂਗੀ ਮੈਂ ਨ੍ਹੇਰਿਆਂ ਦੀ ਹਿੱਕ ਚੀਰ ਕੇ ਇਕ ਵਾਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਹੋ *** ਸਤਾਏਗਾ ਜੇ ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮੌਸਮ ਚਲਾ ਜਾਵੀਂ ਤੂੰ ਮੈਥੋਂ ਸੁਰਖ਼ਰੂ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਗੌਤਮ ਚਲਾ ਜਾਵੀਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਮਾਰੂਥਲ ’ਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ਼ ਦਸ ਕਦ ਤੀਕ ਠਹਿਰੇਂਗਾ ਪੁਕਾਰੇਗੀ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਛਾਂ ਮੇਰੇ ਹਮਦਮ ਚਲਾ ਜਾਵੀਂ ਹਵਾ ਹਾਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਹਰ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵਾਂਗੀ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਤੇਰਾ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜੀਅ ਚਾਹੇ ਮੇਰੇ ਆਦਮ ਚਲਾ ਜਾਵੀਂ *** ਨਹੀਂ ਜੇ ਸ਼ੌਂਕ ਮੱਚਣ ਦਾ ਤਾਂ ਅੱਗ ਤੋਂ ਫਾਸਲਾ ਰੱਖੀਂ ਨਾ ਬਲਦੇ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਆਪਣਾ ਰਾਬਤਾ ਰੱਖੀਂ ਕਿਤੇ ਨਾ ਆਂਦਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਲਹੂ ਦੀ ਬਰਫ ਜੰਮ ਜਾਵੇ ਕੋਈ ਕੋਸਾ ਜਿਹਾ ਹਉਕਾ ਤੂੰ ਸੀਨੇ ਨਾਲ਼ ਲਾ ਰੱਖੀਂ *** ਤਿਣਕਾ ਤਿਣਕਾ ਆਸ਼ੀਆਨਾ ਮੋੜ ਦੇ ਮੋੜ ਦੇ ਮੇਰਾ ਵੀਰਾਨਾ ਮੋੜ ਦੇ ਸਾਂਭ ਲੈ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸੰਜੀਦਗੀ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਦੀਵਾਨਾ ਮੋੜ ਦੇ ਸ਼ਾਇਰਾਨਾ, ਆਸ਼ਕਾਨਾ, ਸਾਫ਼ਦਿਲ ਐ ਖ਼ੁਦਾ! ਉਹੀ ਜ਼ਮਾਨਾ ਮੋੜ ਦੇ ਸੁਲਗਦੇ ਸੂਰਜਾਂ ਕੋਲੋਂ ਮੈਂ ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਵਾਂਗੀ ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਬਰਫ ਦੀ ਟੁਕੜੀ ਕਿ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪਿਘਲ ਜਾਂਵਾਗੀ … ਲੰਘਦਾ ਸੀ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਦਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਦੀ ਕਦ ਕੁ ਤੀਕਰ ਦੋਸਤੋ ਉਹ ਪਿਆਸ ਆਪਣੀ ਟਾਲ਼ਦੀ ਮਾਰੂਥਲ ਤੇ ਰਹਿਮ ਜਦ ਖਾਵੇ ਨਦੀ ਸੁਕਦੀ ਸੁਕਦੀ ਆਪ ਸੁੱਕ ਜਾਵੇ ਨਦੀ ਗੀਤ ਗਮ ਦਾ ਜਦ ਕਦੇ ਗਾਵੇ ਨਦੀ ਹੰਝੂ ਹੰਝੂ ਹੋ ਕੇ ਖਿੰਡ ਜਾਵੇ ਨਦੀ ਪਿਆਸ ਤੇਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਦ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਹੀਂ ਤੇਰੇ ਦਰ ਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਵੇ ਨਦੀ ਮੈਂ ਬਣ ਕੇ ਹਰਫ ਇੱਕ ਦਿਨ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ’ਤੇ ਬਿਖਰ ਜਾਵਾਂਗੀ ਕਲਮ ਦੀ ਨੋਕ ’ਚੋਂ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਵਾਂਗੂੰ ਉੱਤਰ ਜਾਂਵਾਗੀ ਤੇਰੀ ਰੂਹ ਤੱਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ ਮੇਰੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਆਹਟ ਵੀ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗਲ਼ੀ ’ਚੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਵਾਂਗੀ ਮੈਂ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸ਼ਾਖ ਹਾਂ ਕੋਈ ਹੈ ਗਮ ਦੀ ਗਰਦ ਮੇਰੇ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬਰਸਾਤ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਫੇਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਨਿਖਰ ਜਾਂਵਾਗੀ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਵੀ
ਬਲੋਚ ਲੋਕ
ਬਲੋਚ, ਬਲੌਚ ਜਾਂ ਬਲੂਚ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬਲੂਚੇਸਤਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਜਾਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਲੋਚ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਈਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਤਿ-ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਵੇਸਤਾਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਝਲਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ (ਜੋ ਆਪ ਵੈਦਿਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕ਼ਰੀਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਲੋਚ ਲੋਕ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਹਨ। ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਅਤੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਭਿੰਨ ਪਹਿਚਾਣ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਹਨ। ਇੱਕ ਬਰਾਹੁਈ ਨਾਮਕ ਸਮੁਦਾਏ ਵੀ ਬਲੋਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਦਰਾਵਿੜ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਬਰਾਹੁਈ ਨਾਮ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।
ਬਰਲਿਨ ਦੀ ਕੰਧ
ਬਰਲਿਨ ਦੀ ਕੰਧ (Berliner Mauer) 1961 ਤੋਂ 1990 ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਇੱਕ ਰੋਕ/ਨਾਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਜਰਮਨੀ ਯਾਨੀ ਜਰਮਨ ਜਮਹੂਰੀ ਗਣਰਾਜ (ਜੀਡੀਆਰ) ਨੇ 13 ਅਗਸਤ 1961 ਨੂੰ ਖੜੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਪੂਰਬੀ ਬਰਲਿਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬਰਲਿਨ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ ਕੰਧ ਢਾਹ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੱਕ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਡ ਅੱਡ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਰੇ ਲਈ ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਗੁੰਬਦ ਵੀ ਕੰਧ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰ ਮੱਲ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੱਤ ਦੀ ਪੱਟੀ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੱਡੀ-ਰੋਕ ਖਾਈਆਂ, ਫ਼ਾਕਿਰ ਬੈਡਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਚਾਊ ਸਾਧਨ ਉਸਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸੋਵੀਅਤ-ਗਲਬੇ ਅਧੀਨ ਪੂਰਬੀ ਬਲਾਕ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੰਧ ਪੂਰਬੀ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਰਾਜ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖਾਹਿਸ਼ ਨੂੰ ਫਾਸ਼ੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਲਈ ਖੜੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਲੁਕਵਾਂ ਮਕਸਦ ਸੀਤ ਯੁਧ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਜਰਮਨੀ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤਾਂਤੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਸੀ।
ਜੀ ਡੀ ਆਰ ਹਾਕਮ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਰਲਿਨ ਦੀ ਕੰਧ ਨੂੰ '''ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ-ਵਿਰੋਧੀ ਸਰੱਖਿਆ ਕੰਧ (Antifaschistischer Schutzwall) ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਗੁਆਂਢੀ ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਜ਼ੀਰਹਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੱਛਮੀ ਬਰਲਿਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ "ਕਲੰਕੀ ਕੰਧ" ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ - ਇਹ ਜੁਮਲਾ ਮੇਅਰ ਵਿਲੀ ਬਰਾਂ ਨੇ ਘੜਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਬਰਲਿਨ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਅੰਦਰੁਨੀ ਜਰਮਨ ਸੀਮਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਗ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀਤਲ ਜੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਲਿਨ
ਕਾਦੀਆਨਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦਾ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਕਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨਾਲ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਖੇਤਰ ਇੱਕਦਮ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਏ।ਮਾਰਚ 2020 ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਡਿਜਿਟਲ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬੰਦ ਅਤੇ ਖਾਰਜ ਕਰਨਾ
2020 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੌਰਾਨ ਕਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਕਾਰਣ ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਚੀਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ,ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ -ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ, ਪੁਰਾਤਤਵ, ਅਜਾਇਬਘਰ,  ਫਿਲਮ and television productions, ਰੰਗਮੰਚ  and ਆਰਕੇਸਟਰਾ , concert tours, zoos, as well as ਗੀਤ ਸੰਗੀਤ -
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019-20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ
ਰਾਧੀਕਾ ਰੌਯੇ
ਰਾਧੀਕਾ ਰੌਯ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੀ ਦਿੱਲੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਪ੍ਰਿੰਟ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਦਸ ਸਾਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ  ਬਾਅਦ, ਇਸਨੇ ਐਨ.ਡੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲ ਦੀ 1987 ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਜੀਵਨ
ਰੌਯ ਪ੍ਰਿੰਟ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1988 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਪ੍ਰਨੋਯ ਰੌਯ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਐਨ.ਡੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ 1988 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ ਐਨ.ਡੀ.ਟੀ.ਵੀ ਦੀ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ 29 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਐਨ.ਡੀ.ਟੀ.ਵੀ ਦੀ ਸਹਿ-ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਐਮਿਲੀ ਡੇਵਿਸ
ਐਮਿਲੀ "ਐਮਿਲੀ" ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਡੇਵਿਸ (18 ਫਰਵਰੀ 1839 - 26 ਦਸੰਬਰ 1889) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਦੌਰਾਨ ਫ਼ਿਲਾਡੈਲਫ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਆਜ਼ਾਦ ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁਕਤੀ ਘੋਸ਼ਣਾ, ਗੇਟਿਸਬਰਗ ਦੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲਿੰਕਨ ਦੇ ਸੋਗ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਿਆਂ 1863, 1864 ਅਤੇ 1865 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਜੇਬ ਡਾਇਰੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ।
ਡੇਵਿਸ ਨੇ 'ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਫਾਰ ਕਲਰਡ ਯੂਥ' ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਈ ਕਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਰਚਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਲਿਖਤ
1863-1864 ਦਰਮਿਆਨ ਐਮਿਲੀ ਨੇ ਚਾਰ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਆਈਸ ਕਰੀਮ ਲਈ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਫੈਲ ਰਹੀ ਸਪੇਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਜੋ ਕਾਲੇ ਫ਼ਿਲਾਡੈਲਫ਼ੀਆ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1857 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਰਲਟ ਫੋਰਟਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਫ਼ਿਲਾਡੈਲਫ਼ੀਆ ਆਈਸਕ੍ਰੀਮ ਪਾਰਲਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਐਮਿਲੀ, ਫ਼ਿਲਾਡੈਲਫ਼ੀਆ ਦੀ ਲੇਡੀਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਕਲਰਡ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਸਪਲਾਈ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ। ਲੇਡੀਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੀਟ ਕਾਰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ ਲੜਾਈ ਲੜੀ।
ਡੇਵਿਸ ਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। 25 ਜਨਵਰੀ, 1865 ਨੂੰ ਉਹ ਰੈਵਰੈਂਡ ਜੇਮਜ਼ ਸੇਲਾ ਮਾਰਟਿਨ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਗੁਲਾਮ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਬਪਤਿਸਤ ਸੀ। 16 ਫ਼ਰਵਰੀ 1865 ਨੂੰ ਉਹ ਫਰੈਡਰਿਕ ਡਗਲਸ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਫ਼ਰਵਰੀ 27 1865 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਐਲੇਨ ਵਾਟਕਿਨਜ਼ ਹਾਰਪਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। 11 ਮਈ 1964 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਅਲੀਜ਼ਾਬੇਥ ਟੇਲਰ ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। 14 ਸਤੰਬਰ 1865 ਨੂੰ ਉਹ ਥਾਮਸ ਵਿੱਗਿਨਜ਼ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬਾਲਕੋਨੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।
ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
13 ਦਸੰਬਰ 1866 ਨੂੰ ਐਮਿਲੀ (ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਜਿਸਟਰੀ 'ਤੇ ਨਾਮ "ਐਮਲੀ") ਨੇ ਇੱਕ ਨਾਈ ਜਾਰਜ ਬੁਸਟਿਲ ਵਾਇਟ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਪਿਤਾ ਜੈਕਬ ਸੀ. ਵਾਈਟ, ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਲੈਕ ਵਪਾਰੀ ਸਨ। ਐਮਿਲੀ ਦੇ ਦਿਉਰ ਜੈਕਬ ਸੀ. ਵਾਈਟ ਨੇ ਬਲੈਕ ਬੇਸਬਾਲ ਟੀਮ, ਫਿਲਡੇਲਫੀਆ ਪਾਈਥਿਅਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਲ-ਬਲੈਕ ਰੌਬਰਟਸ ਵੌਕਸ ਜੂਨੀਅਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵੀ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਜਾਰਜ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਇਕੁਅਲ ਰਾਇਟ ਲੀਗ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ, ਜੋ ਗਰੁੱਪ ਬਾਲਟਿਮੁਰ ਫੈਡਰਲ ਸਿਵਲ ਅਧਿਕਾਰ ਸੋਧ ਲਈ ਰਾਜ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਹੈ।. ਐਮਿਲੀ ਅਤੇ ਜਾਰਜ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚੇ ਸਨ- ਜੈਕਬ ਸੀ. ਵਾਈਟ (ਜਨਮ. 1867), ਮਾਰੀਆ, ਐਮਿਲੀ (ਜ. 1873), ਜਾਰਜ (ਜ. 1875), ਕੈਰੀ (ਜ. 1877) ਅਤੇ ਜੂਲੀਆ (ਜ. 1881) ਆਦਿ। 1880 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਐਮਿਲੀ ਦੇ ਕਿੱਤੇ ਨੂੰ “ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ” ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਐਮੀਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਰਚ ਲਈ ਪੈਸਾ ਦਿੱਤਾ।
ਮੌਤ
ਐਮਿਲੀ ਦੀ ਮੌਤ 26 ਦਸੰਬਰ, 1889 ਨੂੰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਲੇਬਨਾਨ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਓਕਟਵੀਅਸ ਕੈਟੋ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਫ਼ਨ ਸਥਾਨ ਸੀ। 1 ਜੂਨ 1899 ਨੂੰ ਜਾਰਜ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਪੁਰਾਲੇਖ
ਡੇਵਿਸ ਦੀਆਂ ਡਾਇਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਡਿਜੀਟਾਈਜਡ ਅਤੇ ਐਨੋਟੇਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।  ਡੇਵਿਸ ਦੀਆਂ ਡਾਇਰੀਆਂ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿਖੇ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪੇਜ ਚਿੱਤਰ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਵਿਲੇਨੋਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਓਨਲਾਈਨ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਬਲੈਕ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਖਾਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕਨ ਲੇਖਕ
ਬਰਮੂਡਾਈ ਡਾਲਰ
ਡਾਲਰ (ISO 4217 ਕੋਡ: BMD) ਬਰਮੂਡਾ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਛੋਟਾ ਰੂਪ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਡਾਲਰ ਨਿਸ਼ਾਨ $ ਜਾਂ ਬਾਕੀ ਡਾਲਰ-ਅਧਾਰਤ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਦੱਸਣ ਲਈ BD$ ਹੈ। ਇੱਕ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ 100 ਸੈਂਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬਰਮੂਡਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਊਂਟਸਰ
ਊਂਟਸਰ  ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਘਨੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ (বাংলাদেশ জাতীয় ক্রিকেট দল) ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ 'ਟਾਈਗਰਜ਼' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਹੈ ਜੋ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਟੀਮ ਦਾ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਭਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਟੀਮ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ, ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਟਵੰਟੀ ਟਵੰਟੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2000 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਢਾਕਾ ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਦਸਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਸੀ।
31 ਮਾਰਚ 1986 ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਮੈਚ 1986 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਹੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੇਵਲ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਿਯਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਈ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਦੇ ਨਾਮ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ (21, 2000 ਤੋਂ 2002 ਵਿਚਕਾਰ) ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (23, 2001 ਤੋਂ 2004 ਵਿਚਕਾਰ) ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਹਾਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਆਈਸੀਸੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1999 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2004 ਵਿਚਕਾਰ ਇਸ ਟੀਮ ਨੂੰ ਓਡੀਆਈ ਜਿੱਤ ਦਾ ਕਾਫੀ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਹ ਟੀਮ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਹਾਰ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਸੀ, ਸੋ ਇਸ ਮੌਕੇ ਹੀ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੀ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਦਾ ਅਗਲਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਡਰਾਅ (ਬਰਾਬਰ) ਰਿਹਾ। ਸੋ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀਰੀਜ਼ ਸੀ। ਫਿਰ 2009 ਵਿੱਚ ਇਹ ਟੀਮ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਖੇਡਣ ਗਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਦੋ ਟੈਸਟ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਇਸ ਟੀਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਜਿੱਤ ਸੀ।
30 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਤੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ 95 ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਕੇਵਲ 8 ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਜਿੱਤ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੀ, ਅਗਲੀਆਂ ਦੋ ਜਿੱਤਾਂ ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਖਿਲਾਫ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੈਚ ਡਰਾਅ ਖੇਡੇ ਹਨ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਇਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਓਡੀਆਈ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਫ਼ਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ 318 ਵਿੱਚੋਂ 101 ਮੈਚ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ 62 ਟਵੰਟੀ20 ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 20 ਜਿੱਤੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਨੌਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਟੀਮ ਦਾ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਸੱਤਵਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਟਵੰਟੀ20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਟੀਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਦਸਵਾਂ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਮੁਲਕ ਰਾਜ ਆਨੰਦ
ਮੁਲਕ ਰਾਜ ਆਨੰਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਮੁਲਕ ਰਾਜ ਆਨੰਦ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਦਸੰਬਰ 1805 ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰੀ. ਉਸ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਲੰਦਨ ਅਤੇ ਕੇਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਪੀ ਐਚ ਡੀ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੋਇਆ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਵਲ 'ਅਨਟਚੇਬਲਸ' ਨਾਲ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਛੂਤ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਬੇਬਾਕ ਚਿਤਰਣ ਕੀਤਾ। 99 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 28 ਸਤੰਬਰ 2004 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ
ਨਿਰੰਜਨ ਸਿੰਘ ਤਾਲਿਬ
ਨਿਰੰਜਨ ਸਿੰਘ ਤਾਲਿਬ (1901–1976), ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਕਾਰਕੁਨ, ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨੇਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਸੀ ਅਤੇ 1920 ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸੱਦੇ 'ਤੇ ਅਸਹਿਯੋਗ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ  ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇਸ਼ ਦਰਪਣ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਕਲਕੱਤੇ ਤੋਂ ਛਪਦਾ ਸੀ।  ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਾਥੀ ਵੀ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਫਾਰਵਰਡ ਬਲਾਕ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਹ ਕਾਰ ਚਲਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੇਤਾਜੀ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ ਸਨ।  ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਭਗ 10 ਸਾਲ ਕੱਟੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਾਭਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਸਹਾਇਕ ਰਿਹਾ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ ਦਾ  ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਕੈਪੀਟਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਹਾਊਸਿੰਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਵੇਂ ਵਿਕਸਤ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਜੋਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਰੱਖੀਆਂ। 1962 ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1974 ਤੋਂ 1976 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1976 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1901
ਰੋਹਤਾਂਗ ਦੱਰਾ
ਰੋਹਤਾਂਗ ਦੱਰਾ (रोहतांग दर्रा) ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ ਪਹਾੜੀ-ਲੜੀ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੀ ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ ਹੈ ਜੋ ਮਨਾਲੀ ਤੋਂ  51 ਕਿ.ਮੀ. ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ । ਰੋਹਤਾਂਗ ਲੱਦਾਖ ਦੀ ਭੋਟੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮਕਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਲੱਦਾਖ ਦੀ ਭੋਟੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਰੋਹਤਾਂਗ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਮੁਰਦਿਆਂ ਦਾ ਥੇਹ  ਕਿਓਂਕੀ ਇਸਦੀ ਉਚਾਈ 3978 ਮੀਟਰ (13050 ਫੂਟ) ਹੈ  ਅਤੇ  ਇਸਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਮਾੜੇ ਮੌਸਮ ਕਰਨ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਥੇ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।    ਇਹ ਦੱਰਾ ਕੁੱਲੂ ਘਾਟੀ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਲਾਹੌਲ ਅਤੇ ਸਪੀਤੀ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁੱਲੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਦੱਰੇ
C-ਸਮਿੱਟਰੀ
ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨਟਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਚਾਰਜ ਉਲਟਾਓ
ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨਟਿਜ਼ਮ ਦੇ ਨਿਯਮ (ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਦੋਵੇਂ ਤਰਾਂ ਦੇ) ਇਸ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੇ। ਜੇਕਰ ਹਰੇਕ ਚਾਰਜ q ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚਾਰਜ –q ਨਾਲ ਬਦਲਨਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਇਸਤਰਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡਾਂ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਉਲਟਾਉਣੀਆਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਉਹੀ ਰੂਪ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੇਗਾ। ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਚਾਰਜ-ਕੰਜਗਸ਼ਨ ਇਵੇਂ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਇਹ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਣਾਂ ਦੀ ਚੀਰੈਲਿਟੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੇ। ਇੱਕ ਖੱਬੇ-ਹੱਥ ਵਾਲਾ (ਖਬਚੂ) ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ ਚਾਰਜ ਕੰਜਗਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਖਾਬੇ-ਹੱਥ ਵਾਲੇ ਐਂਟੀਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਆਹੀਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਉਹ ਅਰਥ ਹੈ ਜੋ ਕਮਜੋਰ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ C-ਸਮਰੂਪਤਾ ਦੀ “ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਲੰਘਣਾ” ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
(ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਖੱਬੇ-ਸੱਜੇ ਮਾਡਲ, ਇਸ C-ਸਮਰੂਪਤਾ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ)
ਚਾਰਜ ਅਤੇ ਪੇਅਰਟੀ ਰਿਵਰਸਲ (ਉਲਟਾਓ) ਦਾ ਮੇਲ
ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ CP-ਸਮਿੱਟਰੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ C-ਸਮਿੱਟਰੀ ਨੂੰ ਪੇਅਰਟੀ-ਇਨਵਰਸ਼ਨ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। (ਦੇਖੋ P-ਸਮਿੱਟਰੀ)। ਫੇਰ ਵੀ, ਕਮਜੋਰ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮਿੱਟਰੀ ਦੀਆਂ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਪਛਾਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਔਨਾਂ ਅਤੇ B ਮੀਜ਼ੌਨਾਂ ਵਿੱਚ)। ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ CP ਉਲੰਘਣਾ CKM ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੇਜ਼ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ CP ਨੂੰ ਟਾਈਮ-ਰਿਵਰਸਲ (T-ਸਮਿੱਟਰੀ) ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਤੀਜਨ CPT-ਸਮਿੱਟਰੀ ਸਿਰਫ ਵਾਈਟਮੈਨ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਸਹਾਰੇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਦਿਖਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਚਾਰਜ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਣ ਲਈ, ਦੋ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡਾਂ, φ ਅਤੇ χ ਲਓ। ਮੰਨ ਲਓ ਦੋਵੇਂ ਫੀਲਡਾਂ ਇਵਨ C-ਪੇਅਰਟੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ (ਇਵਨ C-ਪੇਅਰਟੀ ਸਮੀਕਰਨ   ਵਾਂਗ ਚਾਰਜ ਕੰਜਗਸ਼ਨ ਅਧੀਨ ਇਵਨ ਸਮਰੂਪਤਾ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੀਕਰਨ   ਵਰਗੇ ਚਾਰਜ ਕੰਜਗਸ਼ਨ ਅਧੀਨ ਐਂਟੀਸਮਿੱਟਰੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਵਾਲੀ ਔਡ C-ਪੇਅਰਟੀ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੈ)। ਹੁਣ ਫਾਰਮੂਲੇ ਫੇਰ ਤੋਂ ਸੂਤਰਬੱਧ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸਮਾਨਤਾ ਬਣ ਸਕੇ,
ਹੁਣ φ ਅਤੇ χ ਇਵਨ C-ਪੇਅਰਟੀਆਂ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਕਾਲਪਨਿਕ ਨੰਬਰ i ਦੀ ਪੇਅਰਟੀ ਇੱਕ ਔਡ C-ਪੇਅਰਟੀ (C ਐਂਟੀ-ਯੂਨਾਇਟਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਮਾਡਲਾਂ ਵਿੱਚ, φ ਅਤੇ χ ਦੋਹਾਂ ਵਾਸਤੇ C-ਪੇਅਰਟੀਆਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਸੰਭਵ ਹਨ।
1996 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
1996 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ XXVI ਓਲੰਪੀਆਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਟਲਾਂਟਾ 'ਚ ਮਿਤੀ 19 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ 4 ਅਗਸਤ, 1996 ਤੱਕ ਖੇਡੀਆ ਗਈਆ। ਇਸ 'ਚ 197 ਦੇਸ਼ਾ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 10,318 ਸੀ।ਅਟਲਾਟਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪੰਜਾਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਕਰਵਾਉਂਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਡੀ. ਰਾਜਾ
ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਡੋਰਾਇਸਮੀ ਰਾਜਾ ਦਾ ਜਨਮ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਵੇਲੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚਿਤਥੂਰ ਵਿੱਚ 3 ਜੂਨ 1949 ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਪੀ. ਡੋਰਾਇਸਮੀ ਅਤੇ ਮਾਂ ਨਿਆਗਮ ਬੇਜ਼ਮੀਨੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਾੜੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਸਨੇ ਜੀਟੀਐਮ ਕਾਲਜ, ਗੁਡੀਆੱਟਮ ਤੋਂ ਬੀ.ਐੱਸ.ਸੀ ਅਤੇ ਵੇਲੂਰ ਵਿਖੇ ਸਰਕਾਰੀ ਟੀਚਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੀ.ਐਡ. ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸੀ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ
ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਡੀ.ਰਾਜਾ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਯੂਥ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਨੇਤਾ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ 1975 ਤੋਂ 1980 ਤੱਕ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਇਕਾਈ ਦਾ ਸੂਬਾ ਸਕੱਤਰ ਰਿਹਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ 1985 ਤੋਂ 1990 ਤੱਕ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਯੂਥ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸੱਕਤਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। 1994 ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਸੀ ਪੀ ਆਈ) ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੱਕਤਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ 2019 ਤਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੂੰ 21 ਜੁਲਾਈ 2019 ਨੂੰ ਸੀ ਪੀ ਆਈ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸੱਕਤਰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।
ਉਹ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵਫਦ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ 25 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਆਪਣੇ ਏਆਈਵਾਈਐਫ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਕਨੂਰ ਤੋਂ ਏਆਈਵਾਈਐਫ ਦੀ ਨੇਤਾ ਐਨੀ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਅਤੇ 7 ਜਨਵਰੀ 1990 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਗੈਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਵਿਆਹ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਐਨੀ ਰਾਜਾ ਹੁਣ ਸੀ ਪੀ ਆਈ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਵੂਮੈਨ (ਐਨਐਫਆਈਡਬਲਯੂ) ਦੀ ਜਨਰਲ ਸੱਕਤਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕਿਤਾਬਾਂ
ਉਸਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ (ਤਮਿਲ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ) ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਪੁੰਨ ਦਾ ਵਿਆਹ
ਵਿਆਹ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਨਿਕਾਸ-ਵਿਕਾਸ
ਪੁਰਾਤਨ ਮਨੁੱਖ ਕੁਦਰਤੀ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਅੱਜ ਮਨੁੱਖ ਕੁਦਰਤੀ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹਿਤ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਢੰਗ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲਿੰਗਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਖੁੱਲ ਸੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਪੁਰਸ਼, ਇਸਤਰੀ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗੁਜਾਰੇ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦਾ।ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਸਿਆਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਔਰਤ-ਮਰਦ ਅੰਦਰ ਇੱਕ-ਦੁਜੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੰਤਾਨ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। ਆਚਾਰੀਆ ਚਤੁਰਸੈਨ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਵਰਤਮਾਨ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ’ ਉਹ ਅਥਰਵਵੇਦ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪਰਿਪਾਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਡਾ. ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਨੁਸਾਰ “ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।” ਇਸ ਵਿਆਹ ਰੂਪੀ ਸੰਸਥਾ ਸਰੁੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਮਾਜ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਨਿਯਮ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਹੁੰਦੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।