cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕਾਵਿ ਦੇ ਭੇਦ
ਕਾਵਿ ਸਾਸ਼ਤਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਭਾਮਹ ਨੇ ਦਿਤੀ ਸੀ | ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਾਕਾਵਿ ਸਰਗਬਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਵਿਸ਼ਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |
•ਕਈ ਸਰਗਾਂ ਚ ਵੰਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
•ਇੱਕ ਸਰਗ ਚ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
•ਤਮਾਮ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਸਾਂ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ।
ਖੰਡ ਕਾਵਿ-  ਮਹਾਕਾਵਿ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਗ (ਵੀਹ ਪੱਚੀ ਪੰਨੇ) ਜੀਹਦੇ ਚ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਹੋਵੇ।
ਖੰਡਕਾਵਿ-
ਖੰਡ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਉਹ ਕਾਵਿ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਨਾ ਹੋ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਖੰਡ ਜਾਂ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਹੋਵੇ | ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਆਚਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁਦ੍ਰਟ ਨੇ ਇਸਨੂੰ  ਲਘੂ ਕਾਵਿ ਕਹਿ ਕੇ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ | ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜਿਹੇ ਕਾਵਿ ਦਾ ਨਾਇਕ ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕ ਸਾਹਿਤ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
ਖੰਡ ਕਾਵਿ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ :–
* ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਰੁਣ ਅਤੇ ਵਿਯੋਗ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਰਸਾਂ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
* ਇਸਦਾ ਅਕਾਰ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੱਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
* ਇਸਦੀ ਕਥਾ ਵਸਤੂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਅਤੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ |
* ਇਸ ਲਈ ਨਾਟਕੀ ਸੰਧੀਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ|  *ਇਸ ਲਈ ਸਰਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ|
* ਕੁਝ ਇੱਕ ਰਸਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
* ਜੀਵਨ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਪਹਿਲੂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
* ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਇੱਕ ਹੀ ਛੰਦ 'ਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਚੰਪੂ/ਗਦ ਪਦਮਯ
ਇਹ ਸ਼੍ਰਵਯ ਕਾਵਿ ਦਾ ਤੀਜਾ ਭੇਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਦ ਅਤੇ ਪਦ ਦੀ ਮਿਲੀ ਜੁਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਨਿਰੂਪਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਚਲਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ| ਸਾਹਿਤ੍ਯ ਦਰਪਣ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਚੰਪੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਵੇਚਨ ਦੇ ਆਧਾਰ  ਤੇ ਚੰਪੂ ਕਾਵਿ ਦੇ ਲੱਛਣ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ:-
ਤਾਰਾ ਚੇਰੀਅਨ
ਮੇਅਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ
ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਪੀ. ਵੀ. ਚੈਰੀਅਨ ਵਾਂਗ, ਨਵੰਬਰ 1957 ਵਿੱਚ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਦਾ ਮੇਅਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਿਡ ਡੇ ਮੀਲ ਸਕੀਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਕਾਵਿ ਦੇ ਭੇਦ
ਚੰਪੂ/ਗਦ ਪਦਮਯ
-ਇਹ ਗਦ ਅਤੇ ਪਦ ਦਾ ਮਿਲਿਆ ਜੁਲਿਆ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਹੈ | -ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕ ਨਿਰੂਪਣ ਮੁੱਖਪਾਤਰ ਦਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |
ਤਾਰਾ ਚੇਰੀਅਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1913 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2000 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਕਾਵਿ ਦੇ ਭੇਦ
ਚੰਪੂ/ਗਦ ਪਦਮਯ
-ਮਹਾਕਾਵਿ ਵਾਂਗ ਇਸ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਾਚਰਨ, ਦੁਸ਼ਟ, ਨਿੰਦਿਆ, ਸੱਜਣ ਉਸਤਤ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | -ਸੰਸ਼ਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਵਿ ਭੇਦ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਸਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ |
●ਦੰਡੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਨੇ ਪਦ ਕਾਵਿ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ 'ਕੋਸ਼' ਨਾਮ ਦਾ ਭੇਦ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
★ਕੋਸ਼ - ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਾਵਿ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਥ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਾਵਿ ਦੇ ਭੇਦ:-
ਮੰਮਟ ਨੇ ਵਿਅੰਗ ਨੂੰ ਮੁਖ ਰੱਖ ਕੇ ਕਾਵਿ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭੇਦ ਮੰਨੇ ਹਨ:-
੧.ਉੱਤਮ ਕਾਵਿ ਜਾਂ ਧੁਨੀ ਕਾਵਿ
੨.ਮੱਧਮ ਕਾਵਿ ਜਾਂ ਗੁਣੀਭੂਤਵਿਅੰਗ ਕਾਵਿ
੩.ਚਿਤ੍ਰਕਾਵਿ ਜਾਂ ਅਧਮ ਕਾਵਿ।
ਉੱਤਮ ਕਾਵਿ ਜਾਂ ਧੁਨੀ ਕਾਵਿ-
ਮੰਮਟ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਵਿ ਦੇ ਇਸ ਭੇਦ 'ਚ ਵਿਅੰਗਾਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
-ਵਿਅੰਗ ਦਾ ਭਾਵ ਏਥੇ ਹਾਸ ਰਸ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਵਿਅੰਗ ਤੋੰ ਭਾਵ ਓਹ ਸ਼ਬਦ ਰਚਨਾ ਜਿਸ 'ਚ ਗੱਲ ਗਹਿਰੇ ਤੇ ਗੁੱਝੇ ਰੂਪ 'ਚ ਕਹੀ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਮੱਧਮ ਕਾਵਿ ਜਾਂ ਗੁਣੀਭੂਤਵਿਅੰਗ ਕਾਵਿ-
ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਅਨੁਸਾਰ "ਵਾਚਯਾਰਥ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਅੰਗਾਰਥ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਮਤਕਾਰੀ) ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ 'ਗੁਣੀਭੂਤਵਿਅੰਗ ਕਾਵਿ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਅੱਠ ਭੇਦ ਹਨ:-
ਜਿੱਥੇ ਵਿਅੰਗ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਕੜ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ,ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਤਤਕਾਲ ਵਿਅੰਗਾਰਥ ਦੀ ਸਮਝ ਲੱਗ ਜਾਵੇ।
ਅਪਰਸਿਆਂਗਵਿਅੰਗਕਾਵਿ-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਵਿ 'ਚ ਵਿਅੰਗਾਰਥ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਓਹ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਤੋਂ ਲਈਆਂ  ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਨੇ।
ਵਾਚਯਸਿੱਧਿਆਂਗਵਿਅੰਗਕਾਵਿ-
ਓਹ ਕਾਵਿ ਜਿੱਥੇ ਵਾਚਯਾਰਥ ਤੇ ਵਿਅੰਗ ਇੱਕੋ ਪੱਧਰ ਦੇ ਹੋਣ। ਵਿਅੰਗਾਰਥ  ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਾਚਯਰਥ ਵੀ ਓਨੀ ਹੀ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ।
ਅਸਫੁਟਵਿਅੰਗਕਾਵਿ-
ਵਿਅੰਗਾਰਥ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਐਨਾ ਗੁੱਝਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਸਹ੍ਰਿਦਯ(ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ/ਆਲੋਚਕ)ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਸਮਝ ਆਵੇ।
ਸੰਦਿੱਗਧਪ੍ਰਾਧਾਨਯਵਿਅੰਗਕਾਵਿ-
ਓਹ ਕਾਵਿ ਭੇਦ ਜੀਹਦੇ 'ਚ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਚਯਾਰਥ ਮੁੱਖ ਹੈ ਜਾਂ ਵਿਅੰਗਾਰਥ।
ਤੁਲਯਪ੍ਰਾਧਾਨਯਵਿਅੰਗਕਾਵਿ-
ਓਹ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਜੀਹਦਾ ਸਰਲ ਅਰਥ ਵੀ ਚਮਤਕਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰੇ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਰਥ (ਵਿਅੰਗ) ਵੀ।
ਕਾਕੂਆਕ੍ਸ਼ਿਪਤਵਿਅੰਗਕਾਵਿ -
ਓਹ ਕਾਵਿ ਜੀਹਦੇ ਚ ਬੋਲਣ/ਉਚਾਰਨ ਦੇ ਲਹਿਜੇ ਨਾਲ ਵਿਅੰਗ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਅਸੁੰਦਰਵਿਅੰਗਕਾਵਿ-
ਜਿੱਥੇ ਵਿਅੰਗਾਰਥ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਹੀ ਵਾਚਯਰਥ ਦੀ ਬਜਾਏ ਘੱਟ ਚਮਤਕਾਰਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਰਕਾਵਿ ਜਾਂ ਅਧਮ ਕਾਵਿ-
ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਅਨੁਸਾਰ, "ਜਿਸ (ਕਾਵਿ) ਵਿੱਚ ਵਿਅੰਗਾਰਥ ਦਾ ਅਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ 'ਅਵਰ' ਅਰਥਾਤ 'ਅਧਮ' (ਚਿਤ੍ਰ) ਕਾਵਿ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।"
ਇਹ ਸ਼ਬਦਚਿਤ੍ਰ, ਅਰਥਚਿਤ੍ਰ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦਚਿਤ੍ਰਕਾਵਿ-
ਜਿਸ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਾਲੰਕਾਰ ਸਹ੍ਰਿਦਯਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਚ ਚਮਤਕਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰੇ।
ਅਰਥਚਿਤ੍ਰਕਾਵਿ-
ਜਿਸ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਅਰਥਾਲੰਕਾਰ ਸਹ੍ਰਿਦਯਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਚ ਚਮਤਕਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰੇ।
●ਇੱਥੇ 'ਚਿਤ੍ਰ' ਦਾ ਭਾਵ 'ਗੁਣ' ਅਤੇ 'ਅਲੰਕਾਰ' ਤੋਂ ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵਿਅੰਗਾਰਥ ਤੋਂ ਰਹਿਤ 'ਕਾਵਿ' ਦਾ ਹੋਣਾ ਹੈ।
●'ਅਵਰ' ਦਾ ਭਾਵ 'ਅਧਮ' ਅਰਥਾਤ ਨਿਮਨ ਕੋਟੀ ਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਹੈ।
●ਆਨੰਦਵਰਧਨ ਨੇ 'ਚਿਤ੍ਰਕਾਵਿ' ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ 'ਕਾਵਿ' ਨਾ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ, ਇਸਨੂੰ 'ਕਾਵਿ' ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਨੁਕਰਣ ਕਿਹਾ ਹੈ।
--ਜਗਨਨਾਥ ਨੇ ਮੰਮਟ ਦੇ 'ਧੁਨੀਕਾਵਿ'  ਨੂੰ 'ਉੱਤਮੋਤਮਕਾਵਿ'; 'ਗੁਣੀਭੂਤਵਿਅੰਗਕਾਵਿ'  ਨੂੰ 'ਉੱਤਮਕਾਵਿ'; 'ਅਰਥਚਿਤ੍ਰਕਾਵਿ' ਨੂੰ 'ਮਧਿਅਮਕਾਵਿ' ਅਤੇ 'ਸ਼ਬਦਚਿਤ੍ਰਕਾਵਿ' ਨੂੰ 'ਅਧਮਕਾਵਿ' ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਾਵਿਭੇਦ:-
● ਭਾਮਹ ਅਤੇ ਦੰਡੀ ਅਨੁਸਾਰ:- ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ 'ਕਾਵਿ' ਨੂੰ-ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ, ਅਪ੍ਰਭੰਸ਼, ਮਿਸ਼੍ਰ(ਮਿਲਿਆ ਜੁਲਿਆ) ਰੂਪਾਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ।
● ਆਚਾਰੀਆ ਰੁਦ੍ਰਟ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਆਧਾਰਿਤ ਇਸਦੇ 6 (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ,, ਮਾਗਧ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਸ਼ੂਰਸੇਨ, ਅਪ੍ਰਭੰਸ਼) ਭੇਦ ਕੀਤੇ ਹਨ।
● ਆਚਾਰੀਆ ਹੇਮਚੰਦ੍ਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਚਾਰ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ, ਅਪ੍ਰਭੰਸ਼,ਗ੍ਰਾਮਯ-ਅਪ੍ਰਭੰਸ਼) ਭੇਦਾਂ ਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕੇ ਹਨ।
★ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੌਖਿਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:-
◆ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ:- ਬਹੁਤ ਵਿਕਸਿਤ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਜ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ।
◆ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਿਕ:- ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ,ਜਿਵੇਂ ਅੱਜ ਹਿੰਦੀ।
◆ਅਪ੍ਰਭੰਸ਼:- ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ।
◆ਗ੍ਰਾਮੀਯ ਅਪ੍ਰਭੰਸ਼:- ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਤ।
●ਜਦੋਂ ਇਸ ਆਧਾਰ ਤੇ ਕਾਵਿ ਦੇ ਭੇਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਕਾਵਿ ਦੀਆਂ ਵੰਨਗੀਆਂ ਬਣਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਾਵਿ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਓਂਕਿ ਭਾਸ਼ਾ ਖਿੱਤਾਵਾਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਖਿੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੋਕ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ  ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਸਿਧਾਂਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ
ਤਾਰਾ ਚੈਰੀਅਨ
ਤਾਰਾ ਚੈਰੀਅਨ (ਮਈ 1913 - 7 ਨਵੰਬਰ 2000) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਮਦਰਾਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਮੇਅਰ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1967 ਵਿੱੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਨ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਤਾਰਾ ਮਈ 1913 ਵਿੱੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ 'ਤੇ, ਤਾਰਾ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱੱਚ ਜੁੱਟ ਗਈ ਅਤੇ ਗਿਲਡ ਆਫ਼ ਸਰਵਿਸ ਵਿੱੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।
ਮੇਅਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ
ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਪੀ. ਵੀ. ਚੈਰੀਅਨ ਵਾਂਗ, ਨਵੰਬਰ 1957 ਵਿੱਚ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ ਦਾ ਮੇਅਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਿਡ ਡੇ ਮੀਲ ਸਕੀਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1913 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2000 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਅਲਕੇਨ
ਕਾਰਬਨੀ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਲਕੇਨ ਜਾਂ ਪੈਰਾਫ਼ਿਨ (ਅਜੇ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਂ ਜੀਹਦੇ ਹੋਰ ਮਤਲਬ ਵੀ ਹਨ) ਇੱਕ ਲਬਾਲਬ ਭਰਿਆ ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਦੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੋੜ ਇਕਹਿਰੇ ਜੋੜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਚੱਕਰੀ ਅਲਕੇਨਾਂ ਦਾ ਆਮ ਰਸਾਇਣਕ ਢਾਂਚਾ n2n+2 ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰੀ ਸਰੋਤ ਹਨ: ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ।
ਭੌਤਿਕ ਗੁਣ
ਸਾਰੇ ਅਲਕੇਨ ਰੰਗਹੀਣ ਅਤੇ ਗੰਧਹੀਣ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸਮੂਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰਬਨੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਕੇਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ
ਪ੍ਰਾਚੀ ਯਾਦਵ
ਪ੍ਰਾਚੀ ਯਾਦਵ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Prachi Yadav; ਜਨਮ 29 ਮਈ 1995 ਗਵਾਲੀਅਰ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੈਰਾਕਾਨੋ (ਵਿਕਲਾਂਗ) ਅਥਲੀਟ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 2020 ਟੋਕੀਓ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਚੀ ਯਾਦਵ ਨੇ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ, ਕੈਨੋ ਵਿੱਚ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਖਿਡਾਰਨ ਬਣੀ।
2022 ICF ਕੈਨੋ ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਾਚੀ ਯਾਦਵ ਨੇ ਮਹਿਲਾ VL2 ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦਿਆਂ 1:11.15 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰਲੇ 10 ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਬਣਾ ਲਈ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2020 ਸਮਰ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਕਾਨੋਇੰਗ - ਮਹਿਲਾ VL2 - ਔਰਤਾਂ ਦੀ VL2 ਨੇ 0911 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 0811 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। 2019 ICF ਕੈਨੋ ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲ - ਮਹਿਲਾ VL2, 16:35 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣਾ।
ਪ੍ਰਾਚੀ ਯਾਦਵ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਮਈ 1995 ਨੂੰ ਗਵਾਲੀਅਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਚੰਦਰ ਕੁਮਾਰੀ ਯਾਦਵ ਦੀ 2003 ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਮਨੀਸ਼ ਕੌਰਵ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਪੈਰਾ ਕੈਨੋਇਸਟ ਹੈ। ਉਹ ਪੈਰਾ ਤੈਰਾਕੀ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
2020 ਸਮਰ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕਸ
ਪ੍ਰਾਚੀ ਟੋਕੀਓ, ਜਾਪਾਨ ਵਿਖੇ 2020 ਸਮਰ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕਸ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕਸ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਕਾਨੋ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੈਰਾਕਾਨੋ ਅਥਲੀਟ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995
ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਰਾ ਇਨਕਲਾਬ
ਹਰਾ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਭਾਵ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿੰਚਿਤ ਅਤੇ ਅਸਿੰਚਿਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਝਾੜ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਅਤੇ ਬੌਣੇ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਫਸਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ ਐਮ. ਐੱਸ. ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਇੰਨੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਨਤੀਜੇ ਨਿਕਲੇ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਯੋਜਨਾਕਾਰਾਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਅਚੰਭਾਜਨਕ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਹੀ ਹਰੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਗੁਣਾਤਮਕ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਅੰਨ ਵਿੱਚ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਆਈ।
ਇਤਿਹਾਸ
1960ਵਿਆਂ ’ਚ ਭਾਰਤ ਬਾਹਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ, ਅਨਾਜ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਸੀ। 1963 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਨੇ 50 ਲੱਖ ਟਨ ਅਨਾਜ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 1966 ਵਿਚ ਇਕ ਕਰੋੜ ਟਨ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ। ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਅਨਾਜ ਭੇਜਣਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ’ਚ ਖੇਤੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਅਨਾਜ ਦੀ ਇਕਸਾਰ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਕੋਲ ਸਰਮਾਇਆ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਕਿਸਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਤੀ ਸਬੰਧੀ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਖੇਤੀ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਸਿਤ ਹੈ ਤੇ ਸਿੰਜਾਈ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬਿਹਤਰ ਹਨ, ਵਿਚ ਖ਼ਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਪੈਕੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿਚਲਾ ਅਨਾਜ ਦਾ ਸੰਕਟ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਹ ਸਹੂਲਤਾਂ ਸਨ : ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਦਾਵਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੀਜ, ਖਾਦਾਂ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ, ਟਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ, ਬੈਂਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਰਜ਼ੇ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਿਣਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਖ਼ਰੀਦ, ਖੇਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿਚ ਚੰਗੇ ਬੀਜ ਬਣਾਉਣ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਆਦਿ। ਇਸ ਨੂੰ ਹਰੇ ਇਨਕਲਾਬ (Green Revolution) ਦਾ ਪੈਕੇਜ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਅਥਾਹ ਉੱਦਮ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਿਖਾਇਆ। ਕਣਕ ਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਕਈ ਸਾਲ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ। ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਅਨਾਜ ਦੀ ਕਮੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਅਨਾਜ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਭਰ ਗਏ। ਜਨਤਕ ਵੰਡ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ। ਘੱਟ ਸਾਧਨਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ’ਤੇ ਅਨਾਜ ਮਿਲਣ ਲੱਗਾ; ਭੁੱਖਮਰੀ ਘਟੀ। 1980ਵਿਆਂ ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਅਨਾਜ ਪੱਖੋਂ ਲਗਭਗ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੇ ਕਰੀਬ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਵਧਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਭਾਰਤ (1947–ਵਰਤਮਾਨ)
ਗੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ
ਸਿੱਖਿਆ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਆਪਣੇ ਪੋਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਇੱਛਕ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਸਕੂਲ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡੋਂ ੧੪-੧੫ ਮੀਲ ਦੂਰ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਘਰ ਦੀ ਤੰਗੀ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਡੰਗਰ ਚਾਰਨ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਸਿਆਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਉਹਦੇ ਮਾਪੇ ਸਕੂਲ ਭੇਜਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਆਖਰ ੧੯੩੯ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਰੀਬੀ ਦਾਵੇ ਦਸਵੀਂ ਚੰਗੇ ਨੰਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕਰ ਲਈ। ਫਿਰ ਮਾਸਟਰ ਲੱਗਣ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਰੋਸ਼ਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬੀ ਏ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣਾ ਖਰਚ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਜੁਜ਼ਵਕਤੀ ਟਿਊਟਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਲਿਆ। ਬੀ ਏ ਕਰ ਕੇ ਫਾਰਸੀ ਦੀ ਐਮ ਏ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਓਰੀਐਂਟਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ੧੯੪੪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਪਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰਹੀ। ਐਮ ਓ ਐਲ, ਮੁਨਸ਼ੀ ਫ਼ਜ਼ਲ, ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਐਮ ਏ ਪੰਜਾਬੀ ਵੀ ਕਰ ਲਈ। ਪੰਜ ਸਾਲ ਟਿਊਸ਼ਨ ਰੱਖ ਕੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਿੱਖੀ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਾਂ ਅਤੇ ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵੀ ਕਾਫੀ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾਈ ਗਿਆਨ ਅਤਿ ਜਰੂਰੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵੀ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ
੨੩ ਸਤੰਬਰ ੧੯੪੫ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਗੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਲੱਗ ਗਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਧੀ ਸਦੀ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਇਲਮ ਕਮਾਉਂਦਿਆਂ ਅਤੇ ਵੰਡਦਿਆਂ ਇੱਕੋ ਧੁਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ ਪਟਿਆਲਾ, ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਅਧਿਆਪਨ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ੩੧ ਅਕਤੂਬਰ ੧੯੬੬ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਫਾਰਸੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਜਾਇਨ ਕਰ ਲਿਆ। ੧੯ ਦਸੰਬਰ ੧੯੭੩ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਚੇਅਰ ਇਨ ਸੂਫੀਇਜ਼ਮ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ। ੧੨ ਅਕਤੂਬਰ ੧੯੭੬ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣੇ ਅਤੇ ੩੧ ਜੁਲਾਈ ੧੯੮੦ ਨੂੰ ਇਥੋਂ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਗਰਭ
ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਗਰਭ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰਨ ਗਰਭਵਤੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਜਬਰਨ ਵਿਆਹ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਜਾਂ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਜਾਂ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮਜਬੂਰਨ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਗਰਭ  ਪ੍ਰਜਨਨ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਜਨਨ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਜਪਾਨ
ਯੂਨਿਟ 731 ਦੇ ਮਾਦਾ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਲਈ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਲੇਵ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਲਾਮ ਮਾਲਕਾਂ ਨੇ ਨੌਕਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਕਿ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸਲੇਵ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਨੌਕਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧ, ਗੁਲਾਮ ਦੀ ਗਰਭ-ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ, ਮਾਸੂਮ ਅਤੇ ਨੌਕਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਲੇਵ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਾਸਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਸਲੇਵ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਦਾ ਮਕਸਦ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਖਰਚੇ, ਬਿਨਾ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਸਲੇਵ ਵਪਾਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਲੇਖਾ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਭਰਨ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਨਵੇਂ ਗੁਲਾਮਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਸਲੇਵ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਲਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸੁਬੁਮਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ
ਰਵਾਂਡਾ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ।; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਵੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਨਵਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅਪਰਾਧ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ। 2008 ਵਿੱਚ ਯੂ.ਐਨ. ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮਤੇ ਨੇ 1820 ਨੂੰ "ਯੁੱਧ ਅਪਰਾਧ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਜੁਰਮਾਂ ਜਾਂ ... ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ" ਹੋਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਾਧਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਲਾਤਕਾਰ, ਭਾਵੇਂ ਨਿਯਮਿਤ ਜਾਂ ਹੋਰ, ਸੰਘਰਸ਼ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਲੇਖ ਸੰਪਾਦਨ ਮੁਹਿੰਮ 2018 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਧ-ਪਤਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਵਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਅਪਰਾਧ
ਸ਼ਿਮਲਾ ਸੰਧੀ
ਇਤਿਹਾਸ
ਜ਼ੁਲਫੀਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ ਨੇ 20 ਦਸੰਬਰ, 1971 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੁੱਟੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਿਲਿਆ. ਸੱਤਾ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ, ਭੁੱਟੋ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆ ਜਾਵੇਗਾ. ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜੀ ਅਫਸਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹਾਰ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ.ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ-ਪੱਧਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਜੂਨ 1972 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਭੁੱਟੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਸਾਰੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜੋ 1971 ਦੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ. ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ. ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀਆਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦਾ ਸਵਾਲ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਜਦੂਤ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਸਧਾਰਨਕਰਨ, ਵਪਾਰ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਕੰਟਰੋਲ ਲਾਈਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨਾ. ਲੰਬੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭੁੱਟੋ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸਿਰਫ ਦੁਵੱਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ. ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਭੁੱਟੋ ਨੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ.
ਬੁੱਚੇ ਨੰਗਲ
ਬੁੱਚੇ ਨੰਗਲ ਕਲਾਨੌਰ ਨੇੜੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਪਿਆ ਕਿਓਂਕਿ ਓਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਦਾ ਕੰਨ ਵੱਡਿਆ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਤੋ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਬੁਚਾ ਨੰਗਲ ਪੈ ਗਿਆ (ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਨ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਬੁਚਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਕੇ ਬੁੱਚੇ ਨੰਗਲ ਬਣ ਗਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਬੁੱਚੇ ਨੰਗਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਦਾ ਨਾਮ " ਰਾਮ ਸਿੰਘ" ਸੀ | ਉਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ੁਕਰਚਕੀਆ ਮਿਸਲ ਦੇ ਜਰਨੈਲ ਸਨ | ਪੁਰਾਤਨਕਾਲ  ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਚਿਤੋਦਗੜ (ਹੁਣ ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਚੂੜੀਆਂ,ਪੰਜਾਬ) ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਸਨ, ਪਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਅੱਗੇ ਵਾਦਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਨ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਬਦਲ ਕੇ ਬੁੱਚੇ ਨੰਗਲ ਦੀ ਜੰਮੀਨ ਤੇ  ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋਕਿ ਪਿਹਲਾ ਕਬਰਾਂ ਦੀ ਜਮੀਨ  ਸੀ | ਪਿੰਡ ਵੱਸਣ ਸਮੇਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ " ਰਾਮ ਨਗਰ " ਜੋ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਦਾਰ "ਰਾਮ ਸਿੰਘ" ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਿਸਲ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੋਰਾਨ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਰਨੈਲ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕੰਨ ਵੱਡਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਤੋ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਬੁਚਾ ਨੰਗਲ ਪੈ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਕੇ ਬੁੱਚੇ ਨੰਗਲ ਹੋ ਗਿਆ |
ਜਨਸੰਖਿਆ
ਆਬਾਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਅਰਥ-ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਨਾਲ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਹੈ। ਕਣਕ, ਚਾਵਲ, ਅਤੇ ਖੰਡ ਗੰਨਾ ਵਿਆਪਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਜਿਆਦਾਤਰ ਬੰਦੇਸ਼ਾ ਜੱਟ ਹਨ। ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਚਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਬੁੱਚੇ ਨੰਗਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 0-6 ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 13।45% ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ 96 ਹੈ। ਬੁੱਚੇ ਨੰਗਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਹੇਠਲੇ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਗਿਆ ਹੈ, 846। ਬੁੱਚੇ ਨੰਗਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ 714 ਹੈ, ਅਨੁਸਾਰ ਬੁੱਚੇ ਨੰਗਲ ਲਈ 895। ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਔਸਤ ਵੱਧ ਵੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 1000 ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ, ਬੁੱਚੇ ਨੰਗਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 75,84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 67,64% ਸੀ। ਔਰਤ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 62,46% ਸੀ ਜਦਕਿ ਬੁੱਚੇ ਵਿੱਚ ਨੰਗਲ ਮਰਦ ਸਾਖਰਤਾ 73,09% ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੰਚਾਆਤੀ ਰਾਜ ਐਕਟ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੁੱਚੇ ਨੰਗਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਰਪੰਚ (ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ) ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗੁਲ ਲਾਲਾ
ਗੁਲਲਾਲਾ ਜਾਂ ਟਿਊਲਿਪ (Tulip), ਲਿੱਲੀ (Liliaceae) ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਸਦਾਬਹਾਰ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦਾ ਹੈ। ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਇਸ ਵੰਸ਼ (genus) ਨੂੰ ਲਾਲਾ (ਟਿਊਲਿਪਾ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ 75 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਯੂਰਪ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕਾਜ਼ਾਖ਼ਸਤਾਨ ਦੇ ਜੰਗਲ਼ੀ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਕੁਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਇਲਾਕੇ ਇਸ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਭੂਮੀ ਹਨ।
ਅੱਯਾਵਲੀ ਧਰਮ
ਅੱਯਾਵਲੀ ਧਰਮ ਅੱਯਾ ਵੈਕੁੰਦਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਅਕਿਲਾਥਿਰੱਟੂ ਅੰਮਾਨਈ ਅਤੇ ਅਰੁਲ ਨੂਲ ਹਨ।
ਹੈਰੋਇਨ
ਹੈਰੋਇਨ ਇੱਕ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜੋ ਪੋਸਤ ਦੇ ਬੂਟੇ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਫ਼ੀਮ ਵਾਂਗ ਪੋਸਤ ਦੇ ਤਰਲ ਮਾਦੇ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਸ਼ੀਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਲਤ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੱਟੇ ਜਾਂ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਪਾਊਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਧੂੰਆਂ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿੱਧੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ
ਜਾਰਜ ਗੁਰਜੀਏਫ
ਜਾਰਜ ਇਵਾਨੋਵਿੱਚ ਗੁਰਜੀਏਫ (Гео́ргий Ива́нович Гурджи́ев, Γεώργιος Γεωργιάδης, Գեորգի Գյուրջիև; 13 ਜਨਵਰੀ 1866 – 29 ਅਕਤੂਬਰ 1949) 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਦਾ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਆਰਮੇਨੀਆਈ ਵਿਰਾਸਤ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਬੁੱਧ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਹੁਤੇ ਬੰਦੇ ਸੁੱਤਿਆਂ ਭਾਂਤ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਐਨ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕੀ ਬੰਦਾ ਉਚੇਰੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਵੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਮਾਨਵੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰ ਲਵੇ। ਗੁਰਜੀਏਫ ਨੇ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ "ਦ ਵਰਕ" ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। (ਯਾਨੀ "ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕੰਮ") ਜਾਂ "ਵਿਧੀ". ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਰਜੀਏਫ ਦੀ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਫ਼ਕੀਰ, ਭਿਕਸ਼ੂ ਜਾਂ ਯੋਗੀ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨੂੰ "ਚੌਥਾ ਮਾਰਗ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1866 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1949
ਸੀਆ ਫੁਰਲੇਰ
ਸੀਆ ਆਈਸਾਬੈਲ ਫੁਰਲੇਰ ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।
1997 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ "ਓਨਲੀਸੀ"(OnlySee) ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਲੰਡਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਗਈ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਡੂਓ ਜ਼ੀਰੋ 7 ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ, 2000 ਵਿੱਚ, ਸੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਹੀਲਿੰਗ ਇਜ਼ ਡਿਫ਼ੀਕਲਟ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਕਲਰ ਦਿ ਸਮਾਲ ਵਨ, 2004 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਮੁੱਖਧਾਰਾ ਦੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲਈ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਸੀਆ 2005 ਵਿੱਚ ਨਿਊ-ਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਚੌਥੀ ਅਤੇ ਪੰਜਵੀਂ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, "ਸਮ ਪੀਪਲ ਹੈਵ ਰੀਅਲ ਪ੍ਰਾਬਲਮ" ਅਤੇ "ਵੀਆਰ ਬੋਰਨ", ਕ੍ਰਮਵਾਰ 2008 ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਇੰਡਸਟਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਗੋਲਡ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਨੋਟਿਸ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਵਧ ਰਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਤੋਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਸੀਆ ਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ, ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ "ਟਾਇਟਨਿਅਮ" (ਡੇਵਿਡ ਗੁਇਟਾ ਦੇ ਨਾਲ), "ਹੀਰੇ" (ਰਿਹਾਨਾ ਨਾਲ) ਅਤੇ "ਵਾਇਲਡ ਵਨਜ਼" (ਫਲੋ ਰੀਡਾ ਦੇ ਨਾਲ) ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ।
2014 ਵਿੱਚ, ਸੀਆ ਨੇ ਇਕੋ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, 1000 ਫੌਰਮਜ਼ ਆਫ਼ ਫੇਅਰ, ਯੂ.ਐਸ. ਬਿਲਬੋਰਡ 200 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ-ਦਸ ਸਿੰਗਲ "ਚੈਂਡੇਲੀਅਰ" ਅਤੇ ਬਾਲ ਡਾਂਸਰ ਸਟਾਰ ਮੈਡੀ ਜ਼ੀਗਲਰ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਦੀ ਇੱਕ ਤਿਕੜੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਸੀਆ ਨੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿੱਗ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਨੂੰ ਸੁਰਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ ਇਜ਼ ਐਕਟਿੰਗ (2016) ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਬਿਲਬੋਰਡ ਹਾਟ 100 ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ, "ਚੀਪ ਥ੍ਰੀਲਜ਼" ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਸੀਆ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਏ.ਆਰ.ਆਈ. ਐਵਾਰਡ, 9 ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਮ.ਟੀ.ਵੀ. ਵੀਡੀਓ ਸੰਗੀਤ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
1997 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਪ ਦੇ ਭੰਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੀਆ ਨੇ ਲੰਡਨ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਡੈਨ ਪੋਂਟੀਫੈਕਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖ ਸਕੇ। ਕਈ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰੁਕਣ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਕਿ ਪੋਂਟੀਫੈਕਸ ਦੀ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪੋਂਟੀਫੈਕਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਹਾਊਸਮੇਟ ਦਾ ਇੱਕ ਫੋਨ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ 2001 ਦੀ ਐਲਬਮ "ਹੀਲਿੰਗ ਇਜ਼ ਡਿਫ਼ੀਕਲਟ" ਪੋਂਟੀਫੈਕਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ-ਜੁਲਦੀ ਹੈ: "ਮੈਨੂੰ ਡੈਨ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸਦਮਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰ [ਪਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਬੌਧਿਕਤਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ; ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਮਕਸਦ ਸੀ, ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ।”
ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
ਸੀਆ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਜਾਂ ਗਾਏ ਗੀਤ ਹਨ:
ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਤੁਲਸੀ
ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਤੁਲਸੀ (1915 - ?) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਅਨਾਦ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਅਨਾਦ ਕਾਵਿ ਤਰੰਗ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਅਨਾਦ ਕਾਵ ਸਨਮਾਨ 2008 ਵਿੱਚ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ। ਤੁਲਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ 2.25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਕੱਥਾ
ਕੱਥਾ ਜਾਂ ਖੈਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ 'ਚ ਖਦਿਰ, ਹਿੰਦੀ 'ਚ ਕੱਥਾ ਜਾਂ ਖੈਰ, ਗੁਜਰਾਤੀ 'ਚ ਖੈਰ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ 'ਚ ਕਚ ਟ੍ਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਰੱਖਤ ਭਾਰਤ, ਚੀਨ, ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਦੀਪਾ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ 'ਚ ਆਮ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪਤਲੀਆਂ ਕੰਡੇ ਦਾਰ ਟਾਹਣੀਆਂ 11-12 ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ 'ਚ 30 ਤੋਂ 40 ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਚਿੱਟਾ ਜਾਂ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਫਲੀ 2 ਤੋਂ 3 ਇੰਚ ਲੰਬੀ ਅੱਧਾ ਇੰਚ ਚੌੜੀ ਚਮਕੀਲੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਤੋਂ ਅੱਠ ਬੀਜਾਂ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗੁਣ
ਇਸ ਦਾ ਤਣਾਂ ਇੱਕ ਫੁੱਟ ਮੋਟਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜਿਆਂ 'ਚ ਭੱਠੀਆਂ 'ਚ ਪਕਾ ਕੇ ਗਾੜ੍ਹਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਕੱਥਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਾਨ 'ਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਠੰਡਾ, ਮੂਂਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਮੋਟਾਪਾ, ਖੰਘ, ਖੂਨ ਦੀ ਪਿੱਤ, ਰਕਤਮੇਹ, ਅਤਿਸਾਰ ਆਦਿ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਨਸਪਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰੱਖ਼ਤ
ਢਾਬ ਗੁਰੂ ਕੀ
ਢਾਬ ਗੁਰੂ ਕੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਓਲਾਮਾਈਡ ਟੋਯਿਨ ਅਡੇਬਾਯੋ
ਓਲਾਮਾਈਡ ਟੋਯਿਨ ਅਡੇਬਾਯੋ (ਜਨਮ 22 ਜੂਨ 1976) ਇੱਕ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਅਡੇਬਾਯੋ ਨੇ 1996 ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼ ਵਰਗ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਲਾਗੋਸ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
1995 ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਬੂਜਾ ਵਿਖੇ ਆਡੇਬਾਯੋ ਨੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੌਰਾਨ ਓਬਿਏਗਲੀ ਓਲੋਰੂਨਸੋਲਾ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1995 ਅਤੇ 1999 ਦੇ ਆਈ.ਬੀ.ਐਫ. ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਸ
ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼
ਆਈ.ਬੀ.ਐਫ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ
ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼
ਪ੍ਰਾਜਕਤਾ ਸਾਵੰਤ
[[ਤਸਵੀਰ:Prajakta_in_action_2.0.jpg|thumb| ਪ੍ਰਜਾਕਤਾ ਵਾਪਿਸ ਐਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ! ! ਇਹ ਜੂਨ 2022 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ: ਸੁਸ਼ਾਂਤੋ ਸਰਕਾਰ]] ਪ੍ਰਾਜਾਕਤਾ ਸਾਵੰਤ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Prajakta Sawant; ਜਨਮ 28 ਅਕਤੂਬਰ, 1992) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਹ 2010 ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਰਥੀ ਸਾਰਾ ਸੁਨੀਲ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤਿਆ।
2007 ਵਿੱਚ, 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ। ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਉਪਲਬਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਬੈਂਡਮਿੰਟਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅੰਡਰ -16 ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਉਸੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ U-19 ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਵਰਗ ਵਿੱਚ।
2010 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਉਹ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਸੀ। 2010 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਾਜਕਤਾ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਵੱਕਾਰੀ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰਨ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਹੁਸੀਨ ਰਵੱਈਏ ਅਤੇ ਸਫਲ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪ੍ਰਾਜਕਤਾ ਨੇ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਏਸ਼ੀਆ ਜੂਨੀਅਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ
ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਤਾਮਾਰਾ ਮਸਕਾਰਾ
ਤਾਮਾਰਾ ਮਸਕਾਰਾ (ਜਨਮ 15 ਨਵੰਬਰ, 1987) ਇੱਕ ਆਸਟ੍ਰੀਅਨ ਡੀਜੇ, ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ, ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਸਟ੍ਰੀਅਨ ਡਰੈਗ ਕਵੀਨਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਤਾਮਾਰਾ ਮਸਕਾਰਾ ਵਿਆਨਾ, ਆਸਟਰੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵਿਆਨਾ ਸਟੇਟ ਓਪੇਰਾ ਵਿੱਚ ਬੈਲੇ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਕਲੋਸ ਹੇਟਜ਼ੇਨਡੋਰਫ ਦੇ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਡੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਦਾ ਕਰੀਅਰ ਮਹਾਨ ਹੈਵੇਨ ਵਿਯੇਨਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਵਿਯੇਨਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹਾਊਸ ਸੰਗੀਤ ਕਲੱਬ ਹੈ। 2011 ਤੋਂ ਉਹ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਪਾਰਟੀ, ਦ ਸਰਕਸ ਲਈ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ, ਸਹਿ-ਸੰਗਠਕ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।
ਕੋਪੇਨਹੇਗਨ ਵਿੱਚ 59ਵੇਂ ਯੂਰੋਵਿਜ਼ਨ ਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਸਕਾਰਾ ਆਸਟਰੀਆ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੋਨਚੀਟਾ ਵਰਸਟ ਲਈ ਮੇਕ-ਅੱਪ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੇ ਪੋਸਟਕਾਰਡ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਜੋ ਹਰੇਕ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
2016 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤਾਮਾਰਾ ਨੇ ਇੱਕ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੀ ਥੀਮ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ ਅਤੇ ਡਰੈਗ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ। 2018 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਆਈਲੈਸ਼ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।
ਇੱਕ ਖੁੱਲੇ ਅਤੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.-ਅਨੁਕੂਲ ਵਿਯੇਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਕਸਰ ਵਿਯੇਨਾ ਟੂਰਿਸਟ ਬੋਰਡ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਸਟ੍ਰੀਟ ਡੇਜ਼ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟੋਕੀਓ ਜਾਂ ਰੋਮ ਆਦਿ ਵਿੱਚ।
ਸਪ੍ਰਾਈਟ ਦੇ ਸਟੇ ਫਰੈਸ਼ ਵਪਾਰਕ ਦੇ ਆਸਟ੍ਰੀਅਨ ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਈ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਭੀੜ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਮਸਕਾਰਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਆਸਟ੍ਰੀਅਨ ਟੈਲੀਫੋਨ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
2018 ਉਸਨੇ ਮਾਰਾ ਮੈਟੁਸ਼ਕਾ ਦੀ ਕੁਈਰ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਡਰੋਸ ਵਿੱਚ ਮੈਡਮ ਓਹ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਮਸਕਾਰਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਲਜ਼, ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਪਾਰਟੀਆਂ ਜਾਂ ਵਿਏਨਾ ਪ੍ਰਾਈਡ ਦੌਰਾਨ ਮਿਸ ਪ੍ਰਾਈਡ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ ਡਰੈਗ ਮੁਕਾਬਲਾ ਆਦਿ। ਉਸਨੇ ਆਸਟ੍ਰੀਅਨ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਬ੍ਰੌਡਕਾਸਟਰ, ਓ.ਆਰ.ਐਫ. 'ਤੇ ਯੂਰੋਵਿਜ਼ਨ ਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ 2019 ਦੇ ਆਫਟਰ ਸ਼ੋਅ ਟਾਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੇ ਡਾਂਸਿੰਗ ਸਟਾਰਜ਼ ਸ਼ੋਅ ਦੇ 13ਵੇਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਦਿਮਿਤਰ ਸਟੀਫਨੀਨ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਸੀ। ਮਸਕਾਰਾ, ਕੋਰਟਨੀ ਐਕਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਬੀਬੀਸੀ ਵਰਲਡਵਾਈਡ ਦੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡਾਂਸਿੰਗ ਵਿਦ ਦ ਸਟਾਰਜ਼ ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਿਰਫ਼ ਦੂਜੀ ਡਰੈਗ ਕਵੀਨ ਹੈ। ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਉੱਚ ਸਕੋਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਦੂਜੇ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੇਅ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਯੂਟਿਊਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਵੋਟ ਦਾ ਹੱਕ
ਵੋਟ ਦਾ ਹੱਕ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾਣ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀ ਚੁਣ ਕੇ ਭੇਜਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਵੋਟ ਅਧਿਕਾਰ (ਫਰੈਂਚਾਇਜ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਨਤੰਤਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵੋਟ ਦੇ ਹੱਕ ਤੇ ਹੀ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਸਖ਼ਸ਼ੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ ਰਹੇ ਸਿਆਸੀ ਉਭਾਰ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਲੋਕਤੰਤਰ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਰਾਜਾਸ਼ਾਹੀ ਵੱਲ ਲਿਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਵੋਟਰ ਦਾ ਪੱਖ ਜਾਣਿਆਂ ਵੱਡੇ ਵਜ਼ੀਰ ਦੀ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਕਹਿ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇੱਥੇ ਤਾਂ ‘ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਰਾਜੇ’ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਠੋਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਤਿਕਥਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਵੋਟਰ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਹੱਦ 18 ਤੋਂ 21 ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੰਗ
ਵੋਟਰ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਗ਼ਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਗੰਢੇ ਅਤੇ ਇਸ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਨਿਗੂਣੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਵੋਟਰ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਆਖਣ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲੱਭਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਰੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕ ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਵਾਲੀ ਮੱਦ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ। ਭਾਰਤੀ ਵੋਟਰ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲੱਭਤਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜਕੜ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲੱਭਤਾਂ ਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਬੇਲੋੜੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ। ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣੇ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਤਾਂ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੰਗ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਨਿਘਾਰ ਵੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਗਿਰਾਵਟ
ਵੋਟਰ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਨੈਤਿਕ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਵੀ ਹਨ, ਸੁਣਦੇ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਵੇਖਦੇ ਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਦਨ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਾੜੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਚੱਲਣ ਦੇਣ ਨੂੰ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਤੇ ਸੁਣਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਰਹਿਬਰਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਵਿਹਾਰ ਹੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਦਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ-ਸੁਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉਹ ਨੈਤਿਕਤਾ ਵਿਹੂਣੇ ਬਣਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਵੋਟਰ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਅਪਣਾ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਹਰ ਮਸਲੇ ਦੇ ਹੱਲ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ਪਰ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼ਾਲੀਨਤਾ ਦਾ ਪੱਲਾ ਫੜੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੇਗਾ। ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ’ਤੇ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਆਮ ਲੋਕ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾੜਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁੱਝੇ ਮਨਸੂਬੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਜਨਤਾ ਦਾ ਕਸੂਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੇੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਰਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਟਪਲਾ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਵਿਨੋਦ ਮਹਿਤਾ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਮਹਿਤਾ ਅਣਵੰਡੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ-ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ, ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ, ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵੰਡ ਉਪਰੰਤ ਭਾਰਤ ਆਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਤਰਾਵਣਕੋਰ
ਤਰਾਵਣਕੋਰ ਰਿਆਸਤ ( / <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ t r <span title="/æ/ short 'a' in 'bad'">æ v <span title="/ə/ 'a' in 'about'">ə <span title="/ŋ/ 'ng' in 'sing'">ŋ k <span title="/ɔər/ 'ore' in 'bore'">ɔər / ; ) (Malayalam:തിരുവിതാംകൂർ, Tamil: திருவாங்கூர்) ਸੰਨ ੧੯੪੯ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਿਆਸਤ ਸੀ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਤਰਾਵਣਕੋਰ ਰਾਜਘਰਾਣੇ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਪਦਮਨਾਭਪੁਰਮ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੀਰੂਵੰਥਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਚਰਮ ਉੱਤੇ ਤਰਾਵਣਕੋਰ ਰਾਜ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਗ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਜਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਸੀ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਤੰਤਰ
ਹੇਰ
ਪਿੰਡ ਹੇਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਜਨਾਲਾ ਰੋਡ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਾਜਾ ਸਾਸੀ ਏਅਰਪੋਰਟ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਜੋ ਕਿ ਇਥੋ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸ਼ਾਂਨ ਇਸ ਦਾ ਡੈਸਕਟੋਪ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਜਮੀਨਾ ਬਹੁਤ ਮਹਿਗੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੰਜ਼ ਗੁਰਦੁਆਂਰੇ ਸਾਹਿਬ ਹਨ .ਜ਼ਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ 1 ਗੁਰਦੁਆਂਰਾਂ ਲੋਹ ਸਾਹਿਬ 2 ਗੁਰਦੁਆਂਰਾਂ ਬਾਬਾ ਪੱਲਾ ਸਾਹਿਬ 3 ਵੱਡਾ ਗੁਰਦੁਆਂਰਾਂ 4 ਗੁਰਦੁਆਂਰਾ ਬਾਬਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ 5 ਗੁਰਦੁਆਂਰਾ ਬਾਬਾ ਜ਼ੀਵਨ ਸਿੰਘ
ਇਥੇ ੳੋਮੇਕਸ ਮਾਂਲ ਵੀ ਹੈ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਢਾਬੇ ਹਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅੱਯਾ ਵੈਕੁੰਦਰ
ਅੱਯਾ ਵੈਕੁੰਦਰ (c.1810–c.1851; அய்யா வைகுண்டர்),19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਬੁਤ-ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਤਰਾਵਣਕੋਰ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਦਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਅੱਯਾਵਲੀ ਧਰਮ ਦਾ ਮੋਢੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਮੂਲ - ਨਿਵਾਸੀ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਮੂਲ - ਨਿਵਾਸੀ(en:Native Americans),ਓਹ ਲੋਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵ ਕੋਲੰਬੀਅਨ ਵਡੇਰੇ ਇਥੋਂ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਹੱਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਸਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰਵਾਇਤਾਂ ਜ਼ਬਾਨੀ ਭਾਵ ਸੀਨਾ-ਬ-ਸੀਨਾ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਤ ਦਰ ਪੁਸ਼ਤ ਸਾਂਭਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਯੂਰਪੀਅਨ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਆਧਾਰ ਬਣਿਆ।
ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ
ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ (ਹਿੰਦੀ: जामिया मिलिया इस्लामिया, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Jamia Millia Islamia) ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ 1920 ਚ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਹੋਈ ਥੀ। 1988 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਇੱਕ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਇਸ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਅਮੁਲਿਆ ਕਮਲ
ਅਮੂਲਿਆ ਕਮਲ (ਜਨਮ 11 ਜੁਲਾਈ 1984) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਬਕਾ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦੀ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਅਮੂਲਿਆ ਦਾ ਜਨਮ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਕਮਲ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਾ ਗੰਗਾਧਰਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਕਮਲ ਇੱਕ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਚਿਤਰਾ ਕਰਨਾਟਕ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਵੀ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਅਮੂਲਿਆ ਨੇ 2008 AFC ਮਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੱਪ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਅਤੇ 2012 ਓਲੰਪਿਕ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ 2010 ਦੀ SAFF ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ 2010 ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਸੀ। ਉਹ 2014 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਏਕਲਵਯ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ, ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984
ਢੈਪਈ, ਬਲਾਕ ਕੋਟਕਪੂਰਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
10 ਜੂਨ
10 ਜੂਨ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 161ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 162ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 204 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਮੌਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੂਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਅਕਿਲਾਥਿਰੱਟੂ ਅੰਮਾਨਈ
ਅਕਿਲਾਥਿਰੱਟੂ ਅੰਮਾਨਈ (அகிலத்திரட்டு அம்மானை) ਤਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਅੱਯਾਵਲੀ ਧਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਅਕੀਲਮ ਜਾਂ ਅਕਿਲਾਥਿਰੱਟੂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ 15,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੁਕਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਨਾਲੀ
ਕੇਂਦਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਅੰਕੜੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਵਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਇਹ 2012 ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਪਰੈਲ 2013 ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ। ਦ ਹਿੰਦੂ ਅਖਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਤਕਰਾਰੀ ਪ੍ਰਿਜ਼ਮ ਪ੍ਰਬੰਧ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਟੰਗ-ਅੜਾਊ ਹੈ।"
ਜ਼ਬਰਨ ਗਰਭਪਾਤ
ਇੱਕ ਜ਼ਬਰਨ ਗਰਭਪਾਤ ਉਦੋਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੁਜਰਿਮ ਤਾਕਤ, ਧਮਕੀ ਜਾਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਾਲ ਗਰਭਪਾਤ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਔਰਤ ਦੀ ਅਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਕੇ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਆਪਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਸਾਲਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਿਹਾਰ ਮੈਡੀਕਲ ਜਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸਟੀਰੀਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਵਾਂਗ, ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਗਰਭਪਾਤ ਵਿੱਚ ਮਾਦਾ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਭੌਤਿਕ ਹਮਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਚੀਨ ਦੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ
ਇੱਕ-ਬਾਲ ਪਾਲਿਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਗਰਭਪਾਤ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਚਾਈਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਹ ਚੀਨੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਬਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗਰਭਵਤੀ ਮਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰਣਨੀਤੀ ਹੱਥਕੰਡੇ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। 29 ਸਤੰਬਰ 1997 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿੱਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਫੋਰਸਡ ਅਬੋਰਸ਼ਨ ਕਨਡੈਮਨੇਸ਼ਨ ਐਕਟ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ "ਚੀਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ, ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਚਾਈਨਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਰੋਕਥਾਮ ਕਰਕੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਗਰਭਪਾਤ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਾਂ ਬਾਕੀ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਗਰਭਪਾਤ।  ਜੂਨ 2012 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲ ਪਾਲਿਸੀ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਜੁਰਮਾਨਾ ਨਾ ਭਰ ਪਾਉਣ 'ਤੇ ਫੇਂਗ ਜਿਆਮੇਈ ਨੂੰ ਆਪਣੇ 7 ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਕੇਸ ਨੂੰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਟ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਸਥਾਈ ਬੱਚੇ ਦੀ ਫੋਟੋ ਔਨਲਾਈਨ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਗਰਭਪਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਨਕਸੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।  5 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ, ਯੂਰੋਪੀ ਸੰਸਦ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਫੈਂਗ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ "ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬਾਲ ਪਾਲਿਸੀ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ" ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਜਬਰਨ ਗਰਭਪਾਤ ਨੂੰ "ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਨਿੰਦਿਆ" ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਕੁਨ "ਵਕੀਲ" ਚੇਨ ਗੁੱਨੇਚੇਂਗ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਇਸ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। 2012 ਤੱਕ, ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਾਲ ਗਰਭਪਾਤ ਦੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਬਾਲ ਪਾਲਿਸੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਕੁ ਕੁਆਰਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।  ਜਨਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ ਦੋ-ਬਾਲ ਪਾਲਿਸੀ ਦੀ ਬਦਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਅਭਿਆਸ ਅਜੇ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚੀਨ ਤੋਂ ਆਏ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆਈ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ
ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਚਾਈਨਾ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਰਵਾਸੀ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆਈ ਬਚਿਆਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਗਰਭਪਾਤ ਅਤੇ ਬਾਲ-ਕਚਹਿਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਤਸਕਰੀ
2014 ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ-ਟ੍ਰੈਫਿਕਿੰਗ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁਨ ਲੌਰਾ ਲੇਡਰਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਕੀਤੇ ਫੋਕਸ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਘਰੇਲੂ ਸੈਕਸ ਟਰੈਫਿਕਿੰਗ ਦੇ 25% ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰਭਪਾਤ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਬਰਨ ਗਰਭਪਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਲੇਖ ਸੰਪਾਦਨ ਮੁਹਿੰਮ 2018
ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਨੇ 1980 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ੋਰ ਫੜਿਆ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿੰਨ ਸੰਕਲਪ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਕਠੇ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਐੱਲ.ਪੀ.ਜੀ. (:ਸ਼ਭ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਹੈ ਲਿਬਰਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਪਰਾਈਵਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲਾਈਜੇਸ਼ਨ। ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਪੂਰਕ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਫੜਿਆ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਨਰਸਿਮਾ ਰਾਓ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਹਾਲੀ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ ਜਿਵੇਂ ਅਮਰੀਕਾ, ਜਪਾਨ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬਸਤੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਡਾ. ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ “ਆਦਰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਕਾਰੀ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੇ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ, ਸਰਮਾਏ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਗਿਆਨ, ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਾਲ ਹੈ।” ਡਾ. ਗੁਰਭਗਤ ਅਨੁਸਾਰ, “ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਖੋਹਣ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਪੂੰਜੀ ਆਧਾਰਿਤ ਮਹਾਂ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦਾ ਯਤਨ ਹੈ।” ਸੋ ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਨੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ:
ਭਾਸ਼ਾ
ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਨੇ ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਅਤੇ ਮੰਡੀਕਰਨ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਸਾਡੀਆਂ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਿਟੇ ਵਜੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰੁਝਾਣ ਹੋਰਨਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਹੋਂਦ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਚੋਂ ਹੀ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਣੀ।ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ।ਜਦੋਂ ਕੇ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਬਹੁਤ ਗੂੜਾ ਹੈ।ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਓਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਹੋਰਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖ ਪਾਉਦੇ। ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੂਸਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦੁਕਾਨ ਨੁਮਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਾਧਿਅਮ ਵਾਲੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ। ਹੋਣਾ ਇਉਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਅਸਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚੋਂ 1991 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆ ਦੀ ਥਾਂ ਨਿੱਜੀ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਸ
ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਤੇਜ਼ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਡਾ. ਸਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂਰ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਉਹ ਦੌਰ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਕੇਵਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਗਰ ਜਾਂ ਮਹਾਂਨਗਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਾਂਨਗਰਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਾਅ, ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕੋਨਿਆਂ ਤੱਕ ਜਾਂ ਪਹੁੰਚਣਾ ਅਜਿਹਾ ਯਥਾਰਥ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਸ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਹਿਚਾਣ ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ।”
ਆਪਸੀ ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਕਮੀ
ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਪਸਾਰ ਨਾਲ ਤਕਨਾਲਜੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੱਥਾਂ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਮੇਲੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਲੋਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਰਾਹੀਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਰਾਬਤਾ ਕਾਇਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਜ਼ਰੀਏ ਲੋਕ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਾਇਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਦੂਸਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਬੂਲਣਾ
ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾ ਦੀ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਵੱਧਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਬੂਲਦੇ ਹਨ। ਡਾ. ਸੁੱਚਾ ਸਿਘ ਗਿੱਲ ਅਨੁਸਾਰ, “ਇਸ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ, ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਨੇੜਤਾ ਆਈ ਹੈ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਦੂਰ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੇਲ ਜੋਲ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧਾਇਆ ਹੈ।”
ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ
ਜਿਥੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਮਲਟੀਨੈਸ਼ਨਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ‘ਬਰੈਂਡਡ’ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਾਡੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਣੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁਲਕਾਰੀ, ਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਵਿਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਖਾਣ-ਪੀਣ
ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਅਸਰ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਖਾਣੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਵੀ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਲੱਗੇ ਹਾਂ। ਹੁਣ ‘ਜੰਕ ਫੂਡ’ ਦਾ ਦੌਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸਥਾਨਕ ਸੰਕੀਰਨ ਸੋਚ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਸੱਚ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਔਰਤ
ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਨਿਘਾਰ ਦਾ ਵੀ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਿਆ। ਗ਼ਰੀਬੀ ਕਾਰਨ ਔਰਤਾਂ 'ਚ ਵੇਸ਼ਵਾਅਸਰੀ 'ਚ ਵਾਧਾ ਤੇ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ(ਜਾ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਲਈ) ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜਿਸਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਲੱਗਣਾ। ਸਸਤਰ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵੱਜੋਂ ਮੰਡੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਸੌੜੀ ਸਭਿਆਚਾਰ 'ਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਤੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਵਧਣਾ। ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵਧਣਾ, ਭਾਵ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝੇ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ ਹੈ।
ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਜਪਾਨ ਵਰਗੇ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਰਾਹੀਂ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਮਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਡਾ. ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ, “ਬਹੁ-ਕੌਮੀ ਪੂੰਜੀਪਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਤੀਜੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ, ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਾਣ ਦਾ ਬਣਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਟੀਚੇ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਇਸ ਭਰਪੂਰ ਖ਼ਜਾਨੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਾਲ ਵੇਚਣ ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਹੈ।”
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਅਰੁਲ ਨੂਲ
ਅਰੁਲ ਨੂਲ ਅਕਿਲਾਥਿਰੱਟੂ ਅੰਮਾਨਈ ਵਾਂਗ ਅੱਯਾਵਲੀ ਧਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਯਾ ਵੈਕੁੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੱਯਾਵਲੀ ਮਿਥਿਹਾਸ
ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਬਿਦਵਈ
ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਬਿਦਵਈ (1949 – 23 ਜੂਨ 2015) ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ, ਕਾਲਮ ਨਵੀਸ਼ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰਿਆਵਰਣ, ਸੰਸਾਰਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਜਨਮ 1949 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾਨ, ਬੰਬੇ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ, ਦਰਸ਼ਨਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 23 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਐਮਸਟਰਡਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਲਮ ਨਵੀਸ਼
ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ ਦੇਸ਼-ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤਮਾਮ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਦਹਾਕੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਹਿਮ ਰਚਨਾ 1972 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਇਕਨਾਮਿਕ ਐਂਡ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਵੀਕਲੀ" ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ 1981 ਅਤੇ 1993 ਵਿਚਕਾਰ "ਬਿਜਨਸ ਇੰਡੀਆ", "ਫਿਨੈਂਸੀਅਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ" ਅਤੇ "ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ" ਸਮੇਤ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਉਹ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਸੀਨੀਅਰ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਡੀ.ਸੀ.
ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਡੀ.ਸੀ. ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ (ਐਮਐਲਏ) ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਟਾਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਬਿਦਵਈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਜਾਰਡਨ ਦੀ ਕਲਾ
ਜਾਰਡਨ ਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਅੱਮਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਈਨ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿਖੇ ਮਿਲੀਆਂ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਨਵ-ਪਾਸ਼ਾਣ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਲਾ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਜਾਰਡਨੀਅਨ ਸੁਹਜ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਇਸਲਾਮੀ ਕਲਾ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਜੋ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧਿਆ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਮੋਜ਼ੇਕ, ਵਸਰਾਵਿਕਸ, ਬੁਣਾਈ, ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਕੰਮ, ਸੰਗੀਤ, ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਨੂੰ ਉਡਾਉਣ ਅਤੇ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਸਮੇਤ ਭੌਤਿਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਯਤ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਜਾਰਡਨ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਜਾਰਡਨੀਅਨ ਕਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਉਭਰਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਜਾਰਡਨੀਅਨ ਕਲਾ ਸੁਹਜ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜੋ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ ਰੂਪਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਰਵਾਇਤੀ ਕਲਾ
ਜਾਰਡਨ, ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਜੋਂ 1924 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਖੇਤਰ ਜੋ ਹੁਣ ਜਾਰਡਨ ਹੈ, ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਇਹ ਨਬਾਟੀਅਨ ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਸਿਕੰਦਰ ਮਹਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੇਲੇਨਿਸਟਿਕ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ; ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਰੋਮਨ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ 7ਵੀਂ ਸਦੀ (ਸੀ.ਈ.) ਵਿੱਚ ਉਮਯਾਦ ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਓਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਲਾ ਅਕਸਰ ਭੌਤਿਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਲੀਚਾ ਬਣਾਉਣਾ, ਟੋਕਰੀ ਬੁਣਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਬੁਣਾਈ, ਮੋਜ਼ੇਕ, ਵਸਰਾਵਿਕਸ, ਅਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਨੂੰ ਉਡਾਉਣ। ਬੇਦੁਈਨ ਮਾਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਲੀਚੇ, ਟੋਕਰੀਆਂ ਬੁਣੀਆਂ ਅਤੇ ਵਸਰਾਵਿਕ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੇ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਬੀਲੇ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਕਬਾਇਲੀ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਜਾਰਡਨ ਦੇ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਵਿਜਦਾਨ ਅਲੀ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ-ਅਧਾਰਤ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰਵਾਇਤੀ ਇਸਲਾਮੀ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੁਆਰਾ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਡਿਕਲੋਨਾਈਜ਼ਡ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਣੂਕੇ
ਮਾਣੂੰਕੇ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ- ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਸੜਕ ਤੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮੋਗੇ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 28 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰ ਗਿੱਲ ਗੋਤ ਦੇ ਜੱਟਾਂ ਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਛੇ ਗੁਰੂਦੁਆਰੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬਾਬਾ ਬਸੰਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਾਬਾ ਸੁਹੇਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦੋ ਡੇਰਿਆਂ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਜਿਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕਿ ਕੱਕੜੇ ਦਾ ਮੇਲਾ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 3 ਬੈਂਕਾ ਹਨ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਲਗਭਗ 6500 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕਘਰ ਸਥਿੱਤ ਹੈ, ਪਿੰਨ ਕੋਡ 142045 ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਸਜਿਦ ਵੀ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਇਹਨੇ ਕੁ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਮੁਸੀਬਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾ ਇਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਇਹ ਪਿੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲੇ ਦਾ ਅਖੀਰਲਾ ਪਿੰਡ ਹੈ । ਇਹ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇਹ ਖਾਸੀਅਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓ ਗੋਲ ਹੈ । ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਕ ਪਰ ਹੁਣ ਦੋ ਸਰਪੰਚ ਚੁਣੇ ਜਾਦੇਂ ਹਨ ।
ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਛੇ ਸਕੂਲ ਹਨ । ਤਿੰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਹਨ । ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੰਕੈਂਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 350 ਦੇ ਕਰੀਬ ਪੁਸਤਕਾਂ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਨਸੰਖਿਆ
2011ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 10406 ​​ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 5548 ਪੁਰਸ਼ ਹਨ ਜਦਕਿ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 2011 ਅਨੁਸਾਰ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ 4858 ਔਰਤਾਂ ਹਨ.
0-6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਮਾਣੂੰਕੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1050 ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 10.09% ਹੈ. ਮਾਣੂੰਕੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 876 ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਔਸਤ 895 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ. ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਲਈ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 862 ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਔਸਤ 846 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ.
ਮਾਣੂੰਕੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਘੱਟ ਹੈ. 2011 ਵਿੱਚ, ਮਾਣੂੰਕੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 64.79% ਸੀ. ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 67.26% ਜਦਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 61.99% ਹੈ.
ਸੜਕ ਮਾਰਗ ਰਾਂਹੀ
ਇਹ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 186 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਮੋਗਾ ਤੋਂ 28 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਬਾਘਾਪੁਰਾਣਾ ਤੋਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਦੂਰੀ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਤੋਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਦੂਰੀ ਲਗਭਗ 09 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਮਾਣੂੰਕੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਬੱਸ ਕਿਰਾਇਆ 15 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਮਾਣੂੰਕੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਬੱਸ ਕਿਰਾਇਆ 10 ਰੁਪਏ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਿੰਡ ਲਗਭਗ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਧੂ ਗੋਤ ਦੇ ਗਾਹੂ ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਮਾਣੂੰ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਵਸਾਇਆ। ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਾ ਰਿਹਾ ਕਿਓਂਕਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਫੌਜੀ 'ਹੁੰਨਦਾ' ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਉਸਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਗਾਹੂ ਨੇ ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੈ ਕੇ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। 'ਹੁੰਦਾ' ਨੇ ਘੱਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪੋਤਰਿਆਂ ਸਾਉਲ ਤੇ ਨੰਦ ਨੂੰ ਇਥੇ ਲਿਆ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮੋਹੜੀ ਗੱਡੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੋਤ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਮਾਣੂੰਕੇ ਗਿੱਲ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਕਾਗਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਮਾਣੂਕੇ ਪੱਤੀ ਫੇਰੂ ਤੇ ਦੰਦੂ । ਪਰ ਉਂਝ ਇਹ ਪਿੰਡ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ ।
ਗੁਆਂਢੀ ਪਿੰਡ
ਫੂਲੇਵਾਲਾ,ਰੌਤਾਂ,ਖੋਟੇ,ਰਾਉਕੇ ਕਲਾਂ,ਸਮਾਧ ਭਾਈ,ਘੋਲੀਆ ਖੁਰਦ ।
ਹਵਾਲੇ
ਡਾ. ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਹਰਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਨਾਮਕਰਨ, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ, 2014, ਪੰਨਾ 296-297
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ
ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਫਾਰਮੂਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸੇ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਖੇਤੀ ਲਾਗਤਾਂ ਤੇ ਮੁੱਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਉਣੀ ਅਤੇ ਹਾੜੀ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਖ਼ਰੀਦ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।