cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕਲਾਂ ਲੈਵੀ ਸਤਰਾਸ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਮਿੱਥ ਚਿੰਨ
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਚਾਰ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਸੰਚਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਮਾਜ ਵਿਚਕਾਰ , ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਵੀ ਹੋਂਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ । ਲੈਵੀ - ਸਤ੍ਰਾਸ ਅਨੁਸਾਰ , ' ਹਰ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਸੰਚਾਰ ਤਿੰਨ ਪੱਧਰਾਂ ' ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਔਰਤ ਦਾ ਸੰਚਾਰ , ਵਸਤੂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਦਾ ਸੰਚਾਰ । ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਅਰਥ - ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸਮਾਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝਦਾ ਹੈ । ਸ਼ਾਇਦ ਵਿਆਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਚੌਥੇ ਪੱਧਰ ਵਜੋਂ ਨਿਖੇੜੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਸਭਿਆਚਾਰ , ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਚਾਰੀ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਇਹ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਚਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋਣਾ ਹੈ । ( 1977 : 296 ) ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ ਗਤੀ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਇਸਦੇ ਧੀਮੇ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸੰਚਾਰਤ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵਸਤੂ ਸਮਾਨ ਹਨ । ਭਾਵ ਔਰਤ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ । ਉਹ ਸਮਾਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਉਚਾਰ ਕੀਤੇ ਵਾਕ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ । ਇਸ ਲਈ ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੂਲ ਅਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਰੋਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਲੈਵੀ ਸਤ੍ਰਾਸ ਇਸ ' ਮੂਲ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਪਾਸਾਰ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ , ਮਾਨਵ - ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਰਥ - ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਢੰਗ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ( Problem Of Method ) : ਮੁੱਢਲੀ ਅਤੇ ਮੁੱਕਦੀ ਗੱਲ ਢੰਗ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ । ਲੈਵੀ - ਸਤ੍ਰਾਸ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਲਿਖਦਾ ਹੈ , “ ਸਮਾਜਕ ਸੰਰਚਨਾ ਤੋਂ ਭਾਵ ਅਨੁਭਾਵਕ ਯਥਾਰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਇਹ ਦੋ ਵੱਖਰੇ - ਵੱਖਰੇ ਪਿੜ ਹਨ । ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਜਕ ਸੰਰਚਨਾ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੰਧ ਸਮਾਜਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਸਮਾਜਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤਾਂ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਹਨ , ਜਿਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸੰਰਚਨਾ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਸੰਰਚਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ । " ( 1977 : 279 )
ਢੰਗ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਇਕੱਲੇ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਰਖਦੀ ਸਗੋਂ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ । ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ' ਭਾਵਲੋਕ ' ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ( ਪੰਨਾ 1-23 ) ਤੱਕ, ਢੰਗ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿਚ ਘੋਖਦਾ ਤੇ ਪੜਤਾਲਦਾ ਹੈ । ਢੁੱਕਵੇਂ ਮਾਡਲ ਤੇ ਵਿਧੀ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮਾ ਮਾਨਵ - ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਿਰ ਹੈ । ਮਾਨਵ - ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤੱਥਾਂ , ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ , ਬਣਤਰਾਂ ਤੇ ਬੁਣਤਰਾਂ ਦਾ ਗਹਿਨ ਅਧਿਐਨ ਕਰਕੇ ਮਾਡਲ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਮਾਡਲ ਉਸਾਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਘੜੇ - ਘੜਾਏ ਮਾਡਲਾ ਜਾਂ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਰਚਨਾ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਮਾਡਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨੇ ਬਣਦੇ ਹਨ , ਜਿਹੜੇ ਕਈ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਣ । ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਹ ਹਨ : ( 1 ) ਪਹਿਲਾ ਸੰਰਚਨਾ ਇਕ ਸਿਸਟਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੱਥ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵਿਚ ਆਇਆ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ । ( 2 ) ਦੂਸਰਾ , ਮਾਡਲ ਲਚਕੀਲਾ ਹੋਵੇ , ਜਿਸਦੇ ਅੱਗੋਂ ਕਈ ਰੂਪ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇ । ਮਾਡਲ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਮਾਡਲਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ( 3 ) ਉਪਰੋਕਤ ਲੱਛਣਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਅੰਦਾਜਾ ਲਾਉਣਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਕਿ ਇੱਕ ਤੱਥ ਨੂੰ ਛੇੜਨ ਨਾਲ ਬਾਕੀ ਤੱਥਾਂ ' ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ , ਕੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ? ਮਾਡਲ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਤੱਖ ਤੱਥਾਂ ਵਿਚ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ ।
ਮੁੱਕਦੀ ਗੱਲ :
ਲੈਵੀ - ਸਤ੍ਰਾਸ ਪਹਿਲੇ ਮਾਨਵ - ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨਿਯਮਾਂ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਨਵੀਨ ਦੇ ਖੱਪੇ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਦਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਲੋਕ ਮਨ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਪਰਖਣ ਦੀ ਪਿਰਤ ਪਾਈ ਹੈ । ਮਾਨਵ - ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਸੰਰਚਨਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜੁਗਤ ਘੜੀ ਹੈ । ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਿਹੜੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਪਾਸ ਕੋਈ ਲਿਖਤ ਇਤਿਹਾਸ, ਸਾਹਿਤ , ਪੁਰਾਤਤਵ ਸਬੂਤ ਜਾਂ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ , ਉਹਨਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ , ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਸੰਭਵ ਬਣਾਇਆ ਹੈ । ਲੈਵੀ - ਸਤ੍ਰਾਸ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਗਾ ਹੀ ਵਰਤਾਰਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ । ਭਾਸ਼ਾ - ਵਿਗਿਆਨ , ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਰਥ - ਸ਼ਾਸਤਰ ਸਮਾਨ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਸਿਰਜਣਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅਮੀਰ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ । ਲੈਵੀ - ਸਤ੍ਰਾਸ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਭਾਵਕ ਯਥਾਰਥ ਨੂੰ ਮਹੱਤਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸਗੋਂ ਅੰਤਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ' ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਲੈਵੀ - ਸਤ੍ਰਾਸ ਸੋਸਿਯੂਰ ਦੀ ਉਸ ਧਾਰਨਾ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੈ ਕਿ ਸੰਬੰਧ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਖੇਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਇਕ ਪਿਆਦਾ ਚਲਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਅੰਤਰੀ ਸੰਬੰਧ ਵੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਲੈਵੀ - ਸਤ੍ਰਾਸ ਦਾ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਸਮਾਜਕ ਪ੍ਰਬੰਧ , ਸਭਿਅਚਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕ - ਉਚਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਕਾਰਗਰ ਵਿਧੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਸਮਾਜਕ ਦਵੰਦ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੱਲ ਰੁਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਲੈਵੀ - ਸਤ੍ਰਾਸ ਨਵੀਨ ਮਾਨਵ - ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ।
ਹਵਾਲੇ :
ਸੁਲੇਖਾ ਸਾਨਿਆਲ
ਸੁਲੇਖਾ ਸਾਨਿਆਲ (15 ਜੂਨ 1928) - ਸੀ. 1962) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ। ਉਹ 1956 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨਬਾਂਕੁਰ ( ਦ ਸੀਡਲਿੰਗ ) ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਦਾ 2001 ਵਿੱਚ ਗੋਰੰਗਾ ਪੀ. ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਸਾਨਿਆਲ ਕੋਰੋਕੜੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਫਰੀਦਪੁਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਗੜ ਰਹੇ ਜ਼ਮੀਂਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕਦੇ ਨੀਲ ਬੀਜਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨਾ ਸੀ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬ੍ਰਹਮੋ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਕ, ਰਾਮਤਨੁ ਲਹਿਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਸੇਨਿਆਲ ਨੇ 1944 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਅਤੇ 1946 ਵਿੱਚ ਰਾਜੇਂਦਰ ਕਾਲਜ, ਫਰੀਦਪੁਰ ਤੋਂ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ।
ਨਾਬਾਂਕੁਰ ਨੂੰ 2001 ਵਿੱਚ ਸਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਨਾਇਕਾ, ਛਬੀ, 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਂਡੂ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ, ਉਸਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਾ-ਪੁਰਖੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨਾ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਸਮਾਜ. ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਛਬੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪਿੰਡ ਪਰਤਦੀ ਹੈ, ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 1943 ਦੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਅਕਾਲ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਹਾਣੀ ਸਾਨਿਆਲ ਦੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਚਿਟਾਗਾਂਗ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਸੀ, ਸਕਾਟਿਸ਼ ਚਰਚ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 21 ਜਨਵਰੀ 1947 ਨੂੰ, ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਾਲਜ ਦੋਸਤਾਂ ਅੰਜਨਾ ਗੁਹਾ ਅਤੇ ਅਨੀਮਾ ਘੋਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬਰਦਵਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਾਨਿਆਲ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜੁਗਾਂਤਰ ਅਖਬਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਸਾਨਿਆਲ ਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਿੰਦੂਰ ਮੇਘ (ਲਾਲ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਬੱਦਲ) ਵੀ ਲਿਖਿਆ। ਉਸਦੀ ਦੇਵਲ ਪਦਮ (ਵਾਲਫਲਾਵਰ) 1964 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, 1962 ਵਿੱਚ ਲਿਊਕੇਮੀਆ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸਾਨਿਆਲ ਦਾ ਵਿਆਹ 1948 ਤੋਂ 1956 ਤੱਕ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਸੁਜਾਤਾ ਸਾਨਿਆਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਅਬੰਤੀ ਕੁਮਾਰ ਸਾਨਿਆਲ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1962 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928
ਪਾਣੀ ਦਾ ਰੰਗ
ਪਾਣੀ ਦਾ ਰੰਗ 2012 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਕੀ ਡੋਨਰ ਦਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਯੂਸ਼ਮਾਨ ਖੁਰਾਨਾ ਅਤੇ ਰੋਚਕ ਕੋਹਲੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਨੇ ਵਿੱਕੀ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਾਣਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮਹਿਲਾ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਸੰਸਕਰਣ ਸੁਕਨਿਆ ਪੁਰੱਕਯਸਥ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੀ।
ਰਚਨਾ
ਆਯੂਸ਼ਮਾਨ ਖੁਰਾਨਾ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਡੀ.ਏ.ਵੀ. ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਰੋਚਕ ਕੋਹਲੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ "ਪਾਣੀ ਦਾ ਰੰਗ" ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਗਾਣਾ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿੱਕੀ ਡੋਨਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ
"ਪਾਣੀ ਦਾ ਰੰਗ" ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਖੁਰਾਨਾ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਕੀ ਅਰੋੜਾ ਵੱਲੋਂ ਯਮੀ ਗੌਤਮ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਅਮੀਮਾ ਰਾਏ ਲਈ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ; ਇਹ ਗੀਤ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿੱਕੀ ਅਤੇ ਆਸ਼ਿਮਾ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦੌਰਾਨ ਗਾਣੇ ਦਾ ਹੌਲੀ, ਮਾਦਾ ਵਰਜਨ ਬੈਕਗ੍ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਾਣੇ
ਜੱਗਾ ਸਿੰਘ ਬੱਟੀ ਟਾਹਲੀ ਵਾਲਾ
ਪਿੰਡ ਚੱਕ ਟਾਹਲੀ ਵਾਲਾ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਹੈ| ਰਾਏ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬੁਹਤ ਵੱਡਾ ਯੌਗਦਾਨ ਹੈ |
ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ ਕਾਲਜ
thumb| ਕਲਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ ਕਾਲਜ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਾਲਜ ਹੈ। 1954 ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਇਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਗਿਆਨ, ਮਨੁੱਖਤਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਣਜ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 2016 ਵਿਚ 3.54 (ਏ ++) ਸੀਜੀਪੀਏ ਨਾਲ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤੀਸਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਕਾਲਜ ਨਿਰਮਲਾ ਕਾਲਜ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਟਾਫ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸੇਠ ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਟਰੱਸਟ ਨੇ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ 1 ਫਰਵਰੀ 1954 ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਾਲਜ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ 1955 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਜੋੜੀ ਆਨੰਦ ਆਪਤੇ ਅਤੇ ਸੀ.ਐਸ.ਐਚ. ਝਬਵਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਾਲਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀ.ਐਚ. ਹਰਦਵਾਰੀ ਲਾਲ (1954–57) ਸਨ। ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ ਕਾਲਜ ਨੇ 1956-57 ਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪੂਰਨ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾ: ਸਰੂਪ ਸਿੰਘ (1957–65) ਰਿਹਾ ਜਿਹੜਾ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ, ਡੀਯੂ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਪ ਰਾਜਪਾਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਸਨ।
ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ ਕਾਲਜ, 2010 ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਦੌਰਾਨ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੁਝ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਇਕ ਨਵੀਂ ਇਮਾਰਤ ਅਤੇ ਇਕ ਜਿਮਨੇਜ਼ੀਅਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹੋਸਟਲ
ਕਾਲਜ ਦਾ ਹੋਸਟਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ 89 ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 170 ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਹਨ। ਹੋਸਟਲ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਾਖਲਾ ਮੈਰਿਟ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਰਜਾਬੰਦੀ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 3.54 (ਏ ++) ਦੇ ਸੀਜੀਪੀਏ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਸਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਐਨਆਈਆਰਐਫ, ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਸਾਲ 2019 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚੋਂ 18 ਵਾਂ ਅਤੇ 2020 ਵਿਚ 19 ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ
ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਜੋ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ
ਯਾਸਮੀਨ ਹਮੀਦ
ਯਾਸਮੀਨ ਹਮੀਦ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਅਕ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਯਾਸਮੀਨ ਹਮੀਦ ਕੋਲ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹੈ। ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ (LUMS) ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਗੁਰਮਨੀ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 2007 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2016 ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਹਿਤਕ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਵਿਤਾ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਉਸਨੇ 1995 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ/ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਦ ਡੇਲੀ ਡਾਨ ਅਖਬਾਰ ਦੇ "ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕ" ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਸਿਕ ਕਾਲਮ ਦਾ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. : ਪੋਸ਼ਣ
ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ - ਲਾਹੌਰ (1972)
B. Sc.: ਗ੍ਰਹਿ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ- ਗ੍ਰਹਿ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਾਲਜ
ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ - ਲਾਹੌਰ (1970)
ਮੂਲ ਕੰਮ
ਯਾਸਮੀਨ ਹਮੀਦ ਨੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਲਖੋਟਾ ਝੀਲ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ਲਖੋਟਾ ਝੀਲ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਜਾਮਨਗਰ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਲਖੋਟਾ ਝੀਲ ਨੂੰ ਲਖੋਟਾ ਤਲਵ ਜਾਂ ਰਣਮਲ ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਖੋਟਾ ਕਿਲਾ ਝੀਲ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਝੀਲ 5 ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਾਮਨਗਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਕਿ.ਮੀ. ਇਹ ਜਾਮਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਲਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਮਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਲਖੋਟਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਲਖੋਟਾ ਝੀਲ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਾ ਜਾਮ ਰਣਮਲ ਦੁਆਰਾ ਬਣਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਝੀਲ ਇੱਕ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 75 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਰਲੱਭ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਜਯੋਤੀ ਯਾਰਰਾਜੀ
ਜਯੋਤੀ ਯਾਰਰਾਜੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Jyothi Yarraji; ਜਨਮ 28 ਅਗਸਤ 1999) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਐਥਲੀਟ ਹੈ ਜੋ 100 ਮੀਟਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਨੁਰਾਧਾ ਬਿਸਵਾਲ ਦੁਆਰਾ 10 ਮਈ 2022 ਨੂੰ 13.23 ਸਕਿੰਟ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੇ ਆ ਰਹੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 100 ਮੀਟਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ 2022 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 100 ਮੀਟਰ ਅੜਿੱਕਾ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ 4 X 100 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇਅ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ 5ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਦੇ 2022 ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 100 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 100 ਮੀਟਰ ਅੜਿੱਕਾ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਜਿੱਤਿਆ।
17 ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਨੂੰ, ਉਹ 13 ਸੈਕਿੰਡ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਘੜੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅੜਿੱਕਾ ਬਣ ਗਈ - ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 100 ਮੀਟਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅੜਿੱਕਾ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸਰਵੋਤਮ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ 11ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਣ ਗਈ।
2022 ਇੰਡੀਅਨ ਓਪਨ ਨੈਸ਼ਨਲਜ਼ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਥਲੀਟ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1999
ਹਜਾਰ ਚੁਰਾਸ਼ੀਰ ਮਾਂ
ਹਜਾਰ ਚੁਰਾਸ਼ੀਰ ਮਾਂ (ਹਜ਼ਾਰ ਚੌਰਾਸੀਵੇਂ ਦੀ ਮਾਂ) ਇੱਕ 1974 ਦਾ ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਰੈਮਨ ਮੈਗਸੇਸੇ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਮਹਾਸ਼ਵੇਤਾ ਦੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ 1974 ਵਿੱਚ ਸੱਤਰਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਕਸਲੀ ਉਭਾਰ ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਹਜਾਰ ਚੁਰਾਸ਼ੀਰ ਮਾਂ ਇੱਕ ਮਾਂ (ਸੁਜਾਤਾ) ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ (ਬ੍ਰਾਤੀ), ਮੁਰਦਾਘਰ ਵਿੱਚ ਲਾਸ਼ ਨੰਬਰ 1084, ਜਮਾਤੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ, ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਲਟ-ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਦੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਆਪਣੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਹਾਣੀ ਬ੍ਰਾਤੀ ਦੀ ਬਰਸੀ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੁਜਾਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਤੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਤੀ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਔਕੜਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਭੁੱਲਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਉਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ " ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਵਾਧਾ " ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਐਸੀ ਮਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਜਿਸਨੇ ਲਗਭਗ ਕੋਈ ਵੀ ਘਰ ਅਛੂਤਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਜਰ ਚੁਰਾਸ਼ੀਰ ਮਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਿਤ ਬੰਗਾਲੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਅਸ਼ਾਂਤ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਾਹਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਧਮਕਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੰਗਾਲੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਧਮਕਾਇਆ।
ਫ਼ਿਲਮੀ ਰੂਪ
ਗੋਵਿੰਦ ਨਿਹਲਾਨੀ ਨੇ ਇਸ ਨਾਵਲ `ਤੇ 1998 ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਚੌਰਾਸੀ ਕੀ ਮਾਂ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਈ।  ਹਜ਼ਾਰ ਚੌਰਾਸੀ ਕੀ ਮਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
ਅਵਾਰਡ
ਮਹਾਸ਼ਵੇਤਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਲਈ 1996 ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਪੀਠ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲ
ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਨਾਗਪਾਲ
ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਨਾਗਪਾਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Smriti Nagpal) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰ, ਸੰਕੇਤਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਦੁਭਾਸ਼ੀਏ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਉੱਦਮੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਨੈਟਵਰਕ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਵੇਰ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਦਾ ਬੁਲੇਟਿਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਤੁਲਿਆਕਲਾ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬੋਲ਼ੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੈਨਤ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਾਗਪਾਲ ਨੇ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਜਾਟ ਵਿੱਚ ਹਰਕੇਨ ਕੈਫੇ ਦੀ ਵੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬੋਲ਼ੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਨਾਗਪਾਲ ਨੂੰ 2015 ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ 100 ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ "30 ਅੰਡਰ 30" ਉੱਦਮੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, 2016 ਵਿੱਚ, ਨਾਗਪਾਲ ਨੂੰ ਬੋਗੋਟਾ, ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿਵਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵੀਕ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਯੂਥ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ - ਗ੍ਰੇਸਾ ਮਾਸ਼ੇਲ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਜੀਵਨੀ
ਨਾਗਪਾਲ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਜੋ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਨ, ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਦਾ ਡੈਫ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਆਪਣੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ ਐਂਕਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਣਨ-ਅਨੁਭਵ ਨਿਊਜ਼ ਬੁਲੇਟਿਨਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ।
ਨਾਗਪਾਲ ਨੇ 22 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਤੁਲਿਆਕਲਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲ਼ੇ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬੋਲ਼ੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਉਤਪਾਦ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸਾਂ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੈਨਤ ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਗਪਾਲ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਵਿਰਾਟ ਨਾਲ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਜਾਟ ਵਿੱਚ ਹਰਕੇਨ ਕੈਫੇ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸੁਣਨਾ", ਕੈਫੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਕੈਫੇ ਦੇ ਸਰਵਰ ਬੋਲ਼ੇ ਜਾਂ ਮੂਕ ਹਨ ਅਤੇ ਸੈਨਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।  ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੈਫੇ ਵਿੱਚ ਮਾਈਮ ਐਕਟਸ ਵਰਗੇ ਇਵੈਂਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੁਫ਼ਤ ਸੈਨਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਜ਼ਮੀਰ ਪ੍ਰਾਈਡ
right|thumb|300x300px| 2014 ਇਜ਼ਮੀਰ ਪ੍ਰਾਈਡ ਇਜ਼ਮੀਰ ਪ੍ਰਾਈਡ ( İzmir Onur Yürüyüşü  ) 2013 ਤੋਂ ਇਜ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਗੇਅ ਪ੍ਰਾਈਡ ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਸਮਰਥਕ 30 ਜੂਨ 2013 ਨੂੰ ਮਾਰਚ ਦੌਰਾਨ ਅਲਸਨਕੈਕ ਫੈਰੀ ਪੋਰਟ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਸ਼ਹੀਦ ਸਟਰੀਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ "ਅਸੀਂ ਜ਼ੇਕੀ ਮੁਰੇਨ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਹਾਂ" ਅਤੇ "ਅਸੀਂ ਫਰੈਡੀ ਮਰਕਰੀ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਹਾਂ" ਵਰਗੇ ਨਾਅਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪੋਸਟਰ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲੇ।
2019 ਵਿੱਚ ਆਨਰ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ 'ਤੇ ਇਜ਼ਮੀਰ ਦੀ ਗਵਰਨਰਸ਼ਿਪ ਦੁਆਰਾ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਜ਼ਮੀਰ ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਅਮਲ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਹ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਅਮਲ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਇਜ਼ਮੀਰ ਪ੍ਰਾਈਡ ਮਾਰਚ 22 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸੱਤਵੀਂ ਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵੀਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ।
ਸਨੇਹ ਭਾਰਗਵ
ਸਨੇਹ ਭਾਰਗਵ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sneh Bhargava) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰੇਡੀਓਲੋਜਿਸਟ, ਮੈਡੀਕਲ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰੀਟਸ ਹਨ। 1930 ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਫੈਲੋ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀਆਂ ਮੈਡੀਕਲ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਂਚਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਏਮਜ਼ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਧਰਮਸ਼ਿਲਾ ਨਰਾਇਣ ਸੁਪਰਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ ਮਯੂਰ ਵਿਹਾਰ ਫੇਜ਼ 3, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1991 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੀ ਅਸਫਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਰੀਮਾਨੀਅਨ ਜੀਓਮੈਟ੍ਰੀ
ਰੀਮਾਨੀਅਨ ਜੀਓਮੈਟਰੀ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਜੀਓਮੈਟ੍ਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜੋ ਰੀਮਾਨੀਅਨ ਮੈਨੀਫੋਲਡਾਂ, ਅਤੇ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਬੁੰਦੂ ਤੱਕ ਸੁਚਾਰੂ ਤੌਰ ਤੇ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਹਰੇਕ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਸਪੇਸ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਇਨਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਵਾਲ਼ੇ, ਇੱਕ ਰੀਮਾਨੀਅਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਵਾਲੇ ਸੁਚਾਰੂ ਮੈਨੀਫੋਲਡਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ, ਐਂਗਲ, ਵਕਰਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ, ਸਰਫੇਸ ਏਰੀਆ ਅਤੇ ਵੌਲੀਊਮ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨਿਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ, ਹੋਰ ਗਲੋਬਲ ਮਾਤ੍ਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਿਕ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿੰਗ ਨਾਲ ਵਿਓਂਤਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫ੍ਰੈਂਕ ਰਿਬੇਰੀ
ਫ੍ਰੈਂਕ ਰਿਬੇਰੀ ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਕਲੱਬ ਬਾਇਰਨ ਮਇਉਨਖ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਨੂਪੁਰ ਸ਼ਰਮਾ
ਨੂਪੁਰ ਸ਼ਰਮਾ (ਜਨਮ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 1985) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਉਹ ਜੂਨ 2022 ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਬੀ.ਜੇ.ਪੀ.) ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੁਲਾਰਾ ਸੀ ਬੇਰਹਿਮ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬੁਲਾਰੇ ਵਜੋਂ ਅਕਸਰ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਬਹਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਜੂਨ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਇਸਲਾਮੀ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਤੀਜੀ ਪਤਨੀ, ਆਇਸ਼ਾ ਦੀ ਉਮਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਬਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਾਰਨ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਨੂਪੁਰ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 1985 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਮਥੁਰਾ ਰੋਡ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਬੈਚਲਰ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਸੰਘ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿੰਗ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਏਬੀਵੀਪੀ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਜਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਏਬੀਵੀਪੀ ਲਈ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਸਪੈਲ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਏਬੀਵੀਪੀ ਦੀ ਭੀੜ ਦੁਆਰਾ ਐਸ. ਏ. ਆਰ. ਗਿਲਾਨੀ 'ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ, ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ: ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ' ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਫੈਕਲਟੀ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ। ਉਹ ਉਸ ਰਾਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੇ।
ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਲਾਅਜ਼ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਰਮਾ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਸ਼ਰਮਾ 2010-2011 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਦਾ ਵਰਕਰ ਬਣ ਗਈ। 2013 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਅਰਵਿੰਦ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਵਰਗੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2015 ਵਿੱਚ, 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2015 ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਆਪ) ਦੇ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਚੋਣ ਲੜਨ ਲਈ ਟਿਕਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 31,000 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹਾਰ ਗਈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੋਜ ਤਿਵਾਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਇਕਾਈ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬੁਲਾਰੇ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਜੇਪੀ ਨੱਡਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੁਲਾਰੇ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਇਕ ਨੇਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਇਕਾਈ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੂਝ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਹੁਨਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਟੀਵੀ ਬਹਿਸਾਂ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਬਹਿਸਾਂ 'ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਵਾਨ, ਊਰਜਾਵਾਨ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪੈਨਲਿਸਟਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ
26 ਮਈ 2022 ਨੂੰ, ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਨਾਓ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਪੀ ਮਸਜਿਦ ਵਿਵਾਦ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਇਸ਼ਾ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਕਲਿੱਪ, ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ੁਬੈਰ, ਇੱਕ ਤੱਥ-ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੈਬਸਾਈਟ, Alt ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਦੁਆਰਾ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਆਲੋਚਨਾ ਲਈ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਟਾਈਮਜ਼ ਨਾਓ ਨੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਡਿਲੀਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵੀ, ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ੁਬੈਰ 'ਤੇ ਕਲਿੱਪ ਨੂੰ "ਭਾਰੀ [ਸੰਪਾਦਨ]" ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ; ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਨੂੰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਈ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਆਂ 'ਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
"ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਣ" ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਐਫਆਈਆਰ (ਪਹਿਲੀ ਸੂਚਨਾ ਰਿਪੋਰਟ) ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਫਆਈਆਰਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਸਦੁਦੀਨ ਓਵੈਸੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 3 ਜੂਨ ਨੂੰ ਟਿੱਪਣੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਕਾਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਬੰਦ (ਬੰਦ) ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਸਾ ਭੜਕ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 40 ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਰਬ ਜਗਤ 'ਚ ਸ਼ੇਅਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। 4 ਜੂਨ ਤੱਕ, "ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ਅਪਮਾਨ" ਖਾੜੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕੌਂਸਲ (GCC) ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ 10 ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈਸ਼ਟੈਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
5 ਜੂਨ ਨੂੰ, ਓਮਾਨ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਮੁਫਤੀ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਲ ਮੁੱਦਾ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬਣ ਗਈ। ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਨੂੰ "ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ" ਦੱਸਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਬਾਈਕਾਟ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਕਤਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਨਿੰਦਾ ਅਤੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕਿਹਾ; ਰਾਜਦੂਤ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਫਰਿੰਜ ਤੱਤ" ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ। ਉਸੇ ਦਿਨ, ਕੁਵੈਤ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਨੋਟ ਦਿੱਤੇ।
5 ਜੂਨ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਤੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਭਾਜਪਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।" ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ "ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ" ਆਪਣੀ ਟਿੱਪਣੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ ਪਰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ "ਲਗਾਤਾਰ ਅਪਮਾਨ ਅਤੇ ਅਣਦੇਖੀ" ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਕੁਝ ਨੇਤਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਭਾਜਪਾ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰੈਲੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਝੁਕਣ ਲਈ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ "#ShameOnBJP" ਅਤੇ "#ISupportNupurSharma" ਵਰਗੇ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਟ੍ਰੈਂਡ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਜੂਨ 'ਚ ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਸ ਦੀ ਇਕ ਪੁਲਸ ਟੀਮ ਜੋ ਸ਼ਰਮਾ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਨ ਦਿੱਲੀ ਆਈ ਸੀ, 5 ਦਿਨ ਡੇਰੇ ਲਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕੀ। 20 ਜੂਨ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਈਮੇਲ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨਰਕੇਲਡਾੰਗਾ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਕਾਰਨ ਕੋਲਕਾਤਾ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਜਨਵਰੀ 2023 ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲੀ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਦੂਕ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਮਿਲਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਬੋਪਾਰਾਏ ਖ਼ੁਰਦ
ਬੋਪਾਰਾਏ ਪਿੰਡ (ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ بوپارہے خرد)  ਕੇਵਲ ਬੋਪਾਰਾਏ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਫਿਲੌਰ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਬੋਪਾਰਾਏ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਗੁਰਾਇਆ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ੁਤਰਾਣਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ਰੂਤੀ ਹਸਨ
ਸ਼ਰੂਤੀ ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ ਹਸਨ (ਜਨਮ 28 ਜਨਵਰੀ 1986) ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਗਾਇਕਾ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਸਾਰਿਕਾ ਅਤੇ ਕਮਲ ਹਸਨ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਿਤਾਰੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਸਫਲ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੂਤੀ ਨੇ ਫਿਲਮਫ਼ੈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮੇ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਗੇ ਲਿਆ ਕੇ ਖੜਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਰੂਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਭਿਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਐਕਸ਼ਨ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਲੱਕ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2012 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਦਬੰਗ ਦੇ ਤੇਲਗੂ ਰੀਮੇਕ ਗੱਬਰ ਸਿੰਘ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਰਹੀ। ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਹ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰੀ। ਅਭਿਨੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸ਼ਰੂਤੀ ਨੇ ਗਾਇਕੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸ਼ਰੂਤੀ ਹਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਮਦਰਾਸ ਵਿਖੇ (ਮੌਜੂਦਾ ਚੇਨਈ) ਅਦਾਕਾਰ ਕਮਲ ਹਸਨ ਅਤੇ ਸਾਰਿਕਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਤਾਮਿਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਸਾਰਿਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਪੂਤ ਮਾਂ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਅਕਸ਼ਰਾ ਹਾਸਨ ਵੀ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਵਕੀਲ ਚਾਰਹੁਸਨ ਉਸਦਾ ਚਾਚਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਚੇਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਅਨੁ ਹਸਨ ਅਤੇ ਸੁਹਾਸਿਨੀ ਮਨੀਰਤਨਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਰੂਤੀ ਨੇ ਚੇਨਈ ਦੇ ਲੇਡੀ ਅੰਡੇਲ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਐਂਡਰਿਊਜ਼ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ।
ਸ਼ਰੂਤੀ ਨੇ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਚੇਨੱਈ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਖੇ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਹੀਰੋ (ਮੈਗਜ਼ੀਨ)
ਹੀਰੋ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਗਲੋਸੀ ਦੋ-ਮਾਸਿਕ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸੀ, ਜੋ 1997 ਵਿੱਚ ਸੈਮ ਜੇਨਸਨ ਪੇਜ ਅਤੇ ਪਾਲ ਹੌਰਨ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ 2002 ਵਿੱਚ ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਅਧਾਰਤ ਸੀ।
ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ "ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ" ਦੀ ਲਹਿਰ ਚਲਾਈ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਜਰਨਲ ਦੁਆਰਾ "ਹਾਈਲੀ ਰੇਕੇਮੇਂਡਡ" ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਕਾਲਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਹੀਰੋ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਦੇ "ਸੈਕਸ ਵੇਚਣ" ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਲਗ ਜਾਂ ਤੰਬਾਕੂ ਵਿਗਿਆਪਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੋਰ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ 3 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 11 ਸਤੰਬਰ, 2001 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਸਾਲੇ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨੂੰ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2002 ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮੂਲ ਕੰਪਨੀ ਹੀਰੋ ਮੀਡੀਆ SpaTravelGuy.com ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਔਨਲਾਈਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮੈਗਜ਼ੀਨ
ਚਰਗਾ
ਚਰਗਾ ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਤਲਿਆ ਹੋਇਆ ਚਿਕਨ ਦਾ ਪਕਵਾਨ ਹੈ।
ਸਾਰਾ ਚਿਕਨ ਦਹੀਂ ਵਿਚ ਮਿਲਾਏ ਗਏ ਮਸਾਲੇ ਦੀ ਬਣੀ ਸਾਸ ਨਾਲ ਫਰਿੱਜ ਵਿਚ ਰਾਤ ਭਰ ਮੈਰਿਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਮੈਰੀਨੇਟਡ ਚਿਕਨ ਨੂੰ ਤੇਲ ਵਿਚ ਤਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਚਿਕਨ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਚਿਕਨ ਪਕਵਾਨ
ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਮਹਾਰਾਣਾ
ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਮਹਾਰਾਣਾ (3 ਨਵੰਬਰ 1917 - 31 ਦਸੰਬਰ 2012) ਇੱਕ ਭਾਰਤ -ਪੱਖੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕੁਨ ਵੀ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਣਾ ਮੋਹਨਦਾਸ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਮਹਾਰਾਣਾ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਨਵੰਬਰ 1917 ਨੂੰ ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਰਮਾ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਗੋਪਬੰਧੂ ਚੌਧਰੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੋਵੇਂ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸਨ। ਮਹਾਰਾਣਾ ਨੇ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਮੋਹਨਦਾਸ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਬਣ ਕੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। 1934 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਗਾਂਧੀ ਦੀ "ਹਰੀਜਨ ਪਦ ਯਾਤਰਾ" ਵਿੱਚ ਓਡੀਸ਼ਾ ਤੋਂ ਪੁਰੀ ਤੋਂ ਭਦਰਕ ਤੱਕ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਮਹਾਰਾਣਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਵਾਰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਗਸਤ 1942 ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਸਿਵਲ ਨਾਫਰਮਾਨੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਰਾਣਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਰਾਏਗੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ ਦੀ ਕਬਾਇਲੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਮਹਾਰਾਣਾ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਭੂਦਨ ਅੰਦੋਲਨ, ਜਾਂ ਲੈਂਡ ਗਿਫਟ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਚੰਬਲ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਡਾਕੂਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ।
ਧਿਸਾਨਾ
ਧਿਸਾਨਾ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ 'ਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਰਿਗ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗ, ਸੂਰਜ, ਚੰਨ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਮਹਾਰਾਣਾ
ਜੀਵਨ
ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਰਮਾਦੇਵੀ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਗ੍ਰਾਮ ਸੇਵਕ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਅਖਬਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਖਬਾਰ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਰਮਾਦੇਵੀ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਨਬਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਚੌਧਰੀ, ਹਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮਹਤਾਬ, ਮਨਮੋਹਨ ਚੌਧਰੀ, ਜੈਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੋਹੰਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਮਹਾਰਾਣਾ ਨੂੰ 19 ਅਗਸਤ 2012 ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਟਕ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਨਰੇਰੀ ਕਾਸਾ (ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀ) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ
ਧਿਸਾਨਾ
ਕੁਝ ਹਿੰਦੂ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਧਿਸਾਨਾ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਜਰਮਨ ਨਾਂ ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਹਿਲੇਬ੍ਰਂਦਤ ਅਤੇ ਰਿਚਰਡ ਪਿਸ਼ਲ ਵੀ ਹਨ।
ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਮਹਾਰਾਣਾ
ਜੀਵਨ
ਮਹਾਰਾਣਾ ਦਾ ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ 10:30 ਵਜੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਕਟਕ ਦੇ ਬਾਖਰਾਬਾਦ ਸਥਿਤ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। 96 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 31 ਦਸੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਮਰਹੂਮ ਪਤੀ ਸ਼ਰਤ ਮਹਾਰਾਣਾ ਦੀ 2009 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ 2 ਜਨਵਰੀ 2013 ਨੂੰ ਕਟਕ ਦੇ ਖਾਨਨਗਰ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਧਿਸਾਨਾ
ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਧਿਸਾਨਾ ਦਾ ਬਤੌਰ ਦੋ ਸੰਸਾਰ, ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਏ. ਹਿੱਲੇਬ੍ਰਾਂਡਟ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਤਿੰਨੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ, ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਮਿਤ ਕੀਤਾ।
ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਮਹਾਰਾਣਾ
ਜੀਵਨ
ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਮੁਰਲੀਧਰ ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਭੰਡਾਰੇ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਵੀਨ ਪਟਨਾਇਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਲਈ "ਅਪੂਰਣ ਘਾਟਾ" ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਧਿਸਾਨਾ
ਆਰ. ਪਿਸਚੇਲ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਸਾਨਾ ਵਜੋਂ ਹੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਧਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਅਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਰਿਗ ਵੇਦ 'ਚ ਹੇਠਲੇ ਮੰਡਲਾ ਅਤੇ ਭਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅੰਨਪੂਰਣਾ ਮਹਾਰਾਣਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1917
ਧਿਸਾਨਾ
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੰਦਰ ਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ
ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ (ਮੌਤ 1765) 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਯੋਧਾ ਅਤੇ ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ। ਦਲ ਖਾਲਸਾ (ਸਿੱਖ ਫੌਜ) ਦੇ ਗਠਨ ਸਮੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਤਰੁਣਾ ਦਲ ਦਾ ਆਗੂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਮਿਸਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਦੇ ਬਾਨੀ ਭੂਮਾ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਅਤੇ ਗੋਦ ਲਿਆ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਭੂਪ ਸਿੰਘ  ਬਧਣੀ (ਹੁਣ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ) ਨੇੜੇ ਪੱਤੋ  ਦਾ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਸੀ। ਭੂਮਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਿਆ।
ਫੌਜੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਗਿਲਵਾਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਬਣਾਇਆ। 1762 ਵਿੱਚ ਕੁੱਪ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਕੋਟ ਖਵਾਜਾ ਸਈਦ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਈਦ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਗੋਲਾ ਬਾਰੂਦ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ।
ਮੌਤ ਅਤੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ
1765 ਵਿਚ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਕੁਸ਼ਵਕਤ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਏ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਝੰਡਾ ਸਿੰਘ ਢਿਲੋਂ ਇਸ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1765
ਕੰਕਰੀਆ ਝੀਲ
ਕੰਕਰੀਆ ਝੀਲ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਮਨੀਨਗਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ 1451 ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਕੁਤਬ-ਉਦ-ਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ II ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦਾ ਮੂਲ ਕਈ ਵਾਰ ਚੌਲੁਕਿਆ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਝੀਲ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਨਤਕ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਿੜੀਆਘਰ, ਖਿਡੌਣਾ ਰੇਲ ਗੱਡੀ, ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਟੈਥਰਡ ਬੈਲੂਨ ਰਾਈਡ, ਵਾਟਰ ਰਾਈਡ, ਵਾਟਰ ਪਾਰਕ, ਫੂਡ ਸਟਾਲ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਨ । ਕੰਕਰੀਆ ਕਾਰਨੀਵਲ 2008 ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਹਫ਼ਤਾ-ਲੰਬਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਕਲਾ, ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਵ੍ਯੁਤਪਤੀ
ਇਸ ਦੇ ਨਾਂ ਕੰਕਰੀਆ ਲਈ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਖੁਦਾਈ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਚੂਨੇ ਦੇ ਪੱਥਰ ( ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਂਕਰ ) ਕੱਢੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਕ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੁਲਤਾਨ ਕੁਤਬ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੇ ਸੰਤ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਨੂੰ ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਬਾਗ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਚੁਣਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਸੰਤ ਨੇ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਕੁਝ ਕੰਕਰ ਖਿਲਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਝੀਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕੰਕਰੀਆ ਪਿਆ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਤ ਹਜ਼ਰਤ-ਏ-ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਨੇ ਖੁਦਾਈ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਕੰਕਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਵੱਢਿਆ ਅਤੇ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਕਿਹਾ, "ਕੀ ਕੰਕਰ ਹੈ!" ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕੰਕਰੀਆ (ਕੰਕਰੀਆ) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਕੰਕਰੀਆ ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਕੁਤਬ-ਉਦ-ਦੀਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੌਜ਼-ਏ-ਕੁਤਬ (ਕੁਤਬ ਦਾ ਸਰੋਵਰ) ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਝੀਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਈਜ਼-ਉਦ-ਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ II ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਝੀਲ ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 1451 ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਕੁਤਬ-ਉਦ-ਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੂਜੇ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ "ਹੌਜ-ਏ-ਕੁਤਬ" (ਕੁਤੁਬ ਦਾ ਤਾਲਾਬ) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਰੋਚਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb| ਕੰਕਰੀਆ ਝੀਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਸਲੂਇਸ, 1866 thumb| ਝੀਲ ਦੇ ਇੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਪੋਲਾ ਜੋ ਹੁਣ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ thumb| 1891 ਵਿੱਚ ਨਗੀਨਾਵਾੜੀ ਲਈ ਵਾਇਆਡਕਟ thumb| ਕੰਕਰੀਆ ਚਿੜੀਆਘਰ thumb| ਸਵਰਨੀਮ ਜਯੰਤੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ - ਖਿਡੌਣਾ ਟ੍ਰੇਨ thumb| ਕੰਕਰੀਆ ਝੀਲ ਨੇੜੇ ਡੱਚ ਮਕਬਰੇ, 1866 ਡੱਚ ਅਤੇ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਮਕਬਰੇ ਵਨ ਟ੍ਰੀ ਹਿੱਲ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਹਨ ਜੋ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਡੱਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਪਾਰਕ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੁੰਬਦਾਂ ਅਤੇ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰਸੈਨਿਕ ਹਨ। ਕਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ 1641 ਤੋਂ 1699 ਤੱਕ ਸੀ। ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਕਬਰਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਡੱਚ ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਦਲਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਨ। thumb| ਦਾਦੂ ਦਿਆਲ ਮੰਦਿਰ
ਗੌੜੀਯ ਨ੍ਰੁਤ੍ਯ
ਗੌੜੀਯ ਨ੍ਰੁਤ੍ਯ
ਗੌੜੀਯ ਨ੍ਰੁਤ੍ਯ ( ਬੰਗਾਲੀ:- গৌড়ীয় নৃত্য, ਅੰ॰ਸੰ॰ਲਿ॰ਵ॰: Gaur̤īẏa Nṛtya ) ਜਾਂ ਗਾਉੜੀਯੋ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯੋ, ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਚ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਗੌਡ, ਜਿਸਨੂੰ ਗੌੜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਮਹੂਆ ਮੁਖਰਜੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਅਧਿਐਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੋਂ ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਵਕ ਸਵਾਗਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਦੇਹਵਾਦ ਤੱਕ ਹੈ।
ਕਨੂਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ
ਕੰਨੂਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Kannur International Airport; ਏਅਰਪੋਰਟ ਕੋਡ: CNN), ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੇਨੂਰ (ਮੱਟਾਨੂਰ ਵਿਖੇ) ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਤਕਰੀਬਨ 2,300 ਏਕੜ (930 ਹੈਕਟੇਅਰ) ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਨੂਰ ਤੋਂ 28 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੂਰਬ ਵਿਚ, ਮੈਟਨੂਰ ਦੀ ਮਿਊਂਸਪਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਕੰਨੂਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਲਿਮਟਿਡ (ਕੇਆਈਏਐਲ) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਜਨਤਕ-ਨਿੱਜੀ-ਸਮੂਹਕ ਹੈਹ ਵਾਈ ਅੱਡਾ ਵਪਾਰਕ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ 9 ਦਸੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੀ.ਐਨ.ਐਨ. ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ।
ਕਨੂਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਸਾਲਾਨਾ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ 2025 ਤਕ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਵਧੇਗੀ। ਉੱਤਰਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਇੱਕ ਆਈ.ਏ.ਐਫ. (ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰ ਫੋਰਸ) ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਸੀ, ਜੋ 29 ਫਰਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਉਤਰਿਆ ਸੀ। 20 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਬੋਇੰਗ 737-800 ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਹਿਲਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਯਾਤਰੀ ਉਡਾਣ ਅਭਿਆਨ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਦਘਾਟਨ ਦੇ ਦਿਨ, 9 ਦਸੰਬਰ 2018 ਨੂੰ, ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਉਡਾਣ IX 715 (ਬੋਇੰਗ 737-800) 10: 13 (IST) 'ਤੇ ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ, ਇਹ ਕੰਨੂਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਪਾਰਕ ਯਾਤਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਬਣ ਗਿਆ।  ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੇਰਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪਿਨਾਰਾਈ ਵਿਜਯਨ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਮੰਤਰੀ ਸੁਰੇਸ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ।
ਬੱਸਾਂ
ਕਨੂਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਕੇ ਐਸ ਆਰ ਟੀ ਸੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਥੈਲੇਸਰੀ, ਮੈਟਨੂਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਯਮਤ ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਉਪਲਬਦ ਹੈ।
ਰੇਲ
ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕੰਨੂਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਥੈਲਸੈਰੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ (ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਥੈਲਸਰੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਏਅਰਪੋਰਟ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੀ-ਭੁਗਤਾਨ ਟੈਕਸੀ ਅਤੇ ਈ-ਆਟੋ
ਪ੍ਰੀ-ਪੇਡ ਟੈਕਸੀ ਸੇਵਾ ਕੰਨੂਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਉਪਲਬਧ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਈਟੀਓਸ, ਇਨੋਵਾ ਕ੍ਰਿਸਟਾ, ਬੋਲੇਰੋ ਅਤੇ ਮਾਰਾਜ਼ੋ। ਕੰਨੂਰ ਏਅਰਪੋਰਟ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਦੋਸਤਾਨਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਈ-ਆਟੋ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਆਟੋ-ਟੈਕਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ
ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ
thumb| [[ਟੋਕੀਓ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ|ਟੋਕੀਓ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਸਵੀਰ। ਅੰ. 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਮੱਧ।]] ਰਾਜਾ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ (22 ਅਗਸਤ 1796 – 15 ਸਤੰਬਰ 1843) ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵਾਰਿਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ, ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵਜ਼ੀਰ ਸੀ। ਉਹ 1818 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ 25 ਸਾਲ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਜੰਮੂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਡੋਗਰਾ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਰਾ ਸੁਚੇਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਤਿੰਨਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਡੋਗਰਾ ਭਰਾਵਾਂ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
27 ਜੂਨ 1839 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲ਼ੇ ਗੜਬੜ ਭਰੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਸੱਤਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾਲ ਜੂਝਦਾ ਹੋਇਆ, ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪਹਿਲੀ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਜੰਗ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਸਮਰਾਟਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। left|thumb| 1838 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਾ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅੱਗੇ ਬੈਠਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ [[ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ|ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ।]] 1 ਸਤੰਬਰ 1839 ਨੂੰ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੇ 8 ਅਕਤੂਬਰ 1839 ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਿਲ ਤਖਤਾਪਲਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਚਹੇਤੇ ਦਰਬਾਰੀ ਚੇਤ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਮਰਾਟ ਖੜਕ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੀਸੇ ਅਤੇ ਪਾਰਾ ਦੇਣ ਨਾਲ਼ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਨਾਲ਼ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਫ਼ਵਾਹ ਫੈਲਾਈ ਸੀ ਕਿ ਐਸ਼ੀ ਸਮਰਾਟ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਫਿਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਸੀ, ਨੂੰ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਤੇਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੌਨਿਹਾਲ, 5 ਨਵੰਬਰ 1840 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਅਚਾਨਕ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ। <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">] ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨੌਨਿਹਾਲ ਉਦੋਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਲਾਹੌਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਦਾ ਗੇਟ ਉਸ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਦੇ ਭਰਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਧਿਆਨ ਕਿਸ਼ੋਰ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸਮਰਾਟ ਦੀ ਮਾਤਾ ਚੰਦ ਕੌਰ ਸਮੇਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਨਾ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ। ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਧਿਆਨ ਨੇ ਲਾਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਫੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਗਾਰਡਨਰ, ਜੋ ਕਿ ਨੌਨਿਹਾਲ ਦੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਸੀ, ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੰਜ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੇ ਜਵਾਨ ਧਿਆਨ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਹੇਠ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਏ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਰਹੱਸਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਦੋ ਨੇ ਛੁੱਟੀ ਮੰਗੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਵੇਂ ਗ਼ਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ।
13 ਜਨਵਰੀ 1841 ਨੂੰ, ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਚੰਦ ਕੌਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਤਖਤਾ ਪਲਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਧਿਆਨ ਨੇ ਇੱਕ ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਾਰਾਣੀ ਚੰਦ ਨੇ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਧਿਆਨ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਨੌਕਰ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ 11 ਜੂਨ 1842 ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਜਾਤੂਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਨੂੰ ਭੰਨ ਕੇ ਉਸਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਕੌਰ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ thumb|244x244px| ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ, [[ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ|ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ, ਰਣਬੀਰ ਸੋਹਨ, ਅਤੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੋਰਟਰੇਟ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਬਰੁਕਲਿਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਹੈ।]] ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ 15 ਸਤੰਬਰ 1843 ਨੂੰ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਧਿਆਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਇੱਕ ਜਵਾਬੀ ਤਖਤਾ ਪਲਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕਾਤਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। 17 ਸਤੰਬਰ 1843 ਨੂੰ, ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ 24 ਸਾਲ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਥਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਮਰਾਟ ਬਣਾਇਆ। left|thumb| ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਅਤੇ ਐਲਬਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਲੰਡਨ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਵਾਟਰ ਕਲਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਕਿੰਗ ਮੁਹਿੰਮ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ। c. 1830 ਧਿਆਨ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸੁਚੇਤ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰਾ ਨੂੰ 27 ਮਾਰਚ 1844 ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਅਸਫਲ ਤਖਤਾਪਲਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 21 ਦਸੰਬਰ 1844 ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀਵਾਲਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਖਤਾਪਲਟ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਜੰਗ 11 ਦਸੰਬਰ 1845 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰਾ, ਪਹਿਲੀ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ 31 ਜਨਵਰੀ - 9 ਮਾਰਚ 1846 ਤੱਕ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਫਿਰ  ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸੰਧੀ ਦੁਆਰਾ 16 ਮਾਰਚ 1846 ਨੂੰ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮਰਾਟ ਬਣੇ।  ਫਿਰ ਲਾਹੌਰ ਦੀ 9 ਮਾਰਚ ਦੀ ਸੰਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ।
ਜਗਤ ਦੇਵ ਸਿੰਘ, ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਦੇ ਭਰਾ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ, ਜੋ ਪੁੰਛ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਸਤੰਬਰ 1925 ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ 1926 ਤੱਕ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1843
ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਵੇਲਟਰ
ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਵੇਲਟਰ(ਜਨਮ 27 ਅਕਤੂਬਰ, 1977) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫੁਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰਨ ਅਤੇ ਕੋਚ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਖਲਾਈ ਕੈਂਪ ਅਤੇ 2015 ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਦੇ ਅਰੀਜ਼ੋਨਾ ਕਾਰਡਿਨਲਾਂ ਲਈ ਲਾਈਨਬੈਕਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਅਰੀਜ਼ੋਨਾ ਕਾਰਡੀਨੇਲਜ਼ ਨਾਲ ਸਾਈਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਐਨ.ਐਫ.ਐਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕੋਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਵੇਲਟਰ ਨੇ ਬੋਸਟਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਸਪੋਰਟ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਕੈਪੀਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਦੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨ ਮਿਨੇਆਪੋਲਿਸ, ਮਿਨੇਸੋਟਾ ਤੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐੱਚ.ਡੀ.ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਨੰਨਿਆ ਵਾਜਪੇਈ
ਅਨੰਨਿਆ ਵਾਜਪੇਈ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਸੋਸਾਇਟੀਜ਼ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੋ ਹੈ। ਉਹ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਕਿਤਾਬ " ਰਾਈਟੀਅਸ ਰਿਪਬਲਿਕ: ਦ ਪੋਲੀਟਿਕਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਆਫ ਮਾਡਰਨ ਇੰਡੀਆ " ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। 1972 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਵਾਜਪਾਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਕਵੀ ਕੈਲਾਸ਼ ਵਾਜਪਾਈ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਕੰਮ
ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ " ਰਾਈਟਿਅਸ ਰਿਪਬਲਿਕ" ਨੇ ਪੰਕਜ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੁਆਰਾ " ਫਰੌਮ ਦ ਰੂਇਨਜ਼ ਆਫ ਐਂਪਾਇਰ " ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਗਲਪ (2013) ਲਈ ਕ੍ਰਾਸਵਰਡ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਤੋਂ ਥਾਮਸ ਜੇ ਵਿਲਸਨ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਗਲਪ (2013) ਲਈ ਟਾਟਾ ਫਸਟ ਬੁੱਕ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ ਅਤੇ ਦਿ ਨਿਊ ਰਿਪਬਲਿਕ ' ਤੇ ਸਾਲ 2012 ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਆਸ਼ੀਸ ਨੰਦੀ : ਏ ਲਾਈਫ ਇਨ ਡਿਸਸੈਂਟ (ਓਯੂਪੀ, 2018) ਦੇ ਰਮਿਨ ਜਹਾਨਬੇਗਲੂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਵਾਦ ਦੇ ਵੋਲਕਰ ਕੌਲ ਨਾਲ: ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ (ਸਪਰਿੰਗਰ, 2020) ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ।
ਉਹ ਦ ਹਿੰਦੂ ਅਖਬਾਰ ਲਈ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੈਮੀਨਾਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਕਈ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ, ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਤਾਰਕੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ
ਤਾਰਕੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਲੈਂਸਡਾਊਨ ਤੋਂ 36 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਅਤੇ 1,800 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇਸ ਦੇ ਮੰਦਰ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਆਰ ਅਤੇ ਪਾਈਨ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਇਹ ਕੁਦਰਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੰਦਿਰ ਕਮੇਟੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਲਈ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।ਲੈਂਸਡਾਊਨ ਵਿਖੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠਹਿਰਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਟਲ ਮਿਲਣਗੇ। ਇਹ ਦੋ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰਕ ਤੌਰ `ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਚੰਗੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਇੱਕ ਦੈਂਤ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਵਰਦਾਨ ਲਈ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ  ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਕੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗੀ। ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਦੇ ਗਲਤ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਾਰਤੀਕੇਯ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਕਾਰਤੀਕੇਯ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗੀ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਮੰਦਿਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਿੱਥੇ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਤਾਰਕੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌੜੀ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੈਰੀ ਐਨ ਬੇਵਨ
ਮੈਰੀ ਐਨ ਬੇਵਨ ( née Webster ; 20 ਦਸੰਬਰ 187426 ਦਸੰਬਰ 1933) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਔਰਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਐਕਰੋਮੇਗਾਲੀ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, "ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬਦਸੂਰਤ ਔਰਤ" ਵਜੋਂ ਸਾਈਡਸ਼ੋਅ ਸਰਕਟ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
ਮੈਰੀ ਐਨ ਵੈਬਸਟਰ ਪੂਰਬੀ ਲੰਡਨ ਦੇ ਪਲੇਸਟੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨਰਸ ਬਣ ਗਈ। 1902 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਥਾਮਸ ਬੇਵਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਸਨ। 1914 ਵਿੱਚ ਥਾਮਸ ਬੇਵਨ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਸਾਈਡਸ਼ੋਅ ਕਰੀਅਰ
ਬੇਵਨ ਨੇ 32 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ, ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਐਕਰੋਮੇਗਾਲੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਅਸਧਾਰਨ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ "ਘਰੇਲੂ" ਦਿੱਖ, ਗੰਭੀਰ ਸਿਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਘੱਟ ਗਈ। 1914 ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਕੋਲ ਆਪਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲਈ ਆਮਦਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬੇਵਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਿੱਖ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ "ਬਦਸੂਰਤ ਔਰਤ" ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
1920 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਮ ਗੁਮਪਰਟਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਕੋਨੀ ਆਈਲੈਂਡ ਦੇ ਡ੍ਰੀਮਲੈਂਡ ਸਾਈਡਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਫ੍ਰੀਕ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਰਿੰਗਲਿੰਗ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਸਰਕਸ ਲਈ ਵੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਰੌਕਲੇ ਅਤੇ ਲੇਡੀਵੈਲ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਿਰਾਸਤ
2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਹਾਲਮਾਰਕ ਕਾਰਡਸ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਮਦਿਨ ਕਾਰਡ ਉੱਤੇ ਬੇਵਨ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਾਰਡ ਨੇ ਡੇਟਿੰਗ ਸ਼ੋਅ ਬਲਾਇੰਡ ਡੇਟ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਡੱਚ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਹੁਲੀਆ ਇੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਿਗੜ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਮਾਰਕ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਹ ਅਣਉਚਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਰਡ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1874 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1933
ਜੀਨਤ ਬੇਗਮ
ਜੀਨਤ ਬੇਗਮ ਜੀਨਤ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ/ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ|ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ,
ਸੰਗੀਤ ਕੈਰੀਅਰ
ਜ਼ੀਨਤ ਬੇਗਮ ਇੱਕ ਕੋਠੇਵਾਲੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕਕਾ ਸੀ. ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਡਤ ਅਮਰ ਨਾਥ ਦੁਆਰਾ 1937 ਵਿੱਚ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ1. ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਫਲਤਾ 1942 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਜਦੋਂ ਇਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮੰਗਤੀ ਲਈ ਗੋਵਿੰਦ ਰਾਮ ਨਾਮ ਦਾ ਗੀਤ ਗਾਇਆ. ਇਹ ਫਿਲਮ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗੋਲਡਨ ਜੁਬਲੀ ਫਿਲਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ. ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਸ਼ਾਨੀ (1942) ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ ਇਸਨੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਛਚੀ (1944), ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ (1 9 46), ਸ਼ੇਫਰ ਸੇ ਡੋਰ (1946) ਅਤੇ ਦਾਸੀ (1944) ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗੀਤ ਗਾਏ ਗਾਏ.
1944 ਵਿੱਚ ਜੀਨਤ ਲਾਹੋਰ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਈ. ਇਸਨੇ ਬੰਬੇ ਵਿੱਚ ਪੰਡਿਤ ਹੁਸੇਨ ਲਾਲ ਅਤੇ ਭਗਤ ਰਾਮ, ਗੁਲਾਮ ਹੈਦਰ, ਪੰਡਿਤ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਮ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਗਾਇਆ. ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਜਿਸ ਲਈ ਇਸਨੇ ਗਾਇਆ ਇਹ 1951 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖੜਾ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ1 ਫਿਰ ਇਹ ਲਾਹੋਰ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ 1950 ਤੱਕ ਲਾਹੋਰ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਇਸਦੀ ਮੌਤ 12 ਨੰਵਬਰ 1966 ਵਿੱਚ ਲਾਹੋਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ.
ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ
thumb| ਬਾਜੇ ਹਾਊਸ ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ ਹੈ। 1948 ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਇਹ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿਚ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb| ਸਰ ਮੌਰਿਸ ਗਵਾਈਅਰ (ਅਤਿਅੰਤ ਸੱਜਾ), ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1948 ਵਿਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ, ਸਰ ਮੌਰਿਸ ਗਵਾਈਅਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1952 ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਇਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਕਾਰਨ ਲਿਖੇ ਕਿ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਮਿਰਾਂਡਾ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਮਨਪਸੰਦ ਅਦਾਕਾਰਾ ਕਾਰਮੇਨ ਮਿਰਾਂਡਾ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਧੀ ਦਾ ਨਾਮ ਮਿਰਾਂਡਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਨਾਟਕ ਦ ਟੈਂਪੈਸਟ ਵਿੱਚ ਮਿਰਾਂਡਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਇਹ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਉਦਾਹਰਣ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਲੇਡੀ ਐਡਵਿਨਾ ਮਾਉਂਟਬੈਟਨ ਨੇ ਉਸੇ ਸਾਲ 7 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਲਾਲ ਇੱਟਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅਸਲ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਵਾਲਟਰ ਸਾਈਕਸ ਜੋਰਜ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਹੈ.। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਕਾਲਜ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਕਈ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹੋਰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਕਾਲਜ ਦੇ ਅਲੂਮਨੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮਿਰਾਂਡੀਅਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ ਨੇ ਜੁਲਾਈ 1948 ਵਿਚ 33 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸੇ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਤਕ 105 ਹੋ ਗਈ। 1997-98 ਵਿਚ ਇਹ 2,090 ਸੀ। ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਟਾਫ 1948 ਵਿਚ ਛੇ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 1997-98 ਵਿਚ 120 (ਸਥਾਈ) ਅਤੇ ਗੈਰ-ਵਿਦਿਅਕ ਸਟਾਫ 1948 ਵਿਚ 11 ਤੋਂ (ਹੋਸਟਲ ਵਿਚ ਪੰਜ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਛੇ) 1997-98 ਵਿਚ 120 ਹੋ ਗਿਆ। 1948 ਵਿਚ ਕਾਲਜ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ (ਹੋਸਟਲ) ਵਿਚ 43 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੱਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਸਨ। ਹੋਸਟਲ ਵਿਚ ਹੁਣ 250 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਨ।
ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਮੁਢਲੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਉਦਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਸਹੂਲਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।  ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ 4,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ