cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਅਭਿਜੀਤ ਬੈਨਰਜੀ
ਅਭੀਜੀਤ ਵਿਨਾਇਕ ਬੈਨਰਜੀ  (Abhijit Vinayak Banerjee; অভিজিৎ বিনায়ক বন্দ্যোপাধ্যায়, ਜਨਮ 1961) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਖੇ ਫੋਰਡ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਬੈਨਰਜੀ, ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ ਜਮੀਲ ਗਰੀਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲੈਬ ਦਾ (ਈਸਥਰ ਦੇਫਲੋ ਅਤੇ ਸੇਨਧਿਲ ਮੁਲੈਨਾਥਨ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ) ਇੱਕ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ, ਗਰੀਬੀ ਐਕਸ਼ਨ ਦੇ ਲਈ ਕਾਢਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਿਸਰਚ ਐਫੀਲੀਏਟ, ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਬਾਰੇ ਕਨਸੋਰਟੀਅਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਬੈਨਰਜੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਗਰੀਬੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਪਹੁੰਚ ਲਈ "2019 ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨੋਬਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਐਸਥਰ ਡੁਫਲੋ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਕਰੇਮਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।"
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਬੈਨਰਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਧੂਲੇ ਵਿੱਚ, ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਰਮਲਾ ਬੈਨਰਜੀ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀਪਕ ਬੈਨਰਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਸਾਊਥ ਪੁਆਇੰਟ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ, ਕਲਕੱਤਾ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਐੱਸ. ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਹ 1988 ਵਿੱਚ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਡਾਕਟੋਰਲ ਥੀਸਿਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ "ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖ।"
ਕੈਰੀਅਰ
ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬੈਨਰਜੀ ਹੁਣ ਮੈਸੇਚਿਊਸਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਫੋਰਡ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।
ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਵਿਕਾਸ ਆਰਥਿਕਤਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਐਸਥਰ ਡੂਫਲੋ, ਮਾਈਕਲ ਕਰੇਮਰ, ਜੌਨ ਏ ਲਿਸਟ, ਅਤੇ ਸੇਂਧਿਲ ਮੁੱਲਾਇਨਾਥਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨਿਕਤਾ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਧੀ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਜੋਂ ਫੀਲਡ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਉਹ 2004 ਵਿੱਚ ਅਮੈਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦਾ ਫੈਲੋ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੰਫੋਸਿਸ ਪੁਰਸਕਾਰ 2009 ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ (ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ) ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਉਦਘਾਟਨੀ ਇੰਫੋਸਿਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
2012 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਜੈਰਲਡ ਲੋਇਬ ਅਵਾਰਡ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਐਸਥਰ ਡੁਫਲੋ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ 'ਗਰੀਬ ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ' ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
2013 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੱਕਤਰ ਜਨਰਲ ਬਾਨ ਕੀ-ਮੂਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਹਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ 2015 (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੁੱਗਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲੀਨੀਅਮ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਚਾਰੇ ਲਈ ਕੀਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਬਰਨਹਾਰਡ-ਹਾਰਮਸ-ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ
2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਪਾਲਿਸੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਕਸਪੋਰਟ-ਇੰਪੋਰਟ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ 34 ਵੇਂ ਦਿਵਸ ਤੇ ਸਲਾਨਾ ਭਾਸ਼ਣ ਕੀਤਾ।
ਸਾਲ 2019 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਗਰੀਬੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਲਈ ਐਸਥਰ ਡੁਫਲੋ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਕ੍ਰੇਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ
ਅਭਿਜੀਤ ਬੈਨਰਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਐਮਆਈਟੀ ਵਿਖੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਲੈਕਚਰਾਰ ਡਾ. ਅਰੁੰਧਤੀ ਤੁਲੀ ਬੈਨਰਜੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਭਿਜੀਤ ਅਤੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਦਾ ਤਲਾਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕੱਲਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਸੀ।
ਅਭਿਜੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਬੱਚਾ (ਜਨਮ 2012) ਸਹਿ-ਖੋਜਕਰਤਾ, ਸਾਬਕਾ ਡਾਕਟਰਲ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਅਤੇ ਐਮਆਈਟੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਸਥਰ ਡੁਫਲੋ ਤੋਂ ਸੀ। ਅਭਿਜੀਤ 1999 ਵਿੱਚ ਐਮਆਈਟੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਸਥਰ ਦੀ ਪੀਐਚਡੀ ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਸੀ। ਐਸਥਰ ਵੀ ਐਮਆਈਟੀ ਵਿਖੇ ਗਰੀਬੀ ਹਟਾਓ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਅਭਿਜੀਤ ਅਤੇ ਐਸਥਰ ਨੇ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਡੇਵਿਡ ਬੁਰਲਿਉਕ
ਡੇਵਿਡ ਡੇਵਿਡੋਵਿਚ ਬੁਰਲਿਉਕ (ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨੀ: Давид Давидович Бурлюк; 21 ਜੁਲਾਈ 1882 - 15 ਜਨਵਰੀ 1967) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਕਵੀ, ਕਲਾਕਾਰ, ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖਵਾਦ, ਨਵ-ਆਦਿਵਾਦ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਭਵਿੱਖਵਾਦ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਿਤਾਬ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਸੀ। ਬੁਰਲਿਉਕ ਨੂੰ ਅਕਸਰ "ਰੂਸੀ ਭਵਿੱਖਵਾਦ ਦਾ ਪਿਤਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਡੇਵਿਡ ਬੁਰਲਿਉਕ ਦਾ ਜਨਮ 1882 ਨੂੰ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਖਾਰਕੋਵ ਗਵਰਨਰੇਟ ਵਿਖੇ ਰਿਆਬੁਸ਼ਕੀ (ਹੁਣ ਲੇਬੇਦਿਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਸੁਮੀ ਓਬਲਾਸਟ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸੇਮਿਰੋਤੀਵਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਲੂਡਮੀਲਾ ਮਿਖਨੇਵਿਚ, ਨਸਲੀ ਬੇਲਾਰੂਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ਜ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ, ਕੈਰੀਅਰ
right|thumb|287x287px| ਬੁਰਲੁਕ (ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਦੂਜਾ) left|thumb|241x241px| ਬੁਰਲਿਉਕ 1910 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ 1898 ਤੋਂ 1904 ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਕਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਓਡੇਸਾ ਆਰਟ ਸਕੂਲਾਂ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਊਨਿਖ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਬਾਹਰੀ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਮਿਊਨਿਖ਼ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਂਟਨ ਅਜ਼ਬੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਬੁਰਲਿਉਕ ਨੂੰ "ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜੰਗਲੀ ਸਟੈਪ ਘੋੜਾ" ਕਿਹਾ।
1907 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਰੂਸੀ ਕਲਾ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਇਆ; ਉਸਨੇ ਮਿਖਾਇਲ ਲਾਰਿਓਨੋਵ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1908 ਵਿੱਚ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ <i id="mwLg">ਜ਼ਵੇਨੋ</i> ( "ਲਿੰਕ") ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਇਕੱਠੇ ਡੇਵਿਡਵਲਾਦੀਮੀਰ ਬਰਾਨੋਫ਼-ਰੋਸਸਿਨੇ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਬੋਗੋਮਾਜ਼ੋਵ , ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਵੋਲੋਦੀਮੀਰ (ਵਲਾਦੀਮੀਰ) ਬੁਰਲਿਉਕ ਅਤੇ ਅਲੇਕਸੈਂਦਰ ਏਕਸਤਰ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਫਲਾਪ ਸਾਬਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਣਜਾਣ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸਨ।  ਬੁਰਲਿਉਕਸ ਅਤੇ ਲਾਰੀਓਨੋਵ ਚੈਰਨੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਪਰੋਕਤ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੇਲੀਆ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਠਹਿਰਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਵਧੇਰੇ ਅਵਰਾਂਤ-ਗਾਰਡੇ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਏਕਸਟਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ; ਇਹ ਇੱਕ ਸਫਲਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਾਸਕੋ ਜਾਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1967 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਕਰੇਨੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਨੁਸਰਤ ਭਰੂਚਾ
ਨੁਸਰਤ ਭਰੂਚਾ (17 ਮਈ 1985) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ, ਲਵ ਸੈਕਸ ਔਰ ਧੋਖਾ (2010), ਪਿਆਰ ਕਾ ਪੰਚੂਨਾਮਾ (2011), ਅਕਾਸ਼ ਵਾਨੀ (2013), ਪਿਆਰ ਕਾ ਪੰਚੂਨਾਮਾ-2 (2015) ਅਤੇ ਸੋਨੂੰ ਕੇ ਟਿੱਟੂ ਕੀ ਸਵੀਟੀ (2018) ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਭਰੂਚਾਦਾ ਜਨਮ ਦਾਊਦੀ ਬੋਹਰਾ, ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਤਨਵੀਰ, ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਤਾਸਨੀਮ, ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਜ਼ੈਨ-ਉਲ-ਭਰੂਚਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈ।
2002–2014: ਮੁੱਢਲਾ ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼
ਭਾਰੂਚਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2006 ਵਿਚ ਜੈ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਲ 2009 ਵਿਚ ਆਈ ਫਿਲਮ ਕਲ ਕਿਸਨੇ ਵੇਖਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਦਿਬਾਕਰ ਬੈਨਰਜੀ ਦੀ ਸਸਪੈਂਸ ਫਿਲਮ ਲਵ ਸੈਕਸ ਔਰ ਧੋਖਾ ਸੀ। ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਲਵ ਰੰਜਨ ਦੇ ਬੱਡੀ ਨਾਟਕ ਪਿਆਰ ਕਾ ਪੰਚਨਾਮਾ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਕਾਰਤਿਕ ਆਰੀਅਨ ਦੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਭਰੂਚਾ ਨੇ ਫਿਰ ਰੰਜਨ ਦੇ 2013 ਦੇ ਅਸਫਲ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਨਾਟਕ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਔਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਰੀਅਨ ਅਤੇ ਸੰਨੀ ਨਿੱਜਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ। 2014 ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ, ਡਾਰ @ ਦਿ ਮਾਲ, ਜਿੰਮੀ ਸ਼ੀਰਗਿੱਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡੀ ਬਿਪਤਾ ਸੀ।
2015–ਵਰਤਮਾਨ: ਸਫਲਤਾ
ਉਸ ਸਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਕਾ ਪੰਚਨਾਮਾ ਦੇ ਸੀਕਵਲ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਪਿਆਰਾ ਕਾ ਪੰਚਨਾਮਾ 2 ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਅਰਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਬਣਾਈ, ਡੈਬਿਊਨੇਟ ਸੰਨੀ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਸਫਲਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿਚ 880 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ (12 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ) ਕਮਾਏ।
2018 ਵਿੱਚ, ਭਾਰੂਚਾ ਨੇ ਰਾਂਝੇ ਦੀ ਸੋਨੂੰ ਕੇ ਟੀਟੂ ਕੀ ਸਵੀਟੀ ਵਿੱਚ ਆਰੀਅਨ ਅਤੇ ਨਿੱਝਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮੰਗੇਤਰ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਮਿਲਾਵਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੋਨੂੰ ਕੇ ਟੀਟੂ ਕੀ ਸਵੀਟੀ ਇਕ ਘਰੇਲੂ ਕਮਾਈ ਜਿਸ ਵਿਚ 1.07 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ (15 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ) ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਈ, ਇਕ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਸਾਬਤ ਹੋਈ, ਅਤੇ 100 ਕਰੋੜ ਦੇ ਕਲੱਬ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰੂਚਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਬਣ ਗਈ. ਇਹ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਵੀ ਬਣ ਗਈ।
ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਭਾਰੂਚਾ ਨੇ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਖੁਰਾਨਾ ਦੀ ਰੋਮਾਂਚਕ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰਾਜ ਸ਼ਾਂਦਿਲਿਆ ਦੀ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਡ੍ਰੀਮ ਗਰਲ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆ ਮਿਲੀ। ਡ੍ਰੀਮ ਗਰਲ ਨੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਦੇ 10 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਘਰੇਲੂ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ 1 ਅਰਬ ਡਾਲਰ (14 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ) ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ, 100 ਕਰੋੜ ਦੇ ਕਲੱਬ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰੂਚਾ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੀ ਫਿਲਮ ਬਣ ਗਈ; ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ₹ 1.9 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ Million 27 ਮਿਲੀਅਨ), ਇਹ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਵਜੋਂ ਵੀ ਉੱਭਰੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਯੋ-ਯੋ ਹਨੀ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਮਿਲਪ ਜ਼ਾਵੇਰੀ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਥ੍ਰਿਲਰ ਮਾਰਜਾਵਾਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਈਟਮ ਨੰਬਰ "ਪੀਯੋ ਦੱਤ ਕੇ" ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਥਿਏਟਰਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਭਾਰੂਚਾ ਦੀ ਅਗਲੀ ਸਪੋਰਟਸ ਫਿਲਮ ਛਲਾਂਗ (2020), ਹੰਸਲ ਮਹਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਤੇ ਭੂਸ਼ਣ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਅਜੇ ਦੇਵਗਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ, ਸਿੱਧੇ OTT ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਪ੍ਰਾਈਮ ਵੀਡੀਓ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਓ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।
2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 'ਯੋ ਯੋ ਹਨੀ ਸਿੰਘ' ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ "ਸੈਯਾਨ ਜੀ" ਦੀ ਸੁਰਖੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਦੋ OTT ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਕਰਨ ਜੌਹਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਫ਼ਿਲਮ 'ਅਜੀਬ ਦਾਸਤਾਂ' ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਫੁਰੀਆ ਅਤੇ ਭੂਸ਼ਣ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਪ੍ਰਾਈਮ ਡਰਾਉਣੀ ਫਿਲਮ 'ਛੋਰੀ' ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਉਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਛੋਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਔਰਤ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ।
ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਭਾਰੂਚਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਨੀ ਕੌਸ਼ਲ ਅਤੇ ਵਿਜੇ ਵਰਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਤਿਕੋਣ ਹਰਦਾਂਗ (2022) ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਅਸਫਲਤਾ, ਇਹ ਨਿਖਿਲ ਨਾਗੇਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਤੇ ਭੂਸ਼ਣ ਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਸਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਔਰਤ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਜਨਹਿਤ ਮੇਂ ਜਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਉਹ ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਜੈਕਲੀਨ ਫਰਨਾਂਡੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਟਕ ਰਾਮ ਸੇਤੂ ਵਿੱਚ ਅਗਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗੀ, ਜੋ 2022 ਦੀ ਦੀਵਾਲੀ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਛੋਰੀ 2' ਆਵੇਗੀ, ਜੋ 'ਛੋਰੀ' ਦਾ ਸੀਕਵਲ ਹੈ। ਉਹ ਜੌਹਰ ਅਤੇ ਮਹਿਤਾ ਦੀ 2023 ਕਾਮੇਡੀ ਸੈਲਫੀ ਵਿੱਚ ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ, ਡਾਇਨਾ ਪੇਂਟੀ ਅਤੇ ਇਮਰਾਨ ਹਾਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਭਾਰੂਚਾ ਨੇ ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੀ ਸਪੈਲਿੰਗ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਨੁਸ਼ਰਤ ਭਾਰੂਚਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਫਿਲਮਾਂ
{| class="wikitable sortable"
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਹਾਵੜਾ
ਹਾਵੜਾ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹੁਗਲੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਾਵੜਾ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਵੜਾ ਬ੍ਰਿਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਆਚਾਰੀਆ ਵਾਗ੍ਭਟ - II
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਚਾਰੀਆ ਵਾਗ੍ਭਟ-II ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਵਿਸ਼ਾਸਤਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ 14 ਵੀਂ ਈ. ਸਦੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਕਾਵਿ-ਆਨੁਸ਼ਾਸਨ' ਦੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਗ੍ਭਟ - II ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਰਚਨਾ 'ਚ ਵਿਦਮਾਨ ਉੱਲੇਖਾਂ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਗ੍ਰੰਥ 'ਚ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤ ਵਿਸ਼ੈ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਵਾਗ੍ਭਟ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਵਿਸ਼ੈ ਲਈ ਦੂਜੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ 'ਚ ਵੀ ਕੋਈ ਔਚਿਤਯ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮੇਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰਾਲ ਵੀ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੀ ਸਿੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਪੇ
ਮਾਪੇ ਸ਼ਬਦ ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਉ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਦੁਆਬੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਦੁਆਬੇ ਵਿੱਚ ਪਿਓ ਨੂੰ ਪੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ + ਪੇ =ਮਾਪੇ
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਮਨ ਬਿਊਰੋ
ਨੋਬੇਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ।
ਆਚਾਰੀਆ ਵਾਗ੍ਭਟ - II
ਜੀਵਨ
ਆਚਾਰੀਆ ਵਾਗ੍ਭਟ - II ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ 'ਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੁੱਝ ਉੱਲੇਖਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹੀ ਕੁੱਝ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੈਨ ਮਤ ਦੇ ਅਨੁਯਾਯੀ ਅਤੇ ‘ਨੇਮੀਕੁਮਾਰ’ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ' ਸਨ (ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਦੇ ਪਿਤਾ ‘ਸੋਮ’ ਸਨ)। ਇਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ’ਚ-ਭੇਦਘਾਟ (ਮੇਵਾੜ੍ਹ), ਰਾਹੜ੍ਹਪੁਰ, ਨਲੋਟਕਪੁਰ ਆਦਿ ਦੇ ਉੱਲੇਖ ਤੋਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੇਵਾੜ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ? ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਵਾਗ੍ਭਟ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪੱਕਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਵਾਗ੍ਭਟ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ’ਚ ਦਸ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਕ ਕਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਿਵੇਚਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵਾਗ੍ਭਟ ਪਹਿਲੇ ਵਾਗ੍ਭਟ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਭਿੰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਾਗ੍ਭਟ - II ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹੈ।ਵਾਗ੍ਭਟ - II ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ 'ਚ ਮੰਮਟ ਅਤੇ ਵਾਗ੍ਭਟ - I ਦਾ ਉੱਲੇਖ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ 12 ਵੀਂ ਈ. ਸਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ 14 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹੋਏ ਹੋਣਗੇ ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਆਚਾਰੀਆ ਵਾਗ੍ਭਟ - II ਦੇ ਅਲੰਕਾਰਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗ੍ਰੰਥ ‘ਕਾਵਿਆਨੁਸ਼ਾਸਨ’ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ਚ 'ਰਿਸ਼ਭਦੇਵਚਰਿਤ' ਮਹਾਕਾਵਿ ਅਤੇ ‘ਛੰਦੋਨੁਸ਼ਾਸਨ’ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਦੋ ਹੋਰ ਕਿਰਤਾਂ ਦਾ ਉੱਲੇਖ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਾਵਿਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰਚਨਾ ‘ਕਾਵਿਆਨੁਸ਼ਾਸਨ` ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਇਹ ਆਚਾਰੀਆ
ਹੇਮਚੰਦ ਦੇ ‘ਕਾਵਿਆਨੁਸ਼ਾਸਨ' ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ ਗਦਮਯ ਸੂਤ੍ਰਾਂ ’ਚ ਅਤੇ ਸ੍ਵੈ-ਰਚਿਤ ‘ਅਲੰਕਾਰਤਿਲਕ' ਨਾਮ ਦੀ ਵਿੱਰਤੀ ਦੁਆਰਾ, ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੂਜੀਆਂ ਕਿਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੰਗ੍ਰਹੀਤ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ‘ਕਾਵਿਮੀਮਾਂਸਾ’, ‘ਕਾਵਿਪ੍ਰਕਾਸ਼' ਆਦਿ ਕਾਵਿਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ 'ਚੋਂ ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਨੂੰ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ’ਚ ਪੰਜ ਅਧਿਆਇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰਿਆਂ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਧਿਆਇ 1. ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ-ਪ੍ਰਯੋਜਨ, ਕਾਵਿ- ਹੇਤੂ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਣ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਹਾਇਕ ਕਾਰਣ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ, ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਲਕ੍ਸ਼ਣ, ਕਵੀ-ਸੰਕੇਤ (ਸਮਯ), ਕਾਵਿ ਲਕ੍ਸ਼ਣ, ਗਦ-ਪਦ-ਮਿਸ਼ਰ ਕਾਵਿ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭੇਦ, ਮਹਾਕਾਵਿ-ਆਖਿਆਇਕਾ-ਕਥਾ-ਚੰਪੂ-ਮਿਸ਼ਕਾਵਿ ਦੇ ਲਕ੍ਸ਼ਣ, ਦਸ ਰੂਪਕਾਂ ਅਤੇ ਗੇਯ ਕਾਵਿਆਂ ਦਾ ਵਿਵੇਚਨ।
ਅਧਿਆਇ-2 ਵਿੱਚ ਪਦ ਅਤੇ ਵਾਕ ਦੇ 16-16 ਭੇਦ; ਅਰਥ ਦੇ 14 ਭੇਦ, ਦੰਡੀ-ਵਾਮਨ ਵਾਗ੍ਭਟ-1 ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰੂਪਿਤ ਦਸ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਿਵੇਚਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਮਤਾਨੁਸਾਰ ਮਾਧੁਰਯ, ਓਜ, ਪ੍ਸਾਦ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਿਵੇਚਨ; ਵੈਦਰਭੀ, ਗੌੜੀਯਾ, ਪਾਂਚਾਲੀ ਤਿੰਨ ਰੀਤੀਆਂ ਦਾ ਪਤਿਪਾਦਨ।
ਅਧਿਆਇ-4 ਵਿੱਚ ਛੇ ਸ਼ਬਦਾਲੰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਲਕ੍ਸ਼ਣ ਉਦਾਹਰਣਸਹਿਤ ਵਿਵੇਚਨ।
ਅਧਿਆਇ-5. ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਰਸ; ਵਿਭਾਵ-ਅਨੁਭਾਵ-ਵਿਅਭਿਚਾਰਿਭਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ, ਨਾਇਕ-ਨਾਇਕਾ ਭੇਦ; ਪ੍ਰੇਮ ਦੀਆਂ ਦਸ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਸ- ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਵੇਚਨ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਚਾਰੀਆ ਵਾਗ੍ਭਟ- II ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹਤੱਵ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰਾਂ ਦੀ ਧਾਰਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਆਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਮਤਾਂ ਦਾ ਹੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਵੇਂ, ਅਪਰ, ਪੂਰਵ, ਲੇਸ਼, ਪਿਹਿਤ, ਮਤ, ਉਭਯਨਿਆਸ, ਭਾਵ, ਆਸ਼ੀਹ-ਨੌਂ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਦਭਾਵਨਾ ਪਰਵਰਤੀ ਆਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ
ਨੂਰ ਤਲਾਈ
ਨੂਰ ਤਲਾਈ  ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੰਗਲ਼ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮੀਆਵਾਕੀ ਵਿਧੀ
ਰਵਾਇਤੀ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮੀਆਂਵਾਕੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਜੰਗਲ਼ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ 20-30 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ਼ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਜਪਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅਕੀਰਾ ਮੀਆਵਾਕੀ ਨਾਂ ਦੇ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰਟੀਅਸ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਇਹ ਵਿਧੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਭਾਲ਼ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਕਾਮਯਾਬ ਸਿੱਧ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਧੀ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ ਹਨ:
ਪੌਲ ਡ ਕੋਂਸਤੌਂ
ਪੌਲ ਦ ਕੋਂਸਤੌਂ (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ:Paul-Henri-Benjamin Balluet d'Estournelles, Baron de Constant de Rebecque; ਪੌਲ-ਔਂਰੀ-ਬੈਂਜਾਮਾਂ ਬਾਲੂਏ ਦੈਸਤੂਰਨੈੱਲ, ਬਾਰੌਂ ਦ ਕੋਂਸਤੌਂ ਦ ਰੇਬੈੱਕ) (22 ਨਵੰਬਰ 1852 – 15 ਮਈ 1924) ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਨੀਤੀਵਾਨ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ 1909 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜੰਗਲ਼ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮੀਆਵਾਕੀ ਵਿਧੀ
ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਲਗਾਏ ਪੌਧੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਲਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਤਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ਼ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।
ਪੌਲ ਡ ਕੋਂਸਤੌਂ
ਜੀਵਨੀ
ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਲੁਆਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਲਾ ਫਲੈਸ਼ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਲੀਸੇ ਲੂਈ ਲ ਗਰੌਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ 1876 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੀਤੀਵਾਨ ਬਣ ਗਿਆ।
ਜੰਗਲ਼ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮੀਆਵਾਕੀ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਵਿਧੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ
ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮੀਆਵਾਕੀ ਨੇ ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਅਨੇਕਾਂ ਜੰਗਲ਼ ਲਗਾਏ ਜਾਂ ਪੁਨਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਵਿਧੀ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਲਈ ਅਪਨਾਇਆ।ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ:
ਪੌਲ ਡ ਕੋਂਸਤੌਂ
ਜੀਵਨੀ
ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੋ, ਔਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼, ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਟੂਨੀਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤੀ ਹੋਇਆ।
ਜੰਗਲ਼ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮੀਆਵਾਕੀ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਵਿਧੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ
1990-91 ਵਿੱਚ ਤਪਤਖੰਡੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਪੌਧਿਆਂ ਦੀ 2005 ਤੱਕ 20 ਮੀਟਰ ਉਚਾਈ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
2006 ਵਿੱਚ ਮੀਆਵਾਕੀ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ ਇਨਾਮ (ਬਲੂ ਪਲੈਨੇਟ ਅਵਾਰਾ) ਮਿਲਿਆ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰੱਖਤ
ਅਲੀਹੂ ਰੂਟ
ਨੋਬੇਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਪੇਕੇ
ਪੇਕੇ ਸ਼ਬਦ ਤੋ ਭਾਵ ਪਿਉ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਉਪ ਬੋਲੀ ਦੁਆਬੀ ਵਿੱਚ ਪਿਓ ਨੂੰ ਪੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਸਿੰਘ
ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 9 ਫਰਵਰੀ 1958) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਬੇਤਾਬ ਅਤੇ ਮਰਦ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਾਮਨਾ ਖੱਟਿਆ। ਉਸ ਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਲਈ ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਰੇਕ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ। ਉਹ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉੱਤੇ ਵੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਘੱਟ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੀ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਰੁਖਸਾਨਾ ਸੁਲਤਾਨਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਨੇ ਹੀ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਵਜੋਂ ਪਾਲਿਆ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਰੁਖਸਾਨਾ ਸੁਲਤਾਨਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ੀਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੌਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਜਗੀਰੂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਪੜਦਾਦੀ ਦਾ ਨਾਮ ਮੋਹਿੰਦਰ ਕੌਰ ਹੈ। ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਓ.ਵੀ.ਈ. ਬਿਲਡਰ ਦੀ ਪੋਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵ. ਨਾਵਲਕਾਰ ਖੁਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਹੈ।
ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮਾਡਰਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਣਦੀ ਹੈ।
1983-1993
ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1983 ਵਿੱਚ ਬੇਤਾਬ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸਫ਼ਲ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸੰਨੀ ਦਿਓਲ ਨਾਲ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸ ਨੇ, ਸੰਨ 1984 ਵਿੱਚ "ਸੰਨੀ", "ਮਰਦ"(ਜੋ ਉਸ ਸਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ) ਅਤੇ 1985 ਵਿੱਚ ਸਾਹੇਬ, 1986 ਵਿੱਚ "ਚਮੇਲੀ ਕੀ ਸ਼ਾਦੀ" ਅਤੇ "ਨਾਮ:", 1987 ਵਿੱਚ ਖੁਦਗਰਜ਼, ਅਤੇ 1988 ਵਿੱਚ ਵਾਰਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿਰਫ ਸੰਨੀ ਦਿਓਲ, ਸੰਜੇ ਦੱਤ ਅਤੇ ਰਾਜ ਬੱਬਰ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ 1980 ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਨਾਲ ਵੀ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਜੋੜੀ ਬਣਾਈ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ "ਰਾਜੂ ਬਨ ਗਯਾ ਜੈਂਟਲਮੈਨ" (1992) ਅਤੇ "ਆਈਨਾ" (1993) ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵੀ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਉਸ ਦੌਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਡਰਾਮਾ-ਰੋਮਾਂਸ-ਐਕਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਮਸਾਲਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ। ਉਹ ਗਲੋਸੀ ਮੇਕ-ਅਪ, ਲੰਬੇ ਸਕਰਟ ਅਤੇ ਸਲੀਵਲੇਸ ਗਾਊਨ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਈਕਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫ਼ਿਲਮ "ਰੰਗ" ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
2002-ਵਰਤਮਾਨ
ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ 'ਕਜਰਾਰੇ' ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਰਾਜ ਫਿਲਮਜ਼ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ ਨਾਲ ਜੋੜੀਦਾਰ ਵਜੋਂ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। 2014 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਧਰਮ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਫਿਲਮ "2 ਸਟੇਟਸ" ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਅਦਾਕਾਰ ਅਰਜੁਨ ਕਪੂਰ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 2014 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਟਾਈਗਰ ਸ਼ਰਾਫ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੋਈ "ਫਲਾਈਂਗ ਜੱਟ" ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 2017 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਡਰਾਮਾ ਹਿੰਦੀ ਮੀਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਲਈ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 8 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੁਜੋਯ ਘੋਸ਼ ਦੀ "ਬਦਲਾ" ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਣੀ ਕੌਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸਿੰਘ ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ ਸੈਫ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਜੋੜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਆਹ ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਛੋਟਾ, ਖ਼ਾਨ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਪਤਾਨ ਮਨਸੂਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਪਟੌਦੀ, ਜੋ ਪਟੌਦੀ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਨਵਾਬ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਭੂਪਾਲ ਰਾਜ ਅਤੇ ਪਟੌਦੀ ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਰਹੇ। ਉਸ ਨੇ ਖ਼ਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਦਾਕਾਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, 2004 ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਸਾਰਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਅਗਸਤ 1995 ਨੂੰ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਇਬਰਾਹਿਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ 5 ਮਾਰਚ 2001 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੇਟਾ ਇਬਰਾਹਿਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਟਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਬਰਾਹਿਮ ਇੱਕ ਬਾਲ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ। ਸਾਰਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ
ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਭਾਵ ਅਰਥ - ਧਰਮ-ਸੁਧਾਰਕ ਸੁਸਾਇਟੀ), ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਲਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਧਰਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਮੁੜਨ ਦੀ ਤਾਕੀਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਇਸਲਾਮਿਕ ਨਬੀ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ, ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਜੋਰ ਰਸਮ, ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਵਹਾਰ ਤੇ ਹੈ।  ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ 1 ਕਰੋੜ 20 ਲੱਖ ਤੋਂ 8 ਕਰੋੜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 180 ਤੋਂ 200 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀੱ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਧਾਰਮਿਕ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੇਵਾਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਇਲਿਆਸ ਅਲ-ਕੰਧਲਵੀ ਦੁਆਰਾ 1927 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਦੇਵਬੰਦ ਲਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਤੌਰ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਵਿਗੜਣ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਪੱਖ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਤਬਲੀਗ ਜਮਾਤ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ "ਛੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ" ਕਲੀਮਾ (ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ), ਸਾਲਾਹ (ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ), ਇਲਮ-ਓ-ਜ਼ਿਕਰ (ਗਿਆਨ), ਇਕਰਾਮ-ਏ-ਮੁਸਲਿਮ (ਮੁਸਲਮਾਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ), ਇਖਲਾਸ-ਏ-ਨਿਆਯਤ (ਇਰਾਦੇ ਦੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ), ਦਾਵਤ-ਓ-ਤਬਲੀਗ (ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਨਾ) ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਫਿਰਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਜਾਂ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਸੰਬੰਧਤਾ ਨਹੀਂ ਰਖਦੀ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਹ ਕੁਰਾਨ ਅਤੇ ਹਦੀਥ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਉਭਾਰ, ਮੂਲ ਦੇਬਬੰਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੁਧਾਰ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਤੀਬਰੀਕਰਨ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਰਾਠਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੱਗੇ ਮੁਸਲਿਮ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਢਹਿ ਜਾਣ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕਜੁਟ ਹੋਣ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀ ਪੁਨਰ-ਸੁਰਜੀਤੀ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਵੀ ਸੀ।
ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਕਰਕੇ ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਨਰ-ਜਾਗਰਨਵਾਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੁੱਧੀ (ਸੁਧਾਈ) ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ (ਇਕਸੁਰਤਾ) ਦੇ ਉੱਭਰਨ ਨਾਲ ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਉਭਾਰ ਵੀ ਨੇੜਿਓਂ ਮਿਲਦਾ ਸੀ।
ਬੁਨਿਆਦ
ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਬਾਨੀ ਮੁਹੰਮਦ ਇਲਿਆਸ ਕੁਰਾਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੰਗਿਆਈ ਦੀ ਤਾਕੀਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਵਰਜਣਾ ਲਈ ਇੱਕ ਤਹਿਰੀਕ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਰਸ਼ੀਦ ਅਹਿਮਦ ਗੰਗੋਹੀ ਨੇ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਉਸ ਨੂੰ 1926 ਵਿੱਚ ਮੱਕਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਦੂਸਰੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੇਵਾਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈਸਜਿਦ ਅਧਾਰਤ ਧਾਰਮਿਕ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਮੁਹੰਮਦ ਇਲਿਆਸ ਨੇ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਦੇ ਮਦਰੱਸਾ ਮਜਾਹਿਰ ਉਲੂਮ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਅਧਿਆਪਨ ਪਦਵੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਬਣ ਗਿਆ (ਪਰ ਉਸਨੇ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ)। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਨੇੜੇ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਲਹਿਰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 1926, ਜਾਂ 1927 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੇਲੇ ਮੁਹੰਮਦ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਏ ਅਭਿਆਸਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲਈ। ਮੁਹੰਮਦ  ਇਲਿਆਸ ਨੇ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀ,    ਹੇ ਮੁਸਲਮਾਨੋ, [ਸੱਚੇ] ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣੋ ! "। ਇਸਨੇ ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਨੁਕਤੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ: ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪੁਨਰਉੱਥਾਨ ਕਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕਜੁਟ ਹੋ ਕੇ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ। ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਕਾਫੀ ਫੈਲਾਅ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 1941 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 25,000 ਲੋਕ ਸਾਲਾਨਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਆਪਣੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪਛਾਣ ਗੁਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਰਸਮਾਂ (ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਨਮਾਜ਼) ਤੋਂ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਲਿਆਸ ਇਸ ਨੂੰ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਮਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਮੇਵਾਤ ਖੇਤਰ ਜਿੱਥੇ ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਓਥੇ ਇੱਕ ਰਾਜਪੂਤ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਮੇਵ ਦਾ ਵਾਸਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਵਿਸਥਾਰ
thumb| [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਿਸ਼ਵਾ ਇਜਤਮਾ ]] ਇਸ ਸਮੂਹ ਨੇ 1946 ਤਕ ਆਪਣੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖੰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਇਲਾਕੇ ਲਾਹੌਰ ਨੇੜੇ ਰਾਏਵਿੰਡ ਕਸਬੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1971 ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਤਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖੰਡ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਿਹਾ। ਅੱਜ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੰਡ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦੂਸਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫਰੀਕਾ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਰਕਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਅਮਲੀ ਆਰਥਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ-ਸਮਾਜਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦੀ ਘਾਟ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਿਲਸਤੀਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜਾਂ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਿਸ਼ਨ
ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਨੇ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਰਹਿ ਰਹੀ ਆਬਾਦੀ ਜਿਵੇਂ - ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਮਾਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ, ਗੁਮਰਾਹ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਅਤੇ ਨਸ਼ੇੜੀਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ 1970 ਦੇ ਅੱਧ ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੇ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਕਿਉਂਕਿ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਲਈ ਉਚੇਰੇ ਬੌਧਿਕ ਚੌਖਟੇ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।।
ਵੀਅਤਨਾਮ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਚਮਜ਼ ਵਿਚਾਲੇ ਸਲਾਫਿਸਟਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਵੀਅਤਨਾਮੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਲਾਭ ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼
ਤਬਲੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰ੍ਹਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਸੁੰਨੀ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਭਟਕਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਜਾਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਾਵ੍ਹਾ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਤਬਲੀਗ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਸਲਾਮਿਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ। ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਬੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਰਾਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ,ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸੌਂਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਬਾਥਰੂਮ ਵਿੱਚ ਖੱਬਾ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ ਦਾਖਲ ਹੋਵੋ, ਪਰ ਪੈਂਟ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸੱਜੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਪਹਿਲ ਕਰੋ; ਖਾਣ ਵੇਲੇ ਕਾਂਟਾ ਨਾ ਵਰਤੋ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ, ਮੱਧ ਉਂਗਲੀ ਅਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ; ਆਦਮੀ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਕਟਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਦਾੜ੍ਹੀ ਦੇ ਵਾਲ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੈਂਟਾਂ ਜਾਂ ਚੋਗੇ ਗਿੱਟੇ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਨਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੱਪੜੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਘਸੀਟਣਾ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਤਬਲੀਗੀ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਲਗਾਉਣ ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਕੀ ਦੀ ਰੁਟੀਨ ਨੂੰ ਤਬਲੀਗੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਮੇਲਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਮੁਹੰਮਦ ਇਲਿਆਸ ਨੇ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਜੱਥੇਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਜਿਹੜਾ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਇਆ ਉਸ ਨੂੰ ਜਮਾਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਬੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਜਮਾਇਤ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ-ਮਜਲਸ,ਸਭਾ, ਅਸੈਂਬਲੀ ਜੋ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦਸ ਆਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਲ਼ੇ-ਦੁਆਲ਼ੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਗੋਸ਼ਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਇਸਲਾਮੀ ਸਿਧਾਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ(ਕਰਮਾਂ) ਨੂੰ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਛੇ ਗੁਣ (ਸਿਫ਼ਤ)
thumb|294x294px| ਤਬਲੀਗ ਜਮਾਤ ਦੇ ਛੇ ਸਿਧਾਂਤ ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਆਸ ਪਾਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਥਾਨਕ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਇਕੱਤਰ ਹੋਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਛੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਛੇ ਗੁਣ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਸਨ। ਇੱਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ,- "ਮੇਰੀ ਸਹਿਬਾਹ (ਸਾਥੀ) ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ [ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ] ਹਨ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ [ਕਿਸੇ ਵੀ] ਦੀ ਵੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾਈ ਮਿਲੇਗੀ।" ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਹੰਮਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਨਸਾਨ ਸਨ। ਮੁਹੰਮਦ ਇਲਿਆਸ ਨੇ ਛੇ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨਿਆ ਜੋ ਕਿ ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 6 ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੀਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਦੇਸ਼ ਹਨ:
ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਢਾਂਚਾ
thumb| ਕਾਕਰੇਲ ਮਸਜਿਦ, [[ਢਾਕਾ|ਢਾ ਕਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼।ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਅੰਦੋਲਨ ਜਿਆਦਾਤਰ ਇਥੋਂ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ]] ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਇੱਕ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਨ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਦੂਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਬਾਰੇ ਵੇਰਵੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮੂਹ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ' ਤੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਕਿਸੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਗਿਣਤੀ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਸਹੀ ਅੰਕੜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਲਹਿਰ ਆਪਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਉ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਟੈਕਸਟ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ (ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਤਬਲੀਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ   ਨਿਸ਼ਾਬ [ ਤਬਲੀਗੀ ਪਾਠਕ੍ਰਮ]) ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ 'ਤੇ ਕਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਬਲਕਿ ਸਿੱਧੇ ਨਿੱਜੀ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਰਾਹ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੰਗਠਨ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਹੈਡਕੁਆਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਰਕਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਇਸ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਮਰਕਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਪੱਛਮੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਬਣੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਫੰਡ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ (ਜਮਾਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਮਾਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਵੈ-ਫੰਡ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਮਾਰਾਤ- ਅਮੀਰ ਨੂੰ ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨ ((ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਦਾ) ਪੁਰਾਣਾ ਮੈਂਬਰ; ਪਿਤਾਮਾ; ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਜਦੂਤ) ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਗੁਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਹ ਦੁਨਿਆਵੀ ਦਰਜੇ ਦੀ ਥਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਗੁਣਵਤਾ ਹੈ। ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਅਮੀਰ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੌਂਸਲ (ਸ਼ੂਰਾ) ਅਤੇ ਤਬਲੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੀਵਨ ਭਰ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਅਮੀਰ ਮੌਲਾਨਾ (ਮੌਲਵੀ) ਮੁਹੰਮਦ ਇਲਿਆਸ ਕੰਧਾਲਵੀ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਬੇਟੇ ਮੌਲਾਨਾ (ਮੌਲਵੀ) ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਸਫ਼ ਕੰਧਲਾਵੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੌਲਾਨਾ (ਮੌਲਵੀ) ਇਨਾਮ ਉਲ ਹਸਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। 1992 ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ 3 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੌਲਾਨਾ (ਮੌਲਵੀ) ਇਨਾਮੂਲ ਹਸਨ, ਨੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਲਈ 10 ਮੈਂਬਰੀ ਸ਼ੂਰਾ (ਕਮੇਟੀ) ਬਣਾਈ ਸੀ। ਇਸ 10 ਮੈਂਬਰੀ ਸ਼ੂਰਾ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਮੌਲਾਨਾ ਸਈਦ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ ਐਸ।ਬੀ।, ਮੁਫ਼ਤੀ ਜ਼ੈਨੂਲ ਅਬੀਦੀਨ, ਮੌਲਾਨਾ ਉਮਰ ਐਸ।ਬੀ। ਪਾਲਨਪੁਰੀ, ਮੌਲਾਨਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਉਲ ਹਸਨ, ਮੌਲਾਨਾ ਜੁਬੈਰ ਉਲ ਹਸਨ, ਮੀਆਜੀ ਮਹਿਰਾਬ ਐਸ।ਬੀ।, ਹਾਜੀ ਅਬਦੁਲ ਵਹਾਬ ਐਸ।ਬੀ।, ਹਾਜੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਬਦੁੱਲ ਮੁਕੀਤ ਐਸ।ਬੀ।, ਹਾਜੀ ਅਫਜ਼ਲ ਐਸ।ਬੀ। ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਸਦਾ ਕੰਧਲਾਵੀ। 1995 ਵਿਚ, ਮੌਲਾਨਾ ਇਨਾਮੂਲ ਹਸਨ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਸ਼ੂਰਾ ਨੇ ਮਾਰਕਜ਼ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਦੀ ਚੋਣ ਲਈ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤਾ, ਪਰੰਤੂ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਮੁੱਚਾ ਸ਼ੁਰਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਅਮੀਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏਗਾ ਅਤੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ੂਰਾ ਹੀ ਕੰਮ ਅੱਗੇ ਵਧਾਏਗਾ।
ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਮਾਤ, ਹਰ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ, ਹਰ ਮਰਕਜ਼ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਲਈ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਕੰਮ ਦੀ ਮਿਆਦ ਹਰ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਵੇਕ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ, ਕੁਝ ਦਿਨ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਅਰਸੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
thumb|ਟਾਂਗੀ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਖੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਬਿਸ਼ਵਾ ਇਜਤੇਮਾ (ਵਿਸ਼ਵ ਇਕੱਠ)
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸਣੀ (ਨਦੀਨ)
ਸਣੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ: Sphenoclea zeylanica) ਨੂੰ chickenspike, gooseweed, and wedgewort ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ Sphenoclea ਜੀਨਸ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਫਰੀਕਾ, ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ, ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਅਤੇ ਉਪ-ਉਪਖੰਡੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਤੱਕ ਨਿਊ ਵਰਲਡ ਟ੍ਰੋਪਿਕਸ ਅਤੇ ਉਪ-ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੱਤੇ ਖਾਣ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਹਲਕੇ ਉਬਾਲ ਕੇ। ਇਹ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਨਦੀਨ ਹੈ, ਜੋ 25 ਤੋਂ 50% ਤੱਕ ਝਾੜ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਂਦਰੇ ਬ੍ਰਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਯੂ. ਵਾਸੂਕੀ
'''ਯੂ. ਵਾਸੂਕੀ''' ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ ਜੋ ਤਮਿਲਨਾਡੁ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। 2017 ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਮਹਿਲਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਵਾਸੂਕੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਉਰੈਪੁਰ ਦੇ ਉਪਨਗਰ, ਤਿਰੁਚੀਰਾਪੱਲੀ, ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿਚ ਹੋਇਆ,  ਇਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਆਰ, ਉਮੰਤ ਅਤੇ ਪੱਪਾ ਉਮੰਤ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ,ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) (ਸੀਪੀਆਈ (ਐਮ)) ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਸਨ, ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿਚ (1962 ਅਤੇ 1977) ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (1977 ਅਤੇ 1980) ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਮਹਿਲਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ,  1989 ਵਿੱਚ ਥਿਰੁਵਰੁਮਬਰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਕਾਮਰਸ ਵਿੱਚ ਬੈਚੂਲਰ ਡਿਗਰੀ ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ,1977 ਵਿੱਚ ਵਾਸੂਕੀ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) (ਛੋਟੇ ਸੀਪੀਆਈ(ਐਮ) ਜਾਂ ਸੀਪੀਐਮ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੈਨਰਾ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਯੂਨੀਅਨ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 2000 ਵਿਚ ਸੀਪੀਐਮ ਦੇ ਫੁੱਲ ਟਾਈਮ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਲਈ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ।
ਵਾਸੂਕੀ ਉੱਤਰੀ ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ 2014 ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਹੋਈ ਪਰ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀ।  ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ 2016 ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਅਸੈਂਬਲੀ ਇਲੈਕਸ਼ਨ ਵਿਚ ਪੱਛਮੀ ਮਦੁਰਾਈ ਤੋਂ ਲੜੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਾਰ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੰਗ ਬਰਸੇ ਭੀਗੇ ਚੁਨਰ ਵਾਲੀ
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗੀਤ ਦੀ ਸੁਰ ਅਤੇ ਬੋਲ ਮੀਰਾ ਬਾਰੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਵੀ ਲੋਕ ਭਜਨ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੀਤ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੇ ਢੁਕਵੇਂ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਢਾਲਣ ਲਈ ਹਿੰਦੀ ਦੀ ਅਵਧੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੂਲ ਭਜਨ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕੁਝ ਸਤਰਾਂ ਹਨ: Rang barse o meeran, bhawan main rang barse.. Kun e meera tero mandir chinayo, kun chinyo tero devro... Rang barse o meeran, bhawan main rang barse'' ਇਸਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, 'ਰੰਗ ਬਰਸੇ' ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰ ਹੋਲੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ
ਮੋਮੋ
ਮੋਮੋ ਤਿਬੱਤ ਅਤੇ ਨੈਪਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭੋਜਨ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਚਾ ਨਾਲ ਨਾਸ਼ਤੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਟੇ ਜਾਂ ਮੈਦੇ ਦੀ ਲੋਈ ਵਿੱਚ ਆਲੋ, ਮੀਟ ਜਾਂ ਪਨੀਰ ਭਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੋਮੋ ਨੂੰ ਅਸਾਮ, ਮੇਘਾਲਿਆ, ਸਵਾਈਨ , ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ
200 ਗਰਾਮ ਮੈਦਾ, ਇੱਕ ਚਮਚ ਘੀ ਜਾਂ ਤੇਲ, 1/5 ਚਮਚ ਬੇਕਿੰਗ ਪਾਉਡਰ, ਨਭਰਤ ਲਈ : 2 ਪਿਆਜ, 8 ਕਲੀ ਲਹਸਨ, 2 ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ, ਬੰਦਗੋਬੀ, 2 ਗਾਜਰਾਂ, ਅੱਧੀ ਕਟੋਰੀ ਹਰੇ ਮਟਰ, 100  ਗਰਾਮ ਪਨੀਰ, 1 ਚਮਚ ਘੀ, 1/4  ਚਮਚ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ, ਈ ਚੁਟਕੀ ਲਾਲ ਮਿਰਚ, 1/2 ਕਟੋਰੀ ਹਰਾ ਧਨੀਆ, ਨਮਕ।
ਵਿਧੀ
ਮੈਦੇ ਵਿੱਚ ਨਮਕ ਅਤੇ ਬੇਕਿੰਗ ਪਾਉਡਰ ਪਾਕੇ ਗੁੰਨਕੇ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਲਈ ਰੱਖ ਦੋ।
ਭਰਤ ਲਈ: ਸਾਰੀ ਸਬਜੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰੀਕ ਕੱਟ ਕੇ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ ਘੀ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਪਿਆਜ, ਲਹਸਨ ਪਾ ਦੋ ਭੁੰਨ ਦੋ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਟੀ ਹੋਈ ਸਬਜੀਆਂ ਪਾਕੇ ਭੁੰਨ ਦੋ। ਤਿੰਨ ਮਿੰਟ ਭੁੰਨਕੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਸਲੇ ਅਤੇ ਹਰਾ ਧਨੀਆ ਪਾੜੋ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੱਦੂਕਸ ਕਿੱਤਾ ਪਨੀਰ ਪਕੇ ਮਿਲਾਲੋ। ਦੋ ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਪਕਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਭਰਤ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਹੁਣ ਗੁੰਨੇ ਹੋਏ ਮੈਦੇ ਦੀ ਛੋਟੀ ਲੋਈ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਬੇਲ ਲੋ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਮਚ ਸਮੱਗਰੀ ਪਾ ਦੋ। ਇਸਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਮੋੜਦੋ ਅਤੇ ਭਾਪ ਵਿੱਚ ਪਕਾਦੋ।
ਨਰੈਣਗੜ੍ਹ (ਅਮਲੋਹ)
ਨਰੈਣਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਮਲੋਹ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਫ਼ੀਨਿਕਸ
ਫ਼ੀਨਿਕਸ (ਓ'ਓਧਮ: S-ki:kigk; ਯਵਪਾਈ: Wathinka ਜਾਂ Wakatehe; ਪੱਛਮੀ ਅਪਾਚੇ: Fiinigis; Hoozdoh; ਮੋਹਾਵੇ: Hachpa 'Anya Nyava) ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜ ਐਰੀਜ਼ੋਨਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2010 ਅਮਰੀਕੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 1,445,632 ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਰੀਜ਼ੋਨਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੀਨਿਕਸ
ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ
ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਸੰਸਥਾ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ 8 ਮਈ ਦਾ ਦਿਹਾੜਾ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਲਹਿਰ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸਰ ਜੀਨ ਹੈਨਰੀ ਡੁਨਾਂਟ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ 'ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦਿਵਸ' ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸਾਲ 1917, 1944, ਅਤੇ 1963 ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ
ਸਾਲ 1922 ਤੋਂ ਹੀ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਅਤੇ ਰੈੱਡ ਕਰੀਸੈਂਟ ਸੁਸਾਇਟੀਜ਼ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਸਮਝਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੇ ਕੁੱਲ ਸਵੈ-ਸੇਵਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 1.2 ਕਰੋੜ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਵੈ-ਸੇਵਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾ ਸਲਾਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਰ ਜਾਨ ਹੈਨਰੀ ਡਿਊਨਾ
ਰੈਡ ਕਰਾਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਬਾਨੀ ਜੀਨ ਹੈਨਰੀ ਡੁਨਾਂਟ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮੁੱਢ ਹੈਨਰੀ ਡਿਊਨਾ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ ਹੀ ਬੱਝਿਆ। ਇਸ ਇਨਸਾਨ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਜੀਵਨ ਭਰ ਹਾਲਾਤ ਨਾਲ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਕੀਤੀ ਪਰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹਰ ਪਲ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਿਹਾ। ਹੈਨਰੀ ਡਿਊਨਾ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਮਈ ਸੰਨ 1828 ਨੂੰ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜੇਨੇਵਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਜੀਨ ਜੈਕ ਡਿਊਨਾ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ੲੈਨ ਐਨਟੋਇਨੀ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਇਸ ਮਹਾਨ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਲਫਰੀਨੋ ਦੀ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਫੱਟੜ ਹੋਏ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਤਰਸਯੋਗ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਇਸ ਕੋਮਲ ਚਿੱਤ ਇਨਸਾਨ ਹੈਨਰੀ ਡਿਊਨਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ ਹੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। 24 ਜੂਨ, 1859 ਨੂੰ ਇਟਲੀ ਦੇ ਉਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਇੱਕ ਕਸਬੇ ਸਾਲਫਰੀਨੋ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਦੀ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਗਈ। ਦਇਆਵਾਨ ਇਨਸਾਨ ਹੈਨਰੀ ਡਿਊਨਾ ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਮਨੋਰਥ ਲਈ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਾਲਫਰੀਨੋ ਪੁੱਜਾ ਸੀ, ਨੇ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਤੱਕੇ। ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਦਨਾਕ ਨਜ਼ਾਰਾ ਸੀ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੱਟੜ ਸੈਨਿਕ ਤੜਪ ਰਹੇ ਸਨ। ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲੱਗ ਗਏ। ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲੱਥਪੱਥ ਮੈਦਾਨ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। 40000 ਸੈਨਿਕ ਯੁੱਧ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੋਏ ਜਾਂ ਅਧਮੋਏ ਪਏ ਸਨ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਕ-ਇਕ ਬੂੰਦ ਲਈ ਜ਼ਖਮੀਂ ਸੈਨਿਕ ਕਰਾਹ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਮਲ੍ਹਮ ਪੱਟੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੁੱਟ ਪਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਸਵੈ-ਸੇਵਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਸੰਸਥਾ
26 ਅਕਤੂਬਰ, 1863 ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਫੱਟੜ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਮੇਟੀ ਨਾਂਅ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦਾ ਨਾਂਅ ਮਿਲਿਆ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਸੰਸਥਾ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਐਕਟ 15 ਅਧੀਨ 1920 ਵਿੱਚ ਬਣੀ। ਅੱਜ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ-ਰੈੱਡ ਕਰੀਸੈਂਟ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹਿੱਤ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼
ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਜਿਥੇ ਜੰਗ ਸਮੇਂ ਫੱਟੜ ਹੋਏ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ-ਸੰਭਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਆਫਤਾਂ, ਹੜ੍ਹਾਂ, ਸੋਕੇ, ਭੁਚਾਲ ਅਤੇ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਹੈ।
ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਅਤੇ ਭਾਈ ਘਨ੍ਹਈਆ ਜੀ
ਭਾਈ ਘਨ੍ਹਈਆ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰੀ- ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾ ਅਤੇ ਮਰਹਮ ਪੱਟੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਅਜਿਹੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਜੋਤ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਘੱਨ੍ਹਈਆ ਜੀ ਨੇ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਢੇਰ ਚਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਨਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਪੁੱਜ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਘਨ੍ਹਈਆ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਰਿਵਰਤਕ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਹੈਨਰੀ ਡਿਊਨਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਘੱਨ੍ਹਈਆ ਜੀ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਸਵੈ-ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੇ ਧਾਗੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਪੀੜਤ ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਸਵੈ-ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਸੰਸਥਾ ਦੁਖੀ ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਘਰ-ਘਰ ਪਹੁੰਚਾ ਹਰੀ ਹੈ।
ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ
ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ ਰੈਡ ਕਰਾਸ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਚੁਣ ਕੇ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਇਸ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਵੱਲੋਂ ਥੀਮ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਨੌਜਵਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ
ਉਪਭਾਸ਼ਾ
ਉਪ ਬੋਲੀ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖਾਸ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ। ਬੋਲ-ਚਾਲ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਉੱਪ-ਬੋਲੀ ਜਾਂ ਉੱਪ-ਭਾਸ਼ਾ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਚਿੱਥੀਆਂ ਸੱਟਾਂ
ਇਹ ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੱਟਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੁੰਢੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਵੱਜੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਖੁੰਢੀ ਚੀਜ਼ ਜੋਰ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਤੇ ਵੱਜਣ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਜਾਂ ਇੱਕ ਖੁੰਢੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪੈਣ ਨਾਲ ਵੱਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਖੋਂਧੀ ਅਤੇ ਖੁਰਦਰੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਜੋਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਲਚਕ ਤੋਂ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਫਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਥੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਤਹ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮੋਟਾਈ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਿੱਖੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਵੱਜੀ ਸੱਟ ਵਾਂਗ ਇਸ ਸੱਟ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਿੱਧੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਬਲਕਿ ਊਬੜ ਖਾਬੜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖੂਨ ਦਾ ਰਿਸਣਾ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਵੱਜੀ ਸੱਟ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਟਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ Lacerations ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਿਸਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਹਿੰਮਤਪੁਰਾ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਇਖਲਾਸਪੁਰ
ਇਖਲਾਸਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
26 ਜੂਨ
26 ਜੂਨ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 177ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 178ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 188 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੂਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਰੇਗੇ
ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਰੇਜ (7 ਅਕਤੂਬਰ 1964 - 13 ਜੁਲਾਈ 2013) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਲੇਖਣ ਜਾਤੀ, ਲੇਖਣ ਲਿੰਗ ਦੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਜੋਤੀ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ ਵੂਮੈਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਸੈਂਟਰ, (ਲਿੰਗ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦੀ ਉਸਨੇ 1991 ਤੋਂ ਪਦਵੀ ਲਈ ਸੀ। 2006 ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਇੰਸਟੀਚਿਯੂਟ ਆਫ਼ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸਟੱਡੀਜ਼ (ਐਮਆਈਡੀਐੱਸ) ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਾਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਮੈਲਕਮ ਅਦੀਸ਼ੇਯਾਹ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਰੇਜ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 'ਦਲਿਤ ਪੱਖਪਾਤ ਪਰਿਪੇਖ' ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਬਹਿਸਾਂ ਨੂੰ ਵਰਗ, ਜਾਤੀ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਲਿੰਗਕਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਕੇਦਮੀਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੀਜ ਦਾ ਕੰਮ, ਦਲਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਲਈ ਲੜਨ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵਿਦਿਅਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ' ਔਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ, ਦੇ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਵਿਕਲਪਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਇਤਿਹਾਸਕਤਾ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਚਟਾਨਾਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਦਲਿਤ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਬਦਲਣ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨੇ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ ਲਈ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਹਾਸ਼ੀਏ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਲੋਪ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ। ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਰਚਨਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਅਗੇਂਸਟ ਦਿ ਮੈਡਨੀਜ ਆਫ ਮੈਨੂ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਪਦਪਤੀ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਲੜਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਿਆਂ ਔਰਤ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਕਿਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਕਲਪਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਤ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਨੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਭਿਆਸ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਨੁਵਾਦ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਦੇ ਪੁਰਾਲੇਖ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
13 ਜੁਲਾਈ 2013 ਨੂੰ ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਬੇਦਕਰਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2013 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964
ਝੂਠਾ ਸੱਚ (ਨਾਵਲ)
ਝੂਠਾ ਸੱਚ (झूठा सच) ਦੋ ਵਾਲਿਊਮ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ਪਾਲ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ
ਮਨਪਾਲ ਟਿਵਾਣਾ
ਮਨਪਾਲ ਟਿਵਾਣਾ ਥਿਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਹੈਂ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾ ਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਅਦਾਕਾਰ ਹਰਪਾਲ ਟਿਵਾਣਾ ਤੇ ਨੀਨਾ ਟਿਵਾਣਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਨਾਟਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਦੇਖੋ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ‎
ਦਿੱਭ (ਨਦੀਨ)
ਦਿੱਭ ਜਾਂ ਦੱਭ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ: Typha angustata ਜਾਂ domingensis), ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੈਟੇਲ ਜਾਂ ਕਮਬੰਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਟਾਈਫਾ ਜੀਨਸ ਦਾ ਇੱਕ ਸਦੀਵੀ ਜੜੀ ਬੂਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂ ਵਾਲਾ ਇਕ ਨਦੀਨ ਹੈ।
ਵਰਣਨ
ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਮਸ਼ੀਨ ਅਤੇ ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 1.5 - 3 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਤਣੇ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਦੀਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਨਹਿਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆ ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਪੀਲੇ ਤੋਂ ਭੋਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਦੀਨ ਦਾ ਅਗ੍ਲਾ ਵਾਧਾ ਜਮੀਨ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਈਜ਼ੋਮ ਤੇ ਜੜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਮੂੜੇ, ਫੜੀਆਂ, ਵਾਣ, ਬੇੜਾਂ, ਸਫਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:IUCN Red List least concern species ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਦੀਨ
ਨੰਦਨ
ਨੰਦਨ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹੇਮੂ ਕਾਲਾਣੀ
ਹੇਮੂ ਕਾਲਾਣੀ (هيمو ڪالاڻي,, हेमु कालाणी) ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿੰਧੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਅਤੇ ਸਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸਨ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਾਂਸੀ ਉੱਤੇ ਲਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਆਰੰਭਿਕ ਜੀਵਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1923
ਪਵਨ ਮਲਹੋਤਰਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼ੋਬਾ ਰਾਜਾ
thumb|ਸ਼ੋਬਾ ਰਾਜਾ ਸ਼ੋਬਾ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਾਹਜਤਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਓਨਟਾਰੀਓ, ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨੌਮਿਕਸ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਬੇਸਿਕਨੀਡਜ਼' ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕੇਪਟਾ ਟਾਉਨ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ; ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਮੈਲਬੌਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ; ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ; ਅਤੇ ਯੂਐੱਨ'ਜ਼ ਦੇ ਮਿਲੇਨੀਅਮ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਟੀਚਿਆਂ (ਐਮਡੀਜੀ ਜ਼) ਦਾ ਮਿਲਨੀਅਮ ਵਿਲੇਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ। ਉਸਨੇ ਅਪਾਹਜਤਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੇਸਿਕਨੀਡਜ਼ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਸਰਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਮੁਢੜੀਆਂ
ਮੁਢੜੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਮਲੋਹ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪਾਲਮਪੁਰ
ਪਾਲਮਪੁਰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਂਗੜਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਕਸਬਾ ਹੈ।
ਓਜਪਲੀ
thumb|[[ਤਸਵੀਰ:Manasa-popular.JPG|alt=MANASA DEVI FIRST ORIGINATED IN ASSAM . THE SOI GAON WITH THE MEMORY OF BEULA AND LAKHINDAR EXISTS HERE . SHE IS KNOWN FOR ANGRYNESS WITH CHAND SADAGAR .|thumb| ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਵੀ ਦੇਵੀ ਪਦਮਵਤੀ {ਮਾਨਸਾ ਮਾਂ} ਬਾਈ ਗੋਵਾ ਉਜਾਪਲੀ : ਡਰੰਗ]] ਮੌਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਓਜਪਾਲੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਸਾਮ ਦੇ ਨਾਚ
ਮੀਨੀਆਂ
' ਮੀਨੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਮੋਗਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਲਾਕ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਯੁੱਧ (1965)
ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਯੁੱਧ (1965) ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਅਪਰੈਲ 1965 ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 1965 'ਚ ਹੋਇਆ।ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਗਸਤ 1965 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਤਹਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅੰਦਰ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਭੇਜੀ। ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ 28 ਅਗਸਤ, 1965 ਨੂੰ ਰਣਨੀਤਕ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵਾਲੇ ਹਾਜੀ ਪੀਰ ਦੱਰੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲੱਗ ਗਈ। ਫਿਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਖਨੂਰ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਗਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਮੋਰਚਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਆਸਲ ਉਤਾੜ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਡਵੀਜ਼ਨ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੰਬੀ ਗਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ 100 ਟੈਂਕ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਜਨਰਲ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਰਾਵੀ ਪੁਲ ਤੱਕ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਜਨਰਲ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਪੈਟਨ ਟੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦਾ ਸੀ। ਇਛੋਗਿੱਲ ਨਹਿਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆਈ। ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਨਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰਾਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਕਿ ਪਾਣੀ ਫੈਲ ਜਾਵੇ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਂਕ ਇਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ। 1965 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਹਮਲਾ ਸੈਂਕੜੇ ਘੁਸਪੈਠੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਚੋਰੀ-ਛੁਪੇ ਆ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਭੁੱਟੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘੁਸਪੈਠੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਜਾਹਦੀਨ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਘੁਸਪੈਠ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 9 ਅਗਸਤ, 1965 ਨੂੰ ਛਪੀ। ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਯੂਬ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਸ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਛਪੀ ਸੀ ਕਿ ਬਿਹਤਰ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਕਦਮ ਬਦਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਦਮ ਉਠਾਏਗਾ।
ਇਸ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 50 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਅੰਦਰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ 165 ਟੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ 64 ਬਹਾਦਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਬਲੀਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਏ.ਬੀ.ਤਾਰਾਪੋਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰਵ ਉਚ ਵੀਰਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਯੁੱਧ
ਹੈਰੀ ਸਟਾਇਲਜ਼
ਹੈਰੀ ਐਡਵਰਡ ਸਟਾਇਲਜ਼ (Harry Edward Styles, ਜਨਮ 1 ਫਰਵਰੀ 1994) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਵਨ ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨ ਬੈਂਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ। ਸਟਾਇਲਜ਼ ਹੋਮਜ਼ ਚੈਪਲ, ਚੇਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬੈਂਡ ਵਾਈਟ ਏਸਕਿੰਮੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2010 ਵਿੱਚ, ਸਟਾਈਲਜ਼ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਲੜੀ ਦੀ ਐਕਸ ਫੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦਿੱਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਤੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਵਨ ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨ ਨਾਮਕ ਬੈਂਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਵਨ ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨ ਨੇ ਪੰਜ ਐਲਬਮਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ, ਚਾਰ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਸੰਗੀਤਕ ਟੂਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।
ਜੂਨ 2016 ਵਿੱਚ, ਸਟਾਇਲਜ਼ ਨੇ ਕੋਲੰਬਿਆ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸੌਦੇ ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ, "ਸਾਈਨ ਔਫ ਦਿ ਟਾਈਮਜ਼", ਅਪ੍ਰੈਲ 2017 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ ਚਾਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟ ਅਵਾਰਡ ਜਿਤਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਹੈਰੀ ਸਟਾਇਲਜ਼ 12 ਮਈ 2017 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਸਟਾਈਲਜ਼ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫ਼ਰ ਨੋਲਨ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਡੰਕੀਰਕ (2017) ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਐਕਟਰਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸਟਾਇਲਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਰੀਡਿਚ, ਵੌਰਸਟਰਸ਼ਾਇਰ ਵਿਖੇ, ਐਨੀ ਕੋਕਸ ਅਤੇ ਡੈਮਸਮੰਡ "ਡੇਜ਼" ਸਟਾਈਲਜ਼ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਟਾਈਲਜ਼ ਹੋਮਜ਼ ਚੈਪਲ, ਚੇਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਹੋਮਜ਼ ਚੈਪਲ ਕੌਂਪਰੀਹੈਂਸਿਵ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਸਟਾਈਲਜ਼ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਤਲਾਕ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਰੋਬਿਨ ਟਰਵਿਸਟ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਸਟਾਇਲਜ਼ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਐਲਵਿਸ ਪਰੈਸਲੇ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਗਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹੋਮਜ਼ ਚੈਪਲ ਕੌਂਪਰੀਹੈਂਸਿਵ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ, ਸਟਾਈਲਜ਼ ਵਾਈਟ ਏਸਕਿੰਮੋ ਬੈਂਡ ਦਾ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਬੈਂਡਸ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਜਿੱਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸਟਾਇਲਜ਼ ਦਾ ਨਵੰਬਰ 2011 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2012 ਤੱਕ ਕੈਰੋਲੀਨ ਫਲੈਕ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਪਾੜੇ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ। ਸਟਾਈਲਜ਼ ਦਾ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕਾ ਟੇਲਰ ਸਵਿਫਟ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਬੰਧ ਰਿਹਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗਾਇਕ
ਮਗ਼ਰਿਬ
ਮਗ਼ਰਿਬ (ਬਰਬਰ: Tamazgha, ⵜⴰⵎⴰⵣⵖⴰ, ਅਰਬੀ: المغرب, ਅਲ-ਮਗ਼ਰਿਬ) ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੈਂਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਾਂ ਬਹੁਤੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਵਾਇਤੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਐਟਲਸ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਮੋਰਾਕੋ, ਅਲਜੀਰੀਆ, ਤੁਨੀਸੀਆ ਅਤੇ ਲੀਬੀਆ ਦੇ ਤਟਵਰਤੀ ਮੈਦਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੂੰ ਮਨਸੂਖ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦ 1989 ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਅਗ਼ਰਿਬ ਸੰਘ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ ਦੇਸ਼ ਮਾਰੀਟੇਨੀਆ ਅਤੇ ਤਕਰਾਰੀ ਰਾਜਖੇਤਰ ਪੱਛਮੀ ਸਹਾਰਾ (ਮੋਰਾਕੋ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਬੰਧਤ) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿੱਤੇ ਗਏ।
27 ਜੂਨ
27 ਜੂਨ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 178ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 179ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 187 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੂਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਹੈਨਰੀ ਲਾ ਫ਼ੌਂਟੇਨ
thumb|right|ਹੈਨਰੀ ਲਾ ਫ਼ੌਂਟੇਨ ਨੋਬੇਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ।