cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕੁਲਜੀਤ ਭਮਰਾ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਬ੍ਮ੍ਬਰਾ ਨੇ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤਬਲਾ ਬਜਾਉਣ ਸਿਖ ਲੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਮਹਿੰਦਰ ਕੋਰ ਬ੍ਮ੍ਬਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਤਬਲਾ ਬਜਾਉਂਦੇ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਆਹਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਮੰਚਾ ਤੇ ਗਾਣੇ ਗਾਉਦੀ ਸੀ. ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਬ੍ਮ੍ਬਰਾ ਆਪਣੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾ (ਜੋ ਕੀ ਅਕੋਡਿਅਨ ਅਤੇ ਮੇਂਡੋਲੀਨ ਵਾਜੁਂਦੇ ਸਨ), ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾ ਦੇ ਕਈ ਗਾਣੇਆ ਦੇ ਐਲਬਮ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ. ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ. ਇਹਨਾਂ ਐਲਬਮਾ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਛੋਟਿਆ ਦੁਕਾਨਾ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜੋ ਕਿ ਏਸ਼ੀਅਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਮੋਜੂਦ ਸਨ. ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਬ੍ਮ੍ਬਰਾ ਨੇ ਮਿਡਲਸੇਕਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਵਿਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਵਾਸਤੇ ਰਿਚਮੋਡ ਕੌਸਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਮ ਕੀਤਾ
ਕੇਰੀਅਰ
1983 ਵਿੱਚ ਕੁਲਜੀਤ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਮ ਦੇ ਸਾਉਥ ਹਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿੰਗਰ ਦੇ ਐਲਬਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਮ੍ਬਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਬੇਂਡ ਹੀਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਵਾਇਆ. ਇਸ ਬੈੰਡ ਦੇ ਪਹਲੀ ਏਲਬਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਬ੍ਮ੍ਬਰਾ ਨੇ ਕੀਤਾ. ਇਸ ਏਲਬਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਏਸ਼ੀਅਨ ਰਡਿਓ ਸਟੇਸ਼ਨ (ਹੁਣ ਸਨਰਾਇਜ ਰੇਡਿਓ) ਤੇ 24 ਘੰਟੇ ਚਾਲਿਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ. ਮਲਟੀ ਟ੍ਰੇਕ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪਰਕਸ਼ਨ, ਪਛਮੀ ਵਾਦਾ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਔਰਕੇਸਟਾ ਵੋਲਨ ਨਾਲ ਬ੍ਮ੍ਬਰਾ ਨੇ ਭੂਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਐਲਬਮ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ. ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਕੁਛ ਐਲਬਮ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰੀ ਪਧਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਏ. ਰੇਲ ਗੱਡੀ (ਚਿਰਾਗ ਪਹਿਚਾਣ), ਪਿਆਰ ਦਾ ਹੈ ਬੇਰੀ (ਸੰਗੀਤਾ), ਗਿਧਾ ਪਾਓ ਹਾਣ ਦਿਓ (ਮਹਿੰਦਰ ਕੋਰ ਬ੍ਮ੍ਬਰਾ), ਪੀੜ ਤੇਰੇ ਜਾਨ ਦੀ (ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ), ਅੱਜ ਤੇਨੂੰ ਨੱਚਣਾ ਪਉ (ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ), ਪਟੇਲ ਰੈਪ (ਬਾਲੀ), ਨਚਦੀ ਦੀ ਗੁਤ ਖੁਲ ਗਈ (ਪ੍ਰੇਮੀ) ਅਤੇ ਜਗ ਵਾਲਾ ਮੇਲਾ (ਹੀਰਾ) ਉਹਨਾਂ ਦੀਆ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਧਰ ਦੇ ਕੁਛ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਣੇ ਹਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਸ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ
ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਸ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (IIMs) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੀਆਂ 20 ਜਨਤਕ, ਆਟੋਨੋਮਸ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ, ਡਾਕਟਰਲ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਆਈਆਈਐਮ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਆਈਆਈਐਮ ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀਜ਼ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਵਜੋਂ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹਨ।  ਹਰ ਇੱਕ ਆਈਆਈਐਮ ਖੁਦਮੁਖਤਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਾਰੇ ਆਈਆਈਐਮ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਾਂ ਅਤੇ ਆਈਆਈਐਮ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਆਈਆਈਐਮ ਕੌਂਸਲ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਈਆਈਐਮ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੁਖੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਆਈ.ਆਈ.ਐਮ. ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਪਲੋਮਾ ਇਨ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (ਪੀਜੀਡੀਐਮ) ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਇਨ ਮੈਨੇਜਮੇਂਟ (ਪੀ.ਜੀ.ਪੀ.), ਸਾਰੇ ਆਈਆਈਐਮ ਵਿੱਚ ਫਲੈਗਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ।    ਇਹ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਿਯਮਤ ਐੱਮ.ਬੀ.ਏ. ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਆਈਆਈਐਮ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਕੰਮ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਵਾਲੇ ਇੱਕ-ਸਾਲਾ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।   ਕੁਝ ਆਈਆਈਐਮ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਫੈਲੋ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ (ਐਫਪੀਐਮ), ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪੀ ਐੱਚ ਡੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਈਆਈਐਮ ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸਿੱਖਿਆ/ਈ.ਐਮ.ਬੀ.ਏ. ਕੋਰਸ ਅਤੇ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਆਈਆਈਐਮ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਈਆਈਐਮ ਇੰਦੌਰ ਦੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੰਟੈਗਰੇਟਿਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ   ਅਤੇ ਆਈਆਈਐਮ ਲਖਨਊ ਦਾ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਵਰਕਿੰਗ ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ।
ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕਲਕੱਤਾ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕਲਕੱਤਾ 13 ਨਵੰਬਰ 1961 ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਆਈਆਈਐਮ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੈਂਪਸ ਕਲਕੱਤਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਜੋਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।   ਆਈਆਈਐਮ-ਸੀ ਇਕੋ ਇੱਕ ਆਈਆਈਐਮ (ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਕੋ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ) ਹੈ, ਜੋ ਤੀਹਰੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ: ਇਸਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਏਏਸੀਐਸਬੀ, ਏਐਮਬੀਏ ਅਤੇ ਈਕਿਊਯੂਆਈਐਸ ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਸ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ
ਲਾਸ ਕਾਲਾਤਰਾਸ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਲਾਸ ਕਾਲਾਤਰਾਸ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de San Calatravas) ਮਾਦਰਿਦ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1995 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਇਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਲਿੱਤਰਾਂ
ਲਿੱਤਰਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਵਰਾਜ ਵਿਦਵਾਨ
ਸਵਰਾਜ ਵਿਦਵਾਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Swaraj Vidwan) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਲਈ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। 2000 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਉਸਨੇ ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਕਰਨ ਲਈ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 160 ਗਰੀਬ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਲਈ ਫੰਡਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1200 ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ 500 ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਬਣਨ ਲਈ ਵਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ। 800 ਲੜਕੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਕੂਲੀ ਵਰਦੀ ਲਈ ਪੈਸੇ ਮਿਲੇ।
ਗੋਮੁਖ ਇੱਕ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ 120 ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 2013 ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
2015 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ' ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਅੱਠ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਿਦਵਾਨ ਬਲਾਤਕਾਰ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਉਹਨਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪੀੜਤ ਇੱਕ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਤੋਂ ਹੈ। 2018 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਇੱਕ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਪੀੜਤਾ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਵਿਦਵਾਨ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੂੰ ਕਤਲ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹੇਠ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਸੀ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਮੌਤ ਅਸਲ ਬਲਾਤਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਛੁਪ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹੋਪ ਕੂਕ
ਹੋਪ ਕੂਕ (ਜਨਮ 24 ਜੂਨ, 1940) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜੋ (རྒྱལ་མོ་, ਵਾਇਲੀ : rgyal mo ) (ਮਹਾਰਾਣੀ) ਸਿੱਕਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਚੋਂਗਯਾਲ, ਪਾਲਡਨ ਥੋਨਡਪ ਨਾਮਗਯਾਲ, ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਸੀ। ਮਾਰਚ 1963 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1965 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਕਮ ਦੀ ਕ੍ਰਾਊਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਪਦਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਪਾਲਡਨ ਥੋਨਡਪ ਨਾਮਗਯਾਲ ਦੀ ਰਾਜ-ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਕਮ ਦੇ ਗੇਲੋਮੋ ਬਣ ਗਏ।
ਸਿੱਕਮ ਦੇ ਕ੍ਰਾਉਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ
left|thumb|ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਸਿੱਕਮ ਦੀ ਰਾਣੀ (1966) 1959 ਵਿੱਚ ਕੂਕ ਸਾਰਾਹ ਲਾਰੈਂਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੂਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੁੱਕ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਖਿਡਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਜੇਨ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਨਾਲ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਸੀ। ਉਹ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਗਈ ਅਤੇ ਪਾਲਡਨ ਥੋਨਡਪ ਨਾਮਗਯਾਲ, ਸਿੱਕਮ ਦਾ ਕ੍ਰਾਉਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਡਾਰਜ਼ਲਿੰਗ ਦੇ ਵਿੰਡਾਮੇਰ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ।  ਉਹ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਧਵਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਦੋ ਬੇਟੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing Tibetan language text ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਇਲਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦੁੱਮਣਾ
ਪਿੰਡ ਦੁੱਮਣਾ, ਮੋਰਿੰਡੇ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਪਗ 1100 ਅਤੇ ਵੋਟਰ 825 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੰਬਰਦਾਰ ਜਪਨਾਮ ਸਿੰੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮੋੜ੍ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਸਹੇੜੀ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਗੱਡੀ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸੁੱਖ ਸਾਗਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਆਨੰਦਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਹਨ। ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਬਾਬਰ ਪੁਰ (ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ)
ਬਾਬਰ ਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ੇਹਲਾ ਰਸ਼ੀਦ
ਸ਼ੇਹਲਾ ਰਸ਼ੀਦ ਸ਼ੋਰਾ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਐਮ.ਫਿਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ 2015-16 ਤੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਅਨ (ਜੇਐਨਯੂਐਸਯੂ) ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ-ਲੈਨਿਨਵਾਦੀ) ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿੰਗ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਏ.ਆਈ.ਐਸ.ਏ) ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਲਾ ਵਿਰਗੇਨ ਦੇਲ ਰਿਵੇਰੋ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਲਾ ਵਿਰਗੇਨ ਦੇਲ ਰਿਵੇਰੋ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de la Virgen del Rivero) ਸਾਨ ਇਸਤੇਬਾਨ ਦੇ ਗੋਮੇਜ਼, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1996 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਇਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਨਾਓਮੀ ਵੋਲਫ
'''ਨਾਓਮੀ ਆਰ. ਵੋਲਫ਼''' (ਜਨਮ 12 ਨਵੰਬਰ, 1962)  ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਲ ਗੋਰ ਅਤੇ ਬਿੱਲ ਕਲਿੰਟਨ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਸਿਆਸੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ।
ਦਾਦ (ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮੀ)
ਦਾਦ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮੀ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਨਾਓਮੀ ਵੋਲਫ
ਵੋਲਫ਼ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1991 ਵਿੱਚ ਦ ਬਿਊਟੀ ਮਿੱਥ  ਦੀ ਲੇਖਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ  ਦੀ ਨਵੀਂ ਤਰੰਗ  ਕਹਿਲਾ ਈ ਲਹਿਰ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਤਰਜਮਾਨ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਗਲੋਰੀਆ ਸਟੇਨਏਮ  ਅਤੇ ਬੈਟੀ ਫਰੀਦਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਮੋਹਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ;  ਕਮੀਲ ਪਾਗਲੀਆ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟੀਨਾ ਹੌਫ਼ ਸੋਮਰਜ, ਵਰਗੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਉਪਰੰਤ ਇਸਨੇ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 2007 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ  ਕਿਤਾਬ  ਅਮਰੀ  ਕਾ ਦਾ ਅੰਤ    ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਯੋਨੀ: ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਜੀਵਨੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਦਾਦ (ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮੀ)
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਰਪੰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਓਮੀ ਵੋਲਫ
ਦ ਬਿਊਟੀ ਮਿੱਥ
thumb|ਨਾਓਮੀ ਵੋਲਫ਼ ਬਰੁਕਲਿਨ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ 29 ਜਨਵਰੀ 2009 ਨੂੰ ਤਕਰੀਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦਾਦ (ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮੀ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮੀ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਪੀ. ਕੇਸ਼ਵਦੇਵ
'''ਪੀ. ਕੇਸ਼ਵਾ ਪਿਲੇ (20 ਜੁਲਾਈ 1904 - 1 ਜੁਲਾਈ 1983), ਆਪਣੇ ਕਲਮੀ-ਨਾਮ ਪੀ. ਕੇਸ਼ਵਦੇਵ' ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਕੇਰਲਾ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ, ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ, ਨਾਵਲ, ਨਾਟਕ, ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੀਨੂ ਓਦਾਇਲ, ਨਧੀ, ਭਰੰਯਾਲਮ, ਅਯਾਲਕਰ (ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਨਾਵਲ), ਏਤੀਰਿੱਪੂ (ਆਤਮਕਥਾ) ਅਤੇ ਓਰੂ ਸੁੰਦਰੀਯੁਦੇ ਆਤਮਕਦਾ'' ਉਸ ਦੀਆਂ 128 ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹਨ। ਤੱਕਾਜ਼ੀ ਸਿਵਸ਼ੰਕਰ ਪਿਲੈ ਅਤੇ ਵੈਕੋਮ ਮੁਹੰਮਦ ਬਸ਼ੀਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ਵਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮੋਹਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਕੇਸ਼ਵਦੇਵ, ਕੇਸ਼ਵ ਪਿੱਲੇ ਦਾ ਜਨਮ, 21 ਜੁਲਾਈ, 1904 ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪਰਾਵੁਰ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ, ਕੇਡਾਮੰਗਲਮ ਵਿਖੇ, ਆਪੂ ਪਿੱਲੇ ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਆਨੀ ਅੰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤਕ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਕਾਰਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡਣੀ ਪੈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਏਜੰਟ, ਟਿਊਸ਼ਨ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਕੱਪੜਾ ਵੇਚਣ ਵਰਗੇ ਪਾਰਟ ਟਾਈਮ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਪਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਸਹੋਦਰਨ ਅਯੱਪਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅਯੱਪਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਿਉਹਾਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਭੋਜਣਮ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਲਗਭਗ 200 ਲੋਕ ਖਾਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਜਾਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਆਖਰੀ ਨਾਮ " ਪਿੱਲੇ " ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕੇਸ਼ਵਦੇਵ ਨਾਮ ਅਪਣਾ ਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਗਰਸ ਅਤੇ ਫਿਰ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਵਦੇਸ਼ਾਭਿਮਨੀ ਦਾ ਅੰਤਰਿਮ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਏ ਕੇ ਪਿੱਲੇ ਯੂਕੇ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਲਿਆਲਾ ਰਾਜਮ, ਭਜੇ ਭਾਰਤਮ, ਪ੍ਰਤੀਦਿਨਮ ਅਤੇ ਤੋਝੀਲਾਲੀ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਆਖਰੀ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਉਸ ਵਕਤ ਜੁੜਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਾਹਿਤ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਵਰਤਕ ਸਹਿਕਾਰਨਾ ਸੰਘਮ (ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਵਰਤਕ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾ) ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਕੇਸ਼ਵਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, ਈਥਰੱਪੂ, 1959 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। 1964 ਵਿਚ, ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਨਾਵਲ, ਅਯਾਲਕਰ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਚੁਣਿਆ। ਉਹ ਸੋਵੀਅਤ ਲੈਂਡ ਨਹਿਰੂ ਅਵਾਰਡ ਯਾਫ਼ਤਾ ਵੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1983 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸੋਫੀਕੋ ਚਿਆਉਰੇਲੀ
ਸੋਫੀਆ ਚਿਆਉਰੇਲੀ (ਜਾਰਜੀਅਨ: სოფიკო ჭიაურელი; 21 ਮਈ 1937 - 2 ਮਾਰਚ 2008), ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੋਫੀਕੋ ਚਿਆਉਰੇਲੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਸੋਵੀਅਤ ਜਾਰਜੀਆ ਦੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ. ਫਿਲਮਮੇਕਰ ਸਰਗੇਈ ਪਰਜਾਣੋਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਉਸਨੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਜੌਰਜੀਅਨ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਥਿਏਟਰਾਂ, ਰਸਟਵੇਲੀ ਥੀਏਟਰ (1964-1968) ਅਤੇ ਮਜ਼ਾਰਤੀਵਿਲ ਥੀਏਟਰ (1960-1964, 1 9 68- 2008) ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ.
ਜੀਵਨੀ
ਸੋਫੀਕੋ ਚਿਆਉਰੇਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਟਬਿਲਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਫਿਲਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਮਿਕੇਲ ਚਿਆਉਰੇਲੀ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਰਕੋ ਅਜ਼ੈਪਰਿਦੇਸ ਸਨ. ਉਸਨੇ ਮਾਸਕੋ ਦੇ ਆਲ-ਰਸ਼ੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੀ ਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਟਬਿਲਸੀ ਚਲੀ ਗਈ. 1975 ਵਿੱਚ ਉਹ 9ਵੇਂ ਮਾਸਕੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਜਿਉਰੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ.
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਪਰਿਵਾਰ: ਵਿਆਹ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Unrecognized language ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 uses Russian-language script (ru) ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਚੱਕ ਮੁਗਲਾਨੀ
ਚੱਕ ਮੁਗਲਾਨੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਡੇਵਿਡ ਕੋਨ
thumb|ਡੇਵਿਡ ਕੋਨ 2009 ਵਿੱਚ ਡੇਵਿਡ ਕੋਨ  (ਜਨਮ 2 ਜਨਵਰੀ 1963  ਕਾਂਸਸ, ਮਿਜ਼ੂਰੀ, ਅਮਰੀਕਾ ) ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਮੇਜਰ ਲੀਗ ਬੇਸਬਾਲ  ਪਿੱਚਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਲਈ ਖੇਡਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ  ਨ੍ਯੂ ਯਾਰਕ ਯੈਂਕੀਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਖੇਮ ਕਰਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਖੇਮਕਰਨ  ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 117 ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 23 ਨੰਬਰ ਚੌਣ ਹਲਕਾ ਹੈ।
ਇਹ ਹਲਕਾ ਸ਼੍ਰੀ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਪਦਮਾਵਤੀ ਰਾਓ
ਪਦਮਾਵਤੀ ਰਾਓ (ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਚ ਅਕਸ਼ਥਾ ਰਾਓ ਵਜੋਂ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਥੀਏਟਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ, ਕਵਿਤਰੀ, ਨਰਤਕੀ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਥੀਏਟਰ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਓਨਦਾਨੋਂਦੂ ਕਾਲਾਡਲੀ (1978), ਪਰਦੇਸ (1997), ਪਦਮਾਵਤ (2018) ਅਤੇ ਤਾਨਾਜੀ (2020) ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਪਦਮਾਵਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨਾਗ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਰਾਓ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ 1978 ਦੀ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮ ਓਨਦਾਨੋਂਡੂ ਕਾਲਾਡਲੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਗਿਰੀਸ਼ ਕਰਨਾਡ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1981 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਗ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਫ਼ਿਲਮ ਗੀਤਾ ਵਿਚ ਗੀਤਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਹ ਪਰਦੇਸ ਅਤੇ ਪਦਮਾਵਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸਨੇ ਤੀਨ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਚ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਰਿਭੂ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਉਸ ਨੇ 2020 ਵਿਚ ਆਈ ਫ਼ਿਲਮ ਤਾਨਾਜੀ ਵਿਚ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦੀ ਮਾਂ ਜੀਜਾਬਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਰਾਓ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਥੀਏਟਰ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਗ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਮਾਲਗੁੜੀ ਦਿਵਸ ਵਿਚ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਉਸੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਥੀਏਟਰ ਕਰੀਅਰ ਵਿਚ ਰਾਓ ਨੇ ਗਿਰੀਸ਼ ਕਰਨਾਡ, ਐਮ ਐਸ ਸਤੀਯੁ, ਰਮੇਸ਼ ਤਲਵਾੜ, ਸ਼ੌਕਤ ਆਜ਼ਮੀ, ਏ ਕੇ ਹੰਗਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਥੀਏਟਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਥੀਏਟਰ ਰਚਨਾ ਕਿਚਨ ਕਵਿਤਾਵਾਂ  ਦੇ ਇਕੱਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੋਈ। ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਥੀਏਟਰ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਝੰਗੜ ਭੈਣੀ
ਪਿੰਡ ਝੰਗੜ ਭੈਣੀ, ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਹਿੰਦ-ਪਾਕਿ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਸੁਲੇਮਾਨਕੀ ਚੌਕੀ ਤੋਂ ਢਾਈ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਤੋਂ 18 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ’ਤੇ ਘੁੱਗ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਮ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਥਾਂ ’ਤੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਝੁੰਡ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਬੇਆਬਾਦ ਜੰਗਲੀ ਇਲਾਕਾ ਸੀ। ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਝੁੰਗੜ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਝੰਗੜ ਤੇ ਫਿਰ ਝੰਗੜ ਭੈਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਭੈਣੀ ਦੇ ਮੋਤਾ ਸਿੰਘ (ਕਚੂਰਾ) ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁਤਰ ਪਾਲਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਲਾ ਸਿੰਘ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਵਸ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਕਰ ਸਿੰਘ ਵੀ ਆਏ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਮੋੜ੍ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਗੱਡੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਏਓਸੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ
ਏਓਸੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ (ਵਪਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਏਓਸੀ, ਪੁਰਾਣਾ ਐਡਮਿਰਲ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ) ਇੱਕ ਬਹੁਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਦਫਤਰ ਟਾਇਪ੍ਡ, ਤਾਇਵਾਨ ਵਿਚ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਟੀਪੀਵੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਹੈ। ਇਹ ਆਈ. ਪੀ. ਐਸ ਅਤੇ ਟੀਐਫਟੀ ਮਾਨੀਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਐੱਲਸੀਡੀ ਟੀਵੀ ਵੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਆਰਟੀ ਮਾਨੀਟਰ ਵੀ ਵੇਚਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕ ਖ਼ਰੀਦਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਐਡਮਿਰਲ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਏਓਸੀ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਇਲੀਨਾਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ,ਇਸ ਦੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਨਾ ਰੌਸ ਸਿਰਾਗੁਸਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1967 ਵਿੱਚ ਤਾਈਵਾਨ ਵਿੱਚ ਕਲਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1978 ਵਿੱਚ ਐਡਮਿਰਲ ਓਵਰਸੀਅਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਏਓਸੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1979 ਵਿੱਚ ਏ.ਓ.ਸੀ. ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਡਾਇਰੈਕਟ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। 1988 ਤੋਂ 1997 ਤਕ, ਏ.ਓ.ਸੀ. ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ, ਚੀਨ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦਫਤਰ ਖੋਲ੍ਹੇ।   ਏਓਸੀ 2005 ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅੱਜ ਏ.ਓ.ਸੀ. ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ ਆਰ ਟੀ ਅਤੇ ਐਲਸੀਡੀ ਮੋਨਿਊਟਰ, ਐਲਸੀਡੀ ਟੀਵੀ, ਆਲ-ਇਨ-ਵਨ ਯੂਨਿਟ ਅਤੇ ਐਂਡਰੌਇਡ ਟੈਬਲਿਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ 40 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1967 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਕੰਪਨੀਆਂ
ਕੇਕੀ ਐਨ ਦਾਰੂਵਾਲਾ
ਕੇਕੀ ਐਨ ਦਾਰੂਵਾਲਾ (ਜਨਮ 1937) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 12 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ "For Pepper and Christ" 2009 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਕੇਕੀ ਨਸੇਰਸਨਜੀ ਦਾਰੂਵਾਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਲਹੌਰ ਵਿੱਚ 1937 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਐਨ ਸੀ ਦਾਰੂਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ, ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ 1945 ਵਿੱਚ ਅਣਵੰਡੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜੂਨਾਗੜ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਾਮਪੁਰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ 1958 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਪੁਲਿਸ ਸਰਵਿਸ (ਆਈਪੀਐਸ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਹਾਇਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤਕ ਕੈਬਨਿਟ ਸਕੱਤਰੇਤ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ।
ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ  ਅੰਡਰ ਓਰਿਅਨ  ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ 1970 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਐਪਾਰੀਸ਼ਨ ਇਨ ਐਪਰਿਲ 1971 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 1972 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਟੇਟ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਕਈ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਮੇਨਕਾ ਸ਼ਿਵਦਾਸਨੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ , ਅਤੇ ਡਾ: ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਝਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਦ ਡਾਂਸ ਆਫ਼ ਦ ਪੀਕੌਕਵਿਚ ਛਪੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ 1984 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਸ, ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ, 2015 ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ: "ਸੰਗਠਨ (ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ) ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਰੀਰਕ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਵਲੋਂ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਚਿੰਤਕਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਇੱਕ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦਾਰੂਵਾਲਾਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਦਾਰੂਵਾਲਾ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਐਵਾਰਡ ਵਾਪਸ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਫੇਰ ਇਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।" " ਉਸਨੂੰ 1987 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਕਵਿਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਨਿਸਿਮ ਇਜ਼ੇਕੀਏਲ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਦਾਰੂਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ"।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਸੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕਵੀ
ਸਿਸਵਾਂ ਡੈਮ
ਸਿਸਵਾਂ ਡੈਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਮੋਹਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਿਸਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਡੈਮ ਹੈ। ਇਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਬੱਦੀ-ਕੁਰਾਲੀ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਨੀਵਾਂ ਡੈਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਉਚਾਈ 24 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ 950 ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ਦੀ ਸਿੰਚਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। । ਇਸ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਪਾਣੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ
ਇਸ ਡੈਮ ਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁਰਗਾਬੀਆਂ (lesser whistling ducks), ਜਲ ਕਾਂ (Cormorants), ਆਦਿ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ
ਇਹ ਖੇਤਰ ਸੁਖ਼ਨਾ ਝੀਲ ਵਾਂਗ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਵੱਡੀ ਜਲਗਾਹ ਵੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕਾਫੀ ਸੰਭਵਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਸਨੂੰ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
1580
1580 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1580 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਸਿਧਵਾਂ (ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ)
ਸਿਧਵਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸਕੋਪੀਏ
ਸਕੋਪੀਏ (Скопје, ) ਮਕਦੂਨੀਆ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ-ਤਿਹਾਈ ਅਬਾਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਆਰਥਕ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਮਨ ਸਾਕਾ ਮੌਕੇ ਸਕੂਪੀ ਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਕਦੂਨੀਆ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਧਰਤੀ ਪਕੜ ਨਿਰਦਲੀਆ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ
ਲਾ ਸਾਂਤੀਸੀਮਾ ਤਰੀਨੀਦਾਦ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਅਲਕਾਰਾਜ਼)
ਲਾ ਸਾਂਤੀਸੀਮਾ ਤਰੀਨੀਦਾਦ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de la Santísima Trinidad) ਅਲਕਾਰਾਜ਼, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1982 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਇਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਵੀਡਨ ਦਾ ਝੰਡਾ
thumb|250x250px|[[ਸਵੀਡਨ ਦਾ ਝੰਡਾ]] ਸਵੀਡਨ ਦਾ ਝੰਡਾ ਨੀਲੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪੀਲਾ ਸਲੀਬ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ
ਲੀਖਟਨਸ਼ਟਾਈਨ ਦਾ ਝੰਡਾ
right|thumb|200x200px|ਲਿਕਟੈਨਸਟਾਈਨ ਦਾ ਝੰਡਾ ਲੀਖਟਨਸ਼ਟਾਈਨ  ਦਾ ਝੰਡਾ  (ਜਰਮਨ: Flagge Liechtensteins) ਦੋ ਬਰਾਬਰ ਖਿਤਿਜੀ ਬੈਂਡਜ਼ ਵਿਖਾਂਉਂਦਾ ਹੈ,  ਨੀਲਾ (ਉੱਤੇ) ਅਤੇ ਲਾਲ ਥੱਲੇ। ਨੀਲੇ ਬੈਂਡ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਾਜ ਹੈ।  ਇਹ ਰੰਗ ਅਠਾਰਹ੍ਸਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀਦੇਣ ਲਈ ਝੰਡੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ
ਮੇਦੇਆ ਚਖਾਵਾ
thumb|200x200px|ਰਸਟਾਵੇਲੀ ਥੀਏਟਰ ਜਿੱਥੇ ਚਖਾਵਾ ਨੇ 1941 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ. ਮੇਦੇਆ ਚਖਾਵਾ (ਜਾਰਜੀਅਨ: მედეა ჩახავა) (15 ਮਈ, 1921 - 7 ਸਤੰਬਰ, 2009) ਇੱਕ ਜਾਰਜਿਆ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਚਾਖਵਾ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਮਈ, 1921 ਨੂੰ ਮਾਰਟਿਲੀ, ਜਾਰਜੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜੌਰਜੀਅਨ ਡਾਕਟਰ, ਵਸੀਲ ਚਖਾਵਾ ਸਨ. ਚਖਾਵਾ ਨੇ 1941 ਵਿੱਚ ਰਸਟਾਵੇਲੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1942 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ. ਚਖਾਵਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਤੋਂ ਸੰਨ 1944 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ. ਉਹ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਬਿਲਸੀ ਵਿੱਚ ਰਸਟਾਵੇਲੀ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ.
ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਚਖਾਵਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰਾਜ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਜੋ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਜਾਰਜੀਆ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦ ਰਿਪਬਲਿਕ ਦੋਵੇਂ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਹਨ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਵੀ ਇੱਕ ਸੀ.
2006 ਵਿੱਚ ਰਸਟਾਵੇਲੀ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਸਟਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ.
7 ਸਤੰਬਰ 2009 ਨੂੰ 88 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੇਦੇਆ ਚਖਾਵਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ.
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1921 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2009
1749
1749 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1740 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਨਿੰਬੂ
ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ
ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਨਿੰਬੂ ਫੁਰਤੀਦਾਇਕ ਅਤੇ ਰੋਗ ਨਿਵਾਰਕ ਫਲ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਪੀਲਾ ਜਾਂ ਹਰਾ ਅਤੇ ਸਵਾਦ ਖੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ 5% ਤੋਂ 6% ਸਿਟਰਿਕ ਤਿਜਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ pH 2 ਤੋਂ 3 ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿੰਵਨ ਪੱਧਤੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਿੰਬੂ ਹੀ ਸਿਟਰਿਕ ਏਸਿਡ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਸੀ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿੰਬੂ ਦੇ ਬੂਟੇ ਮਧਰੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੁੱਝ ਕਿਸਮਾਂ 6 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਉੱਚੀਆਂ ਉਗ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਦੋਂ ਤੋਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪ੍ਰਮਾਣ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਦਸਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਚਰਚਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਢਲੇ ਇਸਲਾਮੀ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਜਾਵਟੀ ਪੌਦੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਾਹੀ ਫਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਨਸਪਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦੇ
ਪਰੀ ਤੇਲੰਗ
ਪਰੀ ਤੇਲੰਗ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Pari Telang; ਜਨਮ 12 ਫਰਵਰੀ 1987) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਕਈ ਮਰਾਠੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਟਾਰ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੀ ਲਕਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦਿਸ਼ਾ ਸੂਰਿਆਵੰਸ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬਾਲ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਮੋਰਿਆ ਅਤੇ ਗੁਲਦਸਤਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਜ਼ੀ ਮਰਾਠੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਬਣ ਅਭਲਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਜੋਸ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਜ਼ੀ ਮਰਾਠੀ ' ਤੇ ਕਾਮੇਡੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਫੂ ਬਾਈ ਫੂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਟਾਰ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਲਕਸ਼ੈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦਿਸ਼ਾ ਸੂਰਿਆਵੰਸ਼ੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਈਟੀਵੀ ਮਰਾਠੀ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਮਰਾਠੀ ਸੀਰੀਅਲ ਕਾਮੇਡੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਡਬਿੰਗ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਕਈ ਡਿਜ਼ਨੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੈਰੀ ਪੋਟਰ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੋਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਐਂਕਰਿੰਗ ਉਸਦੇ ਹੋਰ ਹੁਨਰ ਸੈੱਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਪਰੀ ਤੇਲੰਗ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭੂਸ਼ਣ ਤੇਲੰਗ ਹਨ, ਜੋ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵੀ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਰਾਮਨਰਾਇਣ ਰੂਈਆ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸਿੱਧੇਸ਼ ਸ਼ਿਰਗਾਂਵਕਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪਿਆਰ ਵਿਆਹ
ਪਿਆਰ ਵਿਆਹ ਉਸ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਮੁੰਡਾ ਕੁੜੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲੈਣ। ਪਿਆਰ ਵਿਆਹ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੇਕਰ ਲੜਕੇ ਤੇ ਲੜਕੀ 'ਚ ਪਿਆਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪਿਆਰ ਵਿਆਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਾਤੀ
ਪਿਆਰ ਵਿਆਹ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਸਰੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਅੰਤਰ ਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਿਆਰ ਵਿਆਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਕੋਈ ਹੀ ਪਿਆਰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਦਾ ਹੈ।
ਪਿਆਰ ਵਿਆਹ: ਸਫ਼ਲ ਤੇ ਅਸਫ਼ਲ
ਪਿਆਰ ਵਿਆਹ ਬਹੁਤੇ ਸਫਲ ਵੀ ਨੀ ਰਹਿੰਦੇ। ਤੋੜ ਤੱਕ,ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਨਿਬਦੇ ਹਨ। ਦੂਸਰੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤਾ ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਘੱਟ ਹੀ ਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਜਾਤੀ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ਼, ਵਰਤ ਵਿਹਾਰ, ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ, ਰਹਿਣ ਸਹਿਣ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਥੋੜਾ ਬਹੁਤਾ ਤਾ ਫ਼ਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਵਿਆਹ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਪਸਾਰ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਪਿਆਰ ਵਿਆਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਪਿਆਰ ਵਿਆਹ ਤੇ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਪਿਆਰ ਵਿਆਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ 1970 ਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਣ ਲੱਗੇ। 2012 ਵਿੱਚ ਏਨ ਡੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ 74% ਲੋਕ ਪਿਆਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਨ।
ਸਹਾਇਕ ਪੁਸਤਕ
''ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼'
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਏਸਕਾਮਿਲਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਏਸਕਾਮਿਲਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de la Purificación) ਏਸਕਾਮਿਲਾ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1979 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗ਼ਲਕ
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗ਼ਲਕ (1290 – 20 March 1351) ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਅਠਾਰਵਾਂ ਸੁਲਤਾਨ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਫਰਵਰੀ 1325 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਤੁਗਲਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਗ਼ਿਆਸੁੱਦੀਨ ਤੁਗ਼ਲਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਗਿਆਸੁੱਦੀਨ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂੰ ਕਾਕਤੀਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਰੂਦਰ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਦੱਖਣ ਭੇਜਿਆ ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ 1321 ਅਤੇ 1323 ਵਿੱਚ ਵਾਰੰਗਲ ਵਿਖੇ ਸੀ। ਮੁਹੰਮਦ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਜੀਬੋ-ਗਰੀਬ ਚਰਿੱਤਰ ਵਾਲਾ ਇੱਕ "ਅਮਾਨਵੀ ਸਨਕੀ" ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਨੌਜ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਜੰਗਲੀ ਨੀਤੀ ਸਵਿੰਗ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਹੰਮਦ 1325 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ। ਉਹ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ - ਫ਼ਾਰਸੀ, ਹਿੰਦਵੀ, ਅਰਬੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਇਬਨ ਬਤੂਤਾ, ਮੋਰੱਕੋ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਉਸ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਮਹਿਮਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗ਼ਲਕ ਦਾ ਜਨਮ ਗ਼ਿਆਸੁੱਦੀਨ ਤੁਗ਼ਲਕ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਗਲਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਫ਼ਖ਼ਰ ਮਲਿਕ, ਜੌਨਾ ਖਾਨ, ਉਲੁਗ ਖਾਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੱਦੀ
ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਗ਼ਿਆਸੁੱਦੀਨ ਤੁਗ਼ਲਕ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁਹੰਮਦ ਇਬਨ ਤੁਗ਼ਲਕ ਫਰਵਰੀ, 1325 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤੁਗਲਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ। ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵਾਰੰਗਲ (ਮੌਜੂਦਾ ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ), ਮਾਬਰ (ਕਯਾਲਪਟਨਮ) ਅਤੇ ਮਦੁਰਾਈ (ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ), ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਦਿਨ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰੇ ਤੱਕ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਲੀਆ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਮੂਹ ਬਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਨੇ ਵਜ਼ੀਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਰੌਬਰਟ ਸੇਵੇਲ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਵਿਜ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਹਿਰ ਕਨੌਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਦੇਵਗਿਰੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ 600 ਮੀਲ ਦੂਰ ਹਨ, ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੂਜੇ ਧਰਮਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਸਾਲ 1328 ਦੌਰਾਨ ਜੈਨ ਸੰਨਿਆਸੀ ਜਿਨਪ੍ਰਭਾ ਸੂਰੀ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪੀਟਰ ਜੈਕਸਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਹੰਮਦ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸੁਲਤਾਨ ਸੀ ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
1327 ਵਿੱਚ, ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੌਲਤਾਬਾਦ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਗਿਰੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) (ਅਜੋਕੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਜੋਂ ਕਈ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ ਸਨ। ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਵੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਇੱਕ ਚੌੜੀ ਸੜਕ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਸੜਕ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਛਾਂਦਾਰ ਦਰੱਖਤ ਲਗਾਏ ਗਏ; ਉਸਨੇ ਦੋ ਮੀਲ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ 'ਤੇ ਰੁਕਣ ਵਾਲੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਹਰੇਕ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਇਕ ਖਾਨਕਾਹ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਕ ਸੂਫੀ ਸੰਤ ਤਾਇਨਾਤ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਡਾਕ ਸੇਵਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੰਨ 1329 ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਵੀ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਚਲੀ ਗਈ। ਲਗਭਗ ਉਸੇ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਸਾਰੇ ਨੌਕਰਾਂ, ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ, ਨੌਕਰਾਂ, ਉਲੇਮਾ, ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ। Tਉਸ ਨੇ ਨਵੀਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਮੁਹੱਲਾ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਾਰਡਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਿਪਾਹੀਆਂ, ਕਵੀਆਂ, ਜੱਜਾਂ, ਪਤਵੰਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਕੁਆਰਟਰ ਸਨ। ਤੁਗਲਕ ਦੁਆਰਾ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਭਾਵੇਂ ਨਾਗਰਿਕ ਹਿਜਰਤ ਕਰ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ਦਿਖਾਈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਲੋਕ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਕਾਰਨ ਸੜਕ 'ਤੇ ਹੀ ਮਰ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 1333 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਿੱਕੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੌਲਤਾਬਾਦ "ਦੂਜੀ ਰਾਜਧਾਨੀ" ਸੀ।
1334 ਵਿਚ ਮੈਬਰ ਵਿਚ ਬਗਾਵਤ ਹੋਈ। ਵਿਦਰੋਹ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਬਿਦਰ ਵਿਖੇ ਬੁਬੋਨਿਕ ਪਲੇਗ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤੁਗਲਕ ਖੁਦ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ ਤਾਂ ਮੈਬਰ ਅਤੇ ਦੁਆਰਸਮੁਦਰਾ ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਡਰ ਤੋਂ ਕਿ ਸਲਤਨਤ ਦੀਆਂ ਉੱਤਰੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, 1335 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਪ੍ਰਭਾਵ
ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਰਾਨੀ ਅਤੇ ਇਬਨ ਬਤੂਤਾ ਸਮੇਤ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੱਧਕਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਰਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਕੁੱਤਾ ਜਾਂ ਬਿੱਲੀ ਨਹੀਂ ਬਚੀ ਸੀ), ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇਕ ਅਤਿਕਥਨੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਅਤਿਕਥਨੀ ਵਾਲੇ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੱਦ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਰਈਸ ਹੀ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਝੱਲਦੇ ਹਨ ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਵੇ. 1327 ਅਤੇ 1328 ਈਸਵੀ ਦੇ ਦੋ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਮੁਸਲਿਮ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੱਖਣ ਉੱਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਸਥਿਰ ਅਧਿਕਾਰ ਨਾਲੋਂ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਜੇਕਰ ਤੁਗਲਕ ਦੁਆਰਾ ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਮੁਸਲਿਮ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਹਿੰਦੂ ਵਿਜੇਨਗਰੀਆਂ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਬਾਹਮਣੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਸਥਿਰ ਮੁਸਲਿਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਸੀ।
ਮੁਹਿੰਮਾਂ
ਚੰਗੇਜ਼ ਖਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲਾਈਨ, ਚਗਤਾਈ ਖਾਨਤੇ, ਨੇ ਤੁਰਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸੌਕਸਿਆਨਾ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੁਲਾਗੂ ਖਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਾਖਾ ਨੇ ਅਜੋਕੇ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਤਨ 'ਤੇ ਸਨ, ਤਰਮਾਸ਼ੀਰੀਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟ੍ਰਾਂਸੌਕਸੀਆਨਾ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਅਸਥਿਰ ਸਨ। ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪਤਵੰਤਿਆਂ ਅਤੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਤੇ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੋਂ, ਤੁਗਲਕ ਨੇ 1329 ਵਿਚ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 370,000 ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਬਰਾਨੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਜਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅਗਾਊਂ ਵਿੱਚ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਵਿਹਲੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਗਲਕ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਉਸਨੇ 1329 ਵਿੱਚ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਣ ਅਤੇ ਭੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
1333 ਵਿੱਚ, ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲੂ-ਕਾਂਗੜਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਰਾਚਿਲ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਬਦਾਉਨੀ ਅਤੇ ਫੇਰਿਸ਼ਤਾ ਵਰਗੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਗਲਕ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਚੀਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੂੰ ਹਿਮਾਚਲ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਕਾਂਗੜਾ ਦੇ ਕਟੋਚ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਚੰਦ ਦੂਜੇ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਜੋ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ 100,000 ਸਿਪਾਹੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋਏ।
ਮੌਤ ਅਤੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪਤਨ
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਦੀ ਮੌਤ 1351 ਵਿੱਚ ਥੱਟਾ, ਸਿੰਧ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਤੁਰਕੀ ਗੁਲਾਮ ਕਬੀਲੇ ਤਾਗੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਸੀ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸਲਤਨਤ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵਿਰੋਧ ਦੁਆਰਾ ਢਹਿ ਗਈ। ਇੱਕ ਮੇਵਾੜ ਦੇ ਹਮੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰੀਹਰਾ ਅਤੇ ਬੁੱਕਾ ਤੋਂ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਣਾ ਹਮੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ 1336 ਵਿਚ ਸਿੰਗੋਲੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਣਨੀਤਕ ਰਾਜਪੂਤਾਨੇ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਇਆ, ਹਰੀਹਰਾ ਅਤੇ ਬੁੱਕਾ ਨੇ ਵਿਜੇਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਾਮਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਦੁਰਾਈ ਸਲਤਨਤ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਕਈ ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮੁਸਨੁਰੀ ਕਾਪਾਨੀਦੂ ਆਦਿ ਨੇ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇਸਲਾਮੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਪਤਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਤੁਗਲਕ ਦੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਜਰਨੈਲਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਜਰਨੈਲ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬਾਹਮਣੀ ਸਲਤਨਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੁਲਤਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ।
ਵਸੁੰਧਰਾ ਡੋਰਾਸਵਾਮੀ
ਵਸੁੰਧਰਾ ਦੋਰਾਸਵਾਮੀ (ਜਨਮ 1949) ਵਾਸੁੰਧਰਾ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਸੈਂਟਰ, ਮੈਸੂਰ (ਭਾਰਤ) ਦੀ ਬਾਨੀ / ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਗੁਰੂ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਛੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਅਸ਼ਟੰਗ ਵਿਨਿਆਸਾ ਯੋਗਾ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਰਹੂਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੱਟਾਭੀ ਜੋਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਚੇਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਸੁੰਧਰਾ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਉਪ ਡੋਮੇਨ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗ਼ਲਕ
ਟੋਕਨ
left|thumb|ਮੁਹੰਮਦ ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਲਈ ਪਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, 1330 ਈ thumb|ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਟੋਕਨ ਮੁਦਰਾ ਸਿੱਕਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਈਸ਼ਵਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿੱਕੇ ਉਸ ਦੀ ਟਕਸਾਲ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਕਲਾਤਮਕ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ। 1330 ਵਿੱਚ, ਦੇਵਗਿਰੀ ਦੀ ਅਸਫਲ ਮੁਹਿੰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਟੋਕਨ ਕਰੰਸੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ; ਯਾਨੀ ਪਿੱਤਲ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਜ਼ਿਆਉਦੀਨ ਬਰਾਨੀ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਤੁਗਲਕ ਦੁਆਰਾ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਸੋਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਲਈ ਫੌਜ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਬਰਾਨੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੇਣ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾਲ ਸੁਲਤਾਨ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੁਕੱਦਮਾਂ ਵਰਗੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪਿੱਤਲ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਲੀਆ ਅਦਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਸਿੱਕੇ ਵਰਤਦੇ ਸਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘਟ ਗਈ, ਅਤੇ, ਸਤੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ, ਸਿੱਕੇ "ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਂਗ ਬੇਕਾਰ" ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਘਨ ਪਿਆ। ਟੋਕਨ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਸਨ ਜੋ ਸ਼ਾਹੀ ਮੋਹਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਵੇਂ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਨਾਗਰਿਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜਾਅਲੀ ਸਿੱਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਰਿਕਾਰਡ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟੋਕਨ ਕਰੰਸੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 1333 ਤੱਕ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਬਨ ਬਤੂਤਾ ਜੋ 1334 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਆਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਇੱਕ ਰਸਾਲਾ ਲਿਖਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੁਦਰਾ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਵਸੁੰਧਰਾ ਡੋਰਾਸਵਾਮੀ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਵਸੁੰਧਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪੀ. ਨਾਗਰਾਜ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਵਰਦਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਮੁਦਾਬਿਦਰੀ, ਦੱਖਣੀ ਕੇਨਰਾ (ਕਰਨਾਟਕ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੇ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਕੋਮਲ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੁਰਲੀਧਰ ਰਾਓ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੰਡਨੱਲੁਰ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਸੁੰਦਰਮ ਪਿੱਲਈ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਵਰਗੀ ਸ਼੍ਰੀਰਾਜਰਤਨਮ ਪਿਲਈ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਪਿਤ ਸਿਖਲਾਈ ਰਾਹੀਂ ਕਰਨਾਟਕ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਵਿਦਵਾਥ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਵਰਗੀ ਸ੍ਰੀ ਐਚ.ਐਸ. ਦੋਰਾਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਮੇਘਾਲਾ ਭੱਟ ਹੀਰਾਸਾਵੇ ਦੇ ਨਾਲ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਰਟ ਆਫ਼ ਵਿਨਿਆਸਾ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਾਂਸ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੇਘਾਲਾ ਮੈਲਬੌਰਨ ਵਿੱਚ FIMDV (ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਂਡ ਡਾਂਸ ਵਿਕਟੋਰੀਆ) ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਹੈ।
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗ਼ਲਕ
ਧਾਰਮਿਕ ਨੀਤੀ
ਉਸ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਬਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੈਲਾਨੀ ਇਬਨ ਬਤੂਤਾ, ਨੁਨੇਜ਼ ਅਤੇ ਫਰਿਸ਼ਤਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਦੂਜੇ ਧਰਮਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦਿਖਾਈ, ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਪੀਟਰ ਜੈਕਸਨ ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਹੰਮਦ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸੁਲਤਾਨ ਸੀ ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਬਨ ਬਤੂਤਾ ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜੇ (ਯੁਆਨ ਸਮਰਾਟ) ਨੇ ਸੰਭਲ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਬਰਖਾਸਤ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਮੁਹੰਮਦ ਕੋਲ ਇੱਕ ਦੂਤਾਵਾਸ ਭੇਜਿਆ ਸੀ। ਰਾਜਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਬਿਆਨ ਨਾਲ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰਫ ਮੁਸਲਮਾਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜਜ਼ੀਆ ਅਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼ਰੀਆ ਦੇ ਉਲਟ ਮੂਰਤੀ-ਮੰਦਿਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਵਸੁੰਧਰਾ ਡੋਰਾਸਵਾਮੀ
ਕਰੀਅਰ
ਸੰਨ 1988 ਵਿੱਚ ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੇ ਯੋਗ ਅਤੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਲਈ ਪੀਐਚ ਡੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ 'ਟਾਂਗ-ਤਾ' ਅਤੇ ' ਕਲੈਰੱਪਯੱਤੁ ' ਦੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਖੂਬਸੂਰਤ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ ਜੋ ਡਾਂਸ e ਦੀ ਬਹੁ- ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਉਸਦੀ ਭਾਲ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਡਾ: ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੇ "ਨਾਟਯ ਯੋਗ ਦਰਸ਼ਨ" ਨਾਮਕ ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਨਾਚ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸੰਧੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗ਼ਲਕ
ਧਾਰਮਿਕ ਨੀਤੀ
ਸਮਕਾਲੀ ਜੈਨ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਜੈਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਹਿਰਦ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੈਨ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਸੁੰਧਰਾ ਡੋਰਾਸਵਾਮੀ
ਕਰੀਅਰ
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, `ਪੰਜਾਲੀ` ਇਸ ਦੇ ਯਕਸ਼ਗਣ ਸੰਗੀਤ (ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ) ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਵਿੱਚ ਇਕਵਚਨ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਲਹਾਰੀ, ਅੰਬੇ, ਦਕਸ਼ਯਾਨੀ, ਪੰਚਲੀ, ਸ਼ਕੁੰਤਾ ਕੁੰਜਨਾ (ਉਦਿਆਵਰਾ ਮਾਧਵਾ ਅਚਾਰੀਆ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ਾਹਕਾਰ) ਅਤੇ ਹੁਣ ਜੋਤੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਕਸ਼ਤਰਾ ਦ੍ਰੌਪਦੀ - ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ orਰਤ ਮੁਖੀ ਥੀਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗ਼ਲਕ
ਸ਼ਖਸੀਅਤ
ਤੁਗਲਕ ਇੱਕ ਕੱਟੜ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੀ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਪੰਜ ਨਮਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਰਮਜ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ੇ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸਟੈਨਲੀ ਲੇਨ-ਪੂਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜ਼ਾਹਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਨੇ ਤੁਗਲਕ ਨੂੰ "ਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ" ਕਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਦਵਾਈ, ਗਣਿਤ, ਧਰਮ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ/ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਵਿਤਾ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ "ਮੱਧਕਾਲੀ ਭਾਰਤ" ਵਿੱਚ, "ਉਹ ਆਪਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਣ ਸੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਉਤਸੁਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ... ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਸਟਰ, ਅਲੰਕਾਰਿਕ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਉੱਚਤਮ ਭਾਸ਼ਣਕਾਰ, ਤਰਕ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ।" ਬਰਾਨੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਗਲਕ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨੁਬੁਵਾਹ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਰਹੱਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਚੰਦਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਦਰਗਾਹ ਵਿਖੇ ਸੰਤ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਔਲੀਆ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਤੱਥ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ, ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ। ਇਬਨ ਬਤੂਤਾ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਨਿਰਣੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਹਫ਼ੇ ਅਤੇ "ਕਠੋਰ ਸਜ਼ਾ" ਦੇਣ ਲਈ ਉਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਇਸ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਤੋਹਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੱਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਮੁੱਲ ਦੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਵਸੁੰਧਰਾ ਡੋਰਾਸਵਾਮੀ
ਕਰੀਅਰ
ਡਾ: ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਯੋਤਸਵ ਪੁਰਸਕਾਰ [ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ] ਦੁਆਰਾ "ਨਾਟਯ ਰਾਣੀ ਸ਼ਾਂਤਲਾ" ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਅੱਜ ਤੱਕ "ਕਰਨਾਟਕ ਕਲਾ ਤਿਲਕ" ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ, ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਨ੍ਰਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਵੱਕਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੱਤ, ਉਦੂਪੀ ਤੋਂ "ਆਸਥਾਣਾ ਨ੍ਰਿਤ ਰਤਨ" ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ "ਚੰਦਨਾ ਅਵਾਰਡ", ਪਦਮ ਬੁਸ਼ਨ ਸਰੋਜ ਵਿੱਦਿਆਨਨਾਥਨ (ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ) ਤੋਂ "ਸ਼੍ਰੇਤਾ ਕਲਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ", ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਨ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਲਾਮੁਰਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ (ਚੇਨਈ), ਨਾਟਯ ਜੋਤੀ [ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੁਆਰਾ "ਕਾਲਾ ਵਿਪੰਚੀ" ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ] ਅਤੇ ਮਲੇਨੀਅਮ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ [ਯੂਐਸਏ], ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਕੁ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇਣ ਲਈ।
ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਤੁਗ਼ਲਕ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਗ਼ਲਕ ਵੰਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1351
ਵਸੁੰਧਰਾ ਡੋਰਾਸਵਾਮੀ
ਕਰੀਅਰ
ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਏ-ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਲਾਕਾਰ
ਗਲੋਬ ਟ੍ਰੋਟਿੰਗ ਡਾਂਸਰ, ਡਾ. ਵਾਸੁੰਧਰਾ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਅਤੇ ਯੋਗਾ ਵਿੱਚ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆ ਭਵਨ ਲਈ ਸਮਰ ਕੈਂਪ ਲਗਾਏ ਹਨ। ਉਹ ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ, ਪੋਲੈਂਡ, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਆਸਟਰੀਆ ਦੀ ਆਈਸੀਸੀਆਰ [ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਕਾਉਂਸਲ] ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਸੁੰਧਰਾ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਟੂਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਪੈਰਿਸ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਹਨ। ਵਸੁੰਧਰਾ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਅਲਾਬਮਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਟਿੰਗ ਗੈਸਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 15+ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਲੂਯਿਸਵਿਲ ਨੂੰ ਹਰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਲੂਯਿਸਵਿਲ ਦੇ ਮੇਅਰ ਮੇਅਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ "ਲੂਯਿਸਵਿਲ ਦਾ ਆਨਰੇਰੀ ਸਿਟੀਜ਼ਨ" ਅਤੇ "ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਐਵਾਰਡ" ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਲੂਯਿਸਵਿਲ ਦੇ ਕਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।
ਵਸੁੰਧਰਾ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਸੈਂਟਰ
ਵਸੁੰਧਰਾ ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਆਰਟਸ ਸਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 4 ਕਲਾਸਿਕ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਚ ਤਿਉਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪੱਲਵੋਟਸਵ ਵਿੱਚ, ਨਟਰਾਜੋਤਸਵ, ਪਰਾੰਗੋਤਸਵ ਅਤੇ ਚਿਗੁਰੂ ਸੰਗੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲਈ ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲ।
ਵਸੁੰਧਰਾ ਸ਼ੈਲੀ
ਡਾ: ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭਰਤਾਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪਾਂਡਾਨਲੂਰ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਉਸਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਪੈਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਕ ਪੂਜਨੀਕ ਗੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ, ਡਾ: ਵਸੁੰਧਰਾ (ਤਿੰਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ) ਚੇਲੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਹਰ ਕੰਮ, ਨਜ਼ਰ (ਦਰਸ਼ਨ) ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਲੋੜਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਹੈ।
ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਡਾ. ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਯੋਗ ਅਤੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਦਾ ਤਜ਼ੁਰਬਾ ਸੀ. ਉਸ ਦੀ ਇਕਹਿਰੀ ਹਸਤਾਂ, ਮਨਮੋਹਕ ਗੇਟਾਂ, ਅਭਿਨਯ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜੋ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਡਾਵਸ, ਆਚਾਰੀਆ, ਅਸੀਮਿਤ ਖੰਭ-ਟੱਚ ਫੁਟਵਰਕ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਰਵਾਇਤੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਪੈਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ "ਵਸੁੰਧਰਾ ਸਟਾਈਲ"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੁਮੈਨ 2020
ਦਰਗਾਪੁਰ
ਦਰਗਾਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਥੇ ਦੇ ਲੋਕਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਿੱਤਾ ਖੇਤੀ ਬਾੜੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰੈਹਿਲ;, ਗੁਰਮ, ਗਿੱਲ, ਢੀਂਡਸਾ ਅਤੇ ਭੰਗਾਲ ਗੋਤ ਦੇ ਲੋਕ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਦਰਗਾਪੁਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ 2017 ਵਿੱਚ 784 ਵੋਟ ਸੀ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਚੋਰਾ ਵਾਲੀ ਦਰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਨਾ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ| ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ,ਸਿੰਘ ਸਹੀਦਾ ਦਾ ਅਸਥਾਨ, ਪੀਰਖਾਨਾ ਆਦਿ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦਾ ਝੰਡਾ
thumb|[[ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦਾ ਝੰਡਾ]] ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦਾ ਕੌਮੀ ਝੰਡਾ 12 ਦਸੰਬਰ, 1889 ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਝੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦਾ ਝੰਡਾ  ਇੱਕ ਲਾਲ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਕਰੌਸ ਹੈ। thumb|ਪਵਿੱਤਰ ਰੋਮੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਝੰਡਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ
ਸੁਚਿਤਰਾ ਪਿਲਾਈ
ਸੁਚਿਤਰਾ ਪਿਲਾਈ (ਜਨਮ 27 ਅਗਸਤ 1970) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਮਾਡਲ, ਐਂਕਰ ਅਤੇ ਵੀ.ਜੇ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗਰੈਜੂਏਟ ਕਰਕੇ, ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ।  ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ  ਦਿਲ ਚਾਹਤਾ ਹੈ (2001), ਪੇਜ 3 (2005), ਲਗਾ ਚੁੰਨਰੀ ਮੇਂ ਦਾਗ (2007), ਅਤੇ ਫੈਸ਼ਨ (2008) ਆਦਿ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸੁਚਿਤਰਾ ਇੱਕ ਇੰਡੀ ਪੌਪ ਅਤੇ ਰੌਕ ਯਾਨਰ ਗਾਇਕ ਵੀ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਐਲਬਮ ਸਚ ਇਜ਼ ਲਾਇਫ਼ 2011 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਉਹ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ
ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਪਿਲਾਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੁਚੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਗ੍ਰੇਜੂਏਟ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਲੰਡਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫਰੈਂਚ ਫ਼ਿਲਮ 'ਲੀ ਪ੍ਰੀਕਸ ਦਉਨ ਫੇਮ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਗੁਰੂ ਇਨ ਸੇਵਨ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਪਿਲਾਈ ਫਿਰ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀਜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਪਾਚੇ ਇੰਡੀਅਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਾਲੀ ਸਗੂ ਦੇ "ਦਿਲ ਚੀਜ ਕਯਾ ਹੈ" ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿੰਪਲੀ ਸਾਉਥ, ਰੈੱਡ ਅਲਰਟ, ਹਿਪ ਹੌਪ ਹੂਰੇ, ਬੇਨੀਥਾ, ਰਿਸ਼ਤਾ ਡੌਟ ਕੋਮ ਅਤੇ ਕੈਬਰੇਟ ਕੈਬਰੇਟ ਵਰਗੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਵੀ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ।  ਉਸਨੂੰ 2016 ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਦ ਅਦਰ ਸਾਇਡ ਆਫ਼ ਦ ਡੋਰ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਦ ਵੈਲੀ  ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਦ ਮਿਲਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮਮੇਕਰ ਫੈਸਟੀਵਲ 2017 ਵਿਚ ਬੇਹਤਰੀਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
2005 ਵਿਚ, ਸੁਚਿਤਰਾ ਨੇ ਡੈਨਮਾਰਕ ਤੋਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਲਾਰਸ ਜੇਲਡਸਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਅਨੀਕਾ ਹੈ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
(2003-2005) ਕੇਕੇਓਆਈ ਦਿਲ ਮੇਂ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਝੰਡਾ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਤਿਰੰਗਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਗਵੇਂ, ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਖਿਤਿਜੀ ਆਇਤਾਕਾਰ ਤਿਰੰਗਾ ਝੰਡਾ ਹੈ; ਅਸ਼ੋਕ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ 24-ਸਪੋਕ ਵ੍ਹੀਲ, ਇਸਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਨੇਵੀ ਨੀਲੇ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਨੂੰ 22 ਜੁਲਾਈ 1947 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ 15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਡੋਮੀਨੀਅਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਝੰਡਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, "ਤਿਰੰਗਾ" ਸ਼ਬਦ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਝੰਡਾ ਸਵਰਾਜ ਝੰਡੇ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਝੰਡਾ ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਗਲੀ ਵੈਂਕੈਇਆ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਝੰਡਾ ਖਾਦੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਰੇਸ਼ਮ, ਜੋ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਝੰਡੇ ਲਈ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰ ਬਿਊਰੋ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਝੰਡੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਖਾਦੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮ ਉਦਯੋਗ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਅਲਾਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। 2009 ਤੱਕ, ਕਰਨਾਟਕ ਖਾਦੀ ਗ੍ਰਾਮੋਦਯੋਗ ਸੰਯੁਕਤ ਸੰਘ ਝੰਡੇ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਝੰਡੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਫਲੈਗ ਕੋਡ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੂਲ ਕੋਡ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਅਤੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿੱਜੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਝੰਡੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। 2002 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਨਾਗਰਿਕ, ਨਵੀਨ ਜਿੰਦਲ ਦੀ ਇੱਕ ਅਪੀਲ 'ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਨ 'ਤੇ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਝੰਡੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਸੀਮਤ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ। ਕੋਡ ਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਧੂ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਪੜਿਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਰੂਪਾਂ 'ਤੇ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਫਲੈਗ ਕੋਡ ਹੋਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਉਡਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਫਲੈਗ ਕੋਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਝੰਡੇ ਦੀ ਚੌੜਾਈ: ਉਚਾਈ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ 3:2 ਹੈ। ਝੰਡੇ ਦੇ ਤਿੰਨੋਂ ਖਿਤਿਜੀ ਬੈਂਡ (ਕੇਸਰ, ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਹਰੇ) ਬਰਾਬਰ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹਨ। ਅਸ਼ੋਕ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ 24 ਬਰਾਬਰ-ਸਪੇਸ ਵਾਲੇ ਬੁਲਾਰੇ ਹਨ।
ਰੰਗ
ਫਲੈਗ ਕੋਡ ਅਤੇ IS1 ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ੋਕ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਝੰਡੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਛਾਪਣ ਜਾਂ ਪੇਂਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇਠਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਰੰਗਾਂ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸ਼ੇਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ, ਨੇਵੀ ਬਲੂ ਦੇ ਅਪਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ, "IS1: ਭਾਰਤੀ ਝੰਡੇ ਲਈ ਨਿਰਮਾਣ ਮਾਪਦੰਡ" ਜਿਵੇਂ ਕਿ 1931 CIE ਕਲਰ ਸਪੈਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨੇਵੀ ਨੀਲਾ ਰੰਗ ਸਟੈਂਡਰਡ IS:1803–1973 ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਮੁੱਲ CIE 1931 ਕਲਰ ਸਪੇਸ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਲਗਭਗ RGB ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਭਾਰਤੀ ਭਗਵਾ #FF9933, ਚਿੱਟਾ #FFFFFF, ਭਾਰਤੀ ਹਰਾ #138808, ਨੇਵੀ ਨੀਲਾ #000080. ਇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪੈਨਟੋਨ ਮੁੱਲ 130 U, ਸਫੈਦ, 2258 C ਅਤੇ 2735 C ਹਨ।
ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦ
ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1921 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਝੰਡੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਝੰਡੇ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਪਿੰਗਲੀ ਵੈਂਕਾਇਆ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਚਰਖਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਲਾਲ ਧਾਰੀ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹਰੇ ਧਾਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਬਣਾ ਕੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਟੀਚੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ। ਫਿਰ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਨੂੰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨੂੰ ਭਗਵਾ ਨਾਲ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟੀ ਪੱਟੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ ਸੀ (ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ), ਅਤੇ ਚਰਖੇ ਲਈ ਇੱਕ ਪਿਛੋਕੜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰੰਗ ਸਕੀਮ ਨਾਲ ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਸਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਤਿੰਨ ਬੈਂਡਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਅਰਥ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ: ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੱਚ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ।
15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਠਿਤ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਝੰਡਾ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਵਰਾਜ ਝੰਡੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸੋਧਿਆ ਸੰਸਕਰਣ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਤਿਰੰਗਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਭਗਵਾ, ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਹਰਾ ਰਿਹਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚਰਖੇ ਨੂੰ ਅਸ਼ੋਕ ਚੱਕਰ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਪਹੀਏ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਰਵਪੱਲੀ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ, ਨੇ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਿਆ:
ਭਾਗਵਾ ਜਾਂ ਕੇਸਰ ਤਿਆਗ ਜਾਂ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਲਾਭਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਦਾਸੀਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟਾ ਚਾਨਣ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਆਚਰਣ ਨੂੰ ਸੇਧ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਚ ਦਾ ਮਾਰਗ। ਹਰੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਸਬੰਧ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ "ਅਸ਼ੋਕ ਚੱਕਰ" ਧਰਮ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਹੈ। ਸੱਚ ਜਾਂ ਸਤਿਆ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਨੇਕੀ ਨੂੰ ਇਸ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੁਬਾਰਾ ਫਿਰ, ਪਹੀਆ ਗਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਖੜੋਤ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੈ। ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਹੈ. ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹੁਣ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਚੱਕਰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ.