cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਬਹਿਰੂਪੀਏਪਣ
ਇਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਗੜਬੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਦੂਜੇ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉਸ ਦੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ impersonation ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਅਸਲ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਹਸਤਾਖਰਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਮੰਤਵ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੇ ਹਸਤਾਖਰ ਅਸਲ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਲੱਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਗੈਰ- ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼ਮਸ਼ਪੁਰ ਬਲਾਕ ਸਮਰਾਲਾ
ਸ਼ਮਸ਼ਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸਮਰਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਸ਼ਮਸ਼ਪੁਰ ਸਮਰਾਲੇ ਤੋਂ ਬੀਜਾ ਰੋਡ ਤੇ ਸਮਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ -ਲੁਧਿਆਣਾ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ੩ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਅਤੇ ਬੀਜੇ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੇਰ ਸਾਹ ਸੂਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਰਗ ੧ ਤੋਂ ੭ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਘਣੀ ਵਸੋਂ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ ੪੫੦੦ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ੪ ਪੱਤੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ੨੦੦੦ ਵੋਟਰ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ੪ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਹਨ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਹੈ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਮਸਜਿਦ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਕੋ ਨਾਮ ਦੇ ਕਈ ਪਿੰਡ ਹੋਣ ਤੇ ਇਸਨੂੰ "ਸ਼ਮਸ਼ਪੁਰ ਦੀਵਾਲੇ" ਵਾਲੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲਾ ਫ਼ੋਨਕਾਲਾਦਾ
ਲਾ ਫੋਨਕਲਾਦਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਝਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਦੇ ਓਵੀਏਦੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਤੂਰੀਆਸ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਲਫੋਨਸੋ ਤੀਜੇ ਨੇ ਬਣਵਾਈ ਸੀ। ਇਹ ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਅੱਜ ਵੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਉੱਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ (fontem calatam) ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਨਾਂ ਪਿਆ। ਇਹ ਪੂਰਵ-ਰੋਮਾਨੇਸਕ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1998 ਯੂਨੇਸਕੋ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਕੰਧ ਦੇ ਕੋਲ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰੋਮਨ ਸੜਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਅਸਤੂਰੀਆ ਦਾ ਚਿਨ੍ਹ (Victory Cross) ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਅਸਥਾਨ
ਮੋਹਿਤ ਰੇ
ਮੋਹਿਤ ਰੇ (ਜਨਮ 1954) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਆਦਿ ਗੰਗਾ, ਬਿਕਰਮਗੜ੍ਹ ਝੀਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਲਘਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਉਸਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੰਮ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਜਲ ਸਰੋਵਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਤਲਾਬਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਖੋਜ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਮਿੳੁਂਸਪਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਪਬਿਲਸ਼ਰਾਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਉਸ ਨੇ ਤਕਨੀਕੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਕਈ ਕਾਗਜ਼ਾਤ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ' ਤੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ' ਦਿ ਸਟੇਟਸਮੈਨ' , ਇਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਖਬਾਰ ਹੈ, ਆਨੰਦਬਾਜ਼ਾਰ ਪਤਰਿਕਾ ਵਿਚ, ਈਈ ਸੈਮੈ ਅਤੇ ਬਰਤਾਮਣ, ਬੰਗਾਲੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਮੋਹਿਤ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ 1954 ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1976 ਵਿਚ ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੈਮੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। 1979 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। 1988 ਵਿਚ, ਉਹ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕੰਸਲਟੈਂਟਸ ਲਿਮਟਿਡ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋੲੇ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਚਲੇ ਗੲੇ। 1995 ਵਿਚ, ਮੋਹਿਤ ਨੇ ਵਿਕਾਸ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਅਾਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਵਿਕਾਸ ਬੈਂਕ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਐਮ.ਫਿਲ ਲਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਜ਼ਟਿੰਗ ਫੈਕਲਟੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।  ਜਾਧਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ, ਜਾਧਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਟਾਫ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ। ਉਸਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਜਾਧਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋ ਿੲੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੰਚ ਪੀ ਅੈਚ ਡੀ ਕੀਤੀ।
ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ
right|thumb|190x190px| ਵਿਸ਼ਵ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿਵਸ, 2011 ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਡਾ ਮੋਹਿਤ ਪਿਛਲੇ ਢਾਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਈ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵਸੁੰਧਰਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਗੈਰ-ਟੰਡ ਪ੍ਾਪਤ ਸਮੂਹ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਲਘਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ, ਆਦਿ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ, ਜਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਇਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨ ਵਜੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰ ਜਾਂ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ 48 ਵਿਰਾਸਤੀ ਜਲਘਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ, ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵੇਰਵੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।  ਰੇ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜਲਘਰਾਂ ਦੀ ਘਟ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਰਨ ਗੰਭੀਰ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਹੱਲ ਸਿਰਫ ਤਕਨੀਕੀ ਨਵੀਨਤਾ ਰਾਹੀਂ ਮੌਜੂਦਾ ਜਲਘਰਾਂ ਦੇ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੇ ਲਈ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ
ਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਮਾਜਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਦਵਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫਰੰਟ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਕਨਵੀਨਰ ਸਨ, ਜਿਹੜੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨ ਹੈ ਜੋ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪੀਪਲਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਫਾਰ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਰਾਈਟਸ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਰਾਈਟਸ ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ-ਬੋਧੀ-ਈਸਾਈ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸੀਏਏਐਮਬੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਹੈ। ਮਈ 2014 ਵਿਚ, ਰੇ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਈ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਫਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਸ ਸਵਪਨਾ
'''ਸ. ਸਵੱਪਨਾ''' ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਟੀ.ਐਨ.ਪੀ.ਐਸ.ਸੀ ਭਰਤੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਮਦੁਰਾਈ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਵੱਪਨਾ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਟੀ.ਐਨ.ਪੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਚੌਥੇ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੋਰਡ ਨੇ ਉਸਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਵੱਪਨਾ ਨੇ 7 ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਨੂੰ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਟੀ.ਐਨ.ਪੀ.ਐਸ.ਸੀ., ਯੂ.ਪੀ.ਐਸ.ਸੀ., ਐਸ.ਐਸ.ਸੀ. ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਈਆ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਵਿਕਲਪਕ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਮਦੁਰਾਈ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਲੈਕਟਰ ਗੋਪੀ ਸ਼ੰਕਰ ਮਦੁਰਾਈ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਮਦੁਰਾਈ ਬੈਂਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਕਿ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰਸ ਟੀ.ਐੱਨ.ਪੀ.ਐੱਸ.ਸੀ. ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਸਕਣ। 2013 ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਪੀਲ ਸਫ਼ਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਗ
ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਕਾਉਂਕੇ
ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਕਾਉਂਕੇ (1949 – ਜਨਵਰੀ 1, 1993) ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਜਥੇਦਾਰ ਸਨ। ਉਹ 1986 ਤੋਂ 1993 ਤੱਕ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਵੱਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 1949 ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਬ-ਡਵੀਜ਼ਨ ਜਗਰਾਉਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕਾਉਂਕੇ ਕਲਾਂ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂਅ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂਅ ਚੰਦ ਕੌਰ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਤੋਤਾ ਸਿੰਘ ਨਾਨਕਸਰ ਦੇ ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ। ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਉਹਨਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਲਿਆ ਅਤੇ 6 ਜਮਾਤਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ।
ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ
ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਵਿਖੇ 26 ਜਨਵਰੀ, 1986 ਨੂੰ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰੋਡੇ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ। ਰੋਡੇ ਆਪਣੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਸਮੇਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਾਉਂਕੇ ਨੂੰ ਕਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ।
29 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1986 ਨੂੰ ਪੰਥਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਸੱਦ ਕੇ ਆਜ਼ਾਦ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਹੋਮਲੈਂਡ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬਾਅਦ ਪੰਥਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਦੂਦ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਕੇ ਜਥੇਦਾਰ ਕਾਉਂਕੇ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਜਥੇਦਾਰ ਕਾਉਂਕੇ ਦੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਮਾਨੋਚਾਹਲ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
1970 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰਮੇਲ ਕੌਰ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਕਰਵਾਇਆ।ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸੰਤਾਨਾਂ ਹੋਈਆਂ।
ਸ਼ਹਾਦਤ
ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਪੁਲਿਸ ਟੁਕੜੀ ਨੇ 25 ਦਸੰਬਰ, 1992 ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਾਉਂਕੇ ਕਲਾਂ ਸਥਿਤ ਘਰ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। 28 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਥਾਣਾ ਸਦਰ ਜਗਰਾਉਂ ਤੋਂ ਸੀ.ਆਈ.ਏ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੇਂਦਰ ਜਗਰਾਉਂ ਵਿਖੇ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਲੈ ਕੇ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਉਹ ਤਸੀਹਿਆਂ ਕਾਰਨ ਖਾਣਾ ਖਾ ਸਕਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੱਥ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ 30 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਛੁਟਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਅਤੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਚੁੱਕੇ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤੀ।
31 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗੁਰਮੇਲ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕਾਉਂਕੇ ਨੂੰ ਸੀ.ਆਈ.ਏ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਇਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਥਹੁ-ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ 2 ਜਨਵਰੀ, 1993 ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚੋਂ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
1997 ਮਈ ਨੂੰ ਕਮੇਟੀ ਫ਼ਾਰ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਡਿਸਅਪੀਅਰੈਂਸ ਇਨ ਪੰਜਾਬ (CCDP) ਨਾਂਅ ਦੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਇਆ ਕਿ ਜਥੇਦਾਰ ਕਾਉਂਕੇ ਨੂੰ 25 ਦਸੰਬਰ, 1992 ਤੋਂ 1 ਜਨਵਰੀ, 1993 ਤੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਥਾਣਾ ਸਦਰ ਜਗਰਾਉਂ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰ ਸੀ.ਆਈ.ਏ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੇਂਦਰ ਜਗਰਾਉਂ ਵਿਖੇ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਇਹ ਵੀ ਪਾਇਆ ਕਿ ਸਬੂਤ ਇਸ ਗੱਲ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਹੀ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਰਕਿਟ, ਵੈਨਕੂਵਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਰਕਿਟ (پنجابی مارکٹ) ਵੈਨਕੂਵਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਇਲਾਕਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਇੰਡੋ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਲਾਕੇ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਮੋਟੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੇਨ ਸਟਰੀਟ ਦੇ ਛੇ ਬਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਸਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਜੰਗ
ਅਮਰੀਕੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਜੰਗ (1775–1783), ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਜੰਗ, ਜਾਂ ਸਿੱਧਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿਚਲੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਜੰਗ ਗਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਤੇਰਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਬਸਤੀਆਂ ਉਤਲੀ ਹਕੂਮਤ ਦਾ ਹਿੰਸਕ ਖ਼ਾਤਮਾ ਸੀ ਜੋ ਜੁਲਾਈ 1776 ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਬਣ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਜੰਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਨਕਲਾਬ
ਕੁੱਜਾ
ਕੁੱਜਾ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਕਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਬਰਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਣੀ, ਲੱਸੀ,ਦਹੀਂ, ਘਿਉ ਆਦਿ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਕੁੱਜੇ ਦਾ ਆਕਾਰ ਘੜੇ/ਤੌੜੇ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੁੱਜੀ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਕਿਸੇ ਧਾਤੂ ਦੇ ਇਸੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਬਰਤਨ ਨੂੰ ਗੜਵਾ लोटा ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਕੁੱਜਾ ਖਾਣਾ ਜਿਵੇਂ ਦਾਲ, ਖਿਚੜੀ, ਦਲੀਆ ਰਿੰਨ੍ਹਨ ਦੇ ਕੰਮ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਜੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੁਮ੍ਹਿਆਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਹਰ ਸਭਿਅਤਾ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਵਰਤੋਂ'ਚ ਲਿਆਉਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।ਹੁਣ ਵੀ ਦੂਜੇ ਬਰਤਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਕੁੱਜਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚੁਕਿਆ-ਧਰਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਬਰਤਨ ਹੈ।
ਸੰਦਰਭ
लोटा https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B2%E0%A5%8B%E0%A4%9F%E0%A4%BE
ਦਾਤਣਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ
ਦਾਤਣਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿੰਮ ਅਤੇ ਕਿੱਕਰ ਆਦਿ ਦਰਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਦਾਤਣਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਪੇਸ਼ਾ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।[
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਵੇਰੇ ਟੁੱਥ ਪੇਸਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦਾਤਣ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।ਪਰ ਹੁਣ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਦਾਤਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘਟ ਗਈ ਹੈ।ਭਾਂਵੇਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਲੋਕ ਦਾਤਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਪੁਰਾਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਤਕਰੀਬਨ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਖੁਦ ਇਹ ਦਾਤਾਣਾ ਤੋੜ ਕੇ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚੌਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਦਾਤਣਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਬੈਠੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਘਟਣ ਨਾਲ ਗੈਰ ਸੰਗਠਤ ਕਿੱਤਾ ਰੁਜਗਾਰ ਘੱਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਰਥਿਕਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੈਰ ਸੰਗਠਤ ਰੁਜਗਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੁਜ਼ਗਾਰ
2013 ਮੁਜੱਫ਼ਰਨਗਰ ਦੰਗੇ
27 ਅਗਸਤ 2013 ਮੁਜੱਫਰਨਗਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਵਾਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਦੰਗੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਤੱਕ 43 ਜਾਨਾਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 93 ਜਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। 17 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਦੰਗਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਕਰਫਿਉ ਹਟਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫੌਜ ਵਾਪਸ ਸੱਦ ਲਈ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੱਤਿਆਕਾਂਡ
ਮਨੁੱਖੀ ਯੁੱਗ ਕੈਲੰਡਰ
ਹੋਲੋਸੀਨ ਕੈਲੰਡਰ, ਜੋ ਹੋਲਸੀਨ ਯੁੱਗ ਜਾਂ ਹਿਊਮਨ ਏਰਾ (ਹੇ) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਏ.ਡੀ. (ਜਾਂ ਸੀਈ) ਨੰਬਰਿੰਗ ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ 10,000 ਸਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਨੂੰ ਹੈਲਸੀਨ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਯੁਗ ਅਤੇ ਨੀਲਾਿਥਿਕ ਇਨਕਲਾਬ, ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ-ਸ਼ੈਲੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ. ਹੋਲੋਸਿਨ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਲ 12,017 ਹੈ। ਇਸ ਸਕੀਮ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1993 ਵਿੱਚ ਸਿਸਰੇ ਐਮਿਲਿਨੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਹੋਲੀਸੀਨ ਕਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ 11,993.
ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਕੈਸੇਰ ਐਮੀਲੀਅਨ ਦੀ ਕੈਲੰਡਰ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਐਨੋ ਡੋਮਿਨੀ ਯੁੱਗ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਥਿਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਐਨੋ ਡੌਨੀ ਯੁੱਗ ਯਿਸੂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸਾਲ ਦੇ ਗਲਤ ਅਨੁਮਾਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਯੁੱਗ ਈਸਾ 1 ਵਿੱਚ ਯਿਸੂ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਦਿਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 4 ਬੀਸੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ. ਐਮੀਲੀਅਨ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਹਲੋਸਿਨ ਦੀ ਲਗਭਗ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਅਰਥ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਯਿਸੂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਜਨਮ ਹੌਲੋਸਿਨ ਦੀ ਲਗਭਗ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਹੈ।
ਬੀ ਸੀ ਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭਵਿਖ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਐਨੋ ਡੋਮਨੀ ਯੁੱਗ ਦਾ ਕੋਈ ਸਾਲ ਜ਼ੀਰੋ ਨਹੀਂ ਹੈ, 1 ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਨਾਲ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਏ.ਡੀ. 1 ਦੁਆਰਾ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟਾਈਮਪੈਨ ਦੀ ਗਣਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੇਚੀਦਾ ਹੋ ਗਿਆ.
ਲਾਭ
ਮਨੁੱਖੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਕਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਸਾਨ ਭੂਗੋਲਿਕ, ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ, ਡੈਂਡਰ੍ਰੋਰੋਲੋਜੀਕਲ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਡੇਟਿੰਗ ਲਈ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਯੁਗ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਯਿਸੂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁੱਖ ਤਾਰੀਖਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਮ ਤਾਰੀਖਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨਾਲ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵੱਡੇ ਤਾਰੀਖਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਲਾਭ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੋਲਸੀਨ ਅਰਾ ਦੂਜੇ ਕੈਲੰਡਰ ਯੁੱਗਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕੈਲੰਡਰਾਂ ਤੋਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਲਈ ਇਹ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁੱਧਤਾ
ਜਦੋਂ ਐਮੀਲੀਅਨ ਨੇ 1994 ਵਿੱਚ ਕੈਲੰਡਰ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਾਲੋਸੀਨ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਅੰਦਾਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ 12,700 ਤੋਂ 10, 9 70 ਸਾਲ ਬੀਪੀ ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਹੋਲੋਸਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਹਿਮਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਈਯੂਜੀਐਸ ਦੁਆਰਾ 2013 ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਵਰਤਮਾਨ ਅਨੁਮਾਨ 9701 ਬੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹੋਲੋਸਿਨ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 300 ਸਾਲ ਵੱਧ ਹਾਲੀਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ
ਦਸੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ, ਮਸ਼ਹੂਰ YouTube ਚੈਨਲ ਕੁਰਜਜ਼ੇਗਟਟ - ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਜੋ ਹੋਲਸੀਨ ਕੈਲੰਡਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2017 ਦੇ 5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ ਹਨ। ਵੀਡੀਓ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ ਦੀ ਕੁਝ ਸੀਮਤ ਮਾਨਤਾ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਐਂਨੋ ਡੋਮਿਨੀ ਯੁੱਗ ਦੀ ਬਜਾਏ 12017 ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਕੁਰੂਜੇਗਜਟ ਨੇ 12017 ਕੈਲੰਡਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਛੇਤੀ ਵੇਚ ਦਿੱਤੇ ਹਨ
ਪਰਿਵਰਤਨ
ਜੂਲੀਅਨ ਜਾਂ ਗ੍ਰੈਗੋਰੀਅਨ ਏ.ਡੀ. ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਯੁਗ ਤੱਕ ਦਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਏ.ਡੀ. ਸਾਲ ਵਿੱਚ 10,000 ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਏ.ਡੀ. 2017 ਦਾ ਚਾਲੂ ਸਾਲ ਇੱਕ ਹੋਲੋਸਿਨ ਦੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਕ "1" ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ 12,017 ਹੈ। ਬੀ.ਸੀ. ਸਾਲ ਬੀ.ਸੀ. ਵਰ੍ਹੇ ਨੂੰ 10,001 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਉਪਯੋਗੀ ਵੈਧਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੀ.ਸੀ. ਅਤੇ ਈ.ਈ. ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਿੰਗਲ ਅੰਕ 1 ਜਾਂ 11 ਤਕ ਵਧਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਕਾਲਾ ਅਫਗਾਨਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜ਼ੇੱਨ
ਜ਼ੇੱਨ ਮਹਾਯਾਨ ਬੁੱਧ ਦਾ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਹੈ। 'ਜ਼ੇੱਨ' ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ 'ਧਿਆਨ' ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ ਹਨ - ਧਿਆਨ ਮਗਨ ਹੋਣਾ। ਇਹ ਬੜੀ ਤੀਖਣਤਾ ਨਾਲ ਤਾਓਵਾਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਬੁੱਧਮੱਤ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਖ ਸਕੂਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚੀਨ ਤੋਂ, ਚਾਨ ਬੁੱਧਮੱਤ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵੀਅਤਨਾਮ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਪਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜਪਾਨੀ ਜ਼ੇੱਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫੈਲ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਯਾਨ
ਬਿੱਲੀ
ਘਰੋਗੀ ਬਿੱਲੀ(Felis catus ਜਾਂ Felis silvestris catus) ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਮੂਰਦਾਰ ਪਾਲਤੂ ਮਾਸਖੋਰਾ ਥਣਧਾਰੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਾਲਤੂ ਰੱਖਣ ਸਮੇਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਘਰੇਲੂ ਬਿੱਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਬਿੱਲੀ ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਬਿੱਲੀ-ਜਾਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜੋਟੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਚੂਹੇ ਆਦਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਣ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਕਰ ਕੇ ਕਦਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚਾਹੇ ਇਹ ਕੱਲਮ-ਕੱਲੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਮਾਜਿਕ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਸਾਧਨ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ (ਮਿਆਊਂ ਕਰਨਾ, ਘੁਰ-ਘੁਰ ਕਰਨਾ, ਕੰਬਵੀਂ ਅਵਾਜ਼ ਕੱਢਣਾ, ਫੁੰਕਾਰਨਾ, ਬੁੜਬੁੜਾਉਣਾ), ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਅਤੇ ਬਿੱਲੀ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਿੰਡ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ।
ਕਿਉਂਕਿ ਬਿੱਲੀਆਂ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ-ਪੱਧਤੀ ਜਾਨਵਰ ਸਨ, ਇਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਪਾਲਤੂ ਬਣਾਈਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਪਾਲਤੂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕੁਝ ਸੰਕੇਤ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰੇ "ਨਵ-ਪੱਥਰ ਕਾਲੀਨ ਯੁੱਗ" ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
2007 ਦੀ ਇੱਕ ਗੁਣਸੂਤਰਕ ਘੋਖ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਲਤੂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਇਲਾਕੇ (8000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਲਾਗੇ) ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਮਾਦਾ ਅਫ਼ਰੀਕੀਆਈ ਜੰਗਲੀ-ਬਿੱਲੀਆਂ (Felis silvestris lybica) ਦੇ ਵੰਸ਼ 'ਚੋਂ ਹਨ। ਬਿੱਲੀਆਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਤਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਘਰੋਗੀ ਬਿੱਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੀ ਜੰਗਲੀ ਪੂਰਵਜ, ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਦੁ-ਗੁਣਸੂਤਰਕ (ਡਿਪਲਾਇਡ) ਪ੍ਰਾਣੀ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 38 ਗੁਣਸੂਤਰ (ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ) ਅਤੇ ਲਗਭਗ 20,000 ਜੀਵਾਣੂ (ਜੀਨ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਿੱਲੀਆਂ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ 250 ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ ਜੀਵਾਣੂ ਰੋਗ ਪਛਾਣੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ 'ਚੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜਮਾਂਦਰੂ ਗੜਬੜਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ। ਇਸ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੂ-ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਕਰ ਕੇ ਬਿੱਲੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਰੋਗ ਉਹਨਾਂ ਅਨੁਵੰਸ਼ਿਕ ਪਰੀਖਣਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਕਈ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਘੋਖ ਲਈ ਬਿੱਲੀਆਂ ਨੂੰ ਜੀਵ-ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਿੱਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ
ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਿੱਲੀਆਂ ਆਮ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 50 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਬਿੱਲੀ-ਪਾਲਣ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ 2007 ਦੀ ਗੈਲਅੱਪ ਵੋਟ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਔਰਤ ਦੀ ਬਿੱਲੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਮਾਨਵ-ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਲਤੂ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਿੱਲੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੱਲ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ; ਕੋਟ, ਦਸਤਾਨੇ, ਟੋਪੀਆਂ, ਜੁੱਤੀਆਂ, ਕੰਬਲ ਅਤੇ ਖਿਡੌਣੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ। ਇੱਕ ਬਿੱਲੀ-ਖੱਲ ਕੋਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 24 ਬਿੱਲੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਵਰਤੋਂ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਾਵਤਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖੱਲਾਂ ਦੇ ਕੰਬਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਠੀਏ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਸ਼ਿਕਾਰ ਚੂਹੇ ਹਨ। ਬਿੱਲੀ ਪਾਲਤੂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਦੋਨੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਾਲਤੂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਸਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਾਰ ਫੁੱਟ ਲੰਬੀ ਇਸ ਬਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਲੰਬੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੀਨੀ ਲੋਕ ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ ਪੀਲਾ ਤੇਂਦੂਆ, ਤਿੱਬਤੀ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਚੱਟਾਨੀ ਬਿੱਲੀ, ਬਰਮੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਰੰਗ
ਬਿੱਲੀਆਂ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਲਕੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀ, ਜਿਸ ’ਤੇ ਹਲਕੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਧੱਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਜਿਸ 'ਚ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਗਹਿਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਧੱਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਿਸੇ ’ਤੇ ਕੋਈ ਧੱਬਾ ਹੁੰਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਬਾਘ ਬਿੱਲੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਅੱਡ ਅੱਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਸਾਲ ’ਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਖੱਲ ਉਤਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਥਾਨ
ਏਸ਼ੀਅਨ ਬਿੱਲੀ ਤਿੱਬਤ ਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ, ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ, ਦੱਖਣੀ ਬਰਮਾ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਤੇ ਸੁਮਾਤਰਾ ’ਚ ਪਾਈਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੰਗਲੀ ਬਿੱਲੀ ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਭਿਅੰਕਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੋਮਲ ਚਮੜੀ ਵਾਲੀ ਚੀਤਾ ਬਿੱਲੀ ਦੀ ਖੱਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਆਕਰਿਸ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੰਗਲੀ ਬਿੱਲੀਆਂ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਈਬੇਰੀਆਂ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪਰਸ਼ਿਅਨ ਬਿੱਲੀ ਦਾ ਪੂਰਵਜ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਪਾਲਤੂ ਬਿੱਲੀ ਜਿੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਲੜਾਕੂ ਤੇ ਕਰੂਰ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖੱਲ ਹਲਕੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਮੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਦੀ ਬਰਫਾਨੀ ਠੰਢ ’ਚ ਬਚਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਜੰਗਲੀ ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ ਮਿਸਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਪਾਲਤੂ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਬੁਸ਼ ਬਿੱਲੀ ਜਾਂ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਜੰਗਲੀ ਬਿੱਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਿਅੰਕਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਕਾਟ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜੰਗਲੀ ਬਿੱਲੀ ਦੀ ਪੂਛ ’ਤੇ ਚਾਰ ਤੋਂ ਛੇ ਤਕ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਗੋਲ ਛੱਲੇ ਵਰਗੇ ਦਾਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਨਸਾਨ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਖਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਰਬਤ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ’ਚ ਤੇ ਨੇਪਾਲ ’ਚ ਸੁੰਦਰ ਸੰਗਮਰਮਰੀ ਬਿੱਲੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖੱਲ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਲੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਨਵਰ
ਭਗਵਤੀ ਚਰਣ ਵੋਹਰਾ
ਭਗਵਤੀ ਚਰਨ ਵੋਹਰਾ (15 ਨਵੰਬਰ 1903 - 28 ਮਈ 1930) ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀਵਾਦੀ ਸਨ। ਉਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਬੰਬ ਪ੍ਰੀਖਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਐਚ. ਐਸ. ਆਰ. ਏ. ਦੇ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਦੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੁੱਲ 105 ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 72 ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ 33 ਭਗਵਤੀ ਚਰਣ ਵੋਹਰਾ, ਸੁਖਦੇਵ, ਬੁਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੱਤ, ਮਹਾਂਵੀਰ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਆਗੂ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਸੁਖਦੇਵ, ਬਟੁਕੇਸ਼ਵਰ ਦੱਤ, ਸ਼ਿਵ ਵਰਮਾਂ, ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ ਸਿਨਹਾ ਆਦਿ ਵੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਨ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨਸ਼ੀਲ ਨੌਜਵਾਨ ਸਨ, ਪਰ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਗਵਤੀਚਰਣ ਵੋਹਰਾ, ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰੀਬ ਸਨ। ਵਰਣਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਡੂੰਘੀ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੌਜਵਾਨ ਭਾਰਤ ਸਭਾ ਅਤੇ ਐਚ. ਐਸ. ਆਰ. ਏ. ਦਾ ਐਲਾਨਨਾਮਾ ਭਗਵਤੀ ਚਰਣ ਵੋਹਰਾ ਨੇ ਹੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵਿਚਾਰਯਾਤਰਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਹਿਯਾਤਰੀ ਸਨ।
ਬੰਬ ਦਾ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ
ਇਸ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਲੇਖ ਭਗਵਤੀ ਚਰਨ ਵੋਹਰਾ ਨੇਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਅਜ਼ਾਦ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਲੇਖ ਕਸ਼ਮੀਰ ਬਿਲਡਿੰਗ, ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਕਮਰੇ 69 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆਸੀ, ਜਿਸ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਬੰਬ ਫੈਕਟਰੀ ਵਜੋਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਲੇਖ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਲੇਖ 'The Cult of Bomb' ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ 23 ਦਸੰਬਰ 1929 ਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਖੰਡਨਕੀਤਾ ਸੀ।
ਦੇਵੇਨ ਵਰਮਾ
ਦੇਵੇਨ ਵਰਮਾ (23 ਅਕਤੂਬਰ 1937-2 ਦਸੰਬਰ 2014), ਗੁਲਜ਼ਾਰ, ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਮੁਖਰਜੀ, ਅਤੇ ਬਾਸੂ ਚੈਟਰਜੀ ਵਰਗੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹਾਸਰਸੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੀ। ਉਹ  ਬੇਸ਼ਰਮ  ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਚੋਰੀ ਮੇਰਾ ਕਾਮ, ਚੋਰ ਕੇ ਘਰ ਚੋਰ ਅਤੇ ਅੰਗੂਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਬੈਸਟ ਕਮੇਡੀਅਨ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਅੰਗੂਰ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਮੇਡੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
23 ਅਕਤੂਬਰ 1937 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਕੱਛ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਦੇਵਨ ਵਰਮਾ ਨੇ ਪੂਣੇ ਤੋਂ ਪਢਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨ੍ਵ੍ਰੋਸ੍ਜੀ ਵਾਡੀਆ ਕਾਲੇਜ ਜੋ ਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਪੂਣੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ| ਦੇਵਨ ਵਰਮਾ ਨੇ ਰੂਪਾ ਗਾੰਗੁਲੀ ਜੋ ਕੀ ਬਾਲਿਵੂੱਡ ਅਦਾਕਾਲ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਕੁੜੀ ਹੈ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ |
ਪੂਰਨਿਮਾ ਹੇਮਬਰਮ
ਪੂਰਨਿਮਾ ਹੇਮਬਰਮ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Purnima Hembram; ਜਨਮ 10 ਜੁਲਾਈ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਐਥਲੀਟ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2015 ਅਤੇ 2017 ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈਪਟਾਥਲਨ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ 2018 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ।
ਜੀਵਨ
ਹੇਮਬਰਾਮ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਮਯੂਰਭੰਜ ਤੋਂ ਸੰਥਾਲ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1993 ਵਿੱਚ ਦੁਖੀਆ ਅਤੇ ਧਾਨੀਆ ਹੇਮਬ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਭਰਾ, ਦੁਰਗਾ ਅਤੇ ਡੋਮਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੈਣ ਸਿੰਗੋ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਹੇਮਬਰਮ ਨੂੰ 2015 ਵਿੱਚ ਬੀਜੂ ਪਟਨਾਇਕ ਸਪੋਰਟਸਮੈਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ 200,000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਵੀਨ ਪਟਨਾਇਕ ਦੁਆਰਾ 2017 ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ 1 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ 300,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਵਪਨਾ ਬਰਮਨ 2017 ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ - ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹੈਪਟਾਥਲਨ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਈਵੈਂਟ ਦੌਰਾਨ ਡਿੱਗ ਗਈ ਜੋ 800 ਮੀਟਰ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਰਮਨ ਨੇ ਫਿਰ ਵੀ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਮੇਗ ਹੇਮਫਿਲ ਨੇ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਹੇਮਬਰਮ ਨੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੇਮਬਰਾਮ ਨੇ ਗੁੰਟੂਰ ਵਿੱਚ 57ਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਅੰਤਰ-ਰਾਜੀ ਅਥਲੈਟਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 100 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Webarchive template wayback links
ਗਾਇਆ (ਮਿਥਹਾਸ)
ਗਾਇਆ ( or ; ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ Γαῖαਤੋਂ, Gē Γῆ, "ਜ਼ਮੀਨ" ਜਾਂ "ਧਰਤੀ" ਦਾ ਕਾਵਿਕ ਰੂਪ; also Gaea, or Ge) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮੁਢਲੇ ਯੂਨਾਨੀ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਧਰਤੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸੀ। । 'ਗਾਇਆ' ਸਭਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਾ ਸੀ: ਮੁਢਲੀ ਗ੍ਰੀਕ ਦੇਵੀ ਮਾਂ; ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਗਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ; ਯੂਨਾਨੀ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ, ਟਾਈਟਨਾਂ ਅਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਯੁਰਾਨਸ ਨਾਲ ਸਮਾਗਮ ਤੋਂ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਜਦਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਪੋਂਟਸ (ਸਮੁੰਦਰ) ਨਾਲ ਸਮਾਗਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਰੋਮਨ ਰੂਪ ਟੈਰਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਮਿਥਿਹਾਸ
ਸੂਰਜੀ ਭਾਂਬੜ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਰਜੀ ਘਟਨਾਵਾਂ
ਨਵੀ ਪਿਲਾਈ
thumbnail|ਨਵੀ ਪਿੱਲਈ ਨਵੀ ਪਿਲਾਈ ਜਾਂ ਨਵੀ ਪਿੱਲੈ (ਤਾਮਿਲ:நவநீதம் பிள்ளை)1941 23 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ|ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ 'ਚ ਇੱਕ ਜੱਜ ਸਨ। ਉਹ 2003 ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਜੱਜ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਕੰਮ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ, 1 ਸਤੰਬਰ, 2008 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਉਹ ਤਾਮਿਲ ਮੂਲ ਦੇ ਪਰੀਵਾਰ ਵਿੱਚ ਡਰਬਨ, ਨੇਟਲ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ 'ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ।ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਬੱਸ ਡਰਾਈਵਰ ਸਨ। ਜਨਵਰੀ 1965 ਨੁੰ, ਉਸ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ | 1963 ਵਿੱਚ ਨੇਟਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ BA ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ 1965 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਲ.ਐਲ.ਬੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ | 1988 ਵਿੱਚ ਹਾਰਵਰਡ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਤੋਂ LLM ਡਿਗਰੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 1982 ਡਾਕਟਰ ਨਿਆਂਇਕ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ |
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941
ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਦਾ ਚੌਥਾ ਦੌਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਟਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
2020 ਦੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ
thumb|ਦਿੱਲੀ ਬਾਰਡਰ ਤੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ 2020 ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨੀ ਉਪਜ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਣਜ (ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤ) ਬਿਲ- 2020 ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ (ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ) ਮੁੱਲ ਭਰੋਸਗੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਬਿਲ-2020 ਰੱਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਲਾਹੇਵੰਦਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਸਭਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਤੇ ਵੀ ਪੈਣ ਦੇ ਖਦਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਜੋ ਰੋਸ ਮੁਜਾਹਰੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੇ ਪਿਆ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਰਾਜਾਂ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਵਿਕਲਪਿਕ ਵਪਾਰਕ ਚੈਨਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਮੁਨਾਫਾ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣਗੇ।
ਪਹਿਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਕਿਸਾਨੀ ਉਪਜ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਣਜ (ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤ) ਕਾਨੂੰਨ- 2020 ਨਿਰਧਾਰਤ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵਪਾਰ ਦੀ ਵੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਵੇਚ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਵੇਗਾ।
ਦੂਜਾ ਕਾਨੂੰਨ ਕਿਸਾਨ (ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ) ਮੁੱਲ ਭਰੋਸਗੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਕਾਨੂੰਨ-2020 ਇਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਢਾਂਚਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤੀ ਉਪਜ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਜਾਂ ਉਤਪਾਦਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਦਰਮਿਆਨ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਰਾਹੀਂ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਖੇਤੀ (ਕੰਟਰੈਕਟ ਫਾਰਮਿੰਗ) ਲਈ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਤੈ ਕਰਕੇ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਰਾਹੀਂ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਖੇਤੀ-ਕਾਰੋਬਾਰ ਫਰਮਾਂ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਰਾਂ, ਥੋਕ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ, ਬਰਾਮਦਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਤੀ ਬੋਰਡ, ਸਬ-ਡਵੀਜ਼ਨਲ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਅਤੇ ਅਪੀਲ ਅਥਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਤਿੰਨ-ਪੱਧਰੀ ਵਿਵਾਦ ਨਿਪਟਾਰੇ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ
ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਨੋਟੀਫਾਈਡ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਪ੍ਰੋਡੂਸ ਮਾਰਕੀਟ ਕਮੇਟੀ (ਏ.ਪੀ.ਐਮ.ਸੀ.) ਮੰਡੀਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇਣਗੇ। ਹੋਰ, ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਅੰਤਰ-ਰਾਜ ਵਪਾਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰੇਗਾ। ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਏ.ਪੀ.ਐਮ.ਸੀ. ਮਾਰਕੀਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਪਾਰ ਲਈ ਮਾਰਕੀਟ ਫੀਸ, ਸੈੱਸ ਜਾਂ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ "ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੰਡੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਣਗੇ" ਅਤੇ "ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਪੋਰੇਟਾਂ ਦੇ ਰਹਿਮ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ" ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨਆੜ੍ਹਤੀਆਂ (ਕਮਿਸ਼ਨ ਏਜੰਟ, ਜੋ ਵਿੱਤੀ ਰਿਣ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਖਰੀਦ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫਸਲ ਲਈ ਢੁਕਵੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ ਵਿਚੋਲੀਏ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ) ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਣਗੇ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਏ.ਪੀ.ਐਮ.ਸੀ. ਮੰਡੀਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤੀ ਗਰੰਟੀ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। link=https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%A4%E0%A8%B8%E0%A8%B5%E0%A9%80%E0%A8%B0:NP_India_burning_48_(6315309342).jpg|thumb|ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਮੰਗ [[ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨਾ|ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਲਈ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਲਈ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਹੈ।]]
, ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਰੋਧ
thumb|ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਦਿੱਲੀ ਉੱਤੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਧਰਨਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 11 ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਖੇਤੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਆੜ ਹੇਠ ਲਿਆਂਦੇ ਤਿੰਨ ਆਰਡੀਨੈਂਸਾਂ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਿਆਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿਚ ਜਿਸ ਦਿਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਿੱਲ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮੁੱਚਾ ਪੰਜਾਬ ਜਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਮੈਂਬਰ ਇਸ ਬਿੱਲ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਵੋਟ ਪਾਵੇਗਾ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਵੜਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹਨਾਂ ਆਰਡੀਨੈਂਸਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਚਲਦੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਖੇਤੀ ਆਰਡੀਨੈਂਸਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਨੇੜੇ ਪਿਪਲੀ ਵਿੱਚ ਸੂਬਾ ਪੱਧਰੀ ਧਰਨਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਤੇ ਪੁਲੀਸ ਵੱਲੋਂ ਲਾਠੀਚਾਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਭਖ  ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਹ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤੀ ਬਿਲਾਂ/ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਧਿਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਚਾਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ‘ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ’ ਅਸਲ ਵਿਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੈਕਟਰ ਹੇਠ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਹੈ। thumb|ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਦਿੱਲੀ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਰੇਹੜੇ ਵਾਲਾ ਕਿਸਾਨ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ 25 ਸਤੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਸਿਖਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ 31 ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਬੰਦ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਤੇ ਬੰਦ ਏਨਾ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਨਿੱਬੜਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਹੀਂ ਆਈ ਕਿ ਬੰਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੀਤੀ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਿਵਾਏ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੇਖਕ, ਰੰਗਕਰਮੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਨਿੱਤਰੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੱਖ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ 25 ਸਤੰਬਰ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ ਤੇ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਸੀ।ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੇਲਾਂ, ਰਿਲਾਇੰਸ ਪੰਪਾਂ, ਟੌਲ ਬੈਰੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਘਿਰਾਓ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਉਹਨਾਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਗੋ ਬੈਕ ਦੇ ਨਾਹਰੇ ਵੀ ਲਾਏ। ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਜੋਰਦਾਰ ਰੋਸ ਮੁਜਾਹਰਾ ਕੀਤਾ ਜਿਲ ਵਿੱਚ ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ, ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੁਛਾੜਾਂ ਦਾ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ।
ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਾਘਿਆਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਅਤੇ ਟੀਕਰੀ ਬਾਰਡਰ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕਈ ਦਿਨ ਤੋਂ ਧਰਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਧਰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਾਦਾਦ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੇ 40 ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹੋਈ ਪੰਜ ਗੇੜਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਿਸੇ ਤਣ ਪੱਤਣ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕੀ। ਕੌਮੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਕੰਢੀ ਟਰੈਕਟਰ ਪਰੇਡ ਮਾਰਚ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲੀਸ ਵੱਲੋਂ 37 ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਰਜ ਕੇਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਮਗਰੋਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲੀਸ ਨੇ 44 ਆਗੂਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੁਕਆਊਟ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ ਦੀਪ ਸਿੱਧੂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਿਸਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ ਅਤੇ ਸਰਵਣ ਸਿੰਘ ਪੰਧੇਰ ਨੂੰ ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਲਈ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ।
ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦਰਮਿਆਨ ਗੱਲਬਾਤ
30 ਦਸੰਬਰ 2020 ਤਕ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਇਹ ਸੱਤ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿੰਨੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰਨ ਸਮੇਤ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇਣ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਬਿੱਲ-2020 ਸਮੇਤ ਪਰਾਲੀ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਕਿਸਾਨ ਵਿਰੋਧੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਇਹਨਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਛੇਵੀਂ ਮੀਟਿੰਗ 30 ਦਸੰਬਰ ਵਾਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨੀ ਪੱਖ ਵੱਲੋਂ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਪ੍ਰਭਾਵ 4 ਜਨਵਰੀ 2021 ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ।ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿਚਾਲੇ 4 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਗੇੜ ਪੂਰੇ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਵਾਦ ਵਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿਚ ਸੋਧ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਿਸ ਲੈਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਿਸਾਨ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਖੇਤੀ ਜਿਣਸਾਂ ਉੱਤੇ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਉਪਰ ਅੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੇ ਅਸਰ
ਦੇਖੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵੱਲੋਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਖ਼ਦਸ਼ੇ ਦੂਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਬਿਲ ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਨਾ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਸਬੰਧਿਤ ਧਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਬਿਨਾਂ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਰਡੀਨੈਂਸਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਟੈਂਡ ਲੈਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੇਤੀ ਆਰਡੀਨੈਂਸਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਰੂ ਅਸਰ ਪੰਜਾਬ ’ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਖੇਤੀ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਸਿਆਸੀ ਧਿਰਾਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਇਕਜੁੱਟ ਨਜ਼ਰ ਆਈਆਂ। ਲਗਾਤਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਝੱਲ ਰਹੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਆਖ਼ਿਰ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣਾ ਪਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਦਲ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਵਖਰੇਵਾਂ ਰਿਹਾ ਪਰ 1996 ਤੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ-ਭਾਜਪਾ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਦਾ ਸੂਤਰ ਮੰਨਦਿਆਂ ਇਸ ਗੱਠਜੋੜ ਵਿਚ ਤਰੇੜ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਰਾਜਸੀ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਸਿਆਸੀ ਮੌਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਪਰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਐੱਨਡੀਏ ਨੈਤਿਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਤੇ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੋਸ਼ ਲਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸੱਤਾ ਦੀਆਂ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਪਾਰਟੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹੋਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਵਾਲਾਂ ਕਰਕੇ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਲੜ ਰਹੀਆਂ ਬਲਕਿ 2022 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ। ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਉਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਵੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ। ਸਭ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵਾਂਗ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਕੁਝ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਸੱਤਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲਾਮਬੰਦੀ ਵੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਰੁਖ
ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ ਬਹੁਮੱਤ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਖੇਤੀ ਆਰਡੀਨੈਂਸਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਖੇਤੀ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਮੰਡੀਕਰਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿਚ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦਾ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਨਾ ਸਿਰਫ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਕਿਸਾਨੀ ਤੇ ਬੇਜ਼ਮੀਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ ਸਗੋਂ ਇਹ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸੰਘਵਾਦ (ਫੈਡਰਲਿਜ਼ਮ) ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਵੀ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ। ਪਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਜਲਾਸ ਸੱਦਣ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਅਲਟੀਮੇਟਮ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਹੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣਗੇ, ਜੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਖ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਬਿੱਲਾਂ ਸਬੰਧੀ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਦਨ ਬੁਲਾ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਾਹਲੀ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਅਲਟੀਮੇਟਮ ਦੇਣਾ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੇਲ ਰੋਕੋ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਮਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਨਾ ਲੰਘਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੇ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅੰਦੋਲਨ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਸਾਰ
ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਸੀਮਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਸਭ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨੀਤੀਗਤ ਢਾਂਚੇ ਵਿਚੋਂ ਉਗਮਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਵਿਕਾਸ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਸਕੀਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚ-ਵਿਚ ਹੀ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਣਕ-ਝੋਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲੀ-ਗੇੜ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਸ ’ਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਹ ਇਹ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਫ਼ਸਲੀ-ਗੇੜ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਜਿਣਸਾਂ ’ਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਿਣਸਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੂਰੀ ਖ਼ਰੀਦ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇ। ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਣਕ ਤੇ ਝੋਨੇ ਤੋਂ ਬਗ਼ੈਰ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮੱਕੀ, ਬਾਸਮਤੀ ਆਦਿ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਲਾਭ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰ ਹਨ। ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਸਾਹਮਣੇ ਮੁੱਖ ਚੁਣੌਤੀ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨ ਦੁਆਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿਚ ਹਨ। ਜਮਹੂਰੀ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਜੇ ਕਿਸੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸਮਾਜ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਬਣਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹਨੂੰ ਇਹ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਵਰਗ ਤਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ; ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੰਗਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਵਿਚ ਸਮੁੱਚੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਮਹੂਰੀ ਅਤੇ ਨਿਆਂਪੂਰਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਰਮਜ਼ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹੋਰ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਲਾਵੇ ਵਿਚ ਲੈਣਾ ਪੈਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸੀਅਤ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ।ਇਸ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਰਡਰ ਬਣਨ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਰਿਆਣਾ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ,ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਦੋਲਨ ਜਨਮ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਹੋਰ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੇ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਲੋਕ-ਅੰਦੋਲਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ।
ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕੀਤੇ
19 ਨਵੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਤਿੰਨ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੈਰ ਪਿੱਛੇ ਖਿੱਚ ਲਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ‘ਮੁਆਫੀ’ ਮੰਗਦਿਆਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਘੋਖ ਕਰਨ ਲਈ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਮੌਕੇ ਕੌਮ ਦੇ ਨਾਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੰਸਦ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇਗੀ। 24 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ ਤਿੰਨ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ‘ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸੀ ਬਿੱਲ, 2021’ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। 29 ਨਵੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਨੇ ਤਿੰਨੋਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਬਾਰੇ ਬਿੱਲ ਬਿਨਾਂ ਬਹਿਸ ਕਰਵਾਏ ਤੋਂ ਹੀ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1 ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਮ ਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਨੇ ਤਿੰਨੋਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ।
ਅੰਦੋਲਨ ਮੁਲਤਵੀ
9 ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਰਡਰਾਂ ’ਤੇ ਇਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਆਪਣੇ ਮੋਰਚੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਰਸਮੀ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 11 ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ ਫਤਹਿ ਕਰਕੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ।
ਗੈਲਰੀ
thumb|ਸਿੰਘੂ ਬਾਰਡਰ ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰੰਗ ਕਰਮੀ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ thumb|ਕਿਸਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਸੜਕ ਤੇ ਧੂੰਈ ਪਾ ਕੇ ਸਵੇਰੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਧਰਨਾਕਾਰੀ ਕਿਸਾਨ thumb|ਦਿੱਲੀ ਕਿਸਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਲੰਗਰ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨ thumb|ਦਿੱਲੀ ਬਾਰਡਰ ਤੇ ਲੱਗੇ ਟ੍ਰੈਕਟਰ- ਟਰਾਲੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਕਾਫ਼ਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਸਾਨੀ ਮਸਲੇ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ
ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਥਰਮਲ ਪਲਾਟ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਯੂਨਟਾ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਜ਼ ਵਿਦ ਕਪਿਲ
ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਜ਼ ਵਿਦ ਕਪਿਲ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ - Comedy Nights With Kapil) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਾਸਰਸ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਜੋ 22 ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ 24 ਜਨਵਰੀ 2016 ਤੱਕ ਕਲਰਸ ਚੈਨਲ ਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਅਤੇ ਐਤਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ 10 ਵਜੇ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਥੋੜਾ ਅਲੱਗ ਅਤੇ ਅਨੋਖਾ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਟਕ ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਗੱਲਾਂ-ਬਾਤਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ੋਅ ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਰੀ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਮਹਿਮਾਨ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ-ਬਾਤਾਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਸਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੀ ਵੀ ਸ਼ੋਅ
ਕਿਸਾਨ (ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ) ਮੁੱਲ ਭਰੋਸਗੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਕਾਨੂੰਨ-2020
ਇਹ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਰਾਹੀਂ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਖੇਤੀ-ਕਾਰੋਬਾਰ ਫਰਮਾਂ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਰਾਂ, ਥੋਕ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ, ਬਰਾਮਦਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਤੀ ਬੋਰਡ, ਸਬ-ਡਵੀਜ਼ਨਲ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਅਤੇ ਅਪੀਲ ਅਥਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਤਿੰਨ-ਪੱਧਰੀ ਵਿਵਾਦ ਨਿਪਟਾਰੇ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸਮਝੌਤਾ ਬੋਰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਇਕ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
5 ਜੂਨ 2020 ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੁਆਰਾ, ਕਿਸਾਨੀ ਉਪਜ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਣਜ (ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤ) ਆਰਡੀਨੈਂਸ, 2020 ਦੇ ਨਾਲ, ਕਿਸਾਨ (ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ) ਮੁੱਲ ਭਰੋਸਗੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਆਰਡੀਨੈਂਸ-2020 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਲੋਕ ਸਭਾ ਨੇ ਬਿੱਲ ਨੂੰ 17 ਸਤੰਬਰ 2020 ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਨੇ 20 ਸਤੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਪ੍ਰਭਾਵ
ਇਸ ਐਕਟ ਦੇ ਪਾਸ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਉੱਠਿਆ। ਕਾਨੂੰਨ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਅਦਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਕੰਟਰੈਕਟ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿਚ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕੀਤਾ
19 ਨਵੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਤਿੰਨ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੈਰ ਪਿੱਛੇ ਖਿੱਚ ਲਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ‘ਮੁਆਫੀ’ ਮੰਗਦਿਆਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਘੋਖ ਕਰਨ ਲਈ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਮੌਕੇ ਕੌਮ ਦੇ ਨਾਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੰਸਦ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇਗੀ। 24 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ ਤਿੰਨ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ‘ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸੀ ਬਿੱਲ, 2021’ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। 29 ਨਵੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਨੇ ਤਿੰਨੋਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਬਾਰੇ ਬਿੱਲ ਬਿਨਾਂ ਬਹਿਸ ਕਰਵਾਏ ਤੋਂ ਹੀ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1 ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਮ ਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਨੇ ਤਿੰਨੋਂ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀ ਕਨੂੰਨ 2020
ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ
ਹਲਕਾ
ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਫਿਲੌਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ।
ਸੋਨੀਤਾ ਅਲੀਜ਼ਾਦੇਹ
ਸੋਨੀਤਾ ਅਲੀਜ਼ਾਦੇਹ (ਜਨਮ 1996) ਇੱਕ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨੀ ਰੈਪਰ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਜਬਰੀ ਵਿਆਹ ਖਿਲਾਫ ਅਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ ਸੀ। ਸੋਨੀਤਾ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ "ਬ੍ਰਾਈਡਜ਼ ਫਾਰ ਸੇਲ" ਰੈਪ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵੇਚਣ ਬਾਰੇ ਗਾਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਈਰਾਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਰੋਖਸਰੇਹ ਗ਼ੈਮ ਮੱਘਮੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਜਿਸਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਸੋਨੀਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਮਾਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਸੋਨੀਤਾ ਨੇ ਉਸ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਫਿਰਮਾਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਉਸਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਅੋਰਤਾਂ ਲਈ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਉਣਾ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ। ਯੂ-ਟਿਉਬ 'ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਲੀਜਾਦੇਹ ਨਾਲ ਸਟਰਾਂਗਹਾਰਟ ਸਮੂਹ ਨੇ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀਜ਼ਾ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਉਥੇ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀਆਂ 100 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੈਨਡਿਸਕ
ਸੈਨਡਿਸਕ ਇੱਕ ਅਮੇਰੀਕਨ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਫਲੈਸ਼ ਮੈਮਰੀ ਸਟੋਰੇਜ਼ ਯੰਤਰਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੋਨੀਤਾ ਅਲੀਜ਼ਾਦੇਹ
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸੋਨੀਤਾ ਅਲੀਜ਼ਾਦੇਹ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੇਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾੜੀ ਵਜੋਂ ਵੇਚਣਾ ਚਾਹਿਆ। ਸੋਨੀਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈ ਸੀ ਕਿ ਇਸਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਈਰਾਨ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਈਰਾਨ ਵਿਚ, ਸੋਨੀਤਾ ਨੇ ਬਾਥਰੂਮਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਖੁਦ ਲਿਖਣਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸਿੱਖਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਰੈਪਰ ਯਾਸ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰੈਪਰ ਐਮੀਨੈਮ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗਾਣੇ ਲਿਖਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। 2014 ਵਿਚ, ਸੋਨੀਤਾ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਗਾਣਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਯੂਐਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ $ 1000 ਦਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ, ਜੋ ਵਾਪਸ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸੈਨਡਿਸਕ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਟੋਰੇਜ
ਸੋਨੀਤਾ ਅਲੀਜ਼ਾਦੇਹ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਏਪੇ
ਏਪੇ ਫੈਨਸਿੰਗ ਖੇਡ ਦਾ ਇੱਕ ਏਵੰਟ ਹੈ। ਏਪੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਤਲਵਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਏਵੰਟ ਵਿੱਚ ਖਿਡਾਰੀ ਵਿਰੋਧੀ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਵਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਇਕਤਾਲੀਵਾਂ (1927 ਫਿਲਮ)
ਇਕਤਾਲੀਵਾਂ  (Сорок первый) 1927 ਸੋਵੀਅਤ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਯਾਕੋਵ ਪ੍ਰੋਟਾਜ਼ਾਨੋਵ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸੋਵੀਅਤ ਨਾਵਲਕਾਰ ਬੋਰਿਸ ਲਵਰੇਨਿਓਵ ਦੇ 1924 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲੈੱਟ ਇਕਤਾਲ਼ੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਫਿਲਮਾਂ
ਕਿਊਸ਼ੂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬਘਰ
ਕਿਊਸ਼ੂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ 16 ਅਕਤੂਬਰ, 2005 ਨੂੰ ਫੁਕੂਓਕਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਡੈਜ਼ਾਫੂ ਵਿੱਚ, 100 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਪਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲਾ ਨਵਾਂ ਕੌਮੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਲਾ ਉੱਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਹੈ।ਇਹ ਟੋਕੀਓ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬਘਰ, ਕਿਓਤੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਚੌਥਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਬਣ ਗਿਆ।  ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਵੱਖਰੀ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਦੁਆਰਾ ਤਕਨੀਕੀ ਨਵੀਨਤਾ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਿਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਲਈ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਦੀ ਉੱਚੀ ਰੈਜ਼ੋਲੂਸ਼ਨ ਵੀਡੀਓ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਨਵੀਨਤਮ ਈਮੇਜ਼ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਰੰਗ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂਆਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ, ਪਰ ਸੀਮਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਕੱਚ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਇਮਾਰਤ, ਇਹ ਕਿਉਯੁਸ਼ੂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜਾਪਾਨੀ ਕਲਾਕਾਰੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਅਜਾਇਬ-ਘਰਦੀ ਇਮਾਰਤ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਨੀਲੀ ਨਿਰਮਾਣ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇੱਕ ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਾਲ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਫੇ, ਦੁਕਾਨਾਂ, ਸੈਮੀਨਾਰ ਹਾਲ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਨਜ਼ਾਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਸੀਜ਼ਨ ਤਾਜ਼ਾ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਤੀਜੀ ਮੰਜ਼ਲ 'ਤੇ ਅਸਥਾਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਥਾਈ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਚੌਥੇ ਮੰਜ਼ਲ 'ਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਕਿਊਸ਼ੂ ਦਾ ਪੂਰਵ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਮੀਜੀ ਯੁੱਗ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਚੀਨ ਅਤੇ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੇ ਅਮੀਰ ਇਤਿਹਾਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਜਾਇਬ-ਘਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਊਸ਼ੂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲੈਬਾਂ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਟਾਫ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਾਈਟ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਪੱਛਮੀ ਜਪਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਭਾਲ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ "ਏਸ਼ੀਅਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਜਪਾਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਗਠਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ" 'ਤੇ ਹੈ।
ਟਾਈਮਲਾਈਨ
ਅੱਜ ਦੇ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਇੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਹੀ ਹੈ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨੀ ਕਲਾ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਅਨੁਰਾਧਾ ਥੋਕਚੋਮ
ਅਨੁਰਾਧਾ ਥੋਕਚੋਮ (2 ਫਰਵਰੀ 1989 ਨੂੰ ਟੌਬਾਲ, ਮਣੀਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ) ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕੌਮੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੀਪੁਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਾਰਵਰਡ ਖਿਡਾਰਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ 80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਪਾਂ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਦ ਕਰੈਡਿਟ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਹੈ।
ਕਿਲ੍ਹਾ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ
ਕਿਲ੍ਹਾ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖ਼ੈਬਰ ਪਖਤੂਣਖ਼ਵਾ ਦੀ ਹਜ਼ਾਰਾ ਡਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਰੀਪੁਰ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਅਨੁਰਾਧਾ ਥੋਕਚੋਮ
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਅਨੁਰਾਧਾ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।  ਅਨੁਰਾਧਾ ਟੂਬੁਲ ਪਿੰਡ ਬਿਸ਼ਨੁਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੀ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹਾਕੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਡ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਕਿਲ੍ਹਾ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ
ਇਤਿਹਾਸ
1822 ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾ ਦੀ ਗਵਰਨਰੀ ਸਮੇਂ ਸ਼ੇਰੇ-ਪੰਜਾਬ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜਰਨੈਲ ਸ: ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾ ਦੀਆਂ ਲੜਾਕੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਤਰੀਨ, ਤਾਰਖ਼ਲੀ, ਉਤਸਾਨਜ਼ਈ ਅਤੇ ਮਸ਼ਵਾਨੀ ਖ਼ੇਲਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦਾ ਅਨੁਸਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਮਲਾਤ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਲਈ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂਅ ਉਹਨਾਂ ਅੱਠਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਕਿਸ਼ਨ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਂਅ ਉੱਤੇ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਰੱਖਿਆ। ਇਹ ਹਰੀਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਪੌਣਾ ਕੁ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਸ: ਨਲਵਾ ਦੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰੀ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਦੇ ਕਮਾਲ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਦਿਲਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਨੇ ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਗੁੱਜਰ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮੁਖ਼ਾਦਮ ਮੁਸ਼ਰਫ ਦੀ ਸਲਾਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਨ 1849 ਤੋਂ ਸੰਨ 1853 ਤੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਸਮੇਂ ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹਜ਼ਾਰਾ ਦਾ ਹੈੱਡਕਵਾਟਰ ਰਿਹਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ 35,420 ਵਰਗ ਮੀਟਰ 'ਚ ਫੈਲਿਆ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹਰਿਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਹਰੀਪੁਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਪੁਰਾਤਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਹੁਣ ਵੀ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਮੀਟਰ ਚੌੜੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਢੇ 14 ਮੀਟਰ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ
ਅਨੁਰਾਧਾ ਥੋਕਚੋਮ
ਕੈਰੀਅਰ
ਸਿਰਫ 26 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਨੁਰਾਧਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ 8 ਵਾਰ ਸੀਨੀਅਰ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।  ਥੋਕਚਮ ਨੇ ਨਵੇਂ ਕੋਚ ਮੈਡੀਅਸ ਅਰਾਨਸ ਦੇ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਮੂਡ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਟੀਮ ਹੁਣ 2014-15 ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਐਫ.ਆਈ.ਐਚ ਹਾਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਲੀਗ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਨਵੇਂ ਕੋਚ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਹ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮਿਲਿਆ। ਸਾਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਲੜੀ ਤੋੜਦੇ ਹਾਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪਠਾਨੇ ਖ਼ਾਨ
ਪਠਾਨੇ ਖ਼ਾਨ (ਅਸਲ ਨਾਮ: ਗ਼ੁਲਾਮ ਮੁਹੰਮਦ; 1926–2000) ਹਿੰਦ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਫ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਗਜ਼ਲਾਂ ਗਾਈਆਂ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੋਈਆਂ। ਗ਼ੁਲਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ਜਨਮ 1926 ਵਿੱਚ ਬਸਤੀ ਤੰਬੂ ਵਾਲੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਰਾਏ ਚੋਲਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਪਠਾਣਾ ਖ਼ਾਨ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਖਮੀਸ਼ਾ ਖਾਨ ਵਾਂਗ, ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਭਟਕਣਾ, ਵਿਚਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸਦੇ ਸੁਭਾਵਕ ਸੁਭਾਅ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਸੱਤਵੇਂ ਜਮਾਤ ਜਾਂ ਗ੍ਰੇਡ ਕਲਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਮਿਠਾਨਕੋਟ ਦੇ ਸੰਤ ਖਵਾਜਾ ਗੁਲਾਮ ਫਰੀਦ ਦੇ ਕਾਫੀਆਂ ਨੂੰ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਬਾਬਾ ਮੀਰ ਖਾਨ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿਖਾਇਆ ਜੋ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਇਕੱਲਾ ਗਾਉਣਾ ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨ ਪਠਾਣਾ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਲਈ ਲੱਕੜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਾਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਇਆ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਉਸਦਾ ਰੱਬ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਖਵਾਜਾ ਗੁਲਾਮ ਫਰੀਦ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਭਾਰ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੱਤੀ। ਪਠਾਨੇ ਖਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਾਇਕੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਗਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਮਾਨੋਚਾਹਲ
ਜੀਵਨ
ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਮਾਨੋਚਾਹਲ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਜੂਨ, 1954 ਨੂੰ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮਾਨੋਚਾਹਲ ਵਿਖੇ ਆਤਮਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਰਮੇਜ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।