cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਰੀ
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤਰ ਸੱਤਾ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਪਿੱਤਰ ਸੱਤਾ ਦੀ ਜਕੜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਇਥੇ ਮੂਲ ਮਕਸਦ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਹੈ। ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਔਰਤ ਪੂਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਪਿੱਤਰ ਸੱਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸਦੀ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਉਸਦੀ ਕੋਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਰਤਾਰੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਕੋਈ ਸੰਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਮੱਧਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਰੀ
ਮੱਧਕਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੂਜੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਧਰਮਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਚੰਗੀ ਸੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਕਿਸੇ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹੁੰਗਾਰਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤ ਦਾ ਜਨਮ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਕੁੜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,ਉਹ ਸਿਰਫ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਉਧਾਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਔਰਤ ਦੇ ਘਰ ਬਹਿਰੀਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਵੇਂ ਫਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸੇਬ ਤੇ ਕੇਲੇ ਆਦਿ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫਲ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੋਣ ਦੀ ਆਸ ਵਧਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਕਰਕੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਹਿਮ ਭਰਮ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸਾਰ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਅਫੀਮ ਦੇ ਕੇ ਜਾਂ ਗਲਾ ਘੁੱਟ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇ ਰਾਖੇ ਪਿਓ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਬੋਝ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੱਧਕਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਨਿਪਟਾ ਕੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਆਪਣੇ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਕੋ ਯਾਦ ਤੱਕ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੱਥ ਵਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਟੀ ਟੁੱਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਰੀ
ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੇ ਮਾਣ ਸਤਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਜੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਰੀ ਦੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ।ਅੱਜ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਨਿਰਬਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਔਰਤ ਸਵੈਮਾਨ ਨਾਲ ਜੀ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਹੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਇਸ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸਗੋਂ ਕਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਔਰਤ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਛੋਟੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਬਣਤਰ ਹੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਕੁੜੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ ਇਸ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵੀ ਘਟਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਦੇ ਬੱਚੇ ਮਾਸੀ ਨੂੰ ਤਰਸਣਗੇ। ਇਹ ਵਿਅੰਗ ਨਹੀਂ ਇਹ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਾਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ  ਪਰੰਪਰਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮਰਦ ਪੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਉੱਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਹੁਣ ਇਹ ਉੱਚਾਈ ਘੱਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਧੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸਦਾ ਨੀਵੇਂ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਵੀ  ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ  ਹੈ।
ਵੋਟ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੇ ਔਰਤ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਜਜ਼ਬਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਭਾਵੇਂ ਔਰਤ ਮਰਦ ਦੇ ਗੁਲਾਮ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੋਟ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਉਂਦੀ ਸੀ।ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਕਾਗਜ਼ੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਰਪੰਚੀ ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਹੈ,ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਰਪੰਚੀ ਤਾਂ ਮਰਦ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਕੁਝ ਨੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਚਾਰ-ਦੀਵਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਥਾਂ ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਦਿਵਾਈ ਅਤੇ ਉੱਦਮੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰੋਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹੇ ਇੱਥੇ ਪੁਰਾਣੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪੰਚਾਇਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਜਾਣਾ ਵਰਜਿਤ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਮੁਖੀ ਹੈ।
ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਪੂਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਔਰਤਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਆਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਜੇਕਰ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਕਰਨਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਲਵਾਰ ਕਮੀਜ਼ ਘੱਗਰਾਂ ਦੁਪੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਰਾਵਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪੂਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕਦਾ ਸੀ। ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਮਰਦ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੁੰਡ ਕੱਢਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਡ ਕੱਢਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਅਨਪੜ੍ਹ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਹਨ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮੇਤ ਨਿਰੰਤਰ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅੱਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਨਿਰੰਤਰ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਵੀ ਭਾਰੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪਿਤਾ ਪੁਰਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਤ ਜਮਾਤ ਉਮਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਲਗਾਤਾਰ ਘਟਦੀ ਤੇ ਵਧਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਨਾਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਤਬਦੀਲੀ ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਮਰਦ ਦਰਮਿਆਨ ਬਰਾਬਰੀ ਵੱਲ ਨੂੰ ਵਧ ਰਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤ
ਔਰਤ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਨੌਕਰੀ ਰਾਹੀਂ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵੈ ਸੁਤੰਤਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।ਸਗੌਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਵੈ ਹੋਂਦ ਪ੍ਰਤੀ ਚੇਤਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਸਿੱਖਿਆ ਰਾਹੀਂ ਔਰਤ ਨੇ ਬਾਹਰੀ ਜਗਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਿਆਨ ਹੀ ਹਾਸਿਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸਗੌਂ ਆਪਣੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦੂਸਰੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੇ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ  ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪੁਨਰ ਪੜਚੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਤੇ ਸਿਟੇ ਵਜੋਂ ਉਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀਆਂ ਅਗਰਗਾਮੀ ਦੂਤ ਬਣ ਗਈਆਂ।
ਸਾਰੇ ਹੀ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਸਾਰੇ ਹੀ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੁਜੈਲੀ ਸਾਰੇ ਹੀ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੁਜੈਲੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਧਵਾ ਵਿਆਹ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਧਾਨ  ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤਾਂ ਦੂਸਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਰਦ ਨਾ ਕੇਵਲ ਚਾਰ ਵਿਆਹ ਹੀ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਸਗੌਂ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਹਿਜ਼ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਤਲਾਕ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿ ਕੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਨੇ ਔਰਤ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸਗੌਂ ਵਡਿਆਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਵਿਵਹਾਰਕ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੂਜੇ ਸਮਾਜਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਕੋਈ ਬਹੁਤੀ ਬਿਹਤਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਔਰਤ ਨੂੰ ਉਮਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੜਾਵਾਂ-ਬਚਪਨ, ਜੁਆਨੀ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਦਾ ਗੁਲਾਮ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਪਿਉ, ਜੁਆਨੀ ਵਿੱਚ ਭਰਾ ਅਤੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਸ਼ਰ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਔਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਧਾਰਾਈ ਬਹੁ-ਰੀਤਾਂ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਾਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਔਰਤ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਾਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੁਜੈਲਾ ਸੀ। ਮਰਦ ਪੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਚਾ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਧੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੀਵਾਂ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਅੱਜ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਪੱਖ ਦੀ ਉਚਿਆਈ ਘਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਧੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸਦਾ ਨੀਵੇਂ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਤੀ ਉਲਾਰ
ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਕਿਸੇ ਵਿਸੇਸ਼ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਤੀ ਉਲਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹੁੰਗਾਰਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਬੱਬ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁੜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਰਸਮਾਂ ਰਿਵਾਜ਼ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਲੜਕੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅੱਗੇ ਸ਼ਰੀਹ ਬੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਖੁਸਰੇ ਨਚਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਬੇਕਦਰੀ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਬੇਕਦਰੀ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਬੇਕਦਰੀ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਦੀ ਬੇਕਦਰੀ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਹਾਸਲ ਸੀ।
ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਭਾਰੂ ਰਸਮਾਂ
ਜੇ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਭਾਰੂ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਪੁਰਸ਼ ਵੱਲ ਝੁਕੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਔਰਤ ਦੀ ਕੋਈ ਪੁੱਛ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਕੁੜੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਹੀ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਰਦ ਕੋਲ ਚੋਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਪਰ ਔਰਤ ਕੋਲ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣਨਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਵਿਆਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਕਾਰਜ ਉਪਰ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਪੱਖ ਹਰ ਪਾਸਿਓ ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਬਰਾਤ ਦੇ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਟੀ ਨਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਡੋਲੀ ਤੁਰਨ ਸਮੇਂ ਹਰ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੀ ਸੀ।
ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ
ਜੇਕਰ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਪਟਾਉਣ ਸਮੇਂ ਵੀ ਮਰਦਾਵਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੀ ਭਾਰੂ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਔਰਤ ਦੀ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ ਕਫ਼ਨ ਉਸਦੇ ਪੇਕਿਆਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਮਰਦ ਦੀ ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਕਫ਼ਨ ਸਹੁਰਿਆਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਔਰਤ ਵਲੋਂ ਅਰਥੀ ਨੂੰ ਮੋਢਾ ਦੇਣਾ ਹੀ ਵਰਜਿਤ ਨਹੀਂ ਸਗੌਂ ਮੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਵੀ ਵਰਜਿਤ ਸੀ। ਪਰ ਪੇਂਡੂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਫੁੱਲ ਚੁਗਣ ਤਕ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੜੀਆਂ ਤੱਕ ਜਾਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਔਰਤ ਦੀ ਹਾਲਤ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਬਦਤਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਕਿ ਫੁੱਲ ਚੁਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁਰਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਚੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਭਾਵ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ "ਡਰੈਸ ਕੋਡ" ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਲਵਾਰ,ਕਮੀਜ਼, ਘੱਗਰਾ,ਦੋਸੜੀਆਂ,ਦੁਪੱਟਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੱਤਰਵਿਆਂ ਤੱਕ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹਰ ਮਰਦ ਤੋਂ ਘੁੰਡ ਕੱਢਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਔਰਤ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿਰ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਤੇ ਔਰਤ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਪੂਰੇ ਤਨ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਪੀੜਾ ਦੇ ਪਸਾਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਗੀਤਾਂ ਦਾ 80% ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਭਾਗ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਔਰਤ ਮਨ ਦੀ ਬਾਤ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤ ਦੀਆਂ ਰੀਝਾਂ ਤੇ ਉਮੰਗਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ ਹੈ,ਓਥੇ ਇਹਨਾਂ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਸੁਰ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਭਾਰੂ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਮਰਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਕਦੀ ਵੀ ਸਮਾਨਤਾ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ,ਸਗੌਂ ਉਸਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਲੋਂ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤ ਔਰਤ ਮਨ ਦੀ ਇਸ ਤ੍ਰਾਸਦਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਾਤ ਪਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ ਥੱਕਦੇ ਭਾਵ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬਣ ਦੀ ਰੂਹ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਾਖੂਬੀ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਾਂ ਬਣੇ। ਜੇਕਰ ਔਰਤ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੀ। ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਗ੍ਰਸਤ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਇਸ ਲੋਕ ਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਵਧੇਰੇ ਸਿੱਦਤ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਮੈਂ ਬਾਵਾ ਬਣਾਨੀ ਆ, ਵੇ ਝੱਗਾ ਪਾਨੀਆਂ।
ਉੱਤੇ ਦੇਂਨੀ ਆ ਖੇਸੀ,
ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਬਾਵਾ ਨਹੀਂਓ ਬੋਲਦਾ,ਵੇ ਨਹੀਓ ਚਾਲਦਾ,
ਨਹੀਓਂ ਦੇਂਦਾ ਹੁੰਗਾਰਾ।
ਨਹਾਉਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਖੁਰ ਗਿਆ,ਨੀ ਮੇਰਾ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਬਾਵਾ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦੀ ਹੂਕ
ਕੋਠੇ ਤੇ ਖਲੋ ਮਾਹੀਆਂ,
ਚੰਨ ਭਾਵੇਂ ਚੜੇ ਨਾ ਚੜੇ ਸਾਨੂੰ ਤੇਰੀ ਲੋਅ ਮਾਹੀਆਂ।
ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਲੋਕ ਬੋਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਟੱਪਿਆਂ ਨੂੰ ਉਪਰੀ ਅਤੇ ਸਰਸਰੀ ਨਜ਼ਰੇ ਪੜਦਿਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚਲੀ ਔਰਤ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੈ।
ਵਰਤਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਮਰਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਗੱਲ ਕਰੀਏ। ਤਾਂ ਔਰਤ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮਾਨ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਿਰੰਤਰ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਨਿਰੰਤਰ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭਾਰੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪਿਤਾ ਪੁਰਖੀ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਪਿਤਾ ਪੁਰਖੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਦਲਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਾਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਤਬਦੀਲੀ ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਮਰਦ ਦਰਮਿਆਨ ਬਰਾਬਰੀ ਵਲ ਨੂੰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ।
== ਹਵਾਲੇ    ==
ਦਯਾ ਸ਼ੰਕਰ ਕੋਲ਼ ਨਸੀਮ
ਦਯਾ ਸ਼ੰਕਰ ਕੋਲ਼ "ਨਸੀਮ" (1811 – 1845) 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਗੁਲ ਬਕਾਵਾਲੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਰਜ ਨਾਰਾਇਣ ਚਕਬਸਤ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਲੇਖਕ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਨੇਕਡ ਫ਼ੇਮ
ਸਾਰ
40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਪੋਰਨ ਸਟਾਰ ਕੋਲਟਨ ਫੋਰਡ ਨੇ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਕਾਲ - ਇੱਕ ਗਾਇਕੀ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦਾ "ਓਵਰ ਐਕਸਪੋਜ਼ਡ" ਅਤੀਤ ਉਹ ਹੁੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਹੁੱਕ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨੇਕਡ ਫੇਮ ਕੋਲਟਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਬਕਾ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ, ਪੋਰਨ ਸਟਾਰ ਬਲੇਕ ਹਾਰਪਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦਾ ਰਾਹ ਆਸਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ
ਨੇਕਡ ਫੇਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ। ਰੋਟਨ ਟੋਮੈਟੋਜ 'ਤੇ 8 ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸਕੋਰ 50% ਹੈ।
ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਆਲੋਚਕ ਕੇਵਿਨ ਥਾਮਸ ਨੇ ਇਸਨੂੰ "ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ" ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਪੋਸਟ ਦੇ ਆਲੋਚਕ ਰਸਲ ਸਮਿਥ ਨੇ ਇਸਨੂੰ "ਮਨਪਸੰਦ ਪਾਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇੱਕ ਧੁੱਪ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ" ਮੰਨਿਆ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਪੀਟਰ ਐਲ'ਆਫੀਸ਼ੀ ਦ ਵਿਲੇਜ ਵਾਇਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਇਸ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਿਆਨਕ ਤੱਤ ਹਨ" ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਜਰਨਲ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੇ ਡੇਵਿਡ ਨੋਹ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ "ਮਾਮੂਲੀ ਸਮਗਰੀ" ਨਾਲ "ਸਕ੍ਰੈਂਬਲ" ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨੇਕਡ ਫੇਮ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ $213,621 ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2005 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਨਿਗੀਨ ਝੀਲ
ਨਿਜੀਨ ਝੀਲ (ਵਿਕਲਪਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਗਿਨ ਝੀਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ) ਇੱਕ ਹਲਕੀ ਯੂਟ੍ਰੋਫਿਕ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਡਲ ਝੀਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੰਗ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੁਸ਼ਾਲ ਸਰ ਅਤੇ ਗਿਲ ਸਰ ਝੀਲਾਂ ਨਾਲ ਨੱਲਾ ਅਮੀਰ ਖਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਚੈਨਲ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਿਜੀਨ ਝੀਲ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਲੋ ਅਤੇ ਪੌਪਲਰ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ " ਨਗੀਨਾ " ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ " ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣਾ "। " ਨਿਗੇਨ " ਸ਼ਬਦ ਇਸੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਥਾਨਕ ਰੂਪ ਹੈ।
ਟਿਕਾਣਾ
ਇਹ ਝੀਲ ਡਲ ਝੀਲ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹਰੀ ਪਰਬਤ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਬਾਗਵਾਨਪੋਰਾ ਅਤੇ ਲਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਰਤਬਲ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਸਥਾਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਕਮਲਾ ਦਾਸ ਗੁਪਤਾ
ਕਮਲਾ ਦਾਸ ਗੁਪਤਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Kamala Das Gupta; 11 ਮਾਰਚ 1907 – 19 ਜੁਲਾਈ 2000) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਦਾਸ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 1907 ਵਿੱਚ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਬਿਕਰਮਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵੈਦਿਆ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਪਰਿਵਾਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬੈਥੂਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
1930 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਸਟਲ ਦੀ ਮੈਨੇਜਰ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਬੰਬ ਅਤੇ ਬੰਬ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸਟੋਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੋਰੀਅਰ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿਚ ਕਈ ਵਾਰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਹਰ ਵਾਰ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬੀਨਾ ਦਾਸ ਨੂੰ ਉਹ ਰਿਵਾਲਵਰ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉਸਨੇ ਫਰਵਰੀ 1922 ਵਿੱਚ ਗਵਰਨਰ ਸਟੈਨਲੀ ਜੈਕਸਨ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਮੌਕੇ ਉਸਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1933 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਆਖਰਕਾਰ ਉਸਨੂੰ ਸਲਾਖਾਂ ਪਿੱਛੇ ਡੱਕਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਏ। 1936 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1938 ਵਿੱਚ ਜੁਗਾਂਤਰ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਕਮਲਾ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ 1942 ਅਤੇ 1943 ਦੇ ਬਰਮੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਅਤੇ 1946-1947 ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨਾਲ। ਉਹ ਨੋਆਖਲੀ ਵਿਖੇ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪ ਦੀ ਇੰਚਾਰਜ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ 1946 ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਿਲਪਾ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ੀਨੇਸ਼ਵਰ ਨਾਰੀ ਸਵਾਬਲਾਂਬੀ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜਰਨਲ ਮੰਦਰਾ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਯਾਦਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਰੈਕਟਰ ਅਕਸ਼ਰੇ (ਇਨ ਲੈਟਰਸ ਆਫ਼ ਬਲੱਡ, 1954) ਅਤੇ ਸਵਾਧਿਨਾਤਾ ਸੰਗਰਾਮੇ ਨਾਰੀ (ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ, 1963)।
ਮੌਤ
19 ਜੁਲਾਈ 2000 ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2000 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਔਰਤਾਂ
ਫੱਟੀ (ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ)
ਫੱਟੀ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ/ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੀ ਜਿਸ ਖਾਸ ਸ਼ਕਲ ਦੀ ਰੰਦ ਕੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਪਤਲੀ ਤਖਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗਿਆ ਹਾਂ, ਉਸ ਤਖਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਫੱਟੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਫੱਟੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਿਖਾਈ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਤੇ ਲਿਖਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਲਿਖਾਈ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਫੱਟੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਫੱਟੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਉਸ ਉਪਰ ਗਾਚਣੀ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਗਿੱਲੀ ਫੱਟੀ ਉਪਰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਾਸਟਰ ਸਲਵਾੜ ਦੇ ਕਾਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਕਲਮ ਨਾਲ ਪੂਰਨੇ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਫੱਟੀ ਉਪਰ ਕਲਮ ਨਾਲ ਜਾਂ ਪੈਨਸਲ ਨਾਲ ਲਿਖੇ ਅੱਖਰ ਜਾਂ ਹਿੰਦਸੇ ਆਦਿ ਨੂੰ ਪੂਰਨੇ ਪਾਉਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਪੂਰਨੇ ਪਾਈ ਫੱਟੀ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਪਾਏ ਪੂਰਨਿਆਂ ਉਪਰ ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਨੂੰ ਕਾਲੀ ਸਿਆਹੀ ਵਿਚ ਡੋਬ ਕੇ ਫੇਰਦਾ ਸੀ। ਫੱਟੀ ਕਾਲੀ ਸਿਆਹੀ ਨਾਲ ਹੀ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਏਵਰੀਥਿੰਗ ਏਵਰੀਵੇਅਰ ਆਲ ਐਟ ਵਨਸ
ਏਵਰੀਥਿੰਗ ਏਵਰੀਵੇਅਰ ਆਲ ਐਟ ਵਨਸ 2022 ਦੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਬੇਤੁਕੀ ਕਾਮੇਡੀ-ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਡੈਨੀਅਲ ਕਵਾਨ ਅਤੇ ਡੈਨੀਅਲ ਸ਼ੀਨਰਟ (ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਡੈਨੀਅਲਜ਼" ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਐਂਥਨੀ ਅਤੇ ਜੋ ਰੂਸੋ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਏਵਲਿਨ ਵੈਂਗ, ਇੱਕ ਚੀਨੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ IRS ਦੁਆਰਾ ਆਡਿਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਮਲਟੀਵਰਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਿਸ਼ੇਲ ਯੋਹ ਨੇ ਐਵਲਿਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਟੈਫਨੀ ਹਸੂ, ਕੇ ਹੂਏ ਕੁਆਨ, ਜੈਨੀ ਸਲੇਟ, ਹੈਰੀ ਸ਼ੁਮ ਜੂਨੀਅਰ, ਜੇਮਸ ਹਾਂਗ, ਅਤੇ ਜੈਮੀ ਲੀ ਕਰਟਿਸ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਅਸਲ ਕਾਮੇਡੀ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਲਪਨਾ, ਕਲਪਨਾ, ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ "ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਅਰਾਜਕਤਾ ਦਾ ਘੁੰਮਣਾ" ਕਿਹਾ।
ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਇਸਦੀ ਮੌਲਿਕਤਾ, ਸਕਰੀਨਪਲੇ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ, ਅਦਾਕਾਰੀ (ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੇਓਹ, ਹਸੂ, ਕੁਆਨ, ਅਤੇ ਕਰਟਿਸ ਦੇ), ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਇਫੈਕਟਸ, ਪੋਸ਼ਾਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਐਕਸ਼ਨ ਕ੍ਰਮ, ਸੰਗੀਤਕ ਸਕੋਰ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੰਕਲਪਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੋਂਦਵਾਦ, ਨਿਹਿਲਵਾਦ, ਅਤੇ ਬੇਹੂਦਾਵਾਦ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਊਰੋਡਾਈਵਰਜੈਂਸ, ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ, ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਦਮੇ, ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ-ਅਮਰੀਕਨ ਪਛਾਣ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਇਸਦੀ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਸੰਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਫਿਲਮ ਨੇ 95ਵੇਂ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਿਆਰਾਂ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਜਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੋਹ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਪਿਕਚਰ, ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਕੁਆਨ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ, ਕਰਟਿਸ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮੂਲ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।. ਇਸਨੇ ਦੋ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਵਾਰਡ, ਪੰਜ ਕ੍ਰਿਟਿਕਸ ਚੁਆਇਸ ਅਵਾਰਡ (ਬੈਸਟ ਪਿਕਚਰ ਸਮੇਤ), ਇੱਕ ਬਾਫਟਾ ਅਵਾਰਡ, ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਚਾਰ ਐਸਏਜੀ ਅਵਾਰਡ (ਬੈਸਟ ਐਨਸੈਂਬਲ ਸਮੇਤ), ਸੱਤ ਸੁਤੰਤਰ ਆਤਮਾ ਅਵਾਰਡ (ਸਰਵੋਤਮ ਫੀਚਰ ਸਮੇਤ), ਜਿੱਤੇ। ਅਤੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਿਲਡ ਅਵਾਰਡ (DGA, PGA, SAG, ਅਤੇ WGA) ਜਿੱਤੇ।
ਜੋਤੀ ਗੋਗਟੇ
'''ਡਾ. ਜੋਤੀ ਜਯੰਤ ਗੋਗਟੇ (ਜਨਮ ਜੋਤੀ ਦੇਵਾਲੀ-ਰਾਓ', 26 ਮਈ 1956 ਨੂੰ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮੀਸ਼ੀਅਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਟਾਰਟਅਪ ਐਂਡ ਨਿਊ ਵੈਂਚਰ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ'' (2014) ਦੇ ਲੇਖਕ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਦਮਤਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਹਵਾਲਾ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
ਗੋਗਟੇ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਮਈ 1956 ਨੂੰ ਬੀਜਾਪੁਰ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਧਰਮੇਂਦਰ ਅਤੇ ਹੇਮਲਤਾ ਦੇਵਾਲੀ-ਰਾਓ (ਨੀ ਨਾਡਕਰਨੀ) ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਚਿਤਰਪੁਰ ਸਾਰਸਵਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਨ। 1971 ਵਿੱਚ, ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ ਨਾਲ ਮੇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਨਮ ਦਿਨ ਨੂੰ 26 ਮਾਰਚ 1956 ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
1977 ਵਿੱਚ, ਗੋਗਟੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬੇਲਗਾਮ ਦੇ ਗੋਗਟੇ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਰਾਓਸਾਹਿਬ ਗੋਗਟੇ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਜੈਅੰਤ ਗੋਗਟੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ। ਗੋਗਟੇ ਜੁਲਾਈ 2020 ਵਿੱਚ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦਿਲੀਪ ਡਾਂਡੇਕਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨੇਸ਼ਵਰ ਆਗਾਸ਼ੇ ਦੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਜੁਲਾਈ 1977 ਤੋਂ ਜੂਨ 1979 ਤੱਕ, ਗੋਗਟੇ ਨੂੰ ਪੂਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਨਾਥੀਬਾਈ ਦਾਮੋਦਰ ਠਾਕਰੇ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਕਾਮਰਸ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਜੁਲਾਈ 1979 ਤੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ 1982 ਤੱਕ ਬ੍ਰਿਹਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਮਈ ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 1982 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਕਿਰਲੋਸਕਰ ਕੰਸਲਟੈਂਟਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸੰਭਾਲੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਢਾਡੀ ਕਾਵਿ
ਢਾਡੀ ਕਾਵਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵ ਨਾਨਕ ਕਾਲ ਤੋਂ ਵਰਤਮਾਨ ਤੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਰਹੀ ਕਾਵਿਧਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰਿਕ ਕਾਵਿਧਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵ ਨਾਨਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬੀਰਤਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਸੰਸਾਰਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਮਿਲਿਆ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਹਰ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਉਮੰਗ ਅਤੇ ਰੁਚੀ ਢਾਡੀ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ। ਇਸ ਦੇ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਢਾਡੀ ਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਇਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪਸਾਰ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਜਾਗਰ ਹੋਇਆ। ਢਾਡੀ ਕਾਵਿਧਾਰਾ ਦਾ ਅਸਤਿਤਵ ਦੂਹਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਖ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜਾ ਢਾਡੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਾਇਣ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬੀਰਤਾ, ਪਿਆਰ, ਭਗਤੀ ਭਾਵ, ਸਦਾਚਾਰਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮਿਥਿਹਾਸਿਕ ਕਥਾਵਾਂ, ਦੰਤ ਕਥਾਵਾਂ, ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਜੋਕੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਢਾਡੀਆਂ ਨੇ ਵਾਰਾਂ, ਗੌਣਾਂ, ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਨ-ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਧਰਮ-ਕਰਮ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਨ-ਸਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸੂਝ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਾਹਦ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਕਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਮਾਧਿਅਮ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਵਿ ਰੂਪ
ਇਲੇ ਇਰਸ਼ਾਦ
ਇਲੇ ਇਰਸ਼ਾਦ ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ ਸਾਬਕਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨ ਸੰਸਦ (ਵੋਲੇਸੀ ਜਿਰਗਾ) ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਸ਼ਰਫ ਗਨੀ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਬੁਲਾਰਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੱਜਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ "ਨਿਰਾਸ਼" ਕਿਹਾ।
ਕਰੀਅਰ
ਏਲੇ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਿਪਲੋਮੇਸੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਫੈਕਲਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਾਬੁਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਸਨੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸ਼ਰਫ ਗਨੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵੀ ਨਿਭਾਈਆਂ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਸਿੱਖਿਆ, ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੰਟਰ-ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ -ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਵੈ-ਮੁੱਲ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਚੋਣ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਔਰਤ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ - ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਜੋ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਵੀ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਔਰਤ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਕਸਰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਖਾਸ ਪੜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਤਿੰਨ ਤਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 19ਵੀਂ ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਮਤਾਧਿਕਾਰ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੀ। 1960 ਦੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਨਾਰੀਵਾਦ ਨੂੰ ਅਕਸਰ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਲੋਬਲ ਲਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਤੋੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦਿਵਸ ਵਰਗੇ ਦਿਨ ਵੀ ਗਤੀ ਫੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਬਹੁਤ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ: ਇੱਕ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਸ਼ਬਦ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ਼ਕਤੀ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਬੰਦਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ ਲਗਭਗ 50% ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਨਾਰੀਵਾਦ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵੰਡ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤੀ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਸ਼ਹਿਰੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਮਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਈ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮਾਜ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਔਰਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਅਤੇ ਸਮਰੱਥ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਰੋਲ ਵਿੱਚ ਬਿਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿੱਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਅਣਗੌਲੇ ਝੁੰਡ ਵਜੋਂ ਵੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਔਰਤਾਂ ਅਸਮਾਨਤਾ, ਵਿੱਤੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ, ਜ਼ੁਲਮ, ਅਤੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦੀ ਮਾਰ ਤੋਂ ਬਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਹੇਠ ਰਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਐਨਜੀਓ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਹਿੰਦਰੀਜ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਸਾਡੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨ-ਮੁਖੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰੀਬ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰੇਗਾ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕ
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ- ਲਿੰਗ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ- ਲਿੰਗ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰਿਜੋਰਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਸਹੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਅਕ ਕਾਰਕ- ਸਿੱਖਿਆ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੀਵੰਤ ਕਾਰਕ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਯਤਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਈਮਾਨਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ, ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ, ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੁਨਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਉਸਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ
ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕੋਈ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਸਹੀ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਮੰਗਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰਤਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਮੁੱਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵਿਤਕਰਾ ਬੇਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਸੋਈਏ ਅਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਵਜੋਂ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਭੂਮਿਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤਕ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਵਿੱਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹੀ ਸਲੂਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਇੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਪਰਿਵਾਰਾਂ, ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਸੰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕ ਜੀਵਨ ਜੀ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਟਿਕਾਊ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਹਨ।ਇਸ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁੜੀਆਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ-ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਅਰਥਪੂਰਨ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮਤਲਬ ਕਿ ਉਹ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹਨ।
ਵਰਲਡ ਵਿਜ਼ਨ(World Vision)ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਸਾਡਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਹਤਮੰਦ, ਪੜ੍ਹੀਆਂ-ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਏਜੰਟ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਤਬੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚੈਰਿਟੀ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ
ਦੇਸੀ ਦਾਰੂ
ਦੇਸੀ ਦਾਰੂ (ਹਿੰਦੀ: देसी दारू, ਇੰਗ: Desi Daru) ਇੱਕ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਰਾਬ ਅਲਕੋਹਲ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਥਾਰਾ (ਹਿੰਦੀ: आकार) ਹੈ। ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਖੰਡਾ ਅਤੇ ਗੁੜ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੰਨੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਦੁਆਰਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਮਿਆਦ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣੇ ਸਥਾਨਕ ਅਲਕੋਹਲ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਬਦ ਦੇਸੀ ਦਾਰੂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਦੂਸਰੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਦੇਸੀ ਸ਼ਰਾਬ (ਅਰਾਕਰ ਅਤੇ ਪਾਮ ਟੌਡੀ) ਨੂੰ ਮੂਨਸ਼ਾਈਨ ਅਲਕੋਹਲ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਅੰਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਦੇਸੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ "ਜਗ੍ਹਾ" (ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਖੇਤਰ) ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਪਰਾਏਟ ਜਾਂ ਸਥਾਨਕ ਲਈ ਅਨਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਕਸਰ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਪੀਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਜਾਂ ਮੂਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਾਰੂ ਇੱਕ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਪੀਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਰਾਬ ਫ਼ਾਰਸੀ-ਅਧਾਰਿਤ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਘੱਟ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗ
ਮੈਡੀਕਲ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੇਖ 'ਦਿ ਲਾਂਸੈਟ' ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਸ਼ਰਾਬ desi ਦਾਰੂ (ਆਈ ਐਮ ਸੀ ਐਲ - ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰਕ ਸ਼ਰਾਬ ਹੈ) ਹੈ। ਗਲੋਬਸ ਦੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਲਗਭਗ 24% ਹੈ (ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 30% ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਉਦਯੋਗ) ਅਤੇ ਲਗਪਗ 7% ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਕਾਲੇ ਬਾਜ਼ਾਰ' ਤੇ ਵੇਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਮਾਜਕ ਮੁੱਦੇ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਸਤੀ ਸ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਰਾਬ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਦੇਸੀ ਸ਼ਰਾਬ ਘੱਟ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ "ਸਮਾਜਿਕ" ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਲਈ ਨਾਜਾਇਜ਼ 'ਦੇਸੀ ਦਰੂ' ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਦੇਸੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ / ਬਾਰਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਈ ਵਿਰੋਧ ਹੋਏ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੋਰ ਤੇ ਦੇਸੀ ਦਾਰੂ ਲਈ ਵੱਖਰੀਆਂ ਠੇਕੇ ਜਾਂ ਬਾਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ / ਮਿਲਾਵਟੀ / ਪ੍ਰੀਮੀਕਸ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਰਾਬ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਕੌਚ / ਇੰਗਲਿਸ਼ ਵਿਸਕੀ ਨੂੰ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖਾਸ ਨਸ਼ੀਲੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮਿਲਾਵਟ ਵਾਲੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਦੇ ਮੁੱਦੇ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਿਹਤ ਦੇ ਖਤਰੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅਲਕੋਹਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਦੇਸੀ ਦਾਰੂ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਕਸਰ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਚੁੱਕਣ ਨੂੰ ਸਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਾਜ਼-ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਫਸਲ ਅਲਕੋਹਲ ਵਰਗੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਪਦਾਰਥਾਂ, ਪਲੰਪਿੰਗ ਸਿਲਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਨੁਕਸਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗ਼ੈਰ ਫੈਕਟਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਗਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਦਾਰੂ ਦੇ ਕਈ ਹਵਾਲੇ ਹਨ.
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਾਰੂ
ਪੂਣੀਆਂ
ਪਿੰਜੀ ਹੋਈ ਰੂ ਨੂੰ ਪੂਣਸਲਾਈ ਤੋਂ ਵਲ੍ਹੇਟ ਕੇ ਕੱਤਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਵਸਤ ਨੂੰ ਪੂਣੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੂਣਸਲਾਈ ਕਾਨੇ ਦੀ ਪੋਰੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੂਣਸਲਾਈ ਨੂੰ ‘ਪੂਣੀ ਵੱਟਣੀ’ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਵੇਲਨੇ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਪਾਹ ਵੇਲ ਕੇ ਵੜੇਵੇਂ ਅੱਡ ਅਤੇ ਰੂੰ ਅੱਡ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੂੰ ਨੂੰ ਫੇਰ ਤਾੜੇ 'ਤੇ ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਪਿੰਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਜੀ ਹੋਈ ਰੂੰ ਦਾ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਰੋਟੀ ਵੇਲਨ ਵਾਲੇ ਚਕਲੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਫੱਟੀ ਉਪਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੂੰ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਫੇਰ ਪੂਣਸਲਾਈ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪੂਣਸਲਾਈ ਦਾ ਇਕ ਸਿਰਾ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪੂਣਸਲਾਈ ਉਪਰ ਰੂੰ ਵਲ੍ਹੇਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਣੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਬਣੀ ਪੂਣੀ ਵਿਚੋਂ ਫੇਰ ਪੂਣਸਲਾਈ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਫੀ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਟੀਆਂ ਪੂਣੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਥਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਗੋਲ ਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਪੂਣੀਆਂ ਨੂੰ ਗੇਬੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੂਣੀ ਨੂੰ ਚਰਖੇ ਦੇ ਤਕਲੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਤੰਦ ਕੱਢੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਾਗਾ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਪੂਣੀ ਕੱਤੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਪੂਣੀ ਦੀ ਹੋਂਦ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਚਰਖਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਕੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੂਣੀਆਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੀ ਵੱਟੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਤਾਂ ਪੂਣੀ ਵਿਚੋਂ ਤੰਦ ਵੀ ਕੱਢਣ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਐਡੀ ਐਡਮਜ਼
ਐਡੀ ਐਡਮਜ਼ (ਜਨਮ ਏਡੀਥ ਏਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਏਨਕੇ 16 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1927 – 15 ਅਕਤੂਬਰ, 2008) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਪਾਰੀ, ਗਾਇਕਾ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਕਮੇਡੀਅਨ ਸੀ।. ਐਡਮਜ਼ ਇੱਕ ਏਮੀ ਅਤੇ ਟੋਨੀ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਸੀ।
ਐਡਮਜ਼ ਸਟੇਜ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉੱਤੇ ਸੈਕਸੀ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਛਾਪ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਰਲਿਨ ਮੋਨਰੋ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। 1962 ਵਿੱਚ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਕਾਰਨ ਅਰਨੀ ਕੋਵੈਕਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਐਡਮਜ਼ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਾਥੀ ਸੀ। ਕੋਵੈਕਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਡਮਜ਼ ਨੇ ਦੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ: ਐਡੀ ਐਡਮਜ਼ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ ਅਤੇ ਐਡੀ ਐਡਮਜ਼ ਕਟ 'ਐਨ' ਕਰਲ ਆਦਿ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਐਡਮਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿੰਗਸਟਨ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸ਼ੈਲਡਨ ਐਲੋਨਜ਼ੋ ਏਨਕੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਐਡਾ ਡਰੋਥੀ (ਨੀ ਐਡਮਜ਼) ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸ਼ੈਲਡਨ ਐਡਮਜ਼ ਏਨਕੇ ਸੀ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਾਰਟਾਉਨ, ਗਰੋਵ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਟਰੱਕਸਵਿਲੇ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਦੇ ਟੇਨਫਲਾਈ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿਖੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਿਤਾਇਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਟੇਨਫਲਾਈ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਐਡਾ ਏਨਕੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪਿਆਨੋ ਬਜਾਉਣਾ ਸਿਖਾਇਆ; ਮਾਂ ਅਤੇ ਧੀ ਗਰੋਵ ਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸਬੈਟੀਰੀਅਨ ਚਰਚ ਚਾਇਕਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਐਡਮਜ਼ ਦੀ ਦਾਦੀ, ਇੱਕ ਸੀਮਸਟ੍ਰੈਸ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਲਾਈ ਸਿਖਾਈ। ਉਸਨੇ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਆਪ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਐਡਮਜ਼ ਕੋਲ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਕਪੜੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਲਾਈਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੋਨਹੈਮ ਇੰਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਕੋਵੈਕਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਡਮਜ਼ ਨੇ ਦੋ ਹੋਰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏ ਸਨ। 1964 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਮਾਰਟਿਨ ਮਿੱਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। 1972 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਟਰੰਪਟਰ ਪੀਟ ਕੈਂਡੋਲੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਕੋਲ ਪੋਰਟਰ ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ ਐਨੀਥਿੰਗ ਗੋਸ ਦੇ ਟੂਰਿੰਗ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਕੋਵੈਕਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਮਤਰੇਏ ਬੱਚਿਆ ਦੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਐਡਮਜ਼ ਨੇ ਧੀ ਮੀਆਂ ਸੁਜ਼ਨ ਕੋਵੈਕਸ (1982 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਹਨ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ) ਅਤੇ ਬੇਟੇ ਜੋਸ਼ੂਆ ਮਿਲਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਐਡਮਜ਼ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਸੀ ਅਤੇ 1956 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਡਵਾਈਟ ਆਈਸਨਹਾਵਰ ਦੀ ਮੁੜ ਚੋਣ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ।
ਐਡੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਕਾਲਤ ਵੀ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਅਕਸਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਸੱਠਵਿਆਂ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਸ਼ੋਅ "ਹੇਅਰ ਇਜ ਐਡੀ" 'ਤੇ ਸੈਮੀ ਡੇਵਿਸ ਜੂਨੀਅਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਜੋੜੀ ਮੰਚਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਣ - ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸਨ, ਤਾਂ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹੋਣਾ ਪਿਆ।
ਮੌਤ
ਐਡਮਜ਼ ਦੀ ਮੌਤ 15 ਅਕਤੂਬਰ, 2008 ਨੂੰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ, 81 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਨਮੂਨੀਆ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਉਹ ਧੀ ਮੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਤਰੇਈ ਲੜਕੀ ਕਿੱਪੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਤੀ ਅਰਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਹਿਲਜ਼, ਫੌਰੈਸਟ ਲਾਨ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪਾਰਕ, ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਹਿਲਜ਼ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ।
ਡੇਜ਼ੀ ਈਗਨ
ਡੇਜ਼ੀ ਈਗਨ (ਜਨਮ 4 ਨਵੰਬਰ, 1979) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਬਰੁਕਲਿਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1991 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦ ਸੀਕਰੇਟ ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀ ਲੈਨੋਕਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੁਆਰਾ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਟੋਨੀ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤਕ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਡਰਾਮਾ ਡੈਸਕ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਇਸੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਆਲੋਚਕ ਸਰਕਲ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅੱਜ ਤੱਕ (2021 ਤੱਕ) ਟੋਨੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਔਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਟੋਨੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਔਰਤ ਫ੍ਰੈਂਕੀ ਮਾਈਕਲਸ ਹੈ (ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ 11ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਬਾਅਦ ਮੇਮੇ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੋਨੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ)।
1992 ਵਿੱਚ ਈਗਨ ਨੇ ਸੋਨਡਾਈਮ: ਕਾਰਨੇਗੀ ਹਾਲ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ "ਬ੍ਰਾਡਵੇ ਬੇਬੀ" ਗਾਇਆ।
ਉਹ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ 2005 ਵਿੱਚ ਬਲੈਂਕ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਦ ਵਾਈਲਡ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵੈਫ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ 2005 ਦੇ ਐਲ.ਏ. ਵੀਕਲੀ ਥੀਏਟਰ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ।
ਉਹ ਫਰਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ ਡੇਵਿਡ ਗੇਫਨ ਹਾਲ ਵਿਖੇ ਦ ਸੀਕਰੇਟ ਗਾਰਡਨ ਦੀ ਮੈਨਹਟਨ ਕੰਸਰਟ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਨੌਕਰਾਣੀ ਮਾਰਥਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਮਾਰਥਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ; ਇਹ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਫਿਰ 2017 ਵਿੱਚ ਸੀਏਟਲ ਦੇ 5ਵੇਂ ਐਵੇਨਿਊ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ।
ਉਸਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੂਸਿੰਗ ਈਸਾਯਾਹ (1995), ਰਾਈਪ (1996) ਅਤੇ ਟੋਨੀ ਐਨ' ਟੀਨਾਜ਼ ਵੈਡਿੰਗ (2004) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਹ ਵਿਦਾਉਟ ਏ ਟ੍ਰੇਸ (2007), ਦ ਯੂਨਿਟ (2006), ਗੋਸਟ ਵਿਸਪਰਰ (2006), ਆਰਜ਼ (2006), ਦ ਮੈਂਟਲਿਸਟ (2012) ਅਤੇ ਗਰਲਜ਼ (2017) ਦੇ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਈਗਨ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰੁਕਲਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਐਂਡਰੀਆ ਬੋਰੋਫ ਈਗਨ, ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੀ ਲੇਖਕ ਸੀ; ਜਦੋਂ ਈਗਨ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਰਿਚਰਡ ਈਗਨ, ਇੱਕ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਹਨ। ਡੇਜ਼ੀ ਈਗਨ ਨੂੰ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਦੇਖ ਕੇ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
1991 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 'ਦ ਸੀਕਰੇਟ ਗਾਰਡਨ' ਵਿੱਚ ਮੈਰੀ ਲੈਨੋਕਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੁਆਰਾ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਟੋਨੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਡਰਾਮਾ ਡੈਸਕ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਆਲੋਚਕ ਸਰਕਲ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅੱਜ ਤੱਕ (2021 ਤੱਕ) ਟੋਨੀ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਔਰਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਟੋਨੀ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਔਰਤ (ਫ੍ਰੈਂਕੀ ਮਾਈਕਲਸ ਆਪਣੇ 11ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਮੇਮੇ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟੋਨੀ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ) ਹੈ।
1992 ਵਿੱਚ, ਈਗਨ ਨੇ ਸੋਨਡਾਈਮ: ਏ ਸੈਲੀਬ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਟ ਕਾਰਨੇਗੀ ਹਾਲ ਵਿੱਚ "ਬ੍ਰਾਡਵੇ ਬੇਬੀ" ਗਾਇਆ।
ਉਹ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ 2005 ਵਿੱਚ ਬਲੈਂਕ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਦ ਵਾਈਲਡ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਾਈਫ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ 2005 ਦੇ LA ਵੀਕਲੀ ਥੀਏਟਰ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ।
ਉਹ ਫਰਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ ਡੇਵਿਡ ਗੇਫਨ ਹਾਲ ਵਿਖੇ 'ਦ ਸੀਕਰੇਟ ਗਾਰਡਨ' ਦੀ ਮੈਨਹਟਨ ਕੰਸਰਟ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਨੌਕਰਾਣੀ ਮਾਰਥਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ 2016 ਵਿੱਚ ਮਾਰਥਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ;[6] ਇਹ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਫਿਰ 2017 ਵਿੱਚ ਸੀਏਟਲ ਦੇ 5ਵੇਂ ਐਵੇਨਿਊ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ।
ਉਸ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੂਸਿੰਗ ਈਸਾਯਾਹ (1995), ਰਾਈਪ (1996) ਅਤੇ ਟੋਨੀ ਐਨ' ਟੀਨਾਜ਼ ਵੈਡਿੰਗ (2004)[10] ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਟਰੇਸ (2007), ਦਿ ਯੂਨਿਟ (2006), [12] ਗੋਸਟ ਵਿਸਪਰਰ (2006), ਨੰਬਰ 3ਆਰਜ਼ (2006), ਦ ਮੈਂਟਲਿਸਟ (2012) ਅਤੇ ਦੇ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਈਗਨ ਨੇ ਸਾਈਮਨਜ਼ ਰੌਕ ਵਿਖੇ ਬਾਰਡ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਓਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
2003 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੈਟਰਿਕ ਕਾਮਰ, ਇੱਕ ਵਿੱਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 2006 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਈਗਨ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ, ਮੌਂਟੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਕਰਟ ਬਲੂਮ ਨਾਲ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ 6 ਮਈ, 2020 ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਈਗਨ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਲਈ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ; ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ "ਕੀਅਰ ਪੌਲੀ" ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਆਨ ਹੋਲਸਾਥਰ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਪੱਖੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਹੈ।
ਡੇਜ਼ੀ ਈਗਨ ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀ/ਦੇ ਸਰਵਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਊਯਾਰਕ (ਰਾਜ) ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਜੀ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਖਾਡਿਲਕਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1872 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ
ਨਸਰੀਨ ਮੁਹੰਮਦੀ
ਨਸਰੀਨ ਮੁਹੰਮਦੀ (1937–1990) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਉਸਦੀਆਂ ਲਾਈਨ-ਆਧਾਰਿਤ ਡਰਾਇੰਗਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਅਣਜਾਣ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੁਹੰਮਦੀ ਦਾ ਕੰਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸਰਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪੁਨਰ-ਸੁਰਜੀਤੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ (MoMA), ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਿਰਨ ਨਾਦਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਆਰਟ, ਕੈਸੇਲ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ, ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਗੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਕੱਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। 2003 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, ਅੱਜ, ਮੁਹੰਮਦੀ ਨੂੰ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
1937 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਕੁਝ 10 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣ ਗਿਆ, ਮੁਹੰਮਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਕੁਲੀਨ ਤਾਇਬਜੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਸੁਲੇਮਾਨੀ ਬੋਹਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਹ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬਹਿਰੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਉਪਕਰਣ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸੀ, ਹੋਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਉੱਦਮਾਂ ਵਿੱਚ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1944 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦੀ ਨੇ 1954 ਤੋਂ 1957 ਤੱਕ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਮਾਰਟਿਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਬਹਿਰੀਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁਹੰਮਦੀ ਨੇ 1961 ਤੋਂ 1963 ਤੱਕ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਿੰਟਮੇਕਿੰਗ ਅਟੇਲੀਅਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਭੁੱਲਾਭਾਈ ਦੇਸਾਈ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।. ਇੱਥੇ ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ.ਐੱਸ. ਗਾਇਤੋਂਡੇ, ਐੱਮਐੱਫ ਹੁਸੈਨ ਅਤੇ ਤਾਇਬ ਮਹਿਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਭੁੱਲਾਭਾਈ ਦੇਸਾਈ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਕੱਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਗੈਲਰੀ 59 ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਮੂਰਤਤਾਵਾਦੀ ਜੇਰਾਮ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਉਸਦਾ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਾਇਤੋਂਡੇ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਕਮਲ ਚੌਧਰੀ
ਕਮਲ ਚੌਧਰੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Kamal Chaudhry; ਜਨਮ 3 ਜੁਲਾਈ 1947) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ 1984, 1989, 1991 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ)-4 ਵਾਰ ਚੁਣੇ ਗਏ।
ਚੇਅਰਮੈਨ ਕਮੇਟੀ ਆਨ ਪਬਲਿਕ ਅੰਡਰਟੇਕਿੰਗ 1995-96।
ਰੱਖਿਆ 1998-99 'ਤੇ ਸਥਾਈ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ।
ਬੈਂਕ ਘੁਟਾਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਸਾਂਝੀ ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ।
ਬੋਫੋਰਸ ਤੋਪ ਸੌਦੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਸੰਯੁਕਤ ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ।
ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਲੜਾਕੂ ਪਾਇਲਟ:
ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀਆਂ- ਮੈਂਬਰ
ਅਨੁਮਾਨ ਕਮੇਟੀ.
ਲੋਕ ਲੇਖਾ ਕਮੇਟੀ
ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ, ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ।
ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ, ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ
ਜੇਠਮਲ ਪਰਸਰਾਮ ਗੁਲਰਾਜਨੀ
ਜੇਠਮਲ ਪਰਸਰਾਮ ਗੁਲਰਾਜਨੀ ( جیٹھمل پرسرام گلراجانی, ਜਨਮ: 1886 - ਮੌਤ: 6 ਜੁਲਾਈ 1948) ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਜੀਵਨੀਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਸੀ।  ਉਸਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੰਧੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨ-ਖ਼ਿਆਲ  ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਕੋਈ 62 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।
ਕਮਲ ਚੌਧਰੀ
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ 'ਤੇ ਕਮੇਟੀ.
ਜੇਠਮਲ ਪਰਸਰਾਮ ਗੁਲਰਾਜਨੀ
ਜੇਠਮਲ ਪਰਸਰਾਮ ਗੁਲਰਾਜਨੀ ਦਾ ਜਨਮ 1886 ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਸਿੰਧ, ਬੰਬਈ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਵਲ ਰਾਏ ਹੀਰਾਨੰਦ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕੀਤੀ। 1902 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨੋਏਲ ਰਾਏ ਹੀਰਾਨੰਦ ਅਕੈਡਮੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 1910 ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਮਦਰਾਸਤੁਲ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ। 1916 ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੋਮ ਰੂਲ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਹਾਲ ਐਨੀ ਬੇਸੰਤ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1922 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਿੰਧ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ (ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ) ਵਿੱਚ ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1941 ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਹ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੰਧੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨ ਖ਼ਿਆਲੀ ਦਾ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸੀ। ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ ਅਤੇ ਥੀਓਸੋਫ਼ਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਾਇਆ। ਮਨੁੱਖੀ ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪਕਤਾ ਉਸ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। 1914 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਲਾਲ ਚੰਦ ਅਮਰ ਦੁਨਮਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਿੰਧ ਸਾਹਿਤਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ। 1924 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਾਸਿਕ ਰੂਹੇ ਰਹਾਨ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ 1944 ਤੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੰਧੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਹ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਲਹਿਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਜੀਐਮ ਸਈਅਦ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ਼ ਕੇ ਮੀਰਪੁਰ ਖਾਸ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਹਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਚਲੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਸ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਹੇਰਾਲਡ ਨਾਮ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਸੰਕਲਨ ਤੀਹ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਪੈਗੰਬਰ, ਫਿਲਾਸਫੀ ਕੀ ਹੈ, ਸੱਚਲ ਸਰਮਸਤ, ਸ਼ਾਹ ਲਤੀਫ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ (ਦੋ ਭਾਗ), ਸ਼ਾਹ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਅਰਥ, ਮੀਰਾਂ ਬਾਈ, ਐਮਰਸਨ, ਯੋਗਜੀ ਸੰਜਾਨੀ, ਤੂਫਾਨ (ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਨਾਟਕ ਟੈਂਪੈਸਟ ਦਾ ਸਿੰਧੀ ਅਨੁਵਾਦ), ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਨਾਟਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹੈਮਲੇਟ ਦਾ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਅਨੁਵਾਦ, ਫੌਸਟ ਦਾ ਸਿੰਧੀ ਅਨੁਵਾਦ, ਮੋਨਾ ਵਾਨਾ (ਅਨੁਵਾਦ), ਸਮਾਜਵਾਦ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਣਗਿਣਤ ਲੇਖ ਹਨ ਜੋ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛਪ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਕਮਲ ਚੌਧਰੀ
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ।
ਜੇਠਮਲ ਪਰਸਰਾਮ ਗੁਲਰਾਜਨੀ
ਮੌਤ
ਜੇਠਮਲ ਪਰਸਰਾਮ ਗੁਲਰਾਜਨੀ ਦੀ ਮੌਤ 6 ਜੁਲਾਈ 1948 ਨੂੰ ਬੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ।
ਕਮਲ ਚੌਧਰੀ
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਕੇਂਦਰੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ, ਐਨਸੀਸੀ, ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ।
ਜੇਠਮਲ ਪਰਸਰਾਮ ਗੁਲਰਾਜਨੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1948 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1886
ਕਮਲ ਚੌਧਰੀ
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਜਨਰਲ ਪਰਪਜ਼ ਕਮੇਟੀ ਲੋਕ ਸਭਾ
ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਜ਼ੋਨਲ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ
ਸੰਸਦ 1990-91 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਚੁਣੇ ਗਏ
ਏਆਈਸੀਸੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਚੇਅਰਮੈਨ।
ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ
ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੈਨੇਟ ਦੇ ਮੈਂਬਰ: 1987-95 (8 ਸਾਲ)।
ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿੰਡੀਕੇਟ 1989-91 ਦੇ ਮੈਂਬਰ।
ਪੰਜਾਬ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 25 ਸਕੂਲ/ਕਾਲਜ ਚਲਾ ਰਹੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਡੀਏਵੀ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ।
ਵਿਦਿਅਕ ਰਿਕਾਰਡ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਫੈਂਸ ਅਕੈਡਮੀ ਖੜਕਵਾਸਲਾ, ਪੂਨਾ
ਪਾਇਲਟ ਸਿਖਲਾਈ ਸਥਾਪਨਾ, ਬਿਦਰ, ਕਰਨਾਟਕ।
ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਫਲਾਇੰਗ ਕਾਲਜ, ਜੋਧਪੁਰ
ਲੜਾਕੂ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੰਗ, ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ
IAF 1975-85 (11 ਸਾਲ) ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਫਲਾਇੰਗ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ।
ਕੁਆਲੀਫਾਈਡ ਫਾਰਵਰਡ ਏਅਰ ਕੰਟਰੋਲਰ।
ਫਾਈਟਰ ਬੰਬਰ ਮੈਡੀਕਲ ਇੰਡੋਕਟਰੀਨੇਸ਼ਨ ਕੋਰਸ, ਆਈਏਐਮ ਬੰਗਲੌਰ।
ਫਲਾਈਟ ਸੇਫਟੀ ਕੋਰਸ।
ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਸਰਵਾਈਵਲ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ।
ਖੇਡਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਕਾਮਨ ਵੈਲਥ ਗੇਮਜ਼ ਕਵੀਨਜ਼ ਬੈਟਨ ਰੀਲੇਅ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ.
ਪੰਜਾਬ ਸਵੀਮਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ 5 ਸਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ।
ਪੰਜਾਬ ਬਾਕਸਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ 2 ਸਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ।
ਉੱਤਰਾਂਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਾਕੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ.
1986 ਤੋਂ ਕਰਾਟੇਡੋ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ।
1986 ਤੋਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਬਾਕਸਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ।
ਪੰਜਾਬ ਓਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ।
ਲਾਲ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹਾਕੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ 1990 ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਫੈਂਸ ਅਕੈਡਮੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ 14 ਖੇਡਾਂ/ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਕਪਤਾਨ।
60 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਯੋਗਾ ਕਰਨਾ। 1966 ਵਿੱਚ ਆਰਮਡ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਪੂਨਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1947
ਅਰੂਜ ਅਫ਼ਤਾਬ
ਅਰੂਜ ਅਫ਼ਤਾਬ (ਜਨਮ 11 ਮਾਰਚ 1985) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਗਾਇਕ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੈਜ਼ ਅਤੇ ਨਿਊਨਤਮਵਾਦ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਫ਼ਤਾਬ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਨਵੇਂ ਕਲਾਕਾਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ 64ਵੇਂ ਸਲਾਨਾ ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਗੀਤ " ਮੁਹੱਬਤ " ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਗਲੋਬਲ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਲਾਕਾਰ ਬਣੀ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ 75ਵੀਂ ਡਾਇਮੰਡ ਜੁਬਲੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਤੇ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਆਰਿਫ਼ ਅਲਵੀ ਨੇ ਆਫ਼ਤਾਬ ਨੂੰ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਸਰਵਉੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ਼ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਅਫ਼ਤਾਬ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਗਭਗ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਟਾਰ ਸਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਬਿਲੀ ਹੋਲੀਡੇ, ਹਰੀਪ੍ਰਸਾਦ ਚੌਰਸੀਆ, ਮਾਰੀਆ ਕੈਰੀ ਅਤੇ ਬੇਗਮ ਅਖਤਰ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਅਫ਼ਤਾਬ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਪੱਛਮੀ ਔਨਲਾਈਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੇ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ; "ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ" ਅਤੇ "ਹਲੇਲੁਜਾ" ਦੀਆਂ ਉਸਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਵਾਇਰਲ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਇੰਡੀ ਸੀਨ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।
ਕਰੀਅਰ
ਅਪ੍ਰੈਲ 2011 ਵਿੱਚ, ਅਫ਼ਤਾਬ ਨੂੰ NPR ਅਤੇ WQXR-FM ਦੇ Q2 (ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਇੰਟਰਨੈਟ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ) ਦੁਆਰਾ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਗਏ "40 ਤੋਂ ਘੱਟ 100 ਕੰਪੋਜ਼ਰ" ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਫ਼ਤਾਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ, ਬਰਡ ਅੰਡਰ ਵਾਟਰ, 2014 ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਡੇਵਿਡ ਹੋਨਿਗਮੈਨ ਤੋਂ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਾਰਚ 2015 ਵਿੱਚ ਐਲਬਮ ਨੂੰ ਪੰਜ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਸਿਤਾਰੇ ਦਿੱਤੇ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੁਆਧੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਪੁਆਧੀ  ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਜਾਣ-ਪਛਾਣ:-
ਪੁਆਧੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ‘ਪੁਆਧ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ‘ਪੂਰਵਾਰਧ’ ਤੋਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਰਥਾਤ ਪੂਰਬ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਪੁਆਧ ਦੇ ਲੋਕਾਂ  ਨੂੰ ‘ਪੁਆਧੀਏ’ ਅਤੇ ਪੁਆਧ ਦੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ‘ਪੁਆਧੀ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਪੁਆਧ ਸੰਗਿਆਵਾਚਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਆਧ ਵਿਸ਼ੇਸਈ ਬਿਰਤੀ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ। ਪੁਆਧ ਦਾ ਖੇਤਰ ਘੱਗਰ ਦਰਿਆ, ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਸਬੇ ਭਵਾਨੀਗੜ੍ਹ,ਰੋਪੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ  ਵਾਲੀ ਰੇਖਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।’ ਜਸਬੀਰ ਕੌਰ ਅਨੁਸਾਰ, “ ਪੁਆਧ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਬਦ ‘ਪੁਰਵ ਅਰਧ’ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਪੂਰਬੀ ਅੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ ਜੋ ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਤਲੁਜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਕੱਢੇ-ਕੱਢੇ ਲੁਧਿਆਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੁਝ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅੰਬਾਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਘੱਗਰ ਤੱਕ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪਟਿਆਲੇ ਵਿੱਚੋ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਲਵਈ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।”
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਭਾਗ ਪੁਆਧੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਆਧੀ ਪੂਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰੋਪੜ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਂ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਇਲਾਕੇ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਬਾਲਾ ਦੀ ਨਰਾਇਣਗੜ੍ਹ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਹਿੱਸਾ, ਕਾਲਕਾ ਇਲਾਕਾ ਜਿਲ੍ਹਾ ਕਰਨਾਲ ਦੇ ਜੀਂਦ ਦੇ ਕੁੱਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਸਤਲੁਜ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਗੁੱਠ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਰੋਪੜ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਪੁਆਭੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ।
ਪੁਆਧੀ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਤਮਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ:-
ਡਾ. ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੁਆਧੀ ਵਿੱਚ 10 ਸਵਰ ਅਤੇ 24 ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ। ਇਸ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਠੀ ਅਤੇ  ਤਾਲਵੀ ਵਿਅੰਜਨ /ਙ/ਞ/ ਨਹੀਂ  ਉਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ। ਤਾਲਵੀਂ ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਵਿਅੰਜਨ /ਸ/ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਿਰਫ ਦੰਤੀ/ਸ/ਹੈ ਨਾਦੀ ਮਹਾਪ੍ਰਾਣ ਵਿਅੰਜਨਾਂ/ਘ/ਝ/ਢ/ਪ/ਭ/ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਮਾਝੀ ਅਤੇ ਮਲਵਈ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਅੰਜਨ ਪੁਆਧੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਵਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਬਦਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਜੇ ਕੋਈ ਦੀਰਘ ਸਵਰ ਆਵੇ ਤਾਂ ਨਾਦੀ ਮਹਾਪ੍ਰਾਣ ਲੱਛਣ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਖੰਘਾਰ, ਕਢਾਈ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਆਦਿਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ।