cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਟੀਨਾ ਬਾਰਾ
ਕੰਮ
ਬਾਰਾ ਦਾ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦਾ ਸਵੈ ਸਿਖਾਇਆ ਤਰੀਕਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਦਾ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਬੇਅਰਾਮੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਦੇ 1988 ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਓ.ਟੀ. (ਬਿਨਾਂ ਸਿਰਲੇਖ) ਚੌਦਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ. ਬਾਰਾ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਰੂਪ ਉਸ ਨੇ ਫ੍ਰੂਏਨ ਫਰ ਡੇਨ ਫ੍ਰਾਇਡੇਨ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਸੀ. ਉਸਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਮੇਰੀ ਔਰਤਨਿਗਾਹ ਮੇਰੀ ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਮੇਰੀ ਨਿੱਜੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਉੱਠਦੀ ਹੈ। ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਵੈ-ਜ਼ੋਰ ਫਾਸਟ ਕਰਨਾ ਸਾਡੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ।"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ
ਬੌਡੇ
ਬੌਡੇ ਜ਼ਿਲਾ ਮੋਗਾ ਤਹਿਸੀਲ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਗਾ ਬਰਨਾਲਾ ਸੜਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਗਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 26.6 ਕਿ ਮੀ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 145 ਕਿ ਮੀ ਦੂਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਾਇਕ
ਸਾਇਕ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਜਸੁਸਿਕ ਟੀਵੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਟੀਵ ਫ੍ਰਾਂਕਸ ਸਿਰਜਿਆ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਇਹ ਲੜੀਵਾਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ USA ਨੇਟਵਰਕ ਚੈਨਲ 'ਤੇ 8 ਰੁੱਤਾਂ ਵਾਸਤੇ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਸ਼ੋਨ ਸ੍ਪੇੰਸਰ ਆਪਣੇ ਪਰੀਿਣ ਹੁਨਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਸਾਇਕਕ ਹੋਣ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੱਕੇ ਮਿੱਤਰ ਬਰਟਨ ਗੱਸ ਗੱਸਟਰ ਨਾਲ ਸਾਂਤਾ ਬਾਰਬਰਾ ਦੇ ਜੁਰਮ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਦਾ। ਪਰ ਇਹ ਲੜੀ ਸਬ ਤੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਾਮੇਡੀ ਕਰਨ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਅਤੇ 8 ਸਾਲ ਤਕ ਚਲਨਾ ਇੱਕ ਸਬੂਤ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਲਿਸਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੀ ਵੀ ਸ਼ੋਅ
ਅੱਕੜ ਬੱਕੜ ਬੰਬੇ ਬੋ
ਅੱਕੜ ਬੱਕੜ ਬੰਬੇ ਬੋ '''ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਹਾਸਿਆ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਧਾਰਾਵਾਹਿਕ ਹੈ | '''
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
ਊਮਿਓ ਟਾਊਨ ਹਾਲ
ਊਮਿਓ ਟਾਊਨ ਹਾਲ 1888 ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸੜ੍ਹ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਟਾਊਨ ਹਾਲ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਹੀ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹਦੀ ਉਸਾਰੀ 1890 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਫਰੈਡਰਿਕ ਓਲਾਓਸ ਲਿੰਡਸਟ੍ਰੋਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪਹਿਲਾ ਟਾਊਨ ਹਾਲ
1600ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਊਮਿਓ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸਨ; ਸਕੂਲ, ਚਰਚ ਅਤੇ ਟਾਊਨ ਹਾਲ। ਇਹ ਇੱਕ ਮੰਜਿਲੀ ਇਮਾਰਤ ਸੀ।
ਦੂਜਾ ਟਾਊਨ ਹਾਲ
ਮਹਾਨ ਉੱਤਰੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਰੂਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਜਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1721 ਵਿੱਚ ਟਾਊਨ ਹਾਲ ਚੌਂਕ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸਦੀਆਂ ਦੋ ਮੰਜ਼ਿਲ੍ਹਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਘੜੀ ਵਾਲਾ ਛੋਟਾ ਟਾਵਰ ਵੀ ਸੀ।
ਤੀਜਾ ਟਾਊਨ ਹਾਲ
1814 ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਦੋ ਮੰਜਿਲੀ ਟਾਊਨ ਹਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਸੈਮੁਲ ਏਨਾਨਡੇਰ ਸੀ। 1776 ਦੇ ਰੈਗੁਲੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਦੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਪਰ ਊਮਿਓ ਨੂੰ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਲੱਕੜ ਦੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੀਡਨ
ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਰਮੇਸ਼ਬਾਬੂ
ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਰਮੇਸ਼ਬਾਬੂ (ਜਨਮ 2001) ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਅੰਡਰ -14 ਅਤੇ ਅੰਡਰ -12 ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁਵਕ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਹੈ। 2016 ਤੋਂ ਉਹ ਇਕ ਵੂਮਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਤੱਕ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿਚ ਨੰ. 12 ਲੜਕੀ ਅੰਡਰ16-ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਏਲੋ ਰੇਟਿੰਗ 2300 ਸੀ।
ਉਹ 12 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ ਰੀਗਾ, ਲਾਤਵੀਆ ਵਿੱਚ ਰੀਗਾ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਓਪਨ ਸ਼ਤਰੰਜ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅੰਤਮ ਆਦਰਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਮਨ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ (ਡਬਲਯੂ.ਜੀ.ਐਮ) ਬਣ ਗਈ।
ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਆਈ.ਐਮ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਚੌਥੀ ਛੋਟੀ ਜੀ.ਐੱਮ. ਪ੍ਰਾਗਨਾਨੰਧਾ ਆਰ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਰਮੇਸ਼ਬਾਬੂ ਦਾ ਜਨਮ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਮਿਲ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਆਰ ਪ੍ਰਗਨਾਨੰਧਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਰਮੇਸ਼ਬਾਬੂ, ਟੀਐਨਐਸਸੀ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਨਾਗਲਕਸ਼ਮੀ, ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ-12 ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ-14 ਲਈ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁਵਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵੂਮੈਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ (ਡਬਲਯੂਆਈਐਮ) ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਤੱਕ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਨੰਬਰ 12 ਕੁੜੀ U16-ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਦੀ ਐਲੋ ਰੇਟਿੰਗ 2300 ਸੀ।
ਉਹ 12 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ ਰੀਗਾ, ਲਾਤਵੀਆ ਵਿੱਚ ਰੀਗਾ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਓਪਨ ਸ਼ਤਰੰਜ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅੰਤਿਮ ਆਦਰਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਵੂਮੈਨ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ (WGM) ਬਣ ਗਈ।
ਉਸ ਨੇ 2021 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਸਟਰ (IM) ਖਿਤਾਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 2022 ਵਿੱਚ, ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਨੇ 8ਵਾਂ ਫਿਸ਼ਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਜਿੱਤਿਆ, 7.0/9 ਸਕੋਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਆਦਰਸ਼ ਜਿੱਤਿਆ।
ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਨੂੰ FIDE ਮਹਿਲਾ ਸਪੀਡ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2022 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 16 ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਬਲਿਟਜ਼ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬੀਬੀਸਾਰਾ ਅਸੌਬਾਏਵਾ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਹਮਵਤਨ ਹਰਿਕਾ ਦ੍ਰੋਣਾਵਲੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2001 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਲੋਕ
ਕਾਲੇਬ ਓਰੋਜ਼ਕੋ
thumb|ਮਾਰਚ 2014 ਵਿੱਚ ਕਾਲੇਬ ਓਰੋਜ਼ਕੋ ਕਾਲੇਬ ਓਰੋਜ਼ਕੋ ਬੇਲੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ। ਉਹ ਬੇਲੀਜ਼ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਕੋ-ਇਕ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਵਕਾਲਤ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੁਦਈ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਓਰੋਜ਼ਕੋ 31 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਐਚ.ਆਈ.ਵੀ. ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬੈਲੀਜ਼ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਓਰੋਜ਼ਕੋ ਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਬੈਲੀਜ਼ ਐਡਵੋਕੇਸੀ ਮੂਵਮੈਂਟ (ਯੂਨੀਬੈਮ) ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਜ਼ੀਡੇਂਟ ਬਣਿਆ। ਯੂਨੀਬੈਮ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਐਡਵੋਕੇਸੀ ਸਮੂਹ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਬੈਲੀਜ ਵਿੱਚ ਸਵੈ -ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯੂਨੀਬੈਮਓਰਜ਼ੋਕੋ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ।
2009 ਵਿੱਚ ਓਰੋਜ਼ਕੋ ਨੇ ਜਮੈਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਚਆਈਵੀ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਰਾਈਟਸ ਐਡਵੋਕੇਸੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦੋ ਕਾਨੂੰਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਦੋਵਾਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਨੇ ਬੈਲੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸੰਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਕੇਸ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੇਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਸੁਖਬਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰੀਆ
ਸੁਖਬਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰੀਆ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।
ਸਲਵਾਦੋਰ ਆਯੇਂਦੇ
ਸਾਲਵਾਡੋਰ ਗਿਵਲੇਰਮੋ ਆਯੇਂਦੇ ਗੋਸੇਨਸਾ (ਸਪੇਨੀ: Salvador Guillermo Allende Gossens; 26 ਜੂਨ 1908 - 11 ਸਤੰਬਰ 1973), ਚਿਲੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ। ਆਯੇਂਦੇ 1970 ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਜਮਹੂਰੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਾਲ਼ੂ
ਤਾਲ਼ੂ ਜਾਂ ਤਾਲ਼ੂਆ ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਣਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਛੱਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਬਾਨੀ ਖੋੜ ਨੂੰ ਨਾਸਕੀ ਖੋੜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾ ਮਗਰਮੱਛੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲ਼ਦਾ ਹੈ ਪਰ ਹੋਰ ਬਹੁਤੇ ਚੌਪਾਇਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਨਾਸਕੀ ਖੋੜ ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਤਾਲ਼ੂਆ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੂਹਰਲਾ ਹੱਡਲ ਕਰੜਾ ਤਾਲ਼ੂ ਅਤੇ ਮਗਰਲਾ ਗੁੱਦੇਦਾਰ ਕੂਲ਼ਾ ਤਾਲ਼ੂ ਜਿੱਥੇ ਸੰਘ ਵਿਚਲਾ ਕਾਂ ਲਟਕਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਲ਼ੂ
ਟਿਮ ਪੀਅਰਜ਼
ਜੀਵਨੀ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੈਂਟ ਦੇ ਟਨਬ੍ਰਿਜ ਵੇਲਜ਼ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਟਿਮ ਪੀਅਰਜ਼ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਡਾਰਟਮੂਰ ਕਿਨਾਰੇ ਵੱਸਦੇ ਟਰੂਸ਼ਮ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਮੁੱਖੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ: ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਜੋਂ, ਮਾਨਸਿਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਨਰਸ ਵਜੋਂ, ਪੇਂਟਰ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਆਦਿ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ 1993 ਵਿਚ 'ਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਕੂਲ' ਵਿਚ ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨ ਕੋਰਸ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ 1999 ਵਿਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸਟਰਲਿੰਗ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਵਿਚ ਮਾਈਕਲ ਰਿਲੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਫ਼ਿਲਮ ਲੂਪ  ਦੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲਿਖੀ ਸੀ।
ਉਸ ਕੋਲ ਅਬਜ਼ਰਵਰ ਸਪੋਰਟ ਮਾਸਿਕ ਰਸਾਲੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ।
2001 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਟਰਲਿੰਗ ਪਿਕਚਰਜ਼ ( ਟਾਕਬੈਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ) ਦੁਆਰਾ ਬੀ.ਬੀ. ਸੀ ਲਈ ਇਨ ਅ ਲੈਂਡ ਆਫ ਪਲੇਂਟੀ ਨੂੰ ਦਸ-ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਟਿਮ ਪੀਅਰਜ਼ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ 'ਚੇਲਟੇਨਹੈਮ ਫੈਸਟੀਵਲ' 2002–03 ਦਾ ਲੇਖਕ ਸੀ ਅਤੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਬਰੁਕਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 2006-08 ਅਤੇ 2011-12 ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਲਿਟਰੇਰੀ ਫੰਡ ਫੈਲੋ ਸੀ। ਉਹ ਲਾਰਕਮੀਡ ਸਕੂਲ, ਐਬਿੰਗਡਨ 2009-14 ਵਿਚ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸ ਫਾਰ ਫਸਟ ਸਟੋਰੀ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਰਵੋਨ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਰਸਕਿਨ ਕਾਲਜ ਸਮੇਤ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲਿਖਤ ਸਿਖਾਈ ਹੈ। 2013 ਵਿਚ ਉਹ ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ ਲਿਟਰੇਚਰ ਦਾ ਫੈਲੋ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਹਾਨੀਆ ਅਤੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਰਦ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956
ਕੈਨ
ਕੈਨ (, ਓਕਸੀਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨਾਸ) ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਰਿਵੀਐਰਾ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਲਾਨੀ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸਲਾਨਾ ਕਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਆਲਪ-ਤਟਵਰਤੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ
ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫਾਰਸੀ فیض احمد ਇੱਕ ਅਫਗ਼ਾਨ ਇਨਕਲਾਬੀ  ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ-ਲੇਨਿਨਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ  ਅਫਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ੍ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਸੀ।
ਕੌਡੇ ਸ਼ਾਹ
ਕੌਡੇ ਸ਼ਾਹ 1953 ਦੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਹਦਾਇਤਕਾਰ ਐੱਸ ਪੀ ਬਕਸ਼ੀ (ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਬਕਸ਼ੀ) ਸਨ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਸੀ। ਦਲਜੀਤ, ਸ਼ਿਆਮਾ, ਮਿਸ ਮੰਜੂ, ਠਾਕੁਰ ਰਮੇਸ਼ ਨਾਗਪਾਲ, ਚਾਂਦ ਬੁਰਕੇ, ਜਸਵੰਤ ਅਤੇ ਖ਼ੈਰਾਤੀ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਿਤਾਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਕਵਾਤਰਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਦ ਬੇਗਮ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਗੀਤ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ।
ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ
ਜੀਵਨੀ
ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਜਨਮ ਕੰਧਾਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਆ ਕੇ ਨਾਦੇਰਿਆ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕੰਧਾਰ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਇੱਥੇ ਆ ਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਲੈਨਿਨ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਲਿਖਤਾਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਖੱਬੀ ਲਹਿਰ ਵੱਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕੌਡੇ ਸ਼ਾਹ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ
ਜੀਵਨੀ
ਨਾਦੇਰਿਆ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ  ਅਧਿਆਪਕ ਅਕਰਮ ਯਾਰੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਵਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਜੋ ਕਿ  ਮਾਓਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਆਗੂ ਸੀ। ਯਾਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰੈੱਸਿਵ ਯੂਥ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮਾਓਵਾਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 6 ਅਕਤੂਬਰ, 1965 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਦਾ ਆਗੂ ਸੀ। ਬਾਆਦ ਵਿੱਚ ਯਾਰੀ ਦਾ ਇਸ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਰੁੱਪ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਲਿਆ।  ਇਸ ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤਾ ਜੋਰ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਤੇ ਹੀ ਦਿੱਤਾ। ਸਕੂਲ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਕਾਬੁਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਰੁੱਪ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅਫਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਰੱਖਿਆ।
ਸੋਵਿਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਅਫਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਮਾਤ ਸਣੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਂਝੇ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਰੇ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਲੈਨਿਨਵਾਦੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਵਾਲੇ ਆਗੂ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਤਹਰੀਕ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ.
ਗੁਲਬੁੱਦੀਨ ਹਿਕਮਤਯਾਰ ਦੀ ਜਮਾਤ ਹਿਜ਼ਬ-ਏ - ਇਸਲਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਅਫਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਛੇ ਆਗੂਆਂ ਸਣੇ ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਕਤਲ 12 ਨਵੰਬਰ 1986 ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਾਵਰ,ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਅਫਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਕੁੰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਾਸੂਸ ਏਜੇੰਸੀ ਆਈ ਐਸ ਆਈ ਤੇ ਲਾਊਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
External links
?small??span style??font-size? medium???ਅਫਗ?ਨ?ਸਤ?ਨ ਲ?ਬਰ?ਸ?ਨ ਆਰਗਨ?ਈਜ??ਸ?ਨ??span??1973?1986???small? ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1986 ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਕਮਿਊਨਿਸਟ
21 ਸਤੰਬਰ
21 ਸਤੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 264ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 265ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 101 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਤੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 1993
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 1993 ਜੋ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਟਰਾਂਟੋ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆ। ਮਰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਗ੍ਰੇਕੋ ਰੋਮਨ ਖੇਡਾਂ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਖੇ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਟਾਵਰਨ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਸ਼ਬੀਰ ਅਲੀ
ਸ਼ਬੀਰ ਅਲੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Shabbir Ali; ਜਨਮ 26 ਜਨਵਰੀ 1956), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2011 ਵਿਚ, ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਅਵਾਰਡ ਜੋ ਜੀਵਨ-ਕਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਸ਼ਬੀਰ ਅਲੀ ਨੂੰ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਟਰਾਈਕਰ, ਸ਼ਬੀਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 1974 ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਯੂਥ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੋਈ।
ਬੰਬੇ ਵਿਚ ਟਾਟਾ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੱਬੀਰ ਅਲੀ ਨੂੰ ਸੱਤਰਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਕਲਕੱਤਾ ਕਲੱਬ ਨੇ ਖਿੱਚ ਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਮੁਹੰਮਦਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚ ਉਸੇ ਕਲੱਬ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਲੱਬ ਨੂੰ ਉੱਚਾਈ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ।
1972 ਤੋਂ 1984 ਦਰਮਿਆਨ 13 ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਸ਼ਬੀਰ ਅਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਵੈਚਾਲਤ ਚੋਣ ਰਿਹਾ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਏਸ਼ੀਅਨ ਯੂਥ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ, ਪ੍ਰੀ-ਓਲੰਪਿਕ, ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ, ਮਰਡੇਕਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ, ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਗੋਲਡ ਕੱਪ, ਕਿੰਗਜ਼ ਕੱਪ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਦਭਾਵਨਾ ਯਾਤਰਾ ਹੋਵੇ। ਉਸਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਯੂਥ, ਪ੍ਰੀ-ਓਲੰਪਿਕਸ, ਨਹਿਰੂ ਕੱਪ, ਮਰਡੇਕਾ ਅਤੇ ਕਿੰਗਜ਼ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ।
ਅਵਾਰਡ
ਉਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ 1997 ਤੋਂ 1999 ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਕੋਚ ਗੋਆਨ ਆਊਟਫਿੱਟ ਸਲਗਾਓਕਰ ਕਲੱਬ ਦੀ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਬਦਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਫੁਟਬਾਲ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੁਫੋਰੀਆ (ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਡ)
ਯੁਫੋਰੀਆ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰੌਕ ਬੈਂਡ ਹੈ। ਇਸ ਬੈਂਡ ਦੀ ਖੂਬੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਿੰਦੀ ਗਾਣੇ ਗਾਉਂਦੇ ਨੇ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਰੌਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੈਂਡ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬੀਰ ਅਲੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ
ਯੁਫੋਰੀਆ (ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਡ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੈਂਡ
ਕਰੀਮਪੁਰਾ
ਕਰੀਮਪੁਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ 600 ਏਕੜ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 20 ਸਾਲ ਤੋ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਕ ਸੈਂਟਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਡੇਅਰੀ ਦਾ ਹੀ ਧੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਅੰਗਿਕਾ
ਅੰਗਿਕਾ ਭਾਸ਼ਾ ਬਿਹਾਰ, ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਤਰਾਈ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਾਮੀ, ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਮਾਘੀ ਵਰਗੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਸਬੰਧਤ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਗਿਕਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ 8ਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਅੰਗੀਕਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਬੇਨਤੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਲੰਬਿਤ ਹੈ। ਅੰਗਿਕਾ ਤਿਰਹੂਤਾ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੈਥੀ ਲਿਪੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਭਾਗਸਰ
ਭਾਗਸਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ- ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸੜਕ ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਇਹ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਤੇ ਹੁਣ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਕਬਾ ਕਰੀਬ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਏਕੜ ਦੇ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪੱਤੀਆਂ ਹਨ: ਬਾਮੂ ਪੱਤੀ, ਕਪੂਰਾ ਪੱਤੀ ਅਤੇ ਪੱਤੀ ਆਲ੍ਹਾ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਕੂਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਉਪੇਂਦਰਨਾਥ ਅਸ਼ਕ
ਉਪੇਂਦਰਨਾਥ ਅਸ਼ਕ (ਹਿੰਦੀ: उपेन्द्रनाथ अश्क), (14 ਦਸੰਬਰ 1910 – 19 ਜਨਵਰੀ 1996) ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸਨ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਅਸ਼ਕ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਗਰ ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਤੁਕਬੰਦੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਸਨ। ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਲ ਕੀਤੀ। ਅਸ਼ਕ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੋਏ। 1932 ਵਿੱਚ ਮੁਨਸ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1933 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਔਰਤ ਦੀ ਫਿਤਰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਜਿਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮੁਨਸ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਨੇ ਲਿਖੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਪ੍ਰਭਾਤ ਪ੍ਰਦੀਪ 1938 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਬੰਬਈ ਪਰਵਾਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਪਟਕਥਾਵਾਂ, ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਪਰ ਚਮਕ-ਦਮਕ ਵਾਲੀ ਜਿੰਦਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ ਨਹੀਂ ਆਈ। 19 ਜਨਵਰੀ 1996 ਨੂੰ ਅਸ਼ਕ ਜੀ ਸੁਰਗ ਸਿਧਾਰ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1972 ਦੇ ਸੋਵੀਅਤ ਲੈਂਡ ਨਹਿਰੂ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਉਪੇਂਦਰਨਾਥ ਅਸ਼ਕ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪਹਿਚਾਣ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਵਜੋਂ ਹੀ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ, ਡਰਾਮਾ, ਯਾਦ, ਨਾਵਲ, ਕਹਾਣੀ, ਆਲੋਚਨਾ ਆਦਿ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖੂਬ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹਰ ਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਕ-ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਅਤੇ ਉਲੇਖਨੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਹਿੰਦੀ-ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਤੋਂ ਮਗਰਲੇ ਕਥਾ-ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਧਾ ਨਾਲ ਉਹ ਬੱਝਕੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਜੋ ਰੂਪ ਅਸ਼ਕ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਨੁਭਵੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਵਚਿੱਤਰ ਵਰਣਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਸ਼ਕ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਪੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਇਹੀ ਸੁਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਲਪੀ ਦੀ ਬਰੀਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤਰਾਸ਼ਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਇੱਕ - ਇੱਕ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਵਿੱਕੀ ਕੌਸ਼ਲ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਵਿੱਕੀ ਕੌਸ਼ਲ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਸ਼ਿਆਮ ਕੌਸ਼ਲ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਐਕਸ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸਟੰਟ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਸਨੀ ਕੌਸ਼ਲ ਗੁੰਡੇ ਅਤੇ ਮਾਈ ਫ੍ਰੈਂਡ ਪਿੰਟੋ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਵਿੱਕੀ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਅਤੇ ਦੂਰ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਸ਼ੋਰ ਨਮਿਤ ਕਪੂਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਐਕਸ਼ਨਿੰਗ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਲਵ ਸ਼ਵ ਤੇ ਚਿਕਨ ਖੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਬੰਬੇ ਵੈਲਵਟ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਮਾਨਵ ਕੌਲ ਅਤੇ ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਸ਼ਾਹ ਹੁਰਾਂ ਨਾਲ ਥੀਏਟਰ ਕੀਤਾ। 2010 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼ਿਅਪ ਨਾਲ ਗੈਂਗਸ ਆਫ ਵਾਸੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਇੱਕ ਆਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਸਾਨ ਫਿਲਮ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਕੌਸ਼ਲ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਫ਼ਿਲਮ, ਜ਼ੁਬਾਨ, ਮਾਰਚ 2016 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। 2018 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਾਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਲੀਆ ਭੱਟ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਇਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਹਿਰਾਨੀ ਦੀ ਫਿਲਮ ਸੰਜੂ ਵਿੱਚ ਰਣਬੀਰ ਕਪੂਰ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਾਮ ਅਰੋੜਾ
ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਾਮ ਅਰੋੜਾ (ਜਨਮ 15 ਜੂਨ 1978) ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।
ਲਹੂ ਭਿੱਜੇ ਪੱਤਰੇ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਆਰਮਾਨੀ
ਜੌਰਜੀਓ ਆਰਮਾਨੀ ਐਸ.ਪੀ.ਏ.  ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਹੈ ਜੋ ਕਪੜੇ, ਚਮੜੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦ, ਜੁੱਤੀਆਂ, ਘੜੀਆਂ, ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਸਮਗਰੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਵੇਚਦਾ ਹੈ।    ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਕੁੱਲ ਵਿਕਰੀ $1.69 ਬਿਲੀਅਨ ਸੀ।ਆਰਮਾਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀਆਂ
22 ਸਤੰਬਰ
22 ਸਤੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 265ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 266ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 100 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਤੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਨਰਸਿੰਘਪੁਰਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨੋਰਲੰਦਜ਼ ਓਪੇਰਾ
ਨੋਰਲੰਦਜ਼ ਓਪੇਰਾ (ਨੋਰਲੰਦ ਦਾ ਓਪੇਰਾ) ਇੱਕ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਓਪੇਰਾ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜੋ ਨੋਰਲੰਦ, ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਊਮਿਓ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ (40%) ਅਤੇ ਵੇਸਤਰਬਾਤੇਨ ਕਾਉਂਟੀ (60%) ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ 1974 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਓਪੇਰਾ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ 1974 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1979 ਤੱਕ ਆਰਨਲਡ ਓਸਤਮਾਨ ਸੀ।
ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲਈ ਸਹੂਲਤਾਂ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਚਾਰ ਥਾਂ ਹਨ:-
ਡੱਡੀ
ਡੱਡੀ ਕਿਸੇ ਡੱਡੂ ਦੀ ਭਿੰਡ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨੋਰਲੰਦਜ਼ ਓਪੇਰਾ
ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲਈ ਸਹੂਲਤਾਂ
ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ ਲਈ ਵੀਟਾ ਕੁਬੇਨ ਨਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵੀ ਹੈ। 1984 ਵਿੱਚ ਨੋਰਲੰਦਜ਼ ਓਪੇਰਾ ਨੇ ਊਮਿਓ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਫਾਇਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1937 ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਸੀ।
ਡੱਡੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਨਵਰ
ਨੋਰਲੰਦਜ਼ ਓਪੇਰਾ
ਇਤਿਹਾਸ
ਨੋਰਲੰਦਜ਼ ਓਪੇਰਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1974 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਮੰਡਲੀ ਸਾਂਗੇਂਜ਼ ਮਾਕਤ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਬਣੀ। ਸੰਨ 1974 ਤੋਂ ਲੈਕੇ 1979 ਤੱਕ ਆਰਨਲਡ ਓਸਤਮਾਨ ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਿਹਾ। 1984 ਵਿੱਚ ਇਹ ਊਮਿਓ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਫਾਇਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਏ 2002 ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਕੰਸਰਟ ਹਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੀਡਨ
1. ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਕਲਨ
1. ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਕਲਨ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਰਮਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਕਲਨ, ਜਰਮਨੀ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਈਨਐਨਰਜੀ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਕਲਨ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਜੋ ਬੁੰਡਸਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਮਾਈਕਲ ਰਿਲੇ (ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ)
ਮਾਈਕਲ ਰਿਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਲੰਡਨ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਸਟਰਲਿੰਗ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਦਾ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਉਸਨੇ 'ਇਨ ਏ ਲੈਂਡ ਆਫ ਪਲੇਂਟੀ', 2001 ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਟਰਲਿੰਗ ਪਿਕਚਰਜ਼ ( ਟਾਕਬੈਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ) ਦੁਆਰਾ ਬੀ.ਬੀ.ਸੀ. ਲਈ ਦਸ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਉਹ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਐਵਲਿਨ ਮਾਰਥਾ ਰਿਲੇ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ
23 ਸਤੰਬਰ
23 ਸਤੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 266ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 267ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 99 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਤੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਹਮੀਦਾ ਇਨੈਫਰ
ਹਮੀਦਾ ਇਨੈਫਰ ਇੱਕ ਤੁਨੀਸੀਅਨ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਹਮੀਦਾ ਦਾ ਜਨਮ 1942 ਵਿੱਚ ਤੂਨਿਸ ਦੇ ਇੱਕ ਰਈਸੀਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜੋ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਰਾਕ ਤੋਂ ਸਨ ਅਤੇ 1714 ਸਫੈਕਸ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਏ। ਇਸਨੇ ਅਰਬੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਮਾਸਟਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤੂਨਿਸ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜ਼ਾਯਤੁਨਾ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਪੈਰਿਸ ਤੋਂ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਕੀਤੀ। 1970ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਤੂਨਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀ ਖੇਤਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਰਿਹਾ। ਹਮੀਦਾ, ਰਾਸ਼ੀਦ ਘਾਨੋਉਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਬਦੇਲਫ਼ਤਾਹ ਮੋਰੂ, ਤੁਨੀਸੀਆ ਵਿੱਚ ਉੱਠੀ ਇਸਲਾਮੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਨੇਤਾ ਰਹੇ ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 1981 ਵਿੱਚ "ਇਸਲਾਮੀ ਰੁਝਾਨ ਦੀ ਲਹਿਰ" ਨਾਂ ਹੇਠ ਹੋਇਆ।
ਲਿਓਂ
ਲਿਓਂ (, ਸਥਾਨਕ: ; Liyon ), ਪੂਰਬ-ਕੇਂਦਰੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਰੋਨ-ਆਲਪ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਅਤੇ ਮਾਰਸੇਈ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿੱਤ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਔਲਖ
ਔਲਖ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮਲੋਟ- ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸੜਕ ਤੇ ਹੈ।
ਉਨਧੀਯੂ
ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਔਲਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਾਲਾ ਬੁਜ਼ਾ
ਕਾਲਾ ਬੁਜ਼ਾ ਜਾਂ ਈਤਾ''' (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਈਬਿਸ) ਜਿਸ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਮ ‘ਕੋਸ਼ ਕੁੰਝ’ ਜਾਂ ‘ਕਰਦਾਂਤਲੀ’ ਵੀ ਹਨ।
ਬਣਤਰ
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ 23 ਜਾਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਹੀ ਰਹਿ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ‘ਕਾਲੇ ਬੁਜ਼ੇ’ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ, ਛੋਟੇ ਡੱਡੂ, ਕੰਨਖਜੂਰੇ ਆਦਿ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਤਕਨੀਕੀ ਨਾਂ ‘ਸੂਡੋਈਬਿਸ ਪੈਪੀਲੋਸਾ’ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ‘ਥਰਿਸਕੀਔਰਨੀਥੀਡੇਈ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਵਿੱਚ ਦੂਰੋਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਚਾਈ 65 ਤੋਂ 70 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਅਤੇ ਖੰਭਾਂ ਦਾ ਪਸਾਰ 40 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਸਿਰ ਛੋਟਾ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕੁੱਕੜਾਂ ਵਰਗੀ ਕਲਗੀ ਦੀ ਥਾਂ ਚਮਕਦੇ ਕਿਰਮਚੀ ਰੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਪੀਲੀ ਭਾਅ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਰ ਦੇ ਅੱਗੇ 12 ਤੋਂ 13 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਮੀ, ਪਤਲੀ, ਕਾਲੀ, ਅੱਗੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਥੱਲੇ ਨੂੰ ਮੁੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬਰੀਕ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਚੁੰਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੀਲੀਆਂ-ਸੰਤਰੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ‘ਈਤਿਆਂ’ ਦਾ ਰੰਗ ਗੂੜ੍ਹਾ, ਚਾਕਲੇਟੀ ਅਤੇ ਚਮਕੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਮੋਢਿਆਂ ਤੋਂ ਹਰੀ ਭਾਅ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਖੰਭ ਚਮਕੀਲੇ ਕਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਛੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ
ਇਹ ਮਾਰਚ-ਅਪਰੈਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਸੇ ਉੱਚੇ ਦਰੱਖਤ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੀਲਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਨਰਮ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਘਾਹ ਪੱਤੇ ਰੱਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਦਾ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਕਰ ਕੇ 2 ਤੋਂ 4 ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਫਿੱਕੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਧੱਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ 30 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਕਰਕੇ ਅੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬੱਚੇ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਮੌਹਕੇ ਕਿਰਮਚੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੰਭ ਵੀ ਚਮਕੀਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਭੂਰਾ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਿਲ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਕਰੀਬਨ 105 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬੱਚੇ ਪੌ੍ਰੜ੍ਹ ਬਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪੰਛੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਛੀ
ਲਾਰਵਾ
ਕੁੱਝ ਜੀਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੀਟ-ਪਤੰਗਿਆਂ ਅਤੇ ਜਲਥਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਡਿੰਭ ਜਾਂ ਡਿੰਭਕ (ਲਾਰਵਾ) ਇੱਕ ਅਪ੍ਰੋਢ ਦਸ਼ਾ ਹੈ। ਡਿੰਭ ਦਾ ਰੂਪ ਰੰਗ ਉਸ ਦੇ ਵਿਕਸਤ ਰੂਪ ਤੋਂ ਇੱਕਦਮ ਭਿੰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕ‌ਿ ਤਿਤਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਲਾਰਵੇ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡਿੰਭ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕੁੱਝ ਅਜਿਹੇ ਅੰਗ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਵਿਕਸਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੈਲੀ ਸਿੰਘ
ਸ਼ੈਲੀ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 7 ਜਨਵਰੀ 2004) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਐਥਲੀਟ ਹੈ ਜੋ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉਮਰ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿਚ ਜੂਨੀਅਰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੌਂਗ ਜੰਪ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਡਰ -18 ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 20 ਲੰਬੇ ਜੰਪਰਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਡਰ -18 ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਲੰਬੀ ਜੰਪਰ ਅੰਜੂ ਬੌਬੀ ਜਾਰਜ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਰਾਬਰਟ ਬੌਬੀ ਜਾਰਜ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਜਨਵਰੀ 2004 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਝਾਂਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮਾਂ ਵਿਨੀਤਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਵਿਨੀਤਾ ਸਿੰਘ ਪੇਸ਼ੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਦਰਜ਼ੀ ਹੈ।
ਸਿੰਘ ਅੰਜੂ ਬੌਬੀ ਜਾਰਜ ਸਪੋਰਟਸ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੁਰੂ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੋਰਜ ਜੋੜੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੀਟ
ਥਰੀ-ਡੀ ਚਲਚਿਤਰ
thumb|250px|ਸਾਰਾ ਵਰਣ ਏਨਾਕਰੋਮ ਲਾਲ (ਖੱਬੀ ਅੱਖ) ਅਤੇ ਕਿਆਨ (ਸੱਜੀ ਅੱਖ) ਫਿਲਟਰ ਤ੍ਰੈਆਯਾਮੀ ਫਿਲਮ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:3-ਡੀ ਫਿਲਮ(3-D Films)) ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀਆਂ ਛਵੀਆਂ ਆਮ ਫਿਲਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕੁੱਝ ਭਿੰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਿਤਰਾਂ ਦੀ ਛਾਇਆ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ ਕੈਮਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰੈਆਯਾਮੀ ਫਿਲਮ 1890 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਥਿਏਟਰ ਉੱਤੇ ਵਖਾਇਆ ਜਾਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹਿੰਗਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ 1950 ਵਲੋਂ 1980 ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫਿਲਮਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਵਿੱਖਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਸਿਧਾਂਤਕ ਤ੍ਰੈਆਯਾਮੀ ਫਿਲਮ (ਥਿਉਰੈਟੀਕਲ ਥਰੀ - ਡੀ ਇਮੇਜ) ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਆਰੰਭਕ ਤਰੀਕਾ ਏਨਾਜਿਫ ਇਮੇਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸ਼ੋ ਸਰਲ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਇਕਲਿਪਸ ਮੈਥਡ, ਲੇਂਟੀਕੁਲਰ ਅਤੇ ਬੈਰੀਅਰ ਸਕਰੀਨ, ਇੰਟਰਫੇਰੇਂਸ ਫਿਲਟਰ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਤਕਨੀਕ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ ਦਾ ਸਟੀਰੀਉਸਕੋਪਿਕ ਯੁੱਗ 1890 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤਮ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਪੁਰੋਧਾ ਵਿਲਿਅਮ ਗਰੀਨ ਨੇ ਤ੍ਰੈਆਯਾਮੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਪੇਟੇਂਟ ਫਾਇਲ ਕੀਤਾ। ਫਰੇਡਰਿਕ ਯੁਜੀਨ ਆਈਵਸ ਨੇ ਸਟੀਰੀਉ ਕੈਮਰਾ ਰਿਗ ਦਾ ਪੇਟੇਂਟ 1900 ਵਿੱਚ ਕਰਾਇਆ। ਇਸ ਕੈਮਰੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਲੈਨਜ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਜੋ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਲੋਂ ਤ੍ਰੈਚੌਥਾਈ ਇੰਚ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। 27 ਸਿਤੰਬਰ 1922 ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਦੇ ਐਮਬੈਸੇਡਰ ਥਿਏਟਰ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਦ ਪਾਵਰ ਆਫ ਲਵ ਦਾ ਸ਼ੋ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਨ 1952 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਰੰਗੀਨ ਤ੍ਰੈਵਿਮ ਯਾਨੀ ਕਲਰ ਸਟੀਰੀਉਸਕੋਪਿਕ ਫੀਚਰ, ਵਾਨ ਡੇਵਿਲ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਲੇਖਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਐਮ. ਐਲ. ਗੁੰਜਬਰਗ ਸਨ। ਸਟੀਰੀਉਸਕੋਪਿਕ ਸਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਪਹਿਲੀ ਥਰੀ - ਡੀ ਫੀਚਰ ਹਾਉਸ ਆਫ ਵੈਕਸ ਸੀ। 28 ਮਈ,1953 ਵਲੋਂ ਵਾਲਟ ਡਿਜਨੀ ਇੰਕਾ. ਨੇ ਵੀ ਨਿਰਮਾਣ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਆਯਾਮ ਜੋੜਨ ਲਈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਲਾਵਾ ਗਹਿਰਾਈ ਜੋੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਂਜ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੇਵਲ ਛਦਮ ਸ਼ੋ ਮਾਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰੈਆਯਾਮੀ ਫਿਲਮ ਦੇ ਫਿਲਮਾਂਕਨ ਲਈ ਅਕਸਰ 90 ਡਿਗਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਦੋ ਕੈਮਰਿਆਂ ਦਾ ਨਾਲੋ- ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰ ਚਿੱਤਰ ਉਤਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਵਿੱਚ ਦਰਪਣ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਰਸ਼ਕ ਥਰੀ - ਡੀ ਚਸ਼ਮੇ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋ ਚਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਤ੍ਰੈਆਯਾਮੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇਖਣ ਲਈ ਵਰਤਮਾਨ ਉਪਲੱਬਧ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਚਸ਼ਮੇ ਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਚਸ਼ਮੇ ਦਾ ਮੁੱਲ ਲਗਭਗ 400 ਰੁਪਏ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਲੋਂ ਇਸ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਸੁਨਿਸਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੌ ਰੁਪਏ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਸੂਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਨਿਰਮਾਤਾ - ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਟੀਵਨ ਸਪੀਲਰਬ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਪੇਟੇਂਟ ਕਰਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਥਰੀ - ਡੀ ਫਿਲਮ ਦੇਖਣ ਲਈ ਚਸ਼ਮੇ ਦੀ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਤ੍ਰੈਆਯਾਮੀ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ 1985 ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਚੇਤਨ ਤ੍ਰੈਆਯਾਮੀ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਲੀਜ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰੰਗੀਨ ਚਸ਼ਮੇ ਦੇ ਨਾਲ ਫਿਲਮ ਦੇਖਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਇੱਕਦਮ ਨਵਾਂ ਸੀ। ਅੱਜ ਥਰੀ - ਡੀ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬਦਲਾਉ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਿਲਕੁੱਲ ਵੱਖ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਰਸ਼ਕ ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਪੈਣ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਲੇਕਿਨ ਹੁਣ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਂਜ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ 1985 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾ ਦਾ ਇੰਸਾਫ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਤ੍ਰੈਆਯਾਮੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਰੁਚੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਰਿਲਾਇੰਸ ਮੀਡਿਆਵਰਕਸ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਆਯਾਮੀ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰੈਆਯਾਮੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਇਸ - ਥਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਿਲਾਇੰਸ ਮੀਡਿਅਵਰਕਸ ਅਤੇ ਇਸ - ਥਰੀ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੋਆਯਾਮੀ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰੈਆਯਾਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਨ ਵਾਲੀ ਇਕਾਈ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਕਰਾਰ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 20 - 25 ਨਵੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰੈਆਯਾਮੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨੇ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਡਿਜਨੀ ਦੀ ਜੀ - ਫੋਰਸ ਨਾਮਕ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਥਰੀ-ਡੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ ਸੀ।
ਦੋ-ਆਯਾਮੀ(2-D) ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਜਿੱਥੇ ਲਗਾਤਾਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਹੀ ਤ੍ਰੈਆਯਾਮੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਵੱਧਦੀ ਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਹੀ ਫਿਲਮ ਦੋ - ਆਯਾਮੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰੈਆਯਾਮੀ ਸਕਰੀਨ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤ੍ਰੈਆਯਾਮੀ ਸਕਰੀਨ ਉੱਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਲਾਂ ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੋ - ਆਯਾਮੀ ਸਕਰੀਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੋ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਸ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਮਲਟੀਪਲੇਕਸ ਸਿਨੇਮਾ ਸਵਾਮੀ ਹੁਣ ਤ੍ਰੈਆਯਾਮੀ ਸਕਰੀਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਲਿਓਨ ਤ੍ਰੋਤਸਕੀ
ਲੇਵ ਡੇਵਿਡੋਵਿਚ ਬ੍ਰੋਂਸਟੀਨ ( 7 ਨਵੰਬਰ-21 ਅਗਸਤ 1940), ਨੂੰ ਲਿਓਨ ਟਰਾਟਸਕੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਲਿਓਨ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬੀ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਲਗ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀਾ ਰੂਪ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀਜ਼ਮ  ਦੇ ਤੌਰ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।
ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ (1879–1895)
left|thumb| 8-ਸਾਲਾ ਲੇਵ ਬ੍ਰੋਂਸਟੀਨ, 1888 ਟ੍ਰੌਸਕੀ ਦਾ ਜਨਮ ਲੇਵ ਡੇਵਿਡੋਵਿਚ ਬ੍ਰੋਂਸਟੀਨ ਦੇ ਡੇਵਿਡ ਲਿਓਨਟੀਏਵਿਚ ਬ੍ਰੋਂਸਟੀਨ (1847-1922) ਅਤੇ ਅੰਨਾ ਲਵੋਵਨਾ ਦੇ ਘਰ 7 ਨਵੰਬਰ 1879 ਨੂੰ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਯਾਨੋਵਕਾ ਜਾਂ ਯਨੀਵਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਯੂਰਪੀਅਨ-ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਬੱਚਾ ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਡੇਵਿਡ ਲਿਓਨਟੈਵਿਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਪੋਲਟਾਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੇਰੇਸਲਾਵਕਾ ਚਲੇ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯਹੂਦੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।  ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਯੂਕ੍ਰੇਨੀਅਨ (ਜੋ ਸੁਰਜ਼ੀਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸੀ।  ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ, ਓਲਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਰਾਜਨੇਤਾ ਵੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਨੇ ਉੱਘੇ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕ ਲੇਵ ਕਾਮਨੇਵ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਕੁਝ ਲੇਖਕਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਬਰਟ ਸਰਵਿਸ, ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਯਿੱਦੀਸ਼ ਲੀਬਾ ਸੀ ।, ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੋਟਸਕਿਸਟ ਡੇਵਿਡ ਨਾਰਥ  ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ  ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹੈ ਟਰਾਟਸਕੀ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਓਡੇਸਾ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਜਰਮਨ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਹੀਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਓਡੇਸਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਰੂਸ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ. ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਈਜ਼ੈਕ ਡਿ utsਸਚਰ ਆਪਣੀ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਨੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਓਡੇਸਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇੱਕ ਆਮ ਰੂਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ, ਇੱਕ ਹਲਚਲ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਪੋਰਟ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ ਇਸ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ.
ਹਾਲਾਂਕਿ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਫ੍ਰੈਂਚ, ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਮਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਮਾਈ ਲਾਈਫ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਵਿਚ ਸੰਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ. ਰੇਮੰਡ ਮੋਲੀਨੀਅਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਫ੍ਰੈਂਚ ਬੋਲਦਾ ਸੀ।
ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
1896 ਵਿਚ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਨਿਕੋਲੈਯੇਵ (ਹੁਣ ਮਾਈਕੋਲੈਵ )ਦੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵੱਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ  ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਨਰੋਡਨਿਕ (ਇਨਕਲਾਬੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅ ) ਸੀ, ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਾਲ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਅਲੇਕਸੈਂਡਰਾ ਸੋਕੋਲੋਵਸਕਿਆ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ । ਆਪਣੀ ਗਣਿਤ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਨੇ 1897 ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿਚ ਦੱਖਣੀ ਰੂਸੀ ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ ਨਿਕੋਲੈਯੇਵ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੂਨੀਅਨ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। "ਲਵੋਵ" ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਪਰਚੇ ਛਪਵਾਏ, ਇਨਕਲਾਬੀ ਪਰਚੇ ਵੰਡੇ, ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਲੋਕਾਂ, ਕਾਮਿਆਂ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਇਆ।
ਜਨਵਰੀ 1898 ਵਿੱਚ, ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਸਮੇਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿਚ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਕੋਲਾਈਵ, ਫਿਰ ਖੇਰਸਨ, ਫਿਰ ਓਡੇਸਾ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਮਾਸਕੋ ਵਿਚ. ਮਾਸਕੋ ਜੇਲ ਵਿਚ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਆਇਆ, ਲੈਨਿਨ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਲੈਨਿਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬ, ਰੂਸ ਵਿਚ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਪੜ੍ਹਿਆ. ਉਸਦੀ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਹੀਨੇ, 1–3 ਮਾਰਚ 1898 ਨੂੰ, ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਰੂਸੀ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ (ਆਰਐਸਡੀਐਲਪੀ) ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਹੋਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ.
ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਸਾਇਬੇਰੀਅਨ ਦੀ ਜਲਾਵਤਨ (1899–1902)
thumb| ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਅਲੇਕਸੈਂਡਰਾ ਸੋਕੋਲੋਵਸਕਿਆ ਆਪਣੇ ਭਰਾ (ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠੀ) ਅਤੇ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ (ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠੀ) ਨਾਲ 1897 ਵਿਚ ਮਾਸਕੋ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ, 1899 ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ, ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਨੇ ਇਕ ਸਾਥੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਅਲੇਕਸੈਂਡਰਾ ਸੋਕੋਲੋਵਸਕਿਆ (1872–1938) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ. ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਉਪਾਸਕ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ.
ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਵਿਚ, ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਨੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ. ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਤਭੇਦਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ 1898 ਅਤੇ 1899 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਲੋਕਤੰਤਰਵਾਦੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਸਰਕਾਰ ਬਦਲਣ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰ ਵਧੇਰੇ ਤਨਖਾਹ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਕੰਮਕਾਜੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਲਈ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣਗੇ. ਦੂਸਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਤਖਤਾ ਪਲਟਣਾ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸੰਗਠਿਤ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਇਨਕਲਾਬੀ ਪਾਰਟੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਲੰਡਨ ਸਥਿਤ ਅਖਬਾਰ ਇਸਕਰਾ ( ਦਿ ਸਪਾਰਕ ) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1900 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸਕਰਾ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਪੱਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਲਈ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
1902 ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਲੇਕਸੈਂਡਰਾ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਟ੍ਰੌਟਸਕੀ ਇਕ ਗੱਡੇ ਵਿਚ ਪਏ ਹੋਏ ਪਰਾਗ ਵਿਚ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਤੋਂ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ. Ale ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਲੇਕਸੈਂਡਰਾ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਤੋਂ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।  ਦੋਹਾਂ ਧੀਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜ਼ੀਨੈਡਾ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਪਰ ਧੀਆਂ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਮਰ ਗਈਆਂ. ਨੀਨਾ ਨੇਲਵਸਨ ਦੀ ਮੌਤ 1928 ਵਿਚ ਟੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ. ਜ਼ੀਨੈਡਾ ਵੋਲਕੋਵਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਗ਼ੁਲਾਮ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੂਸਰੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ ਪਰ ਇੱਕ ਧੀ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਰੂਸ ਛੱਡ ਗਈ। ਤਪਦਿਕ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਜ਼ੀਨੈਡਾ ਨੇ 1933 ਵਿਚ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ। ਅਲੇਕਸਾਂਦਰਾ 1935 ਵਿਚ ਸਟਾਲਿਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿਚ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਪਰਚੇ ਦੌਰਾਨ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸਟਾਲਿਨਵਾਦੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਪਹਿਲਾ ਪਰਵਾਸ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ (1902-1903)
ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਇਸ ਬਿੰਦੂ ਤਕ, ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਨਾਮ: ਲੇਵ (ਲਿਓਨ) ਬ੍ਰੋਂਸਟੀਨ ਵਰਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਉਪਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ "ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ" ਰੱਖ ਲਿਆ - ਉਹ ਨਾਮ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਲਈ ਵਰਤੇਗਾ. ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਓਡੇਸਾ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਇੱਕ ਜੇਲਰ ਦਾ ਨਾਮ ਅਪਣਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਇਹ ਉਸਦਾ ਮੁ revolutionaryਲਾ ਇਨਕਲਾਬੀ ਛਿੱਦ ਨਾਮ ਬਣ ਗਿਆ। ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਲੰਡਨ ਚਲੇ ਗਏ, ਜੋਰਜੀ ਪਲੇਖਾਨੋਵ, ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਲੈਨਿਨ, ਜੂਲੀਅਸ ਮਾਰਤੋਵ ਅਤੇ ਇਸਕਰਾ ਦੇ ਹੋਰ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ. ਪੈਰੋ ਨਾਮ ਪੈਰੋ ("ਖੰਭ" ਜਾਂ "ਕਲਮ") ਦੇ ਅਧੀਨ, ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪੇਪਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ.
ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਇਸਕਰਾ ਦੇ ਛੇ ਸੰਪਾਦਕ ਪਲੇਖਾਨੋਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ "ਪੁਰਾਣੇ ਗਾਰਡ" ਅਤੇ ਲੈਨਿਨ ਅਤੇ ਮਾਰਤੋਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ "ਨਵੇਂ ਗਾਰਡ" ਵਿਚਕਾਰ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੰਡ ਗਏ ਸਨ. ਪਲੇਖਾਨੋਵ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਬੁੱ olderੇ ਸਨ (ਆਪਣੇ 40 ਅਤੇ 50 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ), ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਨਵੇਂ ਗਾਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਆਪਣੇ 30 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਤੋਂ ਪਰਵਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ. ਲੈਨਿਨ, ਜੋ ਇਸਕਰਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਲੇਖਾਨੋਵ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਥਾਈ ਬਹੁਮਤ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 23 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਗਾਰਡ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ. ਮਾਰਚ 1903 ਵਿਚ ਲੈਨਿਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ:
ਲੈਨਿਨ (1903–1904) ਨਾਲ ਵੰਡੋ
thumb| 1902 ਵਿਚ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਇਸ ਦੌਰਾਨ, 1898 ਵਿਚ ਰੂਸ ਦੀ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਏ ਗੁਪਤ ਪੁਲਿਸ ਜਬਰ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਉਲਝਣਾਂ ਦੇ ਇਕ ਅਰਸੇ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਇਸਕਰਾ ਅਗਸਤ 1903 ਵਿਚ ਲੰਡਨ ਵਿਚ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਾਂਗਰਸ ਬੁਲਾਉਣ ਵਿਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਈ. ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਅਤੇ ਇਸਕਰਾ ਦੇ ਹੋਰ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਯੋਜਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਇਸਕਰਾ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕੁਝ "ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ" ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ. ਫਿਰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਯਹੂਦੀ ਬੰਡ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ 1898 ਵਿਚ ਆਰਐਸਡੀਐਲਪੀ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ.
ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ, ਇਸਕਰਾ ਪੱਖੀ ਡੈਲੀਗੇਟ ਦੋ ਧੜਿਆਂ ਵਿਚ ਫੁੱਟ ਹੋ ਗਏ. ਲੈਨਿਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ, ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕਸ ਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪਰ ਉੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਰਤੋਵ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਮਰਥਕ, ਮੈਨੇਸ਼ੇਵਿਕਸ, ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਘੱਟ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ, ਟ੍ਰੌਟਸਕੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਸਕਰਾ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੇ ਮਾਰਤੋਵ ਅਤੇ ਮੈਨੇਸ਼ੇਵਿਕਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂਕਿ ਪਲੇਖਾਨੋਵ ਨੇ ਲੈਨਿਨ ਅਤੇ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ. 1903 ਅਤੇ 1904 ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਧੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੱਖ ਬਦਲ ਗਏ. ਪਲੇਖਾਨੋਵ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 1904 ਵਿਚ ਮੇਨਸ਼ੇਵਿਕਾਂ ਨੂੰ ਰੂਸ ਦੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੈਨਿਨ ਅਤੇ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕਾਂ ਨਾਲ ਸੁਲ੍ਹਾ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
1904 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1917 ਤੱਕ, ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਗੈਰ-ਧੜੇਬੰਦੀ ਵਾਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰੀ" ਦੱਸਿਆ. ਉਸਨੇ 1904 ਅਤੇ 1917 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲੈਨਿਨ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਝੜਪਾਂ ਹੋਈਆਂ. ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਲੈਨਿਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਿਚ ਗਲਤ ਸੀ. ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਈ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1904–07 ਵਿਚ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪਾਰਵਸ ਨਾਲ ਨੇੜਲੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸੰਬੰਧ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ.
1905 ਇਨਕਲਾਬ ਅਤੇ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ (1905–1906)
ਐਤਵਾਰ, 9 ਜਨਵਰੀ 1905 ਨੂੰ ਫਾਦਰ ਜਾਰਜੀ ਗੈਪਨ ਨੇ ਸੜਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਜਲੂਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਦਰੋ ਪੈਲੇਸ ਤੱਕ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਕਿ ਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਾਲਮ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਏ। ਪੈਲੇਸ ਗਾਰਡ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਫਾਇਰਿੰਗ ਕੀਤੀ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 1000 ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਐਤਵਾਰ, 9 ਜਨਵਰੀ 1905, ਖ਼ੂਨੀ ਐਤਵਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. left|thumb| ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਦੇ 1905 ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੁਕਤ ਆਰਥਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿਚ ਇਕ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਸੋਵੀਅਤ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਗਿਰਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ੂਨੀ ਐਤਵਾਰ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟ੍ਰੌਟਸਕੀ ਫਰਵਰੀ 1905 ਵਿੱਚ ਕਿਯੇਵ ਦੇ ਰਸਤੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਪਰਤ ਆਇਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਯੇਵ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮੀਗਤ ਛਪਾਈ ਪ੍ਰੈਸ ਲਈ ਪਰਚੇ ਲਿਖੇ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਦੋਨੋਂ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਲਿਓਨੀਡ ਕ੍ਰਾਸਿਨ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਮੈਨੇਸ਼ਵਿਕ ਕਮੇਟੀ, ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਵਧੇਰੇ ਕੱਟੜ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਧੱਕਿਆ. ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਮਈ ਵਿਚ ਇਕ ਗੁਪਤ ਪੁਲਿਸ ਏਜੰਟ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਨੂੰ ਪੇਂਡੂ ਫਿਨਲੈਂਡ ਭੱਜਣਾ ਪਿਆ ਸੀ. ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਈ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ.
ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਨੇਸ਼ੇਵਿਕਾਂ ਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹੀ ਵਿਚਾਰ ਉਠਾਇਆ ਸੀ ਜੋ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਦੇ ਕੋਲ ਸੀ: ਇੱਕ ਚੁਣੀ ਗੈਰ-ਪਾਰਟੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸੰਗਠਨ ਜੋ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੋਵੀਅਤ ("ਕੌਂਸਲ")। ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਦੇ ਆਉਣ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਸੋਵੀਅਤ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਖੁਰਸਤਾਲਿਏਵ-ਨੋਸਰ (ਜਾਰਜੀ ਨੋਸਰ, ਉਰਫ ਪਯੋਤ੍ਰ ਕ੍ਰੂਸਟਾਲੀਓਵ ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ. ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਸੋਵੀਅਤ ਦਾ ਮੁਖੀ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਤੇ ਖੁਰਸਤਾਲਿਏਵ-ਨੋਸਰ ਇਕ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ। ਕ੍ਰੁਸਤਾਲੇਵ-ਨੋਸਰ ਇਕ ਵਕੀਲ ਸੀ ਜੋ ਸੋਵੀਅਤ ਵਿਚਲੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਧੜਿਆਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਸੀ।
ਦੂਜਾ ਪਰਵਾਸ (1907–1914)
thumb| ਟ੍ਰੌਸਕੀ 1906 ਵਿਚ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿਖੇ ਸੇਲ ਪੀਟਰ ਅਤੇ ਪਾਲ ਫੋਰਟਰੇਸ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਐਲਗਜ਼ੈਡਰ ਪਾਰਵਸ (ਖੱਬੇ) ਅਤੇ ਲਿਓ ਡਿ Deਸ਼ੇ (ਸੱਜੇ) ਨਾਲ ਜਨਵਰੀ 1907 ਵਿਚ ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਦੇ ਓਬਡੋਰਸਕ ਵਿਚ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਟ੍ਰੌਟਸਕੀ ਬੇਰੇਜ਼ੋਵ ਤੋਂ ਬਚ ਨਿਕਲਿਆ ਅਤੇ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਲੰਡਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਰ ਐਸ ਡੀ ਐਲ ਪੀ ਦੀ 5 ਵੀਂ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਅਕਤੂਬਰ ਵਿਚ, ਉਹ ਵਿਯੇਨ੍ਨਾ, ਆਸਟਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਚਲੇ ਗਏ. ਅਗਲੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਅਕਸਰ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੀ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਜਰਮਨ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ. left|thumb| ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਵਿਯੇਨ੍ਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਦਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੋਇਆ, 1910 ਦੇ ਲਗਭਗ ਅਕਤੂਬਰ 1908 ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ Pravda ( "ਸੱਚਾਈ"), ਇੱਕ ਦੋ-ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ, ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜਮਹੂਰੀ ਰੂਸੀ ਵਰਕਰ ਲਈ ਕਾਗਜ਼, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਅਡੌਲਫ਼ Joffe ਅਤੇ Matvey Skobelev. ਇਹ ਰੂਸ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਕਾਗਜ਼ ਬਹੁਤ ਅਨਿਯਮਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਮੁੱਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਏ ਸਨ.
ਧੜੇਬੰਦੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦਿਆਂ, ਇਹ ਪੇਪਰ ਰੂਸੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਰਕਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। 1905-1907 ਦੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵੇਂ ਬੋਲੇਸ਼ਵੀਕ ਅਤੇ ਮੈਨੇਸ਼ੇਵਿਕ ਕਈ ਵਾਰ ਫੁੱਟ ਗਏ। ਪੈਸਾ "ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲਭ ਸੀ Pravda ". ਟਰਾਟਸਕੀ 1909 ਦੌਰਾਨ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਰੂਸੀ ਮੱਧ ਕਮੇਟੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ
ਪਿਰਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ
thumb| ਪਿਰਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ (5 ਮਾਰਚ 1952 - 18 ਜੁਲਾਈ 1979) ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨਕਸਲਾਇਟ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਗੂ ਸੀ। ਰੰਧਾਵਾ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਮਾਰਚ 1982 ਪਿਤਾ ਮੇਜ਼ਰ ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਗੁਰਬਚਨ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਲਿਓਨ ਤ੍ਰੋਤਸਕੀ
ਦੂਜਾ ਪਰਵਾਸ (1907–1914)
1910 ਵਿਚ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕੀਤਾ। ਲੈਨਿਨ ਨੇ “ਪ੍ਰਵਦਾ” ਦੀ ਵਿੱਤ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਪਰ ਬੋਲੇਸ਼ਵਿਕ ਨੂੰ ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਸਹਿ ਸੰਪਾਦਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕ ਅਤੇ ਮੈਨੇਸ਼ਿਕ ਧੜਿਆਂ ਨੇ ਮੁੜ ਏਕਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਲੈਨਿਨ ਦੇ ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਜਨਵਰੀ 1910 ਦੀ ਆਰਐਸਡੀਐਲਪੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਬੈਠਕ, ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਦਾ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ 'ਕੇਂਦਰੀ ਅੰਗ' ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਟ੍ਰੌਸਕੀ ਦਾ ਜੀਜਾ ਲੇਵ ਕਾਮਨੇਵ, ਬੋਲਚੇਵਿਕਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਏਕੀਕਰਨ ਅਗਸਤ 1910 'ਚ ਅਸਫਲ ਕੋਸ਼ਿਸ ਨੂੰ Kamenev ਆਪਸੀ recriminations ਦੌਰਾਨ ਬੋਰਡ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ. ਟਰਾਟਸਕੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ Pravda ਇਕ ਹੋਰ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਲਈ, ਜਦ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤ ਅਪ੍ਰੈਲ 1912 ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੇ
ਪਿਰਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ
ਸਿੱਖਿਆ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਕਸਬ ਦਸੂਹਾ ਵਿਖੇ ਕੀਤੀ। ਪੀ-ਮੈਡੀਕਲ ਟਾਂਡਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਬੀ.ਐੱਸ.ਸੀ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਓਥੋਂ ਹੀ ਐਮ.ਐੱਸ.ਸੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਦੋਸਤਾਂ ਸਮੇਤ ਖੁਦ ਨੇ ਵੀ ਨੌਕਰੀ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੁੱਗਤ ਦਾ ਰਾਜ ਸਿਰਜਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਤਲਖ ਹਕੀਕਤਾ ਨਾਲ ਚਾਹ 'ਚ ਸਾਡੀ ਹੀ ਉਹ ਇਸ ਸੈੱਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਜਿੰਦਗੀ ਤਾਂ ਘਰ ਦੀ ਪਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ। ਸਮੂਹਿਕ ਹਿਤਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ 'ਚ ਚਮਕਦਾ ਇੱਕ ਤਾਰਾ ਬਣ ਗਏ।
ਸੁਨੀਤਾ ਮਨੀ
ਸੁਨੀਤਾ ਮਨੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sunita Mani; ਜਨਮ 13 ਦਸੰਬਰ 1986) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਹੈ। ਉਹ ਯੂਐਸਏ ਨੈਟਵਰਕ ਡਰਾਮਾ ਮਿਸਟਰ ਰੋਬੋਟ (2015–2017) ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਂਟਨ ਅਤੇ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਕਾਮੇਡੀ ਗਲੋ (2017–2019) ਵਿੱਚ ਆਰਥੀ ਪ੍ਰੇਮਕੁਮਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਨੀ ਨੇ 2020 ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਸੇਵ ਯੂਅਰਸੇਲਵਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।
ਲਿਓਨ ਤ੍ਰੋਤਸਕੀ
ਦੂਜਾ ਪਰਵਾਸ (1907–1914)
ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕਸ ਨੇ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 1912 ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਰਕਰ-ਮੁਖੀ ਅਖਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਵਦਾ ਵੀ ਕਿਹਾ। ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਆਪਣੇ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਹੜੱਪਣ ਵਜੋਂ ਵੇਖੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇੰਨੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਏ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ 1913 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਲੇਨਿਨ ਅਤੇ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਨਾਲ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮੇਨਸੇਵਿਕ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨਿਕੋਲੇ ਚੀਖੇਜ਼ ਨੂੰ ਇਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਅਸਹਿਮਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਜਲਦੀ ਕਾਬੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਰੂਸ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਕਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ. 1924 ਵਿਚ ਲੈਨਿਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਪੱਤਰ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਮਿotsਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈਨਿਨ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ.
ਪਿਰਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ
ਕਤਲ
18 ਜੁਲਾਈ,1979 ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਹਿ ਨਾਲ ਗੁੰਡਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰੋਂ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਬੇਰਹਿਮ ਕੁੱਟਮਾਰ ਕੀਤੀ, ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੂੰਹ ਉੱਪਰ ਲਾਈ ਪਲਾਸਟਰ ਟੈਪ (ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਬੋਲ ਨਾ ਸਕਣ) ਲਾਹੁਣੀ ਭੁੱਲ ਗਏ ਤੇ ਪੋਸਟਮਰਟਮ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਹ-ਘੁੱਟਣ ਨਾਲ਼ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੇਵਕਤੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪੰਜਾਬ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਸੂਬਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਰਿਹਾ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਨਾਇਕ ਰਿਹਾ।
ਸੁਨੀਤਾ ਮਨੀ
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਮਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਤਾਮਿਲ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਲਿਓਨ ਤ੍ਰੋਤਸਕੀ
ਦੂਜਾ ਪਰਵਾਸ (1907–1914)
1910 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਆਰਐਸਡੀਐਲਪੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਣਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਦੌਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ, ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕਸ ਅਤੇ ਮੈਨੇਸ਼ੇਵਿਕਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਤਭੇਦ ਸਨ. ਉਸ ਸਮੇਂ ਟ੍ਰੌਨਸਕੀ ਅਤੇ ਮੈਨੇਸ਼ੇਵਿਕਾਂ ਨੇ ਲੈਨਿਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਅਸਹਿਮਤੀ "ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ",, ਭਾਵ, ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਲੁੱਟ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਤੇ 5 ਵੀਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੁਆਰਾ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ. left|thumb| ਵਿਯੇਨ੍ਨਾ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਜਨਵਰੀ 1912 ਵਿਚ, ਬੋਨੇਸ਼ਵਿਕ ਧੜੇ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਲੈਨਿਨ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਖਾਮੋਸ਼ ਮੇਨਸੇਵਿਕਾਂ ਨੇ, ਪ੍ਰਾਗ ਵਿਚ ਇਕ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇਕ ਨਵੀਂ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਈ, ਰਸ਼ੀਅਨ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ (ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕਸ). ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ, ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਨੇ ਅਗਸਤ 1912 ਵਿਚ ਉਏਨਾ ਵਿਚ ਸਮਾਜਿਕ ਜਮਹੂਰੀ ਧੜਿਆਂ ਦੀ ਇਕ “ਏਕੀਕਰਣ” ਕਾਨਫਰੰਸ ਕੀਤੀ (ਉਰਫ) "ਦਿ ਅਗਸਟ ਬਲਾਕ") ਅਤੇ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕਾਂ ਅਤੇ ਮੈਨੇਸ਼ੇਵਿਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਧਿਰ ਵਿਚ ਦੁਬਾਰਾ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਫਲ ਰਹੀ.
ਪਿਰਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1978
ਸੁਨੀਤਾ ਮਨੀ
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਡਿਕਸਨ, ਟੈਨੇਸੀ ਵਿੱਚ ਡਿਕਸਨ ਕਾਉਂਟੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਲਿਓਨ ਤ੍ਰੋਤਸਕੀ
ਦੂਜਾ ਪਰਵਾਸ (1907–1914)
ਵਿੱਚ ਵਿਯੇਨ੍ਨਾ, ਟਰਾਟਸਕੀ ਲਗਾਤਾਰ ਅਜਿਹੇ Kievskaya Mysl ਤੌਰ ਇਨਕਲਾਬੀ ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਿਸ੍ਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਅਕਸਰ "Antid Oto" ਨੂੰ ਵਰਤ. ਵਿੱਚ ਸਤੰਬਰ 1912, Kievskaya Mysl ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਲਕਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਜੰਗ ਦਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਭੇਜਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਦੋ ਬਾਲਕਨ ਯੁੱਧਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ. ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਨੇ ਸਰਬੀਆਈ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਅਲਬਾਨੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕ ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤੀ ਜਾਤੀਗਤ ਸਫਾਈ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਘੁੰਮਾਇਆ. ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਰਾਕੋਵਸਕੀ ਦਾ ਨੇੜਲਾ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਕਮਿ Communਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੋਵੀਅਤ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੀ। 3 ਅਗਸਤ 1914 ਨੂੰ, ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੇ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਆਸਟਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਨੇ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਲੜੀ, ਟ੍ਰੌਟਸਕੀ ਨੂੰ ਰੂਸ ਦੇ ਇਕ ਐਮਗੀਰ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਨਿਰਪੱਖ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਲਈ ਵਿਯੇਨਾਨਾ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜਣਾ ਪਿਆ।
ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ (1914–1917)
ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਆਰਐਸਡੀਐਲਪੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਮਾਜਿਕ ਜਮਹੂਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚ ਯੁੱਧ, ਇਨਕਲਾਬ, ਸ਼ਾਂਤਵਾਦ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਵਾਦ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਹੋਂਦ ਆਈ। ਆਰ ਐਸ ਡੀ ਐਲ ਪੀ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਲੈਨਿਨ, ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਅਤੇ ਮਾਰਤੋਵ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਵਾਦੀ ਜੰਗ-ਵਿਰੋਧੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂਕਿ ਪਲੇਖਾਨੋਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰਵਾਦੀ (ਦੋਵੇਂ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕ ਅਤੇ ਮੈਨੇਸ਼ੇਵਿਕ) ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਰੂਸੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿਚ, ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਨੇ ਸਵਿੱਸ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਵਾਦੀ ਮਤਾ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ. ਉਸਨੇ ਯੁੱਧ, ਦਿ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ, ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਮਾਜਿਕ ਜਮਹੂਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਜਰਮਨ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਲੜੀ ਗਈ ਯੁੱਧ ਪੱਖੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ। thumb| ਲਿਓਨ ਟ੍ਰੌਸਕੀ ਆਪਣੀ ਲੜਕੀ ਨੀਨਾ ਨਾਲ 1915 ਵਿਚ ਕਿਯਵਸਕਯਾ ਮਾਇਸਲ ਲਈ ਯੁੱਧ ਦੇ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਕ ਵਜੋਂ, ਟ੍ਰੌਟਸਕੀ 19 ਨਵੰਬਰ 1914 ਨੂੰ ਫਰਾਂਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਜਨਵਰੀ 1915 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਇਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਵਾਦੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਅਖਬਾਰ, ਨਾਸ਼ ਸਲੋਵੋ ("ਸਾਡਾ ਬਚਨ") ਮਾਰਸ਼ੋਵ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਕਾਗਜ਼ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ. ਉਸ ਨੇ "ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਜਾਂ ਗ਼ੈਰ-ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਜੇਤੂ ਜਾਂ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ" ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ। ਲੈਨਿਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਰੂਸ ਦੀ ਹਾਰ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਲ ਸੰਪੂਰਨ ਤੋੜ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਸੁਨੀਤਾ ਮਨੀ
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਦਿ ਅਨਸਪੀਕੇਬਲ ਐਕਟ (2012) ਵਿੱਚ ਸੀ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਡਰਾਮਾ ਜੋ ਡੈਨ ਸਲਿਟ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਸਰਸੋਟਾ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਸੁਤੰਤਰ ਵਿਜ਼ਨਸ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਮਨੀ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਗੀਤ " ਟਰਨ ਡਾਊਨ ਫਾਰ ਵੌਟ " ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਡਾਂਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਨਤਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਡਰਾਮਾ-ਥ੍ਰਿਲਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਮਿਸਟਰ ਰੋਬੋਟ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਂਟਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਡੋਂਟ ਥਿੰਕ ਵਾਈਸ, ਬ੍ਰੌਡ ਸਿਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡ, ਅਤੇ ਦ ਗੁੱਡ ਪਲੇਸ ਦੇ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੂੰ 2017 ਦੀ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਸੀਰੀਜ਼ GLOW ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਲਿਓਨ ਤ੍ਰੋਤਸਕੀ
ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ (1914–1917)
ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 1915 ਵਿਚ ਯੁੱਧ ਵਿਰੋਧੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿਮਰਵਾਲਡ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਵਿਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਇਕ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਕੋਰਸ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਮਾਰਤੋਵ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਦੂਸਰੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਜੋ ਲੈਨਿਨ ਵਾਂਗ ਦੂਜੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਲ ਟੁੱਟਣਗੇ ਅਤੇ ਇਕ ਗਠਨ ਕਰਨਗੇ. ਤੀਜਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ. ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੇ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਮੱਧ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ. ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲੈਨਿਨ ਨੇ ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਦੇ ਮਤੇ ਨੂੰ ਜੰਗ-ਵਿਰੋਧੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਵੋਟ ਦਿੱਤੀ।
ਸੁਨੀਤਾ ਮਨੀ
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਮਨੀ ਅਲਟ-ਕਾਮੇਡੀ ਗਰੁੱਪ ਕੋਕੂਨ ਸੈਂਟਰਲ ਡਾਂਸ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਲਿਓਨ ਤ੍ਰੋਤਸਕੀ
ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ (1914–1917)
31 ਮਾਰਚ 1916 ਨੂੰ  , ਟ੍ਰੋਟਸਕੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਯੁੱਧ ਵਿਰੋਧੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਸਪੇਨ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਪੇਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ 25 ਦਸੰਬਰ 1916 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 13 ਜਨਵਰੀ 1917 ਨੂੰ ਨਿ New ਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਹ 1522 Vyse ਐਵਨਿਊ 'ਤੇ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਰੋਕ Bronx. ਨਿ Yorkਯਾਰਕ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਸਥਾਨਕ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਅਖਬਾਰ, ਨੋਵੀ ਮੀਰ ਅਤੇ ਯਿੱਦੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ, <i id="mwAao">ਡੇਰ ਫਾਰਵਰਟਸ</i> ( <i id="mwAas">ਦਿ ਯਹੂਦੀ ਡੇਲੀ ਫਾਰਵਰਡ</i> ) ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿਚ ਲੇਖ ਲਿਖੇ। ਉਸਨੇ ਰੂਸ ਦੇ ਇਮੀਗ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਣ ਵੀ ਦਿੱਤੇ।
ਸੁਨੀਤਾ ਮਨੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲਿਓਨ ਤ੍ਰੋਤਸਕੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1940 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1879
ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਕਵਾਤਰਾ
ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਕਵਾਤਰਾ (ਜਾਂ ਸਰਦੂਲ ਕਵਾਤਰਾ) ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਅੱਧੀ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਤਕਰੀਬਨ 25 ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਦੋ ਕੁ ਸਾਲ ਵੱਡੀ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਯਾਦ ਅਤੇ ਸੁਹੱਪਣ ਦੇ ਨਾਂ ਇਹਨਾਂ ਕਈ ਧੁਨਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ। 1947 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਲਾਹੌਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਆਪਣੀ ਮਹਿਬੂਬ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਧੜਕਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਖ਼ੁਦ ਕਬੂਲਿਆ ਕਿ ਮੁਹੱਬਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਓਹ ਵਧੀਆ ਸੰਗੀਤ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਵਿਕਸ਼ਨਰੀ
ਵਿਕਸ਼ਨਰੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ’ਤੇ ਅਜ਼ਾਦ ਸਮੱਗਰੀ ਵਾਲ਼ਾ ਬਹੁ-ਜ਼ਬਾਨੀ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਵਿਓਂਤ ਹੈ ਜੋ ਹਾਲ ਦੀ ਘੜੀ 170 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕੋਈ ਲਿਖ ਅਤੇ ਫੇਰ-ਬਦਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਕਸ਼ਨਰੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ "ਸਾਰੇ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮਤਲਬ ਸਾਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਣਾ" ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਨੂੰ ਅਲੈਕਸਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਕਸ਼ਨਰੀ ਦਾ 671ਵੀਂ ਥਾਂ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ (ਜਾਂ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ) ਨਹੀਂ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸ਼ਨਰੀ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ (ਜਾਂ ਐੱਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ) ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਵਿਕਸ਼ਨਰੀ ਨੂੰ ਲੈਰੀ ਸੈਂਗਰ ਅਤੇ ਡੇਨੀਅਲ ਐਲਸਟਨ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ’ਤੇ 12 ਦਸੰਬਰ 2002 ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਮਾਰਚ 28, 2004 ਨੂੰ ਫ਼੍ਰੈਂਚ ਅਤੇ ਪੌਲਿਸ਼ ਵਿਕਸ਼ਨਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਵਿਕਸ਼ਨਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਆਰਜ਼ੀ ਡੋਮੇਨ (wiktionary.wikipedia.org) ’ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਡੋਮੇਨ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਮਗਰੋਂ ਕਈ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਕਸ਼ਨਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕਸ਼ਨਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2005 ਈਸਵੀ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।