cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਰਮਨ
ਕਰੀਅਰ
ਰਮਨ ਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹਮਵਤਨ ਚੇਤਨ ਬਾਬਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਪੁਰਸ਼ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਗਲਾਸਗੋ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਗੋਲਡ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਹੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 1999 ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਾਰਨਾਮਾ ਦੁਹਰਾਇਆ। ਰਮਨ ਨੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਡਲਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। ਰਮਨ ਨੇ ਸਿਡਨੀ ਸਮਰ ਗਰਮ ਓਲੰਪਿਕਸ 2000, ਮਿਲੀਨੇਅਮ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ।
ਰਮਨ ਨੇ ਬੀ. ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ, ਕਾਮਨ-ਦੌਲਤ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਰਮਨ ਨੂੰ ਸਾਲ 1998 ਲਈ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਹੋਰ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਸਿਆਸਤਦਾਨ)
ਚੌਧਰੀ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਉਸਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਾਰਸ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਗਜੀਤ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਚੌਧਰੀ ਵੀ ਵੱਡੇ ਆਗੂ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਚੌਧਰੀ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਹਨ।
ਰਾਜਨੀਤੀ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ 'ਧਾਰੀਵਾਲ ਕਾਦੀਆਂ' ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਲਾਕ ਸੰਮਤੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ, ਸਹਿਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਵੀ ਸੰਭਾਲੇ ਹਨ।
ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਬਾਰੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮਕਾਨ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਰਹੇ। ਉਹ 1980, 1985, 1992, 1997 ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਜਿੱਤੇ।
1998 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਨੇਤਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਲੁਧਿਆਣਾ ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਘੁਟਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਸੀ।
4 ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2015 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਟੋਟਮ
ਟੋਟਮ ਕਿਸੇ ਕਬੀਲਾ ਸਮਾਜ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਟੋਟਮ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।ਟੋਟਮ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਕਬੀਲੇ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਕੋਈ ਰੁੱਖ, ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਪੰਛੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਟੋਟਮ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੀ ਕਿਓਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।ਟੋਟਮ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਈ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਹ ਪੱਖੀ ਵਤੀਰਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦਾ।ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇੰਜ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਬੀਲੇ ਵਿਚੋਂ ਬੇਦਖ਼ਲ ਜਾਂ ਵਿਛੁੰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਟੋਟਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਰਸੰਗਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਟੋਟਮਵਾਦ ਆਖਿਆ ਹੈ। ਪਰਸਿੱਧ ਚਿੰਤਕ. ਏ. ਆਰ. ਰੈਡੱਕਲਿਫ਼ ਬਰਾਊਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ ਕਿ ਗੋਤ ਵੀ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਟੋਟਮਵਾਦ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਖ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਕਬੀਲਿਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਟੋਟਮਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਾਰੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਰੋਚਕ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਅੰਡੇਮਾਨ ਦੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦਾ ਟੋਟਮ ਕੱਛੂ ਹੈ। ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਇਲਾਕਿਆ ਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਦਾ ਮੱਛੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਝ ਕਬੀਲਿਆ ਦਾ ਟੋਟਮ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਹੈ।
ਆਦਿ ਕਲੀਨ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਵਖਰਤਾ ਲਈ ਢੁੱਕਮਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕ ਚੁਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਨੇੜਿਓ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ- ਰੋਜ ਵਾਹ-da ਵਾਸਤਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਵੁਕ ਲਗਾਉ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੂੰਹ ਨੂੰ ਉਹ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਵਸਤੂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਨਜ਼ਰੀਆ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੀ ਉਸ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਪਵਿਤਰ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰਕ ਦਰਜ਼ਾ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਏਹੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿੱਧ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਉਸ ਸਮੂੰਹ ਦਾ ਟੋਟਮ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ 'ਤਾਂਬੇ' ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸੱਪ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਟੋਟੇਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸੱਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਸਤਪੁਰਾ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭੀਲਾਂ ਨੇ ਹਰੇਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੋਟੇਮ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਦਰੱਖਤ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੀੜਾ, ਸੱਪ, ਸ਼ੇਰ, ਮੋਰ, ਬਾਂਸ, ਪੀਪਲ ਆਦਿ। ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦਾ ਟੋਟੇਮ 'ਗਵਲਾ' ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਕ੍ਰੀਪਰ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਜੇ ਉਸ ਸਮੂਹ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੈਂਬਰ ਦਾ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਦਾ ਸੀ।
ਟੋਟਮ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਤਪਤੀ
ਟੋਟਮ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਆਦੀ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਕਬੀਲੇ "ਔਜਿਨਦਾ" ਦੇ ਸ਼ਬਦ 'ਔਡਮ' ਜਾਂ 'ਡੋਡਮ' ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।ਜਿਸ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ "ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੰਬਧੀ ਹੈ"।ਅਰਥਾਤ ਇਹ ਮੇਰੇ ਬਹੁਵਿਆਹੀ ਗੋਤ ਦਾ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ।
ਟੋਟਮਵਾਦ
ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਟੋਟਮਵਾਦ ਦਾ ਆਰੰਭ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਾਮਾਜਿਕ ਪੱਖ ਦੀ ਘਾੜਤ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਿੰਤਕ ਏ. ਆਰ. ਰੈੱਡਕਲਿਫ-ਬਰਾਊਨ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੋਤ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੋਟਮਵਾਦ ਦਾ ਸਾਮਾਜਿਕ ਪੱਖ ਹੈ। ਭਾਵ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਆਰੰਭੀ ਤਾਂ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਚੁਫੇਰੇ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰੂਪ ਆਪਣੀ ਉਸ ਗਤ ਦੇ ਤਿਰੂਪ ਵਜੋਂ ਚਿਤਵੇ ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨੇ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸੰਕਲਪਵਾਚੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਟੋਟਮ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਕਬੀਲਿਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਟੋਟਮਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਕਾਫੀ ਰੋਚਕੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਅੰਡੇਮਾਨ ਦੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦਾ ਟੋਟਮ ਕੱਛੂ ਹੈ। ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ ਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਦਾ ਮੋਛੀ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਿੱਛ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦਾ ਸੂਰਜ ਤੇ ਕੁਝ ਦਾ ਚੰਦਰਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਨਵਰ, ਪੰਛੀ, ਪੌਦੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ ਵਸਤ ਨੂੰ ਟੋਟਮ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨਣਾ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਆਦਿਮ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਸਮੁਦਾਇ ਬਣਾਉਣਾ ਤੇ ਦਰਸਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਬਾਜ, ਕਾਂ, ਤੋਤਾ, ਮੋਰ, ਚਮਗਿੱਦੜ, ਟਰਕੀ, ਵੇਲਾਂ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੁੱਖ ਟੋਟਮ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟੋਟਮ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰਨਾ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਧਰਾਤਲਾਂ ਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ।
ਟੋਟਮਵਾਦ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਪਾਕਿਰਤਕ ਸੰਸਾਰ ਨਾਲ ਇਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਇਕਸੁਰਤਾ ਕਾਇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਗੋਤ, ਕੁਲ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਵੀ ਕਾਇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵਸਤ ਨੂੰ ਟੋਟਮ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਤਿਕਾਰ ਇਸ ਪ੍ਰਤਿ ਇਕ ਖਾਸ ਵਤੀਰੇ ਦੇ ਸੂਚਕ ਬਣਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਸਕਾਰਕ ਰਵੱਈਆ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਉਸ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਭਿਆਚਾਰੀਕਰਨ ਦੇ ਅਮਲ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਵਿੱਲਖਣ ਹੋਂਦ ਵਿਧੀ ਦੀਆਂ ਜੁਗਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
ਟੋਟਮ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ 'ਜੇ ਲੇਂਗ' ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ 'ਵੋਜੇਜ਼ੇਜ ਐਡ ਟੂਵੇਲਸ' ਵਿੱਚ 1791ਈ: ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਾਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਟੋਟਮ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਾਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਟੋਟਮ ਇਕ ਸਥੂਲ ਵਸਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਅੱਗੋਂ ਇਕ ਸੰਸਕਾਰਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਕ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਗੂੜੀ ਤੇ ਰੂੜੀਗਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੁਰਖੀਮ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ Elementry Forms of Religious Life ਵਿਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਸਮੂਹ ਦਾ ਟੋਟਮ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਬਾਰੇ ਏ. ਆਰ. ਰੈੱਡਕਲਿਫ-ਬਰਾਊਨ ਕੁਝ ਵੱਖਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕਥਨ ਹੈ, “ਇਹ ਆਖਣ ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਿ ਟੋਟਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਹ ਆਖਣਾ ਉਚਿਤ ਸਮਝਾਂਗਾ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਟੋਟਮ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕਾਰਕ ਸਬੰਧ (Ritual relation) ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਕਾਰਕ ਸਬੰਧ ਉਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਕ ਸਮਾਜ ਆਪਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਉਪਰ ਕਿਸੇ ਵਸਤ ਜਾਂ ਅਬਜੈਕਟ (Object) ਵੱਲ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਠੋਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਵੱਈਏ ਵਿਚ ਥੋੜਾ ਜਿੰਨਾ ਸਤਿਕਾਰ ਵੀ ਲੁਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਇਸ ਵਸਤ ਵੱਲ ਵਤੀਰੇ ਦੇ ਪਰੰਪਰਕ ਢੰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਸਬੰਧ ਸੰਸਕਾਰਕ ਸਬੰਧ ਦੀ ਇਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ।ਟੋਟਮ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿਚ ਇਕਸਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ।ਕਈ ਸਮੁਦਾਇ ਐਸੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾ ਦੇ ਟੋਟਮ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਇਕ ਗੋਤ ਦਾ ਇਕੋ ਟੋਟਮ ਹੋਵੇ। ਕਈ ਤਾਂ ਦੇ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਟੋਟਮ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਆਰੰਭ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ
ਟੋਟਮ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾਂ ਹੈ। ਟੋਟਮ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾਂ ਸੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਸੰਸ਼ਾਰ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਜਦੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਢਾਂਚਾ ਸਿਰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਨੁੱਖ ਪਰਕਿਰਤੀ ਉੱਪਰ ਕਾਫ਼ੀ ਨਿਰਭਰ ਸੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਉਸਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਟੋਟਮ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਦੋਹਰੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ ਦਾ ਸਮਾਜਵਾਦ
ਸਰਮਦ ਸਿੰਧੀ
ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ' ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਰਮਦ ਸਿੰਧੀ (7 ਜੁਲਾਈ 1961 – 27 ਦਸੰਬਰ 1996) ( ਸਿੰਧੀ : سرمد سنڌي) ( ਉਰਦੂ :سرمد سندھی) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ, ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਸਿੰਧੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੰਧੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਉਸਨੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ  'ਤੁਹਾਜੀ ਯਾਦ ਜੀ ਵਾਰੀ ਆ ਵੀਰ ' ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਰੇ ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ  'ਪਿਆਰ ਮੰਝਰਾਂ ਪੈਂਗੋ ਲੋਦੇ ਲੋਲੀ ਦੀਆਂ ', ਜੋ ਉਸਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਗੀਤ ਬਣ ਗਿਆ।
ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਕਰੀਅਰ
ਮਾਰੂ ਲੋਲੀ ਅਤੇ ਤੁਹੀਂਜੀ ਯਾਦ ਜੀ ਵਾਰੀ ਆ ਵੀਰ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੀਤ ਸਨ ਜੋ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਗੀਤ ਸਰਾਇਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਨ।
ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ
ਸਰਮਦ ਸਿੰਧੀ ਬਦੀਨ ਤੋਂ ਕਰਾਚੀ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਗੱਡੀ ਇਕ ਟਰੱਕ ਟਰਾਲੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਸਮੇਤ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ 27 ਦਸੰਬਰ 1996 ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ
ਸਿੰਧੀ ਅਦਬੀ ਸੰਗਤ (ਸਿੰਧੀ ਲੇਖਕ ਸੰਘ) ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਰਸੀ ਮੌਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਕਸਬਾ ਪਿਰਲੋਈ, ਖੈਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਕਵੀ ਸੱਜਾਦ ਮੀਰਾਨੀ, ਰੋਸ਼ਨ ਸ਼ੇਖ ਅਤੇ ਸਈਦ ਸਿੰਧੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਗਾਇਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਹ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਲੋੜਵੰਦ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1996 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਰੋਆ ਰਹਿਮਾਨੀ
ਰੋਆ ਰਹਿਮਾਨੀ (ਜਨਮ ਮਈ 1978) ਇੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2018 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 2021 ਤੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਜਦੂਤ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ, ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਕੋਲੰਬੀਆ ਅਤੇ ਡੋਮਿਨਿਕਨ ਰੀਪਬਲਿਕ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਤ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੰਪਨੀ - ਡੇਲਫੋਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀ ਚੇਅਰ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਰਜਟਾਊਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਪੀਸ, ਐਂਡ ਸਕਿਓਰਿਟੀ, ਵਿੱਚ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਕੇਂਦਰ, ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਊ ਅਮਰੀਕਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਵੀ ਹੈ। 2016 ਤੋਂ 2018 ਤੱਕ, ਉਸ ਨੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਜਦੂਤ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਜਦੂਤ, ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗ (2012-2016) ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਮੈਕਗਿਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਰਹਿਮਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ, ਸੋਵੀਅਤ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, 1978 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1989 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਸ਼ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਸ਼ਹਿਰ 'ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਸਕੂਲ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਬੰਦ ਰਿਹਾ। 1993 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, "90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਥੇ ਅਕਾਲ ਅਤੇ ਸੋਕਾ ਸੀ, ਅਤੇ 1992-96 ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਸਾਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਆਖਰੀ ਰਾਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਊਦੀ ਫੰਡ ਵਾਲੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਕਾਰਨ ਪੂਰੇ ਸਕੂਲੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਛੱਤ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਰਹਿਮਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਇੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ, ਮੇਰੇ ਬਾਕੀ ਸਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਅਸੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਜੋ ਵੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਹੀ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਹਾਵੀ ਸੀ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਜੋ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਰਨਾ" ਦੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਰਹਿਮਾਨੀ 1998 ਵਿੱਚ ਕਾਬੁਲ ਪਰਤ ਆਈ, ਪਰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਬੁਰਕਾ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਘਰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1999 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਵਰਲਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਰਵਿਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੈਕਗਿਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। 2004 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਹਿਮਾਨੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਆਖਰਕਾਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਫੋਕਸ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਰਹਿਮਾਨੀ ਸ਼ਾਦੀਸ਼ੁਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ 2014 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਹ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਦਾਰੀ, ਪਸ਼ਤੋ, ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਚੰਗੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਮਝ ਹੈ।
ਕੁਆਲਾ
ਕੁਆਲਾ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲ ਜੀਵ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਟੈਡੀ ਬੀਅਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਜਾਤੀ ਓਬਰਿਜ਼ਿਨਲ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਟੈਡੀ ਬੀਅਰ (ਬੌਣਾ ਭਾਲੂ) ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਇਸ ਟੈਡੀ ਬੀਅਰ ਜੀਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਭ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਮੁਹਾਂਦਰਾ
ਇਹ ਦੋ ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ, ਗੋਲ-ਮਟੋਲ, ਵੱਡੀ ਸਾਰੀ ਨੱਕ, ਉੱਚ-ਉੱਚੇ ਕੰਨ, ਤਿੱਖੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਮੁਲਾਇਮ ਭੂਰੇ ਵਾਲ, ਰਿੱਛ ਦੇ ਮੂੰਹ-ਮੁਹਾਂਦਰੇ ਵਾਲੇ ਸੁੰਦਰ ਜਾਨਵਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦੰਦ ਬੜੇ ਨੁਕੀਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਡਾਢਾ ਸੰਗਾਊ, ਸਿੱਧਾ-ਸਾਦਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ 'ਚ ਗੁਆਚੇ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਆਲਾ ਭਾਲੂ ਦਾ ਰੰਗ ਉੱਪਰੋਂ ਭੂਰਾ ਅਤੇ ਹੇਠੋਂ ਪੀਲਾ ਮਖਮਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਦਾ ਕੁਆਲਾ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਾ ਏਨਾ ਕੋਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਖਾਣ, ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ-ਉਤਰਨ ਅਤੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਢੰਗ-ਤਰੀਕੇ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਖਾਣਾ
ਇਹ ਉੱਚੇ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ, ਉਤਰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਆਪਣਾ ਘਰ ਵੀ ਉੱਚੇ-ਸਿੱਧੇ ਸਫੈਦੇ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਜੀਵ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਮ ਘਾਹ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਫਲ-ਫੁੱਲ ਖਾ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ, 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੌਰਾਨ 18 ਘੰਟੇ ਨੀਂਦ 'ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜੀਵ ਦੀ ਨੀਂਦ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਹ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖੱਲ ਤੋਂ ਆਕਰਸ਼ਕ, ਕੀਮਤੀ ਵਸਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹੈਂਡ ਬੈਗਜ਼ ਆਦਿ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ 1936 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਵਧਣ-ਫੁੱਲਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜੰਗਲੀ ਰੱਖਾਂ ਅਤੇ ਚਿੜੀਆਘਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਜੀਵ
ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ 2010 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ 1.78 ਮਿਲੀਅਨ ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ (ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 6.3%) ਹਿੰਦੂ ਹਨ। ਇਹ 1,380,400 (ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 6.2%) 2000 ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੈ।. ਬਹੁਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਹਿੰਦੂ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਏ ਹਨ। 2010 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਿੰਦੂ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸਭ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਫੈਡਰਲ (8.5%) ਦੇ ਬਾਅਦ. ਹਿੰਦੂ ਆਬਾਦੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸੇਬਾ (0.1%) ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਹੈ | ਭਾਰਤ, ਅਜਿਹੇ ਚੀਨੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਰ ਨਸਲੀ ਗਰੁੱਪ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਤੇ ਮੱਧਕਾਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ. 2010 ਵਿੱਚ, ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਜਨਗਣਨਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਨਸਲੀ ਮੂਲ ਦੇ 1.91 ਮਿਲੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨ. ਕਰੀਬ 1.64 ਮਿਲੀਅਨ ਭਾਰਤੀ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਹਨ ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ (86%) ਹਿੰਦੂ ਲਗਭਗ 0.14 ਮਿਲੀਅਨ ਗ਼ੈਰ-ਭਾਰਤੀ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ, ਮਲੇਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ. ਮਲੇਸ਼ੀਆ 1957 ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਰਾਜ ਤੱਕ ਇਸ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਰਾਜ ਧਰਮ ਇਸਲਾਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਿਕਸਡ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ. ਇੱਕ ਪਾਸੇ 'ਤੇ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ (ਅਜਿਹੇ ਹਿੰਦੂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ) ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ' ਤੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਦੀਪਸਮੂਹ- ਨੂੰ ਵੀ ਇਸੇ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਬੁੱਧ, ਹਿੰਦੂ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਦੇਸੀ ਅਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਕਲਪਨਾ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ. ਇਹ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਅਨੁਮਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ 1700 ਸਾਲ ਮਾਲੇਈ ਭਾਰਤੀ ਮਾਲੇਈ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਤੱਟੀ ਲੋਕ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਇਲਾਕੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਹੁੰਚਣ 'ਮੁਹੱਈਆ ਸਥਾਨਕ ਰਾਜੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖੋ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ.
ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਹਿੰਦੂ ਛੋਟੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਹਿਰੀ ਲੋਕ ਭਿੰਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ. ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਮੰਦਰ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਇਵਵੀ, ਜਾਂ ਸ਼ਿਵਾਤੀ, ਪਰੰਪਰਾ (ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ) ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ. ਪਰ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੈਸ਼ਣਨ ਹਿੰਦੂ, ਨੂੰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੱਢਣ, ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਗੀਤ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ, ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ।
ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ
ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ, ਹਰ ਸਾਲ ਦੀਵਾਲੀ (ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ), ਤਿਉਹਾਰ, ਹਰ ਸਾਲ ਦੀਵਾਲੀ (ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ), ਥਾਈਪੁਸਾਮ (ਲਾਰਡ ਮੁਰੂਗਨ ਤਿਉਹਾਰ), ਪੋਂਗਲ (ਵਾਢੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ) ਅਤੇ ਨਵਰਤੀ (ਦੁਰਗਾ ਤਿਉਹਾਰ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਮਨਾਇਆ. ਦੀਵਾਲੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਓਪਨ ਦੇ ਘਰ ਰਵਾਇਤੀ ਹਿੰਦੂ ਲਈ ਦੀਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਨਣ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਸਲੀ ਗਰੁੱਪ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਦੇ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ ਹਿੰਦੂ ਘਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਆਦ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ।
ਮਦੀਨਾ (ਬਿਜਨੌਰ)
ਅਖ਼ਬਾਰ-ਏ-ਮਦੀਨਾ, ਜਾਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਮਦੀਨਾ , ਇਕ ਉਰਦੂ- ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸੀ ਜੋ ਬਿਜਨੌਰ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿਚ ਦੋ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਅਖ਼ਬਾਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1912 ਵਿਚ ਛਪਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮੌਲਵੀ ਮਜੀਦ ਹਸਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਪਾਦਕ ਹਾਮਿਦ ਅਲ-ਅੰਸਾਰੀ ਗਾਜ਼ੀ ਸਨ। ਇਸਦਾ ਆਪਣਾ ਇਕ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈਸ, ਮਦੀਨਾ ਪ੍ਰੈਸ ਸੀ।
ਇਹ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਈਟਮਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਕਾੱਣ ਪੱਤਰਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਠਕਾਂ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਇਸ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਹਮਾਇਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਰਿਆਸਤਾਂ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਭੋਪਾਲ ਰਾਜ ਦੇ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।
1922 ਵਿਚ ਮਦੀਨਾ ਦਾ ਗੇੜ 12,500 ਸੀ। 1927 ਤਕ ਇਹ ਘਟ ਕੇ 6,500 ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1931 ਤਕ ਇਹ 6,000 ਸੀ। ਅਖ਼ਬਾਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 1, 5, 9, 13, 17, 21, 25 ਅਤੇ 28 ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
1942 ਦੀ] ਪਤਝੜ ਵਿਚ ਮਦੀਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਹਿਰ 'ਤੇ ਪੱਤਰ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਕਮਿਊਨਟੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।
1960 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਸਈਦ ਅਖ਼ਤਰ ਮਦੀਨਾ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਆਯੋ ਗੋਰਖਾਲੀ
ਅਯੋ ਗੋਰਖਾਲੀ: ਏ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਦ ਗੋਰਖਾਸ ਨੇਪਾਲੀ ਲੇਖਕ ਟਿਮ ਗੁਰੰਗ ਦੀ 2020 ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਗੋਰਖਿਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ।  ਆਯੋ ਗੋਰਖਾਲੀ: ਏ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਦਾ ਗੋਰਖਾ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ
ਸਰ ਮੁਹੰਮਦ ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ ਖ਼ਾ\ਨ  (10 ਸਤੰਬਰ 1881 – 16 ਅਕਤੂਬਰ 1947) 1908 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਰਾਜ ਦਾ ਅੰਤਮ ਨਵਾਬ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਜ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਨਵਾਬ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸਿੱਕਿਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਮਾਰਤੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਬੇਅਸਰ ਹੁਕਮਰਾਨ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਅਗਿਆਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਆਪਕ ਧਾਰਮਿਕ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਬਾਰੇ ਜਨਤਕ ਰਾਏ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ।
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਮੁਹੰਮਦ ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 1881 ਵਿੱਚ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਨਵਾਬ ਇਬਰਾਹਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। [2]
ਰਾਜ
ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ ਖਾਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1908 ਵਿੱਚ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ। ਉਸਦਾ ਰਸਮੀ ਨਿਵੇਸ਼ 1909 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ [1] ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ, ਉਸਦੀ ਹਕੂਮਤ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਕਾਰਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1947 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1881
ਕੁੰਜਪੁਰਾ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ (1772)
ਕੁੰਜਪੁਰਾ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਅਪਰੈਲ ਤੋਂ ਮਈ 1772 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਮੁਗ਼ਲ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਮੁਗ਼ਲ ਅਫਗਾਨ ਅਤੇ ਮਾਰਥਾ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ 14 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਸੀ।
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਾਜ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ,ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਨਾਲ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਵਰਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਭਾਗ ਪਰਬਤ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਕਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਨ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਕਸ਼ਮੀਰ  ਆਪਣੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਕਾਰਣ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ, ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਆਦਿ ਵਿਦਿਆ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਕੁੰਜਪੁਰਾ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ (1772)
ਪਿਛੋਕੜ
1770 ਵਿੱਚ, ਨਜੀਬ ਅਦ-ਦੌਲਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਜ਼ਬੀਤਾ ਖਾਨ ਰੋਹਿਲਾ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਭਾਵ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਖੇਤਰ  ਉਤਰੀ-ਭਾਰਤ ਦਾ ਖੇਤਰ (ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ), ਉਤਰ-ਪੂਰਬ ਪਾਕਿਸਤਾਨ(ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਿਟਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ) ਅਤੇ ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਜੋ ਚੀਨੀ ਕਬਜੇ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸਾ ਖੇਤਰ ਹੈ।
ਕੁੰਜਪੁਰਾ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ (1772)
ਪਿਛੋਕੜ
ਮੁਗ਼ਲ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨਿਜ਼ਾਮ-ਉਲ-ਮੁਲਕ, ਆਸਫ਼ ਜਾਹ ਪਹਿਲੇ ਦਾ ਤੀਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਹਿੰਦ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 1,000 ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨੀਆਂ ਨੇ 6,000 ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ 19,000 ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਫੌਜ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਜਮਨਾ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਅਤੇ 2 ਦਿਨ ਨਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰੁਕਿਆ। 600 ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ। ਦਲੇਰ ਖਾਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੁੰਜਪੁਰਾ ਤੋਂ 500 ਸਿਪਾਹੀ ਉਸ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ  ਬਹੁਸੱਭਿਆਚਾਰੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਉਤਰੀ-ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤਿ ਹੈ।
ਕੁੰਜਪੁਰਾ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ (1772)
ਘੇਰਾਬੰਦੀ
ਕੁੰਜਪੁਰਾ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ, ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ, ਦਾਨਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਲੱਜਾ ਸਿੰਘ ਨੇ 6,000 ਘੋੜ ਸਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮੁਗਲ ਅਲੀ ਖਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ |। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਚਲਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ 500 ਆਦਮੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਮੁਗਲ ਅਲੀ ਖਾਨ ਅਤੇ ਦਲੇਰ ਖਾਨ ਨੇ ਕਿਲੇ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੀ। ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ। 13 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਜਾਰੀ ਰਹੀ। 14ਵੇਂ ਦਿਨ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਕਸ਼ਮੀਰ
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪਹਿਚਾਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵ ਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਕਸ਼ਮੀਰੀ(ਕੋਸ਼ੁਰ) ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤਾਂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮੁਸਲਿਮ ਦੁਆਰਾ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ, ਕਾਲੀਨ/ਸ਼ਾਲ ਬੁਣਾਈ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ੁਰ ਅਤੇ ਸੂਫ਼ੀਆਨਾ ਮਾਹੌਲ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਕੁੰਜਪੁਰਾ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ (1772)
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ
ਦਲੇਰ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਮੁਗ਼ਲ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦਿੱਲੀ ਪਰਤ ਆਇਆ। ਇਸ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਨੇ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਮਰਾਠਾ ਮੁਖੀ ਜਾਨਕੋ ਰਾਓ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੈਨਕੋ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਪਾਣੀਪਤ ਅਤੇ ਕਰਨਾਲ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਲਦਾਖ
ਲਦਾਖ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਭਾਰਤੀ-ਤਿਬਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਜਾਪ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਲਦਾਖ ਦੇ ਬੌਧ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਭਿੰਨ ਅੰਗ ਹੈ।
ਜੰਮੂ
ਜੰਮੂ ਦੀ ਡੋਗਰਾ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਡੋਗਰਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਥੇ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪਹਾੜੀ (ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ) ਹੈ।
ਭੋਜਨ
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤ ਦਾ ਭੋਜਨ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਹੈ ਜਿਵੇ: ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਕਾਇਲਾ, ਰੋਗ਼ਨ ਜੋਸ਼, ਯਖ਼ਨੀ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਆਦਿ। ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ : ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਕਾਇਲਾ, ਦਮ ਆਲੂ, ਰਾਜਮਾਂਹ, ਬੈਂਗਣ ਆਦਿ। ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਭੋਜਨ ਜਿਵੇਂ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕਬਾਬ ਅਤੇ ਕੋਫਤੇ, ਰਿਸ਼ਤਾਬ, ਗੋਸ਼ਤਾਬਾ ਆਦਿ। ਪਰੰਪਰਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਦਾਵਤ ਨੂੰ ਵਾਜ਼ਵਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿਉਹਾਰ
ਇੱਥੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਸਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਡੈਕਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ
ਡੈਕਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਇੱਕ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 3:30 ਵਜੇ 'ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਚਲਦੀ ਹੈ ਪੁਣੇ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚਕਾਰ 192 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤਹਿ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਸਰਵਿਸਿਜ਼
ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਮੱਧ ਰੇਲਵੇ ਵਾਲੇ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਛੇ ਪੌਇੰਟ-ਟੂ- ਪੁਆਇੰਟ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰੇਲ ਦੇ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੁਣੇ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿਚਕਾਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਦੀ ਹੈ. ਪੰਜ ਹੋਰ ਸਿੰਹਗੜ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, ਪ੍ਰਗਤੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ, ਡੈਕਨ ਰਾਣੀ, ਇਦਰਾਨੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਇਨਟਰਸਿਟੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਹਨ। ਡੈਕਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਦਾ ਨਾਮ ਡੈਕਨ ਪਠਾਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪੁਣੇ ਸਿਟੀ ਸਥਿਤ ਹੈ.
ਸਾਰਣੀ
11007 ਡੈਕਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ 7 ਵਜੇ 'ਤੇ ਮੁੰਬਈ ਨੂੰ ਛੱਡ ਸੀ ਐਸ ਟੀ ਅਤੇ 11:05 ਵਜੇ ਪੁਣੇ ਜੰਕਸ਼ਨ' ਤੇ ਆਉਦੀ ਹੈ. ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਹੈ, ਜਦਕਿ, 11008 ਡੈਕਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ 15:30 ' ਤੇ ਪੁਣੇ ਛੱਡ ਅਤੇ 19:40 ਤੇ CSTM ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਾਂ
ਵ੍ਰਿੰਦ
ਵ੍ਰਿੰਦ (1643–1723) ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਮਾਰਵਾੜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਤ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਰਿਤਿਕ ਕਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਨੈਤਿਕਤਾ (ਨੀਤੀ) ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਨਿਤੀਸਤਸਾਈ (1704) ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 700 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੀ।
ਡੋਨਲ ਬਿਸ਼ਟ
ਡੋਨਾਲ ਬਿਸ਼ਟ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Donal Bisht) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਟ ਨੂੰ "ਏਕ ਦੀਵਾਨਾ ਥਾ" ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨਿਆ ਬਿਸ਼ਟ ਅਤੇ "ਰੂਪ-ਮਰਦ ਕਾ ਨਯਾ ਸਵਰੂਪ" ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਿਕਾ ਪਟੇਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ 2022 ਵਿੱਚ ਵੈਬਸ਼ੋ "ਤੂੰ ਜ਼ਖਮ ਹੈ" ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 15 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। 2019 ਵਿੱਚ, ਬਿਸ਼ਟ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਮੋਸਟ ਡਿਜ਼ਾਇਰੇਬਲ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ 18ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਡੋਨਲ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਅਗਸਤ 1994 ਨੂੰ ਅਲਵਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਜੈਸਿੰਘ ਬਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਜਸੂਮਤੀ ਬਿਸ਼ਟ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਪੂਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦਕਿ ਉਸਦਾ ਜੱਦੀ ਸਥਾਨ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਰੰਜਨ ਬਿਸ਼ਟ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਲਈ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਡੀਡੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਦੇ ਚਿੱਤਰਹਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਐਂਕਰ ਵੀ ਸੀ।
ਹਾਲੀਆ ਕੰਮ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ (2021-ਮੌਜੂਦਾ)
2021 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਇਨ ਦਿ ਮੰਥ ਔਫ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੇ 7 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਉਹ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵੀਡੀਓ 'ਕਿੰਨੀ ਵਾਰੀ' ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸਨੇ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਦਿ ਸੋਚੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਸਾਸ਼ਾ ਪਿੰਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਅਕਤੂਬਰ 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 15 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ 18ਵੇਂ ਦਿਨ ਘਰੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 2022 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਫਸਾਨਾ ਖਾਨ ਨਾਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵੀਡੀਓ 'ਨਿਕਾਹ' ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਬਿਸ਼ਟ ਆਪਣੀ ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਡੇਰ ਟੂ ਸਲੀਪ ਨਾਲ ਡੈਬਿਊ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਚੇਤਨ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗੀ। ਉਹ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਜ਼ਖਮ ਵਿੱਚ ਗਸ਼ਮੀਰ ਮਹਾਜਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗੀ।
ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ
2019 ਵਿੱਚ, ਬਿਸ਼ਟ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਮੋਸਟ ਡਿਜ਼ਾਇਰੇਬਲ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ 18ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ।
ਬਿਸ਼ਟ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤ ਤਲਵਾਰ ਲਈ ਰੈਂਪ ਵਾਕ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਨੁ ਰੰਜਨ ਦੀ "ਬੇਟੀ ਨਾਲ ਰਹੋ" ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਰੈਂਪ 'ਤੇ ਚੱਲੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ 7 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤਾਮਸ਼ੇਕ ਹਿੰਦੂ-ਬੋਧੀ ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਰਾਜ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਸਨ. . ਇੱਕ ਯੁਗ ਦਾ ਬਾਅਦ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਪਰਵਾਸੀ ਦੇ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਸਿੰਗਾਪੋਰ ਤੱਕ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਭ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੁਆਰਾ. ਮਾਲੇ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰੀ ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਕਿਰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ; ਇਹ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹਿੰਦੂ ਮਾਈਗਰੇਸ਼ਨ, ਸੰਗਠਿਤ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕੌਰਨਸ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਾਰਤ ਬਣ ਅਲੱਗ ਥਲੱਗ ਕਰਨ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਤੀਹ ਮੁੱਖ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕਈ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ. 2010 ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 260 ਹਿੰਦੂ ਸਨ. ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਹਨ ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 5.1% ਪੱਕੇ ਨਿਵਾਸੀ ਹਨ. ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿਚ, ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਨਸਲੀ ਭਾਰਤੀ (99%) ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਹੈ. 1931 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ ਦਾ 5.5% ਬਣ ਗਿਆ. ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿਚ, ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਕੁਝ ਗ਼ੈਰ-ਭਾਰਤੀ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬੋਧੀ ਚੀਨੀ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿੰਦੂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ. ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ 'ਤੇ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ.
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ 'ਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ 7 ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦ Temasek ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਵਪਾਰ ਪੋਸਟ ਸੀ. 10 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤਕ ਤਾਮਿਲ ਚੋਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਆਇਆ. ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਚ 17 ਸਦੀ ਕਰਨ ਦਾ 14 ਤੱਕ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚਾਲੂ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ-ਬੋਧੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਫੇਡ. 19 ਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਦੇ ਸਮਝਿਆ ਲਹਿਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਸਭ ਤਾਮਿਲ ਲਈ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਮਜ਼ਦੂਰ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ.
ਪਹਿਲਾ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ
ਪਹਿਲਾ ਮੰਦਰ, ਚਾਈਨਾਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਮਾਰੀਆਮਾਮ ਮੰਦਿਰ, ਸਰ ਸਟੈਮਫੋਰਡ ਰੈਫਲਸ ਦੇ ਕਲਰਕ ਨਰਾਇਣ ਪਿੱਲੇ ਦੁਆਰਾ 1827 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਮਾਰੀਆਮੈਨ, ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ. ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ 1823 ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ ਇਸ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲੱਕੜੀ, ਪੰਚੜੀ ਝੌਂਪੜੀ ਬਣਾਈ. ਮੌਜੂਦਾ ਮੰਦਰ 1863 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ.
ਮੰਦਰ ਦੀ ਢਾਂਚਾ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਾਮਿਲ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਸ਼ੈਲੀ 'ਗੋਪੁਰਮ' ਜਾਂ ਦੁਆਰ ਦੇ ਟਾਵਰ, ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਫ੍ਰੀਜੇਜਾਂ, ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਜੀਵ ਚਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਜਾਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਛੱਤਾਂ 'ਤੇ ਬਣੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਦੀਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਦਿਨ
ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀਆਂ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦਿਵਾਲੀ ਦਿਵਸ ਦੇ ਦਿਨ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀਆਂ ਮਨਾਉਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਛੁੱਟੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ.
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ
ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ਅਤੇ 2011 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 1.7% ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਉੱਤਰੀ ਰਾਜ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਸਿੱਖ-ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਵੰਡ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਸਿੱਖ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਿੱਖ ਅਨੁਪਾਤ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
left|thumb|ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੰਗਲਾ ਸਾਹਿਬ ਵੰਡ
ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਚੀਫ਼ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਸਮੇਤ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਅਤਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦਿਆਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ।
ਆਬਾਦੀ
thumb|442x442px|ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਜੋਂ ਸਿੱਖ (2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ)। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 20.8 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਸਿਰਫ 1.72% ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ 25-30 ਮਿਲੀਅਨ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ, 20.8-22 ਮਿਲੀਅਨ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਿੱਖ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਲਗਭਗ (83.2%-84.1%) ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਜਣਨ ਦਰ 1.6 ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਲ 2019-21 ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਅੱਧੇ ਮਿਲੀਅਨ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 1.4% ਬਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 77% ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਰਮ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਦੀ ਪਾਲਣਾ 16 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈ ਜੋ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 57.7% ਬਣਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਧਰਮ ਹੈ। 2050 ਤੱਕ, (2001-2011) ਦਰਮਿਆਨ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿੱਖ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਵਾਧੇ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਪਿਊ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 30,012,386 ਸਿੱਖ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਪੱਛਮ ਸਮੇਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣਗੇ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਮੂਲ
ਭਾਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਸਿੱਖ ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ਤੋ ਭਾਸ਼ਾ, ਬਰਹੂਈ ਭਾਸ਼ਾ, ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ, ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਅਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।. ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਫਗਾਨ ਸਿੱਖ
ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿੱਖ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਾਰੀ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਪਸ਼ਤੋ ਵੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।
ਬੰਗਾਲੀ ਸਿੱਖ
1508 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਫੇਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਲਹਟ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸੀ। ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਾਨਕ ਦੀ ਫੇਰੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿਲਹਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।  ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੋ ਵਾਰ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਕਈ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। 1897 ਵਿਚ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਢਹਿ ਗਿਆ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਿਲਹਟ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਉੱਤਰੀ ਕਛਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਗਏ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਸਾਮ ਬੰਗਾਲ ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1 ਲੱਖ ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਅਸਾਮੀ ਸਿੱਖ
ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ 200 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਭਾਈਚਾਰਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅਸਾਮ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਕੁਝ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। 2001 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ 22,519 ਸਿੱਖ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 4,000 ਅਸਾਮੀ ਸਿੱਖ ਹਨ।
ਅਸਾਮੀ ਸਿੱਖ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਾਘ ਬੀਹੂ ਵਰਗੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਅਸਾਮੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ।
ਅਗਰਹਰੀ ਸਿੱਖ
ਅਗ੍ਰਾਹਰੀ ਸਿੱਖ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੈ। ਅਗ੍ਰਾਹਰੀ ਸਿੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਾਰੀ ਸਿੱਖ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਬਿਹਾਰੀ ਸਿੱਖ ਸਥਾਨਕ ਬਿਹਾਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਰਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਧੋਤੀ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸਾੜ੍ਹੀ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਛਠ ਤਿਉਹਾਰ।
ਦਖਣੀ ਸਿੱਖ
ਦਖਨੀ ਸਿੱਖ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਠਾਰ ਤੋਂ ਹਨ ਜੋ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਸਾੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਦਖਣੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਅਣਵੰਡੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੂਲ ਸਿੱਖ ਹਨ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ । ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਲਗਭਗ 96% ਸਿੱਖ ਆਬਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਲਵਾਰ ਸੂਟ, ਪੰਜਾਬੀ ਤੰਬਾ ਅਤੇ ਕੁੜਤਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਜੁੱਤੀ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਸਲਵਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਸਿੱਖ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਪੰਜਾਬੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਿੰਧੀ ਸਿੱਖ
ਸਿੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਿੰਧੀ ਸਿੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੇਤੀ ਚੰਦ, ਸਿੰਧੀ ਨਵਾਂ ਸਾਲ। ਸਿੰਧੀ ਸਿੱਖ ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿੰਧੀ ਹਿੰਦੂ ਨਾਨਕ ਪੰਥੀ ਹਨ ਜੋ 10 ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਰੂਦੁਆਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਆਹ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ
ਕਰਨਾਟਕ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਹਨ ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਜਾਰਾ ਅਤੇ ਸਤਨਾਮੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 10ਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜੋ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ 1708 ਵਿੱਚ ਨਾਂਦੇੜ (ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ) ਵਿਖੇ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ।
ਇਹ ਸਭ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੈਂਪ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ। ਸਿਕਲੀਗਰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਸੈਕਲ' ਅਤੇ 'ਗਰ' ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਧਾਤ ਦਾ ਪਾਲਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਕਿੱਤਾ ਰਸੋਈ ਦੇ ਸੰਦ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
ਬੰਜਾਰਾ ਇੱਕ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਕਬੀਲਾ ਹੈ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਮਾਲ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਬੰਜਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਅਤੀਤ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ
ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸਿੱਖ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹਨ, ਪਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ, ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਖੇਹਰ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਮੰਦ ਹਨ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਦੇ ਰਾਖਿਆਂ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਕਾਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਬਾਂਹ ਬਣਾਈ ਸੀ। 5 ਸਟਾਰ ਰੈਂਕ ਵਾਲਾ ਮਰਹੂਮ ਭਾਰਤੀ ਅਫਸਰ, ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ, ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਹੈ। ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਜੇਜੇ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਏਅਰ ਚੀਫ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਭਾਰਤੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਅਭਿਨਵ ਬਿੰਦਰਾ, ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਚੇਅਰਮੈਨ, ਮੌਂਟੇਕ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ; ਰਾਜਪਾਲ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ । ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਦਮੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦ ਫਲਾਇੰਗ ਸਿੱਖ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਦੌੜਾਕ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖੇਡ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ ਅਸਧਾਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਅਵਿਨਾਸ਼ ਚੰਦਰ
ਅਵਿਨਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਲੌਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਹਨ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮੂਲ ਰਾਜ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਸੇਠ ਕਿਸ਼ਨ ਦਾਸ ਹੈ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਚੰਦਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2007 ਵਿੱਚ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। 2012 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਹਲਕੇ ਫਿਲੌਰ ਤੋਂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚੋਣ ਲੜੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਦ ਮੁਨਸਿਫ ਡੇਲੀ
thumb| ਖ਼ਾਨ ਲਾਤੀਫ ਖ਼ਾਨ ਅਸਟੇਟ, ਦ ਮੁਨਸਿਫ ਡੇਲੀ ਦਾ ਦਫਤਰ ਦ ਮੁਨਸਿਫ ਡੇਲੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਖ਼ਾਨ ਲਤੀਫ ਖ਼ਾਨ ਹਨ। ਮੁਨਸਿਫ ਡੇਲੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰਕੂਲੇਟ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਉਰਦੂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ।
ਇਹ ਅਖ਼ਬਾਰ ਮਹਿਮੂਦ ਅੰਸਾਰੀ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸੀ ਅਤੇ 1994 ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਧਿਆਨ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਮਸੂਦ ਅੰਸਾਰੀ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।  ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਸੂਦ ਅੰਸਾਰੀ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਏ, ਅਖ਼ਬਾਰ 1996 ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਨ ਲਤੀਫ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣੇ।
ਖ਼ਾਨ ਲਤੀਫ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕੀ ਅਧੀਨ, ਦ ਮੁਨਸਿਫ ਡੇਲੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਦਲਾਵ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੰਗੀਨ ਰੂਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਮਹੇਸ਼ ਰਾਮਚੰਦਰਨ
ਕਮਾਂਡਰ ਮਹੇਸ਼ ਰਾਮਚੰਦਰਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Mahesh Ramchandran; ਜਨਮ 2 ਜੂਨ, 1967) ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਡ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਫੈਂਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ। ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਲ 2001 ਲਈ 29 ਅਗਸਤ 2002 ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਏ ਪੀ ਜੇ ਅਬਦੁੱਲ ਕਲਾਮ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ
ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਜਲ ਸੈਨਾ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਜੈੱਟ ਪਾਇਲਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।
1994 ਵਿਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਪੋਰਟਿੰਗ ਆਫ ਸੇਲਿੰਗ ਲਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਸਟਾਫ ਦੁਆਰਾ ਤਾਰੀਫ ਮਿਲੀ। ਉਸਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸੈਲਿੰਗ ਸਪਤਾਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 1996, 1997, 1999, 2001 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਯਾਚਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਯੈਚਸਮੈਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਐਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 2002 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਮ ਮੋਂਗੀਆ ਦੀ ਟੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੀ ਉੱਦਮ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਮੈਚ ਰੇਸਿੰਗ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ 2006 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੰਜੀਵ ਚੌਹਾਨ, ਗਿਰਧਾਰੀ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਨਿਤਿਨ ਮੌਂਗੀਆ ਦੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। 2007 ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਮਿਲਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮੈਚ ਰੇਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। 1999 ਵਿਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿਚ ਆਯੋਜਿਤ ਵਰਲਡ ਸੈਲਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। 2001, 2006, 2010 ਅਤੇ 2012 ਵਿਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੈਲਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ।
2009 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਨੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਆਈ.ਐਨ.ਐੱਸ.ਵੀ ਮਹਾਦੇਈ ਦੇ ਸੈਲਿੰਗ ਟਰਾਇਲ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਦੋ ਇਕੱਲੇ ਚੱਕਰ ਕੱਟੇ ਹਨ। 2010 ਵਿਚ, ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੇਵਲ ਅਕੈਡਮੀ ਈਜ਼ੀਮਾਲਾ ਵਿਖੇ ਵਾਟਰਮੈਨਸ਼ਿਪ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਫਸਰ-ਇੰਚਾਰਜ ਸੀ। ਅਕੈਡਮੀ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਐਡਮਿਰਲਜ਼ ਕੱਪ ਰੈਗਟਾ, ਇਕ ਅੰਤਰ-ਨੇਵੀ ਸੈਲਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਓਲੰਪਿਕ ਲੇਜ਼ਰ ਕਲਾਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ, ਮੈਚਰੇਸਿੰਗ ਕਲਾਸ ਅਤੇ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਕਲਾਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੋਚ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਮੀਆ ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ
ਮੀਆ ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ (ਜਨਮ 30 ਜੁਲਾਈ, 1985) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਪੋਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਇਲੀਨੋਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਪਰ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਚਪਨ ਟੈਨੇਸੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਹ ਫ੍ਰੈਂਚ, ਪੋਰਟੋ ਰੀਕਨ ਅਤੇ ਜਮੈਕਨ ਮੂਲ ਦੀ ਹੈ। 8 ਤੋਂ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਰਮਿਆਨ, ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਘੰਟੇ ਵਾਇਲਨ ਵਜਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੇ ਆਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲਗਜ਼ਰੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਬੁਟੀਕ ਦੀ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੈਰਿਸ ਫੈਸ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਫੈਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਾਲਗ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਐਨਾਬੋਲਿਕ ਵੀਡੀਓ ਲਈ ਟੀ-ਗਰਲਜ਼ 3 ਵਿੱਚ ਯਾਸਮੀਨ ਲੀ ਅਤੇ ਕਾਇਲਾ ਕੋਕਸੈਕਸ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੀਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੋਰਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਰਾਮ ਲਿਆ ਅਤੇ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। ਜਨਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੋਰਨ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ।
ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਮੀਡੀਆ 'ਚ ਦਿੱਖ
2013 ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਨੇ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਗ੍ਰੈਂਡ ਥੈਫਟ ਆਟੋ V ਵਿੱਚ "ਪ੍ਰੋਸੀਟਿਊਟ #1" ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਪੋਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜੋ 9 ਸਤੰਬਰ, 2014 ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੰਨਜ਼ ਆਫ਼ ਅਰਾਜਕਤਾ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ 7 ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੈਕਸ ਟੇਲਰ ਲਈ ਵੈਲਕਮ ਹੋਮ ਪਾਰਟੀ ਸੀਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਦਾ ਵਿਆਹ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਚਾਰ ਸਾਲ ਚੱਲਿਆ ਸੀ। 22 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਨਾਰੀਕਰਨ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਕਰਵਾਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਠੋਡੀ, ਜਬਾੜੇ ਅਤੇ ਨੱਕ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲਾ ਫੇਸਲਿਫਟ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੂਜੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਾਧੇ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਵੀ ਕਰਵਾਈ।  ਸਤੰਬਰ 2010 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਰਾਈਨੋਪਲਾਸਟੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਠੋਡੀ ਸ਼ੇਵ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਗੱਲ੍ਹ ਦੇ ਇਮਪਲਾਂਟ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੱਧ ਅਤੇ ਉੱਪਰੀ ਫੇਸਲਿਫਟ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸੱਜੀ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਪਿਛਲੀ ਸਰਜਰੀ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਰਿਆਸਤ ਪਰਜਾਮੰਡਲ
ਰਿਆਸਤ ਪਰਜਾਮੰਡਲ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਸੀ ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਬਣੀ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਹੋਈ ਸੀ।
ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਰਦਾਰ ਸੇਵਾ ਸਿੰਘ ਠੀਕਰੀਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਰਦਾਰ ਰਿੱਧਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਕਾਲੀ ਪੰਨੂੰ ਘੱਗਾ ਨੇ ਕੀਤੀ।
ਮਾਣਕਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਮਾਣਕਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੱਤ ਖਾਲਸਾ  ਅਤੇ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ. ਵਿਚਕਾਰ ਲੜੀ ਗਈ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਸੀ।
ਲੜਾਈ
ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸਨ ਅਤੇ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਭਾਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਪਿੰਡ ਮਾਣਕਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ. ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਿੰਘ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਕੁੱਲ 20,000 ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ. ਜਵਾਨ ਪੱਟੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਆਏ ਅਤੇ ਮਾਣਕਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋਣ ਲੱਗੇ। ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ. ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇੰਨੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਹਵਾ ਵਿਚ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਮੀਂਹ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇੱਕ ਗੋਲੀ ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਵੱਢ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੱਜੀ ਉਂਗਲ ਨੂੰ ਕੱਟ ਗਈ। ਭਾਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਦਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੰਘ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਸੀ। ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਆਪ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਦਸਤਾਰ 'ਤੇ ਕਈ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇ ਕੁਝ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਘੇਰਾ ਤੋੜ ਕੇ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਏ। ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਉਸ ਰਾਤ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਸਤਾਰ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੱਸਦੇ। ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਵਾਰ ਬਚ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਿੱਖ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਲੜਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕੇ।
ਸ਼ਫਾਉੱਲਾ ਰੋਖੜੀ
ਸ਼ਫਾਉੱਲਾ ਖਾਨ ਰੋਖੜੀ (1966 - 29 ਅਗਸਤ 2020) ਇੱਕ ਸਰਾਇਕੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਾਇਕੀ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਜ਼ੀਸ਼ਾਨ ਖਾਨ ਰੋਖੜੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰੋਖੜੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੀਸ਼ਾਨ ਖਾਨ ਰੋਖੜੀ ਵੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਰਾਇਕੀ ਗਾਇਕ ਹੈ।
ਸ਼ਫਾਉੱਲਾ ਰੋਖੜੀ ਨੂੰ ਸਰਾਇਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਗਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਰਾਇਕੀ ਪੱਟੀ ਤੋਂ ਅਤਾਉੱਲਾ ਖਾਨ ਈਸਾਖੇਲਵੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਰੋਖੜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1966 ਵਿੱਚ ਮੀਆਂਵਾਲੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਰੁਚੀ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਸੰਗੀਤ ਕੈਰੀਅਰ
ਰੋਖੜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੰਗੀਤ ਕੈਰੀਅਰ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਰਾਇਕੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਐਲਬਮਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਰਾਇਕੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਗਾਇਕ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮੀਆਂਵਾਲੀ ਤੋਂ ਅਤਾਉੱਲਾ ਖਾਨ ਈਸਾਖੇਲਵੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ,
ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੀਸ਼ਾਨ ਰੋਖੜੀ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਿਤਾ-ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨੇ ਮਰਦਾਨਾ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਲੇਬਲ ਰੋਖੜੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਫੋਕ ਸਟੂਡੀਓ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੋਅ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਾਇਕੀ ਪੱਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਖਰੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਯੂਟਿਊਬ ' ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਵਿਯੂਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਕਈ ਨਵੇਂ ਗਾਇਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਗਾਉਣ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਧੇ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਹ ਸ਼ਾਦੀਸ਼ੁਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਧੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
ਮੌਤ
ਰੋਖਰੀ ਦੀ 29 ਅਗਸਤ 2020 ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ।  ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ ਉਸਮਾਨ ਬੁਜ਼ਦਾਰ ਨੇ ਰੋੜੀ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ 'ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਰਾਇਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਅਧਿਆਏ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਿਰਾਂ ਤੱਕ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020
ਮੈਤ੍ਰੇਈ
ਮੈਤ੍ਰੇਈ "ਸਿਆਣਾ" ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਦੇ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਹਦਰਣਯਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੈਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀ ਯਾਜਨਵਲਕਯ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਸੂਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਦਵੈਤ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਕਦੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦਿਨੀ ( ਵੇਦ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬ੍ਰਿਹਦਾਰਣਯਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਯਾਜਨਵਲਕਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ (ਆਤਮਾ ਜਾਂ ਸਵੈ) ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਆਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਦਵੈਤ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦਾ ਮੂਲ। ਇਹ ਮੈਤ੍ਰੇਈ-ਯਾਜਨਾਵਲਕਯ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਵਾਰਤਿਕਾ, ਇੱਕ ਟਿੱਪਣੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਨੂੰ ਵੈਦਿਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਵਿਦਿਅਕ ਮੌਕਿਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
alt=Physical map of late Vedic India|thumb|200x200px| ਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ [[ਮਿਥਿਲਾ|ਮਿਥਿਲਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।]] ਅਸਵਲਯਾਨ ਗ੍ਰਹਿਸੂਤਰ ਵਿੱਚ, ਮੈਤਰੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸੁਲਭਾ ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵੈਦਿਕ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਕਈ ਹੋਰ ਮਹਿਲਾ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਸਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਵਿਦੇਹ ਰਾਜ, ਮਿਥਿਲਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੈਤ੍ਰੇਈ, ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਦਵੈਤ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਨੂੰ ਜਨਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਦਰਣਯਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਯਾਜਨਵਲਕਯ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੁਲਭਾ ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਸੁੰਦਰਤਾ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਜਨਕ ਨੂੰ ਅਦਵੈਤ ਦਰਸ਼ਨ (ਅਦਵੈਤਵਾਦ) ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜੀਵਨ ਭਰ ਤਪੱਸਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦਿਨੀ ( ਵੇਦ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਅਤੇ ਯਾਜਨਵਲਕਿਆ 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਬ੍ਰਿਹਦਾਰਣਯਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ, ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਨੂੰ ਯਾਜਨਵਲਕਯ ਦੀ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਣ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ, ਕਾਤਯਾਨੀ, ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਯਾਜਨਵਲਕਯ ਅਤੇ ਕਾਤਯਾਨੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਘਰੇਲੂ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਨੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ "ਆਤਮ-ਨਿਰੀਖਣ ਦੀ ਸਵੈ-ਪੁੱਛਗਿੱਛ" ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ।
ਮੈਤ੍ਰੇਯੀ-ਯਾਜ੍ਞਵਲਕਯ ਸੰਵਾਦ
ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਦੇ ਲਗਭਗ ਦਸ ਭਜਨ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਬ੍ਰਿਹਦਾਰਣਯਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇੱਕ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ (ਆਤਮਾ ਜਾਂ ਸਵੈ) ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੰਵਾਦ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਤ੍ਰੇਈ-ਯਾਜਨਾਵਲਕਯ ਸੰਵਾਦ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਆਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਆਤਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਏਕਤਾ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਦਵੈਤ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਮੂਲ।
ਇਹ ਸੰਵਾਦ ਕਈ ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਇ 2.4 ਵਿੱਚ ਹੈ – ਅਤੇ ਅਧਿਆਇ 4.5 ਵਿੱਚ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ ਹੈ – ਬ੍ਰਿਹਦਾਰਣਯਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਲਗਭਗ 700 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਡੇਟਿੰਗ। ਮੈਤ੍ਰੇਈ-ਯਾਜਨਵਲਕਯ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਮੱਧਮਦੀਨਾ ਅਤੇ ਕਨਵ ਵੈਦਿਕ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਦੋ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਰੀਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਚਿਆ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਹਿਤਕ ਅੰਤਰ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਥੀਮ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਾਜਨਵਲਕਯ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ - ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਆ (ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ), ਗ੍ਰਹਿਸਥ (ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ) ਅਤੇ ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ (ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਵਿੱਚ) - ਉਹ ਆਪਣੀ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਸੰਨਿਆਸੀ (ਇੱਕ ਤਿਆਗੀ) ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ, ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੀ ਅਤੇ ਕਾਤਯਾਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵੰਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸਨੂੰ "ਅਮਰ" ਨਹੀਂ ਬਣਾਵੇਗੀ, ਪਰ ਅਮਰਤਾ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ: "ਫਿਰ ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜੇ ਹੁਣ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਮੈਂ ਇਸ ਨਾਲ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ?" "ਨਹੀਂ", ਯਾਜਨਵਲਕਯ ਨੇ ਕਿਹਾ। "ਜਿਵੇਂ ਅਮੀਰਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਜੀਵਨ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਮਰਤਾ ਦੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੌਲਤ ਦੁਆਰਾ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਹੈ." ਫਿਰ ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਮੈਂ ਅਮਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਸਰ - ਉਹ, ਸੱਚਮੁੱਚ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ!" ਯਾਜਨਵਲਕਯ ਨੇ ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਆਹ! ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪਿਆਰੇ ਹੋ, ਪਿਆਰਾ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ! ਆਓ ਬੈਠੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।""
- ਬ੍ਰਿਹਦਾਰਣਯਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ 2.4.2–4