cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਈਐਲ ਏਐਲ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
ਸਤੰਬਰ 1948, ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਚੈਮ ਵੇਜਮਾਨ ਨੇ ਜੇਨੇਵਾ,ਸਵੀਟਜਰ ਲੇਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਨ੍ਫ੍ਰੇੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ. ਵੇਜਮਾਨ ਨੇ ਇਸਰਾਇਲੀ ਗੋਵਰਮੈਟ ਦੇ ਜਹਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਸਰਾਇਲੀ ਰੋਕ ਕਰਕੇ ਇਸ ਤਰਹ ਸਭੰਵ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ. ਵੇਜਮਾਨ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਿਸ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ C-54 ਫੌਜੀ ਆਵਾਜਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਵਲੀਅਨ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਜਹਾਜ਼ 'El Al / ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ "ਦਾ ਲੋਗੋ ਦੇ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਰਾਏਲ ਜਿਨੀਵਾ ਤੱਕ ਇੱਕ ਨਾ-ਸਟਾਪ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਮੁਮਕਿਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਬਾਲਣ ਕੁੰਡ (ਫਿਉਲ ਟੇਂਕ) ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. 28 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਇਸ ਨੇ ਅਕਰੋਨ ਹਵਾਈ ਬੇਸ ਤੋ ਉੜਾਨ ਭਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਇਹ ਇਸਰਾਏਲ ਵਾਪਿਸ ਆਇਆ ਸੀ. ਉੜਾਨ ਤੋ ਬਾਦ ਜਹਾਜ ਨੂੰ ਦੋਬਾਰਾ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੇਨਾ ਦੀ ਵਰਤੋ ਵਾਸਤੇ ਸੇਨਾ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ
ਵੌਰਿਕ ਕਿਲਾ
ਵੌਰਿੱਕ ਕਿਲਾ ( / <span title="/ˈ/: primary stress follows">ˈ w <span title="/ɒr/: 'or' in 'moral'">ɒr <span title="/ɪ/: 'i' in 'kit'">ɪ k /  <small title="English pronunciation respelling">WORR-ik ) ਇੱਕ ਮੱਧਕਾਲੀ ਕਿਲਾ ਹੈ ਜੋ 1068 ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਵਿਜੇਤਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਇੱਕ ਮੂਲ ਭਵਨ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੌਰਿੱਕ, ਐਰਨ ਨਦੀ ਦੇ ਮੋੜ ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਵੌਰਿੱਕਸ਼ਾਯਰ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਊਂਟੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਮੂਲ ਲੱਕੜ ਦੇ ਮੋਟ-ਅਤੇ-ਬਾਲੀ ਕਿਲੇ ਨੂੰ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੌ ਸਾਲਾ ਯੁੱਧਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੁਖਰਾਹ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਲੇਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸਦਾ ਨਤੀਜਾ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਫੌਜੀ ਆਰਚੀਟੈਕਚਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਛਾਣਯੋਗ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਿਆ। ਇਹ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਗੜ੍ਹ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ 1604 ਵਿੱਚ ਜੇਮਜ਼ ਪਹਿਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸਰ ਫੁਲਕੇ ਗ੍ਰੀਵੈੱਲ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗ੍ਰੀਵਿਲ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਾਲਕੀਅਤ ਗ੍ਰੇਵਿਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੀ, ਜੋ 1759 ਵਿੱਚ ਅਰਵਿਕ ਦੇ ਵਾਰਲ ਬਣੇ। 1978 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਟਾਸਾਡਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਸੀ। 2007 ਵਿਚ, ਟੂਸੋਡਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਮਿਰਿਲਨ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਵੌਰਿੱਕ ਕਾਸਲ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਵੌਰਿੱਕ ਕਾਸਲ ਵੌਰਿੱਕ ਦੇ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ, ਐਵਨ ਦੇ ਨਦੀ ਦੇ ਮੋੜ ਤੇ ਇੱਕ ਸੈਂਡਸਟੋਨ ਬਲੱਫ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀ ਪੂਰਬ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਭਵਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਚੱਟਾਨ ਨੂੰ ਖੋਰਾ ਲਾਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਕਿਲਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਖੜਵੀਂ ਚੱਟਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨਦੀ ਅਤੇ ਕਲਿਫ਼ ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰੱਖਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ 1068 ਵਿੱਚ ਉਸਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਕੋਵੈਂਟਰੀ ਦੇ ਐੱਬਟ ਦੇ ਚਾਰ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਭਵਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। 12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਕਿੰਗ ਹੈਨਰੀ ਪਹਿਲਾ ਵੌਰਿੱਕ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਰਲ, ਰੋਜ਼ਰ ਡੀ ਬੇਆਮੋਂਟ ਤੋਂ ਸ਼ੱਕੀ ਸੀ। ਅਰਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈਨਰੀ ਨੇ ਜੌਫਰੀ ਡੀ ਕਲਿੰਟਨ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੀ ਪੋਜੀਸ਼ਨ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਅਰਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਲਿੰਟਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕਨਿਲਵਰਥ - ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਆਕਾਰ, ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਕਿਲਾ, ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ – ਜੋ ਉੱਤਰ ਵੱਲ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (5 ਮੀਲ) ਹੈ। ਵੌਰਿੱਕ ਕਾਸਲ ਵੌਰਿੱਕ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 1.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (1 ਮੀਲ) ਹੈ ਅਤੇ ਐਮ40 ਜੰਕਸ਼ਨ 15 ਤੋਂ 3.2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (2.0 ਮੀਲ) ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਹ ਬਰਮਿੰਘਮ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ।
ਪੂਰਵਜ
ਐਂਗਲੋ-ਸੈਕਸਨ ਬੁਰਜ 914 ਵਿੱਚ ਸਾਈਟ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਕਿਲੇਬੰਦੀ ਲਈ ਅਲਫ਼ਰਡ ਮਹਾਨ ਦੀ ਧੀ ਏਥੇਲਫਲੇਡਾ ਨੇ ਉਕਸਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਬੁਰਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਹਮਲਾਵਰ ਡੈਨਸਾਂ ਤੋਂ ਮੇਰਸੀਆ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਫੌਸ ਮਾਰਗ, ਅਤੇ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਅਤੇ ਐਵਾਰਨ ਦਰਿਆ ਦੀ ਕਰਾਸਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੇ ਗਲਬਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਸੰਭਵ ਬਣਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਭਵਨ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਲਈ ਮੌਟੇ ਨੂੰ ਹੁਣ "ਏਥੇਲਫਲੇਡਾ ਦੀ ਮਣ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨੋਰਮਨ ਕਿਲਾਬੰਦੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਐਂਗਲੋ-ਸੈਕਸਨ ਮੂਲ ਦਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੌਰਿਕ
169
169 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
160er
ਯੂਟਿਊਬ
ਯੂਟਿਊਬ (ਜਾਂ ਯੂ-ਟਿਊਬ, ਯੂ ਟਿਊਬ, ਯੂਟੂਬ; ਅੰਗਰੇਜੀ: YouTube) ਪੇਪਾਲ (PayPal) ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਾਬਕਾ ਮੁਲਜਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਹੈ ਜਿਸ ’ਤੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵੀਡੀਓ ਵੇਖ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੀ ਵੀਡੀਓ ਚੜ੍ਹਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਵੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ ਗੂਗਲ ਨੇ ਇਸਨੂੰ 1.65 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਗੂਗਲ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਆਨਲਾਈਨ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣ ਲਈ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ 'ਚ ਯੂਟਿਊਬ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੇਖਦੇ ਹੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਫਲਾਈਨ ਸੇਵ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਤੇ ਯੂ ਟਯੂਬ ਰਾਂਹੀ ਪਹਿਲੀ ਵੀਡੀਉ Me at the zoo ਚੜਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰਆਤ 23 ਅਪਰੈਲ, 2005 ਨੂੰ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾੲੀਬਰ ਸੰਸਾਰ
ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸਿੰਘ
ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੀਫ਼ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਜੋ ਗਰੀਬਾਂ, ਨਿਆਸਰਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਾ ਵਾਰ ਕੇ ਸੇਵਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਤਰਨ ਵਾਲੇ ਇਨਸਾਨ ਸਨ। ਆਪ ਲਗਾਤਾਰ 17 ਸਾਲ ਚੀਫ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਚੀਫ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਨੇ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਮੱਲਾਂ ਮਾਰੀਆਂ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤ
1975 ਈ: ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਵੱਲੋਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਮੇਂ ਸ੍ਰੀ ਜੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਖਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਬਾਕੀ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ *ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ 19 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕੈਦ ਕੱਟੀ।
ਚੀਫ਼ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ
ਚੀਫ਼ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਦੌਰਾਨ ਲਗਾਤਾਰ 17 ਸਾਲ ਦੀਵਾਨ ਲਈ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਸੇਵਾਦਾਰ ਵਾਂਗ ਜਿਹੜਾ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਉਪਜ ਹੀ ਹਨ ਚੀਫ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਰਹੇ ਸਾਰੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ। ਹਰ ਵਿੱਦਿਅਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ।
ਮੌਤ
ਇਸ ਮਹਾਨ ਲੋਕ-ਸੇਵਕ ਨੇ 20 ਅਗਸਤ, 2002 ਈ: ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਖੇ ਇਸ ਫਾਨੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਆਖੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਮੀਰਾਂਪੁਰ
ਮੀਰਾਂਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੂਰਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬੈਨ ਹੋਗਨ
ਵਿਲਿਅਮ ਬੈਨ ਹੋਗਨ (13 ਅਗਸਤ, 1912 - 25 ਜੁਲਾਈ 1997) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗੋਲਫ਼ਰ ਸੀ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਖੇਡ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਿਡਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੈਮ ਸਨੇਡ ਅਤੇ ਬਾਇਰੋਨ ਨੇਲਸਨ ਕੋਲ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਗੋਲਫ ਖਿਡਾਰੀ ਸਨ। ਹੋਗਨ ਗੋਲਫ ਸਵਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਬਾੱਲ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਨੌ ਕਰੀਅਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮੁੱਖ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਗੈਰੀ ਪਲੇਅਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਜੈਕ ਨਿਕਲਾਊਸ (18), ਟਾਈਗਰ ਵੁਡਸ (14) ਅਤੇ ਵਾਲਟਰ ਹੇਗਨ (11) ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਸਟਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ, ਦਿ ਓਪਨ (ਇਕ ਵਾਰ ਖੇਡਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ), ਯੂਐਸ ਓਪਨ ਅਤੇ ਪੀਜੀਏ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਗੌਲਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਹੋਰ ਚਾਰ ਨੱਕਲਊਸ, ਵੁੱਡਜ਼, ਪਲੇਅਰ, ਅਤੇ ਜੈਨ ਸਾਰਜ਼ੇਨ ਹਨ।
ਹੋਗਨ ਦੀ ਗੋਲਫ ਸਵਿੰਗ
ਬੈਨ ਹੋਗਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੋਲਫ ਸਟਰਾਈਕਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਗੋਲਫ ਖੇਡਿਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਕੋਲ 64 ਪੀ.ਜੀ.ਏ. ਦੌਰੇ ਦੀਆਂ ਜੇਤੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਿਕਾਰਡ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੋਗਨ ਦੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ ਜੋ ਜਿਆਦਾਤਰ ਉਸਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹੋਗਨ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀਨ ਗੋਲਫਰਾਂ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ "ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਅਭਿਆਸ" ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਹੋਗਨ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦੇ ਹੋ, ਪਰ ... ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਅਨੰਦ ਮਾਣ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਮੈਂ ਜਿਸ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਖਰਾਬ ਹਾਂ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਲੱਬਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦੂਰੀ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬੰਕਰ ਜਾਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਕੋਰਸ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਦੇ ਹਵਾਲੇ।
ਹੋਗਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਗੋਲਫ ਸਵਿੰਗ "ਗੰਦਗੀ ਵਿੱਚ" ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਦੁਹਰਾਓ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੋਲਫ ਸਵਿੰਗ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਥਿਊਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਮਾਂ ਮਿਲਿਆ।
ਨੌਜਵਾਨ ਹੋਗਨ ਨੂੰ ਗੋਲਫ ਦੀ ਗੇਂਦ ਨੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ 5'8½ "ਅਤੇ 145 ਪਾਊਂਡ ਬਿਲਡ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੱਟ ਹੈ - ਉਸ ਨੇ ਉਸਦਾ ਉਪਨਾਮ" ਬੈਂਤਮ "ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਪਸੰਦ ਕੀਤਾ - ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗੋਲਫਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸਨੇ ਲੰਬੇ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੈਚਪਲੇਅ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਪਲੇਅ ਇਵੈਂਟਸ।
ਇਹ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹੋਗਨ ਨੇ "ਕਮਜ਼ੋਰ" ਪਕੜ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, 1949 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੁਰਘਟਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਲੱਬ ਪਕੜ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ "ਮਜ਼ਬੂਤ" ਪਕੜ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ, ਨਿਸ਼ਾਨਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਾਂ, ਉਸ ਮਿਤੀ ਤੱਕ, ਘੱਟੋ ਘੱਟ, ਉਸਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ।
ਹੋਗਨ ਦੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਮਸ਼ਹੂਰ "ਹੋਗਨ ਫੇਡ" ਬਾਲ ਫਲਾਇਟ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ ਤੱਕ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ. ਇਹ ਬਾਲ ਫਲਾਈਟ ਇੱਕ "ਕਮਜ਼ੋਰ" ਪਕ ਨਾਲ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ "ਡਰਾਅ" ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਵਿੰਗ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹੁੱਕ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੌਤ
ਹੋਗਨ 25 ਜੁਲਾਈ 1997 ਨੂੰ ਫੋਰਟ ਵਰਹਟ, ਟੈਕਸਸ ਵਿੱਚ 84 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਏ ਅਤੇ ਉਥੇ ਗ੍ਰੀਨਵੁੱਡ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਦਫਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1912 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1997 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਲਿਪੀ
right|thumb| ਕਨਹੇਰੀ ਗੁਫਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਿਲਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਲਿਖਤ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਲਿਪੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਕਈ ਏਸ਼ੀਆਈ ਲਿਪੀਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਸਹਿਤ ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆਈ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਏਸ਼ੀਆਈ, ਤੀੱਬਤੀ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਰੀਆਈ ਲਿਪੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਤਕ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕੀ ਚੌਥੀ ਤੋਂ ਤੀਜੀ ਈਸਵੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਵਿਕਾਸ ਮੌਰਯਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤਨ ਨਿਰੀਖਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੁ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ 6ਵੀਂ ਈਸਵੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪੇਹਿਲਾਂ ਤੋ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਪੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਲਿਪੀ
170
170 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਰਾਣੀਪੁਰ
ਰਾਣੀਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਢੋਲਬਾਹਾ
'' ਢੋਲਬਾਹਾ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕ੍ਰੇਬ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ 7 ਮੁਹੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਨਾਮਕਰਣ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਢੋਲ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਢੋਲਬਾਹਾ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਢਰਵਲਬਾਹਾ’ ਤੋਂ ਪਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਚਮਕਦੀ ਰੇਤ ਦਾ ਚਾਂਦੀ ਰੰਗਾ ਸਥਾਨ। ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿਚ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸੋਮੇ ਸਨ। ਕੂਕਾਨੇਟ ਅਤੇ ਬਹੇੜਾ ਦੀਆਂ ਖੱਡਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਜੇ ਵੀ ਢੋਲਬਾਹਾ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਜਮ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕਾਫੀ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਸੋਮੇ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਦਾ ਮਾਨਵ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਿੱਬਿਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕਈ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਦਿਰ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਢੋਲਬਾਹਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਇਥੇ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੂੰ ਢੋਲਬਾਹਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਇਨਾ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ  ਹੈ। ਇਸ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਦੇ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਪੱਥਰ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਖਰ ਉੱਕਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮੱਧ ਕਾਲ ਵਿੱਚ 700 ਈਸਵੀ ਤੋਂ 1200 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਫੁਲੱਤ ਹੋਇਆ ।ਢੋਲਬਾਹਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਢੋਲਬਾਹੇ ਤੋਂ 5-6 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ 7 ਸਥਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤਵਾਰਾਪੁਰ, ਰਹਿਮਾਪੁਰ ਤੇ ਤੱਖਣੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਰਹੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਾਜਾ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਰਾਜਾ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ' ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਮੂਕ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੂਕ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਪਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਤੇ
ਤੰਗਲੀਆ ਸ਼ਾਲ
ਤੰਗਲੀਆ ਸ਼ਾਲ ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤ ਦੰਗਸੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬੁਣੇ ਹੋਏ ਸ਼ਾਲ ਹਨ।
700 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਇਹ ਦਸਤਕਾਰੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸੁਰੇਂਦਰਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੇਦਾਰਾ, ਵਸਤਾਦੀ, ਗੋਦਾਵਰੀ ਅਤੇ ਵਾਡਲਾ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਮਰਾਜ, ਚਾਰਮਲੀਆ,ਧੁੰਸਲੂ ਅਤੇ ਲੋਬਡੀ ਬੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਗਯਾ ਸਿੰਘ
ਗਯਾ ਸਿੰਘ  (1943 - 7 ਅਕਤੂਬਰ 2017) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ, ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਆਗੂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਕਾਮਰੇਡ ਗਯਾ ਸਿੰਘ 60ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲੀਡਰ ਵਜੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਏਆਈਐਸਐਫ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਏਆਈਐਸਐਫ ਦੇ ਕੌਮੀ ਸਕੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਲਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਏਟਕ (ਏ ਆਈ ਟੀ ਯੂ ਸੀ) ਦਾ ਕੌਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਬਿਹਾਰ ਇਕਾਈ ਦਾ ਨੇਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ. ਦੇ ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸਕੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਦੋ ਵਾਰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ (8 ਜੁਲਾਈ 1992 ਤੋਂ 7 ਜੁਲਾਈ 1998 ਅਤੇ 8 ਜੁਲਾਈ1998 ਤੋਂ 7 ਜੁਲਾਈ 2004 ਤਕ)।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਜੰਞ
ਨਹਾਈ ਧੋਈ ਦੀ ਰਸਮ
ਬਾਬੇ ਦਾ ਪੋਤੜਾ ਨ੍ਹਾਤੜਾ ਵੇ ਉਹਨੇ ਡੋਲਿਆ ਪਾਣੀ,
ਵੇ ਉਹਨੇ ਡੋਲ੍ਹਿਆ ਪਾਣੀ।.........
ਚੱਪਣੀਆਂ ਭੰਨ੍ਹਣੀਆਂ
ਚੋਂਕੀ ਤੋਂ ੳੱੁਤਰ ਕ ਮੁੰਡਾ ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਕੋਰੀਆਂ ਚੱਪਣੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਡੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਭੰਨਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਲਾੜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੱਪਣੀਆਂ ਨੂੰ ਕੜਾਏਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੋੜ੍ਹ ਕੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲੇ ਯਾਨੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੱਪਣੀ ਸਾਬਤ ਨਾ ਰਹੇ।
ਪੁੱਤ ਬਹਿ ਚੌਕੀ ਭੰਨ ਚੱਪਣੀਆਂ
ਤੇਰੇ ਨਾਨਕਿਆਂ ਤੇ ਦਾਦਕਿਆਂ ਨੂੰ
ਮਿਲਣ ਵਧਾਇਆ ਵੇ! ............(2)
ਸਿਹਰਾਬੰਦੀ
ਸਿਹਰਾ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕਿ੍ਰਤ ਸ਼ਬਦ ‘ਸੇਖਰਾ’ ਚੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਭਾਵ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣਾ। ਪੱਗ ਬੰਨਣ ਉੱਪਰੰਤ ਭੈਣ ਵਲੋਂ ਵੀਰ ਦੇ ਸਿਹਰਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵੀਰੇ ਦੇ ਸਗਨ ਮਨਾ ਰਹੀ ਆਂ,
ਲਿਆਵੋ ਨੀ ਜੰਮੂ ਦਾ ਮੋਤੀਆ,
ਵੀਰੇ ਨੂੰ ਸਿਹਰਾ ਪਹਿਨਾ ਰਹੀ ਆਂ।..........(3)
ਸੁਰਮਾ ਪਾਉਣਾ
ਸਾਰੀਆਂ ਭਰਜਾਈਆਂ ਵਾਰੋ-ਵਾਰੀ ਸੁਰਮਾ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਸਲਾਈ ਵੇ ਦਿਉਰਾ! ਰਸ ਭਰੀ, ਕੋਈ ਦੂਜੀ ਸਲਾਈ ਤਾਰ।
ਤੀਜੀ ਸਲਾਈ ਤਾਂ ਪਾਵਾਂ,
ਜੇ ਮੁਹਰਾ ਦੇਵੇ ਵੇ, ਦਿਉਰਾ ਮੇਰਿਆ ਵੇ-ਚਾਰ।..........(4)
ਸਰਬਾਲਾ ਬਣਾਉਣਾ ਤੇ ਸਲਾਮੀ ਦੇਵਾ
ਸਰਬਾਲੇ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗੰਨਾ ਵੀਰਾ।
ਤੂੰ ਤਾਂ ਸ਼ੈਲ ਸਿਪਾਹੀ ਲੰਮਾ ਵੀਰਾ।
ਲਾੜੇ ਦੀ ਮਾਂ ਲਾੜੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਮਿੱਠਾ ਕਰਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਰੁਪਏ ਵਾਰ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਹੋਰ ਰੁਪਏ ਵਾਰ ਕੇ ਲਾਗੀ ਨੂੰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਿਹਰਾ ਬੰਨ੍ਹੀ ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਆਈ
ਪੱਖੀਆਂ ਝੱਲਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਸਲਾਮੀ ਕਰਦੇ ਭਾਈ।........(5)
ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਨਾ
ਸਲਾਮੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾੜਾ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਰਬਾਲਾ ਲਾੜੇ ਪਿੱਛੇ ਘੋੜੀ ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਘੋੜੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਘੋੜੀ ਦੀਆਂ ਵਾਂਗਾ ਗੁੰਦ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਰਾ ਵੱਲੋਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਗਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੈਣ ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਦਾਲ ਘੋੜੀ ਨੂੰ ਚਰਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਤਮਾਕੂ-ਰਹਿਤ ਦਿਹਾੜਾ
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਤੰਬਾਕੂਮੁਕਤ ਦਿਵਸ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ 31 ਮਈ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।ਇਸ ਦਿਨ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਕਾਰਨ ਕਈ ਨਾਮੁਰਾਦ ਅਤੇ ਲਾਇਲਾਜ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ, ਦਮਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਬੋਲਾਪਣ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਰੋਗ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਇਸ ਮਾਰੂ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਜੰਞ
ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਨਾ
ਜਿਨੀਂ ਰਾਹੀਂ ਵੇ ਵੀਰਾ ਚੰਨ ਚੜ੍ਹਿਆ,
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਤਮਾਕੂ-ਰਹਿਤ ਦਿਹਾੜਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਵਸ
ਜੰਞ
ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਨਾ
ਉਹਨਾਂ ਰਾਹਾਂ ਦਾ ਰੇਤਾ ਖੰਡ ਬਣਿਆਂ।
ਨਿੱਕੀ-ਨਿੱਕੀ ਕਣੀ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵੇ ਵਰੇ੍ਹ,
ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਘੋੜੀ ਘਾਹ ਵੇ ਚਰ੍ਹੇ।...........(61,62)
ਬਰਾਤ ਦੀ ਰਵਾਨਗੀ
ਇਸ ਪੜਾਅ ਤੇ ਬਰਾਤੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲਈ ਖੇੜੇ ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦੇ ਹਨ। ਉੱਪਰੰਤ ਸਾਰੇ ਬਰਾਤੀ ਜਾਣ-ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪੋ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਹੱਸ ਕੇ ਗੱਡੀ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਸੁਹਣੀ ਭਾਬੀ ਵਿਆਹ ਕੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਅਰਜ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗੱਡੀ ਚੜ੍ਹ ਜੀ ਵੀਰਾ ਹੱਸ ਕੇ, ਵਹੁਟੀ ਲਿਆਈ ਹਾਂ ਜੀ ਮੁਟਿਆਰ
ਅੰਗ ਦੀ ਹੋਵੇ ਪਤਲੀ,
ਸਜੇ ਬਾਈ ਜੀ ਦੇ, ਵੇ ਬੱਡੀ ਸੁੱਲਖਣਿਆਂ ਵੇ-ਬਾਰ।
171
171 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਫਤਹਿਪੁਰ (ਜਲੰਧਰ )
ਫਤਹਿਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੂਰਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪਰਮ ਬੀਰ ਸਿੰਘ
ਪਰਮ ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਹੈ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 1988 ਬੈਚ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ (ਆਈ.ਪੀ.ਐਸ.) ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਹੋਮ ਗਾਰਡ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (ਡੀਜੀ) ਹਨ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਅਸਾਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਰੋਕੂ ਬਿਊਰੋ (ਏ.ਸੀ.ਬੀ.) ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (ਡੀ.ਜੀ.) ਅਤੇ ਠਾਣੇ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
20 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਉਧਵ ਠਾਕਰੇ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਅੱਠ ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਤਤਕਾਲੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਨਿਲ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਨੇ ਤਤਕਾਲੀ ਸਹਾਇਕ ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਸਚਿਨ ਵਾਜ਼ੇ (ਹੁਣ ਬਰਖਾਸਤ ਅਤੇ ਐਂਟੀਲੀਆ ਬੰਬ ਡਰਾਉਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ੱਕੀ) ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਨੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿਲੀਪ ਵਾਲਸੇ ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਲਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards
ਸੋਨੇ ਲਈ ਦੌੜ
ਸੋਨੇ ਲਈ ਦੌੜ (Gold rush) ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਟੁੱਟ ਕੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਬਰਾਜ਼ੀਲ, ਕਨੇਡਾ, ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ, ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸੋਨੇ ਲਈ ਦੌੜਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕੁੱਝ ਛੋਟੀਆਂ ਸੋਨੇ ਲਈ ਦੌੜਾਂ ਲੱਗੀਆਂ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੋਨੇ ਲਈ ਦੌੜ ਵਾਲੇ ਨਗਰ ਰਾਤੋ ਰਾਤ ਵੱਧਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਓੜਕ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੋਨੇ ਲਈ ਦੌੜ ਦੇ ਨਾਲ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਮਾਈ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸਭਨਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ ਵਰਗੀ ਭਾਵਨਾ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਪਲੋਪਲੀ ਧਨੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਨੇ ਲਈ ਦੌੜ
ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ
ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ, ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ (8 ਮਾਰਚ 1937 ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਰਚਣ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਹਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ ਤੇ ਅੱਜ ਉਸ ਵੱਲੋ ਲਿਖੀਆਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਇਆਂ ਰਵੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਜੀਵਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਸਿਖਿਆ ਦੇ ਗੁਰ ਸਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਬਹੁਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਢਾਅ ਵਲੋਂ ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮੁਲਾਕਾਤ 'ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵਾ
ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਮਾਰਚ, 1937 ਨੂੰ ਸਿਆਲਕੋਟ ਮੌਜੂਦਾ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਰਵੀ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਜਗਤਪੁਰ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਪੰਜਾਬ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵਿਦਿਆ ਖਾਲਸਾ ਸਕੂਲ ਢੋਲਾਂ ਵਾਲਾ ਚੌਕ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਦੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿੱਪ ਜਿੱਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1957 ਵਿੱਚ ਅਗਲੀ ਵਿਦਿਆ ਦੁਆਬਾ ਖਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਜੇ ਬੀ ਟੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਚਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਗਿੱਲ ਸੀ। ਰਵੀ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਹਨ ਜੋ ਕਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਵੀ ਦਾ ਵਿਆਹ 1960 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੁਤਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 26, 1962 ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਰਵੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਸਹਿਜਪਾਲ [5 ਫ਼ਰਵਰੀ]], 1967 ਵਿੱਚ ਜਮਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਵੀ ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਰਵੀ ਟੈਰੇਸ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਵੀ 14 ਦਸੰਬਰ 1974 ਨੂੰ ਕਨੇਡਾ ਆਇਆ। ਕਨੇਡਾ ਆ ਕੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਮਿੱਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1976 ਵਿੱਚ ਟੈਰੇਸ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਵੀ ਨੇ ਉਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਠਾਈ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਬਣਨ ਲਈ ਰੀਟਾਇਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਨੇਡਾ ਆਉਣ ਤੌਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਵੀ ਅੱਠ ਸਾਲ ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। 1967 ਵਿੱਚ ਕੋਮਾਠਾਈ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਵਿਧਾਨ, ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਨ ਇਤਿਹਾਸ ਪੜਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਨੈਰੋਬੀ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 24 ਮੀਲ ਹੈ। ਕੀਨੀਆ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਸੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੌਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਖੇ ਸਨ।
ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ
ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬੀ, ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ 80 ਦੇ ਕਰੀਬ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ, ਕਹਾਣੀ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ। ਰਵੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ "ਦਿਲ ਦਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਡੂੰਘੇ" ਉੱਨੀ ਸੌ ਇਕਾਹਟ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਪਹਿਲੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦ ਵਾਲਾ ਸੀ। 1955 ਵਿੱਚ ਰਵੀ ਨੇ ਅਪਿਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵੀ ਬਹੁਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੜਕੇ ਮਿਲੀ। ਉਹ "ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਪੰਜਾਬੀ ਆਥਰਜ਼" ਦਾ ਬਾਨੀ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਹੈ ਜਿਸ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਨੀਂਹ 1978 ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ - ਪਰੋਫਾਈਲ
ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ - ਬਲਾਗ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਐਫਿਡ
ਐਫਿਡ (Aphids), ਦਰੁਮਿਊਕਾ ਜਾਂ ਮਾਹੂ ਛੋਟੇ ਅਕਾਰ ਦੇ ਕੀਟ ਹਨ ਜੋ ਬੂਟਿਆਂ ਦਾ ਰਸ (sap) ਚੂਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਐਫਿਡੋਡੀਆ (Aphidoidea) ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਹੂ ਸਮਸ਼ੀਤੋਸ਼ਣ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਵੈਰੀ ਹਨ (ਜਿਵੇਂ ਸਰੋਂ ਉੱਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਮਾਹੂ ਜਾਂ ਚੇਪਾ ਜਾਂ ਤੇਲੇ ਜਾਂ ਲਾਹੀ ਕੀਟ)। ਪਰ ਪ੍ਰਾਣੀਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਜੀਵ (organisms) ਸਮੂਹ ਹਨ। ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਲੈਂਗਿਕ ਪ੍ਰਜਨਨ (asexual reproduction) ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਗਪੱਗ 4,400 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ 10 ਕੁਲਾਂ ਗਿਆਤ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 1 ਮਿਮੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 10 ਮਿਮੀ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਫਿਡ
੧੭੨
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਹੱਡੀ ਦੀ ਮਿੱਝ
ਹੱਡੀ ਦੀ ਮਿੱਝ ਜਾ ਬੋਨ ਮੈਰੋ, ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਰਮ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲ ਮਿੱਝ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਖੂਨ ਦੇ ਲਾਲ ਸੈੱਲਾਂ, ਚਿੱਟੇ ਸੈੱਲ, ਪਲੇਟਲੈਟਸ ਤਿੰਨਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਹੈ ਮਿੱਝ ਜਾਂ ਬੋਨ ਮੈਰੋ। ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਵੀ ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਿੱਝ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਾ। ਪਲੇਟਲੈਟ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਕਮੀ, ਵਧੀ ਹੋਈ ਤਿੱਲੀ, ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਆਦਿ ਲਈ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਗ
ਸੁਮਾਲੀ
ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਦਾ ਨਾਨਾ ਸੀ। ਇਹ ਮਾਰੀਚ ਅਤੇ ਸਬਾਹੂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਤਾੜਕਾ ਦਾ ਪਤੀ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਕਵਿਤਾ ਸੇਠ
2010 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਵੇਕ ਅਪ ਸਿਡ (2009) ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੂਫ਼ੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ "ਗੁੰਜਾ ਸਾ ਕੋਈ ਇਕਤਾਰਾ" ਲਈ ਬੇਸਟ ਫ਼ੀਮੇਲ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸਨੇ ਇਸੇ ਗੀਤ ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਵਾਰਡ ਫ਼ਾਰ ਬੇਸਟ ਫ਼ੀਮੇਲ ਪਲੇਬੈਕ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ'।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕਵਿਤਾ ਸੇਠ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਸਤੰਬਰ, 1970 ਨੂੰ ਬਰੇਲੀ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਇਸਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕਵਿਤਾ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਕਵਿਤਾ ਸੂਫੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਗੀਤ, ਗ਼ਜ਼ਲ ਅਤੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਵੀ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ, ਬਰਮਿੰਘਮ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ, ਬਰਲਿਨ, ਓਸਲੋ ਅਤੇ ਸਟਾਕਹੋਮ ਤੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਮੁਜ਼ੱਫਰ ਅਲੀ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੂਫੀ ਫੈਸਟੀਵਲ ਸਮਾਰੋਹ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਦੋਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਤੀਸ਼ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੋ ਮੌਲਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ, ਅਮੀਸ਼ਾ ਪਟੇਲ ਸਟਾਰਰ ਵਾਅਦਾ (2005) 'ਚ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਨੁਰਾਗ ਬਾਸੂ ਦੀ ਗੈਂਗਸਟਰ (2006) ਵਿਵਿੱਚ ਚ “ਮੁਝੇ ਮਤ ਰੋਕੋ” ਆਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ।
ਸੀਤਾ ਦੇਵੀ (ਅਭਿਨੇਤਰੀ)
thumb| ਸੀਤਾ ਦੇਵੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ: [[ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਨਿਆਸ (1925)]] ਸੀਤਾ (ਜਾਂ ਸੀਤਾ ) ਦੇਵੀ (1912–1983), ਰੇਨੀ ਸਮਿਥ ਦਾ ਜਨਮ, ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮੂਕ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਕਵਿਤਾ ਸੇਠ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕੇ.ਕੇ.ਸੇਠੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਦੀ 15 ਦਸੰਬਰ, 2011 ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ।. ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਮੁੰਡੇ ਹਨ, ਕਵੀਸ਼ ਅਤੇ ਕਨਿਸ਼ਕ ਜੋ ਕਵਿਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਪਰਫ਼ਾਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।.
ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ
ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕਾ– "ਇਕਤਾਰਾ" ਵਧੀਆ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕਾ – "ਇਕਤਾਰਾ" ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਧੀਆ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕਾ – "ਇਕਤਾਰਾ" ਨਵੀਂ ਸੰਗੀਤਕ ਲਹਿਰ (ਨਾਰੀ) – "ਇਕਤਾਰਾ" ਵਧੀਆ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕਾ (ਨਾਰੀ) – "ਇਕਤਾਰਾ" ਸਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕਾ ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੀਤ – "ਇਕਤਾਰਾ" ਵੁਮੈਨ ਅਚੀਵਰ ਅਵਾਰਡ "ਤੁਮਹੀ ਹੋ ਬੰਧੁ"
ਸੀਤਾ ਦੇਵੀ (ਅਭਿਨੇਤਰੀ)
ਕਰੀਅਰ
ਉਸਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ ਸਨ: ਦ ਲਾਈਟ ਆਫ ਏਸ਼ੀਆ, ਸ਼ਿਰਾਜ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਪਾਂਚਾ ਪਾਸ਼ । ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਫਿਲਮਾਂ ਜਰਮਨ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਓਸਟਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਾ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਰਾਏ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਵੇਰੀਅਨ ਕੰਪਨੀ ਐਮਲਕਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਵਿਲੱਖਣ ਤਿਕੜੀ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ/ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਹਾਣੀਆਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ: ਦ ਲਾਈਟ ਆਫ਼ ਏਸ਼ੀਆ ਬੁੱਧ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ, ਸ਼ੀਰਾਜ਼ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪੰਚ ਪਾਸ਼ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਏ ਥ੍ਰੋ ਆਫ਼ ਡਾਈਸ, ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੇਵੀ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ਿਰਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ‘ਦੂਜੀ ਔਰਤ’ ਦੀ ਸੀ।
ਸ਼ਰੂਪਨਖਾ
ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮੱਹਤਵਪੂਰਨ ਪਾਤਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਮਗਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਇਤਿਹਾਸ
ਮਗਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1962 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਸਤੇਂਦਰ ਨਾਰਾਇਣ ਸਿਨਹਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਕੇ ਕੇ ਦੱਤਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ ਸਨ। ਇਸਨੇ 2 ਮਾਰਚ 1962 ਤੋਂ ਦੋ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਾਲਜਾਂ, 32 ਸਬੰਧਤ ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਸੀਤਾ ਦੇਵੀ (ਅਭਿਨੇਤਰੀ)
ਕਰੀਅਰ
ਉਸਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ, ਦੁਰਗੇਸ਼ ਨੰਦਿਨੀ, ਕਪਾਲ ਕੁੰਡਾਲਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਕਾਂਤਰ ਵਿਲ ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚੈਟਰਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਨ।
ਮਗਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਇਤਿਹਾਸ
1992 ਵਿਚ, 17 ਗਠਿਤ ਕਾਲਜਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਵੀਰ ਕੁੰਵਰ ਸਿੰਘ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਰਰਾਹ ( ਭੋਜਪੁਰ ) ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ 24 ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਿਭਾਗ, 44 ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਾਲਜ ਅਤੇ 85 ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਾਲਜ, ਮਾਨਵਤਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਵਿਗਿਆਨ, ਵਣਜ, ਮੈਡੀਕਲ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਲਜ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।
ਸੀਤਾ ਦੇਵੀ (ਅਭਿਨੇਤਰੀ)
ਕਰੀਅਰ
ਕਈਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਰੇਨੀ ਸਮਿਥ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਪਰਸੀ ਸਮਿਥ ਵਿਕਲਪਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਸੀਤਾ ਦੇਵੀ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
ਮਗਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਇਤਿਹਾਸ
ਕਈ ਪੇਸ਼ੇਵਰ / ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਕੋਰਸ ਜਿਵੇਂ ਐਮ.ਬੀ.ਏ., ਐਮ.ਸੀ.ਏ., ਬੀ.ਸੀ.ਏ., ਬੀ.ਬੀ.ਐੱਮ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਾਸ, ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਸ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ, ਆਦਿ ਸੰਵਿਧਾਨਕ / ਸਬੰਧਤ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਦੋ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਦੋ ਨਿੱਜੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਇਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਡੈਂਟਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲਾਅ ਕਾਲਜ ਹਨ। ਮਗਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੂਰੀ ਸਿੱਖਣ (ਡਿਸਟੈਂਟ ਲਰਨਿੰਗ) ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੀਤਾ ਦੇਵੀ (ਅਭਿਨੇਤਰੀ)
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਮਗਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਇਤਿਹਾਸ
2018 ਵਿੱਚ, ਮਗਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਵਿਭਾਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਟਨਾ ਅਤੇ ਨਾਲੰਦਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੈਂਦੇ ਕਾਲਜਾਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮਗਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਨ, ਨੂੰ ਹੁਣ ਪਤਲੀਪੁੱਤਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੀਤਾ ਦੇਵੀ (ਅਭਿਨੇਤਰੀ)
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1983 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1905
ਮਗਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਇਤਿਹਾਸ
2019 ਵਿੱਚ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਮੂਲੀਆ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਸਹੂਲਤਾਂ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਇਕ ਬਹੁ-ਮੰਜ਼ਲੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਮੰਨੂ ਲਾਲ ਸੈਂਟਰਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਹਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 162,245 ਕਿਤਾਬਾਂ, ਖਰੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਹੈ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲ ਸਮੇਤ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਲਈ ਲੈਬਾਰਟਰੀਆਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈਸ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਸਹੂਲਤਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਸਾਇੰਸ ਲੈਬਜ਼ ਕੋਲ ਖੋਜ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਉਪਕਰਣ ਹਨ।
ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਅੱਠ ਹੋਸਟਲ ਹਨ ਜਿਥੇ 1500 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ। ਇਕ ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ ਹੋਸਟਲ 150 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ-ਕਮ-ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰੇ ਘੰਟੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਡਾਕਟਰਾਂ, ਨਰਸਾਂ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪੈਰਾ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟਾਫ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਹਨ।
ਸੈਂਟਰਲ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ਾਖਾ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਡਾਕਘਰ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੇਡਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਐਥਲੈਟਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡਾ ਖੇਡ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ।
ਮਗਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਮ.ਸੀ.ਏ. ਅਧਿਆਪਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲੈਬ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰਾਂ ਦੇ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿਚ ਵਿਹਾਰਕ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੰਚਾਲਕ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਲੈਬਾਂ ਹਨ।
ਕਾਲਜ
ਮਗਧ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਅਧੀਨ 19 ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਾਲਜ, 1 ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਕਾਲਜ, 44 ਬੀ.ਐਡ ਕਾਲਜ ਅਤੇ 28 ਸਬੰਧਤ ਕਾਲਜ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ (ਭਾਰਤ)
ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ (ਭਾਰਤ) ਜੋ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਲਾਹਕਾਰ ਹਮੇਸਾ ਹੀ ਅੰਦਰੁਨੀ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਆਹੁਦੇ
ਸੁਖਦੇਵ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ
ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨੇ ਮੈਲੋਡਰਾਮਾ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਮੋਡਰਨ ਸਟੂਡਿਓ ਵਿਚ ਸਹਾਇਕ ਕੈਮਰਾਮੈਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਸਦੀ ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ: ਦੋ ਸ਼ੇਰ (1974), ਧਰਮਜੀਤ (1975), ਟਾਕਰਾ (1976), ਦੋ ਸ਼ੋਲੇ (1977), ਜੈ ਮਾਤਾ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਲੀ (1978), ਤਿਲ ਤਿਲ ਦਾ ਲੇਖਾ (1979), ਕੁੰਵਾਰਾ ਮਾਮਾ (1979), ਅੰਬੇ ਮਾਂ ਜਗਦੰਬੇ ਮਾਂ (1980), ਸਜਰੇ ਫੂਲ (1981), ਕਸ਼ਮੀਰਾ (1983), ਮਾਵਾਂ ਠੰਡੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ (1984), ਤਕਰਾਰ (1985), ਮਾਹੀ ਮੇਰਾ ਚੰਨ ਵਰਗਾ (1987), ਸੌਂਹ ਮੈਨੂੰ ਪੁੰਜਾ ਦੀ (1990) ਆਦਿ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932
ਸ਼ਾਹਪੁਰ (ਜਲੰਧਰ)
ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੂਰਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਫਗਵਾੜਾ
ਫਗਵਾੜਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਧੀਨ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਬਣਿਆ ਹੈ I ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ (ਗੈਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ) ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ I ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਮਾਲ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਸੀ I <Gallery>File:Wheat field in Phagwara Punjab India.jpg|thumb|ਫਗਵਾੜੇ ਦਾ ਖੇਤੀ ਭੂ-ਭਾਗ</Gallery>
ਸਥਿਤੀ
ਫਗਵਾੜਾ ਦਿੱਲੀ-ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਚੰਡੀਗੜ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 1 (ਭਾਰਤ) ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚਕਾਰ ਰੇਲ ਲਿੰਕ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਅਧੀਨ ਆਓਂਦਾ ਹੈ I ਇਹ ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਦੋ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ I ਫਗਵਾੜਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਤੱਕ 220 ਮੀਲ (355 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) 76 ਮੀਲ ਦੂਰ ਹੈ I
ਭੂਗੋਲ
ਫਗਵਾੜਾ ਦੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਮਾਓਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਹੇਠਲੀ ਪੱਟੀ ਤੇਸਥਿਤ ਹੈI 31,13 ° N 75.47 ° E' ਤੇ. ਇਹ 234 ਮੀਟਰ ਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ (767 Fe ਹੈ ।     ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਸਰਦੀ ਅਤੇ ਗਰਮ summers ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਮੀ subtropical ਮਾਹੌਲ ਹੈ.ਪਿਛਲੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਜੂਨ ਤੱਕ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸਰਦੀ.ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ 25 °C (77 °F) ਦੀ ਔਸਤ ਹੇਠਲੇ ਨੂੰ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ 48 °C (118 °F) ਦੀ ਔਸਤ highs ਤੱਕ ਵੱਖ ਵੱਖ.ਵਿੰਟਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ -7 ਹੇਠਲੇ °C (19 °F) ਤੱਕ 19 °C (66 °F) ਦੇ highs ਹੈ.ਜਲਵਾਯੂ ਜੁਲਾਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸੰਖੇਪ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਮੌਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਛੱਡ ਸਾਰੀ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਹੈ.ਔਸਤ ਸਾਲਾਨਾ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਬਾਰੇ 60% ਹੈ।
ਸਕੂਲ
ਇੱਥੇ ਬੜੇ ਹੀ ਨਾਮਵਰ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਸ.ਟੀ..ਯੂਸੁਫ਼ ਸਕੂਲ St. Joseph's Convent School, ਕਮਲਾ ਨਹਿਰੂ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ Kamla Nehru Public School, ਸਵਾਮੀ ਸੰਤ ਦਾਸ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ Swami Sant Das Public School, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ Cambridge International School, Saffron ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਜੈਨ ਮਾਡਲ ਸਕੂਲ New Sunflower High School, ਨਿਊ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਗੁਰੂ ਹਰਕਰਿਸ਼ਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਡਲ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਆਦਿ ਮੋਜੂਦ ਹਨ I
ਜਨਸੰਖਿਆ
2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਫਗਵਾੜਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 117.954  ਸੀ, ਬਾਹਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੜਕੇ 62.171 ਸਨ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ 55.783 ਸਨ.ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 87,43 ਫੀਸਦੀ ਸੀ I
India census,
ਫਗਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਆਬਾਦੀ 49.15% 'ਤੇ ਹੈ I
ਇਤਿਹਾਸ
ਫਗਵਾੜਾ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਖੇਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਗਵਾੜਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਹਾਤੀ ਅੱਖਰ 'ਤੇ ਲੈ ਲਿਆ ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਸੁੱਖਚੈਨਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰਦੁਆਰਾ (ਸੁਖਚੈਨ ਨਗਰ), ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਸਨ I 1772 ਨੂੰ ਫਗਵਾੜਾ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਸਿੱਖ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ I ਛੇਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਅਤੇ ਪਲਾਹੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਬਾਅਦ 1635 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ.I ਫੱਗੁ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਜੋ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾ ਕੀਤਾ.ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਫੱਗੂ ਦਾ ਵਾੜਾ ਅੰਦਰੋਂ ਮਿੱਠਾ ਬਾਹਰੋਂ ਖਾਰਾ" ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਸਦਾ 'ਫੱਗੂ ਦਾ ਵਾੜਾ' ਨਾਂ ਪੈ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਫਗਵਾੜਾ ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ I
ਉਘੀਆਂ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤਾਂ
ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ (ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ)
ਫਗਵਾੜਾ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਿੰਡ
ਪਲਾਹੀ,ਖੁਰਮਪੁਰ, ਭੁਲਾਰਾਏ, ਬ੍ਰਹਮ ਪੁਰ, ਰਾਣੀਪੁਰ, ਨਰੂੜ, ਅਠੋਲੀ, ਸੰਗਤਪੁਰ,ਚੱਕ ਪ੍ਰੇਮਾ, ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ., ਖਾਟੀ, ਰਾਮਪੁਰ, ਡੁਮੇਲੀ, ਪ੍ਰੇਮਪੁਰ, ਭਾਣੋਕੀ, ਰਿਹਾਣਾ ਜੱਟਾਂ, ਖੰਗੂੜਾ, ਚੱਕ ਹਕੀਮ, ਉੱਚਾ ਪਿੰਡ, ਖਲਵਾੜਾ, ਚੱਕ ਹਕੀਮ ਹਰਬੰਸ ਪੁਰ, ਸਾਹਨੀ,ਭਬਿਆਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
੧੭੩
173 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਭਾਖੜੀਆਣਾ
ਭਾਖੜੀਆਣਾ  ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪਿੰਡ [[ਰਾਣੀਪੁਰ] ਤੋਂ ਪੰਜ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸੰਬੰਧੀ ਅੰਕੜੇ
2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਖੜੀਆਣਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਖ਼ੇਰੇਜ਼ ਦੇ ਲਾ ਫ਼ਰੌਨਤੇਰਾ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦਾ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ
ਖੇਰੇਜ਼ ਦੇ ਲਾ ਫਰੋਨਤੇਰਾ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਪੁਰਾਤਤਵ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਖੇਰੇਜ਼ ਦੇ ਲਾ ਫਰੋਨਤੇਰਾ, ਕਾਦਿਸ ਸੂਬਾ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਤਵ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਲਾਸਾ ਦੇਲ ਮੇਰਸਾਦੋ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 1962 ਵਿੱਚ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
1873 ਵਿੱਚ ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਸਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਦੌਰ ਉੱਤੇ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਾਨ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। 1935 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ।
ਲਖਨਊ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਲਖਨਊ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 80 ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ।
ਸਾਂਸਦ
2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਸਾਂਸਦ ਚੁਣੇ ਗਏ। 1962 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਂਸਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਸਾਂਸਦ !ਸਰੋਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਵਿਆ
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਵਿਆ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sri Divya; ਜਨਮ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਭਾਰਤੀ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਬਾਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਨੰਦੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਵਿਆ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1993 ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਿਵਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਿਆ ਜੋ ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਵਿਆ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਰਵੀ ਬਾਬੂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ 2010 ਦੀ ਤੇਲਗੂ ਰੋਮਾਂਸ ਫਿਲਮ ਮਾਨਸਾਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇਹ ਫਿਲਮ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਮਾਰੂਤੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਫਿਲਮ ਬੱਸ ਸਟਾਪ (2012) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸ ਦੀ ਸਹਿ-ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਿਖਾਈ, ਜੋ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਫਲ ਰਹੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੱਲੇਲਾ ਥੀਰਮ ਲੋ ਸਿਰੀਮੱਲੇ ਪੁਵਵੂ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਇਕੱਲੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜੋ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਬਾਰੇ, ਦ ਹਿੰਦੂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਕ ਲੱਗਦੀ ਹੈ; ਸੂਤੀ ਸਾੜੀਆਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ"। Idlebrain.com ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਵਿਆ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਔਰਤ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।"
ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਵਰੁਥਪਦਥਾ ਵਲੀਬਰ ਸੰਗਮ ਸੀ ਜੋ ਸਿਵਾ ਕਾਰਤੀਕੇਅਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਪੋਨਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਵਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।ਬਰਦਵਾਜ ਰੰਗਨ ਨੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਣਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਸ਼ਾਟ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਣਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਇਸ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਤਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।" ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਪਰ ਅਸਲ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਡੈਬਿਊ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰੀ ਦਿਵਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਵਪੂਰਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਪ-ਸਿੰਕ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਸਾਡੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੀਰੋਇਨਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ"। ਦਿ ਨਿਊ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਲਥਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਡੈਬਿਊ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰੀਦਿਵਿਆ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਮਾਸੂਮੀਅਤ, ਸੁਹਜ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।"
2014 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ, ਸੁਸੇਨਥੀਰਨ ਦੀ ਜੀਵਾ ਅਤੇ ਵੇਲੈਕਾਰਾ ਦੁਰਈ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਟਾਵਾਂ ਟਾਵਾਂ ਤਾਰਾ
ਟਾਵਾਂ ਟਾਵਾਂ ਤਾਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ ਮੁਹੰਮਦ ਮਨਸ਼ਾ ਯਾਦ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ 1997 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਲੇਖਕ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਖ਼ਾਲਿਦ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਰਗੇ ਤਾਰੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਗਰਿਫਤ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਲਿਪੀਆਂਤਰ ਜਤਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੌਲੀ ਅਤੇ ਜਗਜੀਤ ਕੌਰ ਜੌਲੀ ਨੇ ਕੀਤਾ।
ਪਾਤਰ
ਖ਼ਾਲਿਦ, ਜ਼ੀਨਤ ਆਪਾ, ਫ਼ਰਹਾਨਾ, ਫ਼ਰਗਾਨਾ, ਰਿਜ਼ਵਾਨਾ, ਬਾਸੂ, ਨੂਰਾ, ਗਫ਼ੂਰਾ, ਸਰਵਰ, ਸਲਮਾ, ਚਾਂਦਾ, ਨੱਜੀ, ਪ੍ਰਵੀਨ ੳਰਫ਼ ਨੈਨਤਾਰਾ, ਰੂਬੀ, ਮਲਿਕ ਮੁਰਾਦ ਅਲੀ, ਸਲੀਮ, ਸ਼ਹਿਨਾਜ਼, ਮਲਿਕ ਅੱਲਾ ਯਾਰ, ਸਕੀਨਾ, ਬਸ਼ੀਰਾ ਚੰਦੜ, ਸ਼ੀਸ਼ਮ ਸਿੰਘ, ਕੁੱਬਾ ਜੁਲਾਹਾ, ਮਲਿਕ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਮੁਹੰਮਦ, ਤੀਫ਼ਾ, ਆਦਿ
ਆਲੋਚਨਾ
ਜਤਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੌਲੀ ਇਸ ਨਾਵਲ ਬਾਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ "'ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ' ਕਹਿ ਕੇ ਇਸ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਸੀਮਾਬੱਧ ਕਰਨਾ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਵਾਧਾ ਹੈ।"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲ
ਖਾਨਪੁਰ
ਖਾਨਪੁਰ ਅਜੀਤਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਖਰੜ ਤੋਂ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਖਰੜ ਤੋਂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਖਰੜ-ਰੂਪਨਗਰ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕਰੀਬ 17 ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 5500 ਹੈ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਕਬਾ ਲਗਪਗ 1500 ਏਕੜ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।
ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ
ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਭਾਰਤੀ ਕਥਕ ਡਾਂਸਰ ਹੈ।
ਖਾਨਪੁਰ
ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮੋਹੜੀ ਤਿੰਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਸੋਧੇ ਖਾਹ, ਮੀਰ ਖਾਨ ਤੇ ਅਮੀਰ ਦਾਸ ਨੇ ਗੱਡੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਮੀਰ ਖਾਨ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਖਾਨਪੁਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮੀਰ ਖਾਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ ਜਿਹਨਾ ਦਾ ਨਾਮ, ਗਨੀ,ਅਬਦੁੱਲਾ ਵਹਾਦ, ਨਸੀਰੋਦੀਨ ਸੀ। ਨਸੀਰੋਦੀਨ ਦੀ ਔਲਾਦ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਖਸ ਸਰਾਜੋਦੀਨ ਅਜੇ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ
ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ਾਰਦਿਨੀ ਗੋਲੇ ਅਧੀਨ ਕਥਕ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ-ਸਿਸ਼ਿਆ ਪਰੰਪਰਾ ਅਧੀਨ ਰੋਹਿਨੀ ਭਾਤੇ ਤੋਂ' ਬਾਈ ਸਾਲ ਦੇ ਲਈ ਲਖਨਊ ਅਤੇ ਜੈਪੁਰ ਘਰਾਨੇ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਥਕ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹਰਕਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅਭਿਨਯ (ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ) ਅਤੇ ਲਾਇਆ (ਤਾਲ) ਉੱਤੇ ਕਮਾਂਡ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਖਾਨਪੁਰ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨਛੋਹ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਡਾ. ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਰਚਿਤ ਆਧੁਨਿਕ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਦੇ ਪੰਨਾ 90-91 ਅਨੁਸਾਰ ਸਤੰਬਰ 1515 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਅੰਬਾਲਾ, ਮਨੀਮਾਜਰਾ ਤੇ ਖਰੜ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਪਿੰਡ ਖਾਨਪੁਰ ’ਚ ਚਰਨ ਪਾਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਵੱਲ ਗਏ ਸਨ।
ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ
ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ) ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਥਕ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ। ਉਸਨੇ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਵੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਗਣਿਤ ਸੰਬੰਧੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਨਾਚ ਲਈ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ।
ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਪੁਨੇ ਵਿੱਚ ਕਥਕ ਨਾਚ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਨ੍ਰਿਤਿਆਧਾਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਖਾਨਪੁਰ
ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਹੂਲਤਾਂ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਸਜਿਦਾਂ, 3 ਮੰਦਿਰ, ਇੱਕ ਗੁੱਗਾ ਮਾੜੀ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਖੇੜਾ ਹੈ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਰਾਇਣ ਮੰਦਿਰ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਲਾਲਾ ਵਾਲਾ ਪੀਰ (ਬੇਰੀਆ) ਵੀ ਇਥੇ ਸਥਿਤ ਹਨ ਜੋ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਤੇ 2 ਸਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਵੀ ਹਨ
ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ
ਪਰਿਵਾਰ
ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਤਬਲਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਪ੍ਰੀਤ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ, ਈਸ਼ਵਰੀ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਹੈ, ਜੋ ਨ੍ਰਿਤਿਆਧਾਮ ਦੀ ਉੱਤਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ। ਈਸ਼ਵਰੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1999 ਵਿੱਚ ਨ੍ਰਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਕਥਕ ਦੀ ਚੰਗੀ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।
ਰਚਨਾਤਮਕ ਸਹਿਯੋਗ
ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਸਹਿਯੋਗ ਸਦਕਾਂ ਮੀਰਾ ਬਾਈ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਗੀਤਾਂ 'ਤੇ 'ਮਹਾਰੋ ਪ੍ਰਣਾਮ' ਨੂੰ ਪੰ. ਪ੍ਰੇਰਤ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਦੀ ਕੱਥਕ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਨਾਲ ਹੇਮੰਤ ਪੈਂਡਸੇ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਲਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
2007 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਓਡੀਸੀ ਡਾਂਸਰ ਸੁਜਾਤਾ ਮਹਾਪਾਤਰਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਥਕ - ਓਡੀਸੀ ਦੇ ਸਹਿਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਅਜੰਤਾ ਅਤੇ ਐਲੋਰਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਈਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਅਜੰਤਾ ਕਮਜ਼ ਅਲਾਈਵ ਸਿਰਲੇਖ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ - ਅਜੰਤਾ ਅਤੇ ਐਲੋਰਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ 18 ਫਰਵਰੀ 2007 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਪੁਨੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਡਾਂਸ ਵਿਦਵਾਨ ਸੁਨੀਲ ਕੋਠਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਸਹਿਕਾਰਜ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ।
2010 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਅਤੇ ਸੁਜਾਤਾ ਨੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। 2018 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਸਪੇਸ: ਤਾਲ-ਮਾਲਾ, ਨ੍ਰਿਤਯਧਾਮ ਦੇ ਦੁਭਾਸ਼ੀਏ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲਈ ਰਤੀਕਾਂਤ ਮੋਹਪਾਤਰਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਓਡੀਸੀ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਲੋਚਨਾ
ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਜੀਤ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਦੀ ਪੁਤੱਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੇਘਨਾਦਾ (ਇੰਦਰਜੀਤ) ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ।
ਇੱਕ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਸੁਲੋਚਨਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਟਾਈਗਰ ਦੀ ਚਮੜੀ, ਰੁਦਰਾ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਸੱਪ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਦਿੱਤੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ, ਸੱਪ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਸਖਤ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਸੱਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਹੰਝੂ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨੇ ਦੋ ਲੜਕੀਆਂ ਸੁਨੈਨਾ ਅਤੇ "ਸੁਲੋਚਨਾ" ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸੱਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਤੁਪਕੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਾਗਾ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਸੱਪ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਸਖਤ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਕੋਲ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਚਾਹੀਦਾ ਸਨ। ਫਿਰ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਲੜਕੀਆਂ ਕਿਸ ਕੋਲ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੀੜੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਾਰਵਤੀ, ਸੁਨੈਨਾ ਨੂੰ ਲੈ ਗਈ, ਨਦੀ ਨਰਮਦਾ ਪਾਰਵਤੀ ਕੋਲ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ ਚਾਹੇਗੀ, ਅਤੇ ਸੁਨੈਨਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦੇਵੇਗੀ। ਨਰਮਦਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਬਣੇ। ਦੂਜੀ ਕੁੜੀ ਸੁਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਨਾਗਾ ਜਾਤੀ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੇਘਨਾਦ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬਾਲਦ ਮੇਘਨਾਦ ਬੋਧ ਕਾਵਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਿਲਾ ਇੰਦਰਜੀਤ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਉਚਿਤ ਤੌਰ ;ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਲੋਚਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਿਲਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸੁਲੋਚਨਾ ਬੜੀ ਬਹਾਦਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਗੁਣ ਕਈ ਜਗ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਮੇਘਨਾਦ ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਰੋ ਕੇ ਨਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਜੰਗ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।[ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ]
ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ
ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਅਧਾਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਤੀ ਸੁਲੋਚਨਾ (1921) ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਜੀ.ਵੀ. ਸੈਨ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਸਤੀ ਸੁਲੋਚਾਨਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਚੁੱਪ ਫ਼ਿਲਮ, 1934 ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮ, ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੌਲਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ, ਤੇਲਗੂ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸਤੀ ਸੁਲੋਚਨਾ (1961) ਵਿੱਚ ਐਨ.ਟੀ.ਰਾਓ ਨੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ 'ਸਤੀ ਨਾਗ ਕੰਨਿਆ' ਬਾਬੂ ਭਾਈ ਮਿਸਤਰੀ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਕਰਮ ਗੋਖਲੇ ਅਤੇ ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਗਡਕਰ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।
"ਸੁਲੋਚਨਾ ਦੀ ਗਾਥਾ" ਮਰਾਠੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਨਪਸੰਦ ਗਾਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਾਮਿਲ ਵਿਦਵਾਨ ਐਸ ਕੇ. ਰਾਮਾਰਾਜਨ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਾਂ ਕਾਵਿ, ਮੇਗਨਾਧਮ ਲਿਖਿਆ, ਜੋ ਇੰਦਰਜੀਤ ਦਾ ਦੁਖਾਂਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਲੋਚਨਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ
ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਸਬਾ ਹੈ ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵੀ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਬਕਾਲੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਬਾਕਾ ਬਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਸਬਾ ਜਲੰਧਰ-ਬਟਾਲਾ ਸੜਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਕਸਬੇ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 2001 ਦੀ ਜਨਗਨਣਾ ਸਮੇਂ 6,996 ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1,249 ਘਰ, 3,624 ਆਦਮੀ ਅਤੇ 3,372 ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੀ।females. ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੁਰਸ਼ਾ ਦੀ 52% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ 48% ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤ-ਮਰਦ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਮਰਦ ਪਿਛੈ 930 ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨੌਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਸਾਹਿਬ ਇੱਕ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਕਿ ਨੌਵੇਂ ਨਾਨਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ 26 ਸਾਲ 9 ਮਹੀਨੇ 13 ਦਿਨ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਨਗਰ ਵਸਾਇਆ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਰੋਜ਼ਾ ਸਾਲਾਨਾ ਜੋੜ ਮੇਲਾ 'ਰੱਖੜ ਪੁੰਨਿਆਂ' ਬੜੀ ਧੂਮਧਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਜਦੋਂ ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸੱਚਖੰਡ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ ਜਾਣਿਆ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਬਕਾਲੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਅੱਠਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣ ਸਮੇਂ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਬਾਬਾ ਵਸੈ ਬਕਾਲੇ।' ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਬੇੜਾ ਬੰਨੇ ਲਾਇਆ ਸੀ, ਸੁਕਰਾਨੇ ਵਜੋ ਬਕਾਲੇ ਨਗਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। 22 ਮੰਜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਮੋਹਰਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕੀ ਗਿਆ ਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪੰਜ ਮੋਹਰਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, 'ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਮਾਇਆ ਦੀ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਰਸਿੱਖਾ ਜਿਹੜਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰੀਏ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਨਿਭਾਈਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਸੌ ਮੋਹਰਾਂ ਸੁੱਖ ਕੇ ਹੁਣ ਪੰਜ ਹੀ ਚੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?' ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਗਦ-ਗਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੋਠੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰੌਲਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ 'ਸਾਚਾ ਗੁਰੂ ਲਾਧੋ ਰੇ... ਸਾਚਾ ਗੁਰੂ ਲਾਧੋ ਰੇ', ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਪਾਪੜ ਵੜੀਆਂ
thumb|[[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਪਾਪੜ ਵੜੀਆਂ]] ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਪਾਪੜ ਇੱਕ ਦੁਬਲੀ ਪਤਲੀ ਤਸ਼ਤਰੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ, ਕੁਰਕੁਰਾ, ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਾਂਹ ਦੀ ਧੋਤੀ ਹੋਈ ਬਗੈਰ ਛਿਲਕਾ ਦਾਲ ਦਾ ਆਟਾ ਗੁੰਨ ਕੇ ਸੰਘਣੇ ਗੁੱਦੇਦਾਰ ਪਦਾਰਥ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁੰਨੇ ਹੋਏ ਆਟੇ ਨੂੰ ਤਸ਼ਤਰੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਵੇਲ ਕੇ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾਉਣ ਨਾਲ ਕੱਚਾ ਪਾਪੜ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  ਆਟੇ ਲਈ ਮੂੰਗ ਦਾਲ, ਚੌਲ, ਆਲੂਆਂ, ਛੋਲੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਾਪੜ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਪਾਪੜ ਖ਼ਾਸ ਮਾਂਹ ਦੀ ਦਾਲ ਤੇ ਕਾਲੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਦੇ ਹੀ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਿੱਖੇ ਸੁਆਦ ਲਈ ਪੀਸੀਆਂ ਲਾਲ ਮਿਰਚਾਂ ਤੇ ਖਟ-ਮਿੱਠੇ ਸੁਆਦ ਲਈ ਅਨਾਰਦਾਣਾ ਵੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਪੜਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਜਲਈ ਭੱਠੀ ਜਾਂ ਤੰਦੂਰ ਜਾਂ ਕੋਲਿਆਂ ਦੀ ਅੰਗੀਠੀ ਤੇ ਭੁੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਖਾਣੇ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਚਾਹ ਨਾਲ ਨਾਸ਼ਤੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਪੜ ਇੱਕ ਥੋੜ੍ਹੀ ਕੈਲੋਰੀਆਂ ਵਾਲੀ ਪਰੰਤੂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਡੀਅਮ ਵਾਲਾ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। left|thumb|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਵੜੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਵੜੀਆਂ ਵੀ ਪਾਪੜਾਂ ਵਾਂਗ ਮਾਂਹ ਦੀ ਦਾਲ ਦੇ ਆਟੇ, ਹਿੰਗ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ, ਲਾਲ ਮਿਰਚ, ਧਨੀਆਂ ਦੇ ਬੀਜ, ਨਮਕ ਤੇ ਜ਼ੀਰੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਨ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਪੇਸਟ ਤੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੇਸਟ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਦੀਆਂ ਚਦਰਾਂ ਤੇ 5 ਸੈ.ਮੀ. ਵਿਆਸ ਦੇ ਅਰਧਗੋਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਵਿਛਾ ਕੇ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੜੀਆਂ ਦਾ ਸੇਵਨ, ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ ਤਲ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਸਬਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰਿੰਨ ਜਾਂ ਪਕਾਅ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਬਜ਼ੀ ਜਾਂ ਭਾਜੀ ਨੂੰ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਤਿੱਖੇ ਸੁਆਦ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗ
ਪਾਪੜ ਵੜੀਆਂ ਬਣਾਉਣਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਕਲਾ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹੀ ਪਰਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਪਾਪੜਾਂ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਾਂ ਹੀ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੁਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪਰਵਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਇੱਕ ਬਜ਼ਾਰ ਪਾਪੜਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ (ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ) ਨੇੜੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਨ। ਅੱਜਕਲ ਗਲਿਆਰਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਬਨਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਕਈ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਧੰਦਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਖਿਸਕ ਕੇ ਆਮ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਤਾ ਹੈ। ਆਣ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੂਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੇਸ਼ ਬਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਪਾਪੜ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਸ਼ੀਨੀ ਪਾਪੜ ਲਿੱਜਤ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਪਾਪੜਾਂ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਲਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੁਆਦ ਲੱਗ ਜਾਣ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪਸੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਖਾਣਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ
174
174 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਹਮੀਰੀ ਖੇੜਾ
ਹਮੀਰੀ ਖੇੜਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੂਰਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ
ਅਧੁਨਿਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਇੱਕ ਲਾਤੀਨੀ-ਲਿਪੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 26 ਅੱਖਰ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਤੀਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ
ਪੱਤਲ ਕਾਵਿ
ਜੰਞ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੱਤਲ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਵਿ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਧੀ ਵਾਲੀ ਧਿਰ ਦੀ ਕੋਈ ਚਤੁਰ ਔਰਤ ਜੰਞ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਫੇਰ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜੰਞ ਛੁਡਾਉਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰੋਟੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਖਾ ਸਕਦਾ। ਜੰਞ ਨਾ ਛੁਡਾ ਸਕਣੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਨਮੋਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਜੰਨ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ਜਨਯ, ਲਾੜੇ ਦੇ ਸਾਥੀ) ਦੇ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਸਮੇਂ ਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ‘ਜੰਨ ਅਥਵਾ’ ‘ਜੰਞ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਅਜੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਏ ਤਾਂ ਬ੍ਰਿਛ-ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਭੋਜਨ ਛਕਿਆ-ਛਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਥੋੜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਤਲ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਇਉਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ:-
“ਪਤੱਲ ਜਾਂ ਜੰਞ, ਛੰਦਾ-ਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਰਚੀ ਉਸ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬਰਾਤੀਆਂ ਲਈ ਪਰੋਸੇ ਗਏ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਜਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬੱਧੀ ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਲਈ ਬਰਾਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੁਆਰਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।”
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੰਞ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਰੱਖਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਰੋਟੀ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਾਂਞੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ‘ਖੱਟੀ ਰੋਟੀ’ ਦੀ ਬੜੀ ਉਤਕੰਠਤਾ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ‘ਖੱਟੀ’ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਟ-ਪੱਟੀਆਂ ਖੱਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ:- ਬਾਪੂ ਓਏ! ਬੂੰਦੀ ਆਈ ਐ, ਚੁੱਪ ਕਰ ਸਾਲਿਆ ਮਸਾਂ ਥਿਆਈ ਐ। ਪੱਤਲ ਬੰਨਣ ਦਾ ਸਮਾਂ:-
ਸਮਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਖਾਣ ਦੇ ਵਕਤ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਉੱਪਰੰਤ ਕੋਈ ਜ਼ਨਾਨੀ ਕੁਝ ਕਾਵਿ ਸਤਰਾਂ ਗਾ ਕੇ ਜੰਞ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਤੋਂ ਵਰਜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ‘ਜੰਞ ਬੰਨ੍ਹਣਾ’ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜੰਞ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣਾ ਬਰਾਤੀਆਂ ਦਾ ਇਖਲਾਕੀ ਫਰਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਬਰਾਤ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਪਤੱਲ ਨੂੰ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਛੁਡਾਏ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਦਾਚਾਰਿਕ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਹਾਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਤੀਵੀਆਂ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਸੁਣਾ ਕੇ ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਇਸ ਤਦਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠਿੱਠ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ:- ਤੈਨੂੰ ਜੰਞ ਛੁਡਾਉਣੀ ਨਾ ਆਈ, ਕੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਬਹਿ ਵੇ ਗਿਆ। ਤੈਨੂੰ ਭੈਣਾ ਦੇਣੀ ਨਾ ਆਈ, ਬੱਧੀ ਰੋਟੀ ਖਾ ਵੇ ਗਿਆ। ਪੱਤਲ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਰਚਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਪੰਕਤੀਆਂ-: ਸ਼ਗਨਾਂ ਦਾ ਗਾਨਾ ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹਿਆਂ ਸ਼ਹੇਲੀਆਂ ਨੇ ਨਈ ਧੋਈ ਕਰਤੀ ਮੁੰਡਾ ਕਰਤਾ ਤਿਆਰ ਜੀ ਸਤ ਗੇੜੇ ਦੇ ਜੰਡੀ ਵਡ ਦਿਤੀ ਹਰੀ ਸਿੰਘਾ ਕੁੜੀਆਂ ਗਾਉਣ ਗੀਤ ਸੁਖੀ ਵਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਜੀ।
ਪੱਤਲ ਛੁਡਾਉਣਾ
ਕਈ ਵਾਰ ਕਵੀਸ਼ਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਮੂੰਹ ਤੋੜ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਡਟ ਖਲੋਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪਕਵਾਨ ਜੋ ਪਰੋਸੇ ਹੰੁਦੇ ਸਨ, ਪਾ ਕੇ ਉੱਤੋਂ ਰੁਮਾਲ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ ਖਾਣੇ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰਦਾ ਜੰਞ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਈਸ਼ਵਰ ਰਿਦੇ ਧਿਆਂ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਜਲੀ ਉਠਾਏ ਬੱਧੀ ਖੋਲਾਂ ਜੰਞ ਮੈਂ ਆਦਿਅ ਗਣੇਸ਼ ਮਨਾਇ। ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈਆਂ ਸਭ ਥਾਲੀਆਂ ਖੁੱਲ ਗਿਆ ਜੇ ਨੀਰ। ਖੁੱਲ ਗਏ ਜਾਂਞੀ ਬੈਠੜੇ ਖੁੱਲ ਗਿਆ ਸ਼ਕਲ ਸਰੀਰ।
ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕਾਂ ਵਲੋਂ ਵਿਰੋਧ
ਪਰ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਇਸ ਰਸਮ ਦੀ ਅੰਤ੍ਰੀਵ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਹਲਕੇ ਹਾਸੇ-ਠੱਠੇ ਦਾ ਮੌਕਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਕਈ ਵਾਰ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ-ਮੇਲਣਾਂ ਅਤੇ ਬਰਾਤੀ-ਇਸ ਅਵਸਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਨਰੋਏ ਵਿਅੰਗ ਕਸਣ ਦੀ ਥਾਂ ਅਸ਼ਲੀਲ ਟਿੱਚਰਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਮਸੀਂ ਹੱਥ ਆਇਆ ਮੌਕਾ ਸਮਝ ਲੈਂਦੀਆਂ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਸੁਧਾਰਕ ਰੁਚੀ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦਾ ਬੁਰਾ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗੇ।
ਮਹੱਤਤਾ
ਸਮਾਜ-ਸੁਧਾਰਕਾਂ ਵਲੋਂ ਇਸ ਰਸਮ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਤਿਆਗ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਰਸਮ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਣੀ ਰਹੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਰਸਮ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬੁੱਧੀ ਚਤੁਰਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਬਰਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੇਲੀਆਂ-ਗੇਲੀਆਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਉਥੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ਾਦੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਅਪਣੱਤ ਅਤੇ ਨਿੱਘ ਭਰਪੂਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਹੜਾ ਦੋ ਅਣਜਾਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਪੱਕੀ -ਪੀਡੀ ਗੰਢ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਬਣਦਾ ਆਪਣੀ ਇਸ ਸਾਰਥਕਤਾ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਹ ਰਸਮ ਚਿੰਰਜੀਵੀ ਬਣੀ। ਪੱਤਲ ਵਿੱਚ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਤਿਆਂ, ਟੈਬੂ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਟੋਟਮਵਾਦ, ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ, ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਰਣਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਧਾਰਮਿਕਅਤੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸਾਮਗਰੀ ਦੀ ਉਚਿੱਤ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਪੱਤਲਕਾਰ ਸਰੋਤਿਆਂ ਅੰਦਰ ਸੁਹਜ ਅਤੇ ਚੇਤੰਨਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਅੰਦਰ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਕੇ ਹਾਸਾ ਅਤੇ ਖੇੜਾ ਉਪਜਾਉਣ ਦਾ ਸਫਲ ਪ੍ਰਯਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤ-ਮਰਦ ਦੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਜਮਾਤਾਂ ਦੀ ਅਕਲ ਦੇ ਕਾਵਿਕ ਚਮਤਕਾਰ ਦਿ੍ਰਸ਼ਟੀਗੋਚਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਸਪਰ ਟਕਰਾਓ ਅਤੇ ਦਵੰਦ ਸਿਰਜਨ ਵਾਲੇ ਪੱਤਲ-ਕਾਵਿ ਦਾ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਚਿੱਤ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਮਨੋਹਰ ਸਿੰਘ
ਮਨੋਹਰ ਸਿੰਘ (1938 - 14 ਨਵੰਬਰ 2002) ਉੱਘਾ ਭਾਰਤੀ ਥੀਏਟਰ ਐਕਟਰ-ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਕਰੈਕਟਰ ਐਕਟਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਾਰਟੀ (1984) ਅਤੇ ਡੈਡੀ (1989) ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਥੀਏਟਰ ਐਕਟਰ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ, ਉਹ ਥੀਏਟਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਰੈਪਟਰੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ 1976 ਤੋਂ 1988 ਤੱਕ ਮੁਖੀ ਰਿਹਾ। ਥੀਏਟਰ ਐਕਟਰ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੇ ਇਬ੍ਰਾਹਿਮ ਅਲਕਾਜ਼ੀ ਦਾ ਤੁਗਲਕ, ਨਿਸਾਰ ਅਤੇ ਅਮਾਲ ਅਲਾਨਾ ਦੇ ਹਿੰਮਤ ਮਾਈ ਅਤੇ ਬੇਗਮ ਬਾਰਵੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਰੋਲ ਹਨ।
ਫ਼ਖ਼ਰ ਜ਼ਮਾਨ
ਜੀਵਨ
ਫ਼ਖ਼ਰ ਜ਼ਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਜਰਾਤ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਇੱਕ ਜੱਟ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ 1946 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਮੇਜਰ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਮਾਨ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਚੇਤਨਾ ਮਿਲੀ। ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰਾ ਕਾਲਜ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚੋਂ ਬੀ.ਏ. ਆਨਰਜ਼ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ।