cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਗਾਮਾ ਪਹਿਲਵਾਨ
ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਯਾਤਰਾ
1910 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਗਾਮਾ ਦੀ ਉਮਰ ਲੱਗਭੱਗ ਤੀਹ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਲੱਖਪਤੀ ਸੇਠ ਸ਼ਰਤ ਕੁਮਾਰ ਮਿੱਤਰ ਕੁੱਝ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਡ ਲੈ ਗਏ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਇਮਾਮ ਬਖਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਮਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਖੁੱਲੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਚੁਣੌਤੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧੋਖੇ ਵਰਗੀ ਲੱਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਾਮਾ ਨੇ ਸਿਰਫ 30 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ 3 ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਗਾਮਾ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਤੀ ਲੜ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰੀਰਕ ਅਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰ ਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੰਗਲ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਮਾਮ ਬਖਸ਼, ਅਹਮਦ ਬਖਸ਼ ਅਤੇ ਗਾਮਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਗਾਮਾ ਦਾ ਕੱਦ ਪੰਜ ਫੁੱਟ 7 ਇੰਚ ਅਤੇ ਭਾਰ 200 ਪਾਉਂਡ ਦੇ ਲੱਗਭੱਗ ਸੀ। ਲੰਦਨ ਦੇ ਆਯੋਜਕਾਂ ਨੇ ਗਾਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੱਖਿਆ। ਗਾਮੇ ਦੇ ਸਵੈਮਾਣ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਥਿਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੋ ਪਹਿਲਵਾਨ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਟਿਕ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਸਨੂੰ ਪੰਜ ਪਾਉਂਡ ਨਕਦ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਗਾਮਾ ਨਾਲ ਲੜਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋਏ।
ਰੌਲਰ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਤੀ
ਜਦੋਂ ਇਸ ਚੁਣੋਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਗਾਮਾ ਨਾਲ ਘੁਲਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਤਾਂ ਗਾਮਾ ਨੇ ਸਟੇਨਿਸਲਸ ਜਿਬੇਸਕੋ ਅਤੇ ਫਰੰਕ ਗਾਸ਼ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਚੁਣੌਤੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਰੌਲਰ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਗਾਮਾ ਨੇ ਰੌਲਰ ਨੂੰ 1 ਮਿੰਟ 40 ਸਕਿੰਟ ਵਿੱਚ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਗਾਮਾ ਅਤੇ ਰੌਲਰ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਕੁਸ਼ਤੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੌਲਰ ਗਾਮੇ ਸਾਹਮਣੇ 9 ਮਿੰਟ 10 ਸਕਿੰਟ ਹੀ ਟਿਕ ਸਕਿਆ ।
ਜਿਬੇਸਕੋ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਤੀ
10 ਸਤੰਬਰ 1910 ਨੂੰ ਗਾਮਾ ਅਤੇ ਸਟੇਨਿਸਲਸ ਜਿਬੇਸਕੋ ਦੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਹੋਈ। ਇਸ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਾਨ ਬੁਲ ਬੈਲਟ ਅਤੇ 250 ਪਾਊਂਡ ਦਾ ਇਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 1 ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗਾਮਾ ਨੇ ਸਟੇਨਿਸਲਸ ਜਿਬੇਸਕੋ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦੱਬ ਲਿਆ। ਜਿਬੇਸਕੋ ਕੱਦ ਕਾਠ ਅਤੇ ਭਾਰ ਵਿੱਚ ਗਾਮਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਉੱਪਰ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ 2 ਘੰਟੇ 35 ਮਿੰਟ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਢਿੱਡ ਦੇ ਜੋਰ ਲਿਟਿਆ ਹੋਇਆ ਜਿਬੇਸਕੋ ਗਾਮਾ ਕੋਲੋਂ ਚਿੱਤ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਗਾਮਾ ਨੇ ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਇਸ ਪਹਿਲਵਾਨ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਥਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਹੌਂਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦਿਨ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਜਿਬਿਸਕੋ ਡਰਦੇ ਮਾਰੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਦੰਗਲ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਜਿਬਿਸਕੋ ਦੀ ਖੋਜਬੀਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਲੇਕਿਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਾ ਲਭਿਆ ਤਾਂ ਗਾਮਾ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ-ਜੇਤੂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 17 ਸਤੰਬਰ 1910 ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹੋਈ, ਲੇਕਿਨ ਫਿਰ ਜਿਬੇਸਕੋ ਗਾਮਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਨਾ ਆਇਆ। ਗਾਮਾ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਨ ਬੁਲ ਬੈਲਟ ਵੀ ਗਾਮਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਗਾਮਾ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਰੁਸਤਮ-ਏ-ਜ਼ਮਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਕੇਸਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਜੇਤਾ ਹੋ ਗਈ।
ਹਰਾਏ ਪਹਿਲਵਾਨ
ਲੰਦਨ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਗਾਮਾ ਨੇ ਅਨੇਕ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਰਾਲਰ ਜਾਂ ਰੌਲਰ, ਮਾਰਿਸ ਦੇਰਿਜ, ਜੋਹਾਨ ਲੇਮ ਅਤੇ ਜਸੀ ਪੀਟਰਸਨ ਸਨ। ਰਾਲਰ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਗਾਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 15 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ 13 ਵਾਰ ਸੁੱਟਿਆ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਗਾਮਾ ਨੇ ਖੁੱਲੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਜੇਤਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੋਵੇ ਉਹ ਗਾਮਾ ਨਾਲ ਦੋ-ਦੋ ਹਥ ਆਜਮਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਜੂਡੋ ਪਹਿਲਵਾਨ ਤਾਰਾਂ ਮਿਆਕੀ, ਰੂਸ ਦਾ ਜਾਰਜ ਹਕੇਂਸ਼ਮਿਤ, ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਫੰਕ ਗਾਸ਼ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਕਿਸੇ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਗਾਮੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਗਾਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਵੀਹ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜੇਗਾ ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਵੀ ਦੇਵੇਗਾ ਲੇਕਿਨ ਕੋਈ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪਹਿਲਵਾਨ
ਰਹੀਮ ਬਖਸ਼ ਸੁਲਤਾਨੀਵਾਲਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਗਾਮਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਹਿਲਵਾਨ ਪੰਡਿਤ ਬਿੱਦੂ ਨੂੰ 1916 ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਫ ਵੇਲਸ ਨੇ 1922 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਗਾਮਾ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਗਦਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਾਰ ਗਾਮਾ ਨੇ ਕੇਵਲ ਢਾਈ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਿਬਿਸਕੋ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਗਾਮਾ ਦੀ ਫਤਹਿ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਟਿਆਲੇ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ਗਾਮਾ ਨੂੰ ਅੱਧਾ ਮਣ ਭਾਰੀ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਸੋਟਾ ਅਤੇ 20 ਹਜਾਰ ਰੁਪਏ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 1927 ਤੱਕ ਗਾਮਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਚੁਣੌਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। 1928 ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਪੱਛਮੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਿਬੇਸਕੋ ਨੂੰ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਮੁੜ ਕੇ ਗਾਮੇ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਚ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੋਲੀ ਕੀਤੀ ਮਿੱਟੀ ਵਾਲੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰ ਪਹਿਲੇ ਉਖੜ ਗਾਏ ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਰਿਆ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਜਿਬੇਸਕੋ ਆਪਣੀ ਦੇ ਲੰਡਨ ਵਾਲੀ ਹਾਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆਇਆ। ਪਰ ਗਾਮਾ, ਹੋਰ ਵੀ ਫੁਰਤੀਲਾ ਨਿਕਲਿਆ ਅਤੇ 49 ਸਕਿੰਟ ਦੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੋੜ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ! ਗਾਮਾ ਨੇ ਜਿਬੇਸਕੋ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪਹਿਲਵਾਨ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ। 1929 ਦੇ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਗਾਮਾ ਨੇ ਜੇਸੀ ਪੀਟਰਸਨ ਨੂੰ ਡੇਢ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ। 1940ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਾਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੱਦ ਲਿਆ ਅਤੇ ਗਾਮਾ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਭਲਵਾਨ ਹਰਾ ਦਿੱਤੇ। ਅਖੀਰ ਨਜ਼ਾਮ ਨੇ ਬਲਰਾਮ ਹੀਰਾਮਨ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ (ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਹੈਦਰਾਬਾਦ), ਜੋ ਗਾਮਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਅਜਿੱਤ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕਰਾਈ। ਇਹ ਲੰਮੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਬਿਨਾ ਹਾਰ ਜਿੱਤ ਖਤਮ ਹੋਈ। ਗਾਮਾ ਦੀ ਕਮਜੋਰੀ ਉਹਦੀ ਵੱਡੀ ਹੋ ਗਈ ਉਮਰ ਸੀ ਜਦਕਿ ਹੀਰਾਮਨ ਜਵਾਨ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ 1952 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਲਵਾਨੀ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਲੈਣ ਤੱਕ ਗਾਮਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਚੁਣੌਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਗਾਮਾ ਆਪਣੇ ਭਲਵਾਨੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ ਰਿਹਾ।
ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਤਮ ਦੌਰ
1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੰਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਗਾਮਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਲੰਮੀ ਬਿਮਾਰੀ ਮਗਰੋਂ 23 ਮਈ 1960 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਗਾਮੇ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੁਝ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਿੱਜੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨੇ ਦਾਨ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤਕ ਡਾਕਟਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਜੀ.ਡੀ. ਬਿਰਲਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ 2000 ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ 300 ਰੁਪਏ ਮਹੀਨਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ। ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤਕ ਦੇ ਇਲਾਜ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਖਰਚਾ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1880 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1963
ਪੈਟੀ-ਬੁਰਜ਼ੁਆ (ਨਾਟਕ)
ਪੈਟੀ-ਬੁਰਜ਼ੁਆ (Мещане)ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ, 1901 ਵਿੱਚ ਲਿਖ਼ਿਆ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜ਼ੈਨਯਾਏ ਦੁਆਰਾ 1902 ਵਿੱਚ "ਬੇਸਮੇਨੋਵ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੈਟੀ-ਬੁਰਜ਼ੁਆ, 4 ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਡਰਾਮਾ" ਉਪ ਸਿਰਲੇਖ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ  ਪੈਟੀ-ਬੁਰਜ਼ੁਆ ਦੀਆਂ 60 ਹਜ਼ਾਰ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕ ਗਈਆਂ ਸਨ। 1903 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਗਿਰਾਓਏਦੋਵ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਾਟਕ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਊਸ ਪੇਂਟਰ ਬੇਸਮੇਨੋਵ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਅਰ ਬਣਨ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਐਸਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਉਹ ਮਤਲਬੀ ਅਤੇ ਕੰਜੂਸ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹਨ - ਇੱਕ ਧੀ, ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੋਦ ਲਿਆ ਪੁੱਤਰ। ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ। ਗੋਦ ਲਿਆ ਪੁੱਤਰ, ਨੀਲ, ਗੋਰਕੀ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਨਵੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਲਈ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਮੰਚਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਇਹ ਨਾਟਕ ਬੁਰਜੂਆ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਦਾ ਪੋਰਟਰੇਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਹੀ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਦਾ ਧੁਰਾ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਟੱਕਰ ਉਦੋਂ ਆਪਣੀ ਸਿਖਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬੇਟੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈ, 'ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਟੀ ਹਾਲ ਦਾ ਮੇਰਾ ਮੌਕਾ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ'।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਟਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ
ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ (español ਏਸਪਾਨਿਓਲ / castellano ਕਾਸਤੇਲਿਆਨੋ) ਭਾਰਤੀ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੁਮਾਂਸ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਇਬੇਰੀਆ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਵਿਚ ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਅੱਜ ਇਹ ਲਗਪਗ 500 ਮਿਲੀਅਨ ਜੱਦੀ ਬੁਲਾਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਾਰ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਵਿਚ। ਇਹ ਜੱਦੀ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਚੀਨ ਦੀ ਮੰਡਾਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਮੰਡਾਰੀਅਨ, ਅੰਗਰੇਜੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਤੋ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੌਥੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਮਾਂਸ ਸ਼ਾਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਪੇਨੀ ਇਬਰੋ ਰੁਮਾਂਸ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਬੇਰੀਆ ਵਿਚ ਪੰਜਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਪੱਛਮੀ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਤੀਨੀ ਲੋਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਪੈਨਿਸ਼ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਲਾਤੀਨੀ ਟੈਕਸਟ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੱਧ-ਉੱਤਰੀ ਆਈਬੇਰੀਆ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਵਸਥਿਤ ਲਿਖਤੀ ਵਰਤੋਂ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟਾਈਲ ਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਲੇਦੋ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਨੂੰ ਫਿਰ 1492 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵਾਇਸਰਾਏਲਟੀਜ਼, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਪੇਨੀ ਸਾਮਰਾਜ (ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ) ਅਤੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ- ਅਤੇ ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਹੈ: ਸਪੇਨ, ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਚਿੱਲੀ, ਬੋਲੀਵੀਆ, ਪਨਾਮਾ, ਪਰਾਗੁਏ, ਪੇਰੂ, ਮੈਕਸੀਕੋ, ਕੋਸਤਾ ਰੀਕਾ,ਅਲ ਸਲਵਾਦੋਰ, ਕਿਊਬਾ, ਉਰੂਗੁਏ, ਵੈਨਜ਼ੂਏਲਾ ਆਦਿ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਮਾਂਸ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਜੌਰਡੇਨੀਅਨ ਰੋਸ 2018
2018 ਜਾਰਡੇਨੀਅਨ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: 2018 Jordanian protests), 30 ਮਈ 2018 ਨੂੰ 30 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਪਾਰਕ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗਠਿਤ ਇੱਕ ਆਮ ਹੜਤਾਲ ਵਜੋਂ ਅਰੰਭ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਹਾਨੀ ਮੁਲਕੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਟੈਕਸ ਕਾਨੂੰਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। 2016 ਤੋਂ ਮਲਕੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਆਈ.ਐੱਮ.ਐੱਫ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤਪਸੀਲ ਦੇ ਉਪਾਵਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਬਿਲ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਜਾਰਡਨ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਜਨਤਕ ਕਰਜ਼ੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੌਰਡਨ 2011 ਦੀ ਅਰਬ ਸਪਰਿੰਗ ਦੇ ਬਾਅਦ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸੰਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਗੜਬੜ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੀਰੀਆਈ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਜਾਰਡਨ ਵੀ ਇਰਾਕੀ ਅਤੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਯੂ.ਐਨ.ਐਚ.ਸੀ.ਆਰ. ਨੇ ਜਾਰਡਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਜੀਅ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਅਗੇਤੀ
ਅਗੇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੁਮਨ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸੁਮਨ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ, ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਡੀ.ਬੀ.ਐਮ.ਐਸ. ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਵਿਦਿਆ ਮੋਤੀ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸੋਫੀਆ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਹਨ। ਉਹ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਡਾਂਸ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਥਕ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸੁਮਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਾਡਲਿੰਗ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉਦੋਂ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਦਿਨ ਪਟਾਖਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਫੋਟੋਸ਼ੂਟ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਲੂਟ ਦੇ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨਲ ਗਾਣੇ 'ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਮੇਰੇ ਇਸਪੇ ' 'ਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। 2013 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਿਲੁਨੂ ਓਰੂ ਸੰਧੀਪੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਈਟਮ ਗਾਣਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਅੰਮਾ ਕੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਰਲਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।  ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਕ੍ਰੇਜ਼ੀ ਕੁੱਕੜ ਫੈਮਲੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਚੈਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਝਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੁਮਨ ਜਹਾਂਗੀਰ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਵਿਖੇ ਰਾਓਸਾਹਿਬ ਗੁਰਵ ਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਬੱਲੂਆਣਾ
ਬੱਲੂਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਲੂਆਣਾ ਪਿੰਡ ਬਾਬਾ ਬਾਲਾ ਜੀ ਦੀ ਛਤਰ ਛਾਿੲਅ ਹੇਠਾਂ ਵਸਿਆ ਹੈ ਇੱਥੇ ਪੱਕੀਆ ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਸਨ ਬਣਦੇ ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਬਣਨ ਲਗੇ ਹਨ ਿੲਸ ਪਿਛੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂਦਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਬਾਲਾ ਜੀ ਸਥਿਤ ਹਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਿਸ਼ੀਗਨ
ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਮੱਧ-ਪੱਛਮੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਮਹਾਨ ਝੀਲਾਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਓਜੀਬਵਾ ਸ਼ਬਦ mishigamaa, ਭਾਵ "ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਾਣੀ" ਜਾਂ "ਵਿਸ਼ਾਲ ਝੀਲ" ਦਾ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਰੂਪ ਹੈ।  ਇਹ ਪੰਜਾਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨੌਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤਰਫਲ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਾਂਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਡੈਟਰਾਇਟ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ 26ਵੇਂ ਰਾਜ ਵਜੋਂ 26 ਜਨਵਰੀ, 1837 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਜ
ਤੀਨੋਸ
ਤੀਨੋਸ (ਯੂਨਾਨੀ: Τήνος) ਈਜੀਅਨ ਸਾਗਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਯੂਨਾਨੀ ਟਾਪੂ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਓਫੀਊਸਾ(ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਓਫਿਸ ਤੋਂ, ਅਰਥ ਸੱਪ) ਅਤੇ ਹਾਈਡਰੋਐਸਾ (ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਹਾਈਡੋਰ ਤੋਂ, ਅਰਥ ਪਾਣੀ) ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰ 194 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ 2011 ਡੀ ਜਨਗਣਨਾ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਸ ਦੇ 8,636 ਵਾਸੀ ਹਨ।
ਕਜ਼ਾਖ ਭਾਸ਼ਾ
ਕਜ਼ਾਖ (ਮੂਲਭਾਸ਼ਾ: Қазақ тілі, Қазақша, Qazaq tili, Qazaqşa, قازاق ٴتىلى; ਉੱਚਾਰਨ ) ਭਾਸ਼ਾ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕਜ਼ਾਖ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਜਾਂ ਕਿਪਚਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰਾਕਾਲਪਾਕ ਅਤੇ ਨੋਗਾਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ-ਜੁਲਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜ਼ਾਖ਼ਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ, ਸੰਗੀਤ, ਕਲਾ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੁੰਦਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਬੜਾ ਇਮਾਮਬਾੜਾ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਇਮਾਮਬਾੜਾ।  ਇਸ ਨੇ ਅਵਧ-ਕਾਲ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਕੁਆਰਟਰਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ, ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ;  71 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰੇਲੂ ਸੈਲਾਨੀ (2003 ਵਿਚ) ਅਤੇ ਲਗਭਗ 25% ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।  ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੋ ਖੇਤਰ ਹਨ ਜਿਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ. ਆਗਰਾ ਸਰਕਟ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ.
ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਥਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਵਾਰਾਣਸੀ (ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਅਯੁੱਧਿਆ (ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ), ਮਥੁਰਾ (ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ), ਵਰਿੰਦਾਵਨ (  ਉਹ ਪਿੰਡ ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ) ਅਤੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ (ਪ੍ਰਿਆਗਰਾਜ) (ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗਮ ਜਾਂ 'ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਗਮ')।
ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਵਾਰਾਣਸੀ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇਹ ਇਸ ਦੇ ਘਾਟ (ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹਾਉਣ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ) ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਲ ਭਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।  ਮਥੁਰਾ ਹੋਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਰੰਗੀਨ ਜਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ - ਅੰਸ਼ਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਨੇ ਇਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨੋਰੰਜਕ ਸਮਾਜਿਕ-ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਗੰਗਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਮਾਘ ਮੇਲੇ ਦੇ ਤਿਓਹਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਇਲਾਹਾਬਾਦ (ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ) ਵਿਖੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।  ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਹਰ 12 ਵੇਂ ਸਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕੁੰਭ ਮੇਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਕੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਬਦਾਉਂ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਬਰਾਂ ਹਨ ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਰਨਾਥ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ੀਨਗਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਸਬੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹਨ।  ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰਨਾਥ ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ੀਨਗਰ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ;  ਦੋਵੇਂ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹਨ।  ਸਾਰਨਾਥ ਵਿਖੇ ਅਸ਼ੋਕਾ ਦੇ ਖੰਭੇ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕਾ ਦੀ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਕਲਾਵਾਂ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹਨ।  ਵਾਰਾਣਸੀ ਤੋਂ 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇਸਦੇ ਗੰਗਾ ਘਾਟ ਲਈ, ਬਲਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਾਰਡ ਕੌਰਨਵਾਲੀਸ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ
ਕੱਥਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੇਸੀ.
ਰਾਜ ਨ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਘਰ ਹੈ।  ਗੁਪਤਾਸ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸੰਗੀਤਕ ਨਵੀਨਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਸੀ. ਸਵਾਮੀ ਹਰਿਦਾਸ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸੰਤ-ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਕੀਤੀ।  ਤਨਸੇਨ, ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਮਹਾਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਸਵਾਮੀ ਹਰਿਦਾਸ ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ।
ਕਥਕ, ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਰ ਦੀਆਂ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਫੁੱਲਿਆ. ਵਾਜਿਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ, ਅਵਧ ਦਾ ਆਖਰੀ ਨਵਾਬ, ਕਥਕ ਦਾ ਮਹਾਨ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਅਤੇ ਜਨੂੰਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸੀ. ਅੱਜ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਚ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਕੂਲ ਹਨ, ਅਰਥਾਤ ਲਖਨ Gha ਘਰਾਨਾ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਘਰਾਨਾ.
ਨੌਸ਼ਾਦ ਅਲੀ, ਤਲਤ ਮਹਿਮੂਦ, ਬੇਗਮ ਅਖਤਰ, ਅਨੂਪ ਜਲੋਟਾ, ਸ਼ੁਭਾ ਮੁੱਦਗਲ, ਬਿਸਮਿੱਲਾ ਖਾਨ, ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ, ਕਿਸ਼ਨ ਮਹਾਰਾਜ, ਵਿਕਾਸ ਮਹਾਰਾਜ, ਹਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਚੌਰਸੀਆ, ਗੋਪਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ, ਗਿਰੀਜਾ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਸਰ ਕਲਿਫ ਵਰਗੀਆਂ ਨਾਮਵਰ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ  ਰਿਚਰਡ ਮੂਲ ਰੂਪ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਨ।
ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰਸੀਆ (ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸਕਰ ਬ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।  ਇਹ ਗਾਣੇ ਵੱਡੇ umsੋਲ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੰਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਹੋਰ ਲੋਕ ਨਾਚ ਜਾਂ ਲੋਕ ਨਾਟਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਸਲੀਲਾ, ਸਵੰਗ, ਰਾਮਲੀਲਾ (ਸਮੁੱਚੇ ਰਮਾਇਣ ਦੀ ਇੱਕ ਨਾਟਕਕਾਰੀ), ​​ਨੌਟੰਕੀ, ਨਕਲ (ਨਕਲ) ਅਤੇ ਕਵਾਲਵਾਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਭੱਟਖਾਂਡੇ ਸੰਗੀਤ ਸੰਸਥਾ ਲਖਨ. ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸੋਧ
ਮੁੱਖ ਲੇਖ: ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਮ ਰਾਜ-ਭਾਸ਼ਾ ਮਿਆਰੀ ਹਿੰਦੀ ਹੈ।  ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਧਾਰਨ ਹਿੰਦੀ (ਖਾਰੀ ਬੋਲੀ) ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰੀ ਹਿੰਦੀ 'ਉਪ-ਬੋਲੀਆਂ' ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ: ਅਵਧੀ, ਭੋਜਪੁਰੀ, ਬ੍ਰਜ, ਬਘੇਲੀ ਅਤੇ ਬੁੰਦੇਲੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਸਥਾਨਕ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਸਮੀ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। . ਉਰਦੂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਲਖਨ. ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋ-ਪਰਸੀਅਨ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ. ਲਖਨ. ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ("ਲਖਨਵੀ ਉਰਦੂ") ਉੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਉਰਦੂ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ।
ਡਾ. ਪਰਿਸ਼ਯ ਦਾਸ ਭੋਜਪੁਰੀ-ਹਿੰਦੀ-ਮੈਥਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਥ-ਬਰੇਕਰ ਕਵੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਗਾਇਕ-ਅਦਾਕਾਰ ਹਨ।  ਉਹ ਮੌੜ ਨਾਥ ਭੰਜਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰਾਮਪੁਰ ਦੇਵਲਾਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਅਕੈਡਮੀ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਮੈਥਿਲੀ-ਭੋਜਪੁਰੀ ਅਕੈਡਮੀ, ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਸਨ।  ਉਸਨੇ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਐਡਿਟ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ, ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ;  (in 2003 in in ਵਿੱਚ) million. ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰੇਲੂ ਸੈਲਾਨੀ ਅਤੇ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀ ਦੇ ਲਗਭਗ 25% ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।  ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੋ ਖੇਤਰ ਹਨ ਜਿਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ. ਆਗਰਾ ਸਰਕਟ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ.
ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਥਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਵਾਰਾਣਸੀ (ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਅਯੁੱਧਿਆ (ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ), ਮਥੁਰਾ (ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ), ਵਰਿੰਦਾਵਨ (  ਉਹ ਪਿੰਡ ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ), ਅਤੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ (ਪ੍ਰਿਆਗਰਾਜ) (ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗਮ ਜਾਂ 'ਸੰਗਮ')।
ਵਾਰਾਣਸੀ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇਹ ਇਸ ਦੇ ਘਾਟ (ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹਾਉਣ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ) ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਲ ਭਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਤੋਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਘਾਟ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਮਥੁਰਾ ਆਪਣੇ ਹੋਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਰੰਗੀਨ ਜਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ - ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਇਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਨੇ ਇਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨੋਰੰਜਕ ਸਮਾਜਿਕ-ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। [ਹਵਾਲਾ ਦੀ ਲੋੜ]
ਗੰਗਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਮਾਘ ਮੇਲੇ ਦੇ ਤਿਓਹਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਇਲਾਹਾਬਾਦ (ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ) ਵਿਖੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।  ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਹਰ 12 ਵੇਂ ਸਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕੁੰਭ ਮੇਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਕੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੂਡੌਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਇਸਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਬਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਰਨਾਥ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ੀਨਗਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਸਬੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹਨ।  ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰਨਾਥ ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ੀਨਗਰ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ;  ਦੋਵੇਂ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹਨ।  ਸਾਰਨਾਥ ਵਿਖੇ ਅਸ਼ੋਕਾ ਦੇ ਖੰਭੇ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕਾ ਦੀ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਕਲਾਵਾਂ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹਨ।  ਵਾਰਾਣਸੀ ਤੋਂ 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇਸਦੇ ਗੰਗਾ ਘਾਟ ਲਈ, ਬਲਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਾਰਡ ਕੌਰਨਵਾਲੀਸ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਖਨ. ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੁੰਦਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਬਾਰਾ ਇਮਾਮਬਾਰਾ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਇਮਾਮਬਾਰਾ।  ਇਸ ਨੇ udhਧ-ਅਵਧੀ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਕੁਆਰਟਰਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।  ਬਰੇਲੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਹੈ ਜੋ "ਨਾਥ ਨਗਰੀ", "ਦਿ ਝੁੰਕਾ ਸਿਟੀ" ਅਤੇ "ਬਾਂਬੋ ਸਿਟੀ" ਵਜੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।  ਬਰੇਲੀ ਵਿੱਚ 5 ਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਹਨ, ਹਰ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ. ਇਹ ਲਖਨ and ਅਤੇ ਐਨਸੀਆਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵਿਚੋਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੀੜ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਮਾਹੌਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਸੋਧ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਇਹ ਹਨ: -
ਦੁਧਵਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਟਾਈਗਰ ਭੰਡਾਰ ਹੈ।
ਪੀਲੀਭੀਤ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ - ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੀਲੀਭੀਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦਾ ਘਰ ਹੈ।
ਸੈਂਡੀ ਬਰਡ ਸੈੰਕਚੂਰੀ - ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 20,000 ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਬਹਾਰਾਈਚ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਬਾਘਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੀਤੇ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਕਟਾਰਨੀਆਘਾਟ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੈੰਕਚੂਰੀ - ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਵੀ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।
ਫਤਿਹਪੁਰ ਸੀਕਰੀ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਪੈਨੋਰਾਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਪਹਿਰਾਵਾ ਸੋਧ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਾਲੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।  ਰਵਾਇਤੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀਨ ਬੁਣੇ ਹੋਏ ਕੱਪੜੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ - ਜਿਵੇਂ ਕਿ womenਰਤਾਂ ਲਈ ਸਾੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਧੋਤੀ ਜਾਂ ਲੂੰਗੀ - ਅਤੇ tailਰਤਾਂ ਲਈ ਸਲਵਾਰ ਕਮੀਜ਼ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਕੁਰਤਾ-ਪਜਾਮਾ. ਆਦਮੀ ਅਕਸਰ ਟੋਪੀ ਜਾਂ ਪਗਰੀ ਵਰਗੇ ਸਿਰ-ਜੋੜ ਦੀ ਗੇਮ ਵੀ ਖੇਡਦੇ ਹਨ।  ਸ਼ੇਰਵਾਨੀ ਵਧੇਰੇ ਰਸਮੀ ਪੁਰਸ਼ ਪਹਿਰਾਵੇ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਚੂਰੀਦਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪਹਿਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਯੂਰਪੀਅਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਟਰਾsersਜ਼ਰ ਅਤੇ ਕਮੀਜ਼ ਵੀ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਮ ਹਨ।  ਜਵਾਨ ਬਾਲਗ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜੀਨਸ ਅਤੇ ਟੀ-ਸ਼ਰਟ / ਬਲਾ blਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਲਾ ਅਤੇ ਕਰਾਫਟ ਸੋਧ
ਪਿਆਰਾ ਦੁਰਾ, ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦਾ ਟੇਬਲ ਟਾਪ
ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਤਾਲੇ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ;  ਅਲੀਗੜ ਇਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀ ਕੰਮ, (ਇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫੈਬਰਿਕ ਸਜਾਵਟ), 'ਝੁੰਕਾ' - ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕੰਨ-ਰਿੰਗ ਜਾਂ ਕੰਨ-ਪੇਂਡੈਂਟਸ, ਮੰਜਾ ਅਤੇ ਸੁਰਮਾ (ਕੋਹਲ (ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ)) ਲਈ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਐਸ.ਏ. ਜਾਫਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਲੀਗੜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰ.
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾਬਾਦ, ਚੂੜੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਕਈ ਉਪਕਰਣ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹੈ।  ਇਸ ਦੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤਾਂ ਉੱਚ ਕੀਮਤ ਦੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਯਾਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੰਨਜ ਪੂਰਬੀ ਅਤਰ, ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬ ਜਲ ਲਈ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖੁਰਜਾ ਇਸ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ;  ਅਸਲ ਵਿਚ, ਪੂਰਾ ਰਾਜ ਨਾ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਵਿਚ, ਬਲਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਬਰਤਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਲਖਨ,, ਰਾਜਧਾਨੀ, ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਕਪੜੇ (ਚਿਕਨ) ਦਾ ਕੰਮ ਰੇਸ਼ਮ ਅਤੇ ਸੂਤੀ ਕਪੜਿਆਂ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਲਾਹਾਬਾਦ (ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ) ਆਪਣੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿ ofਟ ਆਫ ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਰਾਫਟ ਕਾਲਜ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਦੋਹੀ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਪੈਟਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਜੋ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ, ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ, ਅਕਬਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਈਰਾਨੀ ਮਾਸਟਰ ਜੁਲਾਹੇ ਖਮਰਿਆ ਨੇੜੇ, ਮਾਧੋਸਿੰਘ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਰੁਕੇ ਸਨ,  ਭਦੋਹੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਲੂਮ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ. ਭਦੋਹੀ ਕਾਰਪੇਟਾਂ ਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ (ਜੀ.ਆਈ.) ਟੈਗ ਮਿਲਿਆ, [4] ਅਤੇ ਡਾਲਰ-ਸਿਟੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ;  ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਲੀਆ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਇਸਦੇ ਮੈਟਲ-ਵੇਅਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਿੱਤਲ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਪੀਲੀਭੀਤ ਇਸ ਦੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਫੁੱਤੇ (ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਦੂਕਾ ਜਾਂ ਖਡਾਂ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ) ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਪਾਈਪਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਬਾਂਸਰੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਬੰਸਰੀ ਯੂਰਪ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਉੱਕਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਵਾਰਾਣਸੀ ਮੁਬਾਰਕਪੁਰ, ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ ਇਸ ਦੀਆਂ ਬਨਾਰਸੀ ਸਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।  ਬਨਾਰਸੀ ਸਾੜੀ ਰਾਜ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਆਹ ਦਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗੋਰਖਪੁਰ ਆਪਣੀਆਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਟੈਰਾਕੋਟਾ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੈਂਡਕ੍ਰਾੱਪਟ ਕੱਪੜੇ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਕਾਲੇ ਬਰਤਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਤਿਉਹਾਰ ਸੰਪਾਦਿਤ
ਧਾਰਮਿਕ ਅਭਿਆਸ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਕੰਮ, ਜਿੰਨਾ ਉਹ ਬਾਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਨ।  ਇਸ ਲਈ, ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਜਾਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੀਵਾਲੀ, ਹੋਲੀ ਅਤੇ ਦੁਸਹਿਰਾ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੈਨ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।  ਰਾਮਲੀਲਾ ਦੇ ਦਸ ਦਿਨ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 10 ਵੇਂ ਦਿਨ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਬਹੁਤ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਰਾਜ ਦੇ ਕਈਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਈਦ ਈ ਮਿਲਦ ਉਨ ਨਬੀ, ਈਦ, ਬਕਰੀਡ ਅਤੇ ਅਲੀ ਇਬਨ ਅਬਿਤਾਲੀਬ ਦਾ ਜਨਮਦਿਨ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੁਸਲਿਮ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।  ਮੋਹਰਰਾਮ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਸ਼ੁਰ ਦਾ ਦਿਨ ਸਰਕਾਰੀ ਛੁੱਟੀ ਹੈ ਪਰ ਸ਼ੀਆ ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਗ ਦਾ ਦਿਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਤਿਉਹਾਰ ਵਜੋਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।  ਮਹਾਵੀਰ ਜੈਅੰਤੀ ਜੈਨਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਬੁੱਧ ਬੁੱਧ ਦੁਆਰਾ ਜੈਅੰਤੀ, ਸਿੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜਯੰਤੀ ਅਤੇ ਈਸਾਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਦੁਆਰਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।   ਹੋਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨਵਮੀ, ਛੱਠ ਪੂਜਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਜਨਮਮਾਸ਼ਟਮੀ, ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਚਰਾਗ ਅਵਾਣ
ਚਰਾਗ ਅਵਾਣ ਇੱਕ ਮੱਧਕਾਲੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਹੀਰ-ਰਾਂਝਾ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਰਚਿਆ।
ਰਚਨਾ
ਚਰਾਗ ਅਵਾਣ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਸਿਧੀ-ਸਾਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਬੋਲੀ ਮੁਲਤਾਨੀ ਰੰਗਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਚਰਾਗ ਅਵਾਣ ਨੇ ਹੀਰ-ਰਾਂਝੇ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਲਿਖਿਆ। ਇਹ ਕਿੱਸਾ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਬੇਟੇ ਮੁਅੱਜ਼ਮ ਖਾਨ ਉਰਫ਼ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਾਕਮ ਦੀ ਖੂਬ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿੱਸਾ ਬੈਂਤ ਦੀ ਥਾਂ ਦਵਈਆ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿੱਸਾ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਨਮੂਨਾ
ਭਾਬੀ ਲਾਲ ਪਲਾਨ ਕਚਾਵੇ ਸ਼ੁਤਰ ਸੰਗਾਰ ਤਰੇੰਦੇ ਜਿਤ ਝਲੇ ਕਰ ਹਥ ਮੁਹਾਰਾਂ ਖੂਬ ਸੰਭਾਲ ਛਿਕੇਂਦੇ ਬਾਕੀ ਚਲ ਦਿਸਣ ਸਭ ਖੇੜੇ ਸੂਰਾਖਾਨ ਦ੍ਲੇਂਦੇ ਡਿੰਗੀ ਪੇਚ ਬਧਨ ਵਿਸ਼ਾਰਾ ਕਮਰਬੰਦ ਚਿਲਕੇਦੇ ਸ਼ਮਲੇ ਖੂਬ ਦਪਟੇ ਚੀਰੇ ਸਹਿਜ ਕੱਨੋ ਦਿਲ ਦੇਂਦੇ ਕੰਗਨ ਦਸਤ ਕਵੱਟੇ ਅਜੂ ਸੋਹਨ ਵਗ ਚਲੇਂਦੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ
ਜਯੰਤੀ ਨਟਰਾਜਨ
ਜੈਅੰਤੀ ਨਟਰਾਜਨ (ਜਨਮ 7 ਜੂਨ 1954) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਿਆਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸੰਸਦ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2011 ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ 2013 ਤੱਕ, ਉਹ ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੰਤਰੀ (ਸੁਤੰਤਰ ਚਾਰਜ) ਸੀ। ਉਸਨੇ 21 ਦਸੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। 30 ਜਨਵਰੀ 2015 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਚੇਨਈ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦੇਵੇਗੀ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ "ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੇਨਤੀਆਂ" ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅਧਾਰ ਸਨ ਕਿ ਕੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਇੱਥੋਂ ਬਦਲ ਗਿਆ ਸੀ। 2014 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਕਾਰਪੋਰੇਟ-ਅਨੁਕੂਲ ਸਟੈਂਡ ਲਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਸਥਿਤੀ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
ਜੈਅੰਤੀ ਨਟਰਾਜਨ ਦਾ ਜਨਮ ਮਦਰਾਸ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਡਾ. ਸੀ.ਆਰ. ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ ਅਤੇ ਰੁਕਮਣੀ ਸੁੰਦਰਰਾਜਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਯੰਤੀ ਨਟਰਾਜਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਸਰੋਜਨੀ ਵਰਦੱਪਨ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਨਾ ਐੱਮ. ਬਕਥਾਵਤਸਲਮ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਂਗਰਸੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ 1963 ਅਤੇ 1967 ਦਰਮਿਆਨ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਚੇਨਈ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਕੂਲ, ਸੈਕਰਡ ਹਾਰਟ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਚਰਚ ਪਾਰਕ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਜਯੰਤੀ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਏਥੀਰਾਜ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਆਸ ਵਕੀਲ ਬਣ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਵਪਾਰਕ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ, ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਹਾਇਤਾ ਬੋਰਡ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰ, ਮਦਰਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ਕਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਾਲ
ਉਸ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1986 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ 1992 ਵਿੱਚ।
ਤਾਮਿਲ ਮਾਨੀਲਾ ਕਾਂਗਰਸ
90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਜੈਅੰਤੀ ਨਟਰਾਜਨ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇਤਾ ਜੋ ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ ਤੋਂ ਨਾਖੁਸ਼ ਸਨ, ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੀਕੇ ਮੂਪਨਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਤਾਮਿਲ ਮਾਨੀਲਾ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਜੈਅੰਤੀ ਨਟਰਾਜਨ ਨੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 1997 ਵਿੱਚ ਟੀਐਮਸੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ।
ਟੀਐਮਸੀ ਦਾ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਵਿੜ ਮੁਨੇਤਰ ਕੜਗਮ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਸੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਮੋਰਚਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਜਯੰਤੀ ਨਟਰਾਜਨ ਨੂੰ 1997 ਵਿੱਚ ਕੋਲਾ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਓ
ਮੂਪਨਾਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਟੀਐਮਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਰਲੇਵੇਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਜਯੰਤੀ ਨਟਰਾਜਨ ਨੂੰ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਬੁਲਾਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 12 ਜੁਲਾਈ 2011 ਨੂੰ ਯੂ.ਪੀ.ਏ. ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਜੈਰਾਮ ਰਮੇਸ਼ ਦੀ ਥਾਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 12 ਜੁਲਾਈ 2011 ਤੋਂ 20 ਦਸੰਬਰ 2013 ਤੱਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ (ਸੁਤੰਤਰ ਚਾਰਜ) ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 2014 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਹਸਨਪੁਰ (ਮਾਛੀਵਾੜਾ ਬਲਾਕ)
ਹਾਸੈਨਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਾਛੀਵਾੜਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਮਾਛੀਵਾੜਾ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਨੂਰੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਕਨੂਰੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਨੀਲੋ-ਸਹਾਰਾ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਡ ਦੇ ਕਾਨੇਮ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਨਾਇਜੀਰਿਆ ਦੇ ਬੋਰਨੂ, ਨਾਇਜਰ ਦੇ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਡਿੱਫਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੰਗਿਆ ਅਤੇ ਮੋਉਨਯੋ, ਜਿੰਦਰ ਅਤੇ ਕਾਵਰ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸਤੀਕੇ
ਸਤੀਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਸਤੀਕੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1135 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 4.9 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਝੁਮਰੀ ਤਲੱਈਆ
ਝੁਮਰੀ ਤਲੱਈਆ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਕੋਡਰਮਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਮੋਦਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਨਾਂਅ
ਝੁਮਰੀ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਤਲੱਈਆ  ਤਾਲ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਤਲਾਬ। ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਝੁਮਰੀ ਇੱਕ ਮਕਾਮੀ ਲੋਕਨਾਚ ਵੀ ਹੈ।
ਅਬਾਦੀ
2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਝੁਮਰੀ ਤਲੱਈਆ ਨਗਰ ਪਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ 87,867 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 45,903 ਮਰਦ ਅਤੇ 41,963 ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਖੋਰਥਾ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਿੰਦੀ, ਭੋਜਪੁਰੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਮਾਰਵਾੜੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵੀ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਲਵੰਡੀ ਕਲਾਂ
ਤਲਵੰਡੀ ਕਲਾਂ ਜਗਰਾਉਂ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, (ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਵਾਂ ਬੇਟ ਮੰਡਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਖੁਰਦ ਅਤੇ ਕਲਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੋ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਇੱਕੋ ਨਾਮ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਡਰੀ ਅੱਡਰੀ ਪਛਾਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮੁੱਲਾਂਪੁਰ ਦਾਖਾ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਸਵੱਦੀ ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਗੁੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਤਲਵੰਡੀ ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਕਾਰਟੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸਥਾਨ (30.853849, 75.592875) ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤਲਵੰਡੀ ਕਲਾਂ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਹਨ:
ਸਰਪੰਚ
ਪੰਚ
ਸਿੱਖਿਆ
ਤਲਵੰਡੀ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਮਹੰਤ ਲਛਮਣ ਦਾਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਕੂਲ ਹੈ ਜੋ ਤਲਵੰਡੀ ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੁਦਰਤੀ ਸਾਧਨ
ਤਲਵੰਡੀ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਸਰੋਤ ਹੈ ਜੋ 39 ਲੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਅੰਸ਼ਕ ਪੂਰਤੀ ਦੀ  ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਤਲਵੰਡੀ ਕਲਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ  ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਅਤੇ ਫਲੋਰੀਨ ਪਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਧਨਾਨਸੂ ਅਤੇ ਭੱਟੀਆਂ ਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਖਰਾਬੀ ਘੱਟ ਹੈ।
ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ
2007 ਦੀ ਫਿਲਮ, ਐਂਡ ਆਫ ਅਬਡੈਂਸ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ, ਇਥੇ ਤਲਵੰਡੀ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਨੇ ਫਿਲਮਾਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਕਟ, ਗਰੀਬੀ, ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਦੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦੇ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਫਿਲਮ ਜੱਟ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਤਲਵੰਡੀ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਧਨੋਆ (ਮ੍ਰਿਤਕ) ਅਤੇ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਧਨੋਆ (ਹੁਣ ਕੈਲਗਰੀ, ਏ.ਬੀ., ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ) ਦੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ `ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
6 ਦਸੰਬਰ 1988 ਨੂੰ ਤਲਵੰਡੀ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਵੀਰੇਂਦਰ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਘਰ 'ਤੇ ਵੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸਕੇਲਰ (ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ)
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਕੇਲਰ ਇੱਕ ਭੌਤਿਕੀ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੰਬਰ ਫੀਲਡ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਤੱਤ (ਐਲੀਮੈਂਟ) ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਨਾਪ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਕੇਲਰ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਭੌਤਿਕੀ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਫ ਮੁੱਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਵੈਕਟਰਾਂ, ਟੈਂਸਰਾਂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ, ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਭਾਣੋਕੀ
ਭਾਣੋਕੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਫਗਵਾੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਵਸਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਲਕਾ ਨਾਥ
ਅਲਕਾ ਨਾਥ (ਜਨਮ 24 ਨਵੰਬਰ 1951) ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਛਿੰਦਵਾੜਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੰਸਦ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਅਲਕਾ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਨਵੰਬਰ 1951 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 27 ਜਨਵਰੀ 1973 ਨੂੰ ਕਮਲਨਾਥ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਨਕੁਲ ਨਾਥ ਅਤੇ ਬਕੁਲ ਨਾਥ ਹਨ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਅਲਕਾ ਨੇ ਸੈਕਰਡ ਹਾਰਟ ਕਾਲਜ, ਡਲਹੌਜ਼ੀ ( ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ) ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਅਲਕਾ 1996 ਵਿੱਚ 11ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਥੂਹੀ
ਥੂਹੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੂਨਿਕਾ
ਕੂਨਿਕਾ ਸਦਾਨੰਦ ਲਾਲ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖਲਨਾਇਕਾ ਦੀ ਅਤੇ ਹਾਸਰਸੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਾਇਕਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਕੈਸਿਟਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਬਤੌਰ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਵੀ, ਉਸ ਨੇ "ਲਾਖੋਂ ਮੇਂ ਏਕ" ਨਾਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੌਪ ਐਲਬਮਾਂ 1996 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ, "ਕੂਨਿਕਾ" ਜੋ 2002 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਐਲਬਮ ਜੋਮਬਿਸ਼ (ਇੱਕ ਰਹੱਸਮਈ ਯਾਤਰਾ) ਨਾਮਕ 2 ਮਈ 2006 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਾਥੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਪਨਗਰ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਗੋਰੇਗਾਓਂ ਵਿੱਚ "ਵ੍ਹਾਈਟ ਇਤਾਲਵੀ ਕੈਫੇ", "ਜ਼ਿੰਗਕਾਫੇ", "ਮਜੇਸਟਿਕਾ - ਸ਼ਾਹੀ ਦਾਅਵਤ ਹਾਲ" ਅਤੇ "ਐਕਸਹੈਲ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸਪਾ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਬਣਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਭਾਈਵਾਲੀ 2007 ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਕੂਨਿਕਾ ਸਦਾਨੰਦ ਲਾਲ ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਏਡਜ਼ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ 15 ਅਗਸਤ 2005 ਨੂੰ ਤਾਰਾ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਟਰੱਸਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਬੇਸਹਾਰਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ, ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ, ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਐਨ.ਜੀ.ਓ. ਚੀਪ (ਚਿਲਡਰਨ ਇਨ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸ), ਦੀ ਇੱਕ ਟਰੱਸਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਟੀ.ਵੀ. ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ
ਆਪਣੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਕੂਨਿਕਾ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀ.ਵੀ. ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਅਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਮੰਨੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਕਾਮਿਕ ਅਦਾਕਾਰ ਅਸਾਰਾਨੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੰਜੂ ਅਸਰਾਣੀ ਨੇ ਕੂਨਿਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਬਰੇਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਬਰੇਕ ਧੀਰਜ ਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਅਲ "ਅਦਾਲਤ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਕੂਨਿਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 28 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1988 'ਚ "ਕਬਰਸਤਾਨ" ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੋਲਡ ਸੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਕੂਨਿਕਾ ਨੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 110 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਅਲ "ਸਵਭਿਮਾਨ" ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ 18 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਫਲ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸਕਿਲਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਬੇਟਾ, ਗੁਮਰਾਹ ਅਤੇ ਖਿਲਾੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।
ਉਸ ਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਤੇ "ਕਾਨਾ ਫੂਸੀ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਟਾਰ-ਪਲੱਸ 'ਤੇ "ਪਿਆਰ ਕਾ ਦਰਦ ਹੈ ਮੀਠਾ ਮੀਠਾ ਪਿਆਰਾ ਪਿਆਰਾ" ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਨੀ ਇੰਟਰਟੇਨਮੈਂਟ 'ਤੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀ.ਵੀ. ਸ਼ੋਅ ਬਾਕਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ 'ਚ ਟੀਮ ਪੁਣੇ ਅਨਮੋਲ ਰਤਨ ਦੇ ਫੀਲਡਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਉਸ ਨੇ ਬਿੱਗ ਮੈਜਿਕ 'ਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਅਲ ਅਕਬਰ ਬੀਰਬਲ 'ਚ ਰਾਣੀ ਦੁਰਗਾਵਤੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ &ਟੀ.ਵੀ. ਸ਼ੋਅ "ਦਿੱਲੀ ਵਾਲੀ ਠਾਕੁਰ ਗੁਰਲਜ਼" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਗੋਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਜੂਲੀਅਟ ਬਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਕੰਬਾ ਭਾਸ਼ਾ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸੁਨਾਮੀ
ਯੁਨਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਥੂਸੀਡਾਈਡਸ ਨੇ ੪੨੬ ਈ.ਪੂ. ਵਿੱਚ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸੁਨਾਮੀ ਸਮੁੰਦਰ-ਹੇਠਲੇ ਭੁਚਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਪਰ ਸੁਨਾਮੀ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਸਮਝ ੨੦ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੁੱਛ ਰਹੀ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਮਝਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਘੋਖ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਜ-ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਭੁਚਾਲ ਸੁਨਾਮੀ ਪੈਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜਦਕਿ ਕਈ ਛੋਟੇ ਭੁਚਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਮਹਾਂਸਾਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਨਾਮੀ ਦੀ ਰਾਹਦਾਰੀ ਦਾ ਸਹੀ ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣਾ; ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਹੀ ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣਾ ਕਿ ਸੁਨਾਮੀ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਤਟਰੇਖਾ ਉੱਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡੇਗੀ।
ਨਿਰੁਕਤੀ
ਸੁਨਾਮੀ ਸ਼ਬਦ ਜਪਾਨੀ 津波 ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੋ ਕੰਜੀਆਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ 津 (ਸੂ) ਭਾਵ "ਬੰਦਰਗਾਹ" ਅਤੇ 波 (ਨਾਮੀ) ਭਾਵ "ਲਹਿਰ"।
ਸੁਨਾਮੀ ਨੂੰ ਕਈ ਵੇਰ ਜਵਾਰ-ਭਾਟਾਈ ਛੱਲਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਾਜ ਵੱਲੋਂ, ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸੁਨਾਮੀ ਦਾ ਜਵਾਰ-ਭਾਟਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਨਾਮੀ ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਬਦ ਹਨ। ਅਕੇਹਾਈ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ië beuna ਜਾਂ alôn buluëk (ਉਪ-ਬੋਲੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ). ਤਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਆਲ਼ੀ ਪੇਰੱਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੁਮਾਤਰਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਦੇ ਲਾਗੇ ਪੈਂਦੇ ਸਿਮਿਊਲਿਊ ਟਾਪੂ ਵਿਖੇ ਇਸਨੂੰ ਦੇਵਾਯਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮੌਂਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਗੁਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਮੌਂਗ। ਸਿੰਗਕਿਲ (ਅਕੇਹ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਨਾਮੀ ਦਾ ਨਾਮ ਗਲੋਰੋ ਹੈ।
ਲੱਛਣ
ਸੁਨਾਮੀ ਦੋ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ: ਤੇਜ ਦਤੀ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕੰਧ ਦਾ ਭੰਨਣਯੋਗ ਬਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਜਮੀਨ ਤੋਂ ਪਿਛਾਂਹ ਖਿਸਕਣਾ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਰੋੜ੍ਹ ਕੇ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਣਾ ਭਾਵੇਂ ਛੱਲ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਭਾਵੇਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਵਾ-ਛੱਲਾਂ ਦੀ ਤਰੰਗ-ਲੰਬਾਈ (ਇੱਕ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਚੋਟੀ ਤੱਕ) ਕੁਝ ੧੦੦ ਮੀਟਰ (੩੩੦ ਫੁੱਟ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਚਾਈ ਕੁਝ ੨ ਮੀਟਰ (੬.੬ ਫੁੱਟ) ਪਰ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਨਾਮੀ ਦੀ ਤਰੰਗ-ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ ੨੦੦ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (੧੨੦ ਮੀਲ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਛੱਲ ੮੦੦ ਕਿ.ਮੀ./ਘੰਟਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਗਤੀ 'ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਰੰਗ-ਲੰਬਾਈ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ 'ਤੇ ਤਰੰਗ-ਕੰਬਣ ਦਾ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਲਈ ੨੦ ਤੋਂ ੩੦ ਮਿੰਟ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਉਚਾਈ ਸਿਰਫ਼ ੧ ਮੀਟਰ (੩.੩ ਫੁੱਟ) ਦੇ ਲਗਭਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਇਸਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ।
ਜਪਾਨੀ ਨਾਮ "ਬੰਦਰਗਾਹ ਛੱਲ" ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵੇਰ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਮਛੇਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਅਸਧਾਰਨ ਛੱਲ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਪਰ ਭੋਂ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਛੱਲ ਦੇ ਕਹਿਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਇਆਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।
ਲਗਭਗ ੮੦% ਸੁਨਾਮੀਆਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਲ-ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸੰਭਵ ਹਨ। ਇਹ ਭੁਚਾਲ, ਭੋਂ-ਖਿਸਕਾਅ, ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਵਿਸਫੋਟ, ਉਲਕਾ-ਪਿੰਡਾਂ ਆਦਿ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ
ਸੁਨਾਮੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਲਈ ਕੁਝ ਘੋਖਾਂ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਯਤਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਯੁੱਧ ਵੇਲੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਫੌਜ-ਬਲ ਨੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸੀਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਵਰਤਮਾਨ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸਫੋਟ ਰਾਹੀਂ ਛੋਟੀਆਂ ਸੁਨਾਮੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਸੀ; ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀ।
{{ਅੰਤਕਾ|2=
ਹਵਾਲੇ
}}
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ
ਜੀਦਾ
ਜੀਦਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜੁਲਫ਼ੀਆ ਖ਼ਾਨਮ
ਜੁਲਫ਼ੀਆ (ਸਿਰਿਲਿਕ ਵਿੱਚ: Зульфия, ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਜੁਲਫ਼ੀਆ ਇਸਰੋਇਲੋਵਾ, 14 ਮਾਰਚ 1915–23 ਅਗਸਤ 1996, ਤਾਸਕੰਦ) ਇੱਕ ਉਜਬੇਕ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਨਾਂ 'ਜੁਲਫ਼ੀਆ' ਦਾ ਸਰੋਤ ਗ੍ਰੀਕ ਨਾਂ 'ਸੋਫੀਆ' ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ 'ਸਿਆਣਪ' ਹੈ। ਜੁਲਫ਼ੀਆ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰੀਗਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ ਉਜ਼ਬੇਕ ਅਖਬਾਰ ਇਸ਼ਚੀ (Ishchi) ਵਿੱਚ 17 ਜੁਲਾਈ 1931 ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜ਼ੁਲਫ਼ੀਆ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦ "ਜ਼ੁਲਫ" ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ "ਇੱਕ ਘੁੰਗਰਾਲੀ ਲੱਟ" ਹੈ ਅਤੇ “(ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ) ਬ੍ਰਹਮ ਰਹੱਸ ਭਗਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜ਼ੁਲਫੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਤਾਸ਼ਕਾਂਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਹੱਲਾ ਡਰਗੇਜ ਵਿੱਚ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਣੇ ਅਤੇ ਕਥਾਵਾਂ ਗਾਉਂਦੀ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ 17 ਜੁਲਾਈ 1931 ਨੂੰ ਉਜ਼ਬੇਕ ਅਖਬਾਰ ਈਸ਼ਚੀ (ਦਿ ਵਰਕਰ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ (ਹਯੋਟ ਵਰਾਕਲਾਰੀ, "ਪੇਜ ਆਫ ਲਾਈਫ") 1932 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰ, ਸ਼ਾਂਤਵਾਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਔਰਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਲਿਖਿਆ।
1938 ਤੋਂ, ਜ਼ੁਲਫੀਆ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ। ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਲੀਡਰ ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਰਹੀ। 1944 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਦਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਹਾਮਿਦ ਓਲੀਮਜੋਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਕਾਰਜ ਅਰਪਣ ਕੀਤੇ। 1953 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸੌਦਾਤ ਰਸਾਲੇ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਬਣ ਗਈ। 1956 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੋਨਤਵੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਫ਼ਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਨਸਟੈਂਟਿਨ ਸਾਈਮਨੋਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1957 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਾਹਿਰਾ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ-ਅਫਰੀਕੀ ਏਕਤਾ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਜ਼ੁਲਫੀਆ ਦਾ ਵਿਆਹ ਉਜ਼ਬੇਕ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਹਾਮਿਦ ਓਲੀਮਜੋਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 3 ਜੁਲਾਈ 1944 ਨੂੰ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ 34 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਜ਼ੁਲਫ਼ੀਆ ਦੀ ਮੌਤ 81 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, 23 ਅਗਸਤ 1996 ਨੂੰ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਸਨਮਾਨ
1999 ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਉਜ਼ਬੇਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਵਾਰਡ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 1 ਮਾਰਚ, 2008 ਨੂੰ, ਤਾਸ਼ਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬੁੱਤ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜਬੇਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ
ਦਰਜ਼ੀ ਪੰਛੀ
ਦਰਜ਼ੀ ਪਿੱਦੀ ਇਸ ਚਿਡ਼ੀ ਨੂੰ ‘ਦਰਜ਼ੀ ਪਿੱਦੀ’ ਜਾਂ ‘ਦਰਜ਼ੀ ਫੁਟਕੀ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਦੀ ਕਲਾ ਕਰਕੇ ਪਿਆ ਿਕਉਂਕੇ ਇਹ ਪੰਛੀ ਆਪਣਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਸੀ ਕੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖਾਣਾ ਕੀੜੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੰਛੀ ਦੀਆਂ 110 ਜਾਤੀਆਂ ਹਨ। ਪ ਇਹ ਚਿੜੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ 1500 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਕਾਰ
ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹਰੀ ਭਾਹ ਵਾਲਾ ਭੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਲਾਖੀ ਟੋਪੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਪਾਸਾ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਪੀਲੀ ਭਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਭੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕਾਲੇ ਧੱਬੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਚੁੰਝ ਲੰਮੀ ਅਤੇ ਪਤਲੀ ਰੰਗ ਦੀ ਗੁਲਾਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਗਲਾ ਸਿਰਾ ਥੱਲੇ ਨੂੰ ਮੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੱਤਾਂ 10-12 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਮੀਆਂ, ਪਤਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਖੰਭ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਗੋਲ, ਪੂੰਝਾ ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਭਾਰ 6 ਤੋਂ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ
ਦਰਜ਼ੀ ਪੰਛੀ ’ਤੇ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ ਤਕ ਬਹਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਣਿਆਂ ਤੋਂ ਤੰਦਾਂ ਜਾਂ ਮੱਕੜੀ ਦੇ ਜਾਲੇ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਕੱਢ ਕੇ ਲੰਮੇ ਤੇ ਚੌੜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੀ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਫੂਸ, ਉੱਨ ਤੇ ਕਪਾਹ ਦੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਕੌਲੀ ਵਰਗਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਦਾ 3 ਤੋਂ 6 ਲਾਲ ਤੇ ਨੀਲੀ ਭਾਹ ਵਾਲੇ ਚਿੱਟੇ ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਖੇ ਧੱਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਦਾ ਇਕੱਲੀ 10 ਦਿਨ ਅੰਡੇ ਸੇਕ ਕੇ ਬੱਚੇ ਕੱਢ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਦਾ ਅਤੇ ਨਰ ਦੋਵੇਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀੜੇ ਖਵਾ-ਖਵਾ ਕੇ ਪਾਲਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਅੰਨ੍ਹੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਦਾਨ
ਅੰਨ੍ਹੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਦਾਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Alms for the blind horse) 2011 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੈ। ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ 'ਅੰਨ੍ਹੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਦਾਨ' ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ 59ਵੇਂ ਕੌਮੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡਾਂ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ, ਸਿਨੇਮੇਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਫ਼ਿਲਮ ਕੈਟੇਗਰੀਆਂ ਦੇ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤੇ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ "ਮੜ੍ਹੀ ਦਾ ਦੀਵਾ" ਤੇ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਮਸਲਿਆ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਵੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਿਥ ਵਿਆਖਿਆ
ਨਾਵਲਕਾਰ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ 'ਅੰਨ੍ਹੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਦਾਨ' ਵਿਚਲੀ ਮਿਥ ਇਉਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ: "ਰਾਹੂ ਤੇ ਕੇਤੂ ਜਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰੱਥਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਤੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਰਸ (ਕਥਿਤ ਉਤਮ ਜਾਤੀਆਂ) ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ ਲਾਹੁਣ ਲਈ, ਅਸੁਰਾਂ (ਰਾਹੂ, ਕੇਤੂ) ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਨੂੰ ਜੇ ਕੁਝ ਦਾਨ ਦੇਣ (ਕਰਜ਼ ਮੋੜਨ) ਤਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਘੋੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੱਥਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾਣਗੇ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਕਥਾ ਦਾ ਕਦੋਂ, ਕਿਵੇਂ ਕੀ ਤੋਂ ਕੀ ਰੂਪ ਬਣਿਆ, ਇਸ ਦੇ ਅਨੇਕ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ, ਅੱਜ ਤਕ ਵੀ ਅਨੇਕ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਸਮੇਂ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਦਲਿਤ ਲੋਕ ਬੋਰੀਆਂ, ਬੱਠਲ, ਪੱਲੜ੍ਹ, ਖੇਸ ਆਦਿ ਲੈ ਕੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਕਰੇ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ‘ਅੰਨ੍ਹੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਦਾਨ ਦਿਓ ਬਈ ਅੰਨ੍ਹੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਦਾਨ!’ ਉਤਮ ਜਾਤੀ ਦੇ ਕਿਸਾਨ, ਮਹਾਜਨ (ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਣ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। (ਪੈਸੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਹੁੰਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਂਝ ਵੀ ਦਾਨ ਅਨਾਜ ਦਾ ਹੀ ਉਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)। ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਪਰ ਅਨੇਕਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਨਾਵਲੀ ਰੂਪਾਂਤਰਨ
"ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਉਲਟਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਚੇਤਨਾ ਆ ਜਾਣ ਕਾਰਨ, ਹੁਣ ਕਥਿਤ ਪਛੜੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ‘ਦਾਨ’ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਬੇਇਨਸਾਫੀਆਂ ਤੇ ਧੱਕੇ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਇਸ ਲਈ ‘ਦਾਨ’ ਨਹੀਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ‘ਹੱਕ’ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਹੱਕ ਲਈ (ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਨਾ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਨਾ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ) ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਗਿੱਡੂ ਵਰਗੇ, ਪੁਰਾਤਨ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੋਕ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜੋ ਪੰਚ ਦੇ ਰੋਕਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ‘ਦਾਨ’ ਮੰਗਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।"
ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਰੋਜ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਉਤਰਾ ਚੜ੍ਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਸੁਲਗਦੇ ਹੋਏ ਜਖਮਾਂ ਅਤੇ ਲਚਾਰੀ ਨੂੰ ਦਬਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਿਵਹੜੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਸੁਲਹਾ ਕਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਦੂਰ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਿੲਸ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਲੂ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਲਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਰਿਕਸ਼ਾ ਵਾਲੇ ਹੜਤਾਲ ਉੱਤੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਮਾਲਿਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉਸ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਸੌਦਾ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਵਿਹੜੇ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਤੇ ਇਸ ਜਮੀਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਲਕ ਿਵਹੜੇ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਘਰ ਢੁਆ ਿਦੰਦੇ ਹਨ।
ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਿਵਹੜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਚਾਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਨੇ ਮੁਰਦਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਦਾਸਤਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੀੜ ਅਤੇ ਕਸ਼ਟ ਦੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਿਰਦਾਰ, ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਨਾਉਮੀਦੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਜੀਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੁਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ ਫ਼ਿਲਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਲਿਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਜਦੂਰੀ ਤਾਂ ਜਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਪੈਸਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਇੱਜਤ ਮਾਣ। ਫ਼ਿਲਮ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਨਾਮ
ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 68ਵੇਂ ਵੀਨਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ ’ਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੇ ਆਬੂਧਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ ’ਚ ਖ਼ਾਸ ਜਿਊਰੀ ਇਨਾਮ ਅਤੇ 50000 $ ਡਾਲਰ ਦੀ ਬਲੈਕ ਪਰਲ ਟਰਾਫ਼ੀ ਜਿੱਤੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 59ਵੇਂ ਬੀ. ਐਫ਼. ਆਈ ਲੰਡਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਬੁਸਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਖਾਈ ਗਈ।
ਕਾਸਟ
ਅਦਾਕਾਰ -
ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ -
ਹਵਾਲੇ
http://www.tribuneindia.com/2012/20120212/spectrum/book5.htm
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਵੇਰਾ ਬਰਗਕੈਂਪ
ਵੇਰਾ ਅਲੀਡਾ ਬਰਗਕੈਂਪ (ਜਨਮ 1 ਜੂਨ 1971) ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਸ 66 (ਡੀ 66) ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਡੱਚ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹੈ ਜੋ 20 ਸਤੰਬਰ 2012 ਤੋਂ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਰਿਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ 2012 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਸੋਸਿਆਲ ਵੇਰਜ਼ੈਕਰਿੰਗਸਬੈਂਕ ("ਸੋਸ਼ਲ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਬੈਂਕ") ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਡੱਚ ਕੁਆਂਗੋ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਈ ਰਾਜ ਲਾਭ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏ.ਓ.ਡਬਲਿਊ. ਸਟੇਟ ਪੈਨਸ਼ਨ ਅਤੇ ਡੱਚ ਬੱਚੇ ਲਾਭ ਭੁਗਤਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਸੀ.ਓ.ਸੀ. ਨੀਦਰਲੈਂਡ (ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ..ਟੀ. ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ) ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਐਮਸਟਰਡਮ-ਸੈਂਟਰਮ, ਐਮਸਟਰਡਮ ਦੇ ਸਬ- ਮਿਊਂਸਪੈਲਟੀ (ਡੀਲਜੀਮੇਂਟ) ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਊਂਸੀਪਲ ਕੌਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਬਰਗਕੈਂਪ ਨੇ ਜਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵ੍ਰਿਜੇ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀਟ ਐਮਸਟਰਡਮ ਵਿਖੇ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਬਰਗਕੈਂਪ ਦਾ ਜਨਮ ਐਮਸਟਰਡਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੱਚ ਮਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੋਰੱਕਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਅਪਣਾ ਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਲਿਖਣਾ ਅਤੇ ਬੋਲਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਬਰਗਕੈਂਪ ਨੇ ਐਮਸਟਰਡਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਅਪਲਾਈਡ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਜਨਜੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਜੇ ਯੂਨੀਵਰਸਟਾਈਟ ਐਮਸਟਰਡਮ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
2008 ਤੋਂ 2012 ਤੱਕ, ਬਰਗਕੈਂਪ ਸੋਸ਼ਲ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਬੈਂਕ (ਐਸ.ਵੀ.ਬੀ.) ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਭਾਗ, ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਇੱਕ ਡੱਚ ਕੌਂਗੋ, ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਹੀ। 2010 ਤੋਂ 2012 ਤੱਕ, ਉਹ ਐੱਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ ਸੀ.ਓ.ਸੀ. ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੀ ਚੇਅਰ ਰਹੀ ਅਤੇ ਐਮਸਟਰਡਮ-ਸੈਂਟਰਮ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਸੀਟ ਉੱਤੇ ਰਹੀ।
2012 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਰਗਕੈਂਪ ਹਾਊਸ ਆਫ ਰਿਪਰੈਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵ ਲਈ ਡੀ 66 ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2017 ਅਤੇ 2021 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਨੂੰ, ਉਹ ਖਦੀਜਾ ਅਰਿਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਦਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਦੀ ਸਪੀਕਰ ਬਣ ਗਈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਬਰਗਕੈਂਪ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਆਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਗੁਲਬਦੀਨ ਨਾਇਬ
ਗੁਲਬਦੀਨ ਨਾਇਬ (ਪਸ਼ਤੋ ; ਜਨਮ 16 ਮਾਰਚ 1991) ਅਫ਼ਗਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ (ਏਸੀਬੀ) ਨੇ 2019 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਲਈ ਨਾਇਬ ਨੂੰ ਅਸਗਰ ਅਫ਼ਗਾਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ (ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਕ੍ਰਿਕਟ) ਦਾ ਨਵਾਂ ਕਪਤਾਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਗੁਲਬਦੀਨ ਨਾਇਬ ਦਾ ਜਨਮ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਗਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਪੁਲੀ ਆਲਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਲਈ 2008 ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਪੰਜ ਵਿੱਚ ਜਪਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਮੈਚ ਖੇਡੇ। ਉਸਨੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਆੱਉਟ ਆਫ ਦ ਐਸ਼ੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਨਾਇਬ ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਜਿੰਮ ਵਿੱਚ ਬਾਡੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਕਰਦਿਆਂ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਨੋਲਡ ਸ਼ਵੇਰਜਨੇਗਰ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫਿਲਮਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਪਿੱਛੋਂ ਨਾਇਬ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਗਵਾ ਲਈ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ 2010 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਏ ਦਰਜਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਕੌਮੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ 'ਤੇ 2009 ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੌਰੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੀਮ ਬਣੀ ਸੀ। ਨਾਇਬ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਏ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਤਿੰਨ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤਤਿੰਨ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (ਇਕ ਰੋਜ਼ਾ) ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਮੈਚ ਖੇਡੇ।