cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕੇਕੜਾ ਪਿੱਠ ਪਰਨੇ
ਕੇਕੜਾ ਪਿੱਠ ਪਰਨੇ (Een op zijn rug liggende krab) ਡਚ ਉੱਤਰ-ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਦੀ ਕਲਾਕਾਰ ਵਿਨਸੈਂਟ ਵਾਨ ਗਾਗ ਦੀ ਇੱਕ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੈ। ਇਹ 1888 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਹਰੀ ਪਿਠਭੂਮੀ 'ਚ ਪਿੱਠ ਪਰਨੇ ਪਏ ਇੱਕ ਕੇਕੜੇ ਦੀ ਅਹਿਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ। ਇਹ ਐਮਸਟਰਡਮ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਵਾਨ ਗਾਗ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਅੰਗ ਵਜੋਂ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸ਼ਾਇਦ ਜਾਪਾਨੀ ਪੇਂਟਰ, ਹੋਕੂਸਾਈ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਕੇਕੜਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਿੰਟ ਵਾਨ ਗਾਗ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 1888 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਥੀਓ ਵਾਨ ਗਾਗ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਇੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਸਫ਼ੀਰ
ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਸਫ਼ੀਰ (1916 - 1999), ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਵੇਦਨਾ ਵਾਲਾ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਸਫ਼ੀਰ ਦਾ ਜਨਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਪਿੰਡ ਮਲਿਕਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਦਾ ਪਿਤਾ ਮਾਸਟਰ ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ ਉਘਾ ਸਿੱਖ ਆਗੂ ਸੀ। ਸਫ਼ੀਰ ਨੇ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਬੀ ਏ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾ ਕਾਲਜ, ਲਹੌਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। 1938 ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰੈਕਟਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸੰਤਾਲੀ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡੇਰੇ ਲਾਏ। ਉਥੇ ਉਹ 1969 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜੱਜ ਬਣੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਡਾ. ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ
'''ਡਾ. ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ''' (ਜਨਮ 8 ਮਾਰਚ 1950) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹਨ। ਡਾ. ਖਹਿਰਾ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਇਕੱਤਰੀਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰੀ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਜੀਵਨ
ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬੀ.ਐਸਸੀ. ਆਨਰਜ਼ ਲਾਇਲਪੁਰ ਖਾਲਸਾ ਜਲੰਧਰ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਐਮ.ਏ. Linguistics, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ‘ਮਿੱਥ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜੁਗਤ’ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ, ਮੁਖੀ ਡਿਸਟੈਂਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ, ਡੀਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹ Punjab Linguistic Association (P.L.A) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹਨ।
ਟਾਓ (ਕਣ)
ਟਾਓ (τ), ਜਿਸਨੂੰ ਟਾਓ ਲੈਪਟੌਨ, ਟਾਓ ਪਾਰਟੀਕਲ ਜਾਂ ਟਾਓਔਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਵਾਂਗ ਨੈਗੇਟਿਵ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਚਾਰਜ ਅਤੇ ਇੱਕ 1/2-ਸਪਿੱਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ, ਮੀਔਨ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋਆਂ ਨਾਲ ਇਹ ਇੱਕ ਲੈਪਟੌਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਧਾ-ਅੰਕ ਸਪਿੱਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੁਢਲੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਤਰਾਂ, ਟਾਓ ਦਾ ਇੱਕ ਉਲਟੇ ਚਾਰ ਵਾਲਾ ਐਂਟੀਪਾਰਟੀਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਪੁੰਜ ਅਤੇ ਸਪਿੱਨ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਟਾਓ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਟਾਓ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਜਿਸਨੂੰ ਪੌਜ਼ਟਿਵ ਟਾਓ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਟਾਓ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਐਂਟੀਂਟਾਓ ਨੂੰ  ਰਾਹੀਂ ਚਿੰਨਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਡਾ. ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਵਿਵਹਾਰ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਚਿੰਨ੍ਹਾਤਮਕ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਵਿਅਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹਾਤਮਕ ਵਿਵਹਾਰ ਇੱਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੋਂ ਦੂਸਰੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁੰਤਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਟਾਓ (ਕਣ)
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਪਟੌਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਣ
ਡਾ. ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਰੂਪਾਂਤਰਨ
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਰੂਪਾਂਤਰਨ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਮੂਲ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਨਿਰੰਤਰ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਸਦਕਾ, ਪੁਰਾਣੇ ਤੱਤ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਸੰਗ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬੇਲੋੜੇ ਤੱਤ ਆਪਣਾ ਨਿਖੇਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਤਨ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸਿਰਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਕਾਰਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੀ ਰੂਪਾਂਤਰਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਦਲ ਰਹੀਆਂ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗ ਬਦਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਆਂ ਰੂਪਾਂਤਰਨ ਹੈ। ਰੂਪਾਂਤਰਨ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਧੀਮੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਦੇਣ
ਡਾ. ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ 'ਲੋਕਧਾਰਾ : ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ' ਵਿਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਦੇਣ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਵਿਉਤਪਤੀ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਬਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ Folklore ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਹੈ । Folklore ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1846 ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਜੇ. ਥੋਮਸ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ। ਫੋਕ - ਲੋਕ ਸਮੂਹ, ਲੋਕ ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ, ਧਰਮ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਰੀਤਾਂ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਜੁਗਤ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੋਰ- ਇਕ ਸੰਗਠਿਤ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ Folk ਲਈ ‘ਲੋਕ’ ਅਤੇ Lore ਲਈ ‘ਯਾਨ’ ਸ਼ਬਦ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ Folklore ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਰੁਪਾਂਤਰਣ 'ਲੋਕਯਾਨ' ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਅਰਥ 'ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਜਾਣ ਦੀ ਸਵਾਰੀ' ਹੈ। ਭਾਵ ਉਹ ਵਾਹਨ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸੰਸਕਿ੍ਤਕ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Folklore ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਦ 'ਲੋਕਧਾਰਾ' ਡਾ. ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਨੇ ਵਰਤਿਆ ਹੈ। ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਅਰਥ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਧਾਰਾ' ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੁਝ ਰਚਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੁਝ ਵਿਛੁੰਨ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਤੇ ਮੁਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਵੱਖ ਹੈ। ਫੋਕਲੋਰ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਪੀੜੀ ਤੋਂ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣਾ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ ਮੋਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਵਾਂ ਵੀ ਜੁੜਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਬਦ folklore ਦੇ ਸੁਭਾਅ, ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜੁਗਤ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤ ਕਰਨ 'ਲੋਕਯਾਨ' ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਨਿੱਗਰ ਹੈ। ਦੂਸਰਾ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪੰਜਾਬੀ ਉਚਾਰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਵਧੇਰੇ ਸਾਰਥਕ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਇਹ ਪਦ ਪੰਜਾਬੀ ਮਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਦਵਤਾ ਦੀ ਮੌਲਿਕ ਸਿਰਜਣਾ ਹੈ। ਚੋਥਾ ਇਹ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਿਖੇੜ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਦਲੀਲ ਪੱਖੋਂ folklore ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਆਇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਬਦ ਲੋਕਯਾਨ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਾਰਥਕ ਹੈ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਡਾ. ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਅਨੁਸਾਰ:- ਸਮੇਂ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸਨਮੁਖ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ- ਸਮੂਹ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੋਚਣੀ ਦਾ ਵਿਅਕਤ ਰੂਪ ਹੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਗਟਾ ਲਈ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਮਾਧਿਅਮ ਦੀ ਕਿਸਮ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੱਛਣ
ਡਾ. ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਨ-ਸਮੂਹ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਅਕਤ ਰੂਪ ਹੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਦੱਸੇ ਹਨ।
ਪਰੰਪਰਾ
ਪਰੰਪਰਾ ਇਕ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ। ਜੋ ਪੀੜੀ ਦਰ ਪੀੜੀ ਅੱਗੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਇੱਕ 'ਲੋਕ ਸਮੂਹ' ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। folklore ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਅਚੇਤ ਤੌਰ ਤੇ ਹੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕੋਈ ਸਿੱਖਣ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਜੁੜਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਵਿਸਰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਇੱਕ ਧਾਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੁਰਾਤਨ ਵੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਵੀਨ ਵੀ। 'ਲੋਕਧਾਰਾ' ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਖ਼ੁਦ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਬੀਨਤਾ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਪ੍ਰਬੀਨਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਬੀਨਤਾ ਤੋਂ ਭਾਵ ਲੋਕਧਾਰਾ 'ਲੋਕ ਸਮੂਹ' ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅੰਦਰ ਹੁਨਰ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੇ ਸੁਹਜ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਭਾ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰਚ ਸਕਦੇ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਲੋਕਧਾਰਾ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਉਪਜ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਰੰਤਰ ਅਭਿਆਸ ਸਦਕਾ ਇਸਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ 'ਲੋਕ ਸਮੂਹ' ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਭਾਵਾ ਨੂੰ ਇਸ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਬਣਾਏ ਨਿਯਮਾਂ ਤੇ ਖਰਾ ਉਤਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸਰਵ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਮਿਲਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਹੀ ਉਸਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਵਿਵਹਾਰਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ -ਲੋਕ ਗੀਤ ਕਿਸੇ ਲੋਕ ਧਰਾਈ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਰਸਮਾਂ-ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਹਾਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਪੱਕਤਾ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਪਰਪੱਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਡਾ. ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ (ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਦੀ ਸਿਰਜਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ) ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਦੋ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੰਦ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਤੇ ਖੁੱਲੇ ਕਾਵਿ ਰੂਪ। ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਬੰਦ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੁਝਾਰਤਾਂ, ਮੁਹਾਵਰੇ ਅਤੇ ਅਖਾਣਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। "ਫਲ ਨੀਵਿਆਂ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦੇ ਸਿੰਬਲਾ ਤੂੰ ਮਾਣ ਨਾ ਕਰੀਂ...."ਇਹ ਇੱਕ ਅਖਾਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਇਹ ਹਰ ਇੱਕ ਜਨ-ਸਮੂਹ ਦੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਅਤੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਏ ਗਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਰਿਵਰਤਨ
ਪਰਿਵਰਤਨ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪਰਿਵਰਤਨ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸਹਿਜ ਰੂਪ ਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਬੇਲੋੜੇ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਵਿਛੁੰਨ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗੇ ਤੁਰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਵਚਨ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਗੇ ਵੱਧਦੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਨਾਲ ਟੱਕਰ, ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰਥਕ ਵਿਰੋਧਤਾਵਾਂ, ਅਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ, ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਨੋਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਵਿਅਕਤ ਕਰਨਾ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਹੈ।
ਉਚਾਰ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਇਕ ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਉਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਤੱਤ
ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਵੰਨਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵੰਨਗੀ ਦੇ ਤੱਤ ਕੜੀਦਾਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਮਨ ਤੇ ਸਹਿਜ-ਸੰਚਾਰ ਦੋ ਤੱਤ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਦੂਸਰੀ ਵੰਨਗੀ ਦੇ ਤੱਤ ਲੜੀਦਾਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੜੀਦਾਰ ਸਬੰਧ ਇਸਨੂੰ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇਸ ਦਾ ਤੱਤ ਹੈ।
ਲੋਕਮਨ
ਲੋਕਮਨ ਵਿੱਚ ਜਨ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਸਰਵ ਸਾਂਝੇ ਅਨੁਭਵ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਮਨ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਚੌਗਿਰਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਤੇ ਵਿਅਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਮਨ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਜਾਤੀ, ਬਰਾਦਰੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਸਕਣ ਦੀ ਸਮੱਰਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤੱਤ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀ ਸਾਡੇ ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੰਚਾਰ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤੱਤ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਸਮਾਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਰਵ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ- ਕੀਮਤਾਂ, ਸੰਚਾਰ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਹਿਚਾਰੀ ਤੱਤ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਰਜ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਰਥਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਰਜ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਟਾਵੀਂ ਟਾਵੀਂ ਕੰਗਣੀ, ਕਣਕ ਕਮਾਦੀ ਸੰਘਣੀ।
ਮੋਠ ਵਿਰਲੇ, ਤਿਲ ਘਣੇ, ਕਦੇ ਨਾ ਆਵੇ ਹਾਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਖੌਤਾਂ, ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੰਰਚਨਾਤਮਿਕ ਆਧਾਰ
ਸੰਰਚਨਾਤਮਿਕ ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ ਡਾ.ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸੰਚਾਰਿਤ ਆਧਾਰ
ਇਹ ਆਧਾਰ ਸੰਚਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ’ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਨਿਰੋਲ ਉਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਇਹ ਆਪਣੀ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਹੋਰ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਕਿਰਿਆ, ਰੰਗ ਅਤੇ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਾਧਿਅਮ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਰਗੀਕਰਨ ਹੀ ਸੰਚਾਰਾਤਮਿਕ ਆਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾ ਲਈ ਚਾਰ ਮਾਧਿਅਮ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਨੋਟੋਚੋਰਡ
ਨੋਟੋਚੋਰਡ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਡੰਡੇ ਵਰਗੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਰਗੀ ਚੀਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਗੀਠੀ
ਝਰਨੇਦਾਰ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਲਾ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਦਾ ਬੂਰ ਪਾ ਕੇ ਅੱਗ ਬਾਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅੰਗੀਠੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਕਪਾਹ, ਨਰਮੇ ਦੀਆਂ ਛਿਟੀਆਂ, ਲੱਕੜਾਂ, ਪਾਥੀਆਂ, ਗੁੱਲ, ਸਲਵਾੜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਲਣ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਬਾਲ ਕੇ ਰੋਟੀ ਟੁੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅੰਗੀਠੀ ਉਪਰ ਰਸੋਈ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਅੰਗੀਠੀ ਬਾਲਦੇ ਸਨ। ਅੰਗੀਠੀਆਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚੋਂ ਬਣੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਪੁਰਾਣੀ ਬਾਲਟੀ ਜਾਂ ਪੀਪੇ ਵਿਚ ਲੋਹੇ ਦਾ ਝਰਨਾ ਲਗਵਾ ਕੇ ਵੀ ਅੰਗੀਠੀ ਬਣਵਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਗੀਠੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਤੋਂ ਚਿਉਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿੱਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅੰਗੀਠੀਆਂ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਟੋਵਾਂ ਨੂੰ ਰਸੋਈਆਂ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਰਸੋਈ ਲਈ ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੰਗੀਠੀ ਦੀ ਵਰਤੋ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਜਿਹਦਾ ਨਾਂ ਚੌਥੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੋਢੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਮਗਰੋਂ ਪਿਆ ਹੈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ੧੧ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਪਿੰਡ ਨੇੜੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ-ਅਜਨਾਲ਼ਾ ਰੋੜ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਇਹ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਸਮੁੱਚੇ ਟਰਮੀਨਲ ਦੀ ਸਮਾਈ ਪੁਰਾਣੇ ਟਰਮੀਨਲ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ੧੧ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ੭ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਉਡਾਣਾਂ ਹਨ।
ਸ਼ਾਇਲਾ ਸ਼ਰਮੀਨ
ਸ਼ਾਇਲਾ ਸ਼ਰਮੀਨ (ਜਨਮ 16 ਜੁਲਾਈ 1989) ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2019 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 2019 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀ-20 ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਲਿਓਨ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਲੇਓਨ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (The House of Light or the Pulchra Leonina) ਨੂੰ ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਦੇ ਲੇਓਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੇਓਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਰੋਮਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਘਰ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਓਰਦੋਨੋ ਦੂਜੇ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬਣਤਰ
ਲੇਓਨ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਦੇ ਲਾ ਰੇਗਲਾ (Santa María de la Regla) ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। 1844 ਈ. ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਹਿੱਤ (Cultural Interest) ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਇਆ। ਇਸਨੂੰ ਪੁਲਕਰਾ ਲੇਓਨੀਨਾ (Pulchra Leonina) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਉਸਤਾਦ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਏਨਰੀਕੇ ਨੇ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣ ਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋਈ।
ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਜੋਅਲ ਗੁਸਤਵੇ ਨਾਨਾ ਨਗੋਂਗਾਂਗ
ਜੋਅਲ ਗੁਸਤਾਵੇ ਨਾਨਾ ਨਗੋਂਗਾਂਗ (1982-2015), ਜੋ ਅਕਸਰ ਜੋਅਲ ਨਾਨਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਐਚਆਈਵੀ / ਏਡਜ਼ ਦੇ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸਨ। ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਨਾਨਾ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਕੈਮਰੂਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਾਈਜੀਰੀਆ, ਸੇਨੇਗਲ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਾਰਟਨਰ ਫਾਰ ਰਾਈਟਸ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ (ਪਰਿਦੇਵ) ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਬੁਟੀਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਫਰਮ ਸਨ। ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਇੱਕ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਐਮ.ਬੀ.ਐਮ.ਟੀ / ਐਮ.ਐਸ.ਐਮ. ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਗੱਠਜੋੜ, ਐਚਆਈਵੀ ਤੋਂ ਐਮ.ਐਸ.ਐਮ. ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮੈਨ ਫਾਰ ਸੈਕਸੁਅਲ ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਰਾਈਟਸ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਨ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਨਾ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕੌਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿਖੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਪਾਲਿਸੀ ਐਸੋਸੀਏਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਦ 'ਯਾਊਂਡੇ ਇਲੈਵਨ'
2005 ਵਿੱਚ ਕੈਮਰੂਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਯਾਂਉਡੇ ਵਿੱਚ ਬਾਰ 'ਤੇ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਿਆਰਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸੰਬੰਧ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਾਨਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 10 ਅਕਤੂਬਰ, 2006 ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਨੈਸ਼ਨ ਵਰਕਿੰਗ ਗਰੁੱਪ ਓਨ ਆਰਬਿੱਟਰੇਰੀ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤੇ ਕੈਮਰੂਨ ਦੇ 11 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਅਨੁਕੂਲਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ
ਨਾਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਫਰਾਂਸੀਸੀ, ਬਨਸੋ ਅਤੇ ਮੇਦੁੰਬਾ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਇਸਤੋਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨਾਨਾ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਕੇਪ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਐਲ.ਐਲ.ਐਮ. (ਮਾਸਟਰ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਐਲ.ਐਲ.ਡੀ. ਵੱਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਇਪਸਵਿਚ ਟਾਊਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਇਪਸਵਿੱਚ ਟਾਊਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਇਪਸਵਿਚ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪੋਰਟਮਾਨ ਰੋਡ, ਇਪਸਵਿਚ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ , ਜੋ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਚੈਮਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਇਪ੍ਸਵਿੱਚ ਟਾਊਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਬੀਬੀਸੀ ਉੱਤੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
19 ਦਸੰਬਰ
4 ਪੋਹ ਨਾ: ਸ਼ਾ: 19 ਦਸੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 353ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 354ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 12 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਰੂਦਿਨ
ਸੰਖੇਪ ਕਹਾਣੀ
ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਪਾਸੇ ਰਹਿ ਗਏ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਬੌਧਿਕ ਤਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰਹਿ ਰਹੇ, ਨਾਵਲ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਝਲਕਾਂ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਇਕੋ-ਇਕ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਕਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਾਰੀਆ ਲਾਸਨਸਕਾਇਆ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਦਾ ਰੋਹਬ ਚੱਲਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਨਤਾਲੀਆ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਦਾਰੀਆ ਅਤੇ ਫਰੈਂਚ ਆਇਆ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਘਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤੀ ਹੇਠ ਪਾਲਿਆ ਪੋਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਤਾਲੀਆ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ; ਉਹ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੌਜੂਦਾ ਟ੍ਰੈਕਟ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਘੁਟਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਮਿਖਾਇਲੋ ਲੇਜ਼ਨੇਵ ਇੱਕ ਗੁਆਂਢੀ ਜ਼ਮੀਦਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਣਵਿਆਹਿਆ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ। ਉਹ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਇਮਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਸਰਲ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਾਰੀਆ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਤੇ ਮਿਲਦੀ ਘੁੱਟੀ ਘੁੱਟੀ ਜਿਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ। ਨਾਵਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮੂਲੀ ਸਥਾਨਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਅਣਵਿਆਹੀਂ ਔਰਤਾਂ, ਖਬਤੀ ਛੜੇ, ਟਿਊਟਰ ਅਤੇ ਚਿਪਕੂ। ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਸਵੀਰ ਖੁਸ਼ਗਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਸਮਾਜਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਕੜੀ ਰੂਸੀ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬੋਰਿੰਗ ਹੈ। ਦਾਰੀਆ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਤੇ ਲਗਪਗ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਕੱਠ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਤਿਆਚਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਥਾਨਕ ਭੱਦਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਸਮਾਜਕ ਵਰਤੋਂ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹਨ।
ਇਸ ਖੜੋਤ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਮਿੱਤਰੀ ਨਿੱਕੋਲਾਏਵਿਚ ਰੂਦਿਨ ਆ ਟਪਕਦਾ ਹੈ, ਲੱਗਦਾ ਤਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹੈ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਕ ਖ਼ਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਜਾਗੀਰ ਦਰ ਜਾਗੀਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਡੇਰਾ ਜਮਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤਕ ਉਸ ਦਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹਥ ਖੜੇ ਨਹੀਂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ। ਰੂਦਿਨ ਇਕ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਰੈਡੀਕਲ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਾਰੀ ਪੂੰਜੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਉਸਦੀ ਕਲਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਗਹਿਰਾਈਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਥਾਨਿਕ ਲੋਕ ਉਸਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ ਜਗਮਗਾ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਧੜਕਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਦਾਰੀਆ ਉਸਦੀ ਚਮਕ ਦਮਕ ਦੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਤਾਲੀਆ ਉਸਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਲ ਦੇ ਦੂਜੇ ਮੈਂਬਰ ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਦੀ ਰੁਮਕ ਵਜੋਂ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਰਾਏ ਦੇ ਲਖਾਇਕ ਇੱਕ ਤਾਂ ਸਥਾਨਕ ਜ਼ਮੀਦਾਰ, ਜੋ ਹੁਣ ਸਰਕਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹਾਜ਼ਰਜਵਾਬ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਮਿਖਾਇਲੋ ਲੇਜ਼ਨੇਵ, ਜੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਰੂਦਿਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਪੋਕੋਰਸਕੀ ਸਰਕਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਸੀ, ਸਾਹਿਤ, ਦਰਸ਼ਨ, ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਭਾਸ਼ਣ ਕਰਵਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸੀ।  ਜਦੋਂ ਲੇਜ਼ਨੇਵ ਦਾ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਪਿਆ। ਉਸਨੇ ਰੂਦਿਨ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਜੋੜੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਰਗਰਮ ਦਖਲ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸੰਭਾਵੀ ਵਿਆਹ ਨੇਪਰੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹ ਸਕਿਆ।
ਦਾਰੀਆ ਨੂੰ ਰੂਦਿਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਧੀ ਦੇ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦੇ ਵਾਰਤਾਲਾਪਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ ਕਿ, ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ, ਨਤਾਲੀਆ ਅਕੇਵੇਂ ਕਰਕੇ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਮਾਲਕਣ ਗ਼ਲਤ ਸੀ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ  ਦਿਮਿਤਰੀ ਨਿਕੋਲੇਵਿਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਇਕਬਾਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਂ।" ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਪਾਂਡਲੇਵਸਕੀ ਤੋਂ ਇਸ ਗੁਪਤ ਮੀਟਿੰਗ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਰੂਦਿਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲੋਂ ਉਸਨੂੰ ਮਰੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੇਗਾ।
ਦਮਿੱਤਰੀ ਨਿੱਕੋਲਾਏਵਿਚ ਦੀ ਦੁਚਿੱਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀ ਜੁਦਾਈ ਪੈ ਗਈ। ਰੂਦਿਨ ਨੇ ਵੋਲਿਨਤਸੇਵ ਅਤੇ ਨਤਾਲੀਆ ਨੂੰ ਵਿਦਾਇਗੀ ਚਿੱਠੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਲਾਸਨਸਕਾਏ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਤੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਵੋਲਿਨਤਸੇਵ ਅਤੇ ਨਤਾਲੀਆ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਲੇਜ਼ਨੇਵ ਨੇ ਲੀਪਨਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਰੂਦਿਨ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ।
1848 ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਬੈਰੀਕੇਡਜ਼ ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਗਨੇਵ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਰੇਮੰਡ ਚੈੰਨਡਲਰ
ਰੇਮੰਡ ਥਰੌਨਟਨ ਚੈੰਡਲਰ (ਯੂ.ਐਸ.: /ˈtʃændlər/, UK: /ˈtʃɑːndlər/; ਜੁਲਾਈ 23, 1888 - ਮਾਰਚ 26, 1959) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ-ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਸੀ। 1932 ਵਿੱਚ ਚਾਲੀ-ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਡ੍ਰੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਗੁਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੈਂਡਲਰ ਇੱਕ ਜਾਅਲਸਾਜ਼ੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਬਣ ਗਏ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ, "ਬਲੈਕਮੇਲਰਸ ਡੂ ਨਾਟ ਸ਼ੂਟ", 1933 ਵਿਚ ਬਲੈਕ ਮਾਸਕ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਸਪੱਟੀ ਰਸਾਲਾ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, ਦ ਬਿਗ ਸਲੀਪ, 1939 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਚੰਦਲੇਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿਚ ਸੱਤ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ (ਇਕ ਅੱਠਵੇਂ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਗਤੀ ਵਿਚ, ਰਾਬਰਟ ਬੀ ਪਾਰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ)। ਪਲੇਬੈਕ ਸਭ ਕੁਝ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਸ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕੁਝ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਇਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ 26 ਮਾਰਚ, 1959 ਨੂੰ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਲਾ ਜੋਲਾ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ।
ਚੈਂਡਲਰ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਟਾਈਲਿਸ਼ਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਦਸ਼ੀਲ ਹੈਮਾਂਟ, ਜੇਮਜ਼ ਐਮ. ਕੇਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਲੇ ਮਾਸਕ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਾਅਲੀ ਕਥਾ ਦੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸਕੂਲ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ, ਫਿਲਿਪ ਮਾਰਲੋਈ ਦੇ ਨਾਜ਼ਕ, ਜਿਵੇਂ ਹੈਮੈੱਟਸ ਦੀ ਸੈਮ ਸਪਰੇਡ, ਨੂੰ ਕਈਆਂ ਨੂੰ "ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਜਾਸੂਸ" ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਹੰਫਰੀ ਬੋਗਾਰਟ ਦੁਆਰਾ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਮਾਰਬਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਚੈਂਡਲਰ ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਨਾਵਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸਟਰਪੀਸਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਫੇਅਰਵੇਲ, ਮਾਈ ਲਵਲੀ (1940), ਲਿਟਲ ਸਿਸਟਰ (1949) ਅਤੇ ਦ ਲਾਂਗ ਅਲਬਾਇ (1953)। ਲੰਮੇ ਚੁੱਪੀ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਅਪਰਾਧ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਇਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਸ਼ਲਾਘਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਵੇਂ "ਹਮੇਵੇਟ ਦੀ ਦ ਗਲੋਸ ਕੁੰਜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਕ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਨਾਵਲ ਵਜੋਂ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋ ਹੁਣੇ ਹੀ ਰਹੱਸ ਦੇ ਤੱਤ ਹਨ"। ਚੈਂਡਲਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
thumb|ਇੱਕ ਨੀਲੀ ਪਲਾਕ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ ਚੌਂਕ ਵਿੱਚ ਘਰ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਚੰਡਲਰ ਵਾਟਰਫੋਰਡ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਚੈਂਡਲਰ ਦਾ ਜਨਮ 1888 ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਫਲੋਰੈਂਸ ਡਾਰਟ (ਥਾਰਟਨਟਨ) ਅਤੇ ਮੌਰੀਸ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਚੈਂਡਲਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ ਪਲੈਟਸਮੌਥ, ਨੇਬਰਸਕਾ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ (ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਭੈਣ) ਅਤੇ ਚਾਚੇ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹਿ ਰਹੇ। ਚੈਂਡਲਰ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਇੱਕ ਅਲਕੋਹਲ ਸਿਵਲ ਇੰਜਨੀਅਰ ਜਿਸ ਨੇ ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਰੇ, ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਤੋਂ, ਲਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1900 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਬਰੋ ਦੇ ਕਰੌਇਡਨ ਵਿੱਚ ਅਪਰ ਨਾਰਵਡ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਇਕ ਹੋਰ ਚਾਚਾ, ਵਾਟਰਫੋਰਡ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਇਕ ਸਫਲ ਵਕੀਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਚੰਡਲਰ ਆਪਣੀ ਨਾਨੀ ਨਾਲ ਰਹੇ। ਰੇਮੰਡ ਰਾਇਲ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਐਕਟਰ ਮੈਕਸ ਐਡਰੀਅਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਸੀ; ਮੈਕਸ ਦੀ ਮਾਂ ਮੈਬੇਲ ਫਲੋਰੈਂਸ ਥਰਟਨਨ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਸੀ ਚੰਡਲਰ ਕਲਾਸੀਫਾਈਨਲ ਡਿੁਲਵਿਚ ਕਾਲਜ, ਲੰਡਨ (ਇਕ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲੇਖਕ ਪੀ. ਜੀ. ਵੇਡਹਾਊਸ ਅਤੇ ਸੀ. ਐਸ. ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਕੁੱਝ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਵਾਟਰਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਗਏ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੈਰਿਸ ਅਤੇ ਮ੍ਯੂਨਿਚ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਹੁਨਰ ਸੁਧਾਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣਾ। 1907 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਸ਼ਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਇਕ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ, ਇਕ ਸਾਲ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਛਾਪੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੌਤ
ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਬਾਅਦ, 1954 ਵਿੱਚ Cissy Chandler ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬੀ, ਚੈੰਡਲਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਅਣਗਹਿਲੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਵਿਊ ਮੱਬਲੇਮ ਦੇ ਬੇਸਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟੋਰੇਜ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚ 57 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪਏ ਰਹੇ ਸਨ।
ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਇਕ ਦਿੱਕਤ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲਾ ਜੋਲਾ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਏ. 1959 ਵਿਚ ਉਹ ਸਕਾਫਪਸ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਨਿਊਔਮੋਨਿਕ ਪੈਰੀਫਿਰਲ ਵੈਸਕੂਲਰ ਸ਼ੌਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਰੇਨਲ ਯੂਰੀਮੇਆ (ਮੌਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣ-ਪੱਤਰ ਅਨੁਸਾਰ) ਵਿਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ ਸਨ। ਹੇਲਗਾ ਗ੍ਰੀਨ ਨੇ ਚੈਂਡਲਰ ਦੀ $ 60,000 ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਢੀ ਹੋਈ ਸੀ, 1960 ਵਿਚ ਫੈਸੀਸੇ ਦੁਆਰਾ ਚੈਲਡਰ ਦੇ ਹੋਲੋਗ੍ਰਿਕ ਕੋਡਿਕਸ ਦੀ ਚੋਣ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦੀ ਵਸੀਅਤ ਅਨੁਸਾਰ।
ਚੈਂਡਲਰ ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਡੀਏਗੋ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿਚ, ਮਾਉਂਟ ਹੋਪ ਸੀਮੇਟਰੀ ਵਿਖੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫ੍ਰੈਂਕ ਮੈਕਸ਼ੇਨੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਰੇਡੰਡ ਚੈਂਡਲਰ ਦੀ ਲਾਈਫ, ਚੈਂਡਲਰ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀਸਵਰ ਵਿਊ ਮੱ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਊਂਟ ਹੋਪ ਵਿਚ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਅੰਤਿਮ-ਸੰਸਕਾਰ ਜਾਂ ਦਫਨਾਉਣ ਦੀਆਂ ਹਿਦਾਇਤਾਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀਆਂ ਸਨ।
2010 ਵਿੱਚ, ਚੈਂਡਲਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਲੌਰੇਨ ਲੈਂਟਕਰ, ਜੋ ਕਿ ਅਟਾਰਨੀ ਈਸਾ ਵੇਨ (ਜੌਨ ਵੇਨ ਦੀ ਧੀ) ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਸੀਸੀ ਦੇ ਬਚੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਉਂਟ ਹੋਪ ਵਿੱਚ ਚੰਡਲਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਲਿਆਂਦਾ। ਸਤੰਬਰ 2010 ਵਿੱਚ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੱਜ ਰਿਚਰਡ ਸ. ਵਿਟਨੀ ਨੇ ਲਟਕਮਾਰ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1888 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1959 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਇਮਾਰਤ
ਇਮਾਰਤ ਮਨੁੱਖ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਛੱਤ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ ਸਮੇਤ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਭਗ ਸਥਾਈ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹੇ। ਇਹ ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਕਾਰਾਂ, ਖ਼ਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਵਾਤਾਵਰਨ ਪੱਖੀ ਇਮਾਰਤ ਤੋਂ ਭਾਵ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਸ ਇਮਾਰਤ ਤੋਂ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਬਣਾਵਟ, ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਉੱਤੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬੁਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੋਵੇ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਗੁਣ ਹੋਣ ਤਾਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪੱਖੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਗੁਣ ਊਰਜਾ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੋਮਿਆਂ ਦੀ ਯੋਗ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਜਿਵੇਂ ਸੌਰ ਊਰਜਾ ਆਦਿ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਫੋਕਟ ਪਦਾਰਥ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਫੋਕਟ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ’ਤੇ ਨਾਂਹ ਪੱਖੀ ਅਸਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਟਰੇਸੀ ਚੈਪਮੈਨ
ਟਰੇਸੀ ਚੈਪਮੈਨ (ਜਨਮ 30 ਮਾਰਚ 1964) ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹਿੱਟ ਗੀਤਾਂ "Fast Car" ਅਤੇ "Give Me One Reason", "Talkin' 'bout a Revolution", "Baby Can I Hold You", "Crossroads", "New Beginning" ਅਤੇ "Telling Stories" ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਮਲਟੀ-ਪਲਾਟੀਨਮ ਅਤੇ ਚਾਰ-ਵਾਰ ਗਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਖਮਲੀ ਆਵਾਜ ਦੀ ਸੁਹਿਰਦਤਾ, ਉਸ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਬੋਲ ਅਤੇ ਤਾਮ ਝਾਮ ਰਹਿਤ ਸੰਗੀਤ ਅੱਜ ਤੱਕ ਅਦੁੱਤੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਚੈਪਮੈਨ ਦਾ ਜਨਮ ਓਹੀਓ, ਕਲੀਵਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਟਰੇਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਚ ਹੀ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਦੀ ਘੋਰ ਤੰਗੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਯੁਕਲੀਲ ਖਰੀਦ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਚੈਪਮੈਨ ਨੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗਿਟਾਰ ਵਜਾਉਣਾ ਅਤੇ ਗੀਤ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗਿਟਾਰ ਵਜਾਉਣ ਲਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ  ਹੀ ਹਾ  ਨੇ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ
ਇੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਗੁਜਰਾਲ
ਇੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਗੁਜਰਾਲ (ਆਈ. ਕੇ. ਗੁਜਰਾਲ; 4 ਦਸੰਬਰ 1919 – 30 ਨਵੰਬਰ 2012) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ 1997 ਤੋਂ 1998 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੇ 12ਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਹਰੀਸ਼ ਆਇਰ
ਹਰੀਸ਼ ਅਈਅਰ ਨੂੰ ਅਹਿਮ ਹਾਇਰ ਅਤੇ ਹਰਿਸ਼ ਆਇਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ 16 ਅਪ੍ਰੈਲ 1979 ਨੂੰ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬਰਾਬਰ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ। ਆਇਰ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈਸਬੀਅਨ, ਗੇ, ਸਮਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ (ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ) ਵਰਗ, ਬੱਚਿਆਂ, ਔਰਤਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸੋਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ 'ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਬੀਜੀਟੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ
--Nachhattardhammu (ਗੱਲ-ਬਾਤ) ੧੪:੦੨, ੧ ਦਸੰਬਰ ੨੦੧੨ (UTC)
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ
--Nachhattardhammu (ਗੱਲ-ਬਾਤ) ੧੪:੦੦, ੧ ਦਸੰਬਰ ੨੦੧੨ (UTC)
1556
1556 55 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1550 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2006
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2006 'ਚ ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਸਾਨ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ
ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਜਾਂ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਉੱਤਰੀ ਕੈਲਿਫੋਰਨੀਆ ਅਤੇ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ
ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ (ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ: ਅਚਲ ਕਪੂਰ, 11 ਨਵੰਬਰ 1955) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮਿਸਟਰ ਇੰਡੀਆ, ਨੋ ਐਂਟਰੀ, ਜੁਦਾਈ ਅਤੇ ਵਾਂਟੇਡ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤੀ। ਉਹ 2018 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਅਦਾਕਾਰ ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਸੰਜੇ ਕਪੂਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਰਜੁਨ ਕਪੂਰ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ ਦਾ ਜਨਮ 1955 ਵਿੱਚ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ (ਅਨਿਲ ਅਤੇ ਸੰਜੇ) ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਨ।
ਕਪੂਰ ਦਾ ਵਿਆਹ 1983 ਵਿੱਚ ਮੋਨਾ ਸ਼ੌਰੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਅਰਜੁਨ ਕਪੂਰ (ਜਨਮ 1985) ਅਤੇ ਅੰਸ਼ੁਲਾ (1987) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਅਰਜੁਨ ਨੇ 2012 ਦੀ ਫਿਲਮ ਇਸ਼ਾਕਜ਼ਾਦੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਕਟਰਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਦਕਿ ਅੰਸ਼ੁਲਾ ਨੇ ਬਰਨਾਰਡ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਬੋਨੀ ਨੇ 2 ਜੂਨ 1996 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ. ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰੀਆਂ, ਜਨਹਵਈ (6 ਮਾਰਚ 1997 ਨੂੰ ਜਨਮ) ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ (ਨਵੰਬਰ 5, 2000 ਨੂੰ ਜਨਮ)। 24 ਫ਼ਰਵਰੀ 2018 ਨੂੰ, ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਟੱਬ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰੀਦੇਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਵਜੋਂ ਕੈਰੀਅਰ
ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ ਸਮਾਂਤਾ ਵਰਗੇ ਦਾਰਥਕ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼ੇਖਰ ਕਪੂਰ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਨੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸਕਾਈ ਫਾਈ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ 1987 ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਥਕ ਕਲਾਸਿਕ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਆਪਣੀਆਂ ਕਈ ਰੇਖਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਾਣਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਦੇਵੀ ਦੀ "ਮਿਸ ਹਵਾ ਹਵਾਈ" ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ "ਮੋਗਾਮਬੋ ਖੁਸ਼ ਹੂਆ" (ਮੋਗਾਮਬੋ ਖੁਸ਼ ਹੈ) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਥਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਰੀ ਮੋਗਾਮਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਲਨਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ-ਪਿਆਰੇਲਾਲ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੇ ਵੀ ਵਧੀਆ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਿਖਾਈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਾਣਾ "ਹਵਾ ਹਵਾਈ" ਜੋ ਅੱਜ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੰਡਿਆਟਮਜ਼ ਮੂਵੀਜ਼ ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਟਾਪ 25 ਮਸੇ ਫੋਟੋਜ਼ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਲੀਮ-ਜਾਵੇਦ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ 1982 ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਇੱਕ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਏਨ ਰਥਾਥਿਨ ਰੱਥਮ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇ. ਭਾਗਯਾਰਜ ਸੀ। ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਜੈ ਸੰਕਰਮ ਵਿੱਚ, ਅੰਬਰੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ 'ਤੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਲ ਟਾਈਮ ਦੇ 100 ਮਹਾਨ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।  ਰੈਡਿਫ ਦੁਆਰਾ "ਇਸਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ" ਫਿਲਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ 1987 ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਸੀ ਅਤੇ 'ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਸਿਖਰ 10 ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਫਿਲਮਾਂ' ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਵੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।
ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ 1999 ਤੱਕ ਅਨਿਲ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ 2000 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅਦਾਕਾਰ ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ, ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ, ਨਮਰਤਾ ਸ਼ਿਰੋਡਕਰ, ਡੈਨੀ ਡੈਨਜੋਂਗਪਾ ਅਤੇ ਓਮ ਪੁਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ. ਫਿਲਮ ਦੀ ਬਕਾਇਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਸਫਲਤਾ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਦੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਨਟੀਗਰੇਸ਼ਨ ਤੇ ਬੈਸਟ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਲਈ ਨਰਗਿਸ ਦੱਤ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਕੌਮੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।
2002 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਗੋਪਾਲ ਵਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਦੇਵਗਨ, ਮੋਹਨ ਲਾਲ, ਮਨੀਸ਼ਾ ਕੋਇਰਾਲਾ, ਵਿਵੇਕ ਓਬਰਾਏ ਅਤੇ ਅੰਤਰਾ ਮਾਲੀ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ. ਇਹ ਮੁੰਬਈ ਅੰਡਰਵਰਲਡ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਐਕਸਪੋਜ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮਾਫੀਆ ਸੰਸਥਾ ਡੀ-ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਾਊਦ ਇਬਰਾਹੀਮ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਨੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੋਂ ਚੰਗੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 11 ਇਨਾਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਛੇ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੇ 2004 ਦੇ ਆਸਟਿਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਏਸ਼ੀਅਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਗੈਂਗਸਟਰ ਲੜੀ ਦੀ ਦੂਜੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਸਤਿਆ ਦੀ ਸੀਕਵਲ ਹੈ. ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸੀਕਵਲ, ਡੀ. ਫ਼ਿਲਮ ਐਕਟਰ ਰਾਜੀਵ ਮਸੰਦ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੇਬਲ ਕੀਤਾ (ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰਕੱਲਿਆ ਸਤਿ ਦੇ ਨਾਲ) "ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਫਿਲਮਾਂ" ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤਾ, ਫਿਲਮ ਨੋਇਰ ਦੀ ਇੱਕ ਬਦਲਾਵ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਨੋਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਹ ਸਵੀਕਾਰ ਮਾਸਟਰ ਹੈ।
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 2004 ਦੀ ਫਿਲਮ 'ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਫੇਲ੍ਹ' ਸੀ. ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਾਮੇਡੀ ਨੋ ਐਂਟਰੀ 2005 430,00,000 ਨਾਲ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਿਟ ਬਣ ਗਈ।
2009 ਵਿੱਚ, ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ ਨੇ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਨਾਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਾਂਟ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਖਾਨ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਫਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ' ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਗਈ। 200 ਵੀਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 440 ਮਿਲੀਅਨ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਗਿਆ, ਜਿਸ ' ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਨੀਵਾਰ 1750 ਮਿਲੀਅਨ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਲਈ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ 1012.5 ਮਿਲੀਅਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 260.6 ਮਿਲੀਅਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰੁਪਏ ਕਮਾਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਡਾਕਟਰ ਬਿਨਾਇਕ ਸੇਨ
ਡਾਕਟਰ ਬਿਨਾਇਕ ਸੇਨ (बिनायक सेन, বিনায়ক সেন) ਮਾਨਵੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਾਲੇ ਵਿਆਕਤੀ ਹਨ। ਪੀਪਲਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਫਾਰ ਸਿਵਲ ਲਿਬਰਟੀਜ਼ (ਪੀ.ਯੂ.ਸੀ.ਐਲ.) ਦੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਕੌਮੀ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਡਾ. ਸੇਨ ਵੱਲੋਂ ਛਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਜਮਹੂਰੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੈਕਟਰ ਪੱਖੀ ਲੋਕ-ਵਿਰੋਧੀ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਤੇ ਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਜਿੱਥੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਥੇ ਹੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹਾਸਲ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਜਥੇਬੰਦੀ ਸਲਵਾ ਜੁਡਮ ਅਤੇ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਗ੍ਰੀਨ ਹੰਟ ਰਾਹੀਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਵਹਿਸ਼ੀ ਹੱਤਿਆਵਾਂ, ਝੂਠੇ ਪੁਲੀਸ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਬਲਾਤਕਾਰ, ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਿਰਾਸਤਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸਾੜ ਫੂਕ ਆਦਿ ਵਰਗੀਆਂ ਗੈਰ ਪੱਖੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵੈਲੂਰ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਈ ਸੰਨ 2004 ਵਿੱਚ ਪਾਲ ਹੈਰੀਸਨ ਐਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਸ਼ੰਗਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਦਿਵਾਸੀ ਖੇਤਰ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਥੋਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਮਾੜੀ ਖੁਰਾਕ, ਮਲੇਰੀਆ ਅਤੇ ਟੀ. ਬੀ. ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸਨ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਏਲੀਨਾ ਪਿਛਲੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਸੂਲੀਆ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿੱਚ ਜੋਨਾਥਨ ਮਾਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਆਈ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਉਸਨੂੰ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮਾਂ ਬਦਲੇ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਕਸਲਵਾਦੀ ਜਾਂ ਸਲਵਾਯੁਧਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ
ਸਮੁੰਦਰ
ਸਮੁੰਦਰ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਿੰਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ਼ ਜੁੜਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੂਣੀ ਝੀਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ, ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਵਾਂਗ, ਕੋਈ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਸ਼ਬਦ ਸਮਾਨਰਥੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ "ਸਮੁੰਦਰੀ ਬਰਫ਼" ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪਿਘਲਨ ਅੰਕ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ—ਲਗਭਗ −੧.੮ °C (੨੮.੮ °F 'ਤੇ) ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਮਾਨਵ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਗਾਹਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਫ਼ੋਏਨੀਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਭੂਮਧ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਜਦਕਿ ਹਾਨੂ ਪਹਿਲਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੋਜੀ ਸੀ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਅੱਜ ਵੀ ਕਾਫੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲਭਦ ਹੈ। ਉਹ ਲਾਲਾ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚੀਂ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਆਖਰ ਲੱਗਪਗ 2750 ਈ ਪੂ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਤੱਟ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਬਾਲਟਿਕ ਸਾਗਰ
{|
ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਮੁੰਦਰ
ਕੁਝ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਰੀਆਂ, "ਸਮੁੰਦਰ" ਕਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮੁੰਦਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
1840
1840 84 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1840 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਬੋਰਿਸ ਪਾਸਤਰਨਾਕ
ਬੋਰਿਸ ਲੀਓਨਿਦੋਵਿੱਚ ਪਾਸਤਰਨਾਕ (ਰੂਸੀ: Борис Леонидович Пастернак; [bɐˈrʲis lʲeɐˈnʲidəvʲɪt͡ɕ pəstʲɪrˈnak]; 10 ਫ਼ਰਵਰੀ 1890 – 30 ਮਈ 1960) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਮੁਲਕ ਰੂਸ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾਂਜਲੀ ਮਾਈ ਸਿਸਟਰ, ਲਾਈਫ਼ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: My Sister, Life) ਰੂਸੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕੀਤੇ ਸਟੇਜੀ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਤਰਜਮੇ ਵੀ ਰੂਸੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।
ਰੂਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਡਾਕਟਰ ਜਿਵਾਗੋ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜਾ 1905 ਦੇ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1960 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਹੂਦੀ ਲੇਖਕ
ਪੋਰਟਮਾਨ ਰੋਡ
ਪੋਰਟਮਾਨ ਰੋਡ, ਇਸ ਨੂੰ ਇਪ੍ਸਵਿਚ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਇਪ੍ਸਵਿੱਚ ਟਾਊਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 30,311 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਇਪ੍ਸਵਿੱਚ ਟਾਊਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
ਅਲ੍ਹਾ ਯਾਰ ਖਾਂ ਜੋਗੀ
ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਲ੍ਹਾ ਯਾਰ ਖਾਂ ਜੋਗੀ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਹਕੀਮ ਸਨ।ਉਰਦੂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।ਜਨਮ 1870 ਦੇ ਲਗਭਗ ਲਹੌਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਹੋਇਆ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।ਟਿਕਾਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਨਾਰਕਲੀ ਬਜ਼ਾਰ ਲਹੌਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਉਹ ਹਿਕਮਤ ਦੇ ਯੂਨਾਨੀ ਤੇ ਇਰਾਨੀ ਪੱਧਤੀ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਨ।ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖ ਇਤਹਾਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਵੱਡੇ ਤੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਦੋ ਰਚਨਾਵਾਂ ਮਰਸੀਏ ਸ਼ਹੀਦਾਨੇ ਵਫ਼ਾ ਤੇ ਗੰਜੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੋਈਆਂ ਜੋ ਕਿਤਾਬ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਇਆ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਸਟੇਜਾਂ ਤੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਛੰਦ ਪੜ੍ਹੇ ਗਏ ਤੇ ਅੱਜ ਤਕ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਹੀਦਾਨੇ ਵਫ਼ਾ
ਇਸ ਲੰਮੀ ਨਜ਼ਮ ਦਾ ਮਰਸੀਆ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਕੇ ਹਕੀਮ ਅੱਲ੍ਹਾ ਯਾਰ ਖਾਂ ਜੋਗੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੁਸਤਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 'ਸ਼ਹੀਦਾਨਿ-ਵਫ਼ਾ' ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ, ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਸਾਲ 1913 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ| ਨਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੇ ਜਿਊਂਦੇ ਦੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਣੇ ਜਾਣ ਦੇ ਦਰਦਨਾਕ ਸਾਕੇ ਨੂੰ, ਅਜਿਹੀ ਦਰਦ ਭਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੁਨਣ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
"(45) ਯਿਹ ਕਹ ਕੇ ਫਿਰ ਹਜ਼ੂਰ ਤੋਂ ਚਮਕੌਰ ਚਲ ਦਿਏ ਹਾਲਤ ਪੇ ਅਪਨੀ ਕੁਛ ਨਾ ਕਿਯਾ ਗ਼ੌਰ ਚਲ ਦਿਏ ਕਰਤਾਰ ਕੇ ਧਿਯਾਨ ਮੇਂ ਫ਼ਿਲਫ਼ੌਰ ਚਲ ਦਿਏ ਰਾਜ਼ੀ ਗੁਏ ਰਜ਼ਾ ਪੇ ਬਹਰ-ਤੌਰ ਚਲ ਦਿਏ ਜੋ ਕੁਛ ਵਹਾਂ ਪੇ ਗੁਜ਼ਰੀ ਯਿਹ ਲਿਖਨਾ ਮੁਹਾਲ ਹੈ ਯਿਹ ਮਰਸੀਯ ਸੁਨਾਨਾ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਹੈ (46) ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਬਰਸ ਲਿਖ ਕੇ ਲਾਊਂਗਾ ਅਰਸ਼ਦ ਸੇ ਬੜ੍ਹ ਕੇ ਮਰਸੀਯਾ ਸਬ ਕੋ ਸੁਨਾਊਾਗਾ ਸਤਗੁਰ ਕੇ ਗ਼ਮ ਮੇਂ ਰੋਊਂਗਾ ਤੁਮ ਕੋ ਰੁਲਾਊਾਗਾ ਦਰਬਾਰਿ ਨਾਨਕੀ ਸੇ ਸਿਲਾ ਇਸ ਕਾ ਪਾਊਂਗਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਔਰ ਫ਼ਤਹ ਕਾ ਇਸ ਦਮ ਬਯਾਂ ਸੁਨੋ ਪਹੁੰਚੇ ਬਿਛੜ ਕੇ ਹਾਏ ਕਹਾਂ ਸੇ ਕਹਾਂ ਸੁਨੋ'' (ਬੰਦ 45 ਤੇ 46 'ਸ਼ਹੀਦਾਨਿ-ਵਫ਼ਾ')"
"(72) "ਜਾਨੇ ਸੇ ਪਹਲੇ ਆਓ ਗਲੇ ਸੇ ਲਗਾ ਤੋਂ ਲੂੰ। ਕੇਸੋਂ ਕੋ ਕੰਘੀ ਕਰ ਦੂੰ ਜ਼ਰਾ ਮੂੰਹ ਧੁਲਾ ਤੋਂ ਲੂੰ। ਪਯਾਰੇ ਸਰੋਂ ਪੇ ਨਨ੍ਹੀ ਸੀ ਕਲਗ਼ੀ ਸਜਾ ਤੋਂ ਲੂੰ। ਮਰਨੇ ਸੇ ਪਹਲੇ ਤੁਮ ਕੋ ਮੈਂ ਦੂਲ੍ਹਾ ਬਨਾ ਤੋਂ ਲੂੰ।" ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਮਾਤ ਗੁਜਰੀ ਨੇ ਆਰਾਸਤਾ ਕੀਯਾ। ਤੀਰ-ਓ-ਕਮਾਂ ਸੇ, ਤੇਗ਼ ਸੇ ਪੈਰਾਸਤਾ ਕੀਯਾ। (ਆਰਾਸਤਾ,ਪੈਰਾਸਤਾ=ਸਜਾਇਆ)"
"110 ਠੋਡੀ ਤਕ ਈਂਟੇਂ ਚੁਨ ਦੀ ਗਈਂ ਮੂੰਹ ਤਕ ਆ ਗਈਂ। ਬੀਨੀ ਕੋ ਢਾਂਪਤੇ ਹੀ ਵੁਹ ਆਂਖੋਂ ਪਿ ਛਾ ਗਈਂ। ਹਰ ਚਾਂਦ ਸੀ ਜਬੀਨ ਕੋ ਘਨ ਸਾ ਲਗਾ ਗਈਂ। ਲਖ਼ਤ-ਏ-ਜਿਗਰ ਗੁਰੂ ਕੇ ਵੁਹ ਦੋਨੋਂ ਛੁਪਾ ਗਈਂ। ਜੋਗੀ ਜੀ ਇਸ ਕੇ ਬਾਦ ਹੂਈ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਥੀ। ਬਸਤੀ ਸਰਹਿੰਦ ਸ਼ਹਰ ਕੀ ਈਂਟੋਂ ਕਾ ਢੇਰ ਥੀ। (ਜਬੀਨ=ਮੱਥਾ, ਘਨ=ਗ੍ਰਹਿਣ, ਲਖ਼ਤ-ਏ-ਜਿਗਰ= ਜਿਗਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ)"
ਗੰਜੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ
ਹਕੀਮ ਮਿਰਜ਼ਾ ਅੱਲ੍ਹਾ ਯਾਰ ਖਾਂ ਜੋਗੀ ਨੇ,ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਜੰਗ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦਸਮੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ, ਇਸੇ ਤਰਜ਼ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਨਜ਼ਮ,ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਮਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕੁੱਲ 110 ਬੰਦ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 'ਗੰਜਿ ਸ਼ਹੀਦਾਂ' ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਸਤਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1915 ਵਿੱਚ ਛਪ ਕੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ।
ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਜੰਗ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਦਾਸਤਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਨੂੰ 'ਸਿੰਘੋਂ ਕੀ ਕਰਬਲਾ' ਨਾਲ ਤਸ਼ਬੀਹਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੇਖੋ 'ਗੰਜਿ-ਸ਼ਹੀਦਾਂ' ਦਾ ਇਹ ਇੱਕ ਬੰਦ,
"(94)
"(106)
ਲੋ ਜਾਓ, ਸਿਧਾਰੋ ! ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਕੋ ਸੌਂਪਾ ! ਮਰ ਜਾਓ ਯਾ ਮਾਰੋ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਕੋ ਸੌਂਪਾ ! ਰੱਬ ਕੋ ਨ ਬਿਸਾਰੋ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਕੋ ਸੌਂਪਾ ! ਸਿੱਖੀ ਕੋ ਉਭਾਰੋ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਕੋ ਸੌਂਪਾ ! ਵਾਹਗੁਰੂ ਅਬ ਜੰਗ ਕੀ ਹਿੰਮਤ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ! ਪਯਾਸੇ ਹੋ ਬਹੁਤ ਜਾਮ-ਏ-ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੁਮ੍ਹੇਂ ਬਖ਼ਸ਼ੇ !"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ
ਖ਼ਿਤਾਫ਼ੇ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਗੇਤਾਫੇ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Catedral de La Magdalena) ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਤਾਫੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 1991ਈ. ਵਿੱਚ ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਗੇਤਾਫੇ ਵਿੱਚ ਡਾਏਓਸੀਸ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦਾ ਖਾਕਾ ਅਲੋਂਸੋ ਦੇ ਕੋਵਾਰੁਬਿਆਸ (Alonso de Covarrubias) ਅਤੇ ਜੁਆਂ ਗੋਮੇਜ਼ ਦੇ ਮੋਰਾ (Juan Gómez de Mora) ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1770ਈ. ਵਿੱਚ ਬਣ ਕਿ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਘੰਟੀ ਟਾਵਰ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੁਦੇਜਾਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਬਾਕੀ ਦਾ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਬਾਰੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਕਾਰੀ ਜੋਸ ਲੇਓਨਾਰਦੋ (José Leonardo), ਅਨਜੇਲੋ ਨਾਰਦੀ (Angelo Nardi) ਅਤੇ ਫੇਲਿਕਸ ਕਾਸਤੀਲੋ (Félix Castelo) ਨੇ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੂੰ 1958 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਰੇਖਾ ਸੂਰੀਆ
alt=Rekha Surya|thumb ਰੇਖਾ ਸੂਰੀਆ (ਜਨਮ 17 ਨਵੰਬਰ 1959) ਇੱਕ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਲਾਈਟ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ ਹੈ।
ਸ਼ੈਫ਼ੀਲਡ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਸ਼ੈਫ਼ੀਲਡ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੈਫ਼ੀਲਡ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਚ ਏਂਡ ਹੋਰਸ ਗ੍ਰਾਉਂਡ, ਸ਼ੈਫ਼ੀਲਡ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਜੋ ਨੌਰਦਰਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਨ ਸਾਊਥ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਇਹ ੨੪ ਅਕਤੂਬਰ, ੧੮੫੭ 'ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰਗਰਮ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ।
ਰੇਖਾ ਸੂਰੀਆ
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਰੇਖਾ ਸੂਰੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਲਖਨਊ ਵਿਚ ਇੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੂਰ ਅਤੇ ਚੰਦ ਸੂਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਿਭਾਜਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਜੋੜਾ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਲਖਨਊ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੈਫ਼ੀਲਡ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਫੀਫਾ ਆਰਡਰ ਓਫ ਮੈਰਿਟ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਨੂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਪਲਬਧਤਾ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਇਂਗਲਿਸ਼ ਫੁਟਬਾਲ ਹਾਲ ਓਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰੇਖਾ ਸੂਰੀਆ
ਸਿੱਖਿਆ
ਸੂਰੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਖਨਊ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ੈਫ਼ੀਲਡ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਰੇਖਾ ਸੂਰੀਆ
ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਯਾਤਰਾ
ਰੇਖਾ ਸੂਰੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਬੇਗਮ ਅਖ਼ਤਰ ਅਤੇ ਗਿਰਜਾ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਬੇਗਮ ਅਖ਼ਤਰ ਦੀ ਆਖਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ।   ਅਖ਼ਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੂਰੀਆ ਗਿਰਿਜਾ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਵਾਰਾਨਸੀ ਜਾਂਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1980 ਵਿਆਂ ਵਿਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਵਿਚ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਇਕ ਗੁਰੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਅਨੁਭਵੀ ਸਾਰੰਗੀ ਵਾਦਕ ਬਸ਼ੀਰ ਖਾਨ ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਗੁਰੂ ਸੀ।
ਸੂਰੀਆ ਨੇ 1994 ਵਿਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ (ਐਸ.ਐਨ.ਏ.) ਦੇ ਆਰਕਾਈਵਜ਼ ਲਈ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਕਿਤਾਬ "ਸੰਗ ਇਨ ਏ ਸਰਟੇਨ ਸਟਾਈਲ" ਲਿਖੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਐਸ.ਐਨ.ਏ. ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕਲਾਸੀਕਲ ਪਾਸਾ
ਰੇਖਾ ਸੂਰੀਆ ਦੀ ਗਾਇਨ ਸ਼ੈਲੀ ਸਿੰਗਾਰ ਰਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਕਾਵਿ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।  ਉਹ ਦਾਦਰ, ਕਾਜਰੀ, ਝੂਲਾ, ਹੋਰੀ, ਚਾਈਤੀ ਅਤੇ ਦਾਦਰ ਅਤੇ ਗਜ਼ਲ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਸੂਫਿਆਨਾ ਕਲਾਮ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ
ਰੇਖਾ ਸੂਰੀਆ "ਆਰਟਿਸਟਸ 4 ਚੇਂਜ" ਵਰਗ ਦੇ ਤਹਿਤ 2012-13 ਲਈ ਕਰਮਵੀਰ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਦਵੈਤਾ ਪਰਿਵਾਰ
ਅਦਵੈਤਾ ਪਰਿਵਾਰ ( ਬੰਗਾਲੀ : অদ্দৈত অংশ) ਚੇਲਿਆਂ ਦੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਅਦਵੈਤਾ ਅਚਾਰੀਆ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਦੈਵਾ (ਵੈਰਕੁਥ-ਮੂਰਤੀ) ਅਤੇ ਮਹਾਂਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਗੌੜਿਆ ਵੈਯਵ ਸੰਪ੍ਰਦਾਯ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ: 'ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਬੰਗਾਲੀ ਪਰੰਪਰਾ') ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸ੍ਰੀ ਚੇਤਨਯ ਮਹਾਂਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਹੋਈ।
ਅਦਵੈਤ ਪਰਿਵਾਰ ਗੌੜਿਆ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ, ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸ੍ਰੀ ਚੇਤਨਯ ਮਹਾਂਪ੍ਰਭੂ (ਵਿਭੁੰਭੜਾ ਮੀਰਾ, १8686-15–153434) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਅਦਵੈਤਾ ਅਚਾਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।,ਅਦਵੈਤ ਕੇਵਲ ਸ੍ਰੀ ਚੇਤਨਯ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਲਈ ਹੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਲੀਲਾ ਦਾ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਚੇਤਨਯ ਦੀਆਂ ਬ੍ਰਹਮ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਅਧਿਆਪਕਾਂ (ਗੁਰੂ-ਪਰੰਪਰਾ) ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵੀ ਸੀ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ 'ਪਰਿਵਾਰਾ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਪਰਿਵਾਰ' ਜਾਂ 'ਤੁਹਾਡੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ' ਭਾਵ ਚੇਲੇ। ' ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ' ਅਵਤਾਰ ' ਹੈ, ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 'ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕੁਲ'। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਦੀਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ -ਇਕ ਵਮਸਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ (ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਅਰਥ 'ਇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ') ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੀਕਸ਼ਾ ਪਰੰਪਰਾ, ਜਾਂ ਅਰੰਭਿਕ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ, ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਜਨਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਦੀਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਦਵੈਤਾ ਪਰਿਵਾਰ
ਪੰਡਤ ਕੁਵਰ ਅਚਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਭਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ, ਸਾਲ 1434 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਅਦਵੈਤਾ ਅਚਾਰਿਆ ਦਾ ਜਨਮ ਸ੍ਰੀ ਹੱਟਾ ਜਿਸਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਨਾਮ ਸਾਏਲਹਟ ਹੈ ਦੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਕਾਲੀ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਪਤਿਤ ਰੂਹਾਂ ਲਈ ਰਹਿਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਰੂਪ ਸ੍ਰੀ ਚੇਤਨਯ ਮਹਾਂਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸਨੇ 1486 ਵਿੱਚ ਨਵਦੱਪਾ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ੍ਰੀ ਅਦਵੈਤ ਅਚਾਰਿਆ ਗੌੜ ਅਨਾ ਠਾਕੁਰ (ਗৌর আনা ঠাকুর) ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਅਦਵੈਤਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਆਰੰਭ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਦਵੈਤਾ ਅਚਾਰਿਆ ਦੇ ਦੋ ਵਿਆਹੇ ਪੁੱਤਰਾਂ- ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮਿਸਰਾ ਗੋਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਬਾਲਰਾਮ ਮੀਰਾ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਅਦਵੈਤਾ ਅਚਾਰਿਆ ਦੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਅਕਯੁਤਨੰਦ, ਗੋਪਾਲ, ਜਗਦੀਸ਼ ਅਤੇ ਸਵਰੂਪਾ, ਪਰ ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ (ਭਿਕਸ਼ੂ) ਬਣ ਗਏ, ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚੇਲੇ ਨਹੀਂ ਬਣੇ।
ਸ੍ਰੀ ਅਦਵੈਤਾ ਅਚਾਰੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੁੱਲ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਜਯ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੋਸਵਾਮੀ (1841-1899) ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਗੀਤ-ਪੱਤਰ ਉਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਕੁਲਦਾਨੰਦ ਬ੍ਰਹਮਾਚਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਦਵੈਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਡੇ ਬੰਗਾਲ (ਪੂਰਬੀ-ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਰਿੰਦਾਵਨ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜੇਬਾਂ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਗੈਰ-ਭਾਰਤੀ ਚੇਲੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
20 ਦਸੰਬਰ
5 ਪੋਹ ਨਾ: ਸ਼ਾ:
20 ਦਸੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 354ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 355ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 11 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ
ਪ੍ਰੋ. ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ 16 ਕਾਵਿ ਤੇ ਵਾਰਤਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹਨ।
ਵਾਰਤਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਗੇੜਾ
ਗੇੜਾ ਜਾਂ ਗੇੜ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਕਿਸੇ ਗੇੜੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ (ਜਾਂ ਬਿੰਦੂ) ਦੁਆਲ਼ੇ ਚੱਕਰਦਾਰ ਚਾਲ਼ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਤਿੰਨ-ਪਸਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਖ਼ਿਆਲੀ ਲਕੀਰ ਦੁਆਲ਼ੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹਨੂੰ ਗੇੜੇ ਦਾ ਧੁਰਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਧੁਰਾ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਚੀਜ਼ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਦੁਆਲ਼ੇ ਘੁੰਮਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਬਾਹਰਲੇ ਬਿੰਦੂ ਦੁਆਲ਼ੇ ਘੁੰਮਣ, ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲ਼ੇ ਘੁੰਮਣਾ, ਨੂੰ ਪੰਧੀ ਗੇੜਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੇੜਾ
ਮਾਉਂਟ ਕੀਨੀਆ
ਮਾਉਂਟ ਕੀਨੀਆ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Mount Kenya), ਕੀਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ ਹੈ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਿਲਿਮੰਜਾਰੋ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਪਹਾੜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਚਿੰਨ੍ਹ Batian (5,199 ਮੀਟਰ (17,057 ਫੁੱਟ)), Nelion (5,188 ਮੀਟਰ (17,021 ਫੁੱਟ)) ਅਤੇ Point Lenana (4,985 ਮੀਟਰ (16,355 ਫੁੱਟ))। ਮਾਏਨ ਕੀਨੀਆ ਕੀਨੀਆ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪੂਰਬੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਕੀਨੀਆ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਪਗ 16.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (10.3 ਮੀਲ) ਦੱਖਣ, ਜੋ ਕਿ ਨੈਰੋਬੀ ਦੀ 150 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (93 ਮੀਲ) ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮਾਊਂਟ ਕੀਨੀਆ, ਕੀਨੀਆ ਦੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।
ਮਾਊਂਟ ਕੀਨੀਆ ਇੱਕ ਸਟ੍ਰੇਟੋ ਵੋਲਕਾਨੋ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਖੁੱਲਣ ਤੋਂ 3 ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਲੇਸ਼ੀਅਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ 7000 ਮੀਟਰ (23,000 ਫੁੱਟ) ਉੱਚੀ ਸੀ। ਇਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਈਸ ਕੈਪ ਦੁਆਰਾ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਢਲਾਣਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 11 ਛੋਟੀਆਂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਹਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਹਨ।
ਮਾਊਂਟ ਕੀਨੀਆ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ
ਕੀਨੀਆ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੀਨੀਆ ਦੇ ਮਾਊਂਟੇਨ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਕੌਮੀ ਪਾਰਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚਾਰ ਕਾਰਨ ਸਨ। ਇਹ ਸਥਾਨਿਕ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸੈਰ ਸਪਾਟੇ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਨ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਪਾਰਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੀਵਵਿਵਾਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ।
ਕੀਨੀਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਕ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਨ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਏ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇਖੇਗਾ ਕਿ ਪਾਰਕ ਇੱਕ ਬਿਜਲੀ ਵਾੜ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਾਇਡ ਸੜਕਾਂ ਨਾਲ ਨੱਥੀ ਹੈ ਅਤੇ 2014 ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਵਾੜ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਸਦਮੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ, ਪਰ ਇਹ ਇਨਸਾਨਾਂ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕੁਦਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ
ਮਾਉਂਟ ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਈ ਉਪਮਾਰਗ ਵਿਭਿੰਨ ਜ਼ੋਨਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਵੱਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਬਨਸਪਤੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਊਂਟ ਕੀਨੀਆ ਜਾਂ ਪੂਰਵੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਮਾਊਟ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਰਮੀਨ ਸੁਲਤਾਨਾ
ਸ਼ਰਮੀਨ ਸੁਲਤਾਨਾ (ਜਨਮ 12 ਜਨਵਰੀ 1993) ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 16 ਜਨਵਰੀ 2017 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੀ ਮਹਿਲਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ (ਡਬਲਿਊ.ਓ.ਡੀ.) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਮਾਉਂਟ ਕੀਨੀਆ
ਕੁਦਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ
ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਢਲਾਣ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਜ਼ੋਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਤਰ ਵੀ ਹਨ।
ਸ਼ਰਮੀਨ ਸੁਲਤਾਨਾ
ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2018 ਮਹਿਲਾ ਟੀ-20 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤਿਆ।  ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 2018 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀ-20 ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਾਉਂਟ ਕੀਨੀਆ
ਕੁਦਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ
ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਉੱਤਰ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਨਮੀ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਧਣ ਯੋਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਮੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਕਰਕੇ, ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਂਸ, ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਕੁਝ ਪਹਿਲੂਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹਨ।
ਸ਼ਰਮੀਨ ਸੁਲਤਾਨਾ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਵਰਸਰ
ਵਰਸਰ ਰੋਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਲਜਬਰਿਕ ਮਾਪਦੰਡੀਕਰਨ (ਪੈਰਾਮੀਟ੍ਰਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਲਾਸੀਕਲ ਕੁਆਟ੍ਰਨੀਔਨ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ, ਨੌਰਮ 1 (ਇੱਕ ਇਕਾਈ/ਯੂਨਿਟ ਕੁਆਟ੍ਰਨੀਔਨ) ਵਾਲੇ ਕੁਆਟ੍ਰਨੀਔਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਰਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਵਰਸਰ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਜਿੱਥੇ r2 = −1 ਸ਼ਰਤ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਇੱਕ 3-ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨਲ ਯੂਨਿਟ ਵੈਕਟਰ। ਜਿਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ a = π/2 ਹੋਵੇ, ਵਰਸਰ ਨੂੰ ਰਾਈਟ ਵਰਸਰ (ਸਮਕੋਣ ਵਾਲਾ) ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਉਂਟ ਕੀਨੀਆ
ਜਲਵਾਯੂ
ਮਾਉਂਟ ਕੀਨੀਆ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਭੂਮੱਧ ਪਹਾੜ ਮਾਹੌਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੇਡੇਬਰਗ ਨੇ ਹਰ ਰਾਤ ਸਰਦੀ ਅਤੇ ਹਰ ਦਿਨ ਗਰਮੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ।
ਵਰਸਰ
ਸਬੰਧਤ 3-ਅਯਾਮੀ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਐਂਗਲ 2a ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਐਕਸਿਸ-ਐਂਗਲ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ r ਦੁਆਲੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਲੈਟਿਨ ਸ਼ਬਦ versare = "ਮੋੜ ਦੇਣਾ" ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ –or ਜੋੜ ਕੇ ਕ੍ਰਿਆ (ਯਾਨਿ ਕਿ versor = "ਮੋੜਨ ਵਾਲਾ") ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਾਓਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਲੀਅਮ ਰੋਵਨ ਹੈਮਿਲਟਨ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਕੁਆਟ੍ਰਨੀਔਨ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰ ਕੇ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਇਸਨੂੰ ਰੋਟੇਸ਼ਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਕਿਸੇ ਰੈੱਫਰੈਂਸ (ਇਸ਼ਾਰੇ) ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਹੀ ਇੱਕ “”ਯੂਨਿਟ ਕੁਆਟ੍ਰਨੀਔਨ” ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਉਂਟ ਕੀਨੀਆ
ਜਲਵਾਯੂ
ਮਾਉਂਟ ਕੀਨੀਆ, ਗਲੋਬਲ ਐਟਮੋਸਫੀਅਰ ਵਾਚ ਦੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਨਿਗਰਾਨ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਵਰਸਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਜਬਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਜਗਮਾਲਵਾਲੀ
thumb|ਜਗਮਾਲਵਾਲੀ ਸਥਿਤ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਜਗਮਾਲਵਾਲੀ ਵਿਖੇ ਲਾਈ ਗਈ ਕਾਲ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਜਗਮਾਲਵਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਡੀ ਡੱਬਵਾਲੀ ਤੋਂ 26 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ-ਡੱਬਵਾਲੀ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਸਿਰਸਾ ਤੋਂ 48 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਰਕਬਾ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ 1765 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਜਗਮਾਲਵਾਲੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 4,828 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2,559 ਜਦਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2,269 ਸੀ। ਜਗਮਾਲਵਾਲੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 53.38% ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 59.12% ਮਰਦ ਅਤੇ 46.89% ਔਰਤਾਂ ਸਾਖਰ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਜਗਮਾਲਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 871 ਘਰ ਹਨ।
ਜਗਮਾਲਵਾਲੀ ਪਿੰਡ ਡੱਬਵਾਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਸਿਰਸਾ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਲਾਂਵਾਲੀ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਜਗਮਾਲਵਾਲੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਕਸਬਾ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਜਗਮਾਲਵਾਲੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ-ਡੱਬਵਾਲੀ ਸੜਕ ਉਪਰ ਮਸਤਾਨਾ ਸ਼ਾਹ ਬਲੋਚਸਤਾਨੀ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਮੋਤੀ ਪੁਰੀ ਦਾ ਡੇਰਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਮਹਾਂ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘੋਲ -ਖੇਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਡਰਜ਼ਫ਼ੀਲਡ ਟਾਊਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਹਡਰਜ਼ਫ਼ੀਲਡ ਟਾਊਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਹਡਰਜ਼ਫ਼ੀਲਡ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਹੰਨਾ ਸਮਿਥ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਹਡਰਜ਼ਫ਼ੀਲਡ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਜੋ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਚੈਮਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ