cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਪਿੱਠਭੂਮੀ
ਪਹਿਲੀ ਐਂਗਲੋ ਸਿੱਖ ਜੰਗ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖ ਸਲਤਨਤ ਵਿੱਚ ਅਰਾਜਕਤਾ ਫੈਲ ਗਈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਲੀਡਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਮਲੇ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਤਲੁਜ ਪਾਰ, ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਮੁਦਕੀ ਦੀ ਲੜਾਈ 18 ਦਸੰਬਰ 1845 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਫਿਰੋਜ਼ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੋਪਖਾਨੇ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੀੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੋਪਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੇਤ ਦੇ ਉੱਚੇ-ਉੱਚੇ ਢੇਰ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਡਿਫੈਂਸ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਧੀਆਂ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਬਣ ਸਕੇ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਵੀ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰੋਜ਼ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਲੜਾਈ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਦਾਰ ਜਰਨੈਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਿਆਰੀ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਖੇਮੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।
ਫਿਰੋਜ਼ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ ਲਾਰਡ ਗਫ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਲਾਰਡ ਹਾਰਡਿੰਗ ਵੀ ਮੈਦਾਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਮੁਦਕੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਜੇ ਹੋਰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਗੱਦਾਰ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਪਾਸੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਖੁਫੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ ਜਿੱਤ ਲਈ ਲੋੜੋਂ ਵੱਧ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਨੁਕਸਾਨ ਉਠਾਏ, ਉਹ ਬੜੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣਗੇ। ਫਿਰੋਜ਼ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਲੜਾਈ 21 ਦਸੰਬਰ 1845 ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਖਾਲਸਾ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਬਾਰੇ ਗੱਦਾਰ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਪਾਸੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜਾਂ ਉਪਰ ਖੱਬਿਓਂ, ਸੱਜਿਓਂ ਅਤੇ ਮੂਹਰਲੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹਮਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਪਖਾਨੇ ਨੇ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਜਵਾਬੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਖਾਲਸਾ ਤੋਪਖਾਨੇ ਨੇ ਵੀ ਅੱਗ ਵਰ੍ਹਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਪਖਾਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਖਾਲਸਾ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੇ ਗੋਲੇ ਠੀਕ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ’ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਸਨ। ਗੋਲਿਆਂ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸਰ ਜਾਹਨ ਲਿਟਰ ਦੀ ਫੌਜੀ ਡਵੀਜ਼ਨ ਜੋ ਜੇਤੂ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ, ਖਾਲਸਾ ਤੋਪਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੂੰਬਾ-ਤੂੰਬਾ ਉਡਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜੋ ਬਚ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਪਸ ਭੱਜ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਖੇਮੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਰੱਬ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਕੀਤਾ। ਖਾਲਸਾ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਸਰ ਹੈਨਰੀ ਸਮਿੱਥ ਦੀ ਫੌਜੀ ਡਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਵੀ ਬੁਰਾ ਹਸ਼ਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਬਚ ਗਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਪਸ ਭੱਜਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਸਰ ਗਿਲਬਰਟ ਦੀ ਫੌਜੀ ਡਵੀਜ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਕਾਫੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾ ਲਈ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜੇਤੂ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਨਾ ਟਿਕ ਸਕੀ। ਖਾਲਸਾ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਵੀ ਉਖਾੜ ਦਿੱਤੇ। ਗਿਲਬਰਟ ਦੀ ਇਸ ਫੌਜੀ ਡਵੀਜ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਪਸ ਭੱਜਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਦਿਨ ਛੋਟੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਨ੍ਹੇਰਾ ਜਲਦੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਹਿਸ਼ਤ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਵੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਫਿਰੋਜ਼ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲੱਗ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਫੌਜੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਤੜਪ ਰਹੇ ਸਨ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਗਾਰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਟਾਫ ਵੀ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਲਾਰਡ ਹਾਰਡਿੰਗ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਤਬਾਹੀ ਭਰੀ ਹਾਰ ਸਪਸ਼ਟ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। 22 ਦਸੰਬਰ 1845 ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਗੱਦਾਰ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਛੇੜਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਗਿਣੀ-ਮਿਥੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵਰਗਲਾ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਪੂਰਾ-ਪੂਰਾ ਅਵਸਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਗੱਦਾਰ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਦਾ ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਦਮ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਘਬਰਾ ਗਏ। ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਦੇ ਹਾਰੇ-ਟੁੱਟੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸਿਰ ਉਪਰ ਮੰਡਰਾਉਂਦੀਆਂ ਸਪਸ਼ਟ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਪਾ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਲੜਾਈ ਛੇਤੀ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਭਲੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫੌਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰੋੜੀ ਪਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਲਗਪਗ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੰਤਵ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਗੱਦਾਰ ਤਾਂ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਬਹਾਨੇ ਬਣਾ ਕੇ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾ ਕੀਤੀ। ਕਈ ਘੰਟੇ ਬੀਤ ਗਏ। ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਤੋਪਖਾਨੇ ਨੇ ਫਿਰ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ। ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਉਖਾੜ ਦਿੱਤੇ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਮਲੇ ਨਾਕਾਮ ਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਖਾਲਸਾ ਸਿੱਖ ਦਾ ਪਲੜਾ ਸਪਸ਼ਟ ਭਾਰੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੌਜ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਵੇਖ ਕੇ ਗੱਦਾਰ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਘਬਰਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਨੂੰ ਗਲਤ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਆਪ ਚੁੱਪ-ਚੁਪੀਤੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਖਿਸਕ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਖੇਮੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਬੈਠਾ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਫਰੀਦਕੋਟ ਦਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਹਾੜਾ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਰਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਨੂੰ ਜਾ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜਾਂ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਹੋਰ ਲੜਾਈ ਵੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਦਾਰਾਂ ਦੀ ਜੁੰਡਲੀ ਦੀਆਂ ਦੇਸ਼ ਧਰੋਹੀ ਚਾਲਾਂ ਸਦਕਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਜੋ ਇੱਕ ਯਕੀਨੀ ਹਾਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ’ਤੇ ਖੜੋਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਸੀਬ ਹੋ ਗਈ।
ਲੜਾਈ ਉਪਰੰਤ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜੋ ਤੋਪਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਕਿਸੇ ਬਾਰੂਦ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਸੀ। ਜਦਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਪਾਂ ਲਗਪਗ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਨਕਾਰਾ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਟਿਕਾਣੇ ਤੋਂ ਉਖੜੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸੀ ਕਿ ਤੋਪਾਂ ਬਹੁਤ ਘਟੀਆ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਧੇਰੇ ਮਾਰੂ ਸ਼ਕਤੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਤੋਪਚੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਵੀ ਠੀਕ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ’ਤੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਗੋਲਦਾਰ ਦੋ-ਦੋ, ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਫੁੱਟ ਉੱਚੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਤੋਪਚੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੰਧ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਫਸਰ ਵਿਲੀਅਮ ਐਡਵਰਡਜ਼ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਨਾਮਚੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ‘‘ਲਾਰਡ ਹਾਰਡਿੰਗ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਿੱਖ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੀ ਮਾਰੂ ਸਮਰੱਥਾ ਬੜੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਧੀਆ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯੂਰਪੀ ਤੋਪਾਂ ਦੀ ਮਾਰੂ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਦਲੇਰੀ, ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਸਿਰੜ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਅਫਸਰ ਵੀ ਮੰਨਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਹਿਲੀ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਜੰਗ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਗਾਂ
ਮੈਕਾਲੇਵਾਦ
ਮੈਕਾਲੇਵਾਦ ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਦੇਸੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪਰਦੇਸੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਪਰਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜਨੇਤਾ ਥਾਮਸ ਬੈਬਿੰਗਟਨ ਮੈਕਾਲੇ (1800-1859) ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਥਾਮਸ ਮੈਕਾਲੇ
ਥਾਮਸ ਮੈਕਾਲੇ 25 ਅਕਤੂਬਰ 1800 ਨੂੰ ਲਿਸੈਸਟਰਸ਼ਾਇਰ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਮੀ-ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ।
ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬਿਲਿੰਗ
ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬਿਲਿੰਗ (ਜਨਮ 13 ਦਸੰਬਰ 1952 ) ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ਖ਼ਾਲੀ ਖੂਹਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਸ਼ੀ ਵਾਲਾ (25 ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ) ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਢਾਹਾਂ ਪਰਾਈਜ਼ ਫਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਟਰੇਚਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਤਿੰਨ ਬਾਲ-ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਛੇ ਨਾਵਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਬਿਲਿੰਗ ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਇਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਢਾਹਾਂ ਇਨਾਮ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ,ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਸਾਲ ਉਸਦੇ ਨਾਵਲ ਖੇੜੇ ਸੁੱਖ ਵਿਹੜੇ ਸੁੱਖ ਲਈ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਦੇ ਨਾਵਲ ਇਹਨਾਂ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ,ਪੰਜਾਬ ਦਾ 2008 ਦਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਨਾਵਲ ਪੁੱਤ ਕੁਮਲਾ ਗਏ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ, ਜਲੰਧਰ ਵੱਲੋਂ 2010 ਦੇ ਬਿਹਤਰੀਨ ਨਾਵਲ ਵਜੋਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵੱਲੋਂ ਚਰਨ ਦਾਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬਿਲਿੰਗ ਦਾ ਜਨਮ 1952 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਖੰਨਾ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਸੇਹ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੀਐਡ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਅਧਿਆਪਨ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਜੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਲਮ ਫੜ ਲਈ ਜੋ ਸੇਵਾ-ਨਵਿਰਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਵੀ ਸਿਦਕਦਿਲੀ ਨਾਲ਼ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਚਾਦਰ ਟ੍ਰੈੱਕ
right|thumb|ਚਾਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਦਿਨ ਚਾਦਰ ਟ੍ਰੈੱਕ ਜੋ ਕਿ ਲੱਦਾਖ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜਾਂਸਕਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਔਖੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜਾਂਸਕਰ ਘਾਟੀ ਦੀ ਖੜੀ ਚਟਾਨਾਂ ਦੀ ਦੀਵਾਰਾਂ ਦੀ ਉਚਾਈ 600 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਂਸਕਰ ਨਦੀ (ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ) ਕੁੱਝ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ 5 ਮੀਟਰ ਚੌੜੀ ਹੈ। ਚਾਦਰ ਟ੍ਰੈੱਕ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਜਾਂਸਕਰ ਨਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂਸਕਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਮਕਾਮੀ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਣ ਲਈ ਰਸਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਬਿਗੋਲੀ
ਬਿਗੋਲੀ   (ਵੇਨੇਸ਼ੀਅਨ: ਬੀਗੋਲੀ) ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਮੋਟੇ ਅਕਾਰ ਦਾ ਪਾਸਤਾ ਹੈ।ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬਿਗੋਲੀ ਬੁੱਕਵੀਟ ਦੇ ਆਟੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਤੱਖ ਦੇ ਅੰਡੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਇਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਬਿਗੋਲਰੋ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈਨੇਤੋ ਦੇ ਪਕਵਾਨ
ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਗੀ ਰੈਡੀ
ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਗੀ ਰੈਡੀ (16 ਦਸੰਬਰ 1968 – 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 2014) ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2012 ਤੱਕ ਚਾਰ ਵਾਰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਅਲਾਗੱਡਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗੜਬੜ ਕਾਰਨ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਟੇਟ ਰੋਡ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਏ.ਪੀ.ਐੱਸ.ਆਰ.ਟੀ.ਸੀ.) ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਰਾਜਯਮ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਬੁਲਾਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਦੇਸ਼ਮ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਜਾਰਾਜਯਮ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ (YSR)ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਭੂਮਾ ਨਾਗੀ ਰੈਡੀ ਵੀ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਗੀਰੈੱਡੀ ਐਸ.ਵੀ. ਸੁੱਬਾ ਰੈਡੀ ਦੀ ਛੋਟੀ ਧੀ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਨਾਗਰਥੰਮਾ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਅੱਲਾਗੱਡਾ, ਕੁਰਨੂਲ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਐਸਵੀ ਮੋਹਨ ਰੈੱਡੀ, ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਜੀਜਾ ਹੈ- ਰਾਮਚੰਦਰ ਰੈਡੀ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਗੀਰੈਡੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1996 ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ, ਭੂਮਾ ਨਾਗੀਰੈਡੀ, ਸੰਸਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਅਲਾਗੱਡਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਤੇਲਗੂ ਦੇਸ਼ਮ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਲੜਦਿਆਂ, ਉਹ ਖਾਲੀ ਹੋਈ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਵਾਰ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਏਪੀ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣੀ ਹੈ।
2011 ਵਿੱਚ, ਪੀਆਰਪੀ ਦੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਰਲੇਵੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਈਐਸਆਰ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
right|thumb|ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਗੀ ਰੈੱਡੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਭੂਮਾ ਨਾਗੀ ਰੈੱਡੀ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਾ ਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਭੂਮਾ ਨਾਗੀਰੈਡੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹਨ: ਭੂਮਾ ਅਖਿਲਾ ਪ੍ਰਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ 2 ਧੀਆਂ।
ਜੇਰੂਸਲਮ
ਜੇਰੂਸਲਮ ( ' ; القُدس '  ਅਤੇ/ਜਾਂ أورشليم  ) ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਪਰ ਜਿਸਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਦਰਜਾ ਤਕਰਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਮੁਰਦਾ ਸਾਗਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੂਡੀਆਈ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ, ਅਬਾਦੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰਫਲ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖੋਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੇਕਰ ਪੂਰਬੀ ਜੇਰੂਸਲਮ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਜਿਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 801,000 ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰਫਲ 125.1 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਤਿੰਨ ਇਬਰਾਨੀ ਮੱਤਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ— ਯਹੂਦੀ ਮੱਤ, ਇਸਾਈ ਮੱਤ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਗੀ ਰੈਡੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਗਿਆਨੀ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਦਰਦ
ਗਿਆਨੀ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਦਰਦ (15 ਫਰਵਰੀ 1900 - 28 ਅਕਤੂਬਰ 1983) ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਲੋਕ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਵੀ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਧੀਰ ਅਤੇ ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ ਰੂਪ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ। 1983 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦੇ 35 ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਦਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਧੂੜ ਹੇਠਲੀ ਕਵਿਤਾ 2018 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1900 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1983
ਬੀਰੇਂਦਰ ਝੀਲ
ਬੀਰੇਂਦਰ ਝੀਲ (ਬੀਰੇਂਦਰ ਤਾਲ), ਉੱਤਰੀ-ਮੱਧ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਗੋਰਖਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਨਾਸਲੂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਬੀਰੇਂਦਰ ਤਾਲ ਪੁਨਹੇਨ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਅਤੇ ਸਮਗਾਉਂ ਵਿੱਚ ਗੋਮਪਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਡਕੀ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਪੰਡਿਤਰਾਜ ਜਗਨਨਾਥ
ਪੰਡਿਤਰਾਜ ਜਗਨਨਾਥ ਇੱਕ ਤੇਲਗੂ ਵੈਦਕੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਦਵਾਨ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ।
ਗੰਗਾ ਲਹਿਰੀ
ਪੰਡਿਤ ਜਗਨਾਨਥ ਨੇ ਦਸ਼ਾਸਵਮੇਧ ਘਾਟ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਉਹ ਗੰਗਾ ਲਹਿਰੀ ਨਾਮੀ ਕਾਵਿ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ 53 ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪੰਡਿਤ ਜਗਨਨਾਥ ਨੇ 52ਵੇਂ ਸ਼ਲੋਕ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਦਾ ਜਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੋਡਿਆਂ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹ ਆਇਆ ਪਰ ਉਹ 53ਵੇਂ ਸ਼ਲੋਕ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਜਿਉਂ ਹੀ ਇਹ ਰਚਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਕਿ ਗੰਗਾ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਵਹਾ ਕੇ ਲੈ ਗਈਆਂ।
ਡਾ. ਸਤਿਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ
thumb
ਡਾ. ਸਤਿਨਾਮ ਸਿੰਘ
ਡਾ. ਸਤਿਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਇੱਕ ਮੈਟਾ ਆਲੋਚਕ ਹਨ। ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਬਤੌਰ ਪ੍ਰੋ. ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਨਿਭਾਅ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਸੰਧੂ ਸਾਹਿਬ ਡੀਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਡਾ ਸਤਿਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਹੁਤੇ ਖੋਜਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਖੋਜ-ਨਿਬੰਧ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਖੋਜ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਹ ਬਾਲਮੀਕ ਚੇਅਰ ਦੇ ਵੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹ ਇੱਕ ਰਸਾਲਾ ਵੀ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਆਲੋਚਨਾ ਪੁਸਤਕਾਂ
1. ਪਰਾਭੌਤਿਕਾ ਦਾ ਕਵੀ: ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇਕੀ
2. ਕਾਵਿ ਯਥਾਰਥ - 1994
3. ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ: ਸਰੂਪ ਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ (ਸੰਪਾ.) - 1966
4. ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ - 2000
5. ਪੰਜਾਬੀ ਗਲਪ ਸਿਰਜਣ ਅਤੇ ਸਮੀਖਿਆ (ਸੰਪਾ.) - 2000
7. Epistemology Of Knowledge And Diplomacy In South Asia - 2005 (Edited)
8. ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਜੰਗ (ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ) - 2006
ਖੋਜ ਪੇਪਰ
ਜਮਾਤੀ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਪਾਸ਼ ਕਾਵਿ
ਮੱਖੀਆਂ (ਨਾਟਕ)
ਮੱਖੀਆਂ (Les Mouches) ਯਾਂ ਪਾਲ ਸਾਰਤਰ ਦਾ ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ 1943 ਚ ਲਿਖਿਆ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਟਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਕੇ ਜੀ ਸੰਕਰ ਪਿੱਲੇ
ਉਹ 1947 ਵਿੱਚ ਕੋਲਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚਾਵਰਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੋਲਾਮ ਐਸ ਐਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਾਲਜ, ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ 2002 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਸਕਤੀ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀਨ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਤੇ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ ਸੰਵਿਧਾਯਕ ਸੰਕਲਪਮ। ਇਸ ਲੇਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਲੇਖਕ ਨੇ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ: ਆਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ, ਰੰਗਮੰਚ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਮਾਡਰਨ ਈਡੀਅਮ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਥੀਏਟਰ ਆਰਟਸ ਉੱਤੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮੁਹਾਰਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।
ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਪਿੱਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ ਜਨਨੀਤੀ ਦਾ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ
ਕੇ ਜੀ ਸੰਕਰ ਪਿੱਲੇ ਨੂੰ 1998 ਦਾ ''ਕੇ.ਜੀ. ਸੰਕਰ ਪਿਲਯੁਦੇ ਕਵਿਤਾਕਾਲ ਲਈ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 1969-1996'' 2002 ਵਿੱਚ ''ਕੇ.ਜੀ. ਸੰਕਰ ਪਿਲਾਯੁਦੇ ਕਵਿਤਾਕਾਲ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 1969-1996'', 2008 ਵਿੱਚ ਪੀ. ਕਨਹੀਰਮਨ ਨਾਇਰ ਪੁਰਸਕਾਰ 2009 ਵਿੱਚ ਓਡੱਕੂਜ਼ਲ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਹਬੀਬ ਵਾਲਪੈਡ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਕੇ.ਜੀ.ਐੱਸ.ਕਵਿਤਾਕਾਲ 1997-2007 ਲਈ ਪਾਂਡਲਮ ਕੇਰਲ ਵਰਮਾ ਕਵਿਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਲੇਖਕ
1764
1764 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1760 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਜ਼ਰੀਨਾ ਬਲੋਚ
ਜ਼ਰੀਨਾ ਬਲੋਚ (Sindhi : زرينه بلوچ‎ ) (29 ਦਸੰਬਰ 1934 - 25 ਅਕਤੂਬਰ 2005) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਗਾਇਕਾ, ਸਾਜ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਕਲਾਕਾਰ, ਲੇਖਕ, 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਧਿਆਪਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਵੀ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਦਸੰਬਰ 1934 ਨੂੰ ਅਲਾਹਦਾਦ ਚੰਦ ਪਿੰਡ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਸਿੰਧ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਗੁਲਰੋਜ਼ ਜਲਾਲਾਨੀ ਦੀ ਮੌਤ 1940 ਵਿੱਚ ਹੋਈਈ ਸੀ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਜ਼ਰੀਨਾ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਜੁਮਾਨ ਨਾਲ ਪੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸਿੰਧੀ ਗਾਇਕਾ ਵੀ ਸੀ। 15 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ: ਅਖਤਰ ਬਲੋਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜ਼ੀਨਾ (1952 ਵਿੱਚ ਜਨਮ)  ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲਮ ਪਰਵੇਜ਼ (ਜਨਮ 1957 ਵਿੱਚ) ਵਜੋਂ ਵੀ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਲੋਚ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਉਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਅਸਹਿਮਤ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਜੋੜਾ 1958 ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਲੋਚ 1960 ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਹੈਦਰਾਬਾਦ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ 1961 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਜ਼ਰੀਨਾ ਨੇ ਸਿੰਧੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਰਸੂਲ ਬਕਸ ਪਾਲੀਜੋ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ 22 ਸਤੰਬਰ 1964 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਯਾਜ਼ ਲਤੀਫ ਪਾਲੀਜੋ ਸੀ। 1967 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਾਡਲ ਸਕੂਲ ਸਿੰਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕਾ ਬਣੀ। ਉਹ 1997 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਈ ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਲਿਆਕਤ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗੀ ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਕੈਦ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਰਗਰਮੀ
1979 ਵਿੱਚ, ਜ਼ਰੀਨਾ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਨਰਲ ਜ਼ਿਆ ਉਲ ਹੱਕ ਦੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਲਾਅ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਖਰ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਕਮ ਜਮਾਤਾਂ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਭੇਦਭਾਵ, ਜਗੀਰਦਾਰੀ ਅਤੇ ਅਯੂਬ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਯਾਹੀਆ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਸਿੰਧੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੀਜੀ (ਮਾਤਾ) ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਿੰਧੀਆਨੀ ਤਾਹਿਰਿਕ, ਵੂਮੈਨ ਐਕਸ਼ਨ ਫੋਰਮ, ਸਿੰਧੀ ਅਦੀਬੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸਿੰਧੀ ਹਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਬਾਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਿੰਧੀ, ਉਰਦੂ, ਸਰਾਇਕੀ, ਬਲੋਚੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ, ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸੀ।
ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਯੋਗਦਾਨ
ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜੋ ਸਿੰਧ ਅਤੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈਆਂ। ਉਹ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਲੇਖਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ "ਤੁਨ੍ਹੰਜੀ ਗੋਲਾ ਤੁੰਹੀਝੁਨ ਗਾਲੀਅਨ" 1992 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ
ਜ਼ਰੀਨਾ ਬਲੋਚ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੰਧੀ ਨਾਟਕ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਰਦੂ ਨਾਟਕ ਦੀਵਾਰੇਂ, ਜੰਗਲ, ਕਰਵਾਨ ਅਤੇ ਆਨ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲੋਚ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2005 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ
ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੁਨਿਆਵੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਹਿਸ। ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਬਿਰਤੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ-ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਹੋ ਕਿ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦੁਨਿਆਵੀ ਸੁੱਖਾਂ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਰਤ ਪ੍ਰਭੂ-ਪਿਆਰ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਬਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ। ਮਾਇਆ ਵਾਲੀਆਂ ਆਸਾਂ ਤੇ ਫੁਰਨੇ ਜੀਨ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਗਲਤਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਇਸ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸੋਝੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਆਸਾਂ ਅਤੇ ਫੁਰਨਿਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਵੀ ਕਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਜੰਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੱਕੜੀ ਆਪਣੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹੀ ਫਸ ਕੇ ਮਰਦੀ ਹੈ।
ਵੇਦ
ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਲਾਲਚ ਜਿਵੇਂ ਰਿਗ ਵੇਦ ਦੇ (I.XXXVII.6) ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਗੋਰਾ ਕਨਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਹੁਗਾਨੋ ਗੋਤਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ
ਅਪੋਲੋ ਥੀਏਟਰ (ਲੰਦਨ)
ਅਪੋਲੋ ਥੀਏਟਰ ਦੂਜੇ ਗ੍ਰੇਡ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ਼ ਕੇਂਦਰੀ ਲੰਦਨ ਦੇ, ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਾਫਟੇਸਬਰੀ ਐਵੇਨਿਊ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੰਡਨ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥੀਏਟਰ
ਖਰੜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ
ਖਰੜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਹਲਕਾ ਨੰ: 52 ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਗਰੇਟ ਇਸਟਰਨ ਹੋਟਲ
ਦ ਗਰੇਟ ਇਸਟਰਨ ਹੋਟਲ (ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੋਰ ਤੇ ਲਲਿਤ ਗਰੇਟ ਇਸਟਰਨ ਹੋਟਲ) ਕਲੋਨੀਅਲ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਟਲ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਸ਼ਹਿਰ (ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਲਕਟਾ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਹੋਟਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1840 ਜਾਂ 1841 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਇਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਕੇਂਦਰ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ “ਪੁਰਬ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ” ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਗਰੇਟ ਇਸਟਰਨ ਹੋਟਲ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਆਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਵਤੰਤਰਤਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੋਟਲ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਪਾਰ ਚਾਲੂ ਰੱਖਿਆ ਪਰ ਪਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨਕਸਲੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ ਦਾ ਕੰਮ ਘਾਟੇ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪ੍ਬੰਧਨ ਦਾ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਹੋਟਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੀਜੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਬੇਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਿਆਪਕ ਮੁਰੰਮਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਨੂੰ ਨਵੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਆਪਣੇ ਪ੍ਸਿਧ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਹੋਟਲ ਨੂੰ ਕਈ ਨਾਮਾਂ ਤੋਂ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ”ਜਵੈਲ ਆਫ਼ ਇਸਟ” ਅਤੇ “ਸੇਵੋਯ ਆਫ਼ ਦ ਇਸਟ” ਪ੍ਮੁੱਖ ਨਾਂ ਸੀ। ਰੁਯਾਰਡ ਕਿਪਲਿੰਗ ਨੇ ਇਸ ਹੋਟਲ ਦਾ ਜਿਕ੍ਰ ਆਪਣੀ ਲਗੂ ਕਥਾ ਸੀਟੀ ਆਫ਼ ਡੈਡਫੁੱਲ ਨਾਇਟਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੋਟਲ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ (1883) ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਹਾਵਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਕਿ “ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪ੍ਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਕੁੱਲ ਪੋਸ਼ਾਕ ਖਰੀਦਕੇ, ਵਿਆਹ ਦਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਖਰੀਦਕੇ ਜਾਂ ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਬੀਜ ਮੁੱਲ ਲੈਕੇ, ਫਿਰ ਸਵਾਦਿਸ਼ਟ ਭੋਜਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਕੇ, ਇੱਕ ਬੁਰੱਰਾ ਪੈਗ਼ (ਦੋਹਰਾ) ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਮਧੂਬਾਲਾ ਮੰਨਦੀ ਹੋਵੇ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮੇਂ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਮੁੱਖ ਹਨ ਨਿਕੀਤਾ ਖੁਸਚੇਵ ਅਤੇ ਨਿਕੋਲਾਈ ਬੁੱਲਗਣੀਨ, ਈਲੀਜ਼ਾਬੈਥ।I, ਮਾਰਕ ਟਵੇ੍ਨ , ਡੇਵ ਬੁੱਬੈਕ ਅਤੇ ਸੰਭਵਤਾ ਹੋ ਚੀ ਮੀਨ੍ਹ।
ਝਾਰਖੰਡ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਝਾਰਖੰਡ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਸੀਯੂਜੇ) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਕਟ, 2009 ਅਧੀਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਝਾਰਖੰਡ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਾਂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ 1800 ਦੇ ਲਗਭਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਡ਼੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਝਾਰਖੰਡ
ਮੈਥਿਊ ਅਰਨੋਲਡ
ਮੈਥਿਊ ਅਰਨੋਲਡ (24 ਦਸੰਬਰ 1822 – 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1888) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਲੋਚਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰਗਬੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ ਥਾਮਸ ਆਰਨੋਲਡ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ  ਅਤੇ ਟੌਮ ਅਰਨੋਲਡ (ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ) ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਡੇਲਾਫੀਲਡ ਅਰਨੋਲਡ (ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ) ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਮੈਥਿਊ ਰਨੋਲਡ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਲੇਖਕ ਜੋ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਤਾੜਨਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੈਂਤੀ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਕ ਵੀ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।
= ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ = ਉਹ ਥਾਮਸ ਅਰਨੋਲਡ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਮੈਰੀ ਪੇਨਰੋਜ਼ ਅਰਨੋਲਡ (1791–1873) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 24 ਦਸੰਬਰ 1822 ਨੂੰ ਲਾਲੇਹਮ-ਆਨ-ਥੇਮਸ, ਮਿਡਲਸੈਕਸ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਜੌਹਨ ਕੇਬਲ ਮੈਥਿਊ ਦੇ ਗੌਡਫਾਦਰ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।
1828 ਵਿੱਚ, ਥਾਮਸ ਆਰਨੋਲਡ ਨੂੰ ਰਗਬੀ ਸਕੂਲ ਦਾ ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸ ਸਾਲ ਨਿਵਾਸ ਕੀਤਾ। 1831 ਤੋਂ ਆਰਨੋਲਡ ਨੂੰ ਲਾਲੇਹਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕਲਰਕ ਚਾਚਾ, ਜੌਨ ਬਕਲੈਂਡ ਦੁਆਰਾ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1834 ਵਿੱਚ ਰਨੋਲਡ ਨੇ ਝੀਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਘਰ, ਫੌਕਸ ਹਾਉ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉੱਥੇ ਵਿਲੀਅਮ ਵਰਡਸਵਰਥ ਦਾ ਗੁਆਂਢੀ ਅਤੇ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਸੀ।
1836 ਵਿੱਚ, ਅਰਨੋਲਡ ਨੂੰ ਵਿਨਚੈਸਟਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ 1837 ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਗਬੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ 1838 ਵਿੱਚ ਛੇਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤੇ, ਉਸਦੀ ਇਨਾਮੀ ਕਵਿਤਾ, "ਐਲਾਰਿਕ ਐਟ ਰੋਮ", ਰਗਬੀ ਵਿੱਚ ਛਪੀ।
ਨਵੰਬਰ 1840, ਉਮਰ 17 ਵਿੱਚ, ਆਰਨੋਲਡ ਤੇ ਮੈਟਰਿਕ ਪਾਸ Balliol ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ, ਜਿੱਥੇ 1841 'ਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਓਪਨ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤਿਆ ਤੇ 1844 ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਬੀ.ਏ ਕੀਤੀ' ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਮੈਰੀ ਦ ਵਰਜਿਨ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਜੌਹਨ ਹੈਨਰੀ ਨਿਊਮੈਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ ਪਰ ਆਕਸਫੋਰਡ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। 1842 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਫੌਕਸ ਹਾਉ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਥਾਈ ਨਿਵਾਸ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਕ੍ਰੋਮਵੈਲ ਨੇ 1843 ਦਾ ਨਿਊਡਿਗੇਟ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ।ਉਸਨੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਲਿਟਰੇ ਹਿਊਮਨੀਓਰਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
1845 ਵਿੱਚ, ਰਗਬੀ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਰਨੋਲਡ ਨੂੰ ਓਰੀਅਲ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਦਾ ਫੈਲੋ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। 1847 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਲਾਰਡ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਲਾਰਡ ਲੈਂਸਡਾਊਨ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ। 1849 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, "ਦ ਸਟ੍ਰੇਡ ਰੀਵਲਰ" ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। 1850 ਵਿਚ ਵਰਡਜ਼ਵਰਥ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਆਰਨੋਲਡ ਨੇ ਫਰੇਜ਼ਰਜ਼ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਕਵੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ "ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਵਰਸਿਜ਼" ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।
= ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ = ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਪਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰੀ ਦੀ ਤਨਖਾਹ 'ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ, ਅਰਨੋਲਡ ਨੇ ਅਪਰੈਲ 1851 ਵਿੱਚ ਹਰ ਮੈਜੇਸਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਮੰਗਿਆ ਅਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੇ ਬੈਂਚ ਦੇ ਜੱਜ ਸਰ ਵਿਲੀਅਮ ਵਾਈਟਮੈਨ ਦੀ ਧੀ ਫਰਾਂਸਿਸ ਲੂਸੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਆਰਨੋਲਡ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਵਾਂ ਨੂੰ "ਮਜ਼ਦੂਰੀ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ "ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨਿਯਮਤ ਕੰਮ ਦੇ ਲਾਭ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।" ਇੰਸਪੈਕਟਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1850 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਰੇਲਵੇ ਵੇਟਿੰਗ ਰੂਮਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਹੋਟਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੁਖਦਾਈ ਘੰਟੇ ਬਿਤਾਏ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਠ ਸੁਣਾਉਣ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਸੁਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ। ਪਰ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ, ਰੇਲਵੇ ਯੁੱਗ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚੋਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਦਮੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕਰਤੱਵ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਅਰਨੋਲਡ ਸੂਬਾਈ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਹਾਨਗਰ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।
= ਸਾਹਿਤਕ ਕਰੀਅਰ = 1852 ਵਿੱਚ, ਅਰਨੋਲਡ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਖੰਡ ਏਟਨਾ ਉੱਤੇ ਐਮਪੀਡੋਕਲਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ  ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। 1853 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ: ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸੰਸਕਰਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਦੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਚੋਣ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਏਟਨਾ 'ਤੇ ਐਮਪੀਡੋਕਲਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਰ ਨਵੀਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਸੋਹਰਾਬ ਅਤੇ ਰੁਸਤਮ ਅਤੇ ਦ ਸਕਾਲਰ ਜਿਪਸੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1854 ਵਿੱਚ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਲੜੀ ਛਪੀ  ਇੱਕ ਚੋਣ ਵੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਕਵਿਤਾ, ਬਲਡਰ ਡੈੱਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਆਰਨੋਲਡ ਨੂੰ 1857 ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਲਾਤੀਨੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਉਹ 1862 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ(1861) ਹੋਮਰ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਚੁਣੇ ਗਏ। 1859 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਵਿਦਿਅਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਸਦ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਦ ਪਾਪੂਲਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਫਰਾਂਸ (1861), ਜਿਸਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ (1879) ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
1865 ਵਿੱਚ, ਅਰਨੋਲਡ ਨੇ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ : ਪਹਿਲੀ ਲੜੀ। ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਲੇਖ: ਦੂਜੀ ਲੜੀ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗੀ ਨਵੰਬਰ 1888 ਤੱਕ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ। 1866 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਥਾਈਰਿਸਿਸ ਕਲੌਗ ਲਈ ਉਸਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ 1861 ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ, । ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਅਰਾਜਕਤਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਆਰਨੋਲਡ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੰਮ (ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਛਪ ਰਹੇ ਉਸ ਦੇ ਗੱਦ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ) 1869 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ "ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤ"। ਧਾਰਮਿਕ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਆਰਨੋਲਡ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ 1873 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। 1883 ਅਤੇ 1884 ਵਿੱਚ, ਅਰਨੋਲਡ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ  ਸਿੱਖਿਆ, ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਰਾਲਫ਼ ਵਾਲਡੋ ਐਮਰਸਨ ਉੱਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਨਰੇਰੀ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। 1886 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਕੂਲ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਮੈਥਿਊ ਅਰਨੋਲਡ ਦੁਆਰਾ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਐਡੀਸ਼ਨ, ਏਸੀ ਬੇਨਸਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਹੈਨਰੀ ਓਸਪੋਵੈਟ ਦੁਆਰਾ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋਹਨ ਲੇਨ ਦੁਆਰਾ 1900 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
= ਮੌਤ = 1888 ਵਿੱਚ ਆਰਨੋਲਡ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਲਿਵਰਪੂਲ ਲੈਂਡਿੰਗ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਤੋਂ ਆਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਜੂਨ 1901 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
= ਹਵਾਲੇ =
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ
ਪਾਪਰੀ ਘੋਸ਼
ਪਾਪਰੀ ਘੋਸ਼ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬੰਗਾਲੀ, ਤਾਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਾਲਬੇਲਾ (2009) ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਪਾਪਰੀ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਡੇਬਿਊ ਫ਼ਿਲਮ ਗੌਤਮ ਘੋਸ਼ ਦੀ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮ ਕਾਲਬੇਲਾ, ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ  16 ਜਨਵਰੀ 2009 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਇਸਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਰਾਏ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ  25 ਦਸੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।
ਰਾਬੀਆ ਕਦੀਰ
ਰਾਬੀਆ ਕਦੀਰ (ਉਈਗੋਰ: Рабийә Қадир; ਜਨਮ 15 ਨਵੰਬਰ 1946) ਇਕ ਨਸਲੀ ਉਈਗੋਰ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਔਰਤ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੇ ਅਲਟਾਏ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਜਨਮੀ, ਕਦੀਰ ਆਪਣੀ ਅਚੱਲ ਸੰਪਤੀ ਅਤੇ ਇਕ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੂਹ ਦੀ ਮਾਲਕੀਅਤ ਦੁਆਰਾ 1980 ਵਿਆਂ ਵਿਚ ਕਰੋੜਪਤੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਚੀਨੀ ਰਾਜ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਤੁਰਕੀਸਤਾਨ ਪੱਖੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਵਜੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਗੁਪਤ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਵਾਲਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਭੇਜਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਤਹਿਤ 1999 ਵਿਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੀਰ ਨੇ ਚੀਨ ਦੀ ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਕਈ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਰਹੀ।   2005 ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਕ ਰਹਿਮ ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ  ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਚਲੀ ਗਈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਦੀਰ ਨੇ ਉਈਗੋਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਰਲਡ ਉਈਗੋਰ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਸੰਭਾਲ ਲਏ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਰਾਬੀਆ ਕਦੀਰ ਦਾ ਜਨਮ ਜ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਦੇ ਅਲਟਾਏ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਅਕਸੂ ਦੀ ਵੈਨਸੂ ਕਾਉਂਟੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1962 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਅਬਦੁਰੇਹੀਮ ਤੋਹਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦਾ ਇੰਤਜਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ
ਉਸ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, ਡ੍ਰੈਗਨ ਫਾਈਟਰ: ਚੀਨ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਐਪਿਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦਾ ਪਰਵਾਰ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਬੰਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ ਜੋ ਤਿਆਸ਼ਨ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਾਰ ਗੁਲਜਾ ਚਲੇ ਗਏ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਮਰਕੇਟ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ ਅਤੇ ਖ਼ੋਤਾਨ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਜੱਦੀ ਘਰ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਬੀਆ ਕਦੀਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ 1944-1946 ਵਿੱਚ ਇਲੀ ਬਗਾਵਤ (ਤਿੰਨ ਸੂਬਾਈ ਬਗ਼ਾਵਤ) ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਪੂਰਬੀ ਤੁਰਕੀਸਤਾਨ ਗਣਤੰਤਰ ਅਧੀਨ ਸੋਵੀਅਤ ਪੱਖੀ ਉਈਗੋਰ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਚਿਆਂਗ ਕਾਈ ਸ਼ੇਕ ਅਧੀਨ ਗਣਤੰਤਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਕਾਦੀਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ  ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਰੂਸੀ ਜਲਾਵਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਨੇੜਲੇ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸੰਬੰਧ  ਸਨ ਅਤੇ ਕਾਦੀਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਈਗੋਰ ਸੋਚਦੇ ਸਨ ਕਿ ਰੂਸੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਉਈਗੋਰਾਂ ਨਾਲੋਂ "ਵਧੇਰੇ ਉੱਨਤ" ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰੂਸੀਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ "ਸਤਿਕਾਰ" ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ
ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਬੀਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਚਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1964 ਤੋਂ 1976 ਤੱਕ 6 ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਉਸਨੇ ਵਾਧੂ ਆਮਦਨੀ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਛੋਟੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਵੇਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਚੀਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਲਈ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪਤੀ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦੇਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਗੁਪਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੇਰਾ ਗੁਪਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨਾ ਗਲਤ ਸੀ।”
ਉੱਦਮ
ਉਸ ਦੇ ਤਲਾਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਦੀਰ ਨੇ 1976 ਵਿਚ ਇਕ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਿੱਦਿਕ ਹਾਜੀ ਰੌਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪਤਨੀ ਮਹਿਬੂਸਾ, ਜੋ ਰਬੀਆ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਦੀ ਸਹਿਕਰਮੀ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਕਰਨ ਤਲਾਕ ਦੇ ਸੀ। ਉਹ 5 ਬੱਚਿਆ ਸਮੇਤ ਉਹ ਉਰੂਮਕੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਰੂਮਕੀ ਵਿਚ, ਕਦੀਰ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿਚ ਇਕ ਮਾਰਕੀਟ ਲੀਜ਼ ਤੇ ਲਈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਸਟੋਰ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਕਿ ਉਈਗੋਰ ਜਾਤੀ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੀ।  1985 ਵਿਚ, ਕਦੀਰ ਨੇ ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ 14,000 ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਇਮਾਰਤ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਢਹਿ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਦੀਰ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਦੇ ਵਪਾਰ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਜਾਇਦਾਦ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇ ਸਨ  ਮਿਲੀਅਨ ਯੂਆਨ. ਉਹ ਚੀਨ ਦੇ ਪੰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਕਰੋੜਪਤੀ" ਉਪਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ. ਜਿਹੜੀ ਵਪਾਰਕ ਕੰਪਨੀ ਉਹ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਚੀਨ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸੀ. ਕਦੀਰ ਨੇ ਅਕੀਡਾ ਇੰਡਸਟਰੀ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਡ ਕੋ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸਿਨਜਿਆਂਗ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਅਕੀਡਾ ਟ੍ਰੇਡ ਸੈਂਟਰ, ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਕਦੀਰ ਟ੍ਰੇਡ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਤੁਆਂਜੀ ਜਾਂ ਏਕਤਾ, ਅਰੁਮੀਕੀ ਵਿਚ ਰੰਗਮੰਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕਦੀਰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿਚ ਇਕ ਸਰਗਰਮ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸੀ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਆਪਣੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, 1000 ਮਾਵਾਂ ਅੰਦੋਲਨ, ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਉਹ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਉਈਗੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਅਨਾਥ ਉਇਗੂਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਚੀਨੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਵਜੋਂ
ਕਦੀਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਮਤਭੇਦ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਕ ਵਾਰ ਚੀਨੀ ਪੀਪਲਜ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਸੈਸ਼ਨ ਲਈ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੀਪਲਜ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਖੇ ਨਿਯੁਕਤ ਡੈਲੀਗੇਟ ਵਜੋਂ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1995 ਵਿਚ ਬੀਜਿੰਗ  ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਚੌਥੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕਮਿ ਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸਨੂੰ ਕੱਢ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਦੀਰ ਜ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਆਟੋਨੋਮਸ ਰੀਜ਼ਨ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡਸਟਰੀ ਐਂਡ ਕਾਮਰਸ ਦੀ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਵੁਮੈਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਵੂਮੈਨ ਐਂਟਰਪ੍ਰਨਿਊਰਜ ਦੀ ਉਪ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਅ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਕੈਦ
1996 ਵਿਚ, ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਅਤੇ ਉਈਗੋਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਕਾਰਕੁਨ ਸਿਦਿਕ ਰੋਜ਼ੀ ਚੀਨ ਛੱਡ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾ ਕੇ ਯੂਐਸ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਰੇਡੀਓ ਫ੍ਰੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਵਾਇਸ ਆਫ ਅਮੈਰਿਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਸੀ। ਰਾਉਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਚੀਨ ਵਿਰੋਧੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕੌਮੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿਚ ਵਿਰੋਧ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨਸਲੀ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਲੋਚਨਾ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ 1998 ਵਿਚ ਕੌਮੀ ਲੋਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੱਡੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੀਪਲਜ਼ ਡੇਲੀ ਜਾਂ ਸਿਨਜੀਆਂਗ ਡੇਲੀ  ਸਿਨਜਿਆਂਗ ਵਿੱਚ ਵੱਖਵਾਦ ਜਾਂ ਅੱਤਵਾਦ ਬਾਰੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਦੀਰ ਪਹਿਲਾਂ ਰਹੀ ਸੀ) ਦੀ ਨਾਈਕਨ ("ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਵਾਲਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ") ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ' ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਦੀਰ ਨੇ ਰੌਜ਼ੀ ਨੂੰ  'neican ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਵਾਂ ਕਾਸ਼ਗਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ, ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਲੀਗਲ ਨਿਊਜ਼, ਇਨਿੰਗ ਰੋਜ਼ਾਨਾ, ਅਤੇ ਇਨਿੰਗ ਸ਼ਾਮ ਨਿਊਜ਼ ਦੋ ਸਾਲ ਜੋਗੀ ਸਮਗਰੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਫ਼ੋਕਸ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਸ਼ਗਰ ਅਤੇ ਘੁਲਜਾ (ਯਿਨਿੰਗ) ਉਹ ਦੋ ਖੇਤਰ ਹਨ ਜਿਥੇ ਵੱਖਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਲੀਗਲ ਨਿਊਜ਼  ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਪੁਲਿਸ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਤੇ "ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ  ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਕਲਾਸੀਫਾਈਡ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ" ਦੇ ਜੁਰਮ ਲਈ ਮੁਕੱਦਮਾ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਕਦੀਰ ਨੂੰ ਅਗਸਤ 1999 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਯੂਐਸ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਖੋਜ ਖੋਜ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਵਾਧੂ ਚਾਰਜ ਸੀ। ਮਾਰਚ 2000 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅਰੁਮੀਕੀ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਪੀਪਲਜ਼ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਭੇਤ ਲੀਕ ਕਰਨ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚੀਨ ਦੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਕੋਡ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 111 ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਰੁਮੀਕੀ ਦੀ ਲੀਉਡਾਓਵਾਨ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਕਦੀਰ ਦੀ ਕੈਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਭਖਦੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੈਦ ਦੌਰਾਨ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਰਾਫਟੋ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਨਵੀਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਨਹੀਂ ਗਏ ਸਨ।  ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਦੀ ਸਜ਼ਾ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਉਥੇ  ਉਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਘਟਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਰਿਹਾਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ
thumb|350x350px| ਜੁਲਾਈ 2008, ਰਬੀਆ ਕਦੀਰ ਨੇ [[ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ|ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਜਾਰਜ ਡਬਲਯੂ ਬੁਸ਼ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ]] 14 ਮਾਰਚ 2005 ਨੂੰ, ਕਦੀਰ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਕੌਨਡੋਲੀਜ਼ਾ ਰਾਈਸ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿਚ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਵਲੋਂ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਵਿਰੁੱਧ ਮਤਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਵਿਰੁੱਧ ਮਤਾ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਮੰਨਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਵਾਚ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਨਰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 17 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਕਦੀਰ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫਿਨਿਕਸ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਚੀਨ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਚੀਨ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ।
ਨਵੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵੱਖਵਾਦੀ ਵਰਲਡ ਉਈਗੋਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਈਗੋਰ ਅਮਰੀਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਬਣ ਗਈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2007 ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਅਬਲਿਕਮ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਅਤੇ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕਰਨ" ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਅਤੇ 3 ਸਾਲ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸਜਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਨਵੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਅਲੀਮ ਨੂੰ 7 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਅਤੇ 62,500 ਡਾਲਰ ਦਾ ਜ਼ੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਇਕ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਕਾਹਰ ਅਬਦੂਰਹੀਮ ਨੂੰ, ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿਚ 12,500 ਡਾਲਰ ਦਾ ਜ਼ੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਜੇਲ੍ਹ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਜੂਨ 2006 ਵਿਚ ਅਲੀਮ, ਅਬਲੀਕਿਮ ਅਤੇ ਕਾਹਰ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸੀ।
ਰਾਬੀਆ ਕਦੀਰ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤੁਰਕੀ ਨੂੰ ਉਈਗੋਰਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਆਪਣਾ ਕੁਰਦ ਮੁੱਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਚੀਨ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰਾਬੀਆ ਕਦੀਰ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਰੁਮਕੀ “ਉਇਗੁਰ ਦੀ ਧਰਤੀ” ਹੈ। ਨਾਮ ਉਰੁਮਕੀ ਜ਼ੁੰਗਾਰ ਓਇਰਾਟ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਾਰਜਟਾਉਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਜੇਮਜ਼ ਏ ਮਿਲਵਰਡ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਕਸਰ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਰੁਮਕੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਕ ਉਈਗੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਉਈਗੋਰ ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦਰਅਸਲ ਉਰੂਮਕੀ ਨੂੰ ਹਾਨ ਅਤੇ ਹੂਈ (ਟੰਗਨਜ਼), ਅਤੇ ਇਹ ਉਈਗੋਰ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਨਵੇਂ ਹਨ।
ਜੁਲਾਈ 2009 ਦੰਗੇ
ਜੁਲਾਈ 2009 ਦੇ ਦੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਗਵਾਂਗਡੋਂਗ ਵਿਚ ਦੋ ਉਈਗੋਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਸਨ ਪਰ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਦੀਰ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਂਦਾ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਸੰਗਠਨ, ਜਿਸਦੀ ਕਦੀਰ ਮੁਖੀ ਹੈ, ਨੇ ਦੰਗਿਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਤਾਈਵਾਨ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2009 ਵਿਚ ਕਦੀਰ ਨੂੰ ਵੀਜ਼ਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਯੂਐਸਏ ਦੁਆਰਾ ਇਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ, ਪੂਰਬੀ ਤੁਰਕਸਤਾਨ ਇਸਲਾਮਿਕ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਸੀ। ਕਦੀਰ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੰਗੇ ਆਯੋਜਿਤ ਸਨ।
3 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਸਿਨਹੂਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਬੀਆ ਕਦੀਰ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਜ਼ਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੱਤਰ ਲਿੱਖੇ ਸਨ। ਸਿਨਹੂਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ... ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ। ਸਾਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਨਾ ਖਤਮ ਕਰੋ। ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੜਕਾਹਟ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨਾ ਕਰੋ. " ਡਬਲਯੂਯੂਸੀ ਦੇ ਜਰਮਨੀ ਅਧਾਰਤ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਕਲੀ ਕਹਿ ਕੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਵਾਚ ਦੇ ਇਕ ਖੋਜਕਰਤਾ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਚੀਨੀ ਸਟਾਈਲ ਜ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦੰਗਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਢੰਗ ਦੇ  ਸ਼ੱਕੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਸੀ।  ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਨੇ 4 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਕਬੀਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸਿਨਹੂਆ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2009 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕਦੀਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਜਾਇਦਾਦਾਂ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਅਕੀਦਾ ਟ੍ਰੇਡ ਸੈਂਟਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਦੀਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ 30 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, “ਦੀਵਾਰਾਂ ਵਿਚ ਤਰੇੜਾਂ ਅਤੇ ਧਸੀਆਂ ਨੀਹਾਂ” ਕਾਰਨ ਢਾਹ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ 10 ਸ਼ਰਤਾਂ
2009 ਵਿੱਚ, ਜੈੱਫ ਡੈਨੀਅਲ ਨੇ ਕਦੀਰ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ, ਦ 10 ਕੰਡੀਸ਼ਨਸ ਆਫ਼ ਲਵ, ਬਣਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਮੈਲਬੌਰਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਲਈ ਤਹਿ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਮੈਲਬੌਰਨ ਵਿਚ ਚੀਨੀ ਕੌਂਸਲੇਟ ਵਲੋਂ ਫਿਲਮ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਅਤੇ ਫੈਸਟੀਵਲ ਖਾਤਿਰ ਕਦੀਰ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।  ਕਈ ਚੀਨੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ  ਇਸ ਇਵੈਂਟ ਵਿੱਚੋਂ  ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਹੈਕ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਕਦੀਰ-ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਅਰਿਆਂ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਈਟ ਤੇ ਬੁੱਕ ਹੋਏ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਡੇਨਾਇਲ-ਆਫ-ਸਰਵਿਸ ਅਟੈਕ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਵਿਚ ਤਾਈਵਾਨ ਦੇ ਕਾਸ਼ੀਂਗ ਫਿਲਮ ਉਤਸਵ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਉਤਸਵ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਤੰਬਰ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੀਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਤਾਈਵਾਨ ਵਰਕ ਆਫਿਸ ਦੇ ਵੈਂਗ ਯੀ ਨੇ ਇਸ ਫਿਲਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ “ਨਸਲੀ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਵਡਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ” ਅਤੇ “ਅੱਤਵਾਦ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਗ਼ਲਤ ਸੰਕੇਤ” ਭੇਜਦਾ ਹੈ,  ਜਦੋਂ ਕਿ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਾਓਸ਼ਿਉਂਗ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ "ਮੁਸੀਬਤ" ਨਾ "ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਨ ਲਈ" ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਤਸਵ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਵੀ ਹੈਕ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।  ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਯੋਜਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫਿਲਮ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਤਾਇਵਾਨ ਵਿੱਚ ਕਦੀਰ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ "ਸੁਰੱਖਿਆ ਲੋੜਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ" ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਚੀਨੀ ਉਈਗੋਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਬਾਰੇ ਪੋਜੀਸ਼ਨ
ਅਨਵਰ ਯੂਸਫ ਤੁਰਾਨੀ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ " ਜਲਾਵਤਨ ਪੂਰਬੀ ਤੁਰਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਸਾਲ 2011 ਵਿਚ, ਰਾਬੀਆ ਕਦੀਰ ਨੇ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਉਈਗੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਲਈ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਕਈ ਉਈਗੋਰ ਜਲਾਵਤਨ ਸਰਕਾਰਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਉਹ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਹੈ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਈਗੋਰ ਲੋਕ ਚੀਨੀ ਰਾਜ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਦੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਜਪਾਨ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਅਪੀਲ
ਮਈ 2012 ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਟੋਕਿਓ ਵਿਚ ਇਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ, ਕਦੀਰ ਨੇ ਯਾਸੁਕੁਨੀ ਮੰਦਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਜਾਪਾਨੀ ਯੁੱਧ ਅਪਰਾਧੀ ਹਨ ਉਥੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਈਗੋਰਾਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਮਨਮੋਹਿਨੀ ਦੇਵੀ
thumb|ਰਾਇਲ ਪੋਰਟਰੇਟ, c. 1880 ਮਹਾਰਾਣੀ ਖੁਮਨ ਚਾਨੂ ਮਨਮੋਹਿਨੀ ਦੇਵੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਬੀਰਚੰਦਰ ਮਾਨਿਕਿਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੀ ਤੀਜੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਸ਼ਾਹੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
left|thumb|343x343px|1880 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨਮੋਹਿਨੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ, ਸ਼ਾਇਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਜੋੜੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਸਵੈ-ਚਿੱਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਰਾਣੀ ਨਿੰਗਥਮ ਚਾਨੂ ਭਾਨੂਮਤੀ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 13 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ਮੱਠ ਚੌਮੁਹਨੀ ਵਿਖੇ ਜ਼ਮੀਨ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵਿਖੇ ਮੌਜੂਦਾ ਇਸਕੋਨ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਇੱਕ 'ਮੰਡਪ' ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਹੇਠ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਜਰਨਲ - ਮਈ 1890 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ "ਅਗਰਤਾਲਾ ਦੇ ਪੈਲੇਸ ਦਾ ਕੈਮਰਾ ਕਲੱਬ" ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਇਲਟੀ
ਸੋਨੀ
ਸੋਨੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਇੰਗ: SONY) ਇਕ ਜਪਾਨੀ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਤ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁਖੀ ਮਿਨਾਟੋ, ਟੋਕੀਓ ਵਿਚ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ, ਗੇਮਿੰਗ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਉਪਭੋਗਤਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਲਈ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸੋਨੀ ਨੂੰ ਫਾਰਚਿਊਨ ਗਲੋਬਲ 500 ਦੀ 2017 ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿਚ 105 ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸੋਨੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਵਪਾਰਕ ਇਕਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਨੀ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਮੂਲ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ: ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ (ਏਵੀ, ਆਈਟੀ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਉਤਪਾਦਾਂ, ਸੈਮੀਕੰਕਟਰਾਂ, ਵਿਡੀਓ ਗੇਮਸ, ਨੈਟਵਰਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਰੋਬਾਰ), ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਸ (ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋ), ਸੰਗੀਤ (ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ) ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ (ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਬੀਮਾ) ਇਹ ਸੋਨੀ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨੀ ਪਿਕਚਰਜ਼, ਸੋਨੀ ਮੋਬਾਈਲ, ਸੋਨੀ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਐਂਟਰਨਟੇਨਮੈਂਟ, ਸੋਨੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਸੋਨੀ ਫਾਇਨੈਨਸ਼ੀਅਲ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸੋਨੀ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਸੇਲਜ਼ ਲੀਡਰਾਂ ਵਿੱਚਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ, ਸੈਮਸੰਗ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ, ਐਲਜੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ, ਟੀਸੀਐਲ ਅਤੇ ਹਾਈਸੈਂਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ 5 ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ।
ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਵਰਤਮਾਨ ਨਾਅਰਾ BE MOVED ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਅਰੇ The One and Only (1980–1982), It's a Sony (1982–2002), like.no.other (2005–2009) and make.believe (2009–2014) ਸਨ।
ਸੋਨੀ ਦੀ ਸੁਮਿਟੋਮੋ ਮਿਤਸ਼ੂਈ ਵਿੱਤੀ ਸਮੂਹ (SMFG) ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਕਮਜੋਰ ਟਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਿਤਸਈ ਕੇਅਰਟਸੁ ਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਹਨ।
ਵਪਾਰਕ ਇਕਾਈਆਂ
ਸੋਨੀ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਤਪਾਦਕ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੋਨੀ ਨੇ ਰੌਲੀ ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੰਗੀਤ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਰੋਬੋਟ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਏ.ਆਈ.ਬੀ.ਓ. ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਰੀਓ ਰੋਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਤਕ, ਸੋਨੀ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਮੋਬਾਈਲ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ (ਐੱਮ.ਸੀ.), ਗੇਮ ਐਂਡ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ (ਜੀ ਐੱਨ ਐੱਸ), ਇਮੇਜਿੰਗ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਐਂਡ ਸੋਲੂਸ਼ਨਜ਼ (ਆਈਪੀਐਂਡ ਐਸ), ਹੋਮ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਐਂਡ ਸਾਊਂਡ (ਐਚ ਐਂਡ ਐਸ), ਸੈਮੀਕੈਂਡਕਟਰਜ਼, ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ, ਪਿਕਚਰਸ, ਸੰਗੀਤ, ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ। ਨੈਟਵਰਕ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਜੀ ਐੱਨ ਐੱਸ ਅਤੇ ਆਈਪੀਐਂਡ ਐਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੋਨੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ
ਸੋਨੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਵਪਾਰਕ ਇਕਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਨੀ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਮੂਲ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ (ਆਰਐਂਡ ਡੀ), ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣੀ, ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੋਨੀ ਗਲੋਬਲ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਐਂਡ ਅਪਰੇਸ਼ਨਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਐਸਜੀਐਮਓ; ਜਪਾਨ ਵਿਚ 4 ਪਲਾਂਟ), ਸੋਨੀ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਜਪਾਨ ਵਿਚ 7 ਪਲਾਂਟ), ਸੋਨੀ ਸਟੋਰੇਜ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਡਿਵਾਈਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ, ਸੋਨੀ ਐਨਰਜੀ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਪਾਨ (ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਚੀਨ) ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ। ਯੂਕੇ (ਵੇਲਜ਼), ਭਾਰਤ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ) ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਤਪਾਦ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (ਐਸਜੀਐਮਓ [ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਗਾਹਕ ਸੇਵਾ ਆਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ)।
ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ
1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਸੋਨੀ ਵਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੰਪਿਊਟਰ (ਐਮਐਸਐਸ ਦੇ ਘਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ ਵਰਕਸਟੇਸ਼ਨ) ਕੰਪਨੀ ਨੇ 1990 ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਬਿਜ਼ਨਸ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਸੋਨੀ ਨੇ ਨਵੀਂ VAIO ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗਲੋਬਲ ਕੰਪਿਊਟਰ ਮਾਰਕਿਟ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਦਾਖਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ 1996 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। "ਵੀਡੀਓ ਆਡੀਓ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਓਪਰੇਸ਼ਨ" ਲਈ ਛੋਟਾ, ਲਾਇਨ ਵਿਜ਼ੂਅਲ-ਆਡੀਓ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਬ੍ਰਾਂਡ ਸੀ।
ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ  ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫੀ
thumb|ਇੱਕ ਸੋਨੀ ਸਾਈਬਰ-ਸ਼ਾਟ ਡਿਜੀਟਲ ਕੈਮਰੇ। ਸੋਨੀ ਡਿਜੀਟਲ ਕੈਮਰੇ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਲੜੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪੁਆਇੰਟ-ਐਂਡ-ਸ਼ੂਟ ਮਾਡਲ ਸਾਈਬਰ-ਗੋਲੇ ਦਾ ਨਾਂ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਲਜ਼ੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿੰਗਲ-ਲੈਨਜ ਰੀਫਲੈਕਸ ਮਾਡਲ ਪਰਿੰਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਮਕੋਰਡਰ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਸੋਨੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਹਨ।
ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਗ
ਸੋਨੀ ਇਮੇਂਸ ਸੈਂਸਰ (ਐਕਸਮੋਰ), ਚਿੱਤਰ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ (ਬਾਇਜ਼ਨ), ਲੈਜ਼ਰ ਡਾਇਡਸ, ਸਿਸਟਮ ਐਲਐਸਆਈਜ਼, ਮਿਕਸ-ਸੰਕੇਤ ਐਲ ਐਸ ਆਈ, ਓਐਲਈਡੀ ਪੈਨਲ ਆਦਿ ਸਮੇਤ ਵਿਸਤਰਿਤ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੀ ਨਿਰਮਿਤ CMOS ਚਿੱਤਰ ਸੰਵੇਦਕ ਡਿਜੀਟਲ ਕੈਮਰੇ, ਟੈਬਲੇਟ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਬੈਟਰੀਆਂ
2014 ਵਿਚ, ਸੋਨੀ ਨੇ ਐੱਨ.ਆਰ.ਜੀ. ਊਰਜਾ ਈਵੀਗੋ ਰੈਡੀ ਫਾਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਹੀਕਲ (ਆਰਵੀ) ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਈਵੀ ਲਈ ਚਾਰਜਿੰਗ ਪਾਰਕਿੰਗ ਲਾਟ।
ਸੋਨੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਹੀਕਲ ਲਿਥਿਅਮ-ਆਯਨ ਬੈਟਰੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿਚ ਹੈ।
ਆਈਟਮ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੂਗਲ (ਡਰਾਈਵਰ-ਰਹਿਤ ਕਾਰ) ਅਤੇ ਐਪਲ (ਆਈਕਾਰ / ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਇਟਨ) ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਟੇਸਲਾ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਸੋਨੀ ਜ਼ੈੱਡ ਐਮ ਪੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚ 842,000 ਡਾਲਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
28 ਜੁਲਾਈ 2016 ਨੂੰ, ਸੋਨੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਬੈਟਰੀ ਦਾ ਵਪਾਰ ਮੁਰਾਤਾ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦੇਵੇਗੀ।
ਬਦਰੁਦੀਨ ਤਯਾਬਜੀ
ਬਦਰੁਦੀਨ ਤਯਾਬਜੀ (10 ਅਕਤੂਬਰ 1844 – 19 ਅਗਸਤ 1906) ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ।
ਜੀਵਨ
ਬਦਰੁਦੀਨ ਤਯਾਬਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਅਕਤੂਬਰ 1844 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੁਲਾਹ ਤੱਯਬ ਅਲੀ ਅਰਬ ਦੇ ਸੁਲੇਮਾਨੀ ਬੋਹਰਾ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਸਨ. । ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅੱਠ ਦੇ ਅੱਠ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਓਦੋਂ ਪੜਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਦੋਂ ਪਛਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ਰਾਪ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। 1867 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਆ ਕੇ ਤਯਾਬਜੀ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ ਬਣਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1844
ਬੈਕੋਲੀ
ਬੈਕੋਲੀ ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਬਿਸਕੁਟ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਵੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ।
ਬੈਕੋਲੀ ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਬਾਸ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬੇਕੋਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਫ਼ਤ ਔਰੰਗ
ਹਫ਼ਤ ਔਰੰਗ (, ਮਤਲਬ "ਸੱਤ ਤਖਤ") ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਾਇਰ ਨੂਰ ਅਦ-ਦੀਨ ਅਬਦ ਅਰ -ਰਹਿਮਾਨ ਜਾਮੀ ਦੀ 1468 ਤੋਂ 1485 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਖੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਕਲਾਸਿਕ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਜਾਮੀ ਨੇ ਇਹ ਰਚਨਾ ਮਸਨਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਜੋਂ ਸੰਪੂਰਨ ਕੀਤੀ:
ਬੈਕੋਲੀ
ਇਹ ਬਿਸਕੁਟ ਵੈਨੇਸ਼ੀਆਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ 'ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਬਿਸਕੁਟ' ਵਜੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੁੱਕੇ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਸਕੁਟਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਅਰਸੇ ਤੱਕ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜਲਦੀ ਖ਼ਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਟਿਨ ਬਕਸੇ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤੀ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਖਮੀਰ ਅਤੇ ਡਬਲ ਪਕਾਉਣ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਹਨ।
ਹਫ਼ਤ ਔਰੰਗ
ਖੁਦ 'ਹਫ਼ਤ ਔਰੰਗ' 'ਉਰਸਾ ਮੇਜਰ'(ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ) ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਬੈਕੋਲੀ
ਅੱਜ ਬੈਕੋਲੀ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਅਤੇ ਜ਼ੈਬੈਗਲੀਓਨ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਡੁਬੋ ਕੇ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈਨੇਤੋ ਦੇ ਪਕਵਾਨ
ਹਫ਼ਤ ਔਰੰਗ
ਸੱਤ ਮਸਨਵੀਆਂ ਦਾ ਅਧਾਰ ਸੂਫ਼ੀ ਮੂਲ ਦਾ ਦੀਨ, ਫਲਸਫ਼ਾ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਸਾਸ਼ਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਕਿੱਸੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਪਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ
ਕਾਰੋਲੀਨਾ ਮਾਰੀਨ
ਕਾਰੋਲੀਨਾ ਮਾਰੀਆ ਮਾਰੀਨ ਮਾਰਤੀਨ (ਜਨਮ 15 ਜੂਨ 1993) ਸਪੇਨ ਦੀ ਇੱਕ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਵਿਸ਼ਵ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਿਮਨਜ਼ ਸਿੰਗਲਜ਼ 2016 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨੰਬਰ 1 ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ 2014 ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਵਿਮਨਜ਼ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣੀ। ਇਸਨੇ 2016 ਰੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਮਨਜ਼ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ ਜਦੋਂ ਇਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੀ. ਵੀ. ਸਿੰਧੂ ਨੂੰ 2-1 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ।
ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਕੈਰੀਅਰ
ਕਾਰੋਲੀਨਾ ਨੇ ਹੂਏਲਵਾ ਵਿਖੇ ਆਈ.ਈ.ਐੱਸ. ਲਾ ਓਰਦੇਨ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। 2009 ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਸਪੇਨੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣੀ ਜਿਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ 2009 ਯੂਰਪੀ ਜੂਨੀਅਰ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2009 ਯੂਰਪੀ ਯੂ17 ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।
2013 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਲੀਨਾ ਬੈਂਗਲੋਰ ਦੀ ਟੀਮ ਬੰਗਾ ਬੀਟਸ ਲਈ ਖੇਡੀ।
19 ਅਗਸਤ 2016 ਨੂੰ ਇਸਨੇ 2016 ਰੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਫ਼ਾਈਨਲ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੀ. ਵੀ. ਸਿੰਧੂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।
ਇੰਡੀਵਿਜੁਅਲ ਫ਼ਾਈਨਲਜ਼
thumb|2013 ਵਿੱਚ ਸੁਰਾਬਾਇਆ ਵਿਖੇ ਕਾਰੋਲੀਨਾ ਮਾਰੀਨ thumb|2014 ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਲੀਨਾ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜਾਮੀ
ਨੂਰ ਅਦ-ਦੀਨ ਅਬਦ ਅਰ-ਰਹਿਮਾਨ ਜਾਮੀ ਜਿਸ ਨੂੰ, ਜਾਮੀ, ਮੌਲਾਨਾ ਨੂਰ ਅਦ-ਦੀਨ ਅਬਦ ਅਰ-ਰਹਿਮਾਨ ਜਾਂ ਅਬਦ ਅਰ-ਰਹਿਮਾਨ ਨੂਰ ਅਦ-ਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਦਸ਼ਤੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਮੀ (18 ਅਗਸਤ 1414- 17 ਨਵੰਬਰ 1492) ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਰਹੱਸਵਾਦੀ, ਲੇਖਕ, ਰੂਹਾਨੀ ਸ਼ਾਇਰ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਧਰਮ-ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਸੂਫ਼ੀ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਨ।
ਜੀਵਨੀ
ਜਾਮੀ ਦਾ ਜਨਮ ਜਾਮ, (ਆਧੁਨਿਕ ਗ਼ੋਰ ਸੂਬਾ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰ, ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਇਰਾਨਿਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੇਖ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖੁਰਾਸਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਮੀ ਕਾਜਰੇਠ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਨਿਜ਼ਾਮ ਅਲ-ਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਬੀ. ਸ਼ਮਸ-ਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ, ਇਸਫਾਹਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਦਸ਼ਤ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੇਰਾਤ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਨਿਜ਼ਾਮੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਪੈਰੀਪਾਟੇਸਿਜ਼ਮ, ਗਣਿਤ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ, ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਤਰਕ, ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸੂਫੀ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਹੇਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤਾਂ ਜਾਮੀ ਨੇ ਤੈਮੂਰਿਡ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ ਯੁੱਗ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਜਾਮੀ ਇੱਕ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੀ।
ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਤ ਤੋਂ ਸੀ, ਜਾਮੀ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਨਾਮ 'ਦਸ਼ਤੀ' ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਦੋ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਜਾਮੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਚੁਣਿਆ ਜਿਸਦਾ ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ: "مولدم جام و رشحهء قلمم جرعهء جام شیخ الاسلامی است لاجرم در جریدهء اشعار به دو معنی تخلصم جامی است ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਜਾਮ ਹੈ,ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਕਲਮ ਨੇ ਸ਼ੇਖ-ਉਲ-ਇਸਲਾਮ (ਅਹਿਮਦ) ਦੇ (ਗਿਆਨ ਦੇ) ਜਾਮ ਤੋਂ ਪੀਤੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਜਾਮੀ ਹੈ।"