cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਹੀਥ ਲੇਜਰ
ਹੀਥਕਲਿਫ਼ ਐਂਡਰਿਊ ਲੇਜਰ (4 ਅਪ੍ਰੈਲ 1979 -22 ਜਨਵਰੀ 2008) ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੇਜਰ 1998 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਨਿਖੇਰਣ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ 19 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 10 ਥਿੰਗਸ ਆਈ ਹੇਟ ਅਬਾਊਟ ਯੂ (1999), ਦ ਪੈਟ੍ਰੀਔਟ (2000), ਮੌਂਸਟਰਜ ਬਾਲ (2001), ਅ ਨਾਈਟਸ ਟੇਲ (2001), ਬ੍ਰੋਕਬੈਕ ਮਾਉਂਟੇਨ (2005) ਅਤੇ ਦ ਡਾਰਕ ਨਾਈਟ (2008) ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਕਈ ਸੰਗੀਤਕ ਵੀਡੀਓ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੇਜਰ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਬ੍ਰੋਕਬੈਕ ਮਾਉਂਟੇਨ ਵਿੱਚ ਈਨੀਸ ਡੇਲ ਮਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਲੇਜਰ ਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਨਿਊਯਾਰਕ ਫ਼ਿਲਮ ਆਲੋਚਕ ਦਾਇਰਾ ਇਨਾਮ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2005 ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ ਦੇ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ 2006 2006 BAFTA ਇਨਾਮ ਲਈ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੀਥ ਲੇਜਰ ਨੂੰ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2007 ਦਾ ਇੰਡਿਪੈਂਡੈਂਟ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਰਾਬਰਟ ਅਲਟਮੈਨ ਇਨਾਮ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਆਈ ਐਮ ਨਾਟ ਦੇਅਰ ਦੇ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਕਾਸਟਿੰਗ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ ਬੌਬ ਡਿਲਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਲੇਜਰ ਨੇ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਅਦਾਕਾਰ ਰੌਬੀ ਕਲਾਰਕ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਡਿਲਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਤਵ ਦੇ ਛੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦਾ ਸੰਗਠਿਤ ਰੂਪ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦ ਡਾਰਕ ਨਾਈਟ ਵਿੱਚ ਜੋਕਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਹ ਇਨਾਮ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਅਕੈਡਮੀ ਇਨਾਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮਰਨ-ਉਪਰੰਤ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਇਨਾਮ, 2008 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਫ਼ਿਲਮ ਆਲੋਚਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਇਨਾਮ, 2009 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਇਨਾਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ 2009 ਦਾ BAFTA ਇਨਾਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਉਸਦੀ ਮੌਤ 28 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸ਼ੰਚਿਤ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਜਹਿਰੀਲੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।  ਲੇਜਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦ ਡਾਰਕ ਨਾਈਟ ਦੇ ਸੰਪਾਦਨ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਸਦੀ 180 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ 'ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਸਮੇਂ 22 ਜਨਵਰੀ 2008 ਨੂੰ ਉਹ ਟੋਨੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਟੇਰੀ ਗਿਲੀਅਮ ਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦ ਈਮਾਗਿਨਾਰਿਅਮ ਆਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਪਨਰਸੁਲਮ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਲਾਰਡ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਟੈਕਨੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ
ਲਾਰਡ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਟੈਕਨੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ ਨੂੰ ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਸਾਂਈ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਵੈਲਫੇਅਰ ਐਂਡ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੋਰਸ
ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਡੀ.ਸੀ.ਏ, ਬੀ.ਸੀ.ਏ, ਐਮ.ਐਸਸੀ, ਐਮ-ਟੈਕ, ਐਮ.ਬੀ.ਏ, ਬੀ.ਟੈਕ ਵਰਗੇ ਤਕਨੀਕੀ ਕੋਰਸਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਵਾਇਤੀ ਬੀ.ਏ, ਐਮ. ਏ, ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕੋਰਸ ਦੀ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਹੂਲਤਾਂ
ਕਾਲਜ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹਵਾਦਾਰ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਯੋਗ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਦਿ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ
ਭੀਮਤਾਲ ਝੀਲ
ਭੀਮਤਾਲ, ਕੁਮਾਉਂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੈਨੀਤਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਨੈਨੀਤਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਭੀਮਤਾਲ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1883 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਣਾਈ ਡੈਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸਟੋਰੇਜ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਇਹ ਨੈਨੀਤਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਮਾਉਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਭਾਰਤ ਦਾ ਝੀਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸਤਹ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਝੀਲ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਲ-ਪਾਲਣ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਕੁਏਰੀਅਮ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ
ਝੀਲ ਅਤੇ ਡੈਮ 1375 m ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਨੈਨੀਤਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਭੀਮਤਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ। ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਝੀਲ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਧਰਤੀ  ਦੇ ਹਿੱਲਣ ਕਾਰਨ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਨੁਕਸਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਓਵਰਲੈਂਡ ਵਹਾਅ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਝੀਲ ਬਣ ਗਈ। ਝੀਲ ਦੇ ਕੈਚਮੈਂਟ ਖੇਤਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਹਨ; ਜੰਗਲੀ ਬਨਸਪਤੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਚੀਰ ਪਾਈਨ, ਬੈਨ ਓਕ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਪਤਝੜ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬੇਸਿਨ ਊਸ਼ਣ-ਖੰਡੀ ਤੋਂ ਉਪ-ਉਪਖੰਡੀ ਮੌਸਮੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਵਰਖਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਝੀਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇੱਕ ਪੈਰੀਫਿਰਲ ਸੜਕ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਨੀਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ 'ਤੇ ਝੁਰੜੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਘਾਹ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਕਿਨਾਰੇ ਹਨ। ਝੀਲ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਲਟ ਪਾਸੇ ਛੱਤ ਵਾਲੇ ਖੇਤ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਦੀਵੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਧਾਰਾ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਝੀਲ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਧਾਰਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਕੰਪਲੈਕਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈੱਲ ਅਤੇ ਮਲਬਾ ਲਿਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਰੀ  ਝੀਲ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਹੈ। ਝੀਲ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ 1525 m ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸੈਨੀਟੇਰੀਅਮ ਉਚਾਈ ਨੂੰ ਮਲੇਰੀਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਸਿਹਤਮੰਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਕੈਂਪ ਵੀ ਹੈ ਜੋ 1902 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਝੀਲ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਬੋਅਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਂ ਭੀਮ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਡੈਮ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਦਰ ਹੈ ਜੋ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕੁਮਾਉਂ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਾਜ ਬਹਾਦਰ ਚੰਦ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
right|thumb| ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਫੈਲਾਅ right|thumb| ਦ ਲੇਕ ਹਿੱਲ ਦੁਆਰਾ ਐਕੁਏਰੀਅਮ ਆਈਲੈਂਡ ਕੈਫੇ ਤੋਂ ਭੀਮਤਾਲ ਝੀਲ ਦਾ ਪੈਨੋਰਾਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸਾਹਿਤ
ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸਾਹਿਤ 1000 ਈਸਵੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਸੂਰਿਆਮਲ ਮਿਸਰਾਨ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੰਸ ਭਾਸਕਰ ਅਤੇ ਵੀਰ ਸਤਸਾਈ ਹਨ। ਵੰਸ ਭਾਸਕਰ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ (1872-1952) ਦੌਰਾਨ ਰਾਜਪੂਤਾਨਾ (ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ) ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵੀਰ ਸਤਸਾਈ ਸੈਂਕੜੇ ਦੋਹੇ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।
ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੇਵਲ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਲੜਾਕਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਦੇ ਹਰ ਗੀਤ ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ, ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ, ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ"।
ਮੁੱਢਲਾ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚਰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਨੂੰ ਚਰਨੀ ਜਾਂ ਦਿੰਗਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਗੁਜਰਾਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ।
ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ
ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਰੋਤ
ਪਬਜੀ ਮੋਬਾਈਲ
PUBG ਮੋਬਾਈਲ ( ਚੀਨੀ : 和平精英; ਪਿਨਯਿਨ: Hé Píng Jīng Yīng) ਇੱਕ ਮੁਫ਼ਤ-ਟੂ-ਪਲੇ ਬੈਟਲ ਰਾਇਲ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਹੈ ਜੋ ਲਾਈਟਸਪੀਡ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਸਟੂਡੀਓ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ Tencent ਗੇਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੰਡ ਹੈ। ਇਹ PUBG: Battlegrounds ਦਾ ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਗੇਮ ਅਨੁਕੂਲਨ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 19 ਮਾਰਚ 2018 ਨੂੰ ਐਂਡਰਾਇਡ ਅਤੇ ਆਈਓਐਸ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਫਟਨ, ਟੇਨਸੈਂਟ, ਅਤੇ VNG ਗੇਮਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਈ 2022 ਤੱਕ, PUBG ਮੋਬਾਈਲ ਨੇ $8.42 billion ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਾਊਨਲੋਡ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਚੌਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੋਬਾਈਲ ਗੇਮ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ।  ਇਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਡੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮੋਬਾਈਲ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਵੀ ਹੈ । 2021 ਵਿੱਚ, ਗੇਮ ਨੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕਰਣ, ਬੈਟਲਗ੍ਰਾਉਂਡਸ ਮੋਬਾਈਲ ਇੰਡੀਆ, ਅਤੇ <i id="mwLg">PUBG ਯੂਨੀਵਰਸ</i>, ਨਿਊ ਸਟੇਟ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਗੇਮ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ।
ਜੋਯੋਤੀ ਬਾਸੂ
ਜੋਯੋਤੀ ਬਾਸੂ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Joyoti Basu; ਜਨਮ 17 ਦਸੰਬਰ 1957) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟ, ਸੈੱਲ ਬਾਇਓਲੋਜਿਸਟ ਅਤੇ ਬੋਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਲਾਲ ਰਕਤਾਣੂਆਂ ਦੀ ਝਿੱਲੀ ਦੀ ਬਣਤਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਬਾਸੂ ਤਿੰਨੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਕੈਡਮੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਇੰਡੀਆ, ਇੰਡੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ, ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਸਾਥੀ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਕੈਮੀਕਲ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਕੈਰੀਅਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਇਓਸਾਇੰਸ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
left|thumb| ਬੋਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ thumb| ਪਾਰੁਲ ਚੱਕਰਵਰਤੀ - ਬੋਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਬਾਸੂ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦਸੰਬਰ 1957 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਜੋਯੋਤੀ ਬਾਸੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਬੀਐਸਸੀ ਆਨਰਜ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮਐਸਸੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਡਾਕਟੋਰਲ ਖੋਜ ਬੋਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾਰੁਲ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮਾਈਕੋਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਸੈੱਲ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਅਤੇ ਮਾਈਕੋਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਪੇਪਟਿਡੋਗਲਾਈਕਨ -ਬਾਇਓਸਿੰਥੇਸਾਈਜ਼ਿੰਗ ਐਨਜ਼ਾਈਮਜ਼ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲੀਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਜੀਨ-ਮੈਰੀ ਘੁਯਸੇਨ ਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਬੋਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।  ਅਤੇ ਜੂਨ, 2018 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ। ਬਾਸੂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਮਾਧਬ ਚੈਟਰਜੀ ਸਟ੍ਰੀਟ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਵਾਦ
ਬਾਸੂ ਦੇ ਕਥਿਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਦੋ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ, Pubpeer 'ਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਥਿਤ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ। ਬਾਸੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਕਾਗਜ਼ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਇਮਯੂਨੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਬਾਸੂ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਯੰਗ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਮੈਡਲ ਮਿਲਿਆ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕੈਰੀਅਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਇਓਸਾਇੰਸ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ 2002 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ। ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 2006 ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦੀਆਂ ਚੁਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ 2017 ਵਿੱਚ ਜੇਸੀ ਬੋਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਪਬਜੀ ਮੋਬਾਈਲ
PUBG ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਸੰਸਕਰਣ ਲਈ ਵਿਲੱਖਣ ਵਾਧੂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਲੌਗ-ਇਨ ਬੋਨਸ, ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋ-ਗੋਲਜ਼, ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਮਾਰਕਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੀ ਭਰਤੀ, ਨਕਸ਼ੇ ਅਤੇ ਕੰਪਾਸ ਸੁਧਾਰ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਟੋ ਲੂਟ ਸਿਸਟਮ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਵਧੀ ਹੋਈ ਸੰਖਿਆ। ਬੋਟ
ਵਿਕਾਸ
PUBG ਮੋਬਾਈਲ
ਅਰੀਅਲ ਇੰਜਨ 4 ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, PUBG ਮੋਬਾਈਲ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗੇ।
ਜਾਰੀ ਕਰੋ
ਚੀਨ ਵਿੱਚ, PUBG ਮੋਬਾਈਲ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰੀਲੀਜ਼ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਗੇਮ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਟੈਸਟ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, Tencent ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਰੀਲੀਜ਼ ਨੂੰ 2018 ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰਕੇ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਈ 2019 ਤੱਕ, Tencent ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਚੀਨ ਵਿੱਚ PUBG ਮੋਬਾਈਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗੇਮ ਫਾਰ ਪੀਸ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਗੇਮ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗੀ; ਗੇਮ ਦੇ ਇਸ ਸੰਸਕਰਣ ਨੇ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੂਲ ਗੇਮ ਦੇ ਤੱਤ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੂਨ ਅਤੇ ਗੋਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ। ਇਸਦੇ ਰੀਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੇਮ ਦਾ ਇੱਕ ਤਾਈਵਾਨੀ ਸੰਸਕਰਣ, PUBG ਮੋਬਾਈਲ TW ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਲੋਅਰ-ਐਂਡ ਮੋਬਾਈਲ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਸਕਰਣ, PUBG ਮੋਬਾਈਲ ਲਾਈਟ, 25 ਜੁਲਾਈ 2019 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਲਟੀਪਲ ਐਂਡਰੌਇਡ ਡਿਵਾਈਸਾਂ 'ਤੇ ਉੱਚ FPS ਗੇਮਪਲੇ ਲਈ ਸਮਰਥਨ ਹੈ, ਅਤੇ 60 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਨਕਸ਼ਾ ਹੈ। ਐਪ ਦੇ ਚੀਨੀ ਸੰਸਕਰਣ ਦਾ ਨਾਮ 2020 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਪੀਸਕੀਪਰ ਐਲੀਟ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ
ਸਮੀਖਿਆ ਐਗਰੀਗੇਟਰ ਮੈਟਾਕ੍ਰਿਟਿਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ PUBG ਮੋਬਾਈਲ ਨੂੰ "ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਨੁਕੂਲ" ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ।
ਡਾਊਨਲੋਡ
PUBG ਮੋਬਾਈਲ 2018 ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮੋਬਾਈਲ ਗੇਮ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 300 ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਊਨਲੋਡ। ਗੇਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਚੀਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਗੇਮ ਦੇ 29% ਡਾਉਨਲੋਡ ਕੀਤੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10% (30) ਸਨ। ਮਿਲੀਅਨ) ਇਸਦੇ ਡਾਉਨਲੋਡਸ. ਇਹ 2018 ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ-ਸਥਾਪਤ ਬੈਟਲ ਰਾਇਲ ਗੇਮ ਸੀ, ਲਗਭਗ 200 ਦੇ ਨਾਲ Fortnite ਨਾਲੋਂ ਮਿਲੀਅਨ ਹੋਰ ਇੰਸਟਾਲ ਮਾਰਚ 2021 ਵਿੱਚ, PUBG ਮੋਬਾਈਲ ਨੇ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਅਰਬ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਾਊਨਲੋਡ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਪੀਸਕੀਪਰ ਏਲੀਟ, ਗੇਮ ਦਾ ਚੀਨੀ ਸੰਸਕਰਣ, ਅਤੇ ਬੈਟਲਗ੍ਰਾਉਂਡਸ ਮੋਬਾਈਲ ਇੰਡੀਆ ਸਮੇਤ, ਅਗਸਤ 2021 ਤੱਕ ਗੇਮ ਦੇ ਕੁੱਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1.12 ਬਿਲੀਅਨ ਸੀ।
ਮਾਲੀਆ
PUBG ਮੋਬਾਈਲ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ¥3.58 billion ( $32.42 million ) ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ। PUBG ਮੋਬਾਈਲ ਨੇ ਅਗਸਤ 2020 ਤੱਕ $3.5 billion ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ। PUBG ਮੋਬਾਈਲ ਨੇ 2020 ਵਿੱਚ $2.6 billion ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੇਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ $4.3 billion ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਈ।. ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਤੱਕ ਵੱਧ ਕੇ $8.42 ਬਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਟਲ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨਕੁਨਰੀਅਲ ਇੰਜਣ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਨਲਾਈਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਰੀ-ਪਰਸਨ-ਪਰਸਨ ਸ਼ੂਟਰ ਮਲਟੀਪਲੇਅਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਨਲਾਈਨ ਗੇਮਾਂਬਟਾਲ ਰੋਇਲ ਗੇਮਜ਼ ਐਂਡਰੋਇਡ (ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ) ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2018 ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ
ਨੀਲੋ-ਸਹਾਰਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਨੀਲੋ-ਸਹਾਰਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ 50-60 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਰੀ ਅਤੇ ਨੀਲ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਨੂਬੀਆ ਸਮੇਤ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਨੀਲ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਅੱਧ ਵਿੱਚ 17 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਹਨ: ਅਲਜੀਰੀਆ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਬੇਨਿਨ ਤੱਕ; ਲੀਬੀਆ ਤੋਂ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗੋ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ ਤੱਕ; ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਤੱਕ।
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸਦੇ ਹਾਈਫਨੇਟਿਡ ਨਾਮ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਨੀਲੋ-ਸਹਾਰਨ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਨੀਲ ਬੇਸਿਨ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਹਾਰਾ ਮਾਰੂਥਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਅੱਠ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੰਘਟਕ ਭਾਗ (ਕੁਨਾਮਾ, ਕੁਲਿਆਕ ਅਤੇ ਸੋਂਗਹੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਆਧੁਨਿਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਸੁਡਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਸੁਡਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨੀਲ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਦ ਲੈਂਗੂਏਜ਼ ਆਫ਼ ਅਫਰੀਕਾ (1963) ਵਿੱਚ, ਜੋਸਫ਼ ਗ੍ਰੀਨਬਰਗ ਨੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਜੈਨੇਟਿਕ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਨਾਈਜਰ-ਕਾਂਗੋ, ਅਫਰੋਏਸੀਆਟਿਕ ਜਾਂ ਖੋਇਸਨ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਫਾਈਲਮ ਨੂੰ "ਗ੍ਰੀਨਬਰਗ ਦੀ ਕੂੜਾ-ਕਰਕਟ" ਕਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੈਰ-ਸੰਬੰਧਿਤ ਗੈਰ-ਕਲਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਗ੍ਰੀਨਬਰਗ ਦੇ ਵਰਗੀਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਇਸਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸਮਰਥਕ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨੀਲੋ-ਸਹਾਰਨ ਦੇ ਕੁਝ ਸੰਘਟਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਅਫਰੀਕੀ ਨਵ-ਪਾਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਪੂਰਵ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਰਬੀ ਸੂਡਾਨਿਕ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 5ਵੀਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬੀ.ਸੀ. ਤੱਕ ਹੈ। ਨੀਲੋ-ਸਹਾਰਨ ਜੈਨੇਟਿਕ ਏਕਤਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਅਪਰ ਪੈਲੀਓਲਿਥਿਕ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਦੀ ਮਿਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਨੀਲੋ-ਸਹਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਲਿਖਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਓਲਡ ਨੂਬੀਅਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 8ਵੀਂ ਤੋਂ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਲਿਖਤੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਵੱਡੇ ਵਰਗੀਕਰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਲੋਟੋਲੋਗ (2013), ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਮੈਕਸ ਪਲੈਂਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਨੀਲੋ-ਸਹਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਪੂਰਬੀ ਸੂਡਾਨਿਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਾਰਜੀ ਸਟਾਰੋਸਟਿਨ (2016) ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੀਲੋ-ਸਹਾਰਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗੁਲਡਮੈਨ (2018) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਖੋਜ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਨੀਲੋ-ਸਹਾਰਨ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
ਸਿਗਨਲ (ਸਾਫਟਵੇਅਰ)
ਸਿਗਨਲ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸਿਗਨਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿਗਨਲ ਮੈਸੇਂਜਰ ਐਲਐਲਸੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਇੱਕ ਕਰਾਸ-ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਐਨਕ੍ਰਿਪਟਿਡ ਤਤਕਾਲ ਸੁਨੇਹਾ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਉਪਭੋਗਤਾ ਇੱਕ-ਨਾਲ-ਇੱਕ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਸੁਨੇਹੇ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਾਈਲਾਂ, ਵੌਇਸ ਨੋਟਸ, ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਵੌਇਸ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਐਂਡਰੌਇਡ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿਕਲਪਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ SMS ਐਪ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਿਗਨਲ ਸਟੈਂਡਰਡ ਸੈਲੂਲਰ ਟੈਲੀਫੋਨ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣਕਰਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸਿਗਨਲ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਐਂਡ-ਟੂ-ਐਂਡ ਐਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸੰਚਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਲਾਇੰਟ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਧੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਉਪਭੋਗਤਾ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਪਰਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਚੈਨਲ ਦੀ ਇਕਸਾਰਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬਲਾਕਿੰਗ
thumb|400x400px|{{legend|#346733|ਉਹ ਦੇਸ਼ ਜਿੱਥੇ ਸਿਗਨਲ ਦਾ ਡੋਮੇਨ ਫਰੰਟਿੰਗ ਡਿਫੌਲਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈ|border=1px #555 solid}}{{legend|#8E0000|ਉਹ ਦੇਸ਼ ਜਿੱਥੇ ਸਿਗਨਲ ਬਲੌਕ ਹੈ (ਮਾਰਚ 2021)|border=1px #555 solid}} ਦਸੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਨੇ ਸਿਗਨਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਸਿਗਨਲ ਦੇ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਡੋਮੇਨ ਫਰੰਟਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਖਾਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਗਨਲ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਇੰਟਰਨੈਟ-ਆਧਾਰਿਤ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਕਨੈਕਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।  ਸਿਗਨਲ ਦਾ ਡੋਮੇਨ ਫਰੰਟਿੰਗ ਮਿਸਰ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ, ਓਮਾਨ, ਕਤਰ, ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।
ਜਨਵਰੀ 2018 ਤੱਕ, ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿਗਨਲ ਬਲਾਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਿਗਨਲ ਦੀ ਡੋਮੇਨ ਫਰੰਟਿੰਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਗੂਗਲ ਐਪ ਇੰਜਨ (GAE) ਸੇਵਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਇਹ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗੂਗਲ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ GAE ਤੱਕ ਈਰਾਨੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਬਲੌਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
2018 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ Google ਐਪ ਇੰਜਣ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਡੋਮੇਨ ਫਰੰਟਿੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਿਗਨਲ ਨੇ ਡੋਮੇਨ ਫਰੰਟਿੰਗ ਲਈ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਕਲਾਉਡਫਰੰਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, AWS ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਡੋਮੇਨ ਫਰੰਟਿੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨਗੇ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸਿਗਨਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕਿਆਂ/ਪਹੁੰਚਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਗੇ। ਸਿਗਨਲ ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਵਿੱਚ AWS ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਗੂਗਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ।
ਜਨਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਨੇ ਐਪ ਸਟੋਰਾਂ ਤੋਂ ਐਪ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸਿਗਨਲ ਨੂੰ ਬਲੌਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਗਨਲ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ 2021 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਬਲੌਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੰਗਲੇਸ਼ ਡਬਰਾਲ
ਮੰਗਲੇਸ਼ ਡਬਰਾਲ (16 ਮਈ 1948 - 9 ਦਸੰਬਰ 2020) ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸੀ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਸਈ।
ਮੰਗਲੇਸ਼ ਡਬਰਾਲ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਟੀਹਰੀ ਗੜਵਾਲ,ਦੇ ਕਫਲਪਨੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਪੈਟ੍ਰਿਓਟ, ਪ੍ਰਤਿਪਕਸ਼ ਅਤੇ ਆਸਪਾਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਭਵਨ, ਭੋਪਾਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਪੁਰਵਗ੍ਰਹ ਵਿਚ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਭਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।  ਉਹ ਜਨਸੱਤਾ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਹਾਰਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੰਗਲੇਸ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਕੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ, ਭਾਰਤ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਮਾਸਿਕ 'ਪਬਲਿਕ ਏਜੰਡਾ' ਵਿੱਚ  ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ।
ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਪਹਾੜ ਪਾਰ ਲਾਲਟੇਨ, ਘਰ ਕਾ ਰਸਤਾ, ਹਮ ਜੋ ਵੇਖਤੇ ਹੈਂ, ਆਵਾਜ਼ ਭੀ ਇਕ ਜਗਾਹ ਹੈ ਅਤੇ ਨਏ ਯੁਗ ਮੇਂ ਸ਼ਤਰੂ,। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾਦੋ ਵਾਰਤਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲੇਖਕ ਕੀ ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਕਵੀ ਕਾ ਅਕੇਲਾਪਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਡਾਇਰੀ ਏਕ ਬਾਰ ਆਇਓਵਾ  ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 'ਮੰਗਲੇਸ਼ ਡਬ੍ਰਾਲ ਦੀ ਕਾਵਿਕ ਯਾਤਰਾ .. ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਹਾਂਨਗਰਾਂ ਤਕ ਦੀ ਲੰਘੀ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਉਸਦਾ ਨਵਾਂ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਏ ਯੁਗ ਮੇਂ ਸ਼ਤਰੂ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਹਿੰਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਵੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਖਮਤਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤ ਹੋਏ ਹੋਣ ਜੋ ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।"
ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਜ਼, ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਦੁਆਰਾ ਸੰਨ 2000 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਮ ਜੋ ਦੇਖਤੇ ਹੈਂ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਡਬ੍ਰਾਲ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਰੂਸੀ, ਜਰਮਨ, ਡੱਚ, ਸਪੈਨਿਸ਼, ਪੁਰਤਗਾਲੀ, ਇਤਾਲਵੀ, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਪੋਲਿਸ਼ ਅਤੇ ਬੁਲਗਾਰੀਅਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ
ਅਮਰ ਪਾਲ
ਅਮਰ ਪਾਲ (19 ਮਈ 1922 - 20 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਪਾਲ ਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਬਾਰੀਆ ਵਿਖੇ 1922 ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਹੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਪਾਲ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਪਾਲ 10 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਸੁੰਦਰੀ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਲੋਕਗੀਤ ਸਿੱਖੇ। ਉਸਨੇ ਮਹਾਨ ਅਲਾਉਦੀਨ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਭਰਾ ਉਸਤਾਦ ਅਯਤ ਅਲੀ ਖਾਨ ਤੋਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਲਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਲ ਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਮਨੀ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਸੁਰੀਨ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਪਾਲ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿਚ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਬਾਰੇ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਸਮੀਮ ਬੰਗਾ ਰਾਜ ਸੰਗੀਤ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਉਪ-ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਣੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 2007 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਮਹਾਂਸਮਾਨ 2012 ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਗਏ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭਗਤ ਗੀਤ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
ਮੌਤ
ਪਾਲ ਦੀ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਨੂੰ 96 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਗਿਰਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਸ.ਐਸ.ਕੇ.ਐਮ(SSKM) ਹਸਪਤਾਲ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਇਡਾ ਐੱਮ. ਇਲੀਅਟ
'''ਇਡਾ ਐੱਮ. ਇਲੀਅਟ' (1839–1923) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ, ਸਿੱਖਿਅਕ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਅਤੇ ਕੀਟ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਕੈਰੋਲਿਨ ਸੋਲ ਨਾਲ ਕੈਟਰਪਿਲਰ, ਕੈਟਰਪਿਲਰ ਅਤੇ ਦਿਅਰ ਮੋਥਸ'' (1902) ਉੱਤੇ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਇਲੀਅਟ ਦਾ ਜਨਮ 1839 ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਬੈੱਡਫੋਰਡ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸਮੈਨ ਥਾਮਸ ਡੀ. ਇਲੀਅਟ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਲੀਅਟ ਨੇ ਸਲੇਮ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੇਮ ਨਾਰਮਲ ਸਕੂਲ (ਹੁਣ ਸਲੇਮ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ) ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਇਲੀਅਟ ਫਿਰ ਸੇਂਟ ਲੁਈਸ, ਮਿਸੂਰੀ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਚਾਚਾ ਵਿਲੀਅਮ ਗ੍ਰੀਨਲੀਫ ਇਲੀਅਟ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਸੀ। ਸਿਵਲ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੇਂਟ ਲੁਈਸ ਵਿੱਚ, ਇਲੀਅਟ ਨੇ ਇੱਕ ਚਰਚ ਦੇ ਬੇਸਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦ ਅਫਰੀਕਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤ ਅੰਨਾ ਬ੍ਰੈਕੇਟ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੇਂਟ ਲੂਇਸ ਨਾਰਮਲ ਸਕੂਲ ( ਹੈਰਿਸ-ਸਟੋਵੇ ਸਟੇਟ ਕਾਲਜ ) ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਈਲੀਅਟ ਅਤੇ ਬਰੈਕੇਟ ਸੇਂਟ ਲੁਈਸ ਹੇਗੇਲੀਅਨਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। 1872 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਅੰਨਾ ਬ੍ਰੈਕੇਟ ਨੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਇਲੀਅਟ ਬ੍ਰੈਕੇਟ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਬ੍ਰੈਕੇਟ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਲੀਅਟ ਨੇ 1873 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਧੀ, ਹੋਪ ਡੇਵਿਸਨ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ ਅਤੇ 1875 ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਧੀ ਬਰਥਾ ਲਿੰਕਨ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰੈਕੇਟ ਅਤੇ ਇਲੀਅਟ ਨੇ 9 ਵੈਸਟ 39ਵੀਂ ਸਟਰੀਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਦ ਬਰੈਕੇਟ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਊ ਇੰਗਲੈਂਡ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ, ਮੈਰੀ ਮਿਸ਼ੇਲ ਬਿਰਚਲ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਇਲੀਅਟ ਦੀ ਗੋਦ ਲਈ ਧੀ, ਹੋਪ, ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋ ਗਈ। 1900 ਤੱਕ ਇਡਾ ਆਪਣੀ ਧੀ, ਇਡਾ ਅਤੇ ਭੈਣ ਐਡੀਥ ਨਾਲ ਨਿਊ ਬੈੱਡਫੋਰਡ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ ਇਲੀਅਟ ਦੀ ਮੌਤ 1923 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਊ ਬੈੱਡਫੋਰਡ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।
ਬਰਸੁਧਾਲ
ਬਰਸੁਧਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਧਾਰ ਕਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਤੋਂ 24 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (15 ਮੀਲ), ਪਠਾਨਕੋਟ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (6.2 ਮੀਲ), ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਤੋਂ 85 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (53 ਮੀਲ) ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 292 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (181 ਮੀਲ) ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।। ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪਿੰਡ ਦੀ ਗਰਾਮ-ਸਭਾ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਵਾਜਾਈ
ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਡਲਹੌਜ਼ੀ ਰੋਡ ਤੋਂ 51 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (32 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ 187 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (116 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਦ ਸਿਮਪਸਨਸ
right|thumb|ਦ ਸਿਮਪਸਨਸ right|thumb| ਮੈਟ ਗ੍ਰੋਨਿੰਗ, ਦ ਸਿਮਪਸਨਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਦ ਸਿਮਪਸਨਸ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਐਨੀਮੇਟਡ ਸਿਟਕਾਮ ਹੈ ਜੋ ਫੌਕਸ ਬ੍ਰੌਡਕਾਸਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਮੈਟ ਗ੍ਰੋਨਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।  ਇਹ ਲੜੀ ਅਮਰੀਕੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅੰਗਮਈ ਚਿੱਤਰਣ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਿਮਪਸਨਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਮਰ, ਮਾਰਜ, ਬਾਰਟ, ਲੀਸਾ ਅਤੇ ਮੈਗੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਸਪਰਿੰਗਫੀਲਡ ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਪੈਰੋਡੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਟੇਲੀਵਿਜਨ ਧਾਰਾਵਾਹਿਕ
ਰਾਣੀ ਕਰਨਾਵਤੀ
ਰਾਣੀ ਕਰਨਾਵਤੀ ਨੂੰ ਬਤੌਰ ਰਾਣੀ ਕਰਮਾਵਤੀ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਮੌਤ 8 ਮਾਰਚ 1535), ਬੁੰਦੀ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਥੁੜ-ਚਿਰੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਹਾਕਮ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਚਿਤੌੜਗੜ੍ਹ, ਮੇਵਾੜ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ,ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਣਾ ਸੰਗਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਅਗਲੇ ਦੋ ਰਾਣਾ, ਰਾਣਾ ਵਿਕਰਮਦੱਤਿਆ ਅਤੇ ਰਾਣਾ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ ਅਤੇ ਮਹਾਂਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਦੀ ਦਾਦੀ ਸੀ। ਉਹ 1527 ਤੋਂ 1533 ਤੱਕ, ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਦੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੌਰਾਨ ਰੀਜੈਂਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਕੈਨੇਡਾ ਦਿਵਸ
thumb| ਕੁਇਡੀ ਵਿਡੀ, ਸੇਂਟ ਜੌਹਨਸ, ਨਿਊਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦਿਵਸ ਤੇ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਕੈਨੇਡਾ ਦਿਵਸ ਮਹਾਂਸੰਘ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਛੁੱਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਸਾਲ 1 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ
ਚਾਲ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸੁਮੇਲ: ਕਲੀਨ ਮਾਸਟਰ
ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਅੰਕੜਾ-ਕਿੱਲੀ: Pen Drive (ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ)
ਅੰਕੜਾ-ਕੋਸ਼: Database (ਡਾਟਾਬੇਸ)
ਅੰਕੜਾ-ਗੁੱਟ: Data Pack (ਡਾਟਾ ਪੈਕ)
ਅੰਕੜਾ-ਤਾਰ: Data Cable (ਡਾਟਾ ਕੇਬਲ)
ਅਕਾਸ਼-ਚਾਲ: Sky Drive (ਸਕਾਈ ਡਰਾਈਵ)
ਅਕਾਸ਼ੀ-ਭੰਡਾਰਣ-ਸਮੂਹ: Cloude Storage।ntegration (ਕਲਾਊਡ ਸਟੋਰੇਜ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ)
ਅੰਕੀ: Digital (ਡਿਜੀਟਲ)
ਅੰਕੀ-ਅੰਕੜੇ: Digital Data (ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਟਾ)
ਗੋਪਾਲਪੁਰ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਗੋਪਾਲਪੁਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਪਾਲਮਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਤਿੱਬਤੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਸਕੂਲ ਵੀ ਹੈ। ਗੋਪਾਲਪੁਰ ਪਿੰਡ ਗੋਪਾਲਪੁਰ ਚਿੜੀਆਘਰ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਦੇਖਣ ਲਈ ਸਥਾਨ
left|thumb| ਡੋਰਜ਼ੋਂਗ ਮੱਠ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਲੰਡਨ, ਓਂਟਾਰੀਓ
ਲੰਡਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: London) ਕਿਊਬਿਕ ਸਿਟੀ – ਵਿੰਡਸਰ ਕੋਰੀਡੋਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਓਨਟਾਰੀਓ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਸਾਲ 2016 ਦੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 383,822 ਸੀ। ਲੰਡਨ ਥੈਮਸ ਨਦੀ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਹੈ, ਟੋਰਾਂਟੋ ਅਤੇ ਡੀਟ੍ਰਾਯੇਟ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 200 ਕਿ:ਮੀ: (660,000 ਫੁੱਟ);ਅਤੇ ਬਫੇਲੋ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 230 ਕਿ:ਮੀ: (750,000 ਫੁੱਟ)। ਲੰਡਨ ਸ਼ਹਿਰ ਮਿਡਲਸੇਕਸ ਕਾਉਂਟੀ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਖਰਾ, ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਮਿਊਂਸੀਪਲ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕਾਉਂਟੀ ਸੀਟ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਥੈਮਜ਼ ਦਾ ਨਾਮ 1793 ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਗ੍ਰੇਵਜ਼ ਸਿਮਕੋਏ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਅੱਪਰ ਕਨੇਡਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਬੰਦੋਬਸਤ 1801 ਅਤੇ 1804 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ ਪੀਟਰ ਹੇਗੇਰਮੈਨ ਦੁਆਰਾ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1826 ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1855 ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਲੰਡਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਉਨਟਾਰੀਓ ਮਿਊਂਸਪਲ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ ਦਾ 11 ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਹਾਨਗਰੀ ਖੇਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਲੰਡਨ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਵੈਸਟਰਨ ਓਨਟਾਰੀਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ "ਪੱਛਮੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ" ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ) ਦਾ ਘਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫੈਨਸ਼ਵੇ ਕਾਲਜ, ਅਤੇ ਕਈ ਹਸਪਤਾਲ (ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ ਸਮੇਤ)। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੰਗੀਤਕ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਇਸਦੀ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਡਾਕਟਰੀ ਖੋਜ, ਬੀਮਾ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਲੰਡਨ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਇਸਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦਸ ਮਾਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਲੰਡਨ ਹਾਈਵੇਅ 401 ਅਤੇ 402 ਦੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਟੋਰਾਂਟੋ, ਵਿੰਡਸਰ ਅਤੇ ਸਰਨੀਆ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ ਬੱਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵੀ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਯੂਰਪੀਅਨ ਬੰਦੋਬਸਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਲੰਡਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਕਈ ਨਿਰਪੱਖ, ਓਡਵਾ ਅਤੇ ਓਜੀਬਵੇ ਪਿੰਡ ਸਨ, ਜੋ ਇਰੋਕੋਇਸ ਦੁਆਰਾ ਬੀਵਰ ਵਾਰਜ਼ ਵਿਚ 1654 ਦੇ ਲਗਭਗ ਕੱਢੇ ਗਏ ਸਨ। ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਪੜਤਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 10,000 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪੱਖੇ ਤੋਂ ਮੌਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ
ਯਮੁਨੋਤਰੀ
ਯਮੁਨੋਤਰੀ (ਜਮਨੋਤਰੀ), ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਯਮੁਨਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਗੜਵਾਲ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ 3,293 ਮੀਟਰ (10,804 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 150 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (93 ਮੀਲ) ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਕਾਸ਼ੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਛੋਟਾ ਚਾਰ ਧਾਮ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਚਾਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਯਮੁਨੋਤਰੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰ, ਗੜਵਾਲ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿਧ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਂਦਰ ਪੁੰਛ ਪਰਬਤ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਯਮੁਨੋਤਰੀ ਵਿਖੇ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਯਮੁਨਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਮੰਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਨਕੀ ਚੱਟੀ ਵਿਖੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਰਮਲ ਝਰਨੇ ਹਨ ਜੋ ੭ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ।
ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਖੱਬੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਟਿਹਰੀ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਕਾਲੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ ਮਾਤਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਕਥਾ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਸਿਤ ਮੁਨੀ ਦਾ ਇੱਥੇ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀ। ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਉਹ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੋਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਰੋਜ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਆਪਣੀ ਬੁਢਾਪੇ ਦੌਰਾਨ ਗੰਗੋਤਰੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਇੱਕ ਧਾਰਾ ਉਸ ਲਈ ਯਮੁਨੋਤਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਸੰਗਿਆ ਚੰਪਾਸਰ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ (4,421 ਮੀਟਰ) ਵਿੱਚ ਬੰਦਰਪੂੰਚ ਪਹਾੜ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਹੇਠਾਂ ਯਮੁਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਨਦੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਪਹਾੜ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਲਿੰਡ ਪਰਬਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, (ਕਲਿੰਡ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ - ਸੂਰਜ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਮ ਹੈ)।
ਭੂਗੋਲ
ਯਮੁਨੋਤਰੀ 31.01°ਉੱਤਰ 78.45°ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।  ਇਸ ਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ 3,954 ਮੀਟਰ (12,972 ਫੁੱਟ) ਹੈ।
ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ
ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦਾ ਅਸਲ ਸਰੋਤ ਯਮੁਨੋਤਰੀ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 6,387 ਮੀਟਰ (20,955 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੇਠਲੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਰਪੁੰਛ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਵੀ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਤ੍ਰਿਵੈਣੀ ਸੰਗਮ, ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਵਿਖੇ ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਅਭੇਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਹਰਿਆਣਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਮੁਨੋਤਰੀ ਮੰਦਰ
ਯਮੁਨੋਤਰੀ ਮੰਦਰ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ 3,235 ਮੀਟਰ (10,614 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਰ ੧੮੩੯ ਵਿੱਚ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਹ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਟਿਹਰੀ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਮੰਦਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮੰਦਰ ਸੀ। ਦਿਵਿਆ ਸ਼ੀਲਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਕੁੰਡ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ-ਅਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਸ਼ੋਭੋਨਾ ਸ਼ਰਮਾ
ਸ਼ੋਭੋਨਾ ਸ਼ਰਮਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Shobhona Sharma; ਜਨਮ 5 ਫਰਵਰੀ 1953) ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ ਰਿਸਰਚ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇਮਯੂਨੋਲੋਜੀ, ਮੋਲੀਕਿਊਲਰ ਬਾਇਓਲੋਜੀ, ਅਤੇ ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਫੈਲੋ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸ਼ੋਭੋਨਾ ਸ਼ਰਮਾ (ਨੀ ਬੈਨਰਜੀ) ਦਾ ਜਨਮ ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲੇਡੀ ਇਰਵਿਨ ਸਕੂਲ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1975 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਹਾਰਤ ਵਜੋਂ ਅਣੂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਾਲਿਡ-ਸਟੇਟ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐੱਚ.ਡੀ. ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਰਮਾ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਫੈਲੋ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਮਲੇਰੀਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਉੱਤਰੀ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਵਿੱਚ ਰਿਸਰਚ ਟ੍ਰਾਈਐਂਗਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਸੀ, ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਡਿਊਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜ ਸਥਿਤੀ ਲੱਭ ਲਈ। ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ - ਉਹ TIFR ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। 2003 ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦਾ ਫੈਲੋ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਫੈਲੋ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਦੇਵਰੀਆ ਤਾਲ
ਦਿਓਰੀਆ ਤਾਲ ( ਦੇਵਰੀਆ ਜਾਂ ਦੇਵਰੀਆ ਵੀ) ਲਗਭਗ 3 km ਝੀਲ ਹੈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਖੀਮਠ - ਚੋਪਟਾ ਸੜਕ 'ਤੇ ਮਸਤੂਰਾ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ। 2438 m ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ( ਚੌਖੰਬਾ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ) ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਜੰਗਲੀ, ਹਰੇ ਭਰੇ ਮਾਹੌਲ ਹਨ। ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਾਸਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਖੀਮਠ ਤੋਂ ਮਸਤੂਰਾ ਪਿੰਡ ਰਾਹੀਂ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਸਾਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਜੀਪਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ, ਕੋਈ ਸਾਂਝੀ ਜੀਪ ਲੈਣ ਲਈ ਮਸਤੂਰਾ ਤੱਕ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ । thumb| ਦੇਵਰੀਆ ਤਾਲ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਛੋਟਾ ਮੰਦਰ ਵਿਕਲਪਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕੋਈ 7 km ਟ੍ਰੈਕ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਖੀਮਠ ਤੋਂ ਦੇਵਰੀਆ ਤਾਲ ਤੱਕ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਟ੍ਰੈਕਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦੇਵਰੀਆਟਲ ਵਿਖੇ ਕੈਂਪ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ, ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਆਦਿ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਦੁਕਾਨਾਂ ਹਨ ਜੋ ਚਾਹ ਅਤੇ ਸਨੈਕਸ ਵੇਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਵੇਲੇ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਟ੍ਰੈਕਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਟ੍ਰੈਕ ਨੂੰ ਤੁੰਗਨਾਥ (ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ) ਅਤੇ ਚੰਦਰਸ਼ੀਲਾ, ਜੋ ਕਿ ਚੋਪਟਾ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਨਾਮ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ "ਇੰਦਰ ਸਰੋਵਰ" ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਹਵਾਲਾ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਸਾਧੂਆਂ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਸੀ ਜਿੱਥੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਯਕਸ਼ ਨੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਸਨ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਝੀਲ ਭੀਮ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਸ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਝੀਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ। ਝੀਲ ਇਸਦੇ ਚੌੜੇ 300° ਪੈਨੋਰਾਮਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੌਖੰਬਾ, ਨੀਲਕੰਠ, ਬਾਂਦਰਪੰਚ, ਕੇਦਾਰ ਰੇਂਜ ਅਤੇ ਕਲਾਨਾਗ ਵਰਗੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਰੀਆ ਤਾਲ ਤੋਂ ਤੁੰਗਨਾਥ ਤੱਕ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਸਤਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਕੈਂਪਿੰਗ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਆਦਿ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਰੂਪੀ ਕੌਰ
ਰੂਪੀ ਕੌਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਬੋਲੇ ਸ਼ਬਦ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਨਲਾਇਨ ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਸਦਕਾ ਇੰਸਟਾਪੋਇਟ ਵਜੋਂ  ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ ਉਸਦਾ ਮੁਢਲਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ।   ਉਸਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਗਦ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ, ਜੋ ਹਿੰਸਾ, ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਪ੍ਰੇਮ, ਨੁਕਸਾਨ, ਅਤੇ ਨਾਰੀਤਵ ਦੇ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਖ਼ਾਤਿਬ ਹੈ।
ਮਾਰਚ 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਕੌਰ ਨੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਬੈੱਡਸ਼ੀਟਾਂ 'ਤੇ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੇ ਖੂਨ ਦੇ ਧੱਬਿਆਂ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਨੇ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕੌਰ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਾਇਰਲ ਆਲੋਚਨਾ ਲਿਖੀ। ਘਟਨਾ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਕੌਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਖਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 'ਮਿਲਕ ਐਂਡ ਹਨੀ' (2014), ਵਿਆਪਕ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ।
ਮਿਲਕ ਅਤੇ ਹਨੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਕੌਰ ਲਈ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਫਾਲੋ-ਅੱਪ, 'ਦ ਸਨ ਐਂਡ ਹਰ ਫਲਾਵਰਜ਼' (2017) ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੌਰਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ। ਰੀਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਰਨਆਉਟ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਆਈਆਂ ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਘੱਟ ਗਈਆਂ। ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਘੱਟ ਦਬਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਹੋਮ ਬਾਡੀ (2020) - ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। "ਇੰਸਟਾਪੋਏਟਰੀ" ਸਮੂਹ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੌਰ ਸੁਭਾਅ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਸਰਲ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਪਛਾਣ, ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲਾਈਨ ਡਰਾਇੰਗ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੱਖੇ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਨ।
ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਇੱਕ ਪੌਪਸਟਾਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੌਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੌਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਰਤ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਪੈਰੋਡੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹੀ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਥੀ "ਇੰਸਟਾਪੋਏਟਸ" ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਤਕ ਚੋਰੀ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਟ੍ਰੋਲ ਦੁਆਰਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੌਰ ਨੂੰ ਬੀਬੀਸੀ ਅਤੇ ਐਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ-ਅੰਤ ਦੀਆਂ ਵਧਾਈਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਨਿਊ ਰਿਪਬਲਿਕ ਨੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਲੇਖਕ" ਕਿਹਾ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰੂਪੀ ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ  ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਟੋਰੰਟੋ, ਕੈਨੇਡਾ ਆ ਗਈ ਸੀ ਜਦ ਉਹ ਮਸਾਂ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਬੱਚੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੋਲੋਂ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪੇਂਟ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲਈ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ  ਜਨਮਦਿਨ ਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖ ਦਿੰਦੀ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਕਰਸ਼ੇਸ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਲਿਖਦੀ ਸੀ।  ਉਸ ਨੇ ਵਾਟਰਲੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਓਂਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਸੁਭਾਸ਼ਨ-ਕਲਾ ਵਿਵਸਾਇਕ ਲੇਖਣੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।  ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ - ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਚਾਰ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਰੈਂਪਟਨ, ਓਂਟਾਰੀਓ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਬਰੈਂਪਟਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ  ਪਰਵਾਰ ਨੇ ਵਾਰ ਵਾਰ,  ਕੁਲ ਮਿਲਾਕੇ ਸੱਤ ਵਾਰ ਜਗ੍ਹਾ ਬਦਲੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹ ਕੌਰ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੀ ਸੀ। 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਰੂਪੀ ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੇ ਸ਼ੌਕ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਪੇਂਟ-ਬੁਰਸ਼ ਫੜਾ ਕੇ ਉਸ 'ਤੇ ਥੋਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਲਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਘਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਸੀ। ਨਾਲ ਹੀ, ਕੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਵਿਤਾ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਆਵਰਤੀ ਪਹਿਲੂ ਸੀ: "ਸ਼ਾਮ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਬੈਠਦੇ ਸਨ, ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਇੱਕ ਆਇਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਸਨ"। ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕੌਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਲਹਿਜ਼ੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਕੌਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਸਵੈ-ਚੇਤੰਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੌਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਕੌਰ ਆਪਣੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਸੀ; ਮਾਹਵਾਰੀ, ਉਸ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੌਰ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਦੁਨਿਆਵੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਬਹਿਸ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਬੱਚੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਜਾਂ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ; ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਸਲਵਾਦ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਦੇ ਨਰਮ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਨਿਕਲਿਆ। As a young child she witnessed relatives and friends experience domestic violence or sexual abuse; watching her parents be subject to racism, she inferred, resulted in her coy disposition.
ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਕੌਰ ਇੱਕ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਕਸਰ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇਕੱਲਤਾ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਇਆ। ਕੌਰ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਰੁਚੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਨੂੰ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਣਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਾਂਝ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸਮਝਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਚੌਥੇ ਗ੍ਰੇਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਕੰਮ
ਕੌਰ ਨੇ ਸਾਮਾਜਕ ਮੀਡਿਆ ਵੇਬਸਾਇਟਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ ਅਤੇ ਟੰਬਲਰ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਆਨਲਾਇਨ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।  ਉਸ ਦੇ  ਜਿਆਦਾ ਉਲੇਖਨੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਵਾਰੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦਾ ਫੋਟੋ-ਨਿਬੰਧ ਹੈ,  ਜੋ ਕਿ ਮਾਸਿਕ ਧਰਮ  ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਮਾਜਕ ਟੈਬੂਵਾਂਨੂੰ ਚੁਣੋਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਾਵਿ  ਦੇ ਇੱਕ ਟੁਕੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਹੈ।   ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਆਮ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਲਾਂ, ਨਾਰੀਤਵ, ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦਾ ਦਰਦ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਵਿੱਚ, ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਮੂਹਕ ਕਾਰਜ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਰੂਪੀ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਲਿਖਣ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਚੀਜ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੇਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਦੋਸਤ ਬਨਣ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵੇਲੇ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।   ਰੂਪੀ ਨੇ ਐਂਡਰਿਊਜ ਮੈਕਮੀਲ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ੂਸਟਰ ਕਨਾਡਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ ਕਰਨ ਦਾ ਇਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲੀ 2017 ਦੀ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਲੇਖਕਾਂਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾ
right|thumb| ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸ਼ਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਲੋਦੀ ਰੋਡ, ਨਵੀਂ-ਦਿੱਲੀ ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸ਼ਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ISI), ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1951 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਖੋਜ, ਸਿਖਲਾਈ, ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਜੈਸੂਇਟ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਜੇਰੋਮ ਡਿਸੂਜ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸਨੂੰ 1963 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਲੋਦੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਮੂਲ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦ
ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ, 1951 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ ਜੇਸੁਇਟ ਜੇਰੋਮ ਡਿਸੂਜ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਪੁਣੇ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਆਰਡਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਈਸਾਈਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੇਸੁਇਟਸ, ਸਾਂਝੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਇਸਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ "ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਉਭਾਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣਾ" ਸੀ।
ਤਿਮਾਹੀ ਜਰਨਲ ਸੋਸ਼ਲ ਐਕਸ਼ਨ 1951 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖੇਤਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਰਾਂਚੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਮਦਰਾਸ (ਹੁਣ ਚੇਨਈ ) ਵਿੱਚ ਲੋਯੋਲਾ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ, ( ਕੇਰਲਾ ) ਵਿੱਚ। ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੇ ਫੀਲਡ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਸਿੱਧਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਆਰਡਰ ਨੂੰ 1963 ਵਿੱਚ ਜੀਨ-ਬੈਪਟਿਸਟ ਮੋਏਰਸੋਨ (1900-1969) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1967 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਛੋਟਾਨਾਗਪੁਰ ਸਰਵੇਖਣ", ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਇਵਰਨ ਦੁਆਰਾ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਜਿਹਾ ਅਧਿਐਨ। ਸਮਾਜਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਆ ਰਹੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਤਹਿਤ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉੱਦਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਛੇਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਿਕਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸਨ। ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਜ਼ੋਰ ਬਣ ਗਈ।
1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਬਾਇਲੀ -ਮੁਖੀ ਵਿਕਾਸ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਵਿਕਾਸ ਮਿੱਤਰੀ, ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਦੋਵੇਂ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਪਏ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਮਾਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਓਰੀਐਂਟੇਸ਼ਨ ਟੀਮ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ
ਰਿਚਰਡ ਡੌਰਸਨ ਦਾ ਲੋਕਧਾਰਾ ਚਿੰਤਨ
ਰਿਚਰਡ ਡੌਰਸਨ ਦਾ ਲੋਕਧਾਰਾ ਚਿੰਤਨ
ਜਨਮ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ:-
ਰਿਚਰਡ ਡੌਰਸਨ  ਦਾ ਜਨਮ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1929 ਤੋਂ 1933 ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਫਿਲਿਪਜ਼ ਐਕਸੀਟਰ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ  ਬੀ. ਏ ਡਿਗਰੀ ਕੋਰਸ  ਅਤੇ ਐਮ. ਏ ਕੀਤੀ ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਨੇ  ਇਥੇ ਹੀ ਪੀ ਐਚ ਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ । ਉਸਨੇ 1943 ਵਿੱਚ ਹਾਰਵਰਡ ਵਿੱਖੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਵਜੋਂ ਪੜਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।1944 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1957 ਤੱਕ ਉਹ ਇਥੇ ਹੀ ਰਿਹਾ।
ਮਿਹਨਤੀ ਚਿੰਤਕ: ਰਿਚਰਡ ਡੌਰਸਨ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਮਿਹਨਤੀ ਚਿੰਤਕ ਸੀ ਭਮਡੌਰਸਨ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਟੈਨਿਸ ਅਤੇ ਸਕੁਐਸ਼ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਸੀ ।ਡੌਰਸਨ ਦੇ ਮਿਹਨਤੀ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਪਤਾ ਇਸ ਰੌਚਕ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲੱਗਾ ਕਿ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਸ਼ੁਰੂ  ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੋਈ ਵਧੀਆ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ । ਡਿਗਰੀ ਕੋਰਸ ਕਰਦਿਆ ਉਸ ਦੇ ਗਰੇਡ ਵਿੱਚ ਐੱਫ ਤੋ ਲੈ ਕੇ ਬੀ ਪਲੱਸ ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਡੌਰਸਵ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਮਿਹਨਤੀ ਚਿੰਤਕ ਹੈ।
ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਖੋਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ:-
ਰਿਚਰਡ ਡੌਰਸਨ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਉਨਾਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਚਿੰਤਕਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾ ਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਬਕਾਇਦਾ ਅਧਿਐਨ ਖੇਤਰ ਬਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਡੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਰਿਚਰਡ ਡੌਰਸਨ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਣਹਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਰੂਨਵੈਂਡ ਹਾਰੋਲਡ ਦੀ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਡੌਰਸਨ ਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਤਾ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਮੁੱਲਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ । ਰੌਚਕ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਡੌਰਸਨ ਨੇ ਐਮ.ਏ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੁਦ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਜਾਂ ਖੋਜ ਦਾ ਕੋਈ ਸੁਤੰਤਰ ਵਿਭਾਗ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਣਾ ਸੀ ਕਿਸੇ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਿਗਰਾਨ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਡੌਰਸਨ ਦੇ ਖੋਜ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਸਕਦਾ।ਉਸ ਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ " ਅਮਰੀਕੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ " ਉੱਤੇ ਪੀ. ਐਚ .ਡੀ  ਦਾ ਖੋਜ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਿਖਣਾ ਸੀ ਪਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਅਧਿਆਪਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਸਕਦਾ । ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਧਿਐਨ ਨਾਮ ਦੇ ਜਿਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸਦਾ ਵੱਖਰਾ ਵਿਭਾਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਗਰਾਂਟਾਂ ਜਟਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ,ਸੰਸਥਾਵਾਂ,ਵਿਆਕਤੀਆਂ ਅਤੇਆਪਣੇ ਸੰਪਰਕਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ, ਅਮਰੀਕਨ ਜਨਰਲ ਆਫ ਫੋਕਲੋਰ ਕੱਢਿਆ ਅਤੇ ਸਧਾਰਣ ਡਿਗਰੀ ਕੋਰਸਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਤੱਕ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਵਾਈ।
ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ:-
ਉਸਨੇ 1943 ਵਿਚ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 1957 ਵਿਚ ਉਹ ਇੰਡੀਆਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ।1957 ਤੋਂ1981 ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਇੰਡਿਆਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਫ਼ੋਕਲੋਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 86 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਪੀਐਚ. ਡੀ ਦੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਖੇਤਰੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਪ੍ਰੈਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਬਹੁਖੰਡੀ ਲੜੀ "ਫੋਕਟੈਲਜ਼ ਆਫ਼ ਦੀ ਵਰਲਡ" ਦਾ ਜਨਰਲ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ  ਉਸਨੇ ਲੜੀਵਾਰ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਲੜੀ ਸੰਪਾਦਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਖੋਜ  ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਿਚਰਡ ਡੌਰਸਨ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਧਰਾਈ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਵੰਨਗੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲਿਖਤਾਂ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਫੀ ਜਿਆਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰੀ, ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਦੇ ਮਸਲੇ, ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲਿਖਤਾਂ ਹਨ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਸਰੂਪ ਪੇਸ਼:-
ਡੌਰਸਨ ਨੇ ਕਿਉਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਬਕਾਇਦਾ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਯਤਨ ਕੀਤੇ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ  ਨਿਖੇੜਨ ਦਾ ਠੋਸ ਆਧਾਰ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਤੇ ਗਹਿਰਾ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ।
ਰਿਚਰਡ ਡੌਰਸਨ ਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਰੰਪਰਕ/ ਪੁਰਾਤਨ ਵਰਤਾਰਾ ਮੰਨਣ ਦੀ ਥਾਂ ਨਿਰੰਤਰ ਸਿਰਜਣਸ਼ੀਲ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ  ਸਵਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਡੌਰਸਨ ਨੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅੱਗੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਕਿ ਲੋਕਧਾਰਾ, ਲੋਕਧਾਰਾਵਾਦ, ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਸੱਭਿਆਚਾਰ  ਵਿੱਚਕਾਰ ਨਿਖੇੜਿਆ ਦੇ ਮਸਲੇ ਨਾਲ ਨਿਜੱਠਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨ।
ਡੌਰਸਨ ਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਸਰੂਪ ਬਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਮਹਿਜ ਪੁਰਾਤਨਤਾ ਨਾਲੋ ਤੋੜਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ  ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਮੁਢਲੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ।ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਸਥਾਨਕਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਰਿਚਰਡ ਡੌਰਸਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਿਹ, ਪੁਰਾਤਵਵਾਦ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਡੌਰਸਨ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ  ਮਾਨਵ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ,ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ  ਅਤੇ ਸਮਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਣਸ਼ੀਲ ,ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ,ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ
ਡੌਰਸਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਰਾਹੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਗਿਆਨ, ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਸੋਚ ਵਿਧੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਮੂਲੋਂ ਨਿਖੇੜ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਲੋਕ ਨੂੰ ਇਲੀਟ ਨਾਲੋਂ, ਪੇਂਡੂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਨਾਲੋਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਨਾਲੋਂ, ਅਨਪੜ੍ਹ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿੱਖੇ ਨਾਲੋਂ ਹਸਤਕਲਾ ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲੋਂ, ਮੂੰਹ ਜੁਬਾਨੀ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ  ਜਨਤਕ ਸੰਚਾਰ ਨਾਲੋਂ, ਪੱਛੜੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਨਾਲੋਂ, ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਨਾਲੋਂ, ਜਾਦੂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ  ਨਾਲੋਂ  ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ  ਵਿੱਚ ਹਾਸ਼ਿਆਗਤ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਅਸਤਿਤਵ ਨਾਲੋਂ ਨਿਖੇੜ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਜੁੱਟਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਲੱਛਣ ਵਿਦਵਾਨਾਂ  ਵਲੋਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਲੱਛਣ ਗ਼ੈਰ ਲੋਕਧਰਾਈ ਵਰਤਾਰਿਆਂ, ਸੋਚਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੰਨ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡੇਰਿਆਂ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਤੀਤਮੁੱਖੀ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੋੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਧੇ ਸਾਧੇ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਰਜਣਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖਣ ਦੀ ਬਜਾਏ  ਆਧੁਨਿਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਜਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋਕਧਰਾਈ ਸਿਰਜਣਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਆਏ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲੀ ਮੁਹੱਲਿਆਂ  ਦੀ ਆਪਸੀ ਸਾਂਝ ਇਹਨਾਂ ਸਿਰਜਣਾਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਹ ਆਪਸੀ ਸਾਂਝ  ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,  ਜਿਸ ਅੰਦਰ ਲੋਕਧਰਾਈ ਸਿਰਜਣਾਵਾਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਲੋਕਜੀਵਨ ਬਾਰੇ:-
ਡੌਰਸਨ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਲੋਕਜੀਵਨ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਨਿਖੇੜ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕਧਰਾਈ ਵਰਤਾਰੇ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਵੱਖ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੈ।  ਉਦੋਂ ਹਾਲੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਵਰਤੋ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਵਰਤਾਰੇ ਅਤੇ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਪੱਖੋ ਡੌਰਸਨ ਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਮਸਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ  ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ  ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤਾਰੇ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ  ਦੋਵਾਂ  ਲਈ ਇਕੋ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਡੌਰਸਨ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤਾਰੇ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਾਸਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੋਈ ਭੁਲੇਖਾ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਕਿ ਇਹ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਹੈ ਗਿਆਨ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਰਥਾਂ  ਵਿੱਚ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਅਧਿਐਨ ਵਸਤੂ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਇੱਕੋ ਸ਼ਬਦ ਫੋਕਲੋਰ ਜਾਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਜੀਵਨ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵੰਡ:-                                                      ' ਡੌਰਸਨ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ  ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉਤੇ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ'
1.ਮੌਖਿਕ ਸਾਹਿਤ ਵਰਗ:- ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗ ਮੌਖਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਕਲਾ ਅਤੇ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀਮੂਲਕ ਸਾਹਿਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵੰਡਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
1.ਲੋਕ ਬਿਰਤਾਂਤ
2.ਲੋਕ ਗੀਤ ਜਾਂ ਲੋਕ ਕਾਵਿ
3.ਮੁਹਾਵਰੇ
4.ਬੁਝਾਰਤਾਂ
ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਮੌਖਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ  ਜਿਸਦੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ  ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਨਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹੇਕਾਂ, ਕੂਕਾਂ, ਚੀਕਾਂ, ਪਿੱਟ ਸਿਆਪਾ ਅਤੇ ਧੁਨਾਂ ਵੀ ਮੌਖਿਕ ਲੋਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੇ ਸਾਧਨ ਹਨ।
2.ਭੌਤਿਕ ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਰਗ:-ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਵਰਤਾਰੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
1.ਹੁਨਰ
3.ਸੂਤਰ
ਬੰਦੇ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਕਿਵੇ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਵੇ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਵੇ ਖੇਤੀ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ,  ਸੰਦ ਹਥਿਆਰ ਕਿਵੇ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ,  ਭਾਂਡੇ ਅਤੇ ਫ਼ਰਨੀਚਰ ਕਿਵੇ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ,
3.ਸਮਾਜਿਕ ਲੋਕ ਰਿਵਾਜ਼ ਵਰਗ:- ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਹੁਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸਮੂਹਕ ਅੰਤਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ,ਜਾਗੀਰ,  ਹੱਦਾਬੰਦੀਆਂ, ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਉਤੇ ਨਿਭਾਏ ਜਾਂਦੇ ਰਿਵਾਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜਨਮ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ,ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰੀਤਾਂ ਵੀ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਡੌਰਸਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸੰਬੰਧ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਲੋਕਧਰਾਈ ਰੂਪ ਹਨ।
4.ਚੌਥਾ ਵਰਗ:-ਇਸ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਡੌਰਸਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ  ਵ3ੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਸੰਗੀਤ,  ਨਾਚ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਡੇਰਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਵੀ  ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਲਾਵਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਵਿਆਕਤੀਆਂ ਜਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ, ਲੋਕ ਪਹਿਰਾਵੇ ਅਤੇ ਮੰਚ ਸੱਜਾ ਸਮੇਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਭਾਗ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਇਹ 4 ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਡੌਰਸਨ ਨੇ ਲੋਕਜੀਵਨ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ ਹੈ।
ਡੌਰਸਨ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸਨੇ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਗਿਆਨ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਅਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ