cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਰਥ ਯਾਤਰਾ (ਪੁਰੀ)
ਵਰਣਨ
thumb|"ਬੜਾ ਡੰਡਾ" ਜਾਂ ਗ੍ਰੈਂਡ ਐਵੇਨਿਊ ਰਥ ਯਾਤਰਾ, ਰਥਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ: ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਨਨਾਥ ਦਾ ਰਥ ਹਰ ਸਾਲ ਮਾਸਾ (ਤੀਜੇ ਮਹੀਨੇ) ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ (ਚੰਨ ਦੇ ਮੋਮ ਦਾ ਚੱਕਰ) ਦੇ ਦੂਜੇ (ਦਵਿਤੀਆ) ਦਿਨ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪੁਰੀ ਵਿਖੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਓਡੀਆ ਕੈਲੰਡਰ ਦਾ) ਜਗਨਨਾਥ ਮੰਦਿਰ, ਪੁਰੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਦਿਰ, ਜਗਨਨਾਥ, ਬਲਭੱਦਰ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇਵਤੇ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਾਲ- ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ (ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର) ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਦਿਰ ਤੋਂ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਦੋ ਮੀਲ ਦੂਰ, ਗੁੰਡੀਚਾ ਮੰਦਿਰ (ਗੁੰਡੀਚਾ- ਰਾਜਾ ਇੰਦਰਦਿਊਮਨ ਦੀ ਰਾਣੀ) ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਸਤਾ, ਬਾਡਾ ਡੰਡਾ 'ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਰੰਗੀਨ ਸਜਾਏ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਜਗਨਨਾਥ ਦਾ ਰੱਥ, ਨੰਦੀਘੋਸਾ (ନନ୍ଦିଘୋଷ) ਭਗਤਾ ਸਾਲਬੇਗਾ (ଭକ୍ତ ସାଲବେଗ) ਦੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਰੱਥ
ਜਗਨਨਾਥ, ਬਲਭੱਦਰ ਅਤੇ ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰਥ ਹਰ ਸਾਲ ਫਸੀ, ਧੌਸਾ ਆਦਿ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਬਕਾ ਰਿਆਸਤ ਦਾਸਾਪੱਲਾ ਤੋਂ ਤਰਖਾਣਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਸਦੇ ਲਈ ਵਿਰਾਸਤੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਹਨ। ਲੌਗਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਾਨਦੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਬੇੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੈਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਥ ਯਾਤਰਾ
thumb|[[ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ|ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰਥ ਯਾਤਰਾ ਫੈਸਟੀਵਲ]] ਇਸਕੋਨ ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੁਆਰਾ 1968 ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਥ ਯਾਤਰਾ ਤਿਉਹਾਰ ਇੱਕ ਆਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਹਾਪ੍ਰਭੂ ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਨਨਾਥ ਅਤੇ ਚੈਤੰਨਿਆ ਦੀ ਦਇਆ ਦੁਆਰਾ, ਏ.ਸੀ. ਭਗਤੀਵੇਦਾਂਤ ਸਵਾਮੀ ਪ੍ਰਭੂਪਾਦਾ ਨੇ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ 108 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮਾਸਕੋ, ਨਿਊਯਾਰਕ, ਹਿਊਸਟਨ, ਅਟਲਾਂਟਾ , ਲੰਡਨ, ਰੋਮ, ਜ਼ਿਊਰਿਖ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਮੁੰਬਈ, ਕਰਾਚੀ, ਬਰਲਿਨ, ਹਾਇਡਲਬਰਗ , ਕੋਲੋਨ , ਫਲੋਰੈਂਸ , ਰਾਕਲਾ , ਸਿਡਨੀ , ਪਰਥ , ਕੰਪਾਲਾ , ਨੈਰੋਬੀ , ਮੋਮਬਾਸਾ, ਕਿਸੁਮੂ, ਬੇਲੰਕਸੀ ਸਿਟੀ ਮੈਨਚੈਸਟਰ, ਬਰਮਿੰਘਮ, ਅਲਚੇਵਸਕ, ਬਿਊਨਸ ਆਇਰਸ, ਮੈਡ੍ਰਿਡ, ਸਟਾਕਹੋਮ, ਬਾਥ, ਬੁਡਾਪੇਸਟ, ਆਕਲੈਂਡ, ਮੈਲਬੋਰਨ, ਮਾਂਟਰੀਅਲ, ਪੈਰਿਸ, ਕੋਪੇਨਹੇਗਨ, ਐਮਸਟਰਡਮ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ , ਟੋਰਾਂਟੋ, ਵੈਨਕੂਵਰ, ਸੈਂਟਿਯਾਗੋ , ਲੁਟਮਾਲਾ , ਲੁਬਾਲਾ, ਲੁਬਾਲਾ, ਓਸਲੋ, ਝੋਂਗਸ਼ਾਨ, ਮਾਈਟਕੀਨਾ, ਬੈਂਕਾਕ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਧਮਰਾਈ ਵਿੱਚ ਰੱਥ ਯਾਤਰਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਓਹਾਰ
ਟਾਟਾ ਸੂਮੋ
ਟਾਟਾ ਸੂਮੋ 1994 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਨਿਰਮਾਤਾ ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਇੱਕ SUV ਹੈ। ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਸੁਮੋ ਵਿਕਟਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਮੋ ਗੋਲਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸੂਮੋ ਨੂੰ 1994 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਸ-ਸੀਟਰ ਰੀਅਰ-ਵ੍ਹੀਲ-ਡਰਾਈਵ SUV ਵਜੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੌਜੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਆਫ-ਰੋਡ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇਖੀ, ਅਤੇ 1997 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 100,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੂਮੋ ਵਾਹਨ ਵੇਚੇ ਗਏ ਸਨ left|thumb| ਟਾਟਾ ਸੂਮੋ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਹਿੱਸਾ ਸੂਮੋ ਟੈਲਕੋਲਾਈਨ ਦੇ ਟਾਟਾ ਐਕਸ2 ਬਾਡੀ-ਆਨ-ਫ੍ਰੇਮ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਆਲ-ਵ੍ਹੀਲ ਡਰਾਈਵ (ਵਿਕਲਪ ਦੇ ਨਾਲ ਰੀਅਰ-ਵ੍ਹੀਲ ਡਰਾਈਵ) ਦੇ ਨਾਲ ਆਫ-ਰੋਡ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਢਾਲਣ ਲਈ ਮੁੜ-ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੇ ਰੀਅਰ ਐਕਸਲ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਿਰਫ ਆਫ-ਰੋਡ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ) ਗ੍ਰਾਫਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ 60 ਤੱਕ ਦਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕੰਟਰੋਲ km/h, ਸਵੈ-ਲਾਕਿੰਗ ਰੀਅਰ ਡਿਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਅਤੇ ਮੈਨੂਅਲ ਬਲਾਕ ਫਰੰਟ ਹੱਬ, ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਹੱਲ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਫਰੰਟ ਸਸਪੈਂਸ਼ਨ ਇੱਕ ਡਬਲ ਸਵਿੰਗਿੰਗ ਟ੍ਰੈਪੀਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਟੋਰਸ਼ਨ ਬਾਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਪੈਰਾਬੋਲਿਕ ਲੀਫ ਸਪ੍ਰਿੰਗਸ ਅਤੇ ਐਂਟੀਰੋਲ ਬਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸੈਲਿਸਬਰੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬੀਮ ਰੀਅਰ ਐਕਸਲਜ਼ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਰੰਟ ਬ੍ਰੇਕ ਇੱਕ ਹਵਾਦਾਰ ਡਿਸਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਅਡਜਸਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਡਰੱਮ ਹੈ।
ਸੂਮੋ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਖੜੋਤ ਆ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਵਾਹਨ ਮਹਿੰਦਰਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦਰਾ ਦੇ ਸਨ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੂਲ ਵਿਲੀਸ ਜੀਪ ਮਾਡਲਾਂ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਸਨ। ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਟਾਟਾ ਸੂਮੋ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਪਯੋਗੀ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸੂਮੋ ਦਾ ਨਾਮ ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਜ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਐਮਡੀ ਸੁਮੰਤ ਮੂਲਗਾਓਕਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।
ਇੰਜਣ ਟੇਲਕੋਲਾਈਨ ਵਰਗਾ ਹੀ ਸੀ: 2.0-ਲੀਟਰ (1,948 cc) ਚਾਰ-ਸਿਲੰਡਰ ਡੀਜ਼ਲ Peugeot XD88 ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਲਾਇਸੰਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਿਰਮਿਤ, ਦੋ ਵਾਲਵ ਪ੍ਰਤੀ ਸਿਲੰਡਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀ-ਚੈਂਬਰ ਅਤੇ 63 ਹਾਰਸ ਪਾਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸਿੱਧੇ ਟੀਕੇ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਿਅਰਬਾਕਸ ਇੱਕ G76 5-ਸਪੀਡ ਮੈਨੂਅਲ ਹੈ।
1996 ਵਿੱਚ ਸੂਮੋ ਰੇਂਜ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਹੋਰ ਸ਼ੁੱਧ "ਡੀਲਕਸ" ਸੰਸਕਰਣ ਨਾਲ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1998 ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਨੇ ਨਿਰਯਾਤ ਬਜ਼ਾਰ ਲਈ Peugeot XD88 2,0 ਲੀਟਰ ਡੀਜ਼ਲ ਇੰਜਣ ਦਾ ਟਰਬੋਚਾਰਜਡ ਸੰਸਕਰਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਨਵਾਂ ਇੰਜਣ ਸਮਰੂਪ ਯੂਰੋ 2 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਆਉਟਪੁੱਟ 92 ਹਾਰਸ ਪਾਵਰ ਹੈ।
2001 ਵਿੱਚ 2.0 TDi ਇੰਜਣ ਵਾਲੀ ਸੂਮੋ ਡੀਲਕਸ ਟਰਬੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਟਾਟਾ ਸੂਮੋ ਸਪੇਸੀਓ (2000-2011)
ਟਾਟਾ ਸੂਮੋ ਸਪੇਸੀਓ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਸੰਸਕਰਣ 2000 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਸੂਮੋ ਸਪੇਸੀਓ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ 2956 ਸੀਸੀ ਡਾਇਰੈਕਟ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਸਪੀਰੇਟਿਡ ਡੀਜ਼ਲ ਇੰਜਣ (65 ਹਾਰਸਪਾਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਟਾਟਾ 4SP ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜੋ ਹਲਕੇ ਵਪਾਰਕ ਵਾਹਨ ਟਾਟਾ 407 ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੂਮੋ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਪਾਵਰਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲੰਬੇ ਵ੍ਹੀਲਬੇਸ 'ਤੇ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਪੇਸੀਓ ਨੇ ਬਿਹਤਰ ਈਂਧਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ, ਰੀਅਰ ਐਕਸਲ ਅਤੇ ਟਾਇਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। 'ਨੋ-ਫ੍ਰਿਲਸ' ਸੰਸਕਰਣ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੂਮੋ ਸਪੇਸੀਓ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਸੂਮੋ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਅੰਤਰ ਆਇਤਾਕਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗੋਲ ਹੈੱਡਲੈਂਪਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸੀ।
ਸਪੇਸੀਓ ਦਾ ਇੱਕ ਨਰਮ ਚੋਟੀ ਦਾ ਸੰਸਕਰਣ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਪੇਸੀਓ ਐਸਟੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਂਡੂ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। Spacio ST 4WD ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਸੀ।
ਸੂਮੋ ਸਪੇਸੀਓ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਿਛਲੀ ਸੂਮੋ ਉੱਚ ਸੂਚੀ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ 2.0-ਲੀਟਰ ਐਸਪੀਰੇਟਿਡ ਅਤੇ ਟਰਬੋ ਇੰਜਣਾਂ (2001 ਤੋਂ) ਦੇ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਸਪੇਸੀਓ ਕਲਾਸਿਕ ਸੂਮੋ ਦੇ ਇੱਕ ਸਸਤੇ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
2007 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਜ਼ ਨੇ ਸਪੇਸੀਓ ਗੋਲਡ ਪਲੱਸ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸੰਸਕਰਣ ਨੇ 4SP ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ 3,0 ਟਰਬੋਚਾਰਜਡ ਇੰਜਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 70 ਹਾਰਸ ਪਾਵਰ (3,000 rpm 'ਤੇ) ਅਤੇ 223 Nm ਟਾਰਕ (2,200 rpm 'ਤੇ) ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਪਾਵਰ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਟਾਟਾ ਸੂਮੋ ਵਿਕਟਾ (2004-2011)
2004 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੂਮੋ ਵਿਕਟਾ ਪਿਛਲੀ ਟਾਟਾ ਸੂਮੋ ਸਪੇਸੀਓ ਦਾ ਇੱਕ ਫੇਸਲਿਫਟ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਇੰਟੀਰੀਅਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਾਹਨ ਵਿੱਚ ਟੈਕੋਮੀਟਰ, ਮਲਟੀਫੰਕਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟ ਪੈਨਲ, ਪਾਵਰ ਸਟੀਅਰਿੰਗ, ਚਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਪਾਵਰ ਵਿੰਡੋਜ਼, ਚਾਬੀ-ਰਹਿਤ ਐਂਟਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। right|thumb| ਸੂਮੋ ਵਿਕਟਾ ਟਰਬੋ ਡੀ.ਆਈ
ਟਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਕੰਟਰੋਲ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ
ਟਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Transmission Control Protocol) (ਟੀਸੀਪੀ) ਇੰਟਰਨੈਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਸੂਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਰੋਟੋਕਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਨੈਟਵਰਕ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਉਪਜਿਆ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਸੂਟ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਟੀਸੀਪੀ/ਆਈਪੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟੀਸੀਪੀ ਇੱਕ ਆਈਪੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਸਟਾਂ ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਾਇਟਸ ਦੀ ਇੱਕ ਸਟ੍ਰੀਮ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਤੌਰ ਤੇ, ਸਹੀ ਆਰਡਰ, ਅਤੇ ਗਲਤੀ-ਚੈੱਕ ਕਰਕੇ ਡਿਲਿਵਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਰਲਡ ਵਾਈਡ ਵੈਬ, ਈਮੇਲ, ਰਿਮੋਟ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਫਾਈਲ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇੰਟਰਨੈਟ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਟੀਸੀਪੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਡਾਟਾ ਸਟ੍ਰੀਮ ਸੇਵਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਯੂਜਰ ਡਾਟਾਗਰਾਮ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ (ਯੂਡੀਪੀ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਰਹਿਤ ਡੈਟਾਗ੍ਰਾਮ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਤੇ ਘੱਟ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਕੰਟਰੋਲ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ
ਜੋਹਾਨਸ ਕੈਪਲਰ
ਜੋਹਾਨਸ ਕੈਪਲਰ (27 ਦਸੰਬਰ 1571 – 15 ਨਵੰਬਰ 1630) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ਵਿਦ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਤਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਾਇੰਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਸਖ਼ਸੀਅਤ ਸੀ।
ਕੈਪਲਰ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਦਸੰਬਰ 1571 ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸਟਟਗਾਰਟ ਨਾਮਕ ਨਗਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਬਾਇਲ-ਡੇਰ-ਸਟਾਡਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਟਿਬਿੰਗੈਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1594 ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੀਆ ਦੀ ਗਰੇਟਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲ ਗਈ। ਇਹ ਜਰਮਨ ਸਮਰਾਟ ਰੂਡਾਲਫ ਦੂਸਰਾ ਦੇ ਰਾਜ-ਗਣਿਤਸ਼ਾਸਤਰੀ ਟਾਇਕੋ ਬਰਾਏ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1601 ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਰਾਏ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਰਾਜ-ਗਣਿਤਸ਼ਾਸਤਰੀ ਬਣਿਆ। ਇਸਨੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਹਿਸਾਬ ਬਾਰੇ 1609 ਵਿੱਚ ਦਾ ਮੋਟਿਬੁਸ ਸਟੇਲਾਏ ਮਾਰਟਿਸ ਅਤੇ 1619 ਵਿੱਚ ਦਾ ਹਾਰਮੋਨਿਸ ਮੁੰਡੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੋਧ-ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਾਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਗ੍ਰਹਿਗਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1571 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1630 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਕੌਰ
ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ, ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜੋ ਸੂਫੀ ਸੰਗੀਤ ਕਾਰਣ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਰਿਆਲਟੀ ਪਰੋਗਰਾਮ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਈ ਹੈ। ਦੋ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅਜ਼ ਵਿੱਚ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸਾਉਂਡਟਰੈਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਕੌਰ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਗੀਤ "ਸਜਨਾ ਮਾਈ ਹਾਰੀ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ।
ਕੌਰ ਨੇ ਹਿੰਦੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਮਲਿਆਲਮ, ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ (ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ-ਸ਼ੇਖਰ, ਸਲੀਮ-ਸੁਲੇਮਾਨ, ਸ਼ੰਕਰ-ਅਹਿਸਾਨ-ਲੋਏ, ਅਮਿਤ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ, ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਮੋਇਤਰਾ, ਤਨਿਸ਼ਕ ਬਾਗਚੀ, ਹਿਮੇਸ਼ ਰੇਸ਼ਮੀਆ, ਸੰਜੇ ਲੀਲਾ ਭੰਸਾਲੀ, ਸੋਹੇਲ ਸੇਨ ਸਮੇਤ) ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਟ੍ਰੈਕ ਆਰ.ਆਈ.ਪੀ., ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ, ਆਸਕਰ ਜੇਤੂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡੈਨੀ ਬੋਇਲ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 127 ਆਵਰਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਕੁਝ ਗੀਤ ਗਾਏ।
2019 ਵਿੱਚ, ਕੌਰ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਜ਼ੀ ਦੇ ਗੀਤ "ਦਿਲਬਰੋ" ਲਈ 20ਵੇਂ ਆਈਫਾ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਦਾ ਆਈਫਾ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਗੀਤ ਦਿਲਬਾਰੋ ਲਈ ਸਟਾਰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਵਾਰਡ, ਜ਼ੀ ਸਿਨੇ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।
ਜੀਵਨ
ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਸ਼ਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਜਿਸਦਾ ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤਕ ਸਮਾਨ ਦੀ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸਨੇ ਭਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਮਿਸਟਰ ਤੇਜਪਾਲ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੋ ਸਿੰਘ ਭਾਈਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਦੇਸੀ ਸੰਗੀਤ ਜਾਰਜ ਪੁੱਲੀਕਲਾ ਦਿੱਲੀ ਸੰਗੀਤ ਰੰਗਮੰਚ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਤੋਂ ਪਿਆਨੋ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਸੂਫੀ ਸੰਗੀਤ ਕਾਰਨ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਿਤਾ
ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਕੌਰ ਰਿਆਲਟੀ ਪਰੋਗਰਾਮ ਜਿੱਤਣ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਹੈ।
ਫਤਿਹਪੁਰ ਭਗਵਾਨ
ਕੁਤਬੀਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੋਹੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪੀਟਰ ਟੀ. ਡੈਨੀਅਲਜ਼
'''ਪੀਟਰ ਟੀ. ਡੈਨੀਅਲਜ਼''' ਲਿਪੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੁਚੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਰਗੀਕਰਨ ਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਲਿਪੀਆਂ (1996) ਪੁਸਤਕ ਦਾ, ਵਿਲੀਅਮ ਬ੍ਰਾਈਟ ਨਾਲ, ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਪੀਆਂ ਦੇ ਵਰਗੀਕਰਨ ਲਈ ਅਬਜਦ (ਇੱਕ ਲਿਪੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਅੱਖਰ ਨਾ ਹੋਣ) ਅਤੇ ਅਬੂਗੀਦਾ (ਇੱਕ ਲਿਪੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਵਿਅੰਜਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਣ) ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।(ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੀਮਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਰਬੀ (ਅਬਜਦ) ਅਤੇ ਗੀਜ਼ (ਅਬੂਗੀਦਾ) ਲਿਪੀਆਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਲਿੱਤੇ ਗਏ।)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਨੂਨਗਰ ਬਰਾਦਰੀ
ਨੂਨਗਰ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਬ੍ਰਾਦਰੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਰਾਦਰੀ ਪਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਤ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਕਾਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (IDA) ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗ਼ਰੀਬ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰਿਆਇਤੀ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਅਨੁਦਾਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। IDA ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਸਮੂਹ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ., ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ 1960 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਆਫ ਰੀਕੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਘੱਟ ਕੌਮੀ ਆਮਦਨ, ਅੜਚਣ ਵਾਲੇ ਉਧਾਰ, ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸਨ। ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਫਾਰ ਰੀਕੁੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਟਾਫ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਰੀਬੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਫਾਇਤੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ ਜੋਖਮ ਇੰਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਉਧਾਰ ਲੈਣ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ।
ਰਜ਼ਾ
ਰਜ਼ਾ (ਅਰਬੀ: رضا, ਰਿਜ਼ਾ) ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਝੀ ਗੁਰਸਿੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਭਾਵ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਥਵਾ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜੋ ਕਾਰਜ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਪੂਰਨ ਰਜ਼ਾ ਦੀ ਸਮਝ ਗੁੁਰਮੁਖ ਨੂੰ ਹੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਰਜ਼ਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਅਦੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ। ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਰਜ਼ਾ 'ਚ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਗੁਰਸਿੱਖ ਦਾ ਫਰਜ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਕਾਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ
2000 ਤੋਂ 2010 ਤੱਕ, ਇਸ ਨੇ ਪੈਨਸ਼ਨਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 3 ਮਿਲੀਅਨ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ, 310 ਮਿਲੀਅਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਇਮਯੂਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, 120,000 ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ $ 792 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਫੰਡਾਂ ਲਈ, 118,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਬਵੰਦ ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸਾਰਿਆ ਜਾਂ ਪੁਨਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, 1,600 ਪੁਲਾਂ ਨੂੰ ਉਸਾਰਿਆ ਜਾਂ ਪੁਨਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਫੈਲਾ ਕੀਤਾ। 113 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਰੇ ਹੋਏ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ 5.8 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਫਾਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ।
1960 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ IDA ਨੇ ਇਸਦੇ ਲਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 238 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਗਰਾਂਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਉਧਾਰ ਵਾਲੇ 36 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਰਿਆਇਤੀ ਕਰਜ਼ੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਠ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਜੀਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਕਾਰਜ
ਆਈਡੀਆ ਨੂੰ ਵਰਲਡ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰਜ਼ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਲਾਨਾ ਮੀਟਿੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਮੈਂਬਰ (ਅਕਸਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸਕੱਤਰ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਆਫ ਗਵਰਨਰਜ਼ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਸਲਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਰਜ਼ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ 25 ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸਾਰੇ 187 ਸਦੱਸ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ IDA ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਫੈਸਲੇ ਸਿਰਫ IDA ਦੇ 172 ਮੈਂਬਰ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, IDA ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2012 ਤੋਂ ਜਿਮ ਯੋਂਗ ਕਿਮ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਈ.ਬੀ.ਆਰ.ਡੀ. ਲਗਭਗ 10,000 ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਟਾਫ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
IDA ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਬੈਂਕ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. 2009 ਵਿੱਚ, ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਆਈਡੀਏ ਉਧਾਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ। 2011 ਵਿੱਚ, ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਅਮਲਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਜੋ ਪੈਰੋਰਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਦੇ ਏਡ ਪ੍ਰਭਾਵੀਤਾ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ, ਸੈਕਟਰ-ਵਿਆਪਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਲਈ ਵੱਡਾ ਉਪਯੋਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਿ ਕਿਉਂ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਗਾਹਕ ਇਸ ਘਾਟ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਬੈਂਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਵੱਧ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਵੇ। ਵਿਕਾਸ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਲੀਅਮ ਈਸਟਰਲੀ, ਨੇ ਖੋਜ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ IDA ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਦਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।
ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਗਲੋਬਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਯੋਗ ਉਧਾਰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ IDA ਦੇ ਸਾਲ 2025 ਤੱਕ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਣਗੇ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਉਧਾਰਕਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਆਬਾਦੀ ਘਟਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਅੱਗੇ ਵਧੀਆਂ ਇੱਕ ਉਚਿਤ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਦੇ ਵਿੱਤੀ ਮਾਡਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ IDA ਦੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ
ਚੈਲਸੀਅ ਮੈਨਿੰਗ
thumb|right|ਚੈਲਸੀਅ ਮੈਨਿੰਗ ਚੈਲਸੀਅ ਐਲੀਜ਼ਾਬੈੱਥ ਮੈਨਿੰਗ   ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਕੀਲੀਕਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜ ਅਤੇ ਸਫ਼ਾਰਤਕਾਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਕਰੀਬਨ ਪੌਣਾ ਮਿਲੀਅਨ ਖ਼ੂਫ਼ੀਆ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਜੁਰਮ ਵੱਜੋਂ, ਜਸੂਸੀ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਧੀਨ, ਜੁਲਾਈ 2013 ਨੂੰ ਕੋਰਟ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।   ਮੈਨਿੰਗ ਨੂੰ  ਅਗਸਤ 2013 ਵਿੱਚ 35 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ। .
ਉਸਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ ਵਿਖੇ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸੋਧਕ ਵੱਜੋਂ ਤੈਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2010 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਖ਼ੂਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਕੀਲੀਕਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਆਨਲਾਈਨ ਜਾਣਕਾਰ ਐਡ੍ਰੀਅਨ ਲਾਮੋ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਲਾਮੋ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਖ਼ੂਫ਼ੀਆ ਮਹਿਕਮੇ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਦਾਰੇ ਅੱਗੇ ਇਹ ਭੇਤ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੈਨਿੰਗ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਲੀਕ ਕੀਤੀ ਜਾਣਕਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀਃ ਜੁਲਾਈ 12, 2007 ਦਾ ਬਗ਼ਦਾਦ ਉੱਤੇ ਹਵਾਏ ਹਮਲਾ, ਅਤੇ 2009 ਦੇ ਗ੍ਰਿਨਾਈ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ; 251,287 ਅਮਰੀਕੀ ਸਫ਼ਾਰਤੀ ਖ਼ਤੋ-ਕਿਤਾਬਤ   ਅਤੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਉੱਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ 482,832 ਫ਼ੌਜੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ।  ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਕੀਲੀਕਸ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 2010 ਵਿਚਾਲੇ ਪ੍ਰ੍ਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਭੁੱਟੋ
ਮੀਰ ਗੁਲਾਮ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਭੁੱਟੋ' (18 ਸਤੰਬਰ 1954 - 20 ਸਤੰਬਰ 1996),ਇਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਇੱਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਅਲ-ਜ਼ੁਲਫਕਾਰ ਦਾ ਨੇਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਜੁਲਫਿਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ ਸਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਜਨਰਲ ਜ਼ਿਆ ਉਲ ਹੱਕ ਦੇ ਫੌਜੀ ਸ਼ਾਸਨ ਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਲਾਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਫਾਂਸੀ ਲਾਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮੀਰ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਨੇ ਅਲ-ਜ਼ੁਲਫਕਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 1981 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਅਗਵਾ ਅਤੇ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਨੇਤਾ ਚੌਧਰੀ ਜ਼ਹੂਰ ਇਲਾਹੀ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਦਸੌਂਦੀਆ
ਦਸੋਦੀਆ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਝੁਨੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਦਸੋਦੀਆ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1152 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 6.24 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਿਦੀ-ਪੀਰੇਨੇ
ਮਿਦੀ-ਪੀਰੇਨੇ (ਓਕਸੀਤਾਈ: Miègjorn-Pirenèus ਜਾਂ Mieidia-Pirenèus) ਮੁੱਖ-ਨਗਰੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਜਾਂ ਡੈੱਨਮਾਰਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤਰਫਲ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਖੇਤਰ
ਪਹਿਲਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਨਮਾਨ
ਪਹਿਲਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਨਮਾਨ ਜੋ ਕਿ 1954 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਨਮਾਨ 5 ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਾਦਗੀ ਹੋਈ ਸੀ ਬਸ ਇਨਾਮ ਹੀ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਧੀਆ ਫਿਲਮ
ਦੋ ਬੀਘਾ ਜਮੀਨ
ਵਧੀਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਬਿਮਲ ਰਾਏ - ਦੋ ਬੀਘਾ ਜਮੀਨ
ਵਧੀਆ ਕਲਾਕਾਰ(ਔਰਤ)
ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ - ਬੈਜੂ ਬਾਵਰਾ
ਵਧੀਆ ਕਲਾਕਾਰ(ਮੇਲ)
ਦਲੀਪ ਕੁਮਾਰ - ਦਾਗ
ਵਧੀਆ ਸੰਗੀਤ
ਨੌਸਾਦ  ਬੈਜੂ ਬਾਵਰਾ ਦੇ ਗੀਤ ਤੁੰ ਗੰਗਾ ਕੀ ਮੌਜ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਜਗਤ
ਯੂਰਪੀ ਪਰਵਾਸੀ ਭੀੜ
ਯੂਰਪੀ ਪਰਵਾਸੀ ਭੀੜ ਜਾਂ ਯੂਰਪੀ ਪਨਾਹਗੀਰ ਸੰਕਟ ੨੦੧੫ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਰਫ਼ਿਊਜੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੇ ਪਨਾਹ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਰਾਹੀਂ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵੱਲ ਰੁਖ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਾਬੀਰ ਆਚਾਰੀਆ
ਪ੍ਰਾਬੀਰ ਆਚਾਰੀਆ (ਜਨਮ 3 ਨਵੰਬਰ 1961) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1995/96 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਲਈ ਦੋ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਐਪੀਡਰਮਿਸ
ਐਪੀਡਰਮਿਸ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਤਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰਲੀ ਤਹਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਐਪੀਡਰਮਿਸ, ਹਾਇਪੋਡਰਮਿਸ ਅਤੇ ਡਰਮਿਸ ਮਿਲ ਕੇ ਚਮੜੀ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਕੋਠਾਰੀ
ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਕੋਠਾਰੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Priyanka Kothari), ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨਿਸ਼ਾ ਕੋਠਾਰੀ ਜਾਂ ਅਮੋਹਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਉਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ, ਤੇਲਗੂ, ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।     ਉਹ ਅਕਸਰ ਰਾਮ ਗੋਪਾਲ ਵਰਮਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਕੋਠਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਗ੍ਰੇਡ 10 ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 6 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਥਕ ਸਿੱਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਨਮਿਤ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਐਕਟਿੰਗ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਹੈ।
ਹੋਰ ਕੰਮ
ਕੋਠਾਰੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਫਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਲੱਬ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਸ਼ਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ।
2011 ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਉੱਤਰੀ ਉਲੂਬੇਰੀਆ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਡਾ ਨਿਰਮਲ ਮਾਝੀ ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ।
2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਵਿਲਜ਼ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਇੰਡੀਆ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ (ਡਬਲਯੂ.ਆਈ.ਐਫ.ਡਬਲਯੂ.) ਵਿੱਚ ਰੈਂਪ ਵਾਕ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਚੱਠੇਵਾਲਾ
ਚਥੇਵਾਲਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਮੌੜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚੱਕ ਬੰਡਾਲਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਤਰੇਹਾਲੋਸ
ਤਰੇਹਾਲੋਸ ਦੋ ਗਲੁਕੋਸ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹਈ ਹੈ। ਇਹ ਮਸ਼ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਿੲਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਸੋਕਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਮਤਾ ਹੈ। ਿੲਹ ਪੌਧਿਆਂ ਨੂੰ ਸੋਕੇ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਦੀ ਸ਼ਮਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸੁਸ਼ਰੁਤਸੰਹਿਤਾ
ਸੁਸ਼ਰੁਤਸੰਹਿਤਾ  ਆਯੁਰਵੇਦ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗਰੰਥ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਰਚਨਾਕਾਰ ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਦਾ ਜਨਮ ਛੇਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਕਾਂਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਇਹ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੂਲ ਗਰੰਥ ਚਰਕਸੰਹਿਤਾ,ਸੁਸ਼ਰੁਤਸੰਹਿਤਾ, ਅਸ਼ਟਾਂਗਹਿਰਦੇ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਇਸ ਗਰੰਥ ਵਿੱਚ ੧੮੪ ਅਧਿਆਇ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ੧੧੨੦ ਰੋਗਾਂ, ੭੦੦ ਦਵਾਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਤੇ ਖਣਿਜ ਸਰੋਤਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ੮੪ ਤਰਕੀਬਾਂ, ਕੀਟਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ੫੭ ਤਰਕੀਬਾਂ ਤੇ ਅੱਠ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਜਰੀ ਤਰਕੀਬਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਹੈ
ਬਣਤਰ
ਇਹ ਗਰੰਥ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਞਿੱਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਪੂਰਵਤੰਤਰ ਤੇ ਉੱਤਰਤੰਤਰ
ਪੂਰਵਤੰਤਰ ਦੇ ੫ ਭਾਗ ਹਨ - ਸੂਤਰਸਥਾਨ,ਨਿਦਾਨਸਥਾਨ,ਸਰੀਰਸਥਾਨ,ਕਲਪਸਥਾਨ ਤੇ ਚਿਕਿਤਸਾਸਥਾਨ ਇਸ ਦੇ ੧੨੦ ਅਧਿਆਇ ਹਨ
ਉੱਤਰਤੰਤਰ ਦੇ ੬੪ ਅਧਿਆਇ ਹਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ੍ਰੰਥ
ਓਮਵਤੀ ਦੇਵੀ
ਓਮਵਤੀ ਦੇਵੀ (ਜਨਮ 1949) ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਿਜਨੌਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹੈ।
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਓਮਵਤੀ ਸਾਲ 1949 ਵਿੱਚ ਤਾਖਵਲੀ ਪਿੰਡ, ਬਿਜਨੌਰ, (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ) ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਜੂਨ 1959 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਰ ਕੇ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਬੇਟੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਬੇਟੀਆਂ ਸਨ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਓਮਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਰ.ਐਮ. ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ, ਧਮਪੁਰ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1985 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ ਸੀ। 1998 ਵਿਚ, ਉਹ 12ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। 1998-99 ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਅੰਤਾਰਾ ਬਿਸਵਾਸ
ਅੰਤਾਰਾ ਬਿਸਵਾਸ (ਜਨਮ 21 ਨਵੰਬਰ 1982), ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਟੇਜੀ ਨਾਮ ਮੋਨਾਲੀਜ਼ਾ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭੋਜਪੁਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 'ਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹਿੰਦੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਓਡੀਆ, ਤਾਮਿਲ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਹ 2016 ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 10 ਦੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਮੋਹਾਨਾ ਰਾਠੌੜ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ ਨਮਕ ਇਸ਼ਕ ਕਾ  ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਈਰਾਵਤੀ ਵਰਮਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅੰਤਾਰਾ ਬਿਸਵਾਸ ਇਕ ਬੰਗਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਮੋਨਾਲੀਜ਼ਾ ਸਟੇਜੀ ਨਾਮ ਅਪਣਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਐਲਗੀਨ ਰੋਡ ਦੇ ਜੂਲੀਅਨ ਡੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਟੀਵੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਓਡੀਆ ਵੀਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਬਲੈਕਮੇਲ ਨਾਲ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਕਈ ਘੱਟ ਬਜਟ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਜੈ ਦੇਵਗਨ ਅਤੇ ਸੁਨੀਲ ਸ਼ੈੱਟੀ ਅਦਾਕਾਰ ਵੀ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਅਮਿਨ ਗਾਜ਼ੀ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਤੌਬਾ ਤੌਬਾ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਜੈਕਪਾਟ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
2010 ਵਿੱਚ ਦ ਹਿੰਦੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੋਨਾਲੀਜ਼ਾ ( ਰਿੰਕੂ ਘੋਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ) ਭੋਜਪੁਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗੀ ਗਈ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਸਨੇ 17 ਜਨਵਰੀ 2017 ਨੂੰ ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਭੋਜਪੁਰੀ ਅਦਾਕਾਰ ਵਿਕਰਾਂਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪੂਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਜਪੁਰੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗਾਲੈਨ
ਏਲੀਆਸ ਗਾਲੈਨ ਜਾਂ ਕਲੌਡੀਆਸ ਗਾਲੈਨ (Κλαύδιος Γαληνός; AD 129 – c. 200/c. 216), better known as Galen of Pergamon, ﻿ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਬੀਬ, ਸਰਜਨ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੀ ਸੀ।
ਉਹ ਪਰਗੀਮਮ  ਛੋਟੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਬਾਪ ਹਿਸਾਬਦਾਨ ਔਰ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਸੀ। ਸੋਲਾਂ ਬਰਸ ਕੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨਾ, ਕੌਰਨੱਥ ਅਤੇ ਸਿਕੰਦਰੀਆ ਗਿਆ। 158 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਕਰ ਪਰਗੀਮਮ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਤਬੀਬ ਮੁਕੱਰਰ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ 163 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਮਾਰਕਸ ਆਰੀਲੇਸ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਤਬੀਬ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੇਕਿਨ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਦ ਉਹ ਵਾਪਸ ਪਰਗੀਮਮ ਆ ਗਿਆ।
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ
ਪੰਜਾਬੀਅਤ
ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਪਛਾਣ ਜਾਂ ਸਨਾਖਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਂ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਬਾਰੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਬਾਰੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਕੌਮ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਕਲਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਹਿਤਲ, ਜੀਵਨਜਾਂਚ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਇਸਨੂੰ ਦੂਜੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਜਾਂ ਕੌਮੀਅਤਾਂ ਤੋਂ ਨਿਖੇੜਦੇ ਹਨ।ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ। ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਖਾਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਦਾ ਝਲਕਾਰਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਰੈਸ਼ਨਲ ਸੰਬੰਧ
ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਕੋਈ ਜਰੂਰੀ ਸੰਬੰਧ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ,ਕਿਉਂਕਿ ਅਕਸਰ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਹੈ,ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰਵਾਨ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਡਿਫਾਇਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਪੰਜਾਬੀ ਟਰੇਡਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ  ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ,ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਅਰਥ ਹੀ ਹੋਰ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਆਉਣੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੋਈ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ।ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹਾਂ ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਟਰੇਡਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ,ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਜਿਵੇਂ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਸਿੱਖ ਹਾਂ।ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਰੂਰੀ ਹੈ,ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੁਣ ਦੂਜੀ ਜਾਂ ਤੀਜੀ ਪੀੜੀ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨਬੰ ਪੰਜਾਬੀ ਨਹੀਂ ਆਉਦੀ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਅੰਗ ਨਹੀਂ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇਹ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ  ਦੀ ਕਿੱਤੇ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹਿੰਦੀ ਜਾਂ ਅੰਗਰੇਜੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਵੀ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਮਨਫੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਪੱਸਟ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਰਾਜ ਮੋਹਨ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਗੱਲ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਲੈਦੇਂ ਹਾਂ। ਰਾਜ ਮੋਹਨ ਗਾਂਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਰੜਕਣ ਲੱਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ  ਮੁੱਦੇ ਹਨ,ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਇੱਕ ਦਾਅਵੇਦਾਰੀ ਹੈ, ਬੰਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰੀ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਰੈਸ਼ਨਲ ਸੰਬੰਧ ਹੈ।
ਪਾਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਊਨਟੀ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ
ਪਾਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਭਾਵ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਲੱਗ- ਅਲੱਗ ਖਿੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿੰਨਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਪਛਾਣ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਫੈਕਟਰ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਪੰਜਾਬੀ ਟਰੇਡਸ ਹਨ। ਪਾਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਊਨਟੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਉਤੇ ਜੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਪੰਜਾਬੀ ਪਹਿਰਾਵਾ, ਖਾਣ ਪੀਣ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਟਰੇਡਸ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਨੂੰ ਇਨ-ਬਿਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੀ ਮਟੀਰੀਲਿਜ਼ਮ ਪਹਿਚਾਣ ਭਾਵਨਾਤਮਕਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਲੇਖਕ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਸਿੱਖੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਚੀਜਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਸਿੱਖੀ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤਆਂ ਗਿਨਾਉਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਨੂੰ ਡਿਫਾਇਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੋਲ ਨਹੀਂਪਰ ਜੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਤਹਿ ਤੱਕ ਜਾਈਏ ਤਾਂਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਧਰਮ ਹੀ ਕਿਉਂ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਜ ਮੋਹਨ ਗਾਂਧੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਉਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਲੇਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਹਨ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਲੇਮ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵਸੋਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਨੇ ਕੀਤਾ,ਜੋ ਸਿੱਖ ਸਨ। ਇਸ ਕਲੇਮ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਸੀ।
ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਲੰਮਾਂ ਸਮਾਂ ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਗੁਲਾਮ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੁਗਲ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਰੂਲਿੰਗ ਕਲਾਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਸੀ,ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਚਲਤ ਸੀ। ਜਿਸਨੇ ਬੰਦੇ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਅਕਸ ਨੂੰ ਉਚਾ ਚੁਕਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਹਨ। ਪਰ ਦੋਨੋਂ ਸਮੇਂ ਹੀ ਉਹ ਅਰਬੀ ਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਸਨ।ਜਿਸ ਤੱਕ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਸਾਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸੀ। ਉਹ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਤਾਂ ਸਕਦੇ ਸਨ ਪਰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਭਾਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁਚਿਆ। ਇਹ ਇਕਮਿਕਤਾ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਗਿਆਨ ਪਹੁਚਿਆ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਸੀ ਸੱਤਾ ਲਈ ਕਲੇਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਨਹੀਂ,ਬਲਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮੁੱਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੂੜਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਤੋਂ ਭਾਵ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਸਿਰਜਿਆ ਬੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਇੱਕ ਦਾਅਵੇਦਾਰੀ ਹੈ ਤੇ ਬੰਦਾ ਇਹ ਦਾਅਵੇਦਾਰੀ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਵ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਦੀ ਕਲਪਣਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੀ ਮਟੀਰੀਲਿਜ਼ਮ ਪਹਿਚਾਣ ਇੱਕ ਤਾਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕਤਾ ਨਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਕਾਲਾ ਟੀਕਾ
ਕਾਲਾ ਟੀਕਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਡਰਾਮਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਉੱਪਰ 2 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਰਾਤ 7 ਵਜੇ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੀ ਵੀ ਸ਼ੋਅ
ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ (8 ਫ਼ਰਵਰੀ 1941–10 ਅਕਤੂਬਰ 2011) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਘਾ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ ਸੀ। ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੰਨ ੨੦੦੩ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜਨਮ
8 ਫ਼ਰਵਰੀ, 1942 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ
ਗੱਟੀ ਰਾਏਪੁਰ
ਗੱਟੀ ਰਾਏਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੋਹੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਲਿੰਗਕਤਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿੰਗਕ ਅਨੁਸਥਾਪਨ
ਆਕੀਤੈਨ
ਆਕੀਤੈਨ (, ; Aquitània; Akitania), ਪੁਰਾਣਾ ਗੁਈਐਨ/ਗੁਇਐਨ (ਓਕਸੀਤਾਈ: Guiana), ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ 27 ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਤਟ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ਼ ਚੱਲਦੀ ਪੀਰੇਨੇ ਪਹਾੜ-ਲੜੀ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਵਿਭਾਗ ਹਨ: ਦੋਰਦੋਨੀ, ਲੋ ਅਤੇ ਗਾਰੋਨ, ਅੰਧ ਪੀਰੇਨੇ, ਲਾਂਦ ਅਤੇ ਗਿਰੋਂਦ। ਮੱਧ-ਕਾਲੀ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਕੀਤੈਨ ਇੱਕ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਡੱਚੀ ਸੀ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਖੇਤਰ
ਧਿੰਗੜ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ)
ਧਿੰਗੜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਝੁਨੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਧਿੰਗੜ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 3244 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 10.16 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪਸ਼ਤੋ
ਪਸ਼ਤੋ (پښتو‎; ਪਾਠ: [paʂˈto, paçˈto, puxˈto]; ਜਾਂ ਅਫ਼ਗਾਨੀ) ਕੇਂਦਰੀ-ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪਠਾਣ ਜਾਂ ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭੂਗੋਲਕ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਆਮੂ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਸਿੰਧੁ ਨਦੀ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਸ਼ਤੋ ਹਿੰਦ-ਇਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਇਰਾਨੀ ਉਪਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰਵੀ ਈਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਰੀਬ 5 ਤੋਂ 6 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਪਸ਼ਤੋ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੇ ਦਾਰੀ (ਫ਼ਾਰਸੀ) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਸ਼ਤੋ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਲਿਖਾਈ
ਪਸ਼ਤੋ ਵੀ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੰਧੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਬੀ-ਫ਼ਾਰਸੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂਕਿ "ਟ" ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਧੁਨੀਆਂ (ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ) ਲਿਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਣ। ਉਰਦੂ ਲਈ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਹੋਏ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਪਸ਼ਤੋ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਲਿਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਫ਼ਰਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਹਿੰਦਕੀ
ਹਿੰਦਕੀ (هندکي) ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ' ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। H. W. Bellew, in his Races of Afghanistan, estimated their number at about 300,000.
ਟੇਸਲਾ ਸਾਈਬਰ ਟਰੱਕ
ਟੇਸਲਾ ਸਾਈਬਰਟਰੱਕ ਇੱਕ ਆਗਾਮੀ ਬੈਟਰੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਲਾਈਟ-ਡਿਊਟੀ ਟਰੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਟੇਸਲਾ, ਇੰਕ. ਦੁਆਰਾ ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 400-800 km ਦੇ EPA ਰੇਂਜ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 0-100 km/h ਮਾਡਲ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ 2.9–6.5 ਸਕਿੰਟ ਦਾ ਸਮਾਂ। ਸਾਈਬਰਟਰੱਕ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਟੇਸਲਾ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਟੀਚਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ 6,500 ਜੈਵਿਕ-ਈਂਧਨ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਟਰੱਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਟਿਕਾਊ ਊਰਜਾ ਬਦਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਵਾਹਨ ਦੇ ਰੀਅਰ-ਵ੍ਹੀਲ ਡਰਾਈਵ (RWD) ਮਾਡਲ ਦੀ ਬੇਸ ਕੀਮਤ US$ 39,900 ਐਲਾਨੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਲ-ਵ੍ਹੀਲ ਡਰਾਈਵ (AWD) ਮਾਡਲ US$49,900 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਡਿਊਲ-ਮੋਟਰ AWD ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਈ-ਮੋਟਰ AWD ਸਾਈਬਰਟਰੱਕ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 2021 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਾ ਸੀ, 2022 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ RWD ਮਾਡਲ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਮਿਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਰ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। , ਸੀਮਤ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2023 ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।   , ਵੱਡੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2024 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਰਵਰੀ 2023 ਤੱਕ, ਐਲੋਨ ਮਸਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਈਬਰਟਰੱਕ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2023 ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ Q3 2023 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ
ਕੁਮਾਰ ਆਦਿਤਿਆ
ਕੁਮਾਰ ਆਦਿਤਿਆ (ਜਨਮ 6 ਮਾਰਚ 1992) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 7 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ 2018-19 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 28 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ 2019-20 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲਿਸਟ ਏ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਸ਼ਬਨਮ ਵਿਰਮਾਨੀ
ਸ਼ਬਨਮ ਵਿਰਮਾਨੀ 2002 ਤੋਂ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਆਰਟ, ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਮੇਕਰ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੀਡੀਆ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸਹਿ ਬਾਨੀ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੇ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। 2002 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਕੱਛ ਮਹਿਲਾ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਭਾਈਚਾਰਾ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਵੀ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਹੀ।
ਸ਼ਬਨਮ ਵਿਰਮਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਕਬੀਰ-ਸੰਤ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਬੀਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ, 'ਕਬੀਰਾ ਖੜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੈਂ', ਨੇ 58ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਜੂਨ 2011 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਿਊਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, "ਇੱਕ ਸੂਝਵਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕਬੀਰ, ਰਹੱਸਮਈ ਜੁਲਾਹੇ ਅਤੇ ਸੰਤ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਉੱਭਰੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਓਰਵੈਲਿਅਨ ਦੁਬਿਧਾ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਮਨੁੱਖ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਥ ਦੇ ਨੇਤਾ ਦੇ ਰੁਤਬੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੜੀਵਾਰਤਾ ਦੇ ਅਟੱਲ ਜਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਬੀਰ ਦੇ ਸਰਲ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਉਲਟ ਚਲਦਾ ਹੈ।"
ਹਦ-ਅਨਹਦ
Journeys with Ram and Kabir
ਚਲੋ ਹਮਾਰਾ ਦੇਸ
Journeys with Kabir and Friends
ਕੋਈ ਸੁਨਤਾ ਹੈ
Journeys with Kumar and Kabir
ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ (Portugues  ਪੋਰਤੁਗੇਸ਼ ) ਇੱਕ ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਭੂਤਪੂਰਵ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਮਤ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਅੰਗੋਲਾ, ਮੋਜਾਂਬੀਕ ਅਤੇ ਗੋਆ। ਇਹ ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੁਮਾਂਸ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲਿਪੀ ਰੋਮਨ ਹੈ। ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਵੱਜੋਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 20 ਕਰੋੜ ਹੈ।
ਸ਼ਬਨਮ ਵਿਰਮਾਨੀ
ਕਬੀਰ ਖੜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੇਂ
Journeys with Kabir and Friends
ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਮਾਂਸ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਅੰਬੜੀ (ਕਵਿਤਾ)
ਇਹ 1950 ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਇੱਕ ਅਸਲ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਅਨਵਰ ਮਸੂਦ ਨਾਲ਼ ਖੁਦ ਉਸਦੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਘਟੀ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟ-ਕੁੱਟ ਕੇ ਲਗਭਗ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਲਿਖਾਰੀ ਕੁੰਜਾਹ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਮਾਸਟਰ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1962 ਅਤੇ 1972 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ (ਅਨਵਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੱਸਣ ਮੁਤਾਬਕ) ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1974 ਵਿੱਚ ਮੇਲਾ ਅਖੀਆਂ ਦਾ, ਵਿੱਚ ਛਪੀਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 2007 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਧਿਆ ਐਡੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਅਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਦੀ ਏਕ ਪਹਾੜ ਔਰ ਗੁਲੇਹਰੀ ਵਰਗੀ ਗੈਰ-ਤਾਲਬੱਧ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ  ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਸਮੀਖਿਅਕ ਪਸ਼ੌਰਾ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਕਵੀ ਵਜੋਂ ਅਨਵਰ ਮਸੂਦ ਬਾਰੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਦੁਰਲੱਭ ਦਾਤ ਹੈ”।
ਪ੍ਰੇਰਨਾ
ਸ਼ਾਇਰ ਅਨਵਰ ਮਸੂਦ ਆਪਣੇ ਸਨਕੀ ਹਾਸੇ ਅਤੇ ਹਾਸਰਸੀ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ । ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਕਲਾਸਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਅੰਬੜੀ ਉਸਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੇਅੰਤ  ਪਿਆਰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਨਵਰ ਮਸੂਦ ਅਕਸਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੀ: ""ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕੁੰਜਾਹ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਮਾਸਟਰ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ।...ਇੱਕ ਦਿਨ, ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ "ਬਸ਼ੀਰ" ਬਹੁਤ ਲੇਟ ਆਇਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਦੋਂ ਦੋ ਟੱਲੀਆਂ ਵੱਜ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਧਮਕਾਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣੋ ਕਿ ਮੈਂ ਲੇਟ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ ਹਾਂ? ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਅਕਰਮ" (ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ) ਨੇ ਅੱਜ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੰਨਾ ਕੁੱਟਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆਈ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਖੂਨ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੁੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਹ ਉਸਦਾ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਖਾਧੇ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਨਿੱਕਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਸੀ। ਬੇਟਾ ਭੁੱਖਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਹੋ ਸਕੇ ਜਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੁੱਖਾ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਇੱਕ ਦੋ ਦਿਨ ਸੌਂ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਮੈਂ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਰਦ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ "ਮਮਤਾ" ਉਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੀ। ਇਹਨਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਪਰ ਮੈਂ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਨਮੁਰਾਦ ਹੈ ਦਿਲ ਕੀ ਤਸੱਲੀ ਕਾ ਕੀ ਕਰੂੰ?" ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਦਸ ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ। ""
ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਲਿਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਇੰਤਹਾ ਕਾਵਿ-ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿੰਡੀਗੇਬ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲਣੇ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਵਿਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਸਤਰਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹੈ। ਇਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖੀ ਜਾਣੀ  ਸੀ-  ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਲੈ ਕੇ ਜਨਮੀ ਕਵਿਤਾ, ਨਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਨਾਲ਼ ਧੱਕਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਮਾਜ਼-ਏ-ਮੁਮਰਾਹ  ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ
ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਸਰਦਾਰ ਅੰਜੁਮ
ਸਰਦਾਰ ਅੰਜੁਮ(1941-2015) ਊਰਦੂ ਅਦਬ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਕੱਢ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 25 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਰਦੂ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਕਰਜ਼ਦਾਰ  ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨੇੜਤਾ ਲਿਆਓਣ ਵਿੱਚ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪੰਚਕੂਲਾਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਕਾਵਿ ਨਮੂਨਾ
ਗਮੇ ਹਯਾਤ ਕਾ ਝਗੜਾ ਮਿਟਾ ਰਹਾ ਹੈ ਕੋਈ ਚਲੇ ਭੀ ਆਓ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਸੇ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ ਕੋਈ।
ਕਹੋ ਅਜਲ ਸੇ ਜ਼ਰਾ ਦੋ ਘੜੀ ਠਹਿਰ ਜਾਏ ਸੁਨਾ ਹੈ ਆਨੇ ਕਾ ਵਾਦਾ ਨਿਭਾ ਰਹਾ ਹੈ ਕੋਈ।
ਵੋ ਆਜ ਲਿਪਟੇਂ ਹੈਂ ਕਿਸ ਨਾਜ਼ੁਕੀ ਸੇ ਲਾਸ਼ੇ ਕੋ ਕਿ ਜੈਸੇ ਰੂਠੋਂ ਕੋ ਮਨਾ ਰਹਾ ਹੈ ਕੋਈ।
ਕਹੀਂ ਪਲਟ ਕੇ ਨਾ ਆ ਜਾਏਂ ਸਾਂਸ ਨਬਜੋਂ ਮੇਂ ਹਸੀਨ ਹਾਥੋਂ ਸੇ ਮਈਯੱਤ ਸਜਾ ਰਹਾ ਹੈ ਕੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਨ ਸਨਮਾਨਤ ਕਵੀ
ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ
ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ (1 ਜੁਲਾਈ 1961 - 1 ਫਰਵਰੀ 2003) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜਯਾਤਰੀ ਸ਼ਟਲ ਮਿਸ਼ਨ ਮਾਹਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਪੇਸ ਸ਼ਟਲ ਕੋਲੰਬੀਆ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਰੋਬੋਟ ਆਰਮ ਆਪਰੇਟਰ ਵਜੋਂ ਉਡਾਣ ਭਰੀ। 2003 ਵਿੱਚ, ਕਲਪਨਾ ਉਹਨਾਂ ਸੱਤ ਚਾਲਕ-ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਕੋਲੰਬੀਆ ਪੁਲਾੜਯਾਨ ਦੁਰਘਟਨਾ‎ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਸਪੇਸ ਸ਼ਟਲ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਾਬੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਨੂੰ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ, ਕਾਂਗਰੈਸ਼ਨਲ ਸਪੇਸ ਮੈਡਲ ਔਫ਼ ਆਨਰ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਸੜਕਾਂ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਉੱਪਰ ਰੱਖੇ ਗਏ।
ਜੀਵਨ
ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਨਾਲ, ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ 17 ਮਾਰਚ, 1962 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਉਸਦੀ ਦਫ਼ਤਰੀ ਜਨਮ ਤਰੀਕ ਬਦਲ ਕੇ 1 ਜੁਲਾਈ, 1961 ਕੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਦਸਵੀਂ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕੇ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਨਾਭਾ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ 1982 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ. ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਰਲਿੰਗਟਨ ਦੀ ਟੈਕਸਸ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1984 ਐਰੋਸਪੇਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੇ ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਬਾਊਲਡਰ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1986 ਵਿੱਚ ਐਰੋਸਪੇਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ 1988 ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜੀਵਨ
1988 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨਾਸਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਵੀ/ਸਟੋਲ ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਉੱਪਰ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਫ਼ਲਿਊਡ ਡਾਈਨੈਮਿਕਸ (ਸੀਐਫ਼ਡੀ) ਰਿਸਰਚ ਕੀਤੀ। 1993 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਓਵਰਸੈਟ ਮੈਥਡਸ, ਇੰਕ. ਵਿੱਚ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਗਲਾਈਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਲਾਈਟ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦਾ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਇੰਜਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਗਲਾਈਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਪਾਈਲਟ ਲਾਇੰਸੈਂਸ ਹਾਸਲ ਸੀ। ਅਪਰੈਲ 1991 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣਨ ਪਿੱਛੋਂ ਕਲਪਨਾ ਨੇ ਨਾਸਾ ਐਸਟਰੋਨਾਟ ਕੌਰਪਸ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਇਸ ਕੌਰਪਸ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ 1995 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਡਾਨ ਭਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਪਹਿਲਾ ਪੁਲਾੜ ਮਿਸ਼ਨ
ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁਲਾੜ ਮਿਸ਼ਨ 2 ਮਈ, 1997 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸਪੇਸ ਸ਼ਟਲ ਕੋਲੰਬੀਆ ਐਸਟੀਐਸ-87 ਦੇ ਛੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਕਲਪਨਾ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਉਡਾਨ ਭਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਖਗੋਲ ਦੀ ਭਾਰਹੀਣਤਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਕਹੇ ਸਨ, "ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮਝ ਹੋਂ।" ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਮਿਸ਼ਨ ਉੱਪਰ ਕਲਪਨਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ 252 ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ 10.4 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਲ (16737177.6 ਕਿ.ਮੀ.) ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ 372 ਘੰਟੇ (15 ਦਿਨ ਅਤੇ 12 ਘੰਟੇ) ਖਲਾਅ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਐਸਟੀਐਸ-87 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਖਗੋਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪਾਰਟਨ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਛੱਡਿਆ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਵਿੰਸਟਨ ਸਕੌਟ ਅਤੇ ਤਾਕਾਓ ਡੋਈ ਨੂੰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਨਾਸਾ ਦੀ 5 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸਨੂੰ ਦੋਸ਼-ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਇੰਟਰਫ਼ੇਸਾਂ ਅਤੇ ਚਾਲਕ-ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ। ਐਸਟੀਐਸ-87 ਦੀਆਂ ਉਡਾਨ ਉਪਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਸਪੇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਦੂਜਾ ਪੁਲਾੜ ਮਿਸ਼ਨ
2000 ਵਿੱਚ ਐਸਟੀਐਸ 107 ਦੇ ਚਾਲਕ-ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਪੁਲਾੜ ਉਡਾਨ ਭਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਉਡਾਨ ਭਰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੁਲਾਈ 2002 ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਟਲ ਇੰਜਣ ਵਿੱਚ ਤਰੇੜਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ। 16 ਜਨਵਰੀ 2003 ਨੂੰ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਸਪੇਸ ਸ਼ਟਲ ਕੋਲੰਬੀਆ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖਦਾਈ ਕੋਲੰਬੀਆ ਪੁਲਾੜਯਾਨ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਸਟੀਐਸ-107 ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ। ਚਾਲਕ-ਦਲ ਨੇ ਇਸ ਉਡਾਨ ਦੌਰਾਨ 80 ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ, ਉੱਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਐਸਟੀਐਸ-107 ਦੇ ਲਾਂਚ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦਾ 28ਵਾਂ ਮਿਸ਼ਨ ਸੀ, ਇੰਸੂਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚੋਂ ਫ਼ੋਮ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਸਪੇਸ ਸ਼ਟਲ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਟੈਂਕ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਆਰਬਿਟਰ ਦੇ ਖੱਬੇ ਖੰਭ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਟਲ ਉਡਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੋਮ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਕੁਝ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਨਾਸਾ ਨੇ ਇਸ ਦੁਰਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤੀ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਲੰਬੀਆ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਪੁਲਾੜ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗਰਮ ਵਾਯੂਮੰਡਲੀ ਗੈਸਾਂ ਨੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੰਭਾਂ ਦਾ ਹੋਰ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੁਲਾੜ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਸਤੁੰਲਨ ਵਿਗੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੋਟੇ-ਟੋਟੇ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੁਰਘਟਨਾ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਸਪੇਸ ਸ਼ਟਲ ਉਡਾਨਾਂ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਪੇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 29 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਰੂਸੀ ਰੌਸਕੌਸਮੌਸ ਸਟੇਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਢਾਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਐਸਟੀਐਸ-114 ਨੂੰ ਨਾਸਾ ਵੱਲੋਂ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।
ਮੌਤ
ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਦੀ ਮੌਤ 1 ਫ਼ਰਵਰੀ 2003 ਦੀ ਕੋਲੰਬੀਆ ਪੁਲਾੜਯਾਨ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਚਾਲਕ-ਦਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਛੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕੋਲੰਬੀਆ ਪੁਲਾੜਯਾਨ ਐਸਟੀਐਸ-107 ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਟੈਕਸਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਬੁਰੀਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਆਪਣਾ 28ਵਾਂ ਮਿਸ਼ਨ ਲਗਭਗ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਚਾਲਕ-ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਨੂੰ ਯੂਟਾ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਖਿਲਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਲਾੜਯਾਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003
ਪਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ
ਪਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ ਪਰਮਾਣੂ ਵਿਖੰਡਨ ਜਾਂ ਪਰਮਾਣੂ ਰਾਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਬਿਜਲੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਊਰਜਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਊਰਜਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪਤ ਊਰਜਾ
2007 ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ 14% ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਆਇਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ ਪਲਾਂਟ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਮਾਣੂ-ਖ਼ਤਰਾ
ਜੇ ਇਸ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਿਆ ਨਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ ਘਰ ਇੱਕ ਕੋਲਾ-ਚਾਲਿਤ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਸਮੱਗਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਮੈਕਰੋ ਵਾਇਰਸ
ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿਚ, ਮੈਕਰੋ ਵਾਇਰਸ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਵਾਇਰਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮੈਕਰੋ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਇਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਜੋ ਕਿ ਇਕ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਰਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਅਤੇ ਸਪਰੈਡਸ਼ੀਟ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ।) ਕੁਝ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾੱਫਟ ਆਫ਼ਿਸ, ਐਕਸਲ, ਪਾਵਰ ਪੁਆਇੰਟ ਮੈਕਰੋ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਦਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੇ ਮੈਕਰੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਵਿਧੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਦੀ ਖਤਰਨਾਕ ਹਦਾਇਤਾਂ ਫੈਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਇਕ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਈ-ਮੇਲ ਵਿਚ ਅਚਾਨਕ ਅਟੈਚਮੈਂਟ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੋਈ ਤਸਵੀਰ, ਫਾਈਲ, ਆਦਿ) ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਅਜਿਹੇ ਐਂਟੀਵਾਇਰਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਮੈਕਰੋ ਵਾਇਰਸਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੈਕਰੋ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਅਜੇ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਕਰੋ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬੁਨਿਆਦਾਂ
ਮੈਕਰੋ, ਕਮਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ - ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਇਹ ਕਿਦਾਂ ਵੀ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹੋਣ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਟੋਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈ ਕਮਾਂਡਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਮੈਕਰੋ ਸਿਸਟਮ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕਾਰਜਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਰਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ) ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਜਾਂ ਫੇਰ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਓਪਰੇਸ਼ਨ
ਇੱਕ ਮੈਕਰੋ ਵਾਇਰਸ ਈ-ਮੇਲ ਅਟੈਚਮੈਂਟ, ਹਟਾਉਣ ਯੋਗ ਮੀਡਿਆ, ਨੈਟਵਰਕ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੁਆਰਾ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕਰਮਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੈਕਰੋ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਇਕ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਆਮ ਮੈਕਰੋ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦੇਣਾ। ਮੈਕਰੋ ਵਾਇਰਸ ਨਿਯਮਤ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕਮਾਂਡ ਚੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਚੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਤਰਨਾਕ ਮੈਕਰੋਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਗੈਰ।
ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਕਰੋ ਵਾਇਰਸ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਬਜਾਏ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਸੰਕਰਮਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾੱਫਟ ਵਰਡ ਮੈਕਨੀਤੋਸ਼ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਕਰੋ ਵਾਇਰਸ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਮੈਕਾਂ ਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੈਕਿਨਤੋਸ਼ ਵੱਧ ਸੁਰਖਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੇ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਤੇ ਅਟੈਕ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੈਕਰੋ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਮੇਲਿਸਾ ਵਾਇਰਸ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਾਰਚ 1999 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉਪਭੋਗਤਾ ਇੱਕ ਮਾਈਕਰੋਸੌਫਟ ਵਰਡ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੇਲਿਸਾ ਵਾਇਰਸ ਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਵਾਇਰਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਐਡਰੈਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ 50 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।. ਇਸ ਨਾਲ ਵਾਇਰਸ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਰੇਟ 'ਤੇ ਵਧਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਐਂਟੀਵਾਇਰਸ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਮੈਕਰੋ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਭਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਈ-ਮੇਲ ਦੀ ਅਟੈਚਮੈਂਟ ਖੋਲੋ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਬੈਂਕ ਡਕੈਤੀ
ਬੈਂਕ ਡਕੈਤੀ ਬੈਂਕ ਵਿਚੋਂ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਜੁਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਕੈਤ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਨ ਦਾ ਡਰ ਦੇ ਕੇ ਜਾਂ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਆਮ ਕਰ ਕੇ ਪੈਸਾ, ਲੁੱਟਦਾ ਹੈ। ਡਕੈਤੀ ਜਾਂ ਠੱਗੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਜਾਂ ਕਾਬੂ ਚੋਂ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਜਾਂ ਡਰਾ ਕੇ ਖੋਹਣ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੁਰਮ
ਗੁਆਤੇਮਾਲਾ
ਗੁਆਤੇਮਾਲਾ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਗੁਆਤੇਮਾਲਾ ਦਾ ਗਣਰਾਜ (República de Guatemala ਰੇਪੂਬਲਿਕਾ ਦੇ ਗੁਆਤੇਮਾਲਾ), ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੈਕਸੀਕੋ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬੇਲੀਜ਼, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕੈਰੀਬਿਆਈ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹਾਂਡਰਸ ਅਤੇ ਏਲ ਸਾਲਵਾਡੋਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 108,890 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਅਬਾਦੀ 13,276,517 ਹੈ।
ਨਿਰੁਕਤੀ
"ਗੁਆਤੇਮਾਲਾ" ਨਾਂ ਨਹੂਆਤਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ Cuauhtēmallān, "ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਥਾਂ" ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕ'ਈਚੇ ਮਾਇਆਈ K'iche' , "ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ" ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਹੈ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਂ ਉਹਨਾਂ ਤਲਾਕਸਕਾਲਤਿਕਾਈ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਇੱਥੇ ਸਪੇਨੀ ਫ਼ਤਿਹ ਪੇਦਰੋ ਦੇ ਆਲਵਾਰਾਦੋ ਨਾਲ ਆਏ ਸਨ।
ਸਿਆਸਤ
ਗੁਆਤੇਮਾਲਾ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਲਕ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਬਹੁ-ਪਾਰਟੀਵਾਦ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ। ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਤਾਕਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੱਥ ਹਨ। ਵਿਧਾਨਕ ਤਾਕਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੋਹਾਂ ਕੋਲ ਹਨ। ਨਿਆਂ-ਵਿਭਾਗ, ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨਕ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਓਤੋ ਪੇਰੇਸ ਮੋਲੀਨਾ ਗੁਆਤੇਮਾਲਾ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਨ।
ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾਵਾਂ
ਗੁਆਤੇਮਾਲਾ ਨੂੰ 22 ਵਿਭਾਗਾਂ (departamentos) ਅਤੇ ਅੱਗੋਂ 334 ਨਗਰਪਾਲਿਕਾਵਾਂ (municipios) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਵਿਭਾਗ ਹਨ:
ਗੁਆਤੇਮਾਲਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੇਂਦਰਤ ਹੈ। ਢੋਆ-ਢੁਆਈ, ਸੰਚਾਰ, ਕਾਰੋਬਾਰ, ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਗੁਆਤੇਮਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਨਗਰ-ਸੀਮਾਵਾਂ ਅੰਦਰ 20 ਲੱਖ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ 50 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਬਾਦੀ (140 ਲੱਖ) ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਂਦਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਬਰਮੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਬਰਮੀ ਭਾਸ਼ਾ (မြန်မာဘာသာ, ਦੇਸ਼ ਮੀ
ਆਂਮਾਰ (ਬਰਮਾ) ਦੀ ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਬਰਹਮਦੇਸ਼' (ਬਰਮਾ ਦਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਮ) ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਿਆਂਮਾਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਦੀ ਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੂਬਿਆਂ ਅਸਾਮ, ਮਨੀਪੁਰ ਅਤੇ ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਦੀਪ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਭੂੰਦੜ
ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਭੂਂਦੜ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਮੌੜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ