cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਦ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਕੰਪਨੀ
1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ-ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮਾਂ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਥੀਮ ਪਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਕੀਤੀ। 1966 ਵਿੱਚ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਘਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਧਾਰਕਾਂ ਨੇ 1984 ਵਿੱਚ ਮਾਈਕਲ ਆਈਜ਼ਨਰ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਵੋਟ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਡਿਜ਼ਨੀ ਰੇਨੇਸੈਂਸ ਨਾਮਕ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ। 2005 ਵਿੱਚ, ਨਵੇਂ ਸੀਈਓ ਬੌਬ ਇਗਰ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਹੋਰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਗਰ ਦੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੌਬ ਚੈਪੇਕ 2020 ਵਿੱਚ ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣੇ। ਚੈਪੇਕ ਨੂੰ 2022 ਵਿੱਚ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਗਰ ਨੂੰ ਸੀਈਓ ਵਜੋਂ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ, ਡਿਜ਼ਨੀ ਨੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਣ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪਰਿਪੱਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮ-ਸਟੂਡੀਓ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਪਿਕਚਰਜ਼, ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਸਟੂਡੀਓਜ਼, ਪਿਕਸਰ, ਮਾਰਵਲ ਸਟੂਡੀਓਜ਼, ਲੂਕਾਸਫਿਲਮ, 20ਵੀਂ ਸੈਂਚੁਰੀ ਸਟੂਡੀਓਜ਼, 20ਵੀਂ ਸੈਂਚੁਰੀ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਸਰਚਲਾਈਟ ਪਿਕਚਰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਪ੍ਰਸਾਰਣ, ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਮੀਡੀਆ, ਥੀਮ ਪਾਰਕ ਰਿਜ਼ੋਰਟ, ਉਪਭੋਗਤਾ ਉਤਪਾਦ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਡਿਜ਼ਨੀ ਏਬੀਸੀ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਕੇਬਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੈਟਵਰਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਿਜ਼ਨੀ ਚੈਨਲ, ਈਐਸਪੀਐਨ, ਫ੍ਰੀਫਾਰਮ, ਐਫਐਕਸ, ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੀਓਗ੍ਰਾਫਿਕ; ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਵਪਾਰਕ, ਸੰਗੀਤ, ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿਭਾਗ; ਸਿੱਧੇ-ਤੋਂ-ਖਪਤਕਾਰ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਿਜ਼ਨੀ+, ਸਟਾਰ+, ਈਐਸਪੀਐਨ+, ਹੁਲੂ, ਅਤੇ ਹੌਟਸਟਾਰ; ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਨੀ ਪਾਰਕਸ, ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥੀਮ ਪਾਰਕ, ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਕਰੂਜ਼ ਲਾਈਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ 2022 ਫਾਰਚਿਊਨ 500 ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਮਾਲੀਏ ਦੁਆਰਾ ਇਸਨੂੰ 53ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ 135 ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 26 ਵਾਲਟ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਥੀਮ ਪਾਰਕ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮਹਾਨ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੀ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਥਿਤ ਸਾਹਿਤਕ ਚੋਰੀ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ-ਸਬੰਧਤ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ, ਜੋ 1940 ਤੋਂ ਜਨਤਕ ਹੈ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (NYSE) 'ਤੇ ਟਿਕਰ ਪ੍ਰਤੀਕ DIS ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 1991 ਤੋਂ ਡਾਓ ਜੋਨਸ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਔਸਤ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2020 ਵਿੱਚ, ਸਟਾਕ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵੱਡੀ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਕੰਪਨੀ
ਪਲਪਸਾ ਕੈਫੇ
ਪਲਪਸਾ ਕੈਫੇ ( ਨੇਪਾਲੀ: पल्पसा क्याफे) ਨੇਪਾਲੀ ਲੇਖਕ ਨਰਾਇਣ ਵਾਗਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਨੇਪਾਲੀ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਿਖਰ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਿਆ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਨੇਪਾਲੀ, ਪਲਪਸਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ 9/11 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਜੰਗ ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਵਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨੇਪਾਲੀ ਦੇਸੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਉੱਤੇ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿਸ਼ਿਆ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 25,000 ਕਾਪੀਆਂ ਦੀ ਨੇਪਾਲੀ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਗਲੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਕਾਰੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਮਦਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਲਪਸਾ ਕੈਫੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਗਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ, ਮਯੂਰ ਟਾਈਮਜ਼ ਲਿਖੀ ਹੈ।
ਕਿਤਾਬ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਕੋਰੀਅਨ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੁਲਾਈ 2012 ਤੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੀਆਂ 52,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਪਲਪਸਾ ਕੈਫੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿੰਡਲ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਪਹਿਲਾ ਨੇਪਾਲੀ ਨਾਵਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੋਰਟੇਬਲ ਅਤੇ ਈਬੁਕ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੋਬੀ ਅਤੇ ਪੀਡੀਐਫ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲ
ਹਲਟ
ਹਲਟਾਂ ਵਾਲਾ ਖੂਹ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੀ। ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਨਾਲ ਹਲਟ ਦੀਆਂ ਟਿੰਡਾਂ ਘੁਮਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਖੂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਟਿੰਡਾਂ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਆਉਂਦੀਆਂ ਪਾੜਸੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਿਸ ਲੋਹੇ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨਾਲ ਬਲਦ ਜੋੜ ਕੇ ਖੂਹ ਵਿਚੋਂ ਫਸਲਾਂ ਸਿੰਜਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਲਟ/ਹਰਟ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਹਲਟ ਲਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਬੜੇ ਚੱਕਲੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵੱਧ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਇੱਟਾਂ ਤੇ ਸੀਮਿੰਟ ਨਾਲ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ 22 ਕੁ ਫੁੱਟੇ ਉੱਚੇ ਥੰਮ੍ਹਲੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੰਨੇ/ਗੁੱਡੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁੰਡਿਆਂ ਉਪਰ ਗਾਡਰ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਗਾਡਰ ਨੂੰ ਧੱਕੜ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੰਨੇ/ਗੁੱਡੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਧੱਕੜ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਧੱਕੜ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਮੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਬੜਾ ਚੱਕਲਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਧੱਕੜ ਦੀ ਮੋਰੀ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਬੜੇ ਚੱਕਲੇ ਦੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਲੱਠ ਦਾ ਇਕ ਸਿਰਾ ਉਪਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਦੂਸਰਾ ਸਿਰਾ ਹੇਠਾਂ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਗੱਡੀ ਲੱਕੜ ’ਤੇ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਲੱਠ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਿਰੇ ਵਿਚ ਲੱਕੜ ਦੀ ਗਰਧਨ/ਗਾਧੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗਰਧਨ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਹਿੱਸਾ ਲੋਹੇ ਦੀ ਲੱਠ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਤੇ ਉਪਰ ਲੋਹੇ ਦੀ ਮੋਟੀ ਚੱਦਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਲਾਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਟੁਕੜੇ ਗਰਧਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਲੂਏ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਬੜੇ ਚਕਲੇ ਦੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਛੋਟੀ ਚਕਲੀ/ਚਵੱਕਲੀ ਖੜਮੇ ਲੋਟ ਪਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਛੋਟੀ ਚਕਲੀ ਦੇ ਬੂੜੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇ ਗੁੱਡੇ ਦੇ ਕੋਲ ਲੋਹੇ ਦਾ ਕੁੱਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕੁੱਤਾ ਇਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹਲਟ ਦਾ ਬਰੇਕ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਚਕਲੇ ਤੇ ਚੱਕਲੀ ਵਿਚ ਲੋਹੇ ਦੇ 12 ਕੁ ਇੰਚ ਵਿਆਸ ਦੇ ਗੁਲਾਈ ਵਾਲੇ ਤੇ 22 ਕੁ ਇੰਚ ਲੰਮੇ ਥੋੜ੍ਹੀਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਗੁੱਲੇ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁੱਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੂੜੀਏ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਬੜੇ ਚਕਲੇ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਚਕਲੀ ਦੇ ਬੂੜੀਆਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਮੇਲ ਹੀ ਹਲਟ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਛੋਟੀ ਚਕਲੀ ਅੱਧੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਤੇ ਅੱਧੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉਪਰ ਫਿੱਟ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਚੱਕਲੀ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਇਕ ਗੁਲਾਈਦਾਰ ਲੰਮੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਲੱਠ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਾਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਲੱਠ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਸਿਰਾ ਖੂਹ ਦੀ ਪੈੜ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਤੇ ਹਲਟ ਦੇ ਬੈੜ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਖੂਹ ਵਿਚ ਰੱਖੇ ਗਾਡਰ 'ਤੇ ਲਾਏ ਜੱਫੇ ਵਿਚ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਗਾਡਰ ਨੂੰ ਝੱਲਣ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਝੱਲਣ ਤੇ ਬਣੇ ਫਰੇਮ ਤੇ ਪਾੜਛਾ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਾੜਛਾ ਜਿਸਤੀ ਚੱਦਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਹਲਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗਰਧਨ ਨਾਲ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਜਾਂ ਊਠ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਗਰਧਨ ਬੜੇ ਚੱਕਲੇ ਤੇ ਛੋਟੇ ਚਕਲੇ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਚੱਕਲਿਆਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਲੱਠ ਘੁੰਮਦੀ ਸੀ। ਲੱਠ ਖੂਹ ਵਿਚ ਪਾਏ ਬੈੜ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਬੈੜ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਬੈੜ ਉਪਰ ਪਾਈ ਹੋਈ ਟਿੰਡਾਂ ਦੀ ਮਾਲ੍ਹ ਚਲਦੀ ਸੀ। ਮਾਲ੍ਹ ਚੱਲਣ ਨਾਲ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਟਿੰਡਾਂ ਆ ਕੇ ਪਾੜਛੇ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਉਲੱਦ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਫੇਰ ਖਾਲੀ ਹੋਈਆਂ ਟਿੰਡਾਂ ਦੀ ਮਾਲ੍ਹ ਬੈੜ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਹੋ ਕੇ ਖੂਹ ਵਿਚੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਾੜਛੇ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਖੂਹ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਔਲੂ/ਚੁਬੱਚੇ ਵਿਚ ਜਾਂ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਖਾਲ ਵਿਚ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੂਹ ਵਿਚੋਂ ਹਲਟ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸੇਂਜੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕਈ ਖੂਹਾਂ ਵਿਚ ਦੋ ਹਲਟ ਵੀ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਦੋ ਹਲਟਾਂ ਵਾਲੇ ਖੂਹ ਅਕਾਰ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਨਾ ਖੂਹ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹਲਟ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਰਾਣੀ ਧਵਨ ਸ਼ੰਕਰਦਾਸ
ਰਾਣੀ ਧਵਨ ਸ਼ੰਕਰਦਾਸ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਸੁਧਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਮਾਹਿਰ ਹੈ। ਉਹ ਪੈਨਲ ਰਿਫਾਰਮ ਐਂਡ ਜਸਟਿਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਪ੍ਰਜਾ) ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਪੀਨਲ ਰਿਫਾਰਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਡਾ: ਧਵਨ ਸ਼ੰਕਰਦਾਸ ਦਾ ਜਨਮ ਇਲਾਹਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ, ਨੈਨੀਤਾਲ, ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਗਿਆ ਸੀ. ਉਸਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਉਸ ਕੋਲ ਸਮਾਜਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਦੋ ਐਮਏ ਡਿਗਰੀਆਂ, ਗਰਟਨ ਕਾਲਜ, ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮਐਸਸੀ ਅਤੇ ਐਮ.ਲਿਟ ਡਿਗਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਓਰੀਐਂਟਲ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਨ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਮਲਾ ਨਹਿਰੂ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਤਿਹਾਸ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਕੰਟੈਂਪਰੇਰੀ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਨਹਿਰੂ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਰਿਸਰਚ ਫੈਲੋ ਬਣ ਗਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਮਾਜਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕਾਰਕਾਂ ਵੱਲ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਜਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਤੀਨ ਮੂਰਤੀ ਹਾਊਸ ਵਿਖੇ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਬੰਧਨ (ਬੰਧੂ ਮਜ਼ਦੂਰ) 'ਤੇ ਸੀ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਅਗਲਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਕੰਮਕਾਜ ਉੱਤੇ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਖੋਜ ਖੇਤਰ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਹਿਰਾਸਤੀ ਨਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫੋਕਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਦੰਡ ਸੁਧਾਰਾਂ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਮੁੜ-ਵਸੇਬੇ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦੰਡ ਸੁਧਾਰ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਪਹੁੰਚਾਂ ਵਿੱਚ ਦੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਨਿਆਂਇਕ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਅਤੇ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਆਂ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਅਪਰਾਧਿਕ ਨਿਆਂ, ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਦੰਡ ਸੁਧਾਰਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਹੈ ਅਤੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਡੇਲੀ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ਼, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ, ਸੈਮੀਨਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਸਮੇਤ ਕਈ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜੈਪੁਰ ਲਿਟਰੇਚਰ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੈਸ਼ਨਾਂ, ਪ੍ਰਿਜ਼ਨਸ ਆਫ਼ ਦ ਮਾਈਂਡ ਅਤੇ ਦ ਪੋਲੀਟਿਕਲ ਇਮੇਜਿਨੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ। ਨਹਿਰੂ ਫੈਲੋ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰੁਤਬੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ, ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਪੀਨਲ ਰਿਫਾਰਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2006 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਲਿਖਣਾ
ਡਾ: ਧਵਨ ਸ਼ੰਕਰਦਾਸ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਦ ਫਸਟ ਕਾਂਗਰਸ ਰਾਜ: ਬੰਬੇ ਵਿੱਚ ਸੂਬਾਈ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ (ਮੈਕਮਿਲਨ, 1982), ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ : ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ (ਓਰੀਐਂਟ ਲੋਂਗਮੈਨ, 1986), ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ: ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ (ਸੇਜ, 2000) ( ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਿਤ ਬਹੁ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਵਾਲੀਅਮ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ, ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਕਾਨੂੰਨ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਫੈਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਸਕਾਰਡ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧਿਕ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵ (ਪ੍ਰਜਾ, 2004)। ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਔਫ ਵੂਮੈਨ ਇਨਸਾਈਡ: ਪ੍ਰਿਜ਼ਨ ਵੌਇਸਸ ਫਰੌਮ ਇੰਡੀਆ (ਰੂਟਲੇਜ, 2011) ਅਤੇ ਇਨ ਕੰਫਲਿਕਟ ਐਂਡ ਕਸਟਡੀ: ਥੈਰੇਪਿਊਟਿਕ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਆਫ ਵੂਮੈਨ (ਸੇਜ, 2012) ਹਨ। ਇਹ ਕਿਤਾਬਾਂ 2012 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਲਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਭਾਗ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਪੂਰਕ ਹਨ: ਇੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰ ਟਾਲਣਯੋਗ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇ 'ਚਿਲਡਰਨ ਆਫ ਇਨਕਾਰਸਰੇਟਿਡ ਪੇਰੈਂਟਸ' ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ
1996 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ, ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਨਿਆਂ ਲਈ ਵੱਕਾਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਾਲਣ
thumb|[[ਲੱਕੜ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਬਾਲਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ]] ਬਾਲਣ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਥਰਮਲ ਊਰਜਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੱਡੇ ਜਾਂ ਕੰਮ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਰਸਾਇਣਕ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਤਾਪ ਊਰਜਾ ਦੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ( ਪਰਮਾਣੂ ਵਿਖੰਡਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਫਿਊਜ਼ਨ ਰਾਹੀਂ)।
ਈਂਧਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਗਰਮੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀਟ ਇੰਜਣ ਦੁਆਰਾ ਮਕੈਨੀਕਲ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਨਿੱਘ, ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਜਾਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਲਨ ਦੇ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨੀ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਈਂਧਨ ਵੀ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਸੈਲੂਲਰ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜੈਵਿਕ ਅਣੂਆਂ ਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਯੋਗ ਊਰਜਾ ਛੱਡਣ ਲਈ ਆਕਸੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਾਰਬਨ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜੈਵਿਕ ਅਣੂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਾਲਣ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਪਰ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਧਾਤਾਂ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb|ਬਲਨ ਲਈ ਬਾਲਣ ਵਜੋਂ ਲੱਕੜ ਬਾਲਣ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਵਰਤੋਂ ਲਗਭਗ 20 ਲੱਖ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਮੋ ਈਰੈਕਟਸ ਦੁਆਰਾ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਸਟਿਕਸ ਦਾ ਬਲਨ ਸੀ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰਫ ਪੌਦਿਆਂ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਚਰਬੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਚਾਰਕੋਲ, ਇੱਕ ਲੱਕੜ ਦਾ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ, ਘੱਟੋ ਘੱਟ 6,000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਧਾਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਕੋਕ ਦੁਆਰਾ ਸਪਲਾਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਕੋਲੇ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਯੂਰਪੀਅਨ ਜੰਗਲ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਖਤਮ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਚਾਰਕੋਲ ਬ੍ਰਿਕੇਟਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਰਬਿਕਯੂ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਬਾਲਣ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਡਿਸਟਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਵਰਣਨ ਅਰਬੀ ਹੱਥ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਹੰਮਦ ਇਬਨ ਜ਼ਕਰੀਆ ਰਾਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ/ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਡਿਸਟਿਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਅਲ-ਅਸਰਾਰ ( ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਸੀਕਰੇਟਸ ) ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਕੱਢਣ ਲਈ ਚੱਟਾਨ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਤੇਲ ਦੇ ਸ਼ੈਲ ਅਤੇ ਬਿਟੂਮਨ ਤੋਂ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੇਲ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਡਿਸਟਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜ਼ੀ ਨੇ ਕੱਚੇ ਖਣਿਜ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੇਲ ਦੇ ਲੈਂਪ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਰਣਨ ਵੀ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਨੂੰ "ਨਫਤਾਹ" ਕਿਹਾ।
ਰਸਾਇਣਕ
ਰਸਾਇਣਕ ਈਂਧਨ ਉਹ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਕਰਕੇ ਊਰਜਾ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਲਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ।
ਠੋਸ ਬਾਲਣ
right|thumb|220x220px|ਕੋਲਾ ਇੱਕ ਠੋਸ ਬਾਲਣ ਹੈ ਠੋਸ ਬਾਲਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਠੋਸ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਊਰਜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੀਟਿੰਗ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਲਣ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਲਨ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਠੋਸ ਈਂਧਨ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ, ਚਾਰਕੋਲ, ਪੀਟ, ਕੋਲਾ, ਹੈਕਸਾਮਾਈਨ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ( ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇਖੋ), ਮੱਕੀ, ਕਣਕ, ਰਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਠੋਸ ਬਾਲਣ ਰਾਕੇਟ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵੀ ਠੋਸ ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ ( ਸਾਲਿਡ ਪ੍ਰੋਪੈਲੈਂਟਸ ਦੇਖੋ)। ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੁਆਰਾ ਠੋਸ ਈਂਧਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੋਲਾ ਬਾਲਣ ਦਾ ਸਰੋਤ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ, ਫਾਇਰਿੰਗ ਭੱਠੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭਾਫ਼ ਇੰਜਣ ਚਲਾਉਣ ਤੱਕ। ਲੱਕੜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾਫ਼ ਵਾਲੇ ਇੰਜਣਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪੀਟ ਅਤੇ ਕੋਲਾ ਦੋਵੇਂ ਅੱਜ ਵੀ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਨਿਕਾਸ ਦੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪੱਧਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਠੋਸ ਈਂਧਨ (ਜਿਵੇਂ ਕੋਲਾ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀਬੰਧਿਤ ਜਾਂ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਲੱਕੜ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਰ ਠੋਸ ਈਂਧਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੀਟਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਧੂੰਆਂ ਰਹਿਤ ਕੋਲਾ ਅਕਸਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਠੋਸ ਈਂਧਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਪੀਟ ਬ੍ਰਿਕੇਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਧੂੰਆਂ ਰਹਿਤ ਬਾਲਣ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੋਲੇ ਦੀ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਫੁਟਨੋਟ
<references group="" responsive="1">
ਝਾਂਜਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪੈਰ
ਝਾਂਜਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪੈਰ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦਕ ਤੇ ਆਲੋਚਕ ਅਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦਾ ਪਲੇਠਾ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਦਸ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਕਿਤਾਬ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮਰਦ-ਅੋਰਤ ਦੇ ਅਸਾਵੀਂ ਬਣਤਰ ਤੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਉਘਾੜਦੀ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪਲਾਟ
ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਆਸਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਜੀਵਨ ਉੱਪਰ ਝਾਤ ਪੁਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਦਿਆਲ ਔਲਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਯੋਗ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਰਾਜ਼ ਜੱਗ ਜਾਹਰ ਨਹੀਂ। ਘਰਵਾਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੀ ਟੈਸਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤਾਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਦਿਆਲ ਦੀ ਮਰਦ-ਹਊਮੈ ਨੂੰ ਸੱਟ ਵੱਜਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਘਰਵਾਲੀ ਨਾਲ ਕੁੱਟਮਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ-ਬਾਹਰੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।
ਸੰਪੀਡਿਤ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲਣ ਗੈਸ
ਝਾਂਜਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪੈਰ
ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪਲਾਟ
ਆਖਰ ਉਹ ਹਾਰ ਗਿਆ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਮਨਜੀਤ ਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਖਾਧੀ ਔਰਤ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਸੱਟ ਨੂੰ ਚਾਹ ਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾ ਪਾਉਂਦੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪਿਆਰ ਭੁਲਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਮਨਜੀਤ ਦੀ ਮਨੋਬਿਰਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬੁਣੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸੂਬਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰਫਲ ਦੁਆਰਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੂਬਾ, 42 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ 11 ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਖੋਗੇ, ਹਰੇਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਇੱਕ ਨਕਸ਼ਾ, ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਮ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਿਸ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਖੇਤਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਘਣਤਾ (2017 ਵਿੱਚ), ਹਰੇਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਔਸਤ ਸਾਲਾਨਾ ਆਬਾਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ (1998 ਅਤੇ 2017 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ), ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਨਕਸ਼ਾ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ
ਖੇਡਣਾ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਵਿਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਆਦਿ-ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਖੇਡਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਹਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਦਾ ਗੁਣ ਭਰਿਆ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਜੁੱਸੇ, ਵਿੱਤ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਖੇਡਾਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਅਤੇ ਵਿਹਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਚਿਤ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਾਧਨ ਹਨ। ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਮਨਪ੍ਰਚਾਵੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਉਨੇ ਹੀ ਜਰੂਰੀ ਹਨ ਜਿਤਨੇ ਅੰਨ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਵਾ। ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰਬ-ਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ੍ਰੋਤ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੀ ਖੇਡ-ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਆਰੰਭ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਬੱਚਾ ਹੀ ਲੱਤਾਂ-ਬਾਹਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਖੇਡ-ਰੁਚੀਆਂ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਰੀਰਿਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਸੂਚਕ ਹਨ।
‘ਲੋਕ ਖੇਡ’ ‘ਲੋਕ’ ਅਤੇ ‘ਖੇਡ’ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ। ‘ਲੋਕ ਦੀ ਖੇਡ’। ‘ਲੋਕ’ ਸ਼ਬਦ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਫੋਕ ਦਾ ਪਰਿਯਾਇ ਹੈ। ਜੋ ਨਗਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਖੇਡ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਭਾਵ ਮਨ ਪਰਚਾਣਾ ਹੈ। ਲੋਕਖੇਡ ਦਾ ਮਨ ਪਰਚਾਵਾ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਪਰ ਮਨ ਪਰਚਾਵੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਰੀਰਿਕ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ।
ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਕਰੜੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਕੋਈ ਸਮਾਂ-ਸਥਾਨ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ, ਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਪਿਹਰਾ ਸਮੇਂ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਾਨਣੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿਚ, ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਵਿਹੜਿਆਂ, ਗਲੀਆਂ, ਜੂਹਾਂ, ਟਾਹਲੀਆਂ, ਬਰੋਟਿਆਂ ਦੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੋਕਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਣ ਲਈ ਸਮਾਨ ਖ਼ਰੀਦਣ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਸਥਾਨਿਕ ਉਪਲਬਧ ਸਮਗਰੀ ਤੋਂ ਹੀ ਕੰਮ ਸਾਰ ਲਿਆ।
ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਕਰੜੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਕੋਈ ਸਮਾਂ-ਸਥਾਨ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ, ਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਪਿਹਰਾ ਸਮੇਂ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਾਨਣੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿਚ, ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਵਿਹੜਿਆਂ, ਗਲੀਆਂ, ਜੂਹਾਂ, ਟਾਹਲੀਆਂ, ਬਰੋਟਿਆਂ ਦੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੋਕਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਣ ਲਈ ਸਮਾਨ ਖ਼ਰੀਦਣ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਸਥਾਨਿਕ ਉਪਲਬਧ ਸਮਗਰੀ ਤੋਂ ਹੀ ਕੰਮ ਸਾਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਨੋਰੰਜਨ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਾ ਦੀਆਂ ਧਾਰਣੀ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਿੱਤਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਵੀ ਕੁੱਝ ਸਥਾਨਕ ਖੇਡਾਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਹ ਬੇਫ਼ਿਕਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹਨ। ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਥਨ ਵੀ ਕਾਫੀ ਸਾਰਥਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਖੇਡ ਰੁਚੀਆ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵੀ ਉਹੋ ਹੈ ਜੋ ਜਾਨਵਰ ਖੇਡ ਰੁਚੀਆ ਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਉਪਯੋਗੀ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਖੇਡ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਣਾ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਥਨ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤਕਨੀਕੀ ਹੁਨਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਰੂਪ, ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਖੇਡਾਂ ਜੀਵਨਦਾ ਖੇੜਾ ਹਨ। ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸ਼ਖ਼ਸ਼ੀਅਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੋਮਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਿੱਖਿਆ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਉੱਨਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਖੇਡਾਂ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਗੁਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੇਡਣ ਨਾਲ ਕੇਵਲ ਮਨੋਰੰਜਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਖੁਸ਼ੀ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਖੇਡਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਨਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਰਹਿਣਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਰ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਪਰਾਏ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਪਣਾ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਦੇਸ਼ੀ ਖੇਡਾਂ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਕ੍ਰਿਕਟ, ਬਾਸਕਟ ਬਾਲ, ਫੁੱਟਬਾਲ, ਟੈਨਿਸ, ਬੋਕਸਿੰਗ ਅਤੇ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਆਦਿ ਸਭ ਬਦੇਸ਼ੀ ਖੇਡਾਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰਾ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਖੇਡਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ ਸਰੀਰਕ ਬਲ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਖੇਡਾਂ, ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਲ, ਸੋਚ, ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਡਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਕੋਟਲਾ ਛਪਾਕੀ, ਪਿੱਠੂ, ਗੁੱਲੀ-ਡੰਡਾ ਆਦਿ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉੱਥੇ ਜਵਾਨ ਗੱਭਰੂ, ਕਬੱਡੀ, ਕੁਸ਼ਤੀ, ਮੁਗਦਰ ਚੁੱਕਣਾ, ਮੂੰਗਲੀਆਂ ਫੇਰਨੀਆਂ ਆਦਿ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਚੁਸਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਟਾਹਣਾ, ਖਿੱਦੋ, ਗੀਟੇ, ਸਟਾਪੂ, ਰੰਗ ਮੱਲਣ, ਛੂਹਣ-ਛੁਪਾਈ ਆਦਿ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵਡੇਰੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਵੀ ਬਾਰਾਂ ਟਾਹਣ, ਪਾਸਾ, ਚੌਪੜ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ਆਦਿ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਜੀਅ ਪਰਚਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਵਿਹਲਾ ਸਮਾਂ ਵਾਹਵਾ ਸੁਆਦਲਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਹੋ ਖੇਡਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਪੇਂਡੂ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਜਦੋ਼ ਚਾਹੁਣ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਖੇਡ ਸਕਦੇ ਹੋਣ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਮਿੱਥੇ ਤਾਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਏ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਇਉਂ ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇ-ਨਿਯਮੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ
ਗੀਟੇ
ਭੰਡਾ ਭੰਡਾਰੀਆ
ਰੁਮਾਲ ਚੁੱਕਣਾ
ਟੋਚਨ ਪਾ ਬਈ ਟੋਚਨ ਪਾ
ਪੀਚੋ
ਕਾਜੀ ਕੋਟਲਾ
ਕੂਕਾ ਕਾਂਗੜੇ
ਅੱਡੀ ਛੜੱਪਾ
ਮਾਈ ਪਤੰਗੜਾ ਮਾਈ ਪਤੰਗੜਾ
ਨਾ ਨੀ ਮਾਸੀ ਮੈਂ ਨੀ ਖਾਧਾ
ਤਿੰਨ ਤਾੜੀਆਂ
ਮਾਈ ਮਾਈ ਕੀ ਲੱਭਦੀ -ਸੂਈ ਧਾਗਾ
ਤੇਰਾ ਮੇਰਾ ਮੇਲ ਨਹੀਂ
ਚੂੰਢੀ-ਮੁੱਕਾ
ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਮੱਛੀ
ਊਠਕ ਬੈਠਕ
ਰੱਸੀ ਟੱਪਣਾ
ਕਿੱਕਲੀ
ਦੋ ਮੰਜ਼ਲੀ
ਨਦੀ ਕਿਨਾਰਾ
ਚਿੜੀ ੳੱਡ ਕਾਂ ਉੱਡ
ਥਾਲ ਜਾਂ ਖਿੱਦੋ੮
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ-
ਭੰਡਾ ਭੰਡਾਰੀਆ:-ਇਹ ਖੇਡ ਪੰਦਰਾਂ ਕੁ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ, ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪੰਜ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ ਬਾਕੀ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਫਿਰ ਨਾ ਪੁੱਗਣ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਜਾ ਬੱਚੇ ਨੇ ਨੀਚੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਲੱਤਾ ਨਿਸਾਰ ਕੇ ਭੂੰਜੇ ਬੈਠਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਖੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਆਪਣੀਆਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਠੀਆਂ ਇੱਕ ਇਕ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀਆਂ ਮੁੱਠੀਆਂ ਇੱਕ ਇਕ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦੀ ਹੈ
“ਭੰਡਾ ਭੰਡਾਰੀਆ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਭਾਰ’
ਦਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਕੁੜੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ:
“ਇਕ ਮੁੱਠ ਚੁੱਕ ਲੈ ਦੂਜੀ ਤਿਆਰ”
ਚਿੜੀ ਉੱਡ ਕਾਂ ਉੱਡ:-ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਇਹ ਖੇਡ ਬਹੁਤ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਪੁੱਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾ ਪੁੱਗਣ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਬੋਲ ਕੇ ਖਿਡਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਕੁੜੀਆਂ ਕੁੰਡਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਂਗਲ ਜ਼ਮੀਨ ਉਪਰ ਰੱਖ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਕੁੜੀ ਬੋਲਦੀ ਕਾਂ ‘ਉੱਡ’ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਉੱਪਰ ਨੂੰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਲੜਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਜੇਤੂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗੀ ਚੇਤੰਨਤਾ ਵੱਧਦੀ ਹੈ।
ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ
ਗੁੱਲੀ ਡੰਡਾ
ਸ਼ੱਕਰ ਭੁੱਜੀ
ਅੰਨਾ ਝੋਟਾ
ਲੰਗੜਾ ਸ਼ੇਰ
ਭੜੱਪਾ ਸੋਟੀ
ਲੀਡਰ ਲੱਭਣਾ
ਭਾਰ ਖਿੱਚਣਾ
ਘੋਲ
ਡੁਮਣਾ ਮਖਿਆਲ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਨੌਕਰ
ਖਾਨ ਘੋੜੀ
ਬਾਂਦਰ ਕੀਲਾ
ਸੌਚੀ-ਪੱਕੀ
ਪੀਲ ਪਲਾਂਗੜਾ
ਪਿੱਠੂ ਗਰਮਾ-ਗਰਮ
ਕਬੱਡੀ
ਕੁਸ਼ਤੀ
ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁੱਝ ਖੇਡਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ-
ਗੁੱਲੀ ਡੰਡਾ:-ਇਹ ਖੇਡ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਖੇਡ ਹੈ ਹੁਣ ਵੀ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਇਸ ਖੇਡ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਡੰਡਾ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸੱਤ ਉਂਗਲ ਲੰਮੀ ਗੁੱਲੀ ਜੋ ਕਿ ਬੱਚੇ ਕੋਈ ਮੋਟੀ ਡੰਡਾ ਲੈ ਕੇ ਦੋਨਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਤਰਾਸ ਜਾਂ ਛਿੱਲ ਕੇ ਤਿੱਖੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇੱਕ ਘੁੱਤੀ ਪੁੱਟ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਲੀ ਨੂੰ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉਛਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਡ ਲਈ ਬੱਚੇ ਦੇ ਟੋਲੀਆ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਦੋ ਚੰਗੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਆਪ ਵੀ ਮੰਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਖੇਡ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਟੋਲੀ ਰਾਬ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇਵਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਟੋਲੀ ਅਗਲੇ ਪਾਸੋ ਖੜ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਵਾਰੀ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਗੁੱਲੀ ਨੂੰ ਘੁੱਤੀ (ਰਾਬ) ਉਪਰ ਆ ਕੇ ਦਾਅ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡੰਡੇ ਨੂੰ ਰਾਬ (ਘੁੱਤੀ) ਤੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਗੁੱਲੀ ਦੇ ਥਲਿਉਂ ਅੜਾ ਕੇ ਇੰਨੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੁੱਲੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਗੁੱਲੀ ਧਰਤੀ ਛੁਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫੜ ਲਈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਵਾਰੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਘਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਉਹ ਲੋਕ ਖੇਡਾ ਖੇਡਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਖੇਡਾਂ ਵੱਲ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ। Computer, I-Phone, Games ਨੇ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੇ ਉਹ ਸਰੀਰਕ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਖੇਡਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅੰਨਾ ਦਾ ਮੋੜਵਾਂ ਵਾਰ
"ਅੰਨਾ ਦਾ ਮੋੜਵਾਂ ਵਾਰ " ( Анна на шее) ਐਂਤਨ ਚੈਖ਼ਵ ਦੀ 1895 ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ
ਆਪਣੀ ਨੋਟਬੁੱਕ I (ਪੰਨਾ 47) ਵਿੱਚ ਚੈਖ਼ਵ ਨੇ "ਅੰਨਾ ਦਾ ਮੋੜਵਾਂ ਵਾਰ " ਦੇ  ਕਥਾਨਕ ਦਾ ਸਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਜੇ ਲਿਖਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ: "ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਕੁੜੀ, ਜਿਮਨੇਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ, ਪੰਜ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਰਾਜ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਰੋਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਇੱਕ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਗਿਣਦਾ ਹੈ। ਉਸਤੋਂ ਅਧੀਨਗੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।...ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਸਹਾਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੁਬਾਰਾ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਾ ਪਵੇ। ਫਿਰ ਨਾਚ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਹੰਗਾਮੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ `ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। . . ਹੁਣ, ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਮੁਖੀਏ  ਲੇਲੜੀਆਂ ਕੱਢਦੇ ਹਨ ਘਰ ਆ ਕੇ ਉਹ ਹਿਕਾਰਤ ਨਾਲ਼ ਭਰੀ ਹੋਈ  ਹੈ, : 'ਜਾਹ  ਪਰ੍ਹੇ ਮੂਰਖ!' “ ਅਸਲ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪਲਾਟ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ।
ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ
ਆਪਣੀ ਅਕਤੂਬਰ 1895 ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਯੂਰੀ ਗੋਵੋਰੁਖਾ-ਓਤਰੋਕ ਨੇ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਓਸਤਰੋਵਸਕੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਮਾਨ ਪਲਾਟਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਚੈਖ਼ਵ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਓਸਤਰੋਵਸਕੀ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਰਾਮੇ ਅਤੇ ਦੁਖਾਂਤ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਚੈਖ਼ਵ ਉਸ ਹਾਸ-ਵਿਅੰਗ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੈਖ਼ਵ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਗੋਮ ਵੈਲੀ
ਗੋਮ ਵੈਲੀ ਮਿਕਲਫੀਲਡ, ਬਕਿੰਘਮਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਵਾਈਕੋਂਬੇ ਦੇ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੀ 4.1 hectare ਜੈਵਿਕ ਸਾਈਟ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬਰਕਸ਼ਾਇਰ, ਬਕਿੰਘਮਸ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਆਕਸਫੋਰਡਸ਼ਾਇਰ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਚਿਲਟਰਨਜ਼ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਯੋਜਨਾ ਅਥਾਰਟੀ Wycombe ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਹੈ।
ਸਾਈਟ ਚਾਕ ਘਾਹ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਰਗੜਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਇਨਵਰਟੇਬ੍ਰੇਟਸ ਦੀ ਇੱਕ ਭਰਪੂਰ ਕਿਸਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਦੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਥ੍ਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਤਿਤਲੀਆਂ ਦੀਆਂ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਪਤੰਗਿਆਂ ਦੀਆਂ 180 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਗੋਮ ਰੋਡ ਤੋਂ ਇੱਕ ਫੁੱਟਪਾਥ ਦੁਆਰਾ ਪਹੁੰਚ ਹੈ।
ਜਯਾਮਾਲਾ
ਜਯਾਮਾਲਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Jayamala) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਯੋਗ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 2008 ਅਤੇ 2010 ਦਰਮਿਆਨ ਕਰਨਾਟਕ ਫਿਲਮ ਚੈਂਬਰ ਆਫ ਕਾਮਰਸ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮਦਾ ਕਨਿਕ, ਸ਼ੰਕਰ ਗੁਰੂ, ਅੰਤਾ ਅਤੇ ਚੰਡੀ ਚਾਮੁੰਡੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਥਾਈ ਸਾਹਿਬਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਜੈਮਾਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਮੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਤੁਲੂ ਭਾਸ਼ੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ. ਓਮਈਆ ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀਕਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਕਮਲੰਮਾ, ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਛੇ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਨੰਬੂਰ ਵਿੱਚ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੇ ਕੰਮ ਕਾਰਨ ਉਜਾੜੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1963 ਵਿੱਚ ਚਿਕਮਗਲੂਰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਟਾਈਗਰ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੌਂਦਰਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਤਲਾਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਐਚ.ਐਮ ਰਾਮਚੰਦਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਵਿਵਾਦ
ਉਹ ਉਦੋਂ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ' ਨੰਬੀਨਾਰ ਕੇਦੁਵਥਿਲਈ ' ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਅਯੱਪਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਸੀ। ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਮੰਦਰ 'ਚ 10 ਤੋਂ 50 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਾਖਲੇ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੜਕਾਹਟ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਯੁੱਧ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੀ ਵੀ ਰਾਜੇਂਦਰਨ ਸੀ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਰਾਣੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜੈਮਾਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਰਵਾਈ 'ਤੇ ਪਛਤਾਵਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੇ ਮੰਦਰ 'ਚ ਧੱਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰਾਜੇਂਦਰਨ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਗਰਭਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਜਾਰੀ ਕਾਂਤਾਰਾਰੂ ਮਹੇਸ਼ਵਰੂ ਨੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20 ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਘੋਟਾਲੇ
ਸਈਅਦ ਅਮੀਨ ਅਸ਼ਰਫ
ਸਈਅਦ ਅਮੀਨ ਅਸ਼ਰਫ (10 ਜੁਲਾਈ 1930 – 7 ਫਰਵਰੀ 2013) ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਕਵੀ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਰੋਜਨੀ ਨਾਇਡੂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਥੀਮ ਅਤੇ ਇਮੇਜਰੀ (Major Themes and Imagery in Sarogini Naidu's Poetry) ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਤੇ ਕਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਕਾਵਿ ਕਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਮਧੂਮਿਤਾ (ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)
ਕਰੀਅਰ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਕਈ ਲਘੂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਸਟੂਡੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣਨ ਲਈ ਚੇਨਈ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਟੀਮ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਵਾਲਮਾਈ ਥਰਾਯੋ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰ. ਪਾਰਥੀਪਨ ਅਤੇ ਛਾਇਆ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਿਫੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਨੂੰ "ਸ਼ੌਕੀਨ" ਕਿਹਾ, ਫਿਲਮ ਨੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ 100 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਦੌੜ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। 2008 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਮਧੂਮਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਨਿਊਪੋਰਟ ਬੀਚ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਫਿਲਮ ਕਾਮੇਡੀ ਫਲਿਕ ਕੋਲਾ ਕੋਲਾਇਆ ਮੁੰਧੀਰਿਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਕ੍ਰੇਜ਼ੀ ਮੋਹਨ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀਜ਼, ਮੂਨ ਮੂਨੂ ਵਾਰਥਾਈ (ਤਾਮਿਲ) / ਮੂਡੂ ਮੁਕੱਲੋ ਚੇਪਲਾਂਤੇ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹੈਲੋਜਨ
ਹੈਲੋਜਨ ਪੰਜ ਗੈਸਾਂ ਫਲੋਰੀਨ, ਕਲੋਰੀਨ, ਬਰੋਮੀਨ, ਆਇਓਡੀਨ ਤੇ ਐਸਟਾਟੀਨ ਦਾ ਗਰੁੱਪ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰਕ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹਨ। ਮਿਆਦੀ ਪਹਾੜਾ ਵਿੱਚ ਇਹ 17ਵੀਂ ਗਰੁੱਪ ਹੈ। ਹੈਲੋਜਨ ਹੋਮੋਨਿਊਕਲੀਅਰ, ਡਾਈਅਟੋਮਿਕ ਅਣੂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਅੰਕ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਘੱਟ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਉਚਾ ਪਿਘਲਣ ਦਰਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗੁਣ
2Na + Cl2 → 2NaCl 2Fe + 3X2 → 2FeX3
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਜੈਯਸ਼੍ਰੀ ਖਾਦਿਲਕਰ
ਜੈਯਸ਼੍ਰੀ ਖਾਦਿਲਕਰ ਪਾਂਡੇ (ਜਨਮ 25 ਅਪ੍ਰੈਲ 1962) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 1979 ਵਿੱਚ ਵੂਮੈਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ (ਡਬਲਯੂ.ਆਈ.ਐਮ.) ਦੇ ਐਫ.ਆਈ.ਡੀ.ਈ. ਖਿਤਾਬ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖਿਡਾਰਨ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਹੈ। left|thumb| ਵੈਲੇਟਾ, ਸ਼ਤਰੰਜ ਓਲੰਪੀਆਡ 1980 ਵਿਖੇ ਖਾਲਦੀਕਰ ਭੈਣਾਂ ਜੈਯਸ਼੍ਰੀ ਖਾਦਿਲਕਰ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਐਫ.ਆਈ.ਡੀ.ਈ. ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਆਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੈਂਡਰ ਕਾਰਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਯੋਗ ਠਹਿਰਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ।
ਤਿੰਨ ਖਾਦਿਲਕਰ ਸਿਸਟਰਜ਼, ਵਸੰਤੀ, ਜੈਯਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਰੋਹਿਣੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾਇਆ, ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ। ਜੈਯਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਸਿਖ਼ਰ ਐਫ.ਆਈ.ਡੀ.ਈ. ਤਾਕਤ ਰੇਟਿੰਗ 2120 ਸੀ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਜਨਵਰੀ 1987 ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਿਤਾਬ ਅਤੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2022 ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਲੇਖ
ਅਧਿਕਾਰ (1954 ਫ਼ਿਲਮ)
ਅਧਿਕਾਰ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਊਸ਼ਾ ਕਿਰਨ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਲ 1954 ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ ਸੀ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਊਸ਼ਾ ਕਿਰਨ ਦੀ ਵਧੀਆ ਕਿਰਦਾਰ ਕਰਕੇ ਫਿਲਮ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ
ਜਮੀਲਾ ਮਲਿਕ
ਜਮੀਲਾ ਮਲਿਕ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Jameela Malik; 1945/1946 – 28 ਜਨਵਰੀ 2020) ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ, ਆਲੋਚਕਾਂ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1972 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ' ਆਧਿਆਤੇ ਕਥਾ' ਨਾਲ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕੇਰਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ. ਉਸਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 28 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ 74 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020
ਲੈਲਾ ਖਾਨ (ਗਾਇਕਾ)
ਲੈਲਾ ਖਾਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Laila Khan; لیلا خان) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਸ਼ਤੂਨ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਉਸਨੂੰ ਪਸ਼ਤੋ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਪਸ਼ਤੋ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ - ਪਸ਼ਤੋ, ਉਰਦੂ, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਿਊਜ਼ਨ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2013 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਸ਼ਤੋ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਟੂਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਜ਼ ਲੈਲਾ ਯਮ ਗੀਤ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਖਬਰਾ ਦਾ ਪਖਤੂ ਦਾ ਅਤੇ ਧੀਰੇ ਧੀਰੇ ਸੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੇ ਆਨਾ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਜ਼ਾਲਮੀ ਲਈ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਪਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜਨਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ, ਉਹ 2014 ਦੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਸਕੂਲ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਲਾਇਕ ਜ਼ਾਦਾ ਲਾਇਕ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗੀਤ ਅਮਨ ਲਈ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਮਈ 2016 ਤੱਕ, ਖਾਨ ਆਪਣੀ ਨਵੀਨਤਮ ਪਸ਼ਤੋ ਐਲਬਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਟੂਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਫਵਾਦ ਖਾਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਆਰਮੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ 2014 ਦੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਸਕੂਲ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਐਲਬਮ ਦੇ ਦੋ ਗੀਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
2016 ਵਿੱਚ, ਖਾਨ ਦੂਜੇ ਗਲੋਬਲ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਸੀ।   ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਨ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਖਾੜਕੂ ਬਗਾਵਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ" 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਫਿਊਜ਼ਨ ਗੀਤ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਸ਼ਤੋ, ਉਰਦੂ, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਮਈ 2016 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 25 ਵਾਧੂ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੌਪ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards
ਹੈਰਿਸ ਖਾਲੀਕ
ਹੈਰਿਸ ਖਾਲੀਕ (ਉਰਦੂ: حارث خلیق; ਜਨਮ 20 ਅਕਤੂਬਰ 1966) ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਖਾਲੀਕ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਨੌ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਗਲਪ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਰਚ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਾਜ ਤੋਂ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸ਼ੀਅਲ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਮੇਲੇ ਮੇਂ ਲਈ ਉਰਦੂ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ UBL ਸਾਹਿਤਕ ਉੱਤਮਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਆਇਓਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਆਨਰੇਰੀ ਫੈਲੋ ਵੀ ਹੈ।
ਜਸਲੀਨ ਧਮੀਜਾ
ਜਸਲੀਨ ਧਮੀਜਾ (ਜਨਮ 1933 ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਮਾਹਰ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਰਕਰ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ, ਉਹ ਹੈਂਡਲੂਮ ਅਤੇ ਹੈਂਡੀਕਰਾਫਟ ਉਦਯੋਗ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਮੋਹਰੀ ਖੋਜ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਿਨੀਸੋਟਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਰੀਵਾਈਵਲਿਸਟ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ 'ਤੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਕਰਡ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (2014) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਧਮੀਜਾ ਉੱਤਰੀ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਐਬਟਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1940 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਿਵਲ ਲਾਈਨਜ਼, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਖੈਬਰ ਪਾਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ 1954 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਸੁਰਜੀਤੀ ਕਮਲਾਦੇਵੀ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਸੁਰਜੀਤੀ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੈਂਡੀਕ੍ਰਾਫਟ ਬੋਰਡ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਬਾਲਕਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਖੁੰਬਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ
ਫੰਗੀਕਲਚਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Fungiculture) ਜਾਂ ਖੁੰਬਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Mushroom Cultivation), ਖੁੰਬਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੰਜਾਈ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਦੁਆਰਾ ਭੋਜਨ, ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ।
ਜਸਲੀਨ ਧਮੀਜਾ
ਕੈਰੀਅਰ
ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ ਦੋ ਰਸੋਈਏ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ (2000) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 2007 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਮਲਾਦੇਵੀ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਸੁਰਜੀਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।
ਖੁੰਬਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਮਸ਼ਰੂਮਜ਼ ਪੌਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਲਤਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪੌਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਵਿਕਸਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣੀ carbon dioxide ਨੂੰ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੈਲੂਲੋਜ ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪੌਦਿਆਂ ਲਈ ਊਰਜਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਸ਼ਰੂਮਜ਼ ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਅਪਰਾਮ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਮਾਧਿਅਮ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਰੌਸ਼ਨੀ ਇੱਕ ਅਨਉਚਿਤ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਫੰਜਾਈ ਫ੍ਰਿਊਟਿੰਗ ਲਈ ਸਿਗਨਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸਾਮੱਗਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਕਾਸ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਮਸ਼ਰੂਮ ਕਰੀਬ 95-100% ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਮੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਧੀਆ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਜਸਲੀਨ ਧਮੀਜਾ
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਫੈਸ਼ਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1933
ਖੁੰਬਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਬਜਾਏ, ਮਸ਼ਰੂਮਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਪੋਰਸ ਦੁਆਰਾ ਅਸਾਵਧਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਪੋਰਸ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਾਲੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਜੀਜਮਾਂ ਨਾਲ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਸ਼ਰੂਮ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਦੇਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਫਸਲ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਕਨੀਕਾਂ
ਸਾਰੀਆਂ ਮਸ਼ਰੂਮ ਉਗਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਲਈ ਨਮੀ, ਤਾਪਮਾਨ, ਘਟਾਓ (ਵਿਕਾਸ ਮਾਧਿਅਮ) ਅਤੇ ਇਨਕੋਕੂਲਮ (ਸਪੌਨ ਜਾਂ ਸਟਾਰਟਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ) ਦੇ ਸਹੀ ਸੁਮੇਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੰਗਲੀ ਫਸਲ, ਬਾਹਰੀ ਦਾਖਲਾ ਟੀਕਾ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟ੍ਰੇ ਸਾਰੇ ਇਹ ਤੱਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। right|thumb|ਸ਼ੀਟੇਕ ਮਸ਼ਰੂਮ
ਬੇਸਮੈਂਟ / ਬੁਨਿਆਦ / ਆਧਾਰ
ਮਸ਼ਰੂਮ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਕੱਚੀ ਕੁਦਰਤੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਮਸ਼ਰੂਮ ਟਿਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਚਿਟਿਨ।
ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਬੇਸਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਨਸ਼ੀਲੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਬਲੋਕ ਸਬਸਟਰੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਅਲੀ ਮੋਇਨ
ਅਲੀ ਮੋਈਨ (ਜਨਮ 20 ਨਵੰਬਰ 1968) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਅਲੀ ਮੋਇਨ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਨਵੰਬਰ 1968 ਨੂੰ ਲਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਹੌਰ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
2 ਦਸੰਬਰ 2008 ਨੂੰ, ਅਲੀ ਮੋਈਨ ਨੂੰ ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਐਚਯੂਐਮ (HUM) ਟੈਲੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ 2008 ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਫਿਲਮ ਏਕ ਆਧ ਹਫਤਾ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਡਰਾਮਾ ਲੇਖਕ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
"ਯੇ ਹਮ ਨਹੀਂ" (ਉਰਦੂ ﻳﻪ ﮨﻢ ﻧﹷﮭﹻﮟ,) - "ਇਹ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਹਾਂ!"
ਅਲੀ ਮੋਈਨ ਨੇ "ਯੇ ਹਮ ਨਹੀਂ" ਦੇ ਬੋਲ ਲਿਖੇ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਗੀਤ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ
ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਦੇ ਪਾਮਬਨ ਟਾਪੂ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਬਨ ਤੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਤਲਾਈਮਾਨਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 24 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (15 ਮੀਲ) ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ੧੯੬੪ ਦੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਚੱਕਰਵਾਤ ਦੌਰਾਨ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਨਿਰਜਨ ਹੈ। ਅੱਜ ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ ਵਿਖੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤਬਾਹ ਹੋਏ ਕਸਬੇ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਵਿਕਰੇਤਾ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਹੀ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਭੂਗੋਲ
ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ ਪਾਮਬਨ ਟਾਪੂ ਦੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਲਕ ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੁਆਰਾ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਨੇ 9.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਸੜਕ - ਮੁਕੁੰਥਰਯਾਰ ਚਾਥੀਰਾਮ ਤੋਂ ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ ਤੱਕ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ ਤੋਂ ਅਰੀਚਾਮੁਨਾਈ ਤੱਕ 4.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਸੜਕ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। 2016 ਤੱਕ, ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪੈਦਲ ਜਾਂ ਜੀਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਯੋਗ ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ, ਮੁਕੰਦਰਯਾਰ ਚਾਥੀਰਾਮ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੜਕ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਗੇਜ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੰਡਪਮ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਬੋਟ ਮੇਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ 1964 ਤੱਕ ਚੇਨਈ ਐਗਮੋਰ ਤੋਂ ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਜਦੋਂ 1964 ਦੇ ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ ਚੱਕਰਵਾਤ ਦੌਰਾਨ ਪਾਮਬਨ ਤੋਂ ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ ਤੱਕ ਮੀਟਰ ਗੇਜ ਬ੍ਰਾਂਚ ਲਾਈਨ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 2003 ਵਿੱਚ, ਦੱਖਣੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਤੋਂ ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ ਤੱਕ 16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (9.9 ਮੀਲ) ਦੀ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵਿਛਾਉਣ ਲਈ ਰੇਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਿਪੋਰਟ ਭੇਜੀ ਸੀ। ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ੨੦੧੦ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ ਅਤੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।
ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹੁੰਚਿਆਂ ਜਾਵੇ
ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਲਗਭਗ 2800 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਜਾਣ ਦੇ ਦੋ ਤਰੀਕੇ ਹਨ ਜਾਂ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮਦੁਰੈ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਚੇਨਈ ਦੇ ਰਸਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਧਾ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤੁਸੀਂ ਫਲਾਈਟ / ਹਵਾਈ ਜ਼ਹਾਜ ਰਾਹੀਂ ਚੇਨਈ ਜਾਂ ਮਦੁਰਾਈ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
1964 ਚੱਕਰਵਾਤ
ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਖੇਤਰ ਉੱਚ-ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੀ ਭੂ-ਰੂਪੀ ਸਰਗਰਮੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਨਾਰ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ ਦਾ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸਾ 1948 ਅਤੇ 1949 ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਰਟੀਕਲ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਗਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲਗਭਗ 5 ਮੀਟਰ (16 ਫੁੱਟ) ਤੱਕ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (4.3 ਮੀਲ) ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਵਾਲੀ ਲਗਭਗ 0.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (0.31 ਮੀਲ) ਚੌੜਾਈ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਭਰਾ ਵਿਭੀਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਬੇਨਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਭਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਾਜਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲੱਗੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਰਾਮਸੇਤੂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਓ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਵੀ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਮਾਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਪੁਲ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ ਪੈ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਅਤੇ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੁਲ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਰਾਮ ਸੇਤੂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਮਹੋਧੀ (ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ) ਅਤੇ ਰਤਨਾਕਰ (ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ) ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਧਨੁਸ਼ਕੋਡੀ ਵਿਖੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਵਿਖੇ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਵਿਚ ਵਰਣਿਤ ਥਾਵਾਂ
ਨੀਲਿਮਾ ਗੁਪਤਾ
'''ਨੀਲਿਮਾ ਐਮ. ਗੁਪਤਾ''' ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. 1976 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. 1978 ਵਿੱਚ ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਬੰਬੇ ਤੋਂ ਅਤੇ 1983 ਵਿੱਚ ਸਟੋਨੀ ਬਰੂਕ ਵਿਖੇ ਸਨੀ ਤੋਂ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ 1985 ਤੋਂ 1993 ਤੱਕ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੋਜ ਰੁਚੀਆਂ ਗੈਰ-ਰੇਖਿਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਹਫੜਾ -ਦਫੜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਉਸਦੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਲਟੀਫ੍ਰੈਕਟਲਜ਼ ਦੇ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਪੜਾਅ ਪਰਿਵਰਤਨ ਐਨਾਲਾਗ, ਆਵੇਗਸ਼ੀਲ ਸਮਕਾਲੀਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਲੋਡ-ਬੇਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਨੈਟਵਰਕ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਖੋਜ ਰੁਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਪੈਟੀਓਟੈਂਪੋਰਲ ਇੰਟਰਮਿਟੈਂਸੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਅਰਾਜਕਤਾ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰੁਚੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਪਿਓਰ ਐਂਡ ਅਪਲਾਈਡ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਦੇ 'ਵੂਮਨ ਇਨ ਫਿਜ਼ਿਕਸ' ਗਰੁੱਪ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਲੀਲਾਵਤੀ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ 'ਤੇ ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2022 ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਲੇਖ
ਭੀਮ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਭੀਮ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 200 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਹ ਰਾਜਸਮੰਦ ਜ਼ਿਲ੍ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਐਸ਼ਲੇ ਪਾਰਕ (ਅਭਿਨੇਤਰੀ)
ਐਸ਼ਲੇ ਜਿਨੀ ਪਾਰਕ (ਜਨਮ 6 ਜੂਨ, 1991) ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਡਾਂਸਰ, ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਦੀ ਐਮਿਲੀ 'ਤੇ ਮਿੰਡੀ ਚੇਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਟਿਕਸ ਚੁਆਇਸ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 2018 ਟੋਨੀ ਅਵਾਰਡ- ਨਾਮਜ਼ਦ ਸੰਗੀਤਕ ਮੀਨ ਗਰਲਜ਼ ਵਿਚ ਗ੍ਰੇਚੇਨ ਵਿਨਰਜ਼ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਡਰਾਮਾ ਡੈਸਕ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਟੋਨੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਥੀਏਟਰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 2015 ਵਿੱਚ ਦ ਕਿੰਗ ਦੇ ਬ੍ਰੌਡਵੇ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਵਿੱਚ ਟੂਪਟੀਮ ਅਤੇ ਆਰਸ ਨੋਵਾ ਦੇ ਕੇਪੀਓਪੀ ਆਫ-ਬ੍ਰਾਡਵੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ ਐਮਡਬਲਯੂਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਪਾਰਕ ਦਾ ਜਨਮ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਗਲੇਨਡੇਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਐਨ ਆਰਬਰ, ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਐਂਡਰਿਊ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਪਾਰਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ, ਔਡਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਰੀਆਈ ਮੂਲ ਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਜਸਟਿਨ ਐਚ ਮਿਨ ਦੀ ਦੂਜੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਹੈ।
ਪਾਰਕ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਓਸ਼ਨਸਾਈਡ ਡਾਂਸ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਨੋ ਦੇ ਪਾਠ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਪਾਰਕ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਐਨ ਆਰਬਰ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਲੋਚਨ ਸਮਰ ਆਰਟਸ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ ਪਾਰਕ ਨੇ ਪਾਇਨੀਅਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਕੋਇਰ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਪਾਇਨੀਅਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਸੋਲਫੇਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਕੈਪੇਲਾ ਸਮੂਹ ਦੀ ਵੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ
ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੋਫੋਮੋਰ ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਪਾਰਕ ਨੂੰ ਤੀਬਰ ਮਾਈਲੋਇਡ ਲਿਊਕੇਮੀਆ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਰਿਹਾ। ਪਾਰਕ ਮੇਕ-ਏ-ਵਿਸ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਤੋਂ "ਇੱਛਾ" ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਗਿਆ ਅਤੇ ਏ ਕੋਰਸ ਲਾਈਨ, ਦਿ ਲਾਇਨ ਕਿੰਗ, ਸਪਰਿੰਗ ਅਵੇਕਨਿੰਗ, ਅਤੇ ਵਿੱਕਡ ਦੇ ਬ੍ਰੌਡਵੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਮੇਰੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਅਨੁਭਵ, ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਥੀਏਟਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। . . ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਹੋਣਾ।" ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਰਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਥਰੋਲੀ ਮਾਡਰਨ ਮਿੱਲੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਡਿਲਮਾਉਂਟ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।  ਪਾਰਕ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, "ਇੱਕ ਵਿੱਗ ਪਾਉਣਾ ਅਤੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਪਾਉਣਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੈਂਸਰ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਚਣਾ ਸੀ"।
Further reading
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991
ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਕੀਲ
ਐਮ ਸ਼ਕੀਲ ( ਪੂਰਾ ਨਾਮ: ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਕੀਲ, ਐਮ ਸ਼ਕੀਲ ) ਲਖਨਊ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਉਰਦੂ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਆਗੂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦਾ ਵਕੀਲ ਸੀ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਜ਼ੀਜ਼ੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਹਕੀਮ ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦਾ ਪੋਤਰਾ ਸੀ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਸ਼ਕੀਲ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਜੀਨ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਲਈ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਬਹਿਸ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਖਾਦ ਨਿਗਮ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। 1976 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਸਹਿਕਾਰਤਾਵਾਂ ਲਈ ਠੇਕਾ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖਤਮ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਵਿਰਾਸਤ
thumb| ਐਮ ਸ਼ਕੀਲ (ਪਹਿਲਾ ਖੱਬੇ) ਤਤਕਾਲੀ [[ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਐਨਡੀ ਤਿਵਾਰੀ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਜਲੂਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ]] ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕੀਲ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕਿਤਾਬੀ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। 2011 ਵਿੱਚ, ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕੀਲ ਦੇ ਅਥਾਹ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੜਕ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੜਕ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਹਕੀਮ ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਸੜਕ ਦੇ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1927 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with citations lacking titles
ਦਿਸ਼ਾ ਪਟਾਨੀ
ਦਿਸ਼ਾ ਪਾਟਨੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਕੀ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਪਾਟਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰੇਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਇੰਡੋਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਫੇਮਿਨਾ 2013 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਨਰ-ਅੱਪ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੁਰੀ ਜਗਨਨਾਥ ਲੋਫ਼ਰ (2015).
ਕਰੀਅਰ
2015 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੈਡਬਰੀ ਡੇਅਰੀ ਮਿਲਕ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਨਜਰ ਆਈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀ ਉਸਨੂੰ ਕਾਫੀ ਉਪਲਬਧੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪੁਰੀ ਜਗਨਨਾਥ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਹੇਠ ਬਣੀ ਫਿਲਮ ਲੋਫ਼ਰ  ਵਿੱਚ ਨਜਰ ਆਈ।   ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਓਹ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਬੇਫਿਕਰੇ  ਵਿੱਚ ਟਾਈਗਰ ਸ਼ਰਾਫ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜਰ ਆਈ। ਉਸਦੀ ਅਗਲੀ ਫਿਲਮ ਐਮ ਐਸ ਧੋਨੀ: ਅਨਟੋਲਡ ਸਟੋਰੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਧੋਨੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਇਹ ਫਿਲਮ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਉੱਤੇ ਹਿੱਟ ਰਹੀ।
ਉਸ ਜੈਕੀ ਚਾਨ ਦੀ ਕੁੰਗ ਫੂ ਯੋਗਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ 3 ਫਰਵਰੀ 2017 ਨੂੰ ਸਿਨੇਮਾ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗੇਗੀ।
ਕਿਊਜ਼ੋਨ
ਕਿਊਜ਼ੋਨ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈਟਵਰਕਿੰਗ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਹੈ ਜੋ 2005 ਵਿੱਚ ਟੈਨਸੈਂਟ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਲੌਗ ਲਿਖਣ, ਡਾਇਰੀਆਂ ਰੱਖਣ, ਫੋਟੋਆਂ ਭੇਜਣ, ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਪਭੋਗਤਾ ਆਪਣੀ ਕਿਊਜ਼ੋਨ ਬੈਕਗ੍ਰਾਉਂਡ ਸੈਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਹਰੇਕ ਕਿਊਜ਼ੋਨ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਸੁਆਦ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਊਜ਼ੋਨ ਉਪਕਰਣ ਮੁਫਤ ਨਹੀਂ ਹਨ; "ਕੈਨਰੀ ਯੈਲੋ ਡਾਇਮੰਡ" ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕੀ ਉਪਭੋਗਤਾ ਵਾਧੂ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹਰ ਸੇਵਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਦਿਸ਼ਾ ਪਟਾਨੀ
ਕਰੀਅਰ
ਪਾਟਨੀ ਨੇ ਫਿਰ ਟਾਈਗਰ ਸ਼ਰਾਫ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਗੀ 2 ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਟਾਈਗਰ ਸ਼ਰਾਫ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਕਪੂਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨੂੰ ਬਾਗੀ ਦਾ 2016 ਦਾ ਸੀਕੁਅਲ ਹਿੱਟ ਕੀਤਾ। ਸਾਜਿਦ ਨਾਦੀਅਡਵਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਇਹ ਫਿਲਮ 30 ਮਾਰਚ 2018 ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 243 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ।
ਜੂਨ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਫਿਲਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਮਲੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਦਿਤਿਆ ਰਾਏ ਕਪੂਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤੀ। ਮਾਰਚ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਫਿਲਮ ਬਾਗੀ 3 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਣੇ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਾਈਗਰ ਸ਼ਰਾਫ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਕਪੂਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਗੀ 2 ਦਾ ਸੀਕਵਲ ਸੀ।