cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਬੇਹਰੜੀ
ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੰਦਰ ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਹਕਲਾ ਗੋਤ ਦੀਆਂ ਸਤੀਆਂ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸਤੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਮੰਦਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਦਿਵਾਲੀ ਤੇ ਦੂਰ ਪਰਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਕਲਾ ਗੋਤ ਦੇ ਲੋਕੀਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਸਤੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਣ ਭਾਵ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਏਨ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹੁੰਚੇ ਸੰਤ ਸਰਵਣ ਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਡੇਰਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਉੜੀ ਸਾਹਿਬ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਬੜੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਦੂਰੋਂ ਦੂਰੋਂ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਜਗਾ ਤੇ ਬੜਾ ਸੁੰਦਰ ਮੰਦਰ ਤੇ ਸਰੋਵਰ ਬਣਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਹੈ। ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆਂ ਹੈ। ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਏਥੇ ਗੁਰਗੱਦੀ ਦੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਲ ਵਿਸਾਖੀ ਤੇ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਸੰਗਤ ਏਥੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਲਿਉਡਮੀਲਾ ਬਰਬੀਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਕਰੇਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਕਰੇਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਬੇਹਰੜੀ
ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਤੱਕ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੜਨ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਬਾਗੋਵਾਲ ਜਾਂ ਕਾਠਗੜ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅੱਜਕੱਲ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਤਰੱਕੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬੱਚੇ ਰਾਇਤ ਸਕੂ਼ਲ ਤੇ ਐਮ.ਆਰ.ਸੀਟੀ. ਸਕੂ਼ਲ ਵੀ ਪੜਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹੇਮਲਤਾ ਲਾਵਾਨਮ
ਹੇਮਲਤਾ ਲਾਵਾਨਮ (26 ਫਰਵਰੀ 1932 -19 ਮਾਰਚ 2008) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰਕ, ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਨਾਸਤਿਕ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਛੂਤਛਾਤ ਅਤੇ ਜਾਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਾਵਾਨਮ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਵੀ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਹੇਮਲਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਫਰਵਰੀ 1932 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗੁੰਟੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ (ਉਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਦਰਾਸ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ) ਦੇ ਵਿਨੂਕਾਂਡਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਤੇਲਗੂ ਕਵੀ ਗੁਰਮ ਜੋਸ਼ੁਆ ਅਤੇ ਮੀਰਯਾਮਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਗੋਪਾਰਾਜੂ ਰਾਮਚੰਦਰ ਰਾਓ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਗੋਰਾ ਦੀ ਨੂੰਹ ਸੀ, ਜੋ ਨਾਸਤਿਕ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਸਨ ਅਤੇ ਵਿਜੇਵਾੜਾ ਵਿਚ ਨਾਸਤਿਕ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ।
ਡੀਨੋਟੀਫਾਈਡ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਅੰਦੋਲਨ
ਸੰਸਕਾਰ ਦੁਆਰਾ, ਲਾਵਾਨਮ ਅਤੇ ਹੇਮਲਤਾ ਨੇ ਚੰਬਲ ਘਾਟੀ ਦੇ ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇ ਅੱਗੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਮਰਪਣਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਰਾਇਣ ਨੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਪੁਨਰਵਾਸ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੱਤੀ। ਹੇਮਲਤਾ, ਲਾਵਾਨਮ ਅਤੇ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਦੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੀਤਾਨਗਰਮ, ਸਟੂਅਰਟਪੁਰਮ, ਕਵਾਲੀ ਅਤੇ ਕਪਰਲਥੀਪਾ ਦੀਆਂ ਸਾਬਕਾ ਅਪਰਾਧਿਕ ਬਸਤੀਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 1974 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਪੁਨਰਵਾਸ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਵੇਂ ਜੀਵਨ-ਜਾਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਕਬਾਇਲੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਹੇਮਲਤਾ ਅਤੇ ਲਾਵਾਨਮ ਨੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਬਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ, ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ 1976 ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਲੋਨੀਆਂ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਕਦਮ ਉਠਾਇਆ। ਉਹ ਸਟੂਅਰਟਪੁਰਮ ਦੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ ਅਤੇ ਚਿੱਠੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਪਰਕ ਰੱਖ਼ਿਆ। ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਲਾਹ ਲਈ ਨਾਸਤਿਕ ਕੇਂਦਰ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਸੰਪਰਕ ਨੇ ਕੁਝ ਕਠੋਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਜੋਗਿਨੀਆਂ ਦੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਲਈ ਕੰਮ
ਹੇਮਲਤਾ ਅਤੇ ਲਾਵਾਨਮ ਨੇ ਸੰਸਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਜੋਗਨੀਆਂ ਦੇ ਉਧਾਰ ਅਤੇ ਘਿਣਾਉਣੀ ਜੋਗਿਨੀ ਰਵਾਇਤ ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਐਨ. ਟੀ. ਰਾਮ ਰਾਓ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ 1988 ਵਿਚ ਜੋਗੀਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਵਾਇਆ। ਕੁਮਦ ਬੇਨ ਜੋਸ਼ੀ, ਸੀ. ਰੰਗਰਾਜਨ ਨੂੰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਜਭਵਨ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿਚ ਜੋਗਿਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।   ਸੰਸਕਾਰ ਨੇ ਨਿਜਾਮਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਵਰਨੀ ਵਿਖੇ ਚੇਲੀਨਿਲੀਯਾਮ ਸਿਸਟਰ`ਜ ਹੋਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਜੋਸ਼ੂਆ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ
ਜੋਸ਼ੂਆ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਜੋਸ਼ੂਆ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਲਈ ਇਕ ਕੌਮੀ ਅਵਾਰਡ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤਾ।  ਇਸ ਰੇਸ਼ਨੇਲ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ਪੂਰਣ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ
ਹੇਮਲਤਾ ਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਪੋਟੀ ਰਾਮੂਲੂ ਤੇਲਗੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।   ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਟਰਸਟ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਨੇ  ਵਕੁਲਭਾਰਨਮ ਲਲਾਲਥਾ ਅਤੇ ਕਾਮਪੈਲੀ ਸੁੰਦਰ ਦੀ ਲਿਖੀ ਉਸ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।    ਆਚਾਰੀਆ ਨਾਗਾਰਜਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਕੇ. ਵਯਾਨਾ ਰਾਓ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਾਪੀ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਲਾਵਾਨਮ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।
2004 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮਿਨੇਨੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਸੇਸ਼ ਪੁਰਸਕਾਰਮ ਮਿਲਿਆ. 2003 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ ਤੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰੈੱਡ ਐਂਡ ਵਾਈਟ ਬਰੇਵਰੀ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਮੌਤ
ਹੇਮਲਤਾ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ ਅਤੇ 19 ਮਾਰਚ 2008 ਨੂੰ ਵਿਜੇਵਾੜਾ ਦੇ ਨਾਸਤਿਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਤਾਰਾਸ ਸ਼ੇਵਚੈਨਕੋ
ਤਾਰਾਸ ਹਰੀਹੋਰੋਵਿਚ ਸ਼ੇਵਚੈਨਕੋ (9 ਮਾਰਚ 1814 – 10 ਮਾਰਚ 1861) ਇੱਕ ਯੂਕਰੇਨੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਕਲਾਕਾਰ, ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਲੋਕਧਾਰਾ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਤੇ ਨਸਲਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਕਰੇਨੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1814 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1861
ਬੁਖਾਰਾ ਖੇਤਰ
ਬੁਖਾਰਾ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। 2009 ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 1,543,900 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ 71% ਅਬਾਦੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬੁਖਾਰਾ ਖੇਤਰ 11 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬੁਖਾਰਾ ਹੈ ਅਤੇ 2005 ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 241,300 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੀ।
ਬੁਖਾਰਾ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੁਖਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਹੋਰ ਵੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ
ਨਾਸ਼ਿਕ
ਨਾਸ਼ਿਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਇਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਹਿਰ
ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਖਾਹਰਾ
ਸਿਖਿਆ
ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿਖਿਆ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਉਂਚ ਸਿਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਜਾ ਕੇ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਆਪਣਾ ਖੋਜ਼ ਕਾਰਜ਼ 1981 ਵਿਚ ਮੁਕਮਲ ਕਰਕੇ ਪੀ ਅੇਚ ਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਪੁਸਤਕ ਚਰਚਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੋਜ਼ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿਚੋਂਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਸੰਸਕਿ੍ਿਤਿਕ ਚੇਤਨਾ ਖਾਸ ਵਿਚਾਰਨ ਯੋਗ ਹੈ| ਜੋ 1988 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ੲਿਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਅਧਿਆਨ ਸਾਮਗਰੀ ਵਜੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 40 ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ |ੲਿਸ ਚੋਣ ਦਾ ਆਧਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸੰਸਕਿ੍ਤਿਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ੲਿਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁਖ ਵਿਰੋਧਤਾਈਆਂ ਨੂ ਆਪਣੇ ਕਲਾਵੇ ਵਿਚ ਲੈਂਦੀਆਂਂ ਨਾਵਲ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਾਮਿਲ ਸਨ| ੲਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਬਹੁਰਚਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਆਂਚਲਾਂ ਅਤੇ ਪਛੜੇ ਹੋਏ ਕਬੀਲਿਆ ਦੇ ਸਾਸ਼ੰਕਿ੍ਤਿਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਿਰਜਣ ਪ੍ਰਤੀ ਰੂਚਿਤ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧ ਰਚਨਾਵਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਧਿਅੈਨ ਵਸਤੂ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲੇਖਕ ਦਾ ਪਤਾ
ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ,ਕਬੀਰ ਪਾਰਕ,ਡਾਕ ਖਾਲਸਾ,ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ,ਟੈਂ(ਘਰ) 258772
ਹਵਾਲੇ
--ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਗੱਲ-ਬਾਤ) ੦੬:੫੯, ੧੯ ਨਵੰਬਰ ੨੦੧੪ (UTC)ਅੈਮ ਏ ਭਾਗ ਦੂਜਾ ਰੋਲ ਨੰ:941 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਲੋਚਕ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਅਾਚਾਰ ਤੇ ਸਾਹਿਤ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਆਪਸ 'ਚ ਦੁਹਰਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਣ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਡਾ. ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ, ‘ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਿਰੰਤਰ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸਰਬ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵਸਤੂ ਵੀ ਨਿਰੰਤਰ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਭੂਮਿਕਾ
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਸਾਹਿਤ ਇੱਕ ਪਰਸਪਰ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਬਣਾ ਕੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਉ ਇਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਆਪਸ 'ਚ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂਗੇ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਮਤਭੇਦ ਤੇ ਰਾਇ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨਹਿੱਤ ਰੱਖਾਂਗੇ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
=='''ਡਾ. ਗੁਰਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ, ‘ਜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਰ੍ਹੇ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਅਤੇ ਵਰ੍ਹੇ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਈਏ ਤਾਂ ਇਹ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਸੰਯੋਗਾਤਮਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਕੇ ਅਰਥ-ਗੌਰਵ ਸਿਰਜਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨ ਜਗਰੂਪ ਸਿੰਘ''' ਅਨੁਸਾਰ, ‘ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵ੍ਹਾਲ ਘੇਰੇ ਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ। ਕੋਈ ਵੀ ਵਰਤਾਰਾ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਜਾਂ ਵ੍ਹਾਲ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਜਾਂ ਬੁਨਿਆਦ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਧਾਰ ਸਮਝ ਕੇ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। == ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਰਾਵਾਂ ਹਨ।
ਸੰਬੰਧ
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਸਾਹਿਤ 'ਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸੰਬੰਧ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ,
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਜੂਡ
thumb|ਜੂਡ ਦ ਓਬ੍ਸਕਯੋਰ ( ਟਾਇਟਲ ਪੇਜ )
ਜੂਡ (ਅੰਗਰੇਜੀ: Jude the Obscure) ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਟੌਮਸ ਹਾਰਡੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਗੌਥਿਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਦਸੰਬਰ 1894 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰਤਾ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1895 ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ। ਇਹ ਥੋਮਸ ਹਾਰਡੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਆਖਿਰੀ ਨਾਵਲ ਹੈ I ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਜੂਡ ਫ਼ਾਲੇ ਇੱਕ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਨੌਜਵਾਨ ਮਿਸਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਸੂ ਬ੍ਰਾਈਡਹੈੱਡ ਹੈ, ਜੋ ਜੂਡ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਵੀ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਮਾਤ, ਸਿੱਖਿਆ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪਲਾਟ
ਜੂਡ ਫ਼ਾਲੇ ਦੱਖਣੀ ਇੰਗਲੈੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਨੋਜਵਾਨ ਹੈ I ਓਹ ਪੱਥਰ ਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਿਹਨਤੀ ਬੰਦਾ ਹੈ I ਉਸਦੀ ਸੁਫਨਾ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਕਰਾਈਸਟ ਮਿਨਿਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣੇ I (ਥੋਮਸ ਹਾਰਡੀ ਨੇ ਕਰਾਈਸਟ ਮਿਨਿਸਟਰ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਓਕ੍ਸਫੋਰ੍ਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ I) ਜੂਡ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਲੈਟਿਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਿੱਖ ਲਈਆਂ ਹਨ I ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਐਰਾਬੇਲਾ ਡੋੰਨ ਨਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬੜੀ ਚਲਾਕ ਅਤੇ ਦਿਖਾਵੇ ਦੀ ਹਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ I ਓਹ ਜੂਡ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਪ੍ਨਾਰਭਾਵਿਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ I ਓਹ ਜੂਡ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਕਹਿਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ I ਇਸ ਤਰਾਂ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਵਿਆਹ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਐਰਾਬੇਲਾ, ਜੂਡ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ I ਜੂਡ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸੁ ਬਰਾਇਡਹੇਡ ਨਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ I ਜੂਡ ਸੁ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਕੂਲਟੀਚਰ ਮਿਸਟਰ ਫਿਲੋਟਸਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ I ਸੁ ਮਿਸਟਰ ਫਿਲੋਟਸਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਵਾਸਤੇ ਰਾਜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਫਿਲੋਟਸਨ ਦੀ ਉਮਰ ਉਸਤੋਂ 20 ਸਾਲ ਜਿਆਦਾ ਹੈ I ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ I ਫਿਲੋਟਸਨ ਇੱਕ ਬੇਰਹਿਮ ਬੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਿਆਰ (ਸੇਕ੍ਸ) ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਸੁ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਜੁਲਮ ਕਰਦਾ ਹੈ I ਸੁ ਫਿਲੋਟਸਨ ਨੂੰ ਤਰਲੇ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਉਸਨੂੰ ਪਤਨੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦੇਵੇ I ਫਿਲੋਟਸਨ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ I ਹੁਣ ਸੁ ਤੇ ਜੂਡ ਇੱਕਠੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਣ I ਪਰ ਸਮਾਜ ਉਨਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਮੰਜੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ I ਸੁ ਨੂੰ ਸੇਕ੍ਸ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਨਫਰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ I ਐਰਾਬੇਲਾ, ਜਿਸਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿਚ ਹੋਰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਇੱਕ  ਬੱਚੇ  ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ I ਉਸਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਪਿਤਾ ਜੂਡ ਹੈ I ਉਸਨੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਜੂਡ ਹੀ ਰਖਿਆ ਹੈ I ਓਹ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜੂਡ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ I ਜੂਡ ਅਤੇ ਸੁ ਦੇ ਆਪਸੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ I ਅਤੇ ਤੀਸਰੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਸੁ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈ I ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮਾਜ ਉਨਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਵਿਆਹ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜੂਡ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੋਕਰੀ ਗਵਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ I ਹੁਣ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬੇਕਦਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੋਟੇ ਜੂਡ ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ I ਤੇ ਓਹ ਇੱਕ ਦਿਨ, ਸੁ ਦੇ ਦੋਨੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ " ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਓਂਕਿ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਜਣੇ ਸੀ " I ਥੋੜੇ ਦਿਨਾਂ ਮਗਰੋਂ, ਸੁ ਦੀ ਕੋਖ ਪਲ ਰਹੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਵੀ ਮੋਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ I ਹੁਣ ਸੁ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਜੂਡ ਨਾਲ ਨਜਾਇਜ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉਸਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੋਤ ਹੋਈ I ਸੁ, ਮਿਸਟਰ ਫਿਲੋਟਸਨ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੂਡ ਐਰਾਬੇਲਾ ਕੋਲ I ਜੂਡ ਆਪਣੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬਨਣ ਸੁਫਨੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬੜਾ ਅਫਸੋਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਰਕੇ ਮੋਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ I
ਵਿਸ਼ਾ
ਥੋਮਸ ਹਾਰਡੀ ਨੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ I ਪਰ ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਪੜਣ ਤੇ ਵਿਕਟੋਰਿਅਨ ਇੰਗਲੈੰਡ ਦੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਲਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ I ਗਰੀਬੀ, ਸਿਖਿਆ, ਚਰਚ, ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ I
ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ ਅਤੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਵਰਨਰ ਰਿਹਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਰ ਹੈ।
1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਤ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੇ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਸੰਨ 1984 ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਹੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਆਹੁਦੇ
ਯੋਲ, ਭਾਰਤ
ਯੋਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਂਗੜਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛਾਉਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਂਗੜਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
1 ਮਈ
1 ਮਈ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 121ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 122ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 244 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਜਨਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਮੰਢਿਆਲਾ
ਮੰਢਿਆਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦਪੁਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਜਦੋਂ ਅਠਵਾਲ ਪੁਲ ਤੋਂ ਨਹਿਰ ਅੱਪਰਬਾਰੀ ਦੁਆਬ ਦੀ ਸਭਰਾਵਾਂ ਸ਼ਾਖ਼ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵਿੱਥ ‘ਤੇ ਪਿੰਡ ਮੰਢਿਆਲਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਝਲਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਟਾਲਾ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦਪੁਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਇਸ ਦੀ ਸੱਜੀ ਵੱਖੀ ਨਾਲ ਖਹਿੰਦੀ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ
ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਦਕੋਹਾ, ਪੂਰਬ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਨਾਮਦੇਵ ਨਗਰ ਘੁਮਾਣ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਬਰਿਆਰ, ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਲੱਧਾਮੁੰਡਾ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਠਵਾਲ, ਪੱਛਮ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮੀਕੇ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀਲਾ ਬੱਜੂ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਵੀਲਾ ਬੱਜੂ ਕਦੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜੈਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਥੇਹ ਉੱਤੇ ਆਬਾਦ ਸੀ। ਸੰਨ 1862 ਦੇ ਬੰਦੋਬਸਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਵਰਨਣ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਥੇਹ ਫਿਰ ਆਬਾਦ ਹੋਇਆ। ਭਿੰਡਰ ਅਤੇ ਸਿਵੀਆ ਗੋਤ ਵਾਲੇ ਜੱਟਾਂ ਨੇ ਮਾਲਵੇ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਇੱਥੇ ਵਾਸਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਦੋ ਪੱਤੀਆਂ ਤੇ ਦੋ ਹੀ ਨੰਬਰਦਾਰ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮੰਢਿਆਲਾ ਚੱਕ ਬਾਂਗਰ ਸੀ। 1862 ਦੇ ਬੰਦੋਬਸਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਰਾਣਾ ਥੇਹ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕੌਮੀਅਤ ਨਾਮਾਲੂਮ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਥੇਹ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਜਦੋਂ ਵੀ ਪੁੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਠੀਕਰੀਆਂ, ਬੱਬਰੇ, ਘੋਗੇ, ਕੌਡੀਆਂ, ਚੂੜੀਆਂ, ਤੌੜੀਆਂ, ਬੱਲ੍ਹਣੇ, ਚੱਪਣੀਆਂ ਅਤੇ ਟਿੰਡਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਲਕਿਆਂ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਸੌ ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਖੂਹੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਸਭ ਪੂਰੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਕਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੂਹੀਆਂ ‘ਤੇ ਭੌਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਲੱਜਾਂ ਨਾਲ ਬੱਕਿਆਂ ਤੇ ਡੌਲਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਖਾਸ ਚਿਹਰੇ
ਅੱਤਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਪੈਹਲਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਮੀ ਭਲਵਾਨ ਸਨ। ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੈਪਟਨ ਬਿਜਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ 1948 ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਜੰਗ ਲੜੀ ਸੀ। ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ਸੀ। ਬਾਪੂ ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਤਾਇਆ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੈਤੋ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੱਟੀ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫ਼ੌਜੀ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਅਫ਼ਸਰ ਹਨ। ਕਾਫੀ ਲੋਕ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਧਿਆਪਕ, ਲੈਕਚਰਾਰ, ਹੈੱਡ ਮਾਸਟਰ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਾਇੰਸ ਅਫ਼ਸਰ ਤੇ ਦੂਜੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਸਾਰਾ ਪੱਕਾ ਹੈ। ਗਲੀਆਂ-ਨਾਲੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਮਿਲਜੁਲ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੋਲੇ-ਮਹੱਲੇ ‘ਤੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਸੰਗਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਲੰਗਰ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ
ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਚੀਆਂ-ਖੁੱਚੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀਆਂ ਫੱਟਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੱਚੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਟਾਈਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਉੱਸਰ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਖੂਹ, ਜਿਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਰੌਣਕ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪੂਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਕਈਆਂ ‘ਤੇ ਲੈਂਟਰ ਪਾ ਕੇ ਢਕ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਢੋਲ, ਝਵੱਕਲੀ, ਬੈੜ, ਟਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਹਲਾਂ ਕਵਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪੱਲੇ ਪੈ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਂ! ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਬਰਾਂ ਅਜੇ ਹਨ ਤੇ ਕਬਰਾਂ ਲਾਗੇ ਦੋ ਬੋਹੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬੋਹੜ ਦੂਜੇ ਦੀ ਜੁਦਾਈ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਝੂਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 1947 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਗਏ ਤਾਂ ਮਸੀਤ ‘ਤੇ ਫਿਰਕੂ ਕਹਿਰ ਵਾਪਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮੀਨਾਰ ਢਾਹ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਬਾਕੀ ਮਸਜਿਦ ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵੇਖਣਯੋਗ ਹੈ। ਡਾਟਾਂ ਕਾਇਮ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਫਿਰਕੂ ਜਨੂੰਨ ਕਰ ਕੇ ਮੀਨਾਰ ਢਾਹ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਪਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਬਣਿਆ ਹੁੱਜਰਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਮਸੀਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੋ ਖੱਡਲਾਂ
1962 ਦੀ ਚੱਕ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਖੱਡਲਾਂ ਸਨ। ਇੱਕ ਲੰਬੜਾਂ ਦੀ ਤੇ ਦੂਜੀ ਤੇਜੂ ਕੀ। ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮੋ-ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਟ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਤੇਜੂ ਵਾਲੀ ਖੱਡਲ (ਢੱਠਾ ਖੂਹ) ਭਾਵੇਂ ਪੂਰੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਦਾ ਧੁੰਦਲਾ ਜਿਹਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨੋ ਸਟਰਿੰਗਸ ਅਟੈਚਡ
ਨੋ ਸਟਰਿੰਗਸ ਅਟੈਚਡ 2011 ਦੀ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਇਵਾਨ ਰਿਟਮੇਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨਟਾਲੀ ਪੋਰਟਮੇਨ ਹੈ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਐਸ਼ਟਨ ਕਚਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਲੇਖਕ ਇਲੀਜ਼ਾਬੇਥ ਮੇਰੀਵੇਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਦੋ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਬਿਨਾ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪਏ ਸਿਰਫ ਸੈਕਸ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਕਨੇਡਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 21 ਜਨਵਰੀ 2011 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।
ਫ਼ਰਗਨਾ ਵਾਦੀ
ਉਜ਼ਬੇਕੀਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ
ਤਿੱਬਤ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਖੇਤਰ
ਤਿੱਬਤ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਸੂਬਾ (ਤਿੱਬਤੀ: བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་, ਚੀਨੀ:西藏自治区) ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ ਜੋ 1965 ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਤਿੱਬਤ ਖੇਤਰ ਦਾ ਭਾਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਰਸੀਦੀ ਟਿਕਟ
ਇੱਕ ਰਸੀਦੀ ਟਿਕਟ, ਟੈਕਸ ਟਿਕਟ ਜਾਂ ਵਿੱਤੀ ਟਿਕਟ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ, ਤੰਬਾਕੂ, ਅਲਕੋਹਲ, ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ, ਤਾਸ਼, ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਾਇਸੈਂਸ, ਹਥਿਆਰ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਜਾਂ ਫੀਸ ਇੱਕਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਚਿਪਕੀਲਾ ਲੇਬਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਟਿਕਟਾਂ (ਸਟੈਂਪ) ਖ੍ਰੀਦਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਵਿਕਰੀ ਦੀਅਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾੳੁਣ ਵਜੋਂ ਜਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਭਰਨ 'ਤੇ, ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੈਕਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸੀਦੀ ਟਿਕਟਾਂ
ਪੀ. ਵੀ. ਨੰਧੀਧਾ
ਪੱਲਾਥੁਰ ਵੈਂਕਟਚਲਮ ਨੰਧੀਧਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Pallathur Venkatachalam Nandhidhaa; ਤਮਿਲ : பள்ளத்தூர் வெங்கடாசலம் நந்திதா) (ਜਨਮ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1996 ਨੂੰ ਵੋਸਟਰਮੈਨ, ਵੋਸਟਰਮੈਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦਾ ਖਿਤਾਬ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਐੱਮ.ਡਬਲਯੂ.ਡੀ.ਈ.ਡਬਲਯੂ.ਐੱਮ.ਐੱਫ.ਆਈ.ਡੀ.ਆਈ. ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ 17ਵੀਂ ਮਹਿਲਾ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਹੈ। ਉਹ 30 ਮੈਂਬਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਓਲੰਪੀਆਡ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 28 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ 9 ਅਗਸਤ 2022 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ 44ਵੇਂ ਸ਼ਤਰੰਜ ਓਲੰਪੀਆਡ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 3 ਨਵੰਬਰ 2022 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਗੋਲਡ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਅਜੇਤੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ 7.5/9 ਦਾ ਸਕੋਰ ਬਣਾਇਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2023 ਲਈ ਵੀ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਨੰਧੀਧਾ ਪੀਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2005 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਕਾਲੀਕਟ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ (ਅੰਡਰ 11 ਲੜਕੀਆਂ) ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ, ਓਡੀਸ਼ਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 2016 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅੰਡਰ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਜੂਨੀਅਰ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਸ ਦੇ ਹਾਲਕਿਡਿਕੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅੰਡਰ-14 ਵਿਸ਼ਵ ਯੂਥ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਰਮੇਸ਼ਬਾਬੂ, ਪਦਮਿਨੀ ਰਾਊਤ, ਭਗਤੀ ਕੁਲਕਰਨੀ, ਮੈਰੀ ਐਨ ਗੋਮਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ FIDE ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਏਸ਼ੀਅਨ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ (ਖੇਤਰ) ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 2020 ਜਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ 31 ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚੋਂ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਮਾਰਚ 2022 ਤੱਕ, ਉਸਦੀ ਐਲੋ ਰੇਟਿੰਗ 2380 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਿਖਰ ਰੇਟਿੰਗ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ 5ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਾਕੂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2023 ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਗਿੰਪ
ਗਿੰਪ (GIMP; ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਨਾਂ: GNU।mage Manipulation Program, ਪੰਜਾਬੀ ਤਰਜਮਾ: ਗਨੂ ਤਸਵੀਰ ਕਾਂਟ-ਛਾਂਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ) ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ-ਸਰੋਤ ਰਾਸਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ ਐਡੀਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਜੋ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇ ਕੱਟਣ, ਜੋੜਨ, ਅਕਾਰ ਬਦਲਣ, ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਮੈਟ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਫ਼ਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਬਥੇਰੇ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਿੰਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1995 ਵਿੱਚ ਦੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਲਿਨਕਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫ਼ਟ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਅਤੇ ਮੈਕ OS X ਦੇ ਹਾਲੀਆ ਰਿਲੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਇਹ GPLv3+ ਲਾਇਸੰਸ ਤਹਿਤ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਰ ਕੋਈ ਵਰਤ, ਅਤੇ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵੰਡ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
ਮਾਈਕਲ ਰੁਈਜ਼
ਮਾਈਕਲ ਰੁਈਜ਼ (born January 21, 1965), ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਪਤੀ, ਪੁਰਸਕਾਰ-ਜੇਤੂ ਬ੍ਰੋਡਕਾਸਟ ਜਰਨਲਿਸਟ, ਲੇਖਕ, ਜਨਤਕ ਬੁਲਾਰਾ ਅਤੇ ਕੇਐਨਬੀਸੀ-ਟੀਵੀ ਲਈ ਸਾਬਕਾ ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ ਨਿਊਜ਼ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਇਜ਼ ਸਟ੍ਰੈਟਿਜ਼ੀ ਸੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਹੈ, ਇੱਕ ਸੰਚਾਰ ਫਰਮ ਜੋ ਵਪਾਰਾਂ, ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸੰਖੇਪ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਿਸਪੈਨਿਕਸ ਲਈ ਦੁਭਾਸ਼ਿਕ ਵਿੱਦਿਅਕ ਬ੍ਰੌਡਬੈਂਡ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਸਬਹਰਹੈਸਰ.ਕਾਮ (SaberHacer.com) ਦੇ ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ / ਸੀ.ਈ.ਓ. ਵੀ ਹਨ।  ਇਸਨੇ ਸਵੈ-ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਬਲੌਗ ਨੂੰ ਮਾਈਸ਼ੇਲਰਿਊਜ਼.ਕੌਮ (MicheleRuiz.com) ਉੱਤੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਰੁਈਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਗਲੇਨਡੇਲ, ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨਿਆ  ਵਿੱਖੇ 21 ਜਨਵਰੀ, 1965 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਇਸਦੀ ਮਾਂ ਪਨਾਮਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰੁਈਜ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਬਚਪਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਬਾਰੇ ਦਸਦੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ "ਘੁਟਾਲਾ" ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਕੈਰੀਅਰ
ਰੁਇਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ,ਚੈਨਲ ਵਨ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਸਹਿ-ਐਂਕਰਿੰਗ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1990 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਚਾਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
1991 ਤੋਂ 1998 ਤੱਕ, ਰੁਇਜ਼ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੇ.ਟੀ.ਐਲ.ਏ. ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਫੀਲਡ ਰਿਪੋਰਟਰ ਅਤੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕੇ.ਟੀ.ਐਲ.ਏ. ਮਾਰਨਿੰਗ ਨਿਊਜ਼ ਲਈ ਸਵੇਰ ਦਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਪਬਲਿਕ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਮੇਕਿੰਗ ਇਟ! ਮਿਨੋਰਿਟੀ ਸਕਸੈਸ ਸਟੋਰੀਜ਼" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
1998 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕੇ.ਐੱਨ.ਬੀ.ਸੀ.-ਟੀ.ਵੀ. ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਰਿਪੋਰਟਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। 2001 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਐਂਕਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਚੱਕ ਹੈਨਰੀ ਨਾਲ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ 6 ਵਜੇ ਨਿਊਜ਼ਕਾਸਟ ਦੀ ਸਹਿ-ਐਂਕਰ ਰਹੀ।
ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਵਾਰਡ
ਰੁਇਜ਼ ਨੂੰ 19 ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਜ-ਵਾਰ ਆਨਰੇਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਾਰ ਵਾਰ ਗੋਲਡਨ ਮਾਈਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਕੇ.ਟੀ.ਐਲ.ਏ. ਵਿਖੇ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ-ਏਰੀਆ ਐਮਿਸ ਅਤੇ ਦੋ ਗੋਲਡਨ ਮਾਈਕਸ ਜਿੱਤੇ। 2003 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਐਨ.ਬੀ.ਸੀ. 4 ਨਿਊਜ਼ ਸਪੈਸ਼ਲ ਜਰਨੀ ਟੂ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਐਲਏ ਰਾਇਟਸ: ਰੂਬਲ ਟੂ ਰੀਬਰਨਟ ਲਈ ਕੰਮ ਲਈ ਦੋ ਹੋਰ ਐਮੀ ਜਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਐਨ.ਬੀ.ਸੀ 4 ਦੀ "ਬੀਟਿੰਗ ਦਿ ਓਡਜ਼" ਦੀ ਲੜੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਗੋਲਡਨ ਮਾਈਕਸ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਔਟਿਜ਼ਮ 'ਤੇ ਇੱਕ ਲੜੀ ਲਈ ਐਲਏ ਪ੍ਰੈਸ ਕਲੱਬ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
2005 ਵਿੱਚ, ਦੋ ਫਰਿਸ਼ਟ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਰੁਇਜ਼ ਤੋਂ ਵਪਾਰਕ ਵਿਚਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਬੀਜ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਈ। ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਉੱਦਮੀ ਬਣਨ ਲਈ ਕੇ.ਐਨ.ਬੀ.ਸੀ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਲੇਖਕ
ਜਨਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ, ਰੁਈਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ,  ਕਨੂੰਨੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕੰਟੈਂਟ ਮਾਰਕਟਿੰਗ ਫ਼ਾਰ ਲਾਇਅਰਸ  ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਈ।
ਫ਼ਿਲਮ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ
1993 ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ ਰਾਈਜ਼ਿੰਗ ਸਾਨ ਵਿੱਚ ਰੇਯਿਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਰਿਪੋਰਟਰ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਉਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਮਾਈਕਲ ਕ੍ਰਿਕਟਨ ਦੇ ਨਾਵਲ 'ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧ ਫਿਲਮ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਰੁਈਜ਼ ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀ ਖੋਜੀ ਔਰਤਾਂ
ਜੋਸਫ਼ ਹੈੱਲਰ
ਜੋਸਫ਼ ਹੈੱਲਰ' (1 ਮਈ, 1923 - 12 ਦਸੰਬਰ, 1999) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਅੰਗ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਅੰਗ ਨਾਵਲ ਕੈਚ-22 ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਲਿਗੂਰੀਆ
ਲਿਗੂਰੀਆ (, Ligûria, Ligurie) ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਇਟਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਤਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਹਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਜਿਨੋਆ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਤਟਾਂ, ਨਗਰਾਂ ਅਤੇ ਖਾਣੇ ਕਰ ਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਖੇਤਰ
ਫਰਗਓਨਾ ( ਫਰਗਨਾ )
ਫਰਗਓਨਾ ਵਲਾਇਤੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ
ਬੁਡਨਬਰੁੱਕਸ
ਬੁਡਨਬਰੁੱਕਸ( 1901 ) ਇੱਕ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਥੌਮਸ ਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ।ਇਹ ਚਾਰ ਪੀੜੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਜਵਾਬ ਜਰਮਨ ਵਪਾਰੀ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਪਤਨ ਦਾ ਇਤਹਾਸ ਹੈ। ਸੰਜੋਗ ਨਾਲ 1835 ਤੋਂ 1877ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈਂਸੀਐਟਿਕ ਬੁਰਜੁਆ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਚਿਤਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਨ ਨੇ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਪਰਵਾਰ ਲੁਬੇਕ ਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਅਤੇ ਪਰਿਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਗਹਿਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਮਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਸੀ ਜੋ 1901 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੱਬੀ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ। 1903 ਬੁਡਨਬਰੁੱਕਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਹਿਤਕ ਸਫਲਤਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਕੰਮ ਲਈ ਮਾਨ ਨੇ 1929 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਉਪਲਬਧੀ ਜਾਦੂ ਪਹਾੜ(The Magic Mountain) ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੋਣੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕੰਮ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਿਤਾਬਾਂ‏‎
ਬਘਿਆੜੀ
ਬਘਿਆੜੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 136 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 625 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 324 ਮਰਦ ਅਤੇ 301 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 952 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 929 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਘੱਟ, 727 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 82.22% ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 89.00% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.09% ਹੈ।
ਭਵਾਨੀ
ਗਾਇਤਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਮ ਭਵਾਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਰੂਪ ’ਚ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ’ਚ ਉਸ ਜੋਤ-ਤੇਜ ਦੀ ਅਭਿਵ੍ਰੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਵਾਂਛਨੀਈਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੜਣ ਅਤੇ ਪਰਾਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ 'ਸ਼ਕਤੀ-ਧਾਰਾ' ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਪਰਿਆਏ ਵਾਚਕ, ਦੁਰਗਾ, ਚੰਡੀ, ਭੈਰਵੀ, ਕਾਲੀ ਆਦਿ ਨਾਮ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮੂੰਹ ਮੁਦਰਾ ਅਤੇ ਭਾਵ ਚੇਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣਾਪਣ ਹੈ। ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਤੀ-ਵਿਧੀਆਂ ਨਿਯੋਜਿਤ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਾਹਨ ਸ਼ੇਰ ਹੈ। ਸ਼ੇਰ ਪਰਾਕਰਮ ਦਾ-ਆਕਰਮਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਹਥਿਆਰ ਹਨ ਜੋ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਪਾਟਿਆ ਹੋਇਆ ਕਰਨ ਦੇ ਹੀ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ 'ਭਵਾਨੀ ਤਲਵਾਰ' ਨੂੰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰ ਉਤਪੀੜਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਵਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਦੋਂ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋ ਦੀ ਅਨੀਤੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਭਵਾਨੀ ਦੇਵੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਚ ਪੂਰੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਗਰਾ ਜਾਂ ਫਿਰਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਕਰੁਣਸਵਰੂਪਿਨੀ, ਦਇਆ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਈ ਜਾਤੀਆਂ, ਉਪ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਕੁਲਦੇਵਤਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਤੁਲਜਾਪੁਰ ਦਾ ਭਵਾਨੀ ਮੰਦਰ ਸੋਲਾਪੁਰ ਨੇੜੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਚ ਸਹਾਯਾਦਰੀ ਸੀਮਾ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਤੇ ਇਕ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਯਮੁਨਾਚਲਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਪੌੜੀਆਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ 12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤੁਲਜਾ ਭਵਾਨੀ ਦਾ ਚਿੱਤਰ
ਤੁਲਜਾ ਭਵਾਨੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ (ਮੂਰਤੀ) ਕਾਲੇ ਪੱਥਰ ਦੀ, ਉਚਾਈ ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ 3 ਫੁੱਟ (0.91 ਮੀਟਰ) ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ ਵਿਚ 2 ਫੁੱਟ (0.61 ਮੀਟਰ) ਦੀ ਬਣੀ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮੁਸਕਰਾਇਆ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਅਸਟ-ਭੁਜਾ ਹੈ (8 ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ) ਦੁਰਗਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਲੰਬੇ ਵਾਲ ਤਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਤਰਲ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਸ਼ੇਰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਸੰਤੋਸ਼ ਭਾਰਤੀ
ਸੰਤੋਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਸਮਾਚਾਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਹੈ ।
ਜੀਵਨੀ
ਸੰਤੋਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਫਰੂਖਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਗਣੇਸ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1989 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਫਰੂਖਾਬਾਦ ਸੰਸਦੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਜਨਤਾ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸੰਤੋਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਚੌਥੀ ਦੁਨੀਆ (ਪਹਿਲਾ ਹਿੰਦੀ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਅਖਬਾਰ) ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਚਿੰਤਨਸ਼ੀਲ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ ਜੋ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਖੋਜੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵਾਂ ਅਰਥ ਦਿੱਤਾ।
ਸੰਦਰਭ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਸਾਰਾਂਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਮਾਰਗ-ਦਰਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਹੈ:
ਸੰਖੇਪ ਸਾਰਾਂਸ਼
ਇਹ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਮੁੱਖ ਥਿਊਰੀਆਂ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉੱਪ-ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ, ਅਤੇ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
*
ਰਾਏਪੁਰ (ਬਲਾਚੌਰ)
ਰਾਏਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਿਜ਼ਾਖ ਖੇਤਰ
ਜਿਜ਼ਾਖ ਉਜ਼ਬੇਕੀਸਤਾਨ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ।
ਚਿਨੂ ਮੋਦੀ
ਚਿਨੂ ਮੋਦੀ (ਗੁਜਰਾਤੀ:ચિનુ મોદી), (30 ਸਤੰਬਰ 1939 - 19 ਮਾਰਚ 2017), ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਇਰਸ਼ਾਦ (ਗੁਜਰਾਤੀ:ઈર્શાદ) ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਸੀ। ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਵਾਲੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਘ ਮਹਿਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਮੋਦੀ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਜਾਪੁਰ ਵਿੱਚ 30 ਸਤੰਬਰ 1939 ਨੂੰ ਚੰਦੂ ਲਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਸ਼ੀਕਾਂਤਬੇਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਾਦੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੇਠ ਹਸਨਾਲੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਢੋਲਕਾ ਉਸਨੇ 1954 ਵਿੱਚ ਦਸਵੀਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ 1958 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੈਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1960 ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਸਰ ਐਲ ਏ ਸ਼ਾਹ ਲਾਅ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਐਲ.ਐਲ. ਬੀ. ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. 1968 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਮਾ ਖੰਡਕਾਵਿਆ (ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਕਾਵਿ) ਲਈ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਗਾਈਡ ਮੋਹਨਭਾਈ ਸ਼ੰਕਰਭਾਈ ਪਟੇਲ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
left|thumb|133x133px| ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਵਿਖੇ 1995 ਉਸਨੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਐਚ ਏ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ 1961 ਤੋਂ 1963 ਤੱਕ ਅਧਿਆਪਨ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਤਲੋਦ ਅਤੇ ਕਪਦਵੰਜ ਦੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। 1965 ਵਿਚ, ਉਹ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਵਾਮੀਨਾਰਾਇਣ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 1975 ਤਕ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ 1975 ਤੋਂ 1977 ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 1977–1978 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮਾਨਸਾ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਸਾਬਰਮਤੀ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ 1978 ਵਿੱਚ ਐਲ.ਡੀ. ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। 1994 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੀਡਰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 2001 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਉਹ 1992 ਤੋਂ 1994 ਤੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਵਿਭਾਗ, ਐਮਐਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬੜੌਦਾ ਦਾ ਡੀਨ-ਇੰਚਾਰਜ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੌਤ
ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। 16 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਮਿਠਾਖਲੀ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ HGC ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਈ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ। 19 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ, ਉਹ ਪਾਲਦੀ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਰਤਿਆ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਐਨਐਚਐਲ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939
ਹੈਰਤਾ ਬਰਲਿਨ
ਹੇਰਤਾ ਬਰਲਿਨ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਰਮਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਬਰਲਿਨ, ਜਰਮਨੀ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਓਲੰਪਿਕ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਬਰਲਿਨ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ , ਜੋ ਬੁੰਡਸਲੀਗਾ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਈਟਾਨਗਰ
ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਸਟੇਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਜਾਂ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਸਟੇਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਈਟਾਨਗਰ ਵਿਖੇ 1980ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਸੋਹਾਣਾ
ਸੋਹਾਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਜੀਤਗੜ੍ਹ (ਮੁਹਾਲੀ) ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 20,000 ਹੈ। ਇਹ ਮੁਹਾਲੀ ਦੇ 70 ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨੇੜਲੇ ਹੋਰ ਭਵਨ ਤੇ ਥਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਵੈਂਡੀ ਬਲੁਨਸਦੇਂ
ਵੈਂਡੀ ਬਲੁਨਸਦੇਂ (9 ਫਰਵਰੀ 1942 ਨੂੰ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਕੌਮੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਸੱਤ ਟੈਸਟ ਖੇਡੇ। ਉਹ ਐਡੀਲੇਡ ਵਿੱਚ 1 942 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅਤੇ 1 9 72 ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ। ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਆਫ ਬਰੇਕ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਨੇ 53 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ 7 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। ਉਸਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣਾ ਆਖਰੀ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।
ਲਕਸ਼ਮਣ ਚੌਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਚੌਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ 2002 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ (ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਤਰਾਂਚਲ) ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸਨੂੰ 2008 ਦੇ ਪਰਿਸੀਮਨ ਦੌਰਾਣ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਵਿਧਾਇਕ
ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਬੁਲੀਟਕੋ
ਜੀਵਨੀ
ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਜਨਵਰੀ 1983 ਵਿੱਚ ਜ਼ੈਪੋਰਿਜ਼ੀਆ, ਯੂਕ੍ਰੇਨੀਅਨ ਐਸ.ਐਸ.ਆਰ., ਯੂ.ਐਸ.ਐਸ.ਆਰ. ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜ਼ੈਪੋਰਿਜ਼ੀਆ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੀਤੀ, ਉਸਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ - ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿਚ ਹੈ। 2009 ਤੋਂ ਉਹ ਕੀਵ ਅਕਾਦਮਿਕ ਡਰਾਮਾ ਥੀਏਟਰ ਓਨ ਪੋਡੋਲ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਹ "ਡੀਜ਼ਲ ਸਟੂਡੀਓ" ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲਕਸ਼ਮਣ ਚੌਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਵਿਧਾਇਕ
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਵਿਧਾਇਕ !ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ !ਵੋਟਰ % !ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ !ਸਰੋਤ
ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਬੁਲੀਟਕੋ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਕਰੇਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਕਰੇਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਚੌਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਵਿਧਾਇਕ
ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਜੂਜ਼ੈੱਪੇ ਮਾਤਸੀਨੀ
ਜੂਜ਼ੈੱਪੇ ਮਾਤਸੀਨੀ (22 ਜੂਨ 1805 – 10 ਮਾਰਚ 1872), ਉੱਪਨਾਮ ਇਟਲੀ ਦਾ ਧੜਕਦਾ ਦਿਲ, ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਖ਼ਬਰਨਵੀਸ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਦੇ ਏਕੀਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ। ਇਹਦੇ ਜਤਨਾਂ ਸਦਕਾ ਕਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਇੱਕਰੂਪੀ ਇਟਲੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ।
ਜਰਮੀਨਲ (ਨਾਵਲ)
ਜਰਮੀਨਲ (1885) ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਐਮਿਲ ਜ਼ੋਲਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਵੀਹ ਨਾਵਲੀ ਲੜੀ Les Rougon-Macquart ਵਿੱਚ 13ਵਾਂ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲ
2 ਮਈ
ਮੌਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਕਈ ਵਾਰ ਲਈ ਇਨਫੋਸੇਕ ਚੁਣੌਤੀ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦਆਰਾ, ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਹੈ. ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ / ਅਣਉਚਿਤ ਪਹੁੰਚ, ਵਰਤੋਂ, ਖੁਲਾਸਾ, ਵਿਘਨ, ਮਿਟਾਉਣਾ / ਤਬਾਹੀ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਸੋਧ, ਨਿਰੀਖਣ, ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਜਾਂ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਜਾਂ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੋਈ ਵੀ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ, ਠੋਸ (ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ) (ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਗਿਆਨ). ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੀਮ੍ਰੀ ਫੋਕਸ ਗੁਤਤਾ, ਅਖੰਡਤਾ ਅਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੀਆਈਏ ਟ੍ਰਾਈਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਸ਼ਲ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਸਭ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋ ਬਿਨਾ ਕਿਆਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਾ ਚਾਗਤ ਜੋਖਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਇਸ ਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਾਨਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਕਿਉਰਿਟੀ, ਐਨਟਿਵ਼ਾਇਰਅਸ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ, ਫਾਇਰਵਾਲ, ਇਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ, ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਨਕੀਕ੍ਰਿਤ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਡੇਟਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਰਦਾ, ਸਟੋਰ ਕਰਦਾ, ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਸੇ ਇਕਾਈ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦਾ ਸੀਮਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਭਰੋਸਾ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਗੁਪਤਤਾ, ਅਖੰਡਤਾ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧਤਾ (ਸੀ.ਆਈ.ਏ.) ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਨਾਜ਼ੁਕ ਮੁੱਦੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ. ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ, ਕੰਪਿਓਟਰ / ਸਰਵਰ ਖਰਾਬ, ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਚੋਰੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹਨ. ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਾਗਜ਼-ਅਧਾਰਤ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਾਰਜ ਅਜੇ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ ਡਿਜੀਟਲ ਪਹਿਲ ਕਦਮੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਹੁਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ (ਆਈ ਟੀ) ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਹਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਅਕਸਰ ਕੰਪਿ ਓਟਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਕੁਝ ਰੂਪ). ਇਹ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਿਓਟਰ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਡੈਸਕਟਾਪ ਦਾ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕੰਪਿਓਟਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਉਪਕਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮੈਮੋਰੀ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਉਪਕਰਣ ਗੈਰ-ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਟੈਂਡਲੋਨ ਡਿਵਾਈਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰਾਂ ਜਿੰਨੇ ਸਧਾਰਨ, ਮੋਬਾਈਲ ਕੰਪਿਓਟਿੰਗ ਉਪਕਰਣ ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਅਤੇ ਟੈਬਲੇਟ ਕੰਪਿਓਟਰ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡੇਟਾ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਈ ਟੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਰ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗ / ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਖਤਰਨਾਕ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ ਜੋ ਅਕਸਰ ਨਾਜ਼ੁਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਧਮਕੀਆਂ
ਜਾਣਕਾਰੀ ੁਰੱਖਿਆ ਖਤਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ.। ਅੱਜ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਖਤਰੇ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਦੇ ਹਮਲੇ, ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਚੋਰੀ, ਪਛਾਣ ਦੀ ਚੋਰੀ, ਉਪਕਰਣਾਂ ਜਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਚੋਰੀ, ਤੋੜ-ਫੋੜ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੋਰੀ ਦੀਆਂ ਹਨ.। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਾਇਰਸ, ਕੀੜੇ, ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਟਰੋਜਨ ਘੋੜੇ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਆਮ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ। ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਚੋਰੀ ਵੀ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ (ਆਈ. ਟੀ.) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੁੱਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੋਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਉਪਕਰਣ ਜਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਚੋਰੀ ਇਸ ਤੱਥ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅੱਜ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਪਕਰਣ ਮੋਬਾਈਲ ਹਨ, ਚੋਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਸਬੋਟੇਜ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਗੁਆ ਸਕਣ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਬਰਦਸਤੀ, ਇਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸੰਪਤੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ ਨਿਸਤਾਰੇ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਨਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰੰਸੋਵਰੇ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੋਰੀ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਰੱਖਣਾ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਗਠਨ ਲਈ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਾ ਉਪਭੋਗਤਾ ਜਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਧਮਕੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰਾਂ, ਫੌਜਾਂ, ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ, ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਹਸਪਤਾਲ, ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਗਾਹਕਾਂ, ਉਤਪਾਦਾਂ, ਖੋਜਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਗੁਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਜਾਂ ਵਿੱਤ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਉਤਪਾਦ ਲਾਈਨ ਬਾਰੇ ਗੁਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿਸੇ ਮੁਕਾਬਲੇਦਾਰ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਟੋਪੀ ਹੈਕਰ ਦੇ ਹੱਥ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲਾਗਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਗੋਰਡਨ-ਲੋਇਬ ਮਾਡਲ ਇਸ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਗਣਿਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਲਈ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਨਿੱਜਤਾ ਜੋ ਕਿ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਉੱਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ,
ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ
ਕਿਸੇ ਜੋਖਮ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਤਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਹਨ:
ਅੰਦੀਜਾਨ
ਅੰਦੀਜਾਨ (sometimes spelled Andizhan in English) (Andijon/Андижон, ئەندىجان;, Andijân/Andīǰān; Андижан, Andižan) ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਦੀਜਾਨ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਅੰਦੀਜਾਨ ਫ਼ਰਗਨਾ ਵਾਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਹੱਦ ਕਿਰਗਿਜ਼ਸਤਾਨ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਅੰਦੀਜਾਨ ਫ਼ਰਗਨਾ ਵਾਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ 7ਵੀਂ ਅਤੇ 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅੰਦੀਜਾਨ ਸਿਲਕ ਰੋਡ ਤੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਬਾਬਰ ਦੀ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਨਾਲ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਕੁਝ ਔਕੜਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਣਿਆ।
ਅੰਦੀਜਾਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਿਕ ਪਦਾਰਥ, ਘਰੇਲੂ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲਾ ਸਮਾਨ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਫ਼ਰਨੀਚਰ, ਪੰਪ, ਜੁੱਤੇ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਲਈ ਸਪੇਅਰ ਪਾਰਟ ਅਤੇ ਵੀਲ੍ਹਚੇਅਰਾਂ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਨਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਸਰੋਤ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹਿਸ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰਬ ਭੂਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅੰਦੀਜਾਨ ਨੂੰ ਅੰਦੂਕਨ, ਅੰਦੂਗਨ ਜਾਂ ਅੰਦੀਗਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀਜਾਨ ਅਤੇ ਅੰਦਿਕਾ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਨਾਂ ਅਕਸਰ ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਮੰਦਿਰ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਅਨੁਯਾਈ ਮਿਲਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਹੁਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਅਤੇ ਹੁਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਅੰਦੀਜਾਨ ਫ਼ਰਗਨਾ ਵਾਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ 7ਵੀਂ ਅਤੇ 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ ਹੈ।. ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅੰਦੀਜਾਨ ਸਿਲਕ ਰੋਡ ਤੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ।
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਾਬਰ ਦੇ ਜਨਮ-ਸਥਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਕੁਝ ਔਕੜਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਣਿਆ। ਤੈਮੂਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬਾਬਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦੀਜਾਨ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਚਾਰ ਚੰਨ ਲਾਏ।
18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਖਨਾਨ ਕੋਕੰਦ ਦੇ ਬਣਨ ਪਿੱਛੋਂ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਅੰਦੀਜਾਨ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਕੋਕੰਦ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ਰੂਸੀ ਸਲਤਨਤ ਨੇ ਅੱਜ ਦੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1876 ਵਿੱਚ, ਰੂਸੀਆਂ ਨੇ ਖਨਾਨ ਕੋਕੰਦ ਤੇ ਅੰਦੀਜਾਨ ਸਮੇਤ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਅੰਦੀਜਾਨ 1898 ਦੇ ਅੰਦੀਜਾਨ ਵਿਦ੍ਰੋਹ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਫ਼ੀ ਲੀਡਰ ਮਦਾਲੀ ਇਸ਼ਾਨ ਨੇ ਰੂਸੀ ਬੈਰਕਾਂ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ 22 ਬੰਦੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 16-20 ਤੱਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ, 18 ਵਿਦ੍ਰੋਹੀਆਂ ਨੂੰ ਫ਼ਾਂਸੀ ਅਤੇ 360 ਨੂੰ ਜਲਾਵਤਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 16 ਦਿਸੰਬਰ 1902 ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਤਹਿਸ-ਨਹਿਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 30000 ਘਰ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ 4500 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। 1917 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪਿੱਛੋਂ, ਇਹ ਉਜ਼ਬੇਕ ਸੋਵੀਅਤ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦੀ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ
ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸੋਵੀਅਤ ਹੱਦਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ, ਅੰਦੀਜਾਨ ਨੂੰ ਫ਼ਰਗਨਾ ਵਾਦੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲੋਂ ਤਿੰਨ ਸੋਵੀਅਤ ਗਣਰਾਜਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅੰਦੀਜਾਨ ਫਿਰ ਉਜ਼ਬੇਕ ਸੋਵੀਅਤ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦੀ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਮੋਰਚੇ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੋਵੀਅਤ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦੀਜਾਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ। ਰਿਫ਼ਿਊਜੀ ਯਹੂਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਾਜ਼ੀ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਪੋਲੈਂਡ ਤੋਂ ਭੱਜ ਕੇ. ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਵੀਅਤਾਂ ਨੇ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵੱਲ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੇ 1941 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਅੰਦੀਜਾਨ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲਈ।
1990 ਵਿੱਚ, ਅੰਦੀਜਾਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਖੇਤਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਡਾਵਾਂਡੋਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਕੱਟੜਤਾਵਾਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਨਾਅ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਢਾਹ ਲੱਗੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1991 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੱਦਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਥਾਨਕ ਆਰਥਿਕਤਾ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅੰਦੀਜਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ।
ਮਈ 2005 ਕਤਲੇਆਮ
13 ਮਈ 2005 ਨੂੰ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਪਰ ਸ਼ਰੇਆਮ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।  13 ਮਈ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ 187 ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੇਵਾ (ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1500 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਤਲੇਆਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮੂਹਿਕ ਕਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਦਫ਼ਨ ਕਰਕੇ ਲੁਕਾਇਆ ਗਿਆ।
ਉਜ਼ਬੇਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰੋਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਿਜ਼ਬ-ਉਤ-ਤਹਿਰੀਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ।. ਅਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਬਿਆਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਮਨਕਾਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਬਹਾਨਾ ਹੈ। ਕੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਰੰਗ ਕਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਂ ਇੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਸਨ।   ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਰਾਜ ਸ਼ਕਤੀ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰ-ਜਾਤੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਸੀ।. ਉਜ਼ਬੇਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅੰਤ ਮੰਨ ਹੀ ਲਿਆ ਕਿ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾੜੇ ਆਰਥਿਕ ਹਲਾਤਾਂ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਹ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵਿਦ੍ਰੋਹ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਤਲੇਆਮ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਗਨਾ ਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਰੇਪੁੰਜ਼ਲ
"ਰੇਪੁੰਜ਼ਲ" ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਪਰੀ ਕਥਾ ਹੈ ਜੋ ਗ੍ਰਿਮ ਭਾਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1812 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਮਜ਼ ਦੀਆਂ ਪਰੀ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ। ਗ੍ਰਿਮ ਭਾਈਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 1790 ਵਿੱਚ ਫ਼ਰੈਡਰੈਕ ਸ਼ੂਲਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪਰੀ ਕਥਾ ਰੇਪੁੰਜ਼ਲ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਪੂਰਬਵਾਦ
ਪੂਰਬਵਾਦ ਨਾਂ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਕਿ ਪੂਰਬ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਛਮ ਤੋ ਦੂਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਹਰ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਭਿੰਨ ਵੀ ਹੈ।ਜੇਕਰ ਸੌਖੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਹਿਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪੱਛਮੀ ਵਪਾਰੀ ਜਾਂ ਸੌਦਾਗਰ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵਲ ਆਏ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੋਇਆ।ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੇਖਕਾਂ,ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ,ਸਮਾਜ-ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰਟਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸੰਕਲਟ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਗਿਆ।ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬ ਦਾ ਭੂਗੋਲ,ਵਾਤਾਵਰਨ,ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ,ਧਰਮ,ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਆਦਿ ਇਸ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਐਡਵਰਡ ਸਾਇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਬਵਾਦ ਪੂਰਬ ਬਾਰੇ ਘੜੀ ਇੱਕ ਯੂਰਪੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੈ। ਯੂਰਪੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੇ ਆਰਥਿਕ,ਰਾਜਨੀਤਕ,ਭੂਗੋਲਿਕ,ਇਜ਼ਾਰੇਦਾਰੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਵਚਨ ਰਾਹੀਂ ਉਸਾਰਿਆ।ਇਸੇ ਗਿਆਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਵਚਨ ਨੂੰ ਹੀ ਪੂਰਬਵਾਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਬਵਾਦ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੱਖ ਹਨ:
ਨੱਥੂ ਰਾਮ
ਨੱਥੂ ਰਾਮ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ (ਐਮਐਲਏ) ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਲੋਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ, ਬੱਲੂਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ 2002 ਵਿਚ ਚੁਣਿਆ ਗਏ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 2017 ਵਿਚ। 1970 ਤੋਂ 1974 ਤੱਕ ਉਪ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਫਿਰ 1974 ਤੋਂ 1997 ਤੱਕ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਵਜੋਂ। ਜਿਲ੍ਹਾ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੈਕਟਰੀ; ਮੈਂਬਰ, ਸਟੇਟ ਕੌਂਸਲ, ਭਾਰਤ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਕੌਂਸਲ, ਭਾਰਤੀ ਕੇਟੇ ਮਜਡੋਰ ਯੂਨੀਅਨ; ਜਨਰਲ ਸੱਕਤਰ ਪੀਪੀਸੀਸੀ; ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੇ ਨਿਜੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਚੇਤ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਬੈਕਵਾਰਡ ਕਲਾਸਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮੇਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਤੋਸਕਾਨਾ
ਤੋਸਕਾਨਾ ਜਾਂ ਟਸਕਨੀ (Toscana, ) ਕੇਂਦਰੀ ਇਟਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਹਦਾ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ 23,000 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (8,900 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 38 ਲੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਫ਼ਲੋਰੈਂਸ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਖੇਤਰ
ਚਗ਼ਚਰਾਨ
ਚਗ਼ਚਰਾਨ, ਚਖ਼ਚੇਰਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਆਹੰਗਰਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।آهنګران), (, ਕੇਂਦਰੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਗੋਰ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਹਰੀਰੂਦ (ਹਰੀ ਨਦੀ) ਦੇ ਦੱਖਣ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵੱਸਿਆ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ 2,280 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਬਦੀਲ ਕਰਕੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਕੋਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਹ ਚਗ਼ਚਰਾਨ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ 380 ਕਿਮੀ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੇਰਾਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਾਬਲ ਲੱਗਪੱਗ ਓਨੀ ਹੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਬਰਫਬਾਰੀ ਨਾਲ ਇਹ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਅਕਸਰ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੱਡੀ ਦੁਆਰਾ ਕਾਬਲ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਦਿਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਮਹਿਮੂਦ ਗਜਨਵੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਫੈਲਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਕਈ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ, ਬੋਧੀ ਅਤੇ ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਆਈਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਯਹੂਦੀ ਵੀ ਸਨ।12ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਗਜਨਵੀਆਂ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਗੋਰ ਦੇ ਮਕਾਮੀ ਗੋਰੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਰਿਹਾ। 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇਜ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਮੰਗੋਲ ਫੌਜ ਨੇ ਇੱਥੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲਿਆ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਇਲਖਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜ ਰਿਹਾ। 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਤੈਮੂਰ ਨੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਅੱਗੇ ਚਲਕੇ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਾਬਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਬਰਨਾਮਾ ਨਾਮਕ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਵਿੱਚ 1507 ਵਿੱਚ ਕਾਬਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਚਖ਼ਚੇਰਾਨ​ ਵਲੋਂ ਗੁਜਰਨ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਹੇਰਾਤ, ਗੋਰ ਅਤੇ ਗਜਨੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੱਸਿਆ।
ਲੋਕ
ਚਗ਼ਚਰਾਨ​ ਗੋਰ ਪਾਂਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਲੱਗਪੱਗ 1,50,000 ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ 96 % ਤਾਜਿਕ ਸਮੁਦਾਏ ਦੇ, 2 % ਪਸ਼ਤੂਨ ਸਮੁਦਾਏ ਦੇ ਅਤੇ2 % ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਮੁਦਾਏ ਦੇ ਹਨ।
ਆਰਥਿਕਤਾ
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਗੋਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਆਰਥਿਕ ਕੰਮ ਹਨ।
ਓਲੰਪਿਕ ਸਟੇਡੀਅਮ (ਬਰਲਿਨ)
ਓਲੰਪਿਕ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਇਸ ਨੂੰ ਬਰਲਿਨ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਹੇਰਤਾ ਬਰਲਿਨ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 74,064 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਚਗ਼ਚਰਾਨ
ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ
2004 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਐਫਐਮ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ (ਫ਼ਾਰਸੀ: راديو صداي صلح ਜਾਂ ਅਮਨ ਰੇਡੀਓ ਦੀ ਆਵਾਜ਼) ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸੁਤੰਤਰ ਮੀਡੀਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਸਤੌਜ
ਸਤੌਜ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸੁਨਾਮ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸੁਨਾਮ ਤੋਂ 21 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਬੁਢਲਾਡਾ ਤੋਂ 18, ਭੀਖੀ ਤੋਂ 13 ਅਤੇ ਚੀਮਾ ਮੰਡੀ ਤੋਂ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸਰਹਿੰਦ ਚੋਅ ਉਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਂਤ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਕੌਰਵਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸਾਂਤ ਨੇ ਸੁਨਾਮ, ਸਰਹਿੰਦ, ਸਤੌਜ, ਦਲੇਵਾ ਪਿੰਡ ਵਸਾਏ ਸਨ। ਇਥੇ ਸੱਤ ਹੌਜ ਜਾਂ ਤਲਾਅ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਇਸ ਨਦੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਵੀ ਇਹ ਤਲਾਅ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਤਲਾਅ ਦੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਲਾਹੌਰੀ ਇੱਟਾਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਇੱਟਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇੱਟਾਂ ਉਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਤੌਜ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਰਦਾਰ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਉੱਘੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਸਤੌਜ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਲੋਕ
ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਹਜ਼ੂਰਾ ਸਿੰਘ, ਕਮੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਜੋ ਕਿ 2022 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਬਣੇ, ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਯੁਵਾ ਪੁਰਸਕਾਰੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਸਤੌਜ, ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਗੀਤਕਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜਮਪਲ ਹਨ।
ਸਹੁਲਤਾਂ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ, ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਲੀ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ 'ਚ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਗੁਰਦੁਆਰੇ, ਦੋ ਡੇਰੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਾਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਨੀਸ਼ਾ ਮਲਹੋਤਰਾ
ਮਨੀਸ਼ਾ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਸਤੰਬਰ 1976 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਟੇਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਈ।
ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਲਏ ਫ਼ੰਬੇ
ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਲਏ ਫ਼ੰਬੇ ਡੀਐਨਏ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਨਮੂਨੇ ਲੈਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ੍ਹ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪੱਸੇ ਤੋਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਲਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। DNA ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨਮੂਨਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਧੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਕੀਸ਼ੋਟ (ਨਾਵਲ)
ਕੀਸ਼ੋਟ ਸਲਮਾਨ ਰਸ਼ਦੀ ਦਾ ਇੱਕ 2019 ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਉਸਦਾ ਚੌਦਵਾਂ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੋਨਾਥਨ ਕੇਪ ਦੁਆਰਾ 29 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ ਯੂਨਾਇਟੇਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪੈਨਗੁਇਨ ਬੁੱਕਸ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰੈਂਡਮ ਹਾਊਸ ਦੁਆਰਾ 3 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਿਗੁਏਲ ਡੀ ਸਰਵੇਂਟੇਸ ਦੇ ਕਲਾਸਿਕ ਨਾਵਲ ਡੌਨ ਕੀਹੋਤੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਕੀਸ਼ੋਟ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੈਟਾ ਫ਼ਿਕਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਭਰ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਜਨੂੰਨ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮੁਹੱਬਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਸਮੀਖਿਆ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 2019 ਬੁੱਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਪਲਾਟ
ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ, ਸੈਮ ਡੂਚੈਂਪ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਅਸਫਲ ਜਾਸੂਸੀ ਨਾਵਲਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਇੱਕ ਉੱਕਾ ਵੱਖਰੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਇਸਮਾਈਲ ਸਮਾਈਲ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਈਲ, ਜੋ ਬਾਂਬੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਫਾਰਮੇਸਟੀਕਲ ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਦੌਰਾ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵੇਖਣ ਦਾ ਜਨੂੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਸਟਾਰ, ਸਲਮਾ ਆਰ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਦੇ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਕਦੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ "ਕੀਸ਼ੋਟ" ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਹੇਠ ਪ੍ਰੇਮ ਪੱਤਰ ਭੇਜਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਬੇਟੇ ਸੰਚੋ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੈਵਰਲੇਟ ਕਰੂਜ਼ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਪੂਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਕਹਾਣੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਪਾਤਰਕੀਸ਼ੋਟ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਡੂਚੈਂਪ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਪਲਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਸੂਜ਼ਨ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ
ਸੂਜ਼ਨ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ (ਜਨਮ 1957) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਲਪ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨਜ਼ ਆਫ਼ ਕੇਰਲਾ: ਹਿਸਟਰੀ, ਬਿਲੀਫ ਐਂਡ ਰੀਚੁਅਲ ਇਨ ਦ ਯਾਕੋਬਾ (ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ) ਧਰਮ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੰਮ ਹੈ।
ਉਹ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (JNU) ਵਿਖੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਟੱਡੀ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਸਿਸਟਮਜ਼ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਸੂਜ਼ਨ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਫਿਲ. ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ, ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਸੂਜ਼ਨ ਨੇ ਉੱਘੇ ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀਨਾ ਦਾਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਉਹ ਆਨਰੇਰੀ ਫੈਲੋ, ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀ, ਸ਼ਿਮਲਾ 1990-1995, ਅਤੇ ਫੈਲੋ, ਨਹਿਰੂ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 1989-92 ਸੀ। ਉਹ ਕੁਈਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬੇਲਫਾਸਟ 1997 ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਚਾਰਲਸ ਵੈਲੇਸ ਫੈਲੋ ਸੀ। ਉਹ Maison des Sciences de L'Hommes, Paris (2004), Paris 13 University (2011) ਦੀ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਫ੍ਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਲਿਨ ਅਤੇ ਸੈਂਟਾ ਕਰੂਜ਼ ਵਿਖੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ, ਲੰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਵੀਡਨ ਵਿਖੇ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਮੋਨਾ ਕੈਂਪਸ ਵਿਖੇ ਜਮਾਇਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਗੈਸਟ ਫੈਕਲਟੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਲਡ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਚਰਚਜ਼, ਜਿਨੀਵਾ 1987-89 ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 1994 ਤੋਂ 1999 ਅਤੇ 2009 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਫ੍ਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਲਿਨ, 2011 ਲਈ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (CEU), ਬੁਡਾਪੇਸਟ (2018-2019) ਵਿੱਚ ਰਿਸਰਚ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਫੈਲੋ ਸੀ।