cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕਸੌਲੀ
ਕਸੌਲੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਛਾਉਣੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1842 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਛਾਉਣੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 1795 ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਕਸੌਲੀ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪਹਾੜੀ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ 77 ਕਿੱਲੋ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਟਾਏ ਟ੍ਰੇਨ ਤੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਪੁੱਜਣ ਉੱਤੇ ਕਸੌਲੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਸੌਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਰਿਅਟਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਛੋਟਾ ਸ਼ਿਮਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਾੜੀ ਸਥਾਨ ਫਰ, ਰੋਡੋਡੇਂਡਰਾਨ, ਅਖਰੋਟ, ਓਕ ਅਤੇ ਵਿਲੋ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਕਸੌਲੀ ਵਿੱਚ 1900 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪਾਸ਼‍ਚਰ ਸੰਸ‍ਥਾਨ ਦੀ ਸ‍ਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਐਂਟੀ ਰੇਬੀਜ ਟੀਕਾ, ਪਾਗਲ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੀ ਦਵਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਇਡਰੋ ਫੋਬੀਆ ਰੋਗ ਦਾ ਇਲਾਜ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਸੌਲੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਰਸਕਿਨ ਬਾਂਡ ਦਾ ਜਨ‍ਮ ਸ‍ਥਾਨ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਦੀਆਂ ਸੈਲਾਨੀ ਥਾਂਵਾਂ
ਹੈਦਰਾਬਾਦੀ ਹਲੀਮ
ਹੈਦਰਾਬਾਦੀ ਹਲੀਮ ਇੱਕ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਹੈ। ਹਲੀਮ ਮਾਸ, ਦਾਲ ਅਤੇ ਚੱਕੀ ਕਣਕ ਦਾ ਬਣਿਆ ਸਟੂਅ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸੰਘਣੇ ਪੇਸਟ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰਬੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਜ਼ਾਮਾਂ (ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸ਼ਾਸਕਾਂ) ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਚੌਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਥਾਨਕ ਰਵਾਇਤੀ ਮਸਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਹਲੀਮ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜੋ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਲੀਮ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਬਿਰਿਆਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਹਲੀਮ ਰਵਾਇਤੀ ਹੈ। ਵਿਆਹ, ਜਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ,ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ' ਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੌਰਾਨ ਇਫਤਾਰ (ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਭੋਜਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰੇਕ ਦਿਨ ਦੀ ਭੁੱਖ)ਵਜੋਂ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਊਰਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਕੈਲੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਟੋਰੇ ਨੂੰ ਰਮਜ਼ਾਨ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, 2010 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜੀ.ਆਈ.ਐਸ. ਰਜਿਸਟਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਦੁਆਰਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤ ਦਰਜਾ (ਜੀਆਈਐਸ) ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਰੁਤਬੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਪਕਵਾਨ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਹਲੀਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਅਰਬੀ ਪਕਵਾਨ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕਣਕ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਛੇਵੇਂ ਨਿਜ਼ਾਮ, ਮਹਿਬੂਬ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਅਰਬ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦੁਆਰਾ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੇਂ ਨਿਜ਼ਾਮ, ਮੀਰ ਓਸਮਾਨ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਬਣ ਗਿਆ।  ਸੁਲਤਾਨ ਸੈਫ ਨਵਾਜ਼ ਜੰਗ ਬਹਾਦਰ, ਇੱਕ ਅਰਬ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮੁਕੱਲਾ, ਯਮਨ, ਜੋ ਸੱਤਵੇਂ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਨੇਕੀ ਸੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ 'ਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕੀਤਾ। ਅਸਲੀ ਪਕਵਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਸੁਆਦਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਦੂਸਰੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਲੀਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸੁਆਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਹਲੀਮ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਦੀਨਾ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਆਗਿਆ ਹੁਸੈਨ ਜ਼ੈਬੇਥ ਨੇ 1956 ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ ਦੇ ਈਰਾਨੀ ਬਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਰਵੀਚੰਦਰਨ ਅਸ਼ਵਿਨ
ਰਵੀਚੰਦਰਨ ਅਸ਼ਵਿਨ (ਜਨਮ 17 ਸਤੰਬਰ 1986) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਆਫ਼-ਬਰੇਕ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਇਜ਼ਿੰਗ ਪੂਨੇ ਸੁਪਰਜੈਂਟਸ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ 50-, 100-, 150- ਅਤੇ 200-ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। 12 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਤੱਕ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਜੀਵਨ ਦੇ 39 ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡ ਕੇ ਉਸਦੀਆਂ 220 ਵਿਕਟਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਖੇਡ ਜੀਵਨ ਦੇ 39 ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਵਿਕਟਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੈ। ਅਸ਼ਵਿਨ 900 ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ 1 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। (12 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਅਨੁਸਾਰ)
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟਵੰਟੀ20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਡ
ਡ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਰਣ ਮਾਲਾ ਦਾ 18ਵਾਂ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਰਣ ਮਾਲਾ
ਨੇਹਾ ਓਬਰਾਏ
ਨੇਹਾ ਓਬਰਾਏ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ: Neha Oberoi) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਟਾਲੀਵੁੱਡ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਓਬਰਾਏ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਧਰਮ ਓਬਰਾਏ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੰਜੇ ਗੁਪਤਾ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 14 ਦਸੰਬਰ 2010 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹੀਰਾ ਵਪਾਰੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ  'ਦਸ ਕਹਾਣੀਆਂ' , EMI ਅਤੇ ਵੁੱਡਸਟੌਕ ਵਿਲਾ ' ਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਨਟਾਈਟਲ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇਲਗੂ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਬਾਲੂ ਏ.ਬੀ.ਸੀ.ਡੀ.ਈ.ਐਫ.ਜੀ. ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਸ ਕਹਨੀਆਂ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਵੁੱਡਸਟੌਕ ਵਿਲਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਉਸਦੀ ਬਹੁਤ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਜਿੱਤੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਫਿਲਮ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਉਸਨੇ 2005 ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੀਮਿਕਸ ਗੀਤ "ਸਜਨਾ ਹੈ ਮੁਝੇ" ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਸੀ।
ਓਬਰਾਏ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਫਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਨੋਇਡਾ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਲੱਬ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਤਲਵਾੜਾ, ਜਲੰਧਰ
ਤਲਵਾੜਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਖੰਗੂੜਾ
ਖੰਗੂੜਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਫਗਵਾੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੈ। ਪਲਾਹੀ, ਕਾਂਸ਼ੀ ਨਗਰ, ਨੰਗਲ ਮੱਝਾਂ ਇਸ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਪਿੰਡ ਹਨ।
ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸੰਬੰਧੀ ਅੰਕੜੇ
2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਖੰਗੂੜਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਸਪਤਾਲ
ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਂ ਸਫ਼ਾਖ਼ਾਨਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਿਹਤ-ਸੰਭਾਲ ਅਦਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਮਲੇ ਅਤੇ ਸਾਜੋ-ਸਮਾਨ ਰਾਹੀਂ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਸਪਤਾਲ
ਕਾਂਕੇਰ
ਕਾਂਕੇਰ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਂਕੇਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਰੇਨਹਾਰਡ ਸਿਨਾਗਾ
ਰੇਨਹਾਰਡ ਟੈਂਬੋਸ ਮਾਰੂਲੀ ਤੁਆ ਸਿਨਾਗਾ (ਜਨਮ 19 ਫਰਵਰੀ 1983) ਇੱਕ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਸੀਰੀਅਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 159 ਲਿੰਗ ਅਪਰਾਧਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2015 ਤੋਂ 2017 ਦੇ ਮੈਨਚੇਸਟਰ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਏ 136 ਜਵਾਨ ਬਲਾਤਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਬਤੌਰ ਬਾਲਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਜੀ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ 48 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਦੇਣ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 44 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਉਸਨੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਪਰਾਧ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਿਨਾਗਾ 'ਤੇ ਸਾਲ 2018 ਅਤੇ 2020 ਦਰਮਿਆਨ ਚਾਰ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ 88 ਸਮੂਹਿਕ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਤਗਾਸਾ ਪੱਖ ਨੇ ਸਿਨਾਗਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰੋਲੀਫ਼ਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਮੰਨਵਾਏ ਗਏ ਸਿਨਾਗਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂ.ਕੇ. ਆਉਣ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 2005 ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 195 ਆਦਮੀਆਂ ਦਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੈਨਚੇਸਟਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟ ਕਲੱਬਾਂ, ਪੱਬਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਪੀੜਤਾਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫਲੈਟ 'ਤੇ ਠਹਿਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ, ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੀੜਤਾਂ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਵਟਸਐਪ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰੀ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਸਿਨਾਗਾ ਦਾ ਜਨਮ 1983 ਵਿੱਚ ਜੈਂਬੀ, ਸੁਮਤਰਾ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ । 2006 ਵਿਚ ਡੀਪੋਕ ਵਿਚ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿਚ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀਜ਼ਾ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਗਸਤ 2007 ਵਿਚ ਮੈਨਚੇਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। 2009 ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਸਿਨਾਗਾ ਸੈਂਟ ਕ੍ਰਾਈਸੋਸਟੋਮ ਚਰਚ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਚਰਚ ਦੀ ਇਕ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਮੰਡਲੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਚਰਚ ਸਿਨਾਗਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਲਈ ਚਰਿੱਤਰ ਸੰਦਰਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।  ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਜੱਜ, ਸੁਜ਼ਾਨ ਗੁੱਡਾਰਡ ਨੇ ਦੂਸਰੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਇਹ ਲਗਭਗ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਕਿਸੇ ਈਸਾਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਉਹ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਅਜਿਹੇ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਭੈੜੇ ਅਪਰਾਧ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"  ਸੈਂਟ ਕ੍ਰਾਈਸੋਸਟਮ ਚਰਚ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਨਾਗਾ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਮੈਨਚੇਸਟਰ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਉਸਨੇ ਅਗਸਤ 2012 ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਭੂਗੋਲ ਬਾਰੇ ਇਕ ਲੀਡਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਲਈ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਦਾ], "ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਵਿਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਗੇਅ ਅਤੇ ਦੁ ਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀਆਂ ਵਿਚ ਸੈਕਸੁਅਲਟੀ ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦਾ ਅੰਤਰਵਾਦ " ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ, ਜੋ ਅਗਸਤ 2016 ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ "ਅਸਫਲ" ਹੋਣ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਵਿਚ ਸੋਧ ਅਤੇ ਮੁੜ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਸਮੇਂ ਉਹ ਥੀਸਿਸ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਬੈਂਕਰ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਮ ਤੇਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਸਿਨਾਗਾ ਦੀ ਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰੀ-ਸੁਣਵਾਈ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ 'ਤੇ ਆਈ ਸੀ, ਪਰ ਚਾਰਾਂ ਟਰਾਇਲਾਂ 'ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਲਈ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਨਚੇਸਟਰ ਵਿੱਚ ਸਿਨਾਗਾ ਇੱਕ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀ ਵਜੋਂ ਓਪਨਲੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਦੇ ਗੇਅ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਜੈ ਬੈੱਲ (ਲੇਖਕ)
ਜੈ ਬੈੱਲ (ਜਨਮ 19 ਫਰਵਰੀ, 1977) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਮਥਿੰਗ ਲਾਈਕ ... ਲੜੀ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਲੜੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, ਸਮਥਿੰਗ ਲਾਇਕ ਸਮਰ 'ਤੇ ਡੇਵਿਡ ਬੇਰੀ ਅਤੇ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਕਾਰਲੋਸ ਪੇਡਰਾਜ਼ਾ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਬਲੂ ਸਰਾਫ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
2012 ਵਿੱਚ ਸਮਥਿੰਗ ਲਾਈਕ ਸਮਰ ਨੂੰ ਅਮੇਜ਼ਨ ਦੀ 2011 ਦੀਆਂ ਸਰਬੋਤਮ ਕਿਤਾਬਾਂ: ਗੇਅ ਐਂਡ ਲੈਸਬੀਅਨ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗੇਅ ਰੋਮਾਂਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ 24 ਵੇਂ ਲੈਂਬਡਾ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2013 ਵਿੱਚ ਬੈਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਕਾਮਿਕਾਜ਼ੇ ਬੁਆਏਜ਼ ਲਈ ਗੇਅ ਰੋਮਾਂਸ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ 25 ਵਾਂ ਲੈਂਬਡਾ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਭਾਊ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੇਰਵੇ
ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਫਰਵਰੀ 1928 ਨੂੰ ਅਣਵੰਡੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੰਤਾਲੀ ਦੀ ਵੰਡ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਏ ਸੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕੁੱਝ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਬਾਕੀ ਦੀ ਉਮਰ ਉਹ ਇਥੇ ਹੀ ਵੱਸਿਆ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਉਮਰ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਦੀ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਸਰਵਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰੀ ਜਿਥੇ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਵਾਂ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੱਤਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਹੋ ਜਾਣ ਪਿੱਛੋਂ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਰੇਖਾ ਚਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 'ਮੀਂਹ ਕਣੀ ਦੇ ਦਿਨ', 'ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਪਉੜੀ', 'ਭਾਊ', 'ਗੈਲਰੀ ਸ਼ਹੀਦਾਂ', 'ਬਟਵਾਰਾ' ਅਤੇ 'ਲੋਟਾ' ਚਰਚਿਤ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਉਮਰੇ ਉਸ ਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਕੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਵਲ 'ਲੋਟਾ' 1915 ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 'ਢਾਹਾਂ ਇਨਾਮ' ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ 'ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ' ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਉਸਨੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੀ।
ਡੇਰਾ ਸੈਯਦਾਂ
ਡੇਰਾ ਸੈਯਦਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਐੱਸਐਂਡਪੀ ਗਲੋਬਲ
ਐੱਸਐਂਡਪੀ ਗਲੋਬਲ ਇੰਕ. (ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਮੈਕਗ੍ਰਾ ਹਿੱਲ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ, ਇੰਕ. ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਤੇ 2013 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਕਗ੍ਰਾ-ਹਿੱਲ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਇੰਕ.) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਮੈਨਹਟਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਹਨ। ਇਹ ਐੱਸਐਂਡਪੀ ਗਲੋਬਲ ਰੇਟਿੰਗਸ, ਐੱਸਐਂਡਪੀ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ, ਐੱਸਐਂਡਪੀ ਗਲੋਬਲ ਮੋਬਿਲਿਟੀ, ਐੱਸਐਂਡਪੀ ਗਲੋਬਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਹੱਲ, ਐੱਸਐਂਡਪੀ ਗਲੋਬਲ ਸਸਟੇਨੇਬਲ1, ਅਤੇ ਐੱਸਐਂਡਪੀ ਗਲੋਬਲ ਕਮੋਡਿਟੀ ਇਨਸਾਈਟਸ, CRISIL ਦੀ ਮੂਲ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਐੱਸਐਂਡਪੀ  ਡਾਓ ਜੋਂਸ ਸੂਚਕਾਂਕ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਮਾਲਕ ਹੈ। "ਐੱਸਐਂਡਪੀ" "ਸਟੈਂਡਰਡ ਐਂਡ ਪੂਅਰਜ਼" ਦਾ ਛੋਟਾ ਰੂਪ ਹੈ।
ਲੌਰੀ ਗ੍ਰੇ
ਲਾਰੈਂਸ ਹਰਬਰਟ ਗ੍ਰੇ ਇੱਕ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਅੰਪਾਇਰ ਸੀ। ਉਸਦਾ 1915 ਵਿੱਚ ਟੋਟਨਹੈਮ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੇ 1934 ਅਤੇ 1951 ਦਰਮਿਆਨ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਮਿਡਲਸੇਕਸ ਲਈ 219 ਮੈਚ ਖੇਡੇ। ਉਸ ਨੇ 25.13 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 59 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ 837 ਦੇ ਸਕੋਰ ਨਾਲ 637 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। ਉਸਨੇ 26 ਵਾਰ ਇੱਕ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 5 ਵਿਕਟਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 3 ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ 10 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਹ 1955 ਵਿੱਚ ਲਾਰਡਸ ਵਿਖੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਬਨਾਮ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਟੈਸਟ ਅਤੇ 1963 ਵਿੱਚ ਬਰਮਿੰਘਮ ਵਿਖੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਬਨਾਮ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਅੰਪਾਇਰਿੰਗ ਵੱਲ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। 1983 ਵਿੱਚ ਏਸੇਕਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1983 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1915
ਬਾਸਿਲੀਕਾ ਦੇ ਸਾਨ ਮਾਰਤੀਨ ਦੇ ਮੋਨਦੋਞੇਦੋ
ਬਾਸੀਲਿਸਕਾ ਦੇ ਸਾਨ ਮਾਰਤੀਨ ਦੇ ਮੋਨਦੋਨੀਏਦੋ (ਸਪੇਨੀ: Basílica de San Martín de Mondoñedo) ਲੂਗੋ, ਗਾਲਾਸੀਆ, ਸਪੇਨ ਦੀ ਫੋਸ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਪੇਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬਦਲਾਓ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਸੰਨ 1931 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬਾਸੀਲਿਸਕਾ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਉਲਜਾਨਾ ਸੇਮਜੋਨੋਵਾ
ਉਲਜਾਨਾ ਲਾਰੀਨੋਵਨਾ ਸੇਮਜੋਨੋਵਾ (ਰੂਸੀ: Ульяна Ларионовна Семёнова, ਜਨਮ 9 ਮਾਰਚ 1952) ਇੱਕ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤ ਸੋਵੀਅਤ-ਲਾਤਵੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।
ਉਹ 2.15 m  ਲੰਮੇ ਹਨ। ਸੈਮਜ਼ੋਨੋਵਾ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਮਹਿਲਾ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ 21 (ਯੂਐਸ) / 58 (ਈਯੂ) ਜੁੱਤੀ ਪਹਿਨਣਾ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੈਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।  ਤਕਰੀਬਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖੇਡਣ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਲਈ ਉਹ ਟੀ ਟੀ ਟੀ ਰੀਗਾ ਲਈ ਖੇਡੀ, ਜੋ ਡੂਗਾਵਾ ਵਾਲੰਟੀਅਰ ਸਪੋਰਟਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਟੀ ਟੀ ਟੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ 15 ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 15 ਵਾਰ ਜਿੱਤੀ. ਸੈਮਜ਼ੋਨੋਵਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, 1976 ਅਤੇ 1980 ਵਿੱਚ ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਲਈ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਦੋ ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ਹਾਰਿਆ।
1976 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਰਤ ਦਾ ਰੈੱਡ ਬੈਨਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,  ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਗੈਰ-ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ।  ਉਹ 1999 ਦੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਮੈਨਜ਼ ਬਾਸਕੇਟਬਾਲ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਦੀ ਉਦਘਾਟਨੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।  2007 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੀਬਾ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2007 ਦੇ ਲਾਤਵੀਅਨ ਸਪੋਰਟਸ ਵਿਅਿਯਤੀਅਨ ਆਫ਼ ਦ ਵਰਲ ਅਵਾਰਡ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ, ਸੈਮਜ਼ੋਨੋਵਾ ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਕੰਟਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਲਫ਼ਰੈਡ ਨੋਬਲ
ਨੋਬਲ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਲਈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਛੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪੇਟੈਂਟ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਪਾਰਕ ਉੱਦਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਫੋਰਸ, ਇੱਕ ਲੋਹਾ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਉਤਪਾਦਕ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਤੋਪਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਨੋਬਲ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਵੇਗੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ"। ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਤੱਤ ਨੋਬੇਲੀਅਮ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਡਾਇਨਾਮਿਟ ਨੋਬਲ ਅਤੇ ਅਕਜ਼ੋ ਨੋਬਲ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਚੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਨਤਾ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨੋਬਲ ਨੂੰ ਰਾਇਲ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਨੋਬਲ ਨੇ ਸਵੀਡਿਸ਼, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਰੂਸੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਇਤਾਲਵੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਾਹਿਤਕ ਹੁਨਰ ਵੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਨੇਮੇਸਿਸ ਇਤਾਲਵੀ ਕੁਲੀਨ ਔਰਤ ਬੀਟਰਿਸ ਸੈਂਸੀ ਬਾਰੇ ਚਾਰ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਦ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਕਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸਾਰਾ ਸਟਾਕ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਅਤੇ ਕੁਫ਼ਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ 2003 ਵਿੱਚ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਲੋਵੇਨੀਅਨ, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਇਤਾਲਵੀ ਅਤੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਆਦਮੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਨੋਬਲ ਨੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨਿਕੋਲਾਈ ਜ਼ਿਨਿਨ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ, 1850 ਵਿਚ, ਕੰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪੈਰਿਸ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਐਸਕੇਨੀਓ ਸੋਬਰੇਰੋ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਈਟ੍ਰੋਗਲਿਸਰੀਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸੋਬਰੇਰੋ ਨੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਗਲਿਸਰੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਸਪਸ਼ਟ ਸੀ, ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਦਬਾਅ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਣ 'ਤੇ ਫਟਣਾ। ਪਰ ਨੋਬਲ ਨਾਈਟ੍ਰੋਗਲਿਸਰੀਨ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਯੋਗ ਵਿਸਫੋਟਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਰਤਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਾਰੂਦ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤ ਸੀ। 1851 ਵਿੱਚ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਗਿਆ, ਸਵੀਡਿਸ਼-ਅਮਰੀਕੀ ਖੋਜੀ ਜੌਹਨ ਐਰਿਕਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਵਲ ਵਾਰ ਆਇਰਨਕਲਡ, ਯੂਐਸਐਸ ਮਾਨੀਟਰ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ। ਨੋਬਲ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪੇਟੈਂਟ, ਇੱਕ ਗੈਸ ਮੀਟਰ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੇਟੈਂਟ, 1857 ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਪੇਟੈਂਟ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ 1863 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, "ਗਨਪਾਉਡਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ" ਉੱਤੇ ਸੀ। thumb|ਗੋਸਟਾ ਫਲੋਰਮੈਨ ਦੁਆਰਾ ਨੋਬਲ ਦਾ ਪੋਰਟਰੇਟ (1831-1900) ਪਰਿਵਾਰਕ ਫੈਕਟਰੀ ਨੇ ਕ੍ਰੀਮੀਅਨ ਯੁੱਧ (1853-1856) ਲਈ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਲੜਾਈ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੀਵਾਲੀਆਪਨ ਲਈ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਨਿਯਮਤ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਈ। 1859 ਵਿੱਚ, ਨੋਬਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ, ਲੁਡਵਿਗ ਨੋਬਲ (1831-1888) ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫੈਕਟਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸਨੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ। ਨੋਬੇਲ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਰੂਸ ਤੋਂ ਸਵੀਡਨ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਨੋਬੇਲ ਨੇ ਵਿਸਫੋਟਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਗਲਿਸਰੀਨ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨੋਬਲ ਨੇ 1863 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੈਟੋਨੇਟਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1865 ਵਿੱਚ ਬਲਾਸਟਿੰਗ ਕੈਪ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ।
3 ਸਤੰਬਰ 1864 ਨੂੰ, ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਸਟਾਕਹੋਮ ਦੇ ਹੇਲੇਨੇਬਰਗ ਵਿੱਚ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟ੍ਰੋਗਲਿਸਰੀਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਸ਼ੈੱਡ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਐਮਿਲ ਸਮੇਤ ਪੰਜ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਦੁਰਘਟਨਾ ਤੋਂ ਘਬਰਾ ਕੇ, ਨੋਬਲ ਨੇ ਵਿੰਟਰਵਿਕੇਨ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨਾਈਟਰੋਗਲਿਸਰੀਨ ਐਕਟੀਬੋਲਾਗੇਟ ਏਬੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕੇ। ਨੋਬਲ ਨੇ 1867 ਵਿੱਚ ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਪਦਾਰਥ ਜੋ ਕਿ ਵਧੇਰੇ ਅਸਥਿਰ ਨਾਈਟ੍ਰੋਗਲਿਸਰੀਨ ਨਾਲੋਂ ਹੈਂਡਲ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਪੇਟੈਂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਨੈਟਵਰਕ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1875 ਵਿੱਚ, ਨੋਬਲ ਨੇ ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜੈਲੀਗਨਾਈਟ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1887 ਵਿੱਚ, ਪੇਟੈਂਟ ਬੈਲਿਸਟਾਈਟ, ਕੋਰਡਾਈਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਵਗਾਮੀ।ਨੋਬਲ ਨੇ 1867 ਵਿੱਚ ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਪਦਾਰਥ ਜੋ ਕਿ ਵਧੇਰੇ ਅਸਥਿਰ ਨਾਈਟ੍ਰੋਗਲਿਸਰੀਨ ਨਾਲੋਂ ਹੈਂਡਲ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਪੇਟੈਂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਨੈਟਵਰਕ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1875 ਵਿੱਚ, ਨੋਬਲ ਨੇ ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜੈਲੀਗਨਾਈਟ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1887 ਵਿੱਚ, ਪੇਟੈਂਟ ਬੈਲਿਸਟਾਈਟ, ਕੋਰਡਾਈਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਵਗਾਮੀ।
ਨੋਬਲ ਨੂੰ 1884 ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹੀ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮਾਂ ਲਈ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੇਗੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1893 ਵਿੱਚ ਉਪਸਾਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਖੋਜਾਂ
ਨੋਬੇਲ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਨਾਈਟ੍ਰੋਗਲਿਸਰੀਨ ਨੂੰ ਕੀਸੇਲਗੁਹਰ (ਡਾਇਟੋਮੇਸੀਅਸ ਧਰਤੀ) ਵਰਗੇ ਇੱਕ ਸੋਖਣ ਵਾਲੇ ਅਟੱਲ ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਉਸਨੇ 1867 ਵਿੱਚ "ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ" ਵਜੋਂ ਪੇਟੈਂਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨੋਬਲ ਨੇ ਉਸ ਸਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰੈੱਡਹਿਲ, ਸਰੀ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਸਫੋਟਕ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵਿਸਫੋਟਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਛਵੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ, ਨੋਬੇਲ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਦਾਰਥ "ਨੋਬੇਲ ਸੇਫਟੀ ਪਾਊਡਰ" ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਲਈ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ "ਤਾਕਤ" ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਨਾਲ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨੋਬੇਲ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟ੍ਰੋਗਲਿਸਰੀਨ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਈਟ੍ਰੋਸੈਲੂਲੋਜ਼ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ, ਕੋਲੋਡਿਅਨ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਪਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਵਿਸਫੋਟਕ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਵਿਅੰਜਨ 'ਤੇ ਸੈਟਲ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ, ਜੈਲੀ ਵਰਗਾ ਪਦਾਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਸਫੋਟਕ ਸੀ। ਜੈਲੀਗਨਾਈਟ, ਜਾਂ ਬਲਾਸਟਿੰਗ ਜੈਲੇਟਿਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ 1876 ਵਿੱਚ ਪੇਟੈਂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਾਨ ਸੰਜੋਗਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੁਆਰਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੈਲੀਨਾਈਟ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਨਾਲੋਂ, ਬੋਰ ਹੋਲ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸਥਿਰ, ਆਵਾਜਾਈਯੋਗ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਿਰਲ ਅਤੇ ਮਾਈਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ "ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਯੁੱਗ" ਵਿੱਚ ਮਾਈਨਿੰਗ ਲਈ ਮਿਆਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੋਬਲ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ। ਇਸ ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਨੋਬਲ ਦੁਆਰਾ ਬੈਲਿਸਟਾਈਟ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢੀ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਧੂੰਆਂ ਰਹਿਤ ਪਾਊਡਰ ਵਿਸਫੋਟਕਾਂ ਦਾ ਪੂਰਵਜ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਰਾਕੇਟ ਪ੍ਰੋਪੇਲੈਂਟ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ
ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕਥਾ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। 1888 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਲੁਡਵਿਗ ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਕਈ ਅਖਬਾਰਾਂ ਨੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਐਲਫ੍ਰੇਡ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਖਬਾਰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਫੌਜੀ ਵਿਸਫੋਟਕਾਂ ਦੀ ਕਾਢ ਲਈ ਉਸਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ - ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਕਈ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ - ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਵਿਰਾਸਤ ਛੱਡਣ ਦੇ ਉਸਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਲਿਆਇਆ। ਮਰਚੰਡ ਦੇ ਲਾ ਮੋਰਟ ਐਸਟ ਮੋਰਟ ("ਮੌਤ ਦਾ ਵਪਾਰੀ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ") ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਡਾ. ਅਲਫਰੇਡ ਨੋਬਲ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਲੱਭ ਕੇ ਅਮੀਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੀ ਕੱਲ੍ਹ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।" ਨੋਬਲ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਪੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੌਲਤ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਉਸਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਵਿਰਾਸਤ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਜੋ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਝੂਠੀ ਹੈ।
27 ਨਵੰਬਰ 1895 ਨੂੰ, ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵੀਡਿਸ਼-ਨਾਰਵੇਜਿਅਨ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ, ਨੋਬਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਵਸੀਅਤ ਅਤੇ ਵਸੀਅਤ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਰੱਖਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ ਦੇ ਭੇਦਭਾਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਰ ਸਾਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣੇ ਸਨ। ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਟੈਕਸਾਂ ਅਤੇ ਵਸੀਅਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨੋਬਲ ਪੰਜ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਆਪਣੀ ਕੁੱਲ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ 94%, 31,225,000 ਸਵੀਡਿਸ਼ ਕ੍ਰੋਨਰ ਅਲਾਟ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ £1,687,837 (GBP) ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ।  2012 ਵਿੱਚ, ਪੂੰਜੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ SEK 3.1 ਬਿਲੀਅਨ (US$472 ਮਿਲੀਅਨ, EUR 337 ਮਿਲੀਅਨ) ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੂੰਜੀ ਦਾ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣਾ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਇਨਾਮ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਚੌਥਾ ਇਨਾਮ "ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ" ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਇਨਾਮ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਦਮਨ ਜਾਂ ਘਟਾਉਣ ਜਾਂ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਂਗਰਸਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ।
"ਆਦਰਸ਼ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ" (ਸਵੀਡਿਸ਼ ਵਿੱਚ i idealisk riktning) ਇੱਕ ਕੰਮ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਾਹਿਤਕ ਇਨਾਮ ਲਈ ਸੂਤਰ ਗੁਪਤ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਨੇ "ਆਦਰਸ਼" ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ "ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ" (ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ) ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਰ ਘੱਟ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਲੇਖਕਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੈਨਰਿਕ ਇਬਸਨ ਅਤੇ ਲਿਓ ਟਾਲਸਟਾਏ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਨਾ ਦੇਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿਆਖਿਆ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨਾਮ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਡਾਰੀਓ ਫੋ ਅਤੇ ਜੋਸੇ ਸਾਰਾਮਾਗੋ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਹਿਤਕ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ ਦੇ ਕੈਂਪ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇਨਾਮਾਂ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਖਿਆ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਵਸੀਅਤ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਪੰਨੇ ਦੇ ਵਸੀਅਤ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੈਸਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਖੋਜਾਂ ਜਾਂ ਖੋਜਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਖੋਜਾਂ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰਾਂ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਤਕਨੀਕੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਪਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠਣਾ ਹੈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਛੱਡੇ ਸਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਨਿਰਣਾਇਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਸਬੰਧਤ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨਾਮ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ, ਤਕਨੀਸ਼ੀਅਨਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਸਵੀਡਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ 1968 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 300ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾ ਕੇ ਨੋਬਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਅਲਫਰੇਡ ਨੋਬਲ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਛੇਵਾਂ ਇਨਾਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ। 2001 ਵਿੱਚ, ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਨੋਬਲ ਦੇ ਪੜਪੋਤੇ, ਪੀਟਰ ਨੋਬਲ (ਜਨਮ 1931), ਨੇ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਸਵੀਡਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ "ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਨੋਬਲ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ" ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਆਪਣੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਪੰਜ ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ। ਇਸ ਬੇਨਤੀ ਨੇ ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੀ ਅਲਫਰੇਡ ਨੋਬਲ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਆਫ ਸਵੀਡਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਇਜ਼ "ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ" ਹੈ।
ਮੌਤ
thumb|ਅਲਫ੍ਰੇਡ ਨੋਬਲ ਦਾ ਮੌਤ ਦਾ ਮਾਸਕ, ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਕਾਰਲਸਕੋਗਾ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਬਿਜੋਰਕਬੋਰਨ ਵਿਖੇ ਨੋਬਲ ਉੱਤੇ ਬੈਲਿਸਟਾਈਟ ਨੂੰ ਇਟਲੀ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਲਈ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ 1891 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਤੋਂ ਸੈਨਰੇਮੋ, ਇਟਲੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। 10 ਦਸੰਬਰ 1896 ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਲਈ ਫੰਡ ਦੇਣ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣ, ਟਰੱਸਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੌਲਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਸਟਾਕਹੋਮ ਵਿੱਚ ਨੋਰਰਾ ਬੇਗਰੇਵਿੰਗਸਪਲੈਟਸਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੀਡਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਲੋਕ
ਮੀਰਪੁਰ, ਜਲੰਧਰ
ਮੀਰਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚਾਨਣ ਮੁਨਾਰਾ
ਚਾਨਣ ਮੁਨਾਰਾ ਜਾਂ ਚਾਨਣ ਘਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਬੁਰਜ, ਇਮਾਰਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਢਾਂਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨੂੰ ਲਾਲਟਣਾਂ ਅਤੇ ਲੈਨਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾਲ਼ ਚਾਨਣ ਛੱਡਣ ਲਈ ਉਸਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਲ-ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨਾਂ ਜਾਂ ਮਲਾਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇੜੇ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਾਨਣ ਮੁਨਾਰੇ
ਹੈਦਰ ਬਖ਼ਸ਼ ਜਤੋਈ
ਹੈਦਰ ਬਖ਼ਸ਼ ਜਤੋਈ (حيدر بخش جتوئي) (1970 - 1901) ਸਿੰਧ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬੀ, ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ, ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਮਰਥਕ ਉਸਨੂੰ "ਬਾਬਾ-ਏ-ਸਿੰਧ" ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਿੰਧੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਈ ਸਾਲ ਸਿੰਧ ਹਰੀ ਕਮੇਟੀ (ਸਿੰਧ ਕਿਸਾਨ ਕਮੇਟੀ), ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਵਾਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ	1970
ਖ਼ਾਰੀ ਧਾਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ
ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਪਾਲ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ ਸਨ।
ਜੀਵਨੀ
21 ਜਨਵਰੀ 1922 ਨੂੰ ਜਨਮੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਮੁਕਤਸਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਰਾਏਨਾਗਾ ਦੇ ਜਮਪਲ ਸਨ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਸਦਾ ਸੁਲਾ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਦਿਮਾਗ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਆਗੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ 1960 ਵਿੱਚ ਮੁਕਤਸਰ ਤੋਂ ਐਮ ਐਲ ਏ ਦੀ ਚੋੜ ਲੜ ਕੇ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 6188 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ। ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ 1962 ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਿਰ ਇਸੇ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਐਮ ਐਲ ਏ ਬਣੇ। ਉਹ 1967 ਵਿੱਚ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ, 1969 ਵਿੱਚ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਮੁਕਤਸਰਕ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣੇ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਕਿਸਾਨ ਸ੍ਰੀ ਬਰਾੜ 1976 ਤੋਂ 1979 ਤੱਕ ਉੜੀਸਾ ਅਤੇ 1980 ਤੋਂ 84 ਤੱਕ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਰਹੇ। 1992 ਵਿੱਚ ਸਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੋ ਅਹਿਮ ਵਿਭਾਗ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਸਨ। ਸਤਲੁਜ ਯਮੁਨਾ ਲਿੰਕ ਨਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਮਤਭੇਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਹਿਮ ਵਿਭਾਗ ਵਾਪਿਸ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੇਅੰਤ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। 31 ਅਗਸਤ 1995 ਤੋਂ 21 ਨਵੰਬਰ 1996 ਤੱਕ ਉਹ ਸੂਬੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ। ਸਵਰਗੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ 1961 ਤੋਂ 1962 ਤੱਕ ਉਹ ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਦਲ ਵਿੱਚ ਡਿਪਟੀ ਆਗੂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਸਿੰਘਾਪੁਰ, ਯੂਰਪ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵੀ ਗੇੜਾ ਲਾਇਆ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਉਹਨਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗੁਰਬਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬਰਾੜ, ਪੁੱਤਰ ਕੰਵਰਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਸਨੀ) ਬਰਾੜ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰੀ ਕੰਵਲਜੀਤ ਕੌਰ (ਬਬਲੀ) ਬਰਾੜ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਨੀ ਬਰਾੜ ਮੁਕਤਸਰ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਸਨ। ਉਹਨਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗੁਰਬਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬਰਾੜ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਕੰਵਰਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਸਨੀ) ਬਰਾੜ ਵੀ ਸ੍ਵਰਗਵਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਹਨਾ ਦੀ ਨੂੰਹ ਸ਼ੀਮਤੀ ਕਰਨ ਕੌਰ ਬਰਾੜ ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਹਨ।
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀਆਂ
ਸ੍ਰੀ ਬਰਾੜ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੇ ਜੁਆਈ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਆਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਦੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਕ-ਸਕੀਰੀ ਹੈ।
ਦੇਹਾਂਤ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਪਾਲ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 6 ਸਤੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਹ 87 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਬੇਨਿਨ
ਬੇਨਿਨ (Bénin, ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਹੋਮੀ), ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬੇਨਿਨ ਦਾ ਗਣਰਾਜ (République du Bénin), ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਟੋਗੋ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਨਾਈਜੀਰੀਆਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਬੁਰਕੀਨਾ ਫ਼ਾਸੋ ਅਤੇ ਨਾਈਜਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬੇਨਿਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪੋਰਤੋ-ਨੋਵੋ ਹੈ ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਕੋਤੋਨੂ ਵਿਖੇ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 110,000 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ 90.5 ਲੱਖ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਤਪਤ-ਖੰਡੀ, ਲਘੂ-ਸਹਾਰੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਪਰਵੱਸ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਉਪਜੀਵਕਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਏਸ਼ੀਅਨ ਵਾਟਰ ਮਾਨੀਟਰ
ਏਸ਼ੀਅਨ ਵਾਟਰ ਮਾਨੀਟਰ (ਵਾਰਾਨਸ ਸਾਲਵੇਟਰ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਪਾਣੀ ਨਿਗਰਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵੈਨਰਿਡ ਕਿਰਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਨਿਗਰਾਨ ਗਿਰਗਿਟ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇੰਡੋਚੀਨਾ, ਮਾਲੇ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਟਾਪੂ ਤੱਕ, ਜਿਥੇ ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਈਯੂਸੀਐਨ ਲਾਲ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਚਿੰਤਾ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 1768 ਵਿੱਚ ਲੌਰੇਂਟੀ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਕੁਐਮੈਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਅਨ ਵਾਟਰ ਮਾਨੀਟਰ ਨੂੰ ਮਲੇਅਨ ਵਾਟਰ ਮਾਨੀਟਰ, ਕਾਮਨ ਵਾਟਰ ਮਾਨੀਟਰ, ਦੋ ਬੈਂਡਡ ਮਾਨੀਟਰ, ਰਾਈਸ ਕਿਰਲੀ, ਰਿੰਗ ਕਿਰਲੀ, ਪਲੇਨ ਲਿਜ਼ਰਡ ਅਤੇ ਨੋ-ਮਾਰਕ ਕਿਰਲੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਸ “ਵਾਟਰ ਮਾਨੀਟਰ” ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਨਾਮ ਕਾਬਰਗੋਆ ਹੈ, ਇਹ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਇੱਕ ਉਪ-ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਰਵਾ
ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨ ਮਾਨੀਟਰ ਕਿਰਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਨਨ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ. ਉਹ ਕੋਮੋਡੋ ਅਜਗਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰਾ ਕਿਰਲੀ ਹਨ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਲੰਬੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੰਕੁਚਿਤ ਪੂਛਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਇਸ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਕਰੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਸਿਰ ਦੇ ਉਪਰ ਪਾਏ ਗਏ ਸਕੇਲ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਲਈ ਨੋਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਦੇ ਭੂਰੇ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਥੱਲੇ ਪਏ ਪੀਲੇ ਚਟਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ- ਇਹ ਪੀਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਬੈਂਡ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੋਨੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਅੱਖ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਨੀਟਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀ ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਚੁਸਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜਬਾੜੇ, ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਪੰਜੇ ਦੋਨੋਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਨ. ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਵਿਚ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਜਲ ਨਿਗਰਾਨਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਸੰਭਾਵਨਾ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ 11-25 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੋਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੰਗਲੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਛੋਟਾ ਹੈ।
ਵੰਡ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼
ਇਹ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਕੁਦਰਤੀ ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜਲ-ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾਲ ਬਸੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਰਿਹਾਇਸ਼ ਜੋ ਇਸ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਹਨ ਮੈਂਗਰੋਵ ਬਨਸਪਤੀ, ਦਲਦਲ, ਬਿੱਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ 1000 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਚਾਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਰੀਂਗਣ ਵਾਲ਼ੇ ਜੀਵ
ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ
ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਟਰਾਂਸਨਿਸਤਰੀਆ
ਟਰਾਂਸਨਿਸਤਰੀਆ (ਟਰਾਂਸ-ਨਿਸਤਰ ਜਾਂ ਟਰਾਂਸਨਿਐਸਤਰੀਆ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨਿਸਤਰ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀ ਪੂਰਬੀ ਮੋਲਦਾਵੀ ਸਰਹੱਦ ਵਿਚਲੀ ਪੱਟੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਹੋਇਆ ਰਾਜਖੇਤਰ ਹੈ। 1990 ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ 1992 ਦੇ ਟਰਾਂਸਨਿਸਤਰੀਆ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਿਦਨੈਸਤ੍ਰੋਵੀਆਈ ਮੋਲਦਾਵੀ ਗਣਰਾਜ (ਜਾਂ ਪ੍ਰਿਦਨੈਸਤ੍ਰੋਵੀ), ਇੱਕ ਅੰਸ਼-ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਮੁਲਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਘੋਸ਼ਤ ਰਾਜਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸਤਰ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਪੂਰਬਲਾ ਖੇਤਰ, ਬੰਦਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮੋਲਦੋਵਾ ਗਣਰਾਜ ਇਸਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਰਾਜਖੇਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ - ਟਰਾਂਸਨਿਸਤਰੀਆ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਨੂੰਨੀ ਦਰਜੇ ਵਾਲੀ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਰਾਜਖੇਤਰੀ ਇਕਾਈ (Unitatea teritorială autonomă cu statut juridic special Transnistria) ਵਜੋਂ ਜਾਂ Stînga Nistrului (ਨਿਸਤਰ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢਾ) ਵਜੋਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਥਾਜ ਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਢ
ਢ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਰਣ ਮਾਲਾ ਦਾ 19ਵਾਂ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਰਣ ਮਾਲਾ
ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਲ
ਡਾ. ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਲ (HARJINDER SINGH LALL ) ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਗ਼ਜ਼ਲਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰੀ ਵੀ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਫੋਨ ਨੰਬਰ +919216860000 ਹੈ।"ਲਾਲ" ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। 'ਲਾਲ' ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ "ਪੰਜਾਬੀ ਆਈਕੋਨ " ਦੇ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਇਸ ਮੌਕੇ "ਲਾਲ" ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਫਲਾਇੰਗ ਸਿੱਖ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ, ਸੂਫ਼ੀ ਗਾਇਕ ਰੱਬੀ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ, ਐਮ.ਡੀ.ਐਚ ਦੇ ਮਹਾਸ਼ਾ ਧਰਮ ਪਾਲ ਗੁਲਾਟੀ ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਐਕਟਰ ਤੇ ਅਕਟਰੈਸਾਂ ਵੀ ਹਾਜ਼ਿਰ ਸਨ।ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਸਿੱਖ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਉਸਨੂੰ ਨਿਡਰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲਈ ਕਾਬੁਲ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ। ਲਾਲ ਯੂਰਪੀਅਨ ਮੀਡੀਆ ਸੈਂਟਰ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ 9 ਪਤਰਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਰਪੀਨ ਯੂਨੀਅਨ ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸਟੱਡੀ ਕੀਤੀ।ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਾ ਸਾਰਾ ਖਰਚਾ "ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਮਿਸ਼ਨ" ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ 2 ਸਾਲ INEP "ਇੰਡੀਅਨ ਨਿਊਜ਼ ਇਨ ਯੂਰਪ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ " ਲਈ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਕੈਨੇਡਾ , ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਜੀਤ ਵੱਲੋਂ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 2008 ਦਾ ਬੀਜਿੰਗ (ਚਾਈਨਾ)ਓਲੰਪਿਕ ਅਤੇ 2012 ਦਾ ਲੰਡਨ ਓਲੰਪਿਕ ਵੀ ਕਵਰ ਕੀਤਾ। ਕਰੀਬ 2 ਦਰਜ਼ਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਮੇਰੀ ਮਿੱਟੀ, ਮੇਰੇ ਰਾਹ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ
ਨਲਕਾ
ਨਲਕਾ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣ ਦਾ ਆਮ ਸਰੋਤ ਸੀ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਕੁ ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇੱਕ ਹੱਥੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਚਿਮਟੇ ਅਤੇ ਸਰੀਏ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਚਿੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੱਬ ਕੇ ਸਰੀਆ ਉੱਪਰ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਿੱਕਲਦਾ ਹੈ।
ਰੰਜਨਾ ਗੌਹਰ
thumb| ਰੰਜਨਾ ਗੌਹਰ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ - ਓਡੀਸੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਖਿਆਨ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਨ੍ਰਿਤ ਸ਼ੈਲੀ, ਜਿਸਦੀ ਉਤਪਤੀ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਰੰਜਨਾ ਗੌਹਰ ਇੱਕ ਓਡੀਸੀ ਡਾਂਸਰ ਹੈ।
ਉਸਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2007 ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। left|thumb| ਰੰਜਨਾ ਗੌਹਰ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ - ਓਡੀਸੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਖਿਆਨ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਨ੍ਰਿਤ ਸ਼ੈਲੀ, ਜਿਸਦੀ ਉਤਪਤੀ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ SNA ਅਵਾਰਡੀ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਰੰਜਨਾ ਗੌਹਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਓਡੀਸੀ ਡਾਂਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਕਲਾ ਰੂਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਹੁਲਾਸ, ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀਆਂ ਡਾਂਸ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰੰਜਨਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਗੁਰੂ ਮਾਇਆਧੁਰ ਰਾਉਤ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰੰਜਨਾ ਗੌਹਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਡਾਂਸ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਕੁਈਨ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਰਾਇਲ ਫੈਸਟੀਵਲ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਫੈਸਟੀਵਲ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਟਲੀ, ਫਰਾਂਸ, ਗ੍ਰੀਸ, ਸਰਬੀਆ, ਸਾਈਪ੍ਰਸ, ਕੁਵੈਤ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ, ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ, ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ, ਜਾਪਾਨ, ਹਾਲੈਂਡ, ਪੋਲੈਂਡ, ਚੈਕੋਸਲੋਵਾਕੀਆ, ਆਸਟ੍ਰੀਆ, ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ, ਕੋਲੰਬੀਆ, ਇਕਵਾਡੋਰ, ਪਨਾਮਾ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਰਗੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗੀਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਤਰਮੁਗਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ, ਰੰਜਨਾ ਨੇ ਸਰਵੈਂਟੀਨੋ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੰਬੋਡੀਆ, ਭੂਟਾਨ, ਵੀਅਤਨਾਮ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ, ਅਫਰੀਕਾ ਮਹਾਂਦੀਪ, ਮਾਰੀਸ਼ਸ, ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਓਡੀਸੀ ਡਾਂਸ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਕੀਤੀ।
ਰੰਜਨਾ ਜੀ ਛਾਊ, ਕਥਕ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਨੀਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਪੱਖੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਥੀਏਟਰ, ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ, ਡਾਂਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ "ਓਡੀਸੀ - ਦ ਡਾਂਸ ਡਿਵਾਇਨ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ।
ਰੰਜਨਾ ਗੌਹਰ 'ਉਤਸਵ - ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਐਂਡ ਕਲਚਰਲ ਸੋਸਾਇਟੀ' ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੂ-ਚੇਲਾ ਵਰਗੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉੜੀਸੀ ਨਾਚ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਅਤੇ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਬਾਰੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੰਜਨਾ ਜੀ ਨੇ 'ਸਾਰੇ ਜਹਾਂ ਸੇ ਅੱਛਾ', 'ਅਨਬਾਉਂਡ ਬੀਟਸ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ,' 'ਸੁ-ਤਰੰਗ' ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਕੇ ਬਲਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਛੜੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਸੈਮੀਨਾਰ ਅਤੇ ਲੈਕ-ਡੈਮੋ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਕੇ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਰੰਜਨਾ ਨਾਮਵਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਲਈ ਮਾਹਿਰ ਮੈਂਬਰ, SNA ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ, ਕਲਾਸ਼ੇਤਰ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (ਚੇਨਈ) ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਲਈ ਸਾਬਕਾ ਮਾਹਿਰ ਮੈਂਬਰ, ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਰੰਜਨਾ ਗੌਹਰ ਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਐਮਿਲੀ ਬਰੌਂਟੀ
ਐਮਿਲੀ ਜੇਨ ਬਰੌਂਟੀ ( 30 ਜਲਾਈ 1818 – 19 ਦਸੰਬਰ 1848) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕਲੌਤੇ ਨਾਵਲ, ਵੁਦਰਿੰਗ ਹਾਈਟਸ ਕਰ ਕੇ ਖਾਸਕਰ ਚਰਚਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਕਲਾਸਕੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਐਮਿਲੀ ਬਰੌਂਟੀ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਚਾਰ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਐਨੀ ਬਰੌਂਟੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਬਰਾਨਵੈੱਲ ਬਰੌਂਟੀ ਐਮਿਲੀ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਪਤ ਨਾਮ ਐਲਿਸ ਬੈੱਲ ਹੇਠ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਐਮਿਲੀ ਬਰੌਂਟੀ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਜੁਲਾਈ 1818 ਮਾਰਿਆ ਬਰਾਨਵੈੱਲ ਅਤੇ ਪੈਟਰਿਕ ਬਰੌਂਟੀ ਦੇ ਘਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਯਾਰਕਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਥਾਰਨਟਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਬਰਾਂਟੇ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਸੀ ਅਤੇ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਵੇਂ ਨੰਬਰ ਤੇ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 1820 ਵਿੱਚ, ਐਮਿਲੀ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਐਨੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪਰਵਾਰ ਅੱਠ ਮੀਲ ਦੂਰ ਹਾਵਰਥ ਚਲੇ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਥੇ ਪੈਟਰਿਕ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਉਪ-ਪਾਦਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਇੱਥੇ ਬੱਚੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ। ਸਤੰਬਰ 1821 ਵਿੱਚ ਕੈੰਸਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਐਮਿਲੀ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਮਾਰੀਆ, ਅਲਿਜਾਬੈਥ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਨੂੰ ਕੋਵਾਨ ਬ੍ਰਿਜ ਦੇ ਪਾਦਰੀ ਬੇਟੀਆਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਜਿਸਦਾ ਵਰਣਨ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਜੇਨ ਆਇਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਹੋਣ ਤੇ, ਐਮਿਲੀ ਵੀ ਸੰਖੇਪ ਜਿਹੇ ਅਰਸੇ ਲਈ ਉਸੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਟਾਈਫਾਇਡ ਮਹਾਮਾਰੀ ਫੈਲ ਗਈ, ਮਾਰੀਆ ਅਤੇ ਅਲਿਜਾਬੈਥ ਉਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ। ਮਾਰੀਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਪਦਿਕ ਦਾ ਅੰਦੇਸ਼ਾ ਸੀ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਤੇ ਉਥੇ ਜਲਦ ਉਹਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਐਮਿਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜੂਨ 1825, ਅਲਿਜਾਬੈਥ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹਟਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਜਲਦ ਬਾਅਦ ਅਲਿਜਾਬੈਥ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ
ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ
ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਦਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਦਫ਼ਤਰੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ 1 ਜਨਵਰੀ, 1948 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਸੈਫ਼ਾਬਾਦੀ ਗੇਟ ਦੇ ਮੁਹੱਲਾ ਮੀਰ ਕੁੰਦਲਾ, ਕੋਠੀ ਅਬਦੁਲ ਰਹੀਮ ਖ਼ਾਂ ਵਿਖੇ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਸੈਕਸ਼ਨ, ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗਜ਼ਟਿਡ ਅਫ਼ਸਰ, ਤਿੰਨ ਖੋਜ ਸਹਾਇਕ, ਚਾਰ ਅਸਿਸਟੈਂਟ, ਇੱਕ ਕੈਸ਼ੀਅਰ, ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਕਲਰਕ ਤੇ ਦੋ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ, ਕੁੱਲ 13 ਆਸਾਮੀਆਂ ਸਨ। ਸਰਦਾਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਸਹਾਇਕ ਅਫ਼ਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਹ ਸੈਕਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ 'ਮਹਿਕਮਾ ਪੰਜਾਬੀ' ਤੇ ਮੁੜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਬਣਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ
ਲਿਉਨਾਰਦ ਬਲੂਮਫ਼ੀਲਡ
ਲਿਓਨਾਰਡ ਬਲੂਮਫੀਲਡ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1930ਵਿਆਂ ਅਤੇ 1940ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। 1933 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਇਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ "Language"(ਭਾਸ਼ਾ) ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਇਲੀਆ ਰੇਪਿਨ
ਇਲੀਆ ਯੇਫ਼ਿਮੋਵਿਚ ਰੇਪਿਨ (Илья́ Ефи́мович Ре́пин; Ilja Jefimovitš Repin; 5 ਅਗਸਤ5 August 1844O. S.5 August 1844 – 29 ਸਤੰਬਰ 1930) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੂਸੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ, ਜਦ ਕਿ ਕਲਾ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੀਓ ਟਾਲਸਟਾਏ ਦੇ ਤੁੱਲ ਸੀ।ਉਸ ਨੇ ਰੂਸੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਯੂਰਪੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੋਲਗਾ ਦੇ ਮਲਾਹ  (1873), ਕੁਰਸਕ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਜਲੂਸ (1883) ਅਤੇ ਜ਼ਾਪਾਰੋਜ਼ੀ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ (1880-91) ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਬੰਨ੍ਹ
ਬੰਨ੍ਹ ਜਾਂ ਡੈਮ ਜਾਂ ਬੰਧ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਰੋਕ ਜਾਂ ਵਾੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਤਲਾ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਜਮੀਨ ਹੇਠਲੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਮੋਘੇ ਅਤੇ ਧੁੱਸੀ ਬੰਨ੍ਹ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਢਾਂਚੇ ਖ਼ਾਸ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਅਤੇ ਸਾਂਭਦੇ ਹਨ।
ਇਲੀਆ ਰੇਪਿਨ
ਰੇਪਿਨ ਦਾ ਜਨਮ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਖਾਰਕੋਵ ਗਵਰਨੇਟ (ਹੁਣ ਯੂਕਰੇਨ) ਦੇ ਚੁਗੁਏਵ ਦੇ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 1854 ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1856 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਆਈਕਾਨ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਇਵਾਨ ਬੁਨਾਕੋਵ ਤਹਿਤ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ 1860 ਦੇ ਲਾਗੇ ਚਾਗੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1860ਵਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਾਥੀ ਕਲਾਕਾਰ ਇਵਾਨ ਕਰਾਮਸਕੋਈ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਸਤਾਸੋਵ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਵੇਰਾ ਸ਼ੇਵਤਸੋਵਾ ਨੂੰ 1872 ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦਾ ਬੰਧਨ ਦਸ ਸਾਲ ਰਿਹਾ। 1874-1876 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਸੈਲੂਨ ਲਈ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਫਿਰਦੀ ਕਲਾ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀਆਂ ਨੁਮਾਇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।1876 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅਕੈਡਮੀਸ਼ੀਅਨ ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬੰਨ੍ਹ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਨ੍ਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਾਜ
ਇਲੀਆ ਰੇਪਿਨ
1880 ਵਿੱਚ ਰੇਪਿਨ ਜ਼ਾਪਾਰੋਜ਼ੀਆ  ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ 1891 ਦੀ ਕ੍ਰਿਤੀ ਜ਼ਾਪਾਰੋਜ਼ੀ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ  ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਕੁਰਸਕ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਜਲੂਸ  1883 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਵਾਨ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਉਸ  ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇਵਾਨ 1885 ਵਿੱਚ ਪਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। 1892 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਪੱਤਰ  ਲੇਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। 1894 ਤੋਂ ਉਸ ਆਰਟਸ ਅਕੈਡਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉੱਚ ਕਲਾ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। 1898 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਸਟੇਟ, ਪੈਨੇਟਸ, ਕੁਓਕਾਲਾ, ਫਿਨਲੈਂਡ (ਹੁਣ ਰੇਪਿਨੋ, ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ) ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
thumb|ਵੋਲਗਾ ਦੇ ਮਲਾਹ  (1870-73) ਰੇਪਿਨ ਦਾ ਜਨਮ (ਸਲੋਬੋਦਾ ਯੂਕਰੇਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ) ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਖਾਰਕੋਵ ਗਵਰਨੇਟ ਦੇ ਨਗਰ ਚੁਗੁਏਵ ਦੇ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਯੇਫਿਮ ਵਸੀਲੀਏਵਿਚ ਰੇਪਿਨ ਸ਼ਾਹੀ ਰੂਸੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਉਲਹਾਨ ਰਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਇਲਿਆ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਸੀ। 1854 ਤੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਛਾਉਣੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਮਨਭਾਉਂਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਫੌਜੀ ਰਹਾਇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸੀ।
1856 ਵਿੱਚ ਉਹ  ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਆਈਕਾਨ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਇਵਾਨ ਬੁਨਾਕੋਵ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ। 1859-1863 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਹੌਸਲਾ ਅਫਜਾਈ ਲਈ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਲਈ  ਆਈਕਾਨ ਅਤੇ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ। 1864 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਰਟਸ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਅਕੈਡਮੀ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਇਵਾਨ ਕਰਾਮਸਕੋਈ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ
ਕੈਰੀਅਰ
left|thumb|ਕੁਰਸਕ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਜਲੂਸ  (1880-83) 1874-1876 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਸੈਲੂਨ ਲਈ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਫਿਰਦੀ ਕਲਾ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀਆਂ ਨੁਮਾਇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ  ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਕਤ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਅਤੇ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਦੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ ਅਤੇ ਰੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਮਕਸਦ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਾਰਕ ਸਨ।
1876 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪੇਟਿੰਗ ਸਾਦਕੋ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਨੂੰ ਅਕੈਡਮੀਸ਼ੀਅਨ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੂਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸਾਲ ਉਹ ਮਾਸਕੋ ਚਲੇ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਬੜੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਖਿਪ ਕੁਇੰਦਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਵਾਨ ਸ਼ਿਸ਼ਕਿਨ ਦੇ ਪੋਰਟਰੇਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 1878 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਲੀਓ ਟਾਲਸਟਾਏ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਾਸਿਲੀ ਸੁਰੀਕੋਵ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਬਣਾ ਲਈ। 1880 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਤੀਜੀ ਧੀ, ਤਾਤੀਆਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸਾਵਾ ਮਾਮੋਨਤੋਵ ਦੇ ਆਰਟ ਸਰਕਲ ਤੇ ਅਕਸਰ ਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਮਾਸਕੋ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਾਮੋਨਤੋਵ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਅਬਰਾਤਮਸੇਵੋ 'ਜੁੜਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਕਈ ਮੋਹਰੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸੀਲੀ ਪੋਲੇਨੋਵ, ਵਾਲੇਨਤਿਨ ਸੇਰੋਵ, ਅਤੇ ਮਿਖਾਇਲ ਵਰੂਬਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 1882 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਅਤੇ ਵੇਰਾ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ; ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਸਤਾਨਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ। thumb|ਇਵਾਨ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇਵਾਨ (1885) ਰੇਪਿਨਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਉਸ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਚਿਤਰਣ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਖਾਸ ਯੋਗਤਾ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ. ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਤਾਸੋਵ ਨੂੰ 1876 ਦੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਰਾਮਸੋਈ ਨੇ ਲਿਖਿਆ: "ਰੇਪਿਨ ਰੂਸੀ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਉਹ ਜੋ ਹੈ ਬਿਲਕੁਲ ਉਵੇਂ ਚਿੱਤਰਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਨੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਰੇਪਿਨ ਦੇ ਚਿਤਰਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਢੁਕਿਆ।" ਲੀਓ ਟਾਲਸਟਾਏ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਰੇਪਿਨ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਰੂਸੀ ਕਲਾਕਾਰ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਬਿਹਤਰ ਚਿਤਰਦਾ ਹੈ।" ਉਸ ਵਲੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰੀ ਬਲ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮੁੜ-ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਉਸ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। left|thumb|ਸਵੈ-ਪੋਰਟਰੇਟ (1887)
1890
thumb|ਜ਼ਾਪਾਰੋਜ਼ੀ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ  (1891) 1880 ਵਿੱਚ ਰੇਪਿਨ ਜ਼ਾਪਾਰੋਜ਼ੀਆ  ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ 1891 ਦੀ ਕ੍ਰਿਤੀ ਜ਼ਾਪਾਰੋਜ਼ੀ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ  ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਕੁਰਸਕ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਜਲੂਸ  1883 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਵਾਨ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਉਸ  ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇਵਾਨ 1885 ਵਿੱਚ ਪਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। 1892 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਪੱਤਰ  ਲੇਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। 1894 ਤੋਂ ਉਸ ਆਰਟਸ ਅਕੈਡਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉੱਚ ਕਲਾ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। 1898 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਸਟੇਟ, ਪੈਨੇਟਸ, ਕੁਓਕਾਲਾ, ਫਿਨਲੈਂਡ (ਹੁਣ ਰੇਪਿਨੋ, ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ) ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੀ। left|thumb|ਸਵੈ-ਪੋਰਟਰੇਟ ਨਾਤਾਲੀਆ ਨੋਰਦਮਾਨ ਨਾਲ  (1903) thumb|17 ਅਕਤੂਬਰ 1905 (1906-1911) left|thumb|ਕੁਰਸਕ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਜਲੂਸ  (1880-83)
ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ
thumb|Rentz ਅਤੇ Schrader ਦੁਆਰਾ ਰੇਪਿਨ ਦੀ ਫੋਟੋ,1900 ਰੇਪਿਨ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਵਸਤੂ ਦੀ ਤਲਾਸ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਸੂਚਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1844
ਅਥਰ ਜ਼ੈਦੀ
ਅਥਰ ਜ਼ੈਦੀ (12 ਨਵੰਬਰ 1946 – 30 ਨਵੰਬਰ 2012) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅੰਪਾਇਰ ਸੀ। ਉਹ 1990 ਤੋਂ 2002 ਤੱਕ ਅੱਠ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਅਤੇ 1984 ਅਤੇ 1999 ਦਰਮਿਆਨ ਦਸ ਵਨਡੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਡੌਨ ( ਅਖ਼ਬਾਰ )
ਡੌਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਡੋਨ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੇਰਾਲਡ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਾਇਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਨੇ 26 ਅਕਤੂਬਰ 1941 ਨੂੰ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਮੁਖ ਪੱਤਰ ਵਜੋਂ, ਭਾਰਤ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਅੰਕ 12 ਅਕਤੂਬਰ 1942 ਨੂੰ ਲਤੀਫੀ ਪ੍ਰੈਸ ਵਿਖੇ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਕਰਾਚੀ (ਸਿੰਧ), ਲਾਹੌਰ (ਪੰਜਾਬ), ਅਤੇ ਸੰਘੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਫਤਰ ਹਨ। 24 ਮਾਰਚ 2016 ਨੂੰ, ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
]] ਡਾਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਹੋਈ, ਜੋ 1941 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿੰਨਾ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਹੇਠ, ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਗ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਆਵਾਜ਼, ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਡਾਨ ਅਕਤੂਬਰ 1944 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਪੋਥਨ ਜੋਸਫ਼ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਖਬਾਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 194 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਿੰਨਾ ਨਾਲ ਮਤਭੇਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਲਤਾਫ ਹੁਸੈਨ, ਜੋ ਜਰਨਲ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸਨ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗਾਲਾਂ ਕੱizedੀਆਂ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਆਖਰੀ ਵਾਇਸਰਾਏ ਅਤੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ, ਲਾਰਡ ਮਾ Mountਂਟਬੈਟਨ, ਦੋਨੋਂ, ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਭਾਰਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ.
ਸੰਨ 1947 ਵਿੱਚ, ਅਲਤਾਫ ਹੁਸੈਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਡੌਨ ਦਾ ਸੀਨੀਅਰ ਸਟਾਫ ਨੇ 15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਾਚੀ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ।
ਵਿਕੀਲੀਕਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ
19 ਮਈ, 2011 ਨੂੰ, ਡਾਨ ਮੀਡੀਆ ਸਮੂਹ ਨੇ ਵਿਕੀਲੀਕਸ ਦੇ ਬਾਨੀ ਜੂਲੀਅਨ ਅਸਾਂਜ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੁਪਤ ਯੂਐਸ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਕੇਬਲਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ' ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਕਾਂਗੜਾ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਤਿਰਗਰਤ ਨਾਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਂਗੜਾ ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਘਾਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈ। ਧੌਲਾਧਰ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਦੀ ਓਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘਾਟੀ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਚੰਦਰ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ। ਕਾਂਗੜਾ ਦਾ ਚਰਚਾ 3500 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਦਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣ, ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰਾਜਤਰੰਗਿਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਂਗੜਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਦੀਆਂ ਸੈਲਾਨੀ ਥਾਂਵਾਂ
ਪਾਰ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਪਾਰ 1984 ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਗੌਤਮ ਘੋਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼ਬਾਨਾ ਆਜ਼ਮੀ,ਨਸੀਰੁੱਦੀਨ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇਓਮ ਪੁਰੀ ਹਨ। ਨਸੀਰੁੱਦੀਨ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਨੌਰੰਗੀਆ ਦੇ ਆਪਣੇ ਰੋਲ ਲਈ ਵੋਲਪੀ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸਮਾਰੇਸ਼ੁ ਬਾਸੂ ਦੀ ਬੰਗਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਪਾਥੀ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਕਾਂਡਲਾ
ਕਾਂਡਲਾ ਗੁਜਰਾਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਬਲੂਜ਼
thumb|350x350px|Taj Mahal Blues Trio ਬਲੂਜ਼ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Blues) ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਯਾਨਰ ਅਤੇ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਯਾਨਰ ਪਰੰਪਰਗਤ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਮੇਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ
1947 ਤੋਂ 1980 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਆਧੁਨਿਕ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਨਵੀਨ ਵਿਧਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੰਬੰਧਾ ਆਤਮ ਵਰਣਨ ਨਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਵਾਰਤਕ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਤਵ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਨਰ ਸਿਰਜਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਭਾਵ ਵਾਰਤਕ ਕਲਾ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ ਉਲੀਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੰਤਵ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਖਾਤਿਬ ਹੋਣਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਇਤਿਹਾਸ ਜਾਂ ਅਨੁਭਵ ਤੋਂ ਕੋਈ ਸੇਧ ਜਾਂ ਅਗਵਾਈ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਨਿੱਜ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਮਾਜਿਕ/ਧਾਰਮਿਕ/ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਦਿ ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਨੂੰ ਏਸੇ ਲਈ ‘ਯਥਾਰਥ ਤੋਂ ਯਥਾਰਥ ਤੱਕ ਦਾ ਅਮਲ` ਕਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਰੰਪਰਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਯ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਲੋਂ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ` ਵਿੱਚ ਰਚੇ ‘ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ` ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪ੍ਰਥਮ ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਅਗਾਂਹ ਪੰਜਾਬੀ ਮੱਧਕਾਲੀ ਗੱਦ ਵਿੱਚ ਜਨ-ਸਾਖੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਚੀਆਂ ਆਦਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨੀ ਮੂਲਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰੁਦਰ ਭੰਡਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀਰਚਨਾ ਦੀ ਅਮੀਰ ਪਰੰਪਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਾਰਤਕਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਅੱਗੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: 1947 ਤੋਂ 1980 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਨਾਵਲਿਸਟ ਦੀ ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀ (1949) ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ	ਨਾਵਲਿਸਟ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ‘ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆਂ` ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 1949 ਈ. ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਚੌਥਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਕੁਝ ਵਾਧੇ ਸਾਹਿਤ 1959 ਈ. ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਕਲਾ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਰਚਨਾ ਲਈ ਈਮਾਨਦਾਰੀ, ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਅਤੇ ਸਾਫਗੋਈ ਵਰਗੇ ਗੁਣ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਝਲਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਥਾਵਾਂ `ਤੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਭਾਵੂਕ ਬਿਰਤੀ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਪਰ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਚਿੰਤਨ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ‘ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆਂ` ਦਾ ਲੇਖਕ ਕਿਉਂਕਿ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ ਵਾਂਗ ਨਿੱਕੀਆਂ-ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਲੜੀਵਾਰ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਮਾਜਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਬੜਾ ਹਿਰਦੇ ਵੇਧਕ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।