cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕੁਦਰਤ ਉੱਲਾ ਸ਼ਹਾਬ
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਸ਼ਹਾਬ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਫਰਵਰੀ 1917 ਨੂੰ ਗਿਲਗਿਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਅਬਦੁੱਲਾ ਸਾਹਿਬ, ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਪਿੰਡ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਬਾਲਾ ਦੇ ਅਰਾਈਂ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਨ, ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦਨ ਐਂਗਲੋ-ਓਰੀਐਂਟਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ ਅਤੇ ਸਰ ਸਈਅਦ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਸਨ । ਅਬਦੁੱਲਾ ਸਾਹਿਬ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਗਿਲਗਿਤ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਸ ਗਏ। ਸ਼ਹਾਬ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ, ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਲੇਖ ਰੀਡਰਜ਼ ਡਾਇਜੈਸਟ, ਲੰਡਨ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਇਨਾਮ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ, 1941 ਵਿੱਚ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਮਿਲ਼ਿਆ। ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀ ਤਕਸੀਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਜ ਦੇ ਵਪਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ  ਅੰਡਰ-ਸਕੱਤਰ (ਆਯਾਤ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ) ਲੱਗ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਜ਼ਾਦ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ) ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਕੁਦਰਤ ਉੱਲਾ ਝੰਗ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਰਿਹ੍ਸਾ। ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ ਪਿੱਛੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਸੀ।
ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਸ਼ਹਾਬ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 1959 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਗਿਲਡ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਤਮਕਥਾ ਸ਼ਹਾਬ ਨਾਮਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਰਾਸਤ
ਮੁਮਤਾਜ਼ ਮੁਫਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਅਲਖ ਨਗਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬ ਲਬੈਕ ਉਸਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਰਦੂ ਲੇਖਿਕਾ, ਬਾਨੋ ਕੁਦਸੀਆ  ਨੇ ਸ਼ਹਾਬ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਮਰਦ-ਏ-ਅਬਰਸ਼ਾਮ ਲਿਖੀ। ਕੁਦਰੁਤੁੱਲਾ ਸ਼ਹਾਬ ਬਾਰੇ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ, ਜ਼ਿਕਰ-ਏ-ਸ਼ਹਾਬ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਨਰੇਰੀ ਸਟੈਂਪ
23 ਮਾਰਚ 2013 ਨੂੰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੋਸਟ ਨੇ ਪੰਦਰਾਂ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਕੁਦਰਤੁੱਲਾ ਸ਼ਹਾਬ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ "ਮੈਨ ਆਫ ਲੈਟਰਸ" ਲੜੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਾਸਰਸ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1986 ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1917
ਵਿਟਾਮਿਨ ਈ
ਵਿਟਾਮਿਨ ਈ ਇਹ ਸਾਡੇ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਰੈਂਡ ਬਲੱਡ ਸੈੱਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਈ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜਲਦੀ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਰੋਤ
ਇਹ ਵਿਟਾਮਿਨ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕਣਕ, ਸਾਗ, ਚਣਿਆਂ, ਖਜੂਰ, ਜੌਂ, ਸ਼ੱਕਰਕੰਦੀ ਅਤੇ ਪੁੰਗਰੇ ਹੋਏ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਟਾਮਿਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਜਨ ਪਦਾਰਥ
ਆਈਸੋਕੇਨ ਓਗੀਮਵੌਨੀ
ਆਈਸੋਕੇਨ ਓਗੀਮਵੌਨੀ ਇਕ ਨਾਈਜੀਰੀਅਨ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ। ਉਹ ਫੈਸ਼ਨ ਲੇਬਲ "ਓਬਸੀਡੀਅਨ" ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਸਟੋਰ "ਜ਼ਾਜ਼ਾਈ" ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਹੈ। ਉਹ ਵਿੰਟਰਫੈਲ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲੇ ਪੈਟਿਟ ਮਾਰਸ਼ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਅਤੇ ਐਲਸਪੇਸ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਲ 2012 ਦੇ ਐਮ.ਟੀ.ਐਨ. ਲਾਗੋਸ ਫੈਸ਼ਨ ਐਂਡ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵੀਕ / ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਯੰਗ ਕਰੀਏਟਿਵ ਐਂਟਰਪ੍ਰਿਨਯਰ ਦੀ ਜੇਤੂ ਸੀ। 2013 ਵਿਚ ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀਆਂ 25 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਉਹ ਨਾਟਿੰਘਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਗਲਾਈਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਹਾਇਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਤੋਂ ਹਾਸਪੀਟੈਲਿਟੀ ਐਡਮਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਪੀ.ਜੀ.ਡੀ. ਅਤੇ ਬੀ.ਪੀ.ਪੀ. ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿਚ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਾਲਵਰਨ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਆਈ.ਬੀ. ਡਿਪਲੋਮਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਆਈਸੋਕੇਨ ਬੇਲਾਨਾਜੀਆ'ਚ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਆਈਸੋਕੇਨ ਅਤੇ ਵੋਨੂਲਾ ਓਡੂੰਸੀ ਵਿੰਟਰਫੈਲ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹਨ, ਜੋ ਲੀ ਪੇਟਿਟ ਮਾਰਸ਼ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਅਤੇ ਲ'ਸਪੇਸ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣ ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡ "ਓਬਸੀਡੀਅਨ" ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਲੇ ਪੈਟਿਟ ਮਾਰਸ਼ (ਐਲ.ਪੀ.ਡਬਲਯੂ) ਇੱਕ ਮੰਚ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਫੈਸ਼ਨ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿੱਚ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ 2009 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਐਲ-ਸਪੇਸ ਲਾਗੋਸ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਭਾਗ ਸਟੋਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਈਸੋਕੇਨ ਅਤੇ ਵੋਨੂਓਲਾ ਓਡੂੰਸੀ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੋਨੂਓਲਾ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਆਈਸੋਕੇਨ ਸਾਲ 2012 ਦਾ ਐਮ.ਟੀ.ਐਨ. ਲਾਗੋਸ ਫੈਸ਼ਨ ਐਂਡ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵੀਕ / ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਯੁਵਾ ਕਰੀਏਟਿਵ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਸੀ। ਓਬਸੀਡੀਅਨ ਨੇ 2011 ਅਤੇ 2012 ਦੇ ਐਮ.ਟੀ.ਐਨ. ਲਾਗੋਸ ਫੈਸ਼ਨ ਐਂਡ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵੀਕ ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇਟਲੀ ਦੇ ਫਲੋਰੈਂਸ ਵਿੱਚ 2013 ਦੇ ਪਿਟੀ ਇਮੈਜਾਈਨ ਟ੍ਰੇਡ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਟਾਪੂ, ਲਾਗੋਸ ਵਿਖੇ ਇਕ ਨਵਾਂ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਫੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸਟੋਰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ “ਜ਼ਾਜ਼ਾਈ” ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ
ਜ਼ੈਘਮ
ਹਾਫਿਜ਼ ਇਕਰਾਮ ਅਹਿਮਦ (ਉਰਦੂ: حافظ اکرام احمد), ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੇ ਕਲਮ ਨਾਮ ਜ਼ੈਘਮ (ਉਰਦੂ: ضيغم) ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਕੀਮੀਆ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ, ਰੇਖ਼ਤਾ ਵਿੱਚ ਗ਼ਜ਼ਲ ਅਤੇ ਮਰਸੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਣ ਗਿਆ।
ਗਾਇਤਰੀ ਰੈਡੀ
ਰੈਡੀ ਨੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਂਥਰੋਪੋਲੋਜੀ ਵਿਚ ਐਮ.ਏ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਬੀ.ਏ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਦ 2000 ਵਿਚ ਐਮੋਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੀ ਇਲੀਨੋਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਐਂਥਰੋਪੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਗਾਇਤਰੀ ਰੈਡੀ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਉੱਤੇ ਫੀਲਡਵਰਕ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਖੋਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕੁਇਰ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਹੈ।
ਰੈਡੀ 2007 ਲਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਫੇਮਿਨਿਸਟ ਐਂਥਰੋਪੋਲੋਜੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚੇਅਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਨਸੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਫੌਰ ਸੈਕਸ਼ੂਏਲਿਟੀ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਲਈ ਸਟੇਅਰਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982
ਮੈਰੀ ਉਦੂਮਾ
ਮੈਰੀ ਉਦੂਮਾ (ਮਈ 25,1952 ਨੂੰ ਜਨਮ) ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਇੰਟਰਨੈਟ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਐਨ.ਆਈ.ਆਰ.ਏ.) ਦੀ ਦੋ ਵਾਰ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਇੰਟਰਨੈਟ ਗਵਰਨੈਂਸ ਫੋਰਮ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਉਦੂਮਾ ਨੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਐਂਗੂ (ਆਈ.ਐੱਮ.ਟੀ.) ਵਿਚ ਅਕਾਊਟੈਂਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਲੈਗੋਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲੇਖਾਕਾਰੀ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਐੱਸ.ਸੀ. ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਉਦੂਮਾ ਨੇ ਫੈਡਰਲ ਆਡਿਟ ਵਿਚ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਲਾਗੋਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਆਈਵਰੀ ਮਰਚੈਂਟ ਬੈਂਕ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
1995 ਵਿਚ ਉਦੂਮਾ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿਚ ਵਿੱਤ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ। 1999 ਵਿਚ ਉਹ ਟੈਰਿਫ ਅਤੇ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ 2005 ਵਿੱਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ 2011 ਵਿਚ ਖ਼ਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਮੁਖੀ ਬਣੀ।
ਉਸਨੇ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਇੰਟਰਨੈਟ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਐਨ.ਆਈ.ਆਰ.ਏ.) ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੀ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਇੰਟਰਨੈਟ ਗਵਰਨੈਂਸ ਫੋਰਮ (ਐਨ.ਆਈ.ਜੀ.ਐਫ.) ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਬੂਜਾ ਦੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚ ਸਾਲ 2019 ਦੇ ਐਨ.ਆਈ.ਜੀ.ਐਫ. ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਸਪੇਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਅਵਾਰਡ
ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਐਨ.ਆਈ.ਆਰ.ਏ) ਦੁਆਰਾ ਨੀਰਾ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸ਼ੀਅਲ ਅਵਾਰਡ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਲਾਦੀਨ
ਸਲਾਹ ਉਦ-ਦੀਨ ਯੂਸੁਫ਼ ਇਬਨ ਆਯੁਬ (ਕੁਰਦਿਸ਼: سەلاحەدینی ئەییووبی/Selahedînê Eyûbî; صلاح الدين يوسف بن أيوب) (1137/1138 – 4 ਮਾਰਚ 1193), ਪੱਛਮੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਲਾਦੀਨ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਸੀਰਿਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੁਲਤਾਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਅਯੁਬਿਦ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤਾ। ਕੁਰਦਿਸ਼ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਦੀ ਮੂਲ ਉਤਪਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਯੂਰਪੀ ਸਲੀਬੀ ਜੰਗਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਮ (ਇਲਾਕਾ) ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਿਸਰ,ਸੀਰਿਆ,ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ,ਹਿਜਾਜ਼,ਯਮਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ।
ਨੂਰ ਉਦ-ਦੀਨ ਦੀ ਮੌਤ (1174) ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਸਨੇ ਦਮਸ਼ਕ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਬੇਨਤੀ ਉੱਪਰ ਸੀਰਿਆ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਅਰਚਨਾ ਸਾਰਤ
[[ਤਸਵੀਰ:VoW_Award.jpg|thumb| ਲੇਖਿਕਾ ਅਰਚਨਾ ਸਰਾਤ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ, ਟੇਲਜ਼ ਫਰਾਮ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਸ ਦੇ ਲਈ ਵੀ.ਓਡ.ਬਲਯੂ ਬੁੱਕ ਅਵਾਰਡ 2019 ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ]] ਅਰਚਨਾ ਸਾਰਤ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾ, ਇੱਕ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ, ਇੱਕ ਫਲੈਸ਼ ਕਥਾ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ 2016 ਦੇ ਨਾਵਲ, ਬਰ੍ਡ੍ਸ ਓਫ ਪ੍ਰੇ, ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਕ੍ਰਾਈਮ ਥ੍ਰਿਲਰ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਅਰਚਨਾ ਸਾਰਤ ਦਾ ਜਨਮ ਦੱਖਣੀ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੁਠੁਕੁੜੀ ਜਾਂ ਟੂਟੀਕੋਰਿਨ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਚੇਨਈ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੈਲੀਜ਼ ਵਿਖੇ ਸਿੰਧੀ ਮਾਡਲ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਚੇਨੱਈ ਦੇ ਨੁੰਗਬੱਕਮ ਵਿਖੇ ਐਮ.ਓ.ਪੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਕਾਮਰਸ ਵਿਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਉਂਟੈਂਸੀ ਕੋਰਸ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਫਰਮ, "ਐਮ /ਐਸ ਪੀ.ਟੀ.ਪੋਣਾਇਆਹ ਐਂਡ ਕੋ " ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਿਭਾਗੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ1979 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਫਰਮ ਆਡਿਟ ਅਤੇ ਅਸ਼ਯੋਰੈਂਸ, ਕਰ, ਵਪਾਰ ਨਿਰਮਾਣ, ਵਪਾਰ ਸਹਾਇਤਾ, ਵਪਾਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬੰਧਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
ਅਰਚਨਾ ਸਰਤ ਬਰ੍ਡ੍ਸ ਓਫ ਪ੍ਰੇ ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਫਲੈੱਸ ਫਿਕਸ਼ਨ ਲਿਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ "ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸ਼ਾਟਸ" ਹੈ। ਉਹ ਰੀਡੋਮੈਨਿਆ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਫਲੈਸ਼ ਫਿਕਸ਼ਨ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਈਬੁਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, "ਟਿਟਫਾਰ ਟੈਟ" ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫਲੈਸ਼ ਕਲਪਨਾ ਫਰੀ ਪ੍ਰੈਸ ਜਰਨਲ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਐਤਵਾਰ ਸਾਹਿਤ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਮੈਨਜ਼ ਵੈਬ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ,ਬਰ੍ਡ੍ਸ ਓਫ ਪ੍ਰੇ  ਨੂੰ 'ਮਹਿਲਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ 21 ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਡੇਬਯੂਟ ਬੁਕਸ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਹੈ। '
ਅਰਚਨਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ, ਟੇਲਜ਼ ਫਰੋਮ ਦਿ ਹਿਸ੍ਟ੍ਰੀ ਓਫ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਸ, ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੇਹਹਰੂਨ ਵਿਖੇ ਵੈਲੀ ਆਫ ਵਰਡਜ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲਿਟਰੇਰੀ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿਚ ਸਰਬੋਤਮ ਚਿਲਡਰਨ / ਯੰਗ ਅਡਲਟ ਕਿਤਾਬ 2019 ਜਿੱਤੀ।
ਅਰਚਨਾ ਸਾਰਤ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਦਿ ਇਕਨਾਮਿਕ ਟਾਈਮਜ਼, ਦਿ ਐਸਈਬੀਆਈ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਲਾਜ਼ ਜਰਨਲ, ਦਿ ਸੀਏ ਨਿਊਜ਼ਲੈਟਰ, ਆਦਿ ਵਿਚ ਵਿੱਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਵੀ ਹੈ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ ਦੀ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਅਪ੍ਰੈਲ 2008 ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸ ਰਿਪੋਰਟਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ CSIR- NISCAIR ਦੀ ਕਾਉਂਸਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਕ ਰਸਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਡੀ ਐਨ ਏ ਮੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਚਿਕਨ ਸੂਪ ਫਾੱਰ ਦਿ ਸੋਲ ਸੀਰੀਜ਼, ਵੈਂਜੇਂਸ - A NaNoWriMo ਇੰਡੀਆ ਐਂਥੋਲੋਜੀ, ਜਯੂਕਬੋਕ੍ਸ ਐਂਥੋਲੋਜੀ, ਟੈਲੀਗਰਾਮ ਅਤੇ ਗਲੋਮੈਗ ਜਰਨਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਰਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਅਰਬੀ ਸਾਹਿਤ (ਅਰਬੀ: الأدب العربي) ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਅਰਬੀ ਲਫ਼ਜ਼ "ਅਦਬ" ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸਲੀਕਾ"।
ਅਰਬੀ ਸਾਹਿਤ 5ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਕੁਝ ਅੰਸ਼ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ ਕੁਰਾਨ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਰਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਉੱਤੇ ਚਿਰਸਥਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸੰਪਟ ਪਾਠ
ਸੰਪਟ ਪਾਠ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਦਾ ਇੱਕ ਭਿੰਨ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਰੇਕ ਸੰਪੂਰਨ ਬਾਣੀ ਦੇ ਪਾਠ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਪੂਰਵ-ਨਿਰਧਾਰਤ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਸਲੋਕ (ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਲਿਆ) ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੇ ਪਾਠ ਦੌਰਾਨ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਠ ਇੱਕ ਪਰਦੇ ਵਾਲੇ ਕੈਬਿਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਕੈਬਿਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਪਰ ਪਾਠੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰੰਥ ਸਰੋਤਿਆਂ ਤੋਂ ਓਹਲੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ। ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਮੰਤਰ ਦੇ ਅਗੇਤਰ ਅਤੇ ਪਿਛੇਤਰ ਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਸੰਪਟ ਮੰਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਬਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਸੰਪਟ ਇੱਕ ਸੰਦੂਕੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਿੰਦੂ ਆਪਣੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠਾਕੁਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਪਟ ਪਾਠ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਖੰਡ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣਾ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ
ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)
ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (T-series) ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਦਰਿਆ ਗੰਜ,ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਗੁਲਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੂਸ਼ਣ ਕੁਮਾਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ
ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ
ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। 1-3 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ 300 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 4 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ 400 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲੋੜੀਂਦ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੋਤ
ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਦੇ ਚੰਗੇ ਸਰੋਤ ਖਰਬੂਜ਼ਾ ਅਤੇ ਖੱਟੇ ਫ਼ਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਟਾਮਿਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਜਨ ਪਦਾਰਥ
ਵਾਨੀ (ਲੇਖਕ )
ਵਾਨੀ ( ವಾಣಿ; 1912–1988) ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸ੍ਰੀਰੰਗਪੱਟਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ)| ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬੀ. ਨਰਸਿੰਗਾ ਰਾਓ ਸ੍ਰੀਰੰਗਪੱਟਨਾ ਵਿਚ ਵਕੀਲ ਸਨ। ਉਸਨੂੰ ਮੈਸੂਰ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨਲਵਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੋਡੇਅਰ ਦੁਆਰਾ "ਰਾਜਸੇਵ ਸ਼ਕਤੀ" ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ| ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਨਾਵਲ-ਸ਼ੁਭਮੰਗਲਾ, ਏਰਾਦੂ ਕਾਨਾਸੁ  ਅਤੇ ਹੋਜ਼ਾ ਬੇਲਾਕੂ  ਉੱਪਰ  ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮਾਂ  ਬਣੀਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1988 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1917 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ
ਹਕੀਮ (ਖ਼ਿਤਾਬ)
ਹਕੀਮ (حكيم)
ਇਹ ਸਿਰਲੇਖ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਦੇ 99 ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਹਕੀਮ ਇੱਕ "ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਆਦਮੀ" ਜਾਂ "ਡਾਕਟਰ" ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ, ਜਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ਼ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਕੀਮ ਅਜਮਲ ਖਾਨ, ਹਕੀਮ ਸੈਦ, ਹਕੀਮ ਸਈਦ ਜ਼ਿਲੁਰ ਰਹਿਮਾਨ, ਆਦਿ।
ਹਕੀਮ ਜਾਂ ਹਕੀਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੂਰਬੀ ਦਵਾਦਾਰੂ ਦੇ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,  ਜੋ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਦੇਸੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਮਾਹਰ ਹਨ।
ਇਸਲਾਮੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹਕੀਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੌਲੀਮੈਥ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜੋ ਧਰਮ, ਦਵਾਈ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਪੱਕ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਹਕੀਮ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ:
ਹਾਕਿਮ (حاكم)
ਹਾਕਿਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇੱਕ ਹੁਕਮਰਾਨ, ਗਵਰਨਰ ਜਾਂ ਜੱਜ । ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਹਨ। ਕਈ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਬੜਾ ਆਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ
ਅਖੰਡ ਪਾਠ
ਅਖੰਡ ਪਾਠ ( ਉਚਾਰਨ: [əkʰəɳɖᵊ paːʈʱ] ) ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਅਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਪਾਠ ਨੂੰ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਸਾਹਿਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਥ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਤ ਤੱਕ 31 ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ 1430 ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ, ਪਾਠੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ 31 ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨੇੜੇ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਇੱਕ ਬਰਤਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਨਾਰੀਅਲ ਕੇਸਰੀ ਜਾਂ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਵੀ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਠੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਠ ਦੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਤਸੱਲੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਠ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਲੰਗਰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਸੁਕੀਰਥਾਰਨੀ
ਸੁਕੀਰਥਾਰਨੀ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ  ਕਵੀ ਹੈ ਜੋ ਸਮਕਾਲੀਨ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਸੁਕੀਰਥਾਰਨੀ ਵੇਲੌਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਤਾਮਿਲ ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਔਰਤ ਦੇਹ ਪ੍ਰਤੀ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦਮਨਕਾਰੀ ਜਾਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਔਰਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਦੋਹਰੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਨੋਟ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਕ ਈਕੋ-ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਪਹੁੰਚ ਹੈ| ਉਸਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੋਲਮਸਟ੍ਰਾਮ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਾਈਲਡ ਗਰਲਜ਼ ਵਿੱਕਡ ਵਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਵੀਆਂ ਰੇਵਤੀ, ਮਲਾਠੀ ਮੈਥਰੀ ਅਤੇ ਸਲਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੋਲਮਸਟ੍ਰਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਨਵ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਸੁਕੀਰਥਾਰਨੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ "ਲਹੂ ਨਾਲ ਚਿਪਕਿਆ ਨਵੇਂ ਜਨਮ ਦੀ ਸਾਰੀ ਮੋਟਾਪਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਹਕੀਕਤ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਬਚਪਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ" ਭਾਲਦਾ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ
ਉਸਨੂੰ ਥੀਵਾਮਗਲ ਕਵੀਥੂਵੀ ਅਵਾਰਡ, ਪੇਂਗਲ ਮੁੰਨਾਨੀ ਅਚੀਵਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪੁਥੂਮਿਪਿੱਥਨ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਅਵਾਰਡ ਵਰਗੇ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੂਜਾ ਢਾਂਡਾ
ਪੂਜਾ ਢਾਂਡਾ (ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1994) ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਹਿਸਾਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਬੁਡਾਨਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ 57 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਬੁਡਾਪੈਸਟ ਵਿਖੇ 2018 ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 60 ਕਿੱਲੋ ਅਤੇ 57 ਕਿੱਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਕੋਸਟ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆਂ 2010 ਦੀਆਂ ਸਮਰ ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕਸ ਅਤੇ 2018 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। 2014 ਦੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਗਰੇਪਲਰ ਨੇ ਇੱਕ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਤਗ਼ਮਾ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਨੇ ਓਲੰਪਿਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਪੂਜਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਹਿਸਾਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਬੁਡਾਨਾ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਿਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਟਰੈਕਟਰ ਚਾਲਕ ਦੀ ਧੀ, ਢਾਂਡਾ ਨੇ ਮਹਾਬੀਰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਚ ਜੂਡੋ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਪਰੰਤੂ 2009 ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ। ਪੂਜਾ ਢਾਂਡਾ ਕਮਲੇਸ਼ ਢਾਂਡਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਅਜਮੇਰ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਜੋ ਖੁਦ ਐਥਲੀਟ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2007 ਵਿੱਚ ਜੂਡੋ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਮਹਾਸੰਘ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਘੱਟੋ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜੂਡੋ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਪੂਜਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ 2007 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੈਡੇਟ ਜੂਡੋ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ 2008 ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਹੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਅਤੇ ਕੋਚ ਕ੍ਰਿਪਾ ਸ਼ੰਕਰ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਪੂਜਾ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਹਿਸਾਰ ਵਿਖੇ ਕੋਚ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਸੋਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸੀ।
2010 ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਨੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਮਰ ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਪੂਜਾ ਨੇ ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗ੍ਰੇਪਲਰ ਬਬੀਤਾ ਫੋਗਟ ਵਿਰੁੱਧ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 2014 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਪਰ 2015 ਵਿਚ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਲਗਭਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਚੁਣੌਤੀ ਨਾ ਸਿਰਫ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਰਜਰੀ ਕਰਵਾਉਣੀ ਪਈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਦੀ ਲੰਬੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਦੇ ਖਰਚੇ, ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪਿਸਟ ਦੀ ਫੀਸ ਅਤੇ ਕਿਰਾਇਆ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਨ। ਕੁਸ਼ਤੀ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਪੋਰਟਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪੂਜਾ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ‘ਤੇ ਰਹੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਸਾਲ 2009 ਵਿਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੌਜਵਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਪੂਜਾ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨੋਟ 'ਤੇ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 60 ਕਿਲੋ ਵਰਗ ਵਿਚ 2010 ਦੇ ਸਮਰ ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। 2013 ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਡੈਬਿਉ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਲਡ ਰੈਸਲਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਪਰ ਪਹਿਲੇ ਗੇੜ ਵਿਚ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਬਬੀਤਾ ਫੋਗਟ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ, ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰੋਨਜ਼ ਮੈਡਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਏਸ਼ਿਆਈ ਕੁਸ਼ਤੀ ਮੁਕਾਬਲੇ 2014 ਵਿਚ ਆਸਤਾਨਾ 'ਤੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ 2017 ਦੇ ਸਾਰੇ ਚਾਰ ਸੀਨੀਅਰ ਕੌਮੀ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ। ਪ੍ਰੋ ਕੁਸ਼ਤੀ ਲੀਗ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ 3 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਤੇ ਓਲੰਪਿਕ ਜੇਤੂ ਹੇਲਨ ਮਰੁਲਿਸ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।
ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਦੰਗਲ (2016) ਵਿੱਚ ਬਬੀਤਾ ਫੋਗਟ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਹ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਖੇਡ ਸਕੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੂਜਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਫੋਗਟ ਭੈਣ ਗੀਤਾ ਫੋਗਟ ਨੂੰ ਅਸਲ-ਜੀਵਨ 2018 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਚੋਣ ਟਰਾਇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ।
ਉਸਨੇ ਕੈਰਾਰਾ ਸਪੋਰਟਸ ਅਰੇਨਾ 1 ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਓਡੁਨਾਯੋ ਅਡੇਕੁਓਰੋਏ ਨੂੰ 7-5 ਨਾਲ ਹਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੋਲਡ ਕੋਸਟ ਵਿਖੇ 2018 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਆਇਸ਼ਾ ਫਾਰੂਕ
ਆਇਸ਼ਾ ਫਾਰੂਕ (ਉਰਦੂ: عائشہ فاروق) (24 ਅਗਸਤ, 1987 ਨੂੰ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਾਈਟਰ ਪਾਇਲਟ ਹੈ।  ਆਇਸ਼ਾ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਹੈ,  ਉਹ ਪੰਜ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਪਾਇਲਟ ਹਨ। ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਆਇਸ਼ਾ ਫਾਰੂਕ ਲੜਾਈ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਰੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਫੋਰਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹਿਲਾ ਲੜਾਕੂ ਪਾਇਲਟ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰਾਹੀਂ। ਉਹ ਹੁਣ ਸਕੁਆਡਰੋਨ 20 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ 24 ਪੁਰਸ਼ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਨੀ-ਬਣੇ F7PG ਲੜਾਕੂ ਜੈੱਟ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਨ ਉਤਰਨਗੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦੁਲਾਰੀ ਕੁਰੈਸ਼ੀ
ਦੁਲਾਰੀ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਔਰੰਗਾਬਾਦ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਅਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਰਟ ਹਿਸਟਰੀ ਵਿਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਰੱਖੀ; ਉਸਦੇ ਥੀਸਿਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ, ' ਰੰਗਾਬਾਦ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦਾ ਕਲਾ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ'। ਉਸ ਨੇ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਵਿਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਪਲੋਮਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ| ਉਸਨੇ ਕਲਾ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਮਾਰਕਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ' ਤੇ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਨ| ਉਹ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ ਡਾ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਦਕਰ ਮਰਾਠਵਾੜਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਔਰੰਗਾਬਾਦ| ਉਹ ਐਲੋਰਾ - ਅਜੰਤਾ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵੀ ਹੈ| ਉਸਦਾ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਯੋਗਦਾਨ ਔਰੰਗਾਬਾਦ  ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਿਖੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨਾ  ਸੀ|ਡਾ. ਦੁਲਾਰੀ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਟੂਰਿਸਟ ਕਾਂਗਰਸ (ਪੱਛਮੀ ਜ਼ੋਨ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਹਨ। right|thumb|300x300px| ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ, ਵਣਜ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸੈਰ ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਡਾ: ਦੁਲਾਰੀ ਕੁਰੈਸ਼ੀ
ਕੰਮ
right|thumb| ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵਿਲੀਅਮ ਡਾਲਰਿੰਪਲ ਡਾ. ਦੁਲਾਰੀ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ Aurangਰੰਗਾਬਾਦ ਸਥਿਤ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਡਾ. ਦੁਲਾਰੀ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨੇ ਕਲਾ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਰਬੋਤਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੋਜ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਨ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਲੇਖਾਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਇੰਟਰਵਿ. ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਹਰਾ ਲਈ 500 ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ| ਉਸਨੇ ਔਰੰਗਾਬਾਦ  ਦੇ ਫਾਟਕਾਂ 'ਤੇ ਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਇਕ ਲੜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ' ਤੇ ਧਿਆਨ ਮਿਲਿਆ| ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਥਾਨਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਡਾ ਦੁਲਾਰੀ ਨੇ ਡਾ ਮੋਰਾਂਚਿੱਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਐਲੋਰਾ-ਔਰੰਗਾਬਾਦ  ਤਿਉਹਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਉਹ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ|
ਇਤਿਹਾਸ ਕਾਰਕੁਨ
ਡਾ: ਦੁਲਾਰੀ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਏ.ਐਸ.ਆਈ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕੁਝ ਚੱਟਾਨ-ਬਤਾਰੇਸੀਗਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਤਰੋਕਥਾਮ ਵਿਚ ਕੰਮ ਅਜੰਤਾ ਕੇਵਸ ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਫ਼੍ਰੇਸਕੋਰੇਸ | ਡਾ. ਦੁਲਾਰੀ, ਡਾ. ਮੋਰਾਂਵਿੱਛੀਕਰ ਅਤੇ ਡਾ. ਵਾਲਟਰ ਸਪਿੰਕ ਨੇ ਅਜਨਤਾ ਵਿਖੇ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਵੱਲ ਵੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਰਫ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਖਤਰੇ ਵਿਚ ਉਹ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਏਐਸਆਈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਜੰਤਾ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ|
ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ
ਜਨਮ
ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ 1862 ਈ. ਲੀਬੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਜਨਜ਼ੋਰ ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗੁਰੀਲਾ ਜੰਗ
ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਇੱਕ ਕੁਰਆਨ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਸੀ। ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਰਾਨ ਅਤੇ ਕੁਰਾਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾਸੀ। ਉਹ ਮਾਰੂਥਲੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਕਫ਼ ਯੋਧਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਮਾਰੂਥਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ੂਬ ਸਮਝਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਲਾਕਾਈ ਭੂਗੋਲ ਦੇ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭਰਪੂਰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਤਾਲਵੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰਦਾ ਤੇ ਫ਼ਿਰ ਮਾਰੂਥਲੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੀਆਂ ਆਜ਼ਾਦੀ-ਪਸੰਦ ਟੁਕੜੀਆਂ, ਫ਼ੌਜੀ ਕਾਫ਼ਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਂਦੀਆਂ ਤੇ ਰਸਦ ਤੇ ਮੁਵਾਸਲਤ ਦੀ ਰਾਹ ਕੱਟ ਦਿੰਦੇ।
ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੀ ਮਜ਼ਾਹਮਤੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਇਤਾਲਵੀਆਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਚਾਲ ਚਲੀ ਤੇ ਮਰਦਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੈਂਪਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੀ ਮਜ਼ਾਹਮਤੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੈਂਪਾਂ ਚ 1 ਲੱਖ 25 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਕੈਦ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਏਨੀ ਵੱਡੀ ਤਾਦਾਦ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੀ ਤਹਿਰੀਕ ਰੁਕੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ ਤੇ ਅਵਾਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ।
ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੇ ਸ਼ਹਾਦਤ
ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੀ 20 ਸਾਲਾ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਉਸ ਵੇਲੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਜੰਗ ਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਤਾਲਵੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਨੂੰ 16 ਸਤੰਬਰ 1931 ਵਿੱਚ ਸਰੇਆਮ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਤਾਲਵੀ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੀ ਕਿ ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਫਾਂਸੀ ਲਾਈ ਜਾਵੇ।
ਮਾਰੂਥਲ ਦਾ ਸ਼ੇਰ
ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੀ ਮੂਰਤ ਲਿਬੀਆ ਦੇ ਦਸ ਦੀਨਾਰ ਦੇ ਨੋਟ ਤੇ ਛਪੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਨਅਤ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ "ਮਾਰੂਥਲ ਦਾ ਸ਼ੇਰ" ਬਣਾਈ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਅਲਾਕਾਦ ਸੀ, ਫ਼ਿਲਮ ਚ ਉਮਰ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਉਂਥੋਨੀ ਕੂਈਨ ਨੇ ਅਦਾ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ
ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ (ਅੰਕ: 55) ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹੈ।
2022
<section end="Assembly Election 2022" />
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਜੰਗਲੀ ਸੇਂਜੀ
ਜੰਗਲੀ ਸੇਂਜੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ: Melilotus indicus) ਕਈ ਵਾਰ ਮੇਲੀਲੋਟਸ ਇੰਡੀਕਾ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੀਲੇ-ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਜੜੀ ਬੂਟੀ (ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਦੀਨ) ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। thumb| ਮੇਲੀਲੋਟਸ ਇੰਡੀਕਸ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੀਟ ਕਲੋਵਰ (ਜਾਂ ਸਵੀਟ-ਕਲੋਵਰ ), ਸੌਰ ਕਲੋਵਰ ( ਸੌਰ-ਕਲੋਵਰ, ਸੋਰਕਲੋਵਰ ), ਇੰਡੀਅਨ ਸਵੀਟ-ਕਲੋਵਰ, ਸਾਲਾਨਾ ਪੀਲਾ ਸਵੀਟਕਲੋਵਰ, ਬੋਖਾਰਾ ਕਲੋਵਰ, ਛੋਟੇ-ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਮਿੱਠਾ ਕਲੋਵਰ, ਆਮ ਮੇਲੀਲੋਟ, ਛੋਟੇ-ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਮੇਲੀਲੋਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਮਾਲ ਮੇਲੀਲੋਟ, ਮਿੱਠਾ ਮੇਲੀਲੋਟ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਲੂਸਰਨ ਅਤੇ ਹੈਕਸਹੈਮ ਸੈਂਟ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਕਿੰਗ ਆਈਲੈਂਡ ਮੇਲੀਲੋਟ ਜਾਂ ਕਿੰਗ ਆਈਲੈਂਡ ਕਲੋਵਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਣਨ
ਇਹ 10 ਤੋਂ 50 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (3.9 ਤੋਂ 19.7 ਇੰਚ) ਦੀ ਉਚਾਈ (ਕਦਾਈਂ ਹੀ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਤੱਕ) ਦੀ ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਜਾਂ ਦੋ-ਸਾਲਾ ਜੜੀ ਬੂਟੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿਕੋਣੀ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ ਸੰਘਣੇ ਰੇਸਮੇਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ 2 - 3 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਵਾਲ ਰਹਿਤ ਫਲੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ 'ਤੇ ਮਿੱਠੀ, ਕਲੋਇੰਗ ਸੁਗੰਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਵਾਂਗ ਗੋਂਬੂ
ਨਵਾੰਗ ਗੋਂਬੂ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Nawang Gombu), ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਆਦਮੀ ਹੈ ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਐਵਰੇਸਟ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੈ (नवांग गोम्बु; 1 ਮਈ, 1936 - 24 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2011) ਨੇਪਾਲੀ- ਸ਼ੇਰਪਾ ਮੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਨੇਪਾਲੀ- ਭਾਰਤੀ ਪਹਾੜ ਸੀ।
ਜੰਗਲੀ ਸੇਂਜੀ
ਰਿਹਾਇਸ਼
ਮੈਕਰੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਯੂਰਪ ਤੱਕ, ਅਤੇ ਤਪਸ਼ ਅਤੇ ਗਰਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਮੂਲ ਵੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਸਮੇਤ ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ।
ਨਵਾਂਗ ਗੋਂਬੂ
ਗੋਂਬੂ ਦਾ ਜਨਮ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਖੁੰਬੂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਦੇ ਚਾਚੇ ਤੇਨਜ਼ਿੰਗ ਨੋਰਗੇ ਸਮੇਤ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ 26,000 ਤੱਕ ਫੁੱਟ 1964 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸ਼ੇਰਪਾ ਸੀ। ਉਹ ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ (24,645 ਫੁੱਟ) ਨੂੰ ਸੰਮੇਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਨੇਪਾਲੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਤੀਜਾ ਆਦਮੀ ਬਣਿਆ। 1965 ਵਿਚ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਆਦਮੀ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਸਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਮਾਉਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ - ਇਹ ਇਕ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ, ਜੋ ਤਕਰੀਬਨ 20 ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਅਟੁੱਟ ਰਹੇਗਾ। ਪਹਿਲਾਂ 1963 ਵਿਚ ਅਮੈਰੀਕਨ ਮੁਹਿੰਮ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਆਦਮੀ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਸਤਾਰ੍ਹਵੇਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇੰਡੀਅਨ ਐਵਰੈਸਟ ਅਭਿਆਨ 1965 ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।
ਜੰਗਲੀ ਸੇਂਜੀ
ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਹੱਤਤਾ
ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਧੂ-ਮੱਖੀਆਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ, ਚਾਰੇ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਸੁਧਾਰਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ. ਇਹ ਕੁਝ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਬੀਜ ਫਸਲ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ, ਮੇਲੀਲੋਟਸ ਇੰਡੀਕਸ ਨੂੰ ਸਿੰਜੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਬਜ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਿਕਿਤਸਕ ਉਪਯੋਗ ਹਨ. ਇਸ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਗੁਣ ਹਨ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਲਫ਼ਾ-ਅਮਾਈਲੇਜ਼ ਰੋਕੂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਟਾਈਪ 2 ਸ਼ੂਗਰ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਵਾਂਗ ਗੋਂਬੂ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਗੋਂਬੂ ਦਾ ਜਨਮ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ, ਖੁੰਬੂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਨਵਾਂਗੰਗਾ ਇੱਕ ਭਿਕਸ਼ੂ ਸੀ, ਸਥਾਨਕ ਜਗੀਰਦਾਰੀ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਤੇਨਜ਼ਿੰਗ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਲਾਮੂ ਖੀਪਾ ਸੀ, ਜੋ ਇਕ ਸਰਪਾਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨਨ ਸੀ. ਦੋਵੇਂ ਭੱਜ ਗਏ, ਇੱਕ ਘੁਟਾਲੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਹ ਖੁੰਪੂ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।
ਜੰਗਲੀ ਸੇਂਜੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਦੀਨ
ਨਵਾਂਗ ਗੋਂਬੂ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗੋਂਬੂ ਨੂੰ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਰੋਂਗਬੁਕ ਮੱਠ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਿਕਸ਼ੂ ਬਣਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਤੁਰ ਕੇ ਜੋ ਹੁਣ ਐਵਰੈਸਟ ਅਧਾਰ ਕੈਂਪ ਹੈ। ਗੋਂਬੂ ਦੀ ਦਾਦੀ ਮੁੱਖ ਲਾਮਾ, ਤ੍ਰੂਲਸ਼ਿਕ ਰਿੰਪੋਚੇ ਦਾ ਇੱਕ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਪਰ ਸੰਬੰਧ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਬੇਰਹਿਮੀ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜੋ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਲੂੰਬੜ ਘਾਹ
ਲੂੰਬੜ ਘਾਹ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ: Polypogon monspeliensis, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਬੀਅਰਡ-ਘਾਹ ਜਾਂ ਸਾਲਾਨਾ ਰੈਬਿਟਸਫੁੱਟ ਘਾਹ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਘਾਹ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਜੱਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਇੱਕ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਬੂਟੀ (ਨਦੀਨ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਘਾਹ ਹੈ, ਜੋ 5 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਚਾਈ ਤੱਕ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਨਰਮ, ਫੁੱਲਦਾਰ ਫੁੱਲ ਇੱਕ ਸੰਘਣਾ, ਹਰੇ ਰੰਗ ਦਾ, ਪਲੂਮੇਲਿਕ ਪੈਨਿਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਲੋਬਸ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਪਾਈਕਲੇਟਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ, ਪਤਲੇ, ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਆਨਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਬਣਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਵਾਂਗ ਗੋਂਬੂ
ਕਰੀਅਰ
ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਗੋਂਬੂ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਿਆ, ਨੰਗਪਾ ਲਾ ਨੂੰ ਖੁੰਬੂ ਵਿੱਚ ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲੇ ਪੱਛਮੀ ਸੈਲਾਨੀ ਐਵਰੈਸਟ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਪਹੁੰਚਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਸਨ।
ਲੂੰਬੜ ਘਾਹ
ਇਹ ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਚੋਖਾ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਦੁੰਬੀ ਸਿੱਟੇ ਦੀ ਤਰਾਂ ਸੰਘਣੀ, ਹਲਕੀ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬੀਜ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨਵਾਂਗ ਗੋਂਬੂ
ਕਰੀਅਰ
ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਆਦਮੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਇੰਡੀਅਨ ਮੁਹਿੰਮ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਲ ਐਵਰੈਸਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਕਾਰਨਾਮਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਰਿਕਾਰਡ ਬਹੁਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਤੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਮਾ Rainਨ ਰੇਨੇਅਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।
ਨਵਾੰਗ ਗੋਂਬੂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਪਹਾੜੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ। ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਸੀ ਜੋ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਲੂੰਬੜ ਘਾਹ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਦੀਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਘਾਹ
ਨਵਾਂਗ ਗੋਂਬੂ
ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੋਂਬੂ ਨੇ 1950 ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ 1963 ਦੇ ਐਵਰੈਸਟ ਅਭਿਆਨ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਚੜਾਈ ਦੀਆਂ ਪੁਲਾਂਘਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। 2006 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਏ ਪੀ ਜੇ ਅਬਦੁੱਲ ਕਲਾਮ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤੇਨਜਿੰਗ ਨੌਰਗੇ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936
ਗੁੱਲੀ ਡੰਡਾ (ਨਦੀਨ)
ਵਰਣਨ
ਫਲਾਰਿਸ ਨਾਬਾਲਗ 1.8 ਮੀਟਰ (5.9 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੱਕ ਸਲਾਨਾ ਝੁੰਡ ਘਾਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪਾਈਕ ਵਰਗਾ ਪੈਨਿਕਲ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆ ਸਿੱਧੀਆਂ ਅਤੇ ਗੰਢਾਂ ਪੋਰੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦਿਆ ਹਨ। ਗੰਢਾਂ ਤੋਂ ਨਵੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਕਣਕ ਵਾਂਗ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਟੇ ਗੋਲ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਚੋਖੇ ਗੁੰਦਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੀਜ ਛੋਟੇ, ਚਮਕੀਲੇ ਅਤੇ ਅਲਸੀ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਬੂਟਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੀਜ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਗਲਾ ਵਾਧਾ ਵੀ ਬੀਜ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂ
ਇਹ ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਚਾਰੇ ਜਾਂ ਚਾਰੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੀਜ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਸੰਭਾਵੀ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। left|thumb|ਗੁੱਲੀ ਡੰਡੇ ਦੇ ਬੂਟੇ। center|thumb|ਗੁੱਲੀ ਡੰਡਾ ਪੱਕਿਆ ਹੋਇਆ।|267x267px
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਦੀਨ
ਅਦਨਾਨ ਸਾਜਿਦ ਖ਼ਾਨ
ਅਦਨਾਨ ਸਾਜਿਦ ਖ਼ਾਨ ਇੱਕ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੂਲੂ ਦਾਦਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ
ਅਦਨਾਨ ਸਾਜਿਦ ਖ਼ਾਨ ਹੁਣ ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਮੂਵੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਸਾਜਨ ਚਲੇ ਸਾਸੂਰ 2 ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੁਆਰਾ ਐਨ ਐਨ ਸਦੀਕੀ
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਉਹ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਹੈੱਜਈ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਿਜ਼ਾਮ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਥਿਏਟਰਾਂ ਵਿੱਚ 50 ਦਿਨ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜੰਗਲੀ ਪਾਲਕ
ਜੰਗਲੀ ਪਾਲਕ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ: Rumex dentatus) ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਨਾਵਾਂ ਟੂਥਡ ਡੌਕ ਅਤੇ ਏਜੀਅਨ ਡੌਕ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਜੱਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਦੀਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਜਾਂ ਦੋ-ਸਾਲਾ ਜੜੀ ਬੂਟੀ ਹੈ ਜੋ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਚਾਈ ਵਿੱਚ 70 ਜਾਂ 80 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤੱਕ ਇੱਕ ਪਤਲੀ, ਖੜ੍ਹੀ ਡੰਡੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤੇ 12 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੰਬਾਈ ਤੱਕ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਲਹਿਰਦਾਰ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਡਾਕਾਰ ਤੋਂ ਲੈਂਸ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰੁਕਾਵਟੀ ਲੜੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਗੁੱਛੇ 10 ਤੋਂ 20 ਫੁੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਇੱਕ ਪੈਡੀਸਲ ਉੱਤੇ ਲਟਕਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਫੁੱਲ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੇ ਟੇਪਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 3 ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਵਰਗੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਊਬਰਕਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪੌਦੇ ਵਿੱਚ ਐਲੀਲੋਪੈਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਹੈ। center|thumb|ਜੰਗਲੀ ਪਾਲਕ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਦੀਨ
ਕੰਡਿਆਲੀ ਪਾਲਕ
ਕੰਡਿਆਲੀ ਪਾਲਕ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ: Rumex spinosus), ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੇ ਕੰਡੇ, ਸਪਾਈਨੀ ਡੌਕ, ਜਾਂ ਲੈੱਸਰ ਜੈਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਪੌਲੀਗੋਨੇਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਜੜੀ ਬੂਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗਰਮ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰੇਤਲੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਤਿਬੰਧਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਦੀਨਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਵਹਾਰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ।
ਵਰਣਨ
ਇਹ ਪੌਦਾ ਇੱਕ ਫੈਲੀ ਬੂਟੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਆਕਾਰ ਵਿਚ ਸਾਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਾਲਕ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਿੰਗਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਇੱਕੋ ਪੌਦੇ 'ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁੱਛੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੌਦਾ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ, ਕੰਡੇਦਾਰ ਕੇਸਿੰਗ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਟਹਿਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਤਣੇ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੜ੍ਹ ਮੋਟੀ ਅਤੇ ਰਸਦਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੌਦੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜੜ੍ਹ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਣੇ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਤਿੱਖੇ, ਹੰਢਣਸਾਰ ਬੀਜ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੱਖੜੇ ਦੇ ਸਮਾਨ ਆਕਾਰ ਦੇ ਬੀਜ) ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਦੀਨ
ਐਮੀ ਵਿਰਕ
ਐਮੀ ਵਿਰਕ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ।  ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂਂ ਵਿਚੋਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਐਮੀ ਵਿਰਕ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਅੰਗਰੇਜ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਨਿੱਕਾ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ ਫਿਲਮ ਵਿੱੱਚ ਮੁੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਸਿੰਗਲ ਟਰੈਕ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਸਫਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਟਰੈਕ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ "ਯਾਰ ਅਮਲੀ" ਅਤੇ "ਜੱਟ ਦਾ ਸਹਾਰਾ" ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਗਾਣੇ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ "ਜੱਟੀਜ਼ਿਮ" 2013 ਵਿੱੱਚ ਰਿਲੀਜ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੀ.ਟੀ.ਸੀ. ਸੰਗੀਤ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱੱਚ ਸਾਲ ਦੀ ਸਰਬੋਤਮ ਐਲਬਮ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ 2015 ਵਿੱੱਚ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਮਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਪੀ.ਟੀ.ਸੀ. ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਐਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੈਸਟ ਡੇਬਿਊ ਐਕਟਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਪਾਠ
ਪਾਠ ਜਾਂ ਪਾਠ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ पाठ (ਪਾਠ) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪੜ੍ਹਨਾ ਜਾਂ ਪਾਠ ਕਰਨਾ। ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਜੋ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਸਮਝਣਾ ਵਧੇਰੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਪਾਠ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚਾਰ/ਚਰਚਾ ਨਾਲੋਂ ਨੀਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਬਾਣੀਆਂ ਜਾਂ ਸਿਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਪਾਠ, ਇਕੱਲੇ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਜਾਂ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹਰ ਉਚਾਰ-ਖੰਡ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਸਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਨਾਦ, ਧੁਨੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਛੂਹ ਸਕੇ।
ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਸਿਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਕ ਸੂਤਰ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ। (ਸੂਤਰ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਤਰ ਹੈ। ) ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਸੂਤਰ ਨੂੰ ਦੋ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ (//) ਨਾਲ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਲੈਅ ਅਤੇ ਧਿਆਨ-ਪੂਰਵਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਗ੍ਰੰਥ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਮੂੜ੍ਹਾ
ਮੂੜ੍ਹਾ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਮੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਆਸਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੰਜ, ਕਣਕ ਦੇ ਨਾੜ ਤੇ ਸਰਕੜੇ ਦੇ ਕਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੂੜ੍ਹੇ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਵਿਛਾ ਕੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਡੇਢ ਦੋ ਫੁੱਟ ਉੱਚੇ ਮੂੜ੍ਹੇ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਵਿਛਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੂੜ੍ਹਾ ਮੁੰਜ ਜਾਂ ਨਾੜ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਖੜ੍ਹਾ ਮੂੜ੍ਹਾ ਸਰਕੜੇ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਲਵਾੜ ਦੇ ਕਾਨਿਆਂ ਦਾ ਮੂਹੜਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 12 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੇ ਕਾਨੇ ਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨਿਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮੂਹੜਾ ਬਣਾਉਣ ਜੋਗੀ ਸਿਰਕੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਿਰਕੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਗੁਲਾਈਦਾਰ ਕਰਕੇ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਗੁਲਾਈ ਡੇਢ ਕੁ ਫੁੱਟ ਵਿਆਸ ਦੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਿਰਕੀ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਹਿੱਸਾ ਧਰਤੀ ਉਪਰ ਰੱਖਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਬਗੜ ਨਾਲ। ਮੁੰਜ ਨਾਲ 7/8 ਕੁ ਇੰਚ ਗੁਲਾਈਦਾਰ ਬੰਨ੍ਹ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਬੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੰਜ ਦੀ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਵਲ੍ਹੇਟਿਆ/ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਿਰਕੀ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਬੰਨ੍ਹ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਮੰਜੀ ਦੀ ਬੁਣਤੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੰਜ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਬੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਬੁਣੀ ਹੋਈ ਥਾਂ ’ਤੇ ਹੀ ਬੈਠਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਲਵਾੜ ਦੇ ਕਾਨਿਆਂ ਦਾ ਮੂਹੜਾ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਮੂਹੜੇ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਸਰਮਾਏਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਹੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮੂਹੜੇ ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਬਣਤਰ
ਮੁੰਜ ਦਾ ਮੂੜ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅੱਧਾ ਕੁ ਇੰਚ ਮੋਟੀ ਮੁੰਜ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਉੱਪਰ ਮੁੰਜ ਦੀ ਬਰੀਕ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਵਲੇਟੇ ਮਾਰ ਕੇ ਗੋਲੀਈਦਾਰ ਮੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਗੋਲਾਈਦਾਰ ਬੁਣਤੀ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਡੇਢ ਫੁੱਟ ਵਿਆਸ ਵਾਲਾ ਮੂੜ੍ਹਾ ਬਣਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਹਰਕੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਕਹਿਲ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼, ਯੂਨੀਸਟਾਰ ਬੁੱਕਸ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 2013, ਪੰਨਾ 236-237
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ
ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ
ਪਹਾੜੀ ਰਾਜੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਸਨ। ਮੁਗਲ ਜਰਨੈਲ ਆਨੰਦਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ (1700) ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਹੁੰਦਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਭੂਪ ਚੰਦ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮੰਗਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਾਂ, ਜੰਮੂ, ਨੂਰਪੁਰ, ਮੰਡੀ, ਭੂਟਾਨ, ਕੁੱਲੂ, ਕਿਓਂਥਲ, ਗੁਲੇਰ, ਚੰਬਾ, ਸ੍ਰੀਨਗਰ, ਡਧਵਾਲ, ਹਿੰਦੂਰ, ਜਸਵਾਨ, ਬਿਲਾਸਪੁਰ, ਕਾਂਗੜਾ, ਬਿਜਰਵਾਲ, ਡਰੌਲੀ ਅਤੇ ਸਿਰਮੂਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਜਮੇਰ ਚੰਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ। ਅਜਮੇਰ ਚੰਦ ਨੇ ਕੌਂਸਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ। ਅਜਮੇਰ ਚੰਦ ਨੇ ਗੁੱਜਰਾਂ ਅਤੇ ਰੰਘੜਾਂ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਗੁਰੂਆਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਜਗਤੁੱਲ੍ਹਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਫ਼ੌਜਾਂ 300,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਨ।
ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਾਰਚ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਮਾਝਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੰਜ ਸੌ ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਹੋਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਫ਼ੌਜੀ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ
ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਹੋਲਗੜ੍ਹ (ਅਗਮਗੜ੍ਹ), ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ, ਤਾਰਾਗੜ੍ਹ, ਕੇਸ਼ਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ ਲੈ ਲਈਆਂ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਅ ਪੱਖ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ 500-500 ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਈ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਲੈ ਗਏ। ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ 100 ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਤਾਰਾਗੜ੍ਹ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ।
ਰਾਜਾ ਅਜਮੇਰ ਚੰਦ ਨੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਰਾਗੜ੍ਹ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤਾਇਨਾਤ ਸੀ। ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਕਾਂਗੜਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਘੁਮੰਡ ਚੰਦ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਿੱਖ ਮੁਗਲਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਏ।
ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ, ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ 'ਤੇ ਤੋਪਾਂ ਚਲਾਈਆਂ। ਜਸਵਾਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੇਸਰੀ ਚੰਦ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ, ਗੁੱਜਰਾਂ ਅਤੇ ਰੰਘੜਾਂ ਨਾਲ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਮਲਾਵਰ ਬਲ 100,000 ਸੀ। ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵਰ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਫ਼ੌਜ ਆਪਣੀ ਅੱਧੀ ਤਾਕਤ ਗੁਆ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਗੁੱਜਰ ਅਤੇ ਰੰਘੜ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦੀ ਕਗਾਰ 'ਤੇ ਸਨ, ਪਰ ਜਗਤੁੱਲਾ ਆਪਣੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ 100 ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਫ਼ੌਜ ਲੈ ਕੇ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਰਲ ਗਿਆ। ਕੇਸਰੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਜਗਤੁੱਲਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਭਾ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨ-ਪੱਖੀ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਕੇਸਰੀ ਚੰਦ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਹਮਲਾ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਜਗਤੁੱਲਾ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਹਮਲਾ ਕਰੇਗਾ। ਅਜਮੇਰ ਚੰਦ ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ ਹਮਲਾ ਕਰੇਗਾ।
ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੇਸਰੀ ਚੰਦ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਮਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਕੇਸਰੀ ਚੰਦ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਹੇਠ 100,000 ਦੀ ਫੌਜ ਸੀ। ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਅਗਮਗੜ੍ਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੋਲਗੜ੍ਹ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਜਗਤੁੱਲਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਜਗਤੁੱਲਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ। ਲਾਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਘੁਮੰਡ ਚੰਦ ਨੇ ਗਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਜਗਤੁੱਲਾ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ। ਭਾਈ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕਤਲੇਆਮ ਹੋਇਆ। 9 ਘੰਟੇ ਤੱਕ, ਘੁਮੰਡ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਹਿਯੋਗੀ ਫੌਜਾਂ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੜਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਨੇ ਜਗਤੁੱਲਾ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਆਲਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਫਰਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤੇ।
ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਭਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਜਮੇਰ ਚੰਦ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਸੁਲ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਜਸਵਾਲ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੇਸਰੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਭੂਪ ਚੰਦ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਅਨੰਦਪੁਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦ੍ਰਿੜ ਲੜਾਈ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ।
ਦਿਨ ਦੋ
ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਤੜਕੇ, ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਪਾਂ 'ਤੇ ਤੋਪਾਂ ਅਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਰਾਈਫਲਾਂ ਨਾਲ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ।
ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਅਜਮੇਰ ਚੰਦ ਨੇ ਕਰੋ ਜਾਂ ਮਰੋ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨਾਲ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ 'ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਅਜੇ ਉਸਾਰੀ ਅਧੀਨ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਇਕ ਕੰਧ ਅੱਧੀ ਹੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਪੰਜ ਘੰਟੇ ਚੱਲੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਦੋਨਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਦਿਨ ਭਰ ਹੋਰ ਹਮਲੇ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ। ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੱਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਘੋੜਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਉਹ ਲੜਦਾ ਰਿਹਾ। ਗਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਪਰ ਰਾਜਾ ਕੇਸਰੀ ਚੰਦ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਿਆਂ, ਗੁੱਜਰਾਂ ਅਤੇ ਰੰਘੜਾਂ ਦੇ ਗਠਜੋੜ ਨੇ ਸਿੱਖ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਦਿਨ ਤਿੰਨ
ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਹੀ ਲੜਾਈ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਅਜਮੇਰ ਚੰਦ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਨੰਦਪੁਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਮਲਾ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਇਹ ਹਮਲਾ ਅਜਮੇਰ ਚੰਦ ਲਈ ਇੱਕ ਤਬਾਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਸਿੱਖ ਬਜ਼ੁਰਗ ਜਰਨੈਲ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਗ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਸਿੰਘ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ।
ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਅਜਮੇਰ ਚੰਦ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਭਾ ਬੁਲਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਮੰਡੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਪਾਇਆ, ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬੇਨਤੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨੂੰ ਹਾਥੀ ਦੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਫਵਾਹ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਦਾ ਹਾਥੀ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਭੱਜ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਧੀਰ ਮੱਲ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਜਾਰੀ ਰਹੀ
right|thumb|300x300px| [[ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਨਾਗਨੀ ਬਰਛਾ (ਸੱਪ ਦੇ ਬਰਛੇ) ਨਾਲ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਫੌਜਾਂ ਉੱਤੇ ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸ਼ਰਾਬੀ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਦਾ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ। ਇਹ ਫੋਟੋ ਮੋਹਾਲੀ ਤੋਂ ਸਰਹਿੰਦ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਲਈ ਗਈ ਸੀ]] ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖੇ ਮਾਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਕੇ ਥੱਕ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹਾਥੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨੂੰ ਹਾਥੀ ਦੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਦਾ ਹਾਥੀ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਭੱਜ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਧੀਰ ਮੱਲ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਹਾਥੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹਾਥੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਚਾਰਜ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹਾਥੀ ਬਣਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਰਛੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਿਆ। ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਰਾਬੀ ਹਾਥੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਅੱਗੇ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕੇਸਰੀ ਚੰਦ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਲਵਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰੀ ਚੰਦ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਚੀਕਿਆ, "ਕੇਸਰੀ ਚੰਦ ਆ ਕੇ ਮਾਰੋ"। ਕੇਸਰੀ ਚੰਦ ਮਾਰਿਆ ਪਰ ਖੁੰਝ ਗਿਆ। ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਨੇ ਚੰਦ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਬਰਛੇ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ। ਮੋਖਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹੰਡੂਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜ਼ਖਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਫੌਜ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਈ।
ਆਖਰੀ ਹਮਲਾ
ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਕੌਂਸਲ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਕਾਂਗੜੇ ਦੇ ਰਾਜਾ ਘੁਮੰਡ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਖੂਨੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਘੁਮੰਡ ਚੰਦ ਦੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਆਲਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਲੜਾਈ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਚੱਲੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਤੀਜੇ ਨਿਕਲੇ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਭਾਈ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਘੁਮੰਡ ਚੰਦ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਅਤੇ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦਾ ਅੰਤ
ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਭਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੰਧੀ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਭੇਜੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, “ਸਤਿਗੁਰੂ, ਅਸੀਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਗਊ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਗੇ ' ਤੇ ਸਹੁੰ ਖਾਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ 'ਤੇ ਛਾਪਾ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾਂਗੇ। ਅਸੀਂ ਪਹਾੜੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਦਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਲ੍ਹਾ ਆਨੰਦਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।” ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਛੱਡਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਅੰਤ ਤੱਕ 150,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਜੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ
ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਿਰਮੋਹ ਪਿੰਡ (ਨਿਰਮੋਹਗੜ੍ਹ) ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਇਹ ਸੌਦਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਨ। ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਨਿਰਮੋਹਗੜ੍ਹ ਦੀ ਲੜਾਈ (1702) ਲੜੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਤੱਕਲਾ (ਨਦੀਨ)
ਤੱਕਲਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ: Silene conoidea) ਕੈਰੀਓਫਿਲੇਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਨਾਵਾਂ ਨਦੀਨ ਸਿਲੀਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਰੇਤ ਦੀ ਕੈਚਫਲਾਈ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਇੱਕ ਨਦੀਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਵਾਲੇ ਤਣੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੱਕ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਸਾਲਾਨਾ ਪੌਦਾ ਹੈ। ਲਾਂਸ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਪੱਤੇ ਪੌਦੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ 12 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤੱਕ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਫਿਊਜ਼ਡ ਸੈਪਲਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ, ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਗਲੈਂਡੂਲਰ ਕੈਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ, ਪੰਜ ਚਮਕਦਾਰ ਗੁਲਾਬੀ ਪੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। center|thumb|ਤੱਕਲਾ (Silene conoidea L)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਦੀਨ
ਮੈਰੀ ਐਨ ਗੋਮਸ
ਗੋਮਸ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ 1999 ਏਸ਼ੀਅਨ ਯੂਥ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਗਰਲਜ਼ ਅੰਡਰ 10 ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। 2005 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨਮਾਂਗਨ, ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅੰਡਰ 16 ਗਰਲਜ਼ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ 2006, 2007 ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਜੂਨੀਅਰ (ਅੰਡਰ 20) ਗਰਲਜ਼ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਗੋਮਜ਼ ਨੇ 2011, 2012 ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਮਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵੀ ਜਿੱਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਜੋਤੀ ਕੀਰਿਤ ਪਾਰਿਖ
ਜਨਮ - 20 ਮਾਰਚ 1941
ਨੈਸ਼ਨਾਲਿਟੀ - ਇੰਡੀਆ
ਅਵਾਰਡ- ਨੋਬਲ ਪੀਸ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਟੁ ਆਈ.ਪੀ.ਸੀ.ਸੀ ਅਉਥਰ ਇਨ 2007, ਬੁਟਰੋਸ ਘਾਲੀ ਅਵਾਰਡ, ਭਸੀਨ ਅਵਾਰਡ
ਸਿੱਖਿਆ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਐੱਸ.ਸੀ. ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਬਰਕਲੇ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿਚ 1964 ਵਿਚ ਅਤੇ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ., ਕਾਲਜ ਪਾਰਕ 1967 ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਸੀ |
ਕਰੀਅਰ
ਪਰੀਖ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ, ਯੂਐਸ ਦੇ ਊਰਜਾ ਵਿਭਾਗ, ਈਈਸੀ, ਬ੍ਰਸੇਲਜ਼ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯੂ ਐਨ ਆਈ ਡੀ ਓ, ਐਫਏਓ, ਯੂ ਐਨ ਯੂ, ਯੂਨੈਸਕੋ, ਅਤੇ ਯੂ ਐਨ ਡੀ ਪੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 1976-78 ਅਤੇ 1980-86 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਆਸਟਰੀਆ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਫਾਰ ਅਪਲਾਈਡ ਸਿਸਟਮ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ (IIASA) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 1978-80 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ energyਰਜਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। 1986-2003 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਆਫ਼ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਰਿਸਰਚ (ਆਈਜੀਆਈਡੀਆਰ) ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਚਲਾਏ ਹਨ. ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਉਰਜਾ ਦੀ ਮੰਗ ਮਾਡਲਿੰਗ, ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ, ਪੇਂਡੂ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਮਾਸ ਵੰਡ, ਊਰਜਾ ਨੀਤੀ, ਬਿਜਲੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਡਿਮਾਂਡ ਸਾਈਡ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਘਟਾਓ, ਗੱਲਬਾਤ, ਅਨੁਕੂਲਤਾ, ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ. ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ ਲੇਖਾ, ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪੁਨਰ ਗਠਨ ਖਪਤ ਦੇ ਪੈਟਰਨ, ਵਾਧੇ ਦੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਵਿਧਾ (ਜੀ.ਈ.ਐੱਫ.), ਜੀ.ਈ.ਐੱਫ. ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕੁਸ਼ਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ, ਆਈ ਪੀ ਸੀ ਸੀ ਜਵਾਬ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਵਿਚ ਉੱਤਰ-ਦੱਖਣ ਦੇ ਮੁੱਦੇ, ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਲਾਗੂ: ਉੱਤਰ-ਦੱਖਣ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਮੌਕੇ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਪੇਂਡੂ ਊਰਜਾ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ, ਵਾਤਾਵਰਣਿਕ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਬਾਰੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਰਵੇਖਣ. ਇਹ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਫੋਕਸ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਹਵਾ ਦੀ ਕੁਆਲਟੀ; ਪਾਣੀ ਦੀ ਕੁਆਲਟੀ; ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਮਿਉਨਿਟੀ ਲੈਂਡ ਰੀਜਨਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹਨ |
ਡਾ ਪਾਰਿਖ ਦਾ ਇੱਕ ਸਦੱਸ ਸੀ ਜਲਵਾਯੂ ਬਦਲਾਅ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਪਰਿਸ਼ਦ, ਜੋ ਕਿ ਿਨਰਧਾਰਨ, ਅਨੁਕੂਲਤਾ, ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਰੋਜ਼ਮਰਾ ਦੇ ਲਈ ਕੌਮੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਤਾਲਮੇਲ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ|
ਆਈਆਰਏਡੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸੰਮਲਤ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦਿਆਂ ਸੁਤੰਤਰ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨੀਤੀਗਤ ਖੋਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ| ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਪਰਿਪੇਖਾਂ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ ਪਾਵਰ ਟਾਰਡੇ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਜਲਵਾਯੂ ਲਚਕਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਊਰਜਾ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਨੀਤੀ-ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਖੋਜ ਇਕ ਬਹੁ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ, ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ
ਪਰੀਖ ਦਾ ਵਿਆਹ ਡਾ. ਕਿਰੀਟ ਪਰਖ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ | ਉਸਦਾ ਬੇਟਾ ਮੌਲਿਕ ਪਰੀਖ ਐਰੀਜ਼ੋਨਾ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਧੀ ਅਨੋਖੀ ਪਰੀਖ ਜੋਹਾਨਸਬਰਗ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੁਗ਼ਲ-ਸਿੱਖ ਯੁੱਧ
ਅਰਲੀ ਮੁਗਲ-ਸਿੱਖ ਯੁੱਧ 1621 ਤੋਂ 1653 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਸੀ।