cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਰੂਥ ਫ਼ਾਓ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਖ਼ਿਦਮਤਾਂ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 1960 ਤੱਕ ਕੋੜ੍ਹ ਦੇ ਹਜਾਰਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਇਹ ਮਰਜ਼ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਵੀ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਕੋੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਗਾਹਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਗਾਹਾਂ ਕੋੜ੍ਹੀ ਅਹਾਤੇ ਕਹਿਲਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਲੋਕ ਅੱਖਾਂ, ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਨੱਕ ਲਪੇਟ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਹਾਤਿਆਂ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦੇ ਸਨ। ਲੋਕ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਖਾਨਾ ਦੀਵਾਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਅੰਦਰ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਬੇਚਾਰੇ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਚਿੱਕੜ ਵਿੱਚ ਲਿਬੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਝਾੜ ਕੇ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਤਮਾਮ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋੜ੍ਹੀ ਅਹਾਤੇ ਸਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋੜ੍ਹ ਨੂੰ ਨਾਕਾਬਿਲ ਇਲਾਜ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋੜ੍ਹ ਜਾਂ ਜਜ਼ਾਮ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਕੋਲ ਦੋ ਆਪਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ: ਸਿਸਕ ਸਿਸਕ ਕੇ ਜਾਨ ਦੇ ਦੇਣ ਜਾਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲੈਣ। 1960 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਅਦਾਰੇ ਨੇ ਡਾਕਟਰ ਰੂਥ ਫ਼ਾਓ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭੇਜਿਆ। ਇੱਥੇ ਆਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਜ਼ਾਮ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਬੁਰੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਨਾ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਰਾਚੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੈਕਲੋਡ ਰੋਡ ਕੋੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਫਰੀ ਕਲੀਨਿਕ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜੋ ਇੱਕ ਝੁੱਗੀ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਏਡੀਲੇਡ ਲੇਪਰਸੀ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕਾਇਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸ਼ਫ਼ਾਖ਼ਾਨਾ ਜਜ਼ਾਮ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਵੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਡਾਕਟਰ ਆਈ ਕੇ ਗਿਲ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗ ਗਏ। ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਹੋਈ ਤਾਦਾਦ ਦੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ 1963 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਕਾਇਦਾ ਕਲੀਨਿਕ ਖ਼ਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਕਰਾਚੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪੂਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਗੋਂ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜਜ਼ਾਮੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲਗਾ। ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਾਫੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਕਲੀਨਿਕ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਅਮਲੇ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਡਾਕਟਰ ਰੂਥ ਫ਼ਾਓ ਹੀ ਨੇ ਦਿੱਤੀ। ਜਜ਼ਾਮ ਦੀ ਮਰਜ਼ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਰੂਥ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰੇ ਵੀ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਵੀ ਡਾਕਟਰੀਅਮਲੇ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਜ਼ਾਮ ਦੀ ਮਰਜ਼ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਵੀ ਦਾਨ-ਰਾਸ਼ੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੇਪਰਸੀ ਟਰੀਟਮੈਂਟ ਸੈਂਟਰ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੇਪਰਸੀ ਕੰਟਰੋਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਰਤੀਬ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਹਿਮ ਕਿਰਦਾਰ ਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਡਾਕਟਰ ਰੂਥ ਫਾਉ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਥੀ ਸਿਸਟਰ ਬੈਰਨਸ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਆਈ ਕੇ ਗੁੱਲ ਦੀਆਂ ਸੁਹਿਰਦ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਸਬੱਬ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਲੋਂ ਇਸ ਮੂਜ਼ੀ ਮਰਜ਼ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਮੁਮਕਿਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਯੂ ਐਨ ਓ ਦੇ ਅਦਾਰੇ ਵਰਲਡ ਹੈਲਥ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਜਜ਼ਾਮ ਦੀ ਮਰਜ਼ ਉੱਤੇ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਬੂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਜਨਮ 1929 ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਲੇਯਿਜ਼ੀਗ ਦੇ ਲੋਕ
ਰੋਹਿਣੀ ਭਾਤੇ
ਰੋਹਿਣੀ ਭਾਤੇ ਜਾਂ ਰੋਹਿਨੀ ਭਾਟੇ ( ਮਰਾਠੀ : रोहिणी भाटे) (14 ਨਵੰਬਰ 1924 - 10 ਅਕਤੂਬਰ 2008) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਕਥਕ ਨਾਚ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ, ਅਧਿਆਪਕ, ਲੇਖਕ, ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਮਾਨਤਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ, ਅਤੇ ਕਾਲੀਦਾਸ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਰੋਹਿਨੀ ਨੇ ਜੈਪੁਰ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਦੇ ਘਰਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਕਥਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਨ੍ਰਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਬਣਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅਭਿਨਯਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਨਾਚ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਆਲੋਚਕ ਸੁਨੀਲ ਕੋਠਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਜੈ ਮਹਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਕਾਲੀਦਾਸ ਦੀ ਰਿਤੂਸੰਹਾਰ ਅਤੇ ਰਿਗਵੇਦ ਦੀ ਉਸਬਾ ਸੁਕਤਾ   ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਪੜ੍ਹਾਈ
ਰੋਹਿਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਪਟਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇਕ ਮੱਧ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਕਰਹਿੜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਆਈ। ਰੋਹਿਨੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਪਾਰਵਤੀ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1946 ਵਿਚ ਫਰਗੂਸਨ ਕਾਲਜ ਦੀ ਆਰਟਸ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਜੈਪੁਰ ਘਰਾਨਾ ਦੇ ਸੋਹਣਲਾਲ ਨਾਲ ਕਥਕ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਪੰਡਤ ਲਛੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕਠਕ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਮੋਹਨ ਰਾਓ ਕਾਲੀਅਨਪੁਰਕਰ ਦੀ ਲਖਨਊ ਘਰਾਨੇ ਤੋਂ, ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਕੇਸ਼ਵ ਰਾਓ ਭੋਲੇ ਅਤੇ ਵਸੰਤ ਰਾਓ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਤੋਂ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਥਕ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਹਾਲਤਾਂ, ਭੂਗੋਲਿਕ, ਬੌਧਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਸਥਾਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਰੋਹਿਨੀ ਕਥਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਗੀਤਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਰੁਚੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦਿਆਂ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਰੋਹਿਨੀ ਨੇ 1947 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਵਿਖੇ ਨ੍ਰਿਤਭਾਰਤੀ ਕਥਕ ਡਾਂਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਛੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਡਾਂਸਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਥਕ ਨਾਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਇਆ।
1952 ਵਿਚ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਫਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੀਨ ਗਈ। ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਉਸ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚਾਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਿਆ।
ਉਸਨੇ ਖਹਿਰਾਗੜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿਖੇ ਕਥਕ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ ਸਿਲੇਬਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਲੈਕਚਰਾਰ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਰੋਹਿਨੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਕਥਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ।
ਰੋਹਿਨੀ ਭਾਟੇ ਨੇ ਮਰਾਠੀ ਵਿਚ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, ਮਾਝੀ ਨ੍ਰਿਤਯਸਾਧਨਾ, ਈਸਾਡੋਰਾ ਡੰਕਨ, ਐਮ ਈਸਾਡੋਰਾ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ, ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਚ ਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਅਭਿਨਯ ਦਰਪਨਾ ਦਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਥਕ ਦਰਪਣ ਦੀਪਿਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੋਹਿਨੀ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕਈ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਅਧਾਰਤ ਕੀਤਾ. ਉਸਨੇ ਕਥਕ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੇਪਰ ਵੀ ਲਿਖੇ ਸਨ।
2002 ਵਿਚ, ਉਹ ਇਕ ਜਰਮਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਜਿਸ ਵਿਚ ਟਾਈਮ ਐਂਡ ਸਪੇਸ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਰੋਹਿਨੀ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਤਬਲਾ ਪਲੇਅਰ ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਕਾਮਤ ਉਦੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ 1952 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਆਇਆ ਸੀ. ਦੋਵਾਂ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਸੰਗਠਨ 15 ਲੰਬੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਰੋਹਿਨੀ ਨੇ ਕਥਾਧਿਕ ਅਤੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਵਿਚ ਕਲਾਨਿਧੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਨਾਲ ਅਭਿਨਯਾ ਦਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕਥਕ ਵਾਦਕ ਰੇਬਾ ਵਿਦਿਆਥੀ ਦੀ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਰੋਹਿਨੀ ਭਾਟੇ ਦੀ 10 ਅਕਤੂਬਰ 2008 ਨੂੰ 83 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਪੁਣੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਨੂੰਹ ਅਤੇ ਚੇਲਾ ਸ਼ਮਾ ਭਾਟੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੋਹਿਨੀ ਭਾਟੇ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰਕਿੰਸਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1924 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੁਮੈਨ 2020
ਫੌਜ਼ੀਆ ਰਫ਼ੀਕ
thumb|ਫੌਜ਼ੀਆ ਰਫੀਕ ਫ਼ੌਜ਼ੀਆ ਰਫ਼ੀਕ ਸਰ੍ਹੀ, ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਬਹੁ-ਵਿਧਾਵੀ ਲੇਖਕਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਕੀਨਾ (ਨਾਵਲ) ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਿਤਾਬਚੇ ਪੈਸ਼ਨ ਫਰੂਟ/ ਤਾਂਘ ਦੇ ਫਲ ਲਈ ਵਿਨ ਕੈਨੇਡਾ ਵੱਲੋਂ ਡਿਸਟਿੰਗਿਉਸ਼ਡ ਪੋਇਟ ਐਂਡ ਨਾਵਲਿਸਟ ਦੇ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ
ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
ਫੌਜ਼ੀਆ ਰਫ਼ੀਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬ਼ੀ ਲੇਖਕਾ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ਼ੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਿਲਖਦ਼ੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਿਹਤ ਦੇ ਵਖ ਵਖ ਰੂਪਾੰ- ਕਵਿਤਾ, ਕਹਾਣ਼ੀ ਅਤੇਨਾ ਨਾਵਲ ਿਵਚ ਿਲਖਦ਼ੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣ਼ੀਆਾਂ ਿਲਖਤਾ ਿਵਚ ਿਵਚਾਰਾਂ ਦੇ ਪਰਗਟਾਵ ਦ਼ੀ ਅਜ਼ਾਦ਼ੀ ਅਤੇ ਮਨੁਖ਼ੀ ਸਮਾਨਤਾ ਦ਼ੀ ਕਾਲਤ ਕਰਦ਼ੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਫੌਜ਼ੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਲਾਹੌਰ 1954 ਿੱਵਚ ਇੱਕ ਜਗ਼ੀਰਦਾਰ ਪਵਿਾਰ ਿਵਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦ਼ੀ ਮਾਤਾ ਜ਼ੀ ਦਾ ਨਾਂ ਜੋਹਰਾ ਬੇਗਮ ਹੈ। ਉਸ ਨੇਸੰਨ 1972 ਿਵਚ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਦੇ ਲੜਕ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਕਾਰ਼ੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਨੋਵ ਿਵਗਆਨ ਿੱਵਚ ਬ਼ੀ ਏ ਕ਼ੀਤ਼ੀ। ਿਫਰ 1975 ਿੱਵਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨ਼ੀਵਰਵਸਟ਼ੀ ਤੋਂ ਪਤਰਕਾਰ਼ੀ ਿੱਵਚ ਐੱਮ ਏ ਦ਼ੀ ਿਡਗਰ਼ੀ ਲਈ ਅਤੇ ਿਫਰ ਯੂਨ਼ੀਵਰਸਿਟ਼ੀ ਆਫ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਸਾਊਥ ਏਸ਼਼ੀਅਨ ਪੌਲ਼ੀਿਟਕਸ ਿਵਚ ਏਰ਼ੀਆ ਸਟਿੱਡੀਜ ਿੱਵਚ ਐੱਮ ਏ ਦ਼ੀ ਿਡਗਰ਼ੀ ਲਈ। ਫੌਜ਼ੀਆ ਦ਼ੀ ਪਹਿਲ਼ੀ ਨੌਕਰ਼ੀ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਿਨਕਲਦੇ ਮਹ਼ੀਨਾਵਾਰ ਰਸਾਲੇ'ਧਨਕ' ਿੱਵਚ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨ਼ੀਵਰਸਿਟ਼ੀ ਤੋਂ ਪਿੱਤਰਕਾਰ਼ੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਿਵਚ ਪੜਹਾਈ ਕਰ ਰਹ਼ੀ ਸੀ। ਸੰਨ 1986 ਿੱਵਚ ਫੌਜ਼ੀਆ ਇੱਕ ਸ਼ਰਨਾਰਥ਼ੀ ਜੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਆ ਗਈ। ਇਸ ਸਮੇਂਉਹ ਆਪਣ਼ੀਆਾਂ ਦੋ ਬੇਟ਼ੀਆਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਰਿਟਸ਼ ਕੋਲੰਬ਼ੀਆ ਦੇਸ਼ਵਹਰ ਸਰ਼ੀ ਿੱਵਚ ਰਿਹੰਦ਼ੀ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ
ਫੌਜ਼ੀਆ ਨੇ ਆਪਣ਼ੀ ਪਹਿਲ਼ੀ ਕਹਾਣ਼ੀ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਿਪੰਡ ਦ਼ੀ ਮਿੱਟ਼ੀ ਉੱਤੇ ਿਲਖ਼ੀ ਸੀ। ਉਸ ਦ਼ੀ ਪਹਿਲ਼ੀ ਪਰਕਾਸ਼ਤ ਿਲਖਤ ਇੱਕ ਖਤ ਸੀ ਿਜਹੜ਼ਾ ਉਸ ਨੇ ਕਰਾਚ਼ੀ ਤੋਂ ਿਨਕਲਦੇ ਰਸਾਲੇ ਸ਼ੀਪ (ੰੰਓਓਫ) ਨੂੰ ਭਜਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਖਤ ਦਾ ਿਸਰਲੇਖ ਸ਼ੀ " ਉਰਦੂ ਅਦਬ, ਮੁਰਦਾ ਅਦਬ ਹੈ'। ਫੌਜ਼ੀਆ ਨੇ ਪਿਹਲਾ ਨਾਵਲ ਸਕ਼ੀਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਿੱਵਚ ਿਲਖਿਆ ਿਜਹੜਾ 2007 ਿੱਵਚ ਪਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਿੱਵਚ ਇਹ ਨਾਵਲ ਪੰਜਾਬ਼ੀ ਿੱਵਚ ਛਪਿਆ। ਪੰਜਾਬ਼ੀ ਿੱਵਚ ਇਹ ਨਾਵਲ ਪਾਿਕਸਤਾਨ ਿੱਵਚ ਸਭ ਤੋਂ ਿਜਆਦਾ ਿਵਕਣ ਵਾਲੀ ਨਾਵਲ ਸੀ। ਉਸ ਦ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਵਾਲੀ ਿਕਤਾਬ "ਪੈਸ਼ਨ ਫਰੂਟ" ਸੰਨ 2011 ਿਵਚ ਛਪ਼ੀ। ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਲਾਵਲ "ਦ਼ੀ ਐਡਵੈਂਚਰਜ਼ ਆਫ ਸਾਿਹਬਾ-ਬਾਇਓਗਰਾਫ਼ੀ ਆਫ ਏ ਿਰਲੈਂਟਲਸ ਿਵਮਨ" 2016 ਿਵਚ ਛਪਿਆ। ਿਲਖਣ ਤੋਂ ਿਬਨਾ ਉਹ ਕਮਊਿਨਟ਼ੀ ਿਵਚ ਕਈ ਤਰਹਾਂ ਦ਼ੀਆਂ ਸਾਵਹਤਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਸਰਗਰਮ਼ੀਆਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦ਼ੀ ਰਿਹੰਦ਼ੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਰ਼ੀ ਵਮਊਜ ਅਤੇ ਸੈਕੂਲਰ ਪਾਿਕਸਤਾਨ ਰਗ਼ੀਆਾਂਸੰਸਥਾਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ।
ਇਨਾਮ
* ਿਵੰਨ ਕੈਨੇਡਾ ਿਡਸਟੰਗਵਉਸ਼ਡ ਨਾ ਿਲਸਟ ਐਂਡ ਪੋਇਟ - (2012)
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਿੲਹ ਫੌਜ਼ੀਆ ਰਫੀਕ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਹੈ
ਕਿਤਾਬਾਂ
ਿੲਹ ਫੌਜ਼ੀਆ ਰਫੀਕ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਹੈ
ਮਿਨਰਵਾ ਥੀਏਟਰ, ਕੋਲਕਾਤਾ
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਥੀਏਟਰ
ਉਥੈਲੋ
ਉਥੈਲੋ ਦਾ ਦੁਖਾਂਤ, ਵੈਨਿਸ ਦਾ ਮੂਰ, ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿਧ ਪੰਜੀ-ਅੰਕੀ ਦੁਖਾਂਤ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਪਗ 1603 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੰਥੀਉ (ਬੋਕਾਸੀਓ ਦਾ ਚੇਲਾ) ਦੀ 1565 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਕਹਾਣੀ 'ਉਨ ਕੈਪੀਤਾਨੋ ਮੋਰੋ (Un Capitano Moro -"ਮੂਰ ਦਾ ਕਪਤਾਨ") ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਚਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਤਰਾਂ: ਵੀਨਸ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੂਰ ਜਰਨੈਲ, ਉਥੈਲੋ; ਉਸ ਦੀ ਨਵੀਂ ਨਵੇਲੀ ਪਤਨੀ, ਡੇਸਦੇਮੋਨਾ; ਉਸ ਦੇ ਲੈਫੀਟੀਨੈਟ, ਕੈਸੀਓ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਮਤਾਹਿਤ ਅਫਸਰ, ਇਆਗੋ - ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ।
ਪਾਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਨਾਟਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਾਰ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਟਕ
ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ
ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਨੌਵਾਂ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ: ਸਿੱਧੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਯੋਗਤਾ, ਅਤੇ ਧਾਤਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਇਨਾਮ ਦਾਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਰਾਤੇ ਦੇ 9ਵੇਂ ਦਿਨ (ਨਵਦੁਰਗਾ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ) ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਬ੍ਰਹਮ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਰੀਰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਇਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ।
ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ ਇੱਕ ਕਮਲ ਤੇ ਬੈਠੀ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਰ-ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ ਹੱਥ ਦਿਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ‘ਚ ਇੱਕ ਕਮਲ, ਗਲਾਸ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕ ਫੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ ਨੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਕ ਅਤੇ ਮੂਲ
ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਮੁੱਲ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਸਕਸ, ਸ਼ੰਕੂ ਦਾ ਸ਼ੈਲ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕੰਵਲ ਜਾਂ ਸ਼ੇਰ ‘ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਅੱਠ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਜਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਨੀਮਾ, ਮਹਿਮਾ, ਗਰਿਮਾ, ਲੱਗੀਮਾ, ਪ੍ਰਾਚੀ, ਪ੍ਰਾਕੰਬੀਆ, ਈਸ਼ਿਤਵਾ ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਤਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਨੀਮਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਐਟਮ ਦੇ ਆਕਾਰ ਤੋਂ ਘਟਾਉਣਾ; ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਕਾਰ ਦੇਣਾ; ਗਰਿਮਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਅਸੀਮ ਭਾਰੀ ਹੋਣਾ; ਲਘੀਮਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਭਾਰ ਰਹਿਤ ਹੋਣਾ; ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਰਬ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ; ਪ੍ਰਾਕੰਬੀਆ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ਼ਿਤਵਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪੂਰਨ ਅਧਿਕਾਰ; ਅਤੇ ਵਸ਼ਤੀਵ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਅਧੀਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਵੇ। ਸਾਰੇ ਅੱਠ ਤਾਕਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਸੱਤਾਵਾਦ
ਸੱਤਾਵਾਦ ਜਾਂ ਹਾਕਮਨਾਵਾਦ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ।  ਇਹਦਾ ਲੱਛਣ ਨਿੱਜੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਉਲਟ ਰਿਵਾਇਤੀ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰਨ ਜਾਂ ਅੰਨ੍ਹੀ ਤਾਬੇਦਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨਿਰਵਿਵਾਦ ਆਗਿਆ ਪਾਲਣ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ
ਸਨਤਨਦਿਰ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਂਤਨਦੇਰ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Catedral de Nuestra Señora de la Asunción de Santander, or "Cathedral Basilica of the Assumption of the Virgin Mary of Santander") ਸਪੇਨ ਦੇ ਸਾਂਤਨਦੇਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਗੋਥਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਸੇਰੋ ਦੇ ਸੋਮੋਰੋਸਤ੍ਰੋ (Cerro de Somorrostro) ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਕਸਬਾ ਪੋਰਤਸ ਵਿਕਟੋਰੀਏ ਲੁਇਲਬਰੀਜੇਨਸੀਅਮ (Portus Victoriae Iuliobrigensium) ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਥੱਲੇ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਦੀ ਹੁਣ ਦੇ ਮੁਹਾਂਦਰੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਅਲਫਾਨਸੋ ਅਠਵੇਂ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਸੀ। ਇਸਸੀ ਉੱਪਰ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 12ਵੀਂ ਤੋਂ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੋਥਿਕ ਮਠ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। 1941 ਈ. ਵਿੱਚ ਸਪੇਨੀ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਬੀਹਲਾ
ਬੀਹਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਿਸਾਰਨਈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮਾਂ
16 ਦਸੰਬਰ
16 ਦਸੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 350ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 351ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 15 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਦੇਸੀ ਕਲੰਡਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਿਨ 2 ਪੋਹ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ
ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ (15 ਸਤੰਬਰ 1931 - 17 ਦਸੰਬਰ, 2016 ) ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਅਧਿਆਪਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਸਤੰਬਰ 1931 ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਤਾ ਰਾਇ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਪਿੰਡ ਖਾਈ ਜ਼ਿਲਾ ਮੋਗਾ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ 1967  ਵਿਚ ਲਾਇਲਪੁਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਐੱਮ ਏ (ਪੰਜਾਬੀ) ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ ਤੋਂ 1974 ਵਿਚ 'ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ' ਵਿਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਸੋਧ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਿਖ ਕੇ ਪੀ ਐਚ ਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਪੰਜਾਬ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 35 ਸਾਲ ਲੈਕਚਰਾਰ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ, ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਤੇ ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਵਿਚ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਡਾ ਸਿੱਧੂ ਸ਼ੁਰੁ ਤੋਂ ਹੀ ਅਧਿਆਪਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕਾਰਜ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਵਿਚ ਨਿਰੰਤਰ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰਿਹਾ।
ਕਿੱਸਾ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ 'ਪੱਤਲ ਕਾਵਿ' 1985 'ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਸਾਹਿਤ'1990 'ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਰਚਨਾਵਲੀ'1991 'ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਰਣ ਸਿੰਘ ਜੀਵਨੀ ਤੇ ਰਚਨਾ'2002 'ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾ ਸਾਹਿਤ ਸੰਦਰਭ ਕੋਸ਼' (ਤਿੰਨ ਜਿਲਦਾਂ) ਜਿਸ  ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਜਿਲਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
17 ਦਸੰਬਰ, 2016 ਨੂੰ ਡਾ ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016
ਮਾਸਾਨੋਬੂ ਫੁਕੂਓਕਾ
ਮਾਸਾਨੋਬੂ ਫੁਕੂਓਕਾ(福岡 正信, 2 ਫਰਵਰੀ 1913 – 16 ਅਗਸਤ 2008) ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ। ਉਹ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਵਿਧੀ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਾਰਨ ਜੱਗ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਵਹਾਈ, ਬਿਨਾਂ ਦਵਾਈ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਕਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਦੇਸੀ ਖੇਤੀ ਢੰਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਜਾਂ 'ਕੁਝ ਨਾ ਕਰੋ' ਨਾਮ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰੀਕਾ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਫੁਕੂਓਕਾ ਅਨੇਕ ਜਾਪਾਨੀ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਟੈਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਵਿੱਚ 1970ਵਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਆਮ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖੇਤੀ ਤੋਂ ਪਾਰ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਲਈ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਅਸੂਲਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਘੋਖਣ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਤੋਂ ਭਲੀਭਾਂਤ ਜਾਣੂ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਫੁਕੂਓਕਾ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਫਰਵਰੀ 1913 ਨੂੰ ਏਓ, ਅਹੀਮੇ, ਜਾਪਾਨ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਸਪਿੱਨ ਗਰੁੱਪ
ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ, ਸਪਿੱਨ ਗਰੁੱਪ ਸਪਿੱਨ(n), ਸਪੈਸ਼ਲ ਔਰਥੋਗਨਲ ਗਰੁੱਪ SO(n) = SO(n, R) ਦਾ ਕੁੱਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਹਰਾ ਕਵਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਾਈ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਇੰਨਬਿੰਨ ਲੜੀ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,
ਇੱਕ ਲਾਈ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਸਪਿੱਨ(n), ਸਪੈਸ਼ਲ ਔਰਥੋਗਨਲ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅਯਾਮ n (n − 1)/2, ਅਤੇ ਅਪਣਾ ਲਾਈ ਅਲਜਬਰਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
n > 2 ਵਾਸਤੇ, ਸਪਿੱਨ(n) ਸਰਲਤਾ ਨਾਲ SO(n) ਦੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਕਵਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰਨਲ ਦੇ ਗੈਰ-ਸੂਖਮ ਤੱਤ -1 ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਪ੍ਰਤਿ ਆਮਤੌਰ ਤੇ –l ਨਾਲ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਉਰਿਜਨ ਰਾਹੀਂ ਰਿਫਲੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਔਰਥੋਗਨਲ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਨਹੀਂ ਪਾਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਸਪਿੱਨ(n) ਨੂੰ ਕਲਿੱਫੋਰਡ ਅਲਜਬਰਾ Cℓ(n) ਵਿੱਚ ਪਲਟਣਯੋਗ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਬ-ਗਰੁੱਪ ਵਜੋਂ ਰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੰਪਲੈਕਸ ਮਾਮਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਨੋਟਸ ਫਰਾਮ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ
ਨੋਟਸ ਫਰਾਮ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ ਫਿਊਦੋਰ ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1864 ਦੇ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਬਾਰੇ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਓਦੋਰ ਦੋਸਤੋਯਵਸਕੀ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਪਾਲਕਾੜ ਦੱਰਾ
ਪਾਲਕਾੜ ਦੱਰਾ ਜਾਂ ਪਾਲਘਾਟ ਦੱਰਾ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ 30-40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਚੌੜਾ ਦੱਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਪਾਲਕਾੜ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਰੇ
ਭੋਤਨਾ
ਭੋਤਨਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨਗਨਜਿਤੀ
ਨਗਨਜਿਤੀ, ਸੱਤਿਆ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਸ਼ੲਭਰਿਆ, ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਵਤਾਰ, ਦੀ ਅੱਠ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀਆਂ, ਵਿਚੋਂ ਪੰਜਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਸਾਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨਗਨਜਿਤਾ ਦੀ ਬੇਟੀ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਗਏ ਸਵੰਯਵਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਤ ਭਿਆਨਕ ਬਲਦ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਰੱਸਾ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਨਗਨਜਿਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ, ਭਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਹਰੀਵੰਸਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਤਿਆ ਨਗਨਜਿਤੀ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ। ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਅਕਸਰ ਸੱਤਿਆ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਨਗਨਜਿਤੀ ਦਾ ਨਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਉ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਵਾਦ "ਨਾਗਨਜੀਤ (ਦੀ) ਦੀ ਧੀ" ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਨਗਨਜਿਤ ਕੋਸਾਲਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਯੁੱਧਿਆ ਸੀ। ਮਾਨਤੇਾ ਨੂੰ ਵੀ Kausalya ਤੌਰ ਪੈ ਕੇ Nagnijiti ਕਾਲ, ਕੋਸਾਲਾ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ 'ਕੋਸਾਲਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ". ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸੱਤਿਆ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਨਗਨਜਿਤੀ ਦੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ: ਵੀਰਾ, ਚੰਦਰਾ, ਅਵਸਸੇਨਾ, ਸਿਟਰਾਗੁ, ਵੇਗਵਨ, ਵਰਸ਼ਾ, ਅਮੀ, ਸ਼ੰਕੂ, ਵਸੂ ਅਤੇ ਕੁੰਤੀ ਸਨ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੇ ਭਦਰਵਿਦਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਕਈ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਇਲੋਰਾ ਗੁਫਾਵਾਂ
ਏਲੋਰਾ ਜਾਂ ਏੱਲੋਰਾ (ਮੂਲ ਨਾਮ ਵੇਰੁਲ) ਇੱਕ ਪੁਰਾਸਾਰੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰੰਗਾਬਾਦ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ 30 ਕਿ: ਮੀ: (18.6ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਕੂਟ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੀਆਂ ਸਮਾਰਕ ਗੁਫਾਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਏਲੋਰਾ ਯੁਨੇਸਕੋ ਦੁਆਰਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਸੰਸਾਰ ਅਮਾਨਤ ਥਾਂ ਹੈ।
ਏਲੋਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸ਼ਾਣ ਸ਼ਿਲਪ ਰਾਜਗੀਰੀ ਕਲਾ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ, ਇੱਥੇ 34 ਗੁਫਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਊਰਧਵਾਧਰ ਖੜੇ ਚਰਨਾਂਦਰੀ ਪਹਾੜ ਦਾ ਇੱਕ ਫਲਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ, ਬੋਧੀ ਅਤੇ ਜੈਨ ਗੁਫਾ ਮੰਦਰ ਬਣੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਜਵੀਂ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਸਨ। ਇੱਥੇ 12 ਬੋਧੀ ਗੁਫਾਵਾਂ (1-12), 17 ਹਿੰਦੂ ਗੁਫਾਵਾਂ (13 - 29) ਅਤੇ 5 ਜੈਨ ਗੁਫਾਵਾਂ (30-34) ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬਣੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਲ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੌਹਾਰਦ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਲੋਰਾ ਦੇ 34 ਮੱਠ ਅਤੇ ਮੰਦਿਰ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ 2 ਕਿਮੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਬੇਸਾਲਟ ਦੀਆਂ ਖੜੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੁਰਗਮ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਏਲੋਰਾ 600 ਤੋਂ 1000 ਈਸਵੀ ਦੇ ਕਾਲ ਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੋਧੀ, ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਪਤ ਪਵਿਤਰ ਸਥਾਨ ਏਲੋਰਾ ਪਰਿਸਰ ਨਾ ਕੇਵਲ ਅਦੁੱਤੀ ਕਲਾਤਮਕ ਸਿਰਜਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਧੀਰਜਵਾਨ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨੇਸਕੋ ਦੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਅਸਥਾਨ
ਬਰਲਿਨ ਫਾਲਸ
ਬਰਲਿਨ ਫਾਲਸ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਮਪੁਮਲਾਂਗਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝਰਨਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਖਿੜਕੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਮਪੁਮਲਾਂਗਾ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਝਰਨੇ ਲਿਸਬਨ ਫਾਲਸ ਹਨ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਝਰਨੇ, ਤੁਗੇਲਾ ਫਾਲਸ ਦੀ ਉਚਾਈ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਰਲਿਨ ਫਾਲਸ, ਜੋ ਪੈਨੋਰਮਾ ਰੂਟ 'ਤੇ ਬਲਾਈਡ ਰਿਵਰ ਕੈਨਿਯਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਈ ਝਰਨਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਬੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਭੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਝਰਨੇ ਹਾਰਸਸ਼ੂ ਝਰਨਾ, ਲੋਨ ਕ੍ਰੀਕ ਝਰਨਾ, ਬ੍ਰਾਈਡਲ ਵੇਲ ਝਰਨਾ, ਮੈਕ-ਮੈਕ ਝਰਨਾ, ਅਤੇ ਮਪੁਮਲਾਂਗਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਝਰਨਾ, ਲਿਸਬਨ ਝਰਨੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯੁਤਪਤੀ
ਝਰਨੇ ਦਾ ਨਾਮ ਬਰਲਿਨ ਕ੍ਰੀਕ ਅਤੇ ਫਾਰਮ ਬਰਲਿਨ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਇਹ ਝਰਨੇ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਪੇਰੂ
ਪੇਰੂ (Perú; ਕੇਚੂਆ: Perú; ਆਈਮਾਰਾ: Piruw), ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੇਰੂ ਦਾ ਗਣਰਾਜ (República del Perú, ਰੇਪੂਬਲੀਕਾ ਡੇਲ ਪੇਰੂ), ਪੱਛਮੀ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਏਕੁਆਡੋਰ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਨਾਲ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬੋਲੀਵੀਆ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚਿਲੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਖੇਤਰ
ਪੇਰੂ 25 ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਲੀਮਾ ਦੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਕੌਂਸਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਚੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਕਾਰਾਂ ਖੇਤਰੀ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਿਵੇਸ਼ ਪਰਿਯੋਜਨਾਵਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਰਥਿਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਸੰਪੱਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੀਮਾ ਦੇ ਸੂਬੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਹੱਥ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਐਂਥੋਨੀ ਹੌਪਕਿੰਸ
ਸਰ ਫਿਲਿਪ ਐਂਥਨੀ ਹੌਪਕਿੰਸ ਸੀ.ਬੀ.ਈ. (ਜਨਮ 31 ਦਸੰਬਰ 1937) ਇੱਕ ਵੇਲਸ਼ ਫ਼ਿਲਮ, ਸਟੇਜ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵੀਯਨ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਸਾਲ 1957 ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਵੈੱਲ ਕਾਲਜ ਆਫ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਂਡ ਡਰਾਮਾ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਲੰਡਨ ਵਿਚ ਡਰਾਮੇਟਿਕ ਆਰਟ ਦੀ ਰੋਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੌਰੈਂਸ ਓਲੀਵਾਈਅਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਇਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ। 1968 ਵਿਚ, ਰਿਚਰਡ ਦੀ ਲਿਓਨਹਰੇਟ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੋਅ 'ਦ ਲਾਇਨ ਇਨ ਵਿੰਟਰ' ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬ੍ਰੇਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1970 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚ, ਰਿਚਰਡ ਐਟਨਬਰੋ, ਜੋ ਪੰਜ ਹੌਪਕਿੰਸ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਰਨਗੇ, ਨੂੰ "ਉਸ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਭਿਨੇਤਾ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜੀਵੰਤ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਪਕਿੰਸ ਨੂੰ "ਸਾਈਲੈੰਸ ਆਫ਼ ਲੈਮ੍ਬ੍ਸ" ਲਈ ਹੈਨਬਾਲ ਲੈਟਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਐਕਟਰ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ, ਉਸਦੀ ਸੀਕੁਅਲ ਹੈਨਿਬਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਕਵਲ ਰੇਡ ਡਰੈਗਨ ਜਿੱਤਿਆ। ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਮੋਰਕ ਆਫ਼ ਜ਼ੋਰਰੋ, ਦ ਬਾਉਂਟੀ, ਮੀਟ ਜੋ ਜੋ ਬਲੈਕ, ਦ ਹਾਲੀਫ਼ੈਂਟ ਮੈਨ, ਮੈਜਿਕ, 84 ਚੇਵਰਿੰਗ ਕ੍ਰਾਸ ਰੋਡ, ਬ੍ਰਾਮ ਸਟੋਕਰਜ਼ ਡ੍ਰੈਕੁਲਾ, ਲਿਫਟਸ ਆਫ਼ ਦ ਫਾਲ, ਥੋਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸੇਕਵਲਜ਼, ਦ ਰਿਮੈਨਸ ਆਫ ਦਿ ਡੇ, ਅਮਿਸਟੈਡ, ਨਿਕਸਨ, ਦ ਵਰਲਡਜ਼ ਫਾਸਸਟੇਸ ਇੰਡੀਅਨ, ਇੰਸਿਸਟਿੰਕ ਐਂਡ ਫਰੈਕਟਚਰ। 2015 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੀਬੀਸੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਫਿਲਮ 'ਦ ਡ੍ਰੇਸਰ' ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 2016 ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਲੋਚਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਐਚਬੀਓ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰ ਵੈਸਟਵੋਰਡ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੌਪਕਿੰਸ ਨੇ ਤਿੰਨ BAFTA ਪੁਰਸਕਾਰ, ਦੋ ਐਮੀਜ਼ ਅਤੇ ਸੇਸੀਲ ਬੀ ਡੈਮਿਲ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। 1993 ਵਿੱਚ, ਕਲਾ ਦੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਦੂਸਰੀ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਈਟਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਹੌਪਕਿਨ ਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਾਕ ਆਫ ਫੇਮ ਤੇ ਇੱਕ ਸਟਾਰ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਫਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਆਰਟਸ ਤੋਂ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਲਈ BAFTA ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਆਨਰਜ਼
thumb|400x400px|ਉੱਤਰੀ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਨੋਡੋਨੀਆ ਦੇ ਪਨੋਰਮਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੌਪਕਿੰਸ ਨੂੰ "ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਨੋਡੋਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਗਹਿਣਾ ਜੋ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਐਂਥਨੀ ਹੌਪਕਿੰਸ ਨੂੰ 1987 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਐਂਪਾਇਰ (ਸੀ.ਬੀ.ਈ.) ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਬਕਿੰਗਹੈਮ ਪੈਲੇਸ ਵਿਖੇ ਨਾਈਟ ਬੈਚਲਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  1988 ਵਿੱਚ, ਹੌਪਕਿੰਸ ਨੂੰ ਆਨਰੇਰੀ ਡੀ. ਲਿਟ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਵੇਲਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਮਪੇਟਰ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1996 ਵਿਚ, ਪੋਰਟ ਟੈੱਲਬੋਟ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਹਾਪਕਿੰਸ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਵਿਆਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: 1966 ਤੋਂ 1972 ਤੱਕ ਪੀਟਰ੍ਰੋਨੇਲਾ ਬਾਰਕਰ ਨੂੰ; 1973 ਤੋਂ 2002 ਤਕ ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਲਿਨਟਨ ਨੂੰ; ਅਤੇ, 2003 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਟੈਲਾ ਅਰੋਰੇਵੇ ਨੂੰ। ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਹੱਵਾਹ 2012 ਤੇ, ਉਸਨੇ ਵੇਲਜ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਡੇਵਿਡਸ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ, ਪੈਰਾਮਬੋਸ਼ਾਇਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੀ 10 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਈ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਹੈ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਅਬੀਗੈਲ ਹੌਪਕਿੰਸ (ਜਨਮ 20 ਅਗਸਤ 1968)।
ਜਨਵਰੀ 2017 ਵਿਚ, "ਦਿ ਡੈਜ਼ਰਟ ਸਨ" ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿਚ, ਹੌਪਕਿੰਸ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਪਰਜਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ "ਉੱਚ ਅੰਤ" ਸੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਜਗਦੀਸ਼ ਭੋਲਾ
ਜਗਦੀਸ਼ ਭੋਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਕੁਸ਼ਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਡਰੱਗ ਤਸਕਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਇੱਕ ਪਹਿਲਵਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ 1991 ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗ਼ਾ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਦੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕੈਰੀਅਰ ਲਈ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਭੋਲਾ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2008 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਲਮ ਰੁਸਤਮ-ਏ-ਹਿੰਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸਨੈਪਚੈਟ
ਸਨੈਪਚੈਟ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਭੇਜਣ ਵਾਲੀ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਹ ਈਵਾਨ ਸ੍ਪੀਗਲ, ਬਾਬੀ ਮਰਫ਼ੀ, ਅਤੇ ਰੇਜੀ ਬ੍ਰਾਉਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ।
ਮਿਖਾਇਲ ਬਾਖ਼ਤਿਨ
ਮਿਖਾਇਲ ਮਿਖਾਇਲੋਵਿੱਚ ਬਾਖ਼ਤਿਨ (Михаи́л Миха́йлович Бахти́н, ; 7 ਨਵੰਬਰ 1895 – 7 ਮਾਰਚ, 1975) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ,ਚਿਹਨ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਸਾਹਿਤ ਸਿਧਾਂਤ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਬਾਰੇ ਉਹਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ (ਮਾਰਕਸਵਾਦ, ਚਿਹਨ-ਵਿਗਿਆਨ, ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ, ਧਾਰਮਿਕ ਆਲੋਚਨਾ) ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ, ਇਤਹਾਸ, ਦਰਸ਼ਨ, ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਨਰਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਰਗੇ ਵਿਵਿਧ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਭਾਵੇਂ ਬਾਖ਼ਤਿਨ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 1920ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ ਪਰ ਉਹਦੀ ਅੱਡਰੀ ਪਛਾਣ 1960ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫਿਰ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਖੋਜ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਬਣ ਸਕੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਬਾਖ਼ਤਿਨ ਰੂਸ ਦੇ ਓਰੀਓਲ ਦੇ ਇੱਕ ਕੁਲੀਨ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਦੇ ਮੈਨੇਜਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਾਖ਼ਤਿਨ ਨੇ ਵਿਲਨੀਅਸ ਵਿੱਚ, ਓਰੀਓਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਸਾਲ ਬਤੀਤ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ​​1913 ਵਿੱਚ ਉਹ ਓਡੇਸਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਫਿਲੋਲੋਜੀਕਲ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਕਾਤੇਰੀਨਾ ਕਲਾਰਕ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਹੋਲਕੁਇਸਟ ਲਿਖਦੇ ਹਨ: "ਓਡੇਸਾ ..., ਵਿਲਨੀਅਸ ਵਾਂਗ ਹੀ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ ਲਈ ਐਨ ਢੁਕਵੀਂ ਸੈਟਿੰਗ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਨੇਕਤਾ ਅਤੇ ਕਾਰਨੀਵਲ ਦਾ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਬਣਨਾ ਸੀ।......... " ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਕੋਲ ਪੀਟਰਜਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚਲੇ ਗਏ।
ਕਰੀਅਰ
ਬਾਖ਼ਤਿਨ ਨੇ 1918 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਲਈ। ਬਾਖ਼ਤਿਨ ਫਿਰ, ਪੱਛਮੀ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇਵੇਲ (ਪਸਕੋਵ ਓਬਲਾਸਤ) ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਥੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲੇ "ਬਾਖ਼ਤਿਨ ਸਰਕਲ" ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੁਚੀਆਂ ਵਾਲੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਸਨ, ਪਰ ਸਭਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਲਈ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸਾਂਝ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਉੱਤਰ
ਉੱਤਰ (North) ਇੱਕ ਨਾਂਵ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਜਾਂ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੈ ਜੋ ਦਿਸ਼ਾ ਜਾਂ ਭੂਗੋਲ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਚਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਜਾਂ ਦਿਸ਼ਾਸੂਚਕ ਬਿੰਦੂਆਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣ ਦੇ ਉਲਟ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਦੇ ਸਮਕੋਣੀ ਖੜ੍ਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰਿਵਾਜ਼ੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਕਸ਼ੇ ਦਾ ਉਤਲਾ ਪਾਸਾ ਉੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕੰਪਾਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਈ ਸੂਈ ਦੀ ਸੇਧ 0° ਜਾਂ 360° ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉੱਤਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂਲਭੂਤ ਦਿਸ਼ਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੇਖਾਗਣਿਤ
Kompasretning
ਨਿਆਮਗਿਰੀ
ਨਿਆਮਗਿਰੀ, ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜੋ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਕਾਲਾਹਾਂਡੀ ਅਤੇ ਰਾਯਾਗਾਦਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਾੜੀਆਂ ਡੋਂਗਰੀਆ ਕੋਂਧ ਦੇਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਢਲੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਮਾਈਨਿੰਗ ਫਰਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜੰਗਲ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਮਾਈਨਿੰਗ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 2013 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ  ਪਿੰਡ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਨੇ BMP ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਲੋਕਰਾਜ
ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਲੋਕਰਾਜ ਜਾਂ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀਪ੍ਰਸਤ ਲੋਕਰਾਜ (ਹੋਰ ਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਲੋਕਰਾਜ ਅਤੇ ਪਰੋਖ ਲੋਕਰਾਜ ਹਨ) ਲੋਕਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਤੱਖ ਲੋਕਰਾਜ ਦੇ ਉਲਟ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਬਰਕਸ਼ਾਇਰ ਹਾਥਾਵੇ
ਬਰਕਸ਼ਾਇਰ ਹੈਥਾਵੇ (Berkshire Hathaway Inc.) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਬਹੁਕੌਮੀ ਹੋਲਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਓਮਾਹਾ, ਨੈਬਰਾਸਕਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀ
14 ਦਸੰਬਰ
14 ਦਸੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 348ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 349ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 17 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਦੇਸੀ ਕਲੰਡਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਿਨ 30 ਮੱਘਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਸਵਰਗ ਸਿਧਾਰਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਫ਼ਾਹਿਮਾ ਖ਼ਾਤੂਨ
ਫ਼ਾਹਿਮਾ ਖ਼ਾਤੂਨ (ਜਨਮ 2 ਨਵੰਬਰ 1992) ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮਈ 2018 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿਖੇ ਇੱਕ 50 ਓਵਰ ਦੇ ਟੂਰ ਮੈਚ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦਸ ਓਵਰਾਂ ਅੰਦਰ ਪੰਜ ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਅੱਠ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਵਿਚ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਲਈ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਜੂਨ 2018 ਵਿਚ ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਖਿਤਾਬ ਅਤੇ 2018 ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।  ਉਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬਾਅਦ 'ਚ ਉਸ ਨੂੰ 2018 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀ -20 ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 10 ਜੁਲਾਈ 2018 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਡਬਲਯੂ.ਟੀ. 20 ਆਈ. ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਲਈ ਸੀ।
ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਵਿਚ 2018 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀ -20 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਸਤ 2019 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 2019 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀ -20 ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ 2019 ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿਚ 2020 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਮਹਿਲਾ ਟੀ -20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਉਹ ਕੁਸ਼ਤੀਆ ਵਿਚ ਇਸਲਾਮਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਖੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ।
ਦੱਖਣ
thumb|250px|right|ਕੰਪਾਸ ਫੁੱਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਠੀਕ ਥੱਲੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੱਖਣ ਇੱਕ ਨਾਂਵ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਜਾਂ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੈ ਜੋ ਦਿਸ਼ਾ ਜਾਂ ਭੂਗੋਲ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਜਾਂ ਦਿਸ਼ਾਸੂਚਕ ਬਿੰਦੂਆਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਦੇ ਉਲਟ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਦੇ ਸਮਕੋਣੀ ਖੜ੍ਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਵਾਜ਼ੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਕਸ਼ੇ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਪਾਸਾ ਉੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕੰਪਾਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਈ ਸੂਈ ਦੀ ਸੇਧ 180° ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ
ਅਸਲੀ ਦੱਖਣ ਧਰਤੀ ਜਿਸ ਧੁਰੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਰੁਵ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਚੁੰਬਕੀ ਦੱਖਣ, ਦੱਖਣੀ ਚੁੰਬਕੀ ਧਰੁਵ ਵੱਲ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਭੂਗੋਲਕ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੇਖਾਗਣਿਤ
ਲਕਸ਼ਮਣਾ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਤਨੀ)
ਲਕਸ਼ਮਣਾ ਜਾਂ ਲਕਸ਼ਾਨਾ ਅਸ਼ਟਭਰਿਆ, ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਕਿ੍ਰਸ਼ਨਾ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਵਤਾਰ ਅਤੇ ਦਵਾਰਕਾ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਦੀ ਮੁੱਖ ਅੱਠ ਰਾਣੀਆਂ, ਵਿਚੋਂ ਸੱਤਵੀ ਹੈ।
ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਨਾਮ
ਭਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਦਰਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ‘ਚ ਇੱਕ ਅਣਜਾਣੇ ਕਿਸੇ ਨਾਮਵਰ ਸ਼ਾਸਕ ਦੀ ਬੇਟੀ ਸੀ। ਪਦਮ ਪੁਰਾਨ ‘ਚ ਮਦਰਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹਿਤਸੇਨਾ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮਣਾ ਇੱਕ ਸੰਵਾਦ ‘ਚ ਬ੍ਰਹਿਤਸੇਨਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਵੀਨਾ ਖਿਡਾਰੀ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਹਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਦਰੀ ਜਾਂ ਮਾਦਰਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਅਸ਼ਟਭਾਰੀ ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਪਰ ਇਕ ਹੋਰ ਰਾਣੀ ਮਾਦਰੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਦਰਾ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਹੈ।
ਵਿਆਹ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਵੰਯਵਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਲਾੜੀ ਲਈ ਇੱਕ ਯੋਗ ਵਰ ਲੱਭਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸਵੰਯਵਰ ਤੋਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ-ਮਨੁੱਖ ਗਰਰੂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਧਾਰ ( ਅਮ੍ਰਿਤਾ ) ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਕ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੀਰ ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ। ਰਾਜਾ ਜਰਸੰਧਾ ਅਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਤੋਂ ਚੂਕ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਭੁੱਟਾ
ਭੁੱਟਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਡੇਹਲੋਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼ਹਿਨਾਜ਼ ਗਿੱਲ
ਸ਼ਹਿਨਾਜ਼ ਗਿੱਲ (ਜਨਮ 27 ਜਨਵਰੀ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜੋ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2015 ਦੇ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵੀਡੀਓ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।  2017 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 13 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ। ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਜੇਤੂ ਮਰਹੂਮ ਸਿਧਾਰਥ ਸ਼ੁਕਲਾ ਨੂੰ ਡੇਟ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਜੋੜਾ ਸਿਡ-ਨਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਬਿੱਗ ਬੌਸ 13 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਟੋਨੀ ਕੱਕੜ ਦੇ ਸ਼ੋਨਾ ਸ਼ੋਨਾ ਗਾਣੇ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਰਾਵਲ ਦੇ ਭੂਲਾ ਦੂੰਗਾ ਗਾਣੇ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਗਿੱਲ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਜਨਵਰੀ 1993 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਅਦਾਕਾਰ ਬਣਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਦੀ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2015 ਵਿੱਚ "ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਤਾਬ" ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਗਿੱਲ 2016 ਵਿੱਚ "ਮਾਝੇ ਦੀ ਜੱਟੀ" ਅਤੇ "ਪਿੰਡੇ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ" ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ। ਗਿੱਲ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਗੈਰੀ ਸੰਧੂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ "ਯੇਹ ਬੇਬੀ ਰੀਮਿਕਸ" ਸੀ। ਗਿੱਲ ਨੇ ਕੁਝ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 2017 ਵਿੱਚ ਸਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਇੰਗਲੈਂਡ, 2019 ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਸ਼ਾਹ ਕਾਲਾ ਅਤੇ ਡਾਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।
ਬਿੱਗ ਬੌਸ 13 ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਦਮ
thumb| ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਓਟੀਟੀ ਸੈੱਟ 'ਤੇ ਸਿਧਾਰਥ ਸ਼ੁਕਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਗਿੱਲ ਸਤੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਗਿੱਲ ਨੇ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 13 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ, "ਵੇਹਮ" ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ "ਸਾਈਡਵਾਲਕ", "ਰੇਂਜ" ਅਤੇ "ਰੋਂਡਾ ਅਲੀ ਪੇਟੀ" ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਆਏ। ਸੀਜ਼ਨ ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਗਿੱਲ ਦੂਜੇ ਰਨਰ-ਅਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੁਝਸੇ ਸ਼ਾਦੀ ਕਰੋਗੇ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਇਹ ਕੋਵਿਡ -19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਗਿੱਲ ਫਿਰ "ਭੂਲਾ ਦੂੰਗਾ", "ਕਹਿ ਗਈ ਸੌਰੀ", "ਕੁੜਤਾ ਪਜਾਮਾ", "ਵਾਅਦਾ ਹੈ", "ਸ਼ੋਨਾ ਸ਼ੋਨਾ" ਅਤੇ "ਫਲਾਈ" ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।  ਗਿੱਲ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੋਂਸਲਾ ਰੱਖ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਮੀਡੀਆ
ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 2019 ਅਤੇ 2020 ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਟਾਈਮਸ ਟੌਪ 20 ਮੋਸਟ ਡਿਜ਼ਾਇਰੇਬਲ ਵੁਮੈਨ ਵਿੱਚ 13ਵਾਂ ਅਤੇ 11ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2020 ਵਿੱਚ ਦਿ ਟਾਈਮਜ਼ ਮੋਸਟ ਡਿਜ਼ਾਇਰੇਬਲ ਵੁਮੈਨ ਵਿੱਚ 45ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ, ਗਿੱਲ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਕਵਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਅਤੇ ਈਟੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਮਹਿਲਾ ਇਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ "ਪ੍ਰੋਮੀਸਿੰਗ ਫਰੈਸ਼ ਫੇਸ" ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993
ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਗੁਰੂ ਕੇ ਮਹਿਲ
ਇਹ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਉਹ ਇਤਹਾਸਕ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨਗਰ ਵਸਾਉਣ ਸਮੇਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਥਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਬਾਦ ਕੀਤਾ।ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਤੇ ਨਾਵੇਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਥੇ ਹੀ ਹੋਇਆ।ਗੁੁੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਇਥੇ ਹੀ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸੋਫੀ ਗ੍ਰੈਗੁਆਇਰ
ਸੋਫੀ ਗ੍ਰੈਗੁਆਇਰ ਟਰੂਡੋ (ਜਨਮ ਅਪ੍ਰੈਲ 24, 1975), ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੋਫੀ ਗ੍ਰੈਗੁਆਇਰ  ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ 23 ਵੇਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹੋਸਟ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਦਾਨ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ' ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਗ੍ਰੇਗੁਆਇਰ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1975 ਨੂੰ ਮਾਂਟਰੀਅਲ, ਕਿਉਬੈਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੀਨ ਗ੍ਰੇਗੁਆਇਰ, ਇੱਕ ਭੰਡਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਕੋ-ਓਨਟਾਰੀਅਨ ਨਰਸ ਏਸਤੇਲੇ ਬਲੇਸ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਬੱਚਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਸੈਂਟੇ-ਅਡੇਲੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਦੇ ਮਾਊਂਟ ਰਾਇਲ ਉਪਨਗਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ-ਮੰਤਰੀ ਪਿਅਰੇ ਟਰੂਡੋ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਾਰਗਰੇਟ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਗੁਆਇਰ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਪਤੀ, ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ ਦੇ ਭਰਾ ਮਿਸ਼ੇਲ ਟਰੂਡੋ ਦੀ ਜਮਾਤੀ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਦੀ ਦੋਸਤ ਸੀ।
ਗ੍ਰੇਗੁਆਇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ "ਬਚਪਨ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸੀ", ਨੋਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੋਸਤ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਬੁਲੀਮੀਆ ਨਰਵੋਸਾ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਉਸ ਦੇ 20ਵਿਆਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਥੈਰੇਪੀ, ਆਪਣੇ ਅਜ਼ੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ, ਅਤੇ ਯੋਗਾ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗ੍ਰੇਗੁਆਇਰ ਨੇ ਆਊਟਰੇਮੌਂਟ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪੈਨਸ਼ਨਟ ਡੂ ਸੇਂਟ-ਨੋਮ-ਡੀ-ਮੈਰੀ ਵਿਖੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਕਗਿਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਣਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਲਜੀ ਜੀਨ-ਡੀ-ਬ੍ਰਾਬੂਫ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸੰਚਾਰ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਡੀ ਮੌਂਟਰੀਅਲ ਤੋਂ ਸੰਚਾਰ 'ਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਗ੍ਰੇਗੁਆਇਰ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪਿਅਰੇ ਟਰੂਡੋ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੇਟੇ ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਾਂਟ੍ਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਗ੍ਰੇਗੁਆਇਰ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਟਰੂਡੋ ਪੁੱਤਰ ਮਿਸ਼ੇਲ ਦੀ ਜਮਾਤੀ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਦੋਸਤ ਸੀ। ਗ੍ਰੇਗੁਆਇਰ ਅਤੇ ਟਰੂਡੋ ਜੂਨ 2003 ਵਿੱਚ ਬਾਲਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਜੁੜ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੈਰਿਟੀ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਡੇਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਅਕਤੂਬਰ 2004 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਗਣੀ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ ਮਈ, 2005 ਨੂੰ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਦੇ ਸੈਂਟੇ-ਮੈਡੇਲੀਨ ਡੀਊਟਰੇਮੌਂਟ ਚਰਚ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹਨ: ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਜੇਮਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 2007 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਐਲਾ-ਗ੍ਰੇਸ ਮਾਰਗਰੇਟ 2009 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹੈਡਰੀਅਨ ਗ੍ਰੇਗੁਆਇਰ ਦਾ ਜਨਮ 2014 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। They have three children: Xavier James born in 2007, Ella-Grace Margaret born in 2009, and Hadrien Gregoire born in 2014.
ਫ਼ੌਜੀ ਜੁੰਡੀ
ਫ਼ੌਜੀ ਜੁੰਡੀ ਜਾਂ ਫ਼ੌਜੀ ਢਾਣੀ ਜਾਂ ਮਿਲਟਰੀ ਹੁੰਤਾ ( ਜਾਂ ) ਇੱਕ ਸਰਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੀਹਦੀ ਅਗਵਾਈ ਫ਼ੌਜੀ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਜਾਂ ਕਮੇਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਫ਼ੌਜੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਦੋਹੇਂ ਇਸਤਲਾਹਾਂ ਸਮਾਨਅਰਥੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਜਾਨਕੀ ਅੰਮਾਲ
ਜਾਨਕੀ ਅੰਮਾਲ ਏਡਵਾਲੇਠ ਕੱਕਟ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਵਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਿਸਨੇ ਸਾਈਟੋਜੇਨੈਟਿਕ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਵਧੇਰੇ ਜਿਕਰਯੋਗ ਕੰਮ ਗੰਨਾ ਅਤੇ eggplant ਬਾਰੇ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਬਰਸਾਤੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਵਾਯੁਕਤ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲੇ ਵਿਵਿਧ ਪੌਦੇ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ।
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਜਾਨਕੀ ਅੰਮਾਲ ਦਾ ਜਨਮ ਕੇਰਲ ਦੇ ਤੇੱਲੀਚੇਰੀ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1897 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਤਹਿਜੀਬਯਾਫਤਾ ਮਧਵਰਗੀ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਅੰਮਾਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਤਤਕਾਲੀਨ ਮਦਰਾਸ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਉਪ-ਜੱਜ ਸਨ। ਅੰਮਾਲ ਦੇ ਛੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਪੰਜ ਭੈਣਾਂ ਸਨ। ਤੇੱਲੀਚੇਰੀ ਵਿੱਚ ਆਰੰਭਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਅੰਮਾਲ ਮਦਰਾਸ ਚੱਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕਵੀਂਸ ਮੇਰੀਜ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1921 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਜੀਡੇਂਸੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਆਨਰਜ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਫਿਰ 1924 ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚਲੀ ਗਈ, 1926 ਵਿੱਚ ਬਾਰਬਰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਬੋਟਨੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਈ, ਇੱਕ ਓਰੀਐਂਟਲ ਬਾਰਬਰ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਈ ਅਤੇ 1931 ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1956 ਵਿੱਚ ਆਨਰੇਰੀ ਐਲ.ਐਲ.ਡੀ. ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ "ਨਿਕੰਦਰਾ ਫਿਜ਼ਲੋਇਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਸਟੱਡੀਜ਼" ਸੀ।
ਆਪਣੀ ਵਾਪਸੀ 'ਤੇ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ (ਹੁਣ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ) ਵਿੱਚ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ 1932 ਅਤੇ 1934 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਜਾਨਕੀ ਫਿਰ ਜੌਨ ਇਨਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਮਰਟਨ, ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ C D. ਡਾਰਲਿੰਗਟਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਵਿੱਚ ਗੰਨਾ ਬਰੀਡਿੰਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੀ.ਏ. ਨਾਈ. ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਸਜੀ 63-32 ਕਿਸਮਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਕਰਾਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
1939 ਵਿੱਚ ਉਹ ਜੈਨੇਟਿਕਸ, ਐਡਿਨਬਰਗ ਦੀ 7ਵੀਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਅਗਲੇ ਛੇ ਸਾਲ ਜੌਨ ਇਨਸ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਸੀ.ਡੀ. ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਸਾਇਟੋਲੋਜਿਸਟ ਵਜੋਂ ਬਿਤਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ 1945 ਵਿੱਚ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ ਐਟਲਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ 1945 ਤੋਂ 1951 ਤੱਕ ਰਾਇਲ ਹਾਰਟੀਕਲਚਰਲ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਵਿਸਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਇਟੋਲੋਜਿਸਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਮੈਗਨੋਲਿਆਸ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਇਟੋਲੋਜੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡਾਈਜੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਸਰਵੇਖਣ ਦਾ ਪੁਨਰਗਠਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1962 ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਟਰੌਮਬੇ ਦੇ ਭਾਭਾ ਪਰਮਾਣੂ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬੋਟਨੀ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀ (CAS) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਮਰੀਟਸ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਵੰਬਰ 1970 ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਫਰਵਰੀ 1984 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਮਦੂਰਾਵੋਇਲ ਵਿਖੇ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਫੀਲਡ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਪੂਰਬ
ਪੂਰਬ ਚਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਜਾਂ ਦਿਸ਼ਾਸੂਚਕ ਬਿੰਦੂਆਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮ ਦੇ ਉਲਟ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਤੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਸਮਕੋਣੀ ਖੜ੍ਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਨਕੀ ਅੰਮਾਲ
ਅਕਾਦਮਿਕ ਜੀਵਨ
ਅੰਮਾਲ ਨੇ ਵਿਮੈਨ ਈਸਾਈ ਕਾਲਜ, ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਰਹੀ। ਉਹ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਰਬਰ ਸਕਾਲਰ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਤੱਕ ਲਈ ਰਹੇ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸ ਨੇ 1925 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਟ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਬਾਦ ਉਸ ਨੇ ਵੀ॰ਕਰਿ॰ਕਾ॰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਅੰਮਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਓਰੀਐਂਟਲ ਬਾਰਬਰ ਫ਼ੈਲੋ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ, ਫੇਰ ਮਿਸ਼ਿਗਨ ਚੱਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ 1931 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਡੀ ਐੱਸ ਸੀ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਪੂਰਬ
ਰਿਵਾਜ਼ੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਕਸ਼ੇ ਦਾ ਸੱਜਾ ਪਾਸਾ ਪੂਰਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕੰਪਾਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਈ ਸੂਈ ਦੀ ਸੇਧ 90° ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਾਨਕੀ ਅੰਮਾਲ
ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਉਹ 1935 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਅਤੇ 1957 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਫੈਲੋ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਆਨਰੇਰੀ ਐਲ.ਐਲ.ਡੀ. 1956 ਵਿੱਚ ਬੋਟਨੀ ਅਤੇ ਸਾਇਟੋਜੈਨੇਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ: "ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬਲੈਸਟ, ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਯਤਨ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਮੂਨੇ ਵਜੋਂ ਖੜੇ ਹਨ।" ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1977 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਟੈਕਸੋਨੋਮੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਨੇ ਬੈਂਗਣ ਦੀਆਂ ਕਈ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਕਿਸਮਾਂ (ਬੈਂਗਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਨਾਮ) ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ।
ਪੂਰਬ
ਪੂਰਬ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਪੁਰਬੀ ਸਮਾਜਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਾਨਕੀ ਅੰਮਾਲ
ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
1999 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਦੋ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ: ਈ.ਕੇ. ਜਾਨਕੀ ਅੰਮਾਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਵਾਰਡ ਆਨ ਪਲਾਂਟ ਟੈਕਸੋਨੋਮੀ ਅਤੇ ਈ.ਕੇ. ਜਾਨਕੀ ਅੰਮਾਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਵਾਰਡ ਆਨ ਐਨੀਮਲ ਟੈਕਸੋਨੋਮੀ। ਜੰਮੂਤਵੀ ਵਿੱਚ 25000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਾਲਾ ਹਰਬੇਰੀਅਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਜਾਨਕੀ ਅੰਮਾਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੌਹਨ ਇਨਸ ਸੈਂਟਰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪੀਐਚਡੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੁਰਗਾ ਅਸ਼ਟਮੀ
ਦੁਰਗਾ ਅਸ਼ਟਮੀ ਜਾਂ ਮਹਾਂ ਅਸ਼ਟਮੀ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਲੰਬੇ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਉਤਸਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ 10 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ 'ਪੰਡਾਲਾਂ' ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਅਸਲ ਪੂਜਾ 5 ਦਿਨਾਂ (ਸ਼ਸ਼ਥੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ) ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਇਸ ਦਿਨ 'ਗਰਬਾ' ਨੱਚਣ ਅਤੇ ਰੰਗੀਨ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ 'ਅਸਟਰਾ ਪੂਜਾ' (ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ) ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਵੀਰਾ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਹਥਿਆਰਾਂ ਜਾਂ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਨਕੀ ਅੰਮਾਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1897 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1984 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਪੂਰਬ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੇਖਾਗਣਿਤ
ਦੁਰਗਾ ਅਸ਼ਟਮੀ
ਵੇਰਵਾ
ਅੱਠਵੇ ਦਿਨ ਦੇ ਨਵਰਾਤਰੀ ਜਾਂ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਜਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੁਰਗਾਸ਼ਟਮੀ ਜਾਂ ਦੁਰਗਾ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਾਸ਼ਟਮੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸਵੀਨਾ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਅਸ਼ਟਮੀ ਤਿਥੀ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵੀ ਚਮੁੰਡਾ ਇਸ ਦਿਨ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਚੰਦਾ, ਮੁੰਡਾ ਅਤੇ ਰਥਬੀਜਾ (ਜੋ ਦੈਂਤ ਮਾਹੀਸ਼ਾਸ਼ਾੁਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਨ) ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਹਾਂਸ਼ਟਮੀ 'ਤੇ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੌਰਾਨ 64 ਯੋਗਾਨੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਮਤ੍ਰਿਕਸ (ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਅੱਠ ਘਾਤਕ ਰੂਪ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸ਼ਟ ਸਤੀ, ਅੱਠ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਅੱਠ ਦੇਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਹਨ। ਇਹ ਉਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਰੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਸ਼ਟ ਸ਼ਕਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ, ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਕੌਮਰੀ, ਵੈਸ਼ਨਵੀ, ਵੜਾਹੀ, ਨਰਸਿੰਘੀ, ਇੰਦਰਾਨੀ ਅਤੇ ਚਮੁੰਡਾ ਹਨ।
ਪਰੰਪਰਾ
ਦੁਰਗਾ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਨ, ਅਣਵਿਆਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ (ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ) ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਮੁਟਿਆਰ ਕੁੜੀ (ਕੰਨਿਆ), ਧਰਤੀ' ਤੇ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਦੁਆਰਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਰਸਮ) ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਸਮਾਂ ਅਲਾਟੀ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਸਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਮਠਿਆਈਆਂ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਖੁਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਤੋਹਫਿਆਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਓਹਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸੈਮੂਅਲ ਗੋਲਡਵਿਨ
ਸੈਮੂਅਲ ਗੋਲਡਵਿਨ (ਜਨਮ ਸ਼ਮੂਅਲ ਗੈਲਬਫ਼ਿਸ਼; שמואל געלבפֿיש; 17 ਅਗਸਤ, 1879 – 31 ਜਨਵਰੀ, 1974), ਜਿਸਨੂੰ ਸੈਮੂਅਲ ਗੋਲਡਵਿਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੋਲਿਸ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਯਹੂਦੀ ਮੂਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਫ਼ਿਲਮ ਸਟੂਡੀਓ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਹੋਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ 1973 ਦਾ ''ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਸੇਸਿਲ ਬੀ. ਡੇਮਿੱਲੇ ਅਵਾਰਡ, 1947 ਦਾ ਇਰਵਿੰਗ ਥਾਲਬਰਗ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 1958 ਦਾ ਜੀਨ ਹਰਸ਼ੋਲਟ ਅਵਾਰਡ'' ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਗੋਲਡਵਿਨ ਦਾ ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਮੂਅਲ ਗੈਲਬਫ਼ਿਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵਾਰਸਾ, ਪੋਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੋਲਿਸ਼ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਡੇਵਿਡ ਗੈਲਬਫ਼ਿਸ਼ (1852-1895) ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈਨਾ ਰੇਬਨ (1855-1924) ਸੀ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੇ ਵਾਰਸਾ ਨੂੰ ਪੈਦਲ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਹ ਬਰਮਿੰਘਮ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਕੋਲ ਸੈਮੂਅਲ ਗੋਲਡਫ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠਾਂ ਰਿਹਾ। ਉਹ 16 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
1898 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਪਰ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਦੇ ਡਰੋਂ ਉਹ ਕਿਸ਼ਤੀ ਉੱਪਰ ਕੈਨੇਡਾ ਆ ਗਿਆ, ਮਗਰੋ ਜਨਵਰੀ 1899 ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੇ ਹੁਨਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਰੀ ਕਾਮਯਾਬ ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ 4 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਈਸ-ਪ੍ਰੈਸੀਡੈਂਟ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਸ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ 10 ਵੈਸਟ 61 ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਗੋਲਡਵਿਨ ਦੀ ਮੌਤ ਅਗਸਤ 1974 ਵਿੱਚ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿਖੇ ਹੋਈ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੈਮੂਅਲ ਗੋਲਡਵਿਨ ਸਟੂਡੀਓ ਨੂੰ ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੈਵਰਲੀ ਹਿੱਲਜ਼ ਵਿਖੇ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਹੈ।
ਵਿਆਹ
1910 ਤੋਂ 1915 ਤੱਕ, ਗੋਲਡਵਿਨ ਬਲਾਂਸ਼ੇ ਲਾਸਕੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹਿਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਰੂਥ ਸੀ। 1925 ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਅਦਾਕਾਰਾ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਹੋਵਾਰਡ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਉਮਰ ਭਰ ਰਿਹਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੈਮੂਅਲ ਗੋਲਡਵਿਨ ਜੂਨੀਅਰ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ।
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1879 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1974 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਸਪੈਸ਼ਲ ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਗਰੁੱਪ
ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ, n ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਗਰੁੱਪ, ਜੋ SU(n) ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 1 ਡਿਟ੍ਰਮੀਨੈਂਟ ਵਾਲੇ n×n ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਦਾ ਲਾਈ ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਯਾਨਿ ਕਿ, ਵਾਸਤਵਿਕ-ਮੁੱਲ ਵਾਲਾ ਡਿਟ੍ਰਮੀਨੈਂਟ, ਨਾ ਕਿ ਆਮ ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਵਾਸਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਤੌਰ ਤੇ)। ਗਰੁੱਪ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਗੁਣਨਫਲ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਪੈਸ਼ਲ ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਗਰੁੱਪ, ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਗਰੁੱਪ U(n) ਦਾ ਇੱਕ ਸਬ-ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ n×n ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੁੰਦਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੰਪੈਕਟ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, U(n) ਉਹ ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ
Cn
SU(n) ਗਰੁੱਪ ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਪਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ SU(2) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਵੀਕ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਅਤੇ SU(3) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੁਆਂਟਮ ਕ੍ਰੋਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਰਲਤਮ ਮਾਮਲਾ, SU(1) ਸੂਖਮ ਗਰੁੱਪ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕੋ ਤੱਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਰੁੱਪ SU(2), ਨੌਰਮ 1 ਦੇ ਕੁਆਟ੍ਰਨੀਔਨਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਪ੍ਰਤਿ ਆਇਸੋਮੌਰਫਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ 3-ਸਫੀਅਰ ਪ੍ਰਤਿ ਡਿੱਫਿਓਮੌਰਫਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਯੂਨਿਟ ਕੁਆਟ੍ਰਨੀਔਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 3-ਅਯਾਮੀ ਸਪੇਸ (ਸਾਈਨ ਤੱਕ) ਅੰਦਰ ਰੋਟੇਸ਼ਨਾਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ SU(2) ਤੋਂ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਗਰੁੱਪ SO(3) ਤੱਕ ਇੱਕ ਸਰਜੈਕਟਿਵ ਹੋਮੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕਰਨਲ {+I, −I} ਹੁੰਦਾ ਹੈ। SU(2) ਗਰੁੱਪ ਸਪਿਨੌਰਾਂ ਦੇ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪਾਂ ਸਪਿੱਨ(3) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਪ੍ਰਤਿ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸਪਿੱਨੌਰ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਸਪੈਸ਼ਲ ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਗਰੁੱਪ SU(n) ਇੱਕ ਵਾਸਤਵਿਕ ਲਾਈ ਗਰੁੱਪ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਲਾਈ ਗਰੁੱਪ ਨਹੀਂ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਸਤਵਿਕ ਮੈਨੀਫੋਲਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨ (ਅਯਾਮ) n2 − 1 ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਹ ਠੋਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਲਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਲਜਬਰਿਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਹ ਇੱਕ ਸਰਲ ਲਾਈ ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਯਾਨਿ ਕਿ, ਇਸਦਾ ਲਾਈ ਅਲਜਬਰਾ ਸਰਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਥੱਲੇ ਦੇਖੋ)।
SU(n) ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਚੱਕਰੀ ਗਰੁੱਪ
Zn
, ਪ੍ਰਤਿ ਆਇਸੋਮਰਫਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਨਾਇਟੀ ਦੇ nਵੇਂ ਰੂਟ ζ ਲਈ ਅਤੇ n×n ਪਛਾਣ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ I ਵਾਸਤੇ ਡਾਇਗਨਲ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ζ I ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਬਾਹਰੀ ਆਟੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਗਰੁੱਪ, n ≥ 3, ਵਾਸਤੇ
Z2
ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ SU(2) ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਆਟੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਗਰੁੱਪ ਟ੍ਰੀਵੀਅਲ (ਸੂਖਮ) ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
n-1 ਰੈਂਕ (ਰੁਤਬੇ) ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਮੈਕਸੀਮਲ ਟੌਰੁਸ, ਡਿਟ੍ਰਮੀਨੈਂਟ 1 ਵਾਲੇ ਡਾਇਗਨਲ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਦੇ ਸੈੱਟ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਇਲ ਗਰੁੱਪ, ਸਮਿੱਟਰੀ ਗਰੁੱਪ Sn ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਈਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਪਰਮਿਉਟੇਸ਼ਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਿਟ੍ਰਮੀਨੈਂਟ 1 ਰਹੇ)।
SU(n) ਦਾ ਲਾਈ ਅਲਜਬਰਾ, ਜਿਸਨੂੰ su(n) ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲਾਈ ਬਰੈਕਿਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਕਮਿਉਟੇਟਰ ਵਾਲੇ ਟਰੇਸਹੀਣ ਐਂਟੀ-ਹਰਮਿਸ਼ਨ n×n ਕੰਪਲੈਕਸ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਦੇ ਸੈੱਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਬਰਾਬਰਤਾ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ: ਕਮਿਉਟੇਟਰ ਨੂੰ -i ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕੀਤੀ ਲਾਈ ਬਰੈਕਿਟ ਵਾਲੇ ਟਰੇਸਲੈੱਸ (ਟਰੇਸਹੀਣ) ਹਰਮਿਸ਼ਨ n×n ਕੰਪਲੈਕਸ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਦਾ ਸੈੱਟ।
ਅਤਿਸੂਖਮ ਜਨਰੇਟਰ
ਲਾਈ ਅਲਜਬਰਾ su(n),
n2
ਓਪਰੇਟਰਾਂ, ,
i, j= 1, 2, ..., n
, ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਕਮਿਉਟੇਟਰ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
i, j, k, ℓ = 1, 2, ..., n ਲਈ,
ਜਿੱਥੇ
δjk
ਚਿੰਨ੍ਹ ਕ੍ਰੋਨੈੱਕਰ ਡੈਲਟਾ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਓਪਰੇਟਰ
ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ;
ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਲਾਈ ਅਲਜਬਰਾ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ n2 − 1 ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੁਢਲੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ
su(n)
ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਮੁਢਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜਨਰੇਟਰਾਂ
Ta
ਨੂੰ ਟਰੇਸਹੀਣ ਹਰਮਿਸ਼ਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਕੰਪਲੈਕਸ
n×n
ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ:
ਜਗਵਿੰਦਰ ਜੋਧਾ
ਜਗਵਿੰਦਰ ਜੋਧਾ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਗ਼ਜ਼ਲਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰ ਹੈ।
ਸਪੈਸ਼ਲ ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਗਰੁੱਪ
ਮੁਢਲੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ
ਜਿੱਥੇ
ਜਗਵਿੰਦਰ ਜੋਧਾ
ਜੀਵਨ ਤੇ ਵਿੱਦਿਆ
ਜਗਵਿੰਦਰ ਜੋਧਾ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਜੁਲਾਈ 1977 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਬੰਡਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬੀ•ਏ• ਡੀ•ਏ•ਵੀ. ਕਾਲਜ ਨਕੋਦਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਜਗਵਿੰਦਰ ਜੋਧਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਲਾਇਲਪੁਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਐੱਮ •ਏ (ਪੰਜਾਬੀ) 'ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐੱਚ•ਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਕਈ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੁੁੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਪੈਸ਼ਲ ਯੂਨਾਇਟ੍ਰੀ ਗਰੁੱਪ
ਮੁਢਲੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ
f