cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਲੇਖਕ ਦੀ ਮੌਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਥ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਥ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਟਰੈਕਟਰ
thumb|px300|ਹਵਾ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਰਬੜ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਵਾਲਾ ਟਰੈਕਟਰ ਟਰੈਕਟਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਯੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਹੁਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਂਉਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਕਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਸੰਦ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਰਵੈਸਟਰ ਕੰਬਾਈਨ ਇਤਿਆਦਿ। ਰੂਸ ਦਾ ਮਿੰਸਕ ਟਰੈਕਟਰ ਪਲਾਂਟ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿਧ ਟ੍ਰੈਕਟਰ ਪੈਦਾਵਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਲਾਂਟ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਵਿਚੋਂ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਹਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ
ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਚਿੰਤਨ
thumb|ਸੁਕਰਾਤ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਚਿੰਤਨ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਤੱਥਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਹੈ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲ, ਸ਼ੰਕਾਵਾਦ, ਨਿਰਪੱਖ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਜਾਂ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸਬੂਤਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਚਿੰਤਨ ਸਵੈ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਸਵੈ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਤ, ਸਵੈ- ਨਿਰੀਖਣ ਅਤੇ ਸਵੈ- ਦੋਸ਼ ਨਿਵਾਰਕ ਸੋਚ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਉੱਤਮਤਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਸੌਟੀਆਂ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਮਾਨਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਰਦਾਰ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੂਲਵਾਦੀ ਅਹਿਮ ਅਤੇ ਸਮਾਜੀ ਕੇਂਦਰਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਉਸਨੇ ਸਬੂਤ ਨੂੰ ਲੱਭਣ, ਤਰਕ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜੋ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਖ਼ਾਕਾ ਖਿੱਚਣਾ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਸਵਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਢੰਗ ਨੂੰ ਹੁਣ "ਸੁਕਰਾਤੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ " ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਚਿੰਤਨ ਸਿਖਾਉਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਵਿੱਚ, ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਤਾਰਕਿਕ ਇਕਸਾਰਤਾ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰਕਹੀਣ ਸੋਚ ਜਾਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਗਿਆਨ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਨਸ਼ਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰ, ਸੱਤਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸਹੀ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੂੰ ਸੁਆਲਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ, ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਬੂਤ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਸਬੰਧੀ ਤਰਕ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਪਲੈਟੋ ਨੇ ਸੁਕਰਾਤ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅਰਸਤੂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ੰਕਾਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਸੁਕਰਾਤ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਸੋਚ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਚਾਈ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਦਾ ਸਹੀ-ਸਹੀ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਕੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਖੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਡਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਕ ਦੀ ਫਿਲਾਸਫੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ
ਡੈਨਿਊਬ ਨਦੀ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ (eastern europe) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖ਼ਿੱਤੇ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਇਲਾਕਾ ਮੈਦਾਨੀ ਹੈ। ਬੇਲਾ ਰਸ, ਮਾਲਦੋਵਾ, ਰੋਮਾਨੀਆ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਰਦ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਮੱਢ ਯੂਰਪ ਦੇ ਵਾਅਜ਼ ਗੁਰ ਉੱਡ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਬਾਲਟਿਕ ਰਿਆਸਤਾਂ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਰੂਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ
ਮਾਇਆ ਸੀਤਾ
, ਕਈ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀਆਂ ਵਿਖਿਆਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੀਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਭਰਮ ਰੂਪ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਦੁਆਰਾ ਸੀਤਾ ਦੇ ਅਪਹਰਣ ਦੀ ਅਗਾਉਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੀਤਾ ਦੀ ਪਵਿਤੱਰਤਾ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸੀਤਾ ਅਗਨੀ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਜਾਦੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜਗਾ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (शिवाजी विद्यापीठ), ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1962 ਵਿੱਚ ਕੋਹਲਾਪੁਰ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਕੈਂਪਸ 853 ਏਕੜ (3.4519 ਕਿਮੀ2) ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਦੋਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਰਵਪੱਲੀ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੁਆਰਾ 18 ਨਵੰਬਰ 1962 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਯਸ਼ਵੰਤ ਰਾਓ ਚਵਾਨ ਅਤੇ ਬਾਲਾਸਾਹਿਬ ਦੇਸਾਈ ਨੇ ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਆਗੂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੋਲਹਾਪੁਰ, ਸੰਗਲੀ, ਅਤੇ ਸਤਾਰਾ ਦੇ 279 ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਐਂਡ ਦ ਗੌਬਲੈਟ ਔਫ਼ ਫ਼ਾਇਰ
ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਐਂਡ ਦ ਗੌਬਲੈਟ ਔਫ਼ ਫ਼ਾਇਰ (Harry Potter and the Goblet of Fire) ਜੇ. ਕੇ. ਰਾਓਲਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਤਰ ਹੌਗਵਰਟਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਰੁਮਾਂਚਿਕ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
ਨਾਵਲ
ਨਾਵਲ ਦੀ ਇਸ ਚੌਥੀ ਕੜੀ ਵਿੱਚ ਹੈਰੀ ਨੂੰ ਹੌਗਵਰਟਜ਼ ਵਿੱਚ ਜਬਰਨ ਤਿੰਨ ਜਾਦੂਗਰ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਿਤਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਜਾਦੂ-ਵਿਦਿਆਲੇ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈਰੀ ਡ੍ਰੈਗਨ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਭੁੱਲ-ਭੁਲੱਈਆ ਵਿੱਚੋਂ ਟਰਾਫ਼ੀ ਲੱਭ ਕੇ ਲਿਆਉਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖਿਡਾਰੀ (ਸੈਡਰਿਕ ਡਿਗਰੀ) ਉਸ ਟਰਾਫ਼ੀ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਉਂਦੇ ਹੀ ਉਹ ਲੌਰਡ ਵੌਲਡੇਮੌਰਟ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਵਰਮਟੇਲ ਸੈਡਰਿਕ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੈਰੀ ਦੇ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਹ ਲੌਰਡ ਵੌਲਡੇਮੌਰਟ ਨੂੰ ਜਿਸਮੋ-ਜਾਨ ਸਮੇਤ ਜ਼ਿੰਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੈਰੀ ਵੌਲਡੇਮੌਰਟ ਦੀ ਪਕੜ ਤੋਂ ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਬਚ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਵੌਲਡੇਮੌਰਟ ਦੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਜਾਦੂਮੰਤਰੀ ਕੌਰਨੀਲੀਅਸ ਫ਼ਜ ਝੂਠ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮ
ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਐਂਡ ਦ ਗੌਬਲੈਟ ਔਫ਼ ਫ਼ਾਇਰ (ਫ਼ਿਲਮ) (ਹਿੰਦੀ ਡਬ: हैरी पॉटर और आग का प्याला) ਨਾਮ ਦੀ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ, ਜਿਹੜੀ ਇਸੇ ਨਾਵਲ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ, ਇੱਕ ਸੂਪਰਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮ ਸਾਬਿਤ ਹੋਈ। ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਪਿਛਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਾਂਗ ਹੀ ਡੇਨੀਅਲ ਰੈੱਡਕਲਿਫ ਨੇ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ, ਹਰਮਾਈਨੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਐਮਾ ਵਾਟਸਨ ਨੇ ਅਤੇ ਰੌਨ ਵੀਜ਼ਲੀ ਦਾ ਰੂਪਰਟ ਗਰਿੰਟ ਨੇ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਵੰਡ ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਸਾਰੇਗਾਮਾ ਦੁਆਰਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ
ਮਾਸਕੋ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਲੋਮੋਨੋਸੋਵ ਮਾਸਕੋ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (Московский государственный университет имени М. В. Ломоносова, Moskóvskiy gosudárstvennyy universitét ímeni M. V. Lomonósova), ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਮੋਨੋਸੋਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਂ ਐਮਐਸਯੂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ (университет Ломоносова, Universitét Lomonósova; МГУ, MGU), ਰੂਸ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ, ਜੋ 1755 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਨਾਮ 1940 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਨੀ, ਮਿਖਾਇਲ ਲੋਮੋਨੋਸੋਵ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਹਿਤ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿਮ ਅਤੇ ਬਰਫ ਅੰਕੜਾ ਕੇਂਦਰ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿਮ ਅਤੇ ਬਰਫ ਅੰਕੜਾ ਕੇਂਦਰ' ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਂਸੰਘ ਦਾ ਉੱਤਰ ਧਰੁਵੀ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ ਹਿਮ ਤੇ ਬਰਫ ਪਿਘਲਣ ਤੇ ਜਮਾਂ ਹੋਣਾ ਬਾਰੇ ਸੂਚਨਾ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਦਾਰਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਰਾ
ਅਨੰਦਘਣ
ਅਨੰਦਘਣ ਬਾਬਾ ਸ਼੍ਰੀ ਚੰਦ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਉਦਾਸੀ ਸੰਪਰਦਾਇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਆਪ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦੇ ਜੰਮਪਲ ਸਨ। ਆਪ ਨੇ ਜੁਪਜੀ, ਸਿੱਧ ਗੋਸ਼ਟਿ, ਆਰਤੀ ਤੇ ਅਨੰਦ ਦਾ ਟੀਕਾ ਤੇ ਪਰਮਾਰਥ ਰਚਿਆ।ਆਪ ਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਹਿੰਦੂ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ।
ਹੈਂਕ ਐਰਨ
ਹੈਨਰੀ ਲੁਈਸ ਐਰਨ (5 ਫਰਵਰੀ 1934 ਨੂੰ ਜਨਮ ਹੋਇਆ), ਉਪਨਾਮ "ਹੈਮਰ" ਜਾਂ "ਹੈਮਰਿਨ ਹੈਂਕ", ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਡ ਅਮਰੀਕੀ ਮੇਜਰ ਲੀਗ ਬੇਸਬਾਲ (ਐਮ ਐਲ ਬੀ) ਦਾ ਸੱਜਾ ਫੀਲਡਰ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਅਟਲਾਂਟਾ ਬਰਾਂਵ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੀਗ (ਐੱਲ. ਐੱਲ.) ਵਿੱਚ ਮਿਲਵਾਕੀ / ਅਟਲਾਂਟਾ ਬਰੇਜ਼ ਲਈ 21 ਸੀਜ਼ਨ ਅਤੇ 1954 ਤੋਂ 1976 ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਨ ਲੀਗ (ਐੱਲ.) ਵਿੱਚ ਮਿਲਵਾਕੀ ਬਰੂਰਾਂ ਲਈ ਦੋ ਵਾਰ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਕੋਲ ਕਈ ਐਮ ਐਲ ਬੀ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਹਨ। ਉਸਨੇ 1955 ਤੋਂ 1973 ਤੱਕ ਹਰ ਸਾਲ 24 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਮ ਹਿੱਟ ਕਰੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ 30 ਜਾਂ ਵੱਧ ਹੋਮ ਦੌੜਾਂ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ ਸਿਰਫ ਦੋ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 1999 ਵਿੱਚ, ਸਪੋਰਟਿੰਗ ਖਬਰਾਂ ਵਿੱਚ "100 ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਬੇਸਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ" ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਵਾਂ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ। thumb|1960 ਵਿੱਚ ਹਾਰਨ
ਐਰਨ, ਅਲਾਬਾਮਾ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ। ਟੌਮੀ ਹਾਰਨ ਸਮੇਤ ਉਸਦੇ ਸੱਤ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਸਨ, ਟੌਮੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਐਮ ਐਲ ਬੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਡਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੀਗ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਗਰੋ ਅਮਰੀਕਨ ਲੀਗ ਅਤੇ ਮਾਈਨਰ ਲੀਗ ਬੇਸਬਾਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ। ਆਪਣੇ ਅੰਤਮ ਐਮ ਐਲ ਬੀ ਸੀਜ਼ਨ ਦੁਆਰਾ, ਐਰਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੀਗ ਰੋਸਟਰ ਤੇ ਆਖਰੀ ਨੇਗਰੋ ਲੀਗ ਬੇਸਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। thumb|ਹਾਂਗ ਹਾਰਨ ਨੇ 5 ਅਗਸਤ, 1978 ਦੌਰਾਨ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ. ਐਰਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਐਮ ਐਲ ਬੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੇਮ ਸੱਜੇ ਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਕਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਡ ਅਤੇ ਆਊਡਰਫੀਲਡ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਖੇਡਿਆ। ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦੋ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ, ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ' ਤੇ ਮਨੋਨੀਤ ਹਿੱਟਰ ਸੀ। ਐਰਨ 1955 ਤੋਂ 1975 ਤੱਕ 20 ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਐਨਐਲ ਆਲ-ਸਟਾਰ ਅਤੇ 1 ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਏਲ ਆਲ ਸਟਾਰ ਸੀ। ਐਰੋਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਆਲ-ਸਟਾਰ ਅਤੇ ਆਲ ਸਟਾਰ ਗੇਮ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ (25) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦਾ ਦਸਤਾਨੇ ਦਾ ਜੇਤੂ ਸੀ। 1957 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਐੱਲ ਐੱਲ ਮੋਸਟ ਵੈਲਿਓਬਲ ਪਲੇਅਰ (ਐਮਵੀਪੀ) ਸੀ ਜਦੋਂ ਮਿਲਵੌਕੀ ਬਰੇਜ਼ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸੀਰੀਜ਼ ਜਿੱਤੀ ਸੀ. ਮਈ 1, 1958 ਅਤੇ ਜੂਨ 1967 ਵਿੱਚ ਉਹ ਐੱਨ ਐੱਲ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਮਿਥ ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਐਰੋਨ ਨੇ ਐੱਲ.ਐੱਲ.ਬੀ. ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ (ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ.) (2,297), ਵਾਧੂ ਬੇਸ ਹਿੱਟ (1,477), ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਠਿਕਾਣਾ (6,856) ਵਿੱਚ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਰੀਅਰ ਹਿੱਟ (3,771) ਅਤੇ ਰਨ (2,174) ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ ਪੰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 17 ਵਾਰ 150 ਜਾਂ ਵੱਧ ਹਿੱਟ ਹਨ। ਐਰਨ ਦਾ ਹੋਮ ਰਨ (755) ਅਤੇ ਬੈਟ (12364) ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ (3, 2 9 28) ਵਿੱਚ ਹੈ। right|thumb|ਟਰਨਡਰ ਫੀਲਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਾੜ ਜਿਸ 'ਤੇ ਹੈਂਗ ਅਰੋਨ ਨੇ 715 ਵੀਂ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਪਾਰੀ ਦਾ ਆਊਟ ਕੀਤਾ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ.
ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਅਟਲਾਂਟਾ ਬਰਾਂਵ ਨਾਲ ਫਰੰਟ ਆਫਿਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ 1982 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੇਸਬਾਲ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। 1999 ਵਿੱਚ, ਐਮਐਲ ਬੀ ਨੇ ਹਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਹੈਕ ਹਾਰਨ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ 2002 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੈਡਲ ਆਫ਼ ਫ੍ਰੀਡਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਰਜੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰਜੀਆ ਟਰਿਸਟਰੀ 2010 ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਜਾਰਜੀਆ ਦੇ ਬਾਨੀ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਐਰਨ ਐਟਲਾਂਟਾ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। thumb|ਬਰੇਜ਼ਜ਼ ਦੀ ਜਰਸੀ ਹੈਂਕ ਐਰਨ ਨੇ ਜਦੋਂ 1974 ਵਿੱਚ ਰੂਥ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ। thumb|2015 ਵਿੱਚ ਐਲਬੀਜੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈਂਕ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਪੱਛਮੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ
ਪੱਛਮੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ 5ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਵਰਤਮਾਨ ਤੱਕ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੂਰਪੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਯੂਰਪੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਫ਼ਰਕ ਯੂਰਪੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸੰਕੇਤ ਲਿਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਸੰਕੇਤ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਗਤੀ, ਮੀਟਰ, ਸੁਰ ਆਦਿ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਜ਼ਕਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੂਰਪੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰ-ਯੂਰਪੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਪੱਛਮੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ 5ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੂੰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲਾ ਦੌਰ, ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਦੌਰ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਦੌਰ
ਇਸ ਦੌਰ ਨੂੰ ਅੱਗੋਂ ਮੱਧਕਾਲੀ ਦੌਰ ਅਤੇ ਪੁਨਰਜਾਗਰਨ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਨਰਜਾਗਰਨ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਦੌਰ
ਇਸ ਦੌਰ ਨੂੰ ਅੱਗੋਂ ਬਾਰੋਕ ਦੌਰ, ਕਲਾਸੀਕਲ ਦੌਰ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਦੌਰ
ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਹਿਰਾਂ ਚੱਲੀਆਂ।
ਕਚੋਰੀ
ਕਚੋਰੀ ਇੱਕ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਭੋਜਨ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਨੀਦਾਦ, ਟੋਬੈਗੋ, ਗੁਆਨਾ ਅਤੇ ਸੂਰੀਨਾਮ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਕਚੋਰੀ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੋਸੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਬਨਾਰਸੀਦਾਸ, ਜੋ ਕੀ ਅਰਧਕਥਨਕਾ ਦੇ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਨੇ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ 1613 ਵਿੱਚ ਕਚੋਰੀ ਖ਼ਰੀਦਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਈਮਾਨ (ਸੰਕਲਪ)
ਈਮਾਨ (الإيمان) ਇਸਲਾਮੀ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਆਸਤਿਕ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਨਿਰੂਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।। ਆਪਣੀ ਸਰਲਤਮ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਛੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਰੱਖਣਾ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਰਕਾਨ ਅਲ-ਈਮਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਈਮਾਨ ਦਾ ਨਿਰੂਪਣ ਕੁਰਾਨ ਅਤੇ ਜਬਰਾਈਲ ਦੀ ਹਦੀਸ਼ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕੁਰਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਲਈ ਈਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨੇਕ ਅਮਲਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ
ਦੇਵਰਿਆ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਦੇਵਰਿਆ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 80 ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ।
ਸਾਂਸਦ
2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਰਾਜ ਮਿਸ਼ਰਾ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਸਾਂਸਦ ਚੁਣੇ ਗਏ। 1962 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਂਸਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਸਾਂਸਦ !ਸਰੋਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਇਵਾਂਕਾ ਟਰੰਪ
ਇਵਾਂਕਾ ਟਰੰਪ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ, ਸਾਬਕਾ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ ਔਰਤ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਬਕਾ ਮਾਡਲ ਇਵਾਨਾ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਚੁਣੇ ਗਏ 45ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ। ਉਹ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜੈਰੇਡ ਕੁਸ਼ਨਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।
ਚਾਚੋਵਾਲ
ਚਾਚੋਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੂਰਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਇਵਾਂਕਾ ਟਰੰਪ
ਉਹ ਪਰਿਵਾਰਕ-ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੇ ਟਰੰਪ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ "ਦ ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੋਰਡ ਰੂਮ ਜੱਜ ਵੀ ਸੀ। ਮਾਰਚ 2017 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣ ਕੇ, ਟਰੰਪ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਉਸ ਦੇ ਕਲਾਸੀਫਾਈਡ ਸਮੱਗਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਾਂਗ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਟਰੰਪ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ "ਸੰਘੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਵਿੱਤੀ ਖੁਲਾਸੇ ਫਾਰਮ ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਣ" 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ।. ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਜੁਲਾਈ 2018 ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਕਪੜੇ ਦਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਨੈਤਿਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੱਕਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਟਰੰਪ ਦਾ ਜਨਮ ਮੈਨਹੱਟਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਚੈੱਕ-ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਡਲ ਇਵਾਨਾ (ਨੀ ਜ਼ੇਲਨੋਕੋਵਿਕ) ਅਤੇ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ, ਜੋ ਕਿ 2017 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 45ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ, ਦਾ ਦੂਜਾ ਬੱਚਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਵੰਸ਼ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ "ਇਵਾਂਕਾ" ਛੋਟਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਲੈਵਿਕ ਇਵਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਲੈਵਿਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। 1992 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਹਨ, ਡੌਨਲਡ ਜੂਨੀਅਰ ਅਤੇ ਏਰਿਕ, ਇੱਕ ਸੌਤੇਲੀ ਭੈਣ, ਟਿਫਨੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਰਾ, ਬੈਰਨ ਹਨ।
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨਹੱਟਨ ਦੇ ਚੈਪਿਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕੰਨੈਕਟੀਕਟ ਦੇ ਵਾਲਿੰਗਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਚੋਆਏਟ ਰੋਜਮੇਰੀ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਸਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਚੋਆਟੇ ਦੀ "ਬੋਰਡਿੰਗ-ਸਕੂਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ" ਨੂੰ "ਜੇਲ੍ਹ" ਵਰਗਾ ਦਿਖਾਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ "ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤ ਮਸਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।"
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਵਾਂਕਾ ਫ੍ਰੈਂਚ ਬੋਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੈੱਕ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਏਲਿਸਨ, 2018 ਵਿੱਚ ਵੈਨਿਟੀ ਫੇਅਰ ਲਈ ਲਿਖਿਆ, ਇਵਾਂਕਾ ਟਰੰਪ ਦੇ "ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕੋਈ ਮੰਨਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ" ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ "ਮਨਪਸੰਦ" ਬੱਚਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਬਰੱਬਰਾ ਵਾਲਟਰਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਇੱਕ 2015 ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਰੀਆ ਰੈਡੀ
ਸ਼੍ਰੀਆ ਰੈੱਡੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sriya Reddy; ਜਨਮ 28 ਨਵੰਬਰ 1983) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਂਕਰ ਅਤੇ ਵੀਜੇ ਵੀ ਸੀ। ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਭਰਥ ਰੈੱਡੀ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੀ, ਸ਼੍ਰੀਆ ਨੇ ਇੱਕ ਐਕਟਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ SS ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਵੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸਮੁਰਾਈ (2002) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬਲੈਕ (2004), ਥੀਮੀਰੂ (2006) ਅਤੇ ਕਾਂਚੀਵਰਮ (2008) ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਸੰਪਾਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਸ੍ਰੀਆ ਰੈਡੀ
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸ਼੍ਰੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਭਰਤ ਰੈੱਡੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਗੁੱਡ ਸ਼ੈਫਰਡ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਏਥੀਰਾਜ ਕਾਲਜ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੋਟੀ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਰਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਸੰਦੀਪ ਪਾਟਿਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਕੂਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਡਲਿੰਗ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਆਈਆਂ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰੇ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਗੀਤ ਚੈਨਲ ਦੱਖਣੀ ਸਪਾਈਸ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਲਈ ਇੱਕ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਪੜ੍ਹੇਗੀ ਅਤੇ ਵੀਜੇ ਹੋਵੇਗੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸ਼੍ਰੀਆ ਨੇ 9 ਮਾਰਚ 2008 ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਦੇ ਪਾਰਕ ਸ਼ੈਰਾਟਨ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਤਮਿਲ ਅਦਾਕਾਰ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਿਕਰਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਵਿਕਰਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਨੁਭਵੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜੀ.ਕੇ. ਰੈੱਡੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜੀਕੇ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕੁਝ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨਿਗਮ। ਸ਼੍ਰੀਆ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਅਮਾਲੀਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਾਦਿਕ ਖਾਨ
ਸਾਦਿਕ ਖਾਨ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ 2005 ਤੋਂ 2016 ਤੱਕ ਟੂਟਿੰਗ ਤੋਂ ਯੂਨਾਇਟੇਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਹ 7 ਮਈ 2016 ਨੂੰ ਲੰਦਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮੇਅਰ ਬਣਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਬੈਸੀਲਸ
ਬੈਸੀਲਸ ਛੜੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦਾ ਬੀਟਾ ਹੀਮੋਲਿਟਿਕ ਗਰਾਮ ਪਾਜਿਟਿਵ ਜੀਵਾਣੁ ਜਿਨਸ ਹੈ, ਫਰਮੀਕਿਊਟਸ ਉਪਜਾਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਦੰਡਾਣੁ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬਾਧਯ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਐੱਛਿਕ aerobe s, ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਏੰਜਾਇਮ catalase।
ਕੁਆਂਟਮ ਹੈਡ੍ਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ
ਕੁਆਂਟਮ ਹੈਡ੍ਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਇੱਕ ਇਫੈਕਟਿਵ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਹੈ ਜੋ ਹੈਡ੍ਰੋਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਯਾਨਿ ਕਿ, ਹੈਡ੍ਰੌਨ-ਹੈਡ੍ਰੌਨ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਅੰਤਰ-ਹੈਡ੍ਰੌਨ ਫੋਰਸ। ਇਹ, ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਮੈਨੀ-ਬੌਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਬੇਰੌਨਾਂ ਅਤੇ ਮੀਜ਼ੌਨਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾ ਹੈ। ਕੁਆਂਟਮ ਹੈਡ੍ਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ, ਕੁਆਂਟਮ ਕ੍ਰੋਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਅੰਸ਼ਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਉਂਤਬੰਦ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ, ਇਸੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਾਕਤਵਰ ਫੋਰਸ ਰਾਹੀਂ, ਹੈਡ੍ਰੌਨ ਰਚਣ ਲਈ ਕੁਆਰਕਾਂ ਅਤੇ ਗਲੂਔਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਬੰਨ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਹੈ।
ਕੁਆਂਟਮ ਹੈਡ੍ਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਰਤਾਰਾ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਫੋਰਸ ਜਾਂ ਰੈਜ਼ੀਡੁਅਲ ਤਾਕਤਵਰ ਫੋਰਸ ਹੈ। ਇਹ ਊਹਨਾਂ ਹੈਡ੍ਰੌਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਓਪਰੇਟ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਫੋਰਸ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਊਨਲੀਔਨ – ਪ੍ਰੋਟੌਨ ਅਤੇ ਨਿਊਟ੍ਰੌਨ]] ਹਨ- ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਐਟੌਮਿਕ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਰਚਣ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਬੰਨ ਕੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਫੋਰਸ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਬੋਸੌਨ, ਤਿੰਨ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮੀਜ਼ੌਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਪਾਈਔਨ, ਰੋ ਮੀਜ਼ੌਨ ਅਤੇ ਓਮੇਗਾ ਮੀਜ਼ੌਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਮੀਜ਼ੌਨ ਖੁਦ ਹੀ ਹੈਡ੍ਰੌਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਕੁਆਂਟਮ ਕ੍ਰੋਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਖੁਦ ਹੀ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਫੋਰਸ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਨਿਬਟਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਊਕਲੀਔਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬੰਨੇ ਗਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੈਡ੍ਰੋਡਾਇਨੈਮਿਕ ਫੋਰਸ ਨਿਊਕਲੀਆਇ ਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋ-ਡਾਇਨੈਮਿਕ ਫੋਰਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੰਨ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ (ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰੋਟੌਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਆਪਸੀ ਧੱਕੇ ਕਾਰਨ) ਦੂਰ ਕਰਨ ਪ੍ਰਤਿ ਓਪਰੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੁਆਂਟਮ ਹੈਡ੍ਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ, ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਫੋਰਸ ਨਾਲ ਵਰਤਦੇ ਵਕਤ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਮੀਜ਼ੌਨਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣਨ ਨੂੰ, ਹੋਰ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀਆੰ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾਤਨਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁਢਲੇ ਫੋਰਸ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬੋਸੌਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਕੁਆਂਟਮ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ, ਜੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨਟਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਫੋਟੌਨਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਦੀ ਹੈ; ਕੁਆਂਟਮ ਫਲੇਵਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ, ਜੋ ਵੀਕ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ W ਅਤੇ Z ਬੋਸੌਨਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਅੰਗੋਲਨ ਕਵਾਂਜ਼ਾ
ਕਵਾਂਜ਼ਾ (ਚਿੰਨ: Kz; ਆਈ ਐਸ ਓ 4217 ਕੋਡ: AOA) ਅੰਗੋਲਾ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਸੰਨ 1977 ਤੋਂ ਕਵਾਂਜ਼ਾ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਵਰਤੋਂ ਚ ਹਨ।
2016 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
2016 ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਜਿਹਨਾ ਨੂੰ XXXI ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਜਾਂ ਰੀਓ 2016 ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮਹਾਕੁੰਭ 5 ਅਗਸਤ ਤੋਂ 21 ਅਗਸਤ, 2016 ਤੱਕ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ 10,500 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਜਿਹੜੇ ਕਿ 206 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਸਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਮਗੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੀਓ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ
ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
thumb|ਭਾਰਤੀ ਸੂਬੇ
ਸੁਰੇਂਦਰ ਮੋਹੰਤੀ
ਸੁਰੇਂਦਰ ਮੋਹੰਤੀ ਓੜੀਆ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਕਥਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਅਲੰਕਾਰਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਇਸ ਕਥਾਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1920 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦੇਹਾਂਤ 1992 ਵਿੱਚ। ਅਨੇਕ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂ ਸੁਰੇਂਦਰ ਮੋਹੰਤੀ ਨੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾਨਾਵਲ, ਸਫਰਨਾਮਾ, ਆਲੋਚਨਾ, ਰੂਪਕ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ 50 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਮਹਾਨਗਰੀਰ ਰਾਤ (ਮਹਾਂਨਗਰ ਦੀ ਰਾਤ), ਮਾਲਾਰੇਰ ਮੌਤ (ਹੰਸ ਦੀ ਮੌਤ), ਅੰਧ ਦਿਗੰਤ (ਅੰਧਕਾਰ ਰੁਖ) ਅਤੇ ਮਹਾਨਿਬਾਨ (ਮੁਕਤੀ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੀਲਸ਼ਿਲਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹਨ ਯਦੁਬੰਸ਼ ਓਉ ਹੋਰ ਗਲਪ (ਯਦੁਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਨੀਆਂ), ਰਾਜਧਾਨੀ ਓਉ ਹੋਰ ਗਲਪ (ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਨੀਆਂ), ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੂਡ (ਮਿਊਰਪੰਖ) ਅਤੇ ਰੂਟੀ ਓਊ ਚੰਦਰ। 4 ਅਕਤੂਬਰ 1984 ਵਿੱਚ ਵਿਜੈਦਸ਼ਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸਥਾਪਤ ਸੰਬਾਦ ਨਾਮਕ ਉੜਿਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯੇ ਸਮਾਚਰਪਤਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸੁਰੇਂਦਰ ਮੋਹੰਤੀ ਹੀ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਬਣੇ।
1633
1633 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1630 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਵੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਹਨ, ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸੰਘੀ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ, ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਪੂਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਦਾਦਰਾ ਅਤੇ ਨਗਰ ਹਵੇਲੀ ਅਤੇ ਦਮਨ ਅਤੇ ਦੀਉ, ਦਿੱਲੀ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਲੱਦਾਖ, ਲਕਸ਼ਦੀਪ ਅਤੇ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ।
1633
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
2022 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤ ਪ੍ਰਦੇਸ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਜੋ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਨਾਮਕ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤ ਪ੍ਰਦੇਸ ਵੀ ਸੀ ਤੇ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਰਾਜ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁੜ-ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਚੁਣੇ ਵਿਧਾਨ ਕਲੀਸਿਯਾ ਤੇ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਸਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਬ ਡਵੀਜ਼ਨ
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਿਲਮਣਾ
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਿਲਮਣਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਨਾਅ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋੰ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅੋਗਬਰਨ (ogburn) ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਸ਼ੋਸ਼ਲ ਚੈਂਜ(SOCIAL CHANGE) ਵਿੱਚ 1921 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੂਜੇ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਾਆਨੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮਨਰ (sumner), ਮੈਕਸ ਮੂਲਰ (max mullar), ਵੀਰਕਾਤ (vierkandt), ਸਪੈਂਂਸਰ (specer) 'ਜਿਸ ਨੇ ਇਸਨੂੰ, (ਮਿਤ੍ਰਕ ਹੱਥ ਕਿਹਾ ਹੈ) ਔਗਵਰਨ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਵਿਸਤਰਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਤ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਸਕੰਲਪ ਦੀ ਕਰੜੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਸੱਭਿਾਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਚਿਲਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ
ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਉਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਅਨੇਕ ਪੈਗੰਬਰਾਂ ਤੇ ਉਤਾਰਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਆਖਰੀ ਕੜੀ ਕੁਰਆਨ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਭੇਜੇ ਗਏ ਤਮਾਮ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਂਜ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਕੁਰਆਨ ਪਵਿਤਰ ਅਤੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਆਖਰੀ ਕਲਾਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਰਾਨ ਇਹ ਵੀ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਇੱਜਤ ਕਰੋ। ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ, ਕੁਰਆਨ ਵਿੱਚ ਚਰਚਿਤ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੌਰਾਤ (ਜੋ ਮੂਸਾ ਉੱਤੇ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋਈ), ਜਬੂਰ (ਜੋ ਦਾਉਦ ਉੱਤੇ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋਈ), ਅੰਜੀਲ (ਜੋ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਉੱਤੇ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋਈ) ਅਤੇ ਕੁਰਆਨ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਿਲਮਣਾ
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਿਲਮਣਾ ਦਾ ਅਰਥ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਲੈਗ 'lag' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਉਲਥਾ ਬਿਲਮਣਾ ਹੈ। ਬਿਲਮਣਾ ਦਾ ਅਰਥ ਪੱਛੜ ਜਾਣ ਤੋਂ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਸੱਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਪੂਰਨਤਾ ਜੋ ਭਿਵਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣੀ ਹੈ ਇਹ ਭਿਵਿੰਨ ਭਾਗ ਅਲੱਗ ਥਲੱਗ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਅੰਤਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਇੱਕ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਭਾਗ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਇਸ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢਾਲ ਦੇ ਹਨ ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਿੱਥ ਜੋ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਉਣ ਅਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਅਨੁਕੁਲਣ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਹੀ ਪੱਛੜ ਜਾਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਭਿਾਆਚਾਰ ਬਿਲਮਣਾ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਹੀ ਅਰਥਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅੰਤਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੇ ਇੱਕ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸਦੇ ਦੁਸਰੇ ਪੱਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਿਲਮਣਾ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸਮਾਜਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਰਿਵਤਨ ਦੀਆਂਂ ਵਿਭੇਦਿਕ ਦਰਾਂ(differential rates) ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਿਲਮਣਾ ਇੱਕ ਹੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਭਾਗਾ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਤਨ ਦੀਆਂ ਅਸਮਾਨ ਦਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅਸੰਗਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਭਿਆਚਾਰ
1795
1795 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1790 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਏਕਤਾ
thumb|331x331px| [[ਖੁਦਾਈ ਖਿਦਮਤਗਾਰ|ਖੁਦਾਈ ਖਿਦਮਤਗਰਾਂ ਦੇ ਖਾਨ ਅਬਦੁਲ ਗੱਫਾਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੋਹਨਦਾਸ ਗਾਂਧੀ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਏਕਤਾ ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।]] ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਏਕਤਾ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਕਲਪ ਹੈ ਜੋ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਝੰਡਾ-ਬਰਦਾਰ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਖਾਨ ਅਬਦੁਲ ਗੱਫਾਰ ਖਾਨ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ, ਖੁਦਾਈ ਖਿਦਮਤਗਾਰ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਆਜ਼ਾਦ ਮੁਸਲਿਮ ਕਾਨਫਰੰਸ  ਆਦਿ ਸਨ।  ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਸਨ ਉਹ ਅਕਸਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਮੁਗਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਨੇ ਹਿੰਦੂ -ਮੁਸਲਿਮ ਏਕਤਾ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਅਕਬਰ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਫੁੱਲ ਵਾਲੋਂ ਕੀ ਸੈਰ ਵਰਗੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਬਣਾਏ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਅਕਬਰ II ਦੇ ਅਧੀਨ ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ) ਜੋ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲ਼ ਕੇ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਲਈ ਸਨ।
ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਨੇ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤਕੜਾ ਕੀਤਾ। ਮਰਾਠਾ ਹਿੰਦਵੀ ਸਵਰਾਜਿਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਉੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਸਨ। ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦੀ ਨਿਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਉਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਦਰਬਾਰੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਨ। ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਜਰਨੈਲ ਨੇ ਪਾਣੀਪਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਾ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਸੱਯਦ ਜਮਾਲ ਅਲ-ਦੀਨ ਅਲ-ਅਫਗਾਨੀ ਅਸਦਾਬਾਦੀ ਨੇ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਏਕਤਾ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ਼ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੀਚੇ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲ਼ੇਗੀ।
1857 ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਰੋਹ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। 2007 ਵਿੱਚ ਇਸ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ "ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਏਕਤਾ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਵਾਹੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧ ਹਨ ਜੋ ਅਗਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਬਣ ਨਿਬੜੀਆਂ"।
1916 ਦੇ ਲਖਨਊ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ "ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਏਕਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ" ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਏਕਤਾ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ। ਗੋਪਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੋਖਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਨਾਹ ਵਿੱਚ "ਸੱਚ ਦਾ ਕਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਪੱਖਪਾਤ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਏਕਤਾ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਰਾਜਦੂਤ ਬਣਾਏਗੀ"।
ਦੇਵਬੰਦ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਦਵਾਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਰੀ ਮੁਹੰਮਦ ਤਾਇਯਬ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੁੱਲਾਹ ਦਿਹਲਾਵੀ, ਨੇ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਏਕਤਾ, ਰਲ਼ੇ-ਮਿਲ਼ੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਜਮੀਅਤ ਉਲੇਮਾ-ਏ-ਹਿੰਦ ਦੇ ਆਗੂ ਮੌਲਾਨਾ ਸੱਯਦ ਹੁਸੈਨ ਅਹਿਮਦ ਮਦਾਨੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ:
ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਲਿਕ ਖਿਜ਼ਰ ਹਯਾਤ ਟਿਵਾਣਾ ਨੇ ਅਣਵੰਡੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਫਿਰਕੂ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਿਵਸ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਿਰਕੂ ਸਦਭਾਵਨਾ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਨਰਿੰਦਰ ਨਾਥ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਮੌਲਵੀ ਮੁਹੰਮਦ ਇਲਿਆਸ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਖਤਰਾ
1857 ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਰੋਹ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਇਸ ਉਭਾਰ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਈ; ਕੁਝ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਇੱਕਜੁਟ ਹੋ ਕੇ ਤਾਜ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਮੁਹੰਮਦ ਐਂਗਲੋ-ਓਰੀਐਂਟਲ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਥਿਓਡੋਰ ਬੇਕ ਨੇ ਸਈਦ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਹਮਦਰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਅਤੇ "ਕਿ ਐਂਗਲੋ-ਮੁਸਲਿਮ ਏਕਤਾ ਸੰਭਵ ਸੀ, ਪਰ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਏਕਤਾ ਅਸੰਭਵ ਸੀ"।
ਸਾਂਝਾ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਲੇਖਕ, ਦੇਵਬੰਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮਰਥਕ, ਮੌਲਾਨਾ ਹੁਸੈਨ ਅਹਿਮਦ ਮਦਾਨੀ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ "ਇਸ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ਼ ਡਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਗੁਆ ਦੇਣਗੇ, ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਖੇਮੇ ਵਿੱਚ ਰੁਲ਼ ਜਾਣਗੇ"। ਇਹ ਧਮਕੀ "ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼" ਨਾਲ਼ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਮਦਨੀ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿਚ, ਦੋ-ਰਾਸ਼ਟਰ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਪੱਕੇ ਪੈਰੀਂ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਂਧੀਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ
ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਾਹ
ਲੇਕਿਨ ਭਵਿਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਬਾਰੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਰਾਹ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਹੱਦ ਅੰਦਰ ਸਮਝਦੀ ਹੈ।ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਹਦੂਦ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਰਾਹ ਦੇ ਅਖਤਿਆਰ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਗ਼ਜ਼ਾਲਾ ਜਾਵੇਦ
ਗ਼ਜ਼ਾਲਾ ਜਾਵੇਦ (غزالة جاويد) (ਜ. 1 ਜਨਵਰੀ 1988 – 18 ਜੂਨ 2012) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਵੈਟ ਘਾਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪਸ਼ਤੋ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2004 ਦੇ ਬਾਅਦ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੌਜਵਾਨ, ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਪਸ਼ਤੂਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲਾਗਲੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਪਸ਼ਤੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰੈਕਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਕਿਸਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਸਫ਼ੇ
ਊਧਮ ਸਿੰਘ
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ (26 ਦਸੰਬਰ 1899 – 31 ਜੁਲਾਈ 1940) ਦਾ ਨਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੁਨਾਮ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਕੰਬੋਜ ਕੌਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਹੀ ਨਾਂ 'ਕਤਲ ਕੇਸ' ਸਮੇਂ ਕਚਿਹਰੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਅਹਿਲਕਾਰ ਮਾਈਕਲ ਉਡਵਾਇਰ ਵੱਲੋਂ ਸੰਨ 1919 ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਨਿਹੱਥੇ ਅਤੇ ਬੇਕਸੂਰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰ ਦੇਣ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਚਿੰਗਾਰੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚੋਂ 20 ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਬੁਝਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਇੰਨਾ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਇਨਕਲਾਬੀ ਮਸ਼ਾਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਲਦਾ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਇਤਿਹਾਸਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਜ਼ਾਲਿਮ ਹਕੂਮਤਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਬਕ ਸਿੱਖ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਕਦੀ ਬਖਸ਼ਦੇ ਨਹੀਂ
ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲੇ ਬਾਗ ਦਾ ਸਾਕਾ
13 ਮਾਰਚ 1940 ਨੂੰ ਈਸਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰਲ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ 10 ਕੈਕਸਟਨ ਹਾਲ ਲੰਡਨ ਵਿਖੇ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲੇ ਬਾਗ ਦੇ ਘਿਨੌਣੇ ਸਾਕੇ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਮਾਈਕਲ ਉਡਵਾਇਰ ਬੁਲਾਰੇ ਵਜੋਂ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਛੁਪਾ ਕੇ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਰਿਵਾਲਵਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮੁਕਾਇਆ। ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਮਾਈਕਲ ਉਡਵਾਇਰ ਦੇ ਕੀਤੇ ਕਤਲ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ‘ਦੀ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਲੰਡਨ’ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ‘ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਲੜਾਕਾ’ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਦੱਬੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਰਮਨ ਰੇਡੀਓ ਤੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਹ ਨਸ਼ਰ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ, ‘‘ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁਆਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਵੀਹ ਸਾਲ ਤੋਂ ਲੰਮੇ ਵਕਫ਼ੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ।’’ ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੰਡਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਵਰਗੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ। ਕੇਵਲ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਨੇ ਹੀ ਇਸ ਕਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸੀ ਜੀਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ ਦਾ ਸਾਕਾ।
ਮਾਈਕਲ ਉਡਵਾਇਰ ਦਾ ਕਤਲ
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੂਰਮਗਤੀ ਵਾਲੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਾਈਕਲ ਉਡਵਾਇਰ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਆਪਣਾ ਜੁਰਮ ਕਬੂਲ ਕਰ ਕੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਰਦਾਤ ਤੋਂ ਇੱਕਦਮ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪੁਲੀਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਦੂਜਾ ਦੋਸ਼ੀ ਜੈਟਲੈਂਡ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ? ਉਹ ਵੀ ਮੌਤ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵੀ ਦੋ ਰੌਂਦ ਦਾਗੇ ਸਨ।
ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਾਈਕਲ ਉਡਵਾਇਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਤਕ ਸੀਮਤ ਕਰ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਪੱਖੋਂ ਪ੍ਰਪੱਕ ਤੇ ਗਰਮ ਖਿਆਲੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਨ 1924 ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਵਾਲੀ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਨੇੜਲੇ ਸਬੰਧ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਖਿਆਲਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ 27 ਜੁਲਾਈ 1927 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ 25 ਹੋਰ ਸਾਥੀ, ਕੁਝ ਗੋਲੀ-ਸਿੱਕਾ ਅਤੇ ਅਸਲਾ ਲਿਆਉਣ ’ਚ ਵੀ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। 30 ਅਗਸਤ 1927 ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਲੀਸ ਵੱਲੋਂ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਸਲਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 23 ਮਾਰਚ, 1931 ਨੂੰ ਫ਼ਾਂਸੀ ਲੱਗਣ ਵੇਲੇ ਤਕ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ।
68
68 (6 1ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਵਰਤਮਾਨ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਊਧਮ ਸਿੰਘ
ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸੋਚ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਲੰਡਨ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ‘ਰਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ’ ਦੱਸਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਇਹ ਤਖੱਲਸ ਰੱਖਣਾ ਸਮੂਹ ਧਰਮਾਂ, ਜਾਤਾਂ, ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕੰਬੋਜਾਂ ਨੂੰ ਬਤੌਰ ਜਾਂਬਾਜ਼, ਨਿਪੁੰਨ ਘੁੜ-ਸੈਨਾਨੀ, ਆਹਲਾ ਮਿਆਰ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਹਿਰ ਕਿਸਾਨ ਵਜੋਂ ਲਿਖਿਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਪਸੰਦ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਗਿਲਾਨੀ ਭਰੀ ਗੁਲਾਮੀ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣ ਨਾਲੋਂ ਇਹ ਸੂਰਮਗਤੀ ਵਾਲੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਦੇ ਮੁਆਫ਼ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ’ਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰੇ ਗਏ ਸੈਂਕੜੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਾ ਬਦਲਾ 20 ਸਾਲ ਦੇ ਲੰਮੇ ਅਰਸੇ ਬਾਅਦ ਲੈ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਪਹਿਲੀ ਅਪਰੈਲ 1940 ਨੂੰ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਚਾਰ ਜੂਨ 1940 ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੀ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਜੱਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਈਕਲ ਉਡਵਾਇਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡਾ ਪੁਰਾਣਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਸੀ। ਜੱਜ ਨੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤੀ। 31 ਜੁਲਾਈ 1940 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਸਪੂਤ ਨੂੰ ਪੈਟੋਨਵਿਲੇ ਜੇਲ੍ਹ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ 31 ਜੁਲਾਈ 1974 ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀਆਂ ਅਤੇ ਸਸਕਾਰ ਸੁਨਾਮ ਵਿਖੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
68
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:68 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਊਧਮ ਸਿੰਘ
ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ
ਜਦੋਂ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਅਮਰੀਕਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ 27 ਜੁਲਾਈ 1927 ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਕਰਾਚੀ ਆਇਆ। ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਫੜੇ ਜਾਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਹੋਮ ਵਿਭਾਗ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 1934 ਵਿੱਚ ਗ਼ਦਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਂ ਐਸ 44 (ਪੰਨਾ 267) ’ਤੇ ਦਰਜ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਦੋ ਰਿਵਾਲਵਰ, ਇੱਕ ਪਿਸਤੌਲ ਅਤੇ ਗ਼ਦਰ ਦੀ ਗੂੰਜ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਾਪੀਆਂ ਬਰਾਮਦ ਹੋਈਆਂ। ਉਸ ’ਤੇ ਆਰਮਜ਼ ਐਕਟ ਦੇ ਸੈਕਸ਼ਨ 20 ਤਹਿਤ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ। 11 ਅਕਤੂਬਰ 1934 ਦੀ ਗੁਪਤ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਂ ਉਦੇ ਸਿੰਘ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਬੁਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ‘ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਗ਼ਦਰ’ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਹੁਣ ਵਾਲੀ ਪੋਸਟਿੰਗ ਪਤੇ ਵਾਲੀ ਲਿਸਟ ’ਚ ਇੱਕ ਨਾਮ ਯੂ.ਐੱਸ. ਸਿੰਘ, ਪੰਜਾਬੀ ਹਾਊਸ, 15 ਆਰਟਿਲਰੀ ਪਾਸੇਜ਼ ਈ1 ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂ.ਐੱਸ. ਆਜ਼ਾਦ, ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ’ਚੋਂ 21 ਮਾਰਚ 1940 ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਟਾਕਟਨ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਪਤੇ ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੁਝ ਸਮਝਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਟਾਕਟਨ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਲਗਾਤਾਰ ਟੈਲੀਗਰਾਮ ਰਾਹੀਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਪੈਰਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੱਖ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਬਚਾਉ ’ਚ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਲਈ ਪੈਸੇ ਵੀ ਭੇਜੇ। ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਬਿਊਰੋ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ 1934 ਅਨੁਸਾਰ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਇਹ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਮਹਿਲਪੁਰ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਲ 1911 ’ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ’ਚ ਪੰਨਾ 12 ’ਤੇ ਦਰਜ ਹੈ। ਸਰਦਾਰ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ 1937 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਦ ਐਲੀਫੈਂਟ ਬੁਆਏ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 'ਦ ਫੋਰ ਫੀਦਰਜ਼' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਕੋਰਡਾ ਦੀ ਐਲੀਫੈਂਟ ਬੁਆਏ ਹਾਥੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੁਮਈ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਡਯਾਰਡ ਕਿਪਲਿੰਗ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦ ਜੰਗਲ ਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੇ ਵੇਨਿਸ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।
ਕੁਰਬਾਨੀ ਉੱਤੇ ਮਾਣ
ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਉੱਤੇ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਆਪਣੇ ਸਪੂਤ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸੂਰਮਗਤੀ ਭਰਪੂਰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਸਦਕਾ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਣਮੱਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਸਦੀਆਂ ਤਕ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦੀ ਰਹੇਗੀ। ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਸੇਧ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਉਤੇ ਮਾਣ ਹੋਵੇਗਾ।
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਡਾਲਰ
ਡਾਲਰ (ਚਿੰਨ: $; ਆਈ ਐਸ ਓ 4217 ਕੋਡ: AUD) ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ।
ਅਦੇਸ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਅਦੇਸ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਵੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਠਿੰਡਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਡਾਲਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਾਲਰ
ਅਦੇਸ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ
ਬੁਰੂੰਡੀ ਫ਼੍ਰੈਂਕ
ਫ਼੍ਰੈਂਕ (ਆਈ ਐਸ ਓ 4217 ਕੋਡ: BIF) ਬੁਰੂੰਡੀ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ।
ਯੂਟਰੋਪਾਈਚਥੀਜ਼
ਯੂਟਰੋਪਾਈਚਥੀਜ਼ ਸ਼ਿਲਬਿਡ ਕੈਟਫਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜਾਤਿ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੂਲ ਦੀ ਹੈ।
ਬੁਰੂੰਡੀ ਫ਼੍ਰੈਂਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਰੀਕੀ ਮੁਦਰਾਵਾਂ
ਯੂਟਰੋਪਾਈਚਥੀਜ਼
ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ
ਇਸ ਜਾਤਿ ਦੀਆਂ ਹਾਲੇ ਤੱਕ 7 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ:
ਮੀਰਾ ਅਗਰਵਾਲ
ਮੀਰਾ ਅਗਰਵਾਲ, (ਜਨਮ 15 ਮਈ, 1961) ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਬੀ.ਜੇ.ਪੀ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਨਵੇਂ ਗਠਿਤ ਨੌਰਥ ਦਿੱਲੀ ਮਿਉਂਸਪਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੇਅਰ ਹੈ। ਉਹ 1998 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਮੇਅਰ (ਐਮ.ਸੀ.ਡੀ) ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਐਲ.ਐਲ.ਬੀ. ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਜੋ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਕੌਂਸਲਰ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਵਨ ਪਾਰਕ ਵਾਰਡ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬੈਕਟੀਰੀਆ
thumb|250px|right|ਜੀਵਾਣੂ ਜੀਵਾਣੂ ਇੱਕ ਇੱਕਕੋਸ਼ਕੀ ਜੀਵ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਆਕਾਰ ਕੁੱਝ ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਗੋਲ ਜਾਂ ਅਜ਼ਾਦ - ਗੋਲ ਮੋਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਛਙ, ਆਦਿ ਸਰੂਪ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਕੈਰਯੋਟਿਕ, ਕੋਸ਼ਿਕਾ ਭਿੱਤੀਯੁਕਤ, ਇੱਕਕੋਸ਼ਕੀ ਸਰਲ ਜੀਵ ਹਨ ਜੋ ਅਕਸਰ ਸਭਨੀ ਥਾਈਂ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ, ਤੇਜਾਬੀ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਰਮਾਣੂ ਰਹਿੰਦ ਖੂੰਹਦ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ - ਪੇਪੜੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਦੀ ਕਾਰਬਨਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਧਾਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਗਰਾਮ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ੪ ਕਰੋੜ ਜੀਵਾਣੂ ਕੋਸ਼ ਅਤੇ ੧ ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ੧੦ ਲੱਖ ਜੀਵਾਣੂ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੰਪੂਰਣ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਨੁਮਾਨਤ ਲਗਭਗ ੫X੧੦੩੦ ਜੀਵਾਣੂ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜੀਵਪੁੰਜ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਕਈ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਾਯੂਮੰਡਲੀ ਨਾਇਟਰੋਜਨ ਦੇ ਸਥਿਰੀਕਰਣ ਵਿੱਚ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਭਾਜਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਦ ਵੀ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਉਗਾਇਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਬੈਕਟੀਰੀਆਲੋਜੀ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੂਖਮਜੈਵਿਕੀ ਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੀਆਂ ਮਨੁੱਖ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ੧੦ ਗੁਣਾ ਜਿਆਦਾ ਤਾਂ ਜੀਵਾਣੂ ਕੋਸ਼ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਣੂ ਤਵਚਾ ਅਤੇ ਅਹਾਰ ਨਾਲ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਜੀਵਾਣੂ ਇੰਮਿਉਨ ਤੰਤਰ ਦੇ ਰਖਿਅਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਅੱਪੜਿਆ ਪਾਂਦੇ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਜੀਵਾਣੂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪਰਪੋਸ਼ੀ ਜੀਵਾਣੂ ਕਈ ਰੋਗ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ - ਹੈਜਾ, ਮਿਆਦੀ ਬੁਖਾਰ, ਨਿਮਨਿਆ, ਤਪਦਿਕ ਜਾਂ ਕਸ਼ੈਰੋਗ, ਪਲੇਗ ਇਤਆਦਿ. ਸਿਰਫ ਕਸ਼ੈ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਵਰਸ਼ ਲਗਭਗ ੨੦ ਲੱਖ ਲੋਕ ਮਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਉਪ - ਸਹਾਰਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੇ ਸੰਕਰਮਣ ਦਾ ਉਪਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਜੈਵਿਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀਜੈਵਿਕ ਦਵਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਵਰੋਧੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੇ ਕਿਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਦਹੀ, ਪਨੀਰ ਇਤਆਦਿ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀਜੈਵਿਕੀ ਅਤੇ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਾ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਜੈਵ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਪੈਧਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਣ ਪ੍ਰੋਕੈਰਯੋਟਸ ਦੇ ਰੁਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਜੰਤੁ ਕੋਸ਼ਿਕਾਂ ਅਤੇ ਯੂਕੈਰਯੋਟਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਣੂ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਵਿਕਸੀਤ ਕੇਂਦਰਕ ਦਾ ਸਰਵਥਾ ਆਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੋਹਰੀ ਝਿੱਲੀ ਯੁਕਤ ਕੋਸਿਕਾਂਗ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਕਦੋਂ ਹੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੈ। ਪਾਰੰਪਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜੀਵਾਣੂ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸਾਰੇ ਸਜੀਵਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਰਗੀਕਰਣ ੧੯੯੦ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਖੋਜ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਦਲ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਚਲਾ ਕਿ ਪ੍ਰੋਕੈਰਯੋਟਿਕ ਸਜੀਵ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਦੋ ਭਿੰਨ ਸਮੂਹ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਵਿਕਾਸ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਪੂਰਵਜ ਤੋਂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਾਣੂ ਅਤੇ ਆਰਕਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੀਰਾ ਅਗਰਵਾਲ
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਮੀਰਾ ਅਗਰਵਾਲ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਸ਼੍ਰੀ. ਲਾਲਾ ਰਾਮ ਬਿਲਾਸ ਗੁਪਤਾ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈ ਸੇਵਕ ਸੰਘ (ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ.) ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਇਰ ਸਕੂਲ, ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਲਾਅ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਐਡਵੋਕੇਟ ਸੀ। ਮੀਰਾ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਏ.ਬੀ.ਵੀ.ਪੀ.) ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਹ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।
ਬੈਕਟੀਰੀਆ
ਲੂਈ ਪਾਸ਼ਚਰ
ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਚ ਵਿਗਿਆਨੀ ਏੰਟਨੀ ਵਾਂਨ ਲਿਊਵੋਨਹੂਕ ਨੇ ੧੬੭੬ ਈ. ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹੀ ਬਣਾਈ ਇੱਕਲ ਲੈਨਜ ਖੁਰਦਬੀਨ ਯੰਤਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਉੱਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਤੁਕ ਸਮਝਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਇਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਵਲੋਕਨਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਕਈ ਪੱਤਰ ਲਿਖੇ। ੧੬੮੩ ਈ. ਵਿੱਚ ਲਿਊਵੇਨਹਾਕ ਨੇ ਜੀਵਾਣੂ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਕਰ ਆਪਣੇ ਮਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ੧੮੬੪ ਈ. ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਨਿਵਾਸੀ ਲੂਈ ਪਾਸ਼ਚਰ ਅਤੇ ੧੮੯੦ ਈ. ਵਿੱਚ ਕੋਚ ਨੇ ਇਹ ਮਤ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਤੋਂ ਰੋਗ ਫੈਲਦੇ ਹਨ। ਪਾਸ਼ਚਰ ਨੇ ੧੯੮੯ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਖਾਇਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਸਾਇਣਕ ਕਿਰਿਆ ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੋਚ ਸੂਖਮ ਜੈਵਿਕੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੁਗਪੁਰਸ਼ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਲੇਰਾ, ਐਂਥਰੇਕਸ ਅਤੇ ਕਸ਼ੈ ਰੋਗਾਂ ਉੱਤੇ ਗਹਨ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਓੜਕ ਕੋਚ ਨੇ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਈ ਰੋਗ ਸੂਖਮਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਲਈ ੧੯੦੫ ਈ. ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੋਬੇਲ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੋਚ ਨੇ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਕ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕੁੱਝ ਪਰਿਕਲਪਨਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸੀ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੀਵਾਣੂ ਕਈ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਕਾਰਕ ਹਨ ਇਹ ੧੯ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਤੱਕ ਬਹੁਤੇ ਜਾਣ ਗਏ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕੋਈ ਪਰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਤੀਜੈਵਿਕੀ ਦੀ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀਜੈਵਿਕੀ ਦੀ ਖੋਜ ੧੯੧੦ ਵਿੱਚ ਪਾਲ ਏਹਰਿਚ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਸਿਫਲਿਸ ਰੋਗ ਦੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੀ। ਇਸਦੇ ਲਈ ੧੯੦੮ ਈ. ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿਕਿਤਸਾਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਨੋਬੇਲ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਅਭਿਰੰਜਿਤ ਕਰਣ ਦੀਆਂ ਕਾਰਗਾਰ ਵਿਧੀਆਂ ਖੋਜ ਕੱਢੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਗਰਾਮ ਸਟੇਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋਈ।
ਮੀਰਾ ਅਗਰਵਾਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਬੈਕਟੀਰੀਆ
ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਕਰਮਵਿਕਾਸ
ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਉਹ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ਕੀ ਸੂਖਮਜੀਵ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ੪੦ ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਲਗਭਗ ੩੦ ਕਰੋੜ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਸੂਖਮਜੀਵ ਹੀ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਣੂ ਅਤੇ ਆਰਕਿਆ ਮੁੱਖ ਸਨ। ਸਟਰੋਮੇਟੋਲਾਇਟਸ ਵਰਗੇ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੇ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਪਸ਼ਟ ਬਾਹਰਲੀ ਸੰਰਚਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਖਾਸ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਵਰਗੀਕਰਣ
ਜੀਵਾਣੁਵਾਂਦਾ ਵਰਗੀਕਰਣ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ -
ਨਿਉਟ੍ਰੋਨ ਤਾਰਾ
thumb|ਤੇਜ਼-ਤੇਜ਼ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਪਲਸਰ ਪੀਐਸਆਰ ਬੀ-1509-58 ਵਿੱਚੋਂ ਨਿੱਕਲਣ ਵਾਲੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ, ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਐਕਸ-ਰੇ ਕੱਢ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਨਿਉਟ੍ਰੋਨ ਤਾਰਾ ਇੱਕ ਢਿੱਠੇ ਹੋਏ ਸਥੂਲ ਤਾਰੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹਦਾ ਕੁੱਲ ਪੁੰਜ 10-25 ਸੂਰਜੀ-ਪੁੰਜਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਿਉਟ੍ਰੋਨ ਤਾਰੇ ਬਲੈਕ ਹੋਲ, ਮਨਘੜ੍ਹਤ ਵਾਈਟ ਹੋਲ, ਕੁਆਰਕ ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਅਜੀਬ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀਆਂ ਸੰਘਣੀਆਂ ਪੁਲਾੜੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਉਟ੍ਰੋਨ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਵਿਆਸ ਲੱਗਭਗ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁੰਜ ਲੱਗਭਗ 1.4 ਸੂਰਜੀ-ਪੁੰਜਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਤਾਰਾ ਨਿਉਟ੍ਰੋਨ ਤਾਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸੇਕ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਵੇਲੇ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ਼ ਠੰਢਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਉਟ੍ਰੋਨ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਤੋਂ ਤਾਂ ਇਹ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਉਟ੍ਰੋਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਿਉਟ੍ਰੋਨ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੌਲੀ ਐਕਸਕਲੂਜ਼ਨ ਅਕੀਦੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਨਿਉਟ੍ਰੋਨ ਡੀਜਨਰੇਸੀ ਦਬਾਅ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਢਿੱਠਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।
ਜਿਹੜੇ ਨਿਉਟ੍ਰੋਨ ਤਾਰੇ ਅਸੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਰਾਤਲ ਤਾਪ 600,000 ਕੈਲਵਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਏਨੇਂ ਸੰਘਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਆਮ ਅਕਾਰ ਵਾਲ਼ੀ ਤੀਲਾਂ ਦੀ ਡੱਬੀ ਵਿੱਚ ਜੇ ਨਿਉਟ੍ਰੋਨ ਤਾਰੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹਦਾ ਭਾਰ ਲੱਗਭਗ 300 ਕਰੋੜ ਟੰਨ ਹੋਊਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੰਬਕੀ ਜ਼ੋਰ ਧਰਤੀ ਨਾਲੋਂ ਲੱਗਭਗ 10⁸ ਤੋਂ 10¹⁵ ਗੁਣਾਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰਤਾ ਖਿੱਚ ਵੀ ਧਰਤੀ ਨਾਲੋਂ 2 x 10¹¹ ਗੁਣਾਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਲਕੀ ਵੇ ਖਿੱਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਭੱਗ 100 ਕਰੋੜ ਨਿਉਟ੍ਰੋਨ ਤਾਰੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਠੰਡੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ। ਜਿਹਨਾਂ ਨਿਉਟ੍ਰੋਨ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਉਹ ਵੀ ਕੁੱਝ ਹੀ ਹਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਛੱਡਦੇ ਹਨ। ਹੌਲ਼ੀ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਨਿਉਟ੍ਰੋਨ ਤਾਰੇ ਲੱਭਣੇ ਤਕਰੀਬਨ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੈ। ਪਰ ਨਵੇਂ ਆਏ ਹੱਬਲ ਪੁਲਾੜੀ ਦੂਰਬੀਨ, ਨਾਲ਼ ਕੁੱਝ ਨਿਉਟ੍ਰੋਨ ਤਾਰੇ ਜਿਹੜੇ ਨਿਰੀ ਥਰਮਲ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨਾਂ ਹੀ ਛੱਡਦੇ ਹਨ ਉਹ ਲੱਭੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਵੈਕਮ ਮੁਹੰਮਦ ਬਸ਼ੀਰ
ਵੈਕਮ ਮੁਹੰਮਦ ਬਸ਼ੀਰ (21 ਜਨਵਰੀ 1908 – 5 ਜੁਲਾਈ 1994) ਇੱਕ ਮਲਿਆਲਮ ਗਲਪ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬੜਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਇਵਾਂਕਾ ਟਰੰਪ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰੰਪ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਵੈਕਮ ਮੁਹੰਮਦ ਬਸ਼ੀਰ
ਜੀਵਨੀ
ਬਸ਼ੀਰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਤਰਾਵਣਕੋਰ, ਦੇ ਤਲਿਓਲਪਰੰਬ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬੇਟਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇਮਾਰਤੀ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ ਸੀ। ਮਲਿਆਲਮ ਮਾਧਿਅਮ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਦ ਉਹ ਵੈਕਮ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਾਧਿਅਮ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਖੱਦਰ ਪਹਿਨਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਗਾਂਧੀ ਵੈਕਮ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ (1924) ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਆਏ, ਬਸ਼ੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਬਸ਼ੀਰ ਉਸ ਤੇ ਚੜਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਨੂੰ ਛੂਇਆ। ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ ਵੈਕਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਆਸ਼ਰਮ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ
ਰਜਵਾੜਾਸ਼ਾਹੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤਰਾਵਣਕੋਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਬਸ਼ੀਰ ਮਾਲਾਬਾਰ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੱਥਾ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਬਸ਼ੀਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕੈਦ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਕੰਨੂਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਕੰਨੂਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਦੇਵ ਅਤੇ ਰਾਜਗੁਰੂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਕੇ ਉਸ ਅੰਦਰਲੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੋਰ ਤਕੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਗਾਂਧੀ-ਇਰਵਿਨ ਪੈਕਟ, ਮਾਰਚ 1931 ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 600 ਰਾਜਨੀਤਕ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬਰਤਾਨੀਆ-ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਜੱਥੇਬੰਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਵਾਦੀ ਜਰਨਲ, ਉੱਜੀਵਨਮ (ਬਗ਼ਾਵਤ) ਵੀ ਕਢਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਰਫਤਾਰੀ ਲਈ ਵਾਰੰਟ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਮੰਥਰਾ
ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਦਾਸੀ ਸੀ। ਇਹ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਦਸ਼ਰਥ ਤੋਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬਨਵਾਸ ਅਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮੰਗਣ ਲਈ ਰਾਜੀ ਕੀਤਾ।
ਅੰਗੋਲਨ ਕਵਾਂਜ਼ਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਰੀਕੀ ਮੁਦਰਾਵਾਂ
ਗ਼ਜ਼ਾਲਾ ਜਾਵੇਦ
ਕੈਰੀਅਰ
ਗ਼ਜ਼ਾਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਦੀ ਸਵੈਟ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ 1 ਜਨਵਰੀ 1988 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। 2007 ਦੇ ਆਖ਼ਿਰ ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸਵਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨ ਗਜ਼ਾਲਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਾਲਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਗਾਇਕੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ "ਬਰਨ ਡਾਇ ਬਰਨ ਡਾਇ" ਅਤੇ "ਲਾਗ ਰਸ ਕਾਨਾ" ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ 'ਚ, ਉਸ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੀਲੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਸ਼ਤੂਨ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਮੰਥਰਾ
ਕਕੇਆ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸੇਵਕ ਵਜੋਂ, ਮੰਥਰਾ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ (ਭਾਰਤ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਕੈਕੇਈ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦਾ ਬੱਚਾ), ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭੜਕ ਉੱਠੀ ਅਤੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਖਬਰ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।ਕਬੀਰ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਜਿੰਨਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਉਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਸੰਤੋਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਇੱਧੇ ਨਾਲ ਆਪਸ ਵਿਚ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੈਕੇਈ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦਾ ਹਾਰ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਸੌਂਪਦੀ ਹੈ। ਮੰਥਰਾ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਦੋ ਵਰਦਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਸਵਰਗੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ ਸੀ। ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗਣ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਉਹ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਗੰਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਲੇਟਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦਸ਼ਰਥ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਣ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਵਰਦਾਨ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਵਰਦਾਨ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੂਸਰਾ ਵਰਦਾਨ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਰਾਮ ਨੂੰ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੰਥਰਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਜਲਾਵਤਨੀ ਭਰਤ ਲਈ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਲੰਬਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਦੀ ਫਟਕਾਰ
ਰਾਮ ਦੇ ਜਲਾਵਤਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਮੰਥਰਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੈਕੇਈ ਦੁਆਰਾ ਮਹਿੰਗੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਹਿਲ ਦੇ ਬਗੀਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟਹਿਲ ਰਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਭਰਤ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸੌਤੇਲਾ ਭਰਾ ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਰਾਮ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ 'ਤੇ ਹਿੰਸਕ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਉੱਡ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਕਾਤਲਾਨਾ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੈਕੇਈ ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਇੱਕ ਪਾਪ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਹੌਂਸਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਰਾ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੈਕੇਈ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਮ ਦੀ ਰਾਜਤਿਲਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ
ਜਦੋਂ ਰਾਮ 14 ਸਾਲ ਦੇ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਅਯੁੱਧਿਆ ਪਰਤਿਆ ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਦੀ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਭੇਟ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮੰਥਰਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ। ਫਿਰ, ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਥਰਾ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਛਤਾਵਾ ਹੈ ਅਤੇ 14 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਇੱਕ ਹਨੇਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਮੰਥਰਾ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਪਈ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਧੋਖੇ ਲਈ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੁਆਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹੋਰ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿਚ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਤੇਲਗੂ ਸੰਸਕਰਣ ਸ਼੍ਰੀ ਰੰਗਨਾਥ ਰਾਮਾਇਣਮ ਬਾਲਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਮ ਅਤੇ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਗੇਂਦ ਅਤੇ ਸੋਟੀ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਗੇਂਦ ਰਾਮ ਤੋਂ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ। ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਆ ਕੇ ਰਾਮਾ ਨੇ ਸੋਟੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਗੋਡੇ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਗੋਡਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਬਣਨ। ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਘਟਨਾ ਕਾਰਨ ਉਸ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੌਰਾਨ ਕੈਕੇਈ ਰਾਮ ਨੂੰ ਭਰਤ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਹੋ ਗਈ।
ਗ਼ਜ਼ਾਲਾ ਜਾਵੇਦ
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ ਦੁਬਈ ਅਤੇ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜ-ਸ਼ੋਅ 'ਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਰਾਤ 12,000 ਤੋਂ 15,000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਰੇਡੀਓ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਬਦੁੱਲ ਗਨੀ ਮੁਦਾਕੀਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਸ਼ਤੂਨ ਕਲਾਕਾਰ - ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ" ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਅਦਾਇਗੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ... ਉਹ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਹੇਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਸ਼ਤੋ ਗਾਇਕਾ ਸੀ।" ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ "ਜ਼ਾ ਲੇਵਨੇ ਦਾ ਮੇਨਾ","ਜ਼ਾ ਦਾ ਚਾ ਖਕ਼ਲਾ ਤਾ ਫਿਕਰ ਵਾਰੀ ਯੇਮ","ਖੋ ਪੈਰ ਰਾਸ਼ਾ ਰਸ ਕਾਨਾ "ਅਤੇ" ਮੇਨਾ ਬਾ ਕਾਵੋ ਜਾਨਾਨਾ ਮੇਨਾ ਬਾ ਕਾਓ" ਦੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੈਬਰ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਮੰਥਰਾ
ਹੋਰ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿਚ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਅਮੀਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦੇ 2015 ਦੇ ਨਾਵਲ ਰਾਮ: ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ (ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਲੜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ) ਨੇ ਸਪਤਾ ਸਿੰਧੂ ਵਿੱਚ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜੋ ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਦੋਸਤ ਸੀ।
ਗ਼ਜ਼ਾਲਾ ਜਾਵੇਦ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
7 ਫਰਵਰੀ 2010 ਨੂੰ, ਗਜ਼ਾਲਾ ਨੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਡੀਲਰ ਜਹਾਂਗੀਰ ਖਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਤਭੇਦਾਂ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਤਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜਾਵੇਦ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ। ਨਵੰਬਰ 2010 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ। 12 ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਨੂੰ, ਗਜ਼ਾਲਾ ਨੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਤੋਂ ਤਲਾਕ ਲਈ ਸਵਤ ਵਿੱਚ ਅਸਗਰ ਦੀ ਸਿਵਲ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ 4 ਦਸੰਬਰ, 2011 ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।