cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਫ਼ਰਾਂਸ
ਗਣਰਾਜ ਅਤੇ ਸਾਮਰਾਜ (1792–)
1968 ਦੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸਦਕਾ ਮਈ 1968 ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦਾ ਡਾਢਾ ਸਮਾਜਕ ਅਸਰ ਪਿਆ। ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਪਲ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਨੈਤਿਕ ਆਦਰਸ਼ (ਧਰਮ, ਵਤਨਪ੍ਰਸਤੀ, ਅਹੁਦਿਆਂ ਦਾ ਆਦਰ) ਦੀ ਥਾਂ ਵਧੇਰੇ ਅਜ਼ਾਦ-ਖ਼ਿਆਲੀ ਸਦਾਚਾਰੀ ਆਦਰਸ਼ ਨੇ ਲੈ ਲਈ।
ਫ਼ਰਾਂਸ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਜੀਆਂ 'ਚੋਂ ਮੋਹਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮਾਲੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਲਾਭ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਕ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਇੱਕਰੂਪੀ ਅਤੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣਾ ਲੋਚਦੇ ਹਨ।
ਭੂਗੋਲ
ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 41° ਅਤੇ 51° ਉ ਵਿਥਕਾਰਾਂ ਅੰਦਰ ਅਤੇ 6° ਪ ਅਤੇ 10° ਪੂ ਲੰਬਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਯੂਰਪ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਸਿਰੇ 'ਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਸੰਜਮੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਬੈਲਜੀਅਮ, ਲਕਸਮਬਰਗ, ਜਰਮਨੀ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ, ਇਟਲੀ, ਮੋਨਾਕੋ, ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਅੰਡੋਰਾ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਗੁਈਆਨਾ ਨਾਮਕ ਸਮੁੰਦਰੋਂ-ਪਾਰ ਇਲਾਕੇ ਕਰਕੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸੂਰੀਨਾਮ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਸਿਕਾ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਮੁੱਖ-ਭੋਂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਗੁਆਡਲੂਪ, ਮਾਰਟੀਨੀਕ, ਰੇਊਨੀਓਂ ਅਤੇ ਮੈਯੋਤ ਨੂੰ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਗੁਈਆਨਾ ਸਮੇਤ ਸਮੁੰਦਰੋਂ-ਪਾਰ ਖੇਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਸਮੁੱਚੀਆਂ ਢਾਣੀਆਂ, ਹੋਰ ਕਈ ਸਮੁੰਦਰੋਂ-ਪਾਰ ਇਕੱਠਾਂ ਅਤੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਵਿਚਲੇ ਇੱਕ ਰਾਜਖੇਤਰ; ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਗਣਰਾਜ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਯੂਰਪੀ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਰਕਬਾ 547,030 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. (211,209 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ, ਜੋ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਤੱਟੀ ਮੈਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਐਲਪ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ, ਮੱਧ-ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਪਠਾਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪੀਰਨੇ ਪਹਾੜ।
ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 4810.45 ਮੀਟਰ (15,782 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਪੈਂਦੇ ਐਲਪ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਂ ਬਲਾਂ ਨਾਮਕ ਚੋਟੀ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬਿੰਦੂ ਹੈ। ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦਰਿਆ ਵਗਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੈਨ, ਲੋਆਰ, ਗਾਰੋਨ ਅਤੇ ਰੋਨ ਜੋ ਕੇਂਦਰੀ ਪਠਾਰ ਨੂੰ ਐਲਪ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਅੱਡ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਕਾਮਾਰਗ ਵਿਖੇ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ। ਕਾਰਸਿਕਾ ਜਾਂ ਕੋਰਸ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤੱਟ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮੁੰਦਰੋਂ-ਪਾਰ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ (ਆਡੇਲੀ ਲੈਂਡ ਤੋਂ ਛੁੱਟ) ਮਿਲਾ ਕੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ 674,843 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. (260,558 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਬਣਦਾ ਹੈ ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੁੱਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰਕਬੇ ਦਾ 0.45% ਹੈ। ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਨਿਵੇਕਲਾ ਆਰਥਿਕ ਮੰਡਲ (ਈ.ਈ.ਜ਼ੈੱਡ) ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਜੀਹਦਾ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ 11,035,000 ਵਰਗ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ (4,260,637 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ ਭਾਵ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਿਵੇਕਲੇ ਆਰਥਿਕ ਮੰਡਲਾਂ ਦੇ ਰਕਬੇ ਦਾ 8% ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ (11,351,000 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਜਾਂ 4,382,646 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹੈ।
ਪੌਣਪਾਣੀ
ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਆਬੋ-ਹਵਾ ਸੰਜਮੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਸਰ, ਵਿਥਕਾਰ ਅਤੇ ਉਚਾਈ ਦਾ ਮੇਲ ਬਾਕੀ ਦੇ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਭਾਂਤੀ ਪੌਣਪਾਣੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪੈਂਦੇ ਬਹੁਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਮੱਧੀ ਪੌਣਪਾਣੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਬੋ-ਹਵਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ, ਦਰਮਿਆਨੀਆਂ ਠੰਢਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਘੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਹੁੱਲੜੀ ਗਰਮੀਆਂ, ਠੰਢੀਆਂ ਸਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਮੀਂਹ ਕਰਕੇ ਅਬੋ-ਹਵਾ ਵਧੇਰੇ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਐਲਪ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਅਬੋ-ਹਵਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਲਪੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਾਲ ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 150 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਪਿਘਲਣ ਦਰਜੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ਼ ਢਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਇਲਾਕੇ
thumb|650px|center|ਫ਼੍ਰਾਂਸ ਦੇ 27 ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਖੇਤਰ
ਪਗਨੋਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਰਾਂਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੀਟੋ ਦੇਸ਼
ਲਾਤਵੀਆਈ ਲਾਤਸ
ਲਾਤਸ (ਬਹੁਵਚਨ: lati, ISO 4217 ਮੁਦਰਾ ਕੋਡ: LVL ਜਾਂ 428) ਲਾਤਵੀਆ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਛੋਟਾ ਰੂਪ Ls ਹੈ। ਇੱਕ ਲਾਤਸ ਵਿੱਚ 100 ਸੰਤੀਮੀ (ਬਹੁਵਚਨ: ਸੰਤੀਮ; ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ centime ਤੋਂ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸੈਂਸਰ
ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਸੈਂਸਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Sensor) ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕ ਕੰਪੋਨੈਂਟ, ਮੋਡੀਊਲ, ਜਾਂ ਉਪ-ਸਿਸਟਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜਣਾ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ, ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਨੂੰ ਭੇਜਣਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੈਂਸਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਜੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਰੋਸ਼ਨੀ ਲੈਂਪ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇੱਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਕੰਪਿਊਟਰ।
ਸੈਂਸਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਟੱਚ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਐਲੀਵੇਟਰ ਬਟਨ (ਟੈਂਟੀਲਾਈਟ ਸੈਸਰ) ਅਤੇ ਲੈਂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੈਂਸਰ
ਰਘੁਵੀਰ ਸਹਾਏ
ਰਘੂਵੀਰ ਸਹਾਏ (1929–1990) ਇੱਕ ਬਹੁਪੱਖੀ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ, ਨਿੱਕੀ-ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ, ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਚਰਚਿਤ ਸਮਾਜਿਕ-ਸਿਆਸੀ ਹਿੰਦੀ ਹਫਤਾਵਾਰ ਦਿਨਮਾਨ ਦਾ 1969–82 ਤੱਕ ਮੁੱਖ-ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਿਹਾ।.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਸੈਫਾਬਾਦ
ਸੈਫਾਬਾਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੁੁਰਦੁਆਰਾ ਬੁੱਢਾ ਜੌਹੜ
ਗੁੁਰਦੁਆਰਾ ਬੁੱਢਾ ਜੌਹੜ ਦਾ ਅਸਥਾਨ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਡਾਬਲਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਦਮਪੁਰ-ਜੈਤਸਰ ਸੜਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਤੋਂ 85 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਰਾਇਸਿੰਘਨਗਰ ਤੋਂ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਬੁੱਢਾ ਜੌਹੜ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਨੀਂਹ 1953 ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਫਤਹਿ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਬਰਤਨ ਪਰਾਤ, ਦੇਗ, ਕੜਛੇ ਆਦਿ ਵੀ ਇੱਥੇ ਲੰਗਰ ਵਰਤਾਉਣ ਲਈ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਲਾ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਢਹਿ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਂ 150 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਘੋਰ ਅੰਧਕਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਮੁਗ਼ਲਾਂ, ਪਠਾਣਾਂ, ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤਖ਼ਤ ਨਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਜੂਝਦੇ ਰਹੇ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਨ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕ-ਛਿਪ ਕੇ ਆਪਣਾ ਬਚਾਉ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਦਮਪੁਰ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਡੇਰਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਬੁੱਢਾ ਜੌਹੜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੰਘ ਵੇਲੇ-ਕੁਵੇਲੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਲੁਕ-ਛਿਪ ਕੇ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸੰਨ 1740 ਈਸਵੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਜ਼ਕਰੀਏ ਦੇ ਸਤਾਏ ਹੋਏ ਸਿੱਖ ਆਪਣਾ ਘਰ-ਘਾਟ ਛੱਡ ਕੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਬੀਕਾਨੇਰ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਆ ਵਸੇ ਸਨ। ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨੇ ਜੋ ਹੁਣ ਸ਼ਹੀਦ ਨਗਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੁੱਢਾ ਜੌਹੜ ਹੈ, ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ।
ਡੈਨਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ
ਡੈਨਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ (dansk, dansk sprog) ਦੇ ਜਰਮਨਿਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਉਪ-ਸ਼ਾਖਾ ਉੱਤਰੀ ਜਰਮਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ (ਸਕੈਂਡੇਨੇਵੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ ਸੱਠ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਰੀਬਨ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਡੈਨਿਸ਼ ਨੂੰ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਅਤੇ ਫਰੋ ਆਈਲੈਂਡਸ ਵਿੱਚ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਨਾਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਡੈਨਿਸ਼ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁਦਾਏ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਡੈਨਿਸ਼, ਨਾਰਵੇਜੀਅਨ ਅਤੇ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਤਿੰਨੋਂ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਸਮਝਣਯੋਗ ਹਨ। ਤਿੰਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੇ ਨਿਪੁੰਨ/ਮਾਹਰ ਵਕਤਾ, ਦੂਸਰੀਆਂ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਰਵੇਜੀਅਨ ਡੈਨਿਸ਼, ਅਤੇ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿੰਨਾ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਡੈਨਿਸ਼ ਅਤੇ ਸਵੀਡ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਨਾਰਵੇਜੀਅਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਗੁੁਰਦੁਆਰਾ ਬੁੱਢਾ ਜੌਹੜ
ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ
ਭਾਈ ਬਲਾਕਾ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁੱਜ ਕੇ ਖਬਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਕਾਰਿੰਦਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ ਮੀਰਕੋਟੀਆ ਅਤੇ ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਮਾੜੀ ਕੰਬੋਜ ਤਿਆਰ ਹੋਏ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੁੱਜ ਕੇ ਚੌਧਰੀਆਂ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਗਏ। ਯੋਜਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਅਕਾਲ ਬੁੰਗੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਲਾਚੀ ਬੇਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੇ। ਪਹਿਰੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮਾਮਲਾ ਦੇਣ ਆਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੱਸਾ ਰੰਗੜ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਚੌਧਰੀ ਮਾਮਲਾ ਤਾਰਨ ਆਏ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ। ਅੰਦਰ ਕੰਜਰੀ ਨੱਚ ਰਹੀ ਸੀ। ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਦੌਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਥੈਲੀਆਂ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮੱਸਾ ਰੰਗੜ ਗਰਦਨ ਨੀਵੀਂ ਕਰਕੇ ਥੈਲੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਪੈਸੇ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ, ਮਹਿਤਾਬ ਸਿੰਘ ਨੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸੀਸ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਧੜ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੱਸੇ ਰੰਗੜ ਦੇ ਵੱਢੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਨੇਜੇ ਨਾਲ ਟੰਗ ਲਿਆ ਤੇ ਸਭ ਦੇ ਵੇਖਦੇ-ਵੇਖਦੇ ਘੋੜੇ ਭਜਾ ਕੇ ਲੈ ਆਏ। ਲੰਬਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਬੁੱਢਾ ਜੌਹੜ ਪੁੱਜ ਕੇ ਉਥੇ ਇਕੱਤਰ ਖਾਲਸਾ ਦਲ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਨ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਇਸ ਕਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਖਬਰ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ
ਮਾਜਰਾ ਕਲਾਂ
ਮਾਜਰਾ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੌਮੀ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ, ਮਹਾਂਦੀਪ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਮਛਾਣਾ
ਮਛਾਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸੰਗਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਲੰਕਾਰ (ਸਾਹਿਤ):ਵਿਉਤਪਤੀ ਤੇ ਕਿਸਮਾਂ
ਅਲੰਕਾਰ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ 'ਅਲੰ' ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਗਹਿਣਾ'। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਵਿ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਰਥ ਜਾਂ ਤੱਤ ਨੂੰ ਅਲੰਕਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਜੂ ਬੰਦ (ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣੇ) ਆਦਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਉਪਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਅਲੰਕਾਰ ਕਾਵਿ ਰੂਪੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਲੰਕਾਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸ਼ੋਭਾਕਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਚਾਰੀਆ 'ਅਨੰਦਵਰਧਨ' ਅਲੰਕਾਰ ਨੂੰ 'ਕਾਵਿ ਦੀ ਆਤਮਾ' ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਅਲੰਕਾਰ ਦਾ ਸਬੰਧ ਕਾਵਿ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ : ਜਿਸ ਇਸਤਰੀ ਜਾਂ ਪੁਰਸ਼ ਨੇ ਗਹਿਣੇ ਨਹੀਂ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ ਉਹ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਿਸ ਨੇ ਗਹਿਣੇ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਜ਼ਰਾ ਵਧੇਰੇ ਉੱਚ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਉਂਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ:- ਅਲੰਕਾਰ ਦੀ ਵਿਉਂਤਪੱਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਦਵਾਨਾ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ:-
(ੳ) ਅਲੰਕਰੋਤਿ ਇਤਿ ਅਲੰਕਾਰਹ :- ਅਰਥਾਤ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ,ਉਹ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ।
(ਅ) ਅਲੋਕਿਰਯਤੇ ਅਨੇਨ ਇਤਿ ਅਲੰਕਾਰਹ੍ :- ਅਰਥਾਤ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਾਜ- ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਜਾਂ ਸਜਾਵਟ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵਿਉਂਤਪੱਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਲੰਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ 'ਕਰਤਾ' ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ।
ਅਲੰਕਾਰ ਦੇ ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਭਾਰਤੀ ਅਚਾਰੀਆ ਨੇ ਆਪੋ- ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ-
ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, " ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਨਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਧਰਮ,ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਸ ਆਦਿ ਦਾ ਉਪਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਲੰਕਾਰ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਹ ਬਾਜੂ ਬੰਦ ( ਗਹਿਣੇ) ਆਦਿ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।"
ਮੰਮਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, " ਅਲੰਕਾਰ ਸਰੀਰ ਲਈ ਸ਼ੋਭਾਕਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਉਤਕਰਸ਼ਕਾਰੀ ਤੱਤ ਦਾ ਨਾਂ ਹੀ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ।"
ਦੰਡੀ ਅਨੁਸਾਰ, " ਕਾਵਿ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਹੀ ਅਲੰਕਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"
ਸੋ, ਅਲੰਕਾਰ ਉਹ ਤੱਤ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਰਾਹੀਂ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਸਮਾਂ:- ਅਲੰਕਾਰ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਅਲੰਕਾਰਾ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ -
(ੳ) ਸ਼ਬਦ ਅਲੰਕਾਰ
(ਅ) ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰ
(ੲ) ਸ਼ਬਦਾਰਥ ਅਲੰਕਾਰ
(ੳ) ਸ਼ਬਦ ਅਲੰਕਾਰ :-
ਜੋ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਅਲੰਕਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਅਲੰਕਾਰ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮ ਦੇ ਚੁਣੀਂਦਾ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਾਵਿ ਦਾ ਸੁਹਜ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ ਅਲੰਕਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਅਲੰਕਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:
(ਅ) ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰ:-
ਜਿਹੜੇ ਅਲੰਕਾਰ ਅਰਥਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਉਹ ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰ ਹਨ ਭਾਵ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰ ਕੇ ਦੂਜੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਵਚਕ ਸ਼ਬਦ ਰੱਖ ਦੇਣ ਤੇ ਵੀ ਉਸ ਅਲੰਕਾਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਅਰਥ ਅਲੰਕਾਰਾ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ-
ਸਾਂਝ ਮੂਲਕ ਅਲੰਕਾਰ
- ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ: ਉਪਮੇਯ, ਉਪਮਾਨ, ਸਾਂਝਾ ਗੁਣ, ਵਾਚਕ ਸ਼ਬਦ
- ਰੂਪਕ ਅਲੰਕਾਰ
- ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਅਲੰਕਾਰ
- ਅਤਿਕਥਨੀ ਅਲੰਕਾਰ
- ਨਿੰਦਕੀ-ਉਸਤਤ ਅਲੰਕਾਰ
(ੲ) ਸ਼ਬਦਾਰਥ ਅਲੰਕਾਰ:-
ਜਿਹੜੇ ਅਲੰਕਾਰ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੋਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਸੁਹਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਬਦਾਰਥ ਅਲੰਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸੇਸ਼ੈਲ
ਸੇਸ਼ੈਲ (ਜਾਂ ਸੇਸ਼ੈਲਜ਼), ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਸ਼ੈਲ ਦਾ ਗਣਰਾਜ (République des Seychelles; ਕ੍ਰਿਓਲੇ: Repiblik Sesel), ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ੧੧੫ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਟਾਪੂਨੁਮਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਤੋਂ ੧੫੦੦ ਕਿ.ਮੀ. ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਤੇ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਟਾਪੂ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਬਾਇਲ
thumb|338x338px|ਬਾਇਲ, ਜਿਗਰ ਵਿੱਚ ਬਾਇਲ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਗੂੜਾ ਹਰਾ ਤੇ ਖੱਟਾ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਜਿਗਰ (ਲੀਵਰ) ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਅੰਤੜੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਗਾਲ ਬਲੈਡਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਾਇਲ ਵਿਚ  97% ਪਾਣੀ, 0.7%  ਬਾਇਲ ਲੂਣ, 0.2% ਬਿਲੀਰੁਬਿਨ, 0.51% ਚਰਬੀ,  ਅਤੇ 200 meq/ ਅਜੈਵਿਕ ਲੂਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੀ ਚਰਬੀ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। right|thumb|225x225px|ਬਾਇਲ ਲੂਣ ਦਾ ਕੰਮ thumb|236x236px|ਬਾਇਲ ਦੀ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ
ਭਾਰਤੀ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ
right|thumb|300x300px|ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਦਾ ਆਂਚਲਿਕ ਦਫ਼ਤਰ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ:state bank of India/SBI) ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਬੈਂਕ  ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਮੁੰਬਈ ਵਿਚ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਬੈਂਕ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਦੀ ਵੈਬਸਾਇਟ www.sbi.co.in
2 ਜੂਨ 1806 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ 'ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਕਲਕੱਤਾ' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ। ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਪੂਨਰ ਗਠਨ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨੋਖਾ ਬੈਂਕ ਸੀ ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬੈਂਕ ਆਫ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਮਦਰਾਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਬੈਂਕ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੈਂਕ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬਣੇ ਰਹੇ ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਇੰਮਪੀਰੀਅਲ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਅਧੀਨ (27 ਜਨਵਰੀ 1921) ਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਸੰਨ 1951ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਉਪਰ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੰਮਪੀਰੀਅਲ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਸੀ। ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਬੈਂਕ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਲਾਭ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਅਖੀਰ 1 ਜੁਲਾਈ 1955 ਨੂੰ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀ 61.58% ਹਿਸੇਦਾਰੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕ
ਲੁਕੋਰੀਆ
thumb|ਚਿੱਤਰ ਲੁਕੋਰੀਆ ਦੀ ਲਾਗ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦਾ ਹੈ ਲੁਕੋਰੀਆ ਜਾਂ (ਇੰਗਲਿਸ਼:leukorrhea) ਇੱਕ ਮੋਟਾ, ਚਿੱਟੀ ਜਾਂ ਪੀਲਾ ਯੋਨੀਅਲ ਡਿਸਚਾਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੁਕੋਰੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਜੋ ਕਿ ਏਸਟਰੋਜਨ ਅਸੰਤੁਲਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯੋਨੀ ਸੰਕ੍ਰੋਗ ਜਾਂ ਐਸਟੀਡੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਡਿਸਚਾਰਜ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਅਲੋਪ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਮੁੜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਡਿਸਚਾਰਜ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਬਾਰ ਬਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਿਆਦਾ ਪੀਲੇ ਅਤੇ ਬਦਬੂਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਯੋਨੀ ਜਾਂ ਸਰਵਿਕਸ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ਾਤਮਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਨਾਜਾਇਜ਼ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯੋਨੀਅਲ ਡਿਸਚਾਰਜ ਅਸਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਡਿਸਚਾਰਜ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਮੈਂਲਿਗਨੇੰਸੀ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ। ਇਹ ਕਈ ਵਾਰ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਕੁੜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|
ਫਿਜ਼ਿਓਲੋਜਿਕ ਲੁਕੋਰੀਆ
ਇਹ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਸੁਲਝਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਵਿਧੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਯੋਨੀ ਆਪਣੇ ਰਸਾਇਣਕ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਯੋਨੀ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀ ਲਚਕਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਰਤਦੀ ਹੈ। ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਉਤਪਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ "ਫਿਜ਼ਿਓਲੋਜਿਕ ਲੁਕੋਰੀਆ" ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਲੀਕੋਰਿਅਏ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਲੁਕੋਰੀਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਦੇ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਯੋਨੀ ਵਿਚ ਖੂਨ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦੇ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੇ ਐਕਸਪੋਜਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਦਾ ਨੂੰ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲੇਕੋਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੁਕੋਰੀਆ ਵੀ ਜਿਨਸੀ ਉਤੇਜਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਨਫਲਾਮੇਟਰੀ ਲੁਕੋਰੀਆ
ਇਹ ਯੋਨੀ ਮਾਈਕੋਜ਼ਾ ਦੇ ਸੋਜਸ਼ ਜਾਂ ਭੀੜ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ| ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਪੀਲਾਪਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬਦਬੂ ਦਿੰਦਾ  ਹੈ, ਉਥੇ ਇਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜੈਵਿਕ ਜਰਾਸੀਮੀ ਲਾਗ (ਐਰੋਬਿਕ ਯੋਨੀਟਾਈਸ) ਜਾਂ ਐਸਟੀਡੀ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੈਰਾਸਾਇਟਿਕ ਲੂਕੋਰੀਆ
ਲੁਕੋਰੀਆ ਵੀ ਟਰਾਈਕੋਂਨਾਮਾਡ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੈਰਾਸੀਟਿਕ ਪ੍ਰੋਟੋਜ਼ੋਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਟ੍ਰਾਈਕੌਨਾਸ ਵਾਈਯਲਿਨਿਸ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਆਮ ਲੱਛਣ ਸੜਨ, ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਘਬਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ, ਮੋਟਾ, ਚਿੱਟੇ ਜਾਂ ਪੀਲੇ ਮਿਊਕੋਸ ਹੈ।
ਇਲਾਜ
ਲੁਕੋਰੀਆ ਜਿਨਸੀ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਐਸਟੀਡੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਨਾਲ ਲੁਕੋਰੀਆ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਲਾਜ ਵਿਚ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਟਰੋਨੇਡੀਜ਼ੋਲ। ਐਸਟੀਡੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਰ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਕਲਿੰਡਾਮੀਕਿਨ ਜਾਂ ਟ੍ਰਿਨਿਡਜ਼ੋਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਲੇਖ ਸੰਪਾਦਨ ਮੁਹਿੰਮ
ਲੈਨਿਨ ਅਮਨ ਇਨਾਮ
ਇਤਿਹਾਸ
21 ਦਸੰਬਰ 1949 ਨੂੰ ਜੋਸਿਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ ਦੇ ਸੱਤਰਵੇਂ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਉਸਦਾ ਇਕੱਤਰਵਾਂ ਸੀ) ਜਨਮਦਿਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ ਸੁਪੀਰਮ ਸੋਵੀਅਤ ਪ੍ਰਜੀਡੀਅਮ ਦੇ  ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਆਰਡਰ ਦੁਆਰਾ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ ਇਨਾਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਲਿਨ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
1956 ਵਿਚ ਸੀ.ਪੀ.ਐਸ.ਯੂ. ਦੀ 20 ਵੀਂ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚ ਨਿਕੀਤਾ ਖਰੁਸ਼ਚੇਵ ਵਲੋਂ ਸਟਾਲਿਨ ਨੂੰ ਤੱਜ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, 6 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦੇ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਨਾਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੈਨਿਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਟਾਲਿਨ ਇਨਾਮ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਲੈਨਿਨ ਇਨਾਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। 11 ਦਸੰਬਰ 1989 ਨੂੰ ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਸੋਵੀਅਤ ਦੇ ਪ੍ਰਜੀਡੀਅਮ ਦੇ ਇੱਕ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ, ਇਨਾਮ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੈਨਿਨ ਅਮਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਦੇ ਢਹਿ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਰਾਜ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰੂਸੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਇਨਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਨਿਨ ਅਮਨ ਇਨਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਨਿਨ ਅਮਨ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਅਲਮੇਰ ਰਿਚ
ਅਲਮੇਰ ਰਿਚ ( ਸਤੰਬਰ 28, 1892 - ਮਈ 8, 1967 ) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਧੀਆ ਨਾਟਕ ਦੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਮੁੱਖ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਮਸ਼ੀਨ (1923) ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਵਿੱਦਮਾਨ ਜੀਵਨ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਨਾਟਕ, ਸਟਰੀਟ ਦ੍ਰਿਸ਼ (1929) ਆਉਂਦਾ ਹੈ।.
ਫਿਲਮ
ਰਾਈਸ ਨੂੰ ਜੌਨ Favreau 1994 ਫਿਲਮ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਵਿੱਚ ਪਾਰਕਰ ਅਤੇ ​​ਵਹਿਸ਼ੀ ਸਰਕਲ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1892
ਬਦੇਸ਼ਾ
ਬਦੇਸ਼ਾ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਂ ਫ਼ਤਹਿਪੁਰ ਬਦੇਸ਼ਾ ਹੈ।
ਸਾਂਤੀਆਗੋ ਬੈਰਨਾਬੇਊ ਸਟੇਡੀਅਮ
ਸਨਟਿਏਗੋ ਬੇਰਨਬੇਉ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਦਰੀਦ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਅਲ ਮਾਦਰੀਦ ਕਲੱਬ ਦੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 81,044 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
'ਸਨਟਿਏਗੋ ਬੇਰਨਬੇਉ ਸਟੇਡੀਅਮ ਸਪੈਨ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਸੱਬ ਤੋ ਵੱਡਾ ਸਟੇਡਿਯਮ ਹੈ |
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਦਾਨਾ
ਦਾਨਾ ਵਜੀਦ ਦਾ ਸਮਕਾਲਾ ਕਵੀ ਸੀ। ਦਾਨੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵਜੀਦ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਉਹ ਵਜੀਦ ਦੇ ਅਨੋਖੇ ਕਾਵਿ ਰੰਗ ਤੋਂ ਇਨਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਆਪਣੀ ਮੌਲਿਕਤਾ ਨੂੰ ਤਲਾਸ਼ਣ ਦੀ ਥਾਂ ਵਜੀਦ ਦੇ ਕਲਾਮ ਦੀ ਹੀ ਨਕਲ ਕਰਦਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਤਰਜ਼ ਉੱਤੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ 'ਦਾਨਾ ਕੌਣ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਆਖੇ ਇਉਂ ਨਹੀਂ ਇੰਜ ਕਰ' ਕਾਵਿ ਤੁੱਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਸ ਨਹੀਂ ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ 'ਮੂਰਖਨਾਮਾ' ਹੈ। ਪਰ ਉਸਨੇ ਵਜੀਦ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਕੇ ਖ਼ੁਦ ਬੜੀ ਵੱਡੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਦਾ ਨਮੂਨਾ
ਸਮਾਂ ਕਾਲ ਜਾਂ ਮੂਰਖ ਦੇ ਸਿਰ ਆਇਆ। ਤਾਂ ਲੋਭ ਦਾਮ ਦੇ ਪਕੜ ਦਾਮ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ। ਮਾਲ ਦੌਲਤ ਧਨ ਹੁੰਦੇ, ਭਟਕੇ ਦਰ-ਬਦਰ। ਦਾਨਾ ਕੌਣ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਆਖੇ, ਇਉਂ ਨਹੀਂ ਇੰਜ ਕਰ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀ ਰਿਆਲ
ਰਿਆਲ (ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਆਈ ਪੁਰਤਗਾਲੀ: ; ਬਹੁ. reais/ਰਿਆਈਸ) ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਅਜੋਕੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ R$ ਅਤੇ ISO ਕੋਡ BRL ਹੈ। ਇੱਕ ਰਿਆਲ ਵਿੱਚ 100 ਸਿੰਤਾਵੋ (ਸੌਵੇਂ ਹਿੱਸੇ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਲੀਅਮ ਕੁਥਬਰਟ ਫਾਕਨਰ
ਵਿਲੀਅਮ ਕੁਥਬਰਟ ਫਾਕਨਰ (ਜਨਮ 25 ਸਤੰਬਰ 1897- ਮੌਤ 6 ਜੁਲਾਈ 1962) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਔਕਸਫੋਰਡ, ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਤੋਂ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਸੀ। ਫਾਕਨਰ ਨੇ ਨਾਵਲ, ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਇੱਕ ਨਾਟਕ, ਕਾਵਿ, ਲੇਖ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇਅ ਲਿਖੇ।
ਫਾਕਨਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ' ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਹੈ. ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ 1919 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ 1920 ਅਤੇ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ, ਫਾਕਨਰ ਨੂੰ 1949 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤਕ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਇਕੋ ਇੱਕ ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਏ ਫੇਜ਼ (1954) ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਨਾਵਲ 'ਦਿ ਰਿਵੀਵਰਜ਼ (1962)' ਨੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਲਈ ਪੁਲਿਟਰ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ। 1998 ਵਿੱਚ, ਮਾਡਰਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ 100 ਵਧੀਆ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 1929 ਨਾਵਲ 'ਦਿ ਸਾਊਂਡ ਐਂਡ ਦ ਫੂਰੀ' ਨੂੰ ਛੇਵਾਂ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਣਯੋਗ ਨਾਵਲ "ਦਿ ਸਾਊਂਡ ਐਂਡ ਦ ਫੂਰੀ"
ਮਾਜਰਾ ਖੁਰਦ ਉਰਫ ਪਠਾਨ ਮਾਜਰਾ
ਮਾਜਰਾ ਖੁਰਦ ਉਰਫ ਪਠਾਨ ਮਾਜਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰੇਣੂਕਾ ਚੌਧਰੀ
ਰੇਣੂਕਾ ਚੌਧਰੀ (13 ਅਗਸਤ 1954) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸੈਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ (ਸੁਤੰਤਰ ਚਾਰਜ) ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਰੇਣੂਕਾ ਨੇ 13 ਅਗਸਤ 1954 ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ (ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਵਿਖੇ ਏਅਰ ਕਮੋਡੋਰ ਸੂਰਿਆਨਰਾਇਣ ਰਾਓ ਅਤੇ ਵਸੁੰਧਰਾ ਕੋਲ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਰੇਣੂਕਾ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਵੇਲਹੈਮ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਾਇਕੌਲਜੀ ਵਿਚ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਰੇਣੂਕਾ ਨੇ 1973 ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਚੌਧਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਚੌਧਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਬੁਲਾਰੀ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ 2012 ਵਿਚ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਰਾਮ ਜੇਠਮਲਾਨੀ
ਰਾਮ ਜੇਠਮਲਾਨੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਬਾਰ ਕਾਉਂਸਿਲ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਵਕੀਲ ਸੀ। ਉਹਨਾ ਨੇ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ (ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਅੱਜ ਕੱਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ) ਵਕਾਲਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਦੁਰਗਾ ਜੇਠਮਲਾਨੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਤਨਾ ਜੇਠਮਲਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਸ ਗਏ। ਉਹਨਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁਤਰ ਤੇ ਦੋ ਪੁਤਰੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਵਲੋ ਮੁੰਬਈ ਤੋ ਐਮ.ਪੀ. ਦੀ ਟਿਕਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਛੇਵੀ ਤੇ ਸਤਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਅਟਲ ਵਿਹਾਰੀ ਬਾਜਪਾਈ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1923 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ
1765
1765 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1760 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਪੱਟੀ ਮਸੰਦਪੁਰ
ਮਸੰਦਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਦਿਆਧਰ
ਜਾਣ-ਪਹਿਚਾਣ
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਦਿਆਧਰ ਦਾ ਨਾਮ ਕਾਵਿਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗ੍ਰੰਥ 'ਏਕਾਵਲੀ' ਦੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਤਕਲ(ਅੱਜ ਦਾ ਉੜੀਸਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੇ ਰਾਜਾ ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਆਸਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ।
ਜਨਮ
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਆਚਾਰੀਆ ਵਾਂਗ ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਦਿਆਧਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਬਹੁਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਔਖ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ। ਇਹ ਰਾਜਾ ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਆਸਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੋ ਰਾਜੇ ਹੋਏ ਹਨ-ਕੇਸਰੀ ਨਰਸਿੰਘ( 1282-1307 ਈ. ਸਦੀ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਰਸਿੰਘ (1307-1327 ਈ. ਸਦੀ) ਪਰ ਵਿਦਿਆਧਰ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕੀਤੀ ਹੈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
'ਏਕਾਵਲੀ' ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਹਰਿਹਰ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾ ਦੇ ਅਰਜੁਨ (13 ਵੀਂ ਈ. ਸਦੀ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ) ਦਾ ਉਲੇਖ ਹੈ । ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਧਰ ਦਾ ਸਮਾਂ 13 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਭਾਗ ਮੰਨਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ ਹੈ।
'ਏਕਾਵਲੀ' ਵਿੱਚ ਆਚਾਰੀਆ ਰੁੱਯਕ ਅਤੇ 'ਨੈਸ਼ਧ' ਕਾਵਿ ਦੇ ਲੇਖਕ ਮਹਾਕਵੀ ਸ਼੍ਰੀਹਰਸ਼ (12 ਵੀਂ ਈ. ਸਦੀ) ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਸੋ ਵਿਦਿਆਧਰ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। 'ਸ਼ਿੰਗਭੂਪਾਲ (13 ਵੀਂ ਈ. ਸਦੀ ਦੂਜਾ ਭਾਗ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ 'ਰਸਾਰਣਵਸੁਧਾਰਕ' ਵਿੱਚ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਰਸਿੰਘ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਰਤ 'ਏਕਾਵਲੀ' ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨੋਬਲ ਸੰਸਥਾ
ਨੋਬਲ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (Nobelstiftelsen) ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਅਦਾਰਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ 29 ਜੂਨ 1900 ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਦੇ ਪੈਸਿਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਲਫ਼ਰੈਡ ਨੋਬਲ ਦੀ ਵਸੀਅਤ ਤਹਿਤ ਬਣਾਈ ਗਈ। The Foundation is based on the last will of Alfred Nobel, the inventor of dynamite.
ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਦਿਆਧਰ
ਜਨਮ
ਇਸ ਲਈ ਵਿਦਿਆਧਰ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਹੋਣਗੇ। ਟੀਕਾਕਾਰ ਮੱਲੀਨਾਥ (14 ਵੀਂ ਈ. ਸਦੀ ਅੰਤਿਮ ਭਾਗ) ਨੇ 'ਏਕਾਵਲੀ' ਉੱਪਰ 'ਤਰਲਾ' ਨਾਮ ਦੀ ਟੀਕਾ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਧਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਹੋਣਗੇ।
ਨੋਬਲ ਸੰਸਥਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ
ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਦਿਆਧਰ
ਜਨਮ
ਉਕਤ ਵੇਰਵੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਦਾ ਸਮਾਂ 1280-1325 ਈ. ਸਦੀ ਦਾ ਮਧਭਾਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗਦਾਨ
ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਦਿਆਧਰ ਦਾ ਭਾਰਤੀ-ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ 'ਏਕਾਵਲੀ' ਦੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਕੜੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਚਲਾਉਣ ਲਈ 'ਏਕਾਵਲੀ' ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਅੱਖੋਂ ਉਹਲੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਸ਼ਤਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦਪ੍ਰਧਾਨ (ਪ੍ਰਭੂਸੰਮਿਤ), ਅਰਥਪ੍ਰਧਾਨ (ਮਿਤ੍ਰਸੰਮਿਤ) ਅਤੇ ਧੁਨੀਪ੍ਰਧਾਨ (ਕਾਂਤਾਂਸੰਮਿਤ) ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਕਲੀ ਧਾਰਣਾ ਜਾਪਦੀ ਹੈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਦਿਆਧਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ-
੧ ਏਕਾਵਲੀ
੨ ਕੇਲਿਰਹਸਯ
'ਏਕਾਵਲੀ' ਗ੍ਰੰਥ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਕਾਰਿਕਾ, ਵ੍ਰਿੱਤੀ, ਉਦਾਹਰਣ - ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿਦਿਆਧਰ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਸਰੇ ਦਾਤਾ  ਰਾਜਾ ਨਰਸਿੰਘ ਦੀ ਉਸਤਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਅਧਿਆਇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੈ -ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਨਿਮਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:-
ਅਧਿਆਇ-1. ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ - ਸਰੂਪ ; ਕਾਵਿ-ਹੇਤੂ; ਭਾਮਹ, ਮਹਿਮਭੱਟ ਆਦਿ ਆਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮੱਤ ਸਮੀਖਿਆ।
ਅਧਿਆਇ-2. ਵਿੱਚ ਵਾਚਕ - ਲਾਕ੍ਸ਼ਣਿਕ - ਵਿਅੰਜਕ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਅਤੇ ਅਭਿਧਾ, ਲਕ੍ਸ਼ਣਾ,ਵਿਅੰਜਨਾ ਤਿੰਨ ਸ਼ਬਦ ਸਕਤੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰੂਪਣ।
ਅਧਿਆਇ-3. ਵਿੱਚ ਧੁਨੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਭੇਦਾਂ ਦਾ ਵਿਵੇਚਨ।
ਅਧਿਆਇ-4. ਵਿੱਚ ਗੁਣੀਭੂਤਵਿਅੰਗ ਕਾਵਿ ਦਾ ਸਰਬਾਂਗ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ।
ਅਧਿਆਇ-5. ਮਾਧੁਰਯ, ਓਜ, ਪ੍ਰਸਾਦ-ਤਿੰਨ ਕਾਵਿਗਤ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਵੈਦਰਭੀ, ਗੌੜ੍ਹੀ,ਪਾਂਚਾਲੀ-ਤਿੰਨ ਰੀਤੀਆਂ ਦਾ ਵਿਵੇਚਨ।
ਅਧਿਆਇ-6. ਵਿੱਚ ਕਾਵਿਗਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਵੇਚਨ।
ਅਧਿਆਇ-7. ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਾਲੰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸੋਦਾਹਰਣ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ।
ਅਧਿਆਇ-8. ਵਿੱਚ ਅਰਥਾਲੰਕਾਰ ਦਾ ਉਦਾਹਰਣ ਸਹਿਤ ਨਿਰੂਪਣ।
ਵਿਦਿਆਧਰ ਦੀ ਇਸ ਕਾਵਿਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰਚਨਾ ਤੇ - ਆਨੰਦਵਰਧਨ, ਮੰਮਟ, ਰੁੱਯਕ - ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਅਲੰਕਾਰ-ਵਿਵੇਚਨ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਰੁੱਯਕ ਦੇ 'ਅਲੰਕਾਰਸਰਵਸ੍ਵ' ਤੋਂ, ਉਲੇਖ, ਵਿਚਿਤ੍ਰ, ਵਿਕਲਪ-ਅਲੰਕਾਰ ਦੇ ਲਕ੍ਸ਼ਣ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਉਧ੍ਰਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਲੰਕਾਰ ਦੇ ਵਰਗੀਕਰਣ ਦਾ ਸਾਹਸ ਵੀ ਰੁੱਯਕ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦਿਆਧਰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰਚਨਾ 'ਕੇਲਿਰਹਸਯ' ਕਾਮਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ।
ਐਲੀ ਲਰਟਰ
ਐਲੀਸਨ ਏਲਿਜ਼ਬੇਤ "ਅਲੀ" ਲਰਟਰ (ਜਨਮ 28 ਫਰਵਰੀ, 1976 )ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਏਨ.ਬੀ.ਸੀ. ਟੀ ਵੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ ਡਰਾਮਾ ਹੀਰੋ ਵਿੱਚ ਨਿਕੀ ਸਾਂਦਰਸ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਸੀ ਸਟ੍ਰਾਸ ਦੀ ਦੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਬਾਊਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ 1990 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦਾ ਰੋਲ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦਰਸ਼ਨ ਦਰਵੇਸ਼
ਦਰਸ਼ਨ ਦਰਵੇਸ਼ (5 ਜੁਲਾਈ 1961 - 4 ਫਰਵਰੀ 2021) ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕਾਂ ‘ਉਦਾਸ ਸਿਰਲੇਖ’ ਅਤੇ ‘ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਨਾ ਕਰੋ’, ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਤੇ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕੁੱਲ ਚਾਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਦਰਵੇਸ਼ ਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਾ ‘ਸਿਰਨਾਵਾਂ’ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1995 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਤੂਫ਼ਾਨ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫ਼ਿਲਮ ‘ਮਾਚਿਸ’ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਬਤੌਰ ਸਹਾਇਕ ਕੈਮਰਾਮੈਨ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਵੱਤਰ’ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਨੇਮਾਸਕੋਪ ਫਿਲਮ ‘ਬਲੱਡ ਸਟਰੀਟ’ ਬਤੌਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣਾਈ।
ਦਰਸ਼ਨ ਦਰਵੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਫਰਵਾਹੀ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਸੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਦਿਨੀਂ ਮੁਹਾਲੀ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ 5 ਜੁਲਾਈ 1961 ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਸਰਦਾਰ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋ ਤੇ ਮਾਤਾ ਸੁਖਦੇਵ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਸੁਖਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਸੀ ਪਰ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਦਰਸ਼ਨ ਦਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਆਂਚਲ ਕੁਮਾਰ
ਆਂਚਲ ਕੁਮਾਰ (ਜਨਮ 24 ਅਕਤੂਬਰ 1979) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਲੱਫ ਮਾਸਟਰ ਅਤੇ ਫੈਸ਼ਨ ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਚਰਚਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਬਿੱਗ ਬਾਸ ਸੀਜ਼ਨ 4 ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਭਾਗ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਲੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗਲੋਬਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
right|thumb|ਗਲੋਬਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, Dimapur ਪਰਿਸਰ ਗਲੋਬਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਦੀਮਾਪੁਰ ਅਤੇ ਕੋਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਕੈਂਪਸ ਹਨ।
ਸਥਾਪਨਾ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪਾਂਸਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਪੀ.ਆਰ. ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਸਥਾਨ ਬਿਲਡਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ, ਰੈਵਰੈਂਡ ਡਾ. ਐੱਮ. ਮੋਟੂਓ ਨਗਲੀ, ਫਾਉਂਡਿੰਗ ਫਾਦਰ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ (2007- 2008) ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੀ ਸਰਕਾਰ, ਜਿਸਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਹਾਇਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਐਡਵਰਡ ਲੋਥਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਗਵਾਹ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਤਾ, ਟੀ.ਜੀ.ਓ.ਯੂ.ਐਨ. ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਹਾਇਕ ਰਜਿਸਟਰਡ, ਐਮ ਯਾਰੇਨਥੁੰਗ, ਨਗਾਲੈਂਡ ਪੀਪਲਜ਼ ਫਰੰਟ (ਐਨਪੀਐੱਫ) ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਿਨਿੰਮਥੰਗ ਪੈਟਨ ਮੋਢੀ ਸਨ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਮਾਨਯੋਗ ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਵੋਖਾ (ਮੁੱਖ ਕੈਂਪਸ / ਹੈਡਕੁਆਟਰ) ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਅਤੇ ਕੋਹਿਮਾ ਅਤੇ ਦੀਮਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੈਂਪਸਾਂ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਕਟ 3 ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਗਲੋਬਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਨੂੰ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਗਲੋਬਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਕਟ 2006 (2006 ਦੇ 3 ਐਕਟ) ਅਧੀਨ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 30 ਅਗਸਤ 2006 ਨੂੰ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ ਕਾਨੂੰਨ / ਐਕਟ -10/2006 ਰਾਹੀਂ 18 ਸਤੰਬਰ 2006 ਨੂੰ ਨੋਟੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਲੋਬਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਕਟ 2006 ਦੇ ਉਪਬੰਧ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ 18 ਸਤੰਬਰ 2006 ਨੂੰ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਆਧਿਕਾਰਕ ਗਜ਼ਟ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇ ਗਏ ਸਨ।
ਮਾਨਯੋਗ  ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ (2007), ਡਾ ਸ਼ੁਰਹੋਜ਼ੇਲੀ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਗਾਲੈਂਡ, ਹੈਡਕੁਆਟਰ: ਵੋਖਾ ਵਿਖੇ  31 ਮਈ 2007 ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ।
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦੀਮਾਪੁਰ ਕੈਂਪਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇਪੁਯੂ ਰਿਓ ਦੁਆਰਾ (ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ) 5 ਜੂਨ 2007 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੋਹੀਮਾ ਅਤੇ ਦੀਮਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੋਰ ਕੈਂਪਸ, ਵੋਖਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਚਾਂਸਲਰ/ਵਿਜ਼ਿਟਰ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਟੀਜੀਓਯੂ), ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੌਂਸਲ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ
ਗਲੋਬਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਵਰਲਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਬਿਲਡਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (ਡਬਲਿਊ.ਆਈ.ਬੀ.ਪੀ.) ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਜਨਤਕ-ਨਿੱਜੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਉੱਦਮ ਹੈ। ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨਗਾਲੈਂਡ ਤੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ  ਆਪਣੀ ਫ਼ੀਸ ਦੇ ਕੇ ਸਪਾਂਸਰ ਕਰਨ ਲਈ ਗ੍ਰਾਂਟ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਈ ਸਪਾਂਸਰਿੰਗ ਏਜੰਸੀ ਵਜੋਂ ਡਬਲਿਊ.ਆਈ.ਬੀ.ਪੀ. ਗਲੋਬਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ 7 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੋਰਪਸ ਫੰਡ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਨਤਾ
ਟੀ.ਜੀ.ਓ.ਯੂ. ਨੂੰ ਆਰਜ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ (2008-2009) ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰਾਂਟਸ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਯੂ.ਆਈ.ਜੀ.) ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਏ.ਆਈ.ਯੂ.) ਨੇ ਇਗਨੋ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ
ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ
ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ ਸੀ।
ਅਵੁਕਾਨਾ ਬੁੱਤ
ਅਵੁਕਾਨਾ ਬੁੱਤ ( /ˈəvʊkɑːnɑː / ) (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ : अवुकाना प्रतिमा, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ : Avukana Buddha statue) ਮੱਧ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਕੇਕੀਰਵਾ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਭਗਵਾਨ ਬੁੱਧ ਦਾ ਬੁੱਤ (ਪ੍ਰਤੀਮਾ) ਹੈ। ਇਹ ਬੁੱਤ 40 ਫੁੱਟ (12 ਮੀਃ) ਉੱਚਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਰੇਨਾਈਟ ਸ਼ਿਲਾ ਵਿੱਚ ਤਰਾਸ਼ਿਆ ਇਹ ਬੁੱਤ ਪੰਜਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਜਿਹਾ ਅਨੁਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਵੁਕਾਨਾ ਬੁੱਤ ਅਭਿਮੁਦਰਾ ਦੇ ਭਿੰਨ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੁੱਤ ਬੜੇ ਚੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਰਾਸ਼ਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਾਤੁਸੇਨ ਨਾਮਕ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਰਾਸ਼ਿਆ ਇਹ ਬੁੱਤ ਸਿੱਖਿਅਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਦਾ ਫਲ ਹੈ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸੈਰ ਲਈ ਉੱਤਮ ਥਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ
ਮੁੱਢਲਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਮੋਢੀ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਭੁੱਲਰ ਅਤੇ ਧਾਲੀਵਾਲ ਇੱਥੇ ਆਬਾਦ ਹੋਣ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦਾ ਸਰਧਾਲੂ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨਾ ਮੰਨੇ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਾਲੀਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਭੁੱਲਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਹਰਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 1763 ਵਿੱਚ ਮੇਹਰਾਜ ਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜ੍ਹਿਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਿਆਸਤਾਂ
ਅਵੁਕਾਨਾ ਬੁੱਤ
ਸਥਾਨ
ਅਵੁਕਾਨਾ ਬੁੱਤ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਕੇਕੀਰਵਾ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਵੁਕਾਨਾ ਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉਸ ਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਹੋਰ ਨਾਂਅ ਔਕਾਨਾ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਬੁੱਤ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਕਾਲ਼ਾ ਵੇਵਾ ਨਾਂਅ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ। ਬੁੱਧ ਦੇ ਇਸ ਬੁੱਤ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸਰੋਵਰ ਵੱਲ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਰੇਨਾਈਟ ਸ਼ਿਲ ਤੋਂ ਨਿਰਮਿਤ ਇਸ ਬੁੱਤ ਨੂੰ ਟਿੱਲੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਟਿੱਲੇ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਸਥਿਤ ਭਾਗ ਉੱਤੇ ਤਰਾਸ਼ੀ ਕਰ ਇਸਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬੁੱਤ ਦਾ ਆਧਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬੁੱਤ ਪੱਕੇ ਪੈਰੀਂ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਬੁੱਤ ਦਾ ਕਮਲ ਸਰੂਪ ਆਸਣ ਦੀ ਵੱਖ ਤਰਾਸ਼ੀ ਕਰਕੇ ਇਸਦੇ ਆਧਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਸਣ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਬੁੱਤ ਦਾ ਉੱਚਾਈ 38 ਫੁੱਟ 10 ਇੰਚ (11.84 ਮੀਟਰ) ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵਿੱਤ ਆਸਣ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਵੀ ਜੋੜੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਫ਼ਿਰ ਇਸਦੀ ਕੁੱਲ ਉੱਚਾਈ 42 ਫੁੱਟ (13 ਮੀਟਰ) ਬਣਦੀ ਹੈ। ਬੁੱਤ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸ ਬੁੱਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਅੱਜ ਵੀ ਉੱਥੇ ਅਨੇਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਉਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਭਿੱਤੀ ਇੱਟਾਂ ਅਤੇ ਚਟਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 74 ਫੁੱਟ (23 ਮੀਟਰ) ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ 63 ਫੁੱਟ (19 ਮੀਟਰ) ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼
ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬੋਧੀ ਬੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਵੁਕਾਨਾ ਬੁੱਤ ਦਾ ਵੀ ਚਰਚਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੁੱਧ ਧਰਮ
ਗੁਰੂਸਰ ਸੈਣੇਵਾਲਾ
ਗੁਰੂਸਰ ਸੇਹਨੇਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸੰਗਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਮਕਬੂਲਪੁਰ ਭੈਣੀ
ਮਕਬੂਲਪੁਰ ਭੈਣੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਰਣਬੀਰ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ
ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਰਣਬੀਰ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਜਾਂ ਆਰਪੀਸੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਅਪਰਾਧਿਕ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਹੈ। ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 370 ਤਹਿਤ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਕੋਡ ਡੋਗਰਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਣਾਇਆ ਗਇਆ ਜਦੋਂ ਰਣਬੀਰ ਸਿੰਘ ਇਸਦਾ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਸੀ। ਇਹ ਥਾਮਸ ਬੈਬਿੰਗਟਨ ਮੈਕਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਵਾਂਗੂ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਗਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ
ਚਾਂਸਲਰ (ਸਿੱਖਿਆ)
ਚਾਂਸਲਰ ਜਾਂ ਕੁਲਪਤੀ ਕਿਸੇ ਕਾਲਜ ਜਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਦਾ ਆਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ਦਾ ਐਗਜੈਕਟਿਵ ਜਾਂ ਰਸਮੀ ਮੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸੀਤਨ
thumb| ਵਪਾਰਕ ਫਰਿੱਜ ਕਿਸੇ ਸਥਾਨ, ਜਾਂ ਪਦਾਰਥ, ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਤਾਪ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਤੱਕ ਠੰਢਾ ਕਰਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੀਤਨ (Refrigeration) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬੀਤੀ ਹੋਈ  ਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਜੰਤਰਿਕ ਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਬਰਫ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖਾਦ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸੀਤਲ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖਵਾਂ (preserve) ਰੱਖਣ ਦੇ ਹੇਤੁ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲਗਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮ ਕਾਲ ਤੋਂ ਸੀ। ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਠੰਡਾ ਕਰਣ ਦੀ ਰੀਤੀ, ਇਸਦੀ ਵਿਵਹਾਰਕ ਵਰਤੋ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਵੇਲੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨ, ਯੂਨਾਨ ਅਤੇ ਰੋਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਹਿਮ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਆਪਣੇ ਖਾਦ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਢੰਗ ਅਪਨਾਏ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਕ੍ਰਿਤਰਿਮ ਬਰਫ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਹੇਤੁ ਪ੍ਰਸੀਤਨ ਦੀ ਜੰਤਰਿਕ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਬੈਟੀ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ (ਨੋਬਲ ਵਿਜੇਤਾ)
ਬੈਟੀ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ (ਜਨਮ 22 ਮਈ 1943) ਨੋਬਲ ਅਮਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਜਨਮ ਬੇਲਫਾਸਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸਨੇ "ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਮਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ" (Community of Peace People) ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਤਰੀ ਆਈਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਅਮਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੱਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1976 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਮਾਈਰਿਆਦ ਕੋਰੀਗਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨੋਬਲ ਅਮਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸਦੀ ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਵਿਜੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਿਪੀ
ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਿਪੀ ਬਾਕੀ ਨਾਗਰੀ ਲਿਖਾਈ ਸ਼ਾਖਾ ਵਾਂਗ ਅਬੂਗੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤੀ ਤੇ ਕੂਚ੍ਚੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਿਪੀ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ।
ਗੁਜਰਾਤੀ ਯੂਨੀਕੋਡ
ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਯੂਨੀਕੋਡ U+0A80 से U+0AFF ਤੱਕ ਹੈ।
Gujarati
ਆਈ.ਐਸ.ਸੀ.ਆਈ.ਆਈ.
ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਿਪੀ ਲਈ ਆਈ.ਐਸ.ਸੀ.ਆਈ.ਆਈ. ((ISCII)।ndian Script Code for।nformation।nterchange)ਕੋਡ 57010 ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਪੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਿਪੀ
ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ
ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪਾਨੋਨਿਅਨ ਪਲੇਨ, ਬਾਲਕਨ ਅਤੇ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸ਼ਹਿਰ ਜ਼ਾਗਰਬ ਹੈ। ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਰਬੀਆ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵੀਨਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਮੋਂਟੇਂਨੇਗਰੋ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਕਿਨਾਰਾ ਏਡਰਿਆਟਿਕ ਸਾਗਰ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਜਿਹਨੂੰ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਰੋਟਸ ਨੇ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸੰਗਠਤ ਕੀਤਾ। ਤਾਮਿਸਲਾਵ ਪਹਿਲੇ ਦਾ 925 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਰਾਜ ਬਣਿਆ। ਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰੀ ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਪੀਟਰ ਕਰੇਸ਼ਮਿਰ ਚੌਥਾ ਅਤੇ ਜੋਨੀਮਿਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰਾਂ ਉੱਤੇ ਅੱਪੜਿਆ। ਸਾਲ 1102 ਵਿੱਚ ਪੇਕਟਾ ਸੰਧੀ ਰਾਹੀਂ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਤਕਰਾਰੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 1526 ਵਿੱਚ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆਈ ਸੰਸਦ ਨੇ ਫਰੇਡਿਨੇਂਡ ਨੂੰ ਹਾਊਸ ਆਫ ਹਾਬਸਬਰਗ ਵਲੋਂ ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। 1918 ਵਿੱਚ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਨੇ ਆਸਟਰੀਆ - ਹੰਗਰੀ ਨਾਲ਼ੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਮੌਕੇ ਨਾਜੀਆਂ ਨੇ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਜਮਾ ਕੇ ਅਜ਼ਾਦ ਰਾਜ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਲੜਾਈ ਖਤਮ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਦੂਜੇ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। 25 ਜੂਨ 1991 ਵਿੱਚ ਕਰੋਏਸ਼ੀਆ ਨੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਮੁੜ-ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਮੋਨੇਰੋਨ ਟਾਪੂ
ਮੋਨੇਰੋਨ ਟਾਪੂ ਰੂਸ ਦਾ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਹੈ।
ਪੈਸਚੂਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ
thumb|250x250px|ਇੱਕ ਪੈਸਚੂਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਮਸ਼ੀਨ ਪੈਸਚੂਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਪਾਸਚਰੀਕਰਨ) (ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ),   ਤਰਲ ਭੋਜਨ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਬੈਕਟੀਰੀਏ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਫ੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਲੁਈਸ ਪਾਸਚਰ ਨੇ ਖੋਜਿਆ ਸੀ। 1864 ਦੇ ਵਿੱਚ ਪਾਸਚਰ ਨੇ ਇੱਕ ਤਪਦੀ ਬੀਅਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚੋਂ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਪ ਤੇ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਜਲਦ ਹੀ ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚ ਠੰਡਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਇਹ ਬਦਲਦੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਜਨ ਵਿਗਿਆਨ
ਆਸ਼ਾ ਅਗਰਵਾਲ
ਆਸ਼ਾ ਅਗਰਵਾਲ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਮੈਰਾਥਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਆਸ਼ਾ ਅਗਵਾਲ ਨੇ ਹੋਂਗ ਕੋਂਗ ਵਿੱਚ 27 ਜਨਵਰੀ 1985 ਨੂੰ ਹੋਈ ਮੈਰਾਥਨ ਜਿੱਤੀ। ਸਤੰਬਰ 1985 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜਕਾਰਤਾ ਵਿੱਚ 2 ਘੰਟੇ 48 ਮਿੰਟ ਅਤੇ 51 ਸੇਕਿੰਡ ਏਸ਼ੀਅਨ ਟ੍ਰੈਕ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਤਾਂ ਤਗਮਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਅਜੇ ਤੱਕ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 1989 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਫ੍ਰੀਡਮ ਰੇਸ ਜਿੱਤੀ। 1986 ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਨਿਦਾਦ ਮੈਰਾਥਨ ਜਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਕੁੱਲ 26 ਮੈਰਾਥਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਠ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਨੇ 2 ਘੰਟੇ 50 ਮਿੰਟ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ
ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਦੀ ਸੰਧੀ
ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਦੀ ਸੰਧੀ 16 ਅਗਸਤ 1765 ਨੂੰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਆਲਮਗੀਰ ਦੂਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸਾਹ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਰਾਬਰਟ ਲਾਰਡ ਕਲਾਇਵ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ। ਇਹ ਸੰਧੀ ਬਾਕਸਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਜੋ 22 ਅਕਤੂਬਰ 1764 ਨੂੰ ਹੋਈ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ। ਇਸ ਸੰਧੀ ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ 'ਚ ਬਰਤਾਨੀਆ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਸੰਧੀ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਪੂਰਬੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਟੈਕਸ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਪਾਵ ਭਾਜੀ
ਪਾਵ ਭਾਜੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਇੱਕ ਗਾਡੀ ਸਬ੍ਜਿਨਾ ਦੀ ਕੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਮੱਖਨ, ਅਤੇ ਸਬਜੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਵ ਨਾਲ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਪੌਪ
ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਪੌਪ ਸਿੰਥ-ਪੌਪ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੇ ਤਿੱਖੇਪਨ ਉੱਪਰ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੈਲੀ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧਦਾ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ 1980 ਵਿੱਚ
1980 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੈਰੀ ਨੂਮਨ, ਦ ਹਿਊਮਨ ਲੀਗ, ਸੌਫ਼ਟ ਸੈੱਲ, ਜੌਨ ਫ਼ੌਕਸ ਅਤੇ ਵਿਸਾਜ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਿੰਥ-ਪੌਪ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕ ਅਤੇ ਸਿੰਥੇਸਾਈਜ਼ਰ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਤਿੱਖੇਪਨ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਲੈਕਟ੍ਰੋ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਫ਼ਰੀਕਾ ਬਾਮਬਾਟਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਯੈਲੋ ਮੈਜਿਕ ਔਰਕੈਸਟਰਾ ਅਤੇ ਕਰਾਫ਼ਵਰਕ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ, ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਅੱਗੋਂ 1980 ਦੇ ਮੈਡੋਨਾ ਦੇ ਪੌਪ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ।
21ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ
2009 ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਪੌਪ ਦੇ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਯੁਗ ਬਾਰੇ ਕਈ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਪੌਪ ਦੇ ਕਈ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਦੇ ਚੜ੍ਹਾਅ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਬੀਬੀਸੀ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਸਾਊਂਡ ਔਫ਼ 2009 ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 130 ਸੰਗੀਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਲਈ ਗਈ ਸੀ, ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਪਰੀ ਸਤਰ ਦੇ 15 ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 10 ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਪੌਪ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਲੇਡੀ ਗਾਗਾ ਦੀ ਉਸਦੀ 2008 ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਦ ਫ਼ੇਮ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਡੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹਾਸਲ ਹੋਈ ਸੀ।  ਸੰਗੀਤ ਲੇਖਕ ਸਾਈਮਨ ਰੇਨਡਲਸ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗਾਗਾ ਬਾਰੇ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ (ਜਿਹੜਾ ਕਿ 1980ਵੇਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ) ਸਭ ਕੁਝ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਕਲੈਸ਼ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਕੋਰੀਅਨ ਪੌਪ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਪੌਪ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਬੈਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੂਪਰ ਜੂਨੀਅਰ, ਸ਼ੀਨੀ, ਐਫ਼ਐਕਸ ਗਰੁੱਪ ਅਤੇ ਗਰਲਜ਼ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਆਦਿ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭੰਗਾਣੀ ਸਾਹਿਬ
ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਬਾਈਧਰ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸੰਸਾਰ ਯਾਤਰਾ ਸਮੇਂ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਰਹਿੰਦੀਆ ਪਹਿਲਾ ਯੁੱਧ ਲੜਿਆ ਉਸ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭੰਗਾਣੀ ਸਾਹਿਬ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਤੀਰਗੜ੍ਹੀ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਫਾਸਲੇ ਤੇ ਹੈ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਪੌਪ
21ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ
ਮਰਦ ਕਲਾਕਾਰ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਟਾਇਓ ਕਰੂਜ਼ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦਾ ਐਕਟ ਆਊਲ ਸਿਟੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨੰਬਰ ਸਿੰਗਲ ਸੀ। ਪੈਸ਼ਨ ਪਿਟ ਦੇ ਗਾਇਕ ਮਾਈਕਲ ਐਂਜਲੇਕਸ ਨੇ 2009 ਦੀ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਪੌਪ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਵਜਾਉਣ ਬਾਰੇ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਪਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਪੌਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਵਾਰਮ ਗੋਸਟ ਦੇ ਪੌਲ ਡੰਕਨ ਨੇ ਇੰਡੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਂ ਮਾਊਂਟੇਨ ਮੈਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਪੌਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭੰਗਾਣੀ ਸਾਹਿਬ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਪੌਪ
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
• ਸਿੰਥ-ਪੌਪ
• ਡਾਂਸ-ਪੌਪ
• ਇਲੈਕਟ੍ਰੋ
• ਵੇਪਰਵੇਵ
• ਹਾਊਸ
• ਟੈਕਨੋ
• ਫ਼ਿਊਚਰਪੌਪ
• ਯੂਰੋਪੌਪ
• ਟੀਨ ਪੌਪ
ਗ੍ਰੰਥਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ 1970 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ 1980 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ 2000 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਪ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ
ਗੋਪਾਲ ਬਾਬਾ ਵਾਲੰਗਕਰ
ਗੋਪਾਲ ਬਾਬਾ ਵਾਲੰਗਕਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਗੋਪਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, (ca 1840-1900) ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਛੂਤ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਜ਼ੁਲਮ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁੰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਮੋਢੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਨਸਲੀ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਛੂਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ ਰਸਾਲਾ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਗੋਪਾਲ ਬਾਬਾ ਵਾਲਾਂਗਕਰ ਦਾ ਜਨਮ 1840 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰਾਇਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਵਦਲ ਵਿਖੇ ਅਛੂਤ ਮਹਾਰ ਜਾਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਉਹ ਰਮਾਬਾਈ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ 1906 ਵਿੱਚ ਪੋਲੀਮੈਥਿਕ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਬੀ. ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ. 1886 ਵਿੱਚ, ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਲਾਂਗਕਰ ਦਾਪੋਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਜਯੋਤੀਰਾਓ ਫੂਲੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਸੰਬੰਧ ਸਾਬਿਤ ਹੋਇਆ.
1855 ਵਿੱਚ ਵਾਲਾਂਗਕਰ ਨੂੰ ਮਹਾਦ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਤਾਲੁਕ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉੱਚ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਨਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਚਰਚਾ ਹੋਈ. 1900 ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਵਦਲ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ.
ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ
ਆਰੀਆ ਦੇ ਹਮਲਾ ਸਿਧਾਂਤ, ਬਦਨਾਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ. ਵਾਲਾਂਗਕਰ ਨੇ ਇਸ ਨਸਲੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਫੁਲੇ ਦੇ ਵਰਣਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਛੂਤ ਲੋਕ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕ ਸਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੋਕ ਆਰਿਆ ਸਮਾਜ ਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ. ਵਾਲਾਂਗਕਰ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕ 'ਆਸਟਰੇਲਿਆਈ-ਸੈਮਿਟਿਕ ਨੌਂਨ-ਆਰੀਅਨਜ਼' ਅਤੇ 'ਅਫ੍ਰੀਕਨ ਨੀਗਰੋ' ਸਨ. ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚਿਤਪਵਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ  'ਬਾਰਬਰੀ ਯਹੂਦੀ' ਸਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ 'ਮਰਾਠਾ' ਦੇ ਪੁਰਖ 'ਤੁਰਕਸ' ਸਨ.
1888 ਵਿੱਚ, ਵਾਲਾਂਗਕਰ ਨੇ ਵਾਈਟਲ-ਵਿਦਵਂਸਕ (ਬ੍ਰਾਹਮਾਨਿਕਲ ਜਾਂ ਸੈਰੀਮੋਨਿਅਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ) ਨਾਮਕ ਮਾਸਿਕ ਰਸਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਅਛੂਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਿਆ ਰਸਾਲਾ ਸੀ. ਉਸਨੇ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਦੀਨਬੰਧੂ ਵਰਗੇ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਵੀ ਲਿਖੇ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵੀ ਲਿਖੀ ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ.
ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਲਾਂਗਕਰ ਨੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਆਰੀਆ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਅਨਾਰਿਅਨ (ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ) ਤੋਂ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ. 1889 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਵਾਈਟਲ ਵਿਧੁਵੰਸ਼ਨ (ਸੈਰੀਮੋਨੀਅਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਛੂਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਉਮੀਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ. ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ 26 ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਜੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਲਈ. ਟੀ. ਐਨ. ਵੂਲੰਜਕਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਲਾਂਗਕਰ ਨੂੰ ਜਾਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈਣ ਲਈ ਦਲਿਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੌਧਿਕ ਬਾਗ਼ੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਹਨਾਂ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਸੀ. ਇਹ ਇੱਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਸੀ, ਇਸ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦੇ ਪੈਤ੍ਰਿਕ ਨੇਤਾ ਇਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਗੇ   ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਅਛੂਤ ਭਾਰਤ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸੁਧਾਰੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ. 1894 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਰਪਨ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਹੋਇਆ.
ਵਾਲਾਂਗਕਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਲਈ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹਾਰ ਜਤਿਨਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾ ਕੇ, ਮਾਹਰਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵੀ ਘਟਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਕੋ ਸੇਵਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਤ ਲਈ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ.
ਵਾਲਾਂਗਕਰ ਨੇ ਅਨਾਰਿਆ ਦੋਸ਼-ਪਰਿਹਾਰ ਮੰਡਲੀ (ਗੈਰ-ਆਰੀਅਨ ਬਨਾਮ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਸੋਸਾਇਟੀ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ. ਕੁਝ ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸੇ ਨੇ ਫੌਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਪਰ ਅਨੰਦ ਤੇਲਤੁਮਬੱਡੇ ਨੇ 1890 ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਦੱਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਫੌਜੀ ਭਰਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਮੁੱਦਾ ਸੀ., ਮਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਿਲਟਰੀ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ 1857 ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਘਟਦੀ ਰਹੀ. 1890 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲਾਰਡ ਕਿਚਨਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਬਗ਼ਾਵਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਹਾਰ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬੰਬਈ ਇਕਾਈਆਂ ਦਾ ਇਕ-ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਫੌਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ. ਜਦੋਂ ਕਿਚਨਰ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ "ਮਾਰਸ਼ਲ ਕੌਮਾਂ", ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਰਾਠਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਛੂਤ ਭਰਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਮਹਾਰਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ 1890 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਘਟ ਗਈ (ਸਰੋਤ ਸਹੀ ਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ). , ਮਹਾਰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਨੇ ਇਸ ਬਲਾਕ ਦਾ ਵਿਰੋਧ  ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰੋਸ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਹਾਰ, ਚਾਮਾਰ ਅਤੇ ਮੰਗ ਸਾਬਕਾ ਅਫਸਰਾਂ-ਸਾਰੇ ਮਰਾਠੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਅਛੂਤਾਂ -ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਆਪਣੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਵਾਲਾਂਗਕਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਨਾਰਿਆ ਦੋਸ਼- ਪਰਿਹਾਰ ਮੰਡਲ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ.
ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਨਮਸੂਦਰ (ਚੰਡਾਲਾ) ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿੱਚ੍ਹ ਸ਼ਾਮਲ ਮਾਤੁਆ ਸੰਗਠਨ ਰਾਹੀਂ ਹਰੀਚੰਦ ਠਾਕੁਰ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਾਲੰਗਕਰ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਲਿਤ ਲਹਿਰ ਦਾ ਮੋਢੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੂੰ ਖੁਦ ਬਾਲਣਕਰ ਨੂੰ ਪੂਰਵਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1900 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕਨ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1931
ਕਾਵਯਦਰਸ਼ (ਗ੍ਰੰਥ)
ਦੰਡੀ ਰਚਿਤ ਹੋਰ ਗ੍ਰੰਥ
ਨਿਮਨਲਿਖਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੰਡੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ :
🔹ਦਸ਼ਕੁੁੁਮਾਰਚਰਿਤ(दशकुुुुमारचरित)
🔹ਅਵੰੰਤੀਸੁੰਦਰੀਕਥਾ
🔹ਦਿਵਸੰਧਾਨਕਾਵਯ
'ਕਾਵਯਦਰਸ਼' ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਾਸਤਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰੰਧਿਤ ਹੈ।
ਦਸ਼ਕੁਮਾਰਚਰਿਤ ਅਤੇ ਅਵੰਤੀਸੁੰਦਰੀਕਥਾ ਗਦਕਾਵਿ ਹਨ। ਦਿਵਸੰਧਾਨਕਾਵਯ ਬਾਰੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਹੋੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਆਚਾਰੀਆ ਭੋਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ -
"ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਲੇਸ਼ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਰਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ
ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਥ ਕਾਵਿ-ਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ
ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਾਵਿ ਲਿਖਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ।"
ਕਾਵਯਦਰਸ਼ ਦਾ ਰਚਨਾਕਾਲ
ਭਾਮਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਵਿ ਆਚਾਰੀਆ ਦੰਡੀ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਵੀ ਅਲੰਕਾਰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੰਥ ਲਿਖਿਆ। ਦੰਡੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਾਣਭੱਟ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਛੇਵੀਂ - ਸੱਤਵੀਂ ਸਤਾਬਦੀ ਈ. ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਕਾਵਯਦਰਸ਼ ਦੰਡੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਚੌਥਾ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚਲੇ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੱਤਵੀਂ ਸਤਾਬਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੋਈ ਰਚਨਾ ਹੈ।ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਉਲੇਖ ਕੁੰਤਕ ਅਤੇ ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤਾ।
वन्दे वणिडनमाचार्य गद्य पद्य समं कविम्
भासुर काव्यशास्त्र चादशरयन्त सुधीहितम
'◾ਅੱਠਵੀਂ ਸਤਾਬਦੀ ਈ. ਵਿੱਚ ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼ ਦੇ ਕਵੀ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ 'ਹਰਿਵੰਸ਼ਚਰਿਤ' ਅਤੇ 'ਪਰਮਚਰਿਤ' (पउमचरित) ਵਿੱਚ ਦੰਡੀ ਦਾ ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ।
◾ਨੌਵੀਂ ਸਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ੀਲਮੇਘਵ੍ਰਣਸੇਨ ਅਤੇ ਸੇਨ ਪਹਿਲੇ ਨੇ ਸੰਹਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਆਪਣੇ ਅਲੰਕਾਰ ਗ੍ਰੰਥ  'ਸਵਭਾਸ਼ਾਲੰਕਾਰ' (सियबसलंकार) ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੇਵਲ ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਬਲਕਿ ਉਸਨੇ ਦੰਡੀ ਰਚਿਤ ਗ੍ਰੰਥ 'ਕਾਵਯਦਰਸ਼' ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਵੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ ਹੈ।
◾ਇਸੇ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਕੂਟ ਨਰੇਸ਼ ਨਿਰਪ ਤੁੰਡ ਪਹਿਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ 'ਕਵਿਰਾਜਮਾਰਗ' ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਿ ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ ਪਹਿਲਾ ਅਲੰਕਾਰਗ੍ਰੰਥ ਹੈ, ਕਾਯਵਦਰਸ਼ ਤੋਂ ਮਹੱਤਤਤਵਪੂਰਨ ਸਮੱਗਰੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।'
ਲੱਗਭਗ ਇਸੇ ਸਦੀ ਦੇ ਹੋਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦੰਡੀ ਦੇ 'ਕਾਵਯਦਰਸ਼' ਦਾ ਉਲੇਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ 'ਕਾਵਯਦਰਸ਼' ਤੇ ਟੀਕਾ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ ਲਿਖੇੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। ਵਾਮਨ (ਲਗਭਗ 775 ਤੋਂ 825 ਈ.)ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ  'ਕਾਵਯਲੰਕਾਰਸੂਤ੍ਰਵ੍ਰਿਤੀ' ਤੇ ਕਾਵਯਦਰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਆਚਾਰੀਆ ਭਾਮਹ ਦੁਆਰਾ ਦੰਡੀ ਦੇ ਕਈ ਕਾਵਿ ਸਿਧਾਤਾਂ ਦੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਆਲੋਚਨਾ ਤੋਂ ਇਸਦੇ ਛੇਵੀਂ-ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕਾਵਯਦਰਸ਼ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਖੰਡ/ਭਾਗ
ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਕਈ ਸੰਸਕਰਣ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ 660 ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦੇ ਲੱਛਣ, ਕਾਵਿ ਦੇ ਭੇਦ, ਗਦ-ਭੇਦ, ਰੀਤੀ, ਗੁਣ ਅਤੇ ਕਾਵਿ-ਗੁਣ ਆਦਿ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਲੰਕਾਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ, ਭੇਦ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਤੀਸਰੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਕਾਰ ਨੇ 'ਯਮਕ' ਅਲੰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਵਕ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰੀਆ ਦੰਡੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੱਖ: ਕਾਵਯਦਰਸ਼ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ
◾ਉਹਨਾਂਂ ਵਿੱੱਚ ਵਿਵੇਚਨ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ ਜੋ ਗਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਾਗਰ ਭਰਨ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਿਆਨ ਸੰਖੇਪ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ।
◾ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਿਧਾਂਤ ਉਸ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿਤ ਹਨ।
◾ਉਹਨਾਂਂ ਨੇ ਜਿਸ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪਾਇਆ ਉਹ ਉਸਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੇ
◾ਕਾਵਯਦਰਸ਼ ਬਾਕੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਸ੍ਰੋਤ ਹੈ।