cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਪ੍ਰਾਈਡ ਵਾਕ
2013
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਗੌਰਵ ਮਾਰਚ 15 ਮਾਰਚ 2013 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਪਰੇਡ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ, ਜੋ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਹੈ, ਵਿਖੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ, ਪਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਾਈਡ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 100 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮਤਦਾਨ ਘੱਟ ਸੀ।
2014
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰਾਈਡ ਵਾਕ ਦਾ ਦੂਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ 2 ਮਾਰਚ 2014 ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ 23 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਜਸ਼ਨ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਜਸ਼ਨ 11 ਦਸੰਬਰ 2013 ਧਾਰਾ 377 'ਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਇਆ ਸੀ। ਹਫ਼ਤਾ ਭਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਲਿੰਗਕਤਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੱਵਾਲੀ ਅਤੇ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਮਾਰਚ ਦੌਰਾਨ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਧਾਰਾ 377 'ਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
2015
ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ 8 ਮਾਰਚ 2015 ਨੂੰ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਆਈ.ਕਿਉ. ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੇਖੀ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ.ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਆਏ। ਅੰਬੇਡਕਰ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਏ.ਐਸ.ਏ.) ਅਤੇ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫਾਰ ਸੁਸਾਇਟੀ (ਐਸ.ਐਫ.ਐਸ.) ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
2016
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਡ ਮਾਰਚ ਦਾ ਚੌਥਾ ਐਡੀਸ਼ਨ 6 ਮਾਰਚ 2016 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਆਈ.ਆਈ.ਐਸ.ਈ.ਆਰ. ਅਤੇ ਚਿਤਕਾਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਈਡ ਮਾਰਚ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਵਿਆਪਕ ਭੇਦਭਾਵ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣਾ, ਜੋ ਉਮਰ, ਲਿੰਗ, ਵਰਗ, ਜਾਤ, ਧਰਮ, ਕਬੀਲੇ, ਯੋਗਤਾ, ਨਸਲ, ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਲਿੰਗਕ ਝੁਕਾਅ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ, ਟਰਾਂਸ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਨਲਸਾ ਬਨਾਮ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿਚ, ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾਉਣ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 377 (ਗੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਅਪਰਾਧ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲਿੰਗ) ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਸੀ।
2017
2017 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਜਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ "ਗਰਵਤਸਵ" (ਅਨੁਵਾਦ: ਮਾਣ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ) ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ-ਲੰਬਾ ਸਮਾਗਮ ਸੀ, ਜੋ 26 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਈਡ ਮਾਰਚ ਨਾਲ ਸਮੇਟਿਆ ਗਿਆ। ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਫਲੈਸ਼ ਮੋਬ, ਨਾਟਕ, ਫ਼ਿਲਮ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ, ਸੈਮੀਨਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਗਮ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸਕਸ਼ਮ ਟਰੱਸਟ ਅਤੇ ਅਲੰਕਾਰ ਥੀਏਟਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵੱਲੋਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅੰਬੈਸੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਮਾਰਚ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ।
ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ
ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ, ਜਾਂ ਵੈਕਟਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਗਣਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜੋ 3-ਅਯਾਮੀ ਯੁਕਿਲਡਨ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਮੁਢਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਦੇ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ "ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ" ਨੂੰ ਕਦੇ ਕਦੇ ਬਹੁ-ਬਦਲ ਕੈਲਕੁਲਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਸ਼ੇ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਨ-ਅਰਥ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਰਸ਼ਲ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਲਟੀਪਲ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਲ ਜੀਓਮੈਟ੍ਰੀ ਅਤੇ ਪਾਰਸ਼ਲ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਇਕੁਏਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇੰਜਨਿਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡਾਂ, ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਫੀਲਡਾਂ ਅਤੇ ਫਲੂਇਡ ਫਲੋ ਦੇ ਵਿਵਰਣ ਵਿੱਚ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਨਜ਼ਦੀਕ, ਜੇ. ਵਿਲੀਅਰਡ ਗਿਬਜ਼ ਅਤੇ ਓਲਿਵਰ ਹੈਵੀਸਾਈਡ ਦੁਆਰਾ ਕੁਆਟ੍ਰਨੀਔਨ ਤੋਂ ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਚਿੰਨ-ਧਾਰਨਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਵਲੀ, ਗਿਬਜ਼ ਅਤੇ ਐਡਵਿਨ ਬਿਡਵਲ ਵਿਲਸਨ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ 1901 ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵੈਕਟਰ ਐਨਲਸਿਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਰਪਾਰ ਗੁਣਨਫਲ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰੰਪਰਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਉੱਚ-ਅਯਾਮਾਂ ਤੱਕ ਸਰਵ-ਸਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਦੋਂਕਿ ਹੇਠਾਂ ਚਰਚਿਰ ਕੀਤੇ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਰੇਖਾਗਣਿਤਕ ਅਲਜਬਰੇ ਦੀ ਬਦਲਵੀਂ ਪਹੁੰਚ ਜਨਰਲਾਇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਗੁਣਨਫਲ ਵਰਤਦੀ ਹੈ।
ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡਾਂ
ਇੱਕ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ, ਕਿਸੇ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਕੇਲਰ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਕੇਲਰ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਗਣਿਤਿਕ ਸੰਖਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਫੇਰ, ਕੋਈ ਭੌਤਕੀ ਮਾਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਪਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਸਤ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿਸਥਾਰ-ਵੰਡ, ਕਿਸੇ ਤਰਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈੱਸ਼ਰ ਵਿਸਥਾਰ-ਵੰਡ, ਅਤੇ ਹਿਗਜ਼ ਫੀਲਡ ਵਰਗੀਆਂ 0-ਸਪਿੱਨ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਫੀਲਡਾਂ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਨ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਪ੍ਰਾਈਡ ਵਾਕ
2019
2019 ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰਾਈਡ ਵੀਕ "ਗਰਵਤਸਵ" ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 25 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 3 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਡ ਮਾਰਚ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸੈਕਟਰ 17 ਤੱਕ ਕੱਢੇ ਗਏ ਇਸ ਪ੍ਰਾਈਡ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਾਲ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਜਿਨਸੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੰਗਲਮੁਖੀ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵੈਲਫੇਅਰ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਸਕਸ਼ਮ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਵਾਕ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਈਡ ਸਪਤਾਹ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਤੀਜੇ ਸਾਲ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਫੰਡ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਹਮਸਫਰ ਟਰੱਸਟ, ਹਾਰਮਲੈੱਸ ਹੱਗਜ਼, ਐਫ.ਪੀ.ਏ.ਆਈ. ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਸੂਰੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਸੈਰ ਲਈ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।
ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ
ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ
ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ, ਸਪੇਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਉੱਪ-ਸਮੂਹ ਅੰਦਰ ਹਰੇਕ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਕਿਸੇ ਸਤਹਿ ਅੰਦਰ, ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ, ਸਤਹਿ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਝੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਅਕਸਰ, ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਤਰਲ ਦੀ ਸਪੀਡ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਬਿੰਦੂ ਤੱਕ ਬਦਲਦੇ ਚੁੰਬਕੀ ਜਾਂ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਬਲ ਵਰਗੇ ਕਿਸੇ ਫੋਰਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਪ੍ਰਾਈਡ ਵਾਕ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਇਡ ਮਾਰਚ
ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ
ਵੈਕਟਰ ਅਲਜਬਰਾ
ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਅੰਦਰ ਅਲਜਬਰਿਕ (ਗੈਰ-ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ) ਕਾਰਜ (ਉਪਰੇਸ਼ਨ) ਵੈਕਟਰ ਅਲਜਬਰੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸ ਵਾਸਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫੇਰ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਤੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਢਲੇ ਅਲਜਬਰਿਕ ਕਾਰਜ ਇਸ ਤਰਾਂ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਦੋ ਟ੍ਰਿਪਲ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਵੀ ਆਮ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:
ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਓਪਰੇਟਰ
ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ, ਸਕੇਲਰ ਜਾਂ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਉੱਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਵਿਭਿੰਨ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖਾਸਤੌਰ ਤੇ ਡੈਲ ਓਪਰੇਟਰ (\nabla) ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਨਾਬਲਾ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨੇ ਮੁਢਲੇ ਵੈਕਟਰ ਓਪਰੇਟਰ ਇਹ ਹਨ:
ਇੰਟਗ੍ਰਲ ਥਿਊਰਮਾਂ
ਤਿੰਨੇ ਮੁਢਲੇ ਵੈਕਟਰ ਓਪਰੇਟਰ ਆਪਣੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਥਿਊਰਮਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕੈਲਕੁਲਸ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਥਿਊਰਮ ਨੂੰ ਉੱਚ-ਅਯਾਮਾਂ ਤੱਕ ਆਮ (ਜਨਰਲਾਇਜ਼) ਕਰਦੀ ਹੈ।:
ਦੋ ਅਯਾਮਾਂ ਅੰਦਰ, ਡਾਇਵਰਜੰਸ ਅਤੇ ਕਰਲ ਥਿਊਰਮਾਂ ਗਰੀਨ ਦੀ ਥਿਊਰਮ ਤੱਕ ਘਟ ਕੇ ਛੋਟੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ:
ਰੇਖਿਕ ਸੰਖੇਪਤਾਵਾਂ
ਰੇਖਿਕ ਸੰਖੇਪਤਾਵਾਂ, ਲੱਗਪਗ ਇੱਕੋ-ਜਿਹੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਰੇਖਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਾਸਤਵਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਏਬਲ ਫੰਕਸ਼ਨ f(x, y) ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ ਤੇ, (x, y) ਲਈ f(x, y) ਨੂੰ (a, b) ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੱਕ ਇਸ ਫਾਰਮੂਲੇ ਰਾਹੀਂ ਸੰਖੇਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸੱਜਾ ਪਾਸਾ (a, b). ਉੱਤੇ z=f(x, y) ਦੇ ਗ੍ਰਾਫ ਪ੍ਰਤਿ ਪਲੇਨ ਸਪਰਸ਼-ਰੇਖਾ ਦੀ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਹੈ।
ਅਨੁਕੂਲਤਾ
ਕਿਸੇ ਨਿਰੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਏਟ-ਹੋਣ-ਯੋਗ ਕਈ ਵਾਸਤਵਿਕ ਬਦਲਣ-ਯੋਗਾਂ ਦੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ P (ਜੋ, ਇਨਪੁੱਟ ਬਦਲਣ-ਯੋਗਾਂ ਲਈ ਮੁੱਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ Rn ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਰਸ਼ਲ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਾਂ ਦਾ ਮੁੱਲ P ਉੱਤੇ ਜ਼ੀਰੋ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਇਹ ਕਹਿ ਲਵੋ, ਜੇਕਰ ਇਸਦਾ ਗ੍ਰੇਡੀਅੰਟ ਜ਼ੀਰੋ ਹੋਵੇ। ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਮੁੱਲ ਉਹ ਬਿੰਦੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਬਿੰਦੂਆਂ ਉੱਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਮੂਥ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਵਾਰ ਨਿਰੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਏਟ-ਹੋਣ-ਯੋਗ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਬਿੰਦੂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਲੋਕਲ ਉੱਚਤਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਲੋਕਲ ਨਿਮਨਤਮ ਜਾਂ ਇੱਕ ਥੱਲੇ ਵਾਲਾ ਬਿੰਦੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵੱਖਰੇ ਮਾਮਲੇ, ਦੂਜੇ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਾਂ ਦੇ ਹੈਸੀਅਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਦੇ ਆਈਗਨਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਵੱਖਰੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਫਰਮਟ ਦੀ ਥਿਊਰਮ ਰਾਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਡਿਫ੍ਰੈਂਟੀਸ਼ੀਏਟ-ਹੋਣ-ਯੋਗ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਲ ਉੱਚਤਮ ਅਤੇ ਨਿਮਨਤਮ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਬਿੰਦੂਆਂ ਉੱਤੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਲੋਕਲ ਉੱਚਤਮ ਅਤੇ ਨਿਮਨਤਮ ਖੋਜਣ ਲਈ, ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਗ੍ਰੇਡੀਅੰਟ ਦੀਆਂ ਜ਼ੀਰੋਆਂ ਅਤੇ ਹੇਸੀਅਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਦੇ ਆਈਗਨਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਜ਼ੀਰੋਆਂ ਉੱਤੇ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇੰਜਨਿਅਰਿੰਗ
ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ, ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਖਾਸਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਵੱਖਰੇ 3-ਮੈਨੀਫੋਲਡ
ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਸ਼ੁਰੂ-ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਯੁਕਿਲਡਨ 3-ਸਪੇਸ ਲਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੁਣਨਫਲ (ਡੌਟ ਪ੍ਰੋਡਕਟ) ਰਾਹੀਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ (ਲੰਬਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਦਿੰਦਾ) ਨੌਰਮ, ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ 3-ਅਯਾਮੀ ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸ ਦੀ ਜਗਹ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਬਣਤਰ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਣ ਦੀ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੱਬੇ-ਪਾਸੇ ਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਣਤਰਾਂ ਇੱਕ ਵੌਲੀਊਮ ਰੂਪ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਨੂੰ ਵੀ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗ੍ਰੇਡੀਅੰਟ ਅਤੇ ਡਾਇਵਰਜੰਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੁਣਨਫਲ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਕਰਲ ਅਤੇ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਨੂੰ ਕੋ-ਆਰਡੀਨੇਟ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਸੱਜੇ-ਖੱਬੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। (ਹੋਰ ਵੇਰਵੇ ਲਈ, ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਅਤੇ ਖੱਬਾ-ਸੱਜਾ ਪਾਸਾ ਦੇਖੋ)
ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਨੂੰ ਨੂੰ 3-ਅਯਾਮੀ ਵਾਸਤਵਿਕ ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸਾਂ ਉੱਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਇਹ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੁਣਨਫਲ (ਜਾਂ ਹੋਰ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਸਮਰੂਪ ਗੈਰ-ਜੀਨ੍ਰੇਟ ਰੂਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵਾਲੇ ਹੋਣ; ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਆਇਸੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਤੋਂ ਯੁਕਿਲਡਨ ਸਪੇਸ ਤੱਕ ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਆਂਕੜੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ, ਜੋ ਇਹ ਤੱਥ ਮੰਗਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ, ਸਪੈਸ਼ਲ ਔਰਥੋਗਨਲ ਗਰੁੱਪ SO(3) ਰੋਟੇਸ਼ਨਾਂ ਅਧੀਨ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਸਰਵਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ਤੇ, ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ 3-ਅਯਾਮੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਯੁਕਤ ਰੀਮਾਨੀਅਨ ਮੈਨੀਫੋਲਡ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਸੂਡੋ-ਰੀਮਾਨੀਅਨ ਮੈਨੀਫੋਲਡ ਉੱਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਣਤਰ ਦਾ ਸਰਲਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਰੇਖਾ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੁਣਨਫਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਸ਼ਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਕਿ ਇੱਕ ਸਮਰੂਪ ਗੈਰ-ਡੀਜਨ੍ਰੇਟ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਟੈਂਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਕਰਦਾ ਹੇ ਕਿਉਂਕਿ ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਹਰੇਕ ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਰੇਖਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਅਯਾਮ
ਇੱਕ ਆਮ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, (3-ਅਯਾਮੀ) ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਅੰਦਰਲੇ ਵਿਭਿੰਨ ਖੇਤਰ ਇੱਕ-ਸਾਰ ਤੌਰ ਤੇ k-ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡਾਂ 0-ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਹਨ, ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ 1-ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੂਡੋ-ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ 2-ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸੂਡੋ-ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡਾਂ 3-ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਹਨ। ਉੱਚ ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਾਧੂ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਫੀਲਡਾਂ (ਸਕੇਲਰ/ਵੈਕਟਰ/ਸੂਡੋ-ਵੈਕਟਰ/ਸੂਡੋਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡਾਂ ਜੋ 0/1/n−1/n ਅਯਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਅਯਾਮ 3 ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਣ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ) ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਸੂਡੋ-ਸਕੇਲਰਾਂ ਅਤੇ ਸੂਡੋ-ਵੈਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਯਾਮ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਡੀਜਨਰੇਟ ਰੂਪ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਸੇ ਸਕੇਲਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਗ੍ਰੇਡੀਅੰਟ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਦਾ ਡਾਇਵਰਜੰਸ ਇੱਕ ਸਕੇਲਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੇਵਲ ਅਯਾਮ 3 ਵਿੱਚ ਜਾਂ 7 ਵਿੱਚ (ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਅਯਾਮ 0 ਜਾਂ 1 ਵਿੱਚ) ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਦੀ ਕਰਲ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਤੀਜੇ ਅਯਾਮ ਜਾਂ 7 ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ (ਹੋਰ ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਇਹ ਜਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ n-1 ਵੈਕਟਰ 1 ਵੈਕਟਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ, ਜਾਂ ਫੇਰ ਇਹ ਬਦਲਵਾਂ ਲਾਈ ਅਲਜਬਰਾ ਹੋਣ, ਜੋ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਆਮ ਗੈਰ-ਸਮਰੂਪ ਦੋਰੇਖੀ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ)।
ਗ੍ਰੇਡੀਅੰਟ ਅਤੇ ਡਾਇਵਰਜੰਸ ਦੀ ਸਰਵ-ਸਧਾਰਨ-ਕਰਨ, ਅਤੇ ਕਰਲ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਰਲ: ਜਨਰਲਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨਾਂ; ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਰੁਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਦੀ ਕਰਲ ਇੱਕ ਬਾਇ-ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਖਮ ਘੁਮਾਵਾਂ ਦੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਔਰਥੋਗਨਲ ਲਾਈ ਅਲਜਬਰਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਆਖਿਅਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਫੇਰ ਵੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਅਯਾਮਾਂ ਦਾ ਫਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ – 3-ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਵਾਂ ਦੇ 3 ਅਯਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ 4-ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ 6 ਅਯਾਮੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਮਤੌਰ ਤੇ n-ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅਯਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।)
ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਦੇ ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਵੇਂ ਸਰਵ-ਸਧਾਰਨ-ਕਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ, ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਅਲਜਬਰਾ, ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਦੀ ਜਗਹ k-ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਵਰਤਦਾ ਹੈ (3 ਜਾਂ ਹੋਰ ਘੱਟ ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰੇਕ k-ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਕੇਲਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉੱਚ-ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।) ਦੋ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਤੇ, ਅਤੇ ਆਊਟਪੁੱਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਕਰੌਸ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਦਾ ਸਥਾਨ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ 3-ਅਯਾਮਾਂ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਂਦ ਰੱਖਦਾ ਹੇ ਅਤੇ ਦੋ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾੰ ਅਂਦਰ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਊਟਪੁੱਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਬਾਇ-ਵੈਕਟਰ (2-ਵੈਕਟਰ) ਫੀਲਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਡਕਟ, ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸਾਂ ਉੱਤੇ (ਇੱਕ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਡੀਜਨਰੇਟ ਰੂਪ ਨਾਲ) ਅਲਜਬ੍ਰਿਕ ਬਣਤਰ ਰਚਦਾ ਹੈ। ਰੇਖਾ-ਗਣਿਤਿਕ ਅਲਜਬਰਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਸਰਵ-ਸਧਾਰਨ-ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਅਯਾਮਾਂ ਤੱਕ ਹੋਰ ਉਪਯੋਗੀ ਫੀਲਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜਾ ਸਮਾਨੀਕਰਨ, ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਜਾਂ k-ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਦੀ ਜਗਹ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਰੂਪ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਡਿਫ੍ਰੇਂਸ਼ੀਅਲ ਜੀਓਮੈਟ੍ਰੀ, ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ, ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਯੁਕਤ ਸੂਡੋ-ਰੀਮਾਨੀਅਨ ਮੈਨੀਫੋਲਡਾਂ ਉੱਤੇ ਹੌਜ ਥਿਊਰੀ ਰਚਦੇ ਹੋਏ। ਇਸ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਗ੍ਰੇਡੀਅੰਟ, ਕਰਲ, ਅਤੇ ਡਾਇਵਰਜੰਸ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ 0-ਕਿਸਮ, 1-ਕਿਸਮ, ਅਤੇ 2-ਕਿਸਮਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਬਾਹਰੀ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਥਿਊਰਮਾਂ, ਸਭ ਹੀ, ਸਟੋਕ ਦੀ ਥਿਊਰਮ ਦੇ ਆਮ ਰੂਪ ਦੇ ਖਾਸ ਮਾਮਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਦੋਵੇਂ ਸਮਾਨੀਕਰਨਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਸਮਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਗਣਿਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਖਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਛਾਣਦਾ ਹੇ, ਜੋ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪਿੱਛੇ ਛੁਪੀ ਗਣਿਤਿਕ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਸਮਾਨੀ ਕਰਨਾਂ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਅਲਜਬਰੇ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ k-ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਕੇਲਰ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ: 0-ਵੈਕਟਰ ਅਤੇ 3-ਵੈਕਟਰ ਨੂੰ ਸਕੇਲਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, 1-ਵੈਕਟਰਾਂ ਅਤੇ 2-ਵੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ।
ਕੋ ਸਮੂਈ
ਕੋ ਸਮੂਈ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟਾਪੂ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਉਸੀਪਲ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਿਲ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਪੂ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 228.7 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ 62,500 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਗ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 2,083 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਕੋ ਸਮੂਈ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਸੋਂ ਟਾਪੂ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਟਾਪੂ ਤੇ 15 ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵਸੋਂ ਹੋਈ। ਇਸ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੀਨ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਤੇ 1687 ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਕੋ ਸਮੂਈ ਸੂਰਤ ਥਾਨੀ ਨਗਰ ਤੋਂ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉਤਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਸਥਾਂਂ
ਇਸ ਟਾਪੂ ਆਪਣੀਆਂ ਰੇਤਲੀਆਂ ਬੀਚਾਂ, ਮੂੰਗਾ-ਚੱਟਾਨਾਂ, ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਰਬੜ ਦੇ ਬੂਟਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਟਾਪੂ ਤੇ ਸੈਲਾਨੀ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੈਰਗਾਹਾਂ ਦੇਖਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦਾ ਇਸ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਹੈ। ਕੋ ਸਮੂਈ ਦੀ ਵਸੋਂ ਟਾਪੂ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖਾਓ ਪੋਮ ਨਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਹਾੜੀ ਹੈ। ਇਸ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕਈ ਬੀਚਾਂ ਹਨ ਪਰ ਚਵੇਂਗ ਬੀਚ ਅਤੇ ਲਮਾਈ ਬੀਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਟਾਪੂ ਦੀਆਂ ਹਿਨ ਤਾ-ਹਿਨ ਯਾਈ ਚੱਟਾਨਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੀ 30-40 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਤੇ 20 ਮੀਟਰ ਚੌੜਾ ਡੌਨ ਮੁਆਂਗ ਝਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਹੈ। ਤਰਨਿਮ ਮੈਜਿਕ ਬਾਗ ਵੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦਾ ਖਿਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਬੰਧ
ਕੋ ਸਮੂਈ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸਬ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ 39 ਪਿੰਡ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਾਪੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਟਾਪੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ
ਜਿੰਦਾ
ਜਿੰਦੇ ਦਾ ਹੱਥਾ/ਮੁੱਠਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਂਸ ਦੀ 6 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੀ ਮੋਟੀ ਸੋਟੀ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੱਥੇ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਲੱਕੜ ਦੇ 3 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੇ ਤੇ 8 ਕੁ ਇੰਚ ਚੌੜੇ ਤੇ ਇਕ ਕੁ ਇੰਚ ਮੋਟੇ ਫੱਟੇ ਨੂੰ ਵਿਚਾਲੇ ਤੋਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਲਾ ਕੇ ਜੋੜਿਆਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਪੱਤੀ, ਜਿਥੇ ਫੱਟੇ ਨਾਲ ਹੱਥਾ ਜੋੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਹੱਥੇ ਤੋਂ 6 ਕੁ ਇੰਚ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਫੱਟੇ ਵਿਚ ਲਾ ਕੇ ਹੱਥੇ ਵਿਚ ਦੀ ਫਿੱਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹੱਥੇ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਵੀ 6 ਕੁ ਇੰਚ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਫੱਟੇ ਵਿਚ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਜਿੰਦਰਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਪੱਤੀ ਨੂੰ ਅੱਧੀ ਗੋਲ ਜਿਹੀ ਕਰ ਕੇ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਜਿੰਦਿਆਂ ਤੇ ਇਹ ਪੱਤੀ ਫੱਟੇ ਤੋਂ ਹੱਥੇ ਨੂੰ ਤਿਰਛੇ ਲੋਟ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪੱਤਰੀ ਜਿੰਦੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਫੱਟੇ ਦਾ ਹੇਠਲਾ 2 ਕੁ ਇੰਚ ਹਿੱਸਾ ਟੇਪਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਏਸ ਟੇਪਰ ਕੀਤੇ ਹਿੱਸੇ ਉਪਰ 3 ਕੁ ਇੰਚ ਚੌੜੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਪੱਤੀ ਵੀ ਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੱਗੀ ਪੱਤੀ ਵੱਟਾਂ ਪਾਉਣ ਸਮੇਂ ਮਿੱਟੀ ਖਿੱਚਣ ਵਿਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫੱਟੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ਤੋਂ 6 ਕੁ ਇੰਚ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਸੇ 2 ਲੋਹੇ ਦੇ ਗੋਲ ਕੁੰਡੇ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਕੁੰਡਿਆਂ ਵਿਚ 6 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੇ ਪਤਲੇ ਰੱਸੇ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੱਤਲੇ ਰੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਰੱਸਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਇਕ ਫੁਟ ਕੁ ਲੰਮੇ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਇਕ ਥਾਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਡੰਡੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਹੀ ਜਿੰਦੇ ਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੰਦਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਜਿੰਦੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੋ ਬੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਬੰਦਾ ਜਿੰਦੇ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਦਬਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਸਰਾ ਬੰਦਾ ਜਿੰਦੇ ਦੇ ਰੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਪਾਏ ਡੰਡੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਜਿੰਦੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਦੇ ਨਾਲ ਖਿੱਚੀ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਵੱਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦ ਸਾਰੇ ਖੇਤ ਦੇ ਕਿਆਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਵੱਟਾਂ ਪੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਫੇਰ ਜਿੰਦੇ ਨੂੰ ਪਾਈ ਵੱਟ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਲਾ ਕੇ ਪਾਈ ਵੱਟ ਨਾਲ ਹੋਰ ਮਿੱਟੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੇਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਿਆਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਟਾਂ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਜਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਪਾਈਪਾਂ ਦੇ ਹੱਥੇ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀ ਚਾਦਰ ਦੇ ਫੱਟੇ ਵਾਲੇ ਜਿੰਦੇ ਵੀ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹੁਣ ਸਾਰੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤੇ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਹੁਣ ਕਿਆਰਿਆਂ ਦੀਆਂ, ਖਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਵੱਟਾਂ ਟ੍ਰੈਕਟਰ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਵੱਟਾਂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਸੰਦ ਨਾਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਡੌਲੀ ਜੈਨ
ਡੌਲੀ ਜੈਨ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾੜੀ ਅਤੇ ਦੁਪੱਟਾ ਡਰੇਪਰ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਡੌਲੀ ਜੈਨ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਬੇਂਗਲੁਰੂ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਡੌਲੀ ਜੈਨ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾੜ੍ਹੀ ਪਹਿਨਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਖੁਦ ਸਾੜ੍ਹੀ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਡਰੈਪਿੰਗ ਸਟਾਈਲਾਂ ਸਿੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਸਾੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਲਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਸੰਦੀਪ ਖੋਸਲਾ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰੀਅਰ ਵਜੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ 325 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾੜੀ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾੜੀ ਨੂੰ ਡ੍ਰੈਪ ਕਰਨ ਲਈ 18.5 ਸੈਕਿੰਡ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਲੈਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।  ਉਸਨੇ ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ, ਦੀਪਿਕਾ ਪਾਦੁਕੋਣ, ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਚੋਪੜਾ, ਅਤੇ ਈਸ਼ਾ ਅੰਬਾਨੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਡਰੈਪਿੰਗ ਸਟਾਈਲ ਕੀਤੇ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਵਰਨਜਯੰਤੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ
ਸਵਰਨਜਯੰਤੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ (SJ) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਹੈ ਜੋ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ (ਭਾਰਤ) ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਸਾਲ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ, ਗਣਿਤ, ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਜਾਂ ਬੁਨਿਆਦੀ, ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖੋਜਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਇਹ ਇਨਾਮ ਉੱਨਤ ਨੌਜਵਾਨ ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮੀਸ਼ੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵੇਰਵੇ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਹ ਨਾਗਰਿਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ inr 25000 ਦਾ ਵਾਧੂ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ inr 500000  ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਖੋਜ ਗ੍ਰਾਂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਲਈ ਇਹ ਵੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ।
ਇਨਾਮ
ਇਨਾਮ ਨੂੰ ਛੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ:
ਵਾਨਿਆ ਮਿਸ਼ਰਾ
ਵਾਨਿਆ ਮਿਸ਼ਰਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Vanya Mishra; ਜਨਮ 27 ਫਰਵਰੀ 1992) ਇੱਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ, ਸਾਬਕਾ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਦਾ ਖਿਤਾਬਧਾਰਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਵਰਲਡ ਦਾ ਤਾਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਾਨਿਆ ਦਾ ਜਨਮ ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਅਗਸਤ 2012 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਵਰਲਡ 2012 ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ 5ਵੇਂ ਰੈਂਕ 'ਤੇ ਰਹੀ।
ਉਹ ਐਂਡਰਾਇਡ 'ਤੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਪਣੇ ਫੈਸ਼ਨ ਖੋਜ ਪੋਰਟਲ, ਸਮਰਲੇਬਲ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਵਾਨੀਆ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਵੱਲੋਂ ਮੋਸਟ ਡਿਸਟਿੰਗੂਸ਼ਡ ਸਟੂਡੈਂਟ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ 30 ਅੰਡਰ 30 ਦੇ ਤਹਿਤ ਨੌਜਵਾਨ ਅਚੀਵਰਸ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਟ ਵੂਮੈਨ ਅਚੀਵਰਸ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਵਿਜੇਤਾ ਅਤੇ ਉੱਦਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ IIT ਦਿੱਲੀ, IIM ਬੰਗਲੌਰ, IIT ਰੁੜਕੀ, BITS-ਪਿਲਾਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੁਵਾ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ NIFD ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰਾਂ ਨੂੰ ਫੈਸ਼ਨ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੋਇਟਸ ਐਂਡ ਕੁਆਂਟਸ ਨੇ ਸਾਲ 2021-22 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ 12 ਐਮਬੀਏ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੀਰਾ ਵਿਜਯਨ
ਮਾਨਤਾ
2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਗੈਂਗ ਰੇਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਏ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਲਈ CNN-IBN ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਦੇ TEDx ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ 'ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿਰੁੱਧ ਆਵਾਜ਼ ਲੱਭਣ' 'ਤੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ [2] ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਲੱਸ ਸੋਸ਼ਲ ਗੁਡ ਰਿਪੋਰਟਰ ਵਜੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਹ 'ਭਾਰਤ ਲਈ ਯੁਵਾ ਰਾਜਦੂਤ ' ਹੈ।
2021 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੀਡੀਅਮ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਚੈਲੇਂਜ ਦੇ ਚਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ $10 000 ਦਾ ਲਿਖਤੀ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਲਾਗਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀਆਂ
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਡਾ:ਸੋਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਪੁਸਤਕ ਹੈ।ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ।ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 25 ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ।ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਅਨਹੋਣੀਆਂ ਸੁਫ਼ਨਾਲੀਆਂ ਤੇ ਕਿਸੇ ਅਵਾਸਤਵਿਕ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਭਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ,ਸਗੋਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਹਿੱਕ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਹਜ ਸਵਾਦਾਂ ਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰੁਚੀਆਂ ਖਿਆਲਾਂ,ਰਵਾਇਤਾਂ,ਰਸਮ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਛੇਤੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਜਿਹੜੀ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਅੱਜ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸੁਣੀ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਹ ਉਸ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲੋਂ ਵਖਰੀ ਨਹੀਂ ਜਿਹੜੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਵਡੇਰੇ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵਡਮੁੱਲੀ ਤੇ ਬਹੁ-ਰੰਗੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਗ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਅਮਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਨੇ ਮਹੱਤਵ ਭਰਿਆ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਨੇ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂFolklore Journalਵਿਚ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਤਿਅੰਤ ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤਾਂ ਤੇ ਰਹੱਸਾਂ ਨੂੰ ਉਘਾੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬਹੁਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਨਾਣ ਭਰਜਾਈਆਂ ਦੇ ਵੈਰ ਵਿਰੋਧ,ਭੈਣ ਦੀ ਵੀਰ ਲਈ ਸਾਧਨਾ ਆਦਿ ਸਮਾਜਕ ਭਾਈਚਾਰਕ ਤੇ ਇਖ਼ਾਲਕ ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ।ਇਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰ ਉਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਰਾਜੇ,ਵਜੀਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਾਧਾਰਨ ਇਸਤਰੀ-ਮਰਦ,ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ ਵੀ ਹਨ।ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਾਂ ਤੋ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਨੇ ਵੱਖ -ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਲੇਖਕ ਨੇ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦਸਿਆ ਹੈ।ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਪੱਛਮੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।ਜਿਵੇਂ ਕਾਠੋ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਾ ਪੱਛਮੀ ਕਹਾਣੀ Catskin ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਹੈ।
ਬਿੱਲੀ ਚੌਂਕਾ ਪਈ ਦੇਵੇ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਭੀਖਮਾਂ ਦੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਬਤੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਰੰਗਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਕੋਈ ਹੋਂਦ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ।ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਦੀ ਝਲਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਅਨਾਰਾਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਰਾਣੀ ਰਾਹੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦਿਉਰ ਦਾ ਭਾਬੀਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਭਾਬੀਆਂ ਆਪਣੇ ਦਿਉਰ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਮਿਹਣੇ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹਨ।ਕਹਾਣੀ ਰਾਹੀ ਮਰਦ ਦੀ ਸੋਚ ਭਾਵ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਔਰਤ ਦੀ ਔਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਈਰਖਾ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਝੀਵਰੀ ਰਾਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਪਤਾਲ ਦਾ ਰਾਜਾ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਕੁੱਤੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਧੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ।ਭਾਵ ਮਰਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ।ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਧੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਸਮਝਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬੱਚਾ ਇੱਕ ਚੱਣਾ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨੂੰਹ ਦਾ ਸੱਸ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਮਾੜਾ ਵਿਵਹਾਰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੱਤਰੀ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਦੀ ਮਹਤੱਤਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।ਖੱਤਰੀ ਦੀ ਮਾਂ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਪਾਰਬਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਫਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੱਤਰੀ ਦੀ ਸੱਸ ਈਰਖਾ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਪਾਰਬਤੀ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਜੈਸੀ ਕਰਨੀ ਵੈਸੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਲੂਣ ਵਰਗਾ ਮਿੱਠਾ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੁਆਰਾ ਮਰਦ ਦੀ ਗੱਲ ਉਲੰਘਣ ਤੇ ਮਰਦ ਦਾ ਔਰਤ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਉਸਦੀ ਸ਼ਿਫਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਕੋਹੜੀ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।ਧੀ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਨਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਆਪਣਾ ਪਤਨੀ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਕੋਹੜੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਕੋਹੜ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੋਹੜੀ ਪਵਿੱਤਰ ਛੰਬ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਕੋਹੜ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਠੋ ਸ਼ਹਿਜਾਦੀ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਾਠੋ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਤੀ ਵੀ ਭੰਡਾਰੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਵਾਸਤੇ ਕੁਝ ਭੇਜੇ।ਪਰ ਜਦੋਂ ਨਹੀਂ ਭੇਜਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਨਰਾਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਬਦਲਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖ ਹੰਸ ਬਣ ਗਏ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਮਾੜਾ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਮੁੰਡਾ ਜੰਮਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਭੈਣ ਦਾ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਭਰਾ ਹੰਸ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਮੋਨ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜੇ ਦੇ ਤਸੀਹੇ ਸਹਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਮੂੰਹੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ।
ਮੈਂ ਜੀਵਤਾ ਮੈਂ ਜਾਗਤਾ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਨੌਰਾਂ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਮਨੁੱਖ ਜਨੌਰਾਂ ਦੇ ਭਾਵ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਹੈ।ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਨੌਰਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਟ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਕ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਰਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ ਰਾਣੀ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਾਪ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਵਾਨ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਇਆ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਿੱਲੀ,ਕੁੱਤਾ ਅਤੇ ਸੱਪ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।ਫੁੱਫੇਕੁਟਣੀ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੁੱਘੜ ਸਿਆਣੀ
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਔਰਤ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਔਰਤ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਹੀ ਮਰਦ ਨੂੰ ਗਲਤ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ। ਔਰਤ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ ਮਰਦ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਤੋਂ ਬਚਦੀ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਜ਼ੀਰ ਦੀ ਧੀ ਆਪਣੀ ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਤੋਂ ਬਚਦੀ ਹੈ।ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ।
ਕੋਕਲਾਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਔਲਾਦ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।ਮਨੁੱਖ ਔਲਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਹਰ ਸੰਭਵ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਦਾਨ ਪੁੰਨ ਕਰਕੇ ਔਲਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮਰ ਜਾਣਾ ਹੈ।ਪਰ ਉਹ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਟਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨੱਫ਼ੇ ਵਾਲਾ ਸੌਦਾ
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਦੀ ਬਾਤ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਸ਼ੂ, ਜਨੌਰ ਜਾਂ ਮੋਏ ਬੰਦੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਪਕਾਰ ਦੇ ਬਦਲੇ ਆਪਣੇ ਰੱਖਿਅਕ,ਉਪਕਾਰੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭਾਬੋ ਸਾਲੂ ਬੋੜਿਆ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਨਾਣ ਤੇ ਭਰਜਾਈ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਨਾਣ ਭਰਜਾਈ ਦੀ ਬਣਦੀ ਨਹੀਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੁੜੀ ਦੀਆਂ ਸਤ ਭਾਬੀਆਂ ਹਨ।ਪਰ ਕੋਈ ਭਾਬੀ ਨਨਾਣ ਨੂੰ ਸਾਲੂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।ਜਿਹੜੀ ਭਾਬੀ ਉਸਨੂੰ ਸਾਲੂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਸਾਲੂ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕੰਵਲ ਫੁੱਲ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਾਪ ਦਾ ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਬਾਪ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਨਪਸੰਦ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ।ਅਤੇ ਸੱਪ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰੂਪ ਉਭਰਦਾ ਹੈ।ਰਾਣੀ ਦੀ ਧੀ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪੀ ਸੱਪ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਪਤਨੀ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮੋਤੀਆਂ ਦਾ ਸਿੱਟਾ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘਮੰਡ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਜਨਤਾ ਉਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਮੋਤੀਆਂ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਸੁਘੜ ਸਿਆਣੀ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੋਤੀਆਂ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੰਤਾਂ ਉਤੇ ਵਿਅੰਗ ਕੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਾਮ ਦਾ ਜੋਗੀ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜੋਗ ਮਤ ਢਹਿੰਦੀਆਂ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤੇ ਜੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭੇਖਧਾਰੀ ਜੋਗੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੁਰਅਸੀਸ ਤੇ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਉਹਨਾਂ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਦੇ।
ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਿੜੀ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਔਰਤ ਦੀ ਈਰਖਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜੇ ਦੀ ਜੋ ਰਾਣੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵਾਰਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਬਾਕੀ ਰਾਣੀਆਂ ਉਸ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਨਫ਼ਰਤ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭੈਣ ਦਾ ਭਰਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਘੜਮੁਚ
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਔਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਗ਼ਰੀਬ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਵਹਾਰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਔਰਤ ਦਾ ਸੁੱਘੜਪਨ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣੀ ਸੂਝ ਬੂਝ ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਚਦੀ ਹੈ।ਪਤਨੀ ਦਾ ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਰਵੱਈਆ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੱਤ੍ਈਆਂ ਧੀਆਂ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੱਤਰੇਈ ਮਾਂ ਦਾ ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਬੁਰੇ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੱਤਰੇਈ ਮਾਂ ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਸਲੂਕ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਪੀਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘਰੌਂ ਕੱਢ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਫਕੀਰ ਪਾਲ ਕੇ ਵਿਆਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਤ੍ਰੇਈ ਮਾਂ ਧੀਆਂ ਤੋਂ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਦੀ ਹੈ।
ਲਾਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਨੂੰ ਨਾਗ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ।ਸੱਪ ਦੇ ਚੰਗੇ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਸੱਪ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਂਦਰੀ ਪਰੀ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ।ਦਿਓ ਰਾਹੀ ਬੁਰਾਈ ਉਤੇ ਵਿਅੰਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਪਤਨੀ ਦੀ ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਤਾਂਘ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਅੱਧਾ ਭਾਈ ਜਾਗਦਾ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅੱਧੇ ਬੱਚੇ ਰਾਹੀ ਅਪੰਗ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਤੋਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ।ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਫੁੱਫੇਕੁਟਣੀ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅੰਤਿਕਾ
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਨੇ ਅੰਤਿਕਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੇਦੀ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚਲੀਆਂ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਟਿੱਪਣੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।ਅੰਤਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਕਿਸ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣੀਆਂ ਹਨ।ਨਾਲ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਕਿਸ ਪੱਛਮੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਬੱਚਾ ਇੱਕ ਚੱਣਾ ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਨੇ ਹਰਦਈ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਪੱਛਮੀ ਕਹਾਣੀ Mother Holleਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ
ਸੈਡਲਰ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਸੈਡਲਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਲਛਟ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸਮੇਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਤਲਛਟ ਇਕੱਤਰ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਬੈੱਡ ਦੀ ਮੋਟਾਈ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੀਟਰ ਸੈਡਲਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਸਟ੍ਰੈਟਿਗ੍ਰਾਫਿਕ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰੋਗੇ ਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਘਟਨਾਵਾਂ - ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣ ਦੇ ਐਪੀਸੋਡ, ਇਰੋਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ - ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਟੱਲ ਹੈ ਕਿ, ਔਸਤਨ, ਪਤਲੇ ਸਟ੍ਰੈਟਿਗ੍ਰਾਫਿਕ ਭਾਗ, ਜੋ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੀ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੋਟੇ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ ਸੰਚਤ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਟ੍ਰੈਟਿਗ੍ਰਾਫਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਰਾਬਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਲਛਟ ਦੇ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣੇ ਪੈਕੇਜ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਧੀਮੀ ਤਲਛਟ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨਗੇ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਇਹ ਇਸ ਤੱਥ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਫੈਨਰੋਜ਼ੋਇਕ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਦੌਰ ਹਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲੋਂ ਲੰਬੇ ਹਨ; ਭਾਵ, ਪੈਲੇਓਜ਼ੋਇਕ ਦੇ ਦੌਰ ਸੇਨੋਜ਼ੋਇਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਲੰਬੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਇਹ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੈਨੇਰੋਜ਼ੋਇਕ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੈਮਬ੍ਰੀਅਨ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਗਈ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਲਛਟ ਇਕੱਠੀ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਇਸਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਕੁਆਟਰਨਰੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖੇ ਗਏ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਆਰਡਰ ਘੱਟ ਹਨ।
ਸੈਡਲਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਹ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਫਰੇਮਵਰਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਟ੍ਰੈਟਿਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਕੱਢੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ - ਯਾਨੀ ਕਿ ਇਹ ਸਟ੍ਰੈਟਿਗ੍ਰਾਫੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਲ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਦਿੱਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਕੇਲ 'ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਟ੍ਰੈਟਿਗ੍ਰਾਫਿਕ ਭਾਗ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੈਕਸ਼ਨ ਛੋਟੇ ਟਾਈਮਸਕੇਲਾਂ 'ਤੇ ਘੱਟ ਸੰਪੂਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਕੇਲਾਂ 'ਤੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਕੁਝ ਤਲਛਟ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਉਪਯੋਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸੈਡਲਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿ ਕੀ ਪਿਛਲੇ 5 Ma ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਸੈਡੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵਾਧਾ ਅਸਲ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਤਲਛਟ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਾਂ; ਰਿਵਰ ਐਵਲਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਵਾਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ; ਅਤੇ ਇਹ ਸਮਝਣ ਲਈ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਕਿਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਨੂੰ ਤਲਛਟ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਤ ਵਿਗਿਆਨ
ਅਨੁਰਾਧਾ ਬੇਨੀਵਾਲ
ਜਨਮ
ਅਨੁਰਾਧਾ ਬੇਨੀਵਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1986 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਖੇੜੀ ਮਹਿਮ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰੋਹਤਕ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ ਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਅਨੁਰਾਧਾ ਬੇਨੀਵਾਲ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖੇਡਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮਰਿੰਡਾ ਹਾਊਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚੋਂ ਬੀ. ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ,ਐਲ. ਐਲ. ਬੀ. ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਉੱਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਦਮਨ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਹਵਾਲੇ ਉਸਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਅਜ਼ਾਦੀ ਮੇਰਾ ਬ੍ਰਾਂਡ
ਆਪਣੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਉਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨਾ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਅਜ਼ਾਦੀ ਮੇਰਾ ਬ੍ਰਾਂਡ’ ਨਿਕਲੀ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ‘ਸਵਾਨੰਦ ਕਿਰਕਰੇ’ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ‘ਨਵੇਂ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਕੀਰਨ’ ਆਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਸਦੀ ਯੋਰੂਪ ਘੁਮਕੜੀ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕੜੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਨੁਰਾਧਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨ ਉੱਪਰ ਲੱਗੀਆਂ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਚੀਰਫਾੜ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਜ਼ਾਦੀ ਮੇਰਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਸਥਾਪਤ ਸਮਾਜਿਕ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਅਤੇ ਮਰਦ ਦੋਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ੈਲੀ ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਕਰਕੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲੇਖਿਕਾ ਨੇ ਯੂਰੋਪ ਦੇ ਨੌਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
=== ਲੋਕ ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਏ === ਇਸ ਘੁਮੱਕੜ ਨਾਮੇ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕੜੀ ਕਿਤਾਬ 'ਲੋਕ ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਏ' ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲੇਖਿਕਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲਈ ਰਹਿ ਗਏ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸੰਵਾਦ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ‘ਕਥੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ’ ਨੇ ਛਾਪਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਸ਼ ਨੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਫ਼ਰ ਅਨੁਰਾਧਾ ਬੇਨੀਵਾਲ ਦੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੰਭਾਂ ਹੇਠ ਸਮੇਟ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤਕ ਨਮੂਨਾ
ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਕੋਈ ਥਾਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨੋ-ਸ਼ੌਕ਼ਤ ਨਾਲ਼ ਨਹੀਂ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਨਾਲ਼ ਆਪਣਾ ਲਗਦੈ। ਕੀ ਹੈ ਉਹ ਕੁਝ ਹੋਰ, ਕਦੇ ਸੋਚਿਐ? ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੜਫ ਉੱਠਦਾ ਏ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਲਈ, ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੋਵੇ, ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਹੋਣ, ਮੇਰਾ ਘਰ ਹੋਵੇ, ਮੇਰੇ ਤਿਉਹਾਰ ਹੋਣ, ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਹੋਣ, ਮੇਰਾ ਕਾਲਜ ਹੋਵੇ, ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕੋਲ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਸੁਪਨੇ ਵਰਗੀ ਗੱਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਕੰਮ ਕੋਲ ਪਿੰਡ ਹੋਣਾ, ਪਿੰਡ ਕੋਲ ਅਜ਼ਾਦੀ ਹੋਣਾ, ਅਜ਼ਾਦੀ ਕੋਲ ਆਪਣਿਆਂ ਦਾ ਹੋਣਾ, ਆਪਣਿਆਂ ਕੋਲ ਪਿਆਰ ਹੋਣਾ, ਪਿਆਰ ਕੋਲ ਬੇਫ਼ਿਕਰੀ ਹੋਣਾ, ਬੇਫ਼ਿਕਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਭਰੋਸਾ ਹੋਣਾ, ਭਰੋਸੇ ਕੋਲ ਹਿੰਮਤ ਹੋਣਾ, ਹਿੰਮਤ ਕੋਲ ਅੱਖਾਂ ਹੋਣਾ, ਅੱਖਾਂ ਕੋਲ ਕੰਨ ਹੋਣਾ, ਤੇ ਕੰਨ ਕੋਲ ਤੇਰੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਹੋਣਾ...
ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਮੈਰੀਅਨ
ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਮੈਰੀਅਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Frances Marion; ਜਨਮ ਨਾਮ: ਮੈਰੀਅਨ ਬੈਂਸਨ ਓਵੰਸ, 18 ਨਵੰਬਰ, 1888 - 12 ਮਈ, 1973) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਕਰੀਨਰਾਈਟਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ, ਅਕਸਰ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਔਰਤ ਪਰਦਾ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਜੁੜਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜੂਨ ਮੈਥਿਸ ਅਤੇ ਅਨੀਤਾ ਲੌਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ 325 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਹ ਦੋ ਅਕੈਡਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ। ਮੈਰੀਅਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਲੋਇਸ ਵੇਬਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਅਦਾਕਾਰ ਮੈਰੀ ਪਿਕਫੋਰਡ ਲਈ ਸਾਊਂਡ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੁੱਪ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਲਿਖੇ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਮੈਰੀਅਨ ਦਾ ਜਨਮ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਮੌਡੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲੈਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਇਕ ਕਾਰਟੂਨ ਪੱਟੀ ਖਿੱਚੀ ਫੜੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੈਨ ਮੈਟਿਓ ਦੇ ਇਕ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿਚ ਮਾਰਕ ਹਾਪਕਿਨਜ਼ ਆਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਹ 16 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਮਾਰੀਅਨ ਨੇ 1904 ਤੋਂ ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਤਕ ਸਕੂਲ 1906 ਦੇ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਭੁਚਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਏ ਅੱਗ ਨਾਲ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਰੀਅਨ ਅਕਸਰ ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਏਟਨਾ ਸਪ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਵਿਚ ਐਟਨਾ ਸਪ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਰਿਜੋਰਟ ਵਿਚ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਨਿੱਜੀ ਰਿਟਰੀਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਫਿਲਮ-ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਕਈ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਛੁੱਟੀਆਂ 'ਤੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਰਿਜੋਰਟ, ਦਰਅਸਲ, ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਰੀਅਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ 1870 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਿਜੋਰਟ ਬਣਾਈ ਸੀ।
ਮੈਰੀਅਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਸਲੇ ਡੀ ਲੈੱਪ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰੌਬਰਟ ਪਾਈਕ ਨਾਲ। 1919 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਫਰੈੱਡ ਥੌਮਸਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਰੀ ਪਿਕਫੋਰਡ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 1921 ਵਿਚ ਦ ਲਵ ਲਾਈਟ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਮੈਰੀ ਪਿਕਫੋਰਡ ਨਾਲ ਇੰਨੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਮਿੱਤਰ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੈਰੀ ਨੇ ਡਗਲਸ ਫੇਅਰਬੈਂਕਸ ਅਤੇ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਨਾਲ ਫਰੈੱਡ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹਨੀਮੂਨ ਕੀਤਾ। 1928 ਵਿਚ ਲੱਤ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਕਾਰਨ ਥੌਮਸਨ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1930 ਵਿਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਾਰਜ ਡਬਲਯੂ ਹਿੱਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਵਿਆਹ 1933 ਵਿਚ ਤਲਾਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੇਟੇ ਸਨ - ਫਰੈਡਰਿਕ ਸੀ. ਥੌਮਸਨ ਅਤੇ ਰਿਚਰਡ ਥਾਮਸਨ (ਗੋਦ ਲਿਆ)ਫ ਰੈਡਰਿਕ ਨੇ ਯੇਲ ਵਿਖੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਪੀਐਚਡੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਉਥੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਨੌਰਥ ਕੈਰੋਲੀਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਜਾਰਜ ਅਲੀਓਟ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣਿਆ, 1980 ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਫੇਲਿਕਸ ਹੋਲਟ, ਰੈਡੀਕਲ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।
ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲ ਅਤੇ ਮੌਤ
ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਐਮਜੀਐਮ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਦੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮੀਰ, ਉਸਨੇ 1946 ਵਿਚ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਛੱਡ ਕੇ ਸਟੇਜ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ।
ਸਪਤ ਸ੍ਰਿੰਗ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ
ਸਪਤ ਸ੍ਰਿੰਗ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ,ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਹਿ-ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2008 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਨਾਲ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ
ਸਲਾਮ ਬਿਨ ਰਜ਼ਾਕ
ਸ਼ੇਖ ਅਬਦੁਸਲਾਮ ਅਬਦੁਰਰਜ਼ਾਕ (ਜਨਮ 1941 ਪਨਵੇਲ) ਆਪਣੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਸਲਾਮ ਬਿਨ ਰਜ਼ਾਕ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਮੁੰਬਈ-ਅਧਾਰਤ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਸ਼ਿਕਸਤਾ ਬੁਤੋਂ ਕੇ ਦਰਮਿਆਨ ' ਨੇ 2004 ਦਾ ਉਰਦੂ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਭਸੂੜੀ
ਭਸੂੜੀ (ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ: بھسوڑی) ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ ਅਲੀ ਸੇਠੀ ਅਤੇ ਸ਼ੈ ਗਿੱਲ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ-ਬੋਲੀ ਦਾ ਸਿੰਗਲ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਕ ਸਟੂਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ 14 (ਐਪੀਸੋਡ 2) ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਗੀਤ ਵਜੋਂ 6 ਫ਼ਰਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 7 ਫ਼ਰਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ
ਮਿਥਨ ਜਮਸ਼ੇਦ ਲਾਮ
ਮਿਥਨ ਜਮਸ਼ੇਦ ਲਾਮ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Mithan Jamshed Lam; 1898–1981) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ, ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦਾ ਸ਼ੈਰਿਫ ਸੀ। ਉਹ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਬੈਰਿਸਟਰ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਵਕੀਲ ਸੀ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ 1961-62 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 1962 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਜੀਵਨੀ
ਮਿਥਨ ਜਮਸ਼ੇਦ ਲਾਮ, ਨੀ ਮਿਥਨ ਅਰਦੇਸ਼ੀਰ ਟਾਟਾ, ਦਾ ਜਨਮ 2 ਮਾਰਚ 1898 ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪਾਰਸੀ ਜੋਰਾਸਟ੍ਰੀਅਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਅਰਦੇਸ਼ੀਰ ਟਾਟਾ, ਇੱਕ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮਿੱਲ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਹੇਰਾਬਾਈ ਟਾਟਾ, ਇੱਕ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਾਰਕੁਨ ਉਸਦਾ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੁਣੇ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਫੁਲਗਾਓਂ ਵਿਖੇ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮਿੱਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਦੀ ਨੌਕਰੀ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਉਹ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਚਲੀ ਗਈ। ਜਲਦੀ ਹੀ, ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਫਰੇਅਰ ਫਲੈਚਰ ਸਕੂਲ (ਅਜੋਕੇ ਜੇ.ਬੀ. ਪੇਟਿਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼ ) ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉਸਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਐਲਫਿੰਸਟਨ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਲਈ, ਕੋਬਡਨ ਕਲੱਬ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਊਥਬਰੋ ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਲੰਡਨ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਹੌਪਵੁੱਡ, 1ਸਟ ਬੈਰਨ ਸਾਊਥਬਰੋ ਸੀ। ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਊਸ ਆਫ ਕਾਮਨਜ਼ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਤੇ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਨਾਲ ਹੀ 1919 ਵਿੱਚ ਲਿੰਕਨਜ਼ ਇਨ ਦੇ ਬੈਰਿਸਟਰ-ਐਟ-ਲਾਅ ਵਜੋਂ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਬੈਰਿਸਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਬੈਰਿਸਟਰ ਸੀ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਠਹਿਰਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰੋਜਨੀ ਨਾਇਡੂ ਅਤੇ ਐਨੀ ਬੇਸੈਂਟ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਔਰਤ ਦੇ ਮਤੇ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਵੀ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹਾਊਸ ਆਫ ਕਾਮਨਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਤਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।
1923 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਪਰਤਣ 'ਤੇ, ਲੈਮ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਕਾਰਕੁਨ, ਭੁੱਲਾਭਾਈ ਦੇਸਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਅਭਿਆਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਸਟਿਸ ਆਫ਼ ਪੀਸ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 1865 ਦੇ ਪਾਰਸੀ ਮੈਰਿਜ ਐਕਟ 'ਤੇ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਐਕਟ ਦੇ ਸੋਧ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਐਕਟ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1936 ਦਾ ਪਾਰਸੀ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਤਲਾਕ ਐਕਟ । 1947 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਸ਼ੈਰਿਫ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ (AIWC) ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਅਤੇ 1961-62 ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਲਈ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ AIWC ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਰਨਲ, ਔਰਤ ਧਰਮ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1925 ਵਿੱਚ AIWC ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਿਧਾਨਕ, ਲੇਬਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਸ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਲਾਮ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਲਾਅ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਕਲਟੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਕੋਡ ਬਿੱਲਾਂ ਦੇ ਖਰੜੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਵੂਮੈਨ ਲਾਇਰਜ਼ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਵੂਮੈਨ ਲਾਇਰਜ਼ (IFWL) ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ ਅਤੇ IFWL ਦੇ 13ਵੇਂ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬੰਬਈ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (MSWC) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਿਆਦ ਲਈ ਲੇਬਰ ਦੀ ਸਬ-ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਝੁੱਗੀ-ਝੌਂਪੜੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ, ਨਰਸਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਮਾਟੁੰਗਾ ਲੇਬਰ ਕੈਂਪ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਮੁੜ ਵਸੇਬੇ ਬਾਰੇ ਮਹਿਲਾ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਏਜੰਸੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕਮੇਟੀ ਆਫ ਕੋਰਪੋਡੈਂਸ ਦੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1962 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਮਿਥਨ ਲਾਮ ਦਾ ਵਿਆਹ ਜਮਸ਼ੇਦ ਸੋਰਾਬ ਲਾਮ, ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਨੋਟਰੀ ਪਬਲਿਕ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਧੀ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੋਰਾਬ ਜਮਸ਼ੇਦ ਸੋਰਾਬਸ਼ਾ ਲਾਮ, ਜੋ ਕਿ ਸੋਲੀ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ 2010 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਇੱਕ ਆਰਥੋਪੀਡਿਕ ਸਰਜਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਸਰਜਨਸ ਦਾ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਗੋਡੇ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਲਈ ਹੰਟੇਰੀਅਨ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 1981 ਵਿੱਚ 83 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ; ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਢਾਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਜੀਵਨ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਕੇਆਰ ਕਾਮਾ ਓਰੀਐਂਟਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਉਸਦੀ ਆਤਮਕਥਾ, ਔਟਮ ਲੀਵਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਜੀਵਨੀ ਇੱਕ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡਿਕ ਕਿਤਾਬ, ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ ਬਾਇਓਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਪਾਰਸੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਸੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1898
ਮਹੰਤ ਲਛਮਣ ਦਾਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ
ਮਹੰਤ ਲਛਮਣ ਦਾਸ ਸੇਨ। ਸੈਕੰ. ਵਿਦਿਆਲਾ ਤਲਵੰਡੀ ਕਲਾਂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ  ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਬਲਿਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਰਸਰੀ ਤੋਂ ਸੈਕੰਡਰੀ ਤੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਥਾਪਨਾ
ਐਮਐਲਡੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1993 ਵਿੱਚ ਮਹੰਤ ਲਛਮਣ ਦਾਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਐਮਐਲਡੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਪੇਂਡੂ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਫੀਸਾਂ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਹਨ। ਪੰਜਵੀਂ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੰਜ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਲਈ ਸਾਈਕਲ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਓਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਓਮ
ਓਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਓਮ ਨੂੰ 35 ਕਰੋੜ ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਰਾਹ ਨੇ ਸੰਗੀਤਕ ਬੰਬੇ ਡ੍ਰੀਮਜ਼ (2002) ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫਿਲਮ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਫਿਲਮ ਹੈਪੀ ਨਿਊ ਈਅਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਓਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਓਮ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਈ ਗਈ ਸੀ; ਫਿਲਮ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੁਭਾਸ਼ ਘਈ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮ ਕਰਜ਼ (1980) ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਕਪੂਰ ਨੇ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਵਜੋਂ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਐਲਬਮ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਸ਼ੇਖਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਬੋਲ ਜਾਵੇਦ ਅਖਤਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਬੈਕਗਰਾਊਂਡ ਸਕੋਰ ਸੰਦੀਪ ਚੌਂਤਾ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਐਲਬਮ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਐਲਬਮ ਬਣ ਗਈ।
ਓਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਓਮ 9 ਨਵੰਬਰ 2007 ਨੂੰ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ₹149 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ 2007 ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਬਣ ਗਈ, ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਆਪਣੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਬਣ ਗਈ।. ਇਸ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ 'ਤੇ ਇਸਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ, ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ, ਉਤਪਾਦਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ।
55ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ, ਓਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਓਮ ਨੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ( ਸਾਬੂ ਸਿਰਿਲ ) ਜਿੱਤਿਆ। 53ਵੇਂ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ 13 ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਫਿਲਮ, ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ (ਫਰਾਹ), ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਾ (ਸ਼ਾਹਰੁਖ), ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ (ਪਾਦੁਕੋਣ) ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ (ਤਲਪੜੇ), ਅਤੇ 2 ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ - ਸਰਵੋਤਮ ਔਰਤ । ਡੈਬਿਊ (ਪਾਦੁਕੋਣ) ਅਤੇ ਬੈਸਟ ਸਪੈਸ਼ਲ ਇਫੈਕਟਸ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ
ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਐਂਡ ਦ ਫਿਲੌਸਫਰਜ਼ ਸਟੋਨ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਐਂਡ ਦ ਫਿਲੌਸਫਰਜ਼ ਸਟੋਨ (Harry Potter and the Philosopher's Stone) (ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਐਂਡ ਦ ਸੌਰਸਰਰਜ਼ ਸਟੋਨ) ਜਾਂ ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਅਤੇ ਪਾਰਸ ਪੱਥਰ 2001 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ ਕੋਲੰਬਸ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵੰਡ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਸੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਛਪੇ ਜੇ. ਕੇ. ਰਾਓਲਿੰਗ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਫ਼ਿਲਮ ਲੜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਸਟੀਵ ਕਲੋਵਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਡੇਵਿਡ ਹੇਅਮੈਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਦੇ ਜਾਦੂ ਦੇ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆਲੇ ਹੌਗਵਰਟਜ਼ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਜਾਦੂਗਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਜਾਦੂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣਾ ਆਰੰਭ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਡੇਨੀਅਲ ਰੈੱਡਕਲਿਫ ਨੇ, ਰੌਨ ਵੀਸਲੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰੂਪਰਟ ਗਰਿੰਟ ਨੇ ਅਤੇ ਹਰਮਾਈਨੀ ਗਰੇਂਜਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਐਮਾ ਵਾਟਸਨ ਨੇ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ 1999 ਵਿੱਚ 1 ਮਿਲੀਅਨ ਯੂਰੋ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2000 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਿਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ ਕੋਲੰਬਸ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸਟੀਵਨ ਸਪੀਲਬਰਗ ਅਤੇ ਰੌਬ ਰੀਨਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਰਾਓਲਿੰਗ ਸਾਰੇ ਪਾਤਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਜਾਂ ਆਇਰਿਸ਼ ਲੈਣ ਲਈ ਹੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਸਟੂਡੀਓਜ਼, ਲੀਵਸਡੇਨ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚਲੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਥਿਏਟਰਾਂ ਵਿੱਚ 16 ਨਵੰਬਰ, 2001 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਆਲੋਚਨਾਮਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਾਮਯਾਬ ਸਿੱਧ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ 974.8 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ 33ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਫ਼ਿਲਮ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਕਈ ਅਵਾਰਡਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੂਲ ਸੰਗੀਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਰਟ ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੌਸਟਿਊਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਲਈ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਫ਼ਿਲਮ ਲੜੀ ਵਿੱਚ 7 ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2002 ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਐਂਡ ਦ ਚੇਂਬਰ ਔਫ਼ ਸੀਕਰੇਟਜ਼  ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਐਂਡ ਦ ਡੈਥਲੀ ਹੈਲੋਜ਼-ਭਾਗ ਦੂਜਾ ਹਨ।
ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਕਥਾਨਕ
ਐਲਬਸ ਡੰਬਲਡੋਰ, ਮਿਨਰਵਾ ਮਕਗੋਨਾਗਲ, ਅਤੇ ਰੂਬੀਅਸ ਹੈਗਰਿਡ, ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਜਾਦੂ ਦੇ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆਲੇ ਹੌਗਵਰਟਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਹਨ, ਇੱਕ ਅਨਾਥ ਬੱਚੇ ਨੂੰ (ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਹੈ) ਉਸਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਡਰਸਲੀਸ ਕੋਲ ਪੁਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਹੈਰੀ ਡਰਸਲੀਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲੜਾਈ-ਝਗੜੇ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹੈਰੀ ਨੂੰ ਉੱਲੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੇ ਗਏ ਖ਼ਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੈਗਰਿਡ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੈਰੀ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਜਾਦੂਗਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਦਾਖ਼ਲਾ ਹੌਗਵਰਟਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਡਰਸਲੀਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਹੈਰੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੈਰੀ ਦੋ ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਦਾ ਅਨਾਥ ਬੱਚਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿ ਲੌਰਡ ਵੌਲਡੇਮੌਰਟ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਾਲਮ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜਾਦੂਗਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਮੌਤ ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹੋਣੀ ਤੈਅ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਰਾਪ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਹੈਗਰਿਡ, ਹੈਰੀ ਪੌਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਾਦੂਈ ਟਰੇਨ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਹੌਗਵਰਟਜ਼ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਟਰੇਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਹੈਰੀ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਰੌਨ ਵੀਸਲੀ ਅਤੇ ਹਰਮਾਈਨੀ ਗਰੇਂਜਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਡਰੇਕੋ ਮੈਲਫ਼ੌਏ ਨਾਲ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਜਾਦੂਗਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਬੱਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਮਗਰੋਂ ਹੈਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਰੀਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਾਰੇ ਹਾਲ ਜਿਸਨੂੰ ਗਰੇਟ ਹਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਾਦੂਈ ਟੋਪੀ ਦੁਆਰਾ ਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ: ਗਰਾਈਫ਼ਾਈਂਡਰ, ਹਫ਼ਲਪਫ਼, ਰੇਵਨਕਲਾਅ ਅਤੇ ਸਲਾਈਥੇਰਿਨ। ਹੈਰੀ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਰੌਨ ਅਤੇ ਹਰਮਾਈਨੀ ਨੂੰ ਗਰਾਈਫ਼ਾਈਂਡਰ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੌਗਵਰਟਜ਼ ਵਿਖੇ ਹੈਰੀ ਜਾਦੂ ਸਿੱਖਣਾ ਆਰੰਭ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹੈਰੀ ਨੂੰ ਗਰਾਈਫ਼ਾਈਂਡਰ ਦੀ ਕੁਈਟਿਚ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸੀਕਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਚੁਣ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲੇ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪੜਤਾਲ ਕਰਦਿਆਂ ਹੈਰੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਤਿੰਨ-ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਫ਼ਲੱਫ਼ੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮਨਾਹੀ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਮਗਰੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਲੱਫ਼ੀ ਫਿਲੌਸਫੌਰਜ਼ ਸਟੋਨ (ਪਾਰਸ ਪੱਥਰ) ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਅਮਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੈਰੀ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਘੋਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸੈਵੇਰਸ ਸਨੇਪ ਉਹ ਪਾਰਸ ਪੱਥਰ ਵੋਲਡੇਮੌਰਟ ਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਗਰਿਡ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗੀਤ ਵਜਾਉਣ ਤੇ ਫ਼ਲੱਫ਼ੀ ਸੌਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਫ਼ਲੱਫ਼ੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਅਤੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਔਕੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪੌਦਾ ਡੈਵਿਲ ਸਨੇਅਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹਨਾਂ ਔਕੜਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਚਾਬੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਮਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਖੇਡ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਜਾਨ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।