cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸਭਿਆਚਾਰੀਕਰਨ
ਸਿੱਟਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰੀਕਰਨ ਬਾਹਰੀ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਮਲ ਹੈ। ਸਭਿਆਚਾਰੀਕਰਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚਣ ਲਈ ਪੂਰੇ ਸੰਬੰਧਤ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਵਿਪੱਸਨਾ
ਵਿਪੱਸਨਾ (Pāli) ਜਾਂ ਵਿਪੱਸਿਅਨਾ (विपश्यना; Myanmar: ဝိပဿနာ; guān; ལྷག་མཐོང་, lhaktong; Wyl. lhag mthong) ਬੋਧੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਲਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਇਲਾਹੀ ਸੱਚਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। [1]   ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੇਲੇ ਧਿਆਨ ਲਾਉਣਾ ਇਸ ਧਰਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਸੀ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਵਿਪੱਸਨਾ ਦੀ ਪਿਰਤ ਪਈ।
ਨਾਂਅ
ਵਿਪੱਸਨਾ  ਇੱਕ ਪਾਲੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਮੂਲ ਵਿ ਅਤੇ ਪਾਸ ਦੇ ਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਅੰਦਰ-ਝਾਤ ਜਾਂ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦੇਖਣਾ।ਵਿ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਦੇਖਣਾ। [1]  ਵਿ ਨੂੰ ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਪੱਸਨਾ ਦਾ ਮਤਲਬ 'ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਝਾਕਣਾ' ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੇਰਾਂ
ਹੇਰਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਮਾਰਕਸੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ
ਮਾਰਕਸੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਂ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਮਾਰਕਸੀ ਸਕੂਲ ਆਰਥਿਕ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਉਸ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਿਆਸੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਰਾਹੀਂ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ ਨੇ ਰੱਖੀਆਂ। ਮਾਰਕਸੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਅੰਦਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਕਈ ਸਕੂਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਹਿੱਤ ਪੂਰਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਰਕਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਾਤਰ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦ
ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ
ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ
ਤਰਾਬਲਸ
ਤਰਾਬਲਸ ਜਾਂ ਤ੍ਰਿਪੋਲੀ ਲੀਬੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਈ ਖੇਤਰ) 22 ਲੱਖ ਸੀ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੀਬੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸਾਮਾਜਕ ਮੀਡੀਆ
ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ਬਦ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਉਪਭੋਗਤਾ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰਕੂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਔਨਲਾਈਨ ਫੈਸਿਲੀਟੇਟਰ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਨੈਟਵਰਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਉਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵੈੱਬ ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਉਪਭੋਗਤਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡੈਸਕਟੌਪਾਂ 'ਤੇ ਵੈੱਬ-ਅਧਾਰਿਤ ਐਪਸ ਦੁਆਰਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਡਿਵਾਈਸਾਂ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਅਤੇ ਟੈਬਲੇਟ) ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਪਭੋਗਤਾ ਇਹਨਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸਹਿ-ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂ ਸਵੈ-ਕਿਉਰੇਟ ਕੀਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਸਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।  100 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਜਿਸਟਰਡ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਵਿੱਚ, ਫ਼ੈਸਬੁੱਕ (ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਫੇਸਬੁੱਕ ਮੈਸੇਂਜਰ), ਟਿਕਟੌਕ, ਵੀਚੈਟ, ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ, ਕਿਊਜ਼ੋਨ, ਸੀਨਾ ਵੀਬੋ, ਟਵਿਟਰ, ਟੰਬਲਰ, ਬਾਇਡੂ ਟਾਇਬਾ, ਅਤੇ ਲਿੰਕਡਇਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਯੂਟਿਊਬ, ਕਿਊਕਿਊ, ਕਵੋਰਾ, ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ, ਵਟਸਐਪ, ਸਿਗਨਲ, ਲਾਈਨ, ਸਨੈਪਚੈਟ, ਪਿਨਟੇਰੇਸਟ, ਵਾਈਬਰ, ਰੈਡਿਟ, ਡਿਸਕੋਰਡ, ਵੀਕੇ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਸੋਫਟ ਟੀਮਜ਼, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਮੱਗਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ।
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਵਾਇਤੀ ਮੀਡੀਆ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਪ੍ਰਿੰਟ ਰਸਾਲੇ ਅਤੇ ਅਖਬਾਰਾਂ, ਟੀਵੀ ਪ੍ਰਸਾਰਣ, ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰਸਾਰਣ) ਤੋਂ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਗੁਣਵੱਤਾ ਸਮੇਤ, ਪਹੁੰਚ, ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ, ਉਪਯੋਗਤਾ, ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ, ਅਤੇ ਸਥਾਈਤਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ
ਪਲੈਟੋ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ 1960 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਇਲੀਨੋਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੰਟਰੋਲ ਡੇਟਾ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੇ 1973-ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੋਟਸ, ਪਲੈਟੋ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼-ਫੋਰਮ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ; TERM-ਟਾਕ, ਇਸਦੀ ਤੁਰੰਤ-ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ; ਟਾਕੋਮੈਟਿਕ, ਸ਼ਾਇਦ ਪਹਿਲਾ ਔਨਲਾਈਨ ਚੈਟ ਰੂਮ; ਨਿਊਜ਼ ਰਿਪੋਰਟ, ਇੱਕ ਭੀੜ ਸਰੋਤ ਔਨਲਾਈਨ ਅਖਬਾਰ, ਅਤੇ ਬਲੌਗ ਅਤੇ ਐਕਸੈਸ ਸੂਚੀਆਂ, ਇੱਕ ਨੋਟ ਫਾਈਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੂਹ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸਿਰਫ਼ ਦੋਸਤ, ਸਹਿਪਾਠੀਆਂ, ਜਾਂ ਸਹਿ-ਕਰਮਚਾਰੀ।
ਅਰਪਾਨੇਟ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1967 ਵਿੱਚ ਔਨਲਾਈਨ ਆਇਆ ਸੀ, ਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ/ਵਪਾਰਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ MIT's ਵਿਖੇ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ 'ਤੇ 1982 ਦੀ ਹੈਂਡਬੁੱਕ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ (ਜਾਂ 'ਨੈਟਿਕੇਟ') ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੈ। ।
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ
thumb|ਸਿਕਸ ਡਿਗਰੀ, 1997 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਪਹਿਲੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸਾਈਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਟਿਮ ਬਰਨਰਜ਼-ਲੀ ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਹਾਈਪਰਟੈਕਸਟ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਵਰਲਡ ਵਾਈਡ ਵੈੱਬ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ। ਵੈਬਲਾਗ, ਸੂਚੀ ਸਰਵਰ, ਅਤੇ ਈ-ਮੇਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਔਨਲਾਈਨ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਗਠਨ ਅਤੇ ਔਫਲਾਈਨ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਔਨਲਾਈਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੈੱਬ 2.0 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ ਨੈਟਵਰਕਡ ਸਮਾਜਕਤਾ ਲਈ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ, ਦੋ-ਪੱਖੀ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਨੈਟਵਰਕ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਨਲੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈਆਂ।
GeoCities ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜੋ ਨਵੰਬਰ 1994 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਸੰਬਰ 1995 ਵਿੱਚ Classmates.com ਅਤੇ ਮਈ 1997 ਵਿੱਚ SixDegrees.com। ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਿਕਸ ਡਿਗਰੀਜ਼ ਪਹਿਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਸੀ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ ਅਤੇ ਟੈਲੀਫੋਨ ਵਰਗੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਹਨ। ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਕੁਝ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈਟਵਰਕ ਜਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈਟਵਰਕਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ। 2015 ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਾਜ਼ਾ ਪੇਪਰ ਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਵਿਲੱਖਣ ਚਾਰ ਆਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ:
ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਸਦੱਸਤਾ 'ਤੇ ਅੰਕੜੇ
ਸਟੈਟਿਸਟਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ, 2022 ਵਿੱਚ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3.96 ਬਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; 2020 ਵਿੱਚ 3.6 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ। 2025 ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਖਿਆ ਵੱਧ ਕੇ 4.41 ਬਿਲੀਅਨ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਮਰੇ ਹੋਏ ਉਪਭੋਗਤਾ
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸਮੱਗਰੀ, ਵੈੱਬ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੱਗਰੀ ਵਾਂਗ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਪਭੋਗਤਾ ਇਸਨੂੰ ਮਿਟਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਇਹ ਅਟੱਲ ਸਵਾਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਅਕਸਰ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਇਹ ਨੋਟ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਟਵਿੱਟਰ, ਫੇਸਬੁੱਕ, ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ, ਲਿੰਕਡਇਨ, ਅਤੇ ਪਿਨਟਰੈਸਟ, ਨੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਇੱਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਤਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ 'ਵਿਰਾਸਤੀ' ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਖਾਤਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ।
ਸਰਕਾਰਾਂ
ਸਰਕਾਰਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ):
ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਾਂਚ
ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜਾਂਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਾਪਤਾ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ, ਪੁਲਿਸ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਨਾਗਰਿਕ-ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਿਤ ਪੁਲਿਸ ਬੇਰਹਿਮੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਫੁਟੇਜ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਯੂ.ਐਸ. ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕਸਟਮਜ਼ ਐਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਧਾਰਤ ਸਟਿੰਗ ਆਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਵੀ ਹੈ। ਯੂ.ਐਸ. ਕਸਟਮਜ਼ ਅਤੇ ਬਾਰਡਰ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ (ਜਿਸ ਨੂੰ CPB ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਹੋਮਲੈਂਡ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਵੀਜ਼ਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਾਰਕਾਂ ਵਜੋਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਡੇਟਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੀਪੀਬੀ ਅਫਸਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵਿਵਹਾਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਰੰਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਵੱਕਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੀ ਅਕਸ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ। ਜਨਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ, ਮਿਸਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਮੀਡੀਆ ਅੰਬੈਸਡਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਭਾਵਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਮਿਸਰ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਿਸਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਮਾੜੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਨੇ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਬਈ ਨੇ ਵੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਕਾਂ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੁਬਈ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਬੰਧਿਤ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਕਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਾ ਕਰਨ, ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵਕਾਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਵੀ ਦੁਬਈ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਕਰੇ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
Social media ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਚਾਰ
ਗਿਦੜਿਆਣੀ
ਗਿਦੜਿਆਣੀ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਪੰਜ ਵਿਹੜੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਮੱਲ ਵਿਹੜਾ, ਦੋਲੂ ਰਾਮ ਵਿਹੜਾ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਵਿਹੜਾ, ਰੂਪ ਵਿਹੜਾ ਤੇ ਸਾਂਝਾ ਵਿਹੜਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਵਾਰੇ
ਇਹ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2500 ਦੇ ਲਗਪਗ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ 9660 ਵਿੱਘੇ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਮ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡ ਗਾਦੜਾਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਗਿਦੜਿਆਣੀ ਪੈ ਗਿਆ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਸੱਤ ਵਾਰਡ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ, ਹਰਿਆਓ, ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ, ਡਸਕਾ ਤੇ ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਸੜਕਾਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਦਿੜਬਾ, ਥਾਣਾ ਧਰਮਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਕਮੇਟੀ, ਸਬ ਡਿਵੀਜ਼ਨ, ਬਲਾਕ ਪੰਚਾਇਤ ਦਫ਼ਤਰ ਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਡੀ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗਿਦਡ਼ਿਆਣੀ ਦੇ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰਿਵਾਰ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਗਿਦੜਿਆਣੀ ਨਿਵਾਸੀ ਸਭਾ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਅਤੇ ਦੌੜਾਕਾਂ ਸੰਤਾ ਸਿੰਘ ਮਾਰਚ 1931 ਨੂੰ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਪੁਲੀਸ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਰਚ 1957 ਨੂੰ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਰੂਮੀ (ਪਿੰਡ)
ਰੂਮੀ  ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਗਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ
ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੁਆਬੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਲੱੱਗਭਗ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹਨੂੰ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮਾਹਾਰਾਜ ਕਰਨਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਮੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 1849 ਵਿੱਚ ਇਹਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਮਲਾ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ 296 ਮੀਟਰ ਜਾਂ 971 ਫੁੱਟ ਹੈ। ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਚੜ੍ਹਦੇ ਪਾਸੇ ਹੈ। ਇਹ ਜਲੰਧਰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਆਬੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬਿਸਤ ਦੁਆਬ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਉੱਤਰੀ-ਚੜ੍ਹਦੇ ਪਾਸੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਂਗੜਾ ਅਤੇ ਊਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ-ਲਹਿੰਦੇ ਵੱਲ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ, ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਕਪੂਰਥਲਾ, ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ-ਲਹਿੰਦੇ ਵੱਲ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
= ਅਬਾਦੀ-ਅੰਕੜੇ = 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ਼ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 168,443 ਹੈ, ਜਿਹਦੇ ਵਿੱਚੋਂ 88,290 ਭਾਈ ਅਤੇ 80,153 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ 2011 ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ਼ 89.11 ਫ਼ੀਸਦ ਹੈ।
ਜੇ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ, ਹਿੰਦੂ ਲੋਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਕੀ ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ ਦਾ 75.67 ਫ਼ੀਸਦ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਕੀ ਅਬਾਦੀ ਦਾ 21.45 ਫ਼ੀਸਦ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 0.93 ਫ਼ੀਸਦ ਜੈਨ ਧਰਮ ਨਾਲ਼ ਵਾਸਤਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅਤੇ 0.78 ਫ਼ੀਸਦ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ਼ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 85.40 ਫ਼ੀਸਦ ਸਾਖਰਤ ਪੁਰਸ਼ ਹਨ ਅਤੇ 80.80 ਫ਼ੀਸਦ ਸਾਖਰਤ ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ 10 ਫ਼ੀਸਦ ਅਬਾਦੀ 11 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ।
• 1000 ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਔਰਤਾਂ: 962
• ਅਬਾਦੀ ਘਣਤਾ (ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ): 396
• ਅਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ (2001-2011): 7.1 ਫ਼ੀਸਦ
• 1000 ਛੋਟੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ (0-6 ਦੇ ਗੱਭੇ): 859
ਲੋਧੀਵਾਲ
ਲੋਧੀਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਫ਼ਰੀਕਾ
ਅਫਰੀਕਾ, ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਹਾਂਦੀਪ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 3,03,35,000 ਕਿਮੀ.² (ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਹੈ। ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਹਨ। ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 53 ਦੇਸ਼ ਹਨ। ਸੂਡਾਨ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 2,505,800 ਕਿਮੀ.² ਹੈ। ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 125-145 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਤਨਜਾਨੀਆ ਵਿੱਚ 'ਕਿਲੀਮਨਜਾਰੋ' ਹੈ, ਜੋ 5895 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਝੀਲ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੈਚਮੈਂਟ ਏਰੀਆ 68,880 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।
ਇਸ ਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਹਾਰਾ ਮਾਰੂਥਲ, ਨੀਲ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਫਟ ਵੈਲੀ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹਨ। ਸਹਾਰਾ ਮਾਰੂਥਲ 90 ਲੱਖ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਲਾਨਾ ਵਰਖਾ 100 ਮਿ: ਮੀਟਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ 50 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਪਹੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੀਲ ਦਰਿਆ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਲੰਬਾ ਦਰਿਆ ਹੈ ਜੋ 6695 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ 'ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਸਮੁੰਦਰ' ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਰਿਫਟ ਵੈਲੀ ਜੋ 6000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਅਤੇ 90 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਚੌਡ਼ੀ ਹੈ, ਇਥੋਪੀਆ ਦੀਆਂ ਪਹਾਡ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦੀ ਹੈ।
ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮਹਾਨ ਸਹਾਰਾ ਮਾਰੂਥਲ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮਹਾਨ ਰਿਫਟ ਵੈਲੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਚਾਰਾਗਾਹਾਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਆ ਕੇ ਚਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਇੰਸਦਾਨਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨਸਾਨ (ਹੋਮੋਸੇਪੀਅਨ) ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 60,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਅਫਰੀਕਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਏ।
ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਮਹਾਂਦੀਪ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਮਹਾਂਦਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋ ਕਰਕ ਰੇਖਾ, ਮਕਰ ਰੇਖਾ ਅਤੇ ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾ ਤਿੰਨੋਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹਨ। 1982 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਸੋਧ ਅਨੁਸਾਰ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਰਬਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਈਫ੍ਰੀ ਜਾਂ ਫ੍ਰਾਨ ਤੋਂ ਹੋ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਗੁਫ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਧਾਰਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਫ਼ਰੀ ਓਨ੍ਹਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਗਰ ਕਾਥ੍ਰੇਜ ਦੇ ਕੋਲ ਰਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕਾਥ੍ਰੇਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ 'ਫੋਨੇਸਿਅਨ ਭਾਸ਼ਾ' ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਫ਼ਰੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਧੂਡ਼'। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਫ਼ਰੀ+ਕਾ ਸ਼ਬਦ ਬਣ ਗਿਆ। ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਮੋਸੇਪੀਅਨ ਜਾਂ ਪਹਿਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਜਨਮ ਲਗਭਗ 30 ਤੋਂ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲਿਖਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਨਣ ਮਿਸਰ ਦੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨੀਲ ਨਦੀ ਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸਾ ਤੋਂ 4000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕ ਸੱਭਿਅਤਾਵਾਂ ਨੀਲ ਨਦੀ ਦੀ ਘਾਟੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਆਂ ਅਤੇ ਫੈਲ ਗਆਂ। ਆਰੰਭਿਕ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਭਿਅਤਾਵਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਦੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਸੱਭਿਅਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਾਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਜਿਸਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਨਵੇਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਸਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਬਣਾ ਲਏ ਸਨ। ਸਾ ਧਰਮ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਪੁੱਜਾ। ਸਾ ਤੋਂ 7 ਸ਼ਤਾਬਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਇਸਾ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪਸਾਰ ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁਝ ਸਾਮਰਾਜ ਜਿਵੇਂ ਘਾਨਾ ਸਾਮਰਾਜ, ਓਯੋ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਬੇਨਿਨ ਸਾਮਰਾਜ ਅਛੂਤੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਓਨ੍ਹਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾ। ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਾਲ ਹੀ 'ਅਰਬ ਦਾਸ ਵਪਾਰ' ਦੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਜਿਸਨੇ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। 19 ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਇਹ ਕਾਲ 1951 ਵਿੱਚ ਲੀਬੀਆ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ 1993 ਤੱਕ ਜਿਆਦਾਤਰ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਵਾਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਪਿਛਲੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸੈਨਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਯੁੱਧ, ਜਾਤੀ ਹਿੰਸਾ, ਨਰਸੰਹਾਰ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਹੋਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਉਲੰਘਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕੁਦਰਤੀ ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ
ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਲਵਾਯੂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਬਨਸਪਤੀ ਪਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਛੋਟੇ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਝਾਡ਼ੀਆਂ ਪਾਆਂ ਜਾਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਰੁੱਖ ਨੇਡ਼ੇ-ਨੇਡ਼ੇ ਉੱਗਦੇ ਹਨ। ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ। ਸਾਲ ਭਰ ਵਰਖਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸਮੇਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨਹੀਂ ਝਡ਼ਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਸਦਾਬਹਾਰ ਵਣ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁੱਖ ਹਨ- ਮਹੋਗਨੀ, ਰਬਡ਼, ਤਾਡ਼, ਆਬਨੂਸ, ਗਟਾਪਾਚ੍ਰਾ, ਬਾਂਸ, ਸਿਨਕੋਨਾ ਅਤੇ ਰੋਜਵੂਡ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਰ, ਹਾਥੀ, ਦਰਿਆ ਘੋਡ਼ਾ (ਹਿਪਪੋ), ਚਿੰਪੈਂਜੀ, ਗੋਰੀਲਾ, ਚੀਤਾ, ਮੱਝਾਂ, ਸੱਪ, ਅਜਗਰ ਆਦਿ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਇਹ ਦੂਜਾ ਵਡਾ ਮਹਾਦੀਪ ਹੈਜ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਂਦੀਪ
ਨੇਮਾਰ
ਨੇਮਾਰ ਡਾ ਸਿਲਵਾ ਸੈਂਟੋਸ ਜੁਨਿਔਰ (ਜਨਮ 5 ਫ਼ਰਵਰੀ 1992) ਆਮ-ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੇਮਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਜੋ ਲਾ-ਲੀਗਾ ਵਿੱਚ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਕਲੱਬ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨੇਮਾਰ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ 2012 ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਨੇਮਾਰ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਗਤੀ, ਤੀਬਰਤਾ, ਪ੍ਰੀਖਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੇਲੇ, ਰੋਨਾਲਡਿਨਹੋ ਆਦਿ ਵੀ ਉਸਦੀ ਖੇਡ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸ਼ਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੈਦੂਪੁਰ
ਸੈਦੂਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੁਹੰਮਦ ਗ਼ੌਰੀ
ਮੁਹੰਮਦ ਗੌਰੀ 12ਵੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦਾ ਅਫਗਾਨ ਯੋਧਾ ਸੀ ਜੋ ਗਜਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਗੌਰ ਨਾਮਕ ਰਾਜ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਉਹ 1173 ਈ. ਵਿੱਚ ਗੌਰ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਦੀਪ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਾ ਹਮਲਾ ਮੁਲਤਾਨ (1175 ਈ.) ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ। ਪਾਟਨ (ਗੁਜਰਾਤ) ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਭੀਮ ਦੂਸਰੇ ਉੱਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਗੌਰੀ ਨੇ 1178 ਈ. ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿੰਤੂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਗਿਆ।
ਮੁਹੰਮਦ ਗੌਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤਰਾਈਨ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਲੜਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ। 1191 ਈ. ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਤਰਾਈਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਫਤਹਿ ਹੋਈ ਪਰ ਅਗਲੇ ਹੀ ਸਾਲ 1192 ਈ. ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਨੂੰ ਤਰਾਈਨ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਗੌਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਾਇਆ।
ਮੁਹੰਮਦ ਗੌਰੀ ਨੇ ਚੰਦਾਵਰ ਦੀ ਲੜਾਈ (1194 ਈ.) ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਗਹੜਵਾਲ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਜੈਚੰਦ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ ਸਾਮਰਾਜ ਆਪਣੇ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌਪ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪ ਗਜਨੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। 15 ਮਾਰਚ 1206 ਈ. ਨੂੰ ਮੁਹੰਮਦ ਗੌਰੀ ਦੀ ਗਜਨੀ ਵਿੱਚ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੋਰੀ ਦੇ ਗੁਲਾਮ ਕੁਤੁਬੁੱਦੀਨ ਐਬਕ ਨੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ੁਲਾਮ ਖ਼ਾਨਦਾਨ
ਰੂਪੀ ਗਿੱਲ
ਰੂਪੀ ਗਿੱਲ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਗੁਰਨਾਮ ਭੁੱਲਰ ਦੇ ਗੀਤ "ਡਾਇਮੰਡ" ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਅਸ਼ਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਗੋਮਾਂਗ ਕੋ
ਗੋਮਾਂਗ ਕੋ ਝੀਲ ( ਜਿਸਨੂੰ ਗੁਓਮਾਂਗ ਕੁਓ ਅਤੇ ਗੁਓਮਾਂਗਕੂਓ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਚੀਨ ਦੇ ਤਿੱਬਤ ਆਟੋਨੋਮਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਗਕੂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜ਼ੈਨਜ਼ਾ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਗ੍ਰੇਬੇਨ ਬੇਸਿਨ ਝੀਲ ਹੈ।  ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਗੋਮਾਂਗ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਾਈਲਿੰਗ ਝੀਲ ਵੱਲ ਇਸ ਦੇ ਆਊਟਲੇਟ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿੱਬਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਭਰਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮ
ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਸ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ (ਸਿਰਫ ਮੁੰਡੇ) ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਟੈਸਟ ਦਾ ਨਤੀਜਾ 5 ਮਿੰਟਾਂ ਅੰਦਰ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਉਮੀਦਵਾਰ ਡੋਪ ਟੈਸਟ 'ਚੋਂ ਪਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਗਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦੌੜ
ਤੀਸਰਾ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ 1600 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੌੜ 6.30 ਮਿੰਟਾਂ 'ਚ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ।
ਹਾਈ ਜੰਪ
1.10 ਮੀਟਰ ਉੱਚੀ ਛਾਲ (ਹਾਈ ਜੰਪ) ਦੇ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਮੌਕੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਲੌਂਗ ਜੰਪ
3.80 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਛਾਲ (ਲੌਂਗ ਜੰਪ) ਦੇ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਮੌਕੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਸੀ. ਸੀ. ਟੀ. ਵੀ. ਕੈਮਰੇ
ਭਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਪੁਲਸ ਮਹਿਕਮੇ ਦੀ ਤੀਜੀ ਅੱਖ (ਸੀ. ਸੀ. ਟੀ. ਵੀ. ਕੈਮਰੇ) ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪੂਰੇ ਗਰਾਊਂਡ 'ਤੇ ਰਹੇਗੀ। ਭਰਤੀ ਦੀ ਹਰ ਹਰਕਤ ਦਾ ਵਿਭਾਗ ਕੋਲ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਲਈ ਗਰਾਊਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਮਰੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਲਿੰਕ ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ http://punjabpolicerecruitment.in/
ਸੁਰਭੀ ਜੇਵੇਰੀ ਵਿਆਸ
ਸੁਰਭੀ ਜਾਵੇਰੀ ਵਿਆਸ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Surbhi Javeri Vyas) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਰਭੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਚੇਨਕੋਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੁਝ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚੇਨਕੋਲ ਅਤੇ ਪਲਨਾਤੀ ਪੌਰੁਸ਼ਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸੁਰਭੀ ਜਾਵੇਰੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਧਰਮੇਸ਼ ਵਿਆਸ, ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਅਰਾਧਨਾ, ਰੁਪਿਓ ਨਚ ਨਚਾਵੇ, ਤਮਰਾ ਭਾਈ ਫੁਲਟੂ ਫਟਕ, ਭਲੇ ਪਧਰਿਆ ਅਤੇ ਪਚੀ ਕਹੇਤਾ ਨਹੀਂ ਕੇ ਕਹਿਊ ਨਹੋਤੂ ਵਰਗੇ ਕਈ ਗੁਜਰਾਤੀ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਚ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ।
ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕਮਲੇਸ਼ ਓਜ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਪ੍ਰੇਮਨੋ ਪ੍ਰਾਈਮ ਟਾਈਮ ਲਗਭਗ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਸਫ਼ਰ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਬਿੰਦੂਮਾਧਵ ਖੀਰੇ
ਬਿੰਦੂਮਾਧਵ ਖੀਰੇ ਪੁਣੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.+ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਪਾਥਿਕ ਟਰੱਸਟ ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਐਨ.ਜੀ.ਓ. ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ+ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮੈਨ ਹੈਵਿੰਗ ਸੈਕਸ ਵਿਦ ਮੈਨ (ਐਮ.ਐਸ.ਐਮ.) ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਸਮਪਾਥਿਕ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਨਾਟਕ, ਛੋਟੀਆਂ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰਪੂਰ ਕਿਤਾਬਚੇ ਸਮੇਤ ਕਾਲਪਨਿਕ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਲਪਨਿਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗਕਤਾ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਖੀਰੇ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਯੂ.ਐਸ.-ਅਧਾਰਤ ਆਈ.ਟੀ. ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਛੱਡ ਕੇ 2000 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਪੁਣੇ ਪਰਤ ਆਇਆ ਸੀ। ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਸਥਿਤ ਭਾਰਤੀ ਗੇਅ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਟ੍ਰਿਕੋਨ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬਿੰਦੂਮਾਧਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੇਅ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ। ਭਾਰਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਅਤੇ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਕਵੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਠਹਿਰਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ; ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਸਮਪਾਥਿਕ ਟਰੱਸਟ
ਅਸ਼ੋਕ ਰਾਓ ਕਵੀ ਅਤੇ ਹਮਸਫ਼ਰ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਬਿੰਦੂਮਾਧਵ ਖੀਰੇ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮਪਾਥਿਕ ਟਰੱਸਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਸਮਪਾਥਿਕ ਟਰੱਸਟ ਨੇ ਪੁਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ, ਦਖ਼ਲ ਦੇਣ ਅਤੇ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਪੁਣੇ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡ
ਬਿੰਦੂਮਾਧਵ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਪ੍ਰਾਈਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ 100 ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਹਿਲੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 2018 ਤੱਕ ਇਹ ਵਧ ਕੇ 800 ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਅਦਵੈਤ ਕੁਈਰ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ
ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਚੰਗਾ ਮਾਧਿਅਮ ਹਨ, ਬਿੰਦੂਮਾਧਵ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਪਹਿਲਾ ਪੁਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਫੰਡ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਡੀਕ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਦਸੰਬਰ 2017 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਲਈ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੁਕਨਾਇਕ - ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਾਹਿਤ ਉਤਸਵ
ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਲੇਖਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਮੁਕਨਾਇਕ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਸਾਹਿਤ ਉਤਸਵ ਬਿੰਦੂਮਾਧਵ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁਕਨਾਇਕ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਮੁਕਨਾਇਕ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾ ਮਰਾਠੀ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਸਾਹਿਤ ਉਤਸਵ ਪੁਣੇ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੇਅ, ਲੈਸਬੀਅਨ, ਟਰਾਂਸ-ਪਰਸਨ ਜੋ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਿੰਟ/ਪ੍ਰੈੱਸ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕ ਵੀ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਨੇ ਇਸ ਉਤਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ। ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੈਸ਼ਨ ਵੀ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ।
ਪੁਣੇ ਪ੍ਰਾਈਡ 2017
2017 ਵਿੱਚ, ਪੁਣੇ ਪ੍ਰਾਈਡ ਮਾਰਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਪੁਣੇ ਪ੍ਰਾਈਡ ਦੇ ਆਯੋਜਕ ਬਿੰਦੂਮਾਧਵ ਖੀਰੇ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਬਿੰਦੂਮਾਧਵ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਡ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਪ੍ਰਾਈਡ ਡੇ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 800 ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਇਕਜੁੱਟਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਏ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਬੀਜੀਟੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ
ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ
ਮਿਸਲ ਭੰਗੀਆਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿਸਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਿਸਲ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਸਲ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਲਾਹੌਰ, ਗੁਜਰਾਤ, ਚਿਨਿਓਟ ਆਦਿ ਇਲਾਕਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦਬਦਬਾ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਮਿਸਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਸਲ ਦੇ ਅਰੰਭ ਸਮੇਂ ਇਸ ਕੋਲ 12 ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਲਗਭਗ ਘੋੜਸਵਾਰ ਫੌਜੀ ਸਨ।
ਇਸ ਮਿਸਲ ਦਾ ਨਾਂ 'ਭੰਗੀ' ਇਸ ਲਈ ਪਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਮਿਸਲ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਉੱਗਣ ਵਾਲੇ ਭੰਗ ਦੇ ਬੂਟੇ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਿਦਵਾਨਾ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਸ 'ਸੋਮਰਸ' ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਉਹ ਭੰਗ ਦਾ ਰਸ ਹੀ ਹੈ। ਮੈਡੀਸਨ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕੈਨਾਬਿਸ ਸਟੀਵਾ (Cannabis Stiva) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਰੂਆਨਾ (Marijuana) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਫ਼ਜ਼ ਮੈਕਸੀਕਨ ਅਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚੋਂ ਉਪਜਿਆ ਹੈ ਤੇ ਲਗਭਗ 1930 ਤੋਂ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹੋਇਆ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਭੰਗ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੁੱਕੀ ਭੰਗ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਘੋਟ ਕੇ, ਉਬਾਲ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਸੁੱਖਨਿਧਾਨ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਖ਼ਸਖ਼ਸ, ਬਦਾਮ, ਅਲਾਇਚੀ, ਚਾਰ ਮਗ਼ਜ਼ ਆਦਿ (ਸ਼ਰਦਾਈ ਵਾਲਾ ਸਾਰਾ ਮਸਾਲਾ) ਪਾ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵਾਦੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਦਾ ਬਾਨੀ ਛੱਜਾ ਸਿੰਘ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਪੰਜਵੜ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਮਕਾਲੀ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਖੰਡੇ ਦਾ ਪਾਹੁਲ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੋਲੋਂ ਛਕਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਕਰੀਬੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਭੋਮਾ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਜੱਟ ਵਸਨੀਕ ਪਿੰਡ ਹੰਗ (ਨੇੜੇ ਬਧਨੀ, ਮੋਗਾ) ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਣਿਆਂ। 1739 ਵਿੱਚ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਝੜਪਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਚੰਗਾ ਨਾਂ ਕਮਾਇਆ। 1746 ਵਿੱਚ ਭੋਮਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਉਪਰੰਤ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਮਿਸਲ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਣਿਆਂ। ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਭੋਮਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਗੋਦ ਲਿਆ ਬੇਟਾ ਅਤੇ ਭਤੀਜਾ ਵੀ ਸੀ। ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦਲ ਖਾਲਸਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਅਤੇ ਤਰੁਨਾ ਦਲ ਦਾ ਮੁਖੀਆ ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਟੜਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਭੰਗੀਆਂ ਉਸਾਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਅਰੰਭ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।
ਭੰਗੀਆਂ ਦੀ ਤੋਪ
'ਤੋਪ-ਏ-ਜ਼ਮਜ਼ਮਾ' ਜਾਂ ਭੰਗੀਆਂ ਦੀ ਤੋਪ ਸ਼ਾਹਰਾਹ-ਏ-ਕਾਇਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਤੋਪ ਡਿਊਕ ਆਫ਼ ਐਡਨਬਰਗ ਦੀ ਲਾਹੌਰ ਫੇਰੀ ਸਮੇਂ ਫਰਵਰੀ 1870 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਜਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਥੇ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਭੰਗੀਆਂ ਦੀ ਤੋਪ ਇੱਕ ਸਦੀ ਤੱਕ ਕਈ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਇਸ ਦਾ ਦਹਾਨਾ (ਮਜ਼ਲ) ਸਾਢੇ ਨੌਂ ਇੰਚ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਪ ਨੂੰ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰੇ ਆਲਾ ਸ਼ਾਹ ਵਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਸ਼ਾਹ ਨਜ਼ੀਰ ਨੇ 1169 ਹਿਜਰੀ (1755-56 ਈਸਵੀ) ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਤਰੀਕ ਤੋਪ ਦੇ ਉਪਰ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। 1802 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭੰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਇਸ ਤੋਪ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਤੋਪ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਡਸਕਾ, ਕਸੂਰ, ਸੁਜਾਨਪੁਰ, ਵਜ਼ੀਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਮੁਲਤਾਨ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਘੇਰੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਤੋਪ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ
ਵੈੱਬ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਬਹੁਤੇ ਸਿਸਟਮ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਰਵਰ ਸਾਈਡ ਕੈਚਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਡਬਲਯੂਸੀਐਮਐਸ ਅਕਸਰ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ,ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਵਿਜ਼ਿਟ ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬ੍ਰਾਅਉਜ਼ਰ-ਅਧਾਰਤ ਇੰਟਰਫੇਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਚਰਬੀ ਦੇ ਗ੍ਰਾਹਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਮਰੱਥਾ
ਇੱਕ ਵੈੱਬ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵੈੱਬ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਚਟੀਐਮਐਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਚਿੱਤਰ, ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਹਨ। ਇੱਕ ਡਬਲਯੂਸੀਐਮਐਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਆਡਿਟ, ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਟਾਈਮਲਾਈਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਡਬਲਯੂਸੀਐੱਮਐਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ:
ਕਿਸਮਾਂ
ਇੱਕ ਡਬਲਯੂਸੀਐਮਐਸ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਰਤ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਆਫਲਾਈਨ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ, ਆਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ, ਅਤੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ। ਇਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਡਬਲਯੂਸੀਐਮਐਸ ਲਈ ਤੈਨਾਤੀ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਵੈਬ ਪੇਜਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਟੈਂਪਲੇਟਸ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ
ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਮੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਨਮੂਨੇ ਲਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਐਚਟੀਐਮਐਲ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉਪਯੋਗਕਰਤਾ ਪੇਜ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਵੈੱਬ ਕੈਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਐਚਟੀਐਮਐਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਓਪਨ ਸੋਰਸ ਡਬਲਯੂਸੀਐਮਐਸਐਸ ਐਡ-ਆਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਿਸਟਮ ਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੋਰਮ, ਬਲੌਗ, ਵਿਕੀ, ਵੈਬ ਸਟੋਰ, ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਪਰਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੂਡੁਲੇਸ, ਨੋਡ, ਵਿਡਜਿਟ, ਐਡ-ਆਨ, ਜਾਂ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨਜ।.
ਨਾਨਕਾ ਮੇਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਆਹ
ਮੰਗੂਪੁਰ
ਮੰਗੂਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਠਸਕਾ ਮੀਰਾਂ ਜੀ
ਠਸਕਾ ਮੀਰਾਂ ਜੀ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਠਸਕਾ ਮੀਰਾਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਾਂਝ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਕਾਲ ਦੇ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਪੀਰ ਸ਼ਾਹ ਭੀਖ ਦੇ ਘੜਾਮ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪਿੰਡ ਠਸਕਾ ਮੀਰਾਂ ਜੀ ਸਿਰਨਾਵੇਂ ਹੇਠ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।
ਪਿੰਡ ਬਾਰੇ
ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਪਠਾਣਾ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ 28 ਨਵੰਬਰ 1709 ਦੇ ਦਿਨ ਠਸਕਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਉੱਤੇ ਸਿਜਦਾ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਪੀਰ ਸ਼ਾਹ ਭੀਖ ਮੀਰ (ਭੀਖਨ ਸ਼ਾਹ) ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਠਸਕਾ ਮੀਰਾਂ ਜੀ ਨੂੰ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ (1707-1712 ਈਸਵੀ) ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਗੀਰ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਟੇਡੀਅਮ ਤੇ ਕੋਚ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਠਸਕਾ ਮੀਰਾਂ ਜੀ ਦੀ ਹੋਣਹਾਰ ਕੋਮਲਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਪੁੱਤਰੀ ਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗੋਰਾਇਆ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਕੌਮੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗ਼ਮਾ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗ਼ਮਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪੱਲਵੀ ਸਿੰਘ
ਪੱਲਵੀ ਪਦਮ-ਉਦੈ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Pallavi Padma-Uday) ਉਸਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਨਾਮ ਪੱਲਵੀ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵਪਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਲਿਖਤ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਓਰੀਸਨ ਇਨ ਦ ਡਾਰਕ ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 'ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਗਰਾਊਂਡ ਆਇਰਲੈਂਡ' ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿਊਰਟ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ਼ ਲਿਟਰੇਚਰ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਆਇਰਲੈਂਡ ਗਾਲਵੇ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਪੰਚ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਲਾਨਾ ਕਾਵਿ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ 40 ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ।
ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਪੱਲਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਬਿਹਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਨਾਮ ਪਦਮਾ-ਉਦੈ ਉਸਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਪਿਤਾ ਉਦੈ ਅਤੇ ਉੱਦਮੀ ਮਾਂ ਪਦਮਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਐਂਡ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਤੋਂ ਆਰਥਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੇਲਫਾਸਟ ਵਿੱਚ ਕੁਈਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇਕਨਾਮਿਕ ਹਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਕੋਲ ਦੋ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਆਰਥਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ। ਉਸਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ, ਚੇਨਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਣਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਅਤੇ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।
ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ
ਪੱਲਵੀ ਨੇ ਉੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਟੀਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਿਊਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ, ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼, ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਮਿੰਟ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਵਪਾਰ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਨੀਤੀ, ਸਭਿਆਚਾਰ, ਜਾਤ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਲੰਬੇ ਫਾਰਮ ਅਤੇ ਉੱਦਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਕਾਲਮ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਅਖਾੜਾ
ਅਖਾੜਾ  ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਗਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਸੋਚ
ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ( ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ : Your Own Thought) ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅੰਸ਼ੁਮਨ ਭਗਤ ਦੀ 2018 ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ । ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੋਵਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਵਿਚਾਰ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸੰਖੇਪ
ਅੱਜ ਦੀ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨੂੰ "ਸੋਚ" ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਸੋਚ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਲਿਖਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ। ਮਦਦ ਪੁਸਤਕ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰੇਗੀ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ "ਕਿਤਾਬਾਂ ਹੀਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤੀ ਹਨ"
ਮਸੇਰੂ
ਮਸੇਰੂ ਲਿਸੋਥੋ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਸੇਰੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਵੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਸੋਥੋ-ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਕਾਲਦਨ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਲਿਸੋਥੋ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਲੰਮਾ-ਚੌੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 227,880 (2006) ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਕੈਂਪ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ 1869 ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨੀਆ ਅਧੀਨ ਰਾਜ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ 1966 ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮਸੇਰੂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸਿਸੋਥੋ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਭਾਵ "ਲਾਲ ਪੱਥਰ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ" ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਸੋਥੋ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪੋਰਤੋਮਰੀਨ ਦਾ ਸਾਨ ਜੁਆਂ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਪੋਰਤੋਮਰੀਨ ਦਾ ਸਾਨ ਜੁਆਂ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਜਾਂ ਸੇਂਟ ਨਿਕੋਲਸ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ) ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਾਲੀਸੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਜੇਰੂਸਿਲਮ ਦੇ ਸੇਂਟ ਜਾਨ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ- ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸਤਾਵਾਂ
ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹਿਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਦੋਹਾਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੈਰਲ ਗੁੰਬਦਦਾਰ ਛੱਤ, ਇੱਕ ਗੋਲਾਈਦਾਰ ਵਾਧਰਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਗੁਰਮੀਤ ਸਾਜਨ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਰੀਲੀ ਗੌਤਮ
ਸੁਰੀਲੀ ਗੌਤਮ ਭੱਟੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Surilie Gautam Bhatti; ਜਨਮ 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1990) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮੁਕੇਸ਼ ਗੌਤਮ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਯਾਮੀ ਗੌਤਮ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਸੋਨੀ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਮੀਟ ਮਿਲਾ ਦੇ ਰੱਬਾ ਨਾਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਪਾਵਰ ਕੱਟ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਨਵੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਵਿਤਾ ਭੱਟੀ ਅਤੇ ਮਰਹੂਮ ਭਾਰਤੀ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗਕਾਰ ਜਸਪਾਲ ਭੱਟੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਸਰਾਜ ਸਿੰਘ ਭੱਟੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਾਈਪੀਐਸ ਮੋਹਾਲੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ SD ਕਾਲਜ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੀਡੀਆ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਇਵੈਂਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ (4 ਮਾਰਚ 1883 – 12 ਦਸੰਬਰ 1942),ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਾਣੇ ਗਏ, 1911 ਤੋਂ 1923 ਤੱਕ ਨਾਭਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਹੇ। 1923 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਗੱਦੀ ਤੋਂ ਲਾਹ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਇਨਕਲਾਬੀ ਬਣ ਗਏ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਮਾਰਚ ਨੂੰ 1883 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਲਹਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਹੰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਅਕਾਲੀਆਂ ਦਾ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਥ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਰਫ਼ ਨਾਭਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਪੁਰਜ਼ੋਰ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਰੋਸ ਦਿਨ ਮਨਾਉਣ ਹਿੱਤ ਕਾਲੀਆਂ ਦਸਤਾਰਾਂ ਸਜਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨਾਭਾ ਨੇ ਤਾਂ ਆਪ ਵੀ ਕਾਲ਼ੀ ਦਸਤਾਰ ਸਜਾਈ ਅਤੇ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਸੰਬੰਧੀ ‘ਅਰਦਾਸ ਦਿਨ’ ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਛੁੱਟੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਬੜੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਤਾਂ ਕਾਲ਼ੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਪੱਗਾਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਕੇ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਟਿਆਲੇ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬੜੇ ਡੂੰਘੇ ਸਨ। ਓਹਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਦੋਹਾਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿਚ ਝਗੜੇ ਵਾਲੇ ਨੁਕਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਜੱਜ ਨੂੰ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਜੱਜ ਨੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ (ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਅਪਰੈਲ, 1923) ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜੂਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਅਪਣੀ ਰੀਪੋਰਟ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਕੋਲ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿਤੀ। ਮਗਰੋਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਏਜੰਟ ਕਰਨਲ ਮਿੰਚਨ ਨੇ ਇਸ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨਾਭਾ ਨੂੰ ਕਸੌਲੀ ਬੁਲਾਇਆ। ਦੋਵੇਂ ਜਣੇ 5 ਜੂਨ, 1923 ਦੇ ਦਿਨ ਕਸੌਲੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ। ਕਰਨਲ ਮਿੰਚਨ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨਾਭਾ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿਤੀ ਕਿ ਰੀਪੋਰਟ ਨੂੰ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਰਖਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਤਖ਼ਤ ਛੱਡ ਕੇ ਰਿਆਸਤ ਨੂੰ ਅਪਣੇ ਨਾਬਾਲਗ਼ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਕਸੌਲੀ ਤੋਂ ਮੁੜਨ ਮਗਰੋਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨਾਭਾ, ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਹਾਲਤ ਦੱਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵਲੋਂ ਪੂਰੀ ਮਦਦ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਕਰਨਲ ਮਿੰਚਨ ਬਹੁਤ ਚਾਲਾਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਖ਼ੀਰ 7 ਜੁਲਾਈ, 1923 ਦੇ ਦਿਨ ਮਹਾਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਤਖ਼ਤ ਛੱਡਣ ਦੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਉੱਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਵਾ ਲਏ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਮਿੰਚਨ, ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫ਼ੌਜਾਂ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਫ਼ੌਜੀ ਅਮਲਾ ਅਤੇ ਗੱਡੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਨਾਭੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਤੇ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਨਿਜ਼ਾਮ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਭੇਜ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਦੋਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਝਗੜੇ ਸੰਬੰਧੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਫ਼ਦ ਵੀ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਪਰ ਨਾਭਾ ਰਾਜੇ ਨੇ ‘ਬੀਮਾਰ’ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਇਸ ਦੀ ਖ਼ਬਰ 9 ਜੁਲਾਈ, 1923 ਦੇ ਦਿਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੁੱਜੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸਤ
ਹੁਸੈਨਪੁਰ, ਜਲੰਧਰ
ਹੁਸੈਨਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਸਮਾਜ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਇਕਾਈ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਵਿਆਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਹੋਂਦ ਕਾਇਮ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਮੇਲ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਮੇਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਰਸਮਾਂ-ਰੀਤਾਂ, ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਮਿਲਵਰਤਨ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਹੋਂਦ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਵੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ।
ਪੁੰਨ ਦਾ ਵਿਆਹ
ਇਹ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸਾਧਾਰਨ ਵੰਨਗੀ ਹੈ। ਇੱਜ਼ਤਦਾਰ ਘਰਾਣੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੀ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਨਿਆ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ ਇਹ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੜਕਾ-ਲੜਕੀ ਇੱਕ ਜਾਤ ਦੇ ਹੋਣ। ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ ਗੋਤਾਂ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਨ ਗੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਉਂ ਪਿਉਂ ਮਾਂ, ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਅਤੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗੋਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਰਿਸ਼ਤੇ ਪਿੰਡੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੰਨਗੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਬਕਾਇਦਾ ਬਰਾਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ ਜਾਂ ਫੇਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੜਕੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਾਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਡੋਲੀ ਤੋਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੁੰਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਵਿਆਹ ਦੀ ਵੰਨਗੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ।
ਵੱਟੇ ਦਾ ਵਿਆਹ
ਵੱਟੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਦੀ ਭੈਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇੜਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੀ ਲੜਕੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪਤਨੀ ਦੇ ਭਰਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹੋਵੇ।ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਪੈਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੀ ਇਹ ਕਿਸਮ ਕਈ ਜਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੀ ਇਹ ਕਿਸਮ ਆਮ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੈ।
ਮੁੱਲ ਦਾ ਵਿਆਹ
ਵਿਆਹ ਦੀ ਇਸ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ ਲੜਕੇ ਵਾਲੇ ਲੜਕੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਲੜਕੀ ਖ਼ਰੀਦ ਲੈਦੇ ਹਨ ਅਰਥਾਤ ਮੁੰਡੇ ਵਾਲੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਲਾੜੀ ਘਰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਆਹ ਦੀ ਇਹ ਕਿਸਮ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਛੋਟੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਜੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਪੱਖੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਮੁੰਡਾ ਵਡੇਰੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹੋਵੇ ਉਹ ਵੀ ਮੁੱਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਆਹ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਾਰਨ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਲੜਕਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਵਲੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਸੀ।ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਠੇਕਾ ਸੀ। ਕਿਓਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੁੱਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅੱਜ ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਕਿਸਮ ਹੈ।
ਕਰੇਵਾ
ਵਿਆਹ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਜੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਅਤੇ ਮਰਦ ਦਾ ਬਕਾਇਦਾ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕੋਈ ਜਰੂਰਤਮੰਦ ਔਰਤ ਆਪੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਰਿਸਤੇਦਾਰ ਵਿਚੋਲੇ ਰਾਹੀ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਕਾਇਮ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿਸੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪੂੰਨ ਦਾ ਸਾਥ ਨਾ ਜੁੜੇ, ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਸਾਕ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਮਰ ਗਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕੀ ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਜਪੂਤ ਤੇ ਜੱਟ ਕਬੀਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ।ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਖਿਆਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਦੀ ਇਹ ਵੰਨਗੀ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਹੀ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਰੋਤਾ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਜੱਟ ਤੇ ਬਾਣੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ:
ਜੱਟੀ ਹੋਵਾ ਹੋਰ ਕਰਲਾਂ ਮੇਰੀ ਚੰਦਰੀ ਦੀ ਜਾਤ ਕਰਿਆੜੀ।
ਚਾਦਰ ਪਾੳਣੀ
ਵਿਆਹ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਧੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਬੱਝਣ ਵਾਲੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਕੋਲ-ਕੋਲ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਉੱਪਰ ਚਾਦਰ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਧਵਾ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਪੁਨਰ ਵਿਆਹ ਇਸ ਵਿਧੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਬਾਲ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵੀ ਵੇਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਰੰਡੇਪੇ ਵਿੱਚ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਸਮਾਜਿਕ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਨਕੂਲ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੁਨਰ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰੀਤ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮਕਬੂਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਚੱਲਦਿਆ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਤੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰਜ਼ੀ ਨਾ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇੱਕ ਧਿਰ ਵਧੀਕੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਦਾ ਭਰਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਦਰ ਦੀ ਰਸਮ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੀ ਮੁੱਖ ਰਸਮ ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ। ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਵਿਧਵਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਿੱਟੀ ਚਾਦਰ ਨੂੰ ਜਿਸਦੀਆਂ ਚਾਰੇ ਕੰਨੀਆਂ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਰੰਗੀਆਂ ਹੋਣ ਵਿਧਵਾ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਦੇ ਕੇ ਉਸਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਗਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰਸਮ ਸਮੇਂ ਪੰਡਿਤ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਇਹ ਰਸਮ ਕਈ ਵਾਰ ਗੁਰੁ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਿਆਰ ਵਿਆਹ
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਵਿਆਹ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਭਾਵ ਉਸ ਕਿਸਮ ਤੋਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੁੰਡਾ ਅਤੇ ਕੁੜੀ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲੈਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕਿਸਮ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਸੀ ਪਰ ਅੱਜਕਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤਾਵੀ ਵਿਆਹ
ਪ੍ਰ੍ਤਾਵੀ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਭਾਵ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਪਰਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਰਖ ਉਸਦੀ ਸ਼ਰੀਰਕ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਚਲਾਕੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਮੁੰਡਾ ਪਰਖ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਉਤਰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਆਪਣੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ।
ਅਪਹਰਣ ਵਿਆਹ
ਇਹ ਵਿਆਹ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡੇ ਵੱਲੋਂ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਦੀ ਇਹ ਕਿਸਮ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਹ
ਕਿਰਨ ਜੱਸਲ
ਕਿਰਨ ਜੱਸਲ (ਜਨਮ 13 ਮਾਰਚ 1996) ਹੈ, ਇੱਕ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਜੇਤੂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਮਲੇਸ਼ੀਆ 2016 ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸਨੇ ਮਨੀਲਾ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ 30 ਜਨਵਰੀ 2017 ਨੂੰ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2016 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਕਿਰਨ ਜੱਸਲ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਮਾਰਚ 1996 ਨੂੰ ਸੁਬਾਂਗ ਜਯਾ, ਸੇਲੰਗੋਰ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਕਿਰਨਮੀਤ ਕੌਰ ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੱਸਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ 21 ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸੂਬੇ ਸੇਲਾਂਗੋਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੁਬਾਂਗ ਜਯਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੱਸਲ ਚਾਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਵਕੀਲ ਰਣਜੀਤ ਕੌਰ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿਸ਼ਵ 2015 ਜੇਤੂ ਸੀ। ਉਹ ਅੰਤ ਨੂੰ ਡੈਂਟਿਸਟਰੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।  ਜੱਸਲ ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ 2016 ਵਿੱਚ ਤਹਿ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ, "ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ" ਡੈਂਟਿਸਟਰੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡੇਗੀ।  ਜੱਸਲ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਓਥੋਰਡੌਨਟਿਕ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ  ਸੁਪਨਾ  ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਹੈ। ਕਿਰਨ ਦੀ ਭੈਣ ਰਣਮੀਤ ਵੀ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਡਾਕਟਰ ਹੈ।
ਜੱਸਲ ਭੈਣਾਂ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ (1994) ਸੁਸ਼ਮਿਤਾ ਸੇਨ ਅਤੇ ਮਿਸ ਵਰਲਡ (1994) ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਦਰਸ਼ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਮਲੇਸ਼ੀਆ 2016
ਜੱਸਲ ਨੂੰ 30 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਗੋਲਡਨ ਹਾਰਸਜ਼ ਹੋਟਲ, ਸੇਰੀ ਕੇਮਬਾਂਗਨ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪੈਲਸ ਵਿਖੇ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਮਲੇਸ਼ੀਆ 2016 ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਟਾਈਟਲਹੋਲਡਰ, ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਮਲੇਸ਼ੀਆ 2015, ਵਨੇਸਾ ਤੇਵੀ ਨੇ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਖ਼ਿਤਾਬ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੂੰ "ਮਿਸ ਮਾਈ ਡੈਂਟਿਸਟ ਵਿਨਿੰਗ ਸਮਾਈਲ" ਸਬਸਿਡਰੀ ਟਾਈਟਲ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2016
Jਜੱਸਲ ਨੇ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2016 ਵਿੱਚ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਿਸ ਵੈਨਜੂਏਲਾ ਅਤੇ ਜੇਤੂ ਮਿਸ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਖਰ 10 ਸਰਬੋਤਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਸਟਿਊਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ। ਜੱਸਲ ਨੇ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2016 ਵਿੱਚ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਿਸ ਵੈਨਜੂਏਲਾ ਅਤੇ ਜੇਤੂ ਮਿਸ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਖਰ 10 ਸਰਬੋਤਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਸਟਿਊਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਪੀਟਰੋਨਾਸ ਟਿਨ ਟੌਵਰਜ਼ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਟਵਿਨ ਟਾਵਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਸਟਿਊਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਸਟੂਮ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਰਿਜ਼ਮਾਨ ਰੁਜੈਨੀ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਗਾਊਨ ਵੀ ਬਣਾਇਆ।
ਮਾਡਲਿੰਗ
ਜੈਸਲ ਡੇਬਰਾ ਹੈਨਰੀ ਅਤੇ ਸੁਪਰਮਾਡਲ, ਅੰਬਰ ਚਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਲਾਈਫ ਹੇਅਰ ਫੈਸ਼ਨ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ 2016 ਲੌਰੀਅਲ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਕਲਰ ਲਈ ਤੁਰੀ ਸੀ।
ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਕੰਮ
ਸਲ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਏਡਜ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਲਈ ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ ਰਾਜਦੂਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਔਰਤ ਮਾਡਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੇਲੰਗੋਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2016 ਉਮੀਦਵਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਮਲੇਸ਼ੀਆ
ਐਨੀ ਬਰੌਂਟੀ
ਐਨੀ ਬਰੌਂਟੀ ( 17 ਜਨਵਰੀ 1820 – 28 ਮਈ 1849) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵਿਤਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਐਕਸ਼ਨ ਬੈੱਲ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਹੇਠ ਜੰਗਲੀ ਦੇ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਹਾਲ ਡਿੱਗ ਲਿਖਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ
ਲੋਕਾਚਾਰ
ਲੋਕਾਚਾਰ ਉਹ ਨਿਯਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਤੇ ਸਮਾਜ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਬੜ੍ਹਾ ਕੁਝ ਲੋਕਾਚਾਰ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਸਿਰਫ ਇਸ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਅਜਿਹੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਇਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ,ਸਿਵਾਇ ਮਨ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਦੇ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ। ਲੋਕਾਚਾਰ ਅਜਿਹੇ ਨਿਯਮ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਫੋਕਵੇਜ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਨਿਖੇੜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਨਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ 'ਸਮਨਰ' ਸੀ।
ਲੋਕਾਚਾਰ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੀ ਨਾ ਕੋਈ ਬਹੁਤੀ ਸਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸਿਵਾਇ ਇਸਦੇ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਨੱਕ ਮੂੰਹ ਵੱਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸਖ਼ਤੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮੇਲ ਜੋਲ ਘੱਟ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਜਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ:-
ਪਚਾਕੇ ਮਾਰ ਕੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਜੇਲ੍ਹ ਨਹੀਂ ਭਿਜਵਾ ਸਕਦੇ ।ਸਗੋਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਖਾਣੇ ਦੇ ਮੇਜ ਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਉਠਾ ਸਕਦੇ।ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੇ ਉਸ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਓ ਜਾਂ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਦਾਅਵਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਬੁਲਾਓ ਪਰ ਇਹ ਸਜਾ ਵੀ ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਦੇ ਸਕੋ ਜੇ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਈ ਸਮਾਜਿਕ ਹਸਤੀ ਹੈ ਤਾਂ।ਫਿਰ ਬਰਦਾਸਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਲਿਬਾਸ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਰਹੁ ਰੀਤਾਂ ਮੰਨਣ ਜਾਂ ਨਾ ਮੰਨਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਵਰਤ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੱਕ ਮੂੰਹ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਈ ਗਈ ਗੱਲ ਕਰ ਛੱਡਦੇ ਹਾਂ।
ਸਿੰਥੀਆ ਲੈਨਨ
ਸਿੰਥੀਆ ਲਿਲੀਅਨ ਲੈਨਨ (ਨੂ ਪਾਉੱਲ; 10 ਸਤੰਬਰ 1939 - 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2015) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜਾਨ ਲੈਨਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਜੂਲੀਅਨ ਲੈਨਨ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਪੱਛਮੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਰਲਲ ਪਨਿਨੀਸੁਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਲੇਕ ਦੇ ਮੱਧ-ਵਰਗ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ। 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੂਨੀਅਰ ਆਰਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿਵਰਪੂਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਜੌਹਨ ਲੈਨਨ ਨੇ ਵੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ; ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਪਾਵੇਲ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਜਾਨ, ਬੀਟਲਸ ਨਾਲ ਹੈਮਬਰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤ, ਮਿਮੀ ਸਮਿਥ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਬੈਡਰੂਮ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।  ਪੋਵਲ ਦੇ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦਾ ਅਤੇ ਜੌਨ ਦਾ ਵਿਆਹ 23 ਅਗਸਤ, 1962 ਨੂੰ ਲਿਵਰਪੂਲ ਵਿੱਚ ਮਾਉਂਟ ਪਲੇਸੈਂਟ ਰਜਿਸਟਰ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1964 ਤੋਂ 1968 ਤਕ ਉਹ ਵਾਈਬ੍ਰਿਜ ਦੇ ਸਰੀ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਕੇਨਵੁੱਡ 'ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਿਤਾਈ। 1968 ਵਿੱਚ, ਜਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਪਾਨੀ ਅਵਾਂਟ-ਗਾਰਡ ਸੰਕਲਪੀ ਕਲਾਕਾਰ ਯੋਕੋਨ ਓਨੋ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਜੋੜੇ ਦੇ ਤਲਾਕ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 8 ਨਵੰਬਰ 1968 ਨੂੰ ਓਨੋ ਨਾਲ ਜੌਹਨ ਦੀ ਵਿਭਚਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ' ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲਿਸ਼ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2015
ਮੈਰੀਪੁਰ
ਮੈਰੀਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਸੂਲਪੁਰ, ਮੱਲਾ
ਰਸੂਲਪੁਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਗਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਨ੍ਹੱਈਆ ਮਿਸਲ
ਕਨਹਈਆ ਮਿਸਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਰਦਾਰ ਜੈ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ 15 ਮੀਲ ਦੇ ਫ਼ਾਸਲੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਪਿੰਡ ਕਾਹਨਾ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਜੈ ਸਿੰਘ ਨੇ 1739 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਰਦਾਰ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਫ਼ੈਜ਼ਲਪੁਰੀਆ ਦੀ ਚੜ੍ਹਤ ਦੇਖ ਕੇ ਖੰਡੇ ਦਾ ਪਾਹੁਲ ਸਰਦਾਰ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਕੋਲੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਲਿਆ।ਸਰਦਾਰ ਜੈ ਸਿੰਘ ਨੇ 1749 ਦੇ ਕਰੀਬ 400 ਘੋੜ-ਸੁਆਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਏ ਸਨ।
1754 ਵਿੱਚ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦਾ ਭਰਾ ਝੰਡਾ ਸਿੰਘ ਰਾਵਲਕੋਟ ਦੇ ਸ੍ਰ: ਨਿਧਾਨ ਸਿੰਘ ਹੱਥੋਂ ਆਪਸੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਜੈ ਸਿੰਘ ਨੇ ਝੰਡਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪੱਤਨੀ ਦੇਸਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਦਰ ਪਾ ਲਈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੈ ਸਿੰਘ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਮੀਰ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਦੀ ਸਪੁੱਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਝੰਡਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵੀ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ ਆ ਗਏ। ਹੁਣ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਡੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਨਾਗ, ਮੁਕੇਰੀਆਂ, ਹਾਜੀਪੁਰ, ਪਠਾਨਕੋਟ, ਧਰਮਕੋਟ ਤੇ ਸੁਜਾਨਪੁਰ ਆਦਿ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਂਗੜਾ, ਨੂਰਪੁਰ, ਦਾਤਾਰਪੁਰ ਆਦਿ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਾਨੇ ਭੇਂਟ ਕਰਦੇ ਸਨ।