cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਮਣੀਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਮਣੀਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 5 ਜੂਨ 1980 ਨੂੰ ਮਣੀਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਕਟ 1980 ਨੂੰ ਇੰਫਾਲ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 13 ਅਕਤੂਬਰ 2005 ਨੂੰ ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮਣੀਪੁਰ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇੰਫਾਲ ਨੇੜੇ ਚਾਂਚੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 287 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਪੂਤਨਾ
thumb|250x250px| ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਨੀਲਾ ਬੱਚਾ) ਪੂਤਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰਦਿਆਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿਚ, ਪੂਤਨਾ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ਪੁਤਨਾ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸੜਨ") ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਸ਼ੂ-ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਤਨਾ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਧਰਮ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਬੁਰੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਕੇ, ਪੂਤਨਾ ਨੇ "ਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੰਮ" ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮਿਥਿਹਾਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੁਸ਼ਟ ਆਚਰਨ ਜਾਂ ਇੱਕ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬੁਰੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨਾਲ ਆਈ ਸੀ।
ਪੂਤਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਾਲ-ਰੋਗ ਜਾਂ ਪੰਛੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਇੱਕ ਬਾਲ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਲਈ ਖਤਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਬੁਰੀ ਮਾਂ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਖਤਰਨਾਕ ਹਿੰਦੂ ਮਾਂ ਦੇਵੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਅਤੇ ਯੋਗਨੀਆਂ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣੀਆਂ (ਸੀਜ਼ਰ) ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਮੈਡੀਕਲ ਟੈਕਸਟ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਨੁਸਖ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਪੂਤਨਾ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਰੁਕਤੀ
ਸ਼ਬਦ "ਪੂਤਨਾ", ਜੋ "ਪੂਤ" (ਗੁਣ) ਅਤੇ "ਨਾ" (ਨਾਂਹ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੋੜੇ ਗਏ ਹਨ, ਦਾ ਭਾਵ "ਗੁਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ" ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਆਖਿਆ "ਪੁਤ" ਤੋਂ "ਪੁਤਨਾ" (ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣ) ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਉਹ ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ।" ਹਬਰਬਰਟ ਨੇ "ਪੂਤਨਾ" ਨੂੰ "ਪੂਤ, ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਰਕ ਹੈ, ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਜੋ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਹਰਬਰਟ ਨਿਰੁਕਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮਾਤ੍ਰਿਕਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਤਨਾ ਮਾਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪੂਤਨਾ ਨੂੰ ਚੇਚਕ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। thumb|ਸਿਖਰਲੀ ਪੈਨਲ: ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਪੂਤਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੇਠਲਾ ਪੈਨਲ: ਬ੍ਰਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੂਤਨਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੱਟਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।
ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਨ
ਪੁਤਨਾ ਨੂੰ ਬੁੱਤ ਅਤੇ ਮਿੱਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਤਨਾ ਦੇ ਕੁਸ਼ਾਣ ਚਿੱਤਰ ਮਥੁਰਾ, ਦਿਓਗੜ ਅਤੇ ਮੰਡੋਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਹਰੀਵੰਸ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਰਨਨ ਵਿੱਚ, ਪੂਤਨਾ ਨੂੰ " ਕੰਸ ਦੀ ਨਰਸ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮਾਦਾ ਪੰਛੀ (ਸ਼ਾਕੁਨੀ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰੀਵੰਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਦਾ ਪੰਛੀਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਪੁਤਨਾ ਦਾ ਪੰਛੀ ਰੂਪ ਭੌਤਿਕਵਾਦੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਪਾਠਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੂਤਨਾ ਦਾ ਵਾਕੀ, ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਖਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਹ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਪਖੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਭਾਰਤੀ ਵੈਸ਼ਮਪਾਯਨ
ਭਾਰਤੀ ਵੈਸ਼ਮਪਾਯਨ (1 ਜਨਵਰੀ, 1954 - 19 ਜਨਵਰੀ, 2020) ਜੈਪੁਰ-ਅਤਰੌਲੀ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਡੀਨ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਵੈਸ਼ਮਪਾਯਨ ਨੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਾਂਗਲੀ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਚਿੰਟੁਬੁਆ ਮਹਿਸਕਰ ਦੀ ਟਿਊਸ਼ਨ ਹੇਠ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1972 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ (ਏਆਈਆਰ) 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਉਸਨੇ 1982 ਵਿੱਚ SNDT ਮਹਿਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਐਮਏ (ਸੰਗੀਤ) ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1985 ਵਿੱਚ ਗੰਧਰਵ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਿਆ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਵੀਨ (ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਸੰਗੀਤਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਇਸ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਏਆਈਆਰ ਦੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜੈਪੁਰ-ਅਤਰੌਲੀ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਪੰਡਿਤ ਨਿਵਰਤੀਬੂਆ ਸਰਨਾਇਕ ਨੇ ਸੁਣਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਲਈ ਲਿਖਿਆ। ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵੈਸ਼ਮਪਾਯਨ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਬੂਰਾਓ ਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਹਲਕੇ-ਕਲਾਸੀਕਲ ਰੂਪਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਠੁਮਰੀ, ਦਾਦਰਾ, ਕਜਰੀ, ਝੂਲਾ ਅਤੇ ਤਪਾ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਜੈਪੁਰ-ਅਤਰੌਲੀ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 1972 ਤੋਂ ਏਆਈਆਰ 'ਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1990 ਵਿੱਚ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਭਾਤਖੰਡੇ ਦੀ ਸਵਰਲੀਪੀ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਵਿੱਚ "ਟੌਪ" ਗ੍ਰੇਡ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਲਾਈਟ-ਕਲਾਸੀਕਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ "ਏ" ਗ੍ਰੇਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਘੱਟ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਰਾਗਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਲੈਕਚਰ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਵੈਸ਼ਮਪਾਯਨ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸੀਡੀਜ਼ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਗਿਲਡ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਕਲਿਆਣ, ਯਮਨ, ਸ਼ੰਕਰਾ, ਖੰਬਾਵਤੀ, ਕੌਸ਼ੀ ਕਨਾਡਾ, ਅਦਾਨਾ ਬਹਾਰ ਅਤੇ ਮਾਲਵੀ ਸਮੇਤ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ
ਵੈਸ਼ਮਪਾਯਨ ਨੂੰ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
https://www.pressreader.com/india/hindustan-times-st-mumbai/20200121/281917365038017 bare URL ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਫੁਲਾਤੀ ਗਿਦਾਲੀ
ਫੁਲਾਤੀ ਗਿਦਾਲੀ (1911 - 22 ਅਗਸਤ 2019) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ੈਤੋਲ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਫੁਲਾਤੀ ਗਿਦਾਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 1911 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ "ਸ਼ੈਤੋਲ" (ਕੁਚ ਬਿਹਾਰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਲੋਕ ਗੀਤ) ਗਾਇਆ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਰਬਿੰਦਰਾ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਤਦ ਉਸਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਬੰਗਾ ਰਤਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 22 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ 108 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1911 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਰਣਜੀਤ ਧੀਰ
ਰਣਜੀਤ ਧੀਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜੋ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਲ ਲੰਦਨ ਦੀ ਈਲਿੰਗ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਕੌਂਸਲਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਲਾਲਾ
ਕਲਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ਿਵਦੂਤੀ
ਕਾਲਿਕਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਿਵਦੁਤੀ ਦਾ ਲਾਲ ਰੰਗ, ਰੁੱਖੇ ਵੱਲ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਖੋਪਰੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਬਾਘ ਦੀ ਚਮੜੀ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ 'ਚ ਇੱਕ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਇੱਕ ਤਲਵਾਰ, ਇੱਕ ਚੌਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਾਹੀ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਦਸ ਅਵਤਾਰ (ਯੋਗੀਨ) - ਕਸ਼ੇਮਨਕਾਰੀ, ਸ਼ਾਂਤਾ, ਦੇਵਮਾਤਾ, ਮਹੋਦਾਰੀ, ਕਰਾਲੀ, ਕਾਮਦਾ, ਭਗਸਯ, ਭਗਮਾਲੀਨੀ, ਭਗਵਾਹਾ ਅਤੇ ਸੁਭਾਗਾ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਈਸਰਹੇਲ
ਈਸਰਹੇਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੇੜਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਖਿਜਰਾਬਾਦ
ਖਿਜਰਾਬਾਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਾਜਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੀਮ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਲ ਵਿਭਗ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਡਾ ਹੱਦ ਬਸਤ ਨੰਬਰ 32 ਹੈ। 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 5305 ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ 2847 ਮਰਦ ਅਤੇ 2458 ਔਰਤਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਵੱਸੋਂ ਵਿਚੋਂ 3967 ਲੋਕ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨਿੱਕਾ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ੩
ਨਿੱਕਾ ਜ਼ੈਲਦਾਰ 3 ਇੱਕ 2019 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ -ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ-ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸਿਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਜਗਦੀਪ ਸਿੱਧੂ ਅਤੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਪਲਹੇੜੀ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਲਿਖਤ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਨਿੱਕਾ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਫਿਲਮ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀ ਤੀਜੀ ਕਿਸ਼ਤ ਹੈ। Viacom18 ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਿਤ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਐਮੀ ਵਿਰਕ, ਵਾਮਿਕਾ ਗੱਬੀ, ਸੋਨੀਆ ਕੌਰ, ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਰਿਸ਼ੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਫਿਲਮ ਨਿੱਕਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਤਮਾ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਸੋਹੀ, ਹਰਦੀਪ ਗਿੱਲ, ਬਨਿੰਦਰ ਬੰਨੀ, ਗੁਰਮੀਤ ਸਾਜਨ, ਅਤੇ ਜਗਦੀਪ ਰੰਧਾਵਾ ਵੀ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਫਿਲਮ 20 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।
ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ
ਫਿਲਮ ਦਾ ਸਾਊਂਡਟਰੈਕ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ, ਰਿਕ ਹਰਟ ਅਤੇ ਕੁਵਾਰ ਬਰਾੜ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੈਕਗ੍ਰਾਊਂਡ ਸਕੋਰ ਜਤਿੰਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਕਪਤਾਨ, ਸਿਮਰ ਦੋਰਾਹਾ ਅਤੇ ਹੈਪੀ ਰਾਏਕੋਟੀ ਦੇ ਹਨ।
ਉਤਪਾਦਨ
ਫਿਲਮ ਦੀ ਮੁੱਖ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੈਡਿਊਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਇਹ 2 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਅਗਸਤ 2019 ਵਿੱਚ ਅਕਾਸ਼ਦੀਪ ਪਾਂਡੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ।
ਰੀਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ
ਫਿਲਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਸਤੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਟੂਨਾਈਜ਼ਡ ਪੋਸਟਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 21 ਜੂਨ 2019 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣੀ ਸੀ ਪਰ ਇਸਨੂੰ 20 ਸਤੰਬਰ 2019 ਤੱਕ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਇਹ ਫਿਲਮ ਪੰਜਾਬ 'ਚ 350 ਸਕ੍ਰੀਨਜ਼ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਫਸਟ ਲੁੱਕ ਪੋਸਟਰ 16 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਫਿਲਮ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਟ੍ਰੇਲਰ 2 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ
ਨਿੱਕਾ ਜ਼ੈਲਦਾਰ 3 ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ₹1.3 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਾਦਾ (₹2.3 ਕਰੋੜ ਨੈੱਟ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ 'ਤੇ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੈੱਟ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਬਣ ਗਈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਫਿਲਮ ਨੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਓਪਨਿੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵੀਕਐਂਡ ਵਿੱਚ ₹9.45 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਓਪਨਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ। 4 ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਤੱਕ ਫਿਲਮ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ₹16.2 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। 11 ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਤੱਕ ਫਿਲਮ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 22.4 ਕੋਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਨਾਜ਼ੁਕ ਜਵਾਬ
ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਗੁਰਨਾਜ਼ ਕੌਰ ਨੇ ਪੰਜ ਵਿੱਚੋਂ ਢਾਈ ਸਟਾਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨੂੰ "ਹੱਸਦਾ ਦੰਗਾ" ਦੱਸਿਆ। ਕੌਰ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ "ਮੂਰਖਤਾਹੀਣ" ਕਿਹਾ ਪਰ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਐਮੀ ਵਿਰਕ, ਵਾਮਿਕਾ ਗੱਬੀ, ਸੋਨੀਆ, ਨਿਰਮਲ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਸੋਹੀ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਸਿਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ, ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਖੋਥੜਾ
ਖੋਥਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਫਗਵਾੜਾ ਨਾਲ ਲਗਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸੰਗੀਤਾ ਘੋਸ਼
ਕਰੀਅਰ
ਸੰਗੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਐਕਟਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ "ਹਮ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ" ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਕਈ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ "ਡੂਨੀਅਰ ਸੂਟਿੰਗਸ" ਅਤੇ "ਨਿਰਮਾ" ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ 1996 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੀਰੀਅਲਾਂ "ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ", "ਅਧੀਕਾਰ", "ਅਜੀਬ ਦਾਸਤਾਂ" ਅਤੇ "ਦਰਾਰ" ਵਿੱਚ ਐਕਟਿੰਗ ਕੀਤੀ। "ਦਰਾਰ" ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਨੇ ਕਿਸ ਦੇਸ ਮੇਂ ਨਿਕਲਾ ਹੋਗਾ ਚਾਂਦ ਵਿੱਚ "ਪੰਮੀ" ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। 2006 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਖ਼ਰਬੰਦਾ/ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਲਾਂਬਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸਨੇ 2010 ਵਿੱਚ, ਰਿਏਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਜ਼ਰਾ ਨਚਕੇ ਦਿਖਾ 2 ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕੈਪਟਨ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਸ਼ੋਅ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਦਾਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਦੇਸ ਮੇਂ ਨਿਕਲਾ ਹੋਗਾ ਚਾਂਦ' ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੰਮੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਖਰਬੰਦਾ / ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਰਾਹੁਲ ਲਾਂਬਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਘੋਸ਼ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਡੇਲੀ ਸੋਪ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਛੇ ਸਾਲ ਭਾਵ ਵਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ 15 ਅਗਸਤ 2013 ਨੂੰ ਅਭਿਨੇਤਾ ਰੁਸਲਾਨ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਚੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ 'ਕਹਿਤਾ ਹੈ ਦਿਲ ਜੀ ਲੇ ਜ਼ਰਾ' ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸੰਕਲਪਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਘੋਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਮੁਮਤਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਸ਼ੋਅ 2014 ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਡੇਲੀ ਸੋਪ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੀ ਥ੍ਰਿਲਰ ਲੜੀ 'ਰਿਸ਼ਤੋਂ ਕਾ ਚੱਕਰਵਿਊ' ਵਿੱਚ ਸੁਧਾ ਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ। ਫਰਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਦਿਵਿਆ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਸਚਿਨੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਚਿਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਅ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸਫਫਲ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਲੰਬੀ ਦੌੜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸੰਗੀਤਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜੀਵ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਜੋ ਪੋਲੋ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।. ਜੁਲਾਈ 2022 ਵਿੱਚ, ਘੋਸ਼ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ 25 ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਇੱਕ ਧੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਇਸ ਖਬਰ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਬੱਚਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 15 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ NICU ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦਾ 2015 ਵਿੱਚ ਗਰਭਪਾਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬੱਚਾ ਗੁਆਉਣਾ ਉਸਦੇ ਲਈ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਸੀ। ਜੋੜੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਵੀ ਰੱਖਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਐ ਦਿਲ ਹੈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ
ਐ ਦਿਲ ਹੈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ (English: Ae Dil Hai Mushkil) 2016 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕਰਨ ਜੌਹਰ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਬੱਚਨ, ਰਣਬੀਰ ਕਪੂਰ, ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਫਿਲਮ 28 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਨੂੰ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਗੀਤ ਸੂਚੀ
ਫਿਲਮ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੀਤਮ ਚੱਕਰਬਰਤੀ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੋਲ ਅਮਿਤਾਭ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। 30 ਅਗਸਤ 2016 ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਦੀ ਗੀਤ ਅੇਲਬਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ
1780
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ (ਭਾਰਤ)
ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵਿਭਾਗ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਭਾਗ ਕੋਲ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰਾਂਟਸ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਯੂਜੀਸੀ) ਐਕਟ, 1956 ਦੀ ਧਾਰਾ 3 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗਰਾਂਟ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਯੂਜੀਸੀ) ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਦਾਰੇ
ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਮਗਰਲਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖਰੇ ਨਿਰੀਖਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ: ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨਿਰੀਖਕ ਲਈ, ਕੋਈ ਸਿਸਟਮ ਇੱਕ ਇਕਲੌਤੀ ‘ਤੋੜੀ ਹੋਈ’ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਿਰੀਖਕ ਵਾਸਤੇ ਉਸੇ ਵਕਤ, ਇਹ ਦੋ ਜਾਂ ਜਿਆਦਾ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਪਰਪੁਜੀਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਜੇਕਰ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਕੋਈ ਸੰਪੂਰਣ ਥਿਊਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਤਰਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਖੁਦ ਨਿਰੀਖਤ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ, ਪਰ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਿਰੀਖਕ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧ, ਸਹਿ-ਸਬੰਧ, ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਪਰਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦਾ ਅਵਸਥਾ ਵੈਕਟਰ, ਨਿਰੀਖਕ ਦੀਆਂ ਨਿਰੀਖਤ ਸਿਸਟਮ ਪ੍ਰਤਿ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਡਿਗਰੀਆਂ ਦੇ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਦਾ ਵਿਵਰਣ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਭੌਤਿਕੀ ਵਸਤੂਆਂ ਪ੍ਰਤਿ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਚੇਤੰਨ ਜਾਂ ਅਸਥੂਲ ਹੋਣ ਚਾਹੇ ਨਾ ਹੋਣ। ਕੋਈ ਵੀ ‘ਨਾਪ ਘਟਨਾ’ ਸਰਲਤਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਧਾਰਣ ਭੌਤਿਕੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਪਰ ਚਰਚਿਤ ਕੀਤੇ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸਥਾਪਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਤਰਾਂ, ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਭੌਤਿਕੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਖੁਦ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਰੋਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧਾਂ ਨਾਲ ਵਾਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਪ੍ਰਤਿ ਸਬੰਧਾਤਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਡੇਵਿਡ ਬੋਹਮ ਦੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੇ ਤੁਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸ਼ਨਾਖਤੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਫੀਲਡ ਅਤੇ ਸ਼ਨਾਖਤੀ ਯੰਤਰ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਸਬੰਧ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਦਾ ਅਨਸਰਟਨਟੀ ਸਿਧਾਂਤ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਹਿਜ ਅਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਇਸਤੋਂ ਬਾਦ ਜਰਾ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ
ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਆਸ਼ੰਕਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੁਲਨਾ ਤੋਂ ਹੋਇਆ। ਰੋਵੈੱਲੀ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰਵ-ਸਾਪੇਖਿਕ ਵਿਆਖਿਆ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ “ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ” ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਸੀ।, ਜਿਸਨੂੰ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਕੋਵੇਰੀਅੰਸ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਰੈਫਰੈਂਸ ਫਰੇਮਾਂ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਤੋਂ ਵਿਓਂਤਬੰਦ ਕਰਕੇ ਸੋਧਿਆ, ਇਸੇਤਰਾਂ ਕੁਆਂਟਮ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਨੂੰ ਅਰਥ ਭਰਪੂਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਤਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ ਛੁਪੀ ਹੈ, ਜੋ ਥਿਊਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਤਮਿਕ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਲਈ ਜਿਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਨਿਰੀਖਕ-ਅਧਾਰਿਤ ਅਵਸਥਾ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਠਿਨਾਈ ਤੋਂ ਨਿਜਾਤ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਆਖਿਆ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਧਰੀਆਂ।
ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਲੀ ਸਮੋਲਿਨ ਅਤੇ ਲੁਇਸ ਕ੍ਰੇਨ ਦੁਆਰਾ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਕੁਆਂਟਮ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ EPR ਪਹੇਲੀ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਨਾ ਕੇਵਲ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅਤੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਸਹਿ-ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਹੀ ਭੇਤ ਖੋਲਿਆ, ਸਗੋਂ ਵਾਸਤਵਿਕ ਪ੍ਰਤਿ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਣ ਸਥਾਨਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵੱਲ ਵੀ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ।
ਡੇਵਿਡ ਮਰਮਿਨ ਨੇ ਅਪਣੀ “ਇਥਾਕਾ ਵਿਆਖਿਆ” ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਾਤਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪ੍ਰਤਿ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ “ਸਬੰਧਤ ਬਗੈਰ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ” ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਸਬੰਧਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲੋਂ ਸਬੰਧ ਜਿਆਦਾ ਠੋਸ ਹੋਂਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੈਰਟ ਦੁਆਰਾ “ਜ਼ੀਰੋ ਸੰਸਾਰ” ਨਾਮ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਰੀਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਤ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ
ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਐਵਰੈੱਟ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਚਰਚਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਥਿਊਰੀ। ਨਿਰੀਖਕ O ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ, ਜੋ ਕੁਆਂਟਮ ਸਿਸਟਮ S ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਾਪਦਾ ਹੋਵੇ। ਅਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ ਕਿ O, ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ O ਇਸਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ   ਲਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਵਕਤ ਉੱਤੇ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਔਬਜਰਵਰ (ਨਿਰੀਖਕ) O’ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੇ O-S ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ O’ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ S ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਦੋ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਵਸਥਾ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ  H_S  ਅੰਦਰ,    ਅਤੇ and   ਕੈੱਟ ਵੈਕਟਰ ਚਿੰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੁਣ, ਨਿਰੀਖਕ O ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਨਾਪ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਕਤ t1 ਉੱਤੇ, ਇਹ ਔਬਜ਼ਰਵਰ (ਨਿਰੀਖਕ) ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਇਸਤਰਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਜਿੱਥੇ |\alpha|^2  ਅਤੇ |\beta|^2  ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਬੰਧਤ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਖੋਜਯੋਗਤਾਵਾਂ (ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀਆਂ) ਹਨ, ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਜੋੜ 1 ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਾਸਤੇ, ਅਸੀਂ ਮੰਨ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਨਤੀਜਾ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾ    ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ (ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਤਥਾਕਥਿਤ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਸਾਹਿਤ   ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ)। ਇਸਲਈ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਲੜੀ-ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਬਜ਼ਰਵਰ O ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਦਾ ਹੈ:
ਇਹ ਨਾਪ ਘਟਨਾ ਦਾ O ਨਿਰੀਖਕ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਵਿਵਰਣ ਹੈ। ਹੁਣ, ਕੋਈ ਵੀ ਨਾਪ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਭੌਤਿਕੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸੀਂ ਟੈਂਸਰ ਗੁਣਨਫਲ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ  ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਔਬਜ਼ਰਵਰ/ਨਿਰੀਖਕ O ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਵਸਥਾ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ  H_{O}  ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਔਬਜ਼ਰਵਰ/ਨਿਰੀਖਕ O ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਵਸਥਾ   ਨਾਲ ਦਰਸਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ O ਵਿਚਲੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਡਿਗਰੀਆਂ ਨਾਪ ਤੋਂ ਬਾਦ S ਦੀ ਅਵਸਥਾ  ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸਬੰਧਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਮੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੁੱਲ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ:  or     ਜਿੱਥੇ ਸਬ-ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿਚਲੇ ਤੀਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ O ਦੁਆਰਾ S ਉੱਤੇ ਲਏ ਗਏ ਨਾਪ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਬਜ਼ਰਵਰ/ਨਿਰੀਖਕ O’ ਦੁਆਰਾ ਨਾਪ ਘਟਨਾ ਦੇ ਵਿਵਰਣ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ, ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਸਿਸਟਮ S+O ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਨਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੁਆਂਟਮ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਦੀ ਜਨਮਜਾਤ ਰੇਖਿਕਤਾ (ਲੀਨੀਅਰਟੀ) ਕਰਕੇ  ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨ (ਦਰਸਾਓ) O’ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਪ ਘਟਨਾ ਦਾ ਵਿਵਰਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ:
ਇਸਤਰਾਂ, ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਕਿ (ਦੇਖੋ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਪਰਿਕਲਪਨਾ 2) ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਸੰਪੂਰਣ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਨਿਰੀਖਕ O ਅਤੇ O’, ਘਟਨਾਵਾਂ  ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਪਰ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਸਹੀ ਖਾਤੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਨਿਰੀਖਕ-ਨਿਰਭਰਤਾ
O ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਵਕਤ    ਉੱਤੇ, ਸਿਸਟਮ S ਕਿਸੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਅਵਸਥਾ  ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ “ਸਪਿੱਨ ਅੱਪ” ਹੈ। ਅਤੇ, ਜੇਕਰ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਸੰਪੂਰਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਵਿਵਰਣ ਵੀ ਸੰਪੂਰਣ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ, O’ ਵਾਸਤੇ, S ਨਿਰਾਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ O ਦੀ ਅਵਸਥਾ  ਨਾਲ ਇੰਟੈਗਲਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ- ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਵਕਤ   ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਦੀ ਇਸਦਾ ਵਿਵਰਣ ਹਿੱਸਿਆਂ (ਫੈਕਟਰਾਂ) ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਭਾਵੇਂ ਜਿਹੜਾ ਮਰਜੀ ਬੇਸਿਸ ਚੁਣਿਆ ਹੋਵੇ। ਪਰ, ਜੇਕਰ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਸੰਪੂਰਣ ਹੈ, ਤਾਂ O’ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਸਦਾ ਵਿਵਰਣ ਵੀ ਸੰਪੂਰਣ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸਤਰਾਂ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਮਿਆਰੀ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਨੂੰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕੋ ਲੜੀਕ੍ਰਮ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਖਾਤੇ ਦੇਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਝੀ ਗਈ ਕਠਿਨਾਈ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਦੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਇਪਿਸਟੇਮਿਕ ਕਮੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ- ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ, ਸਿਸਟਮ ਪ੍ਰਤਿ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੇ ਨਿਰੀਖਕ, ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਅਸੰਭਵ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਕਿਸਨੂੰ? O’ ਦੇ ਵਿਵਰਣ ਨਾਲੋਂ O ਦੇ ਵਿਵਰਣ ਨੂੰ, ਜਾਂ O’ ਦੇ ਵਿਵਰਣ ਨੂੰ O ਦੇ ਵਿਵਰਣ ਨਾਲੋਂ, ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਬੇਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਬਦਲਵੇਂ ਤੌਰ ਤੇ, ਅਸੀਂ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸੀ ਕਿ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਕੋਈ ਸੰਪੂਰਣ ਥਿਊਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਣਤਰ ਜੋੜਕੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਵਿਵਰਣ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਸੀ– ਜੋ ਜਿਆਦਾ ਅਪਮਾਨਜਨਕ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਬਦਨਾਮ, ਛੁਪੇ ਅਸਥਿਰਾਂਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ। ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਨਿਰੀਖਕ ਜਾਂ ਨਿਰੀਖਕ ਦੀ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਤਰਜੀਹ ਵਾਲਾ ਰੁਤਬਾ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ ਵਿਵਰਣ ਮਾਤਰ ਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦਾ ਗੁਣ-ਸੂਚਕ ਨਾਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਜਾਂ ਭੌਤਿਕੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਸਹਿਜ ਮਾਪਦੰਡ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਸੁੱਪਰ-ਨਿਰੀਖਕ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ (ਜੋ ਸਮਸਤ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਭਵ ਸੰਗ੍ਰਹਿਾਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ)।
RQM, ਫੇਰ ਵੀ, ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਮੁੱਲ ਉੱਤੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦੁਆਰਾ ਸਮਝਾਏ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨੂੰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਬਾਰੇ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੂਰਵ ਧਾਰਨਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਨੂੰ ਫਿੱਟ ਕਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ, ਰੋਵੇੱਲੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਗਤੀ ਦੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੌਤਿਕੀ ਥਿਊਰੀ ਪ੍ਰਤਿ ਜਿਮੇਵਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਤਿ ਅਪਣਾ ਨਜ਼ਰੀਆ (ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ) ਸੁਧਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੁੱਧ ਸਮਕਾਲੀਤਾ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਨੇ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਪਹੇਲੀਆਂ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਕਿ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਿਰੀਖਕ-ਅਧਾਰਿਤ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਵੇ- ਜਿਵੇਂ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅੰਦਰ  ਸਮਕਾਲੀਨਤਾ ਵਾਂਗ। ਇਹ ਗਹਿਰੀ ਸਮਝ ਤਰਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਰਿਕਲਪਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦੀ ਹੈ:
ਇਸਤਰਾਂ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਵਸਥਾ ਔਬਜ਼ਰਵਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਵਰਣ, “ਔਬਜ਼ਰਵਰ O ਪ੍ਰਤਿ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ, x ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ, ਸਿਸਟਮ S” ਰੂਪ ਅਪਣਾਏਗਾ, ਜਾਂ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਥਿਊਰੀ ਵਿਚਲੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਜੁਲਦੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਅਪਣਾਏਗਾ।  RQM ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ, ਨਿਰੀਖਕ-ਅਧਾਰਿਤ ਅਵਸਥਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਬੇਅਰਥਾ ਹੈ।
ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ
ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨੀਕਲ ਨਾਪ ਹਾਂ/ਨਾਂਹ ਸਵਾਲਾਂ ਜਾਂ ਬਿੱਟਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਤੱਕ ਸੰਖੇਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜਾਂ ਤਾਂ 1 ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ 0 ਹੁੰਦੇ ਹਨ। RQM ਇਸ ਤੱਥ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਲਾਉਡਿ ਸ਼ੈੱਨੋਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੂਚਨਾ ਦੀ ਭੌਤਿਕੀ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਕੁਆਂਟਮ ਸਿਸਟਮ (ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਔਬਜ਼ਰਵਰ!) ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਹਾਂ/ਨਾਂਹ ਸਵਾਲ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਇੱਕੋ ਇਕਲੌਤੇ ਬਿੱਟ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕੁਆਂਟਮ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਥਿਊਰੀ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਕਿਉਬਿਟ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸਮਝ ਕੇ ਕਨਫਿਊਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਕਿਉਬਿਟ, ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਪਰਪੁਜੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ RQM ਦੇ ਸਵਾਲ ਸਧਾਰਨ ਬਾਇਨਰੀ ਅਸਥਿਰਾਂਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਰ, ਰੋਵੇੱਲੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਦੀ ਇਹ ਕਿਸਮ ਸ਼ੁੱਧ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੈੱਨੋਨ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਸਮਾਨ ਹੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ, ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ S ਨਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਔਬਜ਼ਰਵਰ/ਨਿਰੀਖਕ O, ਨਾਪ ਤੋਂ ਬਾਦ, S ਦੀਆਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਸਬੰਧਤ ਕੁੱਝ ਡਿਗਰੀਆਂ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਦੀ ਮਾਤਰਾ log2k ਬਿੱਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨੰਬਰ k ਉਹ ਸੰਭਵ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਸਹ-ਸਬੰਧ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ- ਕਿ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਿੰਨੀ ਹੈ।
ਸਾਰੇ ਸਿਸਟਮ ਕੁਆਂਟਮ ਸਿਸਟਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
ਸਾਰੀਆਂ ਭੌਤਿਕੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ, ਗਹਿਰਾਈ ਉੱਤੇ, ਕੁਆਂਟਮ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਰੂਰ ਹੀ ਅੰਤਿਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਤਰਾਂ, ਦੋ ਕਣਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕੋਈ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ, RQM ਵਿੱਚ, ਮੁਢਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਕਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਯੰਤਰ ਦਰਮਿਆਨ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦਾ ਵੇਵ ਕੋਲੈਪਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਸ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੌਪਨਹੀਗਨ ਵਿਆਖਿਆ ਅੰਦਰ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ RQM ਵਿੱਚ “ਅਵਸਥਾ” ਨੂੰ ਦੋ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ “ਸਵੈ-ਨਾਪ” ਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਜੇਕਰ ਔਬਜ਼ਰਵਰ/ਨਿਰੀਖਕ O ਸਿਸਟਮ S ਨੂੰ ਨਾਪਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਸਟਮ S ਦੀ “ਅਵਸਥਾ” ਨੂੰ O ਅਤੇ S ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। O ਖੁਦ ਅਪਣੀ “ਅਵਸਥਾ” ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ “ਅਪਣੀ ਅਵਸਥਾ” ਸਿਰਫ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਬਜ਼ਰਵਰ O’ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਹੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ S+O ਸੰਯੁਕਤ ਸਿਸਟਮ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਿਸਟਮ/ਸਿਸਟਮਾਂ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਅਵਸਥਾ O’ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਰੱਖੇਗਾ। ਫੇਰ ਵੀ, ਕਿਉਂਕਿ O’ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ ਗਿਆ S ਦਾ ਨਾਪ O ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਯੂਨਾਇਟਰੀ ਉਤਪਤੀ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, O ਨਿਰੀਖਕ, S+O ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਵਿਵਰਣ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ (ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ S ਅਤੇ ਅਪਣੇ ਆਪ ਦਰਮਿਆਨ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਬਾਰੇ ਸਿਰਫ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਵਰਤਾਓ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ)। (S+O)+O’ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਣ ਵਿਵਰਣ ਸਿਰਫ ਕਿਸੇ ਹੋਰ, ਬਾਹਰੀ ਔਬਜ਼ਰਵਰ/ਨਿਰੀਖਕ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਲੜੀ ਬਣਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉੱਪਰ ਦਰਸਾਏ ਮਾਡਲ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ, ਜੇਕਰ O’ ਨਿਰੀਖਕ, S+O ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ S ਅਤੇ O ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਤਰਾਂ, ਨਿਰੀਖਕ O ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਯੂਨਾਇਰੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗਾ (ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੋਲੈਪਸ ਤੋਂ), ਜੇਕਰ O ਨਿਰੀਖਕ S ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਨਾਪਦਾ ਹੋਵੇ। ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕਾਰਣ ਜਿਸ ਕਾਰਨ O ਕੋਈ ਕੌਲੈਪਸ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ O ਕੋਲ ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਧੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਖਾਸਤੌਰ ਤੇ, O ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਖੁਦ ਦਾ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ, ਅਤੇ ਨਾਪ ਵਾਸਤੇ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ)।
ਕੋਹਰੰਸ (ਅਨੁਕੂਲਤਾ)
ਸਾਡੇ ਉੱਪਰ ਦਰਸਾਏ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ, 'O'’ ਨਿਰੀਖਕ ਇਹ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ O ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਸਿਸਟਮ S ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਨਿਰੀਖਕ O’ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਓਪਰੇਟਰ M ਖਿੱਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਜਿਸਦੀ ਆਈਗਨਵੈਲੀਊ 1 ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ O ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਸਿਸਟਮ S ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪਰਵਰਤਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਤਰਾਂ ਜੇਕਰ O ਨਿਰੀਖਕ ਖੁਦ <Math>|\downarrow\rangle</Math> ਅਵਸਥਾ  ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਤਾਂ <Math>|\uparrow\rangle</Math>  ਅਵਸਥਾ  ਵਾਲੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ  ਨੂੰ ਪਰਵਰਤਿਤ ਕਰਨ ਦੀ O ਦੀ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ 0 ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਤੱਕ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਕਤ   ਉੱਤੇ, ਨਿਰੀਖਕ O’ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿਸਟਮ S'+'O ਬਾਰੇ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ M ਦੀ ਕਿਸੇ ਆਇਗਨ-ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਸ ਆਈਗਨ-ਅਵਸਥਾ  ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਖੁਦ O’ ਨਿਰੀਖਕ, ਸਿਸਟਮ S'+'O ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਨਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ।
ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪਹੇਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੋ ਔਬਜ਼ਰਵਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਤੁਲਨਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਾਪ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਨਿਰੀਖਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਪਰ ਦਰਸਾਏ ਸੈਕਸ਼ਨ ਨਿਰੀਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਤ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਕਲਪਨਾ ਕਰੀਏ ਕਿ ਦੋ ਪ੍ਰਯੋਗ, ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਔਬਜ਼ਰਵਰ O’ ਕੋਲ S ਅਤੇ O ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਣ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਵਕਤ   ਉੱਤੇ, O ਕੋਲ S ਦੇ ਸਪਿੱਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ O’ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਨਤੀਜਾ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਬਗੈਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਯੂਨਾਇਟਰੀ ਉਤਪਤੀ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ (ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਅਪਣਾ ਖੁਦ ਦਾ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ)। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ “ਉਸ” ਅਤੇ “ਕੀ” ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਗੱਲ ਹੈ: ਹਰ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੱਲ ਨੂੰ ਮੌਸਮ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਕੱਲ ਨੂੰ ਮੌਸਮ ਇੰਨਬਿੰਨ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪਰ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਕਲਪਨਾ ਕਰੀਏ ਕਿ O’ ਨਿਰੀਖਕ, ਸਿਸਟਮ S ਦਾ ਸਪਿੱਨ ਨਾਪਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਸਪਿੱਨ ਡਾਊਨ ਹੈ (ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਓ ਕਿ ਉੱਪਰਲੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅੰਦਰ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਵਾਪਰਨ ਤੋਂ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਰੋਕਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ)। ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਹ O ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਨਿਰੀਖਕ ਅਪਣੇ ਅਪਣੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ? ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ O ਨੇ ਕਣ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਪਿੱਨ ਅੱਪ ਨਾਪਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਆਪਾਵਿਰੋਧੀ ਲਗਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਦੋਵੇਂ ਨਿਰੀਖਕ, ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ ਤੇ, ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਉਲਟੇ ਹਨ।
ਫੇਰ ਵੀ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਆਪਾਵਿਰੋਧ ਸਿਰਫ ਅਜਿਹੇ ਸਵਾਲ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਜੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਸ਼ੁੱਧ ਜਾਂ ਸੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਪੂਰਵ ਧਾਰਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ, ਸਬੰਧਾਤਮਿਕ ਵਿਆਖਿਆ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਅਤਿ ਕਠਿਨ ਰੁਕਾਵਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਫੇਰ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਸਬੰਧਾਤਮਿਕ ਸੰਦਰਭ ਅੰਦਰ, ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਤੱਕ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਉੱਪਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ M-ਓਪਰੇਟਰ ਦੁਆਰਾ ਮਿਸਾਲਬੱਧ, ਕੁਆਂਟਮ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਕੇਂਦਰੀ ਅਨੁਕੂਲਤਾ, ਯਕੀਨ ਦਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕੋਈ ਬੇਮੇਲਤਾ/ਵਿਰੋਧਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਨਿਰੀਖਕ O’ ਅਤੇ ਨਾਪਣ ਲਈ ਚੁਣੇ ਔਬਜ਼ਰਵੇਬਲ/ਨਿਰੀਖਣਯੋਗ ਦਰਮਿਆਨ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ, ਚਾਹੇ ਇਹ S'+'O ਸੰਯੁਕਤ ਸਿਸਟਮ ਹੋਵੇ ਚਾਹੇ O ਜਾਂ S ਵਿਆਕਤੀਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਕੋਈ ਭੌਤਿਕੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੋ ਕੁਆਂਟਮ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇਤਰਾਂ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਵਿਵਰਣ ਸਿਰਫ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਦੇ ਇੱਕ ਔਬਜ਼ਰਵਰ O’’ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ M-ਓਪਰੇਟਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਹੋਰ ਬਾਹਰ ਇਹੀ ਕੁੱਝ ਚਲਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਉੱਪਰ ਦੱਸੀ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਕਿਸੇ ਭੌਤਿਕੀ ਨਿਰੀਖਣ ਦੀ ਉੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਭੌਤਿਕੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸਿਰਫ  ਸਬੰਧਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
RQM ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ
ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਓਸ ਸਾਰੇ ਕਾਸੇ ਦਾ ਕੁੱਲ ਜੋੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੀ ਹੋਂਦ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭੌਤਿਕੀ ਤੌਰ ਤੇ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ (ਭੌਤਿਕੀ) ਔਬਜ਼ਰਵਰ/ਨਿਰੀਖਕ, ਨੂੰ ਗੇਜ ਇਨਵੇਰੀਅੰਸ ਦੇ ਟੁੱਟਣ, ਅਤੇ ਗੇਜ-ਇਨਵੇਰੀਅੰਸ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਗਣਿਤਿਕ ਬਣਤਰ ਅੰਦਰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਤਬਾਦਲੇ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸੇਤਰਾਂ, RQM ਸੰਕਲਪਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾਂ ਤੇ ਪਾਬੰਧੀ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਪ੍ਰਦਾਨਿਕਤਾ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਦੋ “ਵਸਤੂਆਂ” (ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਕ) ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਸਟਮ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ “ਅਵਸਥਾ” ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਬੇਅਰਥੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਵਸਥਾ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਭੌਤਿਕੀ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਦਰਮਿਆਨ ਕਿਸੇ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਰਨੀ ਪਏਗੀ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਹ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਰਚਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਉੱਪਰ ਚਰਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਲਈ ਅਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਪੈਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਵਰਣ) ਦੇਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਪਰ ਦਰਸਾਏ ਸਬੰਧਾਤਮਿਕ ਤੰਤਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ RQM-ਝੁਕਾਓ ਵਾਲੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਿਵਰਣਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਹਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅੰਸ਼ਿਕ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸੈੱਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਾਸਤੇ ਜਿਮੇਵਾਰ ਹੋਣਾ ਹੀ ਪਏਗਾ। ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਰਚਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਫਿਤਰਤ ਇੱਕ ਖੁੱਲਾ ਸਵਾਲ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਗਰੁੱਪ ਜਿਸ ਨਾਲ RQM ਲੱਗਪਗ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਬੇਮੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਛੁਪੇ ਅਸਥਿਰਾਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। RQM ਹੋਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਗਹਿਰੀਆਂ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਓਸ ਵਿਸਥਾਰ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੱਕ RQM ਦੁਆਰਾ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ “ਸਬੰਧਤਾਮਿਕ ਸੰਸਾਰ” ਹੋਰ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਕੌਪਨਹੀਗਨ ਵਿਆਖਿਆ
RQM, ਸਾਰਾਂਸ਼ ਵਿੱਚ, ਕੌਪਨਹੀਗਨ ਵਿਆਖਿਆ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਰਕ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕੌਪਨਹੀਗਨ ਵਿਆਖਿਆ ਅੰਦਰ, ਅਸਥੂਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕੋਲੈਪਸ ਉਦੋਂ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕੁਆਂਟਮ ਸਿਸਟਮ ਅਸਥੂਲ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। RQM ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਵੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ, ਚਾਹੇ ਸੂਖਮ ਹੋਵੇ ਚਾਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਰੇਖਿਕਤਾ (ਲੀਨੀਅਰਟੀ) ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਜਿਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਰੁਤਬਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ (ਜੋ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੇ ਢਾਂਚੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ), ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੌਪਨਹੀਗਨ-ਵਰਗੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ RQM ਅਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਵੀ, ਇਸਤਰਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ RQM ਦੁਆਰਾ ਕੁਆਂਟਮ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਤਿ ਸਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੱਛਣਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਗਹਿਰੀ ਸਮਝ ਨੇ ਗੁਆਚ ਜਾਣਾ ਸੀ।
ਛੁਪੇ ਅਸਥਿਰਾਂਕ ਥਿਊਰੀਆਂ
ਅਸੀਂ RQM ਅਤੇ ਪੈਨਰੋਜ਼ ਦੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਬੇਮੇਲਤਾ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਤਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁੱਖ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ (ਪੈਨਰੋਜ਼ ਦੇ ਮਸਾਲੇ ਵਿੱਚ, ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰਭਾਵ) ਸਿਸਟਮ ਵਾਸਤੇ ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਰੇਖਿਕ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਪੇਖਿਕ-ਅਵਸਥਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ
ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਕਈ-ਸੰਸਾਰ ਫੈਮਲੀ (MWI) ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੱਛਣ ਸਾਂਝਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨਾਂ ਦੀ ਸਬੰਧਾਤਮਿਕ ਫਿਤਰਤ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, ਐਵਰੈੱਟ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਵਿਵਰਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਰੋਵੇੱਲੀ ਤਰਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ-ਯੁਕਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਵਰਣ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਰੀਖਕ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ (ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ RQM ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੇਅਰਥਾ ਹੈ), ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕਾਰਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ RQM ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਕੋਈ ਸਿੰਗਲ, ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਆਖਿਆ ਸੰਪੂਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਬੰਧਤ ਅੰਸ਼ਿਕ ਵਿਵਰਣਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਨੁਕੂਲ ਇਤਿਹਾਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਪ੍ਰਤਿ ਅਨੁਕੂਲ ਇਤਿਹਾਸ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸਿਸਟਮ ਵਾਸਤੇ ਇਕਲੌਤੇ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਵਜਾਏ, ਮੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਮ-ਲੜੀਆਂ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨਿਕਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕੇ (ਜੋ ਭੌਤਿਕੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ), ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਿਸਟਮ ਦੀਆਂ ਨਿਰੀਖਤ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬੇਮੇਲ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਢਾਂਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਤਰਾਂ ਸਾਰੇ ਮੁੱਲ ਢਾਂਚੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
RQM ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਮੁਤਾਬਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, ਇੱਥੇ ਅਨੁਕੂਲ ਇਤਿਹਾਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ, ਢਾਂਚਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਮੁੱਲ ਦੇ ਭੌਤਿਕੀ ਅਰਥ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਵਿਵਰਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ (ਯਾਨਿ ਕਿ, ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਜਿਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਤੱਥ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਾ ਮੁੱਲ ਚੁਣੇ ਗਏ ਢਾਂਚੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਵੇ)। ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪ੍ਰਤਿ ਸਬੰਧਾਤਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਾਲ ਸਹੋਯੋਗ ਕਰਕੇ, ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: RQM ਉਹ ਕੁੱਝ ਮੁੱਹਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਰਾਹੀਂ ਵਿਭਿੰਨ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਰੀਖਕ-ਅਧਾਰਿਤ, ਢਾਂਚਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀਆਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਿਰੀਖਕ-ਅਧਾਰਿਤ ਵਿਵਰਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
EPR ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਗੈਰ-ਸਥਾਨਿਕਤਾ
ਰਿਲੇਸ਼ਨ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ EPR ਪੈਰਾਡੌਕਸ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਹੱਲ ਮੁੱਹਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਚਮੁੱਚ, ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੁੱਝ ਇਸਤਰਾਂ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬੈੱਲ ਪਰਖ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੂਚਨਾ ਦੀ ਕੋਈ ਸੁਪਰ-ਰੋਸ਼ਨਾਤਮਿਕ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਗਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼) ਸੰਚਾਰ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾ ਹੋਵੇ: ਸਥਾਨਿਕਤਾ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਸਾਰੇ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਵਾਸਤੇ ਅਖੰਡ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮੱਸਿਆ
EPR ਸੋਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅੰਦਰ, ਇੱਕ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਸੋਮਾ ਕਿਸੇ ਸਿੰਗਲੈੱਟ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸਪਿੱਨ ਦਾ ਜੋੜ 0 ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਦੋ ਸਪੇਸ-ਲਾਈਕ ਵੱਖਰੇ ਨਿਰੀਖਕਾਂ, ਏਲੀਸ ਅਤੇ ਬੌਬ ਵੱਲ ਵਕਤ t1 ਉੱਤੇ ਦਾਗੇ (ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੇਜੇ) ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਪਿੱਨ ਨਾਪ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਹ ਵਕਤ t2 ਉੱਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੱਥ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲੈੱਟ ਹਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਏਲੀਸ ਅਪਣੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ z-ਸਪਿੱਨ ਨੂੰ ਅੱਪ ਅਵਸਥਾ  ਵਿੱਚ ਨਾਪਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੌਬ ਅਪਣੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ z-ਸਪਿੱਨ ਨੂੰ ਡਾਊਨ ਅਵਸਥਾ  ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਨਾਪੇਗਾ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਉਲਟ ਅਵਸਥਾ ਲਈ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਸਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਏਲੀਸ z-ਸਪਿੱਨ ਨੂੰ ਨਾਪਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬੌਬ ਔਰਥੋਗਨਲ y-ਸਪਿੱਨ ਨਾਪਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਵੀ, ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਜ਼ੀਰੋ ਰਹੇਗਾ।  ਮੱਧ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਐਂਗਲ (ਕੋਣ) ਅਜਿਹੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੱਧ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਹ-ਸਬੰਧ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਪੂਰਵਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਤੇ, ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਕਿ ਹਰੇਕ ਕਣ ਨਿਰੀਖਤ ਨਾਪਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੁਤੰਤਰ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ ਰੱਖਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ( ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਬੈੱਲ ਦੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਦੇ ਹਨ)।
ਇੱਕ ਨਾਪ ਦੀ ਦੂਜੇ ਨਾਪ ਉੱਤੇ ਇਹ ਠੋਸ ਨਿਰਭਰਤਾ ਉਦੋਂ ਵੀ ਲਾਗੂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨਾਪਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਇਕੱਠਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਗਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਸਰਲ ਤੌਰ ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਬੌਬ ਦਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਏਲੀਸ ਨੇ ਅਪਣੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਕੀ ਨਾਪਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਪਣਾ ਵਰਤਾਓ ਅਡਜਸਟ ਕਰ (ਢਾਲ) ਸਕੇ?
ਸਬੰਧਾਤਮਿਕ ਹੱਲ
RQM ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿਰੀਖਕ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਓਸ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਨਾਪ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਿਸੇ ਸਪੇਸ-ਵਰਗੇ ਵਖਰੇਵੇਂ ਉੱਤੇ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਇਹ ਏਲੀਸ ਅਤੇ ਬੌਬ ਦੀਆਂ ਲਾਈਟ-ਕੋਨਾਂ ਦੀ ਕਾਟ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਸੱਚਮੁੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਾਂ ਦੇ ਸਪਿੱਨ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਨਾਪ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਿਰੀਖਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
RQM ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਕੁੰਜੀ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੇ ਹਰੇਕ ਪੱਖ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਨਤੀਜੇ ਸਿਰਫ ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਨਿਰੀਖਕ ਵਾਸਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਓਹ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਦੂਜੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਏਲੀਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੇ ਬੌਬ ਵਾਲੇ ਪੱਖ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਤੀਜੇ ਉਸਦੇ (ਏਲੀਸ) ਲਈ ਅਨਿਰਧਾਰਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਹ ਜਾਣ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿ ਬੌਬ ਕੋਲ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਜਣ ਲਈ ਕਿ ਬੌਬ ਕੋਲ ਕਿਹੜਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ (ਏਲੀਸ) ਨੂੰ ਉਸ (ਬੌਬ) ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵਕਤ t_3 ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਈਟ-ਕੋਨਾਂ ਅੰਦਰ ਪਰਸਪਰ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨੀ ਪਏਗੀ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਧਾਰਨ ਕਲਾਸੀਕਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੈਨਲ ਰਾਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਫੇਰ ਸਵਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਸਹਿ-ਸਬੰਧ ਦਿਸਣਗੇ: ਕੀ ਦੋਵੇਂ ਕਣ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤਾਓ ਕਰਨਗੇ? ਆਓ ਅਸੀਂ  ਚਿੰਨ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਈਏ ਕਿ ਔਬਜ਼ਰਵਰ A (ਏਲੀਸ), ਸਿਸਟਮ  (ਏਲੀਸ ਦਾ ਕਣ) ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਾਪਦਾ ਹੈ।
ਅਤੇ ਇਸਲਈ ਜੇਕਰ ਉਹ ਅਪਣੇ ਕਣ ਦੇ ਸਪਿੱਨ ਨੂੰ \sigma ਹੋਣਾ ਨਾਪਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੌਬ ਦੇ ਕਣ (\beta) ਨੂੰ ਸਪਿੱਨ  -\sigma  ਰੱਖਦਾ ਹੋਇਆ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕਰੇਗੀ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਮਿਆਰੀ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ “ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਅਜੀਬ ਕਾਰਜ” ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ।  ਉੱਪਰ ਚਰਚਿਤ ਕੀਤੇ “ਕੋਗਰੰਸ-ਓਪਰੇਟਰ” ਤੋਂ, ਏਲੀਸ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ  ਜੇਕਰ ਵਕਤ t_3 ਉੱਤੇ ਉਹ ਬੌਬ ਦੇ ਕਣ ਨੂੰ ਨਾਪੇ, ਅਤੇ ਫੇਰ ਬੌਬ ਨੂੰ ਨਾਪੇ (ਯਾਨਿ ਕਿ, ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛੇ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕੀ ਨਤੀਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ) – ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ- ਨਤੀਜੇ ਅਨੁਕੂਲ ਮਿਲਣਗੇ:
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਤੀਜਾ ਨਿਰੀਖਕ (ਮੰਨ ਲਓ, ਚਾਰਲੀ) ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਏਲੀਸ, ਬੌਬ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਪੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਖੋਜੇਗਾ ਕਿ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਰੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਅਪਣਾ “ਕੋਹਰੰਸ-ਓਪਰੇਟਰ” ਇਹ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ
ਅਤੇ
ਜਦੋਂਕਿ ਕਣਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗਲੈੱਟ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ
ਇਸਤਰਾਂ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਇੱਕ “ਸੁੱਧ-ਅਵਸਥਾ” ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਰਿਲੇਸ਼ਨਲ ਵਿਆਖਿਆ EPR ਪਹੇਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਾਸਤੇ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਨਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰੰਪਰਿਕ ਸਥਾਨਿਕਤਸਾ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਗਤੀ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸੂਚਨਾ ਸੰਚਾਰ ਹੀ ਫੁਰਮਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਮੰਨ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਨਿਰੀਖਕ ਅਰਾਮਦਾਇਕ ਉੱਪ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਲੌਸਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ ਤੇ, ਹਰੇਕ ਨਿਰੀਖਕ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਪ੍ਰੰਪਰਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੁਆਰਾ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ
ਇਸ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਅਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ RQM ਘੱਟ ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਰਚਿਆ ਰਚੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। RQM ਦੀ ਰੋਵੇਲੀ ਦੀ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਤਿੰਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, ਇਹ ਸੁਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੀਜੇ ਸਵੈ-ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਮਜੋਰ ਕਥਨ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ-ਵਿਓਂਤਬੰਦ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। RQM ਦੀ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਕੁਆਂਟਮ ਤਰਕ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਮਾਂਤਰਤਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਤੀਜਾ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਖੋਜੀ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ, ਫੇਰ ਵੀ ਇਹ ਬਾਕੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਨੂੰ ਮੱਲਣ ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਅਨੁਭਵ-ਸਿੱਧ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਹਨ;
ਅਸੀਂ  ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਸੰਭਵ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸੈੱਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਕੁਆਂਟਮ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਬਾਬਤ ਪੁੱਛੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ Q_i, i \in W,   ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਵਾਂਗੇ। ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕੁੱਝ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ:, ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ {ਕਾਟ (ਇੰਟਰਸੈਕਸ਼ਨ), ਔਰਥੋਗਨਲ ਜੋੜ, ਔਰਥੋਗਨਲ ਪੂਰਕ, ਸ਼ਾਮਲਤਾ, ਅਤੇ ਔਰਥੋਗਨਲਟੀ} ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ     ਹੈ।
ਬਣਤਰ
ਪਹਿਲੇ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ ਤੋਂ, ਇਹ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ N ਪਰਸਪਰ ਸੁਤੰਤਰ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਬਸੈੱਟ Q_c^{(i)}  ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ N, ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬਿੱਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਸਵਾਲ  Q_c^{(i)}  ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਣ ਸਵਾਲ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। Q_c^{(i)}   ਦਾ ਮੁੱਲ, ਬਾਇਨਰੀ ਮੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਖਿਆ ਸੂਚਕ ਸਬਦਾਂ (ਅੰਕਾਂ) ਦੇ ਇੱਕ N-ਟੁਪਲ ਲੜੀ-ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ “0” ਅਤੇ “1” ਮੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ 2^N = k  ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਸੰਭਵ ਕ੍ਰਮ-ਪਰਿਵਰਤਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੰਭਵ ਸੰਪੂਰਣ ਸਵਾਲ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਵਾਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਰ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਇਹ ਮੰਨ ਲਈਏ ਕਿ ਸਬੰਧ   ਸਾਰੇ Q_i  ਵਾਸਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ , ਇੱਕ ਔਰਥੋਮੌਡੂਲਰ ਲੈੱਟਿਸ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦੋਂਕਿ ਸੰਪੂਰਣ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਭਵ ਸੰਘ, ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ Q_c^{(i)}  ਵਾਲਾ ਬੂਲਨ ਅਲਜਬਰਾ ਰਚਦੇ ਹਨ।
ਦੂਜਾ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ S ਦੇ ਨਿਰੀਖਕ O_1 ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਛੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋਰ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ  O_1 ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਪੂਰਕ (ਕਿਸੇ ਸੰਪੂਰਣ ਸਵਾਲ ਪ੍ਰਤਿ ਇੱਕ ਜਵਾਬ) ਰੱਖਦਾ ਹੈ।  ਅਸੀਂ   ਰਾਹੀਂ ਓਹ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਵਾਲ Q  ਪ੍ਰਤਿ ਕਿਸੇ “ਹਾਂ” ਵਾਲੇ ਜਵਾਬ ਦੀ ਸੰਪੂਰਣ ਸਵਾਲ Q_c^{(j)}  ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ  Q,  Q_c^{(j)} ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ  p=0.5 ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ  Q_c^{(j)} ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ,  p=1  ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੱਧ-ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਸਿਸਟਮ ਪ੍ਰਤਿ O_1 ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਸਵਾਲਈੱਕ ਹੋਰ ਸਵਾਲ Q_b^{(i)}   ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ “ਹਾਂ” ਵਾਲੇ ਜਵਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ   ਇਸ ਉੱਤੇ ਕੁੱਝ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਖੜੀ ਕਰਦੀ ਹੈ:
ਉੱਪਰ ਦਰਸਾਈਆਂ ਤਿੰਨ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੇਕਰ
ਜਿੱਥੇ U^{ij} ਕੋਈ ਯੂਨਾਇਟਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਹੋਵੇ।
ਇਸ ਤੀਜੇ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਬੇਸਿਸ ਵੈਕਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਪੂਰਣ ਸਵਾਲ  ਸੈੱਟ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਫੇਰ ਇਸਤਰਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਰੇਖਿਕ ਮੇਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕ ਹੋਰ ਸਵਾਲ  ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ:
ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦਾ ਪ੍ਰੰਪਰਿਕ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ ਕੰਨੂਨ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬੇਸਿਸ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਸੈੱਟ ਉੱਪਰ ਦਰਸਾਏ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪ੍ਰੋਬੇਬਿਲਟੀ p^{ij} ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,
ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ
ਵਕਤ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਤਸਵੀਰ RQM ਨਾਲ ਜਿਆਦਾ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਕਤ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ  ਨਾਲ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਇਹ ਕਿਸੇ ਓਪਰੇਟਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਸਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ ਪਰ ਵੱਖਰੇ ਵਕਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ। ਕਿਉਂਕਿ ਵਕਤ ਉਤਪਤੀ ਥਿਊਰੀ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਸਮਰੂਪਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਇਹ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਸੰਪੂਰਣ ਰਸਮੀ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਿੱਸਾ ਰਚਦੀ ਹੈ), ਇਸਲਈ ਵਕਤ t_2   ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਭਵ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਵਕਤ t_1  ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਭਵ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸੈੱਟ ਪ੍ਰਤਿ ਆਇਸੋਮਰਫਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਆਂਟਮ ਲੌਜਿਕ ਅੰਦਰ ਮਿਆਰੀ ਤਰਕਾਂ ਅੰਦਰ, ਉੱਪਰ ਦਰਸਾਈ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਥੋਮੌਡੁਲਰ ਲੈੱਟਿਸ  W(S), ਕਿਸੇ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ ਦੀਆਂ ਰੇਖਿਕ ਉੱਪ-ਸਪੇਸਾਂ (ਸਬ-ਸਪੇਸਾਂ) ਦੇ ਸੈੱਟ ਦੀ ਬਣਤਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੇਖਿਕ ਉੱਪਸਪੇਸਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸਬੰਧਤ ਸਵਾਲਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਰੂਰ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਯੂਨਾਇਟਰੀ ਪਰਿਵਰਤਨ  ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਸਬੰਧ ਤੇ ਖਰਾ ਉਤਰੇ:
ਅਤੇ
ਜਿੱਥੇ H ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਹੈ, ਜੋ ਹਿਲਬਰਟ ਸਪੇਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਅਡਜੋਆਇੰਟ ਓਪਰੇਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਨਾਇਟਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਇੱਕ ਅਬੇਲੀਅਨ ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਬਹਾਦਰਪੁਰ (ਦੁਆਬਾ)
ਬਹਾਦਰਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 106 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 456 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 223 ਮਰਦ ਅਤੇ 233 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 1045 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਘੱਟ, 577 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84 % ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 76.39 % ਸੀ।  ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 85.28% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 68.35% ਹੈ।
ਮੱਝ
ਵਿਸੇਸ਼ਤਾਈਆ
ਮੱਝ ਦੀ ਚਮੜੀ ਕਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਮੱਝਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਸ਼ਾਹ ਕਾਲੀ, ਸਲੇਟ ਰੰਗ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮੱਝ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਸਲੇਟੀ ਚਮੜੀ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸਲੇਟੀ ਨੀਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਐਲਬਿਨੋਇਡ ਕੁਝ ਅਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਨਦੀ ਮੱਝਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਲੰਬੇ ਚਿਹਰੇ, ਛੋਟਾ ਘੇਰਾ ਅਤੇ ਦਲਦਲ ਮੱਝਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੇ ਅੰਗ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਪਰਦਾ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਟੇਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗ ਹੇਠਾਂ ਅਤੇ ਪਿਛਾਂਹ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਇਕ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਕਰਵ
ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦ
ਮੱਝ ਦਾ ਦੁੱਧ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਸਰੀਆਂ ਪੇੜ੍ਹੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਉੱਚ ਸਮੱਗਰੀ। ਦਲਦਲ ਅਤੇ ਨਦੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਮੱਝ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਮਾਪਦੰਡ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਮੱਝ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਘੋਲ, ਕੱਚੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਚਰਬੀ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਅਤੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲੈक्टोज ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਘੋਲ ਦਾ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਪਾਣੀ ਮੱਝਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਨ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।  ਦੁੱਧ ਵਿਚ ਕੰਜੁਗੇਟਿਡ ਲਿਨੋਲਿਕ ਐਸਿਡ (ਸੀਐਲਏ) ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸਤੰਬਰ ਵਿਚ 4.4 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ / ਜੀ ਫੈਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜੂਨ ਵਿਚ 7.6 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ / ਜੀ ਫੈਟ ਤੱਕ ਸੀ। ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਸੀ ਐਲ ਐਲ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਮੱਝ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਕੁੱਲ ਰਚਨਾ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨ ਵਿਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਸ਼ੂ ਵਿਗਿਆਨ
ਵਿਲਡਬੀਸਟ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਗ੍ਨੂ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਦੋਖ਼ੁਰੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਿਰਨਾਂ ਦੀ ਬਰਾਦਰੀ ਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਡਚ (ਹਾਲੈਂਡ) ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਜੰਗਲੀ ਮਵੇਸ਼ੀ ਕਿਉਂਕਿ ਅਫਰੀਕਾਨਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ beest ਦਾ ਮਤਲਬ ਮਵੇਸ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਮ ਕਾਨੋਕਾਇਟਿਸ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਿਆ ਹੈ — konnos ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਦਾੜੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ khaite ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਵਾਲ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  ਗਨੂ ਨਾਮ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਖੋਇਖੋਇ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਹ ਬੋਵਿਡੀ ਕੁਲ ਦਾ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਸਿੰਗਾ, ਮਵੇਸ਼ੀ, ਬਕਰੀ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਸਮ-ਉਂਗਲੀ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਖ਼ੁਰਦਾਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਨੋਕਾਇਟਿਸ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹਨ: ਕਾਲ਼ਾ ਵਿਲਡਬੀਸਟ (ਕਾਨੋਕਾਇਟਿਸ ਨੂ)   ਅਤੇ ਨੀਲਾ ਵਿਲਡਬੀਸਟ ਜਾਂ ਆਮ ਵਿਲਡਬੀਸਟ (ਕਾਨੋਕਾਇਟਿਸ ਟਾਰਿਨਸ)। ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਪਰੋਕਤ ਦੋਨੋਂ  ਜਾਤੀਆਂ ਲੱਗਪਗ 10 ਲੱਖ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਡ ਅੱਡ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਉੱਤਰੀ (ਨੀਲਾ ਵਿਲਡਬੀਸਟ) ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ  (ਕਾਲ਼ਾ ਵਿਲਡਬੀਸਟ) ਜਾਤੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਨੀਲੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨਾ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਬਦਲਾਓ ਆਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਾਲ਼ੀ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਖੁੱਲੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਢਾਲਣਾ ਪਿਆ।
ਨੀਲੇ ਅਤੇ ਕਾਲ਼ੇ ਵਿਲਡਬੀਸਟ ਵਿੱਚ ਭੇਦ
left|thumb|ਨੀਲਾ ਵਿਲਡਬੀਸਟ right|thumb|ਕਾਲ਼ਾ ਵਿਲਡਬੀਸਟ ਨੀਲੇ ਅਤੇ ਕਾਲ਼ੇ ਵਿਲਡਬੀਸਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਬਣਾਵਟ ਵਿੱਚ ਭੇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਦੇ ਘੁਮਾਓ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੰਗ  ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨੀਲਾ ਵਿਲਡਬੀਸਟ ਦੋਨਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਲਾ ਵਿਲਡਬੀਸਟ ਮੋਢੇ ਤੱਕ 150 ਸਮ ਉਚਾ ਅਤੇ 250 ਕਿਲੋ ਤੱਕ  ਵਜ਼ਨੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,  ਜਦਕਿ ਕਾਲ਼ਾ ਵਿਲਡਬੀਸਟ 111-120 ਸਮ ਉੱਚਾ  ਅਤੇ 180 ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਵਜ਼ਨੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  ਮਾਦਾ ਨੀਲੀ ਵਿਲਡਬੀਸਟ 135 ਸਮ ਤੱਕ ਉੱਚੀ  ਅਤੇ 180 ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਵਜ਼ਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਕਾਲ਼ੀ ਵਿਲਡਬੀਸਟ 108 ਸਮੀ ਤੱਕ ਉੱਚੀ ਅਤੇ 155 ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਵਜ਼ਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਨੀਲੇ ਵਿਲਡਬੀਸਟ ਦੇ ਸਿੰਗ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਨਿਕਲਕੇ ਹੇਠਾਂ ਦੇ ਵੱਲ ਮੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਿਰ ਦੇ ਵੱਲ ਘੁੰਮੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਾਲ਼ੇ ਵਿਲਡਬੀਸਟ ਦੇ ਸਿੰਗ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਉੱਤੇ ਮੁੜਦੇ ਹਨ। ਨੀਲਾ ਵਿਲਡਬੀਸਟ ਗੂੜ੍ਹੇ ਸਲੇਟੀ ਰੰਗ ਦਾ ਧਾਰੀਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਕਦੇ ਕਦੇ ਚਮਕੀਲੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਲ਼ਾ ਵਿਲਡਬੀਸਟ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਅਯਾਲ ਕਰੀਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਛ ਕਰੀਮ  ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨੀਲਾ ਵਿਲਡਬੀਸਟ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਖੁੱਲੇ ਜੰਗਲ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਾਲ਼ਾ ਵਿਲਡਬੀਸਟ ਖੁੱਲੇ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਨੀਲੇ ਵਿਲਡਬੀਸਟ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਪਰਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਕਾਲ਼ੇ ਵਿਲਡਬੀਸਟ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।  ਕਾਲ਼ੇ ਵਿਲਡਬੀਸਟ ਮਾਦੇ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨੀਲੇ ਵਿਲਡਬੀਸਟ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਘੱਟ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਲੈਕਟੋਸ (lactose) ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸੋਨੀਆ ਖੁਰਾਣਾ
ਸੋਨੀਆ ਖੁਰਾਨਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sonia Khurana; ਜਨਮ 1968, ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਲੈਂਸ-ਅਧਾਰਿਤ ਮੀਡੀਆ: ਫੋਟੋ, ਵੀਡੀਓ, ਅਤੇ ਮੂਵਿੰਗ ਚਿੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਟੈਕਸਟ, ਡਰਾਇੰਗ, ਆਵਾਜ਼, ਸੰਗੀਤ, ਆਵਾਜ਼, ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸੋਨੀਆ ਖੁਰਾਣਾ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰਸ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਵਿੱਚ। 2002 ਵਿੱਚ, ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਐਮਸਟਰਡਮ ਵਿੱਚ ਰਿਜਕਸਕਾਡੇਮੀ ਵੈਨਬੀਲਡੇਂਡੇ ਕੁਨਸਟਨ ਵਿਖੇ ਅਭਿਆਸ-ਅਧਾਰਤ ਖੋਜ ਲਈ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀਤਾ।
ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਯੂ.ਕੇ. ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਮੂਵਿੰਗ ਇਮੇਜ ਵਰਕਸ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਇਕੱਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਗਾਈ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ, 'ਲੋਨ ਵੂਮੈਨ ਦੌੰਟ ਲਾਈ - (ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ - ਇਕੱਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀਆਂ'), ਭਾਰਤੀ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਚਿੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਉਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ elles@Centre Pompidou (2009/2010), ਬਰੁਕਲਿਨ (2007) ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਨਾਰੀਵਾਦ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦੌਰਾਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬਾਇਨੇਲੇ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਆਈਚੀ ਟ੍ਰਾਈਨੇਲ [2010], ਬੁਸਾਨ ਬਿਏਨੇਲ [2004], ਗਵਾਂਗਜੂ ਬਿਏਨੇਲ [2008], ਅਤੇ ਸ਼ੰਘਾਈ [2010] ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਨਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਪੱਛਮੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ [ਗਰੁੱਪ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੂਚੀਬੱਧ]।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968
ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਸਕੂਲ (ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ)
ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਸਕੂਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦ ਇੱਕ ਰੂਪ ਸੀ ਜੋ 1930ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1950ਵਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਵ-ਅਰਸਤੂਵਾਦ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਨ ਅਰਸਤੂ ਦੀਆਂ ਪਲਾਟ, ਪਾਤਰ ਅਤੇ ਵਿਧਾ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਇਸ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜੋਰ ਸੀ। ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ, ਨਵ ਆਲੋਚਨਾ, ਜੋ ਉਦੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ, ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਸੀ। ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਆਲੋਚਕ ਨਵ ਆਲੋਚਨਾ ਤੇ ਅਤਿ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਲਾਖਣਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦੇਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਕੁੱਲ ਬਾਹਰਮੁਖਤਾ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਲਈ ਸਬੂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਲਾਸੀਕਲ ਆਧਾਰ ਸੀ। ਨਵ ਆਲੋਚਕ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਸਕੂਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਇਮਾਰਤ ਸਮੱਗਰੀ ਮੰਨਦਾ ਸੀ। ਅਰਸਤੂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਈ ਗੁੰਝਲਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੰਰਚਨਾ ਜਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੁਚ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁੱਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਨਵ ਆਲੋਚਨਾ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਂਗ ਝੀਲ
ਹਾਂਗ ਝੀਲ ਇੱਕ 348 km2 ਹੈ   ਮੱਧ ਚੀਨ ਦੇ ਹੁਬੇਈ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਜਿੰਗਝੂ ਦੇ ਮਿਉਂਸਪਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ।
ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ: ਹਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਬੇਅੰਤ; ਹੜ੍ਹ, ਹੜ੍ਹ + ਹੂ  ਝੀਲ, ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਕਾਉਂਟੀ-ਪੱਧਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹੋਂਗਹੂ ਲਈ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਆਪਣੇ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। left|thumb| ਹਾਂਗ ਝੀਲ ਸਮੇਤ ਨਕਸ਼ਾ (HUNG HU洪湖ਵਜੋਂ ਲੇਬਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ) (1953) thumb| ਝੀਲ Hong ਸਮੇਤ ਸੋਵੀਅਤ ਜ਼ੋਨ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਬੇਈ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲਾ (ਭਾਰਤ)
ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ (25 ਸਤੰਬਰ 1985 ਤਕ), ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਦੋ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਾਖਰਤਾ ਵਿਭਾਗ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ, ਸੈਕੰਡਰੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ, ਬਾਲਗ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਾਖਰਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ, ਜੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। 26 ਸਤੰਬਰ, 1985 ਤੋਂ, ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਜਵਾਬਦੇਹ ਮੰਤਰੀ	ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਾਵੜੇਕਰ ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਜੋ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਕੋਲ 1947 ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ ਸੀ। 1985 ਵਿੱਚ, ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਐਮਐਚਆਰਡੀ) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ, ਮਨੁੱਖੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਨਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ 2020 ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਜਨਤਕ ਐਲਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।