cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਓਸੀਆਂ, ਜੋਧਪੁਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੋਧਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਨਗਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ
ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ੀਜ਼
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਦਾ ਹਾਕਮ ਸੀ। 14 ਮਾਰਚ 1823 ਨੂੰ ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਖਾਂ ਨੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੈਨਾ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਥਾਂ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ। ਨੁਸ਼ਹਿਰੇ ਲੁੰਭੇ ਦਰਿਆ ਕੋਲ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰੀ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਲੈ ਕੇ ਅਟਕ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੁਸ਼ਹਿਰੇ ਵੱਲ ਪੀਰ ਸਬਾਕ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਬਾਰੇ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ। ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤਕ ਪਿੱਛੋਂ ਤੋਪਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪਹੁੰਚੀਆਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੋਪਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਕੁਝ ਚਿਰ ਪਿੱਛੇ ਪਾਉਣਾ ਮੁਨਾਸਿਬ ਸਮਝਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਰੁਕਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕੀਤੀ ਅਰਦਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਜੰਗ ਸਮੇਂ ਸ਼ਾਹੀ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚੋਂ ਪਿਛੇ ਹਟ ਗਿਆ।
ਚਿਰੀ ਸਰਕਾਰ
ਚਿਰੀ ਸਰਕਾਰ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਲੰਡਨ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਬਲੂਮਸਬਰੀ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਤੋਂ ਕਿੱਤਾ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 2006 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਰੈਂਡਮ ਹਾਉਸ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 2011 ਵਿੱਚ ਚਿਰੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੈਨਗੁਇਨ ਬੂਕਸ ਇੰਡੀਆ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 2013 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪੈਨਗੁਇਨ ਬੂਕਸ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਨੇ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਅੱਲਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਜਗਰਨੌਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ
ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ (ਦੇਵਨਾਗਰੀ: ब्रज भाषा) ਪੱਛਮੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੀ-ਉਰਦੂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਇਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪਬੋਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਫੱਟੀ
ਫੱਟੀ ਲਕੜ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਆਕਾਰ ਚੌਰਸ਼ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਇਸਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਲਕੜ ਦੀ ਹੱਥੀਂ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਫੱਟੀ ਉੱਤੇ ਕਾਲੀ ਸਿਆਹੀ ਨਾਲ ਲੇਖ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਲਿਖਤੀ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਫੱਟੀ ਹੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਵੱਲੋਂ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੀ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਲਿਖਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਫੱਟੀਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ‘ਵੈਰੀ ਵੈਰੀ ਗੁੱਡ’, ‘ਵੈਰੀ ਗੁੱਡ’ ਅਤੇ ‘ਗੁੱਡ’ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਫੱਟੀਆਂ ਲਿਖਣਾ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਿਧੀਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੀ ਲਿਖਤ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਜੀ ਵੀ ਹੈ। ਫੱਟੀ ਉੱਤੇ ਲਿਖੇ ਲੇਖ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਗਾਚੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਫੱਟੀਆਂ ਪੋਚਣੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਤਰਾਂ
ਪੋਚੀਆਂ ਹੋਇਆ ਫੱਟੀਆਂ ਸੁਕਾਉਂਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਰਥੀਆਂ ਲੋਕ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸਤਰਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਰੱਬਾ ਰੱਬਾ ਫੱਟੀ ਸੁਕਾ,
ਨਹੀਂ ਸੁਕਾਉਣੀ ਗੰਗਾ ਜਾ,
ਗੰਗਾ ਜਾ ਕੇ ਪਿੰਨੀਆਂ ਵਟਾ,
ਇੱਕ ਪਿੰਨੀ ਟੁੱਟ ਗਈ ਸਾਰੀ ਫੱਟੀ ਸੁੱਕ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ
ਜੇਨ ਆਸਟਨ
ਜੇਨ ਆਸਟਨ (16 ਦਸੰਬਰ 1775 – 18 ਜੁਲਾਈ 1817) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਗਲਪ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਦਿਵਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦ, ਤਿੱਖੀ ਤਨਜ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਜੇਨ ਆਸਟਿਨ ਦਾ ਜਨਮ 1775 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸਟਿਵੇਂਟਨ ਨਾਮਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੇ ਸੱਤ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮੁਚਾ ਜੀਵਨ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੁਜ਼ਰਿਆ। ਸੰਨ‌ 1817 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਪ੍ਰਾਈਡ ਐਂਡ ਪ੍ਰੇਜੂਡਿਸ, ਸੇਂਸ ਐਂਡ ਸੇਂਸਿਬਿਲਿਟੀ, ਨਾਰਦੇਂਜਰ, ਅਬੀ, ਏਮਾ, ਮੈਂਸਫੀਲਡ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਪਰਸੁਏਸ਼ਨ ਇਸ ਦੇ ਛੇ ਮੁੱਖ ਨਾਵਲ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਛੋਟੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਰਚਾਨਾਵਾਂ ਵਾਟਸੰਸ, ਲੇਡੀ ਸੂਸਨ, ਸਡਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲਵ ਐਂਡ ਫਰੇਂਡਸ਼ਿਪ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸੌ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸੰਨ‌ 1922 ਅਤੇ 1927 ਦੇ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ।
ਜੇਨ ਆਸਟਿਨ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ 18ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਅੰਤਮ ਝਲਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਭਾਵਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਕਾਬੂ, ਜਿਨਪਰ ਸਾਡੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਲਾਸੀਕਲ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸਨ। ਠੀਕ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰੋਮਾਨੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਜੋਰ ਫੜ ਰਹੀ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਜੇਨ ਆਸਟਿਨ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਲੇਸ਼ਮਾਤਰ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਰਾਜਕਰਾਂਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਲਕਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਰਵਥਾ ਉਦਾਸੀਨ ਰਹੀ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਧਾਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੁੱਝ ਇਨੇ ਗਿਣੇ ਪਰਵਾਰਾਂ ਦੀ ਦਿਨ ਚਰਿਆ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਸਮਰੱਥ ਸੀ। ਦੈਨਿਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਧਾਰਨ ਕਾਰਿਆਕਲਾਪ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਆਧਾਰਭੂਮੀ ਹੈ। ਗ਼ੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਪਾਊ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਦਖਲ ਨਹੀਂ।
ਸਿੱਖਿਆ
1783 ਵਿੱਚ, ਆਸਟਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਕੈਸੈਂਡਰਾ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਐਨ ਕਾਵਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਕਸਫੋਰਡ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਊਥੈਮਪਟਨ ਲੈ ਗਏ ਜਦੋਂ ਉਹ ਖੁਦ ਉਸੇ ਸਾਲ ਉੱਥੇ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਾਈਫਸ ਨਾਮੀ ਬੁਖਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰਿਫਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਆਸਟਨ ਮੌਤ ਦੇ ਭੂਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸੀ। ਆਸਟਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਘਰ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਰੀਡਿੰਗ ਐਬੀ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲਾ ਲਿਆ। ਇਹ ਸਕੂਲ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਲਾ ਟੌਰਨੇਲ ਦਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਕੁਝ ਫ੍ਰੈਂਚ, ਸਪੈਲਿੰਗ, ਸੂਈ ਦਾ ਕੰਮ, ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਡਰਾਮਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਦਸੰਬਰ 1786 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰ ਪਰਤ ਗਈਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਆੱਸਟਨ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਕੂਲ ਫੀਸਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਨ। 1786 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਸਟਨ "ਫਿਰ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਨਹੀਂ ਸੀ।"
ਉਸ ਦੀ ਬਾਕੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾ ਜੇਮਜ਼ ਤੇ ਹੈਨਰੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੁਆਰਾ ਆਈ। ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਸਟਨ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੋਸਤ ਵਾਰਨ ਹੇਸਟਿੰਗਜ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸੀ। ਇਕੱਠਿਆਂ ਇਹ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਲਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਵੀ ਆਸਟਨ ਦੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਲਿਖਣ ਦੇ ਜੋਖਮ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਣ ਲਈ ਮਹਿੰਗਾ ਕਾਗਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਨਿਜੀ ਥੀਏਟਰਲ ਆਸਟਨ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਰਿਕਟਰੀ ਬਾਰਨ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਿਚਰਡ ਸ਼ੈਰਿਡਨ ਦਾ ਦ ਰਿਵਾਲਜ਼ (1775) ਅਤੇ ਡੇਵਿਡ ਗੈਰਿਕ ਦਾ ਬੋਨ ਟੌਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਆਸਟਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਜੇਮਜ਼ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਸੰਕੇਤਕ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਦਰਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਗੀਦਾਰ ਵਜੋਂ, ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਾਟਕ ਕਾਮੇਡੀ ਸਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਆਸਟਨ ਦੇ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 12 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਨਾਟਕੀ ਲਿਖਤ 'ਚ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਅਜ਼ਮਾਇਆ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਤਿੰਨ ਛੋਟੇ ਨਾਟਕ ਲਿਖੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ
ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ, ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਬਲਬੀਰ ਰਾਜ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ (ਜਨਮ 18 ਮਾਰਚ 1938 - 4 ਦਸੰਬਰ 2017) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਨ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇਨਾਮ
ਜੇਤੂ
ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਇਨਾਮ
ਜੇਤੂ
ਨਾਮਜ਼ਦ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਮਿਕਲੋਸ ਰਾਦਨੋਤੇ
ਮਿਕਲੋਸ ਰਾਦਨੋਤੇ (ਜਨਮ ਨਾਮ ਮਿਕਲੋਸ ਗਲੈਤਰ; 5 ਮਈ 1909, ਬੁਦਾਪੈਸਤ, ਆਸਟਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ — ਨਵੰਬਰ 1944 ਆਬਦਾ ਨੇੜੇ, ਹੰਗਰੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ) ਸੀ ਹੰਗਰੀਆਈ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਮਿਕਲੋਸ ਗਲੈਤਰ ਬੁਦਾਪੈਸਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਵਪਾਰ ਕੰਪਨੀ ਬਰਿਕ ਐਂਡ ਗ੍ਰੋਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਕਰੇਤਾ ਦਾ ਬੇਟਾ ਸੀ। ਮਿਕਸੋ ਗਲਾਟਰ ਬੂਡੈਪੇਸਟ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਵਪਾਰ ਕੰਪਨੀ ਬਰਿਕ ਐਂਡ ਗ੍ਰੋਜ਼ ਦੇ ਵਿਕਰੇਤਾ ਦਾ ਬੇਟਾ ਸੀ. ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਆਸਟਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਰੋਇਲ ਹੰਗਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ 13 ਵੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਆਰਟਰ ਫਿਨਲਿਪਟੋਵਰਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਨਮ ਸਮੇਂ, ਉਸਦਾ ਜੁੜਵਾਂ ਭਰਾ ਮ੍ਰਿਤ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਬਿਤਾਏ ਜਿਸ ਦਾ ਪਤੀ ਡੇਜ਼ਸੋ ਗਰੋਸਜ਼ ਉਸ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਿਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ 1921 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਰਾਦਨੋਤੇ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਸਥਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ 1927-28 ਤੱਕ ਲਿਬਰਿਕ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅੰਕਲ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸਲਾਹ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ 1930 ਤੱਕ ਜਾਣੀ ਪਛਾਣੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਵਪਾਰਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਦਨੋਤੇ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਤਾਂਘ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ ਅਤੇ ਸਜ਼ੇਜਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ, ਹੰਗਰੀਅਨ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
1934 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਡਾਕਟਰਲ ਥੀਸਸ, 'ਮਾਰਗਟ ਕਫਕਾ ਦੇ ਕਲਾਤਮਕ ਵਿਕਾਸ' ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਰਾਦਨੋਵਿਸ (ਹੰਗਰੀਆਈ: ਰਾਦਨੋਤੇ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਰਾਦਨੋਤੇ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਅਗਸਤ 1935 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਿਆਰਮਟੀ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਹਾਊਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਧੀ, ਉਸਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਫੈਨੀ (1912-2014) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਮੰਦੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਖੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੇਔਲਾਦ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ 1935-36 ਦੇ ਸਕੂਲੀ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬੁਦਾਪੈਸਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਗਮੋਂਦ ਕੈਮਨੀ ਜਿਮਨੇਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਨੁਭਵ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਸਤੰਬਰ 1940 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਹੰਗਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਬਟਾਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਦਸੰਬਰ ਤਕ ਫਿਰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜੁਲਾਈ 1942 ਤੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ 1943 ਤਕ ਜਬਰੀ ਭਰਤੀ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।. 2 ਮਈ 1943 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਰਮ ਆਪਣਾ ਲਿਆ। ਮਈ 1944 ਵਿਚ, ਰਾਡੌਨੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਮਿਲਟਰੀ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬਟਾਲੀਅਨ ਨੂੰ ਸਰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਬੋਰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। 1943 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੰਗਰੀ-ਯਹੂਦੀ ਬੇਗਾਰ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਬੋਰ ਦੀਆਂ ਤਾਂਬੇ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੈਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਯੁੱਧ ਉਦਯੋਗ ਦੇ 50% ਲੋੜ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
17 ਸਤੰਬਰ 1944 ਨੂੰ, ਮਿੱਤਰ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲਟਰੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਾਦਨੋਤੇ ਨੂੰ ਲਗਪਗ 3,600 ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਲਮ ਵਿੱਚ ਕਪੋ ਦੇ ਕੈਂਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਉਸਨੇ ਬੋਰ ਤੋਂ ਪੈਨਚੇਵੋ-ਗਲੋਗੋਂਜ ਦੁਆਰਾ ਸਜ਼ੇਂਤਕਰਿਆਲੀਜ਼ਾਬਾਦਜਾ ਨੂੰ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਜਬਰੀ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ। ਨਵੰਬਰ 1944 ਵਿਚ, ਹੰਗਰੀ ਗਾਰਡਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ 20 ਹੋਰ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਥਕਾਵਟ ਕਰਨ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰੀਕਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 6 ਤੋਂ 10 ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਿਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। 2009 ਹੰਗਰੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੀ ਵੇਰਵੇਯੁਕਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ 4 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਸਜ਼ੇਂਤਕਰਿਆਲੀਜ਼ਾਬਾਦਜਾ ਤੋਂ ਅਬਦਾ ਤੱਕ ਕਾਰ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ 110 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 1 ਘੰਟਾ ਅਤੇ 30 ਮਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਰਾਦਨੋਤੇ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸਹਿਤ ਕੇਰੇਪੇਸੀ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 2013 ਵਿੱਚ ਅਬਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਬੁੱਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1909 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੰਗਰੀਆਈ ਕਵੀ
ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲਿਖਾਰੀ ਲਹਿਰ
ਅੰਜਮਨ-ਏ-ਤਰੱਕੀ ਪਸੰਦ ਮੁਸੱਨਫ਼ੀਨ-ਏ-ਹਿੰਦ ਜਾਂ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲਿਖਾਰੀ ਲਹਿਰ (ترقی پسند مصنفین تحریک, ਹਿੰਦੀ: अखिल भारतीय प्रगतिशील लेखक संघ) ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਸੀ। ਇਹ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਸਾਹਿਤ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜਕ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਪਿੱਛੜੇਪਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1935 ਵਿੱਚ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਸਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਸੱਜਾਦ ਜਹੀਰ ਸਨ।
ਪਿਛੋਕੜ
thumb|ਮੁਲਕ ਰਾਜ ਆਨੰਦ 1917 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਇਤਹਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਹਿਮ ਘਟਨਾ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸਮੇਤ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਇਆ। ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ। ਦੂਜੀ ਤਰਫ਼ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੱਤਭੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਾਫ਼ਾ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਜ਼ਾ ਛਾਉਣ ਲੱਗੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਬਿਨਾ ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਰੁਝਾਨ ਵਧਣ ਲੱਗੇ। ਸ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਤਾਲਸਤਾਏਵਾਦ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਲੈਨਿਨ, ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਗੋਰਕੀ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਸੇ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਨੇ ਸਿਰ ਚੁੱਕਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜਰਨਾ ਪਿਆ। ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੁਧੀਜੀਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਅਤੇ ਏਰਨਸਟ ਵੋਕਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਹਿਟਲਰ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਦਮਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ 1935 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਮਸਲਨ ਰੋਮਨ ਰੋਲਾਂ, ਟਾਮਸ ਮਾਨ ਅਤੇ ਆਂਦਰ ਮਾਲਰੋ ਨੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਤਮਾਮ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਬੁਲਾ ਲਈ। ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ- ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ ਅਤੇ ਮੁਲਕ ਰਾਜ ਆਨੰਦ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ ਅਤੇ ਮੁਲਕ ਰਾਜ ਆਨੰਦ ਨੇ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਜੋ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅੰਜਮਨ-ਏ-ਤਰੱਕੀ ਪਸੰਦ ਮੁਸੱਨਫ਼ੀਨ-ਏ-ਹਿੰਦ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ। ਇਸ ਅੰਜੁਮਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜਲਸਾ ਲੰਦਨ ਦੇ ਨਾਨਕਿੰਗ ਰੇਸਤੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਅੰਜੁਮਨ ਦਾ ਐਲਾਨਨਾਮਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਇਜਲਾਸ ਵਿੱਚ ਜਿਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ, ਮੁਲਕ ਰਾਜ ਆਨੰਦ, ਡਾਕਟਰ ਜੋਤੀ ਘੋਸ਼ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਤਾਸੀਰ ਵਗ਼ੈਰਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਅੰਜੁਮਨ ਦਾ ਸਦਰ ਮੁਲਕ ਰਾਜ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਜਮਨ-ਏ-ਤਰੱਕੀ ਪਸੰਦ ਮੁਸੱਨਫ਼ੀਨ-ਏ-ਹਿੰਦ ਜੋ ਤਰੱਕੀਪਸੰਦ ਤਹਿਰੀਕ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਨ
1935 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਲੰਦਨ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ ਸੱਜਾਦ ਜਹੀਰ ਭਾਰਤ ਪਰਤੇ। ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਅਲੀਗੜ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਅਸ਼ਰਫ, ਇਲਾਹਬਾਦ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕੰਨਹਈਆ ਲਾਲ ਮੁਨਸ਼ੀ, ਬਨਾਰਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ, ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋ. ਹੀਰੇਨ ਮੁਖਰਜੀ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ ਨੂੰ ਘੋਸ਼ਣਾਪਤਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਆਂ ਭੇਜ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਅਤੀਤ ਦੀ ਗੌਰਵਮਾਈ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸਦਾ ਮਾਨਵ ਪ੍ਰੇਮ, ਉਸਦੀ ਹਕੀਕਤਪਸੰਦੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸੌਂਦਰੀਆ ਤੱਤ ਲੈਣ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸਨ ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੌਰ ਦੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇਕਤਾ ਦੇ ਜਹਰੀਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਅਤੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ ਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਬੁਨਿਆਦਾਂ ਹਨ। ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਪਹੁੰਚਕੇ ਸੱਜਾਦ ਜਹੀਰ ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਜੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਕਤਾ ਸਨ। ਅਹਮਦ ਅਲੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋ. ਏਜਾਜ ਹੁਸੈਨ, ਰਘੁਪਤੀ ਸਹਾਏ ਫਿਰਾਕ, ਏਹਤੀਸ਼ਾਮ ਹੁਸੈਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਰ ਅਜੀਮ ਨਾਲ ਮਿਲਵਾਇਆ। ਸਭ ਨੇ ਸੱਜਾਦ ਜਹੀਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਿਵਦਾਨ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਅਤੇ ਨਰੇਂਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰੋ. ਤਾਰਾਚੰਦ ਅਤੇ ਅਮਰਨਾਥ ਝਾ ਵਲੋਂ ਸਨੇਹਪੂਰਨ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਮਿਲਿਆ। 1936 ਵਿੱਚ 12-14 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਵਾਰਸ਼ਿਕ ਸਮਾਗਮ ਹੋਇਆ। ਅਨੇਕ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ - ਸੱਚਿਦਾਨੰਦ ਸਿੰਹਾ, ਡਾ. ਅਬਦੁਲ ਹਕ਼, ਗੰਗਾ ਨਾਥ ਝਾ। ਜੋਸ਼ ਮਲੀਹਾਬਾਦੀ, ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ, ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ, ਅਬਦੁੱਸਤਾਰ ਸਿੱਦੀਕੀ ਆਦਿ। ਸੱਜਾਦ ਜਹੀਰ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਘੋਸ਼ਣਾਪਤਰ ਉੱਤੇ ਖੁੱਲਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾਪਤਰ ਉੱਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਅਹਮਦ ਅਲੀ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਲੇਖਕ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੱਤਰ-ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਅਮਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਸੱਜਾਦ ਜਹੀਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੌਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੱਜਾਦ ਜਹੀਰ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ - ਡਾ. ਅਸ਼ਰਫ, ਅਲੀ ਸਰਦਾਰ ਜਾਫਰੀ, ਡਾ. ਅਬਦੁਲ ਅਲੀਮ, ਜਾਂਨਿਸਾਰ ਅਖਤਰ ਆਦਿ ਨੇ ਮਕਾਮੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜਲਸਾ ਖਵਾਜਾ ਮੰਜੂਰ ਅਹਿਮਦ ਦੇ ਮਕਾਨ ਉੱਤੇ ਫਰਵਰੀ 1936 ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ। ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਦਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ੋਰ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਦੀ ਅੰਜੁਮਨ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਵੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ
ਸੁਪਾਰਸ਼ਵਨਾਥ ਜੀ
ਸੁਪਾਰਸ਼ਵਨਾਥ ਜੀ ਵਰਤਮਾਨ ਅਵਸਰਪਿਣੀ ਕਾਲ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਤੀਰਥੰਕਰ ਸਨ |
ਬੀ. ਪੀ. ਮੰਡਲ
ਬਿੰਦੇਸ਼ਵਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਮੰਡਲ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸਨ । ਉਹ ਮੰਡਲ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਪੱਛੜੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਦੂਜਾ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੀ. ਪੀ. ਮੰਡਲ ਉੱਤਰੀ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸਹਰਸਾ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਅਤੇ ਜਾਤ ਦੇ ਯਾਦਵ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
ਜਲਾਲਾਬਾਦ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨਤਾਰਨ)
ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਾਵੇਦ ਸ਼ੇਖ
ਜਾਵੇਦ ਸ਼ੇਖ (ਜਨਮ: 8 ਅਕਤੂਬਰ 1954) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਫਿਲਮ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਲੌਲੀਵੁੱਡ, ਬੌਲੀਵੁੱਡ ਅਤੇ ਪੌਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਜਾਵੇਦ ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੌਲੀਵੁੱਡ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਧਮਾਕਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜੋ 14 ਦਿਸੰਬਰ 1974 ਨੂੰ ਆਈ ਸੀ।
ਮੱਕੀ
ਮੱਕੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Maize) ਘਾਹ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਤਾੱਲੁਕ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਅਨਾਜ ਫਸਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮੋਟੇ ਅਨਾਜ (ਮੱਕੀ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ) ਦੀ ਫਸਲ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲਾਗੇ-ਚਾਗੇ ਅਮਰੀਕੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਪੂਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਯੂਰਪ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਸਲ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਤਕਰੀਬਨ 332 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਤਕਰੀਬਨ 7 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਉੱਚੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਿਆਰੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਔਸਤ ਉੱਚਾਈ 2.5 ਮੀਟਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੋਜਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਕਣਕ ਜਾਂ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਮੱਕੀ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮੱਕੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਮੱਕੀ ਐਥੇਨ, ਜਾਨਵਰ ਫੀਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੱਕੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੱਕੀ ਦੇ ਸਟਾਰਚ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਲੜੀ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਦੇ ਛੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ: ਡੈਂਟ ਮੱਕੀ, ਚੁੰਘਾਵਾਂ, ਪੌਡ ਮੱਕੀ, ਪੋਪਕਾਰਨ, ਆਟਾ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮੱਕੀ (ਸਵੀਟ ਕੌਰਨ) ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਫ਼ਸਲ, ਜਿਸ ਦੇ ਟਾਂਡੇ ਦੀ ਢਾਕ ਤੇ ਦਾਣੇਦਾਰ ਛੱਲੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਮੱਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਤੋਂ ਕੋਈ 50 ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਫ਼ਸਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਰੋਟੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੱਕੀ ਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀ ਮਿਸ ਵਾਲੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਿਆਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਮੱਕੀ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਛੱਲੀਆਂ ਭੁੰਨ ਕੇ ਚੱਬੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਸੁੱਕੀ ਮੱਕੀ ਦੇ ਦਾਣੇ ਭੁੰਨਾ ਕੇ ਚੱਬੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਖਿਲਾਂ ਤੇ ਭੂਤ ਪਿੰਨੇ ਵੀ ਬਣਾ ਕੇ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਮੱਕੀ ਦੇ ਜਿਸ ਟਾਂਡੇ ਨੂੰ ਛੱਲੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਖੱਸੀ ਟਾਂਡਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੱਕੀ ਦੇ ਟਾਂਡੇ ਦੇ ਨਿਸਰੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਬਾਂਬੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਅਨਾਜ ਨਾਲੋਂ ਮੱਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ, ਕੁੱਲ ਵਿਸ਼ਵ ਉਤਪਾਦਨ 1.2 ਬਿਲੀਅਨ ਟਨ ਸੀ। ਮੱਕੀ ਪੂਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਨਾਜ ਦੀ ਫਸਲ ਹੈ, 2021 ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ 384 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਉਗਾਈ ਗਈ। ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਮੱਕੀ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਫ਼ਸਲ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਖਾਸਕਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਫ਼ਸਲ ਝੋਨਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ, ਜਲੰਧਰ, ਰੋਪੜ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਮੱਕੀ ਬੀਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb|Guilá Naquitz Cave in [[ਵਾਹਾਕਾ|Oaxaca, ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿਚ ਕਈ ਖਾਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਟੀਜ਼ਿਨਟ (ਮੱਕੀ ਦਾ ਪੂਰਵਜ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ. ]] right|thumb|16 ਵੀਂ ਸੀ ਦੇ ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਚ ਮੱਕੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਫਲੋਰੇਂਟਾਈਨ ਕੋਡੈਕਸ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੱਕੀ ਦਾ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਤਿਹੂਆਨ ਘਾਟੀ ਵਿਚ ਪਾਲਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲੀਆ ਖੋਜ ਨੇ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਕੀਤਾ; ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣ-ਕੇਂਦਰੀ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਬਲਾਂਸ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਓਲੇਮੇਕ ਅਤੇ ਮਯਾਂਸ ਨੇ ਮੇਸੋਮੇਰੀਕਾ, ਪਕਾਏ ਹੋਏ, ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂ ਨਾਈਸਟੀਮਲਾਇਜੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤਾ. ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਗਪਗ 2500 ਈ. ਬੀ. ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਫੈਲਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਮੈਰਿਕਾ ਦੁਆਰਾ ਫੈਲ ਗਈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੇ ਵਾਧੂ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਫਸਲ ਦੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੱਕੀ ਦਾ ਵਧਣਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਿਪਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ: "ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ [ਮੱਕੀ] ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਛਿੜਕ ਕੇ 7600 ਬੀਪੀ [5600 ਈ. ਬੀ.] ਵਿਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 7000 ਤੋਂ 6000 ਬੀਪੀ [5000-4000 ਬੀ.ਸੀ] ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਅੰਡੀਅਨ ਵਾਦੀਆਂ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।"
ਐਮਬ੍ਰਾਪਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸਟੱਡੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੱਕੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਮੈਕਸਿਕੋ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਦੋ ਮਹਾਨ ਤਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ: ਪਹਿਲਾ, 5000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਐਂਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ; ਦੂਜਾ, ਲਗਭਗ 2000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ।
ਮਾਤਸੂਕਾ ਐਟ ਅਲ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ 2002 ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ, ਬਹੁਤੀਆਂ ਸੁਤੰਤਰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਡਲ ਦੀ ਬਜਾਇ ਦੱਖਣੀ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 9,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕੋ ਪਾਲਣ-ਪੋਸਣ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਮੱਕੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮੱਕੀ ਦੇ ਕਿਸਮ ਮੈਕਸਿਕੋ ਦੇ ਉੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਹਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਵੀ ਫੈਲ ਗਈ। ਇਹ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੱਕੀ ਨੇ ਨੀਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਹਾਈਲੈਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ।
ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੱਕੀ ਦੇ ਪੌਦੇ ਸਿਰਫ 25 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (1 ਇੰਚ) ਲੰਬੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਇਕ ਪ੍ਰਤੀ ਪੌਦਾ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਨ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਸੈਂਕੜੇ ਨਕਲੀ ਚੋਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮੱਕੀ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਕਈ ਪੌਦੇ ਲਗਾਏ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਸਨ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਈ ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ / ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮੱਕੀ ਸਾਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਅਨਾਜ ਫਸਲ ਹੈ, 2014 ਵਿਚ 361 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਵਿਚ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ (ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਟੇਬਲ)। ਕਰੀਬ 40% ਫਸਲ - 130 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ - ਮੱਕੀ ਐਥੇਨਲ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ 2009 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਗਏ ਮੱਕੀ ਦੇ 85% ਬਣਦੇ ਹੋਏ ਜੋਨੈਟਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸੋਧਿਆ ਮੱਕੀ ਬਣਿਆ।
ਮੱਕੀ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ
ਮੱਕੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਦੀ ਅਕਸਰ 3 ਮੀਟਰ (10 ਫੁੱਟ) ਉਚਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਕੁ ਕੁਦਰਤੀ ਨਸਲਾਂ 12 ਮੀਟਰ (39 ਫੁੱਟ) ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਟੈਮ (ਤਣਾ) ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 18 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (7.1 ਇੰਚ) ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ 20 ਇੰਟਰਨਡੋਲਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੱਤਾ, ਜੋ ਹਰੇਕ ਨੋਡ ਤੋਂ ਵੱਧਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 9 ਸੈ (4 ਇੰਚ) ਚੌੜਾਈ ਅਤੇ 120 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (4 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤੱਕ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੱਦ ਬੂਟੇ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚ ਪੱਤੇ ਦੇ ਕੁਝ ਪੱਧਰਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਗਦਾ ਹੈ, ਸਟੈਮ ਅਤੇ ਪੱਤਾ ਸ਼ੀਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ~ 3 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਨਾਲ, 18 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (7 ਇੰਚ) ਦੀ ਲੰਬਾਈ, 60 ਸੈਟੀਮੀਟਰ (24 ਇੰਚ) ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਪਸਹੀਣਾਂ ਵਿਚ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਾਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮੱਕੀ ਨੂੰ ਕਈ ਵਧੀਕ ਵਿਕਸਿਤ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਲਈ ਨਸ੍ਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ "ਬੇਬੀ ਮੱਕੀ" ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ ਜੋ ਏਸ਼ੀਅਨ ਰਸੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਟੈਮ ਦਾ ਸਿਖਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੈ, ਪੁਰਸ਼ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਫੁੱਲ। ਜਦੋਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਢੁਕਵੀਂ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਲਕੜੀ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਅਤੇ ਪਰਾਗ ਛੱਡਦੇ ਹਨ। ਮੱਕੀ ਪਰਾਗ ਐਨੀਮੋਫਿਲਸ ਹੈ (ਹਵਾ ਦੁਆਰਾ ਖਿਲ੍ਲਰ), ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਵੱਡੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਹਾਅ ਕਾਰਨ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਰਾਗ ਕੁੱਝ ਮੀਟਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। thumb|Zea mays (ਜ਼ੀ ਮੇਜ਼) ਦੇ ਕੰਨ (ਛੱਲੀਆਂ) right|thumb|Zea mays "ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ"—MHNT thumb|Zea mays "Oaxacan ਹਰੇ" MHNT thumb|Variegated ਮੱਕੀ ਕੰਨ thumb|ਬਰੰਗੇ ਮੱਕੀ ਕਰਨਲ (CSIRO) ਪੀਲੇ ਮੱਕੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਮੱਕੀ ਵਿਚ ਲਿਊਟੇਨ ਅਤੇ ਜ਼ੈੱਕਸਿੰਟਨ ਤੋਂ ਰੰਗ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਰਨਲ ਦਾ ਰੰਗ ਐਂਥੋਕਯਿਨਿਨ ਅਤੇ ਫਲੋਬੈਫੀਨਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਫਾਈਵੋਨੋਇਡਸ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਫਲੇਵਨ -4-ਓਲਜ਼ ਦੇ ਪੋਲੀਮਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੱਕੀ ਪੇਰੀਕਾਰਪ ਕਲਰ 1 (ਪੀ 1) ਜੀਨ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਡੀਹਾਈਡਰੋਫੇਲਾਓਨੌਲ 4-ਰਿਡਕਟੇਜ਼ ਲਈ ਏ 1 ਜੀਨ ਏਨਕਕੋਡਿੰਗ ਦਾ ਇੱਕ R2R3 ਮਾਇਬ ਜਿਹੇ ਟਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨਲ ਐਕਟੀਵੇਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡਾਈਹਾਡਰਫਲਾਵੋਨੋਲ ਨੂੰ ਫਲਾਵਨ -4-ਓਲਜ਼ ਵਿਚ ਘਟਾਉਣਾ) ਜਦਕਿ ਇਕ ਹੋਰ ਜੀਨ (ਪਾਈਕੈਰਪ ਪਾਈਗਮੈਂਟਸ਼ਨ 1 ਜਾਂ ਐੱਸ ਪੀ ਪੀ 1 ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਦੈਂਤ) ਇਕ ਦਮਨਕਾਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੀ 1 ਜੀਨ ਲਾਲ ਫਲੋਬਫੇਨ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਬਾਇਓਸਿੰਥੈਸੇਸ ਲਈ ਜੈਨ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਈਬੋ-ਸਮਲੋਲਾਜ਼ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲੇਟਲ ਐਕਟਰੈਕਟਰ ਨੂੰ ਐਨਕੋਡ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪੀ 1-ਡਬਲ ਐਲੇਲ ਰੰਗਹੀਣ ਕਾਰਲ ਪੈਰੀਕਾਰਡ ਅਤੇ ਲਾਲ cobs ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਤਰਾ 1 (ਯੂਫੋ 1) ਲਈ ਅਸਥਿਰ ਕਾਰਕ ਨੂੰ ਪਾਈਗਮੈਂਟਸ਼ਨ ਦੇਣ ਲਈ ਪੀ 1-ਰੋ ਐੱਕਸੈਕਸ਼ਨ ਕਰਨਲ ਪੈਰੀਕਾਰਪ ਵਿੱਚ, ਨਾਲ ਹੀ ਬਨਸਪਤੀ ਟਿਸ਼ੂ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਫਲੋਬਨਫੀਨ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੱਕੀ ਪੀ ਜੀਨ ਇੱਕ ਮਾਈਬ ਸਮੋਲੋਗ ਨੂੰ ਐਨਕੋਡ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕ੍ਰਮ ਸੀਸੀਟੀ / ਏਏਸੀਏਸੀ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੀ ਟੀਏਏਸੀਏਜੀਏ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਈਸੈਬਰਟ ਮਾਇਬ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬੀਜਣਾ
thumb|Seedlings ਬਿਜਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨ ਹਫਤੇ right|thumb|ਮੱਕੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੌਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਠੰਡ-ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਕੋਸੇਸਤਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਮੱਕੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰੂਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੋਖਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪੌਦਾ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਮੀ' ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਇੱਕ ਸੀ 4 ਪਲਾਂਟ (ਇੱਕ ਪਲਾਂਟ ਜੋ C4 ਕਾਰਬਨ ਫਿਕਸਿੰਗ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮੱਕੀ C3 ਪੌਦਿਆਂ (C3 ਕਾਰਬਨ ਫਿਕਸਿੰਗ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਲਾਂਟਾਂ) ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਛੋਟੇ ਅਨਾਜ, ਐਲਫਾਲਫਾ ਅਤੇ ਸੋਏਬੀਨ ਵਰਗੀਆਂ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ-ਯੋਗ ਫਸਲ ਹੈ। ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਮੱਕੀ ਸੋਕੇ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਫੁੱਲ ਪਰਾਗਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਵਾਢੀ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੇਕਰ ਮੱਕੀ "ਚੌਥੇ ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ" ਗੋਡੇ-ਉੱਚ ਸਨ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਸਿੰਜਿਆ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੱਕੀ ਕਟਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੌਦੇ ਹਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਲ ਪਜੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੋਲਿਸ਼ਿੰਗ ਦੇ ਬਾਅਦ, "ਦੁੱਧ ਦੀ ਅਵਸਥਾ" ਵਿੱਚ ਮਿੱਠੀ ਮੱਕੀ ਦੀ ਕਟਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਚ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਖੇਤ ਮੱਕੀ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਦੇਰ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਸੁੱਕਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਰਦੀ ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਤੱਕ ਦਾ ਕਟਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਮਿੱਟੀ ਨਮੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸੋਕੇ ਨੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਗਿੱਲੇ, ਗਰਮ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਉੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਠੰਡੇ, ਗਰਮ, ਸੁੱਕੇ ਜਾਂ ਗਿੱਲੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਭਾਵ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਹੁਪੱਖੀ ਫਸਲ ਹੈ। thumb|ਵਧੇ ਹੋਏ ਪੌਦੇ ਦੇ ਕੰਨ (ਛੱਲੀਆਂ) ਮੱਕੀ ਨੂੰ ਮੂਲ ਅਮਰੀਕਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਾੜੀਆਂ ਉੱਤੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਤਿੰਨ ਤੀਵੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਨੇ ਬੀਨ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੀਨਜ਼ ਨੇ ਨਾਈਟਰੋਜਨ-ਫਿਕਸਿੰਗ ਰਾਇਜ਼ੋਬੀਆ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਤੋਂ ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜੋ ਕਿ ਬੀਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫਲ਼ੀਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਸਕਵੈਸ਼ਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲੀ ਬੂਟੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਛੱਤਰੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਉੱਤੇ ਛਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਕੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿੰਗਲ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਪਹਾੜੀ ਪੌਦੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਹਰੇਕ ਪਹਾੜੀ 60-120 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (24-47 ਇੰਚ) ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਘਰੇਲੂ ਗਾਰਡਨਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕ "ਮੱਕੀ ਦੀ ਚੈਕ" ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ 40 ਇੰਚ (1.0 ਮੀਟਰ) ਦੇ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਭੱਜਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵਧੇਰੇ ਅਤਿ ਜਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ 10-12 cm (3.9-4.7 ਇੰਚ) ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ. ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਪੌਦੇ, ਜੋ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਜਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਪੌਦਾ ਜਵਾਨ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਹਾੜੀ ਤਕਨੀਕ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਮੂਲ ਅਮਰੀਕੀ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਜਦੋਂ ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚਲੀ ਹੋਰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਬੀਜਣ ਲਈ ਵੀ ਮਨਜੂਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਜਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਅੱਜ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ, ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵਧਿਆ ਮੱਕੀ ਹਾਲੇ ਵੀ ਅਕਸਰ ਘੁਰਨੇ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਨੂੰ ਖੁਦ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸਗੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬੀਜਣ ਵਾਲਾ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ, ਅਕਸਰ ਨਾਈਟਰੋਜਨ-ਫਿਕਸਿੰਗ ਫਸਲ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋ ਫਸਲ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਬੀਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਲੰਮੀ ਗਰਮੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਕੂਲਰ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਸੋਇਆਬੀਨ ਵਿਚ ਅਲਫ਼ਾਫਾ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਇੱਕ ਤੀਜੀ ਫਸਲ, ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਣਕ, ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਉਗਾਏ ਕਈ ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਹਨ। ਅਕਸਰ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਗਲਾਈਫੋਸੈਟ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਕੀੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋਨੈਟਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਲਾਈਫੋਸੈਟ ਇੱਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਰੋਗ ਹੈ ਜੋ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੀ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਮੱਧ-ਪੱਛਮੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਜਾਂ ਅੱਜ ਤਕ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਘੱਟ ਉਦੋਂ ਤੱਕ, ਖੇਤ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਵਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੋ ਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਫਸਲ ਬੀਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਪਿਛਲੇ ਵਾਢੀ ਪਿੱਛੋਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੀਲਡਾਂ ਨੂੰ ਬੀਜਿਆ ਅਤੇ ਉਪਜਾਊ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਜੰਗਲੀ ਬੂਟੀ ਨੂੰ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੁਆਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਕਾਸ਼ਤ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਨਮੀ ਉਪਰੋਕਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਸਲ ਲਈ ਹੋਰ ਨਮੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਤੇ ਨੋ-ਫਾਰਾਈ ਫਾਰਮਿੰਗ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਦੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਲਈ ਫਸਲ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘਟੀਆ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਦੀ ਮੱਕੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਤਾਪਮਾਨ 21°C ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਤਾਪਮਾਨ 32°C ਹੈ।
ਵਾਢੀ
ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੱਕੀ ਹੱਥ ਨਾਲ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਮਾਜਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ (ਹੁਸਕ ਜਾਂ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ) 1890 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ, ਕੁਝ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਇਕਾਈ ਅਤੇ ਦੋ-ਪੁੰਡ ਮਕੈਨੀਕਲ ਸਿੱਕਾਰੀਆਂ (ਕੰਨ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣਾ, ਸਟੋਵ ਛੱਡਣਾ) ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਬਿੰਡਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੱਥ ਜਾਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਪਿੱਕਰ ਦੁਆਰਾ, ਪੂਰੇ ਕੰਨ (ਛੱਲੀਆਂ) ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਫਿਰ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਕੰਨ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮੱਕੀ ਦੇ ਸ਼ੈਲਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਣਾਂ ਵਿਚ ਅਕਸਰ ਮੱਕੀ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਨ (ਛੱਲੀਆਂ) ਕੁਝ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਕਣਾਂ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਝਰਨੇ ਘੱਟ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤਾ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਨਾਜ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਇੱਕ ਮੱਕੀ ਦੇ ਸਿਰ (ਰੇਂਜ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੁਆਇੰਟ ਅਤੇ ਸਨਿੱਪ ਰੋਲਸ ਦੇ ਨਾਲ) ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਨਾਲ ਸਟਾਲ ਕੱਟਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਇਹ ਬਸ ਡੰਡੇ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ ਡੰਕ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਢੇਰ ਵਿੱਚ ਘੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਭੂਮੀ ਲਈ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਪਲੇਟ ਵਿਚ ਸਲਾਟ ਵਿਚ ਲੰਘਣ ਲਈ ਮੱਕੀ ਦਾ ਕੰਨ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤਾਣੇ ਦੀ ਰੋਲ ਖਿੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਨ (ਛੱਲੀਆਂ) ਅਤੇ ਮਾਸ ਕੱਸਦੇ ਹਨ। ਗਠਜੋੜ ਕੇਵਲ ਕੋਲਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਕੇ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਅਤੇ ਕੈਬ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਾਦਨ
ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਅਨਾਜ ਨਾਲੋਂ ਮੱਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ, ਕੁੱਲ ਵਿਸ਼ਵ ਉਤਪਾਦਨ 1.16 ਬਿਲੀਅਨ ਟਨ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਕੁੱਲ (ਸਾਰਣੀ) ਦੇ 31.0% ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਕੁੱਲ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ 22.4% ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ।
ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ
2016 ਵਿੱਚ, ਮੱਕੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 380 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ (15 ਬਿਲੀਅਨ ਬੁਸ਼ਲ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 2014 ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲੋਂ 11% ਵੱਧ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2016 ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਲਈ ਸੰਭਾਵਿਤ ਉਪਜ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਾਢੀ ਕੀਤੀ ਮੱਕੀ ਦਾ ਰਕਬਾ 35 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈਕਟੇਅਰ (87 ਮਿਲੀਅਨ ਏਕੜ) ਹੋਣ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 2015 ਨਾਲੋਂ 7% ਵੱਧ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੱਧ-ਪੱਛਮੀ ਰਾਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੰਡੀਆਨਾ, ਆਇਓਵਾ, ਅਤੇ ਇਲੀਨੋਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅਨਾਜ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਫਸਲੀ ਸਾਲ 1 ਸਤੰਬਰ, 2020 ਤੋਂ 31 ਅਗਸਤ, 2021 ਤੱਕ ਮੱਕੀ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਤ ਵਰਤੋਂ, ਫੀਡ ਲਈ 38.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਈਥਾਨੌਲ ਲਈ 34 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ 17.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਲਈ 9.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ।
ਕੀੜੇ
ਮੱਕੀ ਦੀ ਯੂਰਪੀ ਮਿਕਦਾਦ ਬੋਰਰ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਰੂਟਵਰਜ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ, ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵੱਡੇ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ, ਜੋ ਕਿ ਹਰੇਕ ਕੀੜੇ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਨੇ ਬੈਕਟੀਸ ਥਊਰੀਨੀਜਿਸ ਟੌਸੀਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਟਰਾਂਸਜਨਿਕ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। "ਬੀਟੀ ਮੱਕੀ" ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉੱਨਤ ਕਿਸਮਾਂ
ਬਹਾਰ ਰੁੱਤ ਦੀ ਸੇਂਜੂ ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ:
ਮਨੁੱਖੀ ਭੋਜਨ
ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਮੱਕੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਨੁੱਖੀ ਭੋਜਨ ਹੈ।
ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਮੁੱਲ
100 ਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ, ਮੱਕੀ ਦੇ ਕੇਨਲ 86 ਕੈਲੋਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੀ ਵਿਟਾਮਿਨ, ਥਾਈਮਿਨ, ਨਾਈਸੀਨ, ਪੈਂਟੋਟੇਨੀਕ ਐਸਿਡ (ਬੀ 5) ਅਤੇ ਫੋਲੇਟ (ਵਧੀਆ, ਕੱਚਾ, ਕੱਚਾ) ਲਈ ਇਕ ਵਧੀਆ ਸਰੋਤ (ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੀਮਤ ਦਾ 10-19%) ਹਨ. ਕਰਨਲਜ਼, ਯੂ ਐਸ ਡੀ ਏ ਪੌਸ਼ਟੁਰੇਂਟ ਡੇਟਾਬੇਸ)। ਦਰਮਿਆਨੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਖੁਰਾਕ ਫਾਈਬਰ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਣਿਜਾਂ, ਮੈਗਨੀਅਮ ਅਤੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਟੇਬਲ ਦੇਖੋ)।
ਪਸ਼ੂ ਵਾਸਤੇ ਫੀਡ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਲਈ
ਮੱਕੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹੈ. ਇਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਨਾਜ ਦੀ ਫਸਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫੀਡ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਮੱਕੀ ਦੇ ਪੱਕ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰੇਜ ਲਈ ਪੌਦੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਦੇ ਬਨ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰੇਜ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫੀਡ ਦੀ ਖਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖੇਤ ਇਸਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਖਰੀਦ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਜਦੋਂ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਫੀਡ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਦੇ ਪੌਦੇ (ਮੱਕੀ ਦਾ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ) ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ, ਪਿੰਡੇ (ਕੂੜਾ) ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਸੋਧ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੂਰੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਪੌਦੇ (ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਪੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤੀਆਂ) ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਕ ਵਾਰ ਵਿਚ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੁਕਾਏ ਹੋਏ ਫਾਰਮ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਭੋਲੇਪਣ ਅਤੇ ਪਲਾਟਪੁਣਾ ਉੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੈਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਵਾਢੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਝੋਨੇ ਨੂੰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਹੋਰ ਸੁੱਕ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਕੋਠੇ ਦੇ ਕਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਦ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਮੂਨੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਬਲਕਿ ਗੰਢ-ਤੁਪਕੇ ਵਿਚ ਵੀ।
ਰਸਾਇਣ
ਮੱਕੀ ਤੋਂ ਸਟਾਰਚ ਨੂੰ ਪਲਾਸਟਿਕਸ, ਫੈਬਰਿਕ, ਐਡਜਾਇਜਿਸ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰਸਾਇਣਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੱਕੀ ਵਿਚ ਪੱਕੇ ਸ਼ਰਾਬ, ਮੱਕੀ ਵਿਚ ਗਿੱਲੇ ਮਲੀਨਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਾਣੀ, ਬਾਇਓ ਕੈਮੀਕਲ ਉਦਯੋਗ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸੂਖਮ-ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਰਿਸਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਾਇਸੈਂਥਹਮਨ ਜਾਮਨੀ ਮੱਕੀ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਰੰਗ ਦੇਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਇਓ-ਫਿਊਲ (ਜੈਵਿਕ-ਬਾਲਣ)
"ਫੀਡ ਮੱਕੀ" ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ; ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੱਕੀ ਦੇ ਸਟੋਵ (ਲੱਕੜ ਦੇ ਸਟੋਵ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ) ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੱਕੀ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੱਕੀ ਕਵੋਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਇਓਮਾਸ ਫਿਊਲ ਸਰੋਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸਸਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ-ਤਾਪ ਭੱਠੀਆਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮੱਕੀ ਦੇ ਕਾਰਲਾਂ ਨੂੰ ਬਾਲਣ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਇਕ ਵੱਡੇ ਘੁਲਾਟੀਏ ਹਨ ਜੋ ਅੱਗ ਵਿਚ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਕਰਨਲ (ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਜਾਂ ਚੈਰੀ ਦੀਆਂ ਕਿੱਲੀਆਂ) ਨੂੰ ਖੁਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮੱਕੀ ਨੂੰ ਐਥੇਨ ਇਲੈਵਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਫੀਡਸਟੌਕ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੋਟਰ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਲਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨੂੰ ਗੈਸੋਲੀਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2007 ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਈਂਧਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿਚ ਐਥੇਨ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧ ਗਈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੱਕੀ ਲਈ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ 2007 ਦੇ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਹੇਵੰਦ ਮੱਕੀ ਦੀ ਫਸਲ ਹੋਈ। ਈਂਧਨ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਫਸਲ ਲਈ ਅਦਾਇਗੀ ਕੀਤੀ ਕੀਮਤ ਹੁਣ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਮੱਕੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਖਾਣੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਖਾਣੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ, ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ (80%) ਹੈ ਉੱਚ ਊਰਜਾ ਦੀ ਲਾਗਤ ਇਹਨਾਂ ਲਾਗਤਾਂ ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੇਖੇ ਗਏ ਭਾਅ ਵਿਚ ਵਾਧੇ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉੱਚ ਊਰਜਾ ਦੀ ਲਾਗਤ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਹੋਰ ਫੂਡ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਭਾਅ ਉੱਤੇ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਸਿੱਧੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਮੱਕੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਮੱਕੀ ਦੀ ਕੀਮਤ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਫਸਲ ਦੇ ਰਕਬੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਫੂਡ ਫਸਲਾਂ ਤੋਂ ਮੱਕੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਜੀਆਂ ਫੂਡ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। left|thumb|ਫਾਰਮ-ਅਧਾਰਿਤ ਮੱਕੀ silage digester ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ Neumünster ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ, 2007. ਹਰੀ inflatable ਬਾਇਓ ਗੈਸ ਹੋਲਡਰ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਦੇ ਸਿਖਰ ' ਤੇ digester ਜਰਮਨੀ ਵਿਚ ਬਾਇਓ ਗੈਸ ਪੌਦਿਆਂ ਲਈ ਫੀਡਸਟੌਕ ਵਜੋਂ ਮੱਕੀ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਕਟਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫੇਰ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀਆਂ ਚੱਪਲਾਂ ਵਿਚ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਇਓ ਗੈਸ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਰਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੂਰੇ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਈਥਾਨਿਕ ਈਥਾਨੌਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਲ ਸਬਜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੱਖ ਭੋਜਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਾਰੇ ਵਾਲਿਆਂ ਫਸਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਉਮੀਦ
thumb|ਆਸ਼ਾ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ; ਕੈਨਵਸ ਤੇ ਤੇਲ, ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਗਾਰਜੀ, 1747 ਆਸ ਜਾਂ ਉਮੀਦ ਮਨ ਦੀ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਜਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਆਸ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: "ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਆਸ" ਅਤੇ "ਆਸ ਨਾਲ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ"।
ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹਨ ਨਿਰਾਸ਼ਾ, ਨਾ-ਉਮੀਦ।
ਹੋਪ ਥਿਊਰੀ
ਸਨਾਈਡਰ ਨੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਮਾਹਿਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਅਤੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਸਿਹਤ, ਕੰਮ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਅਰਥ ਵਰਗੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਈ ਪੱਖਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਜੋ ਉਮੀਦ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ:
ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ, ਆਸ /ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਨੀਏ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸਨਾਈਡਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਆਸਾਰ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਸਪਸ਼ਟ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਟੀਚਿਆਂ ਵੱਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਾਰਗਰ ਢੰਗਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ।
ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ
thumb|ਉੱਕਰੀ ਕਵਿਤਾ ਐੱਫ. ਐਸ. ਚਰਚ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। "Hope is the thing with feathers that perches in the soul and sings the tune without the words and never stops at all."
- Emily Dickinson ਅਜ਼ਾਦ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੰਦਰਭ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਲੇਕਜੇਂਡਰ ਪੋਪ ਦੇ "ਲੇਖ ਆਨ ਮੈਨ" ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ "ਹੋਪ ਸਪ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਅਨਾਦਿ" ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ "ਹੋਪ ਸਪ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਸਦੀਵੀ" ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: " ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਵਾਲਾ, "ਹੋਪ ਥਰਫ ਫੀਲਡ ਫਿੰਬਰਸ", ਐਮਿਲੀ ਡਿਕਿਨਸਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ।
ਆਸ਼ਾ ਇੱਕ ਕਲਾਤਮਕ ਪਲਾਟ ਯੰਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਸੰਦਰਭ, ਸਟਾਰ ਵਾਰਸ ਸਾਇੰਸ ਕਲਪਨਾ ਸਪੇਸ ਓਪੇਰਾ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਸ਼ਤ (ਹੁਣ ਏਪੀਸੋਡ IV ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਤੋਂ "ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਹੋਪ" ਉਪਸਿਰਲੇਖ ਹੈ। ਉਪਸਿਰਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਚਿਤਰਿਕ, ਲੁਕ ਸਕਾਈਵਕਰ, ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਪਲਾਟ ਵਿੱਚ ਬੁਰਾਈ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਵੇ।
ਸਮਕਾਲੀ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਰਿਚਰਡ ਰੌਰਟੀ ਨੇ ਟੀਚਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝਿਆ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਬਿਹਤਰ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਉਮੀਦ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਅਦਾ ਜਾਂ ਕਾਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ। ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਰੋਰਟੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕਹਾਣੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਈਸਟਰਨ ਕਹਾਣੀ, ਉਪਯੋਗਤਾਵਾਦ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਨੇ ਝੂਠੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਇਹ ਥਿਊਰੀ ਸਮਾਜਿਕ ਆਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ; ਅਤੇ ਉਹ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਆਸ ਦੇ ਸਹਿਮਤ ਥਿਊਰੀ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਰਹਿਣਾ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।  ਰਾਰਟੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਫਿਰ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਮਾਜਿਕ ਆਸ ਲਈ ਵਾਅਦਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ।
ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ
ਐਲਪੀਸ (ਆਸ) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ੀਓਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਮੇਥੁਸਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਮੇਥੁਸ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਜ਼ੂਸ ਤੋਂ ਅੱਗ ਚੁਰਾਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਰਬਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ਭੜਕਾਇਆ। ਬਦਲੇ ਵਿਚ, ਜ਼ੀਓਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬਕਸਾ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੁਰਾਈ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਬਾਕਸ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੈ। ਪਾਂਡੋਰਾ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਤਬਾਹੀ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ 'ਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਆਤਮੇ ਨੂੰ ਨਾ ਆਉਣ ਅਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਕਸ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਲਾਲਚ, ਈਰਖਾ, ਨਫ਼ਰਤ, ਬੇਇੱਜ਼ਤ, ਦੁੱਖ, ਗੁੱਸੇ, ਬਦਲਾ, ਕਾਮਨਾ, ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦੇਣ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਬਕਸੇ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਪਾਂਡੋਰਾ ਨੇ ਆਸ (ਉਮੀਦ) ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਆਤਮਾ ਲੱਭੀ ਅਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ, ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਉਮੀਦ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੁਖਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਭੂਤਾਂ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਤਬਾਹੀ, ਨੁਕਸਾਨ, ਅਤੇ ਦਰਦ ਸਹਿਣ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੈਸੀਓਡ ਦੇ ਵਰਕਸ ਐਂਡ ਦਿਜ਼ ਵਿਚ, ਉਮੀਦ ਦੀ ਮੂਰਤ ਦਾ ਨਾਮ ਐਲਪੀਸ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਲਵਲੇ
ਰੇਖਕੀ ਲੜੀ
ਰੇਖਕੀ ਲੜੀ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਉਹ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲੀ ਸੰਖਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰੇਕ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰਨ ਤੇ ਅਗਲੀ ਸੰਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਖਾਸ ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਅਨੁਪਾਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ
ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ
ਇਸ ਲੜੀ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ
ਅਤੇ ਰੇਖਕੀ ਲੜੀ:
ਜਿਥੇ r ≠ 0 ਸਾਂਝਾ ਅਨੁਪਾਤ ਹੈ ਅਤੇ a ਇੱਕ ਅੰਕ ਜਿਥੇ ਲੜੀ ਸ਼ੁ੍ਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਰੇਖਕੀ ਲੜੀ
ਰੇਖਕੀ ਲੜੀ ਦਾ ਜੋੜ ਇੱਥੇ a=2 ਅਤੇ ਲੜੀ ਦੇ ਪਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ m=4 ਅਤੇ r= 5ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜੋੜ:
ਜਦੋਂ r>1 ਹੋਵੇ
ਜਦੋਂ r<1 ਹੋਵੇ
ਉੱਤੇ ਲਿਖੀ ਲੜੀ ਦਾ ਜੋੜ
ਹੋਰ ਦੇਖੋ
ਗਿਣਤਕ ਲੜੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਸਾਬ
ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਕੋਟਕ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਮਈ 1982 ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਲੰਡਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਬਜ਼ਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ - ਯੂ.ਕੇ.
ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜਸਟ ਸੇਵਟੀਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਜਿਹੀਆਂ ਰਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਗਭਗ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਤੇ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੇ ਟੋਨੀ ਅਤੇ ਗੇਅ ਤੇ ਫੱਕ ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਲਈ ਕੈਟਾਲਾਗ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2004 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ ਲਈ ਰੈਂਪ ਵਾਕ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਟੀ.ਵੀ. ਸ਼ੋਅ, ਦਿ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ, ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ - ਭਾਰਤ
ਸਤੰਬਰ 2005 ਵਿੱਚ, ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਚਲੀ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਘਰ ਬਦਲਣ ਤੋਂ 2 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਬਰੂਅਰਜ਼ ਸਮੂਹ, 2006 ਦੇ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ ਕੈਲੰਡਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੈਲੰਡਰ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਤੁੱਲ ਕਾਸਬੇਕਰ ਦੁਆਰਾ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ ਕੈਲੰਡਰ ਕਰਨਾ ਕਿਸੇ ਮਾਡਲ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖਾਣਾ ਭੁਗਤਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫੈਸ਼ਨ ਸੀਨ 'ਚ ਖੂਬਸੂਰਤ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਵਿਗਿਆਪਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀਆਂ। ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕੰਪਨੀ, ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਇੰਡੀਆ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, "ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੰਗਤ ਹੈ, ਉਹ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਪਨ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ।"
ਉਸ ਨੇ ਡਵ, ਪੋਂਡਜ਼, ਵੇਲਾ ਹੇਅਰ ਕਲਰ, ਟਾਈਟਨ ਜ਼ਾਇਲੁਸ, ਡੀਜ਼ਲ, ਤਨਿਸ਼ਕ, ਸੈਫੋਲਾ, ਸਾਗਰ ਸਰੀਸ, ਰੰਗ ਸਰੀਅਰਸ, ਅਲਾਪੱਟ ਜੁਵੇਲਸ, ਕਲਿਆਣ ਸਿਲਕਸ, ਐਲਮੋਰ, ਅਚਾਕੋਟਿਲ ਜਵੇਲਸ, ਸੀ.ਐੱਮ.ਆਰ. ਗ੍ਰੈਂਡ ਅਤੇ ਸੋਭਾ ਵੇਡਿੰਗ ਗਲੈਕਸੀ ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਲਈ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਡਵ ਲਈ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਿਲਬੋਰਡਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਡਿੰਗਜ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਵਿੱਚ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ ਨਾਲ ਆਈਡੀਆ ਸੈਲੂਲਰ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਟੀ.ਵੀ. ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਵੀ ਵੀ.ਵੀ.ਐਫ. ਲਿਮਟਿਡ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਬਣ ਪੱਟੀ, ਜੋਓ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਲਈ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਮਈ 2012 ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੁਲਾਈ 2012 ਵਿੱਚ, ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਟੀਵੀ ਵਪਾਰਕ ਰਿਲੇਕਸੋ ਫੁੱਟਵੀਅਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਕਈ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਵਰ ਗਰਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੋਗ, ਐਫਐਚਐਮ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਵੂਮੈਨ, ਮੈਕਸਿਮ, ਓਕੇ!, ਹੈਲੋ!, ਐਲੇ, ਫੇਮਿਨਾ (ਇੰਡੀਆ) ਸਟੱਫ ਹੇਅਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਬਿਊਟੀ ਐਂਡ ਸਟਾਈਲ, ਖੁਸ਼ ਵੈਡਿੰਗ, ਵੈਡਿੰਗ ਅਫੇਅਰ, ਅਤੇ ਸਨੂਪ ਟਾਈਮ ਵੀ ਛਪੀ ਹੈ। ਐਨ ਸਟਾਈਲ ਬਿਊਟੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਮਾਰਚ – ਅਪ੍ਰੈਲ 2008 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਕਵਰ ਪੇਜ 'ਤੇ "ਅੱਖ, ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਖੁਦ - ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੋਲਣ ਦਿਓ" ("Eye, Me & Myself - Let your eyes speak") ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਪ੍ਰੈਲ 2013 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਐਫਐਚਐਮ (ਇੰਡੀਆ) ਦੀ ਕਵਰ ਗਰਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ "ਆਈਪੀਐਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਹੋਟ - ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਕੋਟਕ" ਸੀ।
ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਨੇ ਫੱਕ ਅਤੇ ਰਾਲਫ ਲੌਰੇਨ ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਲੈਕਮੇ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ 2006 ਲਈ ਰੈਂਪ ਵਾਕ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਏਸ਼ਿਆਨਾ ਬ੍ਰਾਈਡਲ ਸ਼ੋਅ, ਮੈਕ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ, ਪ੍ਰੋਵੋਗ, ਟਾਈਟਨ ਜ਼ਾਈਲਸ ਲਾਂਚ 2006 ਇੰਡੀਆ ਫੈਸ਼ਨ ਸਟ੍ਰੀਟ - ਫੈਸ਼ਨ ਟੂਰ 2012 ਅਤੇ ਕੋਚੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ ਸੀਜ਼ਨ 2 ਰੈਮਪ ਮਾਡਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਨੇ ਕੁਝ ਈਵੈਂਟਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਆਈ.ਡੀ.ਸੀ. ਗ੍ਰੈਂਡ ਚੋਲਾ, ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸੋਨੀ ਸਿਕਸ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਹਰਸ਼ਾ ਭੋਗਲੇ ਨੇ ਵੀ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਟੀਮ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਇਵੈਂਟ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਦੀ ਮਹਾਰਤ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।
ਜੰਤਰ (ਫਸਲ)
ਜੰਤਰ ਜਾਂ ਢੈਂਚਾ ਹਰੀ ਖਾਦ ਲਈ ਬੀਜਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਸਲੀ ਪੌਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਖਾਦ ਵਜੋਂ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਦੱਬ ਦੇਣ ਨਾਲ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਤੱਤ ਦੀ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪੂਰਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਛਾਲ ਤੋਂ ਰੱਸੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਕੋਟਕ
ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ - ਭਾਰਤ
ਉਸ ਨੇ ਮਾਰਚ 2013 ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੌਕ ਲੌਂਜ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ, ਮਨਾਲੀ ਜਗਤਾਪ ਦੀ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੋਅ ਸਟੋਪਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰੈਂਪ ਵਾਕ ਕੀਤੀ।
ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ
ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਨੇ ਕੁਝ ਸੰਗੀਤ ਵਿਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ 2004 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਗਾਇਕਾ-ਗੀਤਕਾਰ ਜੈ ਸੀਨ ਦੁਆਰਾ ਮੀ ਅਗੇਂਸਟ ਮਾਈਸੈਲਫ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸੋਨੂੰ ਨਿਗਮ ਅਤੇ ਸਪਨਾ ਮੁਖਰਜੀ ਦੇ ਟਰੈਕ ਮਦਭਰੀ ਲਈ ਸੀ, ਜੋ 2006 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2007 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਇੰਗਲਿਸ਼-ਹਿੰਦੀ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਬੈਗੀ ਡਾਂਸਿੰਗ ਨਾਮੀ ਰੇਗੀ ਡੀਜੇ ਅਪਾਚੇ ਇੰਡੀਅਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿਖਾਈ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਕਪਤਾਨ ਦੇ ਗਾਣੇ 'ਓਸੇਰ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜਿਸ 'ਚ ਗਾਇਕ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਗਿੱਪੀ ਗਰੇਵਾਲ ਵੀ ਸਨ।
ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ
2016 ਵਿੱਚ, ਕੋਟਕ ਨੇ ਕਪਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਕੋਟਕ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ "ਫ੍ਰੀਕੀ ਅਲੀ" ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਰਬਾਜ਼ ਖਾਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵੈੱਬ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਆਈ ਹਾਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਸੱਤ ਮਾਸੀਆਂ (ਨਾਨੀਆਂ), ਦੋ ਮਾਮੇ (ਮਾਮੇ) ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਹਨ। ਮੈਂ ਬਹੁਤਾ ਬਹਿਸ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਅਕਤੀ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹਨਾ ਵੀ ਪਸੰਦ ਹੈ।" ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼ੋਅ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 errors: external links ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਲੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਚੰਦਾਪ੍ਰਭੁ ਜੀ
ਚੰਦਰਪ੍ਰਭ ਜੀ  ਵਰਤਮਾਨ ਅਵਸਰਪਿਣੀ ਕਾਲ  ਦੇ ਅਠਵੇਂ ਤੀਰਥੰਕਰ ਹੈ |
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਨ ਧਰਮ
ਹਮਿੰਗ ਪੰਛੀ
ਹਮਿੰਗ ਪੱਛੀ /ਕੂੰਜਾਂ(ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Humming Bird, ਹਮਿੰਗ ਬਰਡ) ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪੰਛੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੰਛੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਲੰਬਾਈ ਸਿਰਫ਼ 2.5 ਇੰਚ 'ਤੇ ਭਾਰ 3 ਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਮਿੰਗ ਪੰਛੀ ਦੇ ਆਂਡੇ ਦਾ ਆਕਾਰ ਮਟਰ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਿਨਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਮਿੰਗ ਪੰਛੀ ਸਭ ਨਾਲੋਂ ਛੋਟੇ ਪੰਛੀ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਛੀ ਸਭ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਝਗੜਾਲੂ ਹਨ। ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੰਛੀ ਚੁੰਝਾਂ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਖ਼ੂਬ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇੱਕ ਜਣਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਅਤੇ ਮਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਹਮਿੰਗ ਬਰਡ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਨਰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਭੇੜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਘੱਟ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਤਾੜੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਹ ਲੜ-ਲੜ ਇੱਕ ਦੀ ਜੀਭ ਪਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਪੰਛੀ ਫਿਰ ਖਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਤ
ਤ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਰਣ ਮਾਲਾ ਦਾ 21ਵਾਂ ਅੱਖਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਰਣ ਮਾਲਾ
2016 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਰਿਓ ਡੀ ਜਨੇਰੋ ਵਿੱਚ 2016 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਦੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਬੜਾ ਡਾ ਤਿਜੁਕੈ ਵਿਖੇ ਓਲੰਪਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਸੇਂਟਰ ਦੇ ਹਾਲ 3 ਵਿੱਚ 14 ਅਗਸਤ ਤੋਂ 21 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਕਾਰਵਾਈ ਗਈ। ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੋ ਤਾੜਨਾ ਫ੍ਰੀ ਸਟਾਇਲ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਕੋ ਰੋਮਨ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਏਗੀ, ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਪੁਰਸ਼ ਦੋਨੋਂ ਵਰਗਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਖੇਡੇ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ 18 ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੈਡਲ ਦੇ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ ਵਰਗਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ।
2016 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ 344 ਪਹਿਲਵਾਨ  ਨੇ 18 ਵਰਗਾ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਸਤੰਬਰ 2013 ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਖੇਡ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਬਦੀਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਫੀਲਾ (ਹੁਣ ਸੰਯੁਕਤ ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ) ਵਲੋਂ ਇਤਰਾਜ ਉੱਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਫ੍ਰੀਸਟਾਇਲ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਕੋ ਰੋਮਨ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕਲੇ ਓਲੰਪਿਕ ਭਾਰ ਕਲਾਸ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਲਈ ਦੋ ਹੋਰ ਵਜ਼ਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਛੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਤਾੜਨਾ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਫਾਰਮੈਟ
ਹਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ 19 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 18 ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਕੁਸ਼ਤੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
2016 ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਹਰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਦੋ ਸੈਸ਼ਨ ਹੋਣਗੇ।
ਊਸ਼ਾ ਸ਼ਰਮਾ
ਊਸ਼ਾ ਸ਼ਰਮਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Usha Sharma) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਹਰਿਆਣਵੀ ਫਿਲਮ ਚੰਦਰਵਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਲੇਖ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਰਿਆਣਾ ਕਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਹਰਿਆਣਾ ਕਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ) ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
2016 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਰੈਫਰੀ
This is the official list of referees from 2016 Summer Olympics:
ਊਸ਼ਾ ਸ਼ਰਮਾ
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਬਿਰਜੂ ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁੰਦਨ ਲਾਲ ਗੰਗਾਨੀ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਰਾਓ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਲੋਕ ਨਾਚ ਸਿੱਖ ਲਿਆ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਲਈ ਡਾਂਸ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਵੀ ਦੇਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1984 ਦੀ ਫਿਲਮ ਚੰਦਰਵਾਲ ਲਈ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਡਾਂਸ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ 'ਤੇ ਡਰਾਇੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫਿਲਮ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਇੱਕ ਵਿੱਤੀ ਸਫਲਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਰਿਆਣਵੀ ਫਿਲਮ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਈ ਘੱਟ ਸਫਲ ਹਰਿਆਣਵੀ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਸ਼ਰਮਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਕਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣੇ, ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਹਰਿਆਣਵੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। 2005 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਚੰਦਰਵਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸੀਕਵਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਜੋ ਉਹ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
2016 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ
ਡੌਲੀ ਸਿੰਘ
ਡੌਲੀ ਸਿੰਘ ਪੋਇਟਸ ਕਾਰਨਰ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਐਡੀਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਗਰੁੱਪ ਜੂਨ 2011 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਵੀ ਇਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਸਨੇ ਕਈ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸਪੇਨੀ ਅਮਰੀਕਾ
ਸਪੇਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਂ ਹਿਸਪਾਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਪੇਨੀ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਅਬਾਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ
ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: सत्याग्रह; ਸਤਿਆ: "ਸੱਚ", ਅਗ੍ਰਹਿ: "ਜ਼ਿੱਦ" ਜਾਂ "ਸੱਚ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਫੜਨਾ"), ਜਾਂ "ਸੱਚ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਫੜਨਾ",  ਜਾਂ "ਸੱਚ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ", ਅਹਿੰਸਕ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਵਲ ਵਿਰੋਧ. ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਵਿਧਿਨਾਥ
ਤੀਰਥੰਕਰ ਸੁਵਿਧਿਨਾਥ,  ਜੋ ਪੁਸ਼ਪਦੰਤ  ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਵੀ ਜਾਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,  ਵਰਤਮਾਨ ਅਵਸਰਪਿਣੀ ਕਾਲ  ਦੇ ੯ਵੇਂ ਤੀਰਥੰਕਰ ਹਨ।  ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਮਗਰ ਹਨ।
ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ
ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਬਦ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ (1869-1948) ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਸਿਧਾਂਤ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਕਿੰਗ ਜੂਨੀਅਰ ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਬੇਵਲ ਦੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸੁਵਿਧਿਨਾਥ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਨ ਧਰਮ
ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ
ਨਾਮ ਦਾ ਮੂਲ ਅਤੇ ਅਰਥ
ਇਹ ਸ਼ਬਦ 1906 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼-ਸ਼ੀਟ ਇੰਡੀਅਨ ਓਪੀਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਇੱਕ ਚਾਚਾ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਸ਼੍ਰੀ ਮਗਨਲਾਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ "ਸਦਾਗ੍ਰਹਿ" ਸ਼ਬਦ ਲਿਆ ਕੇ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।  "ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ" ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਸਤਿਆ (ਮਤਲਬ "ਸੱਚ") ਅਤੇ ਆਗ੍ਰਹਿ ("ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ", ਜਾਂ "ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਫੜਨਾ") ਦਾ ਇੱਕ ਤਤਪੁਰੁਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ।  ਸਤਿਆ ਸ਼ਬਦ "ਸਤਿ" ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਹੋਣਾ"।  ਸੱਚ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।  ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਲਈ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇੱਕ) ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਸੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਝੂਠ ਦੇ ਉਲਟ, ਅ) ਅਸਲ ਕੀ ਹੈ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦ (ਅਸਤ) ਦੇ ਉਲਟ, ਅਤੇ c) ਬੁਰਾਈ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਦੇ ਉਲਟ ਚੰਗਾ।  ਇਹ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਅਹਿੰਸਾ ਦੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ: "ਸੰਸਾਰ ਸੱਤਿਆ ਜਾਂ ਸੱਚ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਸਤਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਅਸਤ, ਦਾ ਅਰਥ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਤਿਆ ਜਾਂ ਸੱਚ ਦਾ ਅਰਥ ਵੀ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਹੈ।  ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਜਿੱਤ ਸਵਾਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਸੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ।" ਗਾਂਧੀ ਲਈ, ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਸਿਰਫ਼ "ਨਿਸ਼ਚਤ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ" ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ:
"ਸੱਚ (ਸੱਤਿਆ) ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਪਿਆਰ, ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ (ਅਗ੍ਰਹਿ) ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਭਾਰਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਭਾਵ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਅਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸ਼ਕਤੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ "ਪੈਸਿਵ ਰੇਸਿਸਟੈਂਸ" ਵਾਕੰਸ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ। ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ "ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ" ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਾਕਾਂਸ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"