cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸ੍ਰੀਦੇਵੀ
ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1967 ਦੀ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਕੰਧਨ ਕਰੁਣਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, [17] ਅਤੇ ਐਮ.ਏ. ਤਿਰੁਮੁਗਮ ਦੀ 1969 ਦੀ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਥੁਨੈਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਤਾਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ, ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਮੇਰਾ ਨਾਮ (1972) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ-ਬਾਲਗ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭੂਮਿਕਾ 1976 ਵਿੱਚ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ 'ਮੂੰਡਰੂ ਮੁਦਿਚੂ' ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 16 ਵਾਯਾਥਿਨਿਲ (1977), ਥੁਲਾਵਰਸ਼ਮ (1976), ਅੰਗੀਕਾਰਮ (1977), ਸਿਗੱਪੂ ਰੋਜ਼ਾਕਲ (1978), ਪਦਾਹਾਰੇਲਾ ਵਾਯਾਸੂ (1978), ਵੇਟਾਗਾਡੂ (1979), ਵਰੁਮਾਯਿਨ ਨਿਰਮ ਸਿਵਪੂ (1980), ਮੀਂਦੁਮ ਕੋਕਿਲਾ (1981), ਪ੍ਰੇਮਾਭਿਸ਼ੇਕਮ (1981), ਵਾਜ਼ਵੇ ਮਾਯਾਮ (1982), ਮੂੰਦਰਮ ਪਿਰਾਈ (1982), ਆਖਰੀ ਪੋਰਤਮ (1988), ਜਗਦੇਕਾ ਵੀਰੂਦੁ ਅਥਿਲੋਕਾ ਸੁੰਨਦ (1988), ਜਗਦੇਕਾ ਵੀਰੂਡੂ ਅਥਿਲੋਕਾ ਸੁੰਨਦ (1981) ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਹਿਲਾ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ।
ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਜੂਲੀ (1975) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿੱਖ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਭੂਮਿਕਾ 1979 ਦੀ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਸੋਲਵਾ ਸਾਵਨ ਨਾਲ ਆਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 1983 ਦੀ ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ 'ਹਿੰਮਤਵਾਲਾ' ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਵਾਲੀ (1983), ਜਸਟਿਸ ਚੌਧਰੀ (1983), ਤੋਹਫਾ (1984), ਨਯਾ ਕਦਮ (1984), ਮਕਸਦ (1984), ਮਾਸਟਰਜੀ (1985), ਕਰਮਾ (1986), ਨਜ਼ਰਾਨਾ (1987), ਵਤਨ ਕੇ ਰੱਖਵਾਲੇ (1987), ਮਿਸਟਰ ਇੰਡੀਆ (1987), ਵਕਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ (1988) ਅਤੇ ਚਾਂਦਨੀ (1989)ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਫਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਸਦਮਾ (1983), ਨਗੀਨਾ (1986), ਚਾਲਬਾਜ਼ (1989), ਲਮਹੇ (1991), ਖੁਦਾ ਗਵਾਹ (1992), ਗੁਮਰਾਹ (1993), ਲਾਡਲਾ (1994), ਅਤੇ ਜੁਦਾਈ (1997) ਸਮੇਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਿਟਕਾਮ ਮਾਲਿਨੀ ਅਈਅਰ (2004-2005) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਕਾਮੇਡੀ-ਡਰਾਮਾ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਵਿੰਗਲਿਸ਼ (2012) ਨਾਲ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਥ੍ਰਿਲਰ ਮੌਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 300ਵੀਂ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਦੋਨਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉੱਚ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
24 ਫਰਵਰੀ 2018 ਨੂੰ, ਉਹ ਦੁਬਈ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ, ਜੁਮੇਰਾਹ ਅਮੀਰਾਤ ਟਾਵਰਜ਼ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਹਿਮਾਨ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣ ਕਾਰਨ ਮਰੀ ਹੋਈ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਛਪੀਆਂ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾ ਜਾਨਵੀ ਕਪੂਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਅਗਸਤ 2012 ਨੂੰ ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਵਕੀਲ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਸਕੀ ਭੈਣ ਤੇ 2 ਮਤਰੇਏ ਭਰਾ ਸਨ। 1980 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੇ ਮਿਥੁਨ ਚਕਰਵਰਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਸਨ।. ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ 'ਤੇ ਸੰਜੇ ਕਪੂਰ ਦੇ ਭਰਾ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ, ਝਾਨਵੀ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2018 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਨੋਈਥਰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਥਿਊਰਮ
ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਨੋਈਥਰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਥਿਊਰਮ ਕਿਸੇ ਕਾਰਜ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਦੀਆਂ ਸਮਰੂਪਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਮੇਲਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਕਾਰਜ S, ਲਗਰੇਂਜੀਅਨ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ L ਦਾ ਇੱਕ ਇੰਟਗਰਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕਾਰਜ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਰਾਹੀਂ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਵਰਤਾਓ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਥਿਊਰਮ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਾਰਜ ਇੱਕ, ਮਨਚਾਹੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ k ਅਤੇ m ਦਰਜੇ ਤੱਕ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਡੈਰੀਵੇਟਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰੇਖਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਪਦੰਡੀਕ੍ਰਿਤ ਅਤਿ ਸੂਖਮ ਸਮਰੂਪਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨੰਤ-ਅਯਾਮੀ ਲਾਈ ਅਲਜਬਰਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ L ਦੇ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਡੇਰੀਵੇਟਿਵ, k ਗਿਣਤੀ ਦੀਆਂ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਤੇ ਖਰਾ ਉਤਰਦੇ ਹਨ। ਨੋਈਥਰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਥਿਊਰਮ ਕਦੇ ਕਦੇ ਗੇਜ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੇਜ ਥਿਊਰੀਆਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਜੋਕੀਆਂ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਤੱਤ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ
thumb ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ (8 ਮਾਰਚ 1921-25 ਅਕਤੂਬਰ 1980) ਹਿੰਦ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਗੀਤਕਾਰ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 1971 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼ਰੀ ਮਿਲਿਆ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਣਾਬ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ 8 ਮਾਰਚ 2013 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦੀ ਜਨਮ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਟੈਂਪ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਵਿਸਵੇਦਾਰ ਚੌਧਰੀ ਫਜ਼ਲ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਗਿਆਰਵੀਂ ਬੀਵੀ ਸਰਦਾਰ ਬੇਗ਼ਮ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੇ ਬਾਪ ਦਾ ਇਹ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅਬਦੁਲ ਹੈਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਅਬਦੁਲ ਹੈਈ ਨੇ ਦਸਵੀਂ ਮਾਲਵਾ ਖਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ 1937 ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਤੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਧਵਨ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਲਈ ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਮਾਤਣ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੇ ਲਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਕਰਕੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚੋਂ ਕਢ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੁੜੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਸਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਦੇ ਲੁਧਿਆਣੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ ਲਹੌਰ ਜਾ ਕੇ ਸਾਹਿਰ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਉੱਥੋਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਕਰਕੇ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਇਸਲਾਮੀਆ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਪਰ ਬੀ.ਏ. ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਫੇਰ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਾਹਿਰ ਇਸਲਾਮਿਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੈਕੂਲਰ ਭਾਰਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ,ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਆ ਗਿਆ ਪਰ ਇਥੋਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇਖ ਕੇ ਫਿਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕਰੀਬ ਨੌਂ ਮਹੀਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਨ ਮਗਰੋਂ ਜੂਨ 1948 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਭੱਜ ਆਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਭਾਰਤ ਆਉਣਾ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ।
ਸਾਹਿਤਕ ਸਫ਼ਰ
ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ ਪਰ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਨਿਖਾਰ ਆਇਆ। ਉਹ ਸਾਹਿਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ? ਅਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਦੇ ਹਜ਼ਰਤ ਦਾਗ਼ ਬਾਰੇ ਲਿਖੇ ਮਰਸੀਏ ਦਾ ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਿਅਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਇਸ ਚਮਨ ਮੇਂ ਹੋਂਗੇ ਪੈਦਾ ਬੁਲਬੁਲ-ਏ-ਸ਼ਿਰਾਜ਼ ਭੀ ਸੈਂਕੜੋਂ ਸਾਹਿਰ ਭੀ ਹੋਂਗੇ ਸਾਹਿਬ-ਏ-ਇਜਾਜ਼ ਭੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤਖੱਲਸ ‘ਸਾਹਿਰ’ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਂ ਅਬਦੁਲ ਹੈਈ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਤਖੱਲਸ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ’ਤੇ ਪੂਰਾ ਢੁਕਦਾ ਸੀ। ਸਾਹਿਰ ਹਰ ਮੁਸ਼ਾਇਰੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਖਿੱਚ ਹੁੰਦਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰੁਮਾਂਚਕ ਨਜ਼ਮਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਧੜਕਣਾਂ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਰਦਿਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਇਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਦਾਇਸ਼ੀ ਸ਼ਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣੇ ਦਾ ਨਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਹੋ ਗਿਆ। 1944 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਤਲਖ਼ੀਆਂ’ ਛਪੀ ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਸਟਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵੀ ਲਾਹੌਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਹਿਰ ਤੇ ਲੱਟੂ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਹਿਰ ਲਈ ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬੜੀ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ‘ਰਸੀਦੀ ਟਿਕਟ’ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ‘ਇਕ ਸੀ ਅਨੀਤਾ’ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖਿਆ। ‘ਸੁਨੇਹੜੇ’ ਜਿਸ ’ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ, ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨਜ਼ਮਾਂ ਤਾਂ ਸਾਹਿਰ ਨੂੰ ਹੀ ਮੁਖ਼ਾਤਿਬ ਹਨ। ‘ਤਲਖ਼ੀਆਂ’ ਵਿੱਚ ‘ਮਾਦਾਮ’, ‘ਮਤਾਆਏ ਗ਼ੈਰ’, ‘ਏਕ ਤਸਵੀਰ-ਏ-ਰੰਗ’ ਆਦਿ ਨਜ਼ਮਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਬਾਰੇ ਹਨ।
ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਫ਼ਰ
ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਸਾਹਿਰ ਫ਼ਿਲਮੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਲਈ ਬੰਬਈ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਨਾ ਜੰਮੇ। 14 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਲੁਧਿਆਣੇ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਸਿੱਖ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਬਚਾ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਭੇਜਿਆ। ਸਤੰਬਰ 1947 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਰ ਵੀ ਲਾਹੌਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਰਸਾਲੇ ‘ਸਵੇਰਾ’ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਪਰ ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੇ ਵਰੰਟ ਨਿਕਲੇ ਤਾਂ ਜੂਨ 1948 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਮੁੜ ਬਈ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਬਹੁਤ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਪਿੱਛੋਂ 1950 ਵਿੱਚ ਰੀਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਬਾਜ਼ੀ’ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨੇ ਸਾਹਿਰ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮੀ ਨਗ਼ਮਾ ਨਿਗਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਤਲਖ਼ੀਆਂ’ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਾਹਿਰ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਹਿੱਟ ਗੀਤ ਲਿਖ ਕੇ ਨਾਮਾਂ ਤੇ ਨਾਮਣਾ ਦੋਨੋਂ ਖੱਟੇ। ਆਪਣੇ ਵੇਲੇ ਦਾ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਗ਼ਮਾ ਨਿਗਾਰ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਬਿਨਾਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਪਦਵੀ ’ਤੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਨਗ਼ਮਾਂ ਨਿਗਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮੀ ਦੁਨੀਆ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਸਤਿਕਾਰ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦਿਵਾਈ। ਜਿਵੇਂ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕਾਸਟ ਦਿਖਾਉਣ ਵੇਲੇ ਨਗ਼ਮਾ ਨਿਗਾਰ ਦਾ ਨਾਂ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਵੇ, ਰੇਡੀਓ ’ਤੇ ਫ਼ਰਮਾਇਸ਼ੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਨਗ਼ਮਾ ਨਿਗਾਰ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਰਾਮੋਫ਼ੋਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ’ਤੇ ਨਗ਼ਮਾਂ ਨਿਗਾਰਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ਮੇਹਣਾ ਮਾਰਿਆ ਕਿ ਸਾਹਿਰ ਦੇ ਗਾਣੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਤਾ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਹਿਰ ਬੜਾ ਅਣਖੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖੀ ਕਿ ਦੋ ਸਾਲ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਗਾਣੇ ਲਿਖੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਤਾ ਤੋਂ ਨਾ ਗਵਾਏ ਜਾਣ। ਸਾਹਿਰ ਦੀ ਲਤਾ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਜ਼ਮ ਹੈ ‘ਤੇਰੀ ਆਵਾਜ਼’।
ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਇਸ਼ਕ
ਸਾਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇਸ਼ਕ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਹੀ ਰਹੇ। ਉਸ ਨੇ ਨਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿਸਮਾਨੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸ਼ਾਦੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਲਈ ਹੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਲਈ। ਸਾਹਿਰ ਨੇ ਕੁਝ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਪਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਹ ਨਜ਼ਮ ਦਾ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਮਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਮਾਂਸ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬੀ ਰੰਗ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕੋ- ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਨਜ਼ਮ ‘ਪਰਛਾਈਆਂ’ ਅਮਨ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੈਂਕੜੇ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਤੁਕਬੰਦੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੀ ਸਤਹਿ ਤਕ ਲਿਆਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਫ਼ਿਲਮ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰੁਚੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਪਿਆਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਦਮਸ੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਆ। ਸਾਹਿਰ ਦੀ ਮਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਰਿਹਾ, 1976 ਵਿੱਚ ਚਲ ਵਸੀ। ਸਾਹਿਰ ਬੇਹੱਦ ਉਦਾਸ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਮੀ-ਜਾਈ ਭੈਣ ਅਨਵਰ ਉਸ ਪਾਸ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਸਨਮਾਨ
ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਉਰਦੂ ਪੱਤਰਕਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ (1948 ਤੱਕ) ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ (1949 ਦੇ ਬਾਅਦ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਰਮਭੂਮੀ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ (1964 ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ) ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1971 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼ਰੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ।
ਢੁੱਕਵੀਂ ਯਾਦਗਾਰ
ਜਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੀਤਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਢੁੱਕਵੀਂ ਯਾਦਗਾਰ ਨਹੀਂ। ਸਾਹਿਰ ਕਲਚਰਲ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਕੇਵਲ ਧੀਰ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਸਾਲ ਸਾਹਿਰ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਾਇਰਾ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਰ ਅਵਾਰਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੀ.ਏ.ਯੂ. ਦੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਡਾ. ਅਜੈ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੇ ਗੁਲਅਸ਼ਰਫੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਕੱਢੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਗੁਲੇ ਸਾਹਿਰ’ ਰੱਖਿਆ। ਸਾਹਿਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਲਜ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬੁਟੈਨੀਕਲ ਬਾਗ਼ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਗੁਲਸ਼-ਏ-ਸਾਹਿਰ’ ਰੱਖਿਆ।
ਸ਼ਾਇਰੀ
‘ਏਕ ਤਸਵੀਰ-ਏ-ਰੰਗ’ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ
ਜ਼ਖ਼ਮ ਖੁਰਤਾ ਹੈ ਤਖ਼ੀਅੱਲ ਕੀ ਉੜਾਨੇ ਤੇਰੀ ਤੇਰੇ ਗੀਤੋਂ ਮੇਂ ਤੇਰੀ ਰੂਹ ਕੇ ਗ਼ਮ ਪਲਤੇ ਹੈਂ ਸੁਰਮਗੀਂ ਆਖੋਂ ਮੇਂ ਯੂੰ ਹਮਰਤੇ ਲੋ ਦੇਤੀ ਹੈ ਜੈਸੇ ਵੀਰਾਨ ਮਜ਼ਾਰੋਂ ਪੇ ਦੀਏ ਜਲਤੇ ਹੈਂ
ਨਾਮ ਮੇਰਾ ਜਹਾਂ ਜਹਾਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਾਥ ਪਹੁੰਚਾ ਹੈ ਇਸ ਦਿਆਰ ਕਾ ਨਾਮ
ਖਲਵਤ-ਓ-ਜਲਵਤ ਮੇਂ ਤੁਮ ਮੁਝ ਸੇ ਮਿਲੀ ਹੋ ਬਾਰਹਾ ਤੁਮ ਨੇ ਕਯਾ ਦੇਖਾ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਮੁਸਕਰਾ ਸਕਤਾ ਨਹੀਂ ਮੁਝ ਮੇਂ ਕਯਾ ਦੇਖਾ ਕਿ ਤੁਮ ਉਲਫਤ ਕਾ ਦਮ ਭਰਨੇ ਲਗੀਂ ਮੈਂ ਤੋ ਖੁਦ ਭੀ ਅਪਨੇ ਕੋਈ ਕਾਮ ਆ ਸਕਤਾ ਨਹੀਂ
ਗੋ ਤੇਰੇ ਰਾਸਤੇ ਮੇਂ ਹਰ ਇੱਕ ਸੂ ਬਬੂਲ ਹੈਂ ਦਾਮਨ ਮੇਂ ਤੇਰੇ ਉਸ ਕੀ ਜਵਾਨੀ ਕੇ ਫੂਲ ਹੈਂ ਜੋ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੀ ਤਮੰਨਾ ਬਣੀ ਰਹੀ ਜ਼ੋਕ-ਏ-ਨਿਆਜ਼ ਰੂਹ ਕਾ ਕਆਬਾ ਬਨੀ ਰਹੀ ਕੇਸਰ ਮੇਂ ਵੁਹ ਧੁਲੀ ਹੂਈ ਬਾਹੇਂ ਭੀ ਜਲ ਗਈਂ ਜੋ ਦੋਖਤੀ ਥੀਂ ਮੁਝੇ ਵੋਹ ਨਿਗਾਹੇਂ ਭੀ ਜਲ ਗਈਂ ਅਬ ਮੇਰੀ ਆਰਜ਼ੂ ਕੀ ਜੱਨਤ ਯਹ ਰਾਖ ਹੈ ਸਰਮਾਇਆ ਹਸੂਲ-ਏ-ਮੁਹੱਬਤ ਯਹ ਰਾਖ ਹੈ
ਤੁਝੇ ਉਦਾਸ ਸਾ ਪਾਤਾ ਹੰੂ ਮੈਂ ਕਈ ਦਿਨ ਸੇ ਨਾ ਜਾਨੇ ਕੌਨ ਸੇ ਸਦਮੇ ਉਠਾ ਰਹੀ ਹੋ ਤੁਮ ਮੁਝੇ ਤੁਮਾ੍ਹਰੀ ਜੁਦਾਈ ਕਾ ਕੋਈ ਰੰਜ ਨਹੀਂ ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਕੀ ਦੁਨੀਆ ਮੇਂ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਹੋ ਤੁਮ ਯਹ ਤੁਮ ਨੇ ਠੀਕ ਕਹਾ ਹੈ ਤੁਮਹੇਂ ਮਿਲਾ ਨਾ ਕਰੰੂ ਮਗਰ ਮੁਝੇ ਯਹ ਬਤਾ ਦੋ ਕਿ ਕਿਉਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਤੁਮ
ਰਾਤ ਸੁਨਸਾਨ ਥੀ ਬੋਝਲ ਥੀ ਫਿਜ਼ਾ ਕੀ ਸਾਂਸੇਂ ਰੂਹ ਪਰ ਛਾਏ ਥੇ ਬੇਨਾਮ ਗ਼ਮੋਂ ਕੇ ਸਾਏ ਦਿਲ ਕੋ ਯਹ ਜ਼ਿਦ ਥੀ ਕਿ ਤੂ ਆਏ ਤਸੱਲੀ ਦੇਨੇ ਮੇਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਥੀ ਕਿ ਕਮਬਖ਼ਤ ਕੋ ਨੀਂਦ ਆਏ ਤੂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਕਿਸੀ ਅਨਜਮਨ ਨਾਜ਼ ਮੇਂ ਥੀ ਫਿਰ ਭੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਆ ਮੈਨੇ ਕਿ ਤੂ ਆਈ ਹੈ ਔਰ ਨਗ਼ਮੋਂ ਮੇਂ ਛੁਪਾ ਕਰ ਮੇਰੇ ਖੋਏ ਹੂਏ ਖ਼ਾਬ ਮੇਰੀ ਰੂਠੀ ਹੂਈ ਨੀਂਦੋਂ ਕੋ ਮਨਾ ਲਾਈ ਹੈਂ।
ਰਾਤ ਕੀ ਸਤਹਿ ਪਰ ਉਭਰੇ ਤੇਰੇ ਚੇਹਰੇ ਕੇ ਨਕੂਸ਼ ਵੋਹੀ ਚੁਪ ਚਾਪ ਸੀ ਆਂਖੇਂ ਵੋਹੀ ਸਾਦਾ ਸੀ ਨਜ਼ਰ ਵਹੀ ਢਲਕਾ ਹੂਆ ਆਂਚਲ ਵੋਹੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਕਾ ਖ਼ਮ ਵੋਹੀ ਰਹ ਰਹ ਕੇ ਲਚਕਤਾ ਹੂਆ ਨਾਜ਼ਕ ਪੈਕਰ
ਚਲੋ ਇੱਕ ਬਾਰ ਫਿਰ ਸੇ ਅਜਨਬੀ ਬਨ ਜਾਏਂ ਹਮ ਦੋਨੋਂ ਤੁਮੇਂ ਭੀ ਕੋਈ ਉਲਝਨ ਰੋਕਤੀ ਹੈ ਪੇਸ਼ਕਦਮੀ ਸੇ ਮੁਝੇ ਭੀ ਲੋਗ ਕਹਿਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਯਹ ਜਲਵੇ ਪਰਾਏ ਹੈਂ ਮੇਰੇ ਹਮਰਾਹ ਭੀ ਰੁਸਵਾਈਆਂ ਹੈਂ ਮੇਰੇ ਮਾਜ਼ੀ ਕੀ ਤੁਮਹਾਰੇ ਸਾਥ ਭੀ ਗੁਜ਼ਰੀ ਹੂਈ ਰਾਤੋਂ ਕੇ ਸਾਏ ਹੈਂ
ਤੁਆਰਫ ਰੋਗ ਹੋ ਜਾਏ ਤੋ ਉਸ ਕੋ ਭੂਲਨਾ ਬੇਹਤਰ ਤੁਅੱਲਕ ਬੋਝ ਬਨ ਜਾਏ ਉਸ ਕੋ ਤੋੜਨਾ ਅੱਛਾ ਵੋਹ ਅਫਸਾਨਾ ਜਿਸੇ ਅਨਜਾਮ ਤਕ ਲਾਨਾ ਨਾ ਹੋ ਮੁਮਕਿਨ ਉਸੇ ਇੱਕ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਮੋੜ ਦੇਕਰ ਛੋੜਨਾ ਅੱਛਾ ਚਲੋ ਇੱਕ ਬਾਰ ਫਿਰ ਸੇ ਅਜਨਬੀ ਬਣ ਜਾਏਂ ਹਮ ਦੋਨੋਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮੀ ਗੀਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ
ਅਵਾਰ ਭਾਸ਼ਾ
ਅਵਾਰ (self-designation магӏарул мацӏ maharul macʼ "ਪਰਬਤਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ" ਜਾਂ Авар мацI awar macʼ  "ਅਵਾਰ ਭਾਸ਼ਾ") ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਕਾਕੇਸੀਅਨ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਅਵਾਰ-ਐਂਡਿਕ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।
ਸੀ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ
'''ਸੀ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ''' (ਜਨਮ 15 ਫਰਵਰੀ 1939) ਕੇਰਲ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਮਲਿਆਲਮ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।
ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ
ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ 13ਵੀਂ ਅਤੇ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਾਮਰਾਜ ਸੀ। ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਇਹ ਰਾਜ ਓੜਕ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸਾਗਰ ਤੱਕ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਦੀਪ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਿਆ।
ਅਲਟਰਾਸਾਉਂਡ
ਅਲਟਰਾਸਾਉਂਡ ਜਾ ਫਿਰ ਪਰਾ-ਸ਼ਰਵਣੀਕ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Ultrasound) ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਅਵਾਜ਼ ਲਈ ਵ੍ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਇੰਨੀ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਵਣਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਾਰਵਾਰਤਾ 20 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 20,000 ਕੰਪਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸੇਕੰਡ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ 20,000 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਵਾਲੀ ਅਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹੁਣ ਲਗਭਗ 109 ਕੰਪਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸੇਕੰਡ ਵਾਲੀ ਅਲਟਰਾਸਾਉਂਡ ਅਵਾਜ਼ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਵਾਜ਼ ਦਾ ਵੇਗ ਗੈਸ ਵਿੱਚ 330 ਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਕਿੰਡ, ਤਰਲ ਵਿੱਚ 1,200 ਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਕਿੰਡ ਅਤੇ ਠੋਸ ਵਿੱਚ 4,000 ਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਲਟਰਾਸਾਉਂਡ ਵੇਵਲੈਂਥ 1.9 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਜਾਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸੀ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦਿਆਂ 1959 ਵਿੱਚ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਨਿੜਲੱਪਦੁਕਲ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ ਛਾਪੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1962 ਵਿੱਚ ਕਰੰਟ ਬੁੱਕਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਹਿੱਟ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 1962 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਸਾਹਿਤਕ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਜੇਤੂ ਰਹੀ।
ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਿਆਰ-ਬਰਤਿਆਰ ਸਾਮਰਾਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ ਇਹ 6000 ਮੀਲ (9700 ਕਿ ਮੀ) ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 33,000,000 ਵਰਗ ਕਿ ਮੀ (12,741,000 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੁਲ ਧਰਤੀ ਖੇਤਰਫਲ ਦਾ 22% ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 100 ਕਰੜੋ ਸੀ।
ਸੀ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਜੁਲਾਈ 2014 ਵਿੱਚ, ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਵਲ ਤੀਕਕਦਲ ਕਦਨਹੁ ਤੀਰੂਮਧੁਰਮ ਲਈ ਸਾਲ 2013 ਲਈ ਮੂਰਤੀਦੇਵੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸਨੂੰ ਸਾਲ 2016 ਲਈ ਏੜੂਦਚਨ ਪੁਰਸਕਾਰਮ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।   ਹੋਰ ਸਾਹਿਤਕ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ 2015 ਵਿੱਚ ਮਾਤਰੂਭੂਮੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਕੇ ਪੀ ਕੇਸਾਵ ਮੈਨਨ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ 2016 ਵਿੱਚ, ਮਾਧਵ ਮੁਦ੍ਰਾ, ਨਲੱਪਦਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਕਾਵੂ ਦੇਵੀ ਪੁਰਸਕਾਰਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਲੇਖ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਰਹੱਸ, ਜੁਲਾਈ 2016 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਜਨਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਸਪੇਸਟਾਈਮ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਅਵਯਕਤ : ਦ ਫੈਬਰਿਕ ਆਫ਼ ਸਪੇਸ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੀ।
ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ
ਮੰਗੋਲ ਸ਼ਾਸਕ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਧੀ ਸਨ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ।
ਸੀ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ, ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਲਿਆਲਮ ਰਸਾਲੇ ਪੀਰਾਵੀ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਉਹ 16 ਅਗਸਤ 1999 ਤੋਂ 1 ਸਤੰਬਰ 2001 ਤੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ <i id="mwPA">ਮੱਧਮਾਮ</i> ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਿਹਾ।
ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਗੋਲ ਇਤਿਹਾਸ
ਅਲਟਰਾਸਾਉਂਡ
ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਅਵਾਜ਼ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ
ਅਲਟਰਾਸਾਉਂਡ ਦਾ ਉਤਪਾਦ ਨਿੱਚੇ ਲਿੱਖੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਜੰਤਰਿਕ ਜਨਮਸਥਾਨ
੧੮੯੯ ਈ. ਵਿੱਚ ਕੋਨਿੰਗ ਨੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਜੰਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ੯੦, ੦੦੦ ਕੰਪਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਂ ., ਤੱਕ ਦੀ ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਤਰੰਗਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਡੇਮਾਨ ਨੇ ਗਾਲਟਨ ਸੀਟੀ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਆਯਾਮ ਵਾਲੇ ੧, ੦੦, ੦੦੦ ਕੰਪਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਕਿੰਡ ਪੈਦਾ ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਤੁੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਹਵਾ ਫੂੰਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਵਾ ਦੀ ਇਹ ਧਾਰਾ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਛਿਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਰੁੜ੍ਹਕੇ ਇੱਕ ਖੁਰਧਾਰ ਵਲੋਂ ਟਕਰਾਕੇ ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਕੰਪਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗੈਸ - ਧਾਰਾ ਜਨਮਸਥਾਨ ਦੁਆਰਾ ਹਾਰਟਮਾਨ ਨੇ ਜਿਆਦਾ ਊਰਜਾਵਾਲੀ ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਧੁਨੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਹਾਫਮਾਨ ਨੇ ਕਾਚ ਦੀ ਛੜੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਲੰਮਾਈ ਦੀ ਸਮਾਂਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਬਾ ਕੇ ੩੩, ੦੦੦ ਕੰਪਨਵਾਲੀ ਜਿਆਦਾ ਊਰਜਾ ਦੀ ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਅਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ।
ਚੁੰਬਕੀ-ਸੁੰਗੜਨ ਉਤਪਾਦਕ(Magneto-striction Generator)
ਜੇਕਰ ਲੋਹਚੁੰਬਕੀਏ ( ferromagnetic ) ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਛੜੀ ਅਤੇ ਨਲੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਲੰਮਾਈ ਦੇ ਸਮਾਂਤਰ ਕਿਸੇ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਆਣਵਿਕ ਪੁਨਰਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਲੰਮਾਈ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਚੁੰਬਕੀ ਸੁੰਗੜਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖੋਜ ਜੂਲ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਲੰਮਾਈ ਦੀ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਚੁੰਬਕੀ ਬਲਖੇਤਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਲੋਹਚੁੰਬਕੀਏ ਪਦਾਰਥ ਪ੍ਰਤਿਵਾਰਵਾਰਤਾ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਸਵਰ ਵਾਰਵਾਰਤਾ ਵਲੋਂ ਕੰਬਿਆ ਹੋਕੇ ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਅਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ। ਚੁੰਬਕੀ ਸਿਥਲਤਾ(Hysterisis) ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਿਜਲਚੁੰਬਕੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਜਿਆਦਾ ਅੱਛੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਸ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਵਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਣ ਕਾਰਨ, ਉੱਚ ਵਾਰਵਾਰਤਾ ਵਾਲੀ ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਅਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਇਸ ਢੰਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਇਸਦੀ ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਸਸਤੇਪਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਖਾਮੀਂ ਹੈ ਤਾਪ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਨਾ ਅਤੇ ਵਾਰਵਾਰਤਾ ਦਾ ਜਿਆਦਾ ਨਾ ਰਹਿਣਾ।
ਇਸ ਢੰਗ ਵਲੋਂ ਅਧਿਕਤਮ ਵਾਰਵਾਰਤਾ ੨੦੦੦੦੦ ਤੱਕ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦਾਬ - ਬਿਜਲੀ‌(Piezo-electric) ਜਨਮਸਥਾਨ
ਸੰਨ‌ ੧੮੮੦ ਵਿੱਚ ਪੀ. ਅਤੇ ਪੀ. ਜੇ. ਕਿਊਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਮਮਿਤੀ ਰਹਿਤ ਰਵਿਆਂ ਜਾਂ ਕਰਿਸਟਲਾਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਖਾਸ ਅਕਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਤਲਾਂ ਉੱਤੇ ਦੂਜੀ ਜਾਤ ਵਿਦਿਉਦਾਵੇਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵਿਪਰੀਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਵੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਅਰਥਾਤ‌ ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੋਰ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਿਸਟਲਾਂ ਦੀ ਲੰਮਾਈ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਦਾਬ - ਬਿਜਲੀ‌ - ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਨ‌ ੧੯੧੭ ਈ. ਲੈਂਜੇਵਿਨ ਨੇ ਕਵਾਰਟਜ ਕਰੀਸਟਲ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਰਵਾਰਤਾ ਤੇ ਕੰਬਿਆਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਸਵਰਿਤ ਬਿਜਲੀ‌ ਪਰਿਪਥ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਉਸਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕੀਤਾ। ਜੇਕਰ ਬਿਜਲੀ‌ ਪਰਿਪਥ ਦੀ ਵਾਰਵਾਰਤਾ ਕਰੀਸਟਲ ਦੀ ਵਾਰਵਾਰਤਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ, ਜੋ ਕਰੀਸਟਲ ਅਨੁਨਾਦਿਤ ਕੰਪਨ ਕਰਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਕਰੀਸਟਲ ਆਪਣੀ ਸਵੈਭਾਵਕ ਵਾਰਵਾਰਤਾ ਦੀ ਅਧਿਸਵਰਿਤ ਵਾਰਵਾਰਤਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਆਯਾਮਵਾਲੀ ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਅਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਅਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਣ ਦੀ ਇਹੀ ਨਵਾਂ ਢੰਗ ਹੈ।
ਕਵਾਰਟਜ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਟੂਰਮੈਲਿਨ, ਟਾਰਟਰਿਕ ਅੰਲ, ਰੋਸ਼ੇਲ ਲਵਣ, ਬੇਰਿਅਮ ਟਾਇਟੈਨੇਟ ਇਤਆਦਿ ਦਾ ਵੀ ਦੋਲਕ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਪਯੁਕਤ ਸਰੂਪ ਦੇ ਕਰਿਸਟਲੋਂ ਵਲੋਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵੈਭਾਵਕ ਵਾਰਵਾਰਤਾ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾ ਸੰਨਾਦੀ(Harmonics), ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ੨ਵ ੧੦੪ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ੨ਵ ੧੦੮ ਤੱਕ ਦੀ ਵਾਰਵਾਰਤਾ ਵਾਲੀ ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਅਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਾਰਟਲੇ ਦਾ ਬਿਜਲੀ‌ ਪਰਿਪਥ ਕਰੀਸਟਲ ਕੰਬਿਆ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਪਥ ਦੇ ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੇ ਮਾਨ ਮਾਨ ਸੰਾਂਜਿਤ ਕਰ ਸਮਸਵਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰਿਪਥ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਹੋਰ ਪਰਿਪਥੋਂ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਅਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰਿਸਟਲੋਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਵਲੋਂ ਪੂਰਵ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੀਤੀ ਵਲੋਂ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੀਤੀ ਵਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਅਵਾਜ਼ ਦੇ ਪਛਾਣੂ(Detectors)
ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਅਵਾਜ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ:ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪਛਾਣੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਜੰਤਰਿਕ ਪਛਾਣੂ
ਜਦੋਂ ਗੈਸ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਹਲਕੇ ਠੋਸ, ਅਤੇ ਦਰਵ, ਦੇ ਕਣ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਦ ਉਹ ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਅਵਾਜ਼ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਅਵਸਥਿਤੀਤਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਲਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਤ ਤੋਂ ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਅਵਾਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਐਂਠਨ ਲੋਲਕ ਅਤੇ ਵਿਕਿਰਣਮਾਪੀ(Radiometer) ਤੋਂ ਵੀ ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਤਰੰਗਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੰਤਰ ਦੇ ਮੰਡਲਕ ਉੱਤੇ ਇਹ ਤਰੰਗਾਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਾਬ ਪਾਕੇ ਉਸਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੰਡਲਕ ਦਾ ਘੁੰਮਣਾ ਉਸਦੇ ਆਲੰਬਨਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਦਰਪਣ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਨਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਤਰੰਗਾਂ ਅਤਿ ਸੂਖਮ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਕੁੰਟ ਦੀ ਨਲੀ ਵਿੱਚ ਅਗਰਗਾਮੀ ਤਰੰਗਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਲਾਇਕੋਪੋਡਿਅਮ ਚੂਰਨ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਖਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਪਤ ਪਛਾਣੂ
ਧਵਨਿਗਰਾਹੀ ਦੀਪਸ਼ਿਖਾ(Sensitive flame) ਦੁਆਰਾ ਅਵਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ ਦੇ ਹੀ ਸਮਾਨ ਇਸ ਤਰੰਗਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਤਰੰਗਾਂ ਤਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ : ਤਪਤ ਅਤੇ ਸੀਤਲਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਾਪ ਦੀ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਤੋਂ ਤਾਰ ਦਾ ਬਿਜਲੀ‌ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੁਣ ਦਾ ਵੀ ਵਰਤੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੰਗਾਂ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਣ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪਛਾਣੂ
ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਤਰੰਗਾਂ ਵਲੋਂ ਜੋ ਅਪ੍ਰਗਾਮੀ ਤਰੰਗਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਧਿਅਮ ਦਾ ਵਰਤਨਾਂਕ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਰੇਖਾਂਕਨ ( striation ) ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰੇਖਾਵਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਲੋਂ ਇਸ ਤਰੰਗਾਂ ਦਾ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਤਰੰਗਾਂ ਵੀ ਸਟਰੋਬੋਸਕੋਪੀ ਪ੍ਰਦੀਪਨ ( stroboscopic illumination ) ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਢੰਗ ਵਲੋਂ ਵਿਅਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵੈਦਿਉਤ ਪਛਾਣੂ
ਬੇਰਿਅਮ ਟਾਇਟੇਨੇਟ ਦੇ ਕਰੀਸਟਲ ਦੇ ਦਾਬਵਿਦਿਉਤ‌ ਗੁਣ ਦਾ ਵਰਤੋ ਕਰ ਉਸ ਤੋਂ ਮਾਇਕਰੋਫੋਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਤਰੰਗਾਂ ਦਾ ਅਸਤੀਤਵ ਪਤਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1 . ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਵਾਰਵਾਰਤਾ ਦਰਸ਼ੀ - ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਤਰੰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਜੋ ਗਰੇਟਿੰਗ ( grating ) ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਲੋਂ ਜਾਣਵਾਲੇ ਏਕਵਰਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਤੀਵਰਤਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਮਾਪ ਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੀਵਰਤਾ ਵੰਡ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਵਾਰਵਾਰਤਾ ਦੀ ਮੇਚ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
2 . ਦੂਰਬੀਨ (Television) - ਦੂਰਬੀਨ ਦੀ ਸਕੋਫੋਨੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਵਾਜ਼ ਦਾ ਵਰਤੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3 . ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ - ਸਾਧਾਰਣਤਾ ਸ਼ੁੱਧ ਧਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਤਰੰਗਾਂ ਦਾ ਸੰਚਰਣ ਵਿਕਾਰਹੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਕਿਤੇ ਟੁੱਟ ਫੂਟ ਹੋ, ਅਤੇ ਸੰਮਾਂਗਿਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤਰੰਗਾਂ ਦਾ ਪਰਾਵਰਤਨ ਅਤੇ ਅਵਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੰਚਰਣ ਵਿੱਚ ਗਡ਼ਬਡ਼ੀ ਹੋਣ ਵਲੋਂ ਖਾਮੀਂ ਦਾ ਪਤਾ ਚੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਢੰਗ ਦਾ ਵਰਤੋ ਮਸਤਸ਼ਕ ਦੇ ਟਿਊਮਰ, ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ, ਵਰਗੀ ਰੋਗ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਣ ਲਗਾ ਹੈ।
4 . ਗੂੰਜ ਪਰਾਸਨ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਗੂੰਜ ਪਰਾਸਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਨਡੁੱਬੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁਹਰੇ ਅਤੇ ਧੁੰਧ ਵਿੱਚ ਪਲਾਵੀ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਦਾ ਗਿਆਨ ਇਸ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਹਾਜਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਮੇਚ ਵੀ ਇਸ ਢੰਗ ਵਲੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
5 . ਵਿਆਸਾਰਣ ਅਤੇ ਕਲਿਲੀਕਰਣ - ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਤਰੰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਦੂੱਜੇ ਵਿੱਚ ਪਨ ਘੁਲਨੇਵਾਲੇ ਦਰਵੋਂ ਦਾ ਖੀਰ ਪਾਯਸ ਬੰਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਇਸ ਤਰੰਗਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਲੋਂ ਧਾਤੁ ਵੀ ਦਰਵ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਖੀਰ ਪਾਯਸ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੋਟੋਗਰਾਫੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆਨੇਵਾਲਾ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਹੈਲਾਇਡ ਵੀ ਇਸ ਢੰਗ ਵਲੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੰਗਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਲੋਂ ਉੱਚਬਹੁਲਕ ( polymer ) ਸੂਖਮ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਟਾਰਚ ਵਲੋਂ ਸ਼ਰਕਰਾ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਅਵਾਜ਼ ਦੀ ਪਾਇਸੀਕਰਣ ਕਰਿਆ ਦਾ ਵਰਤੋ ਚੰਗੀ ਧਾਤੁ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਹੇ ਵਿੱਚ ਨਾਇਟਰੋਜਨ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ਨ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਸੁਗਮਤਾਪੂਰਵਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
6 . ਅਪਕਸ਼ੇਪਣ ( coagulating ) ਕਰਿਆ - ਗੈਸ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਠੋਸ ਅਤੇ ਦਰਵ ਦੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਕਣ ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਅਵਾਜ਼ ਵਲੋਂ ਅਪਕਸ਼ੇਪਿਤ ਹੋਕੇ ਜਮਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵੱਡੇ ਨਗਰਾਂ ਦੇ ਕੱਲ ਕਾਰਖਾਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਨਿਕਲਨੇਵਾਲਾ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਧੁਆਂ ਨਗਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਲੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਠੀਕ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੋਹਰਾ ਅਤੇ ਧੁੰਧ ਵੀ ਦੂਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
7 . ਰਾਸਾਇਨਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ - ਕਈ ਰਾਸਾਇਨਿਕਅਭਿਕਰਿਆਵਾਂਦਾ ਵੇਗ ਇਸ ਤੰਰਗੋਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੰਮੀ ਲੜੀ ਵਾਲੇ ਬਹੁਲਕੋਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਤੋੜਿਆ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
8 . ਉਸ਼ਮੀਏ ਪ੍ਰਭਾਵ - ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਤਰੰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ਼ਮਾ ਦਾ ਵਰਤੋ ਡਾਇਆਥਰਮੀ ( diathermy ) ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਹੱਡੀ ਦੀ ਮੱਜਾ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਹੱਡੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਏ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
9 . ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ - ਛੋਟੇ ਪ੍ਰਾਣੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੱਛੀ, ਮੇਢਕ, ਪ੍ਰੋਟੋਜੋਆ ਇਤਆਦਿ ਇਸ ਤਰੰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹੈ। ਜੀਵਾਣੁਵਾਂਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਲੋਂ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਜੀਵਾਣੁਰਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਮਾਸ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਜੀਰਣਨ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
10 . ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਵਰਤੋ - ਪਰਾ ਸ਼ਰਵਣੀਕ ਅਵਾਜ਼ ਵਲੋਂ ਹੀਰੇ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਣ ਦਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਣ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਸੀਟੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਰਵਾਰਤਾ ਅਵਾਜ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਸੁਣ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦੇ ਹਾਂ।
ਬਾਹਰੀ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਟਰਾਸਾਉਂਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧੁਨੀ
ਨੇਹਾ ਪੇਂਡਸੇ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਪੇਂਡਸੇ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਨਵੰਬਰ 1984 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਵਿਜੇ ਪੇਂਡਸੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਾਂਗੀ ਪੇਂਡਸੇ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਇੱਥੇ ਹੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਅਦਾਕਾਰਾ ਮੀਨਲ ਪੇਂਡਸੇ ਹੈ।
ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨੇ 5 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਸ਼ਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਬਿਆਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਗਈ। ਇਹ ਜੋੜਾ ਇਕ ਦੋਸਤ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਇਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ। ਇਕ ਇੰਟਰਵਿਉ ਦੌਰਾਨ ਨੇਹਾ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸ਼ਰਦੂਲ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਪੇਂਡਸੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਬਾਲ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ 1999 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਪਿਆਰ ਕੋਈ ਖੇਲ ਨਹੀਂ  ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਦਾਸ  ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੇਂਡਸੇ ਨੇ ਸ਼ੋਅ ਕਪਤਾਨ ਹਾਊਸ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜੋ ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਮਰਾਠੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਪੇਂਡਸੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿਗ ਬ੍ਰਦਰ, ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿਚ ਇਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀ ਸੀ।   14 ਅਕਤੂਬਰ (ਦਿਨ 28) ਨੂੰ 4 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਦਖ਼ਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਜੀਵਨੀ ਫਲੈਸ਼
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਚਨਾਰਥਲ
ਚਨਾਰਥਲ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਮੌੜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ
ਬੇਗਮ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ (1 ਜਨਵਰੀ 1926 – 27 ਜੂਨ 2021) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਦਾਕਾਰ ਸਲਮਾਨ ਸ਼ਾਹਿਦ ਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ ਦਾ ਜਨਮ 1926 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਲੀਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੇਖਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਮ ਲੀਲਾ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਕਿ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਰਾ ਸੀ। ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।
ਕਰੀਅਰ
ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ ਨੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਅਰੁਣਾ ਆਸਫ਼ ਅਲੀ ਕਿਸੇ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਕੂਲ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹਿਪਾਠੀਆਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਅਲੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਹੁਨਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਮਿਸ ਅਲੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਕੁਰਸੀਦ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਅਲੀ ਉਸਨੂੰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਫਿਰੋਜ਼ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਕੋਲ ਲੈ ਗਈ, ਉਸਨੇ ਉਸਦਾ ਗਾਉਣਾ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਗਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਗਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਉਸਦੇ ਲਈ ਇਸਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਫਿਰੋਜ਼ ਲਈ ਕਵਿਤਾ ਗਾਈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਪਸੰਦ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰਾਗ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਹ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਮੁਖਤਾਰ ਸਿੱਦੀਕੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੀਆਂ।
ਖਾਸੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਖਾਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖਾਸੀ ਸਮੁਦਾਇ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਟਰੋ-ਏਸ਼ੀਆਈ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਮੇਰ, ਵੀਅਤਨਾਮੀ ਅਤੇ ਮੋਨ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਮੁੰਡਾ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰੀ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਰਬ-ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ 865,000 ਲੋਕ ਮੇਘਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ
ਕਰੀਅਰ
1947 ਵਿਚ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਲਾਹੌਰ ਆ ਗਈ। ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਆਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਟੇਸ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਮਹਿਮੂਦ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕੀ ਪਸੰਦ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਬਕ ਦਿੱਤੇ। ਮਹਿਮੂਦ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਨੇ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਨੂੰ ਭਾਈ ਲਾਲ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਭਾਈ ਲਾਲ ਮੁਹੰਮਦ ਤੋਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕੀ ਸਿੱਖੀ। ਉਹ ਰੋਸ਼ਨ ਆਰਾ ਬੇਗਮ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨ ਆਰਾ ਵਾਂਗ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਮਾਰਦਾ ਸੀ। ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਆਰਟਸ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਰੋਸ਼ਨ ਆਰਾ ਬੇਗਮ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਉੱਥੇ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨ ਆਰਾ ਬੇਗਮ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਨੂੰ ਤਾਨਪੁਰਾ ਵਜਾਉਣਾ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ।
ਖਾਸੀ ਭਾਸ਼ਾ
2005 ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੇਘਾਲਿਆ ਦੀ ਦਫਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਨੇਸਕੋ ਨੇ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸੰਕਟਮਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।
ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ
ਕਰੀਅਰ
ਖੁਰਸ਼ੀਦ 1964 ਵਿੱਚ ਪੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਥੀਏਟਰ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫੈਜ਼, ਮੰਟੋ ਅਤੇ ਸਦੀਕਈਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਿਆਰੀ ਥੀਏਟਰ ਨਾਟਕ ਕੀਤੇ। ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਨੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਕਮਾਇਆ। 1964 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੀਟੀਵੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਟੀਵੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਸਲਮ ਅਜ਼ਹਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕੰਮ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਨਖਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਸਦੀ ਸ਼ਰਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਨੇ ਪੀਟੀਵੀ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਟਕ ਰਾਸ ਮਲਾਈ ਇੱਕ ਕਾਮੇਡੀ ਡਰਾਮਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਪੀਟੀਵੀ ਲਈ ਵਾਦੀ-ਏ-ਪੁਰਖਾਰ, ਕਾਂਚ ਦਾ ਪੁਲ, ਫਹਿਮੀਦਾ ਕੀ ਕਹਾਣੀ, ਉਸਤਾਨੀ ਰਾਹਤ ਕੀ ਜ਼ਬਾਨੀ, ਕਿਰਨ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਧੂੰਦ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਖਾਸੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਸ਼ਾਹਿਦ
ਕਰੀਅਰ
ਫਿਰ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਫੈਜ਼ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜ਼ੋਰ 'ਤੇ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਅਨਵਰ ਦੀ ਫਿਲਮ ਚਿੰਗਾਰੀ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਅਸ਼ਫਾਕ ਮਲਿਕ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਭੋਲਾ ਸਾਜਨ ਵਿੱਚ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਨੇ ਖੁਦ ਮੰਨਿਆ।
1995 ਵਿੱਚ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਨੂੰ ਗਾਇਕੀ, ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰਚਾਇਆਂ, ਜ਼ੈਰ, ਜ਼ਬਰ, ਪੇਸ਼ ਅਤੇ ਅੰਕਲ ਉਰਫੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀਵਾਰ ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲੇਖਕ ਹਸੀਨਾ ਮੋਇਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2003 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਲਮਾਨ ਸ਼ਾਹਿਦ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਕੁਰਸ਼ੀਦ ਨੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਲੀਮ ਸ਼ਾਹਿਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਇਹ ਵਿਆਹ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਲਾਕ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਸਲੀਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਬੀਬੀਸੀ ਲੰਡਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਰਿਹਾ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਸਲਮਾਨ ਸ਼ਾਹਿਦ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਐਕਟਰ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2021 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ (ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ)
'ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ' ਇੱਕ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਮੋਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੋਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਬਦ "ਦੇਹੁ ਸਿਵਾ ਬਰ ਮੋਹਿ ਇਹੈ" ਇਸੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਹਿਸਾ ਹੈ।
ਸਵੈ-ਹਿਰਾਸਤ
ਸੈਲਫ਼ ਅਰੈਸਟ ਇੱਕ ਪਰਵਤਾਰੋਹੀ ਵੱਲੋਂ ਪਾਰਵਤਾਰੋਹਨ ਸਮੇਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਕਨੀਕਾਂ ਜਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਬਰਫੀਲੀ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਸਲਾਇਡ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੈਲਫ਼ ਅਰੈਸਟ ਬਰਫ਼ ਵਾਲੀ ਕੁਹਾੜੀ, ਕ੍ਰੇਮਪੋਨਸ, ਬੂਟ, ਹੱਥ, ਪੈਰ, ਗੋਡੇ, ਕੂਹਣੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਚਾਉਣ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਕੁਲਹਾੜੀ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਬਰਫ ਦੀ ਖੇਤਰ, ਆਈਸ ਖੇਤਰ, ਜਾਂ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕਾਫੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ (ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ)
ਇਸ ਰਚਨਾ ਦੇ ਪਾਤਰ ਮਾਰਕੰਡੇਏ ਪੁਰਾਣ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਮਾਰਕੰਡੇਏ ਪੂਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੁਤੰਤਰ ਹੈ।
ਸਵੈ-ਹਿਰਾਸਤ
ਸੈਲਫ਼ ਅਰੈਸਟ ਤਕਨੀਕਾਂ
ਬਰਫ਼ ਵਾਲੀ ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ, ਸੈਲਫ਼ ਅਰੈਸਟ ਪਕੜ, ਕ੍ਰੇਮਪੋਨਸ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਬਰਫ਼ ਵਾਲੀ ਕੁਹਾੜੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ।
ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ (ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ)
ਸਮੱਗਰੀ
ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ ਅੱਠ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਭਰਪੂਰ ਵਰਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਵੈ-ਹਿਰਾਸਤ
ਸੈਲਫ਼ ਅਰੈਸਟ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਸੈਲਫ਼ ਅਰੈਸਟ ਕੋਈ ਅਚੁਕ ਤਕਨੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਲਾਇਡ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ੫੦% ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।
ਉੱਤਰ-ਕਾਲੇ ਦਾ ਪਣਜੋੜ
ਨੋਰ-ਪਾ ਦ ਕਾਲੇ ਜਾਂ ਉੱਤਰ-ਕਾਲੇ ਦਾ ਪਣਜੋੜ(ਡੱਚ: Noord-Nauw van Calais), ਛੋਟਾ ਰੂਪ Nord/ਉੱਤਰ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ 27 ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਿਭਾਗ ਨੋਰ ਅਤੇ ਪਾ-ਦ-ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਨਾਲ਼ ਸਰਹੱਦ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਨਾਲ਼ ਸਰਹੱਦ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਣਜੋੜ
ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ (ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ)
ਸਮੱਗਰੀ
ਬਾਣੀ ੴ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹਿ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਅੱਠਵੇ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਨਾਲਃ ''ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ੍ਰ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਨੇ ਸ੍ਰੀ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰੋ ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ ਦੇਵ ਸੁਰੇਸ ਸਹਿਤ ਜੈਕਾਰ ਸ਼ਬਦ ਕਰਾ ਅਸਟਮੋ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਲੇਖਕ ਨੇ ਚੰਡੀ ਦੇ ਗੁਣ ਇਉਂ ਵਰਣਨ ਕਿਤੇ ਹਨ:
ਚੰਡੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਪਹਿਲੀ ਬਾਰ੍ਹਾ ਬਚਨ ਚੰਡੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਕੇ ਲੇਖਕ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੰਡੀ ਦੇ ਕਰਤਬ ਉਜਾਗਰ ਕਿਤੇ ਹਨ।
ਵਿਓਤਪੱਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚੰਡੀ ਦੇ ਅਰਥ ਹਨ "ਹਿੰਸਕ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ੀਲਾ". ਗੁਰਮਤਿ ਵਿੱਚ, ਚੰਡੀ ਵਿਵੇਕ ਬੁਧੀ ਕਹਿੰਦੇ ਅਰਥਾਤ ਅਨੁਭਵੀ ਅਤੇ ਸੂਝਵਾਨ ਮਨ ਜੋ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਮਤ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹੈ। ਸਾਕਤ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਇਸ ਰਚਨਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਚਡੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਮਨੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਹਾਕਾਲੀ, ਮਹਾ ਲਛਮੀ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ
ਨਵੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ (ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸਿਧਾਂਤ)
right|thumb|200x200px|ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸੀਲ (1776) ਦਾ ਉਲਟ ਪਾਸਾ। ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ "ਨੋਵਸ ਓਰਡੋ ਸੇਕਲੋਰਮ" ("novus ordo seclorum"), 1782 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਯੂ ਐੱਸ ਇੱਕ ਡਾਲਰ ਦੇ ਬਿਲ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸੀਲ ਦੇ ਉਲਟ ਪਾਸੇ 1935 ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇੱਕ ਡਾਲਰ ਦਾ ਬਿੱਲ, "ਨਵੇਂ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਮਰ" ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ   ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਰਾਸ਼ਟਰ-ਰਾਜ ਹੈ; ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ "ਨਿਊ ਵਰਲਡ ਆਰਡਰ" ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੈ। ਨਿਊ ਵਰਲਡ ਆਰਡਰ ਜਾਂ ਐਨਡਬਲਿਊਓ  ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ੀ ਥੀਓਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ  ਇੱਕ ਉਭਰ ਰਹੀ ਸਰਬਸੱਤਾਵਾਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸਰਕਾਰ ਹੈ।
ਨਿਊ ਵਰਲਡ ਆਰਡਰ ਬਾਰੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਵਿਸ਼ਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਏਜੰਡਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਸ਼ਕਤੀ ਇੱਕ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਾਰ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ - ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਭੁੱਤ ਰਾਸ਼ਟਰ-ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਵੇਗੀ - ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵਜੋਂ ਨਿਊ ਵਰਲਡ ਆਰਡਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਹਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੁੰਡਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਰੰਟ ਸੰਗਠਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਾਜਸ਼ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ਵਜੋਂ, ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਨੀਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਨਿਊ ਵਰਲਡ ਆਰਡਰ ਦੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦੋ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਊਂਟਰ ਕਲਚਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਸੀ, ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਾੜਕੂ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਸੱਜਾ ਪੱਖ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਮੂਲਵਾਦੀ ਈਸਾਈਅਤ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਅੰਤ-ਸਮੇਂ ਐਂਟੀਕਰਾਈਸਟ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੈ।   ਮਾਈਕਲ ਬਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਚਿਪ ਬਿਰਲੇਟ ਵਰਗੇ ਸੰਦੇਹਵਾਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਊ ਵਰਲਡ ਆਰਡਰ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸੱਜਾ ਵਿੰਗ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ੀ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾ ਕੇਵਲ ਕਲੰਕਿਤ ਗਿਆਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਾਹਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਪਾਪੂਲਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਚ ਗਏ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ 21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਐਪੋਕਲਿਪਟਿਕ ਮਿਲੀਨੇਰੀਅਨ ਸਨਾਰੀਓ ਲਈ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।ਉਹ ਸਿਆਸੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਿਊ ਵਰਲਡ ਆਰਡਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਨ ਹਿਸਟੀਰੀਆ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ ਤੇ ਤਬਾਹਕੁਨ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਵਧਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੱਤਾਵਾਦੀ ਅਲਟਰਾ-ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਮਾਅਰਕੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਦ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੇਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੁੱਡਰੋ ਵਿਲਸਨ ਅਤੇ ਵਿੰਸਟਨ ਚਰਚਿਲ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਾਲੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਦੌਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ "ਨਵੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੇਂ ਸਮੂਹਿਕ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰ-ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਣੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਜਵੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ 1945 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ 1949 ਵਿੱਚ ਨਾਟੋ) ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਜਵੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ 1945 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ 1949 ਵਿੱਚ ਨਾਟੋ) ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਰੈਟਨ ਵੁਡਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (1944-1971) ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਔਫ ਟੈਰਿਫ਼ਸ ਐਂਡ ਟਰੇਡ (ਜੀਏਟੀਟੀ, 1947- 1994)), ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਮਕਸਦ ਸਨ: ਇੱਕ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਦੌਰ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਰਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀਵਾਦ ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਲੀਓਕਨਜਰਵੇਟਿਵ ਬਿਜਨੈਸ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਜੌੜਕੀਆਂ
ਜੌੜਕੀਆਂ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲੀਨਾ ਮੇਡੀਨਾ
ਲੀਨਾ ਮੇਡੀਨਾ (ਜਨਮ 27 ਸਤੰਬਰ, 1933) ਪੇਰੂ ਔਰਤ ਹੈ ਜੋ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਮਾਂ ਬਣੀ ਸੀ। ਲੀਨਾ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ, ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ, ਸਤਾਰ੍ਹਾਂ ਦਿਨ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ, ਮੁੰਡੇ, ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਡੀਨਾ, ਪੇਰੂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲੀਮਾ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਲੀਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪੇਰੂ ਦੇ ਤਿਕ੍ਰਾਪੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਵਿੱਚ, ਸੁਨਿਆਰੇ ਟਿਬੁਰੇਲੋ ਮੇਡੀਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕਟੋਰਿਆ ਲੋਸਿਆ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।, ਮੇਡੀਨਾ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਢਿੱਡ ਦਾ ਆਕਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੀਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਸੋਚਣਾ ਸੀ ਕਿ ਲੀਨਾ ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਰਸੌਲੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਅਤ ਹੈ ਪਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਡਾ. ਗੇਰਾਰਡੋ ਲੋਜ਼ਾਦਾ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਤੋਂ ਲੀਨਾ ਦੇ ਗਰਭ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਲੀਮਾ ਲੈ ਗਿਆ।
ਅਸਲ ਤਸ਼ਖੀਸ ਦੇ ਡੇਢ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਮੇਡੀਨਾਨੇ ਸਿਜ਼ੇਰਅਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ 5 ਸਾਲਾਂ, 7 ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ 21 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਔਰਤ ਹੈ। ਸਿਜ਼ੇਰੀਅਨ ਜਣੇਪਾ ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪੇਡੂ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਡਾਕਟਰ ਕੋਲੈਰੇਟਾ ਅਨੱਸਥੀਸੀਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਰਜਰੀ ਲੋਜਾਡਾ ਅਤੇ ਡਾ. ਬੁਸਾਲਿਓ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਅੰਗ ਉਸ ਦੀ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਰਿਪੱਕ ਸਨ। ਡਾ. ਐਡਮੰਡੋ ਐਸਕੈਮਲ ਨੇ ਮੈਡੀਕਲ ਜਰਨਲ ਲਾ ਪ੍ਰੈਸ ਮੈਡੀਕੇਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੇਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਾਵਾਰੀ ਆਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਪਿਛਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਉਲਟ ਇਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਜਾਂ ਢਾਈ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਨਿਯਮਤ ਦੌਰ ਚੱਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮੇਡੀਨਾ ਦੇ ਬੇਟੇ ਦਾ ਜਨਮ ਸਮੇਂ 2.7 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (6.0 lb; 0.43 ਸਟੰਟ) ਭਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਗੈਰਾਰਡੋ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਮਦੀਨਾ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਹੈ।
ਪਿਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਮਗਰਲਾ ਜੀਵਨ
ਮੇਡੀਨਾ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ। ਐਸਕੈਮਲ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ "ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ।" ਲੀਨਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੋਇਆ। 1979 ਵਿੱਚ ਉਹ 40 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਮਰ ਗਿਆ।
ਦਸਤਾਵੇਜ਼
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕੇਸ ਇੱਕ ਛਾਪਾ ਹੈ, ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਈ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਬਾਇਓਪਸੀ, ਗਰੱਭਾਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ੀਸ਼ੂ ਦੇ ਐਕਸ ਰੇਅ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਇਸ ਕੇਸ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਅਪ੍ਰੈਲ 1939 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਮੇਡੀਨਾ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਮੇਡੀਨਾ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸਿਓਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਲੀਨਾ ਦੀ ਇਹ ਇਕਲੌਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਤਸਵੀਰ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਲਈ ਗਈ ਹੈ।
ਸੰਨ 1955 ਵਿੱਚ, ਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਣੇਪੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਕੋਈ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਕਿ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਲੜਕੀ ਕਿਵੇਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੰਜ ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਡੀਨਾ ਦੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਝੰਡਾ
right|thumb|ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ right|thumb|ਇਕ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 1989 ਵਿੱਚ ਲੈਨਿਨ ਪੀਕ (7,134 ਮੀਟਰ (23,406 ਫੁੱਟ)) ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਐਸਟੋਨੀਆ ਦੇ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਜਾਨ ਕੁਪਨਪ ਇੱਕ ਝੰਡਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਅਤੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਫੈਬਰਿਕ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ (ਅਕਸਰ ਆਇਤਾਕਾਰ ਜਾਂ ਚਤੁਰਭੁਜ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ ਵੇਲੇ ਉਪਕਰਣ, ਜਾਂ ਸਜਾਵਟ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਫਲੈਗ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਝੰਡਾ ਆਮ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਆਮ ਸਾਧਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਸੰਚਾਰ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਮਾਫੋਰਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ). ਝੰਡੇ ਦਾ ਅਧਿਐਨ "ਵੈਕਸੀਲੋਲਾਜੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਲਾਤੀਨੀ ਵਿੱਚ, "ਝੰਡਾ" ਜਾਂ "ਬੈਨਰ" ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ ਜੋ ਅਕਸਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਫੌਜੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਮਕਸਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਅਤੇ ਚਲ ਰਹੇ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਹੈ। ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਮੈਸੇਜਿੰਗ, ਵਿਗਿਆਪਨ, ਜਾਂ ਸਜਾਵਟੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
right|thumb|ਸ਼ਾਹਦਾਦ, ਈਰਾਨ, 3 ਮਿੀਲੀਅਨ ਬੀ.ਸੀ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਫੀਲਡ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜਾਂ ਮਿਆਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੈਕਸਲਾਇਡ ਜਾਂ 'ਫਲੈਗ-ਜਿਵੇਂ' ਵਰਗੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਿੱਚ ਸੈਸਨੀਡ ਲੜਾਈ ਦਾ ਮਿਆਰੀ ਡਿਰਫਸ਼ ਕਵੀਨੀ, ਅਤੇ ਰੋਮੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਮਿਆਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਗਸੁਸ ਸੀਜ਼ਰ ਦੇ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ ਦੀ ਉਕਾਬ, ਜਾਂ ਸਰਮੈਟੀਆਂ ਦੇ ਅਜਗਰ ਸਟੈਂਡਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਕੇ ਉੱਡਣਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਘੋੜਸਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਵਿਉਂਤਾਂ ਤੋਂ ਪਰਖਣ ਨਾਲ ਇਹ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਝੰਡੇ ਨਾਲੋਂ ਲੰਬੇ ਹੋਏ ਅਜਗਰ ਪਤੰਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ।
ਹਾਈ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ, ਝੰਡੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੇਰਾਲਡਿਕ ਉਪਕਰਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ੈਲ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀ ਗਈ ਹੈਰਲਡਿਕ ਡਿਵਾਈਸ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਾਈਟ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਮੱਧਯਮ ਦੇ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਓਲਡ ਸਵਿਸ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨਸੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ ਵੀ ਝੰਡੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਇਕਾਈਆਂ ਲਈ ਰੈਜਮੈਨਟਲ ਝੰਡੇ ਆਮ ਹੋ ਗਏ। left|thumb|1871 ਵਿੱਚ ਐਓ ਜਾਇ-ਯੋਹਾਨ ਦੇ ਸੁਜੈਜੀ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੋਂ ਪੈਰਾ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸਿਖਰ ਦੌਰਾਨ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੌਮੀਅਤ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਝੰਡੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਲਈ ਰਵਾਇਤੀ (ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੋੜ) ਸੀ। ਇਹ ਝੰਡੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਅੱਜ ਦੇ ਕੌਮੀ ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਝੰਡੇ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਝੰਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਤਰਜੀਹੀ ਸਾਧਨ ਬਣਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਝੰਡੇ ਸਿਗਨਲ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂਬਣਿਆ। ; ਵੇਖੋ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਿਗਨਲ ਫਲੈਗ
18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਉਛਾਲ ਨਾਲ ਫੌਜੀ ਜਾਂ ਜਲ ਸੈਨਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੇ ਬਾਹਰ ਝੰਡੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਮੀ ਝੰਡੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਹਨ, ਅਤੇ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕੌਮੀ ਝੰਡਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਆਮ ਹੋ ਗਿਆ। thumb|2008 ਸਿਚੁਆਨ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਂਦਰੀ ਪਲਾਜ਼ਾ, ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਬਾਹਰ ਅੱਧੇ ਮੰਚ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਓ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਛੋਟ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ
thumb|ਓਕਲਾਹੋਮਾ ਸਟੇਟ ਕੈਪੀਟਲ ਵਿਖੇ ਮੀਟਿੰਗ ਸਥਾਨ ਸਮਾਰਕ / ਫਲੈਗ ਪਲਾਜ਼ਾ ਵਿਖੇ ਕਬਾਇਲੀ ਝੰਡੇ। ਕਿਸੇ ਝੰਡੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਪਯੋਗੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਕੌਮ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।।ਕੁਝ ਕੌਮੀ ਝੰਡੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਝੰਡੇ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਵਿੱਚ ਸਬਨੈਸ਼ਨਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਹਨ। ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: left|thumb|ਡੈੱਨਮਾਰਕੀ ਕੌਮੀ ਝੰਡਾ (ਡੈਨਬਰਗ) ਹਿਲਾਅ ਵਿਚ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡੱਚ ਤਿਰੰਗੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੂਸ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ (1928-94 ਦੇ ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਝੰਡੇ) ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨੂੰ। ਰੂਸੀ ਝੰਡੇ ਲਈ ਸੰਭਾਵਿਤ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਇਹ ਪਾਨ ਸਲਾਵੀ ਰੰਗ ਦੇ ਲਾਲ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਲਾਵਿਕ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਹਨ; ਸਲੋਵਾਕੀਆ, ਸਰਬੀਆ ਅਤੇ ਸਲੋਵੀਨੀਆ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ।
ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਮੰਡੀ
ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਮੰਡੀ(Market Place of Dead)ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਇੱਕ ਡੇਰਾ ਹੈ । ਇਹ ਡੇਰਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਸੜਕ ਤੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਤੋਂ ਥੋੜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਖਬੇ ਪਾਸੇ ਮੁੜਦੀ ਲਿੰਕ ਸੜਕ ਤੇ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ । ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਤੋਂ ਡੇਰੇ ਵੱਲ ਮੁੜਦੀ ਲਿੰਕ ਸੜਕ ਤੇ ਗੁਰੂਮੁਖੀ ਵਿੱਚ "ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਮੰਡੀ" ਦਾ ਬੋਰਡ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਇਸਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਇਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਜਾਣਿਆ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਲੋਕ ਜਿਆਦਾ ਗਲ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਡੇਰੇ ਦੀ ਦਿੱਖ ਕਾਫੀ ਰਮਣੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਖੂਬਸੂਰਤ ਫੁੱਲ- ਬੂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਗੇਟ ਤੇ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਨਾਮ ਵਗੈਰਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਡੇਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸ ਆਦਿ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਮੰਡੀ ਡੇਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਡ ਫੌਜੀ ਅਫਸਰ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ । ਇਸ ਡੇਰੇ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇ ਕੋਈ ਇਸਦਾ ਅਨੁਯਾਈ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਮਰਿਆ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ । ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਬਰ ਖੁਦ ਪੁੱਟਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਸਮਝ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਆਖਰੀ ਰਸਮਾਂ ਵੀ ਖੁਦ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਖੁਦ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੋਈ ਦੁਨਿਆਵੀ ਅਤੇ ਮਾਇਆਵੀ ਸੰਪਤੀ ਨਹੀ ਰਖਦਾ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਸਭ ਸੁਖ ਸਾਧਨਾ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਉਸਨੂੰ ਦੁਨਿਆਵੀ ਵਸਤਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਟਾਟ ਦੀਆਂ ਨਕਾਰਾ ਹੋਈਆਂ ਬੋਰੀਆਂ ਦੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਦੋ ਕੋਣਿਆਂ ਤੋਂ ਪਾੜ ਕੇ ਬਾਹਵਾਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਪਾੜ ਕੇ ਗਰਦਨ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਖਾਣ ਪੀਣ ਲਈ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਹੋਲਾ ਮਹੱਲਾ ਦੇ ਮੇਲੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਲੋਂ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਫਾਲਤੂ ਜਾਂ ਵਾਧੂ ਭੋਜਨ ਇੱਕਠਾ ਕਰਕੇ ਸੁਕਾਓਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਖਾਣ ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ।
ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜ
ਇਸ ਡੇਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਲੋਂ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਗੁਰਬਿਆਂ ਨਾਲ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਆਦਿ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਸਰ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਉਹ ਵਾਧੂ ਸਮਾਂ ਭਜਨ-ਬੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਹਨ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡੇਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼
ਪੋਪ ਬੈਨੇਡਿਕਟ XVI
ਈਸਾਈ ਜਾਂ ਮਸੀਹੀ ਰੂਮੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਫ਼ਿਰਕੇ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪੋਪ ਨੇਂ। ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਬਾਵੇਰੀਅਨ ਟੱਬਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪੁਲੀਸ ਦੇ ਮਹਿਕੁਮੇ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸਨ।ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹਿਟਲਰ ਦੀ ਤਨਜ਼ੀਮ ‘ਹਿਟਲਰ ਯੂਥ’ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਓਸ ਵੇਲੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਹਰ ਨੌਜਵਾਨ ਉੱਤੇ ਲਾਜ਼ਿਮ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਤਨਜ਼ੀਮ ਦੇ ਕਦੀ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਰੁਕਨ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਸਨ।ਉਹ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਟਰਾਸਟੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਤਲੀਮ ਹਾਸਿਲ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਦੂਸਰੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੀਊਨਿਖ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ‘ਐਂਟੀ ਏਅਰ ਕਰਾਫ਼ਟ’ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਜੰਗ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਓਨਹਾਂ ਨੇ ਜਰਮਨ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉੰਨੀਂ ਸੌ ਪੰਤਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੀਕਰ ਗਠਬੰਧਨ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।
ਕਾਰਡਿਨਲ ਰੈਤਜ਼ਿੰਗਰ ਦੀ ਕਦਾਮਤ ਪਸਨਦਾਨਾ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸੋਚ ਉੰਨੀਂ ਸੌ ਸੱਠ ਦੀ ਦਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਤਹਿਰੀਕ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤਜਰਬਾਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਪੁਖ਼ਤਾ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉੰਨੀਂ ਸੌ ਛਿਆਠ ਵਿੱਚ ਓਨ੍ਹਾੰ ਨੇ ਤੀਵਬਨਜਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ’ਡੋਗਮੈਟਿਕ ਥੀਓਲੋਜੀ‘ ਦੀ ਚੇਅਰ ਸੰਭਾਲੀ।ਪਰ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨਾਣ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕਸਿਜ਼ਮ ਦੇ ਰਜਹਾਨਾਤ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਖ਼ਤਬੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਤਲਬਾ ਵੱਲੋਂ ਹੰਗਾਮੇ ਤੋਂ ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਏ।ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਹਬ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਨਜ਼ਰੀਆਤ ਦੇ ਹੇਠ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ’ਜ਼ਾਲਮਾਨਾ, ਬੇ ਰਹਮਾਨਾ ਅਤੇ ਜਾਬਰਾਨਾ‘ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ।ਉਹ ਬਵੇਰੀਆ ਵਿੱਚ ਰੀਜਨਜ਼ ਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੁਨਤਕਿਲ ਹੋ ਗਏ ਜਿਥੇ ਉਹ ਡੀਨ ਦੇ ਉਹਦੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਂਨੀਂ ਸੋ ਸਤੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪੋਪ ਪਾਲ ਛਟੇ ਨੇ ਮੀਊਨਖ਼ ਦਾ ਕਾਰਡਿਨਲ ਮੁਕੱਰਰ ਕੀਤਾ।ਪੋਪ ਜੌਨ ਪਾਲ ਦੂੱਜੇ ਦੇ ਫ਼ੌਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ 2005 ਵਿੱਚ ਪੋਪ ਬੁਣੇ।
ਸਿਤੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾਏ ਜਿਹਾਦ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਓਨ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਪੋਪ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੀਲਣ ਵਾਲਾ ਦੀਨ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਤੇ ਮਜ਼ੀਦ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਤਸ਼ੱਦੁਦ ਦੇ ਸਿਵਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਲੂਰਾਮ ਬਾਮਨੀਆ
ਉਹ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਗਾਉਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੁੱਲਵਕਤੀ ਕਿੱਤੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁਣ ਲਿਆ। 9 ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ, ਕਾਲੂਰਾਮ ਮੰਜੀਰੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ ਅਤੇ ਚਾਚਾ ਨਾਲ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਘਰੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਾਲ ਦੋ ਸਾਲ ਇੱਕ ਘੁਮੰਤੂ ਮਿਰਾਸੀ ਗਾਇਕ ਰਾਮ ਨਿਵਾਸ ਰਾਓ ਨਾਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖ ਲਏ। ਕਾਲੂਰਾਮ ਲਈ, ਕਬੀਰ ਗਾਉਣਾ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਉਸਦੀ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਹੈ। "ਕਬੀਰ ਗਾਇਨ ਦੁਆਰਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਭਓ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ," ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਲਵਾ ਦੀ ਸਤਿਸੰਗ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਾਲੂਰਾਮ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਰਾਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜਨਤਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਗਾਇਨ ਸਮੇਂ 5-ਤਾਰਾ ਤੰਬੂਰਾ ਅਤੇ ਖੜਤਾਲ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਢੋਲਕੀ, ਵਾਇਲਨ ਅਤੇ ਮੰਜੀਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਥ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਗਾਇਕ
ਦੌਲਤ ਖਾਨ ਲੋਧੀ
ਦੌਲਤ ਖਾਨ ਲੋਧੀ (ਉਰਦੂ: دولت خان لودی), ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸ਼ਾਸਕ ਇਬਰਾਹਿਮ ਲੋਧੀ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਲਾਹੋਰ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਸੀ। ਇਬਰਾਹਿਮ ਲੋਧੀ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸਨੇ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਬਾਬਰ ਨੂੰ ਇਬਰਾਹਿਮ ਲੋਧੀ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਲੜਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਕਲਹਣ
ਕਲਹਣ (12ਵੀਂ ਸਦੀ) ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੀ। ਇਹ ਰਾਜਤਰੰਗਿਨੀ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਇਹ ਰਚਨਾ 1148 ਤੇ 1149 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਕਲਹਣ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ ਹਰਸ਼ਦੇਵ (1068 - 1101) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਚੰਪਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਓਸ਼ੋ
ਉਹ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਕਾਮੁਕਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਅਪਣਾਇਆ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮ ਗੁਰੂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
ਮਹਾਨ ਵਿਚਾਰਕ
ਪਿਛਲੀ ਸਦੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਵਿਚਾਰਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਨੇਤਾ ਓਸ਼ੋ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੰਗੀਤਕ ਤੇ ਲੈਅਬੱਧ ਆਪਮੁਹਾਰਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵੀ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਮੂੜਤਾਵਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਵੀ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੌਧਿਕਤਾ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਮਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਆਨੰਦਮਈ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਵੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਕਾਰਨ ਵੇਖਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਜਿਸ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਰਮ ਸੀਮਾ ਤਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿੱਤੀ।
ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ
ਓਸ਼ੋ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਅਤੇ ਸਵਰਗ, ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਜਗਤ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪੁਲ ਹਨ। ਬੁੱਧ, ਮਹਾਂਵੀਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸ਼ਿਵ, ਨਾਰਦ, ਗੋਰਖ, ਕਬੀਰ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਮਲੂਕਦਾਸ, ਦਰਿਆ ਦਾਸ, ਮੀਰਾ ਆਦਿ ਉੱਪਰ ਆਪ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪ੍ਰਵਚਨ ਹਨ, ਜੋ ਛੇ ਸੌ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਧਰਮ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਪੱਖ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਓਸ਼ੋ ਨੇ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਵੇ।
ਮੈਡੀਟੇਸ਼ਨ, ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ
ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਜਦ ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪਦਾਰਥਵਾਦ ਨੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਜਕੜ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾ ਖੰਭ ਲਾ ਕੇ ਉਡਾਰੀਆਂ ਮਾਰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਅਧੋਗਤੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਓਸ਼ੋ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਆਪੇ ਨਾਲ ਸੁਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲਹਿਰ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ। ਓਸ਼ੋ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਖੌਤੀ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸਵਾਰਥੀ ਰੁਚੀਆਂ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਭਵਿੱਖ-ਸਰਬਨਾਸ਼, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਡੀਟੇਸ਼ਨ, ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਅਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਉੱਪਰ ਓਸ਼ੋ ਨੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਉਹਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਧਿਆਤਮ ਨੂੰ ਆਤਮਸਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਧਿਆਨ ਵਿਧੀਆਂ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਵੀ ਰੰਗ ਅਣਗਿਣਤ ਹਨ। ਦੁਨਿਆਵੀ ਪ੍ਰੇਮ ਤੋਂ ਦੈਵੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਸੰਭੋਗ ਸੇ ਸਮਾਧੀ ਕੀ ਔਰ’ ਅੱਜ ਤਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਿਤ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪਰਤਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ, ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮ-ਸੱਤ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।