cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਇਸਮਤ ਚੁਗ਼ਤਾਈ
ਜੀਵਨ
ਚੁਗ਼ਾਤਾਈ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵੁਮੈਨ'ਸ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1940 ਵਿੱਚ ਇਸਾਬੇਲਾ ਥੋਬਰਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੈਚੁਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਚੁਗ਼ਤਾਈ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ, 1936 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤ ਲੇਖਿਕਾ ਰਾਸ਼ਿਦ ਜਹਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੁਗ਼ਤਾਈ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।" ਚੁਗਤਾਈ ਨੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ ਨਿੱਜੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਪਰੰਤੂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1915 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1991
ਕੰਪਿਊਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਕੰਪਿਊਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਨੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਬੇਲਗ਼ਾਮ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪਹਿਲੂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਅਪਰਾਧ ਨਾ ਬੰਦੂਕ ਦੀ ਨੋਕ ਉੱਤੇ, ਨਾ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਧਾਰ ਉੱਤੇ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਮਾਊਸ ਦੇ ਕਲਿੱਕ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨੂੰ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਕੰਪਿਊਟਰ ਜਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ 1920 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਿਆ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹੈੱਕਰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 50-60 ਭਾਰਤੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤਕਨੀਕ ਪੱਖੋਂ ਚੀਨੀ ਹੈਕਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਹੈ ਅੱਜ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੈੱਕਰ, ਕਰੈੱਕਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਨਸਰ ਹਰ-ਰੋਜ਼ ਅਨੇਕਾਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ, ਈ-ਮੇਲ,ਫੇਸਬੁਕ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸੇਧ ਲਗਾ ਕੇ ਅਰਬਾਂ ਰੁਪਿਆਂ ਦਾ ਚੂਨਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਅਪਰਾਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁੱਧੂ ਬਣਾ ਕੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਈ-ਮੇਲ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਬੁਲਾਏ ਮਹਿਮਾਨ ਵਾਂਗ ਆ ਧਮਕਦੇ ਹਨ। ਬੇਲਗ਼ਾਮ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਵੀ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਤਰੀਕੇ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਈ-ਮੇਲ ਜਾਂ ਏਟੀਐੱਮ ਪਾਸਵਰਡ ਦੀ ਚੋਰੀ, ਕੰਪਿਊਟਰੀ ਡਾਟੇ ਉੱਤੇ ਝਪਟਾ ਮਾਰਨਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉੱਤੇ ਡਾਕਾ ਮਾਰਨਾ ਆਮ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਡਰ ਅਤੇ ਸੰਕੋਚ ਸਦਕਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਮੇਂ ਕੁੱਝ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤੀਏ ਤਾਂ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਖ਼ੀਆ
ਟਰਾਏਰ (Trèves, ; Tréier; Treviri; Augusta Treverorum; ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਲਾਤੀਨੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਟਰੇਵੇਰਨਸਿਸ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਟਰੇਵੇਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਮੋਸੇਲ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 16 ਸਦੀ ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੰਪਿਊਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 'ਚ ਉਹ ਅਪਰਾਧ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਸਰੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਦ ਵਜੋਂ ਵਰਤ ਕੇ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਫੈਲਾਅ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਕਿਸ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿਚੋਂ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਉਣੇ ਦੂਜੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ
ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਯੂਨਾਨੀ ਜਾਂ ਗ੍ਰੀਕ (Ελληνικά IPA: [eliniˈka] ਜਾਂ Ελληνική γλώσσα, IPA: [eliniˈci ˈɣlosa]), ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਨਾਨੀ ਜਾਂ ਗ੍ਰੀਕ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਬਾਲਕਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਭਾਰੋਪੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਇਤਹਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਲਿਖਤੀ ਇਤਹਾਸ ਦੀਆਂ 34 ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਈਸਾਈਆਂ ਦੇ ਬਾਇਬਲ ਦੇ ਨਿਊ ਟੇਸਟਾਮੇਂਟ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਯੂਨਾਨ ਅਤੇ ਸਾਇਪ੍ਰਸ ਦੀ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਰੀਬਨ 2 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲਿਖਣ ਲਈ ਯੂਨਾਨੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ੍ਰੀਕ ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼ੀਰੀਂ ਨਿਸ਼ਾਤ
ਸ਼ੀਰੀਂ ਨਿਸ਼ਾਤ (ਜਨਮ 26 ਮਾਰਚ 1957) ਇੱਕ ਇਰਾਨੀ ਵਿਜੁਅਲ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ, ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਈਰਾਨ ਨੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਇਸਲਾਮਿਕ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ "ਕਲਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ੁਲਮ, ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ, ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁੰਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ, ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਕਲਾ - ਇਸ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ - ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਪੁਕਾਰ ਹੈ।”
ਨਿਸ਼ਾਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਅਣਗਿਣਤ ਵਾਰ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ, 1999 ਵਿੱਚ ਐਕਸ.ਐਲ.ਵੀ.ਆਈ.ਆਈ. ਵੇਨਿਸ ਬਿਏਨਨੇਲ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ, ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ 66ਵੇਂ ਵੇਨਿਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਲਈ ਸਿਲਵਰ ਸ਼ੇਰ ਜਿੱਤਣ ਤੱਕ, ਹਫਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਦੇ ਆਲੋਚਕ ਜੀ. ਰੋਜਰ ਡੈੱਨਸਨ ਦੁਆਰਾ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। "ਯੇਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟ" ਵਿੱਚ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਤ ਇੱਕ ਆਲੋਚਕ ਹੈ।
ਪਿੱਠਭੂਮੀ
ਉਹ ਦੌਲਤਮੰਦ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਇਰਾਨ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਕਾਜ਼ਵੀਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਨਿਸ਼ਾਤ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ, "ਪੱਛਮ ਬਾਰੇ ਸੁਪਨੇ ਲਏ, ਪੱਛਮ ਨੂੰ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਰੰਗ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਮੁੱਲ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਮੇਰੇ ਦੋਨੋਂ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਇਵੇਂ ਕੀਤਾ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਹੋਇਆ ਕੀ, ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮਿਟ ਗਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਵਟਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਵਤੀਰੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਗ ਦਾ ਹਿਤ ਪੂਰਿਆ”। ਨਿਸ਼ਾਤ ਦੇ "ਪੱਛਮੀਕਰਨ" ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਹਰਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਕੈਥੋਲਿਕ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪੱਛਮੀ ਨਾਰੀਵਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਿਸ਼ਾਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਰੇਕ ਧੀ ਨੂੰ "ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣਨ, ਖ਼ਤਰੇ ਮੁੱਲ ਲੈਣ,ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ, ਸੰਸਾਰ ਦੇਖਣ ਲਈ" ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਹਿਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਲਜ ਭੇਜਿਆ। ਆਪਣੇ ਨਾਨਕਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਨਿਸ਼ਾਤ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ।
ਨਿਸ਼ਾਤ ਨੇ ਤਹਿਰਾਨ ਦੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੱਛਮੀ ਨਾਰੀਵਾਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹਰੇਕ ਧੀਆਂ ਨੂੰ "ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣਨ, ਜੋਖਮ ਲੈਣ, ਸਿੱਖਣ, ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਵੇਖਣ" ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਲਜ ਭੇਜਿਆ।
1975 ਵਿੱਚ, ਨਿਸ਼ਾਤ ਨੇ ਈਸੀ ਬਰਕਲੇ ਵਿਖੇ ਕਲਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਇਰਾਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਏ., ਐਮ.ਏ ਅਤੇ ਐਮ.ਐਫ.ਏ. ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਨਿਸ਼ਾਤ ਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਯੂ.ਸੀ. ਬਰਕਲੇ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਲਦ ਹੀ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਲਾ ਬਣਾਉਣਾ ਉਸ ਦਾ ਪੇਸ਼ੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖੀ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਮੈਨਹੱਟਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਕ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ, ਆਰਟ ਐਂਡ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਲਈ ਸਟੋਰਫਰੰਟ ਚਲਾਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ 10 ਸਾਲ ਉਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਤ ਕੀਤੇ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਨਿਸ਼ਾਤ ਨੇ ਕਲਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਆਰਟ ਸੀਨ ਤੋਂ ਡਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਕਲਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਸੀ ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਅਮਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਕਲਾ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੀ ਕਲਾ ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"
1990 ਵਿੱਚ, ਨਿਸ਼ਾਤ ਆਯਤੁੱਲਾ ਖੋਮੇਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਈਰਾਨ ਪ੍ਰਤੀ। "ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤਜ਼ੁਰਬਾ ਸੀ ਜੋ ਮੈਂ ਕਦੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਈਰਾਨੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਮੈਂ ਦੇਖ ਰਹੀ ਸੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ ਸੀ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਡਰਾਉਣੀ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਦੋਵੇਂ ਸੀ; ਮੈਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ, ਬੇਸ਼ਕ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਸੀ।"
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਸਟੋਰਫਰੰਟ ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਾਂਗ ਚੱਲਦਾ ਸੀ, ਨਿਸ਼ਾਤ ਸਿਰਜਕਾਂ - ਕਲਾਕਾਰਾਂ, ਆਰਕੀਟੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਈ; ਉਸ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰਫਰੰਟ ਨੇ ਕਲਾ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਜਨੂੰਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਡੂੰਘਾ ਸੋਚਣ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। 1993 ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਤ ਨੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਿਆਂ, ਫਿਰ ਤੋਂ ਕਲਾ ਸਿਰਜਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਨੀਨਾ ਨਾਇਕ
'''ਨੀਨਾ ਪੀ. ਨਾਇਕ''' (ਜਨਮ 24 ਨਵੰਬਰ1953) ਇੱਕ ਦਕਸ਼ਿਨਾ ਕੰਨੜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ, ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ, ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੇ ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਇਹਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਨੀਤੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ 'ਜੁਵੀਨਾਇਲ ਜਸਟਿਸ ਐਕਟ' ਅਤੇ 'ਜਿਨਸੀ ਅਪਰਾਧ ਵਿਰੁੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ' ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਨੀਨਾ ਨਾਇਕ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮੁਹਾਰਤ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਘਰੇਲੂ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਨੀਨਾ ਨਾਇਕ ਨੇ 2 ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1953 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਉਰਮੀ ਬਾਸੂ
ਉਰਮੀ ਬਾਸੂ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Urmi Basu) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ ਜੋ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ - ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਸਕਾਰ।
ਜੀਵਨ
ਬਾਸੂ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੋਵੇਂ ਮੈਡੀਕਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਚੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। left|thumb| [[ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ|ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਬਾਸੁ ਦੂਰ ਸਹੀ ਬਾਰ ਇਕ ਹੈ]] ਉਸਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ "ਨਿਊ ਲਾਈਟ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸੰਗਠਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਸੀ। ਨਿਊ ਲਾਈਟ ਦੇ ਬੇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕ੍ਰੈਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਆਸਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਟਰਾਂਸ-ਜਨਰੇਸ਼ਨਲ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹੈ, ਸੈਕਸ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀਆਂ 90% ਧੀਆਂ ਔਸਤਨ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
2012 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ( ਪੀਬੀਐਸ ) ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ "ਹਾਫ ਦ ਸਕਾਈ: ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਜ਼ੁਲਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ"। ਇਹ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਪੀ.ਬੀ.ਐਸ. ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ' ਤੇ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। "2018" ਪੁਰਸਕਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਲਿਨੀ ਅੰਬਦੀ
ਨਲਿਨੀ ਅੰਬਦੀ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਮਾਰਚ, 1959 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 28 ਅਕਤੂਬਰ, 2013ਵਿੱਚ ਹੋਈ।ਉਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਜਬਾਨੀ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਅੰਤਰਗਤ ਸਮਝ ਧਾਰਨਾ ਉੱਤੇ ਮੋਹਰੀ ਮਾਹਰ ਸੀ। ਉਹ ਕਲਕੱਤਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਲੀਅਮ ਅੇਂਡ ਮੈਰੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਾਰਵਰਡ ਤੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਹਾਰਵਰਡ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਪੂਰੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਜ ਮਾਰਫਟੀਆ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਹਾਰਵਰਡ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ।
1991 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਹੋਲੀ ਕਰਾਸ ਦੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ; ਉਹ ਟਫਟਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਈ। ਅੰਬਦੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2011 ਵਿੱਚ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਤਲੇ ਟੁਕੜੇ ਨਿਰਣੇ ਦੀ ਧਾਰਣਾ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਵਿਆਪਕ ਖੋਜ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸਨੇ ਸਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਲੂਕਿਮੀਆ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤਕ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ-ਏਸ਼ੀਆਈ ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਰਜਿਸਟਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਮੁਡਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਕੇਰਲਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਸਨੀਕ, ਅੰਬਾਡੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਾਰੈਂਸ ਸਕੂਲ ਲਵਡੇਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉੱਚ ਵਿਦਿਆ ਲਈ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਵਿਜੀਅਮ ਐਂਡ ਮੈਰੀ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਦੇ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਰੌਬਰਟ ਰੋਸੇਨਥਲ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਹੇਠ 1991 ਵਿੱਚ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਪਤਲੇ ਟੁਕੜੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।
ਵਿੱਦਿਅਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਅਤੇ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਦੇ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਹੋਲੀ ਕਰਾਸ ਵਿਖੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਟਫਟਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਹਾਰਵਰਡ, ਟੁਫਟਸ ਅਤੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਵਿਖੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਅੋਰਤ ਸੀ।
ਅੰਬੇਡੀ ਨੇ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨਾਵਿਕ ਲੋਕਾਂ ਜਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵਜੋਂ ਗੈਰ-ਸੰਜੀਦਾ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁਹਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਕਸਰ ਉਨੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿਸੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਸਥਿਤੀ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ ਰਾਬਰਟ ਰੋਸੇਨਥਲ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਪਤਲੇ ਟੁਕੜੇ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਲਈ ਸ਼ਬਦ " ਪਤਲੇ ਟੁਕੜੇ " ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਅ ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਲੇਖਕ ਮੈਲਕਮ ਗਲੇਡਵੈਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਤਾਬ, ਬਲਿੰਕ: ਦਿ ਪਾਵਰ ਆਫ਼ ਥਿੰਕਿੰਗ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਣ ਵਿੱਚ ਅੰਬਡੀ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।
ਸਪਾਰਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ
ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਵਿਖੇ ਅੰਬੇਡੀ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਸਪਾਰਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਸਲ-ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਉੱਤਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸਮਾਜਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪਾਇਨੀਅਰ ਕੁਰਟ ਲੇਵਿਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ "ਦਿ ਲੇਵਿਨ ਸੈਂਟਰ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਪਾਰਕ ਨੇ ਅੰਬਦੀ ਦੇ ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2014 ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਲੂਕਿਮੀਆ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਗਠਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ। ਸਪਾਰਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਸਮਾਜਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਮਾਜਿਕ ਹਸਤੀਆਂ ਤੱਕ ਗਿਆਨ ਲੈ ਕੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਸਪਾਰਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਸਲ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥ-ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ। ਸਪਾਰਕ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਲਾਭ ਲਈ ਅਭਿਆਸਕਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਰਥਪੂਰਨ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮੌਤ
ਅੰਬੇਡੀ ਨੂੰ ਮਈ 2004 ਵਿੱਚ ਲੂਕਿਮੀਆ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ। 2011 ਵਿੱਚ, ਕੈਂਸਰ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਹਮਲਾਵਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਆਇਆ। ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਅਨੁਕੂਲ ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਦਾਨੀ ਲੱਭਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੌਜੂਦਾ ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਰਜਿਸਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸਨ। ਇਹ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਜਿਸਟਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਘੱਟ ਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦ ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਰਜਿਸਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ 25,000 ਦੀ ਸੀਮਤ ਅਧਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਰਜਿਸਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਵੀ ਦਾਨੀ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈਆਂ ਨੇ ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅੰਬਦੀ ਦੀ ਮੌਤ 28 ਅਕਤੂਬਰ, 2013 ਨੂੰ ਬੋਸਟਨ ਦੇ ਬ੍ਰਿਘਮ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਖੇ ਹੋਈ।
ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਸਰਗਰਮੀ
ਨਲਿਨੀ ਅੰਬੇਡੀ ਅਤੇ ਜਮਸ਼ੇਦ ਬਹਾਰੁਚਾ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਪੈਦਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ 2009 ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਰਨਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਦੇ ਬਾਰੇ ਲੇਖ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਿਊਰਲ ਤੰਤੂ ਪ੍ਰੰਬਧ ਉਹ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਇੱਕ ਫਰੇਮ ਵਰਕ ਲਈ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਉਦੇਸ਼ ਹਨ: ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਮੈਪਿੰਗ ਅਤੇ ਸਰੋਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ।
ਵਿਵਹਾਰਕ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਅਧਿਐਨ ਨੇ 5-ਐਚ ਟੀ ਟੀ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਏਲੀਲ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲੰਬੇ ਏਲੇਲ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਛੋਟਾ ਐਲੀਲ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਐਮੀਗਡਾਲਾ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ, ਲੰਬੇ ਐਲੇਲ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਕਾਰਜ ਦੌਰਾਨ।
ਸਬੂਤ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਿਖਲਾਈ ਦੂਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦੁਭਾਸ਼ੀਏ ਦੇ ਨਿੳਰਲ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦੇ ਮੁਆਇਨੇ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਬਾਲਗਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫ੍ਰੈਂਚ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗੋਦ ਲਏ ਗਏ ਸਨ.।ਨਤੀਜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸਨ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੋਵਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਫ੍ਰੈਂਚ, ਕੋਰੀਅਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਵਾਕਾਂ ਲਈ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਨਮੂਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਦਿਮਾਗੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ
In a meta-analysis comparison, the neuroimaging results for word reading across different languages and cultures found one common area of dispensation across language and cultures. They proposed the existence of a visual word form area in the left mid fusiform gyrus, which seems to be central to word recognition. They also found culture and language-specific patterns of activation. This was through the example of the Chinese writing system which, for example, requires more activation in the visual areas in both hemispheres than do western alphabets.
ਨਲਿਨੀ ਅੰਬਦੀ ਨੇ ਇਹ ਸਮਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਨਸਲੀ ਪੱਖਪਾਤ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਅੜਿੱਕੇ ਕਿਉਂ ਟਿਕਾਉਂਦੇ ਹਨ।
2010 ਵਿੱਚ ਜਰਨਲ ਚਾਈਲਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਨਲਿਨੀ ਅੰਬਾਡੀ, ਕ੍ਰਿਸਟਿਨ ਪੌਕਰ, ਅਤੇ ਇਵਾਨ ਪੀ. ਐਪੇਲਬੌਮ, ਨੇ ਇੱਕ ਖੋਜ ਅਧਿਐਨ 'ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੇ 3 ਤੋਂ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ 89 ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਕੇ ਨਸਲੀ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦ ਦੀ ਆਮਦ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਅਧਿਐਨ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਨ ਅਤੇ ਛਾਂਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਪ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਲਗਭਗ 6 ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਆਊਟ-ਗਰੁੱਪਾਂ 'ਤੇ ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਈ ਕਾਰਕਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ 2 ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੇਸ ਸੇਲੈਂਸ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸਲ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੂਸਰਾ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੋਚ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਖਾਸ ਨਸਲ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕਦੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਨਸਲੀ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਅਸਲ-ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਅੰਬਾਡੀ ਅਮੈਰੀਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਦ ਐਡਵਾਂਸਮੈਂਟ ਆਫ ਸਾਇੰਸ, ਅਮੈਰੀਕਨ ਸਾਈਕੋਲੋਜੀਕਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਸਾਈਕੋਲੋਜੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਖੋਜ ਲਈ AAAS ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸੋਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਪਰਸਨੈਲਿਟੀ ਐਂਡ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਈਕਾਲੋਜੀ ਦੁਆਰਾ 1999 ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੈਰੋਲ ਅਤੇ ਐਡ ਡੀਨਰ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਰਲੀ ਕਰੀਅਰ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਆਸ਼ਕ ਸ਼ੇਰ
ਆਸ਼ਕ ਸ਼ੇਰ, ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸ਼ੇਰ ਈਸਪ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਪੈਰੀ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਇਹ 140 ਨੰਬਰ ਤੇ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ
ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸਾਨ ਕੋਲੋਂ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਸਰਾਸਰ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਨਵਰ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਨਹੁੰਦਰਾਂ ਕਟਵਾ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੰਦ ਖੁੰਢੇ ਕਰਵਾ ਦੇਵੇ। ਜਦੋਂ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਦਮੀ ਉਸਨੂੰ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਕੁੱਟ ਕੁੱਟ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਨਿਮਰ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਡੰਡੇ ਮਾਰ ਉਸਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹੁਣ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਬਚਾਓ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸਾਨ ਮਰੀਨੋ
ਸਾਨ ਮਾਰੀਨੋ ਦਾ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠਤਮ ਗਣਰਾਜ (San Marino, ਇਤਾਲਵੀ: ਸਾਨ ਮਾਰੀਨੋ) ਯੂਰੋਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਯੂਰੋਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਨਾ ਗਣਰਾਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ
ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ ਨੇੜੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਕਰਮ ਭੂਮੀ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅੱਠ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਗਰ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ (ਗੂਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ) ਨੂੰ ਗੁਰਗੱਦੀ ਬਖਸ਼ੀ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਤੀਜੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ 12 ਸਾਲ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਅਣਥੱਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਪੰਜ ਮੀਲ ਦੂਰ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਸੰਘਰ ਦੇ ਵਾਸੀ ਸ੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਚੰਦ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਬੀਬੀ ਖੀਵੀ ਜੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਇੱਥੇ ਗੂਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਨਗਰ ਵਸਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬਾਕੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ। ਮਾਤਾ ਖੀਵੀ ਜੀ ਨੇ ਲੰਗਰ ਵਿੱਚ ਘਿਉ ਵਾਲੀ ਖੀਰ ਵਰਤਾਉਣੀ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਵੀ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਆਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਗੁਰਗੱਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਈ। ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਲਗਪਗ 13 ਸਾਲ ਗੁਰਗੱਦੀ ਦੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਰਹੇ। ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਰਨਛੋਹ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪੂਰਬੀ ਤਿਮੋਰ ਸਿੰਤਾਵੋ ਸਿੱਕੇ
ਪੂਰਬੀ ਤਿਮੋਰ ਸਿੰਤਾਵੋ ਸਿੱਕੇ ਪੂਰਬੀ ਤਿਮੋਰ ਵਿੱਚ 2003 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਡਾਲਰ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਵਰਤਣ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ 2000 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਮਗਰੋਂ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਰੁਪੀਏ ਦੀ ਥਾਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਿੰਤਾਵੋ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਾਂਕਸ਼ਾ ਜੁਨੇਜਾ
ਅਕਾਂਕਸ਼ਾ ਜੁਨੇਜਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸੀਰੀਅਲ ਬੜੇ ਅੱਛੇ ਲਗਤੇ ਹੈਂ ਵਿੱਚ ਆਇਸ਼ਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਮੈਗੀ ਸਟੀਬਰ
ਮੈਗੀ ਸਟੀਬਰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਲੇਵ ਟ੍ਰੇਡ ਤੋਂ ਮੈਮਰੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਤੱਕ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ
ਧਰਮਵੀਰ ਗਾਂਧੀ
''' ਡਾ. ਧਰਮਵੀਰ ਗਾਂਧੀ''' (ਜਨਮ	1 ਜੂਨ 1951) ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਹੜੇ ਅਸੂਲਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੀ ਪਹਿਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ਼ ਚੱਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵਾਂ ਪੰਜਾਬ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ।
ਧਰਮਵੀਰ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰੋਪੜ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੂਰਪੁਰ ਬੇਦੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਗਾਂਧੀ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੁੜਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਧਰਮੀਵਰ ਬੁੱਲਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਧਰਮਵੀਰ ਦਾ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ ਅਤੇ ਸੂਫੀ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਮਵੀਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ਼ ਨਾਨਕ ਅਤੇ ਕਬੀਰ ਦੇ ਨਾਮ ਜੋੜੇ।
ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮਵੀਰ ਦਾ ਨਾਮ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਬੁੱਲਾ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਰੁਚੀ ਅਤੇ ਸਾਦਗੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 'ਗਾਂਧੀ' ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁੱਲਾ ਦੀ ਥਾਂ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ।
ਪੰਜਾਬ ਫਰੰਟ
ਉਸ ਦੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, 1975 ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,
ਧਰਮਵੀਰ ਗਾਂਧੀ 2011 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਕੇ ਸਰਗਰਮ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਚੋਣ, 2013 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਲਈ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ 'ਆਪ' ਦੀ ਟਿਕਟ ਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਭਾਰਤੀ ਆਮ ਚੋਣ, 2014 ਲੜਿਆ। ਉਸ ਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲਰ ਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ ਨੇ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਰਸੂਲਪੁਰ ਸੈਦਾਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਗਾਂਧੀ ਨੇ 20,942 ਵੋਟ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਸਦ ਪਰਨੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਉਸਨੇ 2016 ਵਿੱਚ 'ਆਪ' ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। 2019 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਪੰਜਾਬ ਫਰੰਟ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਚੋਣ ਲੜੀ। ਉਹ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:16ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ
ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ
ਡਾਕਟਰ ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ (5 ਅਗਸਤ 1905 – 29 ਜੁਲਾਈ 1952, ਉਰਦੂ:ڈاکٹر رشید جہاں) ਉਰਦੂ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਘੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾ ਅਤੇ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਦਾ ਨਵਾਂ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ (ਪਿਤਾ ਸ਼ੇਖ਼ ਅਬਦੁੱਲਾ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ - ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਵਹੀਦ ਜਹਾਂ ਬੇਗਮ) 29 ਜੁਲਾਈ 1905 ਨੂੰ ਅਲੀਗੜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਉੱਥੇ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਲਖਨਊ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਜ਼ਾਬੈਲਾ ਥੋਬਰਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਦੋ ਸਾਲ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਾਰਡ ਹਾਰਡਿੰਗ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਸੰਨ 1934 ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਬਣ ਕੇ ਨਿਕਲੀ। ਸੰਨ 1934 ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਹਿਮੂਦ ਅਲਜ਼ਫ਼ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਜੋ ਉਰਦੂ ਦੇ ਅਦੀਬ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀਆ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਨ। ਉਥੇ ਹੀ ਡਾਕਟਰ ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕ਼ਾਤ ਫ਼ੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ੈਜ਼ ਨਾਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹ ਬਾਕਾਇਦਾ ਤਰੱਕੀ ਪਸੰਦ ਤਹਿਰੀਕ ਦੀ ਜੋਸ਼ੀਲਾ ਰੁਕਨ ਬਣ ਗਈ।
ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬੇਗਮ ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਮਿਰਜ਼ਾ (1918-1989) ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਅ ਵੁਮੈਨ ਆਫ਼ ਸਬਸਟੈਂਸ਼' ਵਿੱਚ ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਾਂਡ ਹੈ (ਪੰਨਾ 86-104)।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1905 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1952
ਕਵਿਤਾ (ਅਦਾਕਾਰਾ)
ਕਵੀਤਾ (ਉਰਦੂ: کویتا) (ਜਨਮ: ਨਸਰੀਨ ਰਿਜ਼ਵੀ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਤੈਰੇ ਮੇਰ ਸਪਨੇ (1975), ਸੁਸਾਇਟੀ ਗਾਰਡ (1976 ਫਿਲਮ), ਮੁਹਬੱਤ ਔਰ ਮਹਿੰਗਾਈ (1976), ਕਭੀ ਕਹੀ (1978), ਮੁਠੀ ਭਰ ਚਾਵਲ (1978), ਮੀਆਂ ਬੀਵੀ ਰਾਜ਼ੀ (1982) ਅਤੇ ਕਾਸਮ (1993)। .....
ਉਸਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਮਵਰ ਬਜ਼ੁਰਗ ਭੈਣ ਸੰਗੀਤਾ ਕਵੀ ਨੇ 1974-1993 ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ 18 ਸਾਲ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 70 ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1993 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਇਨਾਮ
ਕਵੀਤਾ ਨੇ 2 ਨਿਗੇਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ- ਪਹਿਲਾ ਫਿਲਮ 'ਟੇਰੇ ਮੇਰ ਸਪੈਨ' (1975) ਲਈ, ਫਿਰ 1976 ਵਿੱਚ ਸੁਸਾਇਟੀ ਗਾਰਡ (1976 ਫਿਲਮ) ਲਈ 'ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ' ਲਈ ਉਹ ਦੂਜਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਅਨਖ
ਅਨਖ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਚਾਬੀ ਜਾਂ ਨੀਲ ਦਰਿਆ ਦੀ ਚਾਬੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੁਰਾਤਨ ਮਿਸਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿਅਰੋਗਲਿਫ਼ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ
ਅਨੁਰਾਧਾ ਟੀ.ਕੇ.
ਅਨੁਰਾਧਾ ਟੀ.ਕੇ. ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਇਸਰੋ (ISRO) ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਨ (GSAT 12) ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਨੁਰਾਧਾ ਟੀ.ਕੇ.ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜਾ ਯੂਵੀਸੀ, ਬੰਗਲੌਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸੇ ਸਾਲ ਉਸਦੀ ਇਸਰੋ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗ। ਇਸਰੋ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਆਉਂਦਿਆ ਸਾਰ ਹੀ ਉਸਦੀਆਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜ਼ਾਰੀ ਹਨ।
ਪੁਲਾੜ-ਜੀਵਨ
ਅਨੁਰਾਧਾ ਇਸਰੋ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਸਮੂ੍ਹ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਇਕੋ-ਇਕ ਔਰਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਹਾਲੀਆ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਕਦੇ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਔਰਤ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਔਰਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸਰੋ ਵਿੱਚ ਕੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬਾਕੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਰੋ (ISRO) ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ
ਰੇਮੋਂ ਆਰੋਂ
ਰੇਮੋਂ ਆਰੋਂ (14 ਮਾਰਚ 1905 – 17 ਅਕਤੂਬਰ 1983) ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ।
ਇਹ 1955 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ "ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦੀ ਅਫ਼ੀਮ" ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ, ਧਰਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਫ਼ੀਮ ਹੈ, ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਕਰਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਆਰੋਂ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦੀ ਅਫ਼ੀਮ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯਾਂ-ਪਾਲ ਸਾਰਤਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਉਮਰ-ਭਰ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਨਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਵਤ
ਨਿਤੇਂਦਰ ਦੀ ਚੋਣ ਰਿਓ ਡੀ ਜਨੇਰੋ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ, 2016 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਮੈਰਾਥਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮੈਰਾਥਨ ਵਿੱਚ 2:22:52 ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੈ ਕੇ 84ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।
ਜੀਵਨ
ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਵਤ ਦਾ ਜਨਮ 1986 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਗਰੂੜ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਨਰਿੰਦਰ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕੋਚ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੰਡਾਰੀ ਨੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਮੈਰਾਥਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਨਰਿੰਦਰ ਨੇ ਦਸਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਨਾਮ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ ਨਰਿੰਦਰ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ 'ਤੇ ਖਰਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ
ਕਨੋਕ
ਕਨੋਕ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ 2011 ਵਿੱਚ 29,018 ਜਨਸੰਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਨੋਕ ਚੇਸ ਜਿਲੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਿਯੂਨ ਸਰੋਵਰ
ਮਿਯੂਨ ਸਰੋਵਰ () ਮਿਯੂਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਬੀਜਿੰਗ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਓ ਨਦੀ (潮河) ਅਤੇ ਬਾਈ ਨਦੀ (白河) ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।  ਸਰੋਵਰ  ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਰਥਾਤ ਬਾਈ ਨਦੀ ਅਤੇ ਚਾਓ ਨਦੀ। ਸਰੋਵਰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 1 ਸਤੰਬਰ 1960 ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮਿਯੂਨ ਸਰੋਵਰ ਉੱਤਰੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਆਪਕ ਜਲ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੋਵਰ  180 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਰੋਵਰ  ਸਮਰੱਥਾ 4 ਬਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਔਸਤਨ ਡੂੰਘਾਈ 30 ਮੀਟਰ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਬੀਜਿੰਗ, ] ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। 11 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਿਯੂਨ ਸਰੋਵਰ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਝੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ "ਉੱਤਰੀ ਚੀਨ ਦਾ ਮੋਤੀ" (华北明珠) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਮਿਯੂਨ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1 ਸਤੰਬਰ 1958 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 1960 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਸਾੰਗ ਗੁਆਂਗਡੂ ਸੀ।
ਮਿਯੂਨ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਸਿੰਹੁਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਜਲ ਸਰੋਤ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਬੀਜਿੰਗ, ਤਿਆਨਜਿਨ ਅਤੇ ਹੇਬੇਈ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਜਲ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪਾਵਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਬਿਊਰੋ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨਾਲ।
ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ
ਮਿਯੂਨ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ 110-ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਹੁਆਂਕੂ ਸੜਕ (环库公路) ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ
ਇੱਕ ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ ( ਜਾਂ ) (ਜਿਸਨੂੰ ਗਰੀਕ ਅੱਖਰ ν ) ਰਾਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਲੈਪਟੌਨ (ਅੱਧਾ-ਅੰਕ ਸਪਿੱਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਣ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ ਕਮਜੋਰ ਉੱਪ-ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬਲ ਅਤੇ ਗਰੂਤਾਕਰਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ ਦਾ ਪੁੰਜ ਹੋਰ ਉੱਪ-ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਕਣਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ.
ਸਵੀਡਨ
ਸਵੀਡਨ(ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਡਨ ਦਾ ਸਾਮਰਾਜ) ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪ ਦਾ ਇੱਕ ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਸਟਾਕਹੋਮ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। 4,50,295 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਖੇਤਰਫਲ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇਹ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 99 ਲੱਖ (9.9 ਮਿਲੀਅਨ) ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਵੱਸੋ ਘਣਤਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ, 21 ਵਿਅਕਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ। ਲਗਭਗ 81% ਜਨਸੰਖਿਆ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਉੱਤਰੀ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਸੂਬਾ
ਉੱਤਰੀ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਸੂਬਾ (, ਉਸਤਾਨ-ਏ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ-ਏ ਸ਼ੁਮਾਲੀ ਅਤੇ ਕੁਰਦੀ: ਖ਼ੁਰਾਸਾਨੀ ਕੁਰਦੀ) ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਜਨੁਰਦ ਵਿਖੇ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ ਇਹਨੂੰ ਖੇਤਰ 5 ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਮਲੇਸ਼ੀਆਈ ਰਿਙਿਤ
ਮਲੇਸ਼ੀਆਈ ਰਿਙਿਤ (ਮੁਦਰਾ ਕੋਡ MYR; ਪਹਿਲਾਂ ਮਲੇਸ਼ੀਆਈ ਡਾਲਰ) ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਿਙਿਤ ਵਿੱਚ 100 ਸਨ (ਸੈਂਟ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨੂੰ ਬੈਂਕ ਨਿਗਾਰਾ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗੁਜਰਾਤ ਟੂਡੇ
ਗੁਜਰਾਤ ਟੂਡੇ ਡੇਲੀ ( ગુજરાત ટુડે) ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਵੱਡੀ ਤਦਾਦ 'ਚ ਛੱਪਣ ਵਾਲਾ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸਰਵਜਨਿਕ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਟਾਂਕਾਰਵੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਸ਼ਾਹ-ਏ-ਆਲਮ ਵਿਖੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤ ਟੂਡੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਨਜ਼ਰੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਰੀਫ ਸ਼ੇਖ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵਡੋਦਰਾ ਦੇ ਬਿਊਰੋ ਚੀਫ਼, ਭਰੂਚ ਵਿੱਚ ਇਦਰੀਸ਼ ਕੌਜੀ-ਵਾਹਿਦ ਮਸ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਅੰਕਲੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਮੁਨੀਰ ਸ਼ੇਖ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਮੁਸਾਦਿਕ ਕਾਨੂੰਗੋ ਸਾਲ 2019 ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਬਿਊਰੋ ਚੀਫ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਮੈਰੀ ਏਲਨ ਮਾਰਕ
ਮੈਰੀ ਏਲਨ ਮਾਰਕ (20 ਮਾਰਚ, 1940 - 25 ਮਈ, 2015) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਫ਼ੋਟੋਜਰਨਲਿਜ਼ਮ / ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਫੋਟੋਗਰਾਫ਼ੀ,  ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਉਣ, ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਪਨ  ਸੰਬੰਧੀ ਫੋਟੋਗਰਾਫੀ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਜਿਹੜੇ "ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਵਧੇਰੇ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਵੱਲ ਭਾਵ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਮਾਰਕ ਕੋਲ 18 ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਸਟ੍ਰੀਟਵਾਰ   ਅਤੇ ਵਾਰਡ 81 .  ਹਨ।ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਗੈਲਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ, ਰੋਲਿੰਗ ਸਟੋਨ, ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਤੇ ਵੈਂਟੀ ਫੇਅਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ।ਉਹ 1977 ਅਤੇ 1981 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਮੈਗਨੀਅਮ ਫੋਟੋਆਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ  ।ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਰੌਬਰਟ ਐੱਫ. ਕੈਨੇਡੀ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਐਵਾਰਡ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਂਡਾਊਮੈਂਟ ਫਾਰ ਆਰਟਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ,ਜਾਰਜ ਈਸਟਮੈਨ ਹਾਊਸ ਤੋਂ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਐਵਾਰਡ 2014 ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਬਕਾਇਆ ਯੋਗਦਾਨ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਐਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੋਟੋਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2015 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ
ਬਰੇਟਾ
ਬਰੇਟਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Bareta), ਦੱਖਣੀ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਮਿਉਂਸਪਲ ਕੌਂਸਲ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਬਰੇਟਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕਸਬਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 600 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਚੌਹਾਨ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਗੰਗਾਨਗਰ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਵੱਸ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜਲਵਾਹਾ ਦੇ ਜੱਲਾ ਰੰਗਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਬਰੇਟਾ ਦਾ ਨਾਂ ਇੱਕ ਯੋਧਾ ਰਾਜਪੂਤ "ਬੈਡ-ਬੀਟਾ" ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਾਰਸ਼ਲ ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਘੁਲਾਟੀਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ 13000 ਏਕੜ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਲਕੇ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਦਯਾਲਪੁਰਾ, ਬਹਾਦਰਪੁਰ, ਕੁਲਰੀਆਂ। ਸਾਰੇ ਪੰਜ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਹਾਨ ਉਪ ਨਾਮ ਆਬਾਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਸਿੱਖੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਥੇ "ਅਗਰਵਾਲ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ" ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਬਰੇਟਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਬਰੇਟਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲਾਗੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਛੋਟਾ ਕਸਬਾ ਬਠਿੰਡਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ
ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬੁਢਲਾਡਾ ਰੋਡ ਤੇ ਸਥਿਤ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਆਈ.ਟੀ., ਬੈਂਕਿੰਗ, ਫਾਰਮੇਸੀ ਆਦਿ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਐਥੋਂ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਕੂਲਾ ਦੀ ਸੂਚੀ:
ਭੂਗੋਲ
ਬਰੇਟਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 29.87°N, 74.7°W  ਤੇ ਦਿੱਲੀ - ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ (ਵਾਇਆ ਬਠਿੰਡਾ) ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ:ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ - 170 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ = 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ = 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ = 215 (ਰੇਲ ਰਾਹੀਂ), 260 (ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ)।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਰੁਥ ਬਰਨਹਾਰਡ
ਰੂਥ ਬਰਨਹਾਰਡ (14 ਅਕਤੂਬਰ, 1905 – 18 ਦਸੰਬਰ, 2006) ਇੱਕ ਜਰਮਨ-ਪੈਦਾਇਸ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਸੀ।
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਬਰਨਹਾਰਡ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 1925-27 ਤੱਕ ਬਰਲਿਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਪੜੀ।  ਬਰਨਰਹਾਰਡ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਲੂਸੀਅਨ ਬਰਨਹਾਰਡ, ਆਪਣੇ ਪੋਸਟਰ ਅਤੇ ਟਾਈਪਫੇਸ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਹਨ।
ਸੋਲੋ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ
http://www.photography-now.com/artist/ruth-bernhard
2014 ਪੀਟਰ ਫੇਟਰਮਨ ਗੈਲਰੀ ਸਦੀਵੀ ਨਗਨ
ਸੂਚਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1905 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ
ਫਰਾਂਸਿਸ ਕ੍ਰਿਕ
ਫਰਾਂਸਿਸ ਹੈਰੀ ਕੋਂਪਟਨ ਕ੍ਰਿਕ , ਓਐਮ, ਐਫਆਰਐਸ (8 ਜੂਨ 1916 – 28 ਜੁਲਾਈ 2004) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਮੋਲੀਕਿਊਲਰ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਬਾਇਓ ਭੌਤਿਕ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਅਤੇ ਨਿਊਰੋ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 1953 ਵਿੱਚ ਡੀ ਐਨ ਏ ਦਾ ਰਾਜ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ 1962 ਵਿੱਚ ਜੇਮਜ ਵਾਟਸਨ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਡੀ ਆਕਸੀ ਰਾਇਬੋਨਿਊਕਲਿਕ ਏਸਿਡ (ਡੀਐਨਏ) ਕਿਸੇ ਜਾਨਦਾਰ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਉਹ ਮੂਲ ਤੱਤ ਹੈ ਜੋ ਜੱਦੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਹਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੈੱਲ ਦੇ ਮਰਕਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਨਦਾਰ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਜੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡੀ ਐਨ ਏ ਜੰਜੀਰ ਦੀਆਂ ਕੜੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਰਤੀਬ ਇਸ ਜਾਨਦਾਰ ਦੇ ਜੱਦੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1916 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2004 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸੰਗੀਤਾ ਮੁੱਖਉਪਾਧਿਆਏ
ਸੰਗੀਤਾ ਮੁੱਖਉਪਾਧਿਆਏ(1 ਜਨਵਰੀ 1966) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਟੀ.ਬੀ. ਅਤੇ ਤਪਦਿਕ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।
ਜੀਵਨ
ਸੰਗੀਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1966 ਖਾਰਗਾਪੁਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਪੂਰਨਿਮਾ ਮੁੱਖਉਪਾਧਿਆਏ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਆਹ 21 ਫਰਵਰੀ 2000 ਵਿੱਚ ਸੁਦੀਪ ਘੋਸ਼ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੋਹਮ ਘੋਸ਼ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
1998-99 ਤੱਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਐਨ.ਆਈ.ਆਈ. ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਹੀ। 1999 ਤੋਂ 2000 ਤੱਕ ਸੀ.ਡੀ.ਆਰ.ਆਈ. ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਖੋਜਾਰਥੀ ਰਹੀ। 2000 ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰਹੀ।
ਸਫਲਤਾ
ਸੰਗੀਤਾ ਮੁੱਖਉਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਟੀ.ਬੀ. ਅਤੇ ਤਪਦਿਕ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਮਨਸੂਰ ਅਲੀ ਮਲੰਗੀ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਮਨਸੂਰ ਅਲੀ ਮਲੰਗੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਝੰਗ ਵਿੱਚ ਦਰਬਾਰ ਸੁਲਤਾਨ-ਬਾਹੂ ਨੇੜੇ ਗੜ੍ਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ 1965 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਸਦਕਾ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ। ਦੇਰ 70ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਲੋਕ ਗੀਤ  ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਮੋਤੀਏ ਦਾ ਮਾਰ ਕੇ ਜਗਾ ਸੋਹਣੀਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
| ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਮੋਤੀਏ ਦਾ ਮਾਰ ਕੇ ਜਗਾ ਸੁਹਣੀਏ
ਰੂਪੋਵਾਲ
ਰੂਪੋਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਰੁੜਕਾ ਕਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਮਨਸੂਰ ਅਲੀ ਮਲੰਗੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ
ਰੂਪੋਵਾਲ
ਪਿੰਡ ਬਾਰੇ
ਰੂਪੋਵਾਲ ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ 140.49 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ 997 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 200 ਘਰ ਹਨ। ਫਿਲੌਰ ਰੂਪੋਵਾਲ ਦਾ ਨੇੜਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਰੁੜਕਾ ਕਲਾਂ ਤੋਂ 5.2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਫਿਲੌਰ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ 41 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 126 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਇਕ ਸਰਪੰਚ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਵਾਜਾਈ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਬਿਲਗਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੇੜੇ ਦਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਫਿਲੌਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪਿੰਡ ਤੋਂ 14.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ 3 44. ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਹੈ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ 137 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ' ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ
ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਮੋਹਨ ਰਾਕੇਸ਼
ਮੋਹਨ ਰਾਕੇਸ਼ (ਹਿੰਦੀ:मोहन राकेश: 8 ਜਨਵਰੀ 1925 – 3 ਜਨਵਰੀ 1972) ਨਵੀਂ ਕਹਾਣੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਉਘੜਵੇਂ ਹਸਤਾਖਰ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾ ਆਧੁਨਿਕ ਹਿੰਦੀ ਨਾਟਕ ਆਸਾੜ੍ਹ ਕਾ ਏਕ ਦਿਨ (1958) ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਿਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਵਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿਤਿਆ ਸੀ। ਨਾਟਕ, ਨਾਵਲ, ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ, ਸਫਰਨਾਮਾ, ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਯਾਦਾਂ ਲਿਖਣ-ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਘਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਜੀਵਨ
ਮੋਹਨ ਰਾਕੇਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਜਨਵਰੀ 1925 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਐਮ ਏ ਕੀਤੀ। ਰੋਟੀ-ਰੋਜੀ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲੱਗ ਗਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਾਰਿਕਾ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਰਹੇ। 'ਆਸਾੜ੍ਹ ਕਾ ਏਕ ਦਿਨ' ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਆਧੇ ਅਧੂਰੇ ਅਤੇ ਲਹਿਰੋਂ ਕੇ ਰਾਜਹੰਸ ਦੇ ਰਚਨਾਕਾਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 3 ਜਨਵਰੀ 1972 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਮੋਹਨ ਰਾਕੇਸ਼ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਬਹੁਮੁਖੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸੰਪੰਨ ਨਾਟਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਦੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਰਵਾਹ ਦੇ ਪਰਵਾਹ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਨੁਭਵੀ ਪਲ ਚੁਣਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰਥਕ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਖੋਜ ਕੱਢਣਾ, ਰਾਕੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਹੈ। ਮੋਹਨ ਰਾਕੇਸ਼ ਦੀ ਡਾਇਰੀ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਧਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਦੀਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਇਥੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਦੇ ਕਈ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਹਨ:
ਮਨੋਰੰਜਨ, ਪਾਰਕ, ​​ਸਟੂਡੀਓ ਅਤੇ ਚਿੜੀਆਘਰ
thumb|202x202px|ਏਸਲਵਰਲਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਨਬੋ ਰਾਈਡ। thumb|150x150px|ਦਾਦਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਪਾਰਕ ਦਾ ਹਵਾਈ ਨਜ਼ਾਰਾ। thumb|150x150px|ਐਲੀਫਾਂਟਾ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹਾਥੀ ਦਾ ਬੁੱਤ, ਜੀਜਾਮਾਤਾ ਉਦਯਾਨ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬੀਚ, ਡੈਮ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ
thumb|150x150px|[[ਜੁਹੂ ਬੀਚ ਦਾ ਹਵਾਈ ਨਜ਼ਾਰਾ]] thumb|150x150px|ਪੋਵਾਈ ਝੀਲ
ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ
thumb|150x150px|[[ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਪੈਲੇਸ ਹੋਟਲ]] thumb|150x150px|ਓਬਰਾਏ ਟ੍ਰਾਈਡੈਂਟ, ਨਰੀਮਨ ਪੁਆਇੰਟ
ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮੌਲ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ
thumb|150x150px|ਕੋਰਮ ਮਾਲ thumb|150x150px|ਇਨਔਰਬਿਟ ਮਾਲ thumb|150x150px|ਮਹਾਤਮਾ ਜੋਤੀਬਾ ਫੂਲੇ ਮੰਡਈ ਵਿੱਚ ਫਲਾਂ ਦੀ ਸੇਲ।
ਅਜਾਇਬ ਘਰ
thumb|150x150px|ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਵਾਸਤੂ ਸੰਘਰਹਾਲਿਆ (ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵੇਲਜ਼ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਸ)
ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਥਾਨ
thumb|150x150px|ਮਾਉਂਟ ਮੈਰੀ ਚਰਚ, ਬਾਂਦਰਾ ਦੀ ਵੇਦੀ thumb|175x175px|ਸੇਂਟ ਐਂਡਰਿਊਜ਼ ਚਰਚ thumb|200x200px|ਸਿਧੀਵਿਨਾਇਕ ਮੰਦਰ thumb|150x150px|ਹਾਜੀ ਅਲੀ ਦਰਗਾਹ thumb|200x200px|ਕੇਨਸੈਟ ਏਲੀਆਹੂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਥਾਨ thumb|150x150px|ਗਲੋਬਲ ਵਿਪਾਸਨਾ ਪੈਗੋਡਾ ਦਾ ਰਾਤ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ
ਦ ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ
ਦ ਵਾਲ਼ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਖ਼ਬਰਾਂ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਛਪਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ ਕਾਰਪ ਦੀ ਇੱਕ ਡਿਵੀਜ਼ਨ, ਡੋ ਜੋਨਜ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਵਲੋਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਅਡੀਸ਼ਨਾਂ ਸਮੇਤ ਇਹ ਜਰਨਲ ਹਫਤੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਦਿਨ ਛਪਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਲਮੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤਾਦਾਦ ਇਸ਼ਾਇਤ 20 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਛਪਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ। ਅਲਾਇੰਸ ਫ਼ਾਰ ਆਡਿਟਡ ਮੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦੀ ਇਸ਼ਾਇਤ ਯੂ ਐੱਸ ਏ ਟੂਡੇ ਦੀ 1.7 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇ ਮਾਰਚ 2013 ਨੂੰ (ਲੱਗਪਗ 900,000 ਡਿਜਿਟਲ ਚੰਦਿਆਂ ਸਮੇਤ), 2.4 ਮਿਲੀਅਨ ਕਾਪੀਆਂ ਸੀ।
ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਵਪਾਰ, ਅਤੇ ਫ਼ਾਇਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਗਲੀ ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜੋ ਮਨਹੈਟਨ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਦਿਲ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਥਾਪੇ ਜਾਣ ਦੇ ਦਿਨ 8 ਜੁਲਾਈ 1889 ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਛਪਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ 34 ਵਾਰ ਪੁਲਿਤਜ਼ਰ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।
8 ਜੂਨ 1889 ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਛਪੇ ਦ ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਜਰਨਲ ਨੇ ਡੋ ਜੋਨਸ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ਼ ਜ਼ਰੀਏ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਖੋਜਕੀਪੁਰ
ਖੋਜਕੀਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਸਿੱਧੂ
ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਸਿੱਧੂ ਇੱਕ ਕਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ, ਕਹਾਣੀ, ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਿੱਧੂ ਨੌਰਥ ਅਮਰੀਕਨ ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਅਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਸਿੱਧੂ ਰੇਡੀਓ ਤੇ ਟੌਕ ਸ਼ੋਅ ਕਰਦੇ ਜਨ ਅਤੇ ਇੰਡੋ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਟਾਇਮਜ਼ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਲਮ ਵੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਸਕੁਐਮਸ ਸੈਲ ਚਮੜੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ
ਸਕੁਐਮਸ ਸੈਲ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ, ਜੋ ਕਿ ਚਮੜੀਦਾਰ ਦੇ ਸਕੁਐਮਸ—ਸੈੱਲ ਕਾਰਸਿਨੋਮਾ (ਸੀਐਸਸੀਸੀ) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਇਹ ਮੂਲ ਸੈੱਲ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੈਂਸਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ,ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੇੇੇੈਲਾਨੋਮਾ | ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਖੋਪੜੀ ਦੇ ਸਿਖਰ ਨਾਲ ਸਖਤ ਗੁੰਝਲ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਅਲਸਰ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਹੀਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਕੁਐਮਸ-ਸੈਲ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਮੁਢਲੇ ਸੈੱਲ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲੋਂ ਦੂਰ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ |
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ ਕਾਰਕ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਅਲਟ੍ਰਾਵਾਇਲਟ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਉੱਚ ਐਕਸਪੋਜਰ ਹੈ | ਹੋਰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਖ਼ਮ, ਘਾਤਕ ਜਖਮ, ਐਂਟੀਨਿਕ ਕੇਰੋਟੌਸਿਸ, ਹਲਕੇ ਚਮੜੀ, ਬੋਵਨ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਆਰਸੈਨਿਕ ਐਕਸਪੋਜਰ, ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਥੈਰੇਪੀ, ਮਾੜੀ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਪਿਛਲੇ ਮੂਲ ਸੈੱਲ ਕਾਰਸੀਨੋਮਾ, ਅਤੇ ਐਚਪੀਵੀ ਲਾਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ | ਯੂਵੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਖਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਐਕਸਪੋਜਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੁਲ ਐਕਸਪੋਜਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ | ਅਲਟ੍ਰਾਵਾਇਲਟ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਟੇਨਨ ਪੈਨਸ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਮ ਸਰੋਤ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਇਹ ਚਮੜੀ ਅੰਦਰ ਪਾਏ ਗਏ ਸਕੁਐਮਸ ਸੈੱਲਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਨਿਦਾਨ ਅਕਸਰ ਚਮੜੀ ਦੀ ਜਾਂਚ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂ ਬਾਇਓਪਸੀ ਦੁਆਰਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ |
ਅਲਟ੍ਰਾਵਾਇਲਟ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ ਸਕੁਐਮਸ -ਸੈਲ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ | ਇਲਾਜ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਜੀਕਲ ਹਟਾਉਣ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਸਧਾਰਨ ਛਾਪੋ ਦੁਆਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਕੈਂਸਰ ਛੋਟਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੋਹ ਦੇ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਹੋਰ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਠੰਡੇ ਅਤੇ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਕਾਰਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ | ਉਹਨਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਦੂਰ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਹੋਏ ਹਨ, ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਜਾਂ ਜੀਵ-ਜਾਇਜ ਥੈਰੇਪੀ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ |
2015 ਤੱਕ, ਤਕਰੀਬਨ 2.2 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸੀਐਸਸੀਸੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਚਮੜੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 20% ਬਣਦਾ ਹੈ | ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 12% ਮਰਦ ਅਤੇ 7% ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਸੀਐਸਸੀਸੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ | ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੋਗ ਦਾ ਪੂਰਵ ਸੂਚਕ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤਕ ਫੈਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪੰਜ-ਸਾਲ ਬਚਾਅ ਦੀ ਹੋਂਦ ~ 34% ਹੁੰਦੀ ਹੈ | 2015 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 51,900 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ | ਜਾਂਚ ਦੇ ਆਮ ਉਮਰ 66 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ | ਸੀਐਸਸੀਸੀ ਦੇ ਇੱਕ ਕੇਸ ਦੇ ਸਫਲ ਇਲਾਜ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਧੇਰੇ ਕੇਸਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਜੋਖਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਂਸਰ
ਅਲਾਇਸ ਹੂਗਸ
ਅਲਾਇਸ ਮੈਰੀ ਹੂਗਸ (1857-1939) ਫੈਸ਼ਨੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਲੰਡਨ ਦੀ ਪੋਰਟਰੇਟ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਹੂਗਸ ਪੋਰਟਰੇਟ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਐਡਵਰਡ ਰਾਬਰਟ ਹਿਊਜ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੜਕੀ ਸੀ। ਲੰਦਨ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਵਿੱਚ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 1891 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਗਵਰ ਸਟ੍ਰੀਟ, ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟੂਡੀਓ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਸੰਬਰ 1910 ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।  ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਾਇਲਟੀ, ਫੈਸ਼ਨਯੋਗ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਲੈਟੋਨੀਟਿਪ ਪ੍ਰਿੰਟਸ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਫ਼ੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਦੌਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ 60 ਔਰਤਾਂ ਤਕ ਦਾ  ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 15 ਬੈਠਕਾਂ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੈਂਦੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1939 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ
ਮਾਲਦੀਵੀ ਰੁਫ਼ੀਆ
ਰੁਫ਼ੀਆ (ਦਿਵੇਹੀ: ) ਮਾਲਦੀਵ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਨਿਸ਼ਾਨ MRF ਅਤੇ Rf ਹਨ ਅਤੇ ISO 4217 ਕੋਡ MVR ਹੈ। ਇੱਕ ਰੁਫ਼ੀਏ ਵਿੱਚ 100 ਲਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਰਸਤੂ ਦਾ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਸਿਧਾਂਤ
ਅਰਸਤੂ ਦਾ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ 'ਟ੍ਰੈਜਿਡੀ'(Tragedy) ਦਾ ਸਮਾਨਆਰਥਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰਾਰੂਪ ਹੈ। ਟ੍ਰੈਜਿਡੀ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਸ਼ਬਦ ਟ੍ਰੋਗੋਇਡੀਆ(Tragoidia)ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਿਉਂਤਪੱਤੀ ਅਨੁਸਾਰ Tragos (ਬੱਕਰੀ) ਅਤੇ Aeidein( to sing)ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਬਣਿਆ Tragoidia ਭਾਵ ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਗੀਤ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ (Tragoidia)ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਜਾਂ ਇੱਕ ਬੱਕਰੀ ਵਜੋਂ, ਜੋ ਮੁੱਢਲਾ ਨਾਟਕਕਾਰ ਜੋ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਜਿੱਤਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਬੱਕਰੀ ਦੀ ਖੱਲ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸੀ ਜਾਂ ਉਹ ਬੱਕਰੀ ਜੋ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਵਿੱਚੋਂ ਟ੍ਰੈਜਿਡੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ।
ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਨਾਟਕ ਦੇ ਦੋ ਭੇਦ ਮੰਨੇ ਹਨ ਇੱਕ ਹੈ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਕਾਮਦੀ। ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਤ੍ਰਾਸ ਅਤੇ ਕਰੁਣਾ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਮਦੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹਾਸੇ ਅਤੇ ਹਰਖ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।ਕਾਮਦੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹਰਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਯਥਾਰਥ ਨਾਲੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮੰਦੇਰਾ ਚਿਤਰਨ ਜਦਕਿ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਾਤਰ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਉਦਾਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਾਮਦੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਦੇ ਪਾਤਰ ਨੀਵੇਂ ਘਟੀਆ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
■ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ:
ਅਰਸਤੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, "ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਮੁਕੰਮਲ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਜਿਸ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਟਕ ਦੇ ਭਿੰਨ- ਭਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕਲਾਤਮਿਕ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਾਸ ਰਾਹੀਂ ਇਹਨਾਂ ਮਨੋਵਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਉਚਿਤ ਵਿਵੇਚਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਕਾਰਜ ਦਾ ਅਨੁਕਰਣ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵਿਸਥਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਕਰਣ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਲਾਤਮਿਕ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਲੰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਰੂਪ ਨਾਟਕ ਦੇ ਅੱਡੋ- ਅੱਡ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਨੁਕਰਣ ਬਿਰਤਾਂਤਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਾਟਕੀ ਕਾਰਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਦਇਆ ਤੇ ਭੈ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੇਚਨ ਜਾਂ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਜੀਵਨ- ਗਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਧਾਰਾ ਵੀ,ਸਮਾਜਿਕ ਅਖੰਡਤਾ ਵੀ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿਕੋਲਿਤਰੀਆ ਇਕਾਈਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੀ।ਆਦਿ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜੀਵਨ ਮਰਣਮੁਖ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।ਏਸ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਖੰਡਾ ਵਿੱਚੋ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।ਬੱਚਾ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਵਿਕਾਸ ਕਰਕੇ ਪਤਨ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਆਰੰਭ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਪਤਨ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਇੱਕੋ ਰੂਪ ਵਿਧੀ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਿਕ ਉੱਦਮ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਈ ਹੈ। ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਰਚਨਾ ਇਸੇ ਰੂਪ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਂਗ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦੀ,ਪ੍ਰੋੜ੍ਹਤਾ ਤੇ ਪਤਨ ਖੰਡਾ ਵਿੱਚੋ ਲੰਘਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਰਬਕਾਲੀਨ ਅਰਥ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧਭਾਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਝੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਮਰਣਮੁਖ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿਰੋਧਭਾਸੀ ਹੈ। ■ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ:   (1)"ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਕਾਰਜ ਦੀ ਅਨੁਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।
(2)ਇਹ ਕਾਰਜ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
(5)ਤ੍ਰਾਸ ਅਤੇ ਕਰੁਣਾ ਰਾਹੀਂ ਮਨੋਵਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਿਰੇਚਨ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।"
■ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੇ ਅੰਗ:
ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਇੱਕ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸਦੇ ਸੁਹਜ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਗ ਹਨ:
(ੳ)ਕਥਾਨਕ
(ਅ) ਚਰਿੱਤਰ ਚਿੱਤਰਨ
(ੲ) ਪਦ ਰਚਨਾ
(ਸ) ਵਿਚਾਰ ਤੱਤ
(ਹ) ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿਧਾਨ
(ਕ)ਗੀਤ
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਥਾਨਕ,ਚਰਿੱਤਰ ਚਿਤਰਨ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਤੱਤ ਅਨੁਕਰਣ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ।ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ।ਪਦ ਰਚਨਾ ਤੇ ਗੀਤ ਅਨੁਕਰਣ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਹਨ।ਅਰਸਤੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਹਨਾਂ ਵਰਤੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਤ੍ਰਾਸਦੀਕਾਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ,ਇਸ ਲਈ ਅਰਸਤੂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੇ ਛੇ ਜਰੂਰੀ ਅੰਗ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
(ੳ)ਕਥਾਨਕ:
ਅਰਸਤੂ ਕਥਾ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ।
● ਕਥਾਨਕ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਰ:
ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਥਾਨਕ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤਾ ਹੈ:
•ਦੰਤ ਕਥਾ
• ਕਲਪਨਾ ਮੂਲਕ
●ਕਥਾਨਕ ਦੇ ਗੁਣ:
• ਏਕਤਾ
• ਪੂਰਨਤਾ
•ਸੰਭਾਵਿਕਤਾ
• ਸਹਿਜ ਵਿਕਾਸ
• ਕੌਤੂਹਲ
●ਕਥਾਨਕ ਦੇ ਭੇਦ:
ਕਥਾਨਕ ਦੇ ਦੋ ਭੇਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: (1)ਸਰਲ ਕਥਾਨਕ (2)ਜਟਿਲ ਕਥਾਨਕ ਜੇ ਕਾਰਜ ਸਰਲ ਹੈ ਤਾਂ ਕਥਾਨਕ ਵੀ ਸਰਲ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜੇ ਕਾਰਜ ਜਟਿਲ ਹੈ ਤਾਂ ਕਥਾਨਕ ਵੀ ਜਟਿਲ ਹੋਵੇਗਾ।ਸਰਲ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਵਪਾਰ ਇੱਕ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਹੋਵੇ।ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਉਲਟਾੳ ਅਤੇ ਅਭਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਹੀ ਕਿਸਮਤ ਸੌੜਾ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਥਾਨਕ ਇੱਕ ਹੋਵੇ।ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਦੁਫੇੜ ਨਾ ਹੋਵੇ।ਉਹ ਮੁੱਖ ਘਟਨਾ ਵੱਲ ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਲਈ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਉਲਟਾੳ ਅਤੇ ਅਭਿਗਿਆਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾ ਹੋਵੇ।ਜਟਿਲ ਕਥਾਨਕ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਅਤੇ ਮੋੜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਉਹ ਇਕਹਿਰੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁਹਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। (ਅ)ਚਰਿੱਤਰ ਚਿੱਤਰਨ:
ਕਥਾਨਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਸਰਾ ਸਥਾਨ ਚਰਿੱਤਰ ਚਿੱਤਰਨ ਦਾ ਹੈ।ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ,"ਚਰਿੱਤਰ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਅਸੀਂ ਅਭਿਕਰਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ।" ਚਰਿੱਤਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸੁਹਿਰਦ ਤਿਆਗ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਨੈਤਿਕ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰੇ। ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਨਾਇਕ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਾ ਤਾਂ ਅਤਿਅੰਤ ਉੱਤਮ ਹੈ ਨਾ ਅਤਿਅੰਤ ਨਿਆਂ ਭਰਿਆ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਦੁਰਗੁਣਾਂ ਜਾਂ ਪਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਕਿਸੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਭੁੱਲ ਕਾਰਨ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਉਹ ਸਹਿਤ ਮਾਨਵੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਕ ਦੀ ਇਕਮਿਕਤਾ ਹੋ ਸਕੇ।ਉਹ ਅਤਿਅੰਤ ਮਾਲਦਾਰ, ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕੁਲੀਨ ਪੁਰਖ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਇਸਦਾ ਮੂਲ ਆਸ਼ਾ ਇਹੋ ਹੈ ਕਿ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਨਾਇਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਵੇ।ਉਸਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਤਿ ਦੇ ਨਾਲ- ਨਾਲ ਅਸਤਿ ਦੇ ਵੀ ਕੁਝ ਅੰਸ਼ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।ਆਪਣੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਮੁਕਤ ਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ।ਉਸਦੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆਪਣੇ ਤੱਕ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇ। (ੲ)ਪਦ ਰਚਨਾ:
ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਤੱਤ ਪਦ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਭਾਵ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਅਰਸਤੂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੈ।ਅਰਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਵਰਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਭਾਵ ਅਜਿਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੈਅ ਇੱਕ ਸੁਰਤਾ ਅਤੇ ਗੀਤ ਦਾ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਤੇ ਢੁੱਕਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਹੋਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਧਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਸਮਝ ਸਕੇ।ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤੀ, ਵਡਿਤੱਣ ਤੇ ਉਚਿਤਤਾ ਦਾ ਸਹਿਜ ਸੁਮੇਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
(ਸ) ਵਿਚਾਰ-ਤੱਤ: