cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਜੀ.ਐਚ. ਹਾਰਡੀ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਕ੍ਰੈਨਲੀ ਵਿਖੇ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਰਡੀ ਨੂੰ ਗਣਿਤ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਵਿੰਚੈਸਟਰ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1896 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਟ੍ਰਿਨੀਟੀ ਕਾਲਜ, ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਕੋਚ ਰਾਬਰਟ ਅਲਫਰੈਡ ਹਰਮਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਰਫ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਾਰਡੀ ਗਣਿਤ ਟ੍ਰਿਪੋਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਸੀ। ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਤ੍ਰਿਪੋਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਤ ਦੇ ਸਾਧਨ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਹਾਰਡੀ ਕੈਂਬਰਿਜ ਅਪੋਸਟਲਜ਼ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਹ ਇਕ ਕੁਲੀਨ, ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਗੁਪਤ ਸਮਾਜ ਸੀ।
ਹਾਰਡੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੇ ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕੈਮਿਲ ਜੌਰਡਨ ਦੁਆਰਾ ਕੋਰਸ ਡੀ'ਨਾਲਿਸ ਡੀ ਲੈਕੋਲ ਪੋਲੀਟੈਕਨੀਕ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਅਧਿਐਨ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਹ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਗਣਿਤ ਦੀਆਂ ਵਧੇਰੇ ਸਹੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋ ਗਿਆ। 1900 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਤ੍ਰਿਪੋਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਭਾਗ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਹ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਇਕ ਇਨਾਮ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। 1903 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਏ. ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਡਿਗਰੀ ਸੀ। 1906 ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਦੀ ਮਿਆਦ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਗਣਿਤ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਤ੍ਰਿਏਕ ਦੇ ਸਟਾਫ ਨਾਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਛੇ ਘੰਟੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਖੋਜ ਲਈ ਸਮਾਂ ਬਚਦਾ ਸੀ। 1919 ਵਿਚ ਉਹ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਤੋਂ  ਸਵਿਲਿੱਅਨ ਚੇਅਰ ਆਫ ਜਿਓਮੈਟਰੀ ਲੈਣ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ (ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਊ ਕਾਲਜ  ਦਾ, ਇਕ ਫੈਲੋ ਬਣ ਗਿਆ ) ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਬਰਟ੍ਰੈਂਡ ਰਸਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿਖੇ। ਹਾਰਡੀ ਨੇ ਓਸਵਾਲਡ ਵੇਬਲਨ ਨਾਲ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ 1928–1929 ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਵਿਖੇ ਬਿਤਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਲ ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿਖੇ ਬਿਤਾਇਆ। ਹਾਰਡੀ ਨੇ 1928 ਲਈ ਜੋਸ਼ੀਆ ਵਿਲਾਰਡਸ ਗਿਬਜ਼ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ।  ਹਾਰਡੀ ਆਕਸਫੋਰਡ ਛੱਡ ਗਿਆ ਅਤੇ 1931 ਵਿਚ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਦਾ ਸਾਥੀ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ 1942 ਤਕ ਸੈਡਲਿਰੀਅਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਸ਼ਿਪ ਸੰਭਾਲਿਆ।
ਉਹ 1922-1935 ਤੱਕ ਅਬਿੰਗਡਨ ਸਕੂਲ ਦੀ ਗਵਰਨਿੰਗ ਬਾਡੀ ਵਿਚ ਸੀ।
ਕੰਮ
ਹਾਰਡੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਗਣਿਤ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਇਸ ਵਿਚ ਕਠੋਰਤਾ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਫ੍ਰੈਂਚ, ਸਵਿਸ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਗਣਿਤ ਦੀ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਗਣਿਤ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਣਿਤ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ ਸਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਾਕ ਨਿਊਟਨ ਦੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ (ਦੇਖੋ ਕੈਂਬਰਿਜ ਗਣਿਤਿਕ ਤ੍ਰਿਪੋਸ)। ਹਾਰਡੀ ਫਰਾਂਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕੋਰਸ ਡੀ'ਅਨਾਲਾਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਧੇਰੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਗਣਿਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜੋ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੀ।
1911 ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਗਣਿਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਅੰਕ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੰਮ ਵਿੱਚ, ਜੌਹਨ ਐਡੇਨਸਰ ਲਿਟਲਵੁੱਡ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਇਹ (ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਦੇ ਨਾਲ) ਹਾਰਡਿੰਗ - ਲਿਟਲਵੁੱਡ ਸਰਕਲ ਵਿਧੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਵਾਰਿੰਗ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੇ ਗਿਣਾਤਮਕ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਇਮ ਨੰਬਰ ਥਿਊਰੀ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਤੀਜੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਰਤ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤੇ। ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਖਿਆ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਇਹ ਇਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਕ ਸੀ; ਮਿਸਾਲਾਂ ਹਨ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਹਾਰਡੀ – ਲਿਟਲਵੁੱਡ ਅਨੁਮਾਨ। ਲਿਟਲਵੁੱਡ ਨਾਲ ਹਾਰਡੀ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਗਣਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਹਿਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇੱਕ 1947 ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਡੈੱਨਮਾਰਕੀ ਦੇ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹਰਾਲਡ ਬੋਹਰ ਨੇ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ "ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ, ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗਣਿਤਕਾਰ ਹਨ: ਹਾਰਡੀ, ਲਿਟਲਵੁੱਡ ਅਤੇ ਹਾਰਡੀ – ਲਿਟਲਵੁੱਡ।"
ਹਾਰਡੀ ਨੂੰ ਹਾਰਡੀ-ਵੈਨਬਰਗ ਸਿਧਾਂਤ, ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਸਿਧਾਂਤ, ਵਿਲਹੈਲ ਵੈਨਬਰਗ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ 1908 ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਜੈਨੇਟਿਕਸਿਸਟ ਰੇਜੀਨਾਲਡ ਪੁੰਨੇਟ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗਣਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਹਾਰਡੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਦੀ ਦਲੀਲ ਨੂੰ "ਬਹੁਤ ਸਰਲ" ਦੱਸਿਆ, ਸ਼ਾਇਦ ਨਤੀਜਾ ਕਿੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੋਇਆ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਿਆ।
ਹਾਰਡੀ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਪਰਚੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਸੱਤ ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸ਼ੁੱਧ ਗਣਿਤ
ਹਾਰਡੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਗਣਿਤ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਜਿਸ ਲਈ ਗਣਿਤ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਆਫੀਨਾਮੇ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਕਈ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤੇ:
"ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕੁੱਛ "ਲਾਭਦਾਇਕ" ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਮੇਰੀ ਕਿਸੇ ਖੋਜ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਲਈ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਫਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਜਾਂ ਕੀਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।" ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਬਾਦੀ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਹਾਰਡੀ-ਵੈਨਬਰਗ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਪਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਵਿਭਾਜਨ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਾਰਡੀ—ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਅਸਿਮਪਟੋਟਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰਮਾਣੂ ਨਿਊਕਲੀ ਦੇ ਕੁਆਂਟਮ ਵਿਭਾਗੀਕਰਨ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ (ਪਹਿਲਾਂ ਨੀਲਸ ਬੋਹਰ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ ਗੈਰ-ਇੰਟਰੈਕਟਿਵ ਬੋਸ – ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਾਰਡੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਗਣਿਤ "ਸ਼ੁੱਧ" ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਪਯੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਵਤੀਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ
ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਹਾਰਡੀ ਬਲੂਮਜ਼ਬਰੀ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਅਪੋਸਟਲਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਜੀ. ਈ. ਮੂਰ, ਬਰਟਰੈਂਡ ਰਸਲ ਅਤੇ ਜੇ. ਐਮ. ਕੇਨਸ ਦੋਸਤ ਸਨ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ। ਮੇਨਾਰਡ ਕੇਨੇਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਹਾਰਡੀ ਨੇ ਦਿਨ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਕੋਰਾਂ ਜਿੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਲਚਸਪੀ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਕ ਅਮੀਰ ਆਦਮੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ।
ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਕਾਰਜਕਰਤਾ ਨਹੀਂ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਅਤੇ 1930 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਬੌਧਿਕ ਲਿਬਰਟੀ ਲਈ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਹਾਰਡੀ ਨਾਸਤਿਕ ਸੀ। ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸੰਬੰਧ ਸਨ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦਾ ਪਿਆਰ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਚ ਆਪਸੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ. ਪੀ. ਸਨੋ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਹਾਰਡੀ ਇੱਕ ਜੀਵਤ ਭਰਪੂਰ ਬੈਚਲਰ ਸੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਕੀਤੀ।
ਹਾਰਡੀ ਇਕ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਸਮਾਜਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜੀਬ, ਠੰਡਾ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਨਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਾਉਣ ਵਿਚ ਅਸਹਿਜ ਸ ਅਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਤੌਲੀਏ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਹਵਾਲੇ
ਹਾਰਡੀ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹੈ, ਜੈਰੇਮੀ ਆਇਰਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਏ ਗਏ, ਉਸੇ ਹੀ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦੀ ਜੀਵਨੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ, 2015 ਵਿਚ ਆਈ ਫਿਲਮ' ਦਿ ਮੈਨ ਹੂ ਨੂ ਇਨਫਿਨਟੀ 'ਵਿਚ। ਹਾਰਡੀ ਡੇਵਿਡ ਲੀਵਿਟ ਦੀ ਮਨਘੜਤ ਜੀਵਨੀ, ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਕਲਰਕ (2007) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੈਂਬ੍ਰਿਜ ਸਾਲਾਂ ਅਤੇ ਜੌਹਨ ਐਡੇਨਸਰ ਲਿਟਲਵੁੱਡ ਅਤੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਰਡੀ ਅੰਕਲ ਪੈਟ੍ਰੋਸ ਐਂਡ ਗੋਲਡਬੈੱਕ'ਸ ਕੰਜਕਚਰ (1992) ਵਿਚ ਇਕ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪਾਤਰ ਹੈ, ਅਪੋਸਟੋਲੋਸ ਡੌਕਸੀਆਡਿਸ ਦੁਆਰਾ ਗਣਿਤ ਦਾ ਨਾਵਲ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1877 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1947
ਮੁਹੰਮਦ ਅਨਾਸ
ਮੁਹੰਮਦ ਅਨਾਸ ਭਾਰਤੀ ਫਰਟਾ ਅਥਲੀਟ ਹੈ।400 ਮੀਟਰ ਦੌੜ ਦਾ ਕੌਮੀ ਕੀਰਤੀਮਾਨ ਅਨਾਸ ਦੇ ਨਾਂਅ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ 4×400 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇਅ ਦੌੜ ਦਾ ਕੌਮੀ ਕੀਰਤੀਮਾਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦਾ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ l
ਮਾਂ ਪੁਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਕਾਲ (1943)
1943 ਦਾ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਕਾਲ (পঞ্চাশের মন্বন্তর) ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੰਗਾਲ ਸੂਬੇ (ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਉੜੀਸਾ, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼) ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਬਰਮਾ ਦੇ ਜਪਾਨੀ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਲਗਪਗ 30 ਲੱਖ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਨਿਗਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੰਗਾਲ ਦੀ 60.3 ਲੱਖ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ ਭੁੱਖਮਰੀ, ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਬੀਮਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋਏ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 15 ਅਤੇ 40 ਲੱਖ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨ। ਪੀੜਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਸੰਬਰ 1943 ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬੀਮਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭੋਜਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਕਮੀ ਆ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਅਨਾਜ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਨੀਤੀ ਨੇ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਐਪਰ ਅਮਰਤੀਆ ਸੇਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 1943 ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਈ (ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦਨ 1941 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਸੀ)। ਪਿਛਲੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਕਾਲਾਂ ਦੇ ਵਾਂਗ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ, ਸਗੋਂ ਕਾਰੀਗਰ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਵਪਾਰੀ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਹੁਣ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਭੋਜਨ ਤੇ ਖ਼ਰਚ ਦਿੰਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਮੋਚੀ, ਤਰਖਾਣ, ਆਦਿ ਤੋਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਚੱਕ ਕਾਲਾ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੁਲੋਚਨਾ ਚੈਟਰਜੀ
thumb|ਸੁਲੋਚਨਾ ਚੈਟਰਜੀ ਸੁਲੋਚਨਾ ਚੈਟਰਜੀ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਰਿੱਤਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, 93 ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਜਾ ਸਨਮ (1968), ਜਹਾਂ ਸਤੀ ਵਾਹਨ ਭਗਵਾਨ (1965) ਅਤੇ ਵੀਰ ਘਟੋਤਕਚ (1970)।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਚੰਦਰਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਸੁਲੋਚਨਾ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਮਰਹੂਮ ਕਮਲਾ ਚੈਟਰਜੀ ਸਮੇਤ ਪੰਜ ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੜਕਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1999 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼ਰਦ ਜੋਸ਼ੀ
ਸ਼ਰਦ ਅਨੰਤਰਾਓ ਜੋਸ਼ੀ  (3 ਸਤੰਬਰ 1935 - 12 ਦਸੰਬਰ 2015) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਸਵਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਪਕਸ਼ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਤਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ (ਕਿਸਾਨ 'ਸੰਗਠਨ') ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।  ਉਹ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ 5 ਜੁਲਾਈ 2004 ਤੋਂ 4 ਜੁਲਾਈ 2010 ਤਕ 5 ਸਾਲ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਿਹਾ। 9 ਜਨਵਰੀ  2010 ਨੂੰ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲਈ 33% ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦੇਣ ਦੇ ਬਿੱਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਸੰਸਦ ਸੀ।
ਸ਼ਰਦ ਜੋਸ਼ੀ ਮੋਹਰੀ ਗਲੋਬਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ, ਵਿਸ਼ਵ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਫੋਰਮ (WAF), ਜੋ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਅਸਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।   ਉਹ  ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਜਥੇਬੰਦੀ ਸ਼ੇਤਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਬਾਨੀ ਹੈ। ਸ਼ੇਤਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਿਆਸੀ ਯੂਨੀਅਨ ਹੈ।"
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਸ਼ਰਦ ਜੋਸ਼ੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਵਿਚ, ਸਤਾਰਾ ਵਿਖੇ 3 ਸਤੰਬਰ 1935 ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਨੰਤ ਨਾਰਾਇਣ (1905-70) ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਬਾਈ ਜੋਸ਼ੀ (1910-92) ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1957 ਵਿਚ, ਸਾਈਡਨਹਮ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਕਾਮਰਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ, ਡਿਪਲੋਮਾ ਇਨਫਰਮੈਟਿਕਸ (ਲੁਸਾਨੇ, 1974); ਅਵਾਰਡ: ਬੈਕਿੰਗ ਲਈ ਸੀ ਈ ਰੰਡਲੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ (1955), ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਉਣ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਸੇਤਜੀ ਡਾਡੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਅਤੇ ਅੰਕੜਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ, ਪੂਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, 1957–58; I.P.S ਭਾਰਤੀ ਡਾਕ ਸੇਵਾ (ਕਲਾਸ I) 1958-68; I.P.S ਭਾਰਤੀ ਡਾਕ ਸੇਵਾ (ਕਲਾਸ I) 1958-68; ਚੀਫ਼ ਇਨਫਰਮੈਟਿਕਸ ਸਰਵਿਸ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਬਿਊਰੋ, UPU, ਬਰਨ, ਸਵਿਟਜਰਲੈਡ, 1968-77।(ਉਸਨੇ ਸ਼ੇਤਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ)।
ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀ
ਉਹ   ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ,  ਬਿਜ਼ਨਸ ਇੰਡੀਆ, 'ਲੋਕਮੱਤ'  ਆਦਿ ਲਈ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਵੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਸ਼ੇਤਕਾਰੀ ਮਹਿਲਾ ਅਘਾਦੀ (SMA)
ਸ਼ਰਦ ਜੋਸ਼ੀ ਦਿਹਾਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੰਗਠਨ ਸ਼ੇਤਕਾਰੀ ਮਹਿਲਾ ਅਘਾਦੀ ਦਾ ਵੀ ਬਾਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਹੱਕ ਦੇ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਲੱਖਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਮੀਨ ਦੇ ਹੱਕ ਮਿਲੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ
ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ (ਹੋਰ ਨਾਂ ਘਰੇਲੂ ਬਦਸਲੂਕੀ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਹਿੰਸਾ) ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਬਦਸਲੂਕੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਵਿਆਹ ਹੈ।ਇਸ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਸਹਿਭਾਗੀ ਹਿੰਸਾ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਸਾਥੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਤੀ / ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਸਾਥੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗੰਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵਚਨਬੱਧ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਵਿਪਰੀਤ ਜਾਂ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਸਾਬਕਾ ਜੀਵਨਸਾਥੀ ਜਾਂ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ, ਮਾਪਿਆਂ ਜਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਾ
ਸਰ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਭਦੌੜ
ਸਰ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਭਦੌੜ (1833-1896) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ।
ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਫੂਲਕੇ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਫ਼ਾਰਸੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਉਹ ਵਾਰਾਣਸੀ ਗਿਆ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨੇ ਮਹਮਹੋਪਾਧਿਆਏ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਰਬੀ-ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਤਾਕ ਸੀ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਸ਼ਮਸ ਉਲ-ਉਲੇਮਾ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1858 ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਇੱਕ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਅਤੇ ਭਦੌੜ ਵਿਖੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਗੁਰਮੁਖੀ ਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੇ ਹੱਥ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੀ।ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਵੀ ਕੀਤਾ।
1864 ਈ. ਵਿੱਚ ਲਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਾਇਸਰਾਏ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜੋ 1840 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਅੰਗੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲ਼ੇ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਨਸਬਦਾਰ ਵੱਜੋਂ ਭਦੌੜ ਦੇ ਜਗੀਰਦਾਰ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਵੱਜੌਂ ਕੁਰਸੀ ਹਾਸਲ ਸੀ।
1880ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਸੀ।ਬਤੌਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਲਹੌਰ ਉਸ ਨੇ 16 ਫ਼ਰਵਰੀ 1887 ਨੂੰ ਲਾਰਡ ਅਟੀਚਸਨ ਗਵਰਨਰ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਨਵੰਬਰ 1888 ਦੇ ਵਾਇਸਰਾਏ ਦੇ ਵਿਦਾਇਗੀ ਐਡਰੈਸ ਵੇਲੇ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਲਹੌਰ ਵੱਲੌਂ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਕਾਲਜ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਗਈ।1892 ਤੋਂ ਕਾਇਮ ਹੋਈ, ਉਹ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਗਵਰਨਿੰਗ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ‘ਤਵਾਰੀਖ਼ ਸਿਧੂ ਬਰਾੜ’ ਇੱਕ ਖੋਜ ਭਰੀ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖੀ।ਜਨਵਰੀ 1876 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਲਿਖੀ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਆਪ ਕੀਤਾ ਅਨੁਵਾਦ “ਦ ਟਰੈਵਲਜ਼ ਆਫ਼ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ” ਇੰਡੀਅਨ ਪਬਲਿਕ ਓਪੀਨੀਅਨ ਪ੍ਰੈਸ ਬਾਈ ਰੁਕੁਨਉਦਦੀਨ ਲਹੌਰ ਨੇ ਛਾਪਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਮਾਰਗਰੇਟ ਮਿਚਲ
ਮਾਰਗਰੇਟ ਮੁੰਨਰਲਿਨ ਮਿਚਲ (8 ਨਵੰਬਰ, 1900 – 16 ਅਗਸਤ, 1949) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਮਿਚਲ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਨਾਵਲ, ਅਮਰੀਕਨ ਖ਼ਾਨਾਜੰਗੀ-ਯੁੱਗ ਦਾ ਨਾਵਲ, ਗੋਨ ਵਿਦ ਦ ਵਿੰਡ  ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ 1936 ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਅਵਾਰਡ   ਅਤੇ 1937 ਵਿੱਚ ਗਲਪ ਲਈ ਪੁਲਿਤਜ਼ਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਮਿਚਲ ਦੀਆਂ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲੈੱਟ ਜੋ ਕਿ ਲਿਯਾਨ ਲੇਸੇਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਟਲਾਂਟਾ ਜਰਨਲ ਲਈ ਮਿਚਲ ਦੇ ਲਿਖੇ ਗਏ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੁਸਤਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਮਿਚਲ ਦਾ ਨਾਨਾ, ਫਿਲਿਪ ਫਿਜ਼ਗਰਾਲਡ ਆਇਰਲੈਂਡ ਤੋਂ ਆਕੇ ਵਸਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਜਾਰਜੀਆ ਦੇ ਜੋਨਸਬੋਰੋ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਗ਼ੁਲਾਮ-ਮਾਲਕਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਸੱਤ ਬੇਟੀਆਂ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਐਲਨੋਰ ਨਾਲ ਸਨ। ਮਿਚਲ ਦੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਐਨੀ ਫਿਜ਼ਗਰਾਲਡ ਅਤੇ ਜੌਹਨ ਸਟੀਫਨਸ ਨੇ 1863 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ; ਉਹ ਵੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਵੱਸਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਸਟੇਟਸ ਆਰਮੀ ਵਿੱਚ ਕੈਪਟਨ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੌਹਨ ਸਟੀਫਨਸ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਡਿਵੈਲਪਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੱਚਰਾਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਟਲਾਂਟਾ ਟਰਾਲੀ ਸਿਸਟਮ - ਗੇਟ ਸਿਟੀ ਸਟ੍ਰੀਟ ਰੇਲਰੋਡ (1881) ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਜੌਨ ਅਤੇ ਐਨੀ ਸਟੀਫਨਸ ਦੇ ਕਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਾਰਾਂ ਬੱਚੇ ਸਨ; ਸੱਤਵਾਂ ਬੱਚਾ ਸੀ ਮੇ ਬੈਲੀ ਸਟੀਫਨਸ, ਜਿਸ ਨੇ ਯੂਜੀਨ ਮਿਚਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।। ਮੇ ਬੈਲੀ ਸਟੀਫਨਸ ਨੇ ਕਿਊਬੈਕ ਦੇ ਬੇਲੇਵੁ ਕੈਨਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਟਲਾਂਟਾ ਫੀਮੇਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1900 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1949 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਫੋਰਡ ਮੋਟਰ ਕੰਪਨੀ
ਫੋਰਡ ਮੋਟਰ ਕੰਪਨੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Ford Motor Company) (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਫੋਰਡ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਬਹੁਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਟੋਮੇਟਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁਖੀ ਡਾਯਰਬਰਨ, ਮਿਸ਼ੀਗਨ, ਡੈਟਰਾਇਟ ਦੇ ਇੱਕ ਉਪਨਗਰ ਹੈ। ਇਹ ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ 16 ਜੂਨ, 1903 ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਫੋਰਡ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲਜ਼ ਅਤੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਵਾਹਨ ਵੇਚਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਿੰਕਨ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਗਜ਼ਰੀ ਕਾਰਾਂ ਵੇਚਦੀ ਹੈ। ਫੋਰਡ ਕੋਲ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਅਨ ਐਸਯੂਵੀ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲਿਆਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਾਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਐੱਫ ਪੀ ਵੀ ਹੈ। ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ ਟਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਭਾਗ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਫੋਰਡ ਕੋਲ ਯੁਨਾਇਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਐਸਟਨ ਮਾਰਟਿਨ ਵਿੱਚ 8% ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਜਿਆਨਿੰਗ ਵਿੱਚ 49% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਂਝੇ ਉਦਮਾਂ ਹਨ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ (ਚੈਨਨ ਫੋਰਡ), ਤਾਈਵਾਨ (ਫੋਰਡ ਲਿਓ ਹੋ) ਵਿੱਚ ਇਕ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ (ਆਟੋ ਅਲਾਇੰਸ਼ਨ ਥਾਈਲੈਂਡ), ਇੱਕ ਤੁਰਕੀ (ਫੋਰਡ ਓਟੋਸਨ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੂਸ (ਫੋਰਡ ਸੋਲਰਜ਼))। ਇਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਫੋਰਡ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਾਲਕੀ ਹੈ (ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵੋਟਿੰਗ ਪਾਵਰ ਹੈ)। <div class="_1BN1N Kzi1t _2SRUV MoE_1 _2DJZN" style="z-index: 2; transform: translate(346.69px, 2498.35px);"><div class="_1HjH7"> ਫੋਰਡ ਨੇ ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਢੰਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਨਿਰਮਾਣ ਸਿਲਸਿਲੇਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਨ; 1914 ਤਕ, ਇਹ ਵਿਧੀਆਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੋਰਡਿਸ਼ਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਫੋਰਡ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਯੂਕੇ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਗੁਆਰ ਅਤੇ ਲੈਂਡ ਰੋਵਰ, ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 1989 ਅਤੇ 2000 ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਹੋਈਆਂ, ਮਾਰਚ 2008 ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਜ਼ ਨੂੰ ਵੇਚੇ ਗਏ ਸਨ। ਫੋਰਡ ਨੇ 1999 ਤੋਂ 2010 ਤੱਕ ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਸਟਾਕਟਰ ਵੋਲਵੋ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਕੀਤੀ।
2011 ਵਿੱਚ, ਫੋਰਡ ਨੇ ਮਰਕਿਊਰੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਤਹਿਤ ਉਸਨੇ 1938 ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਐਂਟਰੀ-ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਲਗਜ਼ਰੀ ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ ਸੀ।
21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਦੀਵਾਲੀਆਪਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਫੋਰਡ 2015 ਦੇ ਵਾਹਨ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੂਐਸ ਅਧਾਰਿਤ ਆਟੋਮੇਕਰ (ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਰਲ ਮੋਟਰਜ਼) ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ (ਟੋਇਟਾ, ਵੀ ਡਬਲਯੂ, ਹਿਊਂਦਈ-ਕਿਆ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਮੋਟਰਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ। 2010 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਫੋਰਡ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਟੋਨਮੇਟਰ ਸੀ। 2010 ਦੀ ਫਾਰਚੂਨ 500 ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਫੋਰਡ ਅੱਠਵੇਂ ਰੈਂਕਿੰਗ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਅਮਰੀਕਨ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਜੋ 2009 ਵਿੱਚ 118.3 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੈ।
2008 ਵਿਚ, ਫੋਰਡ ਨੇ 5.532 ਮਿਲੀਅਨ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲਜ਼ ਬਣਾ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 90 ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 213,000 ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ 1956 ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਫੋਰਡ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਲਾਸ ਬੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਜੇ ਵੀ 40 ਫੀਸਦੀ ਵੋਟਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖੇ ਹਨ।
ਸਪਾਂਸਰਸ਼ਿਪਾਂ
ਫੋਰਡ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਖੇਡ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਾਊਨਟਾਊਨ ਈਵਨਜ਼ਵਿਲੇ, ਇੰਡੀਆਨਾ ਦੇ ਫੋਰਡ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਡਾਊਨਟਾਊਨ ਦੇ ਡੇਟਰੋਈਟ ਵਿੱਚ ਫੋਰਡ ਫੀਲਡ।
ਫੋਰਡ ਵੀ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਯੂਈਐੱਫਏ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਲੀਗ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਪਾਂਸਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਸਕਾਈ ਮੀਡੀਆ ਚੈਨਲ ਦੇ ਕਵਰੇਜ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਪਾਂਸਰ ਵੀ ਹੈ।
ਸਮਿੱਟਰੀ ਗਰੁੱਪ
ਅਮੂਰਤ ਅਲਜਬਰੇ ਅੰਦਰ, ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ (ਤਸਵੀਰ, ਸੰਕੇਤ ਆਦਿ) ਦਾ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਅਧੀਨ ਗਰੁੱਪ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਣਤਰ ਨਾਲ ਚੀਜ਼ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਵਾਲੀ ਸਪੇਸ ਲਈ, ਇਹ ਸਬੰਧਤ ਸਪੇਸ ਦੇ ਆਈਸੋਮੈਟਰੀ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਇੱਕ ਸਬ-ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਰਟੀਕਲ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੂੰ ਯੁਕਿਲਡਨ ਜੀਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ) ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰੇਗਾ, ਪਰ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
“ਚੀਜ਼ਾਂ” ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਅਕਾਰ, ਤਸਵੀਰਾਂ, ਅਤੇ ਨਮੂਨੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵਾਲਪੇਪਰ ਪੈਟਰਨ। ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਤਸਵੀਰ ਜਾਂ ਨਮੂਨੇ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਣਾ ਕੇ ਹੋਰੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਯਾਨਿ ਕਿ, ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸੈੱਟ ਵਿੱਚ ਮੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕੀ ਅਰਥ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਣਾ ਕੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੋਰ ਸ਼ੁੱਧ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭੌਤਿਕੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਸਮਰੂਪਤਾ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਭੌਤਿਕੀ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਪੇਸ ਦੀਆਂ ਆਇਸੋਮੀਟਰੀਆਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ ਇਸ ਅੰਦਰ ਵਸਤੂਆਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਐਕਸ਼ਨ ਥੋਪਦਾ ਹੈ।
ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕਦੇ ਪੂਰਾ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਜੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿਸ਼ਾ-ਉਲਟਾਓ ਆਈਸੋਮੀਟਰੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਰਿਫਲੈਕਸ਼ਨਾਂ, ਗਲਾਈਡ ਰਿਫਲੈਕਸ਼ਨਾਂ, ਅਤੇ ਅਧੂਰੀਆਂ ਰੋਟੇਸ਼ਨਾਂ) ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਅਧੀਨ ਅਕਾਰ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦਿਸ਼ਾ-ਉਲਟਾਓ ਆਈਸੋਮੀਟਰੀਆਂ (ਯਾਨਿ ਕਿ, ਬਦਲਾਓ, ਰੋਟੇਸ਼ਨਾਂ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ) ਦਾ ਸਬ-ਗਰੁੱਪ ਜੋ ਅਕਾਰ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਹੀ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਇਸਦੇ ਪੂਰੇ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਤੇ ਸਿਰਫ ਜੇਕਰ ਵਸਤੂ ਚੀਰਲ ਹੋਵੇ (ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਣ ਕੋਈ ਦਿਸ਼ਾ-ਪਲਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਈਸੋਮੀਟਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਅਧੀਨ ਇਹ ਸਥਿਰ ਰਹੇ)।
ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਜਿਸਦੇ ਐਲੀਮੈਂਟ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਸਥਿਰ ਕੀਤਾ ਬਿੰਦੂ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੀਮਤ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਾਸਤੇ ਸੱਚ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਹੱਦਾਂ ਵਾਲੇ ਅਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਸੱਚ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਫਿਕਸ ਕੀਤੇ ਬਿੰਦੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਰਿਜਿਨ ਨੂੰ ਚੁਣ ਕੇ ਔਰਥੋਗਨਲ ਗਰੁੱਪ O(n) ਦੇ ਇੱਕ ਸਬ-ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਗੀ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਫੇਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਔਰਥੋਗਨਲ ਗਰੁੱਪ SO(n) ਦਾ ਇੱਕ ਸਬ-ਗਰੁੱਪ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸਲਈ ਇਸਨੂੰ ਅਕਾਰ ਦਾ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਗਰੁੱਪ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਅਨਿਰੰਤਰ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਪੇਸ ਦੇ ਹਰੇਕ ਬਿੰਦੂ ਵਾਸਤੇ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਆਈਸੋਮੀਟਰੀਆਂ ਅਧੀਨ ਬਿੰਦੂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸੈੱਟ ਇੱਕ ਅਨਿਰੰਤਰ ਸੈੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨਿਰੰਤਰ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ:
ਨਿਰੰਤਰ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਨਚਾਹੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਦੂਰੀਆਂ ਦੇ ਬਦਾਲਾਵਾਂ ਜਾਂ ਮਨਚਾਹੇ ਛੋਟੇ ਐਂਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਰੋਟੇਸ਼ਨਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਗੋਲੇ (ਸਫੀਅਰ) O(3) ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਰੂਪਤਾਵਾਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਮਤੌਰ ਅਜਿਹੇ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਲਾਈ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੁਕਿਲਡਨ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਸਬ-ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧਤਾ ਨਾਲ, ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧਤਾ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਅਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮਰੂਪਤਾ ਕਿਸਮ ਵਾਲੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ, ਯੁਕਿਲਡਨ ਗਰੁੱਪ E(n) (Rn ਦਾ ਆਈਸੋਮੀਟਰੀ ਗਰੁੱਪ) ਦੇ ਕੰਜੂਗੇਟ ਸਬ-ਗਰੁੱਪ ਹੋਣ, ਜਿੱਥੇ ਗਰੁੱਪ G ਦੇ ਦੋ ਸਬ-ਗਰੁੱਪ H1, H2 ਕੰਜੂਗੇਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ g ∈ G ਕਿ H1 = g−1H2g ਹੋਵੇ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ,
ਆਈਸੋਮੀਟਰੀ ਗਰੁੱਪਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਵਕਤ, ਉਹਨਾਂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਬਿੰਦੂਆਂ ਵਾਸਤੇ, ਆਈਸੋਮੀਟਰੀਆਂ ਅਧੀਨ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸੈੱਟ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਤੌਰ ਤੇ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਅਨਿਰੰਤਰ ਆਈਸੋਮੈਟਰੀ ਗਰੁੱਪ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸਮਰੂਪਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਰੇਸ਼ਨਲ ਨੰਬਰ ਦੁਆਰਾ ਟਰਾਂਸਲੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਜਿਵੇਂ 1D ਵਿੱਚ ਉਦਾਹਰਨਾਂ। ਇਸ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਅਕਾਰ (ਡਰਾਇੰਗ ਵਿੱਚ) ਵਾਹਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹੇ ਵਧੀਆ ਵਿਵਰਣ ਤੱਕ ਹੋਮੋਜੀਨੀਅਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੋਮੋਜੀਨੀਅਸ ਹੋਏ ਬਗੈਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦੋ ਅਯਾਮ
ਕੰਜੂਗੇਸੀ ਤੱਕ ਦੋ-ਅਯਾਮੀ ਸਪੇਸਾਂ ਅੰਦਰ ਅਨਿਰੰਤਰ ਬਿੰਦੂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ;
C1 ਟਰੀਵੀਅਲ ਗਰੁੱਪ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ ਪਛਾਣ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਹੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਦੋਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਕਾਰ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਕੋਈ ਸਮਰੂਪਤਾ ਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, F ਅੱਖਰ।
C2 ਅੱਖਰ Z ਦਾ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਹੈ, C3 ਕਿਸੇ ਟ੍ਰਾਈਸਕੇਲੀਔਨ (ਤਿੰਨ-ਟੰਗੇ ਅਕਾਰ) ਦਾ,
C4 ਕਿਸੇ ਸਵਾਸਤਿਕ (ਸਮ-ਬਾਹੂ ਸਮਕੋਣ ਅਕਾਰ), ਅਤੇ C5, C6, ਆਦਿ ਚਾਰ ਦੀ ਵਜਾਏ ਪੰਜ, ਛੇ, ਆਦਿ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਅਕਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਸਵਾਸਤਿਕ ਅਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਹਨ
D1, 2-ਐਲੀਮੈਂਟ ਗਰੁੱਪ ਹੈ ਜੋ ਪਛਾਣ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਰਿਫਲੈਕਸ਼ਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਦੋਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਕਾਰ ਸਿਰਫ ਦੋ-ਤਰਫੀ ਸਮਰੂਪਤਾ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇਕਲੌਤਾ ਧੁਰਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, A ਅੱਖਰ।
D2, ਜੋ ਕਲੇਇਨ ਚਾਰ-ਗਰੁੱਪ ਪ੍ਰਤਿ ਆਇਸੋਮੌਰਫਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗੈਰ-ਸਮਭੁਜ ਸਮ-ਦੋ-ਭੁਜ ਤਿਕੋਣ ਦਾ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਹੈ, ਅਤੇ
D3, D4, ਆਦਿ ਨਿਯਮਿਤ ਪੌਲੀਗਨਾਂ (ਬਹੁਭੁਜਾਂ) ਦੇ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਹਨ।
ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚਲੇ ਅਸਲੀ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਾਸਤੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਡਿਗਰੀਆਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਡੀਹੀਡ੍ਰਲ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਦਰਪਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਜੀਸ਼ਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਡਿਗਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਕਿਸੇ ਫਿਕਸ ਕੀਤੇ ਬਿੰਦੂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਅਯਾਮਾਂ ਅੰਦਰ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਉਹ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਬਿੰਦੂਆਂ ਲਈ, ਆਈਸੋਮੈਟਰੀਆਂ ਅਧੀਨ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸੈੱਟ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਤੌਰ ਤੇ ਬੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਗੈਰ-ਹੱਦਬੰਦੀ ਵਾਲੇ ਅਕਾਰਾਂ ਵਾਸਤੇ, ਅਤਿਰਿਕਤ ਆਈਸੋਮੈਟਰੀ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਲੇਸ਼ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ; ਬੰਦ ਗਰੁੱਪ ਇਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਤਿੰਨ ਅਯਾਮ
ਕੰਜੂਗੇਸੀ ਤੱਕ, ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਬਿੰਦੂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦਾ ਸੈੱਟ 7 ਅਸੀਮਤ ਲੜੀਆਂ, ਅਤੇ 7 ਵੱਖਰੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸਟੈਲੋਗ੍ਰਾਫੀ (ਕ੍ਰਿਸਟਲ-ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ) ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਲੈੱਟਿਸ ਦੀਆਂ ਅਨਿਰੰਤਰ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸਮਰੂਪਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਬਿੰਦੂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸੀਮਤ ਫੈਮਲੀਆਂ ਦੀ ਇਹ ਕ੍ਰਿਸਟੈਲੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਪਾਬੰਧੀ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 32 ਕ੍ਰਿਸਟੈਲੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਬਿੰਦੂ ਗਰੁੱਪਾਂ (7 ਅਸੀਮਤ ਲੜੀਆਂ ਤੋਂ 27, ਅਤੇ ਬਾਕੀ 7ਆਂ ਤੋਂ 5) ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਫਿਕਸ ਬੁੰਦੂ ਵਾਲੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਸਿਰਫ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਤਾਂ ਹੀ ਧੁਰੇ ਪ੍ਰਤਿ ਸਲਿੰਡ੍ਰੀਕਲ ਸਮਰੂਪਤਾ ਰੱਖਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੇਕਰ
ਅਤੇ A_z
ਇਹ ਸਮਰੂਪਤਾ ਰੱਖਣ, ਯਾਨਿ ਕਿ, ਇਹ φ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਹੋਣ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਿਫਲੈਕਸ਼ਨਲ ਸਮਰੂਪਤਾ ਸਿਰਫ ਤੇ ਸਿਰਫ ਤਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੇਕਰ
A_\phi = 0
ਹੋਵੇ।
ਸਫੈਰੀਕਲ (ਗੋਲ) ਸਮਰੂਪਤਾ ਵਾਸਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਵਖਰੇਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਰਿਫਲੈਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਤਹਿਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ
ਲੰਬੇ ਚੌੜੇ ਸੰਦਰਭਾਂ ਅੰਦਰ, ਇੱਕ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਗਰੁੱਪ ਜਾਂ ਆਟੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਗਰੁੱਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸ ਕਿਸ ਦੀ ਗਣਿਤਿਕ ਬਣਤਰ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਕੱਢਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਮੈਪਿੰਗ (ਨਕਾਸ਼ੀ) ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਸਮਰੂਪਤਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਣਾਉਣਾ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਇਵੇਰੀਅੰਟ (ਸਥਿਰ) ਤੋਂ ਸਾਡਾ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ, ਜਿਸ ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਇਹ ਏਰਲਾਂਜਨ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਪਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਸੀਮਤ ਰੇਖਾਗਣਿਤਾਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਮਾਡਲਾਂ ਦੇ ਆਟੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਗਰੁੱਪ ਆਮ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਮਰੂਪਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣ। ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਬਿੰਦੂ-ਸੈਟਾਂ ਦੀਆਂ ਫੈਮਲੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਕੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਬਿੰਦੂ-ਸੈੱਟਾਂ (ਜਾਂ ਵਸਤੂਆਂ) ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਕੇ।
ਉੱਪਰ ਵਾਂਗ, ਸਪੇਸ ਦੀਆਂ ਆਟੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਇਸ ਅੰਦਰ ਵਸਤੂਆਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਐਕਸ਼ਨ ਥੋਪਦੇ ਹਨ।
ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਸਪੇਸ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਅਕਾਰ ਦੇ ਵਾਸਤੇ, ਅੱਗੇ ਲਿਖੇ ਸਮਾਨਤਾ ਸਬੰਧ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ: ਸਪੇਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਆਟੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮਾਂ ਸਿਰਫ ਤੇ ਸਿਰਫ ਤਾਂ ਹੀ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੇਕਰ ਅਕਾਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਤਸਵੀਰਾਂ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਹੋਣ (ਇੱਥੇ “ਇੱਕ ਸਮਾਨ” ਦਾ ਅਰਥ “ਟਰਾਂਸਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਤੱਕ ਹੀ ਇੱਕ ਸਮਾਨ” ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸਦਾ ਅਰਥ “ਬਿਲਕੁਲ ਇੱਕ ਸਮਾਨ” ਹੈ)। ਤਾਂ ਫੇਰ ਪਛਾਣ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਕਾਰ ਦਾ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਸਮਾਨਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਆਇਸੋਮੌਰਫਿਕ ਵਰਜ਼ਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਮਾਨਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਹਰੇਕ ਜੋੜੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਬਾਇਜੈਕਸ਼ਨ (ਦੋਭਾਜਨ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਪਹਿਲੀ ਸਮਾਨਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਦਾ ਉਲਟ, ਦੂਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰੀ ਸਪੇਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸੀਮਤ ਆਟੋਮੌਰਫਿਜ਼ਮ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਇਸਦਾ ਦਰਜਾ, ਅਕਾਰ ਦੇ ਆਇਸੋਮੌਰਫਿਕ ਵਰਜ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕੀਤਾ, ਅਕਾਰ ਦੇ ਸਮਰੂਪਤਾ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਨਾਂ:
ਲਗਰਾਂਜੀਅਨ ਦੀ ਥਿਊਰਮ (ਗਰੁੱਪ ਥਿਊਰੀ) ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਬੂਤ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਧਨਵੰਤੀ ਰਾਮਾ ਰਾਓ
thumb|ਤੀਜੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਨਫਰੰਸ, [[ਮੁੰਬਈ|ਬੰਬਈ, 1952 ਦੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਪਰਿਵਾਰ ਯੋਜਨਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਅਵਾਬਾਈ ਵਾਡੀਆ (ਪੜ੍ਹਨ ਸੁਨੇਹਾ), ਸਰਵੇਪੱਲੀ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ, ਧਨਵੰਤੀ ਰਾਮ ਰਾਓ, ਮਾਰਗਰੇਟ ਸਾਂਗਰ]]
ਧਨਵੰਤੀ, ਲੇਡੀ ਰਾਮ ਰਾਓ (1893–1987),  ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਯੋਜਨਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਸਰ ਬੇਨੇਗਲ ਰਾਮ ਰਾਉ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੰਤਾ ਰਾਮ ਰਾਓ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਸਨ।
ਜੀਵਨੀ
ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਲੱਖਣ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ ਸਰ ਬੇਨੇਗਲ ਰਾਮ ਰਾਓ ਜੋ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਪੁਰ ਸਰਸਵਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਦਰਜੇ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਧਨਵੰਤੀ ਨੇ ਬਤੌਰ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਇਆ। ਮਾਰਗਰੇਟ ਸਾਂਗਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼, ਉਸ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪਲੈਨਡ ਪੇਰੈਂਟਹੁੱਡ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।  1959 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਿਮਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਲੇਖ "ਐਨ ਇਨਹੈਰੀਟੈਂਸ" ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1893 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1987 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕ
ਨੈਟਗ੍ਰਿਡ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਗ੍ਰੀਡ ਜਾਂ ਨੈਟਗ੍ਰੀਡ ਇਕ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟੇਡ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਮਾਸਟਰ ਡਾਟਾਬੇਸ ਸਟ੍ਰਕਚਰ ਹੈ ਜੋ ਅੱਤਵਾਦ ਨੂੰ ਰੋਕਨ ਦੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਧੀਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ  ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਡੇਟਾਬੇਸ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 21 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਵਿਆਪਕ ਪੈਟਰਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ 24 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨੈਟਗ੍ਰੀਡ 2008 ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ। ਜੁਲਾਈ 2016 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਪਟਨਾਇਕ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਗ੍ਰੀਡ (ਨੈਟਗ੍ਰੀਡ) ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਸੀ.ਈ.ਓ.) ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।  ਪਟਨਾਇਕ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ 31 ਦਸੰਬਰ 2018 ਤੱਕ ਯੋਗ ਸੀ. 2019 ਤਕ, ਨੈਟਗ੍ਰੀਡ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ (ਆਈ.ਪੀ.ਐਸ.) ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਗੁਪਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ 5 ਫਰਵਰੀ 2020 ਤੇ ਵਿਚ ਐਲਾਨ ਸੰਸਦ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੀ ਲੋੜ ਸਰੀਰਕ ਆਧਾਰਭੂਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਢਿੱਲਮਠ ਮਾਰਚ 2020 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ। ਪੂਰਾ ਮਾਸਟਰ ਡਾਟਾਬੇਸ 31 ਦਸੰਬਰ 2020 ਤੱਕ ਸਿੱਧਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।  ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਕੇਸ-ਟੂ-ਕੇਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸਿਰਫ 10 ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਹੈ।  ਜਿਸ ਵੀਚ ਲਗਭਗ 70 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਹੈ।
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2020)">ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ  ]
ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਕਾਰਨ
ਮੁੰਬਈ ਤੇ 26/11 ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੁਫੀਆ ਇਕੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿਚ ਕਈ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ। ਨੈਟਗ੍ਰੀਡ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੁਫੀਆ ਤੰਤਰ ਦੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਪੀ ਚਿਦੰਬਰਮ ਵਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਏਜੰਸੀ (ਐਨ.ਆਈ.ਏ.) ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਊਂਟਰ ਟੈਰੋਰਿਜ਼ਮ ਸੈਂਟਰ (ਐਨ.ਸੀ.ਟੀ.ਸੀ.) ਦੋ ਸੰਗਠਨਾਂ ਹਨ ਜੋ 2008 ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਮੁੰਬਈ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ (ਐਲ. ਟੀ. ) ਦਾ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਡੇਵਿਡ ਕੋਲਮੈਨ ਹੈਡਲੀ ਦਵਾਰ ਭਾਰਤ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 26/11 ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਂ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਰਸਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਪਰਤਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਭਾਰਤੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੱਕ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਸਾਧਾਰਣ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਨੈਟਗ੍ਰਾਈਡ ਵਰਗਾ ਸਿਸਟਮ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਹੈਡਲੀ ਨੂੰ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੜ ਲਿਆਜਾਣਾ ਸੀ।
ਏਲਨ ਡੀਜੇਨਰਸ
ਏਲਨ ਲੀ ਡੀਜੇਨਰਸ ( ਜਨਮ 26 ਜਨਵਰੀ, 1958) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਮੇਡੀਅਨ, ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਮੇਜ਼ਬਾਨ, ਅਦਾਕਾਰਾ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1994 ਤੋਂ 1998 ਤੱਕ ਸਿਟਕਾਮ ਏਲਨ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2003 ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿੰਡੀਕੇਟਿਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਟਾਕ ਸ਼ੋਅ, ਦ ਏਲਨ ਡੀਜੇਨਰਸ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।
ਉਸਦਾ ਸਟੈਂਡ-ਅੱਪ ਕਰੀਅਰ 1980ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੌਨੀ ਕਾਰਸਨ ਸਟਾਰਰਿੰਗ ਟੂਨਾਈਟ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ 1986 ਦੀ ਦਿੱਖ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਡੀਜੇਨਰਸ ਨੇ ਮਿਸਟਰ ਰਾਂਗ (1996), ਈਡੀਟੀਵੀ (1999) ਅਤੇ ਦ ਲਵ ਲੈਟਰ (1999) ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਨੀ / ਪਿਕਸਰ ਐਨੀਮੇਟਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਫਾਈਡਿੰਗ ਨੇਮੋ (2003) ਅਤੇ ਫਾਈਡਿੰਗ ਡੋਰੀ (2016) ਵਿੱਚ ਡੌਰੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਨੇਮੋ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਸੈਟਰਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਸੈਟਰਨ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। 2010 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕਨ ਆਈਡਲ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਸਨੇ ਦੋ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਿਟਕਾਮ ਏਲਨ 1994 ਤੋਂ 1998 ਅਤੇ ਦ ਏਲਨ ਸ਼ੋਅ 2001 ਤੋਂ 2002 ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। 1997 ਵਿੱਚ ਏਲਨ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਓਪਰਾ ਵਿਨਫਰੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੈਸਬੀਅਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਏਲਨ ਮੋਰਗਨ, ਵਿਨਫਰੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਏ ਗਏ ਇੱਕ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਲਈ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਲੜੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। 2008 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਪੋਰਟੀਆ ਡੀ ਰੌਸੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਡੀਜੇਨਰਸ ਨੇ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡਸ, ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਮਟਾਈਮ ਐਮੀਜ਼ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕੰਪਨੀ, ਇਲੈਵਨਇਲੈਵਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ, ਏ ਵੇਰੀ ਗੁੱਡ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਬ੍ਰਾਂਡ, ਈਡੀ ਏਲਨ ਡੀਜੇਨਰਸ ਵੀ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੱਪੜੇ, ਸਹਾਇਕ ਉਪਕਰਣ, ਘਰ, ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਯਤਨਾਂ ਲਈ 30 ਐਮੀਜ਼, 20 ਪੀਪਲਜ਼ ਚੁਆਇਸ ਅਵਾਰਡ (ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ) ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। 2016 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੈਡਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ ਡੀਜੇਨਰਸ ਨੂੰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬਜ਼ ਵਿਖੇ ਕੈਰਲ ਬਰਨੇਟ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਇਸਦੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਨਾਮ ਕੈਰੋਲ ਬਰਨੇਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਬਣ ਗਈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਡੀਜੇਨਰਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮੇਟੈਰੀ, ਲੁਈਸਿਆਨਾ ਵਿੱਚ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਜੇਨ (ਜਨਮ 1930), ਇੱਕ ਸਪੀਚ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਅਤੇ ਇਲੀਅਟ ਏਵਰੇਟ ਡੀਜੇਨਰਸ(1925–2018) ਇੱਕ ਬੀਮਾ ਏਜੰਟ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਵੈਂਸ, ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਫ੍ਰੈਂਚ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਮੂਲ ਦੀ ਏਲਨ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ 1973 ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋਣ ਲਈ ਫਾਇਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਏਲਨ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ ਰਾਏ ਗ੍ਰੂਸੇਨਡੋਰਫ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਬੈਟੀ ਜੇਨ ਅਤੇ ਏਲਨ ਨਿਊ ਓਰਲੀਨਜ਼ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਅਟਲਾਂਟਾ, ਟੈਕਸਾਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੂਸੇਨਡੋਰਫ ਨਾਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਵੈਨਸ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਹਾ।
ਜਦੋਂ ਉਹ 15 ਜਾਂ 16 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਤਰੇਏ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕੀਤੀ। ਡੀਜੇਨਰਸ ਨੇ ਮੇਟੈਰੀ ਦੇ ਗ੍ਰੇਸ ਕਿੰਗ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਈ 1976 ਵਿੱਚ ਅਟਲਾਂਟਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਨਿਊ ਓਰਲੀਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਨਿਊ ਓਰਲੀਨਜ਼ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸੰਚਾਰ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਸਮੈਸਟਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ, ਲੌਰਾ ਗਿਲਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲਾਅ ਫਰਮ ਵਿੱਚ ਕਲਰਕ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਪੇਂਟਰ, ਇੱਕ ਹੋਸਟੇਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਾਰਟੈਂਡਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਮੇਡੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਟੈਂਡ-ਅੱਪ ਕਾਮੇਡੀ
ਡੀਜੇਨਰਸ ਨੇ ਛੋਟੇ ਕਲੱਬਾਂ ਅਤੇ ਕੌਫੀ ਹਾਊਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੈਂਡ-ਅੱਪ ਕਾਮੇਡੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1981 ਤੱਕ ਉਹ ਨਿਊ ਓਰਲੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਲਾਈਡਜ਼ ਕਾਮੇਡੀ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਸੀ. ਸੀ। ਡੀਜੇਨਰਸ ਨੇ ਵੁਡੀ ਐਲਨ ਅਤੇ ਸਟੀਵ ਮਾਰਟਿਨ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੌਰਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1984 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਟਾਈਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸਟੈਂਡ-ਅਪ ਕਾਮੇਡੀ ਕਰਨ ਤੋਂ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੀਜੇਨਰਸ 2018 ਦੇ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਸਟੈਂਡ-ਅੱਪ ਸਪੈਸ਼ਲ, ਰਿਲੇਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਡੀਜੇਨਰਸ ਨੇ ਲੂਸੀਲ ਬਾਲ, ਕੈਰਲ ਬਰਨੇਟ ਅਤੇ ਬੌਬ ਨਿਊਹਾਰਟ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਾਮੇਡੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮ ਕਰੀਅਰ
1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਏਲਨ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕੋਨਹੈੱਡਸ ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਡੀਜੇਨਰਸ ਨੇ 'ਏਲਨ'ਜ ਐਨਰਜੀ ਐਡਵੈਂਚਰ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਵਰਲਡ ਦੇ ਐਪਕੋਟ ਵਿਖੇ ਊਰਜਾ ਆਕਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਪਵੇਲੀਅਨ ਦੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਬਿਲ ਨਾਈ, ਐਲੇਕਸ ਟ੍ਰੇਬੇਕ, ਮਾਈਕਲ ਰਿਚਰਡਸ ਅਤੇ ਜੈਮੀ ਲੀ ਕਰਟਿਸ ਵੀ ਸਨ। ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਡੀਜੇਨਰਸ ਦੇ ਸੌਂ ਜਾਣ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਊਰਜਾ-ਥੀਮ ਵਾਲੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ!, ਜੋ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਖੇਡਣਾ, ਕਰਟਿਸ ਅਤੇ ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਗਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਡੀਜੇਨਰਸ ਨੇ ਨਈ ਨਾਲ ਊਰਜਾ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਅਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੀ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਰਾਈਡ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 15 ਸਤੰਬਰ, 1996 ਨੂੰ ਏਲਨ'ਜ਼ ਐਨਰਜੀ ਕ੍ਰਾਈਸਿਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਏਲਨ'ਜ਼ ਐਨਰਜੀ ਐਡਵੈਂਚਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਈਡ 13 ਅਗਸਤ, 2017 ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਲਾ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958
ਮੋਹਾਂ
ਮੋਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਅਫ਼ੀਨਿਟੀ
ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਅਫ਼ੀਨਿਟੀ ਉਸ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨਿਉਟ੍ਰਲ ਐਟਮ ਜਾਂ ਅਣੂ (ਗੈਸ ਸਟੇਟ) ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਜੋੜਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਛੱਡੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਚਾਰਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸੋਲਿਡ ਸਟੇਟ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਤ੍ਹਾ ਲਈਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਅਫ਼ੀਨਿਟੀ ਕੁਝ ਵੱਖਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਹੇਠਾਂ ਵੇਖੋ)।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਬਰਫ਼ਾਨੀ ਰੋੜ੍ਹ
ਬਰਫ਼ਾਨੀ ਰੋੜ੍ਹ (ਜਿਹਨੂੰ ਬਰਫ਼ਾਨੀ ਹੜ੍ਹ ਜਾਂ ਬਰਫ਼ ਦੀਆਂ ਢਿੱਗਾਂ ਡਿੱਗਣੀਆਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਕਿਸੇ ਢਲਾਣ ਤੋਂ ਬਰਫ਼ ਦਾ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਖਿਸਕਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਢੇਰ ਉੱਤੇ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ੋਰ ਪੈਣ ਨਾਲ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਤਹਿਆਂ ਦੇ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੌੜੇ ਹੋ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਹ ਰੋੜ੍ਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਇਹਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਧਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋਰ ਬਰਫ਼ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਰਲ਼ਨ ਨਾਲ਼ ਭਾਰ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਪੱਖੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਸਮੀ ਜੋਖੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਫ਼
ਚੱਕ ਅਟਾਰੀ ਸਦਰਵਾਲਾ
ਚੱਕ ਅਟਾਰੀ ਸਦਰਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੁਕਤਸਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬੇਲੂਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਾਚਰ ਸੁੰਦਰਰਾਜਾ ਆਇੰਗਰ
ਬੇਲੂਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਾਚਰ ਸੁੰਦਰਰਾਜਾ ਆਇੰਗਰ (14 ਦਸੰਬਰ 1918 – 20 ਅਗਸਤ 2014), ਜਾਂ '''ਬੀ.ਕੇ.ਐੱਸ. ਆਇੰਗਰ''', ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੋਗਾ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਯੋਗਾ ਸਟਾਈਲ "ਆਇੰਗਰ ਯੋਗਾ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਯੋਗਾ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਸੰਬੰਧੀ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ; ਯੋਗਾ ਉੱਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਉੱਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਪਤੰਜਲੀ ਦੇ ਯੋਗਸੂਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉੱਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ। ਇਹ ਤਿਰੂਮਲਾਈ ਕਰਿਸ਼ਨਾਮਾਚਾਰੀਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਯੋਗਾ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਤਾ
ਕਬੀਤਾ (ਅਭਿਨੇਤਰੀ)
ਕਬੀਤਾ ( c. 1952 – 8 ਜੂਨ 2012) ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਧਨੀਏ ਮੇਏ, ਮੋਲੂਆ, ਕੰਚਨਮਾਲਾ ਅਤੇ ਕੂਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕਰੀਅਰ
ਕਬੀਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 1952 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1971 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1967 ਵਿੱਚ ਕੰਚਨਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਨੀਲ ਆਕਾਸ਼ਰ ਨਿਚ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕਬੋਰੀ ਸਰਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਧੰਨੀ ਮੇਏ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਫਿਲਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">] 1975 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਾਲੀਵੁੱਡ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਤਲਾਕ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 8 ਜੂਨ 2012 ਨੂੰ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦਲ
ਰੇਖਾ ਗੌਡਬੋਲੇ
ਰੇਖਾ ਗੌਡਬੋਲੇ ਇਕ ਸਾਬਕਾ ਇਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਇਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡੇ। ਉਸ ਨੇ 26 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 78 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਿਵਿਆਨ ਡੀਸੇਨਾ
}}
ਵਿਵਿਅਨ ਡੇਸੇਨਾ (ਜਨਮ 28 ਜੂਨ 1988) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਪਿਆਰ ਕੀ ਯੇ ਏਕ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਭੈ ਰਾਏਚੰਦ ਅਤੇ ਮਧੂਬਾਲਾ-ੲੇਕ ਇਸ਼ਕ ਏਕ ਜਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਭ ਕੁੰਦਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਵਿਊਅਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਦੋ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ- ਅਸਤਿਤਵ ਕੇ ਅਹਸਾਸ ਕੀ ਵਿੱਚ ਹਰਮਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਹਿੰਦੂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਮੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਮਸੀਹੀ ਹੈ। ਵਿਵਿਆਨ, ਪਿਆਰ ਕੀ ਯੇ ਏਕ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਸੈੱਟ 'ਤੇ ਵਾਹਬੀਜ ਦੋਰਾਬਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਜਨਵਰੀ 7, 2013 ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਪਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 2016 ਵਿੱਚ ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੇ ਤਲਾਕ ਲੈ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਮਕਾਲੀ ਸੂਚੀ
ਸਮਕਾਲੀ ਸੂਚੀ ਜਾਂ ਤੀਜੀ ਸੂਚੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਅਨਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ 52 ਮਸਲੇ ਹਨ। ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਵਿਧਾਨਕ ਭਾਗ ਤਿੰਨ ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ- ਸੰਘ ਸੂਚੀ, ਰਾਜ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸੂਚੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ
ਮਠਿਆਈ
thumb|ਸੇਬ ਪਾਈ thumb|ਬੇਕ ਕੀਤਾ ਕਸਟਰਡ ਮਠਿਆਈ ਇੱਕ ਕਨਫੈਕ੍ਸ਼ਨਰੀ ਦਾ ਕੋਰਸ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਭੋਜਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਖਾਣਾ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਪੇਅ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿੱਠੀ ਵਾਈਨ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੌਫੀ, ਪਨੀਰ, ਗਿਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਆਦੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਖਾਣਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਤੇ ਮਿਠਆਈ ਖਾਣ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰੰਪਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ "ਮਠਿਆਈ" ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਮੂਨਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੇਕ, ਟਾਰਟਸ, ਕੁਕੀਜ਼, ਬਿਸਕੁਟ, ਜੈਲੇਟਿਨ, ਪੇਸਟਰੀਆਂ, ਆਈਸ ਕਰੀਮ, ਪਾਈ, ਪੁਡਿੰਗਜ਼, ਕਸਟਰਡ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸੂਪ ਆਦਿ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਠਆਈ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ' ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮਠਿਆਈ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਮਕੀਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠਾ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸਾਧਨ
"ਮਠਿਆਈ" ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮੂਲ ਅਰਥ ਫਰੈਂਚ ਸ਼ਬਦ ਦਸੇਰਵਿਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਮੇਜ਼ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ." ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਯੋਗ 1600 ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਵੌਗਨ ਦੇ ਸਿਹਤ ਸਿੱਖਿਆ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਨੈਚਰਲ ਐਂਡ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਿਆਲ ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨਜ਼ ਫਾਰ ਹੈਲਥ  ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਉਸ ਦੇ ਏ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ ਡੈਜ਼ਰਟ (2013) ਵਿੱਚ, ਮਾਈਕਲ ਕ੍ਰੋਂਡਲ ਇਹ ਤੱਥ  ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਠਿਆਈ ਨੂੰ ਮੇਜ਼ ਤੋਂ ਹੋਰ ਬਰਤਨ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ.
ਵਰਤੋਂ
ਅਮਰੀਕਾ, ਕਨਾਡਾ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ "ਡਿਜ਼ਰਟ" ਸ਼ਬਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਯੁਨਾਈਟੇਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ "ਪੁਡਿੰਗ" ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਮਠਿਆਈ" ਜਾਂ "ਆਫ਼ਟਰਸ" ਜਹੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪੋਸ਼ਣ
ਮਿਠਆਈ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਸ਼ੱਕਰ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਦੀ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਦੂਜੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਕੈਲੀਰੀ ਗਿਣਤੀ. ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੰਡ ਜਾਂ ਚਰਬੀ ਵਾਲੀ ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਂ ਪਕਾਇਆ ਹੋਏ ਫਲ ਇੱਕ ਅਪਵਾਦ ਹੈ।
ਕਲਿਪਰ ਚਿਪ
ਕਲੀਪਰ ਚਿੱਪ ਇਕ ਚਿਪਸੈੱਟ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿਕਿਓਰਟੀ ਏਜੰਸੀ (ਐਨ.ਐਸ.ਏ) ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਇਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਡਿਵਾਈਸ ਵਜੋਂ "ਵੌਇਸ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਮੈਸੇਜ" ਨੂੰ ਬਿਲਟ-ਇਨ ਬੈਕਡੋਰ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ "ਸੰਘੀ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਟਰਸਪਟੇਡ ਵੌਇਸ ਅਤੇ  ਡੇਟਾ ਟਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਡਿਕੋਡ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇ "।   ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਲਈ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੀ।  1993 ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ 1996 ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। thumb|MYK-78 "ਕਲੀਪਰ ਚਿੱਪ"
ਕੁੰਜੀ ਏਸਕਰੋ
ਕਲਿਪਰ ਚਿੱਪ ਇੱਕ ਡਾਟਾ ਇਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਐਲਗੋਰਿਥਮ ਸਕੀਪਜੈਕ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਡੈਫੀ ਹੈਲਮੈਨ ਕੀ ਐਸਚੰਜ ਐਲਗੋਰਿਥਮ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕੀਸ ਨੂੰ ਪੀਅਰਸ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਲਾਇ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਸਕੀਪਜੈਕ ਦੀ ਖੋਜ  ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ; ਇਸ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੈਕਰੇਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਏਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਰਿਸਰਚ ਕਮਿਯੂਨਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਸੀ।  ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇੱਕ 80-ਬਿੱਟ ਕੁੰਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਐਲਗੋਰਿਦਮਸੀਮੀਟ੍ਰਿਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਡੀ.ਈ.ਐਸ. ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ। ਸਕੀਪਜੈਕ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਨੂੰ ਐਨ ਐਸ ਏ ਦੁਆਰਾ 24 ਜੂਨ 1998 ਨੂੰ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਚਿੱਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ $ 16 (ਅਨ-ਪਰੋਗ੍ਰਾਮਡ ) ਜਾਂ $ 26 (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਡ)ਤਕ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸਦਾ ਤਰਕ ਮਾਈਕੋਟ੍ਰੌਨਕਸ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਵੀਐਲਐਸਆਈ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਇੰਕ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ (ਇਸ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਚਿੱਤਰ ਉੱਤੇ ਵੀ.ਐਲ.ਐਸ.ਆਈ.  ਲੋਗੋ ਵੇਖੋ)।
ਕੀ ਏਸਕਰੋ ਹੀ ਇਹਦਾ ਮੁਖ ਸੰਕਲਪ ਸੀ। ਫੈਕਟਰੀ ਵਿਚ, ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਟੈਲੀਫੋਨ ਜਾਂ ਇਕ ਹੋਰ ਡਿਵਾਈਸ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਲੀਪਰ ਚਿੱਪ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਕ੍ਰਿਪੋਟੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਕੁੰਜੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਏਗੀ, ਜੋ ਕਿ ਫਿਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਏਸਕਰੋ ਵਿਚ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ।  ਜੇ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ "ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ", ਤਾਂ ਕੁੰਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜੋ ਉਸ ਖਾਸ ਟੈਲੀਫੋਨ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਰਿਤ ਸਾਰੇ ਡਾਟੇ ਨੂੰ ਡੀਕ੍ਰਿਪਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।  ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਫਰੰਟੀਅਰ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ "ਕੀ ਸੁਰੈਂਡਰ" ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਓਹਨਾ ਕਹਨਿ ਅਨੁਸਾਰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ
ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ
ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਿਰਜੀ ਗਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਵਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਫਰਡੀਨੰਦ ਡੀ. ਸੋਸਿਊਰ (Ferdinand De Saussure) ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇਸ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਬਾਨੀ ਹਨ। ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯਥਾਰਥ ਬੋਧ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਯਥਾਰਥ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਡੀ ਚੇਤਨਤਾ ਅਤੇ ਬੋਧ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਕਿਵੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਿਹੜੇ ਅਧਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਥ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਿਵੇ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦਾ ਕੇਦਂਰੀ ਸੰਕਲਪ 'ਸੰਰਚਨਾ' ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਇਸ ਪਹੁੰਚ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਢੰਗ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਕੇ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਚੌਖਟਾ ਸਿਰਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। Structure ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮੂਲ ਧਾਤੂ '"The way something is constructed the relations which hold among the elements of a given whole" ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ। 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਕਾਲ ਨਾ ਕੇਵਲ ਭਾਰਤੀ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਾਲਾ ਕਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦਾ ਮੁੱਢ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੋਸਿਊਰ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬੱਝਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਰੂਪਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਲੱਭਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਅਤੇ ਚੈਕੋਸਲਵਾਕੀਆ ਦੇ ਪਰਾਗ ਭਾਸ਼ਾ ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਸੋਸਿਊਰ ਅਤੇ ਪੂਰਵੀ ਯੋਰਪ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਪਿਤਾ ਪੋਲੈਂਡ ਦਾ "ਕਜ਼ਾਨ ਸਕੂਲ ਔਫ ਲਿੰਗਇਸਟਿਕਸ" ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਬੋਦੂਆਂ ਦ ਕੋਰਤਨੀ ਸੀ। ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸੱਠਵਿਆਂ ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦੇ ਸਿਖਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ, ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਦਰਸ਼ਨ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਮਾਰਕਸਵਾਦ- ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਘੋਖ ਬਿੰਦੂ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿਧੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਚੇਤਨਾ ਇਹੋ ਸਿਖਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਧੀ ਸਰਬਸੰਪੰਨ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵਾਪਰ ਰਹੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਵੱਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ: ਇੱਕ ਅੰਤਰ - ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿਧੀ
ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨ ਮਾਡਲ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ,ਜੇਹੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੂਸਰੇ ਗਿਆਨ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋਈ ਤੇ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਮਾਡਲ ਦੀ ਇਹ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਵਿਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ, ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਲਾਵਾਂ, ਦਰਸ਼ਨ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਚੇਚ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਰੰਚਨਾਵਾਦ ਦੀ ਅੰਤਰ- ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿਭਿੰਨ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਅਸੂਲਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ; ਸਰੰਚਨਾਵਾਦ ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਿਖੰਡਣੀਕਰਣ/ਖਾਨਾ ਖੰਡ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਕੋਲਿਤਰੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਕਾਲਕ੍ਰਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਯੁਕਤ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੇ ਇਕਾਲਕੀ ਅਧਿਐਨ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਣੂਵਾਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੇ ਉਲਟ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਵੱਲ, ਅਤੇ ਅਜੋਕੀਆਂ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਬਹਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ, ਇਤਿਹਾਸਵਾਦ, ਪ੍ਰਕਾਰਜਵਾਦ, ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਰੇਕ ਸਿੱਧਾਂਤ ਨਾਲ ਦੋ-ਚਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੋਸਿਊਰ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਅੱਗੋਂ ਕਲਾਦ ਲੇਵੀ ਸਤ੍ਰਾਸ ਨੇ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਮਿੱਥ, ਆਦਿ ਮਨੁੱਖ,ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਾਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਨਵੀਨ ਅਤੇ ਮੌਲਿਕ ਸਿਧਾਂਤਕ ਪਰਿਪੇਖ ਉਸਾਰਿਆ।ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰੰਚਨਾਵਾਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਰੋਮਨ ਜੈਕਬਸਨ ਨੇ ਪ੍ਰਵੀਨਤਾ ਸਹਿਤ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਾਵਿ ਭਾਸ਼ਾ, ਤੁਕਾਂਤ ਅਤੇ ਧੁਨੀ ਦਾ ਕਾਵਿਕ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਅਧਿਐਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰੰਚਨਾਵਾਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਰੋਮਨ ਜੈਕਬਸਨ ਨੇ ਪ੍ਰਵੀਨਤਾ ਸਹਿਤ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਾਵਿ ਭਾਸ਼ਾ, ਤੁਕਾਂਤ ਅਤੇ ਧੁਨੀ ਦਾ ਕਾਵਿਕ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਅਧਿਐਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਨੁਕਤਾ
ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਨੁਕਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਰਖਕੇ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦਾ ਅਧਾਰ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਸਜੀਵ ਇਕਾਈ ਮੰਨਦੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਪੂਰਵ- ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵਿਧੀ ਹੈ ਜੋ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਵਸਤੂਪੂਰਵਕ ਰੱਖ ਕੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਅਧਿਏਤਾ ਦੇ ਅੰਤਰਮੁੱਖੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦਾ ਆਰੰਭ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ-ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਚਿੰਤਨ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਗਣਿਤ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਈ। ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਚਿੰਤਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਸੀਮਿਤ ਅਤੇ ਸੰਕੁਚਿਤ ਰੂਪ ਧਾਰ ਗਿਆ। ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਿੰਤਨ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸਾਂਝ ਵਿੱਚ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੋਮਿਊਰ ਤੇ ਜੈਕਬਸਨ, ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ, ਮਾਨਵਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੈਵੀ ਸਤ੍ਰਾਸ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਚਿਹਨ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਮਾਸ ਅਤੇ ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਤ। ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਕਾਰ ਸੀ: ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਰੂਚੀ ਜਾਂ ਯਥਾਰਥ ਦੀ ਖੋਜ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿਚ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਤੱਥਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਸਤਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਤੱਖਣਮਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਵਿਆਖਿਆਮਈ ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਰੁਚੀ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂਨਿਸ਼ਠਤਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਆਧਾਰ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਸਤਿ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਆਸ਼ੇ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲੀਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਤੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਲ ਰੁਚਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਸ਼ਬਦ-ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ-ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਿਸਟਮ ਦੀਆਂ ਕੈਟੇਗਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਸੰਦ ਪ੍ਰਬਲ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਗਏ।
ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ: ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਮਾਡਲ
ਇਕਾਲਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਰਿਪੇਖ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਸਰੰਚਨਾਵਾਦੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਧਾਰਾ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਸੰਰਚਨਾਵਾਦਾਦ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇਕਾਲਕੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ।ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਅਧਿਐਨ ਉੱਤੇ ਕਿੰਤੂ ਕਰਦਿਆ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਨਵੀਨ ਸਿਸਟਮੀ/ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਸਰੂਪ ਸੋਸਿਊਰ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸੰਕਲਪ, ਸਰੂਪ, ਵਿਕਾਸਮੂਲਕ ਸੰਰਚਨਾ ਦੇ ਬਜਾਏ ਨਵੇਂ ਇਕਾਲਕੀ ਧਰਾਤਲ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਵੇਂ ਸਕੰਲਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਨਿਖੇੜਦਾ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।,
ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦੇ ਕੁਝ ਸੰਕਲਪ
ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਕਲਪ ਸੰਰਚਨਾ (structure) ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਇਸ ਪਹੁੰਚ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਢੰਗ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਸੰਧਰਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਕੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਚੌਖਟਾ ਸਿਰਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। Structure ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮੂਲ ਧਾਤੂ Latin 'Struere' ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ 'to build' ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਹ 'the way something is constructed' ਜਾਂ 'the relations which hold amongst the elements of a given whole' ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਸੰਰਚਨਾ ਦੇ ਲੱਛਣ ਮੰਨੇ ਹਨ -
ਲਾਂਗ ਅਤੇ ਪੈਰੋਲ
ਸੋਸਿਊਰ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਦੋ ਕੇਂਦਰੀ ਅੰਗ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ, ਜਿਸਦੀ ਇਸਦੇ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਵਰਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਚੇਤ ਸਮਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸੋਸਿਊਰ ਨੇ 'ਲਾਂਗ' ਸ਼ਬਦ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਜੁੱਟ 'ਪੈਰੋਲ' ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪ੍ਰਯੋਗ। ਲਾਂਗ ਅਮੂਰਤ ਹੈ, ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸੂਝ ਹੈ। ਪੈਰੋਲ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਹੈ, ਸਥੂਲ ਹੈ, ਜੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਪਾਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 'ਆਪਹੁਦਰੇ' ਸੰਕਲਪ ਵਾਂਗ' ਲੈਂਗ-ਪੈਰੋਲ' ਦੇ ਸੰਕਲਪੀ ਵਿਰੋਧੀ ਜੁੱਟ ਨੂੰ ਵੀ ਰਤਾ ਸੋਸਿਊਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾ ਕੇ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਲੈਂਗ ਨਿਰੰਤਰ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਪਰ ਅਬਦਲ ਸਿਸਟਮ ਨਹੀਂ। 'ਪੈਰੋਲ' ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਉਪਜ ਹੈ ਜੋ ਪਰਿਵਰਤਨ ਮੁਖੀ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹੌਲੇ- ਹੌਲੇ 'ਲਾਂਗ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ। ਲਾਂਗ ਤੇ ਪੈਰੋਲ ਵਿਚਕਾਰ ਦਵੰਦ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਲਾਂਗ ਅੱਜ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਲਾਂਗ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਜਰੂਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਖਾਤਰ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਿਸਟਮ ਸਿਰਜਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਜਣ ਕਾਰਜ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ, ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ, ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੇਖਕ ਬਾਰੇ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ। ਇਸਦੇ ਅਸਲ ਅਰਥ ਕੀ ਹਨ ? ਇਸਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਿਰਜਕ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਜੁੜਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੈਰੋਲ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਹੌਲੇ- ਹੌਲੇ ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਲਾਂਗ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣ ਜਾਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਦ ਹੀ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਰਚਨਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੜਕੇ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਅਜੋਕਾ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਭਾਵੇਂ ਮੂਲ ਰੂਪ ਭਾਸ਼ਕ ਸੰਰਚਨਾ ਦੇ ਨਿਯਮ ਉਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਭਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਯੋਗ, ਅਥਵਾ ਸਾਹਿਤਕ ਜਾਂ ਸਿਰਜਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਲਾਂਗ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੈਰੋਲ ਦੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਹੈ। ਜਨਮ ਸਾਖੀਆਂ ਦੇ ਲਾਂਗ ਅਤੇ ਅਜੋਕੀ ਵਾਰਤਕ ਦੇ ਲਾਂਗ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਹੈ।