cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਜੂਲੀਅਨ ਅਸਾਂਜੇ
ਜੂਲੀਅਨ ਅਸਾਂਜੇ ਖੋਜੀ ਇੰਟਰਨੈਟ ਵੈਬਸਾਈਟ ਵਿਕੀਲੀਕਸ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ ਅਤੇ ਆਸਟੇਰਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਵਾਲਾ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਵਿਕੀਲੀਕਸ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਪਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਲੀਕਸ ਨਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਭੇਦ ਜੱਗ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰੀ 2010 ਵਿੱਚ ਚੈਲਿਸਾ ਮੈਨਿੰਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਅਮਰੀਕਨ ਫ਼ੌਜ ਵੱਲੋਂ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵਧੀਕੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਮਿਲੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 2010 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਪੁਲੀਸ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਤ ਮਿਲ ਗਈ। ਹੁਣ ਉਹ ਕਈ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ‘ਤੇ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਉਸ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਏਕਵਾਡੋਰ ਦੇ ਲੰਡਨ ਸਥਿਤ ਦੂਤਾਵਾਸ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲਈ ਹੋਈ ਸੀ।11 ਅਪਰੈਲ 2019 ਨੂੰ ਇਕੁਆਡੋਰ ਦੀ ਅੰਬੈਸੀ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸਾਲ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਬਅਦ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਯਾਰਡ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਦੱਖਣ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁਲਕ ਵੱਲੋਂ ਹੱਥ ਪਿਛਾਂਹ ਖਿੱਚਣ ਨਾਲ ਅਸਾਂਜ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਲਈ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੰਮ
ਅਸਾਂਜ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੁੱਖ ਇਹ ਹਨ: ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜ ਵੱਲੋਂ ਗੁਆਟਾਨੈਮੋ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਨੇਵੀ ਦੇ ਅੱਡੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤੇ ਇਰਾਕੀ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵਹਾਰ; ਇਸੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ 150 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਏ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਕੈਦ ਰੱਖਣਾ; ਬਗਦਾਦ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਨ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਦੁਆਰਾ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਰਕੇ ਰਾਇਟਰ ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਦੋ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਹਮਦਰਦ ਅਖਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ‘ਖੋਜਾਂ’ ਰਾਹੀਂ ਚਿੱਕੜ ਸੁਟਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤਰ ਵਿਆਹ
ਅੰਤਰ ਵਿਆਹਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਜਾਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪੈਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦਾ ਇੱਕ ਬੰਧਨ ਖੇਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਮੀ ਜਾ ਓਰਤ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੂਹ ਅਧੀਨ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਮੂਹ ਦੀ ਏਕਤਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸੰਪੱਤੀ ਸੁੱਰਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਾਤੀਵਾਦ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਸੀਪਰਸ ਮਹਾਨ
ਸੀਪਰਸ ਮਹਾਨ ਜਿਸਨੂੰ ਸੀਪਰਸ ਦੂਜਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫ਼ਾਰਸ ਦਾ ਇੱਕ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਹਖਾਮਸ਼ੀ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਨੀਹ ਰੱਖੀ।
ਸਧਨੌਲੀ
ਸਧਨੌਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਤਿਗੁਰੂ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਨਾਮਧਾਰੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ (20 ਨਵੰਬਰ 1920-14 ਦਸੰਬਰ 2012) ਦਾ ਜਨਮ ਸ੍ਰੀ ਭੈਣੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।
ਸੰਗੀਤ ਉਪਾਸਕ
ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਪਾਸਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਭੈਣੀ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮੇਲਨ ਕਰਵਾਏ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭੈਣੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤੰਤੀ ਸਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ।25 ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਦੁਆਰਾ ਟੈਗੋਰ ਰਤਨ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਖੇਡਾਂ
ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਮਧਾਰੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਛਾਣ ਦਿਵਾਈ ਅਤੇ ਭੈਣੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਨਾਮਧਾਰੀ ਖੇਡ ਅਕਾਡਮੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਹਾਕੀ ਐਸਟਰੋਟਰਫ਼, ਆਊਟਡੋਰ ਤੇ ਇੰਨਡੋਰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵੀ ਬਣਵਾਏ।
ਕਰਮਗੜ੍ਹ ਸ਼ਤਰਾਂ
ਕਰਮਗੜ੍ਹ ਸਤਰਾਂ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਕਰਮਗਡ਼੍ਹ ਸਤਰਾਂ ਬਠਿੰਡਾ-ਮਲੋਟ ਰੋਡ ’ਤੇ ਘੁੱਗ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2700 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।
ਸਤਿਗੁਰੂ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਰਾਹੀਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰ ਕੇ, ਦੇਸ਼ਾਂ-ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮਧਾਰੀ ਸੀਡ ਅਤੇ ਨਾਮਧਾਰੀ ਸੀਡ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਫ਼ਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਬਰਾਮਦ ਕਰਵਾਈ।
ਕਰਮਗੜ੍ਹ ਸ਼ਤਰਾਂ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਪਿੰਡ ਬਾਬਾ ਪਹਾਡ਼ਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਔਲਾਦ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ’ਤੇ ਬਣੇ ਬੁਰਜਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ।
ਸਤਿਗੁਰੂ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਸਮੂਹਿਕ ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ
ਨਾਮਧਾਰੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਸੰਨ 1863 ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਖੋਟੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸਵਾ ਰੁਪਈਏ ਨਾਲ ਸਮੂਹਿਕ ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ ਦੀ ਰੀਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਾਦਸਤੂਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਪਸ਼ੂ ਧਨ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਗਊਆਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤਣ ਪਿੱਛੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਪਾਲ ਰਤਨ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਭੈਣੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹਰ ਸਾਲ ਸਵਾ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਜਪੁ ਪ੍ਰਯੋਗ, ਹੋਲੇ ਮਹੱਲੇ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਸਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਕਰਮਗੜ੍ਹ ਸ਼ਤਰਾਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਤਿਗੁਰੂ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਦੇਹਾਂਤ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ 14 ਦਸੰਬਰ 2012 ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਧਰਮ ਪਤਨੀ ਮਾਤਾ ਚੰਦ ਕੌਰ,ਧੀ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ ਛੱਡ ਗਏ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1920 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੂਕਾ ਲਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਇਕ
ਟ੍ਰਾਂਸਿਲਵੇਨੀਆ
ਟ੍ਰਾਂਸਿਲਵੇਨੀਆ (ਰੋਮਾਨੀਆਈ: Transilvania ਜਾਂ Ardeal, ਹੰਗੇਰੀਆਈ: Erdély, ਜਰਮਨ: Siebenbürgen ਜਾਂ Transsilvanien, ਲਾਤੀਨੀ: Transsilvania) ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਅਜੋਕੇ ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਰਪਾਤੀ ਪਹਾੜ ਹਨ।
ਟ੍ਰਾਂਸਿਲਵੇਨੀਆ ਨੂੰ ਕਾਰਪਾਤੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸੁਹੱਪਣ ਅਤੇ ਮਾਣਮੱਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਲੁਜ-ਨਾਪੋਕਾ, ਬਰਾਸੋਵ ਅਤੇ ਸਿਬੀਊ ਜਿਹੇ ਕਈ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਹਨ।
ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲਹੂ-ਪੀਣੇ ਵੈਮਪਾਇਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਬਿਆਨ ਨਾਵਲ ਡ੍ਰੈਕੁਲਾ ਅਤੇ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਾਹਲਾਪੁਰ
ਸਾਲਾਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੁਲਾਣਾ
ਇਤਿਹਾਸ
ਕੁਲਾਣਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸੀਤਲਾ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਲਗਭਗ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੰਦਰ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਦੰਤ ਕਥਾ ਹੈ।ਇੱਥੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਸੁੱਖਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤੇ ਗੁਲਗਲੇ, ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਬਕਰੇ ਚੜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਤੀ ਕਾਰਨ ਹੀ ਪਿੰਡ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼
ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋ ਵੱਡੀ ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਤਾ ਮੁਖ ਦਫਤਰ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰ ਪੋਰਟ ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆ ਯੂਰੋਪ, ਉਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਾਸਤੇ 90 ਉਡਾਨਾ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਚਾਰਟਰ ਸੇਵਾਵਾ, ਸਾਮ੍ਬ ਸੰਬਾਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰੂ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੀਆ ਸੇਵਾਵਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਸਟਾਰ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼, ਇੰਟਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰ ਟ੍ਰਾੰਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਯੂਰੋਪੇਨ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਮੈਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ “ਆਈ ਏ ਟੀ ਏ” ਕੋਡ ਏਸ ਏਨ ਇਸ ਦੇ ਸੇਬੇਨਾ ਅਤੇ ਏਸ ਏਨ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਤੋ ਲੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨੀਹ ਪਥਰ
ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੂੰ ਏਸ ਏਨ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਅਤੇ ਵਿਰਜਿਨ ਏਕ੍ਸਪ੍ਰੇਸ ਦੇ ਵਿਲੇ ਤੋ ਬਾਦ ਓੰਡ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ. 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2005 ਨੂੰ ਏਸ ਏਨ ਹੋਲ੍ਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਰਿਚਰਡ ਬ੍ਰਾਨਸਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਰ੍ਜਿਨ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਦੇ ਦਿਤਾ. 31 ਮਾਰਚ 2006 SNBA ਅਤੇ ਵਿਰ੍ਜਿਨ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਲੇ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿਤਾ. 7 ਨਵੰਬਰ 2006 ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਸ ਕੋਨ੍ਫਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ. ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀਆ ਉਡਾਨਾ 25 ਮਾਰਚ 2007 ਤੋ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਿਆ.
15 ਸਤਬਰ 2008, ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੀ ਲੁਫਤਸਾਨਾ ਨੇ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਵਿੱਚ 45% ਹਿੱਸਾ ਖਰੀਦ ਲੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੋਕਾ ਇਸਦੇ ਦੇ ਬਾਕੀ 55% ਹਿਸੇ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਡੀਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਸਟਾਰ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਵੇਗੀ 26 ਅਕਤੂਬਰ 2008, ICAO ਕੋਡ ਬਦਲ ਕੇ DAT ਤੋ BEL ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ
15 ਜੂਨ 2009 ਨੂੰ, ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕੀ ਯੂਰੋਪੇਨ ਕਮਿਸਨ ਨੇ ਲੁਫਤਸਾਨਾ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਹਿਸਾ ਖਰੀਦ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਦਿਤੀ ਹੈ। ਯੂਰੋਪੇਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਇਸ ਸਹਮਤੀ ਤੋ ਬਾਦ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਸਟਾਰ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ
15 ਜੂਨ 2009 ਨੂੰ, ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕੀ ਯੂਰੋਪੇਨ ਕਮਿਸਨ ਨੇ ਲੁਫਤਸਾਨਾ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਹਿਸਾ ਖਰੀਦ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਦਿਤੀ ਹੈ। ਯੂਰੋਪੇਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਇਸ ਸਹਮਤੀ ਤੋ ਬਾਦ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਸਟਾਰ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ 25 ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਤੋ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼, ਲੁਫਤਸਾਨਾ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਫਲਰ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਮਾਇਲ ਅਤੇ ਮੋਰ ਦੀ ਮੈਬਰ ਹੈ। 9 ਦਸਬਰ 2009, ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਦੋਰਾਨ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਟਾਉਨ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਸਟਾਰ ਅਲੀਏਜ ਦੀ 26 ਮੈਬਰ ਬਣ ਗਈ.
15 ਦਸਬਰ 2009, ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਅਲਗ ਤੋ ਇੱਕ A330 ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ. ਉਸੇ ਦਿਨ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ Democratic Republic of the Congo ਦੀ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਨਾਲ ਗਲਬਾਤ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ. ਇਸ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਕੋਰਗੋ ਸੀ. ਇਸ ਦਾ ਮੁਖ ਬੇਸ ਕੋੰਗੋ ਵਿੱਚ ਲੁਮਬੂ ਬਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੀ. ਇਹ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਅਪ੍ਰੇਲ 2012 ਵਿੱਚ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਪੁਰਾਣਾ ਏਅਰ ਡੀ ਸੀ ਰਦ ਕਰ ਦਿਤਾ ਸੀ, ਹੇਵਾ ਬੋਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਛ ਮਤਭੇਦ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਣ.
2010 ਤੋ ਬਾਦ ਵਿੱਚ
5 ਜੁਲਾਈ 2010 ਨੂੰ ਪੰਜਵਾ ਏਅਰ ਬਸ ਸੇਵਾਵਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਬਿਦਜਾਨ (ਹਫਤੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਵਾਰੀ) ਦੀ ਫ੍ਰੀਕੁਏਨਸੀ ਵਧਾ ਦਿਤੀ ਅਤੇ ਏਕਰਾ, ਕੋਟੋਨੁ, ਉਗਾਦੁਗੁ ਅਤੇ ਲੋਮ ਨਵੇਂ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ. 11 ਅਗਸਤ 2010 ਨੂੰ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਅਤੇ ਟੂਰ ਓਪਰੇਟਰ ਕਲਬ ਮੇਡ ਨੇ ਨਵੀਂ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ. ਅਪ੍ਰੈਲ 2011, ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਕਲਬ ਮੇਡ ਦੇ 80% ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਚਾਲੂ ਰੂਟਾ ਤੇ ਅਤੇ ਚਾਰਟਡ ਰੂਟਾ ਤੋ ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਤੋ ਬਾਹਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵੇਗੀ. ਬ੍ਰਸੇਲ੍ਜ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕੀ ਇਹ ਜਨਵਰੀ 2011 ਤੋ ਦੋ ਏਅਰਬਸ ਲੀਸ ਤੇ ਲੇਵੇਗੀ
ਰਾਮਨ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ
ਹਵਾਲੇ
ਰਾਮਨ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ (1879 - 1950) ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਤਮ ਚਿੰਤਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰਾਮਨ ਨੇ ਅਦੈਵਤਵਾਦ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਹੰ‌ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਅਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਸਾਧਨਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਮਨ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਮਲਿਆਲਮ, ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਪੱਛਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਬ੍ਰਿਜ ਆਫ ਸਪਾਈਜ਼
ਬ੍ਰਿਜ ਆਫ ਸਪਾਈਜ਼ 2015 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਡਰਾਮਾ-ਥ੍ਰਿਲਰ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਟੀਵਨ ਸਪੀਲਬਰਗ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਪਟਕਥਾ ਮੈਟ ਚਾਰਮਨ, ਈਥਨ ਕੋਏਨ ਤੇ ਜੋਇਲ ਕੋਇਨ ਨੇ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਟੌਮ ਹੈਂਕਸ, ਮਾਰਕ ਰਾਇਲੈਂਸ, ਐਮੀ ਰਿਆਨ ਤੇ ਐਲਨ ਐਲਡਾ ਹਨ।
ਪਲਾਟ
ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਠੰਢੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ 1960 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਇਲਟ ਗੈਰੀ ਪਾਵਰਜ਼ ਦੇ ਸੁੱਟੇ ਜਹਾਜ਼ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ’ਤੇ ਚਲਾਏ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਸੱਚੀ ਘਟਨਾ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਜੇਮਜ਼ ਬੀ. ਡੋਨੋਵੈਨ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਜੋ ਯੂ-2 ਸੂਹੀਆ ਪਲੇਨ ਦੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ (ਰੂਸ) ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਬਦਲੇ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਲ ਬੰਦੀ ਰੂਸ ਦੀ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀ ਕੇਜੀਬੀ ਦੇ ਜਾਸੂਸ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਾਂ (ਬ੍ਰਿਜ ਆਫ ਸਪਾਈਜ਼) ਵਿੱਚ ਗਲਾਇਨਿਕ ਬ੍ਰਿਜ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪੋਟਸਡੈਮ ਤੇ ਬਰਲਿਨ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਜਾਸੂਸ ਇੱਕ- ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੌਂਪੇ ਗਏ ਸਨ।
ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ
16 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਰੁਕੱਲਿਨ (ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ) ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਾਏ ਗਏ। 162.4 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ’ਤੇ ਧੁੰਮਾਂ ਪਾਈ ਰੱਖੀਆਂ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਕੁੱਲ ਬਜਟ 40 ਮਿਲੀਅਨ (4 ਕਰੋੜ) ਡਾਲਰ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਫ਼ਿਲਮ, ਸਹਿ ਅਦਾਕਾਰ (ਰਾਇਲੈਂਸ) ਤੇ ਮੂਲ ਪਟਕਥਾ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2015 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸੰਜੇ ਕਪੂਰ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਮਹੀਪ ਸੰਧੂ ਨਾਲ ਸੰਜੈ ਕਪੂਰ ਐਂਟਰਨਟੇਨਮੈਂਟ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਵਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਟੇਵਾਰ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
1995 ਵਿੱਚ ਕਪੂਰ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਪ੍ਰੇਮ' ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਆਈ ਅਦਾਕਾਰਾ ਤੱਬੂ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੋਨੋਂ ਨਵੇਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਫਿਲਮ ਕਈ ਸਾਲ ਦੇ ਲਈ ਪਈ ਰਹੀ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1989 ਦਾ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।   ਜਦੋਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਤੇ ਕਮਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਕਪੂਰ ਦੀ ਅਗਲੀ ਫਿਲਮ ਸੀ ਰਾਜਾ (1995) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਔਜ਼ਾਰ (1997), ਮੁਹੱਬਤ (1997) ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਤੁਮ (1999) ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਿਲਮਾਂ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਤੇ ਅਸਫਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।  2002 ਵਿਚ, ਉਹ 'ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਸੇ ਪੂਛੇ' ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਾ ਦਿਓਲ ਦੇ ਮਨੋਰੋਗੀ ਪਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਖਲਨਾਇਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਸੀ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲ ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਰਿਸਮਾ ਕਪੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਯਾਮਤ: ਸਿਟੀ ਅੰਡਰ ਥਰੈਟ (2003), ਜੂਲੀ (2004), ਲੱਕ ਬਾਈ ਚਾਂਸ (2009) ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ (2015) ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਤੀਜੇ ਅਰਜੁਨ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਤੇਵਰ ਦੇ 2015 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣ ਗਿਆ।   ਉਸ ਨੇ ਮੁਬਾਰਕਾਂ (2017) ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਨਿਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਪਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਕੀਤੀ। 2017 ਵਿਚ, ਉਹ ਵਿਕਰਮ ਭੱਟ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲ 'ਦਿਲ ਸੰਭਲ ਜਾ ਜਾਰਾ' ਵਿੱਚ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਕਾਲਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਆਦਮੀ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਛੋਟੀ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਪੰਜਾਲੀ
‘ਪੰਜਾਲੀ ਹਲ’ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਦ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਲੱਕੜ ਦੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਬਲਦਾਂ ਅਤੇ ਊਠਾਂ ਨਾਲ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਹੁਣ ਲਈ ਹਲ਼ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਿੱਛੇ ਹਲ਼ ਜੋੜਨ ਵਾਸਤੇ ਪੰਜਾਲੀ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪੰਜਾਲੀ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਧੌਣ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਊਠ ਦੀ ਪੂਛ ਹੇਠਾਂ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।ਬਲਦਾਂ ਅਤੇ ਊਠ ਦੀ ਪੰਜਾਲੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਧੁਨਿਕ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਆਦਿ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟ ਗਈ ਹੈ।
ਗੱਡੇ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਸਿਰੇ ਉਪਰ ਇਕ ਲੰਮੀ ਲਾਈ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਜਿਹੜੀ ਵਿਚਾਲੇ ਤੋਂ ਰੱਸੇ ਨਾਲ ਗੱਡੇ ਦੇ ਤਵੀਤ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਗਰਦਨ ਉਪਰ ਟਿਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੂਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੂਲੇ ਹੇਠ ਬਲਦਾਂ ਦੀ ਜੁੜੀ ਜੋੜੀ ਹੀ ਗੱਡੇ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ। ਜੂਲੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰੇ ਪਤਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤੀਆਂ ਲਾ ਕੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਤਲੇ ਸਿਰਿਆਂ वे ਹੇਠ ਇਕ ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੇ ਮੋਟੇ ਸਰੀਏ ਲਾਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਰਿਆਂ ਉਪਰ ਲਹੇ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਮੁੜਵੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿੜੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੂਲ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਦਾ ਹੇਠਲੇ ਪਾਸੇ, ਸਿਰਿਆਂ ਤੋਂ ਡੇਢ ਕੁ ਫੁੱਟ ਅੰਦਰ ਕਰ ਕੇ ਕੁੰਡੇ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੰਡਿਆਂ ਵਿਚ ਜੋਤਾਂ ਦਾ ਇਕ ਸਿਰਾ ਪਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀ ਦੇ ਸੰਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਸ਼ੂ ਔਜ਼ਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ, 1997
ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ 17 ਜੁਲਾਈ, 1997 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਗਿਆਰਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕੋਚੇਰਿਲ ਰਮਣ ਨਾਰਾਇਣਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਆਪ ਅਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਲਤ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਪਰੋਟਿਸਟ
ਕੁਝ ਬਾਇਓਲਾਜੀਕਲ ਟੈਕਸਾਨੋਮੀ ਸਕੀਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਰੋਟਿਸਟ ਯੂਕੈਰੀਔਟ ਸੂਖਮਜੀਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਵੰਨ ਸਵੰਨਾ ਗਰੁੱਪ ਹਨ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕਸੈੱਲੀ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਟਿਸ਼ੂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ। ਪ੍ਰੋਟਿਸਟ ਸ਼ਬਦ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1866 ਵਿੱਚ ਅਰਨੇਸਟ ਹੈਚਕਲ ਦੁਆਰਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਚੋਲ ਸਾਮਰਾਜ
ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕੋਲ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤਮਿਲ ਚੋਲ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ 9ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਤੋਂ 13ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਤਿਅੰਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੋਲ ਸਾਮਰਾਜ
ਰੰਨੋ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਕਾਟਲੈਂਡ
ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਜਾਂ ਸਕੌਟਲੈਂਡ (ਆਵਪਾ;Alba ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।  ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਐਡਿਨਬਰਾ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਦੱਖਣੀ ਸਰਹੱਦ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦਾ ਯੂ.ਕੇ. ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਜੁੜਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ 1707 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਯੂ.ਕੇ. ਦੇ ਹਾਊਸ ਆਫ ਕਾਮਨਜ਼ ਦੇ ਕੁੱਲ ਚੁਣੇ ਹੋਏ 650 ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ 59 ਮੈਂਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਟੈਕਸਾਂ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਰੱਖਿਆ ਮਾਮਲੇ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਆਦਿ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਯੂ.ਕੇ. ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਕੋਲ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਬਾਕੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੰਨ 2011 ਵਿੱਚ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਬਹੁਮਤ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਅਲੈਕਸ ਸਲਮੰਡ ਨੂੰ ਫਸਟ ਮਨਿਸਟਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਵਰਗ
ਸਵਰਗ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਉੱਚ ਜਗ੍ਹਾ", ਪਵਿੱਤਰ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਫਿਰਦੌਸ, ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਵਿੱਚ ਨਰਕ ਜਾਂ ਪਤਾਲ ਜਾਂ "ਘੱਟ ਸਥਾਨ", ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਜਾਂ ਸ਼ਰਤ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਿਆਰ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਤਾ, ਭਲਿਆਈ, ਭਗਤੀ, ਨਿਹਚਾ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਗੁਣ ਜਾਂ ਸੱਜੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਂ ਬਸ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਰਤੀ ' ਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਸਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆ।
ਇਕ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਇੱਕ ਧੁਰੇ ਵਾਲੀ ਜਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜੋ ਸਵਰਗ, ਭੂਮੀ-ਦੁਨੀਆ ਅਤੇ ਅੰਡਰਵਰਲਡ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਸਵੱਰਗ ਲੌਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰੂਹ ਨੂੰ ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜੀਵ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰੂਹ ਮੋਕਸ਼ ਜਾਂ ਨਿਰਵਾਣਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਚੱਕਰ ਤੋੜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੂਰਤੀ ਸੰਸਾਰ (ਸਵਰਗ, ਨਰਕ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ) ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਾਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਰੂਹਾਂ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਗਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਅੰਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਆਧੁਨਿਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਸਵਰਗ ਪਹਿਲਾਂ (ਮੱਧ-ਇੰਗਲਿਸ਼) ਹਿਵਨ (ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ 1159) ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੀ ਪੁਰਾਣੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫਾਰਮ ਹੈੋਫੋਨ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਕਰੀਬਨ 1000 ਤਕ, ਹੈੋਫੋਨ ਦਾ ਵਰਤੋ ਈਸਾਈ ਹੋਣ ਵਾਲੇ "ਉਸ ਸਥਾਨ ਜਿੱਥੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਵਸਦਾ ਹੈ" ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ "ਅਸਮਾਨ, ਧਾਗਾ" (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਰੂਉਲਫ, ਸੀ. 725) ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਜਰਮਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਪੁਰਾਣਾ ਸੈਕੋਂਸਨ ਹੇਤਨ "ਅਸਮਾਨ, ਸਵਰਗ", ਮੱਧ ਲੋ ਜਰਮਨ "ਅਸਮਾਨ", ਓਲਡ ਆਈਸਲੈਂਡ ਦੇ "ਅਸਮਾਨ, ਸਵਰਗ", ਗੋਥਿਕ ਹੈਮੀਨ; ਅਤੇ ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਇੱਕ ਫਾਈਨਲ ਫਾਈਨਲ-ਐਲ: ਓਲਡ ਫਲਸਿਸਿਅਨ ਥੀਮ, ਹੂਮੁਲ "ਅਸਮਾਨ, ਸਵਰਗ", ਓਲਡ ਸੈਕਸਨ / ਓਲਡ ਹਾਈ ਜਰਮਨ, ਓਲਡ ਸੈਕਸਨ / ਮਿਡਲ ਲੋ ਜਰਮਨ, ਡੱਚ ਹੀਮਲ, ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਜਰਮਨ ਹੀਮੈਲ. ਇਹ ਸਭ ਇੱਕ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਜਰਮਨਿਕ ਫਾਰਮ * ਹੇਮੀਨਾ - ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੇਸੋਪੋਟਾਮਿਆ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੇਸੋਪੋਟਾਮੀਆਂ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਗੁੰਬਦਾਂ ਦੀ ਲੜੀ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿੰਨ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਸੱਤ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫਲੈਟ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਢੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 180 ਹਰੇਕ ਗੁੰਬਦ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। 203 ਸਵਰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਗੁੰਬਦ ਜੈਸਪਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਘਰ ਸੀ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਮੱਧ ਗੁੰਬਦ ਸਗਿਗਲਮੁਟ ਪੱਥਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਲਗੀਗੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸੀ। ਸਵਰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਗੁੰਬਦ, ਲਲੁਦਨੀਤੋ ਪੱਥਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਵਰਗੀ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 203 ਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ੁੱਕਰ ਪ੍ਰੇਮ, ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਦੇਵੀ ਇਨਨਾ ਵਿੱਚ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ .108-109 :203 ਸੂਰਜ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਉਟੂ, ਨਿਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਸੀ ,: 203 ਅਤੇ ਚੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਨਾਨਾ ਸੀ. 203
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਥਿਹਾਸ
ਬੱਕਰੀ
ਬੱਕਰੀ ਇੱਕ ਪਾਲਤੂ ਪਸ਼ੂ ਹੈ।ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨਇਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਮਾਂਸ ਲਈ ਪਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਤੋਂ ਰੇਸ਼ਾ, ਚਰਮ ,ਖਾਦ ਅਤੇ ਬਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਬੱਕਰੀ ਪਾਲਣ
ਬੱਕਰੀ ਪਾਲਣ ਦਾ ਇੱਕ ਲਾਭਕਾਰੀ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸੌਖ ਨਾਲ ਪਾਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਕਰੀਆਂ ਦੇ ਧੰਦੇ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਵਿਅਵਸਾਈਕਰਣ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਿਕ ਘਰਾਣੇ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬੱਕਰੀ ਪਾਲਣ ਉੱਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ -ਵੱਡੇ ਬੱਕਰੀ ਫ਼ਾਰਮ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਆਧਾਰਿਤ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬੱਕਰੀ ਵਰਗਾ ਛੋਟੇ ਸਰੂਪ ਦਾ ਪਸ਼ੁ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੀਤੇ 2-3 ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਸਲਾਨਾ ਹੱਤਿਆ ਦਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਕਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਦੁੱਧ
ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ‘ਪ੍ਰੀਬਾਇਓਟਿਕ’ (ਰੇਸ਼ੇਦਾਰ ਤੱਤ) ਸਮੇਤ ਅਜਿਹੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤੜੀ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ‘ਓਲੀਗੋਸੈਕਰਾਈਡਜ਼’ ਤੱਤ ਅੰਤੜੀਆਂ ’ਚ ਅਜਿਹੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰੂ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ
ਦਰਾਣੀ ਦੁੱਧ ਰਿੜਕੇ, ਜਠਾਣੀ ਦੁੱਧ ਰਿੜਕੇ, ਮੈਂ ਲੈਂਦੀ ਸੀ ਬਿੜਕਾਂ ਵੇ, ਸਿੰਘਾ ਲਿਆ ਬੱਕਰੀ ਦੁੱਧ ਰਿੜਕਾਂਗੇ, ਸਿੰਘਾ ਲਿਆ ਬੱਕਰੀ ..........|
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ
ਲਿਓਨ ਦੇ ਬੋਣਿਆਂ ਦਾ ਵਿਦਰੋਹ
ਲਿਓਨ ਦੇ ਬੋਣਿਆਂ ਦਾ ਵਿਦਰੋਹ (21 ਨਵੰਬਰ - 1 ਦਸੰਬਰ 1831) - ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕਰ ਨੀਤੀ ਤੋਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਬੋਣਿਆਂ ਨੇ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 24 ਅਕਤੂਬਰ 1945 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ, ਤਾਂਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਆਰਥਕ ਵਿਕਾਸ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਨਿਰਪਖਤਾ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਸਰਲ ਹੋ ਪਾਏ। ਇਹ ਸਥਾਪਨਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਧਿਕਾਰ-ਪੱਤਰ ਉੱਤੇ 50 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਸਤਾਖਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਈ।
ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਜੇਤੂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੇਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਕਦੇ ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਛਿੜ ਪਵੇ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਿਸ਼ਦ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਸ਼ (ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ, ਫਰਾਂਸ, ਰੂਸ, ਚੀਨ, ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ) ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਦੇਸ਼ ਸਨ।
2006 ਤੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ 192 ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸੰਰਚਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਿਏ ਸਭਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਿਸ਼ਦ, ਆਰਥਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਪਰਿਸ਼ਦ, ਸਕੱਤਰੇਤ, ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਦਾਲਤ ਸਮਿੱਲਤ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਛੇ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ: ਅਰਬੀ, ਚੀਨੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਫਰਾਂਸੀਸੀ, ਸਪੇਨੀ ਅਤੇ ਰੂਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉਭਰੇ ਸਨ। ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸੰਰਚਨ, ਮੈਂਬਰੀ, ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਪਾਏ।
24 ਅਪ੍ਰੈਲ 1945 ਨੂੰ, ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸਮੇਲਨ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ 40 ਮੌਜੂਦ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰਿਅ ਸੰਵਿਧਾ ਉੱਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤਾ। ਪੋਲੈਂਡ ਇਸ ਸਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਹਸਤਾਖਰ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਥਾਂ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੋਲੈਂਡ ਨੇ ਵੀ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਪੰਜ ਸਥਾਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਸਤਾਖਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਅਸਤਿਤਵ ਹੋਈ।
ਸੰਸਥਾ
ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ 5 ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਹਨ: ਜਨਰਲ ਅਸੰਬਲੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਦਾਲਤ, ਸਕੱਤਰੇਤ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕੌਂਸਲ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਅਮਨ
ਯੂਐੱਨਓ ਦੇ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਉੱਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਮੁਢਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੈ। ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਦੇ ਅਨੁਛੇਦ ਤਿੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਜਿਊਣ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਤੱਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਅਮਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਨਿਆਂ, ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਚੁਨੌਤੀਆਂ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਘ (ਯੂਐਨਓ) ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ ਪਰ ਵੀਟੋ ਸ਼ਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰੀ ਬੈਠੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਹੈਸੀਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧੌਂਸ ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਧਤ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="lower-alpha" />
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ
ਪੀ. ਕੁਣੀਰਮਨ ਨਾਇਰ
ਪਨਾਯਨਿਤਿਤਾ ਕੁਣੀਰਮਨ ਨਾਇਰ (4 ਅਕਤੂਬਰ 1905 - 27 ਮਈ 1978), ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਕਵੀ ਪੀ. ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ ਕੇਰਲ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸੱਚਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਵੇਰਵੇ ਸੰਜੋਏ ਹੋਏ ਹਨ।  ਉਸ ਨੂੰ 1959 ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ  ਕੇਰਲਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ  ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
left|thumb| ਕੁਡਾਲੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਲਈ ਗਈ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਫੋਟੋ। ਪੀ. ਕੁਣੀਰਮਨ ਨਾਇਰ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਜਨਵਰੀ, 1906 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਕਸਾਰਾਗੋਡ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਕਾਨਹਾਂਗੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੇਲੀਕੋਠ ਵਿਖੇ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਤੀਨ, ਪੁਰਵੰਕਾਰਾ ਕੁੰਜਾਮਬੂ ਨਾਇਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ, ਪਨਯੰਤੀਤਿੱਤ ਕੁੰਜਮਾ ਅੰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਰਵਾਇਤੀ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀਵ੧ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪੱਟੰਬੀ (ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨੀਲਕੰਤਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਲਜ ਪੱਟੰਬੀ) ਵਿਖੇ ਪੁੰਨਸੈਰੀ ਨੰਬੀ ਨੀਲਕੰਦਾ ਸ਼ਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਲਸੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਨਾਇਰ ਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਅਰੰਭ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਲੜਕੀ, ਵੱਟੋਲੀ ਕੁੰਜਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਤੰਜਾਵੂਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਪੁਰਵੰਕਾਰਾ ਜਾਨਕੀ ਅੰਮਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਥਾਨਿਕ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਮੰਗੇਤਰ ਸੀ, ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ - ਪਰ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ, ਕੁੰਜਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਰਸਾਲਾ, ਨਵਜੀਵਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਨੂਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਓਲਾਵਾਕਕੋਡ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨੋਦਯਾਮ ਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸਦੀ ਕੁਡਾਲੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਮਲਿਆਲਮ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਕੋਲੰਗੋਡ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿਥੋਂ ਉਸਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਉਹ 27 ਮਈ, 1978 ਨੂੰ 72 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੀਪੀ ਸਥਰਾਮ, ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੀ. ਰਵਿੰਦਰਨ ਨਾਇਰ ਅਤੇ ਬੇਟੀ ਰਾਧਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1978 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1905
ਜੂਲੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ
ਜੂਲੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਯੂਨਾਨ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਮਗਰੋਂ ਰੋਮਨ ਕੈਲੰਡਰ 'ਚ ਸੋਧ ਕਰਕੇ 46 ਬੀ ਸੀ ਵਿੱਚ ਜੂਲੀਅਸ ਸੀਜ਼ਰ ਨੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਇਸ ਕੈਲੰਡਰ ਨੂੰ 365 ਦਿਨਾਂ ਅਤੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਚ' ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾ ਵਾਧਾ ਲੀਪ ਸਾਲ ਸਮੇਂ ਗਿਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਹਰੇਕ ਸਾਲ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 365.25 ਦਿਨ ਔਸਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਲੰਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਪੂਜਾ ਸਾਵੰਤ
ਪੂਜਾ ਸਾਵੰਤ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Pooja Sawant; ਜਨਮ 25 ਜਨਵਰੀ 1990) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ, ਕਲਾਕਾਰ, ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ 2015 ਦੀ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਹਿੱਟ ਦਗਾੜੀ ਚਾਵਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪੂਜਾ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲਾ "ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਟਾਈਮਜ਼ ਸ਼ਰਾਵਨ ਕੁਈਨ" ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਮਰਾਠੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਲਟੀਸਟਾਰਰ ਫਿਲਮ ਕਸ਼ੰਭਰ ਵਿਸ਼ਵਾਂਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੇ ਫਿਲਮ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਥ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 2011 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅੰਕੁਸ਼ ਚੌਧਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਝਕਾਸ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਇਹ ਫਿਲਮ ਇੱਕ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਸੀ। ਪੂਜਾ ਫਿਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਲਟੀਸਟਾਰਰ ਫਿਲਮ ਸਤਰੰਗੀ ਰੇ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
2014 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਨਿਕੇਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸਰਾਓ ਦੇ ਉਲਟ ਵਿਅੰਗ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਫਿਲਮ ਪੋਸ਼ਟਰ ਬੁਆਏਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਮਾਰਚ 2020 ਤੱਕ, ਉਹ ਬਾਲੀ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸਦੀ 2017 ਦੀ ਫਿਲਮ ਲਪਾਛਪੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਫੁਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਫਿਲਮ, ਜੋ ਕਿ 16 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਦਾਗਦੀ ਚਾਵਲ 2 ਵਿੱਚ, ਅੰਕੁਸ਼ ਚੌਧਰੀ ਦੇ ਉਲਟ, ਅਤੇ ਲਵ ਯੂ ਮਿੱਤਰਾ, ਗਸ਼ਮੀਰ ਮਹਾਜਨੀ ਦੇ ਉਲਟ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਫਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੂਜਾ ਕਈ ਮਰਾਠੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅਜ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਕ ਪੇਕਸ਼ਾ ਏਕ ਜੋੜੀਚਾ ਮਮਲਾ ਅਤੇ ਜਲੋਸ਼ ਸੁਵਰਣਯੁਗਚਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਾਸਵੀ ਕਨਯਕਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ
ਵਾਸਵੀ ਪੁਰਾਣਮੁਲੂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੋਮਾਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਰੀਆ ਵੈਸ਼ਯ, ਕਲਿੰਗ ਵੈਸ਼, ਅਰਾਵ ਵੈਸ਼, ਮਰਾਠੀ ਵੈਸ਼, ਬੇਰੀ ਵੈਸ਼, ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਵਰਣਿਕਾ ਵੈਸ਼ਯ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਕੁਲਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੌਰਾਨ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਰੂਪ
ਮਸਊਦ ਸਾਅਦ ਸੁਲੇਮਾਨ
"ਮਸਊਦ ਸੱਯਦ ਸੁਲੇਮਾਨ" ਸੂਫੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਪੁਰਾਤਨ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਲਹੌਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਠ ਸਾਲ ਲਹੋਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਮ ਹਿੰਦਵੀ ਸੀ। ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ ਸੁਲੇਮਾਨ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦੀਵਾਨਾ ਦਾ ਰਚੇਤਾ ਦਸਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਦੀਵਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਅਰਬੀ, ਫਾਰਸੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦਵੀ ਵਿੱਚ ਸਨ।ਫਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪਿੱਛੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਿੰਨ ਦੀਵਾਨ ਨਹੀਂ ਰਚੇ।
= ਹੂੰ ਯਦਿ ਸਰਰਿ ਲੋਹਾਵਰ ਵ ਯਾਰਿ ਖੇਸ਼ ਕੁਲਮ=
=ਅਬਾਦ ਕਸ ਕਿ ਸ਼ਦ ਅਜ ਯਾਰੋ ਸ਼ਹਰਿ ਪੇਸ਼ ਨਫੂਰ=
ਉਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲੇ ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸਹਿਮਤ ਸਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦਵੀ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਨ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।ਮਸਸਊਦ ਨੇ ਸਭ ਤੋ ਪਹਿਲਾਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਬਾਰਾਮਾਹ ਨੂੰ ਗੁਜਲੀ ਅਤਿ ਸ਼ਹੂਰੀਆ ਨਾਮ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ।ਇਹ ਹਿੰਦਵੀ ਦਾ ਪਰਭਾਵ ਸੀ। ਫਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਰਿਵਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਇਸਤੋ ਬਿਨਾ ਉਸਨੇ ਇਕਨਾਮਾ ਤੇ ਸਤਵਾਰਾ ਵੀ ਲਿਖਿਆ।ਇਹ ਮਾਹੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਗਜਲ ਫਾਰਸੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਤੇ ਹੈ। ਸਤਵਾਰਾ ਹਫਤੇ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਤੇ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ 515 ਹਿ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਲੋਚਨਾਤਮਕ ਇਤਿਹਾਸ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ 1900 ਤੱਕ
ਡਾ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ੀਤਲ ਡਾ ਮੇਵਾ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ
ਜੂਲ
ਜੂਲ ( ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਜਾਊਲ ), ਨਿਸ਼ਾਨ J, ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਕਾਈ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ, ਕੰਮ ਜਾਂ ਤਾਪ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਕੰਮ (ਜਾਂ ਵਟਾਈ ਹੋਈ ਊਰਜਾ) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਨਿਊਟਨ ਦਾ ਬਲ 1 ਮੀਟਰ ਦੇ ਪੈਂਡੇ ਤੱਕ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ (1 ਨਿਊਟਨ ਮੀਟਰ ਜਾਂ N·m), ਜਾਂ ਇੱਕ ਸਕਿੰਟ ਲਈ ਇੱਕ ਓਮ ਦੇ ਅੜਿੰਗੇ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ [[ਅੰਪੀਅਰ ਦਾ ਬਿਜਲਈ ਕਰੰਟ ਲੰਘਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਹਦਾ ਨਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੇਮਜ਼ ਪ੍ਰੈਸਕਟ ਜੂਲ (1818-1889) ਮਗਰੋਂ ਪਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ
ਗੁਰਮੀਤ ਬਾਵਾ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਬਾਵਾ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਰਮੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਦਾਰ ਉੱਤਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਰਾਮ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੱਕਾ ਪਿੰਡ ਕੋਠਾ (ਅਲੀਵਾਲ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਹੁਣ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਬਾਵਾ ਨੇ ਜੂਨੀਅਰ ਬੇਸਿਕ ਟਰੇਨਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ।
ਕਰੀਅਰ
ਬਾਵਾ ਨੇ 1968 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਅਲਗੋਜ਼ਾ, ਚਿਮਟਾ, ਢੋਲਕੀ ਅਤੇ ਤੁੰਬੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗਾਇਆ। ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਚੋਪੜਾ, ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਵਰਗੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਖੜ੍ਹੀ ਤਾੜੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਕਪੂਰ ਬੋਲੀ, ਮੈਂ ਜੱਟੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ, ਮੇਰੀ ਨਰਗਿਸ ਵਰਗੀ ਅੱਖ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ 1987 ਵਿੱਚ USSR ਅਤੇ 1988 ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ ਥਾਈਲੈਂਡ ਕਲਚਰ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1989 ਵਿੱਚ ਬੋਸਰਾ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਲੀਬੀਆ ਦੇ ਤ੍ਰਿਪੋਲੀ ਵਿੱਚ 25ਵੇਂ ਜਸ਼ਨ-ਏ-ਆਜ਼ਾਦੀ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ।
ਬਾਵਾ ਆਪਣੀ ਹੇਕ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 45 ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ। ਇਸ ਗੁਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਹੇਕ ਦੀ ਮਲਿਕਾ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਜੁਗਨੀ (ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਤਮਾ) ਦਾ ਕਵਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਘੋੜੀਆਂ ਅਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ (ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਥਾ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਲਗੋਜ਼ਾ, ਇੱਕ ਹਵਾ ਦਾ ਸਾਜ਼ ਸੀ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪੰਮੀ ਬਾਈ ਨੇ ਅਲਗੋਜ਼ਾ, ਢੋਲ, ਚਿਮਟਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਬਾਵਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਕਿਰਪਾਲ ਬਾਵਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਲਾਚੀ ਬਾਵਾ ਅਤੇ ਗਲੋਰੀ ਬਾਵਾ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਲਾਚੀ ਬਾਵਾ ਸੀ ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 21 ਨਵੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਗੁਰਮੀਤ ਬਾਵਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਮੌਤ ਸਮੇਂ 77 ਸਾਲ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ
ਜੂਡਿਥ ਐਸਟਰੀਨ
ਜੂਡਿਥ "ਜੂਡੀ" ਐਲ ਐਸਟਰੀਨ (ਜਨਮ 1954 ਜਾਂ 1955) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਇੰਟਰਨੈਟ ਪਾਇਨੀਅਰ, ਉਦਯੋਗਪਤੀ, ਵਪਾਰਕ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਐਸਟਰੀਨ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚਲੇ ਮੁੱਖ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਦੋਂ ਇਸਨੇ ਸਟੈਂਟਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਟੀਸੀਪੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵਿੰਟ ਕੈਰਫ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ1 ਇਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜੇਲੈਬਜ਼ ਦੇ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਹੈ, ਇੱਕ ਨਿਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਵਪਾਰ, ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ ਵਧਾਉਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕੀਤਾ। ਐਸਟ੍ਰੀਨ ਇੱਕ ਸੀਰੀਅਲ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਅੱਠ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਸਹਿ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ 1998 ਤੋਂ 2000 ਤੱਕ ਸਿਸਕੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸੀ.ਟੀ.ਓ. ਵੀ ਰਹੀ।
ਮੁੱਡਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਐਸਟਰੀਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਭੈਣ ਡੈਬਰਾ ਐਸਟਰੀਨ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਥਾਮਲਾ ਅਤੇ ਜਾਰਲਡ ਐਸਟਰੀਨ ਸਨ, ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਯੂ.ਸੀ.ਏ.ਐੱਲ. ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਨ। ਐਸਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਯੂਸੀਐਲਏ ਤੋਂ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1977) ਤੋਂ ਬਿਜਲਈ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਐਸਟਰੀਨ ਵਿੰਟ ਸਰਫ਼, ਜੋ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਦਾ ਮੋਢੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ "ਇੰਟਰਨੈਟ ਦਾ ਪਿਤਾ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਖੋਜ ਗਰੁਪ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਰਫ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਟੀਸੀਪੀ / ਆਈਪੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਜੋ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਅੰਤਰੀਵ ਤਕਨੀਕ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜ਼ਾਈਲੌਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ  ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਸਨੇ ਜ਼ੈੱਡ 8 ਅਤੇ ਜ਼ੈਡ8000 ਦੇ ਮਾਈਕਰੋਪੋਸੇਸਰਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ  ਪਹਿਲੀ ਵਪਾਰਕ ਸਥਾਨਕ ਏਰੀਆ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੂੰ ਜ਼ੈਡ-ਨੈਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1981 ਵਿੱਚ, ਐਸਟ੍ਰਨ ਨੇ ਸੰਚਾਰ ਪੁਲ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ  ਕੀਤੀ— ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਰਾਊਟਰ, ਪੁਲਾਂ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਸਰਵਰਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਜੋ 1985 ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 1987 ਵਿੱਚ 3ਸੀਓਐਮ (3Com) ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1988 ਵਿੱਚ ਇਹ ਨੈਟਵਰਕ ਕੰਪਿਉਟਿੰਗ ਡਿਵਾਈਸਾਂ (ਐੱਨ.ਸੀ.ਡੀ.) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ ਵਾਈਸ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1993 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਸੀ ਈ ਓ ਬਣ ਗਈ।
1995 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਪਰਿਸੈਪਟ ਸਾਫਟਵੇਅਰ, ਇੰਕ. ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਡਿਵੈਲਪਰ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ ਸਿਕੌਸ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਕੇ ਇਸਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਸੀ.ਈ.ਓ. ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ 2000 ਤੱਕ ਸਿਕੌਸ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸੀਟੀਓ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀ ਖੋਜੀ ਔਰਤਾਂ
ਕੁਲਹਿਰੀ
ਕੁਲਹਿਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਕੁਲਹਿਰੀ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1589 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 4.9 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨਮਿਤਾ ਟੋਪੋ
ਨਮਿਤਾ ਟੋਪੋ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਅਤੇ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਮਿਡ-ਫੀਲਡ ਖੇਡਾਂ ਵਾਲੀ ਉੜੀਸਾ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਹ ਪਿੰਡ ਜੌਰੁਮਾਲ, ਬਲਾਕ ਰਾਜਗੰਗਪੁਰ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਸੁੰਦਰਗੜ੍ਹ, ਉੜੀਸਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਥੋਬੋ ਟੋਪੋ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਚਕਰਵਾਰਥੀ ਟੋਪੋ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਪਣਪੋਸ਼, ਰੁੜਕੇਲਾ, ਓੜੀਸਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਨਮਿਤਾ ਟੋਪੋ, 4 ਜੂਨ 1995 ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਇੱਕ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਅਤੇ ਸਪੋਰਟਸ ਹੋਸਟਲ, ਪਨਪੋਸ਼, ਰੁੜਕੇਲਾ, ਉੜੀਸਾ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪਜ ਹੈ। ਟੋਪੋ ਨੇ ਰਾਜ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2007 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਅੰਡਰ -18 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਟੋਪੋ ਨੇ ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਡਬਲਿਨ ਵਿੱਚ ਐਫ.ਆਈ.ਐਚ. ਚੈਂਪੀਅਨ ਚੁਣੌਤੀ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਟੀਮ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਨਮਿਤਾ ਨੂੰ ਹਾਕੀ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 2014 ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਅਸੁੰਤਰਾ ਲਕਰਾ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ 2018 'ਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਰੁੱਧ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 150ਵੀਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲਈ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ। ਨਮਿਤਾ ਓਲੰਪਿਕ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 36 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। ਨਮਿਤਾ ਟੋਪੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਰਤਣ ਵੇਲੇ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਉਸ ਨੇ ਨਾਮ 97 ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਪਸ ਅਤੇ 4 ਗੋਲ ਹਨ। ਨਮਿਤਾ ਨੇ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। 27 ਦਸੰਬਰ 2020 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਵੱਕਾਰੀ 28ਵਾਂ ਏਕਲਵਯ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਟੋਪੋ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਲਈ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2018 ਤੋਂ 31 ਮਾਰਚ, 2020 ਤੱਕ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਪੰਜਾਬੀ ਜੰਗਨਾਮਾ
ਜੰਗਨਾਮਾ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਧਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ ਮੰਤਵ ਤਾਰੀਖ਼ੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪਾਤਰ ਲਹੂ-ਮਾਸ ਦੇ ਵਾਸਤਵਿਕ ਮਨੁੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜੰਗਨਾਮਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੰਗਨਾਮਾ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਹੀ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ‘ਜੰਗ` ਜਾਂ ਯੁੱਧ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋਵੇਗਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ, “ਜੰਗ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ- ‘ਖਤ`, ‘ਚਿੱਠੀ ਜਾਂ ਪੱਤਰ”।(1) ਭਾਵ ਯੁੱਧ ਦਾ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਜਾਂ ਲੜਾਈ ਦਾ ਹਾਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਾ. ਦਿਲਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ‘ਜੰਗ` ਅਤੇ ‘ਨਾਮਾ` ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰੂਪ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਦਸੱਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਉਹੀ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਵਾਲੇ ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।(2) ‘ਜੰਗਨਾਮੇ` ਦੇ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਜਾਨਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਜੰਗਨਾਮਾ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਜੰਗਨਾਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਪੈਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਜੰਗਨਾਮੇ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਾਵਿ ਰੂਪ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਗਨਾਮੇ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ:- “ਜੰਗਨਾਮਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਲੜਾਈ ਅਥਵਾ ਜੰਗ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।”(3) ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਹਾਫਿ਼ਜ ਮਹਿਮੂਦ ਸ਼ੀਰਾਨੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜੰਗਨਾਮਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜੰਗਨਾਮੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਰੂਪ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਲਾ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।”(4) ਇਹ ਸਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਜੰਗਨਾਮੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਵਿਧਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਬੇਮੁਖ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਇਹ ਫ਼ਾਰਸੀ ਜੰਗਨਾਮੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਜੰਗਨਾਮਾ ਇਸਲਾਮੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗੇ ਕਰਬਲਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਕਿੳਂਕਿ ਇਹਦੇ ਛੰਦ ਅਤੇ ਧੁਨਾਂ ਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਕਿੳਂਕਿ ਇਹਦੇ ਛੰਦ ਅਤੇ ਧੁਨਾਂ ਵਾਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ “ਜੰਗਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਛੰਦ ਦੀ ਬੰਦਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਦਾ ਛੰਦ ਪ੍ਰਬੰਧ ਫ਼ਾਰਸੀ ਮਸਨਵੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਜੰਗਨਾਮਾ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੰਗਨਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਦਵੱਈਏ ਅਤੇ ਬੈਂਤ ਛੰਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।”(7)
ਕੀ ਜੰਗਨਾਮਾ ਅਤੇ ਵਾਰ ਇਕੋ ਹਨ
ਇਹ ਤਾਂ ਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਜੰਗਨਾਮਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਜੰਗਨਾਮੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਪੈਂਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਵਿਧਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਜੰਗਨਾਮਾ ਵੱਖਰੀ ਵਿਧਾ ਕਿਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨ ਜੰਗਨਾਮੇ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਦਿਆ ਜੰਗਨਾਮੇ ਅਤੇ ਵਾਰ ਨੂੰ ਇਕੋ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ:- ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਹਲੀ ਅਨੁਸਾਰ, “ਯੁੱਧ ਕਾਵਯ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ ‘ਵਾਰ` ਜਾਂ ਜੰਗਨਾਮਾ, ‘ਵਾਰ` ਜਾਂ ਜੰਗਨਾਮਾ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰਣ, ਢਾਡੀ, ਬੰਦੀ ਜਨ ਜਾਂ ਭੱਟ ਜਾਂ ਕਵੀ ਲੋਕ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ `ਤੇ ਰਾਜ ਦਰਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਜਾਂ ਨੂੰ ਯੋਧਿਆ ਦੀਆਂ ਬਹਾਦਰੀਆਂ ਸੁਣਾ ਕੇ ਜੰਗ ਦਾ ਜੋਸ਼ ਜਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਣ ਲਈ ਗਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।”(8) ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ‘ਅਸ਼ੋਕ` ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ “ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਜੰਗਨਾਮਾ ਅਥਵਾ ‘ਵਾਰ` ਇਕੋ ਹੀ ਅਰਥ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਹਨ।”(9) ਉਹ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ‘ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ` ਨੂੰ ਵੀ ਜੰਗਨਾਮਾ ਅਥਵਾ ਵਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਜੰਗਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਸਤਵਿਕ ਘਟਨਾ ਦਾ ਹੀ ਬਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਵਾਰ ਕਲਪਨਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਲਿਖੀ ਜਾਂ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕਲਪਨਿਕ ਅਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪਾਤਰ ਹੀ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਵਾਰ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੰਗਨਾਮਾ ਨਹੀਂ।
“ਜੰਗਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੱਖ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਲੜਾਈ ਦਾ ਸਥਾਨ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਹਾਣ-ਲਾਭ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ, ਅੰਤਿਮ, ਜਿੱਤ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਆਦਿ। ਇੱਥੇ ਕਵੀ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਈ ਪਾਬੰਧੀ ਨਹੀਂ।”(10) ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੰਗਨਾਮੇ ਦਾ ਨਾਇਕ ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਗਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਰ ਦਾ ਨਾਇਕ ਵਧੇਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਜੰਗਨਾਮਾ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਵਿਧਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵਾਰ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਜੰਗਨਾਮੇਂ
“ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਜੰਗਨਾਮਾ, ਕੋਸ਼ਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਰੁ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਵੀ ਅਣੀ ਰਾਏ ਦਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। (ਜੰਗਨਾਮਾ-ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ), ਜਿਸ ਦੀ ਲਿਪੀ ਗੁਰਮੁਖੀ ਤੇ ਬੋਲੀ ਬ੍ਰਜ ਦੀ ਰੰਗਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਨਿਰੋਲ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਜੰਗਨਾਮਾ ਜੋ ਸਾਰਿਆ ਨਾਲੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਲਾਹੌਰੀ ਰਚਿਤ ਜੰਗਨਾਮਾ ਇਮਾਮ ਹੁਸੈਨ ਦਾ “ਰੋਜ਼ਾਤਲ ਸ਼ੁਹਦਾ” ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ 1724 ਈ. ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ।11 ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਚਰਚਿਤ ਜੰਗਨਾਮੇ ਹਨ:- 1.ਕਵੀ ਮੁਕਬਲ ਦਾ ਜੰਗਨਾਮਾ(1747)<br 2.ਕਾਨ ਸਿੰਘ ਭੰਗਾ ਦਾ ਜੰਗਨਾਮਾ ਲਾਹੌਰ 3.ਮਟਕ ਦਾ ਜੰਗਨਾਮਾ ਸਿੰਘਾਂ ਤੇ ਫਰੰਗੀਆਂ 4.ਖਜਾਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜੰਗਨਾਮਾ ਦਿੱਲੀ 5.ਮੀਆਂ ਕਰੀਮ ਬਖ਼ਸ਼ ਬਦਰ ਦਾ ਜੰਗਨਾਮਾ ਹਜ਼ਰਤ ਅਲੀ 6.ਸ਼ਿਆਮ ਸਿੰਘ ਜੰਗਨਾਮਾ ਕਾਬਲ ਕੰਧਾਰ ਦਾ 7.ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਜੰਗਨਾਮਾ ਕਾਵਲ 8.ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਮਿਸਤਰੀ ਜੰਗਨਾਮਾ ਮਾਲਾਕੰਧ 9.ਚੂਹੜ ਸਿੰਘ ਦਾ ਖਾਲਸਾ ਬਹਾਦਰ ਜੰਗ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ 10.ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਦਾ ਬਹਾਦਰ ਜੰਗ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਨੰਬਰ2 11.ਕਾਦਰਯਾਰ ਦਾ ਜੰਗਨਾਮਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ 12. ਜੰਗਨਾਮਾ ਸ਼ਾਹ ਮੁੰਹਮਦ,
13. ਕਵੀ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜੰਗਨਾਮਾ ਲਾਹੌਰ 14. ਮਟਕ ਦਾ ਜੰਗਨਾਮਾ,
15. ਖੋਜੀ ਕਾਫ਼ਿਰ ਦਾ ਜੰਗਨਾਮਾ ਹਿੰਦ ਪੰਜਾਬ 16.ਰਾਮ ਦਿਆਲ ਮਾਣਕ ਦਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ 17.ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਪੀਰ ਅਬਦੁਲ ਕਾਦਰ ਜੀਲਾਨੀ 18.ਅਹਿਮਦ ਯਾਰ ਜੰਗਬਦਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੰਗਨਾਮੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਜੰਗਨਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ‘ਜੰਗਨਾਮਾ ਸ਼ਾਹ-ਮੁਹੰਮਦ` ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਰਚਿਤ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
1.	ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ, ‘ਜੰਗਨਾਮਾ-ਸਰੂਪ: ਸਿਧਾਤ ਤੇ ਵਿਕਾਸ`, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1995, ਪੰਨਾ-10
2.	ਦਿਲਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ (ਡਾ.), ‘ਪੰਜਾਬੀ ਜੰਗਨਾਮੇ` ਲੋਕਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 2012, ਪੰਨਾ-24
3.	ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ, ‘ਜੰਗਨਾਮਾ- ਸਰੂਪ ਸਿੰਧਾਤ ਤੇ ਵਿਕਾਸ`, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1995, ਪੰਨਾ-10-11
5.	ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ, ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅੋਚਨਾਤਮਕ ਇਤਿਹਾਸ (ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ 1900 ਈ. ਤੱਕ)`, ਪੈਪਸੂ ਬੁੱਕ ਡਿਪੋ, ਪਟਿਆਲਾ, 1974, ਪੰਨਾ- 219
6.	ਸੰਪਾ. ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ, ‘ਪੰਜਾਬੀ ਜੰਗਨਾਮੇ`, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 2003, ਪੰਨਾ- 8
7.	ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ, ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗੁਮਟਾਲਾ, ‘ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਚਿੰਤਨ ਤੇ ਕਲਾਂ`, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋਆਪਰੋਟਿਵ ਸੋਸਾਇਟੀ ਲਿਮਟਿਡ ਲੁਧਿਆਣਾ, 200, ਪੰਨਾ- 13-14
8.	ਦਿਲਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ (ਡਾ.), ‘ਪੰਜਾਬੀ ਜੰਗਨਾਮੇ`, ਉਹੀ ਪੰਨਾ- 25
9.	ਸੰਪਾ. ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ‘ਅਸ਼ੋਕ`, ‘ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਾਰਾਂ ਤੇ ਜੰਗਨਾਮੇਂ`, ਸ਼੍ਰੋਮਾਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1983, ਪੰਨਾ- ੳ-ੲ
10.	ਸੁਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂਰ, ‘ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰ-ਕਾਵਿ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ`, ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਮੀ, ਦਿੱਲੀ, 2005, ਪੰਨਾ- 194-195
11.	ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ, ‘ਜੰਗਨਾਮਾ-ਸਰੂਪ`, ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਵਿਕਾਸ: ਉਹੀ ਪੰਨਾ-11
12.	ਸੁਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂਰ ਉਹੀ ਪੰਨਾ-195-207
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਅਦਵੈਤਵਾਦ
ਅਦਵੈਤਵਾਦ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Monism) ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮੌਜੂਦ ਨਜ਼ਰ ਪੈਂਦੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਹਕੀਕਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਦਵੈਤਵਾਦ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਉਹ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੂਲ ਤੱਤ ਅਗਮ, ਅਗੋਚਰ, ਅਨੰਤ, ਅਲਖ, ਅਨਾਦਿ ਹਨ। ਅਦਵੈਤਵਾਦ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਨਾ ਇਹ ਹੈ ਨਾ ਉਹ ਹੈ ਪਰ ਇਹ, ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਅਨੰਤ ਤੇ ਅਲੱਖ ਹੈ। ਅਦਵੈਤਵਾਦ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨਾਲ਼ ਇਕਸਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੋਧੀਆਂ ਨੇ ਅਦਵੈਤਵਾਦ ਦਾ ਤੱਤ ਸੁੰਨ, ਸ਼ਕਤੀ ਪੂਜਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ, ਸ਼ਿਵਵਾਦੀ ਅਤੇ ਅਦਵੈਤ ਵੇਦਾਂਤੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਤੱਤ ਆਤਮਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਹਰਿ, ਸਤਿ ਅਤੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਅਦਵੈਤਵਾਦ ਦੇ ਤੱਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦਾ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਮੰਤਰ ਵੀ ਅਦਵੈਤਵਾਦ ਦਾ ਤੱਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਵੈਤਵਾਦ
ਜਹਾਂਗੀਰ ਰਤਨਜੀ ਦਾਦਾਭਾਈ ਟਾਟਾ
ਜਹਾਂਗੀਰ ਰਤਨਜੀ ਦਾਦਾਭਾਈ ਟਾਟਾ (29 ਜੁਲਾਈ, 1904 – 29 ਨਵੰਬਰ 1993) ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਜੰਮਪਲ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਸਨ। 10 ਫਰਵਰੀ 1929 'ਚ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਪਾਇਲਟ ਦਾ ਲਾਈਸੰਸ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਨਮਾਨ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। 1945 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਜ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ। 1987 ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਟਾਈਟਨ ਇੰਡਸਟਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1904 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1993
ਬਰਾਸੋਵ
ਬਰਾਸੋਵ (Brassó) ਰੋਮਾਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 253,200 ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਰੋਮਾਨੀਆ ਦਾ ਅਬਾਦੀ ਪੱਖੋਂ 7ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਰਾਜਪੁਰਾ (ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ)
ਰਾਜਪੁਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਆਤੀ ਕਲੇਜਾ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਲਿਓਨ ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ
ਬੋਣਿਆਂ ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ (ਫਰਾਂਸੀਸੀ:Révolte des canuts) ਲਿਓਨਿਜ਼ ਦੇ ਰੇਸ਼ਮ ਵਰਕਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬਗ਼ਾਵਤਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹਿਕ ਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ 1831, 1834 ਅਤੇ 1848 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸੀ।
ਪਹਿਲਾ ਵਿਦਰੋਹ (21 ਨਵੰਬਰ - 1 ਦਸੰਬਰ 1831) - ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕਰ ਨੀਤੀ ਤੋਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਬੋਣਿਆਂ ਨੇ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਇਹ ਫਰਾਂਸ ਵਿਚ ਸਨਅਤੀ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਦਰੋਹ ਸੀ। 1834 ਅਤੇ 1848 ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਵਿਦਰੋਹਾਂ ਵਾਂਗ ਇਸਨੂੰ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਯੁੱਧ
ਜੋਰਜਸ ਅਜ਼ੀ
ਜੋਰਜਸ ਅਜ਼ੀ (ਜਨਮ 1979) ਇੱਕ ਲੇਬਨਾਨੀ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ ਸੰਗਠਨ ਹੇਲੈਮ ਦਾ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ 'ਅਰਬ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਫਰੀਡਮਜ਼ ਐਂਡ ਇਕੁਏਲਟੀ' ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।
ਵਿਜਾਯਾਲਾਯਾ ਚੋਲ
ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਜਾ ਸਨ
ਬਾਉਪੁਰ ਬੇਟ
ਬਾਉਪੁਰ ਬੇਟ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਜੋਰਜਸ ਅਜ਼ੀ
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਅਜ਼ੀ ਇੱਕ ਕੱਟੜ ਇਸਾਈ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਬੇਰੂਤ, ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸਨੇ ਬੇਰੂਤ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ (ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਈਸਾਈ ਪੱਖ) ਅਤੇ ਪੱਛਮ (ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੱਖ) ਵਿਚਕਾਰ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ 2000 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਸਬੰਧੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀ ਵਜੋਂ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਰੂਤ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਅਵਸਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਜਿਸਦੀ ਉਸਨੂੰ ਘਾਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਹੈਲੇਮ (ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ “ਸੁਪਨਾ” ਹੈ) ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਵਿਜਾਯਾਲਾਯਾ ਚੋਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਬਾਉਪੁਰ ਬੇਟ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੋਲਡ (III) ਕਲੋਰਾਈਡ
ਗੋਲਡ (III) ਕਲੋਰਾਈਡ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਔਰਿਕ  ਕਲੋਰਾਈਡ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਕਲੋਰੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ  AuCl3 ਹੈ।
ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
ਗੋਲਡ (III) ਕਲੋਰਾਈਡ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ 180 °C ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਇਸ ਉੱਪਰ ਦੀ ਕਲੋਰੀਨ ਗੈਸ ਲੰਘਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਨੇ ਦੇ ਅਹਾਤੇ
ਕਬਾਕੋਵ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਅਬਰਾਮੋਵਿਚ
ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਅਬਰਾਮੋਵਿਚ ਕਬਾਕੋਵ ( 22 ਅਕਤੂਬਰ, 1943, ਨੋਵਸਿਬਿਰਸਕ) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਕਬਾਕੋਵ ਦਾ ਜਨਮ ਨੋਵਸਿਬਿਰਸਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਬਾਕੋਵ ਨੇ ਉਕਰਾਇਨਾ ਦੀ ਦਨੇਪ੍ਰੋਪੇਤਰੋਵਸਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਮੈਕੇਨਿਕਲ - ਮੈਥਮੈਟਿਕਸ ਫੈਕਲਟੀ ਤੋਂ ਐਮਐਸਸੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਚਾਰ ਪੱਤਰਾਂ ਗੁਦੋਕ (ਭੋਂਪੂ), ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਪੱਤਰ ਮਾਸਕੋ ਨਿਊਜ ਅਤੇ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਨਵੇਂ ਗਵਾਹ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਗ਼ੁੱਸਾ
thumb|[[ਹਾਇਰੋਨੀਮਸ ਬੋਸ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਸੱਤ ਮਾਰੂ ਪਾਪ ਅਤੇ ਚਾਰ ਅੰਤਿਮ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ।]]
ਸਿੰਹਾਲਾ ਲੋਕ
ਸਿੰਹਾਲੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 75% ਹਿੱਸਾ ਹਨ । ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੰਹਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ,ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ, ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਧਰਮ ਥੇਰਵਾਦ ਬੁੱਧ ਹੈ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਇਸਾਈ ਵੀ ਹਨ। ਸਿੰਹਾਲੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਮੱਧ, ਮੱਧ ਦੱਖਣ, ਮੱਧ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਵਾਮਸਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੰਹਾਲੀ ਲੋਕ ਜਲਾਵਤਨੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਿਜੈ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹਨ, ਜਿਹੜਾ ਕੀ 543 ਈਪੂ. ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਆਇਆ ਸੀ। ਆਧੁਨਿਕ ਜੈਨੇਟਿਕ ਪੜਤਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੰਹਾਲੀ ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹਨ।
ਗ਼ੁੱਸਾ
ਗ਼ੁੱਸਾ ਜਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਇੱਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਜਾਂ ਵਲਵਲਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਣ ਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਿਆਖਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤੋ-ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਹੱਦਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰਕ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰਨ/ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਲਹੂ ਦਾ ਦੌਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਰ ਤੋਂ ਉਪਜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਰ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਦੋਂ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੋਧ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਲਵਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਤ ਮਾਰੂ ਪਾਪ
ਅਲੀ‌ ਸ਼ੇਰ ਨਿਵਾਈ
ਅਮੀਰ 'ਅਲੀ‌ ਸ਼ੇਰ ਨਿਵਾਈ (9 ਫਰਵਰੀ 1441 – 3 ਜਨਵਰੀ 1501), ਜਾਂ  ਨਿਜ਼ਾਮ ਉੱਦ ਦੀਨ ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਨਿਵਾਈ  (Chagatai-Turkic/) ਚਗਤਾਈ ਤੁਰਕ  ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਰਹੱਸਵਾਦੀ, ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ।  ਉਹ ਚਗਤਾਈ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧ ਸੀ।
ਨਵਾਈ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਚਗਤਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਫ਼ਾਰਸੀ ਨਾਲੋਂ ਉੱਤਮ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸੀ। ਦੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਟਾਈਟਲ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਦਲੀਲਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇ ਤੁਰਕੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਅਮੀਰੀ, ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਲਚਕਦਾਰੀ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸਦੀ ਵੱਖਰੀ ਚਗਤਾਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਕਾਰਨ, ਨਵਾਈ ਨੂੰ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੁਢਲੇ ਤੁਰਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਬਾਨੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਅਦਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਹਨ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
thumb|ਇਸਫਾਨਾ, [[ਕਿਰਗਿਜ਼ਸਤਾਨ|ਕਿਰਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਨਵਾਈ ਦਾ ਪੋਰਟਰੇਟ]] ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਨਵਾਈ ਦਾ ਜਨਮ 1441 ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੋ ਹੁਣ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਹੇਰਾਤ ਤੇ ਤੈਮੂਰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਤੈਮੂਰ ਕੁਲੀਨਾਂ ਦੇ ਚਗਤਾਈ ਅਮੀਰ (ਜਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਮੀਰ) ਵਰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਗੀਆਥ ਉਦ-ਦੀਨ ਕੁਚਕੀਨਾ (ਨਿੱਕੂ), ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਹਾਕਮ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਗੀਆਥ ਉਦ-ਦੀਨ ਕੁਚਕੀਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਸਬਜ਼ਾਵਰ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਵੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸੜੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਾਕਮ ਬਾਬਰ ਇਬਨ ਬੇਅਸਨਕੁਰ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।
ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਹੁਸੈਨ ਬੇਕਾਰਾਹ ਦਾ ਇੱਕ ਸਹਿਕਰਮੀ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਬਣ ਗਿਆ। 1447 ਵਿੱਚ ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਹੈਰਾਤ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਥੇ ਅਸਥਿਰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 1450 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ। 1456 ਵਿੱਚ, ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਬਕਰਾਹ ਇਬਨ-ਬੇਅਸਨਕੁਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਸ਼ਾਦ ਗਏ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਇਬਨ-ਬੇਅਸਨਕੁਰ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਬਕਾਰਾਹ ਦੇ ਰਾਹ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਬਕਰਾਹ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਨੇ ਮਿਸ਼ਰ, ਹੇਰਾਤ ਅਤੇ ਸਮਰਕੰਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ।  1469 ਵਿੱਚ ਅਬੂ ਸਈਦ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਸੈਨ ਬਕਰਾਹ ਨੇ ਹੇਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸੱਤੇ ਹਥਿਆ ਲਈ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਅਲਿਸਰ ਨੇ ਸਮਰਕੰਦ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਬਕਰਾਹ ਨੇ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਤੇ ਚਾਲੀ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਲਗਭਗ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹਕੂਮਤ ਕੀਤੀ। ਅਲੀਸ਼ੇਰ 3 ਜਨਵਰੀ 1501 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਬੇਕਾਰਾ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੂੰ ਹੇਰਾਤ ਵਿੱਚ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ।
ਅਲੀਸ਼ੇਰ ਨਵਾਈ ਨੇ ਤਪੱਸਵੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਈ, "ਕਦੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਾਇਆ ਜਾਂ ਰਖੇਲਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ।"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1501 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1441 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕ ਸਾਹਿਤ
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ (ਕਿਤਾਬ)
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ (ਕਿਤਾਬ) ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ; ਡਾ. ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮੀਸ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ; ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ "ਗਰੇਸੀਅਸ ਬੁੱਕਸ, ਪਟਿਆਲਾ" ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਾਲ 2020 'ਚ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ  ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ; ਡਾ. ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮੀਸ਼ਾ ਨੇ ਹੀ ਲਿਖੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਵੀ :- ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ 58 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ :-
ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀਆਂ
◆ ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀਆਂ
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀਆਂ ਦੇ ਰੰਗ :
ਗ਼ਜ਼ਲ (ਵੱਡੀ ਬਹਿਰ) :
ਇਸ਼ਕ - ਝਨਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਲਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ, ਠਿੱਲ੍ਹਣ ਨੂੰ ਦਿਲ ਸਭ ਦਾ ਕਰਦਾ ਠਿੱਲ੍ਹ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਜਣਾ - ਖਣਾ, ਪਰ ਟਾਂਵਾਂ ਟਾਂਵਾਂ ਤਰਦਾ ਕੋਈ ! - ਉਮਰ ਗ਼ਨੀ
ਗ਼ਜ਼ਲ (ਛੋਟੀ ਬਹਿਰ) :
ਤੇਰੇ ਇੱਕ ਇਸ਼ਾਰੇ 'ਤੇ
ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਾਰੇ ਤੇ ?
ਚਾਰੇ ਤੜਫ਼ੇ ਲਾਰੇ 'ਤੇ
ਚੰਨ, ਚਾਨਣੀ, ਤਾਰੇ, ਤੇ
ਬੰਦੇ ਦੇ ਵਿਚ ਅੱਲ੍ਹਾ ਏ
ਬੰਦਾ, ਬੰਦਾ ਮਾਰੇ ਤੇ ? - ਸਾਬਿਰ ਅਲੀ ਸਾਬਿਰ
ਬੋਲੀਆਂ :
3. ਮੇਰਾ ਹੋਰ ਸਵਾਲ ਨਾ ਕੋਈ ਵੇ ਇਕ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਵੰਡ ਲੈ
4. ਅੱਗ ਪਿਆਰ ਦੀ ਧੂੰਆਂ ਨਾ ਕੱਢਦੀ ਤੇ ਤਨ ਮਨ ਫੂਕ ਸੁੱਟਦੀ - ਅਹਿਮਦ ਰਾਹੀ
ਦੋਹੇ :
- ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਸਾਹਿਰ
ਕਵਿਤਾ (ਤੁਕਬੰਦੀ) :
ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੇਰਾ ਜੁੱਸਾ ਲੀਰੋ ਲੀਰ
ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਜੰਦਰੇ ਚੁੱਪ ਦੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰੀਂ ਧਰ ਜ਼ੰਜੀਰ
ਮੈਨੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਕੀ ਸੀ ਮਾਰਨਾ ਮੇਰੇ ਸੱਜਣਾਂ ਭੰਨੇ ਤੀਰ .. ਤਾਰਿਕ ਗੁੱਜਰ
ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਕਵਿਤਾ :
ਸ਼ਾਮ ਅੱਜ ਦੀ
ਜਿਵੇਂ
ਚਿੜੀਆਂ ਪਈਆਂ ਚੂਹਕਦੀਆਂ ਹੋਵਣ
ਸਵੇਰ ਨੂੰ
ਗਲ ਵਿਚ ਬੱਧੀਆਂ ਟੱਲੀਆਂ ਵਾਲੇ
ਉੱਠ, ਪਏ ਲੰਘਦੇ ਹੋਵਣ
ਅੱਗੋਂ ਪਿੱਛੋਂ
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਥਿਆ