cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਈਸਵੀ
ਸ਼ਬਦ ਐਨੋ ਡੋਮਿਨੀ (ਏ.ਡੀ.) ਅਤੇ ਮਸੀਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ (ਬੀ. ਸੀ.) ਜੂਲੀਅਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਜਾਂ ਨੰਬਰ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਨੋ ਡੋਮਿਨੀ ਸ਼ਬਦ ਮੱਧਕਾਲੀ ਲਾਤੀਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਾਲ' ਵਿੱਚ, ਪਰ ਅਕਸਰ "ਪ੍ਰਭੂ" ਦੀ ਬਜਾਏ "ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਭੂ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੂਰੇ ਮੂਲ ਵਾਕੰਸ਼ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ "ਐਨੋ ਡੋਮਿਨੀ ਨੌਸਟਰੀ ਜੇਸੂ ਕ੍ਰਿਸਟੀ", ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਵਾਦ 'ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਯਿਸੂ ਮਸੀਹ ਦੇ ਸਾਲ' ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਾਰਮ "BC" ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲਈ ਖਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਲਾਤੀਨੀ ਰੂਪ ਐਂਟੀ ਕ੍ਰਿਸਟਮ ਨੈਟਮ ਹੈ ਪਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੇਗਮ ਅਖ਼ਤਰ
ਅਖ਼ਤਰੀ ਬਾਈ ਫੈਜ਼ਾਬਾਦੀ, ਆਮ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੇਗਮ ਅਖ਼ਤਰ (7 ਅਕਤੂਬਰ 1914 – 30 ਅਕਤੂਬਰ 1974), ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਬਿੱਬੀ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।ਉਹ 15 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰੇਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਨ ਦਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲੋਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਐ ਮੁਹੱਬਤ ਤੇਰੇ ਅੰਜਾਮ ਪੇ ਰੋਨਾ ਆਇਆ ਜਾਨੇ ਕਿਉਂ ਆਜ ਮੁਝੇ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਪੇ ਰੋਨਾ ਆਇਆ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਅਖ਼ਤਰੀ ਬਾਈ ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਅਕਤੂਬਰ 1914 ਨੂੰ ਅਸਗਰ ਹੁਸੈਨ, ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਮੁਸ਼ਤਰੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਜੁੜਵਾ ਧੀਆਂ ਜ਼ੋਹਰਾ ਅਤੇ ਬੀਬੀ (ਅਖਤਰ) ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
ਗਾਇਕ ਸਫਰ
ਇਹ ਉਹ ਵੇਲਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਗਾਇਕਾ ਕਿਸੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਘਰਾਣੇ ਵਿਚੋਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਿਜ਼ ਕੋਠੇ ਵਾਲੀ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਗਾਇਕੀ ਤੇ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਗਜ਼ਲ ਗਾਉਂਦੀ ਸੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਾਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਧੁਨਾਂ ਉਹ ਆਪ ਬਣਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੂਜੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਗਾਇਆ। ਖ਼ਯਾਮ ਸਾਹਿਬ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਤਰਜ਼ ’ਤੇ ਉਸ ਵਲੋਂ ਗਾਈ ‘ਮੇਰੇ ਹਮਨਫ਼ਸ ਮੇਰੇ ਹਮਨਵਾ…’ ਗਜ਼ਲ ਨੇ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੀਆਂ ਗਜ਼ਲਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਪਦਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1934 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮੈਗਾਫੋਨ ਰਿਕਾਰਡ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਕਈ ਗਜ਼ਲਾਂ, ਦਾਦਰਾ ਤੇ ਠੁਮਰੀ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕਰਵਾਏ। 1945 ਵਿੱਚ ਅਖ਼ਤਰੀ ਦਾ ਫ਼ਨ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਖ਼ਰਾਂ ’ਤੇ ਸੀ। ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਵਕੀਲ ਇਸ਼ਤਿਆਕ ਅਹਿਮਦ ਅੱਬਾਸੀ ਨਾਲ ਨਿਕਾਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਤੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ 1949 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਉ, ਲਖਨਊ ਲਈ ਤਿੰਨ ਗਜ਼ਲਾਂ ਗਾ ਕੇ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ। ਦਾਦਰਾ (ਹਮਰੀ ਅਟਰੀਆ ਪੇ ਆਓ ਸਾਂਵਰੀਆ) ਤੇ ਠੁਮਰੀ (‘ਜਬ ਸੇ ਸ਼ਿਆਮ ਸਿਧਾਰੇ…’ ਤੇ ‘ਨਾ ਜਾ ਬਲਮ ਪ੍ਰਦੇਸ’) ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਗਜ਼ਲ ਗਾਇਨ ਜਿੰਨੀ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਗਾਈ ਗਜ਼ਲ ‘ਦੀਵਾਨਾ ਬਨਾਨਾ ਹੈ ਤੋ…’ ਉਸਤਾਦ ਬਿਸਮਿੱਲਾਹ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਗਜ਼ਲ ਹੈ। ‘ਵੋ ਜੋ ਹਮ ਮੇਂ ਤੁਮ ਮੇਂ ਕਰਾਰ ਥਾ, ਤੁਮਹੇਂ ਯਾਦ ਹੋ ਕਿ ਨ ਯਾਦ ਹੋ’ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਗਾਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਜ਼ਲ ਹੈ। ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਗਾਈਆਂ ਗਜ਼ਲਾਂ ਅਜੋਕੀ ਸ਼ੋਰ-ਸ਼ਰਾਬੇ ਵਾਲੀ ਗਾਇਕੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੀਆਂ ਸਗੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਸਕੂਨ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਚਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗਾਇਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅਭਿਨੈ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਝੰਡਾ ਗੱਡਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 400 ਦਾਦਰਾ, ਠੁਮਰੀ ਅਤੇ ਗਜ਼ਲਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। 1933 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ‘ਏਕ ਦਿਨ ਕਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ’ ਅਤੇ ‘ਨਲ ਦਮਯੰਤੀ’ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ‘ਮੁਮਤਾਜ ਬੇਗਮ’, ‘ਅਮੀਨਾ’, ‘ਜਵਾਨੀ ਕਾ ਨਸ਼ਾ’, ‘ਨਸੀਬ ਕਾ ਚੱਕਰ’ ਅਤੇ ਮਹਿਬੂਬ ਖਾਨ ਦੀ ਫਿਲਮ ‘ਰੋਟੀ’ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਰੋਟੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਤੇ 6 ਗਜ਼ਲਾਂ ਵੀ ਗਾਈਆਂ ਪਰ ਨਿਰਮਾਤਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਆਪਸੀ ਮਤਭੇਦਾਂ ਕਾਰਨ 4 ਗਜ਼ਲਾਂ ਫਿਲਮ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜੋ ਮੈਗਾਫੋਨ ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ’ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਸਤਿਆਜੀਤ ਰੇ ਦੀ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮ ‘ਜਲਸਾ ਘਰ’ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ।
ਅਖ਼ੀਰ 60 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰੇਂ 30 ਅਕਤੂਬਰ, 1974 ਨੂੰ ਉਸ ਪੜਾਅ ਵੱਲ ਤੁਰ ਗਈ ਜਿਥੋਂ ਕੋਈ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਮੌਤ
ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਨੇੜੇ ਬਲਰਾਮਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਹੁਣ ਉੱਨੀ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਜਿੰਨੀ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬੀਮਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿਸ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।
30 ਅਕਤੂਬਰ 1974 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਨੀਲਮ ਗਮਾਡੀਆ ਦੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਬੁਲਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਮ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਬਣ ਗਈ।
ਉਸ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੀਰਾਨੰਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ, ਇੱਕ ਜੀਵਨੀ ਬੇਗਮ ਅਖਤਰ: ਦ ਸਟੋਰੀ ਆਫ਼ ਮਾਈ ਅੰਮੀ (2005) ਲਿੱਖੀ। ਕਲਾ ਆਲੋਚਕ ਸ. ਕਾਲੀਦਾਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ "ਹੈ ਅਖ਼ਤਰੀ" ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ
ਮਾਈਕਲ ਪਰਹਾਮ
ਮਾਈਕਲ ਪਰਹਾਮ 17 ਵਰ੍ਹੇ ਤੇ 164 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਮੁੰਡਾ ਏ ਜਿਨੇ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚ ਨਿੱਕੀ ਜਈ ਜਿੰਦੜੀ ਚ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਾਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ ਏ। ਪਰਹਾਮ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਵਰ੍ਹੇ ਨਵੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਇੱਕ 50 ਫ਼ੁੱਟ ਵਾਲੀ ਦੌੜ ਵਾਲੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚ ਏ ਦੌੜ ਟੋਰੀ। ਅਗਸਤ 27, 2009 ਨੌਂ ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ 28000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਅਪੜਿਆ।
ਤਾਰਾਮੰਡਲ
ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ
ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ तारामंडल ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸਟੀਲੇਸ਼ਨ (constellation) ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਮਜਮੁਆ - ਅਲ - ਨਜੂਮ (مجمع النجوم) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਰਾਗੁੱਛ ਅਤੇ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾਮੰਡਲ
ਮੋਹਿਤ ਸੇਨ
ਮੋਹਿਤ ਸੇਨ (ਬੰਗਾਲੀ: মিহত েসন; 24 ਮਾਰਚ 1929 - 3 ਮਈ 2003) ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਬੁਧੀਜੀਵੀ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਯੁਕਤ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸੱਕਤਰ ਸਨ।
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਸੇਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਤਰਜ਼ ਤੇ ਢਲੇ ਬ੍ਰਹਮੋ ਸਮਾਜ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਿਆਇ ਮੂਰਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਏ. ਐਂਨ. ਸੇਨ, ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਜੱਜ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਮ੍ਰਣਾਲਿਨੀ ਸੇਨ (ਸਿਨਹਾ), ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਚੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਨਾ ਮੇਜਰ ਐਨ ਪੀ ਸਿਨਹਾ, ਭਾਰਤੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਸੇਵਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਚਾਚਾ ਭਗਵਾਨ ਸਤਿਏਂਦਰ ਪ੍ਰਸੰਨੋ ਸਿਨਹਾ ਭਾਰਤੀ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਜਪਾਲ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਤਰਫ ਤੋਂ ਉਹ ਬੀਰਭੂਮ, ਅੱਜ ਕੱਲ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਾਏਪੁਰ ਦੇ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਹੋਰ ਭਰਾ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਤਾਪ ਚੰਦਰ ਸੇਨ, ਪ੍ਰੈਜੀਡੇਂਸੀ ਕਾਲਜ, ਕਲਕੱਤਾ, ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਬਹਤ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਨ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਪਦਵੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਸੀ। ਮੋਹਿਤ ਸੇਨ ਨੇ ਪ੍ਰੈਜੀਡੇਂਸੀ ਕਾਲਜ, ਕਲਕੱਤਾ, ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਰੰਭਕ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੁਸ਼ੋਬਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਬੀ ਏ (ਆਨਰਜ਼) ਪਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਆਏ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੀਵਨ
ਮੋਹਿਤ ਸੇਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਪਰਤੇ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਕਪਾ ਨੇ ਲੇਖਾ ਜੋਖਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਅਰਧ ਬਸਤੀ ਸੀ। 1955 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸੋਵੀਅਤ ਨੇਤਾ, ਨਿਕੋਲਾਈ ਬੁਲਗਾਨਿਨ ਅਤੇ ਨਿਕਿਤਾ ਖਰੁਸ਼ਚੇਵ ਭਾਰਤ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਆਏ ਸਨ, ਤਾਂ ਤਤਕਾਲੀਨ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਭਾਕਪਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਹੇ ਸਨ, ਇਹਦਾ ਨਿਚੋੜ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ: ਇਸ ਸਾਲ (1955) ਤੱਕ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦਿਵਸ ਦਾ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ. . .ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਠੀਕ ਲਾਈਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਤੋਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ 1951 - 52 ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਫੀਆ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਸਕੋ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ। ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਜੋਸੇਫ ਸਟਾਲਿਨ ਤੋਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸਨ। ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਹੀ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਅਪਣਾਈ ਲਾਈਨ (ਸਰਕਾਰ ਦਾ) ਮੁਕੰਮਲ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਛੋਟੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਬਗਾਵਤਾਂ ਦੀ ਵੀ।
ਮੋਹਿਤ ਸੇਨ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜਨ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਭਾਕਪਾ ਦਾ ਵਿਭਾਜਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਾਰਟੀ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਬਣ ਗਈ ਤਾਂ ਸੇਨ ਮੂਲ ਭਾਕਪਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੇ ਜੋ ਐੱਸ ਏ ਡਾਂਗੇ ਦੀ ਚੇਅਰਮੈਨੀ ਤਹਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਲਾਈਨ ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। 1966 ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਕਪਾ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ 1971 ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ। 1978 ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਾਰਟੀ ਵਲੋਂ ਕਾਂਗਰਸ - ਵਿਰੋਧੀ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੇਨ ਭਾਕਪਾ ਦੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ ਪਏ। 1988 ਵਿੱਚ ਸੇਨ ਨੇ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਆਈ ਸੀ ਪੀ (ਇੰਡੀਅਨ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ 1989 ਵਿੱਚ ਸਰਵ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ ਗਠਿਤ ਹੋਈ ਤਾਂ ਮੋਹਿਤ ਸੇਨ ਉਸ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਣੇ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ 15 ਸਾਲ ਲਈ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੇਨ, 74 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਾਨਾਜਾ ਦੀ ਮੌਤ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਅਰਸਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਲੇਖਕ
ਸੇਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ:
ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਹ: ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਦੀ ਯਾਤਰਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮਕਥਾ 'ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਹ: ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਦੀ ਯਾਤਰਾ' ਮਾਰਚ 2003 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜ੍ਜਾਦ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਵਿਚਾਰਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਨ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਐਰਿਕ ਹਾਬਸਬਾਮ ਨੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਦਿੱਤੀ:
..ਭਾਰਤੀ ਸਾਮਵਾਦ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉਲੇਖਨੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਨੂੰਨ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਨਾਲ,ਭਾਰੀ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਗਈ ਪਰ ਸੰਦੇਹਪੂਰਨ ਨਿਰਣੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ. ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅੰਦੋਲਨ ਬਾਰੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਰੋਸਨੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਫਸਟ ਹੈਂਡ ਕਿਤਾਬ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ. . . ਭਾਰਤ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਵਰਗੇ ਈਮਾਨਦਾਰ, ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਜਾਦੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ
ਰੂਥ ਸਿਮਪਸਨ (ਕਾਰਕੁੰਨ)
ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ
ਡੌਟਰਸ ਆਫ ਬਿਲੀਟਿਸ (ਡੀ.ਓ.ਬੀ.) ਦੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਚੈਪਟਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਸਿਮਪਸਨ ਨੇ 1969–71 ਦੇ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਡੀ.ਓ.ਬੀ. ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਸਮਲਿੰਗੀ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਐਨ.ਵਾਈ.ਸੀ. ਪੁਲਿਸ ਬਿਨਾਂ ਵਾਰੰਟ ਤੋਂ, ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਡੀ.ਓ.ਬੀ. ਦੇ ਨੀਚੇ ਮੈਨਹੱਟਨ ਵਿੱਚ ਲੈਸਬੀਅਨ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਸਿਮਪਸਨ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਡੀਓਬੀ ਔਰਤਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ। ਤਿੰਨ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਐਲੇਨ ਪੋਵਿਲ, ਟੀ-ਗ੍ਰੇਸ ਐਟਕਿੰਸਨ ਅਤੇ ਫਲੋ ਕੈਨੇਡੀ ਨਾਲ ਰਿਚਰਡ ਨਿਕਸਨ (ਵਾਰਨ) ਦੀ ਇਕ ਰੈਲੀ ਵਿਚ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਮਨ'ਜ ਅਟਾਰਨੀ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਹੋਣ ਤੱਕ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਿਨ ਜੇਲ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹੀ।
ਰੂਥ ਸਿਮਪਸਨ ਦੇ 1976 ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਫਰੋਮ ਦ ਕਲੋਸੇਟ ਟੂ ਦ ਕੋਰਟਸ ਤੱਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਆਬਾਦੀ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਨਿਆਂ, ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਰੂਥ ਨੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਦੇ ਵੁੱਡਸਟਾਕ ਵਿਚ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ, ਇਕ ਘੰਟਾ-ਲੰਮਾ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, "ਮਿਨੋਰਟੀ ਰਿਪੋਰਟ" ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1982 ਤੋਂ 2001 ਤੱਕ ਵੁੱਡਸਟਾਕ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਬੋਰਡ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਇੱਕ ਅਫਸਰ ਵਜੋਂ ਰਹਿੰਦੀ ਰਹੀ। ਰੂਥ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਹਡਸਨ ਵੈਲੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਕਾਲਜ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਕਈ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਮੌਤ
ਰੂਥ ਸਿਮਪਸਨ ਦੀ ਮੌਤ 8 ਮਈ, 2008 ਨੂੰ ਹੋ ਗਈ।
ਕਿਤਾਬਚਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਪਾਏਦਾਰ ਵਿਕਾਸ
ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਜਾਂ ਪਾਏਦਾਰ ਵਿਕਾਸ (Sustainable development) ਧਰਤੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਆਯੋਜਨ ਸਿਧਾਂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਵਕਤ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਨਾ ਕੇਵਲ ਵਰਤਮਾਨ ਲੋੜਾਂ ਦੀ, ਬਲਕਿ ਅਨੰਤ ਕਾਲ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਸੁਨਿਸਚਿਤ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਪਰਿਆਵਰਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਸੰਜਮੀ ਵਰਤੋਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਏਦਾਰ ਵਿਕਾਸ
ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਛਿੱਲਰ
ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਛਿੱਲਰ (ਜਨਮ 14 ਮਈ, 1997) ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਮਿਸ ਵਰਲਡ 2017 ਜੇੱਤੂ ਹੈ। ਇਹ ਲੜਕੀ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਝੱਜਰ ਦੀ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਨੇ ਮਿਸ ਵਰਲਡ 2017 ਚੁਣੀ ਗਈ। 17 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁੰਦਰੀ ਸਿਰ ਇਹ ਤਾਜ ਸਜਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਚੀਨ ਦੇ ਸਾਨਿਆ ਸਿਟੀ ਐਰੀਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਆਂ 121 ਸੁੰਦਰੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਮਿਸ ਵਰਲਡ 2016 ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਜੇਤੂ ਪੁਏਰਟੋ ਰਿਕੋ ਦੀ ਸਟੈਫਨੀ ਡੇਲ ਵੈਲੇ ਨੇ ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਛਿੱਲਰ ਨੂੰ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ। ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਨੇ ਮਈ 2017 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਵਰਲਡ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਲੱਬ ਫੈਕਟਰੀ ਅਤੇ ਮਲਾਬਾਰ ਗੋਲਡ ਐਂਡ ਡਾਇਮੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਵਜੋਂ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੰਯੋਗਿਤਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ ਰੋਹਤਕ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਡਾ ਮਿੱਤਰਾ ਬਾਸੂ ਛਿੱਲਰ ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਡਾ ਨੀਲਮ ਛਿੱਲਰ ਮਨੁੱਖੀ ਵਤੀਰੇ ਅਤੇ ਅਲਾਈਡ ਸਾਇੰਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਾਈਰੋਕੋਮਿਸਟ੍ਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨ।
ਛਿੱਲਰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ 12 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿਚੱ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੀ.ਬੀ.ਐਸ.ਈ. ਟਾੱਪਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਐਨਈਈਟੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸੋਨੀਪਤ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਫੂਲ ਸਿੰਘ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਮੈਡੀਕਲ ਡਿਗਰੀ (ਐੱਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐਸ.) ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਡਾਂਸਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉੱਘੇ ਡਾਂਸਰਾਂ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਰੈਡੀ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਰੈਡੀ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਮਿਸ ਵਰਲਡ 2017
ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਛਿੱਲਰ ਨੇ ਮਿਸ ਵਰਲਡ 2017 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਚੋਟੀ ਦੇ ਮਾਡਲ, ਪੀਪਲਜ਼ ਚੁਆਇਸ, ਅਤੇ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਬਣੀ, ਅਤੇ ਗਰੁੱਪ ਨੌਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈਡ-ਟੂ-ਹੈਡ ਚੈਲੇਂਜ ਦੀ ਜੇਤੂ ਸੀ ਅਤੇ ਬਿਊਟੀ ਵਿਦ ਪਰਪਸ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਜੇਤੂ ਰਹੀ। ਉਹ ਮਿਸ ਵਰਲਡ ਵਿਖੇ ਬਿਊਟੀ ਵਿਦ ਪਰਪਸ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਚੌਥੀ ਭਾਰਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਸ ਵਰਲਡ ਅਤੇ ਬਿਊਟੀ ਵਿਦ ਪਰਪਸ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਮਾਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਨਖਾਹ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਦਾ ਬਿਊਟੀ ਵਿਦ ਪਰਪਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸੀ। ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮਾਹਵਾਰੀ ਸਫਾਈ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ 20 ਦੇ ਕਰੀਬ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 5000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸ ਵਰਲਡ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੁਮੈਨ 2020
ਪੇਟੀਐੱਮ
ਪੇਟੀਐੱਮ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 2010 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵੰਨ97 ਕੋਮਿਓੂਨੀਕੇਸ਼ਨ ਇਸਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ, 21 ਦੱਸੇ 2016 ਤੋਂ ਪੇਟੀਐੱਮ ਬੈਂਕ ਨਵੀਂ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਇਲ ਅਤੇ ਡੀਟੀਐੱਚ ਰਿਚਾਰਜ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਨੋਇਡਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪੇਟੀਐੱਮ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ, ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਸਨੈਪਡੀਲ ਦੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਲੱਗੀ। 2015 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਬੱਸ ਯਾਤਰਾ ਟਿਕਟ ਬੁਕਿੰਗ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ।
ਪੇਟੀਐੱਮ ਐਪ
ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੇਟੀਐੱਮ ਐਪ ਇੱਕ ਕੰਪਿੰਊਟਰੀ ਟੂਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਕਦੀ ਦਾ ਲੈਣ ਦੇਣ ਉਹ ਦੋ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੈਣ ਦੇਣ ਕੇਵਲ ਡਿਜੀਟਲ ਹੈ, ਮੁਫ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਨਕਦੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗਾਹਕ ਵੱਲੋਂ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸੇਵਾ ਫ਼ੀਸ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਪਰ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਜਮਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ ਵਪਾਰੀਆ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ, ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾ 4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੇਵਾ ਫ਼ੀਸ ਵੱਜੋਂ ਐਪ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਤਾਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਜਾਂ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ KYC ਦੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਲਈ ਐਪ ਵੱਲੋਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਖਾਤਾ ਧਾਰਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੇ ਰਿਆਇਤੀ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਲਕ 1% ਲਾਗੂ ਹੈ।
ਪੇਟੀਐੱਮ ਸੁਧਾਰੀ ਹੋਈ ਐਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਪਾਰੀ ਘੋਸ਼ਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ 50000 ਰੁ: ਤੱਕ ਜਮਾਂ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੈਸੇ ਵੈਲਟ ਰਾਹੀਂ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਕਰਾਣ ਦੀ ਹੱਦ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 20000 ਰੁ: ਹੈ। 31.01.2017ਤੱਕ ਬੈਂਕ ਜਮਾਂ ਰਾਸ਼ੀ 0% ਫ਼ੀਸ ਤੇ ਹੈ।
ਛੋਟੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ
ਛੋਟੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪੇਟੀਐੱਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਵਿਕਲਪ ਵੱਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਦਲ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰੀ ਬਿੰਦੂ ਟਰਮੀਨਲ (POS terminal) ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਫ਼ਾਇਤੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਨੋਟਬੰਦੀ ਬਾਅਦ ਇਸ ਐਪ ਦੀ ਤਿਜਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਉਛਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ।
ਫ਼ੀਸ ਰਹਿਤ ਨੰਬਰ
7 ਦਸੰਬਰ 2016 ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ, ਜਿਹਨਾਂ ਕੋਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਜਾਂ ਸਮਾਰਟ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਸਧਾਰਨ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਟੋਲ ਫ੍ਰੀ ਨੰਬਰ ਰਾਹੀਂ ਪੇਟੀਐੱਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪੈਸੇ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਨ ਲਈ, ਵਰਤਣ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।ਪਰ ਇਸ ਫ਼ੋਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪੇਅਟੀਐੱਮ ਖਾਤਾ ਬਣਾਉਣ / ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸਸ਼ੱਕਤ ਕੰਪਿਊਟਰ ਜਾਂ ਸਮਾਰਟ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲੋੜ ਜ਼ਰੂਰ ਪਵੇਗੀ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੁਕਤੇ ਜਾਂ ਨਕਸ਼
ਪੇਟੀਐੱਮ ਲੈਣ ਦੇਣ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕਦਮ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਜੁੜਵੇਂ ਪਿੰਨ ਨੰਬਰ ਰਾਹੀਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਆਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲ਼ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।
ਪਿਨ ਨੰਬਰ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲੈਣ ਦੇਣ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਫ਼ੋਨ ਰਾਹੀਂ ਸੁਣ ਕੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈ-ਕਾਮਰਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਮਰਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈ ਬਟੂਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2010
ਖਿੱਤੀਆਂ
ਖਿੱਤੀਆਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਤਾਰਾ-ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਗੁਰੂਤਾਬਲ ਨਾਲ ਸਾਧਾਰਣ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾਮੰਡਲ
ਕੀੜੀ ਬੋਦਲ
ਕੀੜੀ ਬੋਦਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵੀ. ਕੇ. ਐਨ.
ਵਡੱਕੀ ਕੁਟੱਲ ਨਾਰਾਇਣਨਕੁੱਟੀ ਨਾਇਰ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਕੇ ਐਨ (7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1929 - 25 ਜਨਵਰੀ 2004) ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਲਿਆਲਮ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੇ ਵਿਅੰਗ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨਾਵਲ, ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਬਹੁ-ਮੁਖੀ ਹਾਸਰਸ, ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੀ ਸਖਤ ਅਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮਰੋੜਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਜਾਦੂ ਦੀ ਛੂਹ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਜੀਵਨੀ
ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਵਸਨੀਕ, ਵੀ ਕੇ ਐਨ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1929 ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਚੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਹੁਣ ਤ੍ਰਿਸੂਰ) ਦੇ ਤਿਰੂਵਿਲਵਾਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। (ਸੀ ਪੀ ਨਾਇਰ, ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੀ ਕੇ ਐਨ ਦੀ ਸਹੀ ਜਨਮ ਤਰੀਕ 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1929 ਹੈ।) ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਲਾਬਾਰ ਦੇਵਸੋਮ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਤੇ ਲੱਗ ਗਏ ਅਤੇ 9 ਸਾਲ ਉਥੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਓ ਵੀ ਵਿਜਯਾਨ ਵਰਗੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਲਿਆਲਮ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੀ ਕੇ ਐਨ ਨੇ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਈ ਸਾਲ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (1959 ਤੋਂ 1969 ਤੱਕ) ਬਿਤਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਜੋ ਤਜਰਬੇ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਝਲਕ ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ, ਪਿਤਾਮਹਾਨ (ਮਹਾਨ ਦਾਦਾ) ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਵੀ ਕੇ ਐਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਪ੍ਰ੍ਜਿਤਨ ਮਾਤ੍ਰਭ੍ਹੂਮੀ ਸਪਤਾਹਿਕ ਦੇ ਅਕਤੂਬਰ 1953 ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਈ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਵੀ ਕੇ ਐਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵੇਦਾਵਤੀ ਅੰਮਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਬਾਲਚੰਦਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਰੰਜਨਾ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ
ਵੀ ਕੇ ਐਨ ਦੀ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੋਰਨਾਂ ਕਈਆਂ ਵਾਂਗ, ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਿਆਰ ਕਵਿਤਾ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ, ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਇਸ ਅੱਲ੍ਹੜ ਉਮਰ ਦੀ ਤਾਂਘ ਉਸ ਅੰਦਰ ਮਘਦੀ ਰਹੀ। ਅਤੇ ਉਹ ਮੇਘਸੰਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਰਾਮਾਇਣਮ ਚੰਬੂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਨੀ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਸੀ ਜਿੰਨੀ ਨਾਲ ਉਹ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕਵੀ ਤੋਂ। ਇਹ ਟੈਕਸਟ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਕੇਵਲ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਜਾਂ ਸਾਹਿਤ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਆਮ ਸੀ। ਸਮਕਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜਾਦੂਗਰੀ ਤੱਕ, ਆਧੁਨਿਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਾਣਕਿਆ ਦੇ ਆਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਂ ਦਾਸ ਕੈਪੀਟਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਾਮਸੂਤਰ ਤਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਲਈ ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰੀ ਉਪਕਰਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2004 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932
ਨਿਕੀਤਾ ਮਿਖਾਲਕੋਵ
ਨਿਕੀਤਾ ਸੇਰਗੇਈਵਿਚ ਮਿਖਾਲਕੋਵ (Ники́та Серге́евич Михалко́в; ਜਨਮ 21 ਅਕਤੂਬਰ 1945) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰੂਸੀ ਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਰੂਸੀ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਰਾਜ ਇਨਾਮ ਤਿੰਨ ਵਾਰ 1993, 1995 ਅਤੇ 1999 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿਕੀਤਾ ਮਿਖਾਲਕੋਵ ਨੂੰ 48ਵੇਂ ਵੈਨਿਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ (1991) ਵਿਖੇ ਗੋਲਡਨ ਲਾਇਨ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਕਲੋਜ਼ ਟੂ ਈਡਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਰਨਟ ਬਾਏ ਦ ਸਨ ਲਈ 67ਵੇਂ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਸਕਰ ਇਨਾਮਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨ੍ਹਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ ਵਿਖੇ ਗਰੈਂਡ ਪਰਿਕਸ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 64ਵੇਂ ਵੈਨਿਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ ਵਿਖੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਲਾਇਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 12 ਲਈ ਵੀ ਆਸਕਰ ਇਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਮਿਖਾਲਕੋਵ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਸਕੋ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਕਲਾਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮਿਖਾਲਕੋਵ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪੜਦਾਦਾ ਯਾਰੋਸਲਾਵਲ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਗਵਰਨਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਮਾਂ ਹਾਊਸ ਔਫ਼ ਗੋਲਿਟਸਿਨ ਦੀ ਰਾਣੀ ਸੀ। ਨਿਕੀਤਾ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੇਰਗੇਈ ਮਿਖਾਲਕੋਵ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਮਵਰ ਲੇਖਕ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਗਾਣ ਲਈ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸਤਰਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿ 60 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੱਲੀਆਂ। ਮਿਖਾਲਕੋਵ ਦੀ ਮਾਂ ਕਵਿੱਤਰੀ ਨਤਾਲਿਆ ਕੋਨਚਾਲੋਵਸਕਾਯਾ ਕਾਲਾਕਾਰ ਪਿਓਤਰ ਕੋਨਚਾਲੋਵਸਕੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਾਸੀਲੀ ਸੂਰੀਕੋਵ ਦੀ ਦੋਹਤੀ ਸੀ। ਨਿਕੀਤਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਆਂਦਰੇਈ ਕੋਨਚਾਲੋਵਸਕੀ ਵੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਆਂਦਰੇਈ ਤਾਰਕੋਵਸਕੀ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਰਨਅਵੇ ਟਰੇਨ ਅਤੇ ਟੈਂਗੋ ਐਂਡ ਕੈਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਜੀਵਨ
ਮਿਖਾਲਕੋਵ ਨੇ ਮਾਸਕੋ ਆਰਟ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸਿੱਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਵਾਖਤਾਨਗੋਵ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸਿੱਖਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੀ ਉਸਨੇ ਗਿਓਰਗੀ ਦਾਨੇਲੀਆ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਆਈ ਸਟੈੱਪ ਥਰੂ ਮੌਸਕੋ (1964) ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਆਂਦਰੇਈ ਕੋਨਚਾਲੋਵਸਕੀ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੋਮ ਔਫ਼ ਦ ਗੈਂਟਰੀ (1969) ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਸੋਵੀਅਤ ਸਟੇਜ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਸਿਤਾਰਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ
ਉਸਦੀ 1987 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਡਾਰਕ ਆਈਜ਼ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਚੈਖਵ ਦੀਆਂ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਉੱਪਰ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਅਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਾਹਨਾ ਮਿਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰ ਮਾਸਤ੍ਰੋਆਨੀ ਨੂੰ 1987 ਦੇ ਕਾਨ੍ਹਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ ਵਿਖੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਮੋਨ ਸਟੇਟ
ਮੋਨ ਸਟੇਟ (Burmese: မွန်ပြည်နယ်, pronounced: <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[mʊ̀ɴ pjìnɛ̀] ;  Mon:   တွဵုရးဍုၚ်မန်၊ ရးမညဒေသ  ) ਮਿਆਂਮਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਕੇਯਿਨ ਸਟੇਟ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅੰਡੇਮਾਨ ਸਾਗਰ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਬਾਗੋ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਤਾਨਿਨਥਾਰੀ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਨੋਕ ਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਕੰਚਨਾਬੁਰੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਸਰਹੱਦ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 12,155 ਕੀਮੀ2 ਹੈ। NNW-SSE ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਰਾਜ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ Dawna ਰੇਂਜ, ਕੇਯਿਨ ਸਟੇਟ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰਹੱਦ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਮੋਨ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ  ਇਸ ਦੇ 566 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਕਾਲੇਗੌਕ, ਵਾਕਯੁੰਗ ਅਤੇ ਕਿਊਂਗਯੀ ਟਾਪੂ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਟਾਪੂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ. ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਾਵਲਾਮੇਇੰਗ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਨਸਾਨ ਲਗਪਗ 11,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਹੁਣ ਮਿਆਂਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਛਾਣ ਮੋਨ ਦੀ ਹੈ। ਮੋਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਇਦ 3000 ਈਪੂ ਤੋਂ 1500 ਈਪੂ ਦੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਮਾਈਗਰੇਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ 6ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਲਾਗੇ ਚਾਗੇ ਦੱਖਣੀ ਸਿੰਗਾਪੋਰ ਦੇ Chao Phraya ਨਦੀ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਏ। ਮੋਨ ਲੋਕ ਫਿਰ ਅਗਲੀਆਂ ਸਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਦੱਖਣੀ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਇਰਾਵਾਦੀ ਡੈਲਟਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਮੋਨ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ  ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਫ਼ਰਮਾਨ ਅਤੇ Dîpavamsa ਵਿੱਚ ਚਰਚਿਤ ਸਵਰਨਭੂਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਕੂਮਤ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਥਾਟੋਂ ਦੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੇ ਦੁਆਲੇ 300 ਈਪੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕਮੱਤ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ
ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਵਿਆਪਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ,ਆਧੁਨਿਕ ਚਿੰਤਨ,ਚਰਿੱਤਰ ਜਾਂ ਵਰਤੋਂ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ,ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ,ਉਂਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਦੂਰਗਾਮੀ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਨੇ ਰੋਸ਼ਨ ਖਿਆਲੀ ਸੋਚ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ। ਆਧੁਨਿਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਜਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ,ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਦਾ ਤੇਜ਼ ਪਸਾਰਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੇ ਭਿਅੰਕਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਸਿਰਜਕ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਵੀਹਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲੋਂ ਐਨ ਅੱਡਰੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੰਕਲਪ ਹਨ:ਆਧੁਨਿਕ,ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ,ਸਮਕਾਲੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰਆਧੁਨਿਕ।
ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ,ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਤੀਤ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂ,ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ,ਪੁਨਰ ਲੇਖਣੀ,ਸਾਰ-ਝਲਕੀਆਂ,ਦੁਹਰਾਈ ਅਤੇ ਪੈਰੋਡੀ ਰਾਹੀਂ ਨਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਚੁਕਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁੁੁਣ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬੇਹਤਰ ਕਰਾਂਂਗੇ। ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਦੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਤੀਤ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਨ। ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਅਨਿਸ਼ਚੇ ਤੇ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਦੀਆ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਇਵੇਂ ਦਾ ਕਹੋ ਜੋ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਲੱਗੇ ਤੇ ਗੱਲ ਨਵੀਂ ਨਵੀਂ ਹੋਵੇ। ਟੀ ਐੱਸ ਈਲੀਅਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋੋੋੋ ਵਿਰੋਧੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਦਵੋ।
ਕੁਝ ਏਵੇਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਲਹਿਰ, ਜੋ ਕਿ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰੀ ਸੀ, ਨੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਾਰੇ ਨਵਾਂ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਵੇਖਣ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੇ ਵਿਅੰਗ ਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆ ਦਿੱਤੀ।ਆਧੁਨਿਕਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਤੋਂ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਤੱਕ ਦੇ ਹਰ ਰੂਪ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ।ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ “ਸ਼ੈਲੀ” ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪਕ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਦੀਆਂ ਨਵੀਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਅੰਗ ਸਨ। ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹਨ: ਨਵੀਂ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਦੁਆਰਾ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਸਰਲਕਰਣ ਕਰਨਾ।ਸਾਡਾ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਬਦ ਲਾਤੀਨੀ ਆਧੁਨਿਕ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਹੁਣੇ ਹੁਣ"।
ਇਹ ਸ਼ਬਦ 1500 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਮੱਧਯੁਗੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਵੀ "ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਪੁਰਾਣਾ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣਾ।" ਫਿਰ, 1800 ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵੱਲ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ "ਨਵੀਂ ਕਲਾ" ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜ ਗਿਆ "ਵਰਜੀਨੀਆ ਵੂਲਫ" ਨੇ 1910 ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਮਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਗਈਆਂ: "ਦਸੰਬਰ, 1910 ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ," ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਮਨੁੱਖੀ ਚਰਿੱਤਰ ਬਦਲ ਗਿਆ." ਉਸਦੇ ਭੜਕਾ? ਕਾਗਜ਼ ਵਿੱਚ "ਮਾਡਰਨਿਜ਼ਮ ਕੀ ਸੀ?"ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਕਈ ਸਰੋਤ ਸਨ। ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਲਾਕਾਰ ਵਿਲੀਅਮ ਮੌਰਿਸ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੇ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਾਇਆ। ਮੌਰਿਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ, ਮਾੜੀ ਕੁਆਲਟੀ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੀਆਂ, ਹੱਥਕੜੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ।
ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਕੀ ਹੈ?
ਤਰਕ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸੂਝ ਬੂਝ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ, ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ, ਡਾਂਸ, ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ, ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਅਤੀਤ ਅਤੇ ਸਮੀਕਰਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਇੱਕ ਤੋੜ ਸੀ। ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਨੇ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਆਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ।
ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
ਸਾਰੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਨੇ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ​​ਜਵਾਬ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ, ਹੈਨਰੀ ਜੇਮਜ਼ ਅਤੇ ਵਰਜੀਨੀਆ ਵੁਲਫ ਵਰਗੇ ਆਧੁਨਿਕਵਾਦੀ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਕੇ ਰਵਾਇਤੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਡਾਰਡ ਮਨੇਟ ਵਰਗੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਜ਼ਰੀਏ ਅਤੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ। ਆਰਕੀਟੈਕਟਸ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਲਈ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਸਨ. ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫ਼ਰਾਂ ਨੇ ਬੈਲੇਟਿਕ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ ਦੋਵਾਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਰਚਨਾਕਾਰ ਤ੍ਰਿਏਕ ਲਈ ਅਚਾਨਕ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਅੱਜ ਕਿੱਥੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਹੈ?
ਵਿਦਵਾਨ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ 1950 ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ, ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ। ਸਾਰੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਸਨ।ਲੇਖਕ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵੱਲ ਮੁੜੇ; ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਤਿਆਰ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ। ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਸਜਾਵਟ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਸਜਾਵਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫ਼ਰਾਂ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਡਾਂਸ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਲਿੰਗ, ਸੈਰ ਅਤੇ ਸਕਿੱਪਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸੁਮੇਲ, ਟੈਂਪੋ ਅਤੇ ਸੁਰੀਲੇਪਣ ਵਰਗੇ ਰਵਾਇਤੀ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜੈਟਸਿਸਨ ਕੀਤਾ।
ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ
thumb|ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਬਾਬ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ (1459-1534), ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਉਹ ਸਾਥੀ ਸਨ ਜਿਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਪੂਰੇ ਸੰਤਾਲੀ ਸਾਲ ਦਿਤਾ।ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਂ ਦਾਨਾ ਸੀ ਤੇ ਜਾਤ ਮਿਰਾਸੀ । ਮਿਰਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਿੱਤਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਗਾਉਣਾ ਵਜਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਚਾਹੇ ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ  ਨੇ ਜਦ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰਬਾਬ ਵਜਾਉਣਾ ਸੁਣਿਆਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਲੰਮੇਂ ਸਫਰਾਂ ਨੰਦਾ ਸਾਥੀ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਬਖਸ਼ਿਆ।ਦਾਨਾ ਨੂੰ ਮਰਦਾਨਾ ਦਾ ਨਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ। ਭਾਈ ਮਰਦਾਨੇ ਲਈ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੀ ਸਰਦੀ, ਰੇਗਿਸਤਾਨਾਂ ਦੀ ਗਰਮੀ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਡਰ, ਉਜਾੜ ਅਤੇ ਵੀਰਾਨੇ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖ ਪਿਆਸ ਜਾਂ ਘਰ ਦਾ ਮੋਹ, ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਔਕੜ ਨਾ ਬਣੇ। ਗੁਰੂ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਵਿਕਾਰ-ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੌਭ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਕੱਢ ਕੇ ਪੰਜ ਗੁਣ-ਸਤ ਸੰਤੋਖ ਸਬਰ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਉਸ ਵਿੱਚ ਭਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਤ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਭਰਾ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਬਖਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ
ਅੱਜ ਕਿੱਥੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਹੈ?
ਕੁਝ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਸੋਚ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਪ੍ਰਯੋਗ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਿਆਨ, ਜਾਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ, ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ
ਭਾਈ ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਜਨਮ 1459 ਨੂੰ ਰਾਇ-ਭੋਇ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲੋਂ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਸਾਲ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਮੀਰ ਬਾਦਰੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮਰਾਸੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚਿੱਠੀ ਪਤਰ ਭੇਜਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮਰਾਸੀ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਜ਼ਬਾਨੀ ਯਾਦ ਰਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਉੱਪਰ ਸਭ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਖਾ ਪੀ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਜਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਖਾਤਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਜਾਂਦੇ ਆਂਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਰਸਤੇ ਦੀਆਂ ਤਕਲੀਫਾਂ ਸਹਾਰਨਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਬਣ ਚੁਕੀ ਸੀ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕਲੇ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਆਪਣਾ ਆਪ ਬਹਿਲਾਉਣ ਲਈ, ਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਜਾਉਣਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੁਗਲ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਚਰਣ ਉੱਚਾ ਹੋਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੁਣ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਤਿੰਂਨ ਸ਼ਬਦ ਦਰਜ ਹਨ। ਕਈ ਵਿਦਵਾਨ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਸ਼ਬਦ ਮੰਨਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਬਿਹਾਗੜੇ ਦੀ ਵਾਰ ਮਹਲਾ 4 ਨਾਲ ਦਰਜ ਹਨ
ਭਾਈ ਮਰਦਾਨੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਖਾਨਦਾਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੰਗਿਆਈਆਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਬਾਬ ਵਜਾਉਣ ਦਾ ਖਾਸ ਗੁਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਰਚੀ ਬਾਣੀ ਉੱਨ੍ਹੀਂ ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਨ ਕੀਤੀ। ਸਲੋਕੁ ਮਰਦਾਨਾ 1।। ਕਲਿ ਕਲਵਾਲੀ ਕਾਮੁ ਮਦੁ ਮਨੂਆ ਪੀਵਣਹਾਰੁ।। ਕਰੋਧ ਕਟੋਰੀ ਮੀਹਿ ਭਰੀ ਪੀਲਾਵਾ ਅਹੰਕਾਰੁ।। ਮਜਲਸ ਕੂੜੇ ਲਬ ਕੀ ਪੀ ਪੀ ਹੋਇ ਖੁਆਰੁ।। ਕਰਣੀ ਲਾਹਣਿ ਸਤ ਗੁੜੁ ਸਚੁ ਸਰਾ ਕਰਿ ਸਾਰੁ।। ਗੁਣ ਮੰਡੇ ਕਰਿ ਸੀਲ ਘਿਉ ਸਰਮੁ ਮਾਸ ਆਹਾਰੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਈਐ ਨਾਨਕਾ ਖਾਧੈ ਜਾਹਿ ਬਿਕਾਰ।।1।। ਮਰਦਾਨਾ 1।। ਕਾਇਆ ਲਾਹਣਿ ਆਪੁ ਮਦੁ ਮਜ਼ਲਸ ਤਰਿਸ਼ਨਾ ਧਾਤੁ।। ਮਨਸਾ ਕਟੋਰੀ ਕੂੜਿ ਭਰੀ ਪੀਲਾਏ ਜਮਕਾਲੁ।। ਇਤੁ ਮਦਿ ਪੀਤੈ ਨਾਨਕਾ ਬਹੁਤੇ ਖਟੀਅਹਿ ਬਿਕਾਰ।। ਗਿਆਨ ਗੁੜੁ ਸਾਲਾਹ ਮੰਡੇ ਭਉ ਮਾਸੁ ਆਹਾਰੁ।। ਨਾਨਕ ਇਹੁ ਭੋਜਨੁ ਸਚੁ ਹੈ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਆਧਾਰੁ।। 2।। ਕਾਯਾਂ ਲਾਹਣਿ ਆਪੁ ਮਦੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤਿਸ ਕੀ ਧਾਰ।। ਸਤਸੰਗਤ ਸਿਉ ਮੇਲਾਪ ਹੋਇ ਲਿਵ ਕਟੋਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਰੀ ਪੀ ਪੀ ਕਟਹਿ ਬਿਕਾਰ।। 3।। ਪਉੜੀ।। ਆਪੇ ਸੁਰਿ ਨਰ ਗਣ ਗੰਧਰਵਾ ਆਪੇ ਖਟ ਦਰਸਨ ਕੀ ਬਾਣੀ।। ਆਪੇ ਸਿਵ ਸੰਕਰ ਮਹੇਸਾ ਆਪੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਕਥ ਕਹਾਣੀ।। ਆਪੇ ਜੋਗੀ ਆਪੇ ਭੋਗੀ ਆਪੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਫਿਰੈ ਬਿਬਾਣੀ।। ਆਪੈ ਨਾਲ ਗੋਸਟਿ ਆਪਿ ਉਪਦੇਸੈ ਆਪੇ ਸੁਘੜੁ ਸਰੂਪੁ ਸਿਆਣੀ।। ਆਪਣਾ ਚੋਜੁ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਆਪੇ ਆਪੇ ਸਭਨਾ ਜੀਆ ਕਾ ਹਿ ਜਾਣੀ।। 12।। (ਬਿਹਾਗੜੇ ਦੀ ਵਾਰ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪੰਨਾ ਨੰਬਰ 553)
ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ
ਅੱਜ ਕਿੱਥੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਹੈ?
ਦੂਸਰੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਹਜਵਾਦੀ ਅੰਤਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਨੀਟਸ਼ੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੈਮੂਅਲ ਬੇਕੇਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਿੰਤਕਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ-ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ
ਇਹ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਸਨ | ਪਰ ਇਹ ਵਿਆਹ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸੰਤਾਨ ਦਾ ਨਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਨੇ ਨਹੀਂ ਵਿਸਾਰਿਆ | ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਪੁੱਤਰ ਭਾਈ ਸਜਾਦਾ, ਜੋ ਸ਼੍ੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ |
ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ
ਅੱਜ ਕਿੱਥੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਹੈ?
ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਚੇਤਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਫਾਰਮ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ (ਅਤੇ ਸੰਖੇਪ ਦੇ ਅਗਲੇ ਰੁਝਾਨ ਵੱਲ)। "ਇਸਨੂੰ ਨਵਾਂ ਬਣਾਓ!" ਆਧੁਨਿਕਵਾਦੀਆਂ ਦੀ "ਨਵੀਂ ਉਸਾਰੀ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯੁੱਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਬਹਿਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ
ਅੰਤ--
ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਅੰਤਮ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ | ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 13 ਮੱਘਰ ਸੰਮਤ 1591 ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦਰਿਆ ਕੁਰੱਮ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੋਣਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਆਪ ਕੀਤਾ | ਇਸ ਕਥਨ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ  ਸੰਮਤ 1591 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਲਈ ਮੁੜ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਜਾਣ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕਿਧਰੇ ਨੀ ਮਿਲਦਾ | ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ, ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੱਸਿਆ ਹੈ |
ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ
ਅੱਜ ਕਿੱਥੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਹੈ?
ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾਵਾਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੌਧਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਧਾਰਣਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ।
ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ
ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੀਰਤਨੀਏ ਵੀ ਸਨ | ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਦੀ ਰਬਾਬ ਅੱਜ ਵੀ ਕੀਰਤਨੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ੇਰਨਾ ਸ੍ੋਤ ਹੈ | ਭਾਈ ਜੇ ਦੇ ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮਤਾ - ਭਰੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਕੀਰਤਨੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਵੱਡੀ ਸਿੱਖਿਆ ਗ੍ ਹਿਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ |
ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ
ਅੱਜ ਕਿੱਥੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਹੈ?
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਅਰਥਹੀਣ ਹੋ ​​ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ (ਸਭਿਆਚਾਰ, ਨੈਤਿਕਤਾ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁਟਕਲ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੇ ਲੇਬਲ ਲਗਾਉਣ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵਿਆਪਕ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ:
ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਲਹਿਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੇਬਲ ਹੈ. ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੈ। ਜਿਸਨੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਮਕਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਬਦ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇਸਦੇ ਵਿਆਪਕ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹਨ। "ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਅਰਥ ਦਿਓ" ਪੋਸਟਮੋਡਰਨ ਸਿਧਾਂਤ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਨੂੰ "ਪੋਸਟ ਫੈਕਟੋ" ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ। ਅਤਿਅੰਤ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ, ਜੋ ਵੀ ਆਧੁਨਿਕਵਾਦੀ ਸੀ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕ ਵੀ ਹੋਵੇ. ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਤੱਤ ਸਮਾਜ-ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਲਾਭਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਸਿਰਫ ਆਧੁਨਿਕ ਸਨ।
ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ
ਹਵਾਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ
ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ
ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ:-
ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਸਤੂ ਤੱੱਤ ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਜਦ ਹੈ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਉਹਦੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। ਗੱੱਲ ਕਰਨੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਿਲਪ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸ਼ਿਲਪ ਨੂੰ ਘੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਰਚਨਾਕਾਰ ਸ਼ਿਲਪ ਨੂੰ ਘੜਦਾ ਹੈ, ਨਵੀਂਆ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀਆ ਦੇ ਅੰੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀਆ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਚੁੰਬਕੀ ਜੀਵਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ:- ਜਿਵੇਂ ਨੇੇੇੇਕੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੇ ਬਦੀ ਦੀ ਹਾਰ ਆਦਿ ਇਹ ਜੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਸੱਚ ਨਾ ਜਿੱਤੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸੱੱਚ ਨੂੰ ਜਿਤਾਉਣ ਲਈ ਝੂਠ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਾ ਪਵੇ।
ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਦੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਪੁੁੁੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਵਾਪਿਸ ਨਵੀਂ ਹੋ ਜਾਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੇੇਵਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਰਣਾਂ/ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਲਈ ਰਚਨਾਹਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਨੇ ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਤਕ, ਸੰਗੀਤ, ਆਦਿ ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵੀ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਦਾ ਹੀ ਸਿੱਟਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸਤਿਤਵਵਾਦ, ਫ਼ਰਾਇਡ, ਦੂਸਰੇ ਲੇਖਕ, ਆਲੋਚਕ, ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮਲਿਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ, ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ :-
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ ਅੰਦੋਲਨ
ਭਾਈ ਬਾਲਾ
ਭਾਈ ਬਾਲਾ (1466 – 1544) ਦਾ ਜਨਮ 1466 ਨੂੰ ਰਾਇ-ਭੋਇ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ (ਹੁਣ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਭਾਈ ਬਾਲੇ ਵਾਲੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਸਾਥੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਨ, ਮੱਕਾ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ 70ਵਿਆਂ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿੰਬ ਵਿਖੇ 1544 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਇਤਹਾਸਕ ਹੋਂਦ ਆਣਹੋਂਦ ਦੇ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ
ਮਿਰਗਸ਼ੀਰਸ਼
ਮਿਰਗਸ਼ਿਰਾ ਜਾਂ ਮਿਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਇੱਕ ਨਛੱਤਰ ਹੈ।
ਵੈਦਿਕ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ 27 ਨਛੱਤਰਾਂ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਛੱਤਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਮਿਰਗਸ਼ਿਰਾ ਨਛੱਤਰ ਦਾ ਸਥਾਨ ਪੰਜਵਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਨਛੱਤਰ ਉੱਤੇ ਮੰਗਲ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਛੱਤਰ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਮੰਗਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਕ‌ਿ ਅਸੀਂ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਨਛੱਤਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨਛੱਤਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਛੱਤਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਲੋਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੋਤੀਸ਼ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜਨਮ ਕੁਂਡਲੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਨਛੱਤਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤਮਾਮ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮ੍ਰਗਸ਼ਿਰਾ ਨਛੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਜੋ ਮ੍ਰਗਸ਼ਿਰਾ ਨਛੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜੋਤੀਸ਼ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ।
ਮ੍ਰਗਸ਼ਿਰਾ ਨਛੱਤਰ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਮੰਗਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਮ੍ਰਗਸ਼ਿਰਾ ਨਛੱਤਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਉਨਪਰ ਮੰਗਲ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਛੱਤਰ ਦੇ ਜਾਤਕ ਦ੍ਰੜ ਨਿਸ਼ਚਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਾਈ ਕੰਮ ਕਰਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਲਗਨ ਭਰਿਆ ਜੁਟੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਚੇਤ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਰਜਾ ਵਲੋਂ ਭਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਪਵਿਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਛਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਏ ਬਿਨਾਂ ਦਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੋਸਤੀ ਕਰਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸੂਝਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤੰਦਰੂਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਉਤਾਵਲੇਪਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਣਦਾ ਹੋਇਆ ਕੰਮ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚੰਗੇ ਮਿੱਤਰ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਹਰ ਸੰਭਵ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਣ ਹੇਤੁ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਵਾਭਿਮਾਨੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਵਾਭਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਮੁਸੀਬਤ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਵਾਹਿਕ ਜੀਵਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਖਮਏ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੈਸਾ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਕਰਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਤਮ ਗੌਰਵ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਂਸਾਰਿਕ ਸੁੱਖਾਂ ਦਾ ਉਪਭੋਗ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮ੍ਰਗਸ਼ਿਰਾ ਨਛੱਤਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਹਾਦੁਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਹ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉਤਾਰ ਚੜਾਵ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾਮੰਡਲ
ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੰਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
25 ਮਾਰਚ
25 ਮਾਰਚ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 84ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 85ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 281 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਜਨਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਫ੍ਰੀਸਟਾਇਲ ਕੁਸ਼ਤੀ
ਫ੍ਰੀਸਟਾਇਲ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕਲਾਤਮਕ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗ੍ਰੀਕੋ-ਰੋਮਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਦੋ ਸਟਾਈਲਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਕੁਸ਼ਤੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਦਵਤਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਕਾਲਜੀਏਟ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬਾਡੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਵਰਲਡ ਕੁਸ਼ਤੀ (ਯੂ.ਐਚ.ਡਬਲਯੂ), ਫ੍ਰੀਸਟਾਇਲ ਕੁਸ਼ਤੀ, ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁਕੀਨ ਪ੍ਰੀਵਾਰਿਕ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਗ੍ਰੀਕੋ-ਰੋਮਨ ਹਨ ਅਤੇ ਗਰੈਪਲਿੰਗ ਹਨ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਬਮਿਸ਼ਨ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ (ਆਈਓਸੀ) ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਨੇ 2020 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਖੇਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਆਈਓਸੀ ਨੇ ਉਲਟਾ ਕੀਤਾ।
ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਢਾਂਚਾ
ਇੱਕ ਖਾਸ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਹਰੇਕ ਭਾਰ ਵਰਗ ਅਤੇ ਪਲੇਸਮੈਂਟ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਮਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ (4, 8, 16, 32, 64, ਆਦਿ) ਦੇ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਨੰਬਰ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਵੇਟ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਵਜ਼ਨ ਕਲਾਸ ਅਤੇ ਉਮਰ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਾਰੇ ਲਾਗੂ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਤੋਲਿਆ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰੇਕ ਪਹਿਲਵਾਨ ਰਲਵੇਂ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਟੋਕਨ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਖਾਸ ਨੰਬਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਕਿਸੇ ਆਦਰਸ਼ ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਆਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੌਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, 22 ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ- 16 ਵਧੀਆ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਛੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 16 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੰਬਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਛੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 17 ਅੰਕ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਛੇ ਨੰਬਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਕੁਆਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ। ਉਸ ਮੈਚਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਦੌਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਖਾਤਮਾ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ "ਖੂਨ ਦੇ ਗੋਲ" ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਗਿਣਤੀ ਫਿਰ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਦੋ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਲਈ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਗੇ। ਦੋ ਪਹਿਲਵਾਨ ਜੋ ਦੋ ਫਾਈਨਲਿਸਟਾਂ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿੱਪਚੇਜ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਘੋਲ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਰਪੀਚੇਜ ਦੌਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦੋ ਫਾਈਨਲਿਸਟਾਂ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਹਿਲਵਾਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਜਿਹੜੇ ਦੂਜੀ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਹਰ ਪੱਧਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਪਹਿਲਵਾਨ ਰੇਸ਼ੇਬਾਜ਼ ਦੌਰ ਦੇ ਜੇਤੂ ਹਨ।
ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਵਾਨ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨੰਬਰ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੋਲਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਖਿੱਚੇ ਗਏ ਸਨ।
ਦੀਪਤੀ ਕਿਰਨ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ
ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ
ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਕਿਰਨ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਜੋ 2020 ਤੱਕ ਰਾਜਸਮੰਦ ਹਲਕੇ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 30 ਨਵੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਜਸਮੰਦ ਵਿੱਚ 2021 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਮੰਦ ਹਲਕੇ ਲਈ ਉਪ ਚੋਣ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਦੀਪਤੀ ਨੂੰ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਪਾਲ ਹਾਇਜ਼
ਪਾਲ ਜੌਹਨ ਲੁਡਵਿਗ ਫਾਨ ਹਾਇਜ਼ (15 ਮਾਰਚ 1830 – 2 ਅਪ੍ਰੈਲ 1914) ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਰਮਨ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੀ। ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਹਿਤਕ ਸੋਸਾਇਟੀਆਂ, ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਟੂਨਲ ਉਬਰ ਡੇ ਸਪਰੀ ਅਤੇ ਮ੍ਯੂਨਿਚ ਵਿੱਚ ਡੀ ਕ੍ਰੋਕੋਡੀਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨਾਵਲ, ਕਵਿਤਾ, 177 ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਅਤੇ ਲੱਗਪਗ ਸੱਠ ਨਾਟਕ ਲਿਖੇ। ਹਾਇਜ਼ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਤੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਭਾਂਤ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਨੇ  ਨੂੰ ਜਰਮਨ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ 1910 ਵਿਚ, "ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਕਾਮਿਲ ਕਮਾਲ ਕਲਾਕਾਰੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਿਰਜਨਾਤਮਕ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਗੀਤਕਾਰ ਕਵੀ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ, ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ" ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨੋਬਲ ਜੱਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿਰਸੇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਗੋਇਟੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।" ਡੋਰਿਸ ਲੇਸਿੰਗ, ਥੀਓਡੋਆ ਮਮਸੇਨ, ਐਲਿਸ ਮੁਨਰੋ ਅਤੇ ਜਾਰੋਸਲਾਫ਼ ਸਾਈਫਰਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਹੇਇਜ਼ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦਾ ਲੌਰੀਅਟ ਹੈ।
ਬਰਲਿਨ (1830–54)
ਪੌਲ ਹਾਇਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਮਾਰਚ 1830 ਨੂੰ ਹੈਲੀਗਿਏਸਟਸਟ੍ਰਸੇ, ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲੋਲੋਜਿਸਟ ਕਾਰਲ ਵਿਲਹੇਲਮ ਲੁਡਵਿਗ ਹਾਇਜ਼, ਬਰਲਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ, ਜੋ ਵਿਲਹੈਲਮ ਫ਼ਾਨ ਹੰਬੋਲਟ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ (1815-17 ਦੇ ਦੌਰਾਨ) ਅਤੇ ਫਲੇਕਸ ਮੈਂਡੇਲਸਨ (1819-27 ਦੇ ਦੌਰਾਨ) ਦਾ ਟਿਊਟਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾਦਾਦਾ ਜੋਹਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚਿਅਨ ਅਗਸਤ ਹਾਇਜ਼ (21 ਅਪ੍ਰੈਲ 1764, ਨੋਰਧੌਸੇਨ - 27 ਜੁਲਾਈ 1829, ਮੈਗਡੇਬਰਗ), ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਰਮਨ ਵਿਆਕਰਨਕਾਰ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ਕਾਰ ਸੀ। ਪੌਲ ਹਾਇਜ਼ ਦੀ ਮਾਂ ਯਹੂਦੀ ਸੀ। .
ਹਾਇਜ਼ ਨੇ ਮੁੜ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਏ ਫਰੀਡਰੀਚ-ਵਿਲਹੇਲਜ਼-ਜਿਮਨੇਜੀਅਮ ਵਿੱਚ 1847 ਤਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਸਦਕਾ ਉਸ ਨੇ ਬਰਲਿਨ ਦੇ ਕਲਾਤਮਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਹੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਏਮਾਨਵਿਲ ਗਾਈਬਲ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਤੋਂ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਬਣਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਹਾਇਜ਼ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਹੁਰੇ, ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਫ਼੍ਰਾਂਜ਼ ਕੁਗਲਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ।
ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੇਹਾਇ ਨੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਫਿਲਲੋਜੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਜੈਕਬ ਬੁਰਖਾਰਡ, ਐਡੋਲਫ ਮੈਂਜ਼ਲ, ਥੀਓਡੋਰ ਫੋਂਟੇਨ ਅਤੇ ਥੀਓਡੋਰ ਸਟੋਰਮ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ 1849 ਵਿੱਚ ਟੂਨਲ ਉਬੇਰ ਡੇ ਸਪਰੀ ਸਾਹਿਤਕ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। Frühlingsanfang 1848, ਹਾਇਜ਼ ਦੀਆਂ ਛਪੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਤਾਜ਼ਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮਿਲਿਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਬਿਨਾਂ ਘਰ ਪਰਤ ਆਇਆ, ਜ਼ਾਹਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1830 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਵੇਈਪੁਈ
ਵੇਈਪੁਈ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹੰਸਾ ਸਿੰਘ
ਹੰਸਾ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਨਵਚਿੰਤਨ ਕਲਾ ਮੰਚ ਬਿਆਸ ਦਾ ਸੰਚਾਲਕ ਸੀ।
ਨਾਟਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਸਾਨ ਹੋਜ਼ੇ, ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ
ਸਾਨ ਹੋਜ਼ੇ ਜਾਂ ਸੈਨ ਹੋਜ਼ੇ (ਸਪੇਨੀ: ਸੰਤ ਜੋਜ਼ਫ਼) ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦਾ ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਸਾਂਤਾ ਕਲਾਰਾ ਕਾਊਂਟੀ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਲੀਕਾਨ ਘਾਟੀ ਵਿਚਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਵਡੇਰੇ ਬੇਅ ਏਰੀਆ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਨ ਹੋਜ਼ੇ, ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਦੀਪਤੀ ਸ਼ਰਮਾ
ਦੀਪਤੀ ਸ਼ਰਮਾ (ਜਨਮ 24 ਅਗਸਤ 1997) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸੁਰੂਆਤ 28 ਨਵੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਸਾਊਥ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾਂ ਮੈਚ ਖੇਡਦੀਆ ਕੀਤੀ। ਦੀਪਤੀ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਬੇਟਸਮੈਨ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਮੱਧਮ ਗਤੀ ਦੀ ਗੇਂਦਬਾਜ ਹੈ। ਦੀਪਤੀ ਸ਼ਰਮਾ ਵਨਡੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ (188 ਦੌੜਾਂ) ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਮੌਜੂਦਾ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਕੋਰਰ ਵੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਦੀਪਤੀ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰਡ ਚੀਫ ਬੁਕਿੰਗ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਦੀਪਤੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸੁਮਿਤ ਸ਼ਰਮਾ (ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਕੋਚ ਰਹੀ) ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਦੇਖੇ। ਆਗਰਾ ਦੇ ਏਕਲਵਯ ਸਪੋਰਟਸ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਅਭਿਆਸ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਖੇਡਣ ਲਈ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਗੇਂਦ 50 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਥ੍ਰੋਅ 'ਤੇ ਸਟੰਪਸ ਉੱਤੇ ਆ ਗਈ। ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦੀ ਚੋਣਕਾਰ ਹੇਮਲਤਾ ਕਲਾ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਮੋੜ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਉਹ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ, ਉਸ ਕੋਲ ਕਾਫ਼ੀ ਤਜਰਬਾ ਸੀ ਪਰ ਰਾਜ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਲਈ ਚੋਣਕਰਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਣਦੇਖਿਆ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸਰਵਪੱਖੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਨੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕੁਝ ਹੋਰ ਚੋਣਕਾਰਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਖਿੱਚ ਲਈ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਚੋਣਕਰਤਾ ਰੀਟਾ ਡੇ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਏ ਸਾਈਡ ਮੈਚਾਂ 'ਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਪਰ ਇਹ ਬੰਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ 'ਚ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997
ਅਕਾਸ਼
right|thumb|300px|ਉੱਚਾਈ ਤੋਂ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਗੋਲੀ ਪਿੰਡ (ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ) ਦੇ ਬਾਹਰ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦਾ ਉਹ ਭਾਗ ਜੋ ਉਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਕਾਸ਼ (sky) ਹੈ। ਅਨੇਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਦਿਨ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦਾ ਅਕਾਸ਼ ਡੂੰਘੇ-ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਰਦੇ ਵਰਗਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਵਾ ਦੇ ਕਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਕੀਰਣਨ ਦੇ ਪਰਿਣਾਮਸਰੂਪ ਘਟਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਅਕਾਸ਼ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਪਰਦੇ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਕੋਂਕਣੀ ਲਿਪੀ
ਕੋਂਕਣੀ ਅੱਖਰ ਕੋਂਕਣੀ ਲਿਪੀ, ਲਾਤਿਨੀ ਲਿਪੀ, ਕੰਨੜ ਲਿਪੀ, ਮਲਿਆਲਮ ਲਿਪੀ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਤੋਂ ਮਲਿਆਲਮ ਭਾਸ਼ਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹਨ। 1987 ਤੋਂ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਦੀ 'ਗੋਆਨ ਅੰਤਰੂਜ਼ ਖੇਤਰ' ਦੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਪੱਧਰ ਕੋਂਕਣੀ ਘੋਸ਼ਤ ਕਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਂਕਣੀ ਲਾਤਿਨੀ ਕੰਨੜ, ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਕਾਸ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਯੂਮੰਡਲ
ਕੋਂਕਣੀ ਲਿਪੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਪੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਂਕਣੀ ਲਿਪੀ
2003 ਕਿਲੀਰੂਰ ਸੈਕਸ ਕਾਂਡ
ਸਾੜ੍ਹੀ ਨਾਮਕ ਇਹ ਕੁੜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਕੁੜੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਸਾੜ੍ਹੀ ਦੇ ਮਾਤਾ - ਪਿਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੌਨ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧ
ਵਿਕਾਸ ਹਾਰਮੋਨ ਦੀ ਘਾਟ
ਵਿਕਾਸ ਹਾਰਮੋਨ ਦੀ ਘਾਟ (ਜੀ ਐਚ ਡੀ) ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜੋ  ਕਿ ਵਾਧੇ ਦੇ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਜੀ.ਐਚ.) | ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਲੱਛਣ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕੱਦ ਹੈ | ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਜਾਂ ਇੱਕ  ਲਿੰਗ ਛੋਟਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਬਾਲਗ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਪੁੰਜ, ਉੱਚ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਦੇ ਪੱਧਰ, ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਹੱਡੀ ਦੀ ਘਣਤਾ ਘਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ |
ਜੀ ਐਚ ਡੀ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਕਾਰਨ ਜੈਨੇਟਿਕਸ, ਟਰਾਮਾ, ਲਾਗ, ਟਿਊਮਰ, ਜਾਂ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਥੈਰਪੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ | ਜੀਨਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੀ ਐੱਚ 1, ਜੀਐਚਆਰਐਚਆਰ, ਜਾਂ ਬੀ ਟੀ ਕੇ | ਤੀਜੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ | ਅੰਡਰਲਾਈੰਗ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪੈਟਿਊਟਰੀ ਗ੍ਰੰਥੀ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ | ਕੁਝ ਕੇਸ ਦੂਜੇ ਪੈਟਿਊਟਰੀ ਹਾਰਮੋਨਸ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਪੈਟਿਊਟਰੀ ਹਾਰਮੋਨ ਦੀ ਕਮੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਨਿਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਟੈਸਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ |
ਇਲਾਜ ਵਾਧੇ ਦੇ ਹਾਰਮੋਨ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ | ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ | ਬਹੁਤੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਜੈਨੇਟਿਕ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ 7,000 ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ | ਬਹੁਤੇ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਕਸਰ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ |
ਬੱਚੇ
ਜਮਾਂਦਰੂ ਹਾਈਪੋਪਯੂਟਾਰਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਿਆ ਜਿਵੇਂ ਜੀ ਐਚ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰੈਰੇਟਲ ਦੀ ਕਮੀ, ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ੀਸ਼ੂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ | ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪ੍ਰੈਰੇਟਲ ਅਤੇ ਜਮਾਂਦਰੂ ਕਮੀ ਮਰਦ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਜਦੋਂ ਗੋਨਾਡੋਟ੍ਰੋਪਿਨਸ ਵੀ ਘੱਟ ਹਨ| ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪੈਨਿਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਗੰਭੀਰ ਕਮੀ ਦੇ ਵਾਧੂ ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਹਾਈਪੋਗਲਾਈਸੀਮੀਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੀਲੀਆ (ਦੋਨੋ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਅਸਿੱਧੇ ਹਾਈਪਰਬਲਿਰਊਬਿਨੀਮੀਆ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ |
ਜਮਾਂਦਰੂ ਜੀ.ਐੱਚ. ਦੀ ਘਾਟ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਲੰਬਾਈ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ | ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ, ਘੱਟ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ / ਜਾਂ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾਪਨ ਜੀ.ਐੱਚ ਦੀ ਘਾਟ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ | ਜੀ.ਐੱਚ ਦੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਗਰੱਭ ਅਵਸੱਥਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਾਈਪੋਥਾਈਰੋਡਿਜਮ, ਪਰ ਉਮਰ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਲਗਪਗ ਅੱਧੇ ਤਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਆਮ ਹੈ | ਇਹ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਪੂਰਨਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਹੱਡੀ ਦੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਜਦੋਂ ਗੰਭੀਰ ਜੀ.ਏ.ਐੱਚ ਦੀ ਘਾਟ ਜਨਮ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਬਾਲਗ ਦੀ ਉਚਾਈ 48-65 ਇੰਚ (122-165 ਸੈਮੀ) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ |
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਜੀ ਐੱਚ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਵਿਕਾਸ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ, ਤੁਰਨ ਅਤੇ ਜੰਪਿੰਗ ਵਰਗੇ ਕੁੱਲ ਮੋਟਰ ਕਾਰਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਸਰੀਰਿਕ ਰਚਨਾ (ਜਿਵੇਂ, ਹੱਡੀਆਂ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ) ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਦਰਮਿਆਨੀ ਚਾਕਲੇਪਨ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੀ ਐੱਚ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮੋਟਾਪਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) | ਕੁੱਝ ਕੁ ਗੰਭੀਰ ਜੀ.ਐੱਚ.-ਘਾਟ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਯੋਗ, ਕਰੂਬੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਰਨ ਹਾਈਪੋਪਲਾਸੀਆ ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ (ਇੱਕ ਕੇਵਪੀ ਗੁੜੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) |
ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਵਿਅਰਥ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਦੀ ਮੰਦੀ, ਅਤੇ ਪੀਲੀ ਟੋਤੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਕੋਖਸਿਜ਼ ਨੋਡੋਸਾ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ |
ਬਾਲਗ਼
ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕਾਸ ਹਾਰਮੋਨ
ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ
ਡਾ. ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ (ਜਨਮ 10 ਅਪਰੈਲ 1943) ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਹਨ।
ਪੁਸਤਕਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ
ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਨ
ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਉਹਦੇ ਕਿਸੇ ਖਿੱਤੇ ਉੱਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜਿਊਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਜਿੰਦ ਸ਼ੈਆਂ ਨੂੰ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਵਾਤਾਵਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਜਿਊਂਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਆਪਸੀ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਅਰਥੀ ਕਾਰਵਾਈ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੌਣਪਾਣੀ, ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਸੀਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਤਾਵਰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਗਿਆਨ
ਰਬਾਬੀ
ਰਬਾਬੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਰਵਾਇਤ ਹੈ। ਰਬਾਬ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਾਜ਼ ਸੀ। ਰਬਾਬੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਿੱਖ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦੋ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਰਾਗੀ ਅਤੇ ਢਾਢੀ।