cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸਰਹਾਲੀ ਕਲਾਂ
ਵਿਦਿਆਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ
1917 ਈ. ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸਰਹਾਲੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ, ਸੀ.ਸੰ. ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ (ਲੜਕੀਆਂ), ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਕਾਮਾਗਾਟਾਮਾਰ ਆਈ.ਟੀ.ਆਈ. ਹੈ। ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਸਰਹਾਲੀ, 30 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਦਾ ਹਸਪਤਾਲ, ਸਰਕਾਰੀ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਕੂਲ, ਬਲਾਕ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਫਸਰ, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਪਾਵਰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ ਦਾ ਦਫਤਰ, ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਆਰ.ਓ. ਸਿਸਟਮ ਹਨ। ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਕਾਮਾਗਾਟਾ ਮਾਰੂ ਕਲੱਬ ਜੋ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਕੰਮ 'ਚ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰੇਚਲ ਡੇਵਿਡ
ਰੇਚਲ ਡੇਵਿਡ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Rachel David; ਜਨਮ 4 ਜਨਵਰੀ 1996) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਲਵ ਮੌਕਟੇਲ 2 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਣਵ ਮੋਹਨਲਾਲ ਦੇ ਨਾਲ 2019 ਦੀ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਇਰੁਪਾਥਿਓਨਾਮ ਨੂਟੰਡੂ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਰੇਚਲ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਜਨਵਰੀ 1996 ਨੂੰ ਬੰਗਲੌਰ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਿਸ਼ਪ ਕਾਟਨ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀ-ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਜੋਸਫ਼ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਫਿਲਮ ਇਰੁਪਾਥਿਓਨਾਮ ਨੂਟੰਡੂ ਨਾਲ ਜ਼ਾਇਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਣਵ ਮੋਹਨਲਾਲ ਦੇ ਉਲਟ ਫਿਲਮ ਦੀ ਹੀਰੋਇਨ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਹ ਫਿਲਮ ਓਰੋਨੋਨਾਰਾ ਪ੍ਰਣਾਯਕਧਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।  ਰੇਚਲ ਡੇਵਿਡ ਨੇ 2021 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਲਵ ਮੌਕਟੇਲ 2 ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਜ਼ਯਾ ਡੇਵਿਡ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਚੇਲ ਡੇਵਿਡ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਫਿਲਮ ਲਵ ਮੌਕਟੇਲ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੂਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
ਰੂਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ (ਹਿੰਦੀ: रूमी दरवाज़ा, ਉਰਦੂ: رومی دروازه, ਅਤੇ ਤੁਰਕ ਗੇਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਲਖਨਊ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ, ਇੱਕ ਦਰਸ਼ਨੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਵਾਬ ਆਸਿਫ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ 1784 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਅਵਧੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਰੂਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਸੱਠ ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਹੈ।  ਇਹ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਸਬਲਿਮੇ ਪੋਰਟ (ਬਾਬ-ਇ ਹਮਾਯੂੰ) ਦੇ ਮਾਡਲ ਤੇ (1784) ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਲਖਨਊ ਵਿਚ ਆਸਫੀ ਇਮਾਮਬਾੜਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲਖਨਊ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਇਕ ਲੋਗੋ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਲਖਨਊ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਨਵਾਬਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ  ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿਰੁਕਤੀ
ਰੂਮੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਰੋਮੀ, (ਅਰਥਾਤ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ)। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੇਟ ਨੂੰਰੂਮੀ ਗੇਟ, ਬਸ ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸਤਾਂਬੁਲ, ਜੋ ਕਾਂਸਤਾਂਤੀਨੋਪਲ ਨਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੂਰਬੀ ਰੋਮਨ (ਬਿਜ਼ੰਤੀਨੀ) ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ, ਦੇ ਗੇਟਵੇ ਦੇ ਮਾਡਲ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। (ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵੀ ਰੂਮੀ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਓਤਪਤੀ ਆਖ਼ਰਕਾਰ "ਰੋਮ" ਤੋਂ ਹੋਈ  ਹੈ।
ਜਗ੍ਹਾ
ਇਹ ਵੱਡਾ ਗੇਟ ਬੜਾ ਇਮਾਮਬਾੜਾ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਇਮਾਮਬਾੜਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਵਿਅਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੈਲਾਨੀ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੜਕਾਂ ਮੁੜ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਇਆਂ ਸਨ।
ਗੈਲਰੀ
thumb|ਰੂਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸਮੇਂ
thumb|ਰੂਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ thumb|ਰੂਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਰਾਤ ਨੂੰ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਰਵਾਜ਼ੇ
22 ਅਗਸਤ
22 ਅਗਸਤ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 234ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 235ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 131 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਗਸਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਖ਼ੁਦਾ ਦਾਦਪੁਰ
ਖ਼ੁਦਾ ਦਾਦਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਾਪਰ ਸਲਫੇਟ
ਕਾਪਰ ਸਲਫੇਟ ਜਾਂ ਫਿਰ ਨੀਲਾ ਥੋਥਾ ਅਜੈਵਿਕ ਕੰਪਾਉਂਡ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਰਸਾਇਣਕ ਫਾਰਮੂਲਾ CuSO4 ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਿਉਪ੍ਰਿਕ ਸਲਫੇਟ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਪਰ ਸਲਫੇਟ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਿਸਟਲਨ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸੁੱਕਿਆ ਕਰਿਸਟਲ ਸਫੇਦ ਜਾਂ ਹਲਕੇ ਪੀਲੇ-ਹਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੇਂਟਾਹਾਇਡਰੇਟ (CuSO4·5H2O) ਚਮਕੀਲੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪੇਂਟਾਹਾਇਡਰੇਟ ਰੂਪ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਲ ਕੇ ਐਕੁਆ ਕਾਮਪਲੈਕਸ ([Cu(H2O)6]2+) ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਗਰਮੀ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਇਸਨੂੰ ਐਕਸੋਥਰਮਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਬਣਾਉਦੀ ਹੈ। ਕਾਪਰ ਸਲਫੇਟ ਦੇ ਕੁੱਝ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਮ ਇਸ ਤਰਾਂ ਹਨ- ਬਲਿਊ ਵਿਟਰਿਓਲ, ਬਲਿਊਸਟੋਨ, ਕਾਪਰ ਦਾ ਵਿਟਰਿਓਲ, ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਵਿਟਰਿਓਲ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਲਫੇਟ
ਮਨਿਹਾਲਾ ਜੈ ਸਿੰਘ
ਮਨਿਹਾਲਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪੱਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਰਨੈਲ ਸਰਦਾਰ ਜੈ ਸਿੰਘ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਮਨਿਹਾਲਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਪੈ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੋਟ ਭਾਈ
ਕੋਟ ਭਾਈ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਹਿਰਾਨ
ਵਹਿਰਾਨ ਜਾਂ ਓਰਾਨ (, ਬਰਬਰ: ਵਹਿਰਾਨ, ⵡⴻⵀⵔⴰⵏ) ਅਲਜੀਰੀਆ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭੂ-ਮੱਧ ਤਟ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਜੀਰੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਯਾਂ ਜਿਰਾਦੂ
ਇਪੋਲੀਤ ਯਾਂ ਜਿਰਾਦੂ (29 ਅਕਤੂਬਰ 1882 – 31 ਜਨਵਰੀ 1944) ਇੱਕ ਫ਼ਰੈਂਚ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਅਤੇ ਰਾਜਦੂਤ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਅਰਸੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫ਼ਰੈਂਚ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਕਲੌਦ ਮੋਨੇ
ਆਸਕਰ-ਕਲੌਡ ਮੋਨੇਟ (,, ; 14 ਨਵੰਬਰ 1840 ਈ ਤੋਂ 5 ਦਸੰਬਰ 1926) ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ। ਜਿਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੂਰਵਗਾਮੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੋਨੇਟ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਦ ਦੇ ਫਲਸਫ਼ੇ ਸਭ ਤੋਂ ਇਕਸਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਅਭਿਆਸੀ ਸੀ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਲੀਨ ਏਅਰ (ਆਊਟਡੋਰ) ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਪੇਂਟਿੰਗ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। "ਇਮਪ੍ਰੈਸ਼ਨਿਜ਼ਮ" ਸ਼ਬਦ ਉਸਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਇਮਪ੍ਰੈਸ਼ਨ, ਸੋਲੀਲ ਲੇਵੈਂਟ, 1874 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ("ਅਸਵੀਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ") ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੋਨੇਟ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੈਲੂਨ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1926 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1840
ਸੰਗਤਾਰ
ਸੰਗਤਾਰ ਹੀਰ , (ਜਨਮ 9 ਅਕਤੂਬਰ 1973) ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਮ ਸੰਗਤਾਰ, ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਮਲ ਹੀਰ, ਮਨਮੋਹਨ ਵਾਰਿਸ ਅਤੇ ਦੇਬੀ ਮਖਸੂਸਪੁਰੀ ਵਰਗੇ ਗਾਇਕਾਂ ਲਈ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਮਨਮੋਹਨ ਵਾਰਿਸ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਕਮਲ ਹੀਰ ਦੋਨੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਪੌਪ/ਫੋਕ ਗਾਇਕ ਹਨ।
ਲਿਖਤ ਨਮੂਨਾ
1. ਜਿਹਨੇ ਖੇਡ ਕੇ ਗਲ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਨਾ ਜਿਹਦੇ ਤਨ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਨਾ ਕਦੇ ਲੱਗੀ ਹੱਥ ਫੜੀ ਨਾ ਕਦੇ ਗੁਲੇਲ ਹੋਵੇ ਰੇੜ੍ਹੀ ਹੋਵੇ ਨਾ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬਣੀ ਗੱਡੀ ਰਗੜੀ ਅੰਬ ਦੀ ਕਦੇ ਨਾ ਗੁਠੀ ਹੋਵੇ ਨੜਾ ਚੀਰ ਨਾ ਬੀਨ ਬਣਾ ਛੱਡੀ ਮੁੰਜ ਬਗੜ ਸਰੁਹਾੜ ਕੀ ਖੜ ਕਾਹੀ ਤੂੜੀ ਤੂੜ ਕੇ ਵੇਖੀ ਨਾ ਹੋਏ ਲੱਦੀ
ਠੋਹਲੇ ਅਤੇ ਭੜੋਲੇ ਨੇ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਚਾਟੀ ਚੱਪਣੀ ਗਾਗਰ ਤੇ ਘੜਾ ਕੀ ਏ ਭਾਬੀ ਸੱਸ ਤੇ ਨਣਦ ਦੀ ਕੀ ਟੱਕਰ ਅਜੇ ਕੌਣ ਕੁਆਰਾ ਤੇ ਛੜਾ ਕੀ ਏ ਸੱਥ ਕੀ ਤੇ ਕੀ ਪੰਚਾਇਤ ਹੁੰਦੀ ਬੁੱਢਾ ਪਿੱਪਲ਼ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਥੜ੍ਹਾ ਕੀ ਏ ਏਕੜ ਖੇਤ ਘੁਮਾ ਤੇ ਕੀ ਪੈਲ਼ੀ ਮਰਲਾ ਕਰਮ ਕਨਾਲ਼ ‘ਚੋਂ ਬੜਾ ਕੀ ਏ
ਅਰਲ਼ੀ ਹਲ਼ਸ ਪੰਜਾਲ਼ੀ ਤੇ ਜੁੰਗਲ਼ੇ ਨੂੰ ਭੁੱਲ਼ੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਲੋਕ ਬੇਲੋੜ ਕਹਿ ਕੇ ਦੇਸੀ ਆਖਦੇ ਨੇ ਅਸਲੀ ਚੀਜ਼ ਤਾਂਈਂ ਬਦਲੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਵਕਤ ਦਾ ਮੋੜ ਕਹਿ ਕੇ ਉਂਞ ਠੀਕ ਵੀ ਏ ਵਕਤ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਤੁਰਨਾ ਪਰ ਭੁੱਲ ਨਾ ਜਾਇਓ ਜ਼ੁਬਾਨ ਆਪਣੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮਾਰੇਗੀ ਸ਼ਰਮ ਜਦ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਜੱਫੀ ਪਾਈ ਸਫੈਦੇ ਨੂੰ ਬੋਹੜ ਕਹਿਕੇ ...
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਾਇਕ
ਹਰਡ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਮੈਕਡਾਨਲਡ ਟਾਪੂ
ਹਰਡ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਮੈਕਡਾਨਲਡ ਟਾਪੂ ਅਸੱਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਧੀਨ ਅੰਟਾਰਟਿਕ ਖੇਤਰ ਹਨ। ਇਹ ਟਾਪੂ ਬੰਜਰ ਅਤੇ ਜਵਾਲਾਮੁੱਖੀ ਹਨ।
ਨੁਰੂਲ ਇਸਲਾਮ (ਸਿਆਸਤਦਾਨ)
ਨੁਰੂਲ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨ, ਅਤੇ ਮਿਯਾੱਮਾਰ (ਬਰਮਾ) ਤੱਕ ਯੈਗਨ-ਪੜ੍ਹਿਆ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਉਹ ਅਰਾਕਾਨ ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਕੌਮੀ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਹਿੰਗਿਆ ਲੋਕ
ਉਤਸਾ ਪਟਨਾਇਕ
ਉਤਸਾ ਪਟਨਾਇਕ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਅਰਥਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 1973 ਤੋਂ 2010 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆੱਫ ਸੋਸ਼ਲ ਸ਼ਾਇੰਸਿਜ਼ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਤਸਾ ਪਟਨਾਇਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆੱਫ ਆਕਸਫੋਰਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਰਸਾਨੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਖੇਤੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਖਾਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਹਨ।
ਕਿਤਾਬਾਂ
ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਭੁੱਖ ਦਾ ਗਣਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਸਾ ਨੇ ਚਾਰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ, ਫਿਲਪੀਨਜ਼, ਮੈਕਸਿਕੋ ਅਤੇ ਸਬ-ਸਹਾਰਨ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਮੌਜ਼ੂਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮੌਜੂਦਾ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਸੰਕਟ, ਭੁਖਮਰੀ ਆਦਿ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਪਰੋਕਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਤਸਾ ਪਟਨਾਇਕ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ 100 ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਖੋਜ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਇਕੱਤਰੀਕਰਣ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਸਾਮੰਤੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2015 ਐਡੀਟਾਥਨ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਸਫ਼ੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਔਰਤ ਮਹੀਨਾ 2015 ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸਫ਼ੇ
ਟੁਨਿਸ ਏਅਰ
ਟੁਨਿਸ ਏਅਰ, ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ ਦੀ ਧਵਜ-ਵਾਹਕ ਵਿਮਾਨ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਟੁਨਿਸ ਏਅਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1948 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਯੂਰਪ, ਅਫ੍ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਾਸਤੇ ਆਪਣੀਆ ਸੇਵਾਵਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ. ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਿਆਵਾਹਕ ਕੇਂਦਰ ਟੁਨਿਸ- ਕਾਰਥਜ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੈ। ਇਸ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਦਾ ਮੁਖ ਦਫਤਰ ਟੁਨਿਸ ਵਿੱਚ ਟੁਨਿਸ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਟੁਨਿਸ ਏਅਰ " ਅਰਬ ਏਅਰ ਕੈਰੀਅਰਜ਼ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ” ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਵਿਮਾਨ ਸੇਵਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ Société Tunisienne de l'Air ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ 1948 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦੁਆਰਾ, 60 ਮਿਲੀਅਨ ਫ੍ਰੇੰਚ ਫ੍ਰੇਂਕ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀ 35%, ਏਅਰ ਫ੍ਰਾਂਸ ਦੀ 35% ਅਤੇ 30% ਦੇ ਮਾਲਿਕਾਨਾ ਹੱਕ ਸਨ. 1 ਅਪ੍ਰੇਲ 1949 ਨੂੰ ਏਅਰ ਫ੍ਰਾਂਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁਛ ਡਗਲਸ DC DC-3s ਵਿਮਾਨ ਅਤੇ ਰੂਟ (ਟੁਨਿਸ – ਬੋਨ – ਏਲਗ੍ਰਿਸ, ਟੁਨਿਸ – ਅਜੇਕੋ – ਨੀਸ, ਟੁਨਿਸ – ਬਸਤਿਆ – ਨੀਸ, ਟੁਨਿਸ – ਰੋਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਰਗੋ ਉੜਾਨ ਟੁਨਿਸ ਅਤੇ ਮਾਰਸੇਲਿਸ) ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਇਸ ਨਵੀਂ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਸਪੁਰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ. ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰੇਨੇ ਲੇਫਵਰੇ ਸਨ
1950 ਵਿੱਚ ਇਸ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਦੇ ਰੂਟ ਵਿੱਚ ਕੋਸਟ ਦੇ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਟੀਚੇ ਜੋੜੇ ਗਏ. 1951 ਵਿੱਚ ਕਾਸਾਬ੍ਲਾਨ੍ਕਾ, ਗੁਦਾਮਿਸ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੋਲੀ ਵੀ ਇਸ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਦੇ ਰੂਟ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਗਏ. ਇਸੇ ਸਾਲ ਮਈ ਵਿੱਚ, ਟੁਨਿਸ – ਤ੍ਰਿਪੋਲੀ – ਸਭਾਹ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆ ਸੇਵਾਵਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ. ਪਰ 1952 ਵਿੱਚ ਗੁਦਾਮਿਸ ਦਾ ਰੂਟ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਾਸਾਬ੍ਲਾਨ੍ਕਾ ਦੇ ਰੂਟ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਏਅਰ ਫ੍ਰਾਂਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ. 1953 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆ ਮਾਰਸੇਲਿਸ ਦੀਆ ਸੇਵਾਵਾ ਵੱਧਾ ਕੇ ਪੇਰਿਸ ਤੱਕ ਕਰ ਦਿਤੀਆ ਗਈਆ. 1954 ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਫ੍ਰਾਂਸ to ਇੱਕ ਡਗਲਸ DC DC-3s ਵਿਮਾਨ ਪੱਟੇ ਤੇ ਲਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਪੇਰਿਸ ਤੱਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਮਾਰਚ 1955 ਤੱਕ, ਇਸ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਦੇ ਬੇੜੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਡਗਲਸ DC DC-3s, ਇੱਕ ਡਗਲਸ DC DC- 4 ਅਤੇ SNCASE Languedoc ਹੋ ਗਏ ਸੀ 1955 ਦੋਰਾਨ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਨੇ 923354 ਯਾਤਰਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆ ਸੇਵਾਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਿਆ. ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ ਇਸ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ 140 ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਨ. ਇਸੇ ਸਾਲ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਨੇ £550,000 ਦੇ ਕੁੱਲ ਖਰਚੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ £620,000 ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨੀ ਕੀਤੀ. ਸਾਲ 1957 ਵਿੱਚ ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਵਾਧਾ ਕੇ 51% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਏਅਰ ਫ੍ਰਾਂਸ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ 15% ਤੱਕ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ
23 ਅਗਸਤ
23 ਅਗਸਤ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 235ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 236ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 130 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਜਨਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਗਸਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਜਾਪਾਨੀ ਅੰਕ
ਜਾਪਾਨੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਅੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਫ਼ਿਲਾਮੈਂਟ
ਫ਼ਿਲਾਮੈਂਟ ਆਮ ਪੀਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਬਲਬਾਂ 'ਚ ਕੱਚ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਮਹੀਨ ਤਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੰਗਸਟਨ ਦੀ ਬਣੀ ਹੰਦੀ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਾਮੈਂਟ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰ ਕੇ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਰੌਸ਼ਨੀ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੌਸ਼ਨੀ
ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼
ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ (1907-1997) ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਈ ਸਦਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰੇਮ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਦੇਸ਼ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਦਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਚਾਅ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਪਰ ਹੋਇਆ ਇਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਅਜ਼ਾਦ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਬੇੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਅਜੇ ਭਰੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਕਿ ਫਿਰ ਉਹੀ ਚੱਕਰ ਮੁੜ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਸੰਨ 1949 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲੀ। ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ 1929 ਦੇ ਮਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਸਾਡੇ ਹੱਕ ਸਾਨੂੰ ਦਿਉ’। ਵੇਲੇ ਦੇ ਹਾਕਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਹੁਣ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ’। ਗੱਲ ਤੂੰ-ਤੂੰ, ਮੈਂ-ਮੈਂ ‘ਤੇ ਆਈ ਅਤੇ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਫਿਰ ਪਟਿਆਲੇ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਲਈ ਚੱਲੇ ਹਰ ਇੱਕ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਮੋਹਰੀ ਰਹੇ। ਹਰ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੈਦ ਕੱਟੀ। ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੋ ਵਾਰ ਉਹ ਜੱਥਾ ਲੈ ਕੇ ਗਏ। ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਘਰ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਵੱਲੋਂ ਅਵੇਸਲੇ ਹੀ ਰਹੇ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਸੰਗਰੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਕਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਧੁਰਾ ਰਹੇ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉਭਰੇ ਸਿੱਖ ਲੀਡਰਾਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਊੜਾ ਐੜਾ ਦਰਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਜੂਝਦੇ ਰਹੇ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਿਆਸਤ ਜੀਂਦ ਦੀ ਅਕਾਲੀ ਤਹਿਰੀਕ ਅਧੂਰੀ ਹੈ।
ਉਚੇਰੀ ਵਿੱਦਿਆ
ਆਪਣੀ ਉਚੇਰੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦੀ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਖ਼ਾਲਸਾ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਰਵੇਸ਼ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਰਨੈਕੂਲਰ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਹੀਰੋ, ਦੇਗ ਤੇਗ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਵੇਲਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਪਤਾਹਿਕ ਪੱਤਰ ਵੀ ਕੱਢੇ। ਰਿਆਸਤ ਅਕਾਲੀ ਦਲ, ਪੈਪਸੂ, ਧਰਮ ਅਰਥ, ਸ਼ੋ੍ਰਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਭਾ, ਬੀਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦਲ, ਫਰੀਡਮ ਫਾਈਟਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਫੈਰੂਮਾਨ ਯਾਦਗਾਰ ਕਮੇਟੀ, ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਸਮੇਤ ਉਹ ਅਨੇਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ/ਸਕੱਤਰ/ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਦੀ ਤਪ ਸਾਧਨਾ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਿਰੜੀ ਅਤੇ ਸਿਦਕੀ ਸਿੱਖ ਸਨ। ਪੰਥਕ ਜੋਸ਼ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਠਾਠਾ ਮਾਰਦਾ ਸੀ। ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਵਿਲੱਖਣ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਸਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907
ਨਿਕੋਲ ਮੇਨਜ਼
ਨਿਕੋਲ ਅੰਬਰ ਮੇਨਜ਼ (ਜਨਮ 7 ਅਕਤੂਬਰ 1997) ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ।  ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਬਾਥਰੂਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੰਬੰਧੀ ਮਾਇਨ ਸੁਪਰੀਮ ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕੇਸ ਡੋ ਵੀ.ਰੀਜਨਲ ਸਕੂਲ ਯੂਨਿਟ 26 ਵਿੱਚ ਅਗਿਆਤ ਮੁਦਈ, ਸੁਜ਼ਨ ਡੋ ਸੀ। ਮੇਨਜ਼, ਜੋ ਕਿ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਹੈ, ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ 'ਤੇ ਔਰਤੀ ਬਾਥਰੂਮ ਵਰਤਣ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਇੱਕ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਬਾਥਰੂਮ ਵਰਤਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ।
ਮੇਨਜ਼ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਤੌਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਰੋਇਲ ਪੇਨਸ ਅਤੇ ਸੁਪਰਗਰਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਮੇਨਜ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਜੁੜਵਾਂ ਭਰਾ ਜੋਨਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਕੈਲੀ ਅਤੇ ਵੇਨ ਮੇਨਜ਼ ਨੇ ਗੋਦ ਲਿਆ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੈਵਿਕ ਮਾਪਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਕੈਲੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸਾਲ ਗਲੋਵਰਸਵਿੱਲੇ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ, ਪਰ ਉਹ ਪੋਰਟਲੈਂਡ, ਮਾਈਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੇਨਜ਼ ਨੂੰ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਮਰਦ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗਲਤ ਜੈਂਡਰ ਪਹਿਚਾਨ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੇਨਜ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਨਿਕਲੋਡਿਅਨ ਸ਼ੋਅ ਜ਼ੋਈ 101 ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਕੋਲ ਬ੍ਰਿਸਟੋ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਕੋਲ ਨਾਮ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।
ਮੇਨਜ਼ ਨੇ ਮਾਇਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਕਾਰਨ ਸਾਲ 2018 ਦੇ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਉਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ।
ਡੋਏ ਵੀ. ਰੀਜਨਲ ਸਕੂਲ ਯੂਨਿਟ 26
ਮੇਨਜ਼ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਮਾਮਲੇ ਡੋਏ ਵੀ.ਰੀਜਨਲ ਸਕੂਲ ਯੂਨਿਟ 26 ਵਿੱਚ ਸੂਜ਼ਨ ਡੋਏ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਡੋਏ ਵੀ.ਕਲਿੰਚੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੇਨਜ਼ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਜਮਾਤੀ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਮੇਨਜ਼ ਦੀ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਬਾਥਰੂਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ ਬਾਥਰੂਮ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਵਰਜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਟਾਫ ਦੇ ਬਾਥਰੂਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੇਨਜ਼ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸਕੂਲ ਜ਼ਿਲੇ 'ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿ ਸਕੂਲ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੂਨ 2014 ਵਿੱਚ ਮੇਨ ਸੁਪਰੀਮ ਨਿਆਂਇਕ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਸਕੂਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਥਰੂਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਵਰਜਿਆ ਹੈ। ਮੇਨਜ਼ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵਿਤਕਰਾ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੇ ਬਾਅਦ $ 75,000 ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਮੇਨਜ਼ ਪੋਰਟਲੈਂਡ, ਮਾਈਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੇਨਿਨ ਸ਼ਹਿਰ
ਬੇਨਿਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੱਖਣੀ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਈਦੋ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਜਿਹਦੀ ਅਬਾਦੀ 2006 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ 1,147,188 ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬੇਨਿਨ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 25 ਮੀਲ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ। ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਲਾਗੋਸ ਤੋਂ 200 ਮੀਲ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਬੇਨਿਨ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਰਬੜ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਤਾੜ ਦੇ ਤੇਲ ਲਈ ਤਾੜ ਦੀਆਂ ਗਿਰੀਆਂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਕਢਣ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਉਦਯੋਗ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਕੰਪਿਊਟਰ ਮੈਮਰੀ
thumb|250px|1 ਜੀ.ਬੀ ਡੀ.ਡੀ.ਆਰ-2 ਰੈਮ
ਕੰਪਿਊਟਰ ਮੈਮਰੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਟਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕ ਹੈ। ਮੈਮਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼, ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ ਨੂੰ ਸੈਂਚੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਕਰਿਆਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਮਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਭੰਡਾਰਖਾਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਮਰੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਾਗ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਥਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕਿਸਮਾਂ
ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਮਰੀ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹੈ:
ਮੁੱਖ ਮੈਮਰੀ
ਮੁੱਖ ਜਾਂ ਮੇਨ ਮੈਮਰੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਮਾਇਕਰੋਪ੍ਰੋਸੇਸਰ ਜਾਂ ਮਦਰਬੋਰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਮੁੱਢਲੀ ਭੰਡਾਰਣ ਇਕਾਈ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਟੋਰੇਜ ਯੂਨਿਟ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਰੈਮ
ਰੈਮ ਯਾਨੀ ਰੈਂਡਮ ਐਕਸੈਸ ਮੈਮਰੀ ਇੱਕ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੈਮਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਣ ਉੱਤੇ ਰੈਮ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਸਾਰਾ ਡਾਟਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਚਾਲੂ ਰਹਿਣ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਰੈਮ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੈਮਰੀ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੇਸਰ ਪੜ੍ਹ ਵੀ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੇਰ-ਬਦਲ ਵੀ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੋਮ
ਰੋਮ ਯਾਨੀ ਮੋਟਾ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਸੂਚਨਾ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਮਿਟਾਇਆ ਜਾਂ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ’ਤੇ ਵੀ ਰੋਮ ਵਿਚਲਾ ਡਾਟਾ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਗੌਣ ਮੈਮਰੀ
thumb|250px|40 ਜੀ.ਬੀ ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ ਡ੍ਰਾਈਵ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਭੰਡਾਰਣ ਮੈਮਰੀ ਗੌਣ ਮੈਮਰੀ ਜਾਂ ਆਕਜਿਲਰੀ ਸਟੋਰੇਜ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਭੰਡਾਰਣ ਇਕਾਈ ਜਾਂ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਟੋਰੇਜ ਯੂਨਿਟ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਰੋਨ ਅਸਟਿਨ (ਕਾਰਕੁੰਨ)
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਰੋਨਾਲਡ ਪੈਟਰਿਕ ਅਸਟਿਨ ਨਿਉ ਸਾਉਥ ਵੇਲਜ਼ ਦੇ ਮੈਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਮਈਫੀਲਡ, ਨਿਉਕੈਸਲ ਵਿਚ ਰੈਡੀਮਪੋਰਿਸਟ ਮੱਠ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ 1951 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਟ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਡਨੀ ਦੇ ਡਾਰਲਿੰਗਹਾਰਸਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਟ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ।
ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ
ਅਸਟਿਨ ਦੀ ਮੌਤ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਨੂੰ 90 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਹੋ ਗਈ। ਮਾਰਦੀ ਗ੍ਰਾਸ ਐਵਾਰਡ ਵਿਚ ਫੈਬਲਸ ਪਰੇਡ ਐਂਟਰੀ ਲਈ ਰੌਨ ਅਸਟਿਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ
thumb|280x280px|2010-2012 'ਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਦਰ (ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ) ਪ੍ਰਤੀ 100,000 ਆਬਾਦੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਕਲਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਅਤੇ ਜੈਂਡਰ ਅਤੇ ਲਿੰਗਕਤਾ ਬਾਰੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰਵੱਈਏ ਕਾਰਨ ਆਮ ਹੈ।  ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਹਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੀੜਤਾ ਦੇ ਦੋਸ਼, ਸਲਟ-ਸ਼ੇਮਿੰਗ, ਜਿਨਸੀ ਉਦਾਰਵਾਦ, ਮਾਮੂਲੀਕਰਨ ਬਲਾਤਕਾਰ, ਵਿਆਪਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਮਨਾਹੀ, ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸੰਯੋਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।  ਇਸਦਾ ਵਰਣਨ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹਾਂ 'ਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਯੁੱਧ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਸਮਾਜਾਂ 'ਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦੂਜੀ-ਲਹਿਰ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਜੋ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਆਲੋਚਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਜਾਂ ਹੋਂਦ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਹੈ ਜਾਂ ਇਹ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਇੱਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਸਮਾਜ ਜੋ ਬਲਾਤਕਾਰ ਨੂੰ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਆਰੰਭ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗ
ਸ਼ਬਦ "ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ" ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ-ਲਹਿਰ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਦੂਜੀ-ਲਹਿਰ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਲੇਗਜੈਂਡਰਾ ਰੁਥਰਫੋਰਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਮਰੀਕਨਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ, ਨਜਾਇਜ਼ ਅਤਿਆਚਾਰ, ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਦੀ ਕਮੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਬਲਾਤਕਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਬਲਾਤਕਾਰ ਆਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕੁਕਰਮ ਅਤੇ ਲਿੰਗਵਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾ ਸੀ। ਬਲਾਤਕਾਰ ਨੂੰ ਲਿੰਗਕ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਜੁਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਲਿੰਗਕ ਸੁੱਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ, ਧਮਕਾਉਣ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਨਿਯਮਾਂ 'ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।  ਬਲਾਤਕਾਰ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਵਲੋਕਨ
ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗਕ ਕਾਰਕੁੰਨ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਜੋਂ ਸੰਕਲਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲਿੰਗਕ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ "ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀਆਂ ਮਿੱਥਾਂ" ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਵਾ ਦੇਣ ਲਈ ਪੀੜਿਤ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇਣ ਲਈ "ਬੇਤਰਤੀਬ ਸੈਕਸ"। right|thumb|400x400px|ਬਲਾਤਕਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪੈਰਾਮਿਡ ਦੇ 11 ਅਸੂਲ:
ਸ਼ਿਖਾ ਉਬਰਾਏ
ਸ਼ਿਖਾ ਦੇਵੀ ਉਬਰਾਏ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Shikha Devi Uberoi; ਜਨਮ 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 1983) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਬਕਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਨੰਬਰ 1 ਸੀ। ਨਿਰੂਪਮਾ ਸੰਜੀਵ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰਨ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਡਬਲਯੂ.ਟੀ.ਏ. ਦੁਆਰਾ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 200 ਰੈਂਕਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਉਬਰਾਏ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿਤਾ ਮਹੇਸ਼ (ਜੋ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਟੇਬਲ-ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ) ਅਤੇ ਮਾਂ ਮਧੂ ਦੇ ਘਰ ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੋਟੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ (ਦੀਆ) ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਛੋਟੀਆਂ ਭੈਣਾਂ (ਨੇਹਾ, ਨਿਕਿਤਾ ਅਤੇ ਨਿਮਿਤਾ) ਹਨ। ਉਸਦੀਆਂ ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ ਵੀ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਹਨ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਸ਼ਿਖਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕੱਲੀ ਹੈ (ਹੋਰ ਭੈਣਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ)। ਸ਼ਿਖਾ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੁਰੇਸ਼ ਓਬਰਾਏ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਵਿਵੇਕ ਓਬਰਾਏ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ੈ ਓਬਰਾਏ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਹੈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2007 ਦੀ ਜ਼ੀ ਅਸਤਿਤਵ ਅਥਲੀਟ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸਰਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਦੇ ਵੱਕਾਰੀ ਕਿੱਟ ਹੈਰਿਸ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਦੇ ਹੋਏ ਉੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਉਬਰਾਏ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਕੰਪਨੀ, SDU ਸੇਵਾ, ਇੰਕ. 2013 ਤੱਕ, ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਖੇਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੂਟਨੀਤਕ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬੋਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਭੋਪਾਲ ਲਈ ਵਰਲਡ ਇਕਨਾਮਿਕ ਫੋਰਮ ਦੇ "ਗਲੋਬਲ ਸ਼ੇਪਰਜ਼ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ" ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਸਪੋਰਟਸ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਵੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਟੈਨਿਸ ਅਤੇ ਫਿਟਨੈਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਧਰਾਂ ਦੀ ਕੋਚ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
24 ਅਗਸਤ
24 ਅਗਸਤ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 236ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 237ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 129 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਫ੍ਰੇਡਰਿਕ ਕਾਰਲ ਵੋਨ ਸਵੀਗਨੇ
ਫ੍ਰੇਡਰਿਕ ਕਾਰਲ ਵੋਨ ਸਵੀਗਨੇ (21 ਫਰਵਰੀ 1779 – 25 ਅਕਤੂਬਰ 1861) 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਸਵੀਗਨੇ ਦਾ ਜਨਮ ਫਰੈਂਕਫ੍ਰਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਲੋਰੇਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਸਵੀਗਨੇ ਦਾ ਨਾਂ ਚਾਮਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਵੀਗਨੇ ਨਾਂ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋ ਪਿਆ।
ਓਸਾਈਰਿਸ-ਰੈੱਕਸ
ਔਰੀਜਿਨਜ਼, ਸਪੈਕਟਰਲ ਇੰਟਰਪ੍ਰੀਟੇਸ਼ਨ, ਰੀਸੋਰਸ ਆਈਡੈਂਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ, ਸਿਕਿਉਰਿਟੀ, ਰੈਗੋਲਿਥ ਇਕਸਪਲੋਰਰ ਜਾਂ ਓਸਾਈਰਿਸ-ਰੈੱਕਸ (Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification, Security, Regolith Explorer (OSIRIS-REx); ਮਤਲਬ ਸਰੋਤ, ਰੰਗ-ਤਰਤੀਬੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਵਸੀਲਾ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਚਟਾਨੀ ਖੋਜੀ) ਨਾਸਾ ਦਾ ਇੱਕ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਮਿਸ਼ਨ ਹੈ।   ਇਹਨੂੰ 8 ਸਤੰਬਰ, 2016 ਨੂੰ ਦਾਗਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹਦਾ ਟੀਚਾ 101955 ਬੰਨੂੰ ਨਾਮਕ ਕਾਰਬਨੀ ਨਿੱਕੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਘੋਖ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ 2023 ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣਾ ਹੈ।
ਹਾਜ਼ੀਪੁਰ (ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ)
ਹਾਜ਼ੀਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਦਫ਼ਤਰ
right|thumb|ਇੱਕ ਆਮ ਆਧੁਨਿਕ ਦਫ਼ਤਰ thumb|ਇੱਕ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਦਫ਼ਤਰ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕ ਪਹੁੰਚ: ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋ-ਵਰਕਿੰਗ ਸਪੇਸ thumb|ਦਫਤਰੀ ਕੰਮ-ਕਾਰ ਇੱਕ ਦਫ਼ਤਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: office) ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਕਮਰਾ ਜਾਂ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਖੇਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਉਪਯੋਕਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਆਬਜੈਕਟ ਅਤੇ ਟੀਚਿਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਖਾਸ ਫਰਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਅਫਸਰ, ਦਫ਼ਤਰ-ਅਧਿਕਾਰੀ, ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੇਖੋ), ਜਿਸਦਾ ਸਥਾਨ ਦਫਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕਰਤੱਵ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਬਦ "ਦਫ਼ਤਰ" ਸ਼ਬਦ ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਦਰਭਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨੀ ਲਿਖਾਈ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਕੋਲ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ। ਇੱਕ ਦਫ਼ਤਰ ਇੱਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਹੈ; ਕੀ ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਾਰੋਬਾਰ (ਛੋਟੇ ਦਫ਼ਤਰ / ਘਰ ਦੇ ਦਫਤਰ) ਦੇ ਕੋਨੇ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਵੱਡੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸਮੇਤ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਫ਼ਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ। ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਫ਼ਤਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸੰਦਰਭਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਫੈਦ-ਕਾਲਰ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਮਸ ਸਟੀਫਨਸਨ ਅਨੁਸਾਰ, "ਦਫਤਰ ਵਪਾਰਕ ਉੱਦਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।"
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਤਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਹਿਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਜਾਂ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਹਾਈ ਮੱਧ ਯੁੱਗ (1000-1300) ਨੇ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਚਾਂਸੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਸਥਾਨ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਤਰ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਕਾਪੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ 18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ, ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਵਾਧਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਹਿਲੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਬਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ 18 ਵੀਂ ਅਤੇ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਧਦੀ ਗਈ, ਬੈਂਕਿੰਗ, ਰੇਲ, ਬੀਮਾ, ਰਿਟੇਲ, ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਦੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੇ ਨਾਟਕੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਲਰਕ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਵਧੇਰੇ ਆਫਿਸ ਸਪੇਸ ਨੂੰ ਘਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਇਹ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਹਾਲਾਂਕਿ, 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧਪੁਨੇ ਦੁਆਰਾ, ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਕੁਸ਼ਲ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਨਿੱਜਤਾ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦਾਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਘਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ
ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਸ਼ਬਦ ਅੰਗਰੇਜੀ ਦੇ ਪਦ ritual ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਮਾਂ ਵਿਹਾ ਚੁੱਕੇ ਕਾਰਜ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰਥਕ ਪ੍ਰਕਾਰਜ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਸਮਾਂ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਅਨੇਕਾ ਕਾਰਜ ਹਨ, ਜਿਨਾ ਦੀ ਪਹਿਲਾ ਕਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਵੇਲਾ ਵਿਹਾ ਚੁਕੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਰਜ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਨਿਭਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਾਸਤਵਿਕ ਅਮਲ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਵਿਅਕਤੀ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਰਸਮ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ। ਵਿਅਕਤੀ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਨਮ ਵਿਆਹ ਮੌਤ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਰਸਮਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ: -
ਦਫ਼ਤਰ
ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਦਫਤਰੀ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੜ੍ਹਨ, ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਕੰਮ। ਨੌਂ ਆਮ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਿਊਬਿਕਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਹਾਇਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਮੀਟਿੰਗ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ, ਲਾਉਂਜ ਅਤੇ ਸਪੇਸ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫੋਟੋ ਕਾਪੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਫਾਈਲਿੰਗ। ਕੁਝ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਸੋਈ ਦਾ ਖੇਤਰ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਪਣੀਆਂ ਲੰਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਸੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਾਰਜ, ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਫੈਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਦਫ਼ਤਰ ਲਗਭਗ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਦਫ਼ਤਰ ਲਈ ਕੁਝ ਆਧੁਨਿਕ ਲੋੜਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਈਟ, ਨੈਟਵਰਕਿੰਗ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਲੋੜਾਂ। ਦਫ਼ਤਰੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕਾਰਜ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮਾਹੌਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਨਾ ਹੈ ਇਹ ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਖੇਤਰਾਂ' ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੈਸਕ, ਪਰਸਨਲ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਆਫਿਸ ਸਪੇਸ
ਇੱਕ ਦਫ਼ਤਰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਹੈ - ਜਿਆਦਾਤਰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਕੰਮ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਹੀ ਦਫ਼ਤਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ, ਕੋਈ ਤਿੰਨ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਆਫਿਸ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਸਥਾਨ, ਬੈਠਣ ਦੀ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਪੋਰਟ ਸਪੇਸ। ਨਵੇਂ, ਜਾਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ, ਰਿਮੋਟ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਦਫਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰੂਮਾਂ ਲਈ, ਸਰਵਿਸਿਡ ਆਫਿਸਸ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਹੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸਪੇਸ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ
ਅੱਖ ਸਲਾਈ ਦੀ ਰਸਮ
ਅੱਖ ਸਲਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਦੇ ਤੀਜੇ ਮਹੀਨੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਰਮਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਨਣਦ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਮ ਪਿੱਛੋਂ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤਕ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰਮਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਰਸਮ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਤਰਕ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਅੱਖ ਸਲਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਹੁਣ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।” ਇਸ ਰਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਰਭਵਤੀ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਝਾਂਜਰਾਂ ਤੇ ਮਹਿੰਦੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਣ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਇਹ ਓਸ ਲਈ ਅਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਫ਼ਤਰ
ਗਰੇਡਿੰਗ
ਬਿਲਡਿੰਗ ਓਨਰਜ਼ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜ਼ਰਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (BOMA) ਨੇ ਆਫਿਸ ਸਪੇਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ:
ਪੰਜਾਬੀ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ
ਮਿੱਠਾ ਬੋਹੀਆ ਭੇਜਣਾ
“ਪੇਕੇ ਘਰ ਧੀ ਦੇ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਿੱਠਾ ਬੋਹੀਆ ਘੱਲ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਪੇਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੰਧਾਰੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੌਲ਼ ਸ਼ੱਕਰ ਤੇ ਕੱਪੜੇ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ” ਉਦੋਂ ਹੀ ਪੇਕਿਆਂ ਦਾ ਲਾਗੀ ਪੁੱਛ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਲੈਣ ਆਈਏ? ਬੱਸ ਆਹ ਮਹੀਨਾ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਹੋਰ ਰਹਿਣ ਦੇਵੋ, ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਜੀ ਕੀਤਾ ਲੈ ਜਾਣਾ ਆਖ ਕੇ ਸਹੁਰੇ ਆਪਣੀ ਮਨਸ਼ਾ ਤੇ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਅਤਾ ਪਤਾ ਦੱਸ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੱਤਵੇਂ ਕੁ ਮਹੀਨੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪੂਰੇ ਜਸ਼ਨ ਨਾਲ਼ ਬਹੂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਫ਼ਤਰ
ਗਰੇਡਿੰਗ
ਕਲਾਸ ਏ, ਕਲਾਸ ਬੀ, ਅਤੇ ਕਲਾਸ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ
ਗੋਦ ਭਰਾਈ ਦੀ ਰਸਮ
ਗੋਦ ਭਰਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਆਮਤੋਰ ਤੇ ਗਰਭਧਾਰਨ ਤੋ ਸਤ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਇਸ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪੇਕੇ ਘਰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਰਭਵਤੀ ਨੂੰ ਲੈਣ ਲਈ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਆਓਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੱਸ ਵੱਲੋ ਗਰਭਵਤੀ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਫਲ ਤੇ ਸੁਕੇ ਮੇਵੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰਸਮ ਲਈ ੧੨ ਵਜੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਫ਼ਤਰ
ਗਰੇਡਿੰਗ
ਬੋਮਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਲਾਸ ਏ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ "ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਆਫਿਸ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਖੇਤਰ ਲਈ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹਨ"।
ਪੰਜਾਬੀ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ
ਦੁਧੀਆਂ ਧੋਣ ਦੀ ਰਸਮ
“ਬੱਚਾ ਜੰਮਣ ਤੇ ਦੁਧੀਆਂ ਧੋਣ ਦੀ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਵਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਵਾ ਰੁਪਈਆ ਜਾਂ ਕੱਪੜੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਠੂਠੀ ਵਿੱਚ ਹਲਦੀ ਗੱਠੀ ਘਸਾ ਕੇ, ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਰੁਪਈਆ ਰੱਖ ਕੇ ਚੌਲ਼ ਘੋਲ਼ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰੇ ਘਾਹ ਦੀ ਗੁੱਥੀ ਨਾਲ਼ ਦੁਧੀਆਂ ਧੋਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ”
ਦਫ਼ਤਰ
ਗਰੇਡਿੰਗ
ਬੋਮਾ ਕਲਾਸ ਬੀ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੇ "ਖੇਤਰ ਦੇ ਔਸਤ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਨਾਲ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਈ" ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬੋਮਾ ਕਲਾਸ ਸੀ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ "ਕਿਰਾਏਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"
ਪੰਜਾਬੀ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ
ਬਾਹਰ ਵਧਾਉਣਾ
ਬਾਹਰ ਵਧਾਉਣਾ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਹ ਰਸਮ ਹੈ ਜਦੋਂ ਔਰਤ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਕਮਰੇ ਤੋਂ ਸੱਤਵੇਂ, ਨੌਵੇਂ ਜਾਂ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ, ਦਿਨ ਵੀ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਬਾਹਰ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। “ ਬਾਹਰ ਵਧਾਉਣ ਤਕ ਬੱਚੇ ਪਾਸ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਦੀਵਾ ਜਗਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਹਰ ਵਧਾਉਣ ਸਮੇਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਨੁਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਔਰਤ ਘਰ ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪੈਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੌਲ਼ਿਆਂ ਤੇ ਤੇਲ ਚੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਣਨੀ ਇਸ ਵੇਲ਼ੇ ਕਿਸੇ ਪੁਰਖ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਪਹਿਨਦੀ ਹੈ, ਗੁੱਤ ਨੂੰ ਖੰਮ੍ਹਣੀ ਬੰਨ੍ਹਦੀ ਹੈ। ” ਗਰਭਵਤੀ ਨੂੰ ਲੜਕੇ ਦਾ ਪੱਲਾ ਫੜਾ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੇਲੀ ਤੇ ਛੂਛਕ ਦੀ ਰਸਮ
“ਬਾਹਰ ਵਧਾਉਣ ਵੇਲ਼ੇ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦੇ ਨਾਨਕਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਦਾਦਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸੱਤ ਕਿੱਲੋ ਜਾਂ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਤਾਸੇ, ਮਠਿਆਈ ਜਾਂ ਗੁੜ ਦੀ ਭੇਲੀ ਭੇਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭੇਲੀ ਨੂੰ ਲਾਗੀ ਜਾਂ ਘਰ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਦੇਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ” ਭੇਲੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲ਼ੇ ਨੂੰ ਦਾਦਕਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਂ ਲਈ ਘਿਉ ਰਲਾਕੇ (ਪੰਜੀਰੀ) ਅਤੇ ਦੋਨਾਂ ਲਈ ਕੱਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਖਿਡੌਣੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਵਾ ਮਹੀਨੇ ਹੋਣ ਤੇ ਬੱਚਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦਾਦਾ ਦਾਦੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਤੋਰਨ ਵੇਲ਼ੇ ਉਸ ਦਾ ਪੇਕਾ ਮਾਪਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦਾਦਕੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਆਪਣੀ ਵਿੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਪਹਾਰ ਦਾਜ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੂਛਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੂਸ਼ਕ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਰਸਮ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਸੰੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਰਸਮ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੰਜੀਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਘਰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੂਸਰੀ ਧਿਰ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜੀਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜੀਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਸਾਮਾਨ ਗਹਿਣੇ, ਕੱਪੜੇ, ਖਿਡੌਣੇ ਆਦਿ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ।ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਮੰਜਿਆਂ ਉੱਪਰ ਫੁਲਕਾਰੀਆਂ ਵਿਛਾ ਕੇ ਦਿਖਾਵੇ ਲਈ ਇਸ ਸਾਰੇ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਵੇ ਲਈ ਰੱਖੇ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ‘ਸ਼ੂਸ਼ਕ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜੀਰੀ ਤਾਂ ਨਾਨਕੇ ਜਾਂ ਦਾਦਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਿਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਪੰਜੀਰੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ‘ਸ਼ੂਸ਼ਕ’ ਦੀ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਨਾਨਕਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਨਕੇ ਧਿਰ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਖਾਸ ਕਰ ਮੰੁਡਾ ਹੋਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਸ਼ਕ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸਰਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਰੀਕ ਹੋਣਾ
“ਲੜਕਾ ਹੋਣ ਤੇ ਖੁਸਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬੁਲਾਵਾ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਲੜਕੇ ਦੇ ਜੰਮਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਖੁਸਰਿਆਂ ਦਾ ਜਥਾ ਦਾਦਕਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੁਸਰੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਘੁੰਗਰੂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਢੋਲਕੀ ਦੀ ਤਾਲ ਉੱਪਰ ਬੋਲੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਨੱਚਦੇ ਹਨ। ਖੁਸਰੇ ਉਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈਆਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਨੱਚਣ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖੁਸਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਟੋਟਕੇ ਸੁਣਾ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਕੋਲ਼ੋਂ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਉਗਰਾਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।”
ਬੱਚੇ ਦੇ ਨਾਮਕਰਨ ਦੀ ਰਸਮ
ਬੱਚੇ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਾਂ ਵਧੀਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਰੱਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਲੋਕੀਂ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਜਾਂ ਪੰਡਿਤ ਕੋਲ਼ੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਸਤਕ ਖੁਲ੍ਹਵਾ ਕੇ ਪੰਨੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਲੋਕ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ ਤੇ ਨਾਂ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਛਟੀ ਦੀ ਰਸਮ
“ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦੰਪਤੀ ਦੇ ਪਹਿਲਾ ਲੜਕਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜਨਮ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਇੱਕ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਛਟੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।” ਛਟੀ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਆਰੰਭ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਕੀਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਪਾਠ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਛਟੀ ਵਾਲ਼ੇ ਦਿਨ ਹੀ ਕਈ ਵੇਰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਕ ਲੈ ਕੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਪੈਸੇ ਵਾਲ਼ੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਗਹਿਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਨਾਨਕੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਕਈ ਸੂਟ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਫੁਲਕਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਤਾਏ, ਚਾਚੇ, ਦਾਦੇ ਆਦਿ ਨੂੰ ਖੱਦਰ ਦੇ ਖੇਸ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਕਈ ਵਾਰ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਭੂਆ ਵੀ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਗਹਿਣਾ ਪਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਪਰ ਫੁਲਕਾਰੀ / ਬਾਗ਼ ਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੁੰਡਾ ਕੁੱਛੜ ਚੁੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਗਨ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਕੱਪੜੇ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਨੈਣ ਤੜਾਗੀ ਪਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਸੁਨਿਆਰ ਤੜਾਗੀ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਘੁੰਗਰੂ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਘੁਮਿਆਰੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਹੋਰ ਜਾਤਾਂ ਵਾਲ਼ੇ ਬਾਹਰੋਂ ਘਾਹ ਲਿਆ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਟੰਗ ਕੇ ਵਧਾਈਆਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਲਾਗੀਆਂ ਨੂੰ, ਕੱਪੜੇ, ਖੇਸ. ਦੁਪੱਟੇ, ਸਾਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਦੁਪੱਟੇ ਆਦਿ ਆਦਿ ਨਾਲ਼ ਮਨੌਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸ਼ਰੀਕੇ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਮੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੜਾਹ ਰੱਖ ਕੇ ਪਰੋਸਾ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਰਸਮ ਸਮੇਂ ਸੋਹਲੇ ਅਤੇ ਵਧਾਈਆਂ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਸ਼ਰੀਕੇ ਵਾਲ਼ੇ ਮਿਲ ਕੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਛਟੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਸਾਂਝੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਿਆਰ ਵਾਲ਼ੇ ਬਹੁਤੇ ਕਾਰਜ ਹੁਣ ਪੈਸੇ ਦੀ ਭੇਂਟ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਹਨ। ਏਸੇ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਹੁਣ ਛਟੀ ਰਸਮ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਈ ਰੀਤਾਂ ਵਾਸਤਵਿਕ ਅਮਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ। ਦੁਧੀਆਂ ਧੋਣਾ ਅਤੇ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਦੇਣਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨੁਕਤੇ ਤੋਂ ਉਪਯੋਗੀ ਅਮਲ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਹੱਤਵ ਹੋਵੇਗਾ।
ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਜਟਿਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਸਮੇਂ ਉੱਫਰ ਫ਼ੈਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰੋਕੇ ਜਾਂ ਠਾਕੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਚੌਂਕੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਤਕ ਇਹ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਾਪਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਬਾਵੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਭਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਥਓੜ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਅੰਤਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਰਸਮਾਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਦੂਸਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
ਵੇਖ ਵਿਖਾਵਾ
ਜੇਕਰ ਮਾਂ ਬਾਪ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਤਾ ਪਸੰਦ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਮੰਡੇ ਤੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਖਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਰਸਮੀ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮੁੰਡਾ ਕੁੜੀ ਜੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਝਾਤੀ ਮਾਰ ਲੈਣ ਤਾਂ ਮਾਂ ਬਾਪ ਸਰਖੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੱਲ ਨੂੰ ਮੁੰਡਾ ਕੁੜੀ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਨੱਕ ਬੁੱਲ ਨਹੀਂ ਵਟ ਸਕਦੇ ਕਿ ਤੁਸੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਨਾਲੇ ਮਾਂ ਬਾਪ ਵੀ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਸੱਚੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਤਾਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਖਾਇਆਂ ਸੀ ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਮੁੰਡਾ ਕੁੜੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰ ਹੀ ਲੈਦੇ ਹਨ। ਮੁੰਡਾ ਕੁੜੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਹਾਂ ਜਾਂ ਨਾ ਦੱਸ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਰੋਕਾ, ਠਾਕਾ, ਸ਼ਗਨ ਤੇ ਮੰਗਣਾ
ਰੋਕਾ, ਠਾਕਾ, ਸ਼ਗਨ ਤੇ ਮੰਗਣਾ ਲਗਭਗ ਇਕੋ ਰਸਮ ਦੇ ਨਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੜਕੇ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲੇ ਲੜਕੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਗਨ ਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਦੇ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਛੁਆਰਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਲੜਕੇ ਦੇ ਹੱਥ ਤੇ ਸਵਾ ਰੁਪਿਆ ਧਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁੱਕਾ ਮੇਵਾ ਉਸਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।”ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਮੁੰਡੇ ਵਾਲੇ ਘਰ ‘ਘੋੜੀਆਂ’ ਅਤੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਘਰ ‘ਸੁਹਾਗ’ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਹੇ ਚਿੱਠੀ ਭੇਜਣਾ
ਸਾਹਾ ਕਢਵਾਉਣ ਤੋ ਬਾਅਦ ਅਹਿਮ ਕੰਮ ਸਾਹੇ ਚਿੱਠੀ ਭੇਜਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਕੰਮ ਵਿਚੋਲਾ ਜਾਂ ਨਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਸਾਹੇ ਚਿੱਠੀ ਕੁੜੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋ ਮੁੰਡੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਰਸਾਉਦੇ ਹੋਏ ਬਰਾਤ ਦੀ ਗਣਿਤੀ,ਵਿਆਹ ਦਾ ਦਿਨ ਅਦਿ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸਾਹੇ ਚਿੱਠੀ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੋਹਾ ਧਿਰਾ ਵਲੋ ਸ਼ਗਣ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਾਹੇ ਚਿੱਠੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤੇਲ ਚੋ ਕੇ ਸ਼ਗਣਾ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਵਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਚਿੱਠੀ ਪੜ ਕੇ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਲਾਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਹੇ ਬੱਜਣਾ
ਸਾਹੇ ਬੱਜਣ ਤੋ ਬਾਅਦ ਵਰ ਅਤੇ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਘਰੋ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਥਾਵਾ ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਲਾ ਭਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋ ਵਰਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੱਡੀਆਂ ਸਾਹੇ ਬੱਝੀਆਂ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰਾਂ ਕਰਣ ਪਿੱਛੇ ਮੰਡੇ ਤੇ ਕੁੜੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਆਿ ਨੂੰ ਮੁਖ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਆਹ ਤੱਕ ਠੀਕ ਠਾਕ ਰਹਿਣ ਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਗਨ ਨਾ ਪਏ ਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਉਹਨਾ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਦੇਖ ਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚੂੜੀਆਂ ਪਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ
ਵਿਆਹ ਤੋ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਚੂੜੀਆਂ ਪਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਹ ਰਸਮ ਕੁੜੀ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਕਰਦੀਆ ਹਨ ਇਸ ਰਸਮ ਲਈ ਇੱਕ ਪਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹਰੀਆਂ ਜਾਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਲੱਸੀ ਵਿੱਚ ਭਿਉ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕੁੜੀ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਚੂੜੀਆਂ ਪਾਉਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਰੀ ਬਣਾਉਣਾ
ਵਿਆਹ ਤੋ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡੇ ਵਾਲੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਬਣਾਉਦੇ ਹਨ ਵਰੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਨੇੜਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾ ਨੂੰ ਲਿਜਾਇਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹਨ ਅੱਜ ਕੱਲ ਵਰੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਿਜਾਣ ਦਾ ਆਮ ਰਿਵਾਜ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕੁੜੀ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੇ ਸੂਟ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਬਣਵਾ ਲੈਦੀ ਹੈ।
ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਬਣਾਉਣਾ
ਕੁੜੀ ਵਾਲੇ ਵੀ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਨੇੜਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾ ਨੂੰ ਵਿਤ ਮੁਤਾਬਕ ਕੱਪੜੇ ਬਣਾ ਕੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੌਂਗੇ ਬਣਾਉਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ
ਗੰਡ ਭੇਜਣਾ
ਸਕੇ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਜਿਸਨੂੰ ਗੰਢ ਭੇਜਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਮ ਵੇਲੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਗੁੜ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਅੱਖਰ ਵਿਦਿਆ ਤੋ ਅਣਜਾਣ ਸਨ ਤਾਂ ਮੋਲੀ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਗੰਡਾ ਮਾਰ ਕੇ ਲਾਗੀ ਹੱਥ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਇਹੋ ਮੋਲੀ ਸ਼ਗਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਈ ਉਸ ਤੋ ਇਸ ਰਸਮ ਦਾ ਨਾਂ ਗੰਡ ਭੇਜਣਾ ਪੈ ਗਿਆ
ਸੱਤ ਸੁਹਾਗਣਾਂ ਦੀ ਰੀਤ
ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸੁਹਾਗਣਾ ਦੀ ਰੀਤ ਖਾਸ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਵਿਆਹ ਦੇ ਦਿਨ ਆਟਾ ਤੇ ਮੈਦਾ ਪੀਹਣ,ਦਾਲ ਦਲਣ,ਵੜੀਆਂ ਟੁਕਣ ਤੇ ਹੋਰ ਨਿੱਕੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਸੱਤ ਸੁਹਾਗਣਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਸਭ ਤੋ ਪਹਿਲੀ ਰੀਤ ਚੱਕੀਆਂ ਲਾਉਣ ਦੀ ਹੈ ਸੱਤ ਵਸਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋ ਚੱਕੀਆਂ ਮੰਗ ਕੇ ਕਿਸੇ ਇਕ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਲਾ ਦਿਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ ਫਿਰ ਸੱਤ ਸੁਹਾਗਣਾ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੀ ਸੱਤ ਮੁੱਠਾ ਅੰਨ ਪਾਉਣਦੀਆਂ ਹਨ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਹ ਦੀ ਦਾਲ ਦਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਫਿਰ ਵੜੀਆਂ ਟੁਕੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸੀ ਇਹ ਰਸਮ ਸੱਤ ਜਾਂ ਗਿਆਰਾ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਂਈਏ ਪੈਣਾ
ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾ ਵਰ ਅਤੇ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਕੱਢਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਛਡਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਵਰ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਜਿਗਰੀ ਦੋਸਤ ਜਿਸਨੂੰ ਸਰਬਾਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੰਨਿਆ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਕੋਈ ਸਹੇਲੀ ਜਿਸਨੂੰ ਸਰਵਾਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਵੇਲੇ ਪਰਛਾਵੇ ਵਾਂਗ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰੀਤ ਨੂੰ ਮਾਈਏ ਪੈਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਚਾਰ ਕੁੜੀਆ ਕਿਸੇ ਪੀਲੀ ਚਾਦਰ ਜਾਂ ਫੁਲਕਾਰੀ ਦੀਆ ਚਾਰ ਕੰਨੀਆ ਫੜ ਕੇ ਚੱਕੀ ਉਤੇ ਚੰਦੋਏ ਵਾਂਗ ਤਾਣ ਕੇ ਖਲੋ ਜਾਦੀਆ ਹਨ। ਇਸ ਮੋਕੇ ਤੇ ਵਿਆਹਦੜ ਨੂੰ ਵਟਣਾ ਮਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਹੋਲਦੀ, ਦਹੀ ਤੇ ਸਰੋਂ ਦਾ ਤੇਲ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੱਟਣਾ ਮਲਣ ਦੀ ਰਸਮ
ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਸੱਤ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾ ਵੱਟਣਾ ਮਲਣ ਦੀ ਰਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸੁਹਾਗਣਾ ਵੇਸਣ ਵਿੱਚ ਤੇਲ,ਦਹੀ,ਹਲਦੀ ਪਾ ਕੇ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਸਮ ਦੋਰਾਨ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਚੂੜਾ ਚੜਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ
ਇਹ ਰਸਮ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀ ਦਾ ਮਾਮਾ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਚੂੜਾ ਚੜਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੂੜਾ ਚੜਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਲੱਸੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਘਾਹ ਵੀ ਰਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਹਾਈ ਧੋਈ ਦੀ ਰਸਮ
ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਨਹਾਈ ਧੋਈ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਮ ਦੋਰਾਨ ਸੱਤ ਸੁਹਾਗਣਾ ਵਲੋਂ ਵੱਟਣਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਸਰਵਾਲੇ ਵਲੋਂ ਵਿਹੋਲੇ ਨੂੰ ਨਹਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਮਾਮਾ ਵਿਹੋਲੇ ਨੂੰ ਗੋਦੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪਟੜੇ ਤੋਂ ਉਤਾਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਗਨ ਵਜੋਂ ਕੁੱਝ ਰੂਪਏ ਤੇ ਦੋ ਲੱਡੂ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਮਿੱਠਾ ਕਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਹਰੇ ਬੰਨਾਈ
ਸ਼ਿਹਰੇ ਬੰਨਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੜਕੇ ਦੀ ਭੈਣ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਸਿਰ ਸਿਹਰੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਬੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁਰਮਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਲਾੜੇ ਵਲੋਂ ਸ਼ਗਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਰਾਤ ਜਾਣ ਤੋ ਪਹਿਲਾ ਜਦੋਂ ਲਾੜੇ ਦੇ ਉਸਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਸੇਹਰੇ ਬੰਨਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਗਾਣੇ ਵੀ ਗਾਏ ਜਾਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਰਮਾ ਪਵਾਈ ਵੇਲੇ ਵੀ ਗਾਣੇ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ |
ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ
ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ ਦੀ ਰਸਮ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ‘ਲਾਵਾਂ’ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਵਰ, ਕੰਨਿਆ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਗਾਇਨ ਕਰਕੇ ਲਾੜਾ-ਲਾੜੀ ਨੂੰ ਸੁਚੱਜੀ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਜੀਵਨ ਜਾਰ ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਡੋਲੀ ਤੋਰਨ ਸਮੇਂ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਸੰਵਾਰਿਆ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਾੜੇ ਦੀ ਸੱਸ ਜਵਾਈ ਨੂੰ ਸ਼ਗਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ ਮਿੱਠਾ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਣੀ ਵਾਰਨਾ
ਪਾਣੀ ਵਾਰਨ ਦੀ ਰਸਮ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜੋੜੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉਤੋਂ ਗੜਵੀ ਵਾਲਾ ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਵਾਰ ਕੇ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਹਰ ਵਾਰ ਮਾਂ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਵੇ ਤਾਂ ਨਵੀਂ ਵਹੁਟੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਿਆਰ ਸੱਸ ਨਾਲ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿਆਲੇ ਦੀ ਰਸਮ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੱਸ ਵਲੋਂ ਦੇਸੀ ਘਿਉ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਰਲਾ ਕੇ ਨੂੰਹ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਬੁਰਕੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।”
ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ
ਜੰਞ ਬੰਨ੍ਹਣਾ, ਜੰਞ ਛੁਡਾਉਣੀ, ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ, ਪੱਤਲ ਦੇਣੀ, ਜੁੱਤੀ ਚੁੱਕਣਾ, ਛੰਦ ਸੁਣਨੇ, ਖੱਟ ਵਿਖਾਉਣੀ, ਸੱਸ ਦੇ ਜਲੇਬ, ਸੱਸ ਦੇ ਲੱਡੂ, ਡੋਲੀ ਤੋਰਨਾ, ਨੈਣ ਦੀ ਮਾਣਤਾ, ਦਰ ਚੁਕਵਾਈ, ਤੇਲ ਚੋਣਾ, ਪਾਣੀ ਵਾਰਨਾ, ਪਿਆਲਾ ਦੇਣਾ, ਬੁਰਕੀਆਂ ਦੇਣਾ, ਥਾਲ਼ੀਆਂ ਵਿਛਾਉਣੀਆਂ, ਜਾਗੋ ਕੱਢਣੀ, ਛੱਜ ਭੰਨਣਾ, ਗਿੱਧਾ ਪਾਉਣਾ, ਘੁੰਡ ਕੱਢਣਾ, ਘੁੰਡ ਉਤਾਰਨਾ, ਮੂੰਹ ਵਿਖਾਈ, ਪੁੜੀ ਪਾਉਣਾ, ਸੰਦੂਕ ਖੁਲ੍ਹਵਾਈ, ਛਿਟੀਆਂ ਖੇਡਣਾ, ਜਠੇਰਿਆਂ ਦੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣਾ, ਬੇਰੀ ਪੂਜਾ, ਛੰਨਾ ਖੇਡਣਾ, ਪਰੋਸਾ ਦੇਣਾ, ਵਟਣਾ ਮਲਣਾ, ਨਿਉਂਦਾ ਪਾਉਣਾ, ਚੂਲੀ ਛਕਣਾ, ਮਹਿੰਦੀ ਲਾਉਣੀ, ਚੱਪਣੀਆਂ ਭੰਨਣਾ, ਸੁਰਮਾ ਪਾਉਣਾ, ਸੱਗੀ ਫੁੱਲ ਗੁੰਦਣੇ, ਗਈ ਰਾਤ ਤਕ ਸੁਹਾਗ, ਘੋੜੀਆਂ ਗਾਉਣਾ, ਗਾਨਾ ਖੇਡਣਾ, ਕੋਠੀ ਝਾੜ, ਸਾਹੇ ਬੰਨ੍ਹਣਾ, ਗਾਨਾ ਬੰਨ੍ਹਣਾ, ਭੇਲੀ ਦੇਣਾ, ਗੱਠਾ ਦੇਣਾ, ਮੇਚਾ ਭੇਜਣਾ, ਵਰੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਤਵੀ ਬੰਨ੍ਹਣਾ, ਦਾਲਾਂ ਚੁਗਣੀਆਂ, ਚੱਕੀਆਂ ਲਾਉਣੀਆਂ, ਮਾਈਆਂ, ਦੁੱਧ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ, ਕੜਾਹੀ ਚਾੜ੍ਹਨਾ, ਮੰਜੇ-ਬਿਸਤਰੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ, ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਵੇਲ ਲਿਆਉਣੀ ਆਦਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਸਨ। ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜਮ-ਕੁੜਮਣੀ, ਲਾੜਾ-ਲਾੜੀ ਦੀ ਭੈਣ, ਜੀਜਾ, ਭਾਈ, ਤਾਈ, ਤਾਇਆ, ਚਾਚੀਆਂ, ਚਾਚੇ, ਭੂਆ, ਫੁੱਫੜ, ਮਾਮੇ, ਮਾਮੀਆਂ, ਮਾਸੀਆਂ, ਮਾਸੜ ਤੇ ਬਰਾਤ ਵਿੱਚ ਆਏ ਬਰਾਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਜੰਞ ਬੰਨ੍ਹਣੀ
ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਆਏ ਬਰਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਰੋਟੀ ਪਰੋਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੁੜੀ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜੰਞ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੰਞ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਰੀਤ ਕੁੜੀ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਤੇ ਬਰਾਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਤਕਰਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਰੜਾ ਛੰਦ ਤੇ ਦੋਹਰਾ ਗਾ ਕੇ ਜੰਞ ਬੰਨ੍ਹੀ ਤੇ ਛੁਡਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਵੀ ਨਿੱਕੇ ਮੋਟੇ ਹਾਸੇ ਠੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁੜੀਆਂ ਬਰਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ ਨਹੋਰੇ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਰਾਤੀ ਵੀ ਗਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋੜਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੰਞ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਮ ਕਰ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਆਹ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦੇ ਸਨ ਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਵੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੰਞ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਰੀਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੰਞ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦਾ ਅਸਲ ਮਕਸਦ ਬਰਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਤੋਂ ਵਰਜਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਹੁਣਿਆ ਦੇ 'ਹਰੀ ਹਰ ਕਰੋ ਜੀ' ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੋਈ ਕੁੜੀ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮਰਨ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ
1. ਮਰਨ ਸਮੇਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰਨ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਰਸਮਾਂ ਕਹਿਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਵਾਸਤਵਿਕ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸਮਾਜਕ ਅਸਲ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਹੀ ਵਿਅਕਤ ਰੂਪ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪਿੰਡ (ਸਤਨਾਜ਼, ਮੱਕੀ, ਕਣਕ, ਜੌਂ ਛੋਲੇ, ਮਠ, ਚਾੳਲ, ਬਾਜਰਾ ਆਦਿ) ਦੇ ਪਿੰਨੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ, ਘੜਾ ਭੰਨਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਨਿਰੋਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਤਅੱਲਕ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇ ਮਰਨ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ।
ਆਖਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ
ਸੁਰਗਵਾਸੀ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਕੇਸੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰਦ ਨੂੰ ਮਰਦ ਤੇ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਇਸਤਰੀ ਨਹਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਰਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜਨੇਊ ਤਿਲਕ ਸਮੇਤ ਕੱਪੜੇ ਪੁਆ ਕੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜੇ ਸੁਹਾਗਣ ਮਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਲਾਲ ਚੱਦਰ ਪਹਿਨਾ ਕੇ ਹੱਥਾਂ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਦੀ ਤੇ ਹੋਠਾਂ ਨੂੰ ਦੰਦਾਸਾ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰਮਾ, ਵੀਣੀ ਉੱਤੇ ਚੂੜੀਆਂ ਤੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਬਿੰਦੀ ਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਧਵਾ ਮਰੇ ਤਾਂ ਗਹਿਣੇ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ ਪਰ ਬਾਕੀ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਹਾਉਂਦਿਆ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਧਰ ਚਿਖਾ ਵਾਸਤੇ ਬਾਲਣ ਢੋ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਧਰ ਅਰਥੀ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਮਰੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਕੱਫ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵਲ੍ਹੇਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੱਫ਼ਣ ਸੀਊਣ ਵਾਸਤੇ ਧਾਗਾ ਵੀ ਕੱਫ਼ਣ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤਮ ਦਰਸ਼ਨ
ਅਰਥੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਚਾਰ ਕਰੀਬੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਰਥੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕਾਨ੍ਹੀ ਤੇ ਬਾਕੀ ਬੰਦੇ ‘ਰਾਮ ਨਾਮ ਸਤਿ ਹੈ’ ਕਹਿੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਾਸਾ ਦੇਣਾ
ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪਿੰਨੇ ਦਿੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਘਰ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਲੰਘ ਕੇ ਦੂਜਾ, ਪਿੰਡ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਲੰਘ ਕੇ ਤੀਜਾ, ਮਸਾਣਾਂ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਛੱਪੜ, ਤਲਾਉ ਜਾਂ ਖੂਹ ਦੇ ਕੰਢੇ ਚੌਥਾ, ਪਰ ਚੌਥਾ ਪਿੰਨਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਥੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕੀ ਹੋਈ ਥਾਂ ਤੇ ਉਤਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਨੂੰਹ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਨਾਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸਦੀ ਥਾਂ ਚੌਥਾ ਰੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਭੰਨਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨ੍ਹੀ ਦਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਫੇਰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਅੱਗੇ ਤੇ ਪੈਰ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਗਲੇ ਕਾਨ੍ਹੀ ਪਿੱਛੇ ਤੇ ਪਿੱਛਲੇ ਅੱਗੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰੀਤ ਨੂੰ ਅੱਧ ਮਾਰਗ, ਬਾਂਸਾ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਬਿਸਰਾਮ ਕਰਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਲਾਂਬੂ ਲਾਉਣਾ
ਅੱਧ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਉਥੇ ਹੀ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ ਤੇ ਮਰਦ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਸਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅਰਥੀ ਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਚਿਖਾ ਵਾਸਤੇ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਰਾਮ ਰਾਮ ਲਿਖ ਕੇ ਥਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਚਿਖਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਾਂਬੂ ਲੈ ਕੇ ਸੱਜਿਉਂ ਖੱਬੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੇੜਾ ਅਰਥੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਪੈਰਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਚਿਖਾ ਨੂੰ ਲਾਂਬੂ ਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਲਗ ਜਾਣ ਤੇ ਅਰਥੀ ਨਾਲ ਆਏ ਸਾਰੇ ਆਦਮੀ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਖਲੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਪਾਲ ਕਿਰਿਆ
ਜਦ ਚਿਖਾ ਜਲ ਕੇ ਮੁਰਦੇ ਦੀ ਖੋਪਰੀ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਚਿਖਾ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਡੰਡਾ ਕੱਢ ਕੇ ਮੁਰਦੇ ਦੀ ਖੋਪਰੀ ਠਕੋਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਥਲਾ ਡੰਡਾ ਚਿਖਾ ਦੇ ਉਪਰੋਂ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਪਾਲ ਕਿਰਿਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮਨੋਰਥ ਖੋਪਰੀ ਨੂੰ ਜਲਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਜਲੇ ਤਾਂ ਮੁਰਦੇ ਤੋਂ ਬਦਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਪਾਲ ਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਅਰਥੀ ਨਾਲ ਆਏ ਸਾਰੇ ਬੰਦੇ ਚਿਖਾ ਦੇ ਬਾਹਰ ਪਏ ਬਾਲਣ ਨਾਲ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਡੱਕਾ ਤੋੜਨਾ
ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਸੱਜਣ ਕਿਸੇ ਖੂਹ, ਟੋਭੇ ਜਾਂ ਛੱਪੜ ਉੱਤੇ ਜੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੱਥ ਮੂੰਹ ਧੋਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਤਰੀਆਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਨਹਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪਿਛੋਂ ਸਾਰੇ ਆਦਮੀ ਕੁਝ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੁਰਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸੰਬੰਧ ਤੋੜਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਡੱਕਾ ਤੋੜਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਕੰਡਾ। ਕਈ ਨਿੰਮ ਦੀ ਪੱਤੀ ਚਬਾ ਕੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਸਤੇ ਨਿੰਮੋਂ ਕੌੜਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਅੱਕ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੋ ਕੇ ਅੱਕੋਂ ਕੌੜਾ।
ਫੁੱਲ ਚੁਗਣਾ
ਮੌਤ ਦੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਮੁਰਦੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਚੁਗਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਫੌਹੜੀ, ਚਾਰ ਕੀਲੀਆਂ, ਨਿਚੱਲਾਂ ਅਤੇ ‘ਫੁੱਲ’ ਪਾਉਣ ਲਈ ਗੁਥਲੀ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਔਰਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਲਈ ਲਾਲ ਗੁਥਲੀ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਮਰਦ ਲਈ ਚਿੱਟੀ। ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਕਰਮੀ ਧਰਮੀ’ ਆਪਣੇ ਅੰਗੂਠੇ ਤੇ ਚੀਚੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਫੁੱਲ ਚੁਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਬਾਕੀ ਆਦਮੀ ਵੀ ਫੁੱਲ ਚੁਗ ਲੈਨਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਸਥੀਆਂ ਜਾਂ ਫੁੱਲ ਲਕੜੀ ਦੀ ਫੌਹੜੀ ਨਾਲ ਫਰੋਲ ਕੇ ਲੱਭੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੱਥਾਂ ਪੈਰ ਦੇ ਪੋਟਿਆ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆ ਗੁਥਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਉਸੇ ਥਾਂ ਦਫ਼ਨਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫੁੱਲ, ਗੁਥਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੜ੍ਹਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ। ਜੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਨਾ ਲਿਜਾਏ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਟੰਗ ਛੱਡਦੇ ਹਨ।
ਫੁੱਲ ਪਾਉਣ ਜਾਣਾ
ਇਹ ਕੰਮ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਘਰ ਦਾ ਮੁਖੀ ਜਾਂ ਸਿਆਣਾ ਮੈਂਬਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲਾਂ ਨੂਮ ਪਹੋਏ ਜਾਂ ਹਰਿਦੁਆਰ ਆਦਿ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਰਾਹਦਾਰੀ ਅਤੇ ਪਾਂਡੇ ਦੀ ਫ਼ੀਸ ਦਿੱਤੀ ਜਾਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਜੁਰਗ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਇੱਜਤ ਤੇ ਮਾਨ ਨਾਲ ਲਿਜਾਦੳ ਹੈ। ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਫੁੱਲ ਲਾਹੁਣ ਲੱਗਿਆ ਉਹ ਬੜੇ ਮਾਨ ਨਾਲ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਆ ਗੁਲਜਾਰੀ ਲਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪਹੋਏ ਛੱਡ ਆਈਏ।
ਮੁਕਾਣਾ
ਇਸ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਸੱਤ ਦਿਨ ਅਫ਼ਸੋਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੂਰ ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਮੁਕਾਣਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।ਜੇਕਰ ਔਰਤ ਦੀ ਮੋਤ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਹੁਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਪੇਕੇ ਘਰ ਮੁਕਾਣ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੇਕਰ ਆਦਮੀ ਦੀ ਮੋਤ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਹੁਰੇ ਘਰੇ ਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਮ ਦੋਰਾਨ ਚੋਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਠੀ ਰੋਟੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਸ ਦਿਨ ਘਰ ਅਸ਼ੁੱਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭੋਗ ਪਾਉਣਾ
ਮੋਤ ਤੋਂ ਨੋਵੇਂ ਜਾਂ ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਭੋਗ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਰੀਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭੋਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰਗ ਵਾਲੇ ਘਰ ਸਥਰ ਨਹੀਂ ਵਿਛਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਹੰਗਾਮਾ ਜਾਂ ਹੰਕਾਮਾ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬੁੱਢੇ ਦਾ ਹੰਕਾਮਾ ਜਾਂ ਕਈ ਥਾਂ ਹੰਗਾਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਸਮ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਕੁੜਮੱਤਾਂ ਸੱਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੱਡੂ, ਜਲੇਬੀਆਂ ਪਕਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਕੋੜਮੇ ਨੂੰ ਛਕਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਦੇ ਪੁੱਜਦੇ ਘਰ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਜੀਅ ਇੱਕ ਸੇਰ ਲੱਡੂ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਬਾਰਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਡਤਾਂ ਜਾਂ ਪੰਚਾਇਤ ਨੂਮ ਪੰਜ ਸੇਰ ਲੱਡੂ ਅਤੇ ਬਰਤਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਗਦੌੜਾ ਫੇਰਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਹੰਕਾਮਾ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਵਰਗੀ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਘਰਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸੂਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨੂੰਹਾਂ ਦੇ ਪੇਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਚਾਲੀਸਾ
ਮਰਨ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਨਾਲ ਗਹਿਰਾ ਸੰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਰਦੇ ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਸੋਗ ਦਾ ਚਾਲੀਸਾ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ
ਰੌਬਰਟ ਵਾਈਜ਼
ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿ ਬੌਡੀ ਸਨੈਚਰ (1945), ਬਰਨ ਟੂ ਕਿੱਲ (1947), ਦਿ ਸੈੱਟ-ਅਪ (1949), ਦਿ ਡੇਅ ਦਿ ਅਰਥ ਸਟੂਡ ਸਟਿੱਲ (1951), ਡੈਸਟੀਨੇਸ਼ਨ ਗੋਬੀ (1953), ਦਿਸ ਕੁਡ ਬੀ ਦਿ ਨਾਈਟ (1957) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।ਰਨ ਸਾਈਲੰਟ, ਰਨ ਡੀਪ (1958), ਆਈ ਵਾਂਟ ਟੂ ਲਿਵ! (1958), ਦਿ ਹੌਂਟਿੰਗ (1963), ਦਿ ਐਂਡਰੋਮੈਡਾ ਸਟ੍ਰੇਨ (1971), ਦਿ ਹਿੰਡਨਬਰਗ (1975) ਅਤੇ ਸਟਾਰ ਟ੍ਰੈਕ: ਦਿ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ (1979) ਜਿਹੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ
ਅਲਾਹਣੀਆਂ
ਅਲਾਹੁਣੀ, ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਸਿਆਪਾਕਾਰ ਵਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ‘ਸਿਆਪੇ’ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਜੇਹਾ ਗੀਤ-ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਮੌਤ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਭਾਵ ਨੂੰ ਥੀਮਕ ਟਕਰਾਉ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਸੁਲਝਾਉ ਵਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਥੀਮ, ਵਿਛੜ ਗਏ ਜੀਅ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਗਾਨ ਅਤੇ ਪਿਛੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਨੂੰ ਧਰਵਾਸ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਲਾਹੁਣੀ ਤੇ ਕੀਰਨਾ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਨਿਭਾਉ- ਸੰਦਰਭ ਪਰ ਵਖੋ ਵਖਰੀਆਂ ਉਚਾਰ-ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗੀਤ ਰੂਪ ਹਨ। ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿਤ ਸਿੰਘ ਅਲਾਹੁਣੀਆਂ ਦੀ ਨਿਭਾਉ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ‘ਮੂਹਰੇ ਮੂਹਰੇ ਨੈਣ ਅਲਾਹੁਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਇੱਕ ਤੁਕ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਰ ਮਿਲਾਉਂਦੀਆਂ ਜਨਾਨੀਆਂ ਇੱਕਲੀ ਤੁਕ... ਪਹਿਲੇ ਬੋਲ ਮਿਰਸਣ ਜਾਂ ਨਾਇਣ ਆਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਅਲਾਹੁਣੀ ‘ਕੋਰਸ’ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ-ਗਾਨ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਸਮੂਹ ਗਾਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਅਲਾਹੁਣੀ ਸਿਆਪਾ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਉਚਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰੌਬਰਟ ਵਾਈਜ਼
ਵਾਈਜ਼ 1971 ਤੋਂ 1975 ਤੱਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਗਿਲਡ ਆਫ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ 1984 ਤੋਂ 1987 ਤੱਕ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ
ਅਲਾਹੁਣੀ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਲੋਕ ਨਾਚ ਨਾਲ
ਇਹ ਗੀਤ-ਰੂਪ ਸਿਅਪੇ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲੋਕ-ਨਾਚ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਿਆਪੇ ਦੀ ਤਾਲ ਦਾ ਅਲਾਹੁਣੀ ਦੇ ਉਚਾਰ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਮੋੜਵਾਂ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।