cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਵਿਕਰਮਾਦਿੱਤ ਪਹਿਲਾ
ਵਿਕਰਮ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ
ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਜਦੋਂ ਵਿਕਰਮ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਹਵਾ ਵਲੋਂ ਮੋਮਬੱਤੀ ਬੁਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੀਵਾ ਰਾਗ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੋਮਬੱਤੀ ਜਲਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਨਗਰ ਦੀਆਂ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਪਾਣੀ ਉੱਠਦੀਆਂ ਹੈ - ਨਗਰ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕਿ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਲੋਂ ਵਿਆਹ ਕਰਾਂਗੀਆਂ ਜੋ ਦੀਵਾ ਰਾਗ ਗਾਕੇ ਮੋਮਬੱਤੀ ਸਾੜ ਸਕੇਂਗਾ. ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਰੋਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਿਕਲਾਂਗ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸੀ ਵਲੋਂ ਵਿਆਹ ਕਰਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਜਦੋਂ ਵਿਕਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਅੱਗ - ਬੁਲਬੁਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚੋਰੀ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਵਲੋਂ ਵਿਆਹ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਕਰਮ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟਣ ਲਈ ਅਪਨੀ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਕਰਮ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸ਼ਨੀ ਵਲੋਂ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹੈਸਿਅਤ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘਮੰਡ ਸੀ। ਸ਼ਨੀ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ, ਹੱਥ, ਪੈਰ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁੱਝ ਵਾਪਸ ਲੌਟਾਤੇ ਹਨ। ਵਿਕਰਮ ਸ਼ਨੀ ਵਲੋਂ ਅਨੁਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹੈ ਕਿ ਵਰਗੀ ਪੀੜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਪੀੜਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿਓ. ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਇਨਸਾਨ ਭਲੇ ਹੀ ਪੀੜਾ ਸਾਥੀ ਲੈ, ਉੱਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲੋਕ ਸਹਨ ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾਵਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ. ਸ਼ਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵਲੋਂ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਦੇਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਣਗੇ. ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਮਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੁਤਰੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸੀ ਸਮੇਂ, ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਦੋੜ ਕਰ ਮਹਲ ਪੁੱਜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਤਖ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੰਹ ਵਲੋਂ ਗਹਿਣੇ ਵਾਪਸ ਉਗਲ ਦਿੱਤੇ ਹੈ। ਉਹ ਵੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸੌਂਪਦਾ ਹੈ। ਵਿਕਰਮ ਉੱਜੈਨ ਪਰਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਵਲੋਂ ਮਹਾਨ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹੈ।
ਸੁਰੇਖਾ ਸਿਕਰੀ
ਸੁਰੇਖਾ ਸਿਕਰੀ (19 ਅਪ੍ਰੈਲ 1945 ਤੋਂ 16 ਜੁਲਾਈ 2021) ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ, ਥਿਏਟਰ ਤੇ ਟੀਵੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਤਮਸ ਤੇ ਮਮੋ ਲਈ 2 ਵਾਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਥੇਟਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ । ਇਸ ਨੇ 1978 ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਕਿੱਸਾ ਕੁਰਸੀ ਕਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਵਿਚ ਵੀ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਸੀਕਰੀ ਨੂੰ ਕਈ ਐਵਾਰਡ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਇਕ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਐਵਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਵਿਕਰਮਾਦਿੱਤ ਪਹਿਲਾ
ਵਿਕਰਮ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਾਲੁਕਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਸੁਰੇਖਾ ਸਿਕਰੀ
ਜੀਵਨ
ਸੁਰੇਖਾ ਸਿਕਰੀ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਬਚਪਨ ਅਲਮੋੜਾ ਤੇ ਨੈਨੀਤਾਲ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ ਅਲੀਗੜ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ ਡਰਾਮਾ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਿਹਲਾ ਏਨ ਏਸ ਡੀ ਰਿਪਰਟਰੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਦਸ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 20 ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਇਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਸੁਰੇਖਾ ਸਿਕਰੀ ਦੀ ਮੌਤ 16 ਜੁਲਾਈ 2021 ਨੂੰ 75 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਸੁਰੇਖਾ ਸੀਕਰੀ 1989 ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ, 2012
ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪੀ ਚੋਣਾਂ 19 ਜੁਲਾਈ, 2012 ਨੂੰ ਹੋਈਆਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਤੇਰਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ੍ਰੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਬਣੇ। ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਦੋ ਮੁੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਅਤੇ ਮੇਘਾਲਿਆ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਪੀਕਰ ਪੀ. ਏ. ਸੰਗਮਾ ਵਿੱਚਕਾਰ ਹੋਇਆ।
ਸੁਰੇਖਾ ਸਿਕਰੀ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰਾਹੁਲ ਰੇਗੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਰਾਹੁਲ ਸਿਕਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ 2009 ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ, 2012
ਨਤੀਜੇ
ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਕਰਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸੁਰੇਖਾ ਸਿਕਰੀ
ਕੈਰੀਅਰ
ਸੁਰੇਖਾ ਸਿਕਰੀ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ. . ਦਿਸੰਬਰ 2008 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬਾਲਿਕਾ ਵਧੂ ਕਲਰਸ ਲਈ ਬੈਸਟ ਐਕਟਰੈਸ ਇਨ ਨੇਗੇਟਿਵ ਰੋਲ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਸੀਕਰੀ ਨੇ ਤਮਸ (1988), ਮੈਮੋ (1995) ਅਤੇ ਵਧਾਈ ਹੋ (2018) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸਰਵਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਈਮਟਾਈਮ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਬਾਲਿਕਾ ਵਧੂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਹੀ 2011 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਿੰਦੀ ਰੰਗਮੰਚ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 1989 ਵਿਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਵਧਾਈ ਹੋ(2018) ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਥਾਹ ਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ: ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਵਾਰਡ।
ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ, 2012
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਸੁਰੇਖਾ ਸਿਕਰੀ
ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਸ
ਵਰਤਮਾਨ
ਭੂਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2021 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ
ਮੰਡਾਲੀ
ਮੰਡਾਲੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਮੰਡਾਲੀ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1629 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 5.78 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਫਾਰਮੂਲਾ
ਹਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦਲੀਲ਼ - ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰਚਨਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਣਾਈ ਗਈ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਿਯਮ (formula) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸੂਚਨਾ ਜਾਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤੀ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਸੰਖਿਪਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ਼ ਵਿਖਾਉਣ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਸਾਇਨਿਕ ਨਿਯਮ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤੱਤ ਜਾਂ ਯੋਗਿਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸਿਰਫ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਗੋਲੇ ਦੇ ਆਸਰੇ ਦਾ ਨਿਯਮ ਥੱਲੇ ਲਿੱਖੇ ਹਨ-
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਸਾਬ
ਆਟਾ
right|thumb|ਅਲਗ-ਅਲਗ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਆਟੇ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਆਟਾ, ਅਨਾਜ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਉਸਦੇ ਬਣੇ ਪਾਉਡਰ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬ੍ਰੈਡ ਦਾ ਇੱਕ ਐਹਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਹੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭੋਜਨ ਹੈ। ਆਟਾ ਰੋਟੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਾਰ ਆਟਾ ਨੂੰ ਮੱਕੀ ਨਾਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਣਕ ਦਾ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਨਾਜ ਤੋਂ ਆਟਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਚੱਕੀ ਵਿੱਚ ਪੀਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਟੇ ਨੂੰ ਫਲੋਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਫਲਾਵਰ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ।
ਆਟਾ ਇੱਕ ਪਾਉਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੱਚੇ ਅਨਾਜ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਬੀਨਜ਼, ਨੱਟ ਜਾਂ ਬੀਜ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਟੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਨ ਦਾ ਆਟਾ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਕਣਕ ਦਾ ਆਟਾ, ਰੋਟੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅੰਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭੋਜਨ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਦਾ ਆਟਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੇਸੋਅਮਰੀਕੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਾਈ ਦਾ ਆਟਾ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਰੋਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਸੀਰੀਅਲ ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਤਾਂ ਐਂਡੋਸਪਰਮ, ਜਰਮ, ਅਤੇ ਬ੍ਰੈਨ ਇਕਠੇ (ਪੂਰੇ ਦਾਣੇ ਦਾ ਆਟਾ) ਜਾਂ ਇਕੱਲੇ ਐਂਡੋਸਪਰਮ (ਰਿਫਾਈਂਡ ਆਟਾ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਤਾਂ ਆਟੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਮੋਟਾ ਕਣਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ (ਕੌਮੀਨੇਸ਼ਨ ਡਿਗਰੀ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਆਟੇ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਬਦ ਦੋਵਾਂ ਢੰਗਾ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਕੌਰਨਮੀਲ ਸ਼ਬਦ ਅਕਸਰ ਮੋਟੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੱਕੀ ਦਾ ਆਟਾ ਬਾਰੀਕ ਪਾਉਡਰ ਦਾ ਸੰਦਰਭ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਵਿਭਾਜਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਉਤਪਾਦਨ
ਆਟੇ ਦੇ ਪੀਸੇ ਜਾਣ ਦਾ ਅਰਥ ਅਨਾਜ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਜਾਂ ਸਟੀਲ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਵਿੱਚਕਾਰ ਪੀਸਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ, "ਸਟੋਨ ਗਰਾਉਂਡ" ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਰਥ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਨਾਜ ਚੱਕੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਪੱਥਰ ‘ਤੇ ਦੂਜਾ ਪੱਥਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਜਾਂ ਟੇਢ਼ਾ ਲਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਦਾਨੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਰਚਨਾ
ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਚਸ ਦੀ ਉੱਚ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਦਾ ਸਬਸੈੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੋਲੀਸੈਕਰਾਇਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਆਲ-ਪਰਪੋਸ ਵਾਲਾ ਆਟਾ (ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਾਦੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਸੈਲਫ-ਰਾਈਸਿੰਗ ਆਟਾ, ਕੇਕ ਦਾ ਆਟਾ ਅਤੇ ਬਲੀਚ ਆਟਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਟੇ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜਿੰਨੀ ਸਖਤ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਂਨੀਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁਰਕੁਰੀ ਜਾਂ ਕਰਾਰੀ ਬਰੈੱਡ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਘੱਟ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਉਨਾਂ ਕੇਕ, ਕੂਕੀਜ਼ ਅਤੇ ਪਾਈ ਕਰਸਟ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇਗਾ।
ਬਾਹਰੀ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਟਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਣਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੱਖ ਭੋਜਨ
ਹਸ਼ਤਨਗਰ
ਹਸ਼ਤਨਗਰ [هشتنګر] (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ अष्टनगरम्: ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ اشنغر ਅਸ਼ਨਗਰ ਪਸ਼ਤੋ) ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚਰਾਸਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਜਮਾਤੀ ਸੰਘਰਸ਼
ਹਸ਼ਤਨਗਰ, ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਿਸਾਨ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਖਾੜਕੂ ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਸੰਘਰਸ਼ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਬੁਢਲਾਡੇ ਵਾਲਾ
ਬੁੱਡਲਾਡੇ ਵਾਲਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜ਼ੀਮ ਅਖ਼ਤਰ
ਅਜ਼ੀਮ ਅਖ਼ਤਰ (ਜਨਮ 8 ਦਸੰਬਰ 1991) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਸਟ-ਕਲਾਸ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 30 ਦਸੰਬਰ 2013 ਨੂੰ 2013-14 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਬੁਢਲਾਡੇ ਵਾਲਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਿੱਲੀ ਵੜੈਚ
ਬਿੱਲੀ ਵੜੈਚ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਫ਼ਰੇਜ਼ਰ ਦਾ ਜਾਦੂ ਚਿੰਤਨ: ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ 'ਚ
ਫ਼ਰੇਜ਼ਰ ਦਾ ਜਾਦੂ ਚਿੰਤਨ: ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ’ਚ
ਭੂਮਿਕਾ
ਜਾਦੂ/ਟੂਣਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਆਦਿਮ-ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਦੈਵੀ ਰੂਪ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਰਿਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਕਰਮ ਕਾਂਡ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਅਜਿਹੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਕਰਮ ਕਾਂਡ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਵਣਜਾਰਾ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਅਨੁਸਾਰ, “ਜਾਦੂ/ਟੂਣੇ ਦਾ ਮੂਲ ਅਧਾਰ ਲੋਕ-ਮਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕ ਸੰਕਲਪ, ਜਿਵੇਂ ਜੜ੍ਹ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਤੱਤ ਦੀ ਹੋਂਦ, ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਨਿਰਾਕਾਰ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਇਆਧਾਰੀ ਹੋਣਾ, ਕਾਲਪਨਿਕਤਾ ਅਤੇ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਅਭੇਦਤਾ ਆਦਿ ਜੋ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਤੱਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਬਹੁਬਿਧ ਪਸਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਹਨ।” ਜਾਦੂ/ਟੂਣਾ ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਰੂੜੀਆਂ ਦਾ ਅਧਾਰ ਆਦਿਮ-ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਜਾਦੂ/ਟੂਣਾ ਹੈ।
ਫ਼ਰੇਜ਼ਰ ਦਾ ਸੁਹਿਰਦ/ ਅਨੁਕਰਣੀ ਜਾਦੂ/ਟੂਣਾ ਸਿਧਾਂਤ(Sympathetic Magic)
ਸਰ ਜੇਮਜ਼ ਫ਼ਰੇਜ਼ਰ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ  ਜਾਦੂ/ ਟੂਣੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪਿੱਛੇ ਸਦ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ(Similarity) ਅਤੇ ਸੰਬੰਧ/ਲਾਗ(contagion) ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ‘ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ-ਕੋਸ਼’ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਅਨੁਕਰਣੀ ਟੂਣੇ/ ਸੁਹਿਰਦ ਚਿੰਤਨ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, “ਅਨੁਕਰਣੀ ਟੂਣੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੀ ਨਕਲ ਜਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਮਾਨ ਦੇ ਸਵਾਂਗ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਦੁਆਰਾ ਟੂਣਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਟੂਣਾ ਚਿੰਤਨ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਮੂਰਤ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਸ਼ਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਟ ਉਹੋ ਆਦਮੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ...ਅਨੁਕਰਣੀ ਟੂਣਾ, ਸ਼ੁਭ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਮੰਤਵ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਨਾਲ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ” ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਨਿਕਲਦਾ ਤਾਂ ਜਿਸ ਪਸ਼ੂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਉਸ ਨੇ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੀ ਮੂਰਤ ਬਣਾ ਕੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨਦਾ ਅਤੇ ਫ਼ੇਰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਨਿਕਲਦਾ।  ਫ਼ਰੇਜ਼ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਹਿਰਦ ਜਾਦੂ ਚਿੰਤਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ।
2.       ਲਾਗਵਾਂ ਜਾਦੂ(Contagion)
ਸਮਾਮਤਾ ਜਾਦੂ:
ਇਹ ਜਾਦੂ/ਟੂਣਾ ‘ਸਮ ਤੋਂ ਸਮ’(Like Produces Like) ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਕਿਸੇ ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਨਕਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪਸੀਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇੱਛਿਤ ਫ਼ਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉਪਜਾਇਕਤਾ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ (Fertility Rites) ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਔਰਤ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਲੈਣ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੁਝ ਰੀਤਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
2.       ਕਪਾਹ ਫ਼ੜਕਣੀ: ਇਹ ਰੀਤ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਉਪਜਾਇਕਤਾ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਦਿਮ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਸੀ  ਕਿ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਣਧਾਰੀ ਹੈ  ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਇਸ ਦਾ ਵੀ ਅਸਤਿਤਵ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਤਿਆਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।  ਕਪਾਹ ਚੁਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਤਿਲ-ਚੌਲੀ ਵੰਡਦੀਆਂ ਸਨ। ਫ਼ਿਰ ਉਹ ਤਿਲ-ਚੌਲੀ ਨੂੰ ਚਿੱਥ ਕੇ ਰਸਾ ਚੂਸ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਫ਼ੜਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਪਾਹ ਵੀ ਫ਼ੜਾਕੇ ਮਾਰ ਕੇ ਖਿੜੇਗੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਸਾਰੇ ਖੇਤ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਪੁੱਠੇ ਗੇੜੇ ਕੱਢਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਖੇਤ ਦੀ ਇੱਕ ਗੁੱਠ ਤੋਂ ਵਿਰੋਧੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਭੱਜ ਕੇ ਚੱਖਰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।
3.       ਸੰਜੋਗ ਖੋਲਣੇ:  ਲੋਕ-ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਜੋਗ ਧੁਰੋਂ ਹੀ ਮਿੱਥੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਘੜੀ ਆਉਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਖੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਫ਼ੌਰਨ ਤੈਅ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਸੰਜੋਗ ਨਾ ਖੁੱਲਦੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਸੰਜੋਗ ਖੋਲਣ ਲਈ ਇਹ ਟੂਣਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਨਿਆ ਮੰਜੇ ਦੇ ਵਾਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੱਭਰੂ ਦਾ ਗੁੱਡਾ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਲਾੜੇ ਵਾਂਗ ਸਜਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਫ਼ਿਰ ਕਿਸੇ ਚੁਰਾਹੇ ਵਿੱਚ ਖਲੋ ਕੇ, ਪਿੱਠ ਵੱਲ ਹੱਥ ਕਰਕੇ, ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਪਿੱਛੇ ਦੇਖੇ ਉਸ ਪੁਤਲੇ ਨੂੰ ਉਧੇੜੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸੰਜੋਗ ਖੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਰ ਛੇਤੀ ਲੱਭ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਾਗਵਾਂ ਜਾਦੂ
ਫ਼ਰੇਜ਼ਰ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਜਾਦੂ/ਟੂਣਾ ਚਿੰਤਨ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ’ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੱਖ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਉਸ ਮੂਲ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵੱਖ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਉੱਪਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿਰਿਆ ਮੂਲ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਨਾਖੂਨ, ਵਾਲ, ਮਾਸ ਦੀ ਬੋਟੀ ਅਤੇ ਹੱਡੀ ਆਦਿ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਕੱਟ ਕੇ ਵੱਖ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜਾਂ ਦਾ ਉਸ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੀ ਮੂਲ ਕਾਇਆ ਅਤੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਦੇ ਆਤਮ-ਤੱਤ ਨਾਲ ਨਿਰੰਤਰ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੜ੍ਹ ਵਸਤੂਆਂ ਦੁਆਰਾ, ਕਾਰਜ ਦੀ ਜੋ ਕਲਾ-ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਸਹਿਜ ਅਨੁਕਰਣ ਦੁਆਰਾ, ਉਹ ਮੂਲ ਕਾਇਆ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਆਤਮ-ਤੱਤ ਲਈ ਕਾਰਨ ਬਣੇਗੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹਨ ਜੋ ਲਾਗਵੇਂ ਜਾਦੂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੁਝ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
ਔਲ਼ ਤੋਂ ਭਾਵ ਨਾੜੂਏ ਜਾਂ ਜ਼ੇਰ ਤੋਂ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਕੱਟ ਕੇ ਕਿਸੇ ਗੁਪਤ ਜਗ੍ਹਾ ਜਾਂ ਘਰ ਦੀ ਚਾਰਦਿਵਾਰੀ ਅੰਦਰ ਦੱਬ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਲੋਂ ਜੇ ਔਲ਼ ਤੇ ਕਾਲਾ ਟੂਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬੱਚੇ ਉੱਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਔਲ਼ ਨਾਲ ਅੰਨ ਅਤੇ ਲੂਣ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਬੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੱਜਿਆ ਪੁੱਜਿਆ ਰਹੇਗਾ ਜੋ ਲਾਗਵੇਂ ਚਿੰਤਨ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਔਲ਼ ਦੱਬੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਕੋਈ ਟੱਪ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਛਾਲੀਆਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਔਲ਼ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਕੋਲ ਥਾਲੀ ਖੜਕਾਈ ਜਾਂ ਔਲ਼ ਨੂੰ ਥਾਪੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਔਲ਼ ਸੰਬੰਧੀ ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਲਾਗਵੇਂ ਟੂਣੇ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਜਲ ਜੋ ਕਿਸੇ ਗੁਰ-ਪੀਰ ਤੇ ਸੰਤ ਆਦਿ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਚਰਣਾਂ ਦਾ ਧੌਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮਝ ਕੇ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਵੀ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਣ ਲੱਗਿਆਂ ਜੋ ਜਲ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਚਰਣਾਮ੍ਰਿਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਚਰਨ ਧੋ ਕੇ ਪੀਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ ਪਰ ਜੋ ਜਲ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸਿੱਖ ਉਸਨੂੰ ਚਰਣਾਮ੍ਰਿਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਰਨ ਧੂੜ ਵੀ ਲਾਗਵੇਂ ਜਾਦੂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਉੱਤੇ ਹੀ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਚਾ ਦਰਜ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਦੇਹਲ਼ੀ ਨੂੰ ਛੁਹ ਕੇ ਮੱਥੇ ਨਾਲ ਲਾਉਣ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਅਧਾਰ ਵੀ ਇਹੋ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਚਰਣ-ਧੂੜ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮਹਿਮਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਚੀ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਪੁੱਜੇ ਹੋਏ ਸਾਧ ਸੰਤ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਦੀ ਚਰਣ ਧੂੜ ਨੂੰ ਛੁਹਣ ਨਾਲ, ਮਨ ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਹੋਣ, ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਜਾਣ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦਾ ਬੀਜ ਆਦਿਮ ਮਾਨਸ ਵਿਚੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਧਾਰ ਲਾਗਵਾਂ-ਟੂਣਾ ਹੈ।
3. ਵਾਲ ਜਾਂ ਕੱਪੜੇ ਕੱਟਣੇ
ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸੁੱਚੇ ਵਾਲ(ਪਹਿਲੇ ਵਾਲ) ਕੱਟ ਕੇ ਉਸ ਉੱਪਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਲੋਂ ਟੂਣਾ ਕਰਕੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਵਹਿਮ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ। ਇਸ ਟੂਣੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵੀ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਉੱਪਰ ਟਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਟੂਣਾ ਅਕਸਰ ਦਿਵਾਲੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਸੁਚੇਤ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਧਰੇ ਚੋਰੀਉਂ ਵਾਲ ਨਾ ਕੱਟ ਲਵੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਜੇਠੀ ਕਵਾਰੀ ਕੰਨਿਆਂ ਜਾਂ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਟੁਕੜਾ ਕੱਟ ਕੇ ਵੀ ਇਹ ਟੂਣਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਟੂਣਾ ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਟੂਣੇ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸਹਿਮ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਿੱਟਾ
ਉਪਰੋਕਤ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਦੂ/ਟੂਣਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਆਦਿਮ-ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਦਿਮ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੂਪ ਵਟਾ ਕੇ ਅਨੇਕਾਂ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਰ ਜੇਮਜ਼ ਫ਼ਰੇਜ਼ਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੈਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਦੂ-ਟੂਣਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ੇਮਜ ਫ਼ਰੇਜ਼ਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਦ ਭਰਾਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪਾਹ ਫ਼ੜਕਣੀ
1409
1409 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1400 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਬੁੰਦੇਲੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਬੁੰਦੇਲੀ (ਦੇਵਨਾਗਰੀ: बुन्देली or बुंदेली; Urdu: زبان بندیلی‎ ਜ਼ਬਾਨ ਬੁੰਦੇਲੀ) ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ ਕਿ ਬੁੰਦੇਲੀ ਕਿੰਨੀ ਪੁਰਾਣੀ ਬੋਲੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਠੇਠ ਬੁੰਦੇਲੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਅਨੂਠੇ ਹਨ ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਕੇਵਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਜਾਂ ਹਿੰਦੀ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਸਮਝਣੇ ਔਖੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਅਣਗਿਣਤ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਬੁੰਦੇਲੀ ਦੇ ਨਿਜੀ ਆਪਣੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਕੇਵਲ ਹਿੰਦੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਪਰ ਬੰਗਲਾ ਜਾਂ ਮੈਥਲੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸੌਖ ਨਾਲ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬੁੰਦੇਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਕੀ ਪੱਤਰਵਿਹਾਰ, ਸੁਨੇਹਾ, ਬੀਜਕ, ਰਾਜਪੱਤਰ, ਦੋਸਤੀ ਸੰਧੀਆਂ ਦੇ ਅਭਿਲੇਖ ਕਾਫੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਇਹ‍ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰੰਗਜੇਬ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਵੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਬੁੰਦੇਲੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਠੇਠ ਬੁੰਦੇਲੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਵੀ ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਕ-ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਬਦ ਹਨ। ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਵਰਣਨ ਦੇ ਲਈ, ਇਕੱਲੀ ਸ਼ਾਮ ਲਈ ਬੁੰਦੇਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਬੁੰਦੇਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਵਿਧਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਾ ਦਾ ਅੱਖੜਪਨ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਹਪੁਰ ਦੀ ਮਧੁਰਤਾ ਵੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਵੀਰੇਂਦਰ ਵਰਮਾ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇਤਹਾਸ ਨਾਮਕ ਗਰੰਥ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬੁੰਦੇਲੀ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਦੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ ਰੁਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਝਾਂਸੀ, ਜਾਲੌਨ, ਹਮੀਰਪੁਰ, ਗਵਾਲੀਅਰ, ਓਰਛਾ, ਸਾਗਰ, ਨਰਸਿੰਹਪੁਰ, ਸਿਵਨੀ ਅਤੇ ਹੋਸ਼ੰਗਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
1891
1891 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1890 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਪ੍ਰਮਿੰਦਰਜੀਤ
ਪ੍ਰਮਿੰਦਰਜੀਤ (1 ਜਨਵਰੀ 1946 - 23 ਮਾਰਚ 2015) ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਨਿਰੰਤਰ ਮੌਲਿਕ ਕਾਵਿ-ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਰਿਕਾ 'ਅੱਖਰ' ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਜੀਵਨ
ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਾਵਿ-ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਚੇਟਕ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ। ਘਰ ਦੀਆਂ ਤੰਗੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਵਿੱਦਿਆ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰੋਕਾਰ ਜੋਰ ਫੜਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਹ ਪੰਜ ਮੌਲਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਅੱਖਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ
ਪ੍ਰਮਿੰਦਰਜੀਤ ਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ‘ਅੱਖਰ’ ਰਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1979 ਵਿੱਚ ‘ਅੱਖਰ’ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ‘ਲੋਅ’ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫੇਰ ‘ਅੱਖਰ’ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਰਸਾਲਾ ਨਿਰੰਤਰ, ਨਿਰਵਿਘਨ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਹੁਣ ‘ਅੱਖਰ’ ਤੇ ਪ੍ਰਮਿੰਦਰਜੀਤ ਨੂੰ ਨਿਖੇੜ ਕੇ ਵੇਖਣਾ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ‘ਅੱਖਰ’ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤਾ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਇਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਨਿਰੋਲ ‘ਕਾਵਿ-ਰਸਾਲਾ’ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਨੇ ‘ਅੱਖਰ’ ਦਾ ‘ਕਹਾਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ’, ਨਾਟਕ, ਲੇਖ,ਸ਼ਬਦ ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵੰਨ ਵੰਨ ਦੀਆਂ ਅਨੁਵਾਦ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਉਰਵਸ਼ੀ ਬੁਤਾਲੀਆ
ਉਰਵਸੀ ਬੁਟਾਲੀਆ (ਜਨਮ 1952), ਨਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਕੁਨ, ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ 1984 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹਾਊਸ, ਕਾਲੀ ਫ਼ਾਰ ਵਿਮਿੰਨ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2003 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜ਼ੁਬਾਨ ਬੁਕਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰ ਲਈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਬੁਟਾਲੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਅੰਬਾਲਾ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਮੀਰ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਨਾਸਤਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੁਟਾਲੀਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਭੱਦਰਾ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਜੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਸੁਭੱਦਰਾ ਬੁਟਾਲੀਆ, ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸਲਾਹ ਕੇਂਦਰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ।
ਬੁਤਾਲੀਆ ਨੇ ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, 1971 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ., 1973 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਇਤਾਲਵੀ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ (ਹਿੰਦੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ) ਬੋਲਦੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
thumb|Urvashi Butalia in October 2016 ਬੁਤਾਲੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੰਨ 1982 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਸਥਿਤ ਜ਼ੇਡ ਬੁਕਸ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਪਰਤ ਆਈ ਅਤੇ ਰੀਤੂ ਮੈਨਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 1984 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਕਾਲੀ ਫਾਰ ਵੁਮੈਨ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਬੁਤਾਲੀਆ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਅਸ਼ੋਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵੱਕਾਰੀ "ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ" ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ, ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਬਦਲ ਰਹੇ ਭਾਰਤ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਕੋਰਸ ਰਾਹੀਂ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਬੁਤਾਲੀਆ ਦੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਵਿਭਾਜਨ ਅਤੇ ਮੌਖਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਲਿੰਗ, ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ, ਕੱਟੜਵਾਦ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਕਈ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ, ਨਿਊ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲਿਸਟ, ਦਿ ਸਟੇਟਸਮੈਨ, ਦਿ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਆਉਟਲੁੱਕ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਤਹਿਲਕਾ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਕਾਲਮ ਲੇਖਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ B2B ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ।
ਬੁਤਾਲੀਆ ਆਕਸਫੈਮ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਰੀਡਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਕਾਲੀ ਫਾਰ ਵੁਮੈਨ
ਕਾਲੀ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁਤਾਲੀਆ ਨੇ ਰੀਤੂ ਮੈਨਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1984 ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ' ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅੰਗ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਹੁੰਗਾਰਾ ਦੇਣਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਔਰਤ ਲੇਖਕਾਂ, ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
2003 ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਉਰਵਸ਼ੀ ਬੁਤਾਲੀਆ ਅਤੇ ਰੀਤੂ ਮੈਨਨ ਨੇ ਅਣਸੁਲਝੇ ਮਤਭੇਦਾਂ ਕਾਰਨ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕਾਲੀ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ, ਮੈਨਨ ਨੇ ਵੂਮੈਨ ਅਨਲਿਮੀਟਿਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੁਤਾਲੀਆ ਨੇ ਜ਼ੁਬਾਨ ਬੁਕਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਜ਼ੁਬਾਨ ਬੁਕਸ
ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 2003 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜ਼ੁਬਾਨ ਹੁਣ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀ, ਜ਼ੁਬਾਨ ਪਬਲੀਸ਼ਰਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ. ਲਿਮਟਿਡ, ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਬੁਤਾਲੀਆ (ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੀ.ਈ.ਓ.), ਅਨੀਤਾ ਰਾਏ (ਸੰਪਾਦਕ), ਪ੍ਰੀਤੀ ਗਿੱਲ (ਸੰਪਾਦਕ), ਸ਼ਵੇਤਾ ਬਚਨੀ (ਸੰਪਾਦਕ) ਅਤੇ ਸਤੀਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ (ਸੀ.ਐਫ.ਓ.) ਹਨ।
ਸੁਤੰਤਰ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਸ, "ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲਈ," ਤੇ ਗਲਪ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਮੈਨਨ, ਮੰਜੁਲਾ ਪਦਮਨਾਭਨ, ਸੁਨੀਤੀ ਨਮਜੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਐਨੀ ਜ਼ੈਦੀ ਹਨ।
ਦ ਅਦਰ ਸਾਇਡ ਆਫ਼ ਸਾਇਲੈਂਸ
ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਮਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਕਈ ਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਓਪ-ਐਡ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੁਤਾਲੀਆ ਨੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ (ਹੇਠਾਂ ਸੂਚੀਬੱਧ) ​​ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂ ਸਹਿ-ਲੇਖਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਦ ਦਰ ਸਾਈਡ ਆਫ਼ ਸਾਇਲੈਂਸ (1998) ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ, ਜਿਹੜੀ ਸੱਤਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਦੀ ਉਪਜ ਹੈ ਜੋ ਬਤਾਲੀਆ ਨੇ ਵੰਡ ਦੇ ਬਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪਾਠ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੋਏਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੇ ਇਸ ਕਾਰਜ ਨੂੰ "ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਜੋ ਹਾਲ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਖਾਂਤ ਦੇ ਸਮੂਹਕ ਤਜ਼ਰਬੇ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। "
ਬੁਤਾਲੀਆ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੋਲੋਕਾਸਟ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਟੀਸ਼ਨ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ "ਜੀਵਿਤ ਇਤਿਹਾਸ" ਹੈ, ਇਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਕਿ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਚੇ ਅਜੇ ਵੀ ਆਸ ਪਾਸ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹੋਲੋਕਾਸਟ ਦੇ ਮੌਖਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਅਦਰ ਸਾਈਡ ਆਫ਼ ਸਾਇਲੈਂਸ ਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਓਰਲ ਹਿਸਟਰੀ ਬੁੱਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 2003 'ਚ ਸਭਿਆਚਾਰ ਲਈ ਨਿੱਕਈ ਏਸ਼ੀਆ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਸਰਗਰਮੀ
ਬੁਤਾਲੀਆ "ਵਿਮੈਨਜ਼ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਫਰੀਡਮ ਆਫ਼ ਪ੍ਰੈਸ" (ਡਬਲਿਊ.ਐੱਫ. ਐੱਫ.) ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਹੈ।
ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਇਨਮ
2000 ਵਿੱਚ, ਬੁਤਾਲਿਆ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲੈ ਪੰਡੋਰਾ ਇਨਾਮ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।
2011 ਵਿੱਚ, ਬੁਤਾਲਿਆ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
2017 ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰ੍ਮਨ ਫੈਡਰਲ ਰਿਪਬਲਿਕ ਨੇ ਬੁਤਾਲਿਆ ਨੂੰ ਗੋਏਥ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਰਾਸ਼ਟਰਕੂਟ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਅਠਵੀਂ ਵਲੋਂ ਦਸਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਦੇ ਉਪਜਾਊ ਮੈਦਾਨੀ ਭਾਗ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਕੰਨੌਜ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਹੇਤੁ ਇੱਕ ਤਰਿਦਲੀਏ ਸੰਘਰਸ਼ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਵਕਤ ਕੰਨੌਜ ਜਵਾਬ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੱਤੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਸੀ. ਹਰ ਇੱਕ ਸਾਮਰਾਜ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਕਰਣਾ ਚਾਵ ਰਿਹਾ ਸੀ. ਮਾਨਿਇਖੇਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਕੂਟੋਂ ਦੀ ਸੱਤੇ ਦੇ ਉੱਚਤਮ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਮਰਾਜ ਉੱਤਰਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਜਮੁਨਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਦੁਆਬ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਤੱਕ ਸੀ. ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਸਥਾਰ, ਵਾਸਤੁਕਲਾ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਿਅਕ ਯੋਗਦਾਨ ਦਾ ਕਾਲ ਸੀ. ਇਸ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਰੰਭ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਲ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਜੈਨ ਗਣਿਤਗਿਆਵਾਂ, ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਹੇਤੁ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ. ਅਮੋਘਵਰਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵਿਰਾਜਮਾਰਗ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ. ਉਨੀ ਵਾਸਤੁਕਲਾ ਦਰਵਿਣਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਮੀਲ ਦਾ ਪੱਥਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਦਾਹਰਨ ਏੱਲੋਰਾ ਦਾ ਕੈਲਾਸ਼ਨਾਥ ਮੰਦਰ ਹੈ. ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਯੋਗਦਾਨੋਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸਟਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਏਲੇਫੇਨਤਾ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀਕਲਾ ਅਤੇ ਕਰਣਾਟਕ ਦੇ ਪਤਾਦੱਕਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਅਤੇ ਜੈਨ ਮੰਦਰ ਆਦਿ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਹੀ ਨਹੀਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਯੂਨੇਸਕੋ ਦੀ ਵਰਲਡ ਹੇਰਿਟੇਜ ਸਾਈਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ.
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰਕੂਟ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਹਡਸਨ ਦਰਿਆ
ਨਦੀ ਦਾ ਨਾਮ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਹੈਨਰੀ ਹਡਸਨ, ਜੋ ਡੱਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸਨੇ 1609 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਸੀ, ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਹਡਸਨ ਬੇ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਉਸੇ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇਤਾਲਵੀ ਐਕਸਪਲੋਰਰ ਜਿਯੋਵਾਨੀ da Verrazano ਨੇ 1524 ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਜਾ Francis ਪਹਿਲੇ  ਲਈ  ਸਮੁੰਦਰੀ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਅੱਪਰ ਨ੍ਯੂ ਯਾਰਕ ਬੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਯੂਰਪੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਨਦੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਹਾਨਾ ਸਮਝਿਆ। ਡੱਚ ਲੋਕ ਇਸ ਨਦੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਨਦੀ – Delaware ਨਦੀ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਨਦੀ – ਕਹਿੰਦੇ ਸ਼ਨ। ਅਤੇ ਇਹ ਨਵ Netherland ਦੀ ਡੱਚ ਕਲੋਨੀ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਬਣ ਗਈ। ਕਲੋਨੀ ਹਡਸਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੱਸ ਗਈ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਮਹੱਤਤਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਬਸਤੀ ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਬੜੇ ਸਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਡੱਚਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਅਖਾੜਾ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ।
ਵਾਤਰੂ ਇਸ਼ੀਜ਼ਕਾ
ਇੱਕ ਜਪਾਨੀ ਰਾਜਨੇਤਾ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਅਪੰਗਾਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਅਪ੍ਰੈਲ 2011 ਵਿੱਚ ਜਪਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗੇਅ ਮਰਦ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਟੋਕਿਓ ਵਾਰਡ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਨੈਕਾਨੋ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੂਸਰਾ ਤਾਇਗਾ ਇਸ਼ੀਕਵਾ ਸੀ, ਜੋ ਤੋਸ਼ੀਮਾ ਵਾਰਡ ਕੌਂਸਲ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
ਇਸ਼ੀਜ਼ਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਓਟਾ-ਕੂ, ਟੋਕਿਓ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਇਨਾਗੀ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਮਾਰਚ 2000 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਕਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਕੋਰਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। 2001 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਚੀਬਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਸਬੰਧੀ ਵਿਕਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। 2002 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਸ਼ੀ ਯੋਗੋ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲੱਗਾ।
2010 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਆਫ ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ 21 ਵੀ ਸਦੀ, ਰਿਕਯਕੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਕਰੀਅਰ
24 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2011 ਨੂੰ ਹੋਈ ਚੋਣ ਵਿਚ, ਉਹ ਜਪਾਨ ਦਾ ਤਾਇਗਾ ਇਸ਼ੀਕਵਾ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਜਨਤਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਉਸੇ ਦਿਨ ਤੋਸ਼ੀਮਾ ਵਾਰਡ ਸੰਸਦ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨੈਕਾਨੋ ਵਾਰਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ।
6 ਜੁਲਾਈ 2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ "ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਮਿਊਂਸਪੈਲਿਟੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਲੀਗ" ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਥਾਨਕ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਉਪਾਵਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਓਲੰਪਿਕ ਏਅਰ
ਓਲੰਪਿਕ ਏਅਰ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗਰੀਕ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਇਗਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਵੀ ਹੈ I ਇਸਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗਠਨ ਸਾਬਕਾ ਗਰੀਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਰੀਅਰ ਓਲੰਪਿਕ ਏਅਰਲਾਈਨਸ ਦੇ ਨੀਜੀਕਰਣ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਉਹ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਓਲੰਪਿਕ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਨਾਂ ਸਾਲ 1957 ਤੋਂ ਲੈਕੇ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੱਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ I ਓਲੰਪਿਕ ਏਅਰ ਨੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 29 ਸਤੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਕੀਤੀ I ਓਲੰਪਿਕ ਏਅਰ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੋਰ ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਮਗਰੋਂ ਹੀ 1 ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸੰਚਾਲਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ I ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਹੱਬ ਐਥੈਂਨਸ ਇੰਨਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੈ ਅਤੇ ਰਹੌਡਸ ਇੰਨਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਇਸਦੇ ਲਈ ਸਕੈਂਡਰੀ ਹੱਬ ਦੇ ਤੌਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ I ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਸਪਾਟਾ ਦੇ ਐਥੈਂਨਸ ਇੰਨਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੀ ਬਿਲਡਿੰਗ 57 ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਰਜ਼ਿਸ੍ਟਰ੍ਡ ਸੀਟ ਕੌਰੋਪੀ, ਕੌਰੋਪੀ, ਇਸਟ ਐਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈਂ I
ਏਅਰਲਾਈਨ IATA ਦਾ ਸਧਾਰਨ ਕੋਡ OA ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਓਲੰਪਿਕ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ICAO ਕੋਡ OAL ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਨੂੰ ICOA ਦੇ ਕੋਡ NOA ਹੇਡਾ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,22 ਫ਼ਰਵਰੀ 2010, ਓਲੰਪਿਕ ਏਅਰ ਅਤੇ ਇਸ ਤੇ ਮੁਖ ਪ੍ਰਤੀਬੰਦੀ ਇਗਨ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਨੇ ਏਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕੀ ਇਹ ਆਪਣੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਲੇ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਇਗਨ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ. ਯੂਰੋਪਿਅਨ ਕੰਪੀਟਿਸ਼ਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਜਾਂਚ ਤੋ ਬਾਦ ਇਸ ਵਿਲੇ ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿਤੀ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁਖ ਕਾਰਨ ਏੰਟੀ ਕੰਪੀਟਿਸ਼ਨ ਕਨਸਰਨ ਸੀ। ਪਰ 10 ਅਕਤੁਬਰ 2013 ਨੂੰ ਈ ਯੂ ਕੰਪੀਟਿਸ਼ਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਗਨ ਏਅਰ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਦਿਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਹੁਣ ਇਗਨ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਕਪਨੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ 14 ਬਮਬਾਰਦਿਨ ਡੇਸ਼ 8 ਜਹਾਜ ਓਪਰੇਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਤੋ ਪਹਲਾ ਇਸ ਦੇ ਫਲੀਟ ਵਿੱਚ 320 ਅਤੇ ਏ 319 ਜਹਾਜ ਸਨ ਜੋ ਕੀ ਵੇਚ ਦਿਤੇ ਗਏ ਸਨ.
ਇਤਿਹਾਸ
ਫ਼ਰਵਰੀ 2009 ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਏਅਰ ਲਾਇਨ ਗਰੁਪ ਦੀ ਤਿਨ (Flight Operations, Technical Base, Ground Handling Operations) ਅਤੇ ਫੇਟ੍ਮ ਏਅਰ ਵੇਜ ਦੇ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਟੇਨਦਰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕ੍ਯੂਕੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਦੀ ਦੀ ਦਿਤੀ ਆਫਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਈ. ਕਮ੍ਪਨੀ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਫੇਲ ਹੋ ਜਾਨ ਤੋ ਬਾਦ ਪੁਰਾਣੇ ਯਾਤਾਯਤ ਮੰਤਰੀ Kostis Hatzidakis ਨੇ ਵਿਤੀ ਗ੍ਰੁਪ੍ਸ ਨਾਲ ਇਸ ਕਮਪਨੀ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦੀ ਸਿਧੀ ਗਲਬਾਤ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿਤੀ. ਮਾਰਫਿਨ ਇਨਵੇਸਟ ਮੇਂਟ ਗਰੁਪ ਜੋ ਕੀ ਗ੍ਰੀਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋ ਵਡਾ ਫੰਡ ਸੀ ਨੇ ਸਬ ਤੋ ਪਹਲਾ ਰਿਸ੍ਪੋਸ ਕੀਤਾ
ਪੂਜਿਥਾ ਮੈਨਨ
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਪੂਜਾ ਮੈਨਨ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ GRD ਅਤੇ NIFT ਬੰਗਲੌਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਓਲੰਪਿਕ ਏਅਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2009 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ
ਪੂਜਿਥਾ ਮੈਨਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਮਨੋਰੰਜਨ ਬਿਆਪਾਰੀ
ਮਨੋਰੰਜਨ ਬਿਆਪਾਰੀ (মনোরঞ্জন ব্যাপারী) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1950 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮੋਢੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਮਰੱਥਾ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕ ਜਿਸ ਨੇ ਗੈਰ-ਫਿਕਸ਼ਨ ਨਿਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਕ ਦਰਜਨ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਸੌ ਦੇ ਕਰੀਬ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ.
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਉਹ ਬਾਰੀਸਾਲ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੀ. ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ. ਪਰਿਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਬੰਨੂਕਾਰਾ, ਸ਼ਿਰੋਮਣੀਪੁਰ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੁਤਿਆੜੀ ਸ਼ਰੀਫ, ਘੋਲਦੋਲਟਾਲਾ ਰਿਫਊਜੀ ਕੈਂਪ, ਦੱਖਣੀ 24 ਪਰਗਨਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ 1969 ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਰਹੇ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਵਾਨ ਬਿਆਪਾਰੀ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਇੰਫੋਰਮਲ ਸੈਕਟਰ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਅਸਾਮ, ਲਖਨਊ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਰਗੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ  ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ. ਦੰਡਕਾਰਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ 1973 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਚਲੇ ਗਏ. ਉਸ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਕਸਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ. ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੈਦ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ. ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼ੰਕਰ ਗੁਹਾ ਨਿਯੋਗੀ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ.
ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਲੇਖ, "ਇਜ਼ ਦੇਅਰ ਆ ਦਲਿਤ ਰਾਈਟਿੰਗ ਇਨ ਬਾਂਗਲਾ?" ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਮੁਖਰਜੀ ਦੁਆਰਾ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿੱਕਰੀ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ, ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ. ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਮਹਾਂਸ਼੍ਵੇਤਾ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ' ਬਾਰਟਿਕਾ 'ਪੱਤਰ ਲਈ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ.
ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਉੱਚੀ ਜਾਤੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਵਸੇਬੇ ਦੌਰਾਨ ਤਰਜੀਹ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.
ਰਾਜ ਸਭਾ ਟੀਵੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ  ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਇਕ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਬਣਾਈ ਹੈ.
ਪੁਰਸਕਾਰ
2014 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀਬੰਗਾ ਬੰਗਾਲਾ ਅਕਾਦਮੀ ਵੱਲੋਂ ਸੁਪਰਭਾ ਮਜੂਮਦਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਘੋਸ਼ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੁਆਲ ਆਮੁੰਸਨ
ਰੁਆਲ ਏਂਗਲਬ੍ਰੇਤ ਗਰੇਵਨਿੰਗ ਆਮੁੰਸਨ (Roald Engelbregt Gravning Amundsen; 16 ਜੁਲਾਈ 1872 – 18 ਜੂਨ 1928) ਇੱਕ ਨਾਰਵੇਜੀਅਨ ਯਾਤਰੀ ਸੀ ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਧਰੁਵੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਲੀਡਰ ਸੀ ਜੋ ਕਿ 14 ਦਸੰਬਰ 1911 ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੀ। 1926 ਵਿੱਚ ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਲੀਡਰ ਸੀ।  ਇਹ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਾਹ (1903–06) ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।
ਇਹ 1928 ਵਿੱਚ ਆਰਟਿਕ ਵਿੱਚ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਇਹ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ ਰਾਹੀਂ ਹੋ ਰਹੇ ਇੱਕ ਬਚਾਅ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਜੁਲਾਈ 1872 ਨੂੰ ਜੈਂਸ ਆਮੁੰਸਨ ਅਤੇ ਹਾਨਾ ਸਾਲਵਿਸਤ ਦੇ ਘਰ ਨੌਰਵੇ ਵਿੱਚ ਬੋਰਜ, ਓਸਤਫ਼ੋਲ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਮੁੰਡਾ ਸੀ। ਇਸ ਮਾਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਬਣੇ। ਇਸ ਲਈ ਆਮੁੰਸਨ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਵਚਨ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜੱਦ ਇਹ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਉੱਪਰੰਤ ਉਸਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਆਮੁੰਸਨ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ
ਛਲੇਡਾ
ਇਹ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪ੍ਰੇਤ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਉਣ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹਨਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਭਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਹੀਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ,ਕਦੇ ਰੁੱਪਈਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਕੁੱਕੜ ਬਣ ਕੇ ਰਾਹੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਤੁਰਨ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਉਹ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਰਾਹਗੀਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਡਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਭੱਜ ਲੈਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਰਾਹੀਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਕਾਮ ਲਈ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਇਸ ਨਾਲ ਕਾਮ ਚੇਸ਼ਟਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਨਿਪੁੰਸਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਸ ਸੱਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਡੱਸਿਆ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਭੋਗ ਲਵੇ ਉਹ ਛਲੇਡਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਲਪਨਿਕ ਪਾਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਜੀਵ
ਫੋਟੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਫੋਟੋ-ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Photoelectric effect) ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸਮੱੱਗਰੀ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਨੂੰ ਫੋਟੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੁਆਂਟਮ ਰਸਾਇਣ ਜਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਕੈਮਿਸਟਰੀ।
ਕਲਾਸੀਕਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਥਿਊਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਤੱਕ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਧਾਤੂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਿਆਉਣਗੀਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਊਰਜਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੋਟੋਕ੍ਰਮਿਸਟਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਕੈਮਿਸਟਰੀ
ਭੁੱਬਲ
thumb|ਨਾਵਲ ‘ਭੁੱਬਲ’ ਦੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਉਪਲਬਧ ਦੋ ਰੂਪ ਭੁੱਬਲ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਚਨਾ ਫ਼ਰਜ਼ੰਦ ਅਲੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
ਭੁੱਬਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿਚ 1996 ਵਿਚ ਛਪਿਆ। ਇਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਬੀ ਬੋਰਡ, ਲਾਹੌਰ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿਚ ‘ਭੁੱਬਲ’ ਦੇ ਦੋ ਰੂਪ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਇਕ ਨੂੰ ‘ਭੁੱਬਲ਼’ ਸਿਰਲੇਖ ਤਹਿਤ ਦਸਤਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ (ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ, ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲਖਨਊ) ਵੱਲੋਂ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਵਰ ਆਸਿਫ਼ ਰਜ਼ਾ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸਤੰਬਰ, 2014 ਵਿਚ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ 2016 ਵਿਚ ਛਪਿਆ। ਦੂਜਾ ਰੂਪ ਨਵਯੁਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਲਿਪੀਆਂਂਤਰਨ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਹਿਰਾਈ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨਾਵਲ ਬਾਰੇ
ਭੁੱਬਲ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਗਰਲੇ ਅੱਧ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਭੋਇੰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਮੋਈ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਨਾਵਲ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਨਾਵਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਵਲ ‘ਓਧਰਲੇ’ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਤਰ ਵਿਚ ਨਿੱਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਲੁੱਟ ਨਾਲ ਘੁਲ਼ਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਰਧ-ਜਗੀਰੂ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਹਕਾਂ (ਮੁਜ਼ਾਰਿਆਂ) ਦੀ ਹਯਾਤੀ ਦੀ ਜਿਉਂਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਇਕ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਤਲਾਸ਼ਣ ਵਿਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ – “ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਵਾਲ ਉਠਦਾ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਇੰਜ ਕਿਉਂ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਏ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਸਾਰਾ ਅਨਾਜ ਕਿਉਂ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਅਸੀਂ ਰਾਹਕ ਕਰਜ਼ਾ ਕਿਉਂ ਲੈਨੇ ਆਂ ? ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਏਸ ਕਿਉਂ ਦੀ ਉੱਕਾ ਸਮਝ ਨਾ ਆਂਵਦੀ। ਇਹ ਨਾ-ਸਮਝੀ ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਦਿਵਾਂਦੀ ਤੇ ਸੜੀਅਲ ਬਣਾਂਵਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।” ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਉਸਤਾਦ ਦਾਮਨ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭੁੱਬਲ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਦਾਮਨ ਇਕ ਲੋਕ ਪੱਖੀ ਕਵੀ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਸੱਤਾ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਸਟੇਜਾਂ ’ਤੇ ਬੈਠੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਗ਼ੈਰ ਖ਼ਰੀਆਂ ਸੁਣਾ ਦੇਣਾ ਉਸਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਘਰ, ਪੈਸੇ ਆਦਿ ਦੇ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਉੱਕਾ ਹੀ ਮੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਵਿਅੰਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਅਖ਼ੀਰਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਬਿਸਤਰੇ ’ਤੇ ਪਿਆ ਵੀ ਉਹ ਕਿਸੇ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਹਾਮੀ ਨਹੀਂ ਭਰਦਾ। ਇਹ ਖੁਸ਼ਕ ਰਵੱਈਆ ਉਸਦਾ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਹੁਜਰੇ ਵਿਚ ਉਹ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤਵੱਜੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿਚ ਦਾਮਨ ਰੋਂਦਾ ਹੈ, ਕੌੜੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਇਆ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਹਾਨ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਾਮਨ ਆਪਣੀਆਂ ਤਮਾਮ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਧੜਕਦਾ ਹੋਇਆ ਪਾਤਰ ਬਣਕੇ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਧਾ
ਇਕ ਰੂਪਾਕਾਰ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੂਜਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ ਕੋਈ ਅਲੋਕਾਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਭੁੱਬਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਭੁੱਬਲ ਨੂੰ ਇਕ ਨਾਵਲ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹਨ। ਇਹ ਜੀਵਨੀ ਪੱਖੋਂ ਉਸਤਾਦ ਦਾਮਨ ਅਤੇ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਪੱਖੋਂ ਫ਼ਰਜ਼ੰਦ ਅਲੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਥਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਦੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਇਕ ਪੜਾਅ ਤੱਕ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਲਾਅ ਵਿਚ ਕਥਾ ਵਰਣਨ ਸਿਲਸਿਲੇਵਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਹੀ ਭੁੱਬਲ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਬਿਰਤਾਂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੀਵਨੀ/ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਹੋਣ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਭੁਲੇਖੇ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਗਈ ਗਲਪੀ ਭਾਸ਼ਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਭੁੱਬਲ ਨੂੰ ਗਾਲਪਨਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਜਾਂ ਨਾਵਲੀ ਚੌਖਟੇ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਜੀਵਨ ਬਿਰਤਾਂਤ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੂਪਕ ਪੱਖ
ਨਾਵਲ ਦੇ 40 ਕਾਂਡ ਹਨ ਤੇ ਹਰ ਕਾਂਡ ਦਾ ਆਕਾਰ ਔਸਤਨ 10 ਪੰਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਉੱਤਮ-ਪੁਰਖੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਨਿੱਜਤਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਰਤਾਂਤ ਅਤੀਤ ਤੋਂ ਵਰਤਮਾਨ ਤੱਕ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਥਾ ਵਰਣਨ ਵਿਚ ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਭੰਜਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਿਰਤਾਂਤ ਲਕੀਰੀ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਥਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਈ ਉਪ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨੂੰ ਸੰਘਣਾ ਤੇ ਬਹੁਪਾਸਾਰੀ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗ਼ੈਰ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਵੇਰਵੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ। ਨਾਵਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ ਤੇ ਤਾਸੀਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਗਲਪੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮੁਹਾਵਰਾ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਹੈ। ਆਮ ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਤੇ ਮੁਹਾਵਰੇਦਾਰ ਭਾਸ਼ਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਾਵਲ ਬੋਝਲ ਪ੍ਰਤੀਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੀ ਗਤੀ ਤੇਜ਼ ਹੈ। ਕਥਾ ਨੂੰ ਮਠਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਸੁਆਲੀਆ ਵਾਕਾਂ ਤੇ ਸਮਾਸੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿਚਲਾ ਯਥਾਰਥ ਪਾਤਰ, ਘਟਨਾਵਾਂ ’ਚੋਂ ਘੱਟ ਤੇ ‘ਮੈਂ’ ਪਾਤਰ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ, ਸੰਵਾਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਧੇਰੇ ਉਭਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ
1842
1842 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1840 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਸ਼ਮਲਾ
ਸ਼ਮਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ਹਿਦ
ਸ਼ਹਿਦ ਜਾਂ ਮਖਿਆਲ਼ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Honey ਹਨੀ) ਇੱਕ ਮਿੱਠਾ, ਚਿਪਚਿਪਾਹਟ ਵਾਲਾ ਅਰਧ-ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮਕਰੰਦਕੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਰਾਵਿਤ ਮਧੂਰਸ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਿਠਾਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਖੰਡ ਜਾਂ ਸੱਕਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਅਤੇ ਏਕਲਸ਼ਰਕਰਾ ਫਰਕਟੋਜ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਰਕਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ, ਖਣਿਜ ਅਤੇ ਅਮੀਨੋ ਅਮਲ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜ਼ਖ਼ਮ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਵਧਣ ਦੇ ਉਪਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੀਵਾਣੁ-ਰੋਧਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਦ ਇੱਕ ਹਾਇਪਰਸਮਾਟਿਕ ਏਜੰਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਖ਼ਮ ਵਿੱਚੋਂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਕੱਢ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਵੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਜੀਵਾਣੂ ਵੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸੀਲੈਂਟ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮ ਸੰਕਰਮਣ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗਠਨ
thumb|ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਬੋਸਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਨਹਿਰੀਰੋਡ ਦੇ ਕਲੈਕ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਮੱਖੀ thumb|ਮਧੂ ਮੱਖੀ (ਮੱਧ) ਦਾ ਥਰਮਲ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਇੱਕ ਫੈਲੀ (ਤਲ਼ਾ) ਦੇ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਤੇ:ਮੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱ .ਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਜਿੱਥੇ ਖੰਭ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਦ ਮੱਖੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਾਰੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭੋਜਨ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਰਵਾਹੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਮਧੂ ਮੱਖੀਆਂ ਉਡਾਣ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪਾਚਕ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਹੁਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਹੱਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ, ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ. ਠੰਡੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਖਾਣੇ ਦੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਲਗ ਅਤੇ ਲਾਰਵੇ ਮਧੂ ਮੱਖੀ ਸਟੋਰ ਕੀਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ।
ਛਪਾਕੀ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਚਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਧੂ ਚੀਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੋਬੋਸਿਸਸ ਦੁਆਰਾ ਚੂਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਵੈਂਟ੍ਰਿਕਸ (ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਫਸਲ) ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਸਦੇ ਭੋਜਨ ਪੇਟ ਲਈ ਸਿਰਫ ਖੂਨੀ ਹੈ. ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 40 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਧੂ ਮੱਖੀ ਦੇ ਭਾਰ ਦਾ ਤਕਰੀਬਨ 50% ਭਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 70 ਤੋਂ 80% ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਧੂਮੱਖੀ ਦੇ ਹਾਈਪੋਫੈਰੈਂਜਿਅਲ ਗਲੈਂਡ ਦੇ ਲਾਰ ਐਂਜ਼ਾਈਮਜ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸ਼ੱਕਰ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਰੇ ਮਧੂ ਮੱਖੀਆਂ ਫਿਰ ਛਪਾਕੀ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਮੁੜ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਛਪਾਕੀ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਧੂਮੱਖੀ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਪੇਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਪਚਾਉਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਉਦੋਂ ਤਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਡੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਬੁਲਬੁਲੇ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਬੁਲਬੁਲੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵੋਲਯੂਮ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਤਹ ਖੇਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਭਾਫ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਧੂ ਪਾਚਕ ਪਾਚਕ ਹਾਈਡ੍ਰੋਲਾਈਜ਼ ਸੁਕਰੋਜ਼ ਨੂੰ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਅਤੇ ਫਰੂਟੋਜ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਟਾਰਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਐਸੀਡਿਟੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਧੂ ਮੱਖੀ 20 ਮਿੰਟ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਰੈਗਜੀਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮੂਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਮਧੂ ਮੱਖੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਤੱਕ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਲੰਘਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਿ ਉਤਪਾਦ ਸਟੋਰੇਜ ਦੀ ਗੁਣਵਤਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਚੱਕ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ। ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸੀਲ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਜੇ ਵੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਲਗਭਗ 50 ਤੋਂ 70%) ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖਮੀਰ, ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਜਾਂਚ ਕੀਤੇ, ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਿਚਲੀਆਂ ਸ਼ੂਗਰਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ. ਮਧੂ ਮੱਖੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਹਨ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਛਪਾਕੀ ਦੀਆਂ ਮਧੂ ਮੱਖੀਆਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਗਰਮ ਕਰਨ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਫ ਨਾਲ ਠੰਢਾਂ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਲਗਾਤਾਰ 35 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ (° °) ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਛਪਾਕੀ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। F) ਸ਼ਹਿਦ ਭੰਡਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ. ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਧੂ ਮੱਖੀਆਂ ਹਵਾ ਦੇ ਗੇੜ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਫ ਨੂੰ 18% ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਖੰਭ ਫੜਫੜਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਖੰਡ ਦੀ ਤਵੱਜੋ ਸੰਤ੍ਰਿਪਤਾ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ ਅਤੇ ਫਰਮੀਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ। ਮਧੂ ਮੱਖੀਆਂ ਫਿਰ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਮੋਮ ਨਾਲ ਕੈਪਚਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੈਪਚਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਧੂ ਮੱਖੀ ਪਾਲਕ ਦੁਆਰਾ ਛਪਾਕੀ ਤੋਂ ਹਟਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਲੰਮੀ ਛਾਂਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਹਰ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏਗੀ।
ਬ੍ਰੈਜੀਗੇਸਟਰ ਲੇਚੇਗੁਆਨਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰੈਚੀਗਸਟਰ ਮੇਲੀਫੀਕਾ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਭੱਠੀ ਕਿਸਮਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਾਨਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੁਝ ਭਾਂਡੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੋਲੀਸਟੀਸ ਵਰਸੀਕੂਲਰ, ਸ਼ਹਿਦ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਰਾਗ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖੁਆਉਣ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ 'ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਹਿਦ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼
2012 ਦੇ ਸਰਵੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੀਨ, ਤੁਰਕੀ, ਅਤੇ ਅਰਜਨਟਾਈਨਾ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਤਪਾਦਕ ਹਨ। thumb|ਸ਼ਹਿਦ ਦਾ ਸੀਲਬੰਦ ਫਰੇਮ right|thumb|ਸ਼ਹਿਦ ਕੱਢਣਾ thumb|ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਫਿਲਟਰਿੰਗ
ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਸ਼ਹਿਦ ਜੰਗਲੀ ਮਧੂ ਕਲੋਨੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾਂ ਪਾਲਤੂ ਮਧੂ ਮੱਖੀਆਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. .ਸਤਨ, ਇੱਕ ਛਪਾਕੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 65 ਪੌਂਡ (29 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਸ਼ਹਿਦ ਤਿਆਰ ਕਰੇਗੀ. ਜੰਗਲੀ ਮਧੂ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਕਈ ਵਾਰ ਹਨੀਗਾਈਡ ਪੰਛੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਕੇ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਛਪਾਕੀ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਮਧੂ ਮੱਖੀ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਮਧੂ ਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧੂੰਆਂ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ (ਛਪਾਕੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵਤ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼), ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਹਮਲਾਵਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਧੂ ਮੱਖੀ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਫੇਰੋਮੋਨਜ਼ ਨੂੰ ਅਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਛਪਾਕੀ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਕੱਢtਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਧੂਮੱਖੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਲਬੇ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਫਿਲਟਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਟਾਉਣ ਯੋਗ ਫਰੇਮਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਧੂ ਮਸਤੀ ਦੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਅਕਸਰ ਕੁਰਬਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਉਪਲਬਧ ਸ਼ਹਿਦ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣਗੇ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਬਸੰਤ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗਾ[ ਹਟਾਉਣ ਯੋਗ ਫਰੇਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਧੂ ਮੱਖੀ ਪਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਧੂ ਮੱਖੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਂ ਕਲੋਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਖੰਡ ਦਾ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਲਾਈਨ ਦੇ ਕੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਚਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਟੋਰ ਹਨ। ਖੰਡ (ਅਕਸਰ "ਕੈਂਡੀਬੋਰਡ" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ). ਸਰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਮਧੂ ਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਤੀਬਰਤਾ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਂ ਘਰੇਲੂ ਸਰੋਤਾਂ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੰਭਾਲ
ਇਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸ਼ਹਿਦ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰਨ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਦ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਨਮੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ, ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਫਰੂਟ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਚੀਨੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਨਮੀ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਹਾਈਡ੍ਰੋਫਿਲਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਖਰਕਾਰ ਇਸ ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਪੇਤਲੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸ਼ਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਲੰਬੀ ਸ਼ੈਲਫ ਲਾਈਫ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮਧੂ ਮਧੂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਾਚਕ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਧੂ ਮੱਖੀਆਂ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਆਕਸੀਡੇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਫਿਰ ਦੋ ਉਪ-ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ: ਗਲੂਕੋਨੀਕ ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਪਰਆਕਸਾਈਡ, ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਐਸੀਡਿਟੀ ਅਤੇ ਬੈਕਟਰੀਆ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਲਈ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।
ਮਿਲਾਵਟ
ਸ਼ਹਿਦ ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਸ ਦੇ ਸੁਆਦ ਜਾਂ ਲੇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਣ, ਲਾਗਤ ਘਟਾਉਣ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਸਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਫਰੂਟੋਜ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਸ਼ੱਕਰ, ਸ਼ਰਬਤ ਜਾਂ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਵਟ ਨਾਲ ਮਿਲਾਵਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਆਮ ਗੱਲ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਦ ਕਈ ਵਾਰ ਪੌਦੇ ਦੇ ਸ਼ਰਬਤ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੇਪਲ, ਬਿਰਚ ਜਾਂ ਜ਼ੋਰਗਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਹਿਦ ਵਜੋਂ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਕ੍ਰਿਸਟਲਾਈਜ਼ਡ ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਆਟੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਫਿਲਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸ਼ਹਿਦ ਚੂਸਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਾਵਟ ਨੂੰ ਛੁਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿਲਾਵਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਲਗਭਗ-ਸਵਾਦ ਰਹਿਤ ਮੱਕੀ ਦਾ ਸ਼ਰਬਤ; ਮਿਲਾਵਟੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕੋਡੈਕਸ ਅਲੀਮੈਂਟੇਰੀਅਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਸ਼ਹਿਦ" ਜਾਂ "ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਹਿਦ" ਦੇ ਲੇਬਲ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਉਤਪਾਦ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਉਤਪਾਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਲੇਬਲਿੰਗ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਨੀ ਬੋਰਡ (ਐਨਐਚਬੀ; ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਨਿਗਰਾਨੀ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਸ਼ਹਿਦ ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਉਤਪਾਦ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਆਈਸੋਟੋਪ ਰੇਸ਼ੋ ਪੁੰਜ ਸਪੈਕਟ੍ਰੋਮੈਟਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਬਨ ਆਈਸੋਟੋਪਿਕ ਦਸਤਖਤ ਦੁਆਰਾ ਮੱਕੀ ਦੀ ਸ਼ਰਬਤ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੀ ਖੰਡ ਦੇ ਜੋੜ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਜਾਂ ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ੂਗਰਾਂ ਦਾ ਜੋੜ (ਸੀ 4 ਪੌਦੇ, ਮਧੂ-ਮੱਖੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਖੰਡ ਚੁਕੰਦਰ, ਜੋ ਕਿ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੀ 3 ਪੌਦੇ ਹਨ) ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸ਼ੂਗਰਾਂ ਦੇ ਆਈਸੋਟੋਪਿਕ ਅਨੁਪਾਤ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੇ ਆਈਸੋਟੋਪਿਕ ਅਨੁਪਾਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇੱਕ ਅਣਉਚਿਤ ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੱਕਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੇ ਕਾਰਬਨ ਆਈਸੋਟੋਪਿਕ ਅਨੁਪਾਤ ਨੂੰ ਮੇਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ. 7% ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਹਿਦ
ਗੋਬੀ ਮਾਰੂਥਲ
ਗੋਬੀ (IPA:Говь, Govi, "ਅਰਧ-ਮਾਰੂਥਲ"; ) ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਾਰੂਥਲੀ ਇਲਾਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਚੀਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਅਲਤਾਈ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੀਆਂ ਚਰਗਾਹਾਂ ਅਤੇ ਘਾਹ-ਮੈਦਾਨਾਂ ਨਾਲ਼, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹੈਕਸੀ ਲਾਂਘਾ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਉੱਤਰ ਚੀਨੀ ਮੈਦਾਨ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਗੋਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਰੋਡ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਿਹਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰੂਥਲ
ਰਾਕਵਾ ਸੋ
ਰਾਕਵਾ ਸੋ
ਰਾਵੂ ਸੋ ਜਾਂ ਰਨਵੂ ਝੀਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਕਸ਼ੋਈ ਕਾਉਂਟੀ, ਚਮਦੋ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ, ਤਿੱਬਤ ਆਟੋਨੋਮਸ ਖੇਤਰ, ਚੀਨ, ਅਰਜ਼ਾ ਗੋਂਗਲਾ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਅਤੇ ਨਗਾਗੁੰਗ ਤਸੋ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਝੀਲ 27 km2 (10 sq mi) ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਉਚਾਈ 3,850 ਮੀਟਰ (12,630 ਫੁੱਟ) ਹੈ। ਝੀਲ ਇੱਕ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਵਾਲੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਝੀਲ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਰਲੁੰਗ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਝੀਲ ਖਾਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ। ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ 8.5 C ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ 849.7 mm । ਇਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿੱਬਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਡਾਲਰ
ਡਾਲਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕਰੰਸੀ ਹੈ।ਇਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:- ($)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਾਲਰ
ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਕੇ ਉਸ ਪਾਰ
ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਕੇ ਉਸ ਪਾਰ ਉੱਘੀ ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਉਰਵਸ਼ੀ ਬੁਟਾਲੀਆ ਦੀ ਇਹ ਵਿਲੱਖਣ ਕਿਤਾਬ ਲਗਪਗ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਜਾਂਚ ਕਾਰਜ, ਅਣਗਿਣਤ ਔਰਤਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਲੰਬੀਆਂ ਮਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਢੇਰ ਸਾਰੀਆਂ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ, ਰਿਪੋਰਟਾਂ, ਯਾਦਾਂ, ਡਾਇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਆਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਕਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪੱਥਰਦਿਲੀ ਅਤੇ ਬੇਗੌਰੀ ਦੇ ਮਲਬੇ ਵਿੱਚ ਦੱਬੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ - ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਚਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਸਾਹਸ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜੁਟਾ ਸਕੇ ਹਾਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਹਾਣੀਆਂ
ਨਜਰ ਵੱਟੂ
ਨਜ਼ਰ ਵੱਟੂ ਬੁਰੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਨਜਰ ਵੱਟੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਵਾਂ ਘਰ ਬਣਾਉ ਵੇਲੇ ਕੰਧ ਤੇ ਟੰਗਿਆ ਟੁੱਟਾ ਛਿੱਤਰ ਜਾਂ ਕੰਧ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਾਲਾ ਕੁੱਜਾ ਅਤੇ ਨਵੀ ਦੁਕਾਨ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੇ ਮਾਲਕ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਤੇ ਨਿੰਬੂ ਟੰਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ