cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚਹਿਲ
ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚਹਿਲ ਦਾ ਜਨਮ ਜਿਲਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਗਾਗਾ ਪਿੰਡ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰ.ਜਾਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਤਾ ਬਲਦੇਵ ਕੌਰ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਖੇ 21ਅਪਰੈਲ   1973 ਨੂੰ ੲਿੱਕ ਮੱਧਵਰਗੀ ਕਿਸਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋੲਿਅਾ।ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਦੀ ਸਿੱਖਿਅਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਦਸਵੀ ਅੈਸ ਡੀ ਹਾੲੀ ਸਕੂਲ ਲਹਿਰਾ ਤੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ।ਗਿਅਾਨੀ,ਬਾਰਵੀਂ ਅਤੇ ਬੀ.ੲੇ ਪ੍ਰਾੲੀਵੇਟ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਅਾਲਾ ਤੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਅੈਮ ੲਿਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾੲੀ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਸਿੱਖਿਅਾ ਰਾਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਅਾਲਾ ਤੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ।ਬੀ.ਅੈਡ ਗੁਰੂਸਰ ਸੁਧਾਰ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ।ਜਨਵਰੀ2002ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਅਾ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ੲਿਤਿਹਾਸ ਲੈਕਚਰਾਰ ਸ.ਸ.ਸ.ਸ ਚੀਮਾਂ ਵਿਖੇ ਜੁਅਾੲਿਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ੲਿਥੇ ਹੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।2002 ਵਿੱਚ ੲਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਰੁਪਿੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋੲੀ ਜੋ ਸਿੱਖਿਅਾ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਾਰਟ ਅੈਂਡ ਕਰਾਫਟ ਦੇ ਅਧਿਅਾਪਕ ਹਨ।2004 ਵਿੱਚ ੲਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਬੇਟੀ ਬਖਸਿੰਦਰ ਕੌਰ ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਬੇਟੇ ਫਵਨੀਤ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਅਾ।ਹਰਵਿੰਦਰ ਚਹਿਲ ਦੀ ੲਿੱਕ ਭੈਣ ਹਰਮੀਤ ਕੌਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਫਫੜੇ ਭਾੲੀ ਕੇ ਵਿਅਾਹੀ ਹੋੲੀ ਹੈ।2009 ਵਿੱਚ ੲਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਵਰਗਵਾਸ ਹੋ ਗਿਅਾ ਸੀ।ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ੲਿਹ ਅਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੁਨਾਮ ਵਿਖੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।ਨਾਵਲਕਾਰ ਗੁਰਦਿਅਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ 'ਮੜ੍ਹੀ ਦਾ ਦੀਵਾ' ਤੇ ਦਲੀਪ ਕੌਰ 'ਟਿਵਾਣਾ ਦਾ ੲੇਹੁ ਹਮਾਰਾ ਜੀਵਣਾ' ੲਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਨਾਵਲ ਹਨ।ੲਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਪਰਗਟ ਸਤੌਜ ਦੇ ਨਾਵਲ 'ਤੀਵੀਅਾਂ' ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਲਿਖਿਅਾ।ਪਰਗਟ ਸਤੌਜ ਨੇ ਹਰਵਿੰਦਰ ਚਹਿਲ ਨੂੰ ਨਾਵਲ ਲਿਖਣ ਲੲੀ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦਿੱਤੀ।2015 ਵਿੱਚ ਹਰਵਿੰਦਰ ਚਹਿਲ ਨੇ ਜਲੰਦਰ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਵੀਅਾਂ ਕਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਅਾ।ੲਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਿਖਣ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਤਿੜਕੀਅਾਂ ਸੱਧਰਾਂ
ਤਿੜਕੀਅਾਂ ਸੱਧਰਾਂ-ੲਿਹ ਨਾਵਲ ਹਰਵਿੰਦਰ ਚਹਿਲ ਦਾ ਪਲੇਠਾ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ 2014 ਵਿੱਚ ਛਪਿਅਾ।ਹੁਣ ਤੱਕ ੲਿਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅਡੀਸ਼ਨ ਛਪ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ੲਿਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵਹਾਰ,ਪੇਡੂਂ ਰਸਮਾਂ ਰਿਵਾਜ ਵਿਅਾਹ ਸ਼ਾਦੀਅਾਂ ,ਮਰਨੇ ਪਰਨੇ,ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ ਅਾਪਸੀ ਸਾਂਝਾ ਅਾਦਿ ਨੂੰ ਬੜੇ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਅਾ ਹੈ।
ਦਿਨ ਕਟੀਅਾਂ
ਦਿਨ ਕਟੀਅਾ-2016  ਵਿੱਚ ਛਪਿਅਾ ੲਿਹ ਨਾਵਲ ਹਰਵਿੰਦਰ ਚਹਿਲ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਵਲ ਹੈ ।ਜੋ ਕਿ ਕਿਸਾਨੀ ਸਮੱਸਿਅਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ।ੲਿਹ ਨਾਵਲ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਅਾਵਾਂ ਤੇ ਕਿਸਾਨੀ ਦੀਅਾਂ ਸਮੱਸਿਅਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣੂੰ ਕਰਵਾੳੁਦਾਂ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਬਾਦਸ਼ਾਹਪੁਰ
ਬਾਦਸ਼ਾਹਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੂਰਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਵਾਲ (1984 ਫਿਲਮ)
ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਵਾਲ (ਹਿੰਦੀ - सोहनी महिवाल, ਰੂਸੀ – Легенда о любви) 1984 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਵਾਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਭਾਰਤ-ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਉਮੇਸ਼ ਮਹਿਰਾ ਅਤੇ ਲਤੀਫ ਫੈਜ਼ੀਏਵ (ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ) ਨੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਐੱਫ਼ ਸੀ ਮਹਿਰਾ ਹੈ। ਸਨੀ ਦਿਓਲ ਅਤੇ ਪੂਨਮ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦ-ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਸੰਬੰਧ
ਲੇਵ!
ਲੇਵ! 170 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਕੱਚ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਊਮਿਓ ਸੈਂਟਰਲ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹਾਗਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 7 ਨਵੰਬਰ 2012 ਊਮਿਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੜ ਖੁੱਲਣ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਊਮਿਓ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੱਚ ਦੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ
ਮਾਰੂਥਲ
ਮਾਰੂ‍ਥਲ ਜਾਂ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਅਜਿਹੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬਰਸਾਤ (ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਹਿਮਪਾਤ ਦੋਨੋਂ) ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਜਾਂ ਨਾਮਮਾਤਰ (ਨਹੀਂ ਤੋਂ 250 ਮਿਮੀ ਜਾਂ 10 ਇੰਚ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਕਸਰ (ਗਲਤੀ ਨਾਲ) ਰੇਤੀਲੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨੀ ਮੈਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੂ‍ਥਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਅੱਡਰੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਰਖਾ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ (ਥਾਰ) ਇੱਕ ਰੇਤੀਲਾ ਮੈਦਾਨ ਹੈ। ਮਾਰੂ‍ਥਲ (ਘੱਟ ਵਰਖਾ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ) ਦਾ ਰੇਤੀਲਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਮਾਰੂ‍ਥਲ ਦਾ ਗਰਮ ਹੋਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ, ਜੋ ਕਿ ਬਰਫ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਾਰੂ‍ਥਲ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਮਾਰੂ‍ਥਲ ਹਨ ਜੋ ਰੇਤੀਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਬਨਸਪਤੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਗੰਜੇਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਜ ਦੇ ਪਣਪਣ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਸਤਹ ਮੁਆਫ਼ਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਦਾ ਲਗਪਗ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਮਾਰੂ ਜਾਂ ਅਰਧ-ਮਾਰੂ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
149
149 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਤਾਲਿਬਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਤਾਲਿਬਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਟੀਟੀਪੀ; ਉਰਦੂ/ਪਸ਼੍ਤੋ: ; "Taliban Movement of Pakistan"), ਜਿਸਨੂੰ ਸਿਰਫ ਟੀਟੀਪੀ (TTP) ਜਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਤਾਲਿਬਾਨ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਸੀਮਾ ਦੇ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਸੰਘ-ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਅੱਤਵਾਦੀ-ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਗੁਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਹੈ। ਇਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨੀ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਸਹਿਮਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਕੱਟਰਪੰਥੀ ਇਸਲਾਮੀ ਅਮੀਰਾਤ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨਾਟੋ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਸੰਬਰ 2007 ਨੂੰ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਬੇਇਤੁੱਲਾਹ ਮਹਸੂਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ 13 ਗੁਟਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਤਹਿਰੀਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ। ਜਨਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਤਾਲਿਬਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਰਾ-ਆਧਾਰਿਤ ਅਮੀਰਾਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਲੜਨਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
16 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਦੇ ਫੌਜੀ ਸਕੂਲ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਛੇ ਆਤੰਕੀਆਂ ਨੇ 126 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਲੌਸ ਰੇਈਅਸ ਕਾਤੋਲੀਕੋਸ ਹਸਪਤਾਲ
ਲੋਸ ਰਿਓਸ ਕਾਤੋਲਿਕੋਸ ਹਸਪਤਾਲ (ਸਪੇਨੀ: Hospital de los Reyes Católicos), ਇੱਕ 5-ਸਟਾਰ ਪਾਰਾਦੋਰ ਹੋਟਲ ਹੈ ਜੋ ਸਾਂਤੀਆਗੋ ਦੇ ਕੋਮਪੋਸਤੇਲਾ, ਗਾਲੀਸੀਆ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਇਮਾਰਤ ਵਜੋਂ 1486 ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਟਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਯੂਰਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਹਣਾ ਹੋਟਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਰਦੀਨਾਂਦ ਅਤੇ ਇਸਾਬੇਲ ਨੇ ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰਵਾਈ।
ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। 2014 ਤੱਕ ਇਸ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਗਿਣਤੀ ਤੱਕ ਤੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਬੋਲੀ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ
ਵਰਨਮਾਲਾ
ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਵਰਨਮਾਲਾ ਲਾਤੀਨੀ ਵਰਨਮਾਲਾ ਦੇ 26 ਅੱਖਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਅੱਖਰ ਤੇ ਛੋਟੇ ਅੱਖਰ,ਪੰਜ ਭੇਦਸੂਚਕ ਤੇ ਦੋ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਵਾਲੇ ਜੁੜਵੇਂ ਅੱਖਰ ਹਨ। ਯੂਰਪੀ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਉਚਾਰਨ ਵਿਧੀ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਹੈ। ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਸਰਲ ਤੇ ਸੁਖਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਕੈਟੇਲੋਨੀਆ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ।
ਨਾਦੀਆ ਅਲਮਾਦਾ
ਨਾਦੀਆ ਕਨਸੇਸਾਓ ਅਲਮਾਦਾ  (ਜਨਮ 28 ਜਨਵਰੀ 1977) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਬਿੱਗ ਬ੍ਰਦਰ (ਯੂ.ਕੇ.) ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀ ਵਿਜੈਤਾ ਹੋਣ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਬੋਲੀ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ
ਵਰਨਮਾਲਾ
! rowspan=2 | ਅੱਖਰ ! colspan=2 | ਯੂਰਪੀ ! colspan=2 | ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ! rowspan=2 | ਧੁਨੀ ਗ੍ਰਾਮ ਮੁੱਲ ! ਨਾਮ ! ਨਾਮ (ਆਈ.ਪੀ.ਏ) ! ਨਾਮ ! ਨਾਮ (ਆਈ.ਪੀ.ਏ)
ਨਾਦੀਆ ਅਲਮਾਦਾ
ਬਿੱਗ ਬ੍ਰਦਰ
ਅਲਮਾਦਾ ਨੇ 2004 ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬ੍ਰਦਰ (ਯੂ.ਕੇ.) ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ; ਉਸਨੇ ਸਾਥੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਹੋਣ ਦੀ ਪਛਾਣ ਗੁਪਤ ਰੱਖੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਿਗ ਬ੍ਰਦਰ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ 71 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜੇਤੂ ਬਣ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੁਲ ਵੋਟ ਦਾ 74% ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 63,500 ਡਾਲਰ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਲਏ।
ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਬੋਲੀ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ
ਭੇਦਸੂਚਕ
ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਤਰਾਂ ਦੇ ਭੇਦਸੂਚਕ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਸ(ç),ਆ,ਏ,ਈ,ਓ,ਊ (á, é, í, ó, ú), ਅ, ਏ, ਓ, (â, ê, ô),ਅੰ, ਓਂ [ (ã, õ),ਐ (à)।
ਨਾਦੀਆ ਅਲਮਾਦਾ
ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅਲਮਾਦਾ ਨੇ " ਏ ਲਿਟਲ ਬਿੱਟ ਆਫ ਐਕਸ਼ਨ " ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਦਸੰਬਰ 2004 ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ 27 ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਲਾਈਟਸ 'ਤੇ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਬਿਗ ਬ੍ਰਦਰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਘਰ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਉਹ ਹਫਤੇ 14 ਦੌਰਾਨ ਤਿੰਨ ਫਾਈਨਲਿਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਾਲੇ ਚੈਟ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਗੇਮ ਸ਼ੋਅ 'ਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। 2008 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬਿਗ ਬ੍ਰਦਰ 9 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਿਗ ਬ੍ਰਦਰ ਲਾਂਚ ਨਾਈਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸਹਿ-ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 'ਸੈਲੀਬ੍ਰਿਟੀ ਫਿਟਨੈਸ ਵੀਡਿਓ ਨਾਟ ਫਿੱਟ ਫ਼ਾਰ ਟੀ.ਵੀ.' ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਲੋਰੈਨ ਕੈਲੀ ਅਤੇ ਇਮੋਨ ਹੋਲਮਜ਼ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਅਲਮਾਦਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੈਟਿਨੋ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਡਾਂਸ / ਫਿਟਨੈਸ ਵੀਡੀਓ, ਲੈਟਿਨੋ ਡਾਂਸ ਵਰਕਆਊਟ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਵੀ ਆਈਆਂ, ਜੋ ਉਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਬੋਲੀ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ
ਭੇਦਸੂਚਕ
! ਲਿਪਾਂਕ ! ਉਚਾਰਨ
ਨਾਦੀਆ ਅਲਮਾਦਾ
ਅਲਟੀਮੇਟ ਬਿੱਗ ਬ੍ਰਦਰ
24 ਅਗਸਤ 2010 ਨੂੰ ਅਲਮਾਦਾ ਬਿੱਗ ਬ੍ਰਦਰ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਅਲਟੀਮੇਟ ਬਿੱਗ ਬ੍ਰਦਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੂੰ 8 ਵੇਂ ਦਿਨ ਹੀ ਬੇਦਖਲੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦੀ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 11ਵੇਂ ਦਿਨ ਮਕੋਸੀ ਮੁਸਾਮਬਾਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਹਰੀ ਬੇਦਖਲੀ ਵਿੱਚ 33.3% ਜਨਤਕ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਦਖਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਬੋਲੀ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਵਰਨਮਾਲਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਬੋਲੀ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ
ਸੰਥਾਲ ਕਬੀਲਾ
thumb|Dhodro banam musical instruments
ਲੌਸ ਰੇਈਅਸ ਕਾਤੋਲੀਕੋਸ ਹਸਪਤਾਲ
ਉਸਾਰੀ
ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ। ਸਾਰੇ ਯੂਰਪ ਵਿਚੋਂ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਆਦਿ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸੰਥਾਲ ਕਬੀਲਾ
ਸੰਥਾਲ ਕਬੀਲਾ ਭਾਰਤ, ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭਾਰਤੀ ਕਬੀਲਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੋਕ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਝਾਰਖੰਡ, ਬਿਹਾਰ, ਉਡੀਸਾ ਆਦਿ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਲੌਸ ਰੇਈਅਸ ਕਾਤੋਲੀਕੋਸ ਹਸਪਤਾਲ
ਮੌਜੂਦਾ ਹੋਟਲ
ਅੱਜ ਇਸ ਹੋਟਲ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੋਟਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 262 ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੇ ਠਹਿਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ। ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਫ਼ਰੀ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਸੇਵਾ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
ਹੋਟਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰੇਸਤਰਾਂ ਲਿਬਰੇਦੋਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਪੇਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੇਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਮੂੰਦਰੀ ਖਾਣਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸੀ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਣੇ ਟੇਬਲਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਤਾਰਾਂ ਹਨ। 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਚੇਂਬਰ ਵਿੱਚ ਮੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸੰਥਾਲ ਕਬੀਲਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਬੀਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ
ਨਾਦੀਆ ਅਲਮਾਦਾ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅਲਮਾਦਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਮੈਡੇਰਾ ਦੇ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਰਿਬੇਰਾ ਬ੍ਰਾਵਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ
ਇਟਾਵਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਇਟਾਵਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 80 ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਨੁਸੂਚੀਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਂਰਾ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਹੈ।
ਸਾਂਸਦ
2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਦੋਹਾਰੇ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਸਾਂਸਦ ਚੁਣੇ ਗਏ। 1962 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਂਸਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center"| ਸਾਂਸਦ !ਸਰੋਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਸੁਮਾਇਆ ਡੇਲਮਰ
ਸੁਮਾਇਆ ਡੇਲਮਰ ਨੂੰ 'ਸੁਮਾਇਆ ਵਾਈ.ਐਸ.ਐਲ.' ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਮਾਲੀ-ਕੇਨੈਡੀਅਨ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਸੁਮਾਇਆ ਦਾ ਜਨਮ ਸੋਮਾਲੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾਲੀ ਸਿਵਲ ਯੁੱਧ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਮਾਲੀਆ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ। ਸੁਮਾਇਆ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ 2011 ਵਿੱਚ ਉਹ ਟਰਾਂਸ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। 22 ਫਰਵਰੀ 2015 ਨੂੰ 26 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੋਰਾਂਟੋ ਅਧਾਰਿਤ ਮੁਸਲਿਮ ਸੁਮਾਇਆ ਦੀ ਰਹੱਸਮਈ ਹਾਲਤ 'ਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਘਟਨਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਟਰਾਂਸ-ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ 2015 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਦੱਸ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਪਾਸ਼
ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ, ਤਖੱਲਸ ਪਾਸ਼ (9 ਸਤੰਬਰ 1950 - 23 ਮਾਰਚ 1988) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸੀ ਜੋ ਜੁਝਾਰਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ 23 ਮਾਰਚ 1988 ਨੂੰ  ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲਾ ਸਮਾਂ
ਪਾਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਤਲਵੰਡੀ ਸਲੇਮ ਜਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਮੇਜਰ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਅੱਲੜ੍ਹ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਦਰੋਹੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਲੱਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਕਸਲਬਾੜੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਂ ਦਾ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ। 1970ਵਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਜੁਝਾਰੂ ਯੁੱਗ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪਾਸ਼ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬੱਚਾ ਸੀ। ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਗੁਆਂਢੀ ਪਿੰਡ ਖੀਵਾ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਥੋਂ ਪਾਸ਼ ਨੇ 1964 ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੀਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰ ਲਈ। ਪਾਸ਼ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦਾਨਾ ਸੁਭਾਅ ਕਾਰਨ ਨੌਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਕਪੂਰਥਲੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਪਾਸ਼ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਚੇਤੰਨ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਪਾਸ਼ ਨੇ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਪਾਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੁਖ਼ ਹੀ ਬਦਲ ਲਿਆ।
ਵਿਆਹ
1976 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਪਾਸ਼ ਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਦਸਵੀਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰ ਲਈ। ਈਵਨਿੰਗ ਕਾਲਜ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਭਾਗ - ਪਹਿਲਾ ਵੀ ਪਾਸ ਕਰ ਲਈ। 1978 ਵਿੱਚ ਪਾਸ਼ ਨੇ ਜੇ.ਬੀ.ਟੀ. ਜੰਡਿਆਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਸੇਖ਼ੂਪੁਰੇ (ਕਪੂਰਥਲਾ) ਤੋਂ। ਪਾਸ਼ ਭਾਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ 'ਚ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੂਨ 1978 ਨੂੰ ਪਾਸ਼ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬੰਧਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਸੰਧੂ ਨਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਾਹਿਤਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ
ਪਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਲੋਹ ਕਥਾ 1970 ਵਿੱਚ ਛਪੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਾਸ਼ ਦੀ ਉਮਰ ਅਜੇ 20 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਉਕਸਾਊ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਰੱਖਣ ਕਰ ਕੇ,ਪਾਸ਼ ਨੂੰ ਝੂਠੇ ਕਤਲ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਫਸਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਉਸਨੂੰ 2 ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਕੱਟਣੀ ਪਈ। ਬਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਮਾਓਵਾਦੀ ਜੱਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ "ਸਿਆੜ" ਨਾਮੀ ਪਰਚੇ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਕੀਤੀ। ਪਾਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਅਤੇ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਪਾਸ਼ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਦਾ ਸਮਰੱਥਾਵਾਨ, ਚਿੰਤਨਸ਼ੀਲ ਤੇ ਮਕਬੂਲ ਕਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਾਸ਼ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਕਾਵਿਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨਿੱਤ ਨਵੇਂ ਅਰਥ ਸਿਰਜਦੀਆਂ, ਨਵੀਆਂ ਅੰਤਰ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦੇਸ਼/ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਸ਼ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਤਲਖ਼ ਹਕੀਕਤਾਂ ਨਾਲ ਖਹਿ ਕੇ ਲੰਘਦਾ ਰਿਹਾ, ਹਾਲਤਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝਦਾ ਰਿਹਾ, ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਰਿਹਾ, ਝੱਖੜਾਂ-ਹਨ੍ਹੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੌਰਾਹੇ ਦੀਵਾ ਬਾਲਣ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਰੱਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹੀ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਅਨੁਭਵ/ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ 'ਚ ਢਲਦੀ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਲੱਖਣ, ਮੌਲਿਕ ਤੇ ਸੱਜਰਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਅਨੁਸਾਰ, "ਪਾਸ਼ ਨਾਬਰੀ ਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਨਵੀ ਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਦੀ ਤੀਬਰ ਲੋਚਾ ਸੀ।"
ਉਪਨਾਮ ‘ਪਾਸ਼’
1967 ਵਿੱਚ ਪਾਸ਼ ਬਾਰਡਰ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਫੋਰਸ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ ਹੀ ਇਹ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਆਇਆ। ਜਲੰਧਰ ਛਾਉਣੀ ਵਿਖੇ ਜੈਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਨੌਂਵੀਂ ਜਮਾਤ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਇੱਥੇ ਪਾਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ‘ਪ੍ਰਵੇਸ਼’ ਨਾਮ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਨਾਲ ਆਦਰਸ਼ਕ ਮੋਹ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਉਪਨਾਮ ‘ਪਾਸ਼’ ਵੀ ਇਸੇ ਅਧਿਆਪਕਾ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਬਣਾਇਆ। ਪਾਸ਼ ਸ਼ਬਦ ਫਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ‘ਛਿੜਕਣ ਵਾਲੇ’ ਜਾਂ ‘ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ’ ਹਨ। ਡਾ. ਤੇਜਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਅਨੁਸਾਰ,“ਸ਼ੋਲੋਖੋਵ ਦੇ ਉਪਨਿਆਸ ‘ਤੇ ਡਾਨ ਵਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ’ ਦੇ ਨਾਇਕ ਪਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਲੋਹੜੇ ਦਾ ਲਗਾਵ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਕੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਲੋਪ ਹੀ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।”
ਨਕਸਲਬਾੜੀ
1968 ਵਿੱਚ ਨਕਸਲਬਾੜੀ ਲਹਿਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਫੜਨ ਲੱਗੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਪਾਸ਼ ਦੀ ਉਮਰ 18 ਸਾਲ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਇਸ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ ਜਾਂ ਇਉਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਸ਼ ਨਕਸਲਬਾੜੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਨਕਸਲਬਾੜੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦਾ ਭਾਵ ਸੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦਾ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਪਾਸ਼ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਚਿੰਤਨ/ਮੰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਧੁਰਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਤੱਤੇ ਖੂਨ'ਚੋਂ ਉੱਬਲਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਜੋ ਕਵਿਤਾ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਅੰਦਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਤੜਪ/ਤਾਂਘ, ਸਮਾਜਿਕ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਇੱਛੁਕ ਅਤੇ ਲੋਟੂ ਸਮਾਜ ਦਾ ਤੀਬਰ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ। ਸਾਹਿਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਾਸ਼ ਰਾਜਸੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਪਾਸ਼ ਦੀ ਕਿਸੇ ਡਾਇਰੀ, ਚਿੱਠੀ, ਮੁਲਾਕਾਤ 'ਚੋਂ ਉਸ ਦੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਡਾ. ਤੇਜਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਅਨੁਸਾਰ "ਨਕੋਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੱਠਾ ਮਾਲਕ ਮੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਕਤਲ ਉੱਪਰੰਤ 10 ਮਈ, 1970 ਨੂੰ ਪਾਸ਼ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ" ਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਨਕਸਲਬਾੜੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ। 1970 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਪਾਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ''ਲੋਹ ਕਥਾ ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਕਸਲਬਾੜੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਹੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸਿੱਟਾ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤਕ ਸਮਾਂ
ਪਾਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ 1972 ਤੋਂ 1975 ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਾਹਿਤਕ/ਰਾਜਸੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1972 ਵਿੱਚ ਪਾਸ਼ ਨੇ ਸਿਆੜ ਨਾਂ ਦਾ ਪਰਚਾ ਕੱਢਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਉਸਨੂੰ ਮੋਗਾ-ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। 1973 ਵਿੱਚ 'ਸਿਆੜ' ਪਰਚਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 1974 ਵਿੱਚ ਪਾਸ਼ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕ 'ਉਡਦੇ ਬਾਜਾਂ ਮਗਰ' ਛਪੀ। ਮਈ 1974 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਰੇਲਵੇ ਹੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪਾਸ਼ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਹੋਈ। ਰਿਹਾਅ ਹੋ ਕੇ 'ਹੇਮ ਜਯੋਤੀ' ਦੀ ਸੰਪਾਦਕੀ ਕੀਤੀ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ 'ਦੇਸ-ਪ੍ਰਦੇਸ' (ਲੰਡਨ) ਦਾ ਪੱਤਰ-ਪ੍ਰੇਰਕ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਪਾਸ਼ ਨੇ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਐਥਲੀਟ ਦੀ 'ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ' 'ਫਲਾਇੰਗ ਸਿੱਖ' ਲਿਖ ਕੇ ਦਿੱਤੀ।
ਲਿਖਤ ਪਰਚਾ ‘ਹਾਕ’
ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਸਤੰਬਰ 1978 ਨੂੰ ਪਾਸ਼ ਦਾ ਤੀਜਾ ਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਾਡੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛਪਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਤੋਰਨ ਲਈ ਪਾਸ਼ ਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਗੁਆਂਢੀ ਪਿੰਡ ਉੱਗੀ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਡਲ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਪਰਚਾ ‘ਹਾਕ’ ਕੱਢਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਪਾਸ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਗੜ ਰਹੇ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਸਥਿਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਨਾ ਸਕੂਲ ਹੀ ਚਲਾ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ‘ਹਾਕ’ ਪਰਚੇ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਕੱਢ ਸਕਿਆ।
ਨਕਸਲਬਾੜੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚੋਂ ਬਿਖਰਨ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਵਖਰੇਵਿਆਂ/ਵਿਰੋਧਾਂ ਵਾਲੀ ਲਹਿਰ (ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਲਹਿਰ) ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਫੜ੍ਹਨ ਨੇ ਪਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ’ਚ ਵਾਧਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ 19 ਜਨਵਰੀ 1982 ਨੂੰ ਪਾਸ਼ ਦੇ ਘਰ ਧੀ ਵਿੰਕਲ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਪਾਸ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਝਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਉਸ ਦੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਈਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋਸਤੀਆਂ ਨਿਭਾਉਂਦਾ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਧੁਪਾਂ-ਛਾਵਾਂ ਹੰਢਾਉਂਦਾ, ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦਾ, ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ, ਵਰਜਿਸ਼ ਕਰਦਾ, ਘਰ ਦੇ ਫਿਕਰਾਂ ’ਚ ਰੁੱਝਿਆ ਉਮਰ ਦੇ ਹਰ ਪਲ ਨਾਲ ਖਹਿ ਕੇ ਲੰਘਦਾ ਰਿਹਾ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਾਸ਼ ਭਰਪੂਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਦਾ ਚਾਹਵਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਹਰ ਸਾਲ ਦਾ ਹਿਸਾਬ, ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਾਨਣ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਪਾਸ਼ ਦੇ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ
ਲੋਹ ਕਥਾ (1970)
ਉੱਡਦੇ ਬਾਜ਼ਾਂ ਮਗਰ (1974)
ਸਾਡੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ (1978)
ਵਰਤਮਾਨ ਦੇ ਰੂ-ਬ-ਰੂ (1989)
ਖਿਲਰੇ ਹੋਏ ਵਰਕੇ (1989)
ਪਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਿਥਭੰਜਕ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਮਿਥ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮੀ ਦੇ ਸੰਦ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ। ਇਸੇ ਲਈ ਉਹ ਲੋਕ ਮਨਾਂ ਅੰਦਰ ਬੈਠੀਆਂ ਮਿਥਾਂ ਨੂੰ ਚਕਨਾਚੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਸ਼, ਕੌਮ, ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਆਦਿ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਾਸ਼ ਦੀ ਇਹ ਵੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਹਾਮੀ ਕਵੀ ਸੀ।
ਪਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਪਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਬੇਦਖ਼ਲੀ ਲਈ ਬਿਨੈ-ਪੱਤਰ, ਧਰਮ ਦੀਕਸ਼ਾ ਲਈ ਬਿਨੈ-ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨੂੰ ਜੇ ਸੰਵਾਦ ਦੇ ਨੁਕਤੇ ਵਿਚਾਰੀਏ ਤਾਂ ਉਸ ਸਟੇਟ, ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਦਾਈਏ ਦੀ ਸੋਅ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਾਸ਼ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛਪੀਆਂ ਉਸਦੀਆਂ ਇਹ ਤਿੰਨ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਿਆਸੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
1. ਮੈਂ ਉਮਰ ਭਰ ਉਸਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੋਚਿਆ ਤੇ ਲਿਖਿਆ
ਜੇ ਉਸ ਦੇ ਸੋਗ ਵਿਚ ਸਾਰਾ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ
ਤਾਂ ਇਸ ਦੇਸ਼ 'ਚੋਂ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਕੱਟ ਦੇਵੋ।
ਤੇ ਠੀਕ ਏਸੇ ਸਰਦ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਸਰਤ ਸੰਭਾਲਣ ਤੇ
ਜੀਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ
ਜਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ
ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਇਸ ਕਤਲ ਦੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਵਿਚ ਸ਼ਰੀਕ ਪਾਇਆ
ਮੈਂ ਸਦਾ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਹੈ
ਹਰ ਵਾਕਿਫ਼ ਜਣੇ ਦੀ ਹਿਕ 'ਚੋ' ਲੱਭ ਕੇ
- ('ਬੇਦਖ਼ਲੀ ਲਈ ਬਿਨੈ-ਪੱਤਰ' ਵਿਚੋਂ)
2. ਮੇਰਾ ਇੱਕੋ ਈ ਪੁੱਤ ਹੈ ਧਰਮ-ਗੁਰੂ!
ਉਂਝ ਭਲਾ ਸੱਤ ਵੀ ਹੁੰਦੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣਾ ਸੀ
ਤੇਰੇ ਬਾਰੂਦ ਵਿੱਚ ਰੱਬੀ ਮਹਿਕ ਹੈ
ਤੇਰਾ ਬਾਰੂਦ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਰੌਣਕਾਂ ਵੰਡਦਾ ਹੈ
ਤੇਰਾ ਬਾਰੂਦ ਰਾਹੋਂ ਭਟਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸੇਧਦਾ ਹੈ
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਆਸਤਕ ਗੋਲੀ ਨੂੰ ਆਰਗ ਦਿਆ ਕਰਾਂਗੀ
ਮੇਰਾ ਇੱਕੋ ਈ ਪੁੱਤ ਹੈ ਧਰਮ-ਗੁਰੂ!
ਤੇ ਮਰਦ ਵਿਚਾਰਾ ਸਿਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।
- ('ਧਰਮ ਦੀਕਸ਼ਾ ਲਈ ਬਿਨੈ-ਪੱਤਰ' ਵਿੱਚੋਂ)
3. ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪਸਾਰ
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪਸਾਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ। 'ਐਕਸਟੇਂਸ਼ਨ' ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੁਣ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਸਿੱਖਿਅਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਯੋਜਿਤ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਸ਼
ਪਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਮੁਰਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਣਾ,
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪਸਾਰ
ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ (ਪਸਾਰ ਅਭਿਆਸੀ) ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲੱਭੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਈ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਨੈਟਵਰਕ ਅਤੇ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਾਸ਼
ਪਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਨਾ ਹੋਣਾ ਤੜਪਦਾ, ਸਭ ਸਹਿਣ ਕਰ ਜਾਣਾ
ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਕੰਮ ਤੇ
ਤੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਘਰ ਜਾਣਾ,
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪਸਾਰ
ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ (ਪਸਾਰ) ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ "ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੇਵਾ" ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਾਸ਼
ਪਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਸਾਡੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਮਰ ਜਾਣਾ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪਸਾਰ
ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ (ਪਸਾਰ) ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਾਂ ਸਮਾਨ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:
ਪਾਸ਼
ਪਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
-('ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ' ਵਿੱਚੋਂ)
ਉਪਰੋਕਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਾਲੇ ਦੌਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਲਹੂ-ਲੁਹਾਣ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਓਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪਾਸ਼ ਲਈ ਸਦਮੇ ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਹੀ ਉਸਨੇ 'ਧਰਮ ਦੀਕਸ਼ਾ ਲਈ ਬਿਨੈ-ਪੱਤਰ' ਲਿਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ 'ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ' ਕਵਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਤੋੜਨ ਲਈ ਹਾਕਾਂ ਮਾਰੀਆਂ ਜੋ ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਛੱਡ ਗਏ ਸਨ। 'ਬੇਦਖ਼ਲੀ ਲਈ ਬਿਨੈ-ਪੱਤਰ' ਅਤੇ 'ਧਰਮ ਦੀਕਸ਼ਾ ਲਈ ਬਿਨੈ-ਪੱਤਰ' ਦੀ ਸੁਰ ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਾਲੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਪਰ 'ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ' ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਓਸੇ ਜੁੱਟ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਰਾਹ ਦਸੇਰਾ ਬਣਨਾ ਹੈ। ਇਉਂ ਉਹ ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਤੋੜਨ ਲਈ ਹੀ ਉਹ 'ANTI' 47 FRONT' ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪਸਾਰ
ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ (ਪਸਾਰ) ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਪਾਸ਼
ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ
ਪਾਸ਼ ਦੀ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੈ, ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਪਾਸਾਰ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਜਬਰਦਸਤ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਨਾ ਤਾਂ ਰਾਜਸੱਤਾ ਦਾ ਖੁਸ਼ਾਮਦੀ ਪੱਖ ਪੂਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਕਾਤਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸੂਮ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨਿਆਂ ਅੱਗੇ ਬੇਵਸੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਕੇਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਦੋਹਾਂ ਹੀ ਜਾਲਮ ਦੋਸ਼ੀ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਇਨਕਲਾਬੀ ਵੰਗਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ 'ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ' ਵਰਗੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸਿਰਫ ਪਾਸ਼ ਦੇ ਹੀ ਹਿੱਸੇ ਆਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈ:
ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ
ਕਿਰਤ ਦੀ ਲੁੱਟ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ
ਪੁਲਸ ਦੀ ਕੁੱਟ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ
ਗੱਦਾਰੀ-ਲੋਭ ਦੀ ਮੁੱਠ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ
ਬੈਠੇ ਸੁੱਤਿਆਂ ਫੜੇ ਜਾਣਾ-ਬੁਰਾ ਤਾਂ ਹੈ
ਡਰੂ ਜਿਹੀ ਚੁੱਪ ਵਿਚ ਮੜ੍ਹੇ ਜਾਣਾ-ਬੁਰਾ ਤਾਂ ਹੈ
ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ
ਕਪਟ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਵਿਚ
ਸਹੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਦਬ ਜਾਣਾ, ਬੁਰਾ ਤਾਂ ਹੈ
ਕਿਸੇ ਜੁਗਨੂੰ ਦੀ ਲੋਅ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲੱਗ ਜਾਣਾ-ਬੁਰਾ ਤਾਂ ਹੈ
ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਮੁਰਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ਼ ਭਰ ਜਾਣਾ,
ਨਾ ਹੋਣਾ ਤੜਪ ਦਾ, ਸਭ ਸਹਿਣ ਕਰ ਜਾਣਾ
ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਕੰਮ ਤੇ
ਤੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਘਰ ਜਾਣਾ,
ਸਾਡੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਮਰ ਜਾਣਾ।
ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਉਹ ਘੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਤੁਹਾਡੇ ਗੁੱਟ 'ਤੇ ਚਲਦੀ ਹੋਈ ਵੀ ਜੋ
ਤੁਹਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਲਈ ਖੜ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਉਹ ਅੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਜੋ ਸਭ ਦੇਖਦੀ ਹੋਈ ਵੀ ਠੰਢੀ ਯੱੱਖ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਜਿਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਹੱਬਤ ਨਾਲ਼ ਚੁੰਮਣਾ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਚੋਂ ਉਠਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਦੀ ਭਾਫ਼ ਉਤੇ ਡੁਲ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਜੋ ਨਿੱਤ ਦਿਸਦੇ ਦੀ ਸਾਧਾਰਣਤਾ ਨੂੰ ਪੀਂਦੀ ਹੋਈ
ਇਕ ਮੰਤਵਹੀਣ ਦੁਹਰਾਅ ਦੇ ਗਧੀ-ਗੇੜ ਵਿਚ ਹੀ ਰੁਲ਼ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਉਹ ਚੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਜੋ ਹਰ ਕਤਲ ਕਾਂਡ ਦੇ ਬਾਅਦ
ਸੁੰਨ ਹੋਏ ਵਿਹੜਿਆਂ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ
ਪਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਰਚਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਲੜਦਾ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਉਹ ਗੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ
ਜਿਹੜਾ ਕੀਰਨਾ ਉਲੰਘਦਾ ਹੈ
ਡਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਾਰ ਮੂਹਰੇ-
ਜੋ ਵੈਲੀ ਦੀ ਖੰਘ ਖੰਘਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਉਹ ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਉਹ ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਚਿਮਟ ਜਾਂਦੇ ਸਦੀਵੀ ਨੇਰ੍ਹ ਬੰਦ ਬੂਹਿਆਂ ਚੁਗਾਠਾਂ 'ਤੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਉਹ ਦਿਸ਼ਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਜਿਹਦੇ ਵਿਚ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇ
ਤੇ ਉਸਦੀ ਮਰੀ ਹੋਈ ਧੁੱਪ ਦੀ ਕੋਈ ਛਿਲਤਰ
ਤੁਹਾਡੇ ਜਿਸਮ ਦੇ ਪੂਰਬ 'ਚ ਖੁਭ ਜਾਵੇ।
ਸਿਧਾਰਥ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ
ਸਿਧਾਰਥ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Siddhartha Medical College) ਵਿਜੇਵਾੜਾ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਨਾਮਵਰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ ਹੈ, ਜੋ ਏ.ਪੀ. ਵਿਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪਤਾ ਸਿਧਾਰਥ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਗੁਨਦਾਲਾ, ਵਿਜੇਵਾੜਾ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ - 520008 ਭਾਰਤ ਹੈ।
ਪਾਸ਼
ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ
2005 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਐਨ.ਸੀ.ਈ.ਆਰ.ਟੀ. (NCERT) ਦੀ 11 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਿਧਾਰਥ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ
ਇਤਿਹਾਸ
ਸਿਧਾਰਥ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਿਧਾਰਥ ਅਕੈਡਮੀ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਟੈਕਨੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਵਿਜੇਵਾੜਾ -10 ਨੇ ਨਵੰਬਰ 1980 ਵਿੱਚ 100 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਦਾਖਲੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਛੇ-ਪੁਆਇੰਟ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਫਿਰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਾਨਯੋਗ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਵਰਗੀ ਸ੍ਰੀ. ਟੀ. ਅੰਜਈਆ ਨੇ 13 ਮਾਰਚ 1981 ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਸੈਸ਼ਨ 16 ਮਾਰਚ 1981 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਪਾਸ਼
ਪੱਤਰ
ਬੰਦ ਖਿੜਕੀ ਦੀਆਂ ਅੰਨ੍ਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਝਾਕਣ, ਠੰਡ ਨਾਲ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਜਾਂ ਝੱਲੀ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਕਲਾਵਾ ਭਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਲੋਚਾਂ ਕੇਵਲ ਵੱਡੇ ਤੇ ਮੌਲਿਕ ਕਵੀ ਹੀ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ- ਕਮਲਾ ਦਾਸ ਵਰਗੇ। ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਇਕਰਾਰ ਮੰਗਦਾਂ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਦਭੁਤ, ਮੌਲਿਕ ਅਤੇ ਨਵੇਲੀਆਂ ਲੋਚਾਵਾਂ ਨਾਲ ਓਤਪੋਤ ਸ਼ਾਇਰੀ ਹੀ ਦੇਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ- ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਪਿਛਾਂਹਖਿੱਚੂ ਉਹਦੀ ਆਖੀ ਗੱਲ ਹੀ ਵਡੇਰੇ perspective ਵਿੱਚ ਪਾਜ਼ਿਟਿਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮਾੜੇ ਜਾਂ ਚੰਗੇਪਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲੱਲੂ ਪੰਜੂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਜਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਸਲੇਬਸੀ ਸਮਾਲੋਚਕ ਨਹੀਂ, ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ। ਵਧੀਆ ਪਾਠਕ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀ ਖ਼ੁਦ ਆਪ ਸਮਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਕਿ “ ਜੇ ਮੈਂ ਰੱਬ ਤੇ ਤੂੰ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ”, “ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਵਾਰਿਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ”, “ਇਲਾਜ ਸੋਚੀਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਠੰਡ ਦਾ” ਆਦਿ ਤੇ ਲਹਿਜੇ ਤੋਂ ਸਦਾ ਉੱਪਰ ਰਹੀਂ। ਆਪਾਂ ਸਭ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹਾਂ ਤੇ ਅਸੀਂ ਹਰ ਹੀਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਭੁਗਤ ਹੀ ਜਾਣਾ ਹੈ- ਪਰ ਟਾਹਰਾਂ ਮਾਰਕੇ, ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਹਿਲਤਾ ਤੇ ਅਖੰਡ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦਿਆਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜਮਾਤ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਬਲਿਹਾਰੇ ਜਾਵਾਂਗੇ। •ਪਾਸ਼ (01.08.1982, ਦਰਸ਼ਨ ਬੁਲੰਦਵੀ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਚਿੱਠੀ ‘ਚੋਂ)
ਸਨਮਾਨ
1985 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਪਾਸ਼ ਨੂੰ 1 ਸਾਲ ਦੀ ਫੈੱਲੋਸ਼ਿੱਪ ਦਿੱਤੀ। ਪਾਸ਼ ਨੇ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਫੀ ਫੇਰੀਆਂ ਲਾਈਆਂ, 1986 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਫੇਰੀ ਉੱਤੇ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਉਸ ਨੇ ਐਂਟੀ 47 ਫਰੰਟ ਨਾਮੀ ਪਰਚਾ ਕੱਢਿਆ।
ਸਿਧਾਰਥ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ
ਇਤਿਹਾਸ
ਸਿਧਾਰਥ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਲਈ ਇਕ ਬਿਲਡਿੰਗ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨਵੰਬਰ 1985 ਵਿਚ 57 ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਵਿਚ 1,48,000 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਦੀ ਫਰਸ਼ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 7 ਨਵੰਬਰ 1985 ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਇਸ ਨਵੇਂ ਅਹਾਤੇ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਾਸ਼
ਮੌਤ
ਇਸ ਪਰਚੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 1980ਵਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖ ਦੀ, ਵੱਖਰੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੰਗ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ 23 ਮਾਰਚ1988 ਨੂੰ  ਉਸ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ 23 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੀ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਰਾਜਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸੁਖਦੇਵ ਥਾਪਰ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਨ ਵੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵੇਲੇ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਸਬੰਧ
ਪਾਸ਼ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਸਿਧਾਰਥ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ
ਇਤਿਹਾਸ
ਏਪੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਵੰਬਰ'1 1986 ਨੂੰ ਵਿਜੇਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਿਧਾਰਥ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਸਿਧਾਰਥ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਟੈਕਨੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਨੇ 21 ਦਸੰਬਰ 1986 ਨੂੰ ਏਪੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 21 ਦਸੰਬਰ 2000 ਨੂੰ ਐਨਟੀਆਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਤੋਂ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਡੀ-ਲਿੰਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਮੈਡੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਡੀਕਲ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਐਨਟੀਆਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ।
ਪਾਸ਼
ਬਾਹਰੀ ਸਬੰਧ
ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵੈਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਪਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਸਿਧਾਰਥ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ
ਟੀਚਿੰਗ ਹਸਪਤਾਲ
ਸਿਧਾਰਥ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿਜੇਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਟੀਚਿੰਗ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਧਿਆਪਨ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਪਾਸ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵਿਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1988
ਸਿਧਾਰਥ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ
ਵਿਭਾਗ
ਪ੍ਰੀ ਕਲੀਨਿਕਲ:
ਪੈਰਾ ਕਲੀਨਿਕਲ:
ਕਲੀਨਿਕਲ:
ਤਾਜਪੁਰ
ਤਾਜਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੂਰਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਨੁਐਸਤਰਾ ਸਿਞੋਰਾ ਦੇ ਲਾ ਪਿਞਾ ਦੇ ਫ਼ਾਈਦੋ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਨੁਏਸਤਰਾ ਸੇਨਿਓਰਾ ਦੇ ਲਾ ਪੀਨਾ ਦੇ ਫੈਦੋ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de Nuestra Señora de la Asunción) ਪੇਨਾਸੇਰਾਦਾ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1984 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
੧੫੦
150 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
150er
ਹੈਨਰੀ ਕਿਸਿੰਜਰ
ਹੈਨਰੀ ਆਲਫ਼ਰੈਡ ਕਿਸਿੰਜਰ ( / <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ k <span title="/ɪ/ short 'i' in 'bid'">ɪ s <span title="/ɪ/ short 'i' in 'bid'">ɪ n <span title="/dʒ/ 'j' in 'jam'">dʒ <span title="/ər/ 'er' in 'finger'">ər / ;  ਮਈ 27, 1923) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਫ਼ਾਰਤਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਰਿਚਰਡ ਨਿਕਸਨ ਅਤੇ ਜੈਰਲਡ ਫ਼ੋਰਡ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਸੈਕਰੇਟਰੀ ਆਫ਼ ਸਟੇਟ ਵੱਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਬੰਦੀ ਲਈ ਉਸਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਕਾਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਨੂੰ ਵਿਵਾਦਤ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ 1973 ਦਾ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1923 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਭਗਵਾਨਪੁਰ (ਜਲੰਧਰ)
ਭਗਵਾਨਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੂਰਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਐਡੀਥ ਸਿਮਕੋਕਸ
ਐਡੀਥ ਜੇਮਿਮਾ ਸਿਮਕੋਕਸ (21 ਅਗਸਤ 1844 – 15 ਸਤੰਬਰ 1901) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਖਕ, ਵਪਾਰ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਰਕੁਨ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸੀ। 1875 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਤੇ ਇਮਾ ਪੈਟਰਸਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ ਟਰੇਡਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਸਨ। ਉਹ 60 ਡੀਨ ਸਟਰੀਟ, ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।।1879-1882 ਤੋਂ ਉਹ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਬੋਰਡ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ.
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1844 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1901 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲਿਸ਼ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ
ਖੁਸ਼ਬੂ
thumb|ਖੁਸ਼ਬੂ ਖੁਸ਼ਬੂ ਸੁੰਦਰ (ਜਨਮ ਨਖਤ ਖਾਨ ; 29 ਸਤੰਬਰ 1970) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਹ 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਤਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮਕਾਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਸੁਪਰ ਸਟਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਖੁਸ਼ਬੂ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਸਤੰਬਰ 1970 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਨਖਤ ਖਾਨ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਟੇਜ ਦਾ ਨਾਮ ਖੁਸ਼ਬੂ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬਾਲ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ 36 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।
ਫਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ
ਖੁਸ਼ਬੂ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਦ ਬਰਨਿੰਗ ਟਰੇਨ (1980) ਦੇ ਗੀਤ "ਤੇਰੀ ਹੈ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇਰਾ ਆਸਮਾਨ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 1980 ਅਤੇ 1985 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਨਸੀਬ, ਲਾਵਾਰਿਸ, ਕਾਲੀਆ, ਦਰਦ ਕਾ ਰਿਸ਼ਤਾ, ਅਤੇ ਬੇਮਿਸਲ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਵੁਲਰ​ ਝੀਲ
ਵੁਲਰ​ ਝੀਲ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਦੇ ਬਾਂਡੀਪੋਰਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਜਿਹਲਮ ਨਦੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹਲਮ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪਾਉਂਦੀ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਕੱਢ ਵੀ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿਸਥਾਰ-ਸੁੰਗੇੜ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਕਾਰ 30 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਤੋਂ 260 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਅਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਖੁਸ਼ਬੂ
ਫਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ
1982 ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ, ਦਰਦ ਕਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਦਾ ਉਸਦਾ ਪਰੀ/ ਪਰੀ ਗੀਤ "ਮੈਂ ਪਰੀਓਂ ਕੀ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ", ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਡੇਅ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰੀ/ ਪਰੀ ਥੀਮ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ ਹੈ।
ਵੁਲਰ​ ਝੀਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਖੁਸ਼ਬੂ
ਫਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਸਾਲ 1985 ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮ ਮੇਰੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਬਾਲਗ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਜਾਵੇਦ ਜਾਫਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ "ਬੋਲ ਬੇਬੀ ਬੋਲ, ਰੌਕ ਐਨ ਰੋਲ" ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਫਿਲਮ  'ਜਾਨੂ' ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਸਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੇ ਨਾਲ ਤਨ-ਬਦਨ (1986) ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਖੁਸ਼ਬੂ ਨੇ ਦੀਵਾਨਾ ਮੁਝ ਸਾ ਨਹੀਂ (1990) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਵੀ ਸਨ।
ਖੁਸ਼ਬੂ ਨੂੰ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ ਦੇ ਉਲਟ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਕਲਿਯੁਗ ਪਾਂਡਾਵਲੁ (1986) ਰਾਹੀਂ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਅਧਾਰ ਚੇਨਈ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਮਿਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨੇ ਨੱਬੇ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰੀ ਜੋੜੀ ਵਜੋਂ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਹਿੱਟ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮਤਿਨ ਥਲਾਈਵਨ (1988), ਵੇਤਰੀ ਵਿਜ਼ਾ (1989), ਮਾਈ ਡੀਅਰ ਮਾਰਥੰਡਨ (1990), ਚਿਨਾ ਥੰਬੀ (1991), ਪੰਡਿਥੁਰਾਈ (1992), ਉਥਾਮਾ ਰਾਸਾ (1993), ਮਾਰਵਨ (1993) ਅਤੇ ਚਿਨਾ ਵਾਥਿਆਰ (1995)।
ਖੇਤਰੀ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਉਸਨੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁਪਰਸਟਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਚਮਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਗਈ। ਖੁਸ਼ਬੂ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨੀ ਪਈ।
2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਰਜਨੀਕਾਂਤ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਨਾਥੇ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਸਤਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਲਾਬੋਲ ਕਰਾਫਟਵਰਕ
ਇਤਿਹਾਸ
ਸੰਨ 1500 ਦੇ ਲਗਭਗ ਕਲਾਬੋਲਫੋਰਸਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਣ-ਚੱਕੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਟਾ ਪੀਹਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮਿਲੀ ਬੌਬੀ ਬਰਾਊਨ
ਮਿਲੀ ਬੌਬੀ ਬਰਾਊਨ (ਜਨਮ 19 ਫਰਵਰੀ 2004) ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਉਮਰ 'ਤੇ,ਉਸ ਨੂੰ ਨੈਟਫਲਿਕਸ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਲਪ ਲੜ੍ਹੀ ਸਟਰੇਂਜਰ ਥਿੰਗਜ਼ (2016-ਹੁਣ ਤੱਕ) ਵਿੱਚ ਇਲੈਵਨ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਕਾਰਣ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ,   ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਨਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਣ  ਉਸ ਨੂੰ 2016 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਪ੍ਰਾਈਮਟਾਈਮ ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ। ਉਹ ਭੇਤੀ ਫਿਲਮ ਐਨੋਲਾ ਹੋਮਜ਼ (2020) ਦੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਵਿੱਚ ਐਨੋਲਾ ਹੋੋੋੋਮਜ਼ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਫਿਲਮ ਗੌਡਜ਼ਿੱਲਾ: ਕਿੰਗ ਆਫ ਦਿ ਮੋਨਸਟਸ (2019) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
2018 ਵਿੱਚ, ਬਰਾਊਨ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਟਾਈਮ 100 ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਯੂਨੀਸੈਫ ਦੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਰਾਜਦੂਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਉਹ ਚੁਣੀ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਬਰਾਊਨ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਰਬੇਆ, ਮਾਲੇਗਾ, ਅੰਡੇਲੂਸੀਆ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਾਪਿਆਂ, ਕੈਲੀ ਅਤੇ ਰਾਬਰਟ ਬਰਾਊਨ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਤੀਸਰੀ ਸੀ। ਬਰਾਊਨ ਕੋਲ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਕਾਰਣ ਬਰਤਾਨਵੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਟੱਬਰ ਬੌਰਨਮਾਊਥ, ਡੌਰਸੈਟ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦਾ ਟੱਬਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਲੋਰੀਡਾ ਦੇ ਵਿੰਡਰਮੇਰ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ। ਉਹ ਇਕ ਕੰਨ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੁਣਣ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਕੰਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸੁਣਣ ਸ਼ਕਤੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।
ਬਰਾਊਨ ਹੁਣ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਐਟਲਾਂਟਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
2013 ਵਿੱਚ, ਬਰਾਊਨ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਿਆ ਅਤੇ ਏਬੀਸੀ ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਡਰਾਮਾ ਲੜ੍ਹੀ ਵਨਜ਼ ਅਪੌੌਨ ਏ ਟਾਇਮ ਇੰਨ ਵੰਡਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਐਲਿਸ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਕੀਤਾ। 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਅਲੌਕਿਕ ਡਰਾਮਾ-ਥ੍ਰਿਲਰ ਲੜੀ ਇੰਟਰੂਡਰ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਸਨ ਓ ਡੌਨਲ  ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸੀਬੀਐਸ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਡਰਾਮਾ ਐਨਸੀਆਈਐਸ, ਏਬੀਸੀ ਸਿਟਕਾਮ ਮਾਡਰਨ ਫੈਮਲੀ, ਅਤੇ ਏਬੀਸੀ ਮੈਡੀਕਲ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ ਗ੍ਰੇਅ'ਸ ਅਨਾਟੋਮੀ ਅਨਾਟਮੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਏ। thumb|ਬਰਾਊਨ 2016 ਦੇ ਫੀਨਿਕਸ ਕਾਮਿਕ ਫੈਸਟ ਵਿੱਚ 2016 ਵਿੱਚ, ਬਰਾਊਨ ਨੂੰ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ ਡਰਾਉਣੀ ਲੜ੍ਹੀ ਸਟਰੇਂਜਰ ਥਿੰਗਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਲੈਵਨ ('ਐਲ') ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਰਦਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸ਼ਲਾਘਾ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕੁੜੀ ਵਲੋਂ ਕਿਸੇ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਲਈ ਸਕਰੀਨ ਗਿਲਡ ਅਵਾਰਡ ਵਲੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਟਰੇਂਜਰ ਥਿੰਗਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਲੈਵਨ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਐਂਮੀ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ, ਬਰਾਊਨ ਸਿਗਮਾ ਅਤੇ ਬਰਡੀ ਦੇ 'ਫਾਂਈਡ ਮੀ' ਗੀਤ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਸੀ। ਨਵੰਬਰ 2016 ਤੋਂ, ਉਹ ਸਿਟੀਗੱਪ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
ਜਨਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕੈਲਵਿਨ ਕਲਿੰਨ ਦੀ "ਬਾਏ ਅਪੌਂਇੰਟਮੈਂਟ" ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਕੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਿਆ। ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਬਰੈਂਡ ਮੌਨਕਲਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਸੀ।
ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਬਰਾਊਨ ਨੂੰ ਐਨੋਲਾ ਹੋਮਜ਼ ਦੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਕਰਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। 20 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2018 ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਲੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। 20 ਨਵੰਬਰ, 2018 ਨੂੰ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਅੱਜ ਤੱਕ ਯੂਨੀਸੈਫ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸਦਭਾਵਨਾ ਰਾਜਦੂਤ ਹੈ।
ਬਰਾਊਨ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਗੌਡਜ਼ਿਲਾ: ਕਿੰਗ ਔਫ ਦ ਮੌਨਸਟਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਿਆ। ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ ਇਹ ਵਿ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਬਰਾਊਨ ਅਲੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦ ਥਿੰਗ ਅਬਾਊਟ ਜੈਲੀਫਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਜ਼ੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਕਰੂਗੀ। ਸਤੰਬਰ 2020, ਉਹ ਸੈਮਸੰਗ ਗਲੈਕਸੀ ਐਸ20 ਐਫਈ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਸੀ।
ਫ਼ਿਲਮਕਾਰੀ
thumb| ਬਰਾਊਨ 2017 ਸੈਨ ਡੀਏਗੋ ਕਾਮਿਕ-ਕੌਨ ਵਿਖੇ ਬੋਲਦੀ ਹੋਈ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਿਸ਼ਵ ਕਵਿਤਾ ਦਿਵਸ
ਵਿਸ਼ਵ ਕਵਿਤਾ ਦਿਵਸ 21 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੁਨੈਸਕੋ ਨੇ ਸਾਲ 1999 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਿਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ, ਲਿਖਣ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਯੂਨੇਸਕੋ ਦੇ ਦਿਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਜਲਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ "ਰਾਸ਼ਟਰੀ, ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਵਿਤਾ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪਹਿਚਾਣ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਕਈ ਵਾਰ 5 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ, ਲੇਕਿਨ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਗਰਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਸਮੁਦਾਏ ਇਸਨੂੰ ਰੋਮਨ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਕਵੀ ਵਿਰਜਿਲ ਅਤੇ ਅਗਸਤਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਰਾਜ ਕਵੀ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਤੇ 15 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਵਿਤਾ ਦਿਨ ਸਮਾਰੋਹ ਲਈ ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੁਣ ਵੀ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਵੀ 5 ਅਕਤੂਬਰ ਹੈ। ਵਿਕਲਪਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖ ਅਕਤੂਬਰ ਜਾਂ ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਮਨਾ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੌਂਦਰਿਆ ਸ਼ਰਮਾ
ਸੌਂਦਰਿਆ ਸ਼ਰਮਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Soundarya Sharma; ਜਨਮ 20 ਸਤੰਬਰ 1994) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਰਾਂਚੀ ਡਾਇਰੀਜ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਝਾਰਖੰਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ 'ਬੈਸਟ ਡੈਬਿਊਟੈਂਟ' ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜ਼ੀ ਸਿਨੇ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਲਰਸ ਟੀਵੀ ਦੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 16 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਫਿਲਮ ਰਾਂਚੀ ਡਾਇਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ੀ ਸਿਨੇ ਅਵਾਰਡਸ ਅਤੇ ਸਟਾਰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਵਾਰਡਸ ਦੁਆਰਾ 'ਬੈਸਟ ਫੀਮੇਲ ਡੈਬਿਊਟੈਂਟ' ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਝਾਰਖੰਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ 'ਬੈਸਟ ਡੈਬਿਊਟੈਂਟ' ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ।
2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਕਲਰਸ ਟੀਵੀ ਦੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 16 ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਿਨ 112 'ਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਦਖਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 9ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ।
ਕੌਮੀ ਵੋਟਰ ਦਿਹਾੜਾ
ਕੌਮੀ ਵੋਟਰ ਦਿਹਾੜਾ ਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 25 ਜਨਵਰੀ 2011 ਤੋਂ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਾਰਤੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਡਾਇਮੰਡ ਜੁਬਲੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਗਮ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਉਮਰ ਸੀਮਾ ਘਟਾਈ ਗਈ
ਭਾਰਤ 1988 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 326 ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰ ਕੇ ਵੋਟ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ ਉਮਰ ਸੀਮਾ 21 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 18 ਸਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
1 ਜਨਵਰੀ
ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ 18-19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵੋਟਰਾਂ ਨਾਮ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਚੋਣ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਕਾਰਗਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਹਰੇਕ ਸਾਲ 1 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਕਰ ਕੇ ਵੋਟਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਢੇ ਅੱਠ ਲੱਖ ਚੋਣ ਬੂਥਾਂ ’ਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਸਾਲ 25 ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫ਼ੋਟੋ ਵੋਟਰ ਕਾਰਡ ਕੌਮੀ ਵੋਟਰ ਦਿਹਾੜੇ ’ਤੇ ਵੰਡੇ ਜਾਣ ਦਾ ਉੱਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤੀ ਕਾਰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬੈਜ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਵੋਟਰ ਬਣ ਕੇ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਤਿਆਰ-ਬਰ-ਤਿਆਰ ਰਹੋ। ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਤਾਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਹਰੇਕ ਯੋਗ ਨਾਗਰਿਕ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਵੋਟਰ ਬਣੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਵੋਟ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਵਸ
ਆਸ਼ਾ ਸਿਨਹਾ
thumb| ਪੁਲਿਸ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਦੇ ਦਰਜੇ ਨਾਲ ਇੱਕ [[ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾਵਾਂ|ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ]] ਆਸ਼ਾ ਸਿਨਹਾ ਝਾਰਖੰਡ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਾਲ 1992 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੈਰਾਮਿਲਟਰੀ ਫੋਰਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਾਂਡੈਂਟ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਉਹ 1982-ਬੈਚ ਦੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ (ਆਈ.ਪੀ.ਐਸ.) ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਝਾਰਖੰਡ, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਆਸ਼ਾ ਸਿਨਹਾ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਟਯਮ, ਕੇਰਲਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਸਟੇਟ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸਿਟੀ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਪੀਕੇ ਥੰਪਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਵਾਲਸਾਮਾ ਥੈਂਪਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੋਲੀ ਏਂਜਲਸ ਕਾਨਵੈਂਟ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵਿਮੈਨ, ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਆਲ ਸੇਂਟਸ ਕਾਲਜ, ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਅਤੇ ਐਸ.ਐਨ. ਕਾਲਜ, ਕੰਨੂਰ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ ਭਰਤੀ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਰਲ ਬੀਮਾ ਨਿਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਜੀ.ਆਈ.ਸੀ. ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਸੰਜੈ ਸਿਨਹਾ ਨੂੰ ਜਨਰਲ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ, ਜਿਸਨੇ ਸਾਲ 1983 ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਸਟਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ: ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਿਨਹਾ- ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਸਿਨਹਾ- ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਨ।
ਕਰੀਅਰ
ਆਸ਼ਾ ਸਿਨਹਾ 1982 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਤਕਰੀਬਨ 34 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕਈ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਦੀਆਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਬਤੌਰ ਆਈ.ਪੀ.ਐਸ. ਅਫ਼ਸਰ ਉਸਨੇ ਕਈ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ, ਪਟਨਾ ਉਪ-ਮੰਡਲ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਸੀਤਾਮੜੀ, ਬਿਹਾਰ, ਐਸ.ਪੀ., ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ., ਬਿਹਾਰ ਆਦਿ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਦਕਸ਼ਤਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਬਿਊਰੋ, ਡੀਸੀਪੀ -1, ਗ੍ਰੇਟਰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਰਹੀ।
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦੇ ਡੈਪੂਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਮੂਲ ਕਾਡਰ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਸੀ.ਆਈ.ਐਸ.ਐਫ. ਵਿੱਚ ਡੈਪੂਟੇਸ਼ਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਮਾਂਡੈਂਟ, ਸੀ.ਆਈ.ਐਸ.ਐਫ., ਮਜ਼ਾਗੌਨ ਡੌਕ ਸ਼ਿਪ ਬਿਲਡਰਸ ਲਿਮਟਿਡ, ਸਾਲ 1992 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਰੱਖਿਆ ਸਥਾਪਨਾ ਵਜੋਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੈਰਾ ਮਿਲਟਰੀ ਫੋਰਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਾਂਡੈਂਟ ਬਣਨ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਮੂਹ ਕਮਾਂਡੈਂਟ, ਸੀ.ਆਈ.ਐਸ.ਐਫ. ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਪਿੰਪਰੀ, ਨਵਾ ਸ਼ੇਵਾ ਬੰਦਰਗਾਹ, ਰਾਏਗੜ੍ਹ ਦੇ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ।
ਝਾਰਖੰਡ ਕਾਡਰ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਡੀ.ਆਈ.ਜੀ. (ਸਪੈਸ਼ਲ ਬ੍ਰਾਂਚ), ਡੀ.ਆਈ.ਜੀ. (ਐਚ.ਆਰ.), ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ.) ਸਮੇਤ ਰਾਜ ਲਈ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਈਆਂ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (ਸਿਖਲਾਈ), ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਸਨ। ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (ਸਪੈਸ਼ਲ ਬ੍ਰਾਂਚ), ਵਧੀਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ.), ਉੱਚਤਮ ਰੈਂਕ 'ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਕਮਾਂਡੈਂਟ ਜਨਰਲ (ਹੋਮ ਗਾਰਡ ਅਤੇ ਫਾਇਰ ਸਰਵਿਸਿਜ਼) ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (ਸਿਖਲਾਈ) ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ।
ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਆਸ਼ਾ ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾ-ਮਿਲਟਰੀ ਫੋਰਸ ਦੀ ਕਮਾਂਡੈਂਟ, ਸੀ.ਆਈ.ਐਸ.ਐਫ, ਮਜ਼ਾਗੋਆਨ ਡੌਕਸ, ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਕਮਾਂਡੈਂਟ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਖੁਫੀਆ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਝਾਰਖੰਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧ ਜਾਂਚ ਵਿਭਾਗ (ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ.) ਦੀ ਮੁਖੀ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਆਈ.ਪੀ.ਐਸ. ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਬਣੀ। 2009 ਵਿੱਚ ਨਕਸਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਇੰਦਵਰ ਦੀ ਦੁਖਦਾਈ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖੁਫੀਆ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਸੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਆਸ਼ਾ ਸਿਨਹਾ ਨੂੰ ਸਟੇਟ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਿੰਗ ਦੀ ਮੁਖੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਮਨੋਬਲ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਬਲਕਿ ਇਹ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਕਿ 2009 ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭਾ (ਸੰਸਦ) ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ) ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨਕਸਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘਟਨਾ ਮੁਕਤ ਸਨ।
ਪੁਰਸਕਾਰ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਨੂੰ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ
ਅੰਜਣਾ
ਦੰਤਕਥਾ
ਦੰਦਕਥਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੰਜਣਾ ਇੱਕ ਅਪਸਰਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪੁਜਿਕਾਸਟਾਲੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸਰਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵਾਨਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅੰਜਣਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕੇਸਰੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਅੰਜਨਾ ਭਗਵਾਨ ਹਨੂੰਮਾਨ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ। ਅੰਜਨਾ ਦਾ ਬੇਟਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਅੰਜਨਿਆ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਨੂੰਮਾਨ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰ੍ਸਿੱਧ ਹਨ। ਏਕਨਾਥ ਦੇ ਭਵਰਥ ਰਾਮਾਇਣ (16ਵੀਂ ਸਦੀ ਸਾ.ਯੁ.) ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਅੰਜਨਾ ਵਾਯੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਯੁੱਧਿਆ ਦਾ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਵੀ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁਤਰਕਮੇਸ਼ਤੀ ਯੱਗ ਦੀ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਿਰ (ਪਿਆਸਮ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਜੋ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪਤਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੂਘਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਬ੍ਰਹਮ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਪਤੰਗ ਨੇ ਉਸ ਖੱਡੇ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਖੋਹ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਉੱਪਰ ਉੱਡਦਿਆਂ ਅੰਜਨਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਵਾਯੂ ਨੇ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਅੰਜਨਾ ਦੇ ਫੈਲਾਏ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕੀਤਾ। ਹਨੂਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨੂਮਾਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ 11ਵਾਂ ਅਵਤਾਰ ਹੈ। ਅੰਜਨਾ ਅਤੇ ਕੇਸਰੀ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਦੇਣ ਲਈ ਤੀਬਰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਪੂਜਾ
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਅੰਜਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ‘ਮਸੇਰ’ ਵਿਖੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਅੰਜਨਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਥੇ ਰਹੀ। ਸਿੱਖਣ 'ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾ ਰਹੇ ਦੂਸਰੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਦੱਸੀ। ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਚਲੀ ਗਈ, ਪਰ ਉਸ ਪੇਂਡੂ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਗਈ ਜੋ ਉਸੇ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਅੱਜ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਵਾਹਨ ਇੱਕ ਬਿੱਛੂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਿੱਛੂ ਦੇ ਡੱਸਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਜਨਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਭਿਆਚਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ
ਅੰਜਨਾ 'ਤੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੀਲਮਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ: ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਥ ਪਾਟੰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਸਤੀ ਅੰਜਨੀ (1922), ਸਤੀ ਅੰਜਨੀ (1932), ਕਾਂਜੀਭਾਈ ਰਾਠੌੜ ਦੁਆਰਾ ਸਤੀ ਅੰਜਨੀ (1934) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਅੰਜਨਾ ਨੂੰ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਪਸਰਾ
ਵਿਭੀਸ਼ਣ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ
੧੫੧
151 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
150er
ਸੰਨ ਪੇਰੈ ਦੇ ਕਾਸੇਰਾਸ
ਸੰਤ ਪੇਰੇ ਦੇ ਕੇਸੇਰਸ (ਸਪੇਨੀ: Sant Pere de Casserres) ਇੱਕ ਬੇਨੇਡਿਕਟ ਮਠ ਹੈ। ਇਹ ਲੇਸ ਮੇਸੀਸ ਦੇ ਰੋਦਾ, ਕਾਤਾਲੋਨੀਆ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਰੋਮਾਨਿਸਕਿਊ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ 1931ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ
ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਕੁਝ ਹਦ ਤੱਕ ਚਕੋਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਲੀਬਾਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਛੱਤ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮਠ ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਦੇ ਏਸਤੇਨੀ ਮਠ ਦੇ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਘੰਟੀ ਟਾਵਰ ਵਰਗਆਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਦੋ ਮੰਜ਼ਿਲ੍ਹਾਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਸੁਖਬੰਸ ਕੌਰ ਭਿੰਡਰ
ਸੁਖਬੰਸ ਕੌਰ ਭਿੰਡਰ (1943-2006) ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਇਕੋ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਸੀ ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਛੇ ਵਾਰ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਪੰਜ ਵਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸੰਸਦ ਬਣੀ ਸੀ। ਉਹ 1980, 1985, 1989, 1992 ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਸੁਖਬੰਸ, ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਧੀ, ਦਾ ਜਨਮ 14 ਸਤੰਬਰ 1943 ਨੂੰ ਲਾਇਲਪੁਰ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਯਿਸੂ ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਕਾਨਵੈਂਟ, ਮਸੂਰੀ ਵਿਖੇ ਸਕੂਲ 'ਚ ਪੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੀ.ਏ. ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸੁਖਬੰਸ ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1980 ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਅੱਠਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਦੂਜੀ ਵਾਰ 1985 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ 1989 ਵਿੱਚ ਨੌਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ, 1992 ਵਿੱਚ ਦਸਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਗਿਆਰਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ। 1997 ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਭਾਜਪਾ ਵਲੋਂ ਖੜੇ ਅਦਾਕਾਰ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਵਿਨੋਦ ਖੰਨਾ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ।
ਉਹ 2005 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ ਕੰਮ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਈ.ਟੀ.ਡੀ.ਸੀ. ਅਤੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਹੋਟਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸੁਖਬੰਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਾਬਕਾ ਆਈ.ਪੀ.ਐਸ. ਅਧਿਕਾਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ ਨਾਲ 12 ਅਕਤੂਬਰ 1961 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। 15 ਦਸੰਬਰ 2006 ਨੂੰ 63 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
੧੫੨
152 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਸੇਖਾ
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਪਿੰਡ ਤਕਰੀਬਨ 350 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਜੋ ਸੇਖਾਵਤ ਭਰਾਈ ਦਾ ਵਸਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਸੰਤ ਮਾਧੋ ਦਾਸ ਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਮੱਟ ਹੈ। ਮੱਟ ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ 1665 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਰਹੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਡਾ. ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਹਰਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ੲਿਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਨਾਮਕਰਨ, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿੳੂਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਅਾਲਾ, 2014, ਪੰਨਾ 426-427
੧੫੨
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
150er
ਸੇਖਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਫੂਲਪੁਰ (ਜਲੰਧਰ)
ਫੂਲਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੂਰਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਓ ਕੈਨੇਡਾ
"ਓ ਕੈਨੇਡਾ" (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: O Canada, Ô Canada) ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਕੌਮੀ ਗੀਤ ਹੈ। ਇਸ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗੀਤ 1906 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਜਦ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੀਤ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਕੌਮੀ ਗੀਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 1939 ਤੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਗੀਤ ਦਾ ਦਰਜਾ 1980 ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹੀ ਮਨਜੂਰੀ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਬੋਲ
Crown-in-Council ਦੁਆਰਾ "ਓ ਕੈਨੇਡਾ" ਦੇ ਬੋਲ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀ, ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਇਸ ਤਰਾਂ ਹਨ:
"ਓ ਕੈਨੇਡਾ" ਦੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਰਾਗ ਦੋਨੋਂ ਜਨਤਕ ਡੋਮੇਨ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਮੂਲ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ
ਇਸ ਗੀਤ ਦਾ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:
ਕੋਚੇਰਿਲ ਰਮਣ ਨਾਰਾਇਣਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਮੰਗਦੇ ਸਫ਼ੇ
ਸਾਨ ਦਿਓਨੀਸੀਓ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਨ ਦਿਓਨੀਸੀਓ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de San Dionisio) ਜੇਰੇਜ਼ ਦੇ ਲਾ ਫ੍ਰੋਂਤੇਰਾ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1981 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਕੁੰਭਕਰਣ
ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਇੱਕ ਮੱਹਤਵਪੂਰਣ ਪਾਤਰ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਵਣ ਦੇ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸਨ। ਇਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਤਪ ਕਰ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਜੈਰਲਡ ਫ਼ੋਰਡ
ਜੈਰਲਡ ਰੁਡੌਲਫ਼ ਫ਼ੋਰਡ, ਜੂਨੀਅਰ (ਜੁਲਾਈ 14, 1913 – ਦਸੰਬਰ 26, 2006) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ 38ਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 1974 ਤੋਂ 1977 ਤੱਕ ਰਿਹਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1913 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਰਪਤੀ
ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾਵਾਂ
ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾਵਾਂ (Hindi: भारतीय विदेश सेवा) (abbreviated as IFS) ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਕੀ ਰਾਜ੍ਦੂਤਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀਆਂ A ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਤੇ B ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਹਨ.