cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ (ਖੇਤਰ)
ਇਸ ਖ਼ਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਈਰਾਨ ਔਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁਛ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਖ਼ਿੱਤੇ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬਲੋਚ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਖ਼ਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਲੋਚੀ ਜ਼ਬਾਨ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਅਹਿਮ ਜ਼ਬਾਨ ਬਰੂਹੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕੁਛ ਲੋਕ ਪਸ਼ਤੋ ਜ਼ਬਾਨ ਵੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।
ਪੂਜਾ ਸਿੰਘ
ਪੂਜਾ ਸਿੰਘ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Pooja Singh) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਦੀਆ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ ਵਿੱਚ ਐਮਿਲੀ ਰਾਠੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਅਸਤਿਤਵ ਕੇ ਅਹਿਸਾਸ ਕੀ ਵਿੱਚ ਰਵੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਭਾਰਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਿੰਗਲ ਹੈ। ਸਰੋਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਮੇਨਕਾ ਲਾਲਵਾਨੀ
ਮੇਨਕਾ ਲਾਲਵਾਨੀ ( ਹਿੰਦੀ : मेनका लालवानी, ਮਣਕਾ ਲਾਲਵਾਨੀ, 13 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ । ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲਾਲਵਾਨੀ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮਾਡਲ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਅਤੇ ਸਿਖਿਅਤ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2013 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫ਼ਿਲਮ ਮਿਸ ਲਵਲੀ  ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਲਾਲਵਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਬੜੌਦਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਅੰਕੜਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਅੰਕੜਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ,ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ,ਤਰਤੀਬ ਬੱਧ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ।
ਕਵਰੇਜ-ਦਾਇਰਾ
ਅੰਕੜਾ ਵਿਗਿਆਨ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕਠੇ,ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ,ਵਿਆਖਿਆ,ਅਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਗਣਿਤ ਹੈ
ਜਾਂ ਗਣਿਤ ਦੀ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ. ਕੁਝ ਅੰਕੜਾ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਗਣਿਤ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਲੱਖਣ ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਦੇ ਹਨ।
ਸੈਸੇਜ
ਜਦ ਕਿਸੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਸਾਰੀ ਵਸੋਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸੈਂਸਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਉਥੇ ਜਿਆਦਾ ਸਾਰਥਕ ਹੈ ਜਿਥੇ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਵਸੋਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਥੋੜੀ ਹੋਵੇ।
ਸੈਪਲ
ਜਦ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਸਾਰੀ ਵਸੋਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿਸੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸੈਪਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਚਾਵਲ ਬਣਾਉਣ ਵੇਲੇ ਸੁਆਣੀਆਂ ਕੁਝ ਕੁ ਚਾਵਲ ਕੱਢ ਕੇ ਵੇਖ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਜਾਂ ਕਚੇ ਹਨ। ਚੁਣੇ ਗਏ ਚਾਵਲ ਸੈਪਲ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਚਾਵਲ ਸੈਸੇਜ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ
ਦਾਨੇਵਾਲ
ਦਾਨੇਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨੱਥੋਵਾਲ
ਨੱਥੋਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਰਾਏਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਫੌਜੀਆਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਸਬਾ ਰਾਏਕੋਟ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਦੂਰ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ 350 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁੱਟਰ, ਸੰਧੂ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਗੋਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਤੇਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੈਂਕਾਂ ’ਤੇ ਤੈਨਾਤ ਫੌਜੀ ਜਵਾਨ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਸ਼ਹੀਦ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਵੀਰ ਚੱਕਰ, ਵੀਰ ਚੱਕਰ, ਅਸ਼ੋਕ ਚੱਕਰ ਜੇਤੂ ਵੀ ਕਈ ਜਵਾਨ ਹਨ। ਸ਼ਹੀਦ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਸਰਬੰਸ ਸਿੰਘ, ਮੇਜਰ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ, ਹੌਲਦਾਰ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ, ਮੇਜਰ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਕੈਪਟਨ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ, ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ 1991, ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ 2008, ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਸਰਬੰਸ ਸਿੰਘ, ਸ਼ਹੀਦ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ, ਐਮ.ਐਸ. ਬੁੱਟਰ ਕਰਨਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਵਿਅਕਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ ’ਤੇ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸ਼ਹੀਦ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ 175 ਫੌਜ ਦੇ ਜਵਾਨ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਛੇ ਕੁ ਸੌ ਘਰਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ 350 ਜਵਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ’ਤੇ ਤੈਨਾਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਜਾਮ ਪੀਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਾਦਤ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਮਨਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੁੱਟਰ ਨੱਥੋਵਾਲ ਦੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਰਾਏਕੋਟ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਨੂੰ ਮਲਿਕ
ਅਨੂੰ ਮਲਿਕ (ਜਨਮ 2 ਨਵੰਬਰ 1960) ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹਨ। ਉਹ ਸਰਦਾਰ ਮਲਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਇਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਕਾਰਜ 1977 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਈ ਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਗਾਣੇ ਲਿਖ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਤੇਰੀ ਕਹਾਨੀ ਯਾਦ ਆਈ, ਬਾਜ਼ੀਗਰ, ਔਰ ਜਾਨਮ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਹੰਟਰਵਾਲੀ ਨਾਮਕ ਫਿਲਮ ਨਾਲ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਾਇਿਕੀ ਦਾ ਸਫਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਤਕਨਾਲੋਜੀ
ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: California Institute of Technology; ਸੰਖੇਪ: Caltech) ਪਾਸਾਡੇਨਾ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਡਾਕਟਰੇਟ-ਗ੍ਰਾਂਟਿੰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਦਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1891 ਵਿੱਚ ਆਮੋਸ ਜੀ. ਥਰੂਪ ਨੇ ਇੱਕ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਜਾਰਜ ਅਲੈਰੀ ਹੇਲ, ਆਰਥਰ ਆਮੋਸ ਨੋਏਸ ਅਤੇ ਰਾਬਰਟ ਐਡਰਿਊ ਮਿਲਿਕਾਨ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀਸ਼ੀਲ ਸਕੂਲ 1910 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ 1921 ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਨੇ ਇਸਦਾ ਵਰਤਮਾਨ ਨਾਮ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। 1934 ਵਿੱਚ, ਕੈਲਟੇਕ ਅਮੇਰਿਆਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਅਲਾਇੰਸਜ਼ ਅਤੇ ਨਾਸਾ ਦੇ ਜੈਟ ਪ੍ਰੋਪਲੇਸ਼ਨ ਲੈਬੋਰੇਟਰੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ ਕੈਲਟੇਕ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਥਿਓਡੋਰ ਵੋਂ ਕਾਰਮੈਨ ਦੇ ਅਧੀਨ 1936 ਅਤੇ 1943 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੈਲਟੇਕ ਵਿੱਚ ਛੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵੰਡਵਾਂ ਹਨ ਜੋ 2011 ਵਿੱਚ ਸਪਾਂਸਰਡ ਖੋਜ ਵਿੱਚ 33.2 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦਾ 124 ਏਕੜ (50 ਹੈਕਟੇਅਰ) ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੈਂਪਸ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ 11 ਮੀਲ (18 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਅਤੇ 95% ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟਸ ਕੈਲਟੈਕ ਵਿੱਚ ਆਨ-ਕੈਂਪਸ ਹਾਊਸ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੈਲਟੇਕ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰਕ ਚੁਟਕਲੇ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਕ ਮਾਣ ਕੋਡ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਫੈਕਲਟੀ ਨੂੰ ਘਰ-ਘਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰਚ 2018 ਤਕ, ਕੈਲਟੇਕ ਐਲੂਮਨੀ, ਫੈਕਲਟੀ ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 72 ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ, 4 ਫੀਲਡਜ਼ ਮੈਡਲਿਸਟ, ਅਤੇ 6 ਟਿਉਰਿੰਗ ਐਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 53 ਗੈਰ-ਐਰੀਮਰਸ ਦੇ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ (ਨਾਲ ਹੀ ਐਨੀਮਲਸ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹਨ) ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਦੀ ਇੱਕ ਕੌਮੀ ਅਕਾਦਮਿਕ, ਯੂਐਸ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦੇ 4 ਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ 71 ਨੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਕਈ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਹਾਵਰਡ ਹਿਊਜ ਮੈਡੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਨਾਸਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। 2015 ਪੋਮੋਨਾ ਕਾਲਜ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੈਲਟੇਕ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲਈ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਹੈ।
21 ਵੀਂ ਸਦੀ
2000 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਪੇਪਰਜ਼ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕੈਲਟੇਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 1986 ਵਿੱਚ ਐਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ, ਸੰਭਾਲਣ, ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2008 ਦੇ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ, ਕੈਲੇਟ ਦੇ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਦਾਖਲੇ ਲਈ 42% ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਕਾਰਡ ਜਮਾਤ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੇ ਛੇ ਸਾਲ ਲੰਬੇ ਫੰਡ ਜੁਟਾਉਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਲਗਭਗ 16,000 ਦਾਨੀਆਂ ਵਲੋਂ 1.4 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦੀ ਰਕਮ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ। ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਅੱਧੇ ਕੈਲੇਟ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਗਏ।
ਅੱਠਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੀਨ-ਲੌ ਚਿਮਾਓ ਨੇ 19 ਫਰਵਰੀ 2013 ਨੂੰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲਜੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਬਦੁੱਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪਦ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਣਗੇ। 24 ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਨੂੰ ਥਾਮਸ ਐੱਮ. ਰੋਸੇਂਬੌਮ ਨੂੰ ਕੈਲਟੇਕ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਿਆਦ 1 ਜੁਲਾਈ 2014 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮੈਰੀ ਲੋਇਡ
thumb|374x374px|ਮੈਰੀ ਲੋਇਡ ਮੈਤਾਇਲਡਾ ਆਲਿਸ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਵੁਡ, (12 ਫਰਵਰੀ 1870 – 7 ਅਕਤੂਬਰ 1922), ਕਿੱਤੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੈਰੀ ਲੋਇਡ / <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ ਐਮ <span title="/ɑː/ 'a' in 'father'">ɑː r <span title="/i/ 'y' in 'happy'">i / ;  ਦੇਰ ਉਂਨੀਵੀਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸੰਗੀਤ ਹਾਲ ਗਾਇਕ, ਹਾਸ ਐਕਟਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਥਿਏਟਰ ਐਕਟਰੈਸ ਸੀ। ਉਹ ਦ ਬਾਏ ਆਈ ਲਵ ਇਜ ਅਪ ਇਸ ਦ ਗੈਲਰੀ, ਮਾਏ ਓਲਡ ਮੈਨ ( ਸੈਡ ਫਾਲੋ ਦ ਵੇਨ ) ਅਤੇ ਓਹ ਮਿਸਟਰ ਪੋਰਟਰ ਵਹਾਟ ਸ਼ਲ ਆਈ ਡੂ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਗਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ  ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਭਿਨੈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਨੁਏੰਡੋ ਅਤੇ ਡਬਲ ਏੰਟੇਂਡਰ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੋਨਾਂ ਮਿਲੀ, ਲੇਕਿਨ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਬਖ਼ਤਾਵਰ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਪਿਆਰ ਵਲੋਂ ਮਿਊਜਿਕ ਹਾਲ ਦੀ ਰਾਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ, ਮੈਰੀ ਲਾਇਡ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਹੋਕਸਟਨ ਵਿੱਚ ਈਗਲ ਟਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਕੇਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1884 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਬੇਲਾ ਡੇਲਮੇਅਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕੀਤੀ; ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਟੇਜੀ ਨਾਮ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਮੇਰੀ ਲਾਇਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। 1885 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਦ ਬੁਆਏ ਆਈ ਲਵ ਇਜ ਅਪ ਇਨ ਦ ਗੈਲਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਲੰਦਨ ਦੇ ਵੇਸਟ ਐਂਡ ਵਿੱਚ ਵੱਕਾਰੀ ਥਿਏਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਬਿਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। 1891 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਥਿਏਟਰ ਰਾਇਲ, ਡਰਿਊਰੀ ਲੇਨ ਕਰਿਸਮਸ ਪੈਂਟੋਮਾਈਮ ਹੰਪਟੀ ਡੰਪਟੀ ਵਿੱਚ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਪ੍ਰੇਸਾਰੀਓ ਆਗਸਟਸ ਹੈਰਿਸ ਦੁਆਰਾ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਥਿਏਟਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀਆਂਲਿਟਿਲ ਬੋ ਪੀਪੀ (1892  ਅਤੇ ਰਾਬਿੰਸਨ ਕਰੂਸੋ (1893) ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। 1890 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੱਕ, ਲਾਇਡ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਸਾਮਗਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਥਿਏਟਰ ਸੇਂਸਰ ਦੇ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
1894 ਅਤੇ 1900 ਦੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਫਲਤਾ ਬੰਨ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਫ਼ਰਾਂਸ, ਅਮਰੀਕਾ, ਆਸਟਰੇਲਿਆ ਅਤੇ ਬੇਲਜੀਅਮ ਦਾ ਆਪਣੇ ਏਕਲ ਸੰਗੀਤ ਹਾਲ ਏਕਟ ਦੇ ਨਾਲ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। 1907 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮਿਊਜਿਕ ਹਾਲ ਲੜਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਤਨਖਾਹ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀਆਂ ਲਈ ਥਿਏਟਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਾਰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਹੋਰ ਮਿਊਜਿਕ ਹਾਲ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਲੜਾਈ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਸ਼ਸਤਰਬੰਦ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਮਨੋਬਲ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਕ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। 1915 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਏਕਲ ਯੁੱਧਕਾਲੀਨ ਗੀਤ ਨਾਓ ਯੂਹਵ ਗਾਟ ਯੂਅਰ ਖ਼ਾਕੀ ਆਨ   ਪਰਫਾਰਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਫਰੰਟ ਲਾਈਨ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪਸੰਦੀਦਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਲਾਇਡ ਦਾ ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ ਬੜਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ ਜੋ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰੇਸ ਦੇ ਧਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ: ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸ਼ਾਦੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ, ਦੋ ਵਾਰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਦੋ ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਿਊਜਿਕ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ 1919 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਈ ਓਲਡ ਮੈਨ (ਸੈਡ ਫਾਲੋ ਦ ਵੈਨ) ਦੀ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਰ ਨਾਲ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਨਿਜੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਆਸ਼ਰੇ ਦਿਨ ਕੱਟਣ ਲੱਗੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੇ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਕੈਰਿਅਰ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। 1922 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਲਹੰਬਰਾ ਥਿਏਟਰ, ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅੰਤਮ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਰੰਗ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਗਈ। ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 52 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਈ।
ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
right|thumb|300x300px|ਵੁਡ ਪਰਿਵਾਰ, ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ: ਉੱਪਰਲੀ ਕਤਾਰ: ਡੇਜ਼ੀ, ਰੋਜ਼ੀ, ਜੌਨ, ਗ੍ਰੇਸ, ਐਲਿਸ। ਮੱਧ: ਜੌਹਨ ਵੁੱਡ (ਪਿਤਾ), ਮੈਤਿਲਦਾ (ਮਾਤਾ), ਮੈਰੀ ਹੇਠਾਂ: ਐਨੀ, ਮੌਡ, ਸਿਡਨੀ ਲੋਇਡ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਫਰਵਰੀ 1870 ਨੂੰ ਹੋਕਸਟਨ, ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਜਾਨ ਵੁਡ  (1847-1940),  ਇੱਕ ਬਨਾਉਟੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਸੰਯੋਜਕ ਅਤੇ ਵੇਟਰ ਸੀ,  ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਾਟਿਲਡਾ ਮੈਰੀ ਕੈਰੋਲੀਨ, ਮੁੱਢੋਂ ਆਰਚਰ  (1849-1931),  ਇੱਕ ਡਰੈਸਮੇਕਰ ਅਤੇ ਕਾਸਟਿਊਮ ਡਿਜਾਇਨਰ ਸੀ। ਲੋਇਡ ਨੌਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ  ਅਤੇ ਪਰਵਾਰਿਕ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਟਿੱਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।  ਵੁਡ ਪਰਵਾਰ ਸੰਮਾਨਜਨਕ, ਮਿਹਨਤੀ  ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਖੀ ਸੀ। ਲੋਇਡ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੋਲੋਂ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਮਜਬੂਤ ਸੀ। ਲੋਇਡ ਨੇ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਬਾਥ ਸਟਰੀਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਲੇਕਿਨ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਕਈ ਵਾਰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀ ਸੀ; ਦੋਨੋਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਕੰਮ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਇਸਲਈ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ-ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ੍ਰਭਾਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਨ, ਸਵੱਛ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਭਾਲ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।  ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਏਲਿਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਵੈਂਟਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੁਡ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਘਰ ਹੀ ਪਰਫ਼ਾਰਮ ਕੀਤਾ।   ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਵਾਰ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਨ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ ਅਤੇ 1879 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿੰਸਟਰਲ ਐਕਟ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਫੇਅਰੀ ਬੇਲ ਮੰਡਲੀ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ
9 ਮਈ 1885 ਨੂੰ, 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਲੋਇਡ ਨੇ ਗ੍ਰੀਸੀਅਨ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਹਾਲ ਵਿਖੇ (ਈਗਲ ਟਾਵਰ ਵਾਂਗ ਇਕੋ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ), ਮੈਰੀ ਨੂੰ “ਮਟਿਲਡਾ ਵੁਡ” ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੋਲੋ ਸਟੇਜ ਡੈਬਿਊ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ "ਇਨ ਗੁੱਡ ਓਲਡ ਡੇਅਜ਼" ਅਤੇ "ਮਾਈ ਸੋਲਜਰ ਲੇਡੀ", ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਸਫਲ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਓਲਡ ਸਟ੍ਰੀਟ ਦੇ ਸਰ ਜੌਹਨ ਫਾਲਸਟਾਫ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਹਾਲ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਬੁਕਿੰਗ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਗਾਥਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਗਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਸਟੇਜੀ ਨਾਮ "ਬੇਲਾ ਡਲਮੇਰੇ" ਚੁਣਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤੇ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਸਫਲ ਰਹੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਗਾਣੇ ਗਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਜਿਹਾ ਅਭਿਆਸ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਲ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਚੁਫ਼ੇਰੇ ਫੈਲ ਗਈ; ਉਸ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਈਲਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਕੋਲਿਨਜ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ, ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈਕਸਟਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਡ੍ਰੂਰੀ ਲੇਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੈਮਰਸਮਿਥ ਟੈਂਪਲ ਅਤੇ ਮਿਡਲਸੇਕਸ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਹਾਲ ਵਿਖੇ ਰੁਝੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 1886 ਨੂੰ, ਉਹ ਬੈਥਨਲ ਗ੍ਰੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਸੇਬਰਬਾਈਟ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਹਾਲ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜਾਰਜ ਵੇਅਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਵੇਅਰ ਉਸ ਦੀ ਏਜੰਟ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ, ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਧਦੀ ਗਈ, ਵੇਅਰ ਦੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। "ਮੈਰੀ" ਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ "ਪੋਸ਼" ਅਤੇ "ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਫ੍ਰੈਂਚ" ਆਵਾਜ਼ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ "ਲੋਇਡ" ਨੂੰ ਲੋਇਡ ਦੇ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਸਕਰਣ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦਿ ਮਾਰਸ਼ੀਅਨ
ਦਿ ਮਾਰਸ਼ੀਅਨ 2015 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਲਪੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੈਟ ਡੈਮਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਐਂਡੀ ਵੀਅਰ ਦੇ 2011 ਵਿੱਚ ਆਏ ਨਾਵਲ ‘ਦਿ ਮਾਰਸ਼ੀਅਨ’ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਡਰਿਊ ਗੋਦਾਰ ਨੇ ਪਟਕਥਾ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ। ਫ਼ਿਲਮ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਛਡ਼ ਕੇ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ’ਤੇ ਰਹਿ ਗਏ ਇੱਕ ਪੁਲਾਡ਼ ਯਾਤਰੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਉਸ ਗ੍ਰਹਿ ’ਤੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਜਿਊਂਦੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉੱਥੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।
ਮੈਰੀ ਲੋਇਡ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ
ਲੋਇਡ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਵਾਂ ਨਾਮ 22 ਜੂਨ 1886 ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਫਾਲਸਟਾਫ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ "ਦਿ ਬੁਆਏ ਆਈ ਲਵ ਇਜ਼ ਅਪ ਇਨ ਦ ਗੈਲਰੀ" ਗਾਣੇ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਲੋਇਡ ਦੇ ਏਜੰਟ ਜੋਰਜ ਵੇਅਰ ਦੁਆਰਾ ਨੇਲੀ ਪਾਵਰ ਲਈ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ) ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। 1887 ਤੱਕ, ਉਸ ਦੇ ਗਾਣੇ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਇੰਨੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਦੇ ਵੈਸਟ ਐਂਡ ਵਿੱਚ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਹਾਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸਕਰਟ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਫਲੈਸਟਾਫ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਾਰਜ ਬੈਲਮੋਂਟ ਨੇ ਬਰਮਨਡਸੀ ਦੇ ਸਟਾਰ ਪੈਲੇਸ ਆਫ਼ ਵੈਰਿਟੀਜ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕਰਵਾ ਲਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵਾ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਉਹ ਹੁਨਰ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਕੀ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ 1886 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਭਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ £ 10 ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੇਬਰਬਾਈਟ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਹਾਲ, ਬੈਥਨਲ ਗ੍ਰੀਨ, ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰਬੀ ਲੰਡਨ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ।
ਦਿ ਮਾਰਸ਼ੀਅਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2015 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਮੈਰੀ ਲੋਇਡ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ
1886 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਲੋਇਡ ਇੱਕ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਾਲ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ £100 ਦੀ ਕਮਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਣ ਸਥਾਪਤ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਹਾਲ ਕੰਪੋਸਰਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਗਾਣੇ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਹੈਰੀ ਏ ਸੋਲਜਰ", "ਸ਼ੀ ਹੈਜ਼ ਏ ਸੇਲਰ ਆਫ਼ ਲਵਰ", ਅਤੇ "ਹੇ ਯਿਰਮਿਅਨ, ਡੌਨ ਯੂ ਗੋ ਟੂ ਸੀ" ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੰਨ 1887 ਤੱਕ, ਲੋਇਡ ਨੇ ਵਿਗਿਆਪਨ ਲਿਬ ਲਈ ਇੱਕ ਹੁਨਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ "ਵੈਕੀ-ਵੈਕ" ਅਤੇ "ਵੈਨ ਯੂ ਵਿੰਕ ਦ ਅਦਰ ਆਈ" ਗਾਇਆ, ਇੱਕ ਗੀਤ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿੰਕ ਦੇ ਰੁਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਵੈਸਟ ਐਂਡ ਦੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮੋਟੇ ਹਾਸੇ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲਿਆ, ਉਸ ਦੇ "ਬਲੂ" ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਸਿਰੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਅਕਤੂਬਰ 1888 ਵਿੱਚ, ਲੋਇਡ ਜਣੇਪਾ ਛੁੱਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਈ ਅਤੇ ਡੈਮਨ ਡੈੱਲ ਦੇ ਮੈਜਿਕ ਡਰੈਗਨ 1888–89 ਦੇ ਪੈਂਟੋਮਾਈਮ ਦੀ ਰਿਹਰਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ; ਜਾਂ, ਮਾਈਸਟਿਕ ਥਾਈਮ ਲਈ ਖੋਜ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਕ੍ਰਿਸਟੀਨਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ, ਜੋ ਬਾਕਸਿੰਗ ਡੇਅ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਕਸਟਨ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਾਨੀਆ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਰੁਝੇਵੇਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਲੋੜੀਂਦਾ ਤਜਰਬਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਉਹ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਅਲਾਹਬਰਾ ਥੀਏਟਰਾਂ, ਟ੍ਰੋਕਾਡੀਰੋ ਪੈਲੇਸ ਆਫ਼ ਵੈਰੀਟੀਜ, ਅਤੇ ਰਾਇਲ ਸਟੈਂਡਰਡ ਪਲੇਹਾਉਸ ਸਮੇਤ ਵਧੇਰੇ ਬੋਹੇਮੀਅਨ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। 1889 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਣਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਹੋਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।
ਗੋਆ
ਗੋਆ ਰਾਜ thumb|right|200px|Chapora River boat ਗੋਆ (ਕੋਂਕਣੀ: गोंय), ਖੇਤਰਫ਼ਲ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਰਾਜ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਆਪਣੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਾਜਗੀਰੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੋਆ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਰਤਗਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਸੀ। ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਨੇ ਗੋਆ ਉੱਤੇ ਲਗਪਗ 450 ਸਾਲ ਤੱਕ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 1961 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ। 30 ਮਈ, 1987 ਨੂੰ ਗੋਆ ਭਾਰਤ ਦੇ 25ਵੇਂ ਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਸਥਾਪਨਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਆ
ਕਸਾਈ ਚਿੱੜੀ
ਕਸਾਈ ਚਿੱੜੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਿੱਟਾ ਲਟੋਰਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਤੀਆਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਈ 31 ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਲੈਨੀਡੇਈ’ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸਾਨਾ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਪੰਛੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉਮਰ 12 ਸਾਲ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਟਪੂਸੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਦਬੋਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉੱਡਦੇ-ਉੱਡਦੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਉੱਤੇ 20 ਮਿੰਟ ਤਕ ਖੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਕਾਰ
ਚਿਡ਼ੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 22 ਤੋਂ 26 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ, ਇੱਕ ਖੰਭ ਦਾ ਪਸਾਰ 11.5 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਅਤੇ ਭਾਰ 60 ਤੋਂ 70 ਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਛ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 11 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਾਲੀ, ਲੰਬੀ, ਚਿੱਟੇ ਸਿਰੇ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਾਲਾ ਪਾਸਾ ਮੋਤੀਆਂ ਜਿਹੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਸਲੇਟੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਕਾਲੀ-ਭਾਰੀ ਚੁੰਝ ਦਾ ਅਗਲਾ ਸਿਰਾ ਥੱਲੇ ਨੂੰ ਮੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਾਲੀਆਂ ਜੋ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਚੌੜੀ ਕਾਲੀ ਪੱਟੀ ਚੁੰਝ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਲੀ ਪੱਟੀ ਹੇਠ ਇੱਕ ਬਾਰੀਕ ਚਿੱਟੀ ਲਕੀਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਠੋਡੀ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਖੰਭ ਮੋਢਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਸਲੇਟੀ ਪਰ ਪਿੱਛੋਂ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜੇ ਕਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਢਿੱਡ ਵਾਲਾ ਪਾਸਾ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ
ਇਸ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਖ਼ਰਵੀਆਂ ਪਰ ਬਹਾਰ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ‘ਟਰ-ਟਰਿਟ, ਟਰੀ-ਟਰੀ-ਪਰਰ, ਟੂ-ਟੂ-ਕਰਰ, ਟੂ-ਟੂ-ਕਰਰ ਪਰੀ-ਪਰੀ’ ਵਰਗੇ ਗਾਣੇ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਬਹਾਰ ਸਮਾਂ ਮਈ ਤੋਂ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਦਾ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤੋਂ 16 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ 7 ਤੋਂ 10 ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਪਤਲੀਆਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ, ਘਾਹ, ਲੀਰਾਂ, ਕਾਗ਼ਜ਼ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਆਲ੍ਹਣਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਨੂੰ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਪੋਲਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਰ ਆਲ੍ਹਣੇ ਦੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਦਾ 3 ਤੋਂ 9 ਅੰਡੇਂ ਜੋ ਸਲੇਟੀ-ਨੀਲੀ ਭਾਹ ਵਾਲੇ ਚਿੱਟੇ ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਪੀਲੇ ਅਤੇ ਜਾਮਣੀ-ਸਲੇਟੀ ਭਾਹ ਵਾਲੇ ਭੂਰੇ ਚੱਟਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਦਾ ਸੇਣ ਕੇ 16 ਤੋਂ 20 ਦਿਨ ਬੋਟ ਕੱਢ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਸਮੇਂ ਬੋਟਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੰਗੇ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਗੁਲਾਬੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੋਟ 2 ਤੋਂ 3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪੰਛੀ
ਸੁਬਰਤੋ ਦਾਸ
ਸੁਬਰਤੋ ਦਾਸ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 1973 ਤੋਂ 1986 ਤੱਕ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਆਨੰਦ ਪਟਵਰਧਨ
ਅਨੰਦ ਪਟਵਰਧਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਫਿਲਮ ਮੇਕਰ ਹੈ। ਉਹ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਝੋਪੜੀਵਾਸੀਆਂ, ਪਰਮਾਣੁ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਦੌੜ, ਨਾਗਰਿਕ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀਆਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਅਨੰਦ ਪਟਵਰਧਨ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ
ਉਹ 14 ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਪਣਾ ਰਸਮੀ ਫਿਲਮ ਸਫਰ 1971 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਰਾਇਣ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ-ਵਿਰੋਧੀ ਲਹਿਰ ਬਾਰੇ ‘ਵੇਵਜ਼ ਆਫ ਰੈਵੋਲੂਸ਼ਨ’ (ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ) ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਅੜਿਕੇ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਐਕਸ਼ਨ ਭੁਗਤ ਕੇ ਰਿਲੀਜ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਦੀ ਫਿਲਮ ਹਮਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬੰਬੇ (Bombay Our City)  (1985) ਚਾਰ ਸਾਲ ਮੁਕੱਦਮਾ ਲੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੀ ਵੀ ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਜਨੀਤਕ ਕੈਦੀ ਮੇਰੀ ਟਾਈਟਰ ਬਾਰੇ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਬੰਦੀ, ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਬਾਰੇ ਉੱਠਣ ਦਾ ਵੇਲਾ (1981), ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਬਾਰੇ ਰਾਮ ਕੇ ਨਾਮ (1992), ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਲਹਿਰ ‘ਬਾਰੇ “ਉਹਨਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਪਿਆਰੀ”, ਨਰਮਦਾ ਡਾਇਰੀ, ਪਿਤਾ-ਪੁੱਤਰ ਔਰ 'ਧਰਮਯੁੱਧ (Pitr, Putr aur Dharmayuddha) (1995) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਚਰਚਿਤ ਫਿਲਮਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਿੰਦੂਤਵ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਤੇ ਸੋਸ਼ਣ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲਗਾਤਾਰ ਅਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਚਰਚਿਤ ਫਿਲਮ “ਜੰਗ ਤੇ ਅਮਨ” (War and Peace)(2002) ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈਣ ਲਈ 21 ਵਾਰ ਐਡਿਟ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਹਦੀ ਨਵੀਂ ਫਿਲਮ  ਜੈ ਭੀਮ ਕਾਮਰੇਡ (2011) 1997 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਦੇ ਰਮਾਬਾਈ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਦਲਿਤਾਂ ਉੱਤੇ ਪੁਲਸ ਫਾਇਰਿੰਗ ਦੀ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਘੇਰਾ
ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਘੇਰਾ (ਜਨਮ 15 ਨਵੰਬਰ 1993) ਇੱਕ ਕਨੇਡੀਅਨ ਔਰਤ ਵੇਟਲਿਫਟਰ ਹੈ ਜੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 75 ਕਿਲੋ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਨੇਡਾ ਲਈ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।
ਇਸਨੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ 2015 ਵਰਲਡ ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਚੈਮਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਇੱਕ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਵੇਟਲਿਫਟਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ "2010 ਯੂਥ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਗੇਮਸ" ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।
ਜੀਵਨ
ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਨਵੰਬਰ [[1993 ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸਾਬਕਾ ਵੇਟਲਿਫਟਰ "ਹਰਨੇਕ ਸਿੰਘ ਸੰਘੇਰਾ", ਜੋ ਪਿੰਡ ਤਲਵਣ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ, ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਹਰਨੇਕ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤ ਵਲੋਂ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ ਅਤੇ "ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਗੇਮਜ਼" ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਸਨਿਮਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਘੇਰਾ ਵੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵੇਟਲਿਫਟਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦੀਪ ਨੇ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ "ਲਾਰਡ ਟਵੀਦਸਮੂਰ ਸਕੈਂਡਰੀ" ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਜਿਮ ਤੋਂ ਐਥਲੀਟ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸੀ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਪ੍ਰਦੀਪ ਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰਾਂਤਕ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰਾਂ ਉੱਪਰ ਤਮਗੇ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ।
ਇਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ:
-2006 – ਸਿਲਵਰ
-2008 – ਗੋਲਡ
-2009 – ਗੋਲਡ
-2010 – ਸਿਲਵਰ
-2011 – ਗੋਲਡ
-2012 – ਗੋਲਡ ਅਤੇ ਬੇਸਟ ਫ਼ੀਮੇਲ ਲਿਫਟਰ
-2013 – ਗੋਲਡ
-2009 – ਸਿਲਵਰ
-2011 – ਚੌਥਾ ਸਥਾਨ
-2012 – ਬਰੋਂਜ਼
ਜ਼ੇਬ ਤੇ ਹਾਨੀਆ
ਜ਼ੇਬ ਤੇ ਹਾਨੀਆ (, ਕੋਹਟ, ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਾਪ ਗਾਇਨ ਜੋੜੀ ਹੈ। ਇਸ ਜੋੜੀ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਗੀਤ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਬੋਲ ਪਸ਼ਤੋ, ਦਰੀ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਨ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੀਖਿਅਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਵਿਕਲਪਕ, ਕਲਾ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ, ਨਸਲੀ ਬਲੂਜ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਲਈ ਆਸਾਨ ਵੀ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ।
ਕੈਥਰੀਨ ਕੁੱਕਸਨ
ਡੇਮ ਕੈਥਰੀਨ ਕੁੱਕਸਨ (27 ਜੂਨ 1906 – 11 ਜੂਨ 1998) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਯੂਨਾਇਟੇਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਬਣ ਗਈ ਸੀ।
ਰਾਜਾਧਿਰਾਜ ਚੋਲ
ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਨ।
ਹੀਅਰੋਨੀਮਸ ਬੌਸ਼
ਹਾਇਰੋਨੀਮਸ ਬੌਸ਼ ( ; ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਝੇਰੋਨੀਮਸ ਵਾਨ ਐਕਨ ; c. 1450 – 9 ਅਗਸਤ 1516) ਇੱਕ ਡਚ ਪੇਂਟਰ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਚਿੱਤਰ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬਿੰਬਾਵਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਉਹ ਅਰੰਭਕ ਨੀਦਰਲੈਂਡਿਸ਼ ਪੇਂਟਿੰਗ ਸਕੂਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼, ਆਸਟਰੀਆ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਨਰਕ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਆਪਕ ਨਕਲਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਜਿੰਦਗੀ
ਬੌਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕੋਈ ਚਿੱਠੀ ਜਾਂ ਡਾਇਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਥੋੜੀ ਬਹੁਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਬਾਰੇ ਉਸਦੇ ਜਨਮਸਥਾਨ ਦੇ ਮਿਊਂਸਿਪਲ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸੰਪਰਦਾ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਸੰਖੇਪ ਹਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬਾਰੇ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਬੋਸ਼ ਦੀ ਜਨਮ ਤਰੀਕ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 1516 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਏ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ (ਜੋ ਸਵੈ-ਚਿੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ) ਤੋਂ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 1450 ਦਾ ਸਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1450 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1516 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਤਾਸ਼
thumb| ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਨੁਕੂਲ ਕਾਰਡ thumb| ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਤੋਂ ਤੈਰੋਟ ਤਾਸ਼ thumb| ਬਾਵੇਰੀਅਨ ਪੈਕ ਤੋਂ ਘੰਟੀਆਂ ਦਾ ਸੂਟ ਇੱਕ ਤਾਸ਼ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਕਾਰਡ ਸਟਾਕ, ਭਾਰੀ ਕਾਗਜ਼, ਪਤਲੇ ਗੱਤੇ, ਪਲਾਸਟਿਕ-ਕੋਟੇਡ ਪੇਪਰ, ਕਪਾਹ-ਕਾਗਜ਼ ਮਿਸ਼ਰਣ, ਜਾਂ ਪਤਲੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਮੂਨੇ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਹਰ ਇੱਕ ਕਾਰਡ ਦੇ ਅੱਗੇ (ਚਿਹਰੇ) ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਫਿਨਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਾਦੂ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ, ਕਾਰਡਿਸਟਰੀ, ਤਾਸ਼ ਸੁੱਟਣ, ਅਤੇ ਤਾਸ਼ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਕਾਰਡ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।  ਟੈਰੋ ਪਲੇਅ ਕਾਰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਨਮੂਨੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਬੇਸਪੋਕ ਕਾਰਡ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹਨ। ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਤਾਸ਼ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਹਥੇਲੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਸ਼ ਦੇ ਡੇਕ ਜਾਂ ਤਾਸ਼ ਦੇ ਪੈਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਤਾਸ਼ ਖੇਡਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ ਫ੍ਰੈਂਚ-ਅਨੁਕੂਲ, ਸਟੈਂਡਰਡ 52-ਕਾਰਡ ਪੈਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਆਪਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੈਟਰਨ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਬੈਲਜੀਅਨ-ਜੀਨੋਇਸ ਪੈਟਰਨ ਹੈ । ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਹੋਰ, ਰਵਾਇਤੀ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪਲੇਅ ਕਾਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ, ਇਤਾਲਵੀ, ਸਪੈਨਿਸ਼ ਅਤੇ ਸਵਿਸ-ਅਨੁਕੂਲ ਹਨ । ਟੈਰੋ ਕਾਰਡ (ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੈਰੋਕਸ ਜਾਂ ਟੈਰੋਚੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ) ਤਾਸ਼ ਖੇਡਣ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਫਰਾਂਸ, ਮੱਧ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੇਤਰੀ ਕਾਰਡ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਾਪਾਨੀ ਹਾਨਾਫੁਡਾ । ਕਾਰਡ ਦੇ ਉਲਟ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਪੈਟਰਨ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਮਾਮੂਲੀ ਖੁਰਚਿਆਂ ਜਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਚੀਨ
thumb| ਚੀਨੀ [[ਛਪਾਈ|ਪ੍ਰਿੰਟਿਡ ਪਲੇਅ ਕਾਰਡ c. ਤਰਪਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ 1400 ਈ]] ਵੁੱਡਬਲਾਕ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਟੈਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਤਾਸ਼ ਖੇਡਣ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਤਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸੁ ਈ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤੇ ਦੀ ਖੇਡ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਡੁਯਾਂਗ [ਦੁਯਾਂਗ ਜ਼ਬੀਅਨ 杜阳杂编] ਵਿਖੇ ਮਿਸਲੇਨਿਆ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਤਾਸ਼ ਖੇਡਣ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਤਾਸ਼ ਖੇਡਣ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਵਿਵਾਦਿਤ ਹੈ।   ਸੰਦਰਭ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਟੋਂਗਚਾਂਗ, ਤਾਂਗ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਯਿਜ਼ੋਂਗ ਦੀ ਧੀ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਵੇਈ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ 868 ਵਿੱਚ "ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ" ਖੇਡਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।  "ਪੱਤੀ" ਗੇਮ 'ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਯੇਜ਼ੀ ਗੇਕਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਟੈਂਗ ਔਰਤ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ। ਗੀਤ ਰਾਜਵੰਸ਼ (960-1279) ਵਿਦਵਾਨ ਓਯਾਂਗ ਜ਼ੀਯੂ (1007-1072) ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ "ਪੱਤੀ" ਖੇਡ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮੱਧ-ਟੈਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕਾਢ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਜੋਂ ਛਾਪੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸ਼ੀਟਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਹਾਲਾਂਕਿ, ਓਯਾਂਗ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਪੱਤੇ" ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਪੰਨੇ ਸਨ ਜੋ ਪਾਸਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡੀ ਗਈ ਇੱਕ ਬੋਰਡ ਗੇਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਖੇਡ ਦੇ ਨਿਯਮ 1067 ਤੱਕ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਹੋਰ ਖੇਡਾਂ ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਟੈਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਤਾਸ਼ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹਨਾਂ ਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਟ ਜਾਂ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ ਸੀ।
left|thumb| ਜੋਕਰਾਂ ਨਾਲ 52 ਫ੍ਰੈਂਚ ਤਾਸ਼ ਦੇ ਪੱਤੇ thumb| ਅਲਟਨਬਰਗ, ਜਰਮਨੀ, ਜੂਨ 2013 ਵਿੱਚ ਸਪੀਲਕਾਰਟਨਫੈਬਰਿਕ ਅਲਟਨਬਰਗ ਪਲੇਅ ਕਾਰਡ ਫੈਕਟਰੀ left|thumb| ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਕੋਲਡ ਕੇਸ ਪਲੇਅ ਕਾਰਡ ਡੈੱਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਕਾਰਡ
ਇੰਦਰਾ ਹਿੰਦੂਜਾ
ਡਾ. ਇੰਦਰਾ ਹਿੰਦੂਜਾ ਐਮ.ਡੀ., ਪੀਐਚਡੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜਿਸਟ, ਬਸਟੈਟ੍ਰਿਕਿਅਨ ਅਤੇ ਬਾਂਝਪਨ ਮਾਹਰ ਹੈ ਜੋ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਗੇਮੇਟ ਇੰਟਰਾਫਾਲੋਪੀਅਨ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ (ਜੀਆਈਐਫਆਈਟੀ) ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 4 ਜਨਵਰੀ 1988 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗਿਫਟ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ 6 ਅਗਸਤ 1986 ਨੂੰ ਕੇਈਈਐਮ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦੂਜੀ ਟੈਸਟ ਟਿਉਬ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੀ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਮੀਨੋਪੌਜ਼ਲ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਦੇ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਓਓਸਾਇਟ ਦਾਨ ਤਕਨੀਕ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ 24 ਜਨਵਰੀ 1991 ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦਿ ਮਦਦ ਨਾਲ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਰੇਈਆ ਘੋਸ਼ਲ
ਸ਼ਰੇਇਆ ਘੋਸ਼ਾਲ (ਜਨਮ 12 ਮਾਰਚ 1984)  ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਛੇ ਫਿਲਮਾਂਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ  ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲੜਕੀ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ, 9 ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਾਊਥ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਫਾਈਲ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ (ਦੋ ਕੰਨਾਂ ਲਈ, ਮਰਾਠੀ ਲਈ ਚਾਰ, ਤਾਮਿਲ ਲਈ ਦੋ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੇਲਗੂ ਲਈ), ਤਿੰਨ ਕੇਰਲ ਸਟੇਟ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਸਟੇਟ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਹੈ।ਉਸਨੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਐਲਬਮਾਂ ਲਈ ਗਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇੰਦਰਾ ਹਿੰਦੂਜਾ
ਅਕੈਡਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਬੰਬੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ‘ਹਿਉਮਨ ਇਨ ਵਿਟ੍ਰੋ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਐਬਰੀਓ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ’ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਲਈ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਵਕਤ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਪੀ ਡੀ ਹਿੰਦੂਜਾ ਹਸਪਤਾਲ, ਮਾਹੀਮ ਵੈਸਟ, ਬੰਬੇ ਦੇ ਗਾਇਨੋਕੋਲੋਜਿਸਟ ਹੈ।
ਸ਼ਰੇਈਆ ਘੋਸ਼ਲ
ਘੋਸ਼ਾਲ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਣਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ।ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਰਸਮੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਗਾਇਕ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਸਾ ਰੇ ਗਾ ਮਾ ਪੀ ਜਿੱਤ ਗਈ ਉਹ  ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੰਜੈ ਲੀਲਾ ਭੰਸਾਲੀ ਦੀਆਂ ਨਜਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਭੰਸਾਲੀ ਦੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮੇ ਦੇਵਦਾਸ (2002) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਣੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ, ਬੇਸਟ ਫੈਮਲੀ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਿਊ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਟੈਲੈਂਟ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਆਰਡੀ ਬਰਮਨ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਇੰਦਰਾ ਹਿੰਦੂਜਾ
ਅਕੈਡਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਪੀ ਡੀ ਹਿੰਦੂਜਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਆਨਰੇਰੀ ਪ੍ਰਸੂਤੀਆ ਅਤੇ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜਿਸਟ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੂਮੈਨ 2019 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੁਮੈਨ 2020
ਰੇਂਜਰਜ਼ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਰੇਨਜਰਸ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਗਲਾਸਗੋ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਹ ਈਬ੍ਰੋਸ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਗਲਾਸਗੋ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ  , ਜੋ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਚੈਮਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰੇਈਆ ਘੋਸ਼ਲ
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੇਂਜਰਜ਼ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਰਾਜਾਰਾਜ ਚੋਲ ਪਹਿਲਾ
ਰਾਜਾਰਾਜ ਚੋਲ ਪਹਿਲਾ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 985 ਤੋਂ 1014 ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਇਸਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਰਾਜ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਲਿੰਗ ਤੱਕ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੂਚਾਂ ਕਰਕੇ ਮਾਲਾਬਾਰ ਤਟ, ਮਾਲਦੀਵ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ।
ਰਾਜਾਰਾਜ ਨੇ ਥੰਜਾਵੁਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਾਦੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ ਬਣਵਾਇਆ ਜੋ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਤਮਿਲ ਕਵੀਆਂ ਅਪਾਰ, ਸੰਬੰਧ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨਇਨਕਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਇਕੱਠਿਆਂ ਕਰਕੇ ਤਿਰੂਮੁਰਾਈ ਨਾਂ ਹੇਠ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਸੰਨ 1000 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਭੂਮੀ ਸਰਵੇ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ "ਵਾਲਨਦੁਸ" ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। 1014 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਪੁੱਤ ਰਾਜੇਂਦਰ ਚੋਲ ਪਹਿਲਾ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਰਾਜੇਂਦਰ ਚੋਲ ਦੂਜਾ
ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਵੀਰਰਾਜੇਂਦਰ ਚੋਲ
ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਨ
ਯੂਨੈਸਕੋ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਦਿਅਕ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਗਠਨ (ਯੂਨੈਸਕੋ) ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ (ਯੂਐਨ) ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਏਜੰਸੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ 193 ਮੈਂਬਰ ਰਾਜ ਅਤੇ 11 ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੈਂਬਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ, ਅੰਤਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਈਵਾਲ ਹਨ। ਪੈਰਿਸ, ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ 53 ਖੇਤਰੀ ਖੇਤਰ ਦਫਤਰ ਹਨ ਅਤੇ 199 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਜੋ ਇਸਦੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਫ਼ਤਵੇ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1945 ਵਿੱਚ ਲੀਗ ਆਫ਼ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੌਧਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ, ਸੰਚਾਲਨ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਕਿ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਖੇਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਸਿੱਖਿਆ, ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਮਾਜਿਕ/ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ/ਜਾਣਕਾਰੀ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਸਪਾਂਸਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਖਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਕਨੀਕੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸੁਤੰਤਰ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ਵ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਈਟਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਡਿਜੀਟਲ ਵੰਡ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਮਿਲਤ ਗਿਆਨ ਸਮਾਜਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅੰਦੋਲਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ, ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੂੰ ਜਨਰਲ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂਬਰ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਬਜਟ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ -ਸਾਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਜਨਰਲ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਥਾਈ ਵਿਕਾਸ ਸਮੂਹ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਗਠਜੋੜ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਥਾਈ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਮੂਲ
ਯੂਨੈਸਕੋ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਇਸਦੇ ਫ਼ਤਵੇ ਨੂੰ 21 ਸਤੰਬਰ 1921 ਨੂੰ ਲੀਗ ਆਫ਼ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੇ ਮਤੇ ਰਾਹੀਂ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਚੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਨਵੀਂ ਸੰਸਥਾ, ਬੌਧਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਬਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮੇਟੀ (ਆਈਸੀਆਈਸੀ) 1922 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈਨਰੀ ਬਰਗਸਨ, ਐਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ, ਮੈਰੀ ਕਿਊਰੀ, ਰੌਬਰਟ ਏ ਮਿਲਿਕਨ, ਅਤੇ ਗੋਂਜ਼ੈਗ ਡੀ ਰੇਨੋਲਡ ਵਰਗੇ ਅੰਕੜੇ ਗਿਣੇ ਗਏ ਸਨ (ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਗ ਆਫ਼ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਦਾ ਛੋਟਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ' ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ)। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਇੰਟਲੈਕਚੁਅਲ ਕੋਆਪਰੇਸ਼ਨ (IIIC) ਨੂੰ ਫਿਰ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਸਤੰਬਰ 1924 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਈਸੀਆਈਸੀ ਲਈ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੂਰਵਗਾਮੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵਿਘਨ ਪਾਇਆ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਲਈ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬਿਊਰੋ (ਆਈਬੀਈ) ਨੇ ਦਸੰਬਰ 1925 ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਦਿਅਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1952 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2021 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸਿਰਜਣਾ
thumb|ਯੂਨੈਸਕੋ ਦਾ ਝੰਡਾ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਚਾਰਟਰ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਘ ਦੇ ਐਲਾਨਨਾਮੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਕਾਨਫਰੰਸ (ਕੈਮ) ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜੋ 16 ਨਵੰਬਰ 1942 ਤੋਂ 5 ਦਸੰਬਰ 1945 ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੀਆਂ। 30 ਅਕਤੂਬਰ 1943 ਨੂੰ, ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਮਾਸਕੋ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਚੀਨ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 9 ਅਕਤੂਬਰ 1944 ਦੇ ਡੰਬਾਰਟਨ ਓਕਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਆਏ। ਕੈਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ -ਜੂਨ 1945 ਵਿੱਚ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਘ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾ (ਯੂਐਨਸੀਆਈਓ) ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਇੱਕ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਗਠਨ (ਈਸੀਓ/ਸੀਓਐਨਐਫ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਕਾਨਫਰੰਸ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ 1-16 ਨਵੰਬਰ 1945 ਨੂੰ ਬੁਲਾਈ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 44 ਸਰਕਾਰਾਂ ਸਨ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਬ ਬਟਲਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਇਸਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਈਸੀਓ/ਸੀਓਐਨਐਫ ਵਿਖੇ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 37 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਿਆਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਤਿਆਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ 16 ਨਵੰਬਰ 1945 ਅਤੇ 4 ਨਵੰਬਰ 1946 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ - ਉਹ ਤਾਰੀਖ ਜਦੋਂ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਵੀਹਵੀਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪਹਿਲੀ ਜਨਰਲ ਕਾਨਫਰੰਸ 19 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ 10 ਦਸੰਬਰ 1946 ਤੱਕ ਹੋਈ ਅਤੇ ਡਾ. ਜੂਲੀਅਨ ਹਕਸਲੇ ਨੂੰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਜਨਰਲ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਨਵੰਬਰ 1954 ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਦੋਂ ਜਨਰਲ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਹੋਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਹ ਨਾਗਰਿਕ ਹਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਪੂਰਵਗਾਮੀ, ਆਈਸੀਆਈਸੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮੈਂਬਰ ਰਾਜ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂਬਰ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਫ਼ਤਵੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਰਕਾਂ ਨੇ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ, ਡੀਕਲੋਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਦੇ ਭੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵਿਕਾਸ
ਸੰਗਠਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਸਦਾ ਨਸਲਵਾਦ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ 1950 ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਲਾਉਡ ਲੇਵੀ-ਸਟਰਾਸ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਦੌੜ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ 1978 ਦੇ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ ਨਸਲ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਪੱਖਪਾਤ 1956 ਵਿੱਚ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਗਣਰਾਜ ਨੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਤੋਂ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਹਟ ਗਿਆ ਕਿ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ "ਨਸਲੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ" ਵਿੱਚ "ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ" ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਨ। ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ 1994 ਵਿੱਚ ਨੈਲਸਨ ਮੰਡੇਲਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਮਾਰਬਿਅਲ ਵੈਲੀ, ਹੈਤੀ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 1947 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਮਿਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, 1949 ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ। 1948 ਵਿੱਚ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੈਂਬਰ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੁਫਤ ਅਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।1990 ਵਿੱਚ, ਵਰਲਡ ਕਾਨਫਰੰਸ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਆਲ, ਜੋਮਟੀਅਨ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਦਸ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਡਕਾਰ, ਸੇਨੇਗਲ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 2000 ਵਰਲਡ ਐਜੂਕੇਸਫੋਰਮ ਨੇ ਮੈਂਬਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ 2015 ਤੱਕ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨੂਬੀਆ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ 1960 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਭਿਆਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਬੂ ਸਿਮਬੇਲ ਦੇ ਮਹਾਨ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਅਸਵਾਨ ਡੈਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਨੀਲ ਦੁਆਰਾ ਦਲਦਲ ਵਿੱਚ ਫਸਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਸੀ। 20 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ, 22 ਸਮਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਕੰਪਲੈਕਸਾਂ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮੋਹਨਜੋ-ਦਾਰੋ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ), ਫੇਸ (ਮੋਰੋਕੋ), ਕਾਠਮੰਡੂ (ਨੇਪਾਲ), ਬੋਰੋਬੁਦੁਰ (ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ) ਅਤੇ ਐਕਰੋਪੋਲਿਸ (ਗ੍ਰੀਸ) ਸਮੇਤ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਵਿਰਾਸਤ 'ਤੇ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ 1972 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ। ਵਰਲਡ ਹੈਰੀਟੇਜ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1976 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1978 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਬਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕਾਨੂੰਨੀ ਯੰਤਰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਾਜਾਂ ਦੁਆਰਾ 2003 ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਹਨ (ਅਮੂਰਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਅਤੇ 2005 (ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵਿਆਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਤੇ ਸੰਮੇਲਨ)।
ਦਸੰਬਰ 1951 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਇੱਕ ਅੰਤਰ -ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਟਿੰਗ ਨੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਪਰਿਸ਼ਦ ਫਾਰ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਰਿਸਰਚ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ 1954 ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਰਿਸਰਚ ਫੌਰ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਰਿਸਰਚ (ਸੀਈਆਰਐਨ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ।
ਏਰੀਡ ਜ਼ੋਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ, 1948–1966, ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੂਨੇਸਕੋ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ।1968 ਵਿੱਚ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਅੰਤਰ -ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਜੋ ਸਥਾਈ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। 1968 ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨਤੀਜਾ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਜੀਵ -ਖੇਤਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਸੀ।
ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, "ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਦੁਆਰਾ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਅਜ਼ਾਦ ਪ੍ਰਵਾਹ" ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ 'ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਹਮਲਾਵਰਤਾ ਲਈ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਨ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1970 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ "ਨਿਊ ਵਰਲਡ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਆਰਡਰ" ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਸੰਚਾਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੇ 1980 ਦੀ ਮੈਕਬ੍ਰਾਈਡ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ (ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਚੇਅਰ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ, ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸੇਨ ਮੈਕਬ੍ਰਾਈਡ) ਉਸੇ ਸਾਲ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (ਆਈਪੀਡੀਸੀ) ਬਣਾਇਆ, ਇੱਕ ਬਹੁਪੱਖੀ ਫੋਰਮ ਜੋ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1991 ਵਿੱਚ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਜਨਰਲ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਲਵਾਦ ਬਾਰੇ ਵਿੰਡਹੋਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ 3 ਮਈ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰੈਸ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। 1997 ਤੋਂ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਯੂਨੈਸਕੋ / ਗਿਲਰਮੋ ਕੈਨੋ ਵਰਲਡ ਪ੍ਰੈਸ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਰ 3 ਮਈ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 2003 (ਜਿਨੇਵਾ) ਅਤੇ 2005 (ਟਿਊਨਿਸ) ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
thumb|ਬ੍ਰਾਸੀਲੀਆ ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦਾ ਦਫਤਰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਆਪਣੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਖੇਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਸਿੱਖਿਆ, ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ।
ਇਸਪਾਤ
ਫੌਲਾਦ ਲੋਹੇ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂ ਇਸ ਦੇ ਉਚੀ ਲਚਕ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਫੌਲਾਦ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ ਇਸ ਦਾ ਕਰੜਾਪਨ ਤਹਿ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਪਰਤ ਤੇ ਜੋ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਸ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਫੌਲਾਦ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ 2.1% ਭਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਰਬਾਨ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਹੇ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਫੌਲਾਦ ਦੇ ਗੁਣ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਕੁੱਟਣਯੋਗਤਾ, ਸਖ਼ਤਪਨ ਅਤੇ ਲਚਕਤਾ ਦਾ ਗੁਣ।
ਯੂਨੈਸਕੋ
ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਗਲੋਬਲ ਜੀਓਪਾਰਕਸ ਨੈਟਵਰਕ।
ਇਸਪਾਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਤ
ਯੂਨੈਸਕੋ
ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਵਰਲਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰਜਿਸਟਰ ਦੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ, 1997 ਤੋਂ
ਸਮਾਗਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ:
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਫੰਡਿੰਗ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ:
ਯੂਨੈਸਕੋ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਪੋਰਟਲ ਨੂੰ ਸੰਗਠਨ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇਸਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਬਜਟ, ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮੈਟਿਕ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਲਿੰਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਜਨਤਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਇਹ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਸਮੂਹ ਆਈਏਟੀਆਈ ਰਜਿਸਟਰੀ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਆਈਏਟੀਆਈ ਸਰਗਰਮੀ ਮਿਆਰ ਅਤੇ ਆਈਏਟੀਆਈ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਮਿਆਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀਆਂ ਦੋ ਨਵੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਆਏ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੂਚੀ ਚਲੰਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਜਿਵੇਂ ਕਲਾਤਮਕ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਬਾਇਓਫੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰ।ਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਸਤੂਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਜੋਮਨ ਵੀਨਸ, ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਮੋਨਾ ਲੀਸਾ, ਮਿਸਰ ਦੀ ਗੇਬਲ ਅਲ-ਅਰਕ ਚਾਕੂ, ਰੂਸ ਦੀ ਨੌਵੀਂ ਵੇਵ, ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਸਤਾਲਾਹਯੁਕ ਦੀ ਬੈਠੀ ,ਰਤ, ਡੇਵਿਡ (ਮਾਈਕਲਐਂਜਲੋ) ਇਟਲੀ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਥੁਰਾ ਹਰਕਲੇਸ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦਾ ਮਨੂੰਗੁਲ ਜਾਰ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਬੇਕੇਜੇ ਦਾ ਤਾਜ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦਾ ਹੇ ਵੇਨ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦਾ ਬੇਨਿਨ ਕਾਂਸੀ। ਦੂਜੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੂਚੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਜੀਵਤ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਕੋਮੋਡੋ ਅਜਗਰ, ਚੀਨ ਦਾ ਪਾਂਡਾ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਗੰਜਾ ਈਗਲ, ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਦਾ ਆਇ-ਏ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸ਼ੇਰ, ਨਵਾਂ ਕਾਕਾਪੋ. ਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ, ਇਕੁਆਡੋਰ ਅਤੇ ਪੇਰੂ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਤਪਿਰ।
ਮੀਡੀਆ
ਯੂਨੈਸਕੋ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਸਾਲੇ ਜਾਰੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯੂਨੈਸਕੋ ਕੋਰੀਅਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ "ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ, ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਹਿਸ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ" ਦਾ ਆਪਣਾ ਮਿਸ਼ਨ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2006 ਤੋਂ ਇਹ ਸੀਮਤ ਛਪੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਨਲਾਈਨ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲੇਖ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। 2012 ਅਤੇ 2017 ਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਤਰਾਲ ਸੀ।
1950 ਵਿੱਚ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਸਮਾਜ ਉੱਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਜ ਉੱਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ (ਜਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਤਿਮਾਹੀ ਸਮੀਖਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਜਰਨਲ ਨੇ 1992 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਸਾਲ 1948 ਤੋਂ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਿਮਾਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਯੂਨੈਸਕੋ ਐਨ.ਜੀ.ਓ.
ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ 322 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ (ਐਨਜੀਓ) ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਸੰਬੰਧ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ "ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ" ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਚੁਣੇ ਹੋਏ "ਰਸਮੀ" ਹਨ ਯੂਨੈਸਕੋ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰੂਪ "ਰਸਮੀ ਸਹਿਯੋਗੀ" ਹੈ, ਅਤੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਸਹਿਯੋਗੀ (ਏਐਸਸੀ) ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਾਲੀਆਂ 22 ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਨ:
ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ
ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਹਨ ਜੋ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਫਤਰਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਖੇ ਮਨਾਏ ਗਏ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਵਸ
ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿੱਚ ਮਨਾਏ ਗਏ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਵਸ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:
ਮੈਂਬਰ ਰਾਜ
ਜਨਵਰੀ 2019 ਤੱਕ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ 193 ਮੈਂਬਰ ਰਾਜ ਅਤੇ 11 ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਕੁਝ ਮੈਂਬਰ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮੈਂਬਰਾਂ ਕੋਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਨਿਰਭਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀਆਂ ਹਨ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀਆਂ ਰਾਜ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਦੱਸ ਰਾਜ ਹਨ (ਲਿਕਟੇਨਸਟਾਈਨ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ), ਨਾਲ ਹੀ ਕੁੱਕ ਟਾਪੂ, ਨੀਯੂ  ਅਤੇ ਫਲਸਤੀਨ।  ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ 31 ਦਸੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ
ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਮੱਧ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ, ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਪੂਰਬੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਮੱਧ ਅਫਰੀਕਾ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ-ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਯੂਨੇਸਕੋ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਜਨਰਲ ਦੀ ਕੋਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ।
ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਜਨਰਲ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ, ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਪੱਛਮੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ  ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 11 ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਜਨਰਲ ਵਿੱਚੋਂ, ਔਰਤਾਂ ਸਿਰਫ ਦੋ ਵਾਰ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕਤਰ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਈਰਾਨ 2021 ਜਾਂ 2025 ਤੱਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਜਨਰਲ ਬੋਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਦੇ ਵੀ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਜਾਂ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਜਨਰਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਨ। ਆਸੀਆਨ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੀ ਸੰਭਾਵਤ ਬੋਲੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕਤਰ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦਾ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਸਮਰਥਨ ਹੈ। ਮਿਸਰ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਵੀ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਤਰ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਦੋਵੇਂ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 2017 ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ।
ਦਫਤਰ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ
thumb|ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਵਿਖੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਬਾਗ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਕੇਂਦਰ, ਪੈਰਿਸ, ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਪਲੇਸ ਡੀ ਫੋਂਟੇਨਯ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਮਾਰਸੇਲ ਬਰੂਅਰ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬਾਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਜਾਪਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਗਾਰਡਨ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ-ਜਾਪਾਨੀ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਕਲਾਕਾਰ ਇਸਾਮੂ ਨੋਗੁਚੀ ਨੇ 1958 ਵਿੱਚ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਮਾਲੀ ਟੋਮੋਨ ਸਾਨੋ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1994-1995 ਵਿੱਚ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ 50 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ, ਟਾਡਾਓ ਐਂਡੋ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਮੈਡੀਟੇਸ਼ਨ ਰੂਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਫੀਲਡ ਦਫਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਕਵਰੇਜ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਦਫਤਰ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਕਲੱਸਟਰ ਦਫਤਰ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਫਤਰ, ਖੇਤਰੀ ਬਿਊਰੋ ਅਤੇ ਸੰਪਰਕ ਦਫਤਰ।
ਖੇਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਤਰੀ ਦਫਤਰ
ਸਾਰੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਫੀਲਡ ਦਫਤਰਾਂ ਦੀ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਸੂਚੀ ਯੂਨੈਸਕੋ ਖੇਤਰ ਦੁਆਰਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਰੇਕ ਦਫਤਰ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਰੇਬੀਅਨ
thumb|ਕਾਰੋਨਡੇਲੇਟ ਪੈਲੇਸ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਹਿਲ - ਗਾਰਡਾਂ ਦੇ ਬਦਲਣ ਦੇ ਨਾਲ. ਕਿਊਟੋ, ਇਕਵਾਡੋਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੇਂਦਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ, ਘੱਟ-ਬਦਲਿਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਂਦਰ, ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਕ੍ਰਾਕਾਵ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਨਾਲ, 18 ਸਤੰਬਰ 1978 ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਸੀ।
ਨਵੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਆਰਡਰ
ਯੂਨੈਸਕੋ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ. 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਵੱਲੋਂ "ਨਿਊ ਵਰਲਡ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਆਰਡਰ" ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮੈਕਬ੍ਰਾਈਡ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਤੱਕ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਨਤਾਪੂਰਵਕ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਜੋਂ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੂੰ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹਾਂ ਲਈ ਪੱਛਮ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਦੁਆਰਾ 1940 ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ 1950 ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉਲਟ। 1984 ਵਿੱਚ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ, ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ 1985 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਨੇ 1985 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਫੀਸਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ।  1997 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯੂਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ 2003 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ 8 ਅਕਤੂਬਰ 2007 ਨੂੰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਆਇਆ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ 1949 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸਦੇ ਬਣਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ. ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ 1949 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਹੈ। 2010 ਵਿੱਚ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਗੁਫਾ ਆਫ਼ ਪੈਟਰੀਆਰਕਸ, ਹੇਬਰੋਨ ਅਤੇ ਰਾਚੇਲ ਦੀ ਕਬਰ, ਬੈਥਲਹੈਮ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਸਾਈਟਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਓਬਾਮਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ। ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਵਿੱਚ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਨੇ ਸਾਈਟਾਂ ਨੂੰ "ਅਲ-ਹਰਮ ਅਲ-ਇਬਰਾਹਿਮੀ/ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਦਾ ਮਕਬਰਾ" ਅਤੇ "ਬਿਲਾਲ ਬਿਨ ਰਬਾਹ ਮਸਜਿਦ/ਰਾਚੇਲ ਦੀ ਕਬਰ" ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੋਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ "ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹਨ" "ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਇਕਪਾਸੜ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਸੀ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਸਾਈਟਾਂ ਨੂੰ "ਮੁਸਲਿਮ, ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ" ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ 'ਤੇ ਸਾਈਟਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ ਯਹੂਦੀ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਉੱਤੇ "ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਵੱਖ" ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਪੱਛਮੀ ਕੰਧ ਦੇ ਰੱਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਚੇਲ ਦੀ ਕਬਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਲਿਮ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਅਧੂਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਉਪ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਡੈਨੀ ਅਯਾਲੋਨ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਮਤਾ ਫਲਸਤੀਨੀ ਵਾਧੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਨੈਸੇਟ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਕਲਚਰ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਜ਼ੇਵਲੁਨ ਲੈਰਲੇਵ ਨੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਤਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਨਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਜਨਰਲ, ਇਰੀਨਾ ਬੋਕੋਵਾ ਨੇ, "ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ" ਅਤੇ "ਦਿ ਪੀਪਲ, ਦਿ ਬੁੱਕ, ਦਿ ਲੈਂਡ: 3,500-ਸਾਲ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਸਾਈਮਨ ਵਿਸੇਨਥਲ ਸੈਂਟਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਯਹੂਦੀ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧ ". ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 21 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ 30 ਜਨਵਰੀ ਤੱਕ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣਾ ਸੀ। ਬੋਕੋਵਾ ਨੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਦੇ ਦਲੀਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ "ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ"। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦੇ ਲੇਖਕ, ਇਬਰਾਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਾਲ ਸੈਸੂਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਦਿ ਸਟੱਡੀ ਆਫ਼ ਐਂਟੀ-ਸੈਟਿਜ਼ਮ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰੌਬਰਟ ਵਿਸਟਰਿਚ, ਨੇ ਰੱਦ ਕਰਨ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ" ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਬੋਕੋਵਾ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ "ਸੰਪੂਰਨ ਘਿਨੌਣੇ ਮਨਮਾਨੇ ਦਾ ਕੰਮ" ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਯਹੂਦੀ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਲਈ ਨਫ਼ਰਤ "। ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।