cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ
ਕਾਰਨ
ਤੰਤੂ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵਿਕਾਰ, ਜਮਾਂਦਰੂ ਅਸਧਾਰਨਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਵਿਕਾਰ, ਲਾਗ, ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਜਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਸਿਹਤ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸਮੇਤ ਕੁਪੋਸ਼ਣ, ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸੱਟ, ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੀ ਸੱਟ, ਨਸ ਦੀ ਸੱਟ ਅਤੇ ਗਲੂਟਨ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ (ਅੰਤੜੀਆਂ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਪਾਚਕ) ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਲੱਛਣ)। ਧਾਤ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ, ਜਿਥੇ ਧਾਤ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਲੀਡ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ, ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਤੰਤੂ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸੇਰੇਬ੍ਰੋਵੈਸਕੁਲਰ ਿਵਕਾਰ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸੱਟ ਸ਼ਾਮਲ ਖੂਨ (ਕਾਰਡੀਓਵੈਸਕੁਲਰ ਸਿਸਟਮ) ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਸਪਲਾਈ; ਸਵੈ-ਇਮਿ ਵਿਕਾਰਨ ਵਿਕਾਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇਮਿ ;ਨ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ; ਲਾਇਸੋਸੋਮਲ ਸਟੋਰੇਜ ਰੋਗ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿਮਾਨ-ਪਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ. ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿ .ਟ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਬੇਲੋੜੀ ਨਯੂਰੋਲੋਜੀਕਲ ਲੱਛਣਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੈਰੀਫਿਰਲ ਨਿurਰੋਪੈਥੀ ਜਾਂ ਐਟੈਕਸਿਆ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਲਾਈੰਗ ਸਿਲਿਅਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੰਤੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ, ਮੌਜੂਦਾ ਟੈਸਟਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤੰਤੂ ਕਾਰਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ " ਇਡੀਓਪੈਥਿਕ " ਸਥਿਤੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2017)">ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ  ] ਅਨੇਕਾਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਗਾੜ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਡੀਐਨਏ ਰਿਪੇਅਰ ਜੀਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ (ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਵੇਖੋ )। ਡੀ ਐਨ ਏ ਹਰਜਾਨੇ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤਕਵੀਂ ਮੁਰੰਮਤ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੈੱਲ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਨਿਊ ਰੋਨ ਦੇ ਨਿਘਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਮ lਰੋਨਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਐਪੀਜੀਨੇਟਿਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੀ ਤਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ।
ਵਰਗੀਕਰਣ
thumb|ਪ੍ਰਤੀ ਮਿਲੀਅਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਹਾਲਤਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਮੌਤਾਂ {{legend|#ffff20|18-52}}{{legend|#ffe820|53-68}}{{legend|#ffd820|69-84}}{{legend|#ffc020|85-99}}{{legend|#ffa020|100-131}}{{legend|#ff9a20|132-157}}{{legend|#f08015|158-186}}{{legend|#e06815|187-243}}{{legend|#d85010|244-477}}{{legend|#d02010|478-1,482}} ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕਿਸਮ, ਜਾਂ ਕਾਰਨ ਦੀ ਮੁੱ ਕਿਸਮ ਕਿਸਮ।. ਵਿਆਪਕ ਵਿਭਾਜਨ ਕੇਂਦਰੀ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੈਰੀਫਿਰਲ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ. ਮਾਰਕ ਮੈਨੂਅਲ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਓਵਰਲੈਪਿੰਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗ, ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਪਰੋਕਤ ਸੂਚੀਬੱਧ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਗਾੜਾਂ ਦੇ ਨਿਊਰੋਸਰਜਿਕਲ ਇਲਾਜ ਉਪਲਬਧ ਹਨ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਟੌਰੇਟ ਦਾ ਸਿੰਡਰੋਮ, ਪਾਰਕਿੰਸਨ'ਸ ਬਿਮਾਰੀ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਬਣੀ ਅਤੇ ਜਨੂੰਨਸ਼ੀਲ ਮਜਬੂਰੀ ਵਿਕਾਰ)।
ਗੈਰ-ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਗਾੜ ਵੈਟਰਨਰੀਅਨ ਦੁਆਰਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਜਾਂਚ, ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ, ਦਿਮਾਗੀ ਫੰਕਸ਼ਨ 'ਤੇ ਵਿਵਹਾਰ, ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਜਾਂ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਿਵਹਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਲੀਨਿਕਲ ਨਿਊਰੋਸਾਈਕੋਲੋਜੀ ਦਿਮਾਗੀ ਕੰਮਕਾਜ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਊਰੋਸਾਈਕੋਲੋਜੀਕਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਸੱਟ ਜਾਂ ਨਿ orਰੋਲੌਜੀਕਲ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇ ਬਾਅਦ।
ਵਿਕਲਪਿਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਕਿਸੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਧਾਰਨਤਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਇੱਕ ਅੰਡਰਲਾਈੰਗ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਲਾਜ ਕੀਤੇ ਵਿਗਾੜਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਹੋਰ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਜਾਂ ਕਲੀਨਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਗਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਦੀਆਂ ਅਸਪਸ਼ਟ ਸੀਮਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਭਿਆਸ ਵਿਚ, ਕੇਸ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਵਧੇਰੇ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀਆਂ ਖਾਸ ਪਛਾਣੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਗਾੜਾਂ ਨਾਲ ਨਿ ਊਰੋਪੈਸਚਿਐਟ੍ਰੀ ਨਜਿੱਠਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਭੰਗ, ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਚੇਤੰਨ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਏਕੀਕਰਣ ਦੇ ਅੰਸ਼ਕ ਜਾਂ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਘਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਸਰੀਰ ਅਤੇ / ਜਾਂ ਤੁਰੰਤ ਮਾਹੌਲ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਤਿਅੰਤ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਪੁੰਸਕਤਾ ਦੇ ਵਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੰਤੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਗਰੁਕਤਾ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਏਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਥਮ ਦਰਦ ਜਾਂ ਸਿੰਨੇਸਥੀਆ, ਜਾਂ ਜਿਥੇ ਅੰਗ ਚੇਤੰਨ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।, ਪਰਦੇਸੀ ਹੱਥ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।ਚੇਤਨਾ, ਸੁਤੰਤਰ ਇੱਛਾ, ਨੈਤਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਲੰਕ ਬਾਰੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ। right|thumb|344x344px| ਕੁਝ ਖੇਤਰ ਜੋ ਮਾਨਸਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਸਥਿਤੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਗਾੜਾਂ, ਜਾਂ ਸਿੱਖਣ ਦੀਆਂ ਅਯੋਗਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਅਪੰਗਤਾ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਗਾੜ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਨਜਿੱਠਦੀਆਂ। ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਮਨੋਰੋਗ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਗਾੜ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਲੀਨਿਕਲ ਅਭਿਆਸ ਵਿਚ, ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਗਾੜ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਬਣਤਰਚਾਗਤ ਇੰਟਰਵਿ. ਜਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਨਿ<a href="./ ਨਿurਰੋਸਰਜਨ " rel="mw:WikiLink" data-linkid="50" data-cx="{&quot;adapted&quot;:false,&quot;sourceTitle&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Neurosurgery&quot;,&quot;thumbnail&quot;:{&quot;source&quot;:&quot;http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/91/Parkinson_surgery.jpg/53px-Parkinson_surgery.jpg&quot;,&quot;width&quot;:53,&quot;height&quot;:80},&quot;description&quot;:&quot;medical specialty of disorders which affect any portion of the nervous system&quot;,&quot;pageprops&quot;:{&quot;wikibase_item&quot;:&quot;Q188449&quot;},&quot;pagelanguage&quot;:&quot;en&quot;},&quot;targetFrom&quot;:&quot;mt&quot;}" class="mw-redirect cx-link" id="mwIg" title=" ਨਿurਰੋਸਰਜਨ ">ਊ</a>ਰੋਇਮੈਜਿੰਗ (ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਜਾਂਚ) ਇਕੱਲੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਗਾੜ ਦੀ ਸਹੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਟਿਊਮਰ ਨੂੰ ਨਕਾਰਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੋਜ ਵਿੱਚ, ਨਿਊਰੋਇਮੇਜਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਟੈਸਟ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਵੇਖੇ ਗਏ ਮਾਨਸਿਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਫੰਕਸ਼ਨਵਿੱਚ ਮਤਭੇਦ ਦਿਮਾਗੀ ਬਣਤਰ ਦੇ ਕੁਝ ਪਹਿਲੂਆਂ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧ ਦਰਸਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਮਾਨਸਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ. ਤੰਤੂ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਰਕ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵੀ ਹਾਲਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਰੇ ਜ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਦੇ ਆਮ ਸਮਝ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੱਥ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ, ਕੁਝ ਬਹਿਸ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਮਨ।
ਮੂਵਰ ਓਵਰ, ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕਾਰ ਦਵਾਈ ਜ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਕੀ ਅਸਧਾਰਨ, ਅਸਰਦਾਰ, ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਜ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਲੜੀ ਹੈ ਤੰਤੂ, ਵਿਕਾਸ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਜ ਸਮਾਜਿਕ ਰੂਪ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਨਾਦੀਆ ਅੰਜੁਮਨ
ਨਾਦੀਆ ਅੰਜੁਮਨ ( Persian  ; 27 ਦਸੰਬਰ, 1980 - 4 ਨਵੰਬਰ 2005) ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਵਿਤਰੀ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
1980 ਵਿੱਚ, ਨਾਦੀਆ ਅੰਜੁਮਨ ਹੇਰਾਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੇਰਾਤ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜੋ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੇ ਗੇੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੌਰਾਨ ਪਾਲੀ ਪੋਸ਼ੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਤੰਬਰ 1995 ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਹੇਰਾਤ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਗਵਰਨਰ ਇਸਮਾਈਲ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਬੇਦਖ਼ਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਤਾ ਵਿਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਮਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੀ। ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦਸਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਇਕ ਹੋਣਹਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥਣ, ਅੰਜੁਮਨ ਨੂੰ ਹੁਣ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਕੋਈ ਆਸ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹਾਨਣਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ  ਸੀ।
ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਦੀ ਅੰਜੁਮਨ ਨੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਰਲ਼ ਕੇ 1996 ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਰਹਿਯਬ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਗੋਲਡਨ ਨੀਡਲ ਸਿਲਾਈ ਸਕੂਲ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਭੂਮੀਗਤ ਵਿਦਿਅਕ ਸਰਕਲ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਗੋਲਡਨ ਨੀਡਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸਿਲਾਈ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ (ਤਾਲਿਬਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ), ਮਿਲ਼ਦੇ ਸਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੇਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੇ  ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ। ਫੜੇ ਜਾਣ ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਕੈਦ, ਤਸ਼ੱਦਦ ਅਤੇ ਫਾਂਸੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਸੇਵਾਦਾਰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੇਡਣ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।  ਉਹ ਆ ਰਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਲਿਸ ਬਾਰੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰ ਦਿੰਦੇ, ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲੁਕਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਸੂਈ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।
ਗੋਲਡਨ ਨੀਡਲ ਸਕੂਲ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸੱਤਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅੰਜੁਮਨ ਦਾ ਇਕਮਾਤਰ ਰਚਨਾਤਮਕ ਆਉਟਲੈਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹਿਯਬ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣਾ ਸਕੇ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਨਿੱਕਲਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਰਹਿਯਬ ਨੇ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਅੰਜੁਮਨ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਲੱਭਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਲਭ ਲੈਣਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖਕ ਪੜ੍ਹੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰਾਂ ਸਮੇਤ ਹਾਫਿਜ਼ ਸ਼ੀਰਾਜ਼ੀ, ਬੇਦਿਲ ਦੇਹਲਵੀ, ਅਤੇ  ਫ਼ਰੂਗ਼ ਫ਼ਰੁਖ਼ਜ਼ਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ।
2001 ਵਿਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਉੱਤਰੀ ਗੱਠਜੋੜ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛੇ ਸਾਲ ਤਕ ਹੇਰਾਤ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀਆਂ ਗਾਲਾਂ ਤੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀਆਂ ਝੱਲੀਆਂ। ਅੰਜੁਮਨ 21 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹੇਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ 2002 ਵਿੱਚ  ਫਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਅੰਜੁਮਨ ਨੇ “ਗੁਲ-ਏ-ਦੂਦੀ” (“ਧੂੰਏਂ ਦਾ ਫੁੱਲ”) ਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਇਕ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚ ਖ਼ੂਬ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ।
ਅੰਜੁਮਨ ਦਾ ਪਤੀ ਫਰੀਦ ਅਹਿਮਦ ਮਜੀਦ ਨੀਆ, ਹੇਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲੈ ਕੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਅੰਜੁਮਨ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਨੀਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਦਨਾਮੀ ਮੰਨਦਾ ਸੀ। ਅੰਜੁਮਨ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲਿਖਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ 2006 ਵਿਚ “ਯੇਕ ਸ਼ਬਦ ਦਿਲਹੋਰੇਹ” (“ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ”) ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਖੰਡ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ  ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਇਕਾਂਤ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਮੌਤ
4 ਨਵੰਬਰ, 2005 ਨੂੰ, ਅੰਜੁਮਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਵਿਚ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਨੀਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੰਜੁਮਨ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਈਦ-ਉਲ-ਫਿਤਰ (ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ) ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਆਮ ਪ੍ਰਥਾ ਸੀ। ਨੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ। ਅੰਜੁਮਨ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਰਾਤ, ਨੀਆ ਨੇ ਅੰਜੁਮਨ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤਕ ਕੁੱਟਿਆ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਨਾ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖਮੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਅੰਜੁਮਨ ਅਜੇ ਵੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਸੀ, ਤਾਂ ਨੀਆ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਕਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਡਰਾਈਵਰ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੰਜੁਮਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਨੀਆ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਇਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਨਿਸਾਰ ਅਹਿਮਦ ਪਾਈਕਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁੱਟਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਬੂਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਨੀਆ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਅੰਜੁਮਨ ਨੇ ਜ਼ਹਿਰ ਖਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਬੂਲੀ ਸੀ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਜੁਮਨ ਨੇ ਖ਼ੂਨ ਦੀਆਂ ਉਲਟੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਮੌਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਭਾਵਤ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ। ਨੀਆ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅੰਜੁਮਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਹਿਰ ਖਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਨੀਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਮੌਤ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਨੀਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜੁਮਨ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਤਲ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨੀਆ ਨੂੰ ਅੰਜੁਮਨ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਕੈਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੇਰਾਤ ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੇ ਨੀਆ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਜੁਮਨ ਦੇ ਬੀਮਾਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨੀਆ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਵਾਅਦੇ ਨਾਲ ਕਿ ਨੀਆ ਪੰਜ ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ, ਅੰਜੁਮਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ। ਅੰਜੁਮਨ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਮੰਨਿਆ - ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਨੀਆ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅੰਜੁਮਨ ਦੇ ਭਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦੇ  ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸਦਮੇ ਨਾਲ਼ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਅੰਜੁਮਨ ਦਾ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਜੋ ਹੁਣ ਨੀਆ ਦੀ ਕੋਲ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ "ਗੁਲੇ ਦੂਦੀ" ਅਤੇ "ਯੇਕ ਸਬਦ ਦਿਲਹੋਰੇਹ" ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਏ ਸਨ। “ਗੁਲੇ ਦੂਦੀ” ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ 3,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਇਸ ਕਤਲ ਦੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਐਡਰੀਅਨ ਐਡਵਰਡਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਨਾਦਿਆ ਅੰਜੁਮਨ ਦੀ ਮੌਤ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੁਖਦਾਈ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਘਾਟਾ ਹੈ।. . . ਇਸਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ” ਪਾਇਕਰ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਅੰਜੁਮਨ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੰਜੁਮਨ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਬਦਨਾਮੀ ਮੰਨਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨ ਔਰਤਾਂ' ਤੇ ਹੋਏ ਜ਼ੁਲਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਨੁਵਾਦ ਵਿਚ ਕਵਿਤਾ
ਡਾਇਨਾ ਆਰਟਰਿਅਨ ਨੇ ਮਾਰੀਨਾ ਉਮਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਨਾਦੀਆ ਅੰਜੁਮਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਐਸੀਮੋਟੋਟ, ਬਰੁਕਲਿਨ ਰੇਲ, ਸਰਕਮਫ੍ਰੈਂਸ, ਐਕਸਚੇਂਜ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂਈਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੰਗਰੇਜੀ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿਚ ਨਾਦੀਆ ਅੰਜੁਮਨ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ,ਲੋਡ ਪੋਇਮਜ਼ ਲਾਈਕ ਗੰਨਜ਼: ਹੇਰਾਤ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ (ਹੋਲੀ ਕਾਓ! ਪ੍ਰੈਸ, 2015),  ਫਰਜਾਨਾ ਮੈਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਅੰਜੂਮਨ ਸਮੇਤ ਅੱਠ ਅਫਗਾਨ ਔਰਤ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਫਾਰਸੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੋਨੋਂ ਵਰਜਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵਿਚ ਅੰਜੁਮਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿਚ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਹ ਕਵੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਦੋਸਤਾਂ, ਸਹਿਪਾਠੀਆਂ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਅਤੇ ਹੇਰਾਤ ਵਿਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਖੋਜ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਸਟਿਨਾ ਕੌਂਟੀਲੀ, ਇੰਸ ਸਕਾਰਪੋਲੋ ਅਤੇ ਐਮ. ਬਦੀਹੀਨ ਅਮੀਰ ਨੇ ਅੰਜੁਮਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਇਟਲੀ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਐਲੀਜੀਆ ਪ੍ਰਤੀ ਨਦੀਆ ਅੰਜੁਮਨ ਹੈ, ਜੋ ਐਡੀਜ਼ਿਓਨੀ ਕਾਰਟੇ ਈ ਪੇਨਾ ਦੁਆਰਾ 2006 ਵਿਚ ਇਟਲੀ ਦੇ ਟੋਰਿਨੋ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ
ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਸ਼ਕੁੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਮਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਭਾਗਵਤੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਿੱਧ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਰਸਾਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੈ. ਜਿਸਦਾ ਵਰਣਨ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਪੁਰਾਣ, ਭਾਗਵਤ ਆਦਿ। ਮਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਦੇਵੀ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ. ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਇਥੇ ਸਵੈ-ਘੋਸ਼ਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ. ਲੋਕ ਰਾਏ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਗਦੰਬਾ ਦੇ ਇਸ ਧਾਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਸ਼ਨ ਇੱਕ ਚਰਵਾਹੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਜਿਸ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਅਜੇ ਵੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ. ਇੱਥੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਵਿਸੇਸ ਭਗਤ, ਬਾਬਾ ਭੂਰਾਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਹੈ।
ਮਾਂ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਾਮ ਹਨ। ਪਰ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਦੀਆਂ ਜੰਗਲੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਵਾਲਾ ਸਿੱਧ ਭਵਨ ਦਾ ਰੰਗਤ ਕੁਝ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ. ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮੰਦਰ ਹੈ. ਪੰਦਰਾਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੂਪ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ. ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਗਣੇਸ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ' ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ. ਮਾਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਦੀਆਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ. ਭੀਮਾ ਅਤੇ ਭਰਮਾਰੀ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇਅਤੇ ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਸ਼ਤਾਕਸ਼ੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਮੰਦਰ ਹੈ ਜਿਥੇ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਚਾਰ ਰੂਪ ਇਕੱਠੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ. ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭੂਰਾ ਦੇਵ ਬਾਬਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਹੈ. ਦੇਵਾਸੂਰ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਮਾਤਾ ਜਗਦੰਬਾ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਭੂਰਾਦੇਵ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਵੇਗਾ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਭੂਰਾਦੇਵ ਨੂੰ ਵੇਖੇਗਾ। ਮਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਜੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਵਰੂਪ ਹਨ। ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਬ੍ਰਹਮ ਪਹਾੜੀਆਂ' ਤੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਘੋਸ਼ਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਮਾਤਾ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਵਕ ਦੁਰਗਾ ਸਪਸ਼ਟਤੀ ਦੇ ਮੂਰਤੀ ਰਹਿਸਿਆ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਆਇਨੀਜਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸ਼ਤਾਕਸ਼ੀ ਅਵਤਾਰ ਲੈ ਲਈ. ਦੇਵੀ ਸ਼ਤਾਕਸ਼ੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ. ਸ਼ਤਾਕਸ਼ੀ ਮਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈਬੁਭੁਕਸ਼ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਅਖਵਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ. ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੁਰਗਮਸੁਰਾ ਨਾਂ ਦੇ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਕਿਹਾ, ਜੋ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸਲਈ, ਜਗਦੰਬਾ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਪਰਮਸ਼ਵਰੀ ਮਹਾਮਾਯ ਹੈ. ਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ. ਮਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਚੁੰਬਕੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਰਗੇ, ਦਰਬਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ. ਕਾਲ ਭੈਰਵ, ਜਵਾਲਾ ਦੇਵੀ, ਕਾਲੀ ਮਾਤਾ, ਸ਼ਿਵਜੀ, ਗਣੇਸ਼ ਸੁਆਮੀਹਨੂੰਮਾਨ ਜੀ ਨੈਨਾ ਸ਼ੈਵਰਡ ਆਦਿ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਜਗਤ ਮਾਤਾ ਚੰਦਿਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਮਾਂ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਨਾਹ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ. ਮਾਂ ਅੰਬਾ ਭਗਵਤੀ ਭਵਾਨੀ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ ਭੰਡਾਰੇ ਨੂੰ ਭਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।ਮਾਤਾ ਸਰਬ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਤਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਸਤੀ ਦਾ ਸਿਰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਡਿਗ ਪਿਆ। ਪੁਰਾਤਨਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ.
ਮਾਂ ਸ਼ਕਮਭਾਰੀ ਚੌਹਾਨ ਸਣੇ ਕਈ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਕੁਲਦੇਵੀ ਹੈ। 8 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਪਹੁੰਚੇ, ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੁਲਦੇਵੀ ਮਾਂ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੰਦਰ ਵੀ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਂਵਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੰਭਭਰੀ ਆਸ਼ਾਪੁਰਾ ਹਨ। ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ. ਮਾਂ ਆਦਿਸ਼ਕਤਿ ਜਗਤਜਨਨੀ ਜਗਦਮਬੀਕਾ ਯੋਗਮਾਯ ਉਹ ਦੇਵੀ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ. ਮਹਾ ਦੇ ਸਿੱਧ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਵਣ ਪਰਵ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ "ਰਾਜਨ ਨੂੰ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵੀ ਸਥਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ"।. ਇੱਥੇ ਇਹ ਵਰਣਨ ਸ਼ਕਮਭਰੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਰਣਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਾ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੰਦਰ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨਤਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਵਣਪਾਰਵ ਅਤੇ ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਕੇਦਾਰਖੰਡ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਰਫ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਕੇ ਕੁਝ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ. ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੰਜ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਵੀ ਇਥੇ ਬਡਕੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਵਰਗੇ ਹਨ,ਸ਼ਕੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ, ਇੰਦਰਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ, ਕਮਲੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਵਟੂਕੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ।
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: शाकम्भरी) ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ, ਮਹਾਕਾਲ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਬੀਅਰਰ ਆਫ਼ ਦਿ ਗ੍ਰੀਨਜ਼" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ 'ਚ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੀਰਨਯਕਸ਼ ਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਦਿੱਤਯ ਗੁਰੂ ਸੀ। ਰੁੜੂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਅਪਾਹਜ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੁਰਗਮਸੁਰਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਵੇਦ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਏ। ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਕਾਰਨ ਸਾਰੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਰੌਲਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਕਾਰਨ ਯੱਗਦਾਦੀ ਦੇ ਰਸਮ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਲ ਪਿਆ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਬਨਸਪਤੀ ਵੀ ਸੁੱਕ ਗਈ. ਇਸ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਮਰਨ ਲੱਗੇ. ਦੁਰਗਮਸੁਰਾ ਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਦੇਵੀ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਗਦੰਬਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮਹਾਂਮਾਇਆ ਮਾਂ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ ਉਸੇ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਆਇਓਨੀਜਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਜਗਦੰਬਾ ਦਾ ਦਿਲ ਪਸੀਜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੰਝੂਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧਾਰਾ ਵਹਿਣ ਲੱਗੀ. ਸੌ ਦੇ ਦੋਸਤ ਮਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ. ਸਾਈਨਾ ਨੈਣਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਸਦਕਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਬਾਰਸ਼ ਹੋਈ ਅਤੇ ਨਦੀ-ਤਲਾਬ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ. ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ਤਾਕ ਦੇਵੀ ਨਾਮ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸ਼ਤਾਕਸ਼ੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਕੋਮਲ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ। ਚਤੁਰਭੁਜੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਕਮਲਸਨ ਵਿਖੇ ਬੈਠੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਮਲ, ਤੀਰ, ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੈਰਾਨਕੁਨ ਕਮਾਨ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਮਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਐਪਸ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਏ. ਇਸ ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ. ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਦੁਰਗਮਾਸੁਰ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਚੌਂਕੀ' ਤੇ ਬੈਠ ਗਈ. ਇਸ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ, ਮਾਂ ਜਗਦੰਬਾ ਨੇ ਦੁਰਗਮਸੁਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਭੂਦੇਵ ਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ।ਮਾਤਮਾ ਦੀ ਅਥਾਹ ਰਹਿਮ ਨਾਲ, ਪਹਿਲੇ ਪੂਜਾਰੀ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਭੂਡੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਪੱਥਰ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਤਾ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਹ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਦੁਰਗਮਸੁਰਾ ਨਾਮ ਦੇ ਭੂਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੁਣ ਉਹ ਵਿਰਕਖੇਤ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ. ਜਿਥੇ ਮਾਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਛਾਪ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਈ, ਉਥੇ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਹੈ. ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ਮਾਂ ਨੇ ਭੂਰਾ ਦੇਵ ਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਹੈ ਬਾਬਾ ਭੂਰਾਦੇਵ ਦਾ ਮੰਦਰ. ਇਹ ਖੇਤਰ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰੀ ਘਾਟੀ ਉਪਾਸਕ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਦੇਵੀਪੂਰਣ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਤਾਕਸ਼ੀ, ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਇਕੋ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।
ਨਿਰੁਕਤੀ
ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਦਾ ਅਰਥ 'ਉਹ ਜੋ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਬੀਜਦੀ' ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ- ਸ਼ਾਕ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: शाक) ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਬਜ਼ੀ / ਵੈਗਨ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਭਰੀ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: भरी) ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਧਾਰਕ / ਅਹੁਦੇਦਾਰ' ਜੋ ਆਖਰਕਾਰ ਮੂਲ ਸ਼ਬਦ ਭੂੰ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: भृ) ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਬੀਜਣਾ / ਪਹਿਨਣਾ / ਪਾਲਣਾ ਹੈ।
ਪੂਜਾ ਅਭਿਆਸ
ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਾਮ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਦੇਵੀ ਸ਼ਕੰਭਰੀ। ਪਰ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਦੀਆਂ ਜੰਗਲੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠਣ ਵਾਲਾ ਸਿੱਧ ਭਵਨ ਦਾ ਰੰਗਤ ਕੁਝ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ। ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਬਾਲ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੈ ਜਿਸ' ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਦੀਆਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਭੀਮ ਅਤੇ ਭਰਮਾਰੀ ਮਾਂ ਦੇ ਸੱਜੇ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਸ਼ਤਾਕਸ਼ੀ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਮੰਦਰ ਹੈ ਜਿਥੇ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਚਾਰ ਰੂਪ ਇਕੱਠੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭੂਰਾ ਦੇਵ ਬਾਬਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਹੈ। ਦੇਵਾਸੁਰ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਮਾਤਾ ਜਗਦੰਬਾ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਭੂਰਾਦੇਵ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਆਵੇਗਾ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਭੁਰਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇਗਾ। ਮਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਜੀ ਸਾਕਤ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਵਰੂਪ ਹੈ। ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਦੇਵੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਬ੍ਰਹਮ ਪਹਾੜੀਆਂ' ਤੇ ਇਕ ਸਵੈ-ਘੋਸ਼ਿਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਮਾਤਾ ਸ਼ਕੰਭਰੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਵਕ ਦੁਰਗਾ ਸਪਸ਼ਟਤੀ ਦੇ ਮੂਰਤੀ ਰਹਿਸਿਆ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਸ਼ਕੰਬਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਿਰ ਸਕਾਰਈ ਵਿਖੇ ਉਦੈਪੁਰ ਵਾਤੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੀਕਰ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ਤੋਂ ਲਗਭਗ 29 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ' ਤੇ ਹੈ।
ਹਰ ਸਾਲ ਵਿਜੇਵਾੜਾ ਦੁਰਗਾ ਮੰਦਿਰ ਵਿਚ ਉਹ ਸ਼ਕਾਂਬਰੀ ਉਤਸਵ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਦਿਰ
ਸ਼ਕੰਬਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸਕਰਾਏ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕੰਬਰੀ ਮੰਦਿਰ, ਸਕਮਬਰੀ ਮਾਤਾ ਮੰਦਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਕਾਰੈ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਪੱਕੌਰ (ਝਾਰਖੰਡ) ਵਿਖੇ ਕੋਲਕਾੱਤਾ ਤੋਂ 150 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਧਾਮ ਕਟਕ (ਕਟਕ, ਓਡੀਸਾ) ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਬਦਾਮੀ ਦੇ ਬਨਾਸ਼ੰਕਰੀ ਅੰਮਾ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਕੰਬਰੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਦਰ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਾਗੇਵਾੜੀ ਵਿਚ, ਸਤਾਰਾ ਨੇੜੇ; ਸਹਾਰਨਪੁਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ਕੰਬਰੀ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸੰਭਰ ਵਿਚ ਮੰਦਰ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਭਰ ਸਾਲਟ ਝੀਲ ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਕਰੀਬਨ 2500 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਕੰਬਰ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ ਇਕ ਛੋਟਾ ਚਿੱਟਾ ਮੰਦਰ ਝੀਲ ਵਿਚ ਚੱਟਾਨਾਂ ਤੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਹੇਠਾਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
thumb|ਸ਼ਾਕੰਬਰੀ ਮੰਦਿਰ ਮੁੰਬਈ thumb|ਸ਼ਾਕੰਬਰੀ ਮੰਦਰ ਕਾਨਪੁਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
thumb|ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸ਼ੰਕਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਕੰਬਰੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮੰਦਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਲਾੜੀ ਅਗਵਾ ਕਰਨਾ
thumb| ਇਕ ਔਰਤ (ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ) ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ ਚਾਰ ਆਦਮੀ ਉਸ ਨੂੰ "ਅਗਵਾ ਕਰਨ" ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। [[ਕਿਰਗਿਜ਼ਸਤਾਨ|ਕਿਰਗਿਜ਼ ਸਟੈੱਪ, 1871 ਅਤੇ 1872 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ]] ਲਾੜੀ ਅਗਵਾ ਕਰਨਾ, ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਫੜ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਭਿਆਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲਾੜੀ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨਾ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਕੋਹਕਾਫ਼ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਹਮੋਂਗ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿਚ ਜ਼ੈਲਟਲ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਰੋਮਾਨੀ ਵਰਗੇ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।
ਲਾੜੀ ਦੇ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਅਗਵਾਕਰਨ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਆਦਮੀ ਦੁਆਰਾ (ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ) ਇਕ ਔਰਤ ਦੇ ਅਗਵਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਇਕ ਵਿਆਪਕ ਅਭਿਆਸ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੜਾਈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ( ਯੁੱਧ ਬਲਾਤਕਾਰ ਵੀ ਦੇਖੋ)
ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲ
ਲਾੜੀ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਨੋਰਥ ਖੇਤਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਨ, ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਪਿੱਤਰ ਸੱਤਾਤਮਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧ ਤੇ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਅਤੇ ਨਜਾਇਜ਼ ਜਨਮ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਮਾਜਿਕ ਕਲੰਕ ਹਨ।
ਕੁਝ ਆਧੁਨਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜੋੜਾ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਅਗਵਾਕਰਨ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਆਦਮੀ ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਕਸਰ ਗਰੀਬੀ, ਬਿਮਾਰੀ, ਮਾੜੇ ਚਰਿੱਤਰ ਜਾਂ ਅਪਰਾਧ ਕਾਰਨ ਘੱਟ ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਤਬੇ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਔਰਤ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਲਾੜੀ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਜਾਇਜ਼ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਤਨੀ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਬਰੀ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲਾੜੀ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਮੁ ਟਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜ 'ਤੇ ਹੋਰ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਘੱਟ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸਥਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੇ ਹੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਆਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਲੇਖ ਸੰਪਾਦਨ ਮੁਹਿੰਮ 2019
ਧੇਮਾਜੀ
ਧੇਮਾਜੀ (Pron: deɪˈmɑ:ʤi or di:ˈmɑ:ʤi) ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਧੇਮਾਜੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਆਸਾਮ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈ।
ਵ੍ਯੁਪੱਤੀ
ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਨਾਮ ਧੇਮਾਜੀ ਦੇਵਰੀ ਸ਼ਬਦ ਧੇਮਾ-ਜੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਇਸ ਨੂੰ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧੇਮਾਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧੇਮਾਜੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਰੈਡੀਸਨ ਬਲਿਊ ਦਵਾਰਕਾ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ
ਰੈਡੀਸਨ ਬਲਿਊ ਦਵਾਰਕਾ, ਦੱਖਣ ਪੱਛਮ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਪੰਜ ਸਿਤਾਰਾ ਹੋਟਲ ਹੈ. ਇਸ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੋਟਲ ਲੜੀ ਰੈਡੀਸਨ ਬਲਿਊ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਪੰਜ ਸਿਤਾਰਾ ਹੋਟਲ ਇੰਦਿਰਾ ਗਾਂਧੀ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ toto ਸਿਰਫ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਏਅਰ ਪੋਰਟ ਦੇ ਸਭ to ਨਜਦੀਕੀ ਹੋਟਲਾ ਵਿਚੋ ਇੱਕ ਹੈ.
ਮੇਹਮਾਨਾ ਵਾਸਤੇ ਇਸ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 209 ਕਮਰੇ ਮੋਜੂਦ ਹਨ, ਜਿਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਤੇ ਦੋ ਬੇਡਰੂਮ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੀਉਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸੀਡੇਨਸ਼ਿਆਲ ਸੀਉਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ. ਮੁੱਖਤਾ ਹੋਟਲ ਦੇ ਕਮਰੇ ਤਿੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣਿਆ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹਨ. ਸਾਰੇ ਕਮਰੇਆ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਪੀਡ ਇੰਟਨੇਟ, ਵਾਇਸ ਮੇਲ, ਮਿਨਿ ਬਾਰ ਵਰਗਿਆ ਸੁਵਿਧਾਵਾ ਮੋਜੂਦ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਯਾਤਰਿਆ ਵਾਸਤੇ ਬਹੁਤ ਉਮਦਾ ਸਹੂਲਤਾ ਹਨ.
ਰੈਡੀਸਨ ਬਲਿਊ ਦਵਾਰਕਾ, ਸਭ ਤਰਹ ਦੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਪਕਵਾਨਾ to ਤੋ ਲੇ ਕੇ ਲਜੀਜ ਅੰਤਰ ਰਾਸਟਰੀ ਵਿਅੰਜਨ ਨੂੰ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਮੋਜੂਦ ਚਾਰ ਰੇਸਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਦਾ ਹੈ. ਸ੍ਪ੍ਰਿੰਗ ਕਾਫੀ ਸ਼ੋਪ 24*7 ਰੇਸਤਰਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰੇਕਦਸਤ, ਲੰਚ ਅਤੇ ਡਿੰਨਰ ਦੀਆ ਸੇਵਾਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਰੇਸਤਰਾ ਮੁੱਖ ਤੋਰ ਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਲਾ ਕੇਰੇਡਿਨ ਵਿਅੰਜਨ ਹੀ ਪਰੋਸਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ, ਇਟਾਲੀਅਨ ਅਤੇ ਅਮੇਰਿਕੈਨ ਵਿਅੰਜਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ. ਇਸ totoਤੋ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਲਕਹੋਲਿਕ ਪੇਅ ਅਤੇ ਸੋਫਟ ਡ੍ਰਿੰਕ੍ਸ ਵੀ ਸਰਵ ਕੀਤੇ ਹੰਦੇ ਹਨ. ਅਰੀਅਮ, ਦਾ ਟੀ ਲਾਜ ਹੋਟਲ ਵਿਖੇ ਮੋਜੂਦ ਇੱਕ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਚਾਹ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਹੈ ਜਿਥੇ ਕਿ ਓਰ੍ਗੇਨਿਕ ਦਾਰਜਲਿੰਗ ਜਾ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਚਾਹ ਮਿਲਦੀ ਹੈ. ਰਾਇਸ, ਦਾ ਪੇਨ ਏਸ਼ਿਯਨ ਰੇਸਤਰਾ ਮੁੱਖਤਾ ਚੀਨੀ ਵਿਅਜਨਾ ਵਾਸਤੇ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚਾਵਲਾ toਤੋ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਦਵਾਰ, ਗੇਟਵੇ ਓਫ ਇੰਡੀਆ ਨਾਮ ਦਾ ਹੋਟਲ ਦਾ ਰੇਸਤਰਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਰਮ੍ਪਰਿਕ ਭੋਜ ਵਾਸਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ. ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਜੇਪ੍ਲਿੰਨ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਬਾਰ ਵੀ ਮੋਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਨਾਵਟ ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁਧ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਕ੍ਲੋਕ੍ਟਏਬਲ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ.
ਇਹਨਾ to ਇਲਾਵਾ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਸਮਾਰੋਹਾ ਵਾਸਤੇ ਅਬ ਮਹਾਲ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇੰਕੁਅਟ ਹਾਲ ਵੀ ਮੋਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ 1000 ਵਿਅਕਤੀਆ ਦੀ ਸੱਮਰਥਾ ਹੈ. ਇਸ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਬਗੇਰ ਪਿੱਲਰਾ to 9000 ਸਕੇਅਰ ਫੁਟ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਪਾਰਿਕ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵਪਾਰਿਕ ਮਿਟਿਗ ਅਤੇ ਕੋਨਫ੍ਰੇੰਸ ਦੀਆ ਸੁਵਿਧਾਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ. ਹੋਟਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਟੇਰੇਸ ਸਵਿਮਿੰਗ ਪੂਲ, ਫਿਟਨੇਸ ਸੇੰਟਰ ਅਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆ ਖੇਲਾ ਦੀਆ ਸੁਵਿਧਾਵਾ ਵੀ ਹਨ. ਯਾਤਰੀ ਇਨਡੋਰ ਗੇਮਜ ਵਿੱਚ ਬਿਲੀਏਡ, ਟੇਬਲ ਟੇਨਿਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਰੀਕਰੀਏਸ਼੍ਨਲ ਸੇੰਟਰ ਵਿੱਚ ਮੋਜੁਡ ਹਨ. ਅਨਾਦਾ ਸਪਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਟੀਮ ਬਾਥ ਅਤੇ ਜਾਕੁਜ਼ੀ ਦਾ ਮੁਫਤ ਵਿੱਚ ਅੰਨਾਦ ਲੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੋਟਲ
ਟੋਭਾ ਟੇਕ ਸਿੰਘ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਟੋਬਾ ਟੇਕ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ ਦੀ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਲਘੂ ਫਿਲਮ ਕੇਤਨ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲਜਾ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਕਜ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਵਿਨੈ ਪਾਠਕ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ 24 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ ਵੀਡੀਓ ਆਨ-ਡਿਮਾਂਡ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ZEE5 ' ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਪਲਾਟ
ਕਹਾਣੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੰਡ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਅਣਵੰਡੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਨਸਿਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ। ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਇਹ ਹਿੰਦੂ, ਮੁਸਲਿਮ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਪਰਵਾਹ ਪਰਿਵਾਰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਗਏ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਦੋਸਤੀ ਬਹੁਤ ਸੰਘਣੀ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸੀ ਪਰ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਮਝਦਾਰੀ ਤੋਂ ਪਾਗਲਪਨ ਤੱਕ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਟੋਭਾ ਟੇਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਦਿਨ ਰਾਤ ਜਾਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਭਾਣਾ ਵਰਤਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਦੋਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵੰਡ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਛੱਡਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮਝਦਾਰ ਅਤੇ ਪਾਗਲ ਦੋਨੋ ਮਨੋ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਤਨ ਸਮਝਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਉਜਾੜੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕਿੰਨੀ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਵੰਡ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਦਰਦ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ ਦੀ ਦਰਦਨਾਕ ਕਹਾਣੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਹ ਫਿਲਮ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਤਹਿ ਵਿੱਚ ਉਤਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2018 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ
ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ
right|thumb|[[ਮੋਤੀ ਬਾਗ਼ ਮਹਿਲ|ਮੋਤੀ ਬਾਗ ਪੈਲਿਸ, ਪਟਿਆਲਾ]] right|thumb|[[ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ, ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਹੈ]] ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਆਪਣੇ ਰਸੋਈ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਜਲੰਧਰ, ਪਟਿਆਲਾ, ਪਠਾਨਕੋਟ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਹਨ। ਪਟਿਆਲਾ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਅਮੀਰ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਹੈ।
ਵਾਹਗਾ ਬਾਰਡਰ
ਵਾਹਗਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Wagah, ਹਿੰਦੀ: वाघा, उर्दू: واہگہ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਬਾਰਡਰ ਕ੍ਰਾਸਿੰਗ ਸੜਕ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਟਰਮੀਨਲ ਹੈ, ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਜੀ ਟੀ ਰੋਡ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਗੀਤਾ ਸਾਰਾਭਾਈ
ਗੀਤਾ ਸਾਰਾਭਾਈ ਮੇਅਰ ( née Sarabhai ; 1922 - 11 ਮਾਰਚ 2011) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਪਖਾਵਜ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ, ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਬੈਰਲ-ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ, ਦੋ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਢੋਲ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚਕਾਰ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੋਰਸ ਦੇ ਬਦਲੇ, ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜੌਨ ਕੇਜ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿਖਾਇਆ। ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਅਰਨੋਲਡ ਸ਼ੋਨਬਰਗ ਦੀ ਬਾਰਾਂ-ਟੋਨ ਤਕਨੀਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। 1949 ਵਿੱਚ, ਗੀਤਾ ਸਾਰਾਭਾਈ ਨੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।  ਗੀਤਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਫੈਕਲਟੀ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ
ਵਾਹਗਾ ਬਾਰਡਰ
ਵਾਹਗਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਵਾਗ੍ਹਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਵਾਲੀ ਸੀਮਾ ਰੇਖਾ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਰੇਖਾ ਕੋਲ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਬਾਰਡਰ ਲਾਈਨ ਦੇ 600 ਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹੈ। 1947 ਵਿਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਆਏ ਪਰਵਾਸੀ ਇਸ ਬਾਰਡਰ ਕ੍ਰਾਸਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਅੱਜ ਵਾਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਏ ਸਨ। ਵਾਹਗਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੱਖਣ ਵੱਲ 400 ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਬਾਰਡਰ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਸਿਰਫ 100 ਮੀਟਰ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਬਾਰਡਰ ਕ੍ਰਾਸਿੰਗ ਨੂੰ ਵਾਹਗਾ ਬਾਰਡਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਅਟਾਰੀ ਬਾਰਡਰ ਕ੍ਰਾਸਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪਿੰਡ ਅਟਾਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਰਹੱਦ ਲਾਈਨ ਤੋਂ 500 ਮੀਟਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਘਾ ਸਰਹੱਦੀ ਸਮਾਰੋਹ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਦੋ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਹੱਦ ਗੇਟ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਝੰਡਾ ਸਮਾਗਮ ਭਾਰਤੀ ਸਰਹੱਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੋਰਸ (ਬੀ.ਐਸ.ਐਫ.) ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰੇਂਜਰਾਂ (ਪੀ.ਆਰ.) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਰਾਸਤ-ਏ-ਖਾਲਸਾ
ਵਿਰਾਸਤ-ਏ-ਖਾਲਸਾ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 45 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ।
ਖਟਕੜ ਕਲਾਂ
ਖਟਕੜ ਕਲਾਂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਕਸਬੇ ਬੰਗਾ ਅਤੇ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਦਾਰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜੱਦੀ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸੀ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਮਗਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹੁਸੈਨੀਵਾਲਾ, ਕੌਮੀ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ
ਹੁਸੈਨੀਵਾਲਾ (ਪੰਜਾਬੀ: हुसैनीवाला) ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।ਇਹ ਸਤਲੁਜ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਹੁਸੈਨੀਵਾਲਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸ਼ਹੀਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਇੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਦੇਵ ਅਤੇ ਰਾਜਗੁਰੂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਬਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਰਸਮ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਦੁਰਗਿਆਨਾ ਮੰਦਰ
ਦੁਰਗਿਆਨਾ ਮੰਦਰ, ਦੁਰਗਾ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਸੀਤਲਾ ਮੰਦਿਰ, ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਕ ਮੁੱਖ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਿਰ, ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਲਾ ਮੁਬਾਰਕ
ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Qila Mubarak, ਹਿੰਦੀ: क़िला मुबारक, उर्दू: قلعہ مبارک), ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਰਕ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿਚ 90-110 ਈ. ਤੋਂ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਜਿਉਂਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨ, ਉਸ ਦੀ ਹਾਰ' ਤੇ ਕੈਦ ਇਥੇ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਤੋਂ ਲਾਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੁਸ਼ਾਣਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਮਰਾਟ ਕੰਨਿਸ਼ਕਾ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ / ਬੈਕਟਰੀਆ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾਬ ਨੇ, ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕਨੀਸ਼ਕਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਉਸਾਰਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ
ਗੀਤਾ ਸਾਰਾਭਾਈ
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
thumb|315x315px| ਗੀਤਾ ਮੇਅਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠੀ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ [[ਅੰਬਾ ਲਾਲ ਸਾਰਾਭਾਈ|ਅੰਬਾਲਾਲ ਸਾਰਾਭਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਤੀਜੀ ਸੀਟ, ਭੈਣ ਗੀਰਾ ਸਾਰਾਭਾਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠੀ ਅਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਰਾ ਵਿਕਰਮ ਸਾਰਾਭਾਈ, ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਬੈਠਾ।]] ਗੀਤਾ ਸਾਰਾਭਾਈ ਗੁਜਰਾਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅੰਬਾਲਾਲ ਸਾਰਾਭਾਈ (1890-1967) ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਅੰਬਾਲਾਲ ਸਾਰਾਭਾਈ ਨੇ 1916 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਇਹ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਆਸ਼ਰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। alt=Pakhavaj, traditional Indian drum|thumb| ਪਖਾਵਜ, ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ, ਦੋ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਢੋਲ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਗੀਤਾ ਸਾਰਾਭਾਈ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵੋਕਲ, ਪਰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਮਾਸਟਰ ਗੋਵਿੰਦਰਾਓ ਬੁਰਹਾਨਪੁਰਕਰ, ਕੁਮਾਰੀ ਚਿਤਰਾਂਗਨਾ, ਕੁਮਾਰੀ ਪੂਰਵਾ ਨਰੇਸ਼ ਅਤੇ ਰਸੂਲਨ ਬਾਈ ਨਾਲ ਪਖਾਵਜ ਵਜਾਉਣਾ ਸਿੱਖਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸੰਗੀਤ ਉੱਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਭਾਰੀ ਚੜ੍ਹਤ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। alt=Geeta Sarabhai Mayor and her father, Ambalal Sarabhai, while out for a morning walk in the spacious grounds of their residential complex called "The Retreat", designed by Le Corbusier.|thumb|261x261px| ਗੀਤਾ ਸਾਰਾਭਾਈ ਮੇਅਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, [[ਅੰਬਾ ਲਾਲ ਸਾਰਾਭਾਈ|ਅੰਬਾਲਾਲ ਸਾਰਾਭਾਈ, ਲੇ ਕੋਰਬੁਜ਼ੀਅਰ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤੇ ਗਏ "ਦਿ ਰੀਟਰੀਟ" ਨਾਮਕ ਆਪਣੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸੈਰ ਲਈ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹੋਏ।]]
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1922 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਦੇਵਿਕਾ ਰਾਣੀ
ਦੇਵਿਕਾ ਰਾਣੀ ਚੌਧਰੀ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਵਿਕਾ ਰਾਣੀ ਚੌਧਰੀ (30 ਮਾਰਚ 1908 – 9 ਮਾਰਚ 1994), ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜੋ 1930 ਅਤੇ 1940 ਦੌਰਾਨ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਦੇਵਿਕਾ ਰਾਣੀ ਦਾ ਸਫਲ ਫਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ ਸੀ ਜੋ 10 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ।
ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਦੇਵਿਕਾ ਰਾਣੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅੱਜ ਦੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਨੇੜੇ ਵਾਲਟਾਏਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵਿਕਾ ਰਾਣੀ ਚੌਧਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਬੰਗਾਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਕਰਨਲ ਡਾ. ਮਨਮਤਨਾਥ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲੀਲਾ ਦੇਵੀ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਦੇਵਿਕਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਕਰਨਲ ਮਨਮਤਨਾਥ ਚੌਧਰੀ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਘਰਾਣੇ ਤੋਂ ਸੀ, ਮਦਰਾਸ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਸਰਜਨ-ਜਨਰਲ ਸਨ। ਦੇਵਿਕਾ ਦਾ ਦਾਦਾ, ਦੁਰਗਾਦਾਸ ਚੌਧਰੀ ਅਜੋਕੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਬਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚਤਮੋਹਰ ਉਪੱਲਾ ਦਾ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ (ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ) ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਨਾਨੀ, ਸੁਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵੀ (ਦੁਰਗਾਦਾਸ ਦੀ ਪਤਨੀ), ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਦੇਵਿਕਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੰਜ ਭਰਾ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਨੂੰਨ, ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਸਨ। ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਸਰ ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਚੌਧਰੀ ਸਨ; ਜੋਗਸ਼ ਚੰਦਰ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਕੁਮੂਨਾਥ ਚੌਧਰੀ, ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਧਾਰਤ ਬੈਰੀਸਟਰ; ਪ੍ਰਮਥਨਾਥ ਚੌਧਰੀ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਡਾ. ਸੁਹਿਰਦਨਾਥ ਚੌਧਰੀ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਹਨ। ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਆਰਮੀ ਸਟਾਫ, ਜੈਯੰਤੋ ਨਾਥ ਚੌਧਰੀ, ਦੇਵਿਕਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਸੀ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਭਰਾ ਸਨ।
ਦੇਵਿਕਾ ਦੀ ਮਾਂ ਲੀਲਾ ਦੇਵੀ ਚੌਧਰੀ ਵੀ ਇੱਕ ਬਰਾਬਰ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਿਕਾ ਰਾਣੀ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਦੋਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਮਨਮਤਨਾਥ ਚੌਧਰੀ, ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਭੈਣ ਸੁਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵੀ ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਦੇਵਿਕਾ ਦੀ ਮਾਂ, ਲੀਲਾ ਦੇਵੀ ਚੌਧਰੀ, ਇੰਦੁਮਤੀ ਦੇਵੀ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਮਾਂ ਸੌਦਾਮਿਨੀ ਦੇਵੀ ਗੰਗੋਪਾਧਿਆਏ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਿਕਾ ਦੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਸਨ, ਉਹ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸਨ।
ਦੇਵਿਕਾ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਡਰਾਮੇਟਿਕ ਆਰਟ (ਆਰਏਡੀਏ) ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ, ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੇ ਕੋਰਸਾਂ 'ਚ ਵੀ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
1928 ਵਿੱਚ, ਦੇਵਿਕਾ ਰਾਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖੀ ਪਤੀ ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਰਾਏ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ ਏ ਥ੍ਰੋਅ ਆਫ ਡਾਈਸ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਏ ਦੇਵਿਕਾ ਦੇ "ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੁਨਰ" ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਦੀ ਨਿਰਮਾਣ ਟੀਮ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਇਹ ਸੱਦਾ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਈ, ਕਾਸਟਿਊਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਰਮਨੀ ਵੀ ਗਏ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਰਮਨ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੀ. ਡਬਲਿਊ. ਪਬਸਟ ਅਤੇ ਫ੍ਰਿਟਜ਼ ਲਾਂਗ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਬਰਲਿਨ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਫਿਲਮ ਏਜੀ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਕੋਰਸ ਲਈ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਦੇਵਿਕਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਹਿਲੂ ਸਿੱਖੇ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੋਰਸ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਕੈਨਡੇਨੇਵੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਮੈਕਸ ਰੇਨਹਾਰਟ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਯੂਨਿਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
1929 ਵਿੱਚ, ਏ ਥ੍ਰੋਅ ਆਫ ਡਾਈਸ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਬਾਅਦ, ਦੇਵਿਕਾ ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਰਾਏ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੁਮੈਨ 2020
ਸਵੀਟੀ ਬੂਰਾ
ਸਵੀਟੀ ਬੂਰਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Saweety Boora), ਜਿਸਨੂੰ ਸਾਵੀਟੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਮੱਧ ਭਾਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2023 IBA ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਅਤੇ 2014 AIBA ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਲਾਈਟ ਹੈਵੀਵੇਟ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਸਿਵੀ ਬੂਰਾ ਵੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਬੂਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਜਨਵਰੀ 1993 ਨੂੰ ਦਿਹਾਤੀ ਹਿਸਾਰ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖੇਡਦੇ ਸਨ। ਬੂਰਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜ਼ੋਰ 'ਤੇ 2009 ਵਿੱਚ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚੌਧਰੀ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਹਰਿਆਣਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਸਿਵੀ ਬੂਰਾ ਸਵੀਟੀ ਬੂਰਾ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਹੈ। 7 ਜੁਲਾਈ 2022 ਨੂੰ, ਬੂਰਾ ਨੇ ਦੀਪਕ ਨਿਵਾਸ ਹੁੱਡਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
2017 ਵਿੱਚ, ਬੂਰਾ ਨੂੰ 2015-16 ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ ਖੇਡ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਭੀਮ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਵਰਗ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਹੈਵੀਵੇਟ (81 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਤੋਂ ਮਿਡਲਵੇਟ (75 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਬਕਾ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ 2019 AIBA ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਪ੍ਰੀ-ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
2023 IBA ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ
ਉਹ ਲਾਈਟ ਹੈਵੀਵੇਟ ਵਰਗ ਵਿੱਚ 25 ਮਾਰਚ 2023 ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੀ ਵੈਂਗ ਲੀਨਾ ਨੂੰ 4-3 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਨ ਵਾਲੀ 7ਵੀਂ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ (ਪੁਰਸ਼ ਜਾਂ ਔਰਤ) ਬਣ ਗਈ।
ਮਧੂ ਕਿਸ਼ਵਰ
ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਹਮਰੁਤਬਾ 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੂਤਵ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੂੰ 1985 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਿਲਾ ਮੀਡੀਆਪਰਸਨ ਲਈ ਚਮੇਲੀ ਦੇਵੀ ਜੈਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਕਿਸ਼ਵਰ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਉਹ 2016 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਦ ਸਟੱਡੀ ਆਫ਼ ਡਿਵੈਲਪਿੰਗ ਸੋਸਾਇਟੀਜ਼ (CSDS) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਰਾਜਕ ਜਾਗੀਰ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਸੀਐਸਡੀਐਸ ਦੇ ਉੱਚ ਆਗੂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਪੱਖਪਾਤੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਮਤਭੇਦਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗਲਤ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੁੱਟ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਾਇਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਫਿਰ ਉਹ ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਮਝਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਡੋਮੇਨ-ਮੁਹਾਰਤ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।  ਕਿਸ਼ਵਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦਾ ਰੋਣਾ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗੁਆ ਰਹੇ ਸਨ। [ਪ੍ਰਸ਼ਨਯੋਗ ਸਰੋਤ]
ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦ
ਕਿਸ਼ਵਰ, ਰੂਥ ਵਨੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ-ਸੰਪਾਦਕ ਸਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਜਰਨਲ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਰਾਹੀਂ ਲਿੰਗ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਰਗਰਮੀ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ-ਸੱਜੇ-ਲਹਿਰਾਂ ਲਈ ਏਜੰਡਾ। ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅਮਰਤਿਆ ਸੇਨ ਨੇ "ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਜਰਨਲ" ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਤੇ ਫੁਟਕਲ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕਿਸ਼ਵਰ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਾਰੀਵਾਦ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿਸ਼ਵਰ ਦੇ (ਸਵੈ-ਘੋਸ਼ਿਤ) ਕਾਰਨ ਉੱਤਰ-ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ - ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਖੰਡ ਪੱਛਮੀ ਹਸਤੀ ਵਜੋਂ ਸਮਝਣਾ ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਢੰਗਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੱਛਮੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਨੀਤਾ ਅਨੰਤਰਾਮ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਵੂਮੈਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, 2009 ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਮੀਡੀਆ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਲਿਖਦੀ ਹੈ, ਕਿਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਹਮਲਾਵਰ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦ ਦੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਗਾਹਕੀ ਲੈਣ ਲਈ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਸਮਾਜ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਉੱਚਤਮ ਸੰਪੂਰਨ ਨਜ਼ਰੀਆ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨੋਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਪਤਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਰਨਲ ਕਿਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸੰਚਾਲਨ ਅਧੀਨ ਆਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਨੇ ਹਿੰਦੂਤਵ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ-ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਉਭਾਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅਤੀਤਵਾਦੀ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ "ਪੂਰਬ" ਬਨਾਮ "ਪੱਛਮ", ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਵਾਦ ਬਨਾਮ ਪੱਛਮੀ ਨਾਰੀਵਾਦ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਬਨਾਮ ਮੁਸਲਿਮ ਪਛਾਣ" ਧਰਮ ਅਤੇ ਨਸਲੀ-ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਲੈਂਸ ਤੋਂ। </>
ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੈਸਬੀਅਨ ਭਾਈਚਾਰੇ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉੱਚ-ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਫਿਲਮ ਫਾਇਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤਿੱਖੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਨਫ਼ਰਤ-ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਚਾਲ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਰੂੜ੍ਹੀਬੱਧ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਪੱਛਮੀ ਦਰਾਮਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।    ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਦਵਤਾ ਵਿੱਚ ਪੱਖਪਾਤ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹਿੰਦੂਤਵ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਵਿਕਸਤ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।" ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਇਤਿਹਾਸ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸੰਦਰਭ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। -ਅਨੰਤਰਾਮ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਹਿੰਦੂਤਵ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਮੇਲ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਨੰਤਰਾਮ ਨੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਸਮਕਾਲੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਅਤਿ-ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਬੰਧ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਮਧੂ ਕਿਸ਼ਵਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ "ਪੱਛਮੀ-ਪ੍ਰਾਪਤ" ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਆਲੋਚਕ ਰਹੀ ਹੈ; ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਇਹ ਮਰਦ ਲਿੰਗ 'ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋਣ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪੱਖਪਾਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਬਲਾਤਕਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ੱਕੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਕਿਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜੋ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ-ਵਿਰੋਧੀ-ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਆਸ਼ਾਪੁਰਾ ਮਾਤਾ
ਆਸ਼ਾਪੁਰਾ ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਹੈ ਅਤੇ ਕੱਛ ਦੀ ਮੁੱਖ ਇਸ਼ਟ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਉਹ ਦੇਵੀ ਜੋ ਉਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਸ਼ਾਪੁਰ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ ਬਾਰੇ ਵਿਲੱਖਣ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ 7 ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਹਨ।
ਉਸ ਦੇ ਮੰਦਰ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ‘ਚ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਕੁਲਦੇਵੀ
ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੱਛੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਲਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਪੁਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਸ਼ਾਪੁਰਾ ਦਾ ਮੁਖ ਮੰਦਰ ਕੱਛ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਨੋ ਮਧ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੜੇਜਾ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਦੀ ਕੁਲਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਪੁਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦੇਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੋਸਰ ਅਤੇ ਪੋਲਾਡੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਕੱਛ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ‘ਚ ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਲਦੇਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। thumb|ਅਮਰੇਲੀ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਗਧਕਦਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਪੁਰਾ ਮਾਤਾਜੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ
ਸਿੰਧੀ ਭਾਈਚਾਰਾ, ਖਿਚੜਾ ਸਮੂਹ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਸ਼ਾਪੁਰ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਲਦੇਵੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ. ਗੁਜਰਾਤ ਜੂਨਾਗੜ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਚੰਦਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸਨੂੰ ਕੁਲਦੇਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਸਦਾ ਮੰਦਰ [ਅਪਾਰਕੋਟ] ਦੇ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੌਹਾਨ, ਬਰੀਆ ਰਾਜਪੂਤ ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਬੀਆ ਚੌਹਾਨ ਵੀ ਕੁਲਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦਿਓੜਾ ਰਾਜਪੂਤ ਵੀ ਕੁਲਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭਾਈਚਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਬਿਲੌਰ, ਗੌੜ [ਲਤਾ] ਥਾਨਕੀ, ਪੰਡਿਤ ਅਤੇ ਦੇਵ ਪੁਸ਼ਕਰਨਾ, ਸੋਮਪੁਰਾ ਸਲਾਤ ਵੀ ਕੁਲਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਵੈਸ਼ਯ ਭਾਈਚਾਰਾ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਜੇਵਰਗੀਆ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਜਾਤੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਲਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਸਦੀ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਲੋਹਾਨਾ ਸਮੂਹ, ਧਰਾਫਾ, ਸੂਰਤ, ਰਾਜਕੋਟ ਤੋਂ ਸੋਧਾ ਕੁਲਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮੰਦਰ
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਸ਼ਾਪੁਰ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਅਸਲ ਮੰਦਿਰ, ਕੱਛ ਦੇ ਮਾਤਾ ਨੰਬਰ ਮਾਧ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਛ ਦੇ ਜਡੇਜਾ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀ ਕੁਲਦੇਵੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਮੰਦਿਰ ਭੁਜ ਤੋਂ 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਣ ਕਰਦ ਵਾਨਿਆਸ ਦੁਆਰਾ ਲਗਭਗ 1300 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਕੱਛ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਲੱਖੋ ਫੂਲਾਨੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਜਡੇਜਾ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਕੁਲਦੇਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਲੜਾਈਆਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹਰ ਸਾਲ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਮਾਧ ਵਿਖੇ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਮੇਲੇ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪੂਰੇ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਹੋਰ ਮੰਦਰ ਭੁਜ ਵਿਖੇ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਲੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੱਛ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮੰਦਰ ਰਾਜਕੋਟ, ਜਸਧਾਨ, ਮੋਰਬੀ, ਗੌਂਦਲ, ਜਾਮਨਗਰ, ਘੁੰਮਲੀ ਦੇ ਹੋਰ ਜਡੇਜਾ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਜੱਡੇਜਾਸ, ਜੋ ਕੱਛ ਤੋਂ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਗਏ ਸਨ, ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮੰਦਰ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਗੋਤ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਬਰਦਾ ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਤੇ ਗੁਮਲੀ ਵਿਚ, ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਇਕ ਸਤੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ' ਤੇ ਇਕ ਭੂਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਆਸ਼ਾਪੁਰਾ ਰੱਖਿਆ। ਇਹ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਮਾਂ ਆਸ਼ਾਪੁਰਾ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਗਰਜ ਵੀ ਸੁਣਦੀ ਹੈ।
ਆਸ਼ਾਪੁਰਾ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਰ ਅਮਰੇਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗੜ੍ਹਕੜਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਹਰ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਯੱਗ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਮੰਦਰ ਪੋਖਰਨ, ਮੋਡਰਾਨ ਅਤੇ ਨਡੋਲ ਵਿਚ ਹਨ। ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਸ਼ਾਪੁਰ ਮਾਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਦਰ ਹੈ।
ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ "ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਸ਼ੋਪੁਰਾ ਮਾਤਾਜੀ ਮੰਦਰ" ਹੈ ਜੋ "ਬਨੇਰਘਾਟ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ" ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਪੂਨੇ ਵਿਖੇ, ਕਟਰਾਜ ਕੌਂਧਵਾ ਸੜਕ 'ਤੇ ਗੰਗਾਧਾਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਕਪੂਰਵਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਸ਼ਾਪੁਰ ਮੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਨਵਾਂ ਸੰਸਦ ਭਵਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੈਂਟਰਲ ਵਿਸਟਾ ਪੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੰਸਦ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਹਮਣੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਤੋਂ 750 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਇਹ ਸੰਸਦ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਸੈਂਟਰਲ ਵਿਸਟਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਜੇ ਚੌਕ, ਇੰਡੀਆ ਗੇਟ (ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਵਾਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ), ਨੈਸ਼ਨਲ ਵਾਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ, ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਹਾਊਸ, ਸਕੱਤਰੇਤ ਦੀ ਇਮਾਰਤ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਇਕਾਈਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਪੁਰਾਣੇ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਿਰਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ 2010 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਬਦਲ ਸੁਝਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ 2012 ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀ ਸਪੀਕਰ ਮੀਰਾ ਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ, ਜੋ ਕਿ 93 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਟਾਫ਼ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।