cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ
ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਅਤੇ ਰੀਐਲਟੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸੰਕਲਪ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ (ਪੰਜਾਬੀ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਦੇ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਡੈਪੂਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਆਇਆ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੈਕਸਟ ਬੁੱਕ ਬੋਰਡ, ਅਤੇ ਸਕੱਤਰ, ਪੰਜਾਬ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਸ਼ਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਉਪ ਕੁਲਪਤੀ ਰਿਹਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਬਿਹਾਰੀ ਲਾਲ ਵਰਮਾ
ਸੁਆਵਾ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਦ ਉਹ ਐੱਸ.ਐੱਸ.ਮੌਟੀਂਜਲ ਰਾਹੀਂ ਵੈਨਕੂਵਰ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਚੌਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਕੋਰਟ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਰਗ ਰੂਲ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰਕੇ ਉਤਰੇ ਸਨ।
ਅਗਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਵੈੱਸਟ ਕੋਰਟ ਕਨੇਡਾ ਅਤੇ ਯੂ.ਐੱਸ 'ਚ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿਆਟਲ 'ਚ ਪੜਿਆ, ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਔਕਲੈਂਡ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਕਾਲਜ 'ਚ ਪੜਿਆ। ੧੯੧੧ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਕਨੇਡਾ ਆਕੇ ਮੈਕਗਲ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਾਇੰਸ ਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਪੋਰਟਲੈਂਡ ਨੇੜੇ ਔਰੇਗਨ 'ਚ ਆਰੇ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆਂ 'ਚ ਰਹੰਦੇ ਉਸਨੇ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਲੀਡਰ ਹਰਦਿਆਲ ਨਾਲ ਵਖ਼ਤ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੇ ਮੁਖ ਕ੍ਰਿਆਵਾਦੀਆ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ੧੯੧੩ ਨੂੰ ਉਹ 'ਇੰਪਰੈੱਸ ਇੰਡੀਆ' ਰਾਹੀਂ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਇੰਮੀਗ੍ਰੇਨਟਜ਼ ਨੂੰ ਚਾਰਟਰ ਬੋਟ ਰਾਹੀਂ ਕਨੇਡਾ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਅਸਫ਼ਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਰਹਿੰਦੇ ਕ੍ਰਿਆਵਾਦੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇਸ ਉਪਰਾਲੇ ਨੇ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਾਮਾਗਾਟਾ-ਮਾਰੂ ਚਾਰਟਰ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਸੇਧ ਦਿੱਤੀ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਕਾਮਾਗਾਟਾ-ਮਾਰੂ ਪਾਣੀ 'ਚ ਉਤਰਿਆ ਤਦ ਤੱਕ ਉਹ ਇੰਡੀਆ ਮੁੜ ਆਇਆ।
ਸ੍ਰੋਤ: ਸ੍ਰਟਗਲ ਫੌਰ ਫ੍ਰਈ ਹਿੰਦੌਸਤਾਨ: ਗ਼ਦਰ ਡਾਇ੍ਰਟੈਕਟਰੀ,ਪੰਜਾਬ ਸੈਕਸ਼ਨ, 1915[ਛਪਿਆ- ਮਹਿਰੌਲੀ,ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਗੋਬਿੰਦ ਸਦਨ ਇੰਸੀਟਿਊਟ ਫੌਰ ਅਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਇਨ ਕੰਪ੍ਰੀਟੈਟਵ ਰੀਲੀਜ਼ਨ, ]ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਐਂਡ ਆਰਚੀਵਜ਼ ਕਨੇਡਾ, ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ'ਜ਼ ਫਾਈਲ'ਜ਼, ਆਰ ਜ਼ੀ ੭ ਜ਼ੀ੨੧, ਭਾਗ ੨੦੦, ਫਾਈਲ ੩੩੨, ਭਾਗ ੨[ਬੀ], ਐੱਲ.ਡਬਲਯੂ.ਕਰੀਪਨ-ਟਾਮੀਜ਼ ਆਫ ਲੰਡਨ,੩੦ ਮਾਰਚ ੧੯੦੮, ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ: ਕਾਮਾਗਾਟਾ-ਮਾਰੂ [ਜਲੰਧਰ: ਨਿਊ ਬੁਕ ਕੰਪਨੀ,੧੯੬੫]
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ
ਪਪਾਖਾ
thumb|ਇੱਕ ਕਾਕੇਸੀਅਨ ਜਿਸ ਨੇ ਪਪਛਾ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਾਪਾਖਾ (ფაფახი, p’ap’akhi), ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਸ੍ਟ੍ਰਕਨ ਪੇਰੁਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਨ ਦੀ ਟੋਪੀ ਹੈ ਜੋ ਕਾਕਸਸ ਦੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚਲੇ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਇਕਸਾਰ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਪਾਖਾ ਸ਼ਬਦ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾ (ਪਪਾਕ,ਅਜ਼ਰੀ ਪਪਾਕ) ਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੈਲੀ
ਕਾਕੇਸੀਅਨ ਪਾਪਾਖੇ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਕ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਪਾਹਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਚੀ ਫਰ ਟੋਪੀ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਕੂਲ ਭੇਡਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਟੋਪੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੁੱਲੇ ਸਿਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਆਮ ਦਿੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਰ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਕੰਧ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਕੰਨ ਦੀਆਂ ਫਲੈਪਾਂ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਉਣ ਤੇ ਜੋੜੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਕੁਬੰੰਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੱਪਾਹ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਸਿਵਾਏ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਕੰਨ ਦੀਆਂ ਤਲੀਆਂ ਬਿਨਾ।
ਪ੍ਰਚਲਤ
ਅਰਮੀਨੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੋਰ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਪਾਖਾ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੀ ਟੋਪੀ ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਰਜੀਆ ਵਿਚ, ਪਪਾਖੀ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਹਾਵੀ, ਖੇਵੀ, ਮਟਿਉਲੇਟੀ ਅਤੇ ਤੁਸ਼ੇਤੀ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਪਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹਨ। ਪਾਪਾਖੀ ਨੂੰ ਚੇਚਨ, ਦਾਗੇਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਕੇਸੀਆਈ ਕਬੀਲੇ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। 1855 ਵਿਚ, ਕਾਕੇਸਸ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਪਾਖਾ ਨੂੰ ਰੂਸੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਕੋਸੈਕਸ ਲਈ ਵਰਦੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਸਵਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਫੌਜ ਦੀ ਵਰਦੀ
1917 ਦੀ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਪਪਖਾਸਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਜ਼ਾਰਿਸਤ ਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਇਸ ਤੱਥ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਿ ਜ਼ੋਰਾਵਾਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਸੈਕ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਨੇ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ ਕਰਕੇ ਨਵੀਂ ਰੈਡ ਆਰਮੀ ਦੀ ਵਰਦੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰੂਸੀ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕ ਘੋੜ ਸਵਾਰ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਜਿਵੇਂ ਵਸੀਲੀ ਚਾਪੇਯੇਵ) ਪਪਖਾਸ ਜਾਂ ਕੁਬਨਕਾ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੋਸੈਕ ਸਨ ਅਤੇ ਟੋਪੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦੀ ਵਰਦੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਪਾਪਾਖਾਸ 1935 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਦੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਏ, ਪਰ 1941 ਵਿਚ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਲ, ਜਰਨੈਲ ਅਤੇ ਮਾਰਸ਼ਲਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੇਂ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁਤਬੇ ਅਤੇ ਉੱਚ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਂਦਰੇ ਗਰੇਕੋ ਦੇ ਇੱਕ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਨੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਸੰਸਕਰਣ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ "ਕੁਬੰੰਕਾ" ਵਰਗਾ ਦਿਖਾਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ "шапка с ручкой" ("ਇੱਕ ਹੈਂਡਲ ਵਾਲੀ ਟੋਪੀ") ਸੀ।
1994 ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸੈਨਿਕ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟੋਪੀ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਪਾਇਆ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਪਾਖਾ ਇੱਕ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਛੋਟੀ ਟੋਪੀ ਹੈ ਜੋ ਕੰਨਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਇਹ ਕਾਕੇਸਸ ਦੇ ਹਲਕੇ ਮੌਸਮ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਵੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ. ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਵਾ ਦਾ ਸਬੂਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ.) ਦਾ ਕੰਮ ਬੋਰਿਸ ਯੇਲਤਸਿਨ ਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਪੁਰਾਣੀ ਸੋਵੀਅਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਰਸਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਪਾਪਾਖਾਸਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ 2005 ਵਿੱਚ, ਪਪਖਾਸਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰਤਨਾ ਪਾਠਕ
ਰਤਨਾ ਪਾਠਕ ਸ਼ਾਹ (ਜਨਮ 18 ਮਾਰਚ 1957 ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਥੀਏਟਰ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਵਿਆਪਕ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਿੱਟ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਇਧਰ ਉਧਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਉਹ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਈ।
ਮੇਰਾ ਗੁਆਂਢੀ
"ਮੇਰਾ ਗੁਆਂਢੀ" (" Der Nachbar ", ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ " ਗੁਆਂਢੀ") ਫ਼ਰੈਂਜ ਕਾਫ਼ਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ 1917 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1931 ਵਿੱਚ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ Max Brod ਅਤੇ ਹਾਂਸ - ਜੋਕਿਮ Schoeps ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। Willa ਅਤੇ Edwin Muir ਦਾ ਕੀਤਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਮਾਰਟਿਨ Secker ਦੁਆਰਾ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ 1933 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਇਹ,  ਚੀਨ ਦੀ ਮਹਾਨ ਦੀਵਾਰ ,  ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ  (ਨਿਊਯਾਰਕ :  Schocken ਕਿਤਾਬਾਂ,  1946)  ਵਿੱਚ ਛੱਪੀ ਸੀ।
ਰਤਨਾ ਪਾਠਕ
ਉਸਨੇ ਸਿਟਕਾਮ ਸਾਰਾਭਾਈ ਬਨਾਮ ਸਾਰਾਭਾਈ (2004-2006) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਕੜਖ਼ਾਨ ਸੋਸ਼ਲਾਈਟ, ਮਾਇਆ ਸਾਰਾਭਾਈ ਦੇ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਸਜੀਵ ਕਰਨ ਨਾਲ਼ ਵਿਆਪਕ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲ਼ੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਜਾਨੇ ਤੂ...ਯਾ ਜਾਨੇ ਨਾ (2008), ਐਕਸ਼ਨ ਕਾਮੇਡੀ ਗੋਲਮਾਲ 3 (2010), ਪਰਿਵਾਰਕ ਡਰਾਮਾ ਕਪੂਰ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼ (2016), ਅਤੇ ਬਲੈਕ-ਕਾਮੇਡੀ ਲਿਪਸਟਿਕ ਅੰਡਰ ਮਾਈ ਬੁਰਖ਼ਾ (2017), ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ [[ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਮੇਰਾ ਗੁਆਂਢੀ
ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਚਰਿੱਤਰ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਵਪਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਤਮ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਗੁਆਂਢੀ ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਹੈਰਸ ਕੋਲੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਰਤਨਾ ਪਾਠਕ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ
ਮੇਰਾ ਗੁਆਂਢੀ
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
ਕਥਾਵਾਚਕ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਗੁਆਂਢੀ ਹਰਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰਸ ਉਸ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਹਰਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰਸ ਸਿਰਫ ਉਸਦੇ ਵਾਂਗ ਹਿ "ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਉੱਭਰਦਾ ਆਦਮੀ" ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੱਕੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਰਸ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਕਾਹਲੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ। ਕਥਾਵਾਚਕ ਡਰਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਡਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਬੂਤ ਦੇ, ਬੇਤੁਕੀ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ
ਮਾਉਂਟ ਲਿਟਰਾ ਜ਼ੀ ਸਕੂਲ ਮੋਗਾ
ਮਾਉਂਟ ਲਿਟਰਾ ਜ਼ੀ ਸਕੂਲ ਮੋਗਾ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮੋਗਾ, ਪੰਜਾਬ ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੂਲ ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ,ਦਿੱਲੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਮਾਉਂਟ ਲਿਟਰਾ ਜ਼ੀ ਸਕੂਲ ਮੋਗਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2012 ਵਿੱਚ ਜ਼ੀ ਲਰਨ ਲਿਮਟਿਡ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਅਸ਼ੋਕ ਗੁਪਤਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਗੌਰਵ ਗੁਪਤਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਅਨੁਜ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਦਾ ਹੁਨਰਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਉਂਸਿਲ ਨਾਲ ਵੀ ਤਾਲਮੇਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਜ਼ੀ ਲਰਨ ਲਿਮਟਿਡ ਦੁਆਰਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਆਨਲਾਇਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੁੁੰਬਈ ਦਫਤਰ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ
ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਇਨਡੋਰ ਖੇਡਾਂ ਵੀ ਹਨ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਊਟਡੋਰ ਬੈਡਮਿੰਟਨ, ਬਾਸਕਟਬਾਲ, ਫੁੱਟਬਾਲ, ਕ੍ਰਿਕਟ, ਵਾਲੀਬਾਲ ਅਤੇ ਟੈਨਿਸ ਫੀਲਡ ਆਦਿ ਖੇਡਾਂ ਵੀ ਹਨ।
ਧਨੇਰ
ਧਨੇਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਧਨੇਰ ਬਰਨਾਲਾ ਤੋਂ 28 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਬ-ਤਹਿਸੀਲ ਮਹਿਲ ਕਲਾਂ ਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਗੁਆਂਢੀ ਪਿੰਡ ਕਾਲਸਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਹੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1900
1900, 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ 1900 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਸਾਲ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਲ ਸੋਮਵਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ
ਧਨੇਰ
ਪਿੰਡ ਬਾਰੇ
ਧਨੇਰ ਦੇ ਪੱਕੇ ਵਸਨੀਕ ਧੰਜਲ ਗੋਤ ਦੇ ਤਰਖਾਣ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਦੱਸਣ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮੋੜ੍ਹੀ ਤਰਖਾਣ ਬਾਬੇ ਧੰਨੇ ਨੇ ਗੱਡੀ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਧਨੇਰ ਪਿਆ। ਧੰਜਲ ਗੋਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਬਾਬੇ ਧੰਨੇ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਕਾਲਸਾ ਰੋਡ ’ਤੇ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮਗਰੋਂ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੋਂ ਧੰਜਲ ਗੋਤ ਦੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਬੇ ਧੰਨੇ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮੇਲਾ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਸਰਹਿੰਦ ਫੀਡਰ ਦੀ ਬਠਿੰਡਾ ਬਰਾਂਚ ਨਹਿਰੀ ਛਿਪਦੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਖਹਿ ਕੇ ਲੰਘਦੀ ਹੈ।
1900
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਧਨੇਰ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਬਹੁ-ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਪਰ 1947 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਉਹ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਵੀ ਅੱਠ-ਦਸ ਘਰ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬੜੇ ਅਦਬ ਨਾਲ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ ਵੀਹ ਕਿੱਲੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਕਫ਼ ਬੋਰਡ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦੇ ਨਾਂ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਆਮਦਨ ਵਕਫ਼ ਬੋਰਡ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜੱਟ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਆ ਕੇ ਵਸ ਗਏ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਝਰ, ਕੰਗ, ਢੀਂਡਸੇ, ਗਰੇਵਾਲ, ਖੱਟੜਾ, ਹਾਂਸ ਤੇ ਗਿੱਲ ਗੋਤ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਵੀਦਾਸੀਏ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਵੀ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। 2000 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਤੇ 1700 ਵੋਟਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਵੰਡ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਪੰਚਾਇਤੀ ਹੁਕਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ 9 ਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ, ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ, ਪਸ਼ੂ ਹਸਪਤਾਲ, ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਬਹੁ-ਮੰਤਵੀ ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਸੁਸਾਇਟੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੁੱਖ ਭੰਜਣ ਸਾਹਿਬ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ, ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਤੇ ਦੋ ਪੀਰਖਾਨੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਫੇਨੂਰਡ
ਫੇਨੂਰਡ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਰਾਟਰਡੈਮ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਦੀ ਕੂਪ, ਰਾਟਰਡੈਮ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ , ਜੋ ਬੁੰਡਸਲੀਗਾ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਜੋਰਜ ਦੇ ਲਾ ਲਾਤੂਰ
ਜੋਰਜ ਦੇ ਲਾ ਲਾਤੂਰ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਮਾਰਚ 1593 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮੌਤ 30 ਜਨਵਰੀ 1652 ਵਿੱਚ ਹੋਈ| ਇਹ ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਪੇਂਟਰ ਸੀ |
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1593 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੰਗਕਰਮੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1652
ਓਲੰਪਿਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਪਲੈਕਸ
ਓਲੰਪਿਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਕੀਵ, ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਐੱਫ਼. ਸੀ। ਡੈਨਮੋ ਕੀਵ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 70,050 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਪ੍ਰੋਸਰਪੀਨਾ ਬੰਨ੍ਹ
ਪ੍ਰੋਸਪੇਰੀਨਾ ਡੈਮ ਬਾਦਾਖੋਸ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਡੈਮ ਹੈ । ਇਸਨੂੰ 1912ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿ। 1993ਈ. ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਯੂਨੇਸਕੋ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਮਲਕਪੁਰ ਬੇਟ
ਇਹ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਹੰਭੜਾ ਰੋਡ ’ਤੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਤੋਂ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸਾਊਥ ਸਿਟੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਮਲਕਪੁਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਮੇਨ ਟਾਊਨ ਤੋਂ 10.30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਅਤੇ ਸਟੇਟ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 110 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ, 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਵਿਅਲ
ਅਵਿਅਲ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਉਡੁਪੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਮ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਬਜੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦੀ ਗਾੜੀ ਸਬਜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਾਰੀਅਲ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੜੀ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਵਾਦ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਦ੍ਯਾ ਨਾਮ ਦੇ ਕੇਰਲ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕੀ ਜਲਾਵਤਨੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਭਾਈ ਭੀਮ ਨੇ ਇਸਦੀ ਰਚਨਾ ਕਿੱਤੀ ਸੀ। ਕਿੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਰਾਟ ਰਸੋਈਆ ਬਣਕੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਆਂਦਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸਾਰੀ ਸਬਜੀਆਂ ਕੱਟ ਕੇ ਉਬਾਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕੱਦੂਕੱਸ ਕਿੱਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਨਾਲ ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸਨੂੰ ਅਵਿਅਲ ਆਖਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਨਿਕਿਤਾ ਦੱਤਾ
thumb|ਨਿਕਿਤਾ ਦੱਤਾ ਨਿਕਿਤਾ ਦੱਤਾ (ਜਨਮ 13 ਨਵੰਬਰ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 2012 ਦੀ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਲੈਕਰ ਹਮ ਦੀਵਾਨਾ ਦਿਲ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਦੱਤਾ ਨੇ ਫਿਰ ਡ੍ਰੀਮ ਗਰਲ ਸ਼ੋਅ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਏਕ ਦੁਜੇ ਕੇ ਵਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸੁਮਨ ਤਿਵਾਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਨਿਕਿਤਾ ਦੱਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਨਵੰਬਰ 1993 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜੀਵਨ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ।
ਫੈਮਿਨਾ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਡੈਬਿਊ (2012-2014)
ਦੱਤਾ ਨੇ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦੇ 2012 ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫਾਈਨਲਿਸਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਉਤਰਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਲੈਕਰ ਹਮ ਦੀਵਾਨਾ ਦਿਲ (2014) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਿਲਵਰਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸੈਫ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ, ਇਹ ਫਿਲਮ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ (2015-2018)
ਦੱਤਾ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਲਾਈਫ ਓਕੇ ਦੀ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ ਡਰੀਮ ਗਰਲ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ&nbsp;– ਏਕ ਲੜਕੀ ਦੀਵਾਨੀ ਸੀ । ਉਸਨੇ ਸ਼ਰਧਾ ਆਰੀਆ ਅਤੇ ਮੋਹਸਿਨ ਖਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਮਾਥੁਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਇੱਕ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਜੋ ਖਾਨ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨਵੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
2016 ਵਿੱਚ, ਦੱਤਾ ਨੂੰ ਸੋਨੀ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਏਕ ਦੂਜੇ ਕੇ ਵਾਸਤੇ ਵਿੱਚ ਨਮਿਕ ਪਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ੋਅ ਉਸੇ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਦੱਤਾ ਦਾ ਅਗਲਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਥ੍ਰਿਲਰ ਹਾਸਿਲ – ਜੋ 4 ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ (ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ 2018)। ਜ਼ੈਦ ਖਾਨ ਅਤੇ ਵਤਸਲ ਸ਼ੇਠ ਦੇ ਉਲਟ, ਉਸਨੇ ਆਂਚਲ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਜੋ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ, ਰਾਏਚੰਦਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦੋ ਮਤਰੇਏ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮ ਤਿਕੋਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਫਿਲਮ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਅਗਲਾ ਕਰੀਅਰ (2018-ਮੌਜੂਦਾ)
ਦੱਤਾ 2018 ਵਿੱਚ ਰੀਮਾ ਕਾਗਤੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਖੇਡ ਫਿਲਮ ਗੋਲਡ ਨਾਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ ਅਤੇ 1948 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ, ਮੌਨੀ ਰਾਏ, ਅਤੇ ਸੰਨੀ ਕੌਸ਼ਲ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਅਭਿਨੇਤਾ, ਉਸਨੇ ਕੌਸ਼ਲ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। inr 1510000000, ਸੋਨਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਭਰਿਆ। ਉਹ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਦੀਆਂ ਲਸਟ ਸਟੋਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਗਤੀ ਦੀ ਦੋਸਤ ਜ਼ੋਇਆ ਅਖਤਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ ਪਾਤਰ ਦੀ ਮੰਗੇਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
2019 ਵਿੱਚ, ਦੱਤਾ ਨੇ MX ਪਲੇਅਰ ਦੀ ਅਸਲ ਲੜੀ ' ਆਫਤ' ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਵੈੱਬ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਤਿਤਲੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਸੰਦੀਪ ਵਾਂਗਾ ਦੇ ਐਕਸ਼ਨ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਕਬੀਰ ਸਿੰਘ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਜੀਆ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਵਾਂਗਾ ਦੇ ਤੇਲਗੂ ਰੋਮਾਂਸ ਅਰਜੁਨ ਰੈਡੀ (2017) ਦਾ ਰੂਪਾਂਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਕਿਆਰਾ ਅਡਵਾਨੀ ਦੇ ਸਹਿ-ਅਭਿਨੇਤਾ। ਕਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਪਰ ਇਹ inr 3700000000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ. ਦੱਤਾ ਨੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਕਪੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਨੀਰਜ ਊਧਵਾਨੀ ਦੇ ਮਸਕ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਜੋ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
2021 ਵਿੱਚ, ਦੱਤਾ ਨੇ ਕੂਕੀ ਵੀ. ਗੁਲਾਟੀ ਦੀ ਦ ਬਿਗ ਬੁੱਲ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ 1992 ਦੇ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਘੁਟਾਲੇ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਦਲਾਲ ਹਰਸ਼ਦ ਮਹਿਤਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਜੀਵਨੀ ਫਿਲਮ, ਪ੍ਰਿਆ ਪਟੇਲ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਅਗਲੀ ਫਿਲਮ, ਡਾਇਬੁਕ, ਉਸੇ ਸਾਲ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਪ੍ਰਾਈਮ ਵੀਡੀਓ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਲੇਖਕ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਜੈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ, 2017 ਮਲਿਆਲਮ ਡਰਾਮਾ ਡਰਾਮਾ ਏਜ਼ਰਾ ਦੇ ਰੀਮੇਕ ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ ਹਾਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਦੱਤਾ ਜ਼ੀ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਦੇ ਡਾਂਸ ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ ਡਰਾਮੇ ਰਾਕੇਟ ਗੈਂਗ ਵਿੱਚ ਆਦਿਤਿਆ ਸੀਲ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਜੋ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਬੋਸਕੋ ਮਾਰਟਿਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ
"ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ" ਪੁਸਤਕ 'ਹਰਬੰਸ ਸਿੰਘ' ਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਸਤਵਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਜਨਮਦਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਨੇਕ ਪੱਖਾਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਮਿੱਟ ਛਾਪ ਲਾਈ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਪਿਛਲੇ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦਾ ਆਰੰਭ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਲਹਿਰ, ਨਾਮਧਾਰੀ ਲਹਿਰ, ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈਆ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀ|ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਸੀ।
ਵਿਰਸਾ ਤੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸਾਲ
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਹਰਬੰਸ ਸਿੰਘ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਦਸੰਬਰ 1872 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ, ਜੋ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਦੌਰਾਨ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨੌਰਮਨ ਅਤੇ ਮੈਕੇਨਜੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ।ਉਸ ਦਾ ਮੁਖ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਦੇ ਗਿਆਨਮਈ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਸੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਨਾਵਲ
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਸੁੰਦਰੀ(1897) ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਿਜੈ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਨਾਵਲ ਛਪੇ। ਬਾਬਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ ਨਾਵਲ 1921 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਵਿਚਾਰ, ਪ੍ਰੇਰਨਾ, ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਨਵੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਮੋਢੀ ਹੈ।।
ਰਾਣਾ ਸੂਰਤ ਸਿੰਘ
ਰਾਣਾ ਸੂਰਤ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੰਨੇ ਚੌਂਦਾ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਭਲੀ ਭਾਂਤ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂਉਦਾ ਹੈ।
ਛੋਟੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਆਧਾਰ ਉਹ ਅਧਿਆਤਮਕ ਆਦਰਸ਼ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸੀਮਤ ਹਯਾਤੀ ਦੀ ਹਦਬੰਦੀ ਤੋਂ ਉਤਾਂਹ ਹੈ- ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਆਦਰਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਕੋਮਲ ਭਾਵੀ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਵਿਦਵਤਾ ਭਰਪੂਰ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਵਿਦਵਾਨ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਮੁਸ੍ਰਿਤ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਉਨਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਤ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ,ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਟੀਕੇ, ਕੋਸਕਾਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਕੰਮ ਹਮੇਸਾਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਦੋ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ "ਸੰਤ ਬਿਮਲਾ ਸਿੰਘ, ਭਾਗ -1"(1974), "ਸੰਤ ਬਿਮਲਾ ਸਿੰਘ, ਭਾਗ - 2" (1976) ਛਪੀਆਂ।
ਵਿਅਕਤੀਤਵ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੋ ਜੁਗਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਕੜੀ ਹੈ।ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਨਵੀਆਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾ ਦਾ ਮੇਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਧਾਰਮਿਕ ਪਿੜ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਵੀਂ ਚੇਤਨਾ ਤੇ ਨਿਸ਼ਠਵਾਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਉਸ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਰਾਹ ਪਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਪੀ ਸਿਵਕਾਮੀ
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਪਾਲਨੀਮੁਥੂ ਸਿਵਕਾਮੀ ਦਾ ਜਨਮ 1957 ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਐੱਮ. ਪਾਲਨੀਮੁਥੂ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਧਾਇਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੇਤੰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ਸੀ। ਸ਼ਿਵਕਾਮੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ, ਪਰ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਰ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿਵਕਾਮੀ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।  ਉਸ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਕੈਰੀਅਰ
1995 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਹਿਤਕ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ ਪੁਥਿਆ ਕੋਡੰਗੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਛੜੇ ਵਰਗਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਛੋਹਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵੰਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਕਾਮੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਕਈ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ ਟਿਟੀਕੋਰਨ ਅਤੇ ਵੇਲੋਰ, ਵਧੀਕ ਸਕੱਤਰ (ਕਿਰਤ), ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਆਫ ਟੂਰਿਜ਼ਮ (ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ) ਅਤੇ ਸੈਕਟਰੀ, ਆਦਿ- ਦ੍ਰਵਿੜਦਾਰ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਭਲਾਈ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਦ੍ਰਿੜ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੀ ਦਲੇਰ ਅਫਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਥੂਥੁਕੁੜੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕੁਲੈਕਟਰ ਲਈ ਸਟੇਸ਼ਨਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
2009 ਵਿਚ ਉਹ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਣੀ ਸੀ।
ਰਾਜਨੀਤੀ
ਉਸਨੇ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ 2009 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਸਮੂਗ ਸੰਥਵਾ ਪਦੈ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ "ਦਲਿਤ ਸਿੱਖਿਆਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਡਾ. ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਸਮਾਜਿਕ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਮੰਚ ਹੈ।"  ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਦਲਿਤ ਪਛਾਣ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਜਾਤੀ ਅਧਾਰਤ ਭੇਦਭਾਵ ਦਾ ਕੌੜਾ ਅਨੁਭਵ ਹੰਢਾਇਆ ਹੈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਸਿਵਕਾਮੀ ਨੇ ਚਾਰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਲਾਹੇ ਗਏ ਨਾਵਲ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਪ ਆਫ਼ ਚੇਂਜ ਨਾਮ ਹੇਠ ਉਸ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਕੇ ਛਪਵਾਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਪੁਦੀਆ ਕੋਡਿੰਗੀ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ 1995 ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਤਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਿਵਕਾਮੀ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਲਿਤ ਲੇਖਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਤਵੱਜੋ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਵਲ 'ਆਨੰਦਾਈ' ਜਲਦੀ ਹੀ ਪੇਂਗੁਇਨ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਏਗਾ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਵਲ, ਕੁਰੁਕੁਵਵੇਤੂ, ਕਈ ਬਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਸਿਵਕਾਮੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸੀ ਅਕਤੂਬਰ 2011 ਵਿੱਚ ਕਢਵਾਡਾਪੁ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਨੰਦਹਾਈ
ਅਨੰਦਹਾਈ ਪੀ ਸਿਵਕਾਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਨੰਦਹਾਈ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਇਹ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਇਕ ਪਰੀਯਾਨਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਅਲਚੀਆਂ ਪਲਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ - ਨਾਲ ਹੀ ਅਟੱਲ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਜੋ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ ਨੂੰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਯੂਲ ਵਰਨ
ਯੂਲ ਵਰਨ (8 ਫਰਵਰੀ 1828 – 24 ਮਾਰਚ 1905) ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੀ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਐਡਵੈਨਚਰ ਨਾਵਲਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਗਲਪ ਰੂਪਾਕਾਰ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ।
ਇਸ ਨੇ ਪੁਲਾੜ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਅਲੋਕਿਕ ਤਥ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ ਕੇ ਇਕ ਨਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਦਾ ਭਰਭੂਰ ਨਜਾਰਾ ਵੇਖਣ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਦਿਤਾ।ਯੂਲ ਵਰਨ ਦਾ ਪਿਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਵਕਾਲਤ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਦੇਣੀ ਚਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪ੍ਰੰਤੂ ਵਰਨ ਦਾ ਜਨਮ ਇਕ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੇ ਕੋਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣ ਗਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਨੂੰਨ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਫਰਾਂਸ਼ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਟੋਲੀ ਨਾਲ ਰਲਕੇ ਡਰਾਮੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਫ੍ਲੇਕਸ ਨਾਦਰ ਇਕ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚ੍ਸ੍ਪੀ ਰਖਦਾ ਸੀ। ਵਰਨ ਇਸ ਦਾ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਿਆ ਫ੍ਲੇਕਸ ਨਾਦਰ ਹਵਾ ਦੇ ਗੁਬਾਰੇ ਵੀ ਬਣਾਉਦਾ ਸੀ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰ੍ਭਾਵ ਥੱਲੇ ਆ ਕੇ ਯੂਲ ਵਰਨ ਨੇ "ਪੰਜ ਦਿਨ ਗੁਬਾਰੇ ਵਿੱਚ" ਨਾਂ ਦਾ ਨਾਵਲ ਵੀ ਲਿਖ ਦਿਤਾ। ਇਸ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਵਰਨ ਦੀ ਜਿਦੰਗੀ ਨੂੰ ਅਯਾਸ ਬਣਾ ਦਿਤਾ। ਇਕ ਵੱਡਾ ਘਰ, ਨੋਕਰ ਅਤੇ ਕਿਸਤੀ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਅਯਾਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਮੋਹ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ। ਗਾਸਤੋ ਵਰਨ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਾਈ ਦਾ ਬੇਟਾ ਸੀ ਉਸ ਨੇ ਵਰਨ ਦੇ ਲੱਤ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਵਰਨ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਲੰਗੜਾ ਬਣਾ ਦਿਤਾ। ਫਿਰ ਯੂਲ ਵਰਨ ਕਿਸਤੀ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕਿਆ।ਵਰਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ, ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਖੂਬ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਐਚ ਜੀ ਵੇਲਜ ਨੇ ਸਾਇੰਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਹਾਲੀਂ ਸੁਰੂਆਤ ਹੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ 1905 ਵਿੱਚ ਯੂਲ ਵਰਨ ਸੁਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਰਕੇ ਫਾਨੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਵਲ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ
ਕੇਦਾਰ ਨਾਥ ਮੰਦਰ
ਕੇਦਰ ਨਾਥ ਮੰਦਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵਜੀ ਦੀ ਅਰਾਮਗਾਹ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਹਿਮਾਲਾ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੰਗਮ ਆਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਹਿਮਵਤ ਕੇਦਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੰਗਮਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਰਾਜਗੁਰੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਤਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕੇਦਾਰ ਪੀਠ ਜਗਦ ਗੁਰੂ ਤ੍ਰਯਸ਼ਕ ਸ਼ਿਵਾਚਾਰੀਯ ਜੰਗਮ ਤੋਂ ਸੂਰਯਵੰਸ਼ੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਮਾਂਧਾਤਾ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਤੱਤ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਇਸ ਪੀਠ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਿਤਾਇਆ। ਪ੍ਰਤੀਕ ਸਵਰੂਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਿਲਾਮੂਰਤੀ ਅੱਜ ਵੀ ਕੇਦਾਰ ਪੀਠ ਵਿੱਚ ਵਿਦਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੰਦਰ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਗੜਵਾਲ ਰੇਂਜ 'ਚ ਕੇਦਰ ਨਾਥ 'ਚ ਮੰਦਾਕਣੀ ਦਰਿਆ ਤੇ ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੰਦਰ ਸਿਰਫ ਅਪਰੈਲ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕਿ ਨਵੰਬਰ ਮਤਲਵ ਕਾਰਤਿਕ ਪੁਰਨਮਾ ਤੱਕ ਹੀ ਦਰਸ਼ਨਾ ਲਈ ਖੁਲਦਾ ਹੈ। ਠੰਦ ਦੇ ਮੌਸ਼ਮ 'ਵ ਪੁਜਾਰੀ ਮੰਦਰ ਦੀਆਂ ਪਵਿਤਰ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਖੀਮੰਠ 'ਚ ਲਿਆ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਰਤਮਾਨ 326ਵੇਂ ਰਾਵਲ ਸ੍ਰੀ ਭੀਮਾਸੁੰਦਰਲਿੰਗ ਜੰਗਮ ਨੇ 16 ਤੇ 17 ਜੂਨ ਨੂੰ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤੀ ਨਾਲ ਛੇੜ-ਛਾੜ ਦਾ ਪਰਿਣਾਮ ਕਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤਕ ਸੱਚ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਗਦ ਗੁਰੂ ਰਾਵਲ ਦੇ ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮੰਨਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਣਾ ਹੀ ਇਸ ਕਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥ-ਅਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਂਪੰਥ ਨਾਮੀ ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਮ ਹੇਠਾਂ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 3,582 ਮੀ. ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਰੀ ਨਾਥ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੰਦ-ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿਥੇ ਸਦਾਸ਼ਿਵ (ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ) ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਭਾਗ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਚਟਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਪਰ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਮੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਭੈਰਵ ਝੰਪ ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿਥੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕਲਪੇਸ਼ਵਰ, ਭਾਂਦਰਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਤੁੰਗਨਾਥ ਅਤੇ ਰੁਦਰਨਾਥ ਇਥੋਂ ਦੇ ਹੋਰ ਮੰਦਰ ਹਨ। ਸੰਮਿਲਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਪੰਚਕੇਦਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ-ਅਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਈਡੋ
ਈਡੋ  ਇੱਕ ਬਣਾਉਟੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸੰਪਰਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਰਣਕ, ਲਿਖਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਬਦਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੌਖੀ ਸਿੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਾਇਕ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਐੱਸਪੈਰਾਂਤੋ ਦਾ ਸੁਧਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਐੱਸਪੈਰਾਂਤੋ ਨਾਲੋਂ ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਾਇਕ ਭਾਸ਼ਾ
1905
1905 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1900 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
੧੯੦੬
1901 – 1950
ਐਡਮੰਡ ਹਿਲਰੀ
ਐਡਮੰਡ ਹਿਲੇਰੀ (19 ਜੁਲਾਈ 1919 - 11 ਜਨਵਰੀ 2008) ਔਕਲੈਂਡ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਵੇਸ਼ਕ ਹਨ। ਏਡਮੰਡ ਹਿਲੇਰੀ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਤੇਨਜ਼ਿੰਗ ਨੋਰਗੇ ਸ਼ੇਰਪਾ ਦੋਨਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਰਵੋੱਚ ਸਿਖਰ ਸਾਗਰਮਾਥਾ ਉੱਤੇ ਪੁੱਜਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਸਨ। ਪੇਸ਼ੇ ਵਲੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਮਧੁਮੱਖੀ ਪਾਲਕ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਵਲਾਇਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਸਾਗਰਮਾਥਾ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਰਪਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨਸਤਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 20, 1919 ਨੂੰ ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਸਰ ਏਡਮੰਡ ਹਿਲੇਰੀ, ਕੇਜੀ, ਓਏਨਜੇਡ, ਕੇਬੀਈ, ਇੱਕ ਪਹੜੀ ਅਤੇ ਖੋਜਕਰੱਤਾ ਸਨ। ਐਵਰੈਸਟ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਸਰਵਪ੍ਰਥਮ ਪਹੁੰਚਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਿਲੇਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰਪਾ ਤੇਨ ਜਿੰਗ ਨੋਰਵੇ ਹੀ ਸਨ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਮਈ 29, 1953 ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਲੋਕ ਜਾਨ ਹੰਟ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਏਵਰੇਸਟ ਉੱਤੇ 9ਵੀਆਂ ਚੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਾਲ 1950, 1960 - 61 ਅਤੇ ਸਾਲ 1963 - 65 ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਭਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਲੇਰੀ ਨੇ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ 10 ਹੋਰ ਸਿਖਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜਾਈ ਕੀਤੀ। ਜਨਵਰੀ 4, 1958 ਨੂੰ ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਭਾਗ ਦਾ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਾਮਨਵੇਲਥ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਪਾਰ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੱਖਣ ਧਰੁਵ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪੁੱਜੇ। ਸਾਲ 1977 ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਮੁਹਾਨੇ ਵਲੋਂ ਇਸ ਦੇ ਉਦਗਮ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਜੇਟਬੋਟ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਥੇ ਦਾ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 1985 ਵਿੱਚ ਹਿਲੇਰੀ ਨੀਲ ਆਰਮਸਟਰਾਂਗ ਦੇ ਨਾਲ ਆਰਕਟੀਕ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਦੋ ਇੰਜਨ ਯੁਕਤ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਵਲੋਂ ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ ਉੱਤੇ ਵੀ ਉਤਰੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੋਨਾਂ ਧਰੁਵਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਏਵਰੇਸਟ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਉਸੀ ਸਾਲ ਹਿਲੇਰੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ, ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਬਾਂਗਲਾਦੇਸ਼ ਲਈ ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਦਾ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਾੜ੍ਹੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਭਾਗ ਹਿਮਾਲਇਨ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇਸ਼ੇਰਪਾਵਾਂਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ। ਇਸ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਇਸ ਨਿਰਜਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਅਸਪਤਾਲੋਂ ਨੂੰ ਬਣਵਾਉਣ ਅਤੇ ਚਲਾਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਫਲ ਹੋਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੋਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008
ਵਤਨ ਸਿੰਘ ਕਾਹਰੀ
ਵਤਨ ਸਿੰਘ ਸਪੁੱਤਰ ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਪਿੰਡ ਕਾਹਰੀ, ਜ਼ਿਲਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਉਨਾਂ ਸੱਤ ਆਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਬੇਲਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਫੱਟੜ ਹੋਏ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਹਾਪਕਿਨਸਨ ਦੇ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਉਨਾਂ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਸਿੱਖਾਂ ਚੋਂ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਹੋ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ੭੬ ਵੀਂ ਰੇਜ਼ਮੈਟ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਉਨਾਂ ੩੩ ਆਦਮੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਰੇਜ਼ਮੈਟ 'ਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਅਫ਼ਸਰ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ੧੯੦੬ 'ਚ ਤਰੁੰਤ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਨੇਡਾ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿੱਚ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖੁਰਦਪੁਰ ਦੇ ਕਾਫੀ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸੀ, ਉਹ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਾਮਾਗਾਟਾਮਾਰੂ ਸਮੇਂ ਤੱਟ ਤੇ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਉਸੇ ਇੱਕੋ ਜਹਾਜ਼ 'ਚ ਵੈਨਕੂਵਰ ਤੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਘਈ ਤੋਂ ਇੰਡੀਆ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਗਿਆ।  ਉਸਨੂਂ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ੧੯੧੭ ਸਾਜਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੌਣ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ੧੯੨੦ ਤੱਕ ਆਮ ਮਾਫ਼ੀ ਨਾਲ ਰਿਹਾ ਹੌਣ ਤੱਕ ਉਹ ਹਜ਼ੀਰਾਬਾਗ ਕੇਂਦਰੀ ਜ਼ੇਲ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ।
ਸ੍ਰੋਤ: ਸੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪੂਨੀ, ਕਨੇਡਾ ਦੇ ਗ਼ਦਰੀ ਯੋਦੇ [ ਅਮ੍ਰਿੰਤਸਰ: ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਦਰਜ਼,੨੦੦੯], ਸ੍ਰਟਗਲ ਫੌਰ ਫ੍ਰਈ ਹਿੰਦੌਸਤਾਨ: ਗ਼ਦਰ ਡਾਇ੍ਰਟੈਕਟਰੀ,ਪੰਜਾਬ ਸੈਕਸ਼ਨ, 1915[ਛਪਿਆ- ਮਹਿਰੌਲੀ,ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਗੋਬਿੰਦ ਸਦਨ ਇੰਸੀਟਿਊਟ ਫੌਰ ਅਡਵਾਂਸਡ
ਸਟੱਡੀਜ਼ ਇਨ ਕੰਪ੍ਰੀਟੈਟਵ ਰੀਲੀਜ਼ਨ, ]
ਕਾਇਨਾਤ ਇਮਤਿਆਜ਼
ਕਾਇਨਾਤ ਇਮਤਿਆਜ਼ ( اردو : کائنات امتیاز ) (ਜਨਮ 21 ਜੂਨ 1992 ਕਰਾਚੀ ਵਿਚ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਜ਼ੈੱਡ.ਟੀ.ਬੀ.ਐਲ. ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 2005 ਮਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਾਇਨਾਤ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਣਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਕਾਇਨਾਤ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਨੇ 17 ਜੁਲਾਈ 2020 ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਰਸ਼ਮਾਨ ਅਲੀ ਨਾਲ ਮੰਗਣੀ ਕਰ ਲਈ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਤਰੀਕ ਅਜੇ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
2007 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਅੰਡਰ -17 ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਪਤਾਨ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ ਪਲੇਅਰ ਆਫ਼ ਦ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਡਾ. ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ ਦੁਆਰਾ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ 200ਮੀ. 400 ਮੀਟਰ, ਸ਼ਾਟ-ਪੁਟ ਅਤੇ ਰਿਲੇ ਰੇਸ ਵਰਗੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਅਥਲੈਟਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਰਾਚੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅੰਡਰ -17 ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖੇਡਣ ਲਈ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕੁਆਲੀਫਾਇੰਗ ਰਾਊਂਡ ਲਈ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕੈਂਪ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ 30 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਭਾਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਸੀ। 2008 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਪਤਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਅੰਡਰ -17 ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖੇਡਿਆ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖੇਡੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ 2009 ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੈਂਪ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਟੀਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕੈਂਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਟੀਮ ਲਈ ਰਿਜ਼ਰਵ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2008 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸੁਪਰ ਸਿਕਸਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਚੀਨ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ 20–20 ਚਤੁਰਭੁਜ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੱਖਣੀ ਜ਼ੋਨ ਟੀਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸਟਰਾਈਕ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਖੇਡਿਆ। ਕਾਇਨਾਤ ਅਜ਼ੀਮ ਹਾਫਿਜ਼, ਜ਼ਾਹਿਦ, ਸਾਜਿਦ ਅਤੇ ਸਗੀਰ ਅੱਬਾਸ (ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਜ਼ਹੀਰ ਅੱਬਾਸ ) ਸਮੇਤ ਕੋਚਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਪੀਆਈਏ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਆਂਗਝੂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 16 ਵੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਲਰਾਊਂਡਰ ਕਾਇਨਾਤ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਨਡੇ ਅਤੇ ਟੀ -20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਲਈ 17 ਦੀ ਦੌਰੇ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 2022 ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਇਵੈਂਟ ਦੇ ਲਈ ਜੁਲਾਈ 2021 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਲਈ ਤਿੰਨ ਵਨਡੇ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟੀ -20 ਦੇ ਲਈ 17 ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਠਾਈ ਸਾਲਾ ਆਲਰਾਊਂਡਰ ਕਾਇਨਾਤ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਤਲਵੰਡੀ ਰਾਏ
ਤਲਵੰਡੀ ਰਾਏ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਲੁਧਿਆਣੇ ਤੋਂ 37 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਰਾਏਕੋਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਤਲਵੰਡੀ ਰਾਏ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1478 ਈ. ਵਿੱਚ ਰਾਏ ਕੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਕੀਤੀ ਇਹ ਦਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰਾਜਪੂਤ ਸੀ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਭਾਰਤ ਵਿਚਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੀ ਅਤੇ 18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜੇ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਰਾਏ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰੇ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜ 1947 ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਹੋਣ ਤਕ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਲਵੰਡੀ ਰਾਏ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸ਼ਾਸਕ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਖੋਜ
ਲੋਕਧਾਰਾ
"ਲੋਕਧਾਰਾ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਉਹ ਪਰੰਪਰਕ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਸਾਂਝੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਮੌਖਿਕ, ਲਿਖਿਤ, ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਲੋੜਾਂ, ਕਾਰਨਾਮੇ, ਦੁੱਖ, ਪੀੜਾਂ, ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ- ਗ਼ਮੀਆਂ, ਹਾਸੇ-ਨਾਚ, ਵਹਿਮ-ਭਰਮ,ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਸੰਦ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਮਨੌਤਾਂ ਤੇ ਵਰਜਨਾਵਾਂ ਸਿੱਖਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੁਰਤਾ ਬਿਠਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਸਿੱਖਦਾ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਰੇਚਨ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਦ "ਰਿਸਰਚ" ਜਿਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ 'ਖੋਜ' ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ, ਸਰਚ (Search)ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ /ਰੀ/ (re) ਉਪਸਰਗ ਲਗਾ ਕੇ ਬਣਿਆ ਹੈ। "ਸਰਚ" ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਧਾਤੂ cerchier ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਖੋਜ', 'ਭਾਲ', 'ਢੁੰਡ' ਜਾਂ 'ਤਲਾਸ਼' ਅਤੇ /ਰੀ/ ਅਰਥ ਹੈ 'ਮੁੜ', 'ਫਿਰ' ਜਾਂ 'ਦੁਬਾਰਾ'।
ਖੋਜ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਮਨੋਰਥ ਮਨੁੱਖੀ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧਾ 'ਅਗਿਆਤ' ਅਤੇ 'ਘੱਟ-ਗਿਆਤ' ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜੁਟਾਉਣ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਠੇ ਸ਼ੰਕਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਨਿਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਿਰਾ ਗਿਆਨ ਵੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਲੋੜ ਉਸ ਦੇ ਸਾਡੀ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣ ਕੇ ਮਾਨਵ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੁਨਹਿਰਾ ਅਤੇ ਸੁਖੇਰਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋਣ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਖੋਜ
ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਖੋਜ ਸਬੰਧੀ ਇਹ ਤੱਥ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਖੋਜ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਪ੍ਰਸਾਰ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਤੱਥ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵੀ ਇਸੇ ਚੇਤਨਾ ਅਥਵਾ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਜਨਮੀ। ਜੇਕਰ ਸਾਹਿਤਕ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਮੈਕਾਲਫ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਕ ਅਤੇ ਮੋਢੀ ਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਜਾਰਜ ਗਰੀਅਰਸਨ ਸਨ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸਰ ਰਿਚਰਡ ਟੈਂਪਲ ਦੇ ਨਾਂ ਵੀ ਉਨੇ ਹੀ ਮੋਅਤਬਿਰ ਹਨ।04
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਦਾ ਕੰਮ ਉੱਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਗਿਆਨਕ, ਸੌਖਾ ਅਤੇ ਸਰਲ ਤਰੀਕਾ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਸੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਫ਼ਸਰਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਧੀਆਂ-ਭੈਣਾਂ, ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ, ਸਥਾਨਕ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਦੇਸੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਰਲ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ-ਗੀਤ, ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀਆਂ, ਅਖਾਣ-ਮੁਹਾਵਰੇ, ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ,ਲੋਕ ਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਧਾਰਾਈ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਕਰਕੇ ਛਾਪਿਆ ਅਜਿਹੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰ ਰਿਚਰਡ ਟੈਂਪਲ, ਐੱਚ ਰੋਜ਼, ਇਬਟਸਨ, ਫਲੋਰਾ ਸਟੀਲ, ਚਾਰਲਸ ਸਵਿਨਰਟਨ ਅਤੇ ਓਜ਼ਬਰਨ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਂ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਲੇਖਯੋਗ ਹਨ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਾਫੀ ਕੰਮ ਛਾਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਪਰ 'ਸਮੂਲ ਗਿੱਲ' ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫੀ ਕੁਝ ਅਣਛਪਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਦੇਣ ਨੂੰ ਚਿਤਰਦਾ ਹੋਇਆ ਸੈਮੂਅਲ ਗਿੱਲ ਲਿਖਦਾ ਹੈ,"ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੰਪਾਦਨ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਅੱਖੋਂ ਪਰੋਖੇ ਕਰਕੇ ਨਾ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੀ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦਾ ਖੋਜਾਰਥੀ ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਪਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪਾਏ ਪੂਰਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਸਿੱਧ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਵਡਮੁੱਲੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।"
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਖੋਜ ਦੀਆਂ ਪੈੜਾਂ ਉੱਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਗੁਰਬਾਣੀ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਚੋਂ ਲੱਭਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਸਮੱਗਰੀ ਪਈ ਹੈ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵੰਨਗੀ ਪੁਰਾਤਨ ਲੋਕ ਵਾਰਾਂ ਵੀ ਹਨ। ਪੰਡਤ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨਰੋਤਮ ਨੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਖੋਜ ਬਾਰੇ ਜਦ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਗੁਰਮਤਿ ਨਿਰਣਯ ਸਾਗਰ (1877 ਈ.) ਲਿਖੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਬਾਈ ਵਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕਰਨੀ ਯੋਗ ਸਮਝੀ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨੌਂ ਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਲੋਕ ਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਉੱਪਰ ਗਾਉਣ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਹਿਸਟੋਰੀਅਨ* 1905 ਈ. ਵਿੱਚ ਜਦ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਲੋਕ ਵਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪਈ ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਵਾਰਾਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਹੀ ਰਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ *ਸੰਤ ਰਾਮ* ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ 1927 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਜਿਸ ਦੀ ਲਿਪੀ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਸੀ। 1931 ਵਿੱਚ ਪੰਡਤ ਰਾਮ ਸਰਨ ਦਾਸ ਦੀ ਫਾਰਸੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੁਸਤਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੀਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਇਕੱਤਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਅਸਲ ਆਰੰਭ ਦਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ ਦੀ 1936 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਪੁਸਤਕ ਗਿੱਧਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦੇਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭਾਨ ਦੀ ਬਹਿਸ ਛੇੜਦੇ ਹਨ। ਗਿੱਧਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀਵਾ ਬਲੇ ਸਾਰੀ ਰਾਤ (1941) ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤ (ਸਹਿ ਸੰਪਾਦਕ. ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ,1960) ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸੈਨਿਕ (1970)ਇਸ ਪਾਸੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਡਾ. ਦੇਵੀ ਦਾਸ ਹਿੰਦੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਾਣਾਂ ਅਤੇ ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਾਣਾਂ ਦੀ ਖਾਣ (1933) ਨਾ ਥੱਲੇ ਛਪ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ 3000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਅਖਾਣ ਮੁਹਾਵਰੇ ਅਤੇ ਵਾਕੰਸ਼ ਹਨ।
ਡਾ ਸੋਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਇਕੱਤਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿਰਮੌਰ ਨਾਂ ਹੈ। ਅੱਜ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਘੁੱਟ ਰਸ ਦਾ, ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਖੌਤਾਂ ਦਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ, ਸੁਹਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਅਤੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਵਾਹ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਰੂੜੀਆਂ, ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ (ਅੱਠ ਜਿਲਦਾਂ) ਆਦਿ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ਼ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।ਸੰਨ 1963-64 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਲਿਖਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਖੋਜ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਬਾਰੇ ਉਪਾਧੀ ਸਾਪੇਖ ਖੋਜ ਦਾ ਆਰੰਭ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਪਰ ਅਲਪ-ਚਰਿੱਤਰ ਨਾਮ ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁਸਤਕਾਂ ਹਨ ਲੋਕ ਬੁਝਾਰਤਾਂ, ਜ਼ਰੀ ਦਾ ਟੋਟਾ, ਗਾਉਂਦਾ ਪੰਜਾਬ, ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਬਣਜਾਰੇ, ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ, ਪੰਜਾਬੀ ਬੁਝਾਰਤਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਭਰੀ ਚੰਗੇਰ, ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੇਲੇ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ, ਆਓ ਨੱਚੀਏ, ਖੰਡ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦਾ ਦੀਆਂ ਡਲੀਆਂ, ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਆਖਿਆ, ਬਾਤਾਂ ਦੇਸ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ, ਨੈਣੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਵੇ, ਅਤੇ ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਾਰਜ 1950 ਤੋਂ 2004 ਦੇ ਲੰਮੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਦੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲੋਕਯਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ (1973) ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਦੌਰ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਢੁੱਕਵੀਂ ਤਕਨੀਕੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਘਾਟ ਤੇ ਵੀ ਡਾ ਥਿੰਦ ਦੇ ਖੋਜ ਤਰੱਦਦ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਫਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਾਫੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅੱਜ ਦੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਡਾ.ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਡਾ. ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਯਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵੱਲ ਰੁਚਿਤ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਇਕੱਤਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਹਨ: ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਰਚਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਵਰਗੀਕਰਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਵਾਰਤਾ, ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਬਾਤਾਂ ਸ਼ੇਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉੱਘਾ ਵਿਦਵਾਨ ਡਾ. ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁਸਤਕਾਂ ਹਨ: ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਦੀ ਸਿਰਜਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਲੌਂਗ ਬੁਰਜੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ, ਖ਼ੂਨੀ ਨੈਣ ਜਲ ਭਰੇ, ਚੰਨਾ ਵੇ ਤੇਰੀ ਚਾਨਣੀ, ਰੜੇ ਭੰਬੀਰੀ ਬੋਲੇ ਅਤੇ ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ। ਡਾ.ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਰਮ ਖੇਤਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਾਲਵਾ ਖਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਅਤਿ ਅਹਿਮ ਪੱਖ ਉਪਾਧੀ ਸਾਪੇਖ ਖੋਜ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਆਰੰਭ ਡਾ.ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਅਤੇ ਡਾ.ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਦੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਪੀਐੱਚ.ਡੀ. ਲਈ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੋਏ ਖੋਜ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 200 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਉਪਾਧੀ ਸਾਪੇਖ ਕਾਰਜ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆ ਹਨ:
1. ਨਾਨਕ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਰੂਪਾਂਤਰਣ- ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ - ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਪਾਤਰ), 1998 2. ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕ ਕਲਾ - ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ - ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ (1998) 3. ਲੋਕਯਾਨ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ- ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ - ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ (1972) 4. ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ - ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ - ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ (1979) 5. ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਮਿੱਥ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ - ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ - ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ (1983) 6. ਵਿਦੇਸ਼ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵ ਸੰਚਾਰ - ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ - ਰਾਜਵੰਤ ਕੌਰ (2002) 7. ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜਗੀਰਦਾਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ - ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ - ਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ (1994)
ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੋਜ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਉੱਪਰ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਿਆਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸਬੰਧੀ ਉਪਾਧੀ ਸਾਪੇਖ ਖੋਜ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਖੋਜ ਦੇ ਸਮਾਨਅੰਤਰ ਹੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਬਾਕੀ ਖੋਜ ਖੇਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਗੁਣ ਅਤੇ ਔਗੁਣ ਹਨ। ਸਭ ਪਹਿਲਾ ਗੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰ ਗਈ ਹੈ।ਉਣਤਾਈਆਂ ਜਾਂ ਔਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਦੁਹਰਾਓ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਕਾਰਜ ਦੀ ਘਾਟ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। "ਖੋਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਹਿਤਕ ਖੋਜ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਸਰਲ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਲੋੜ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਪਾਸੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਗੌਰਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸਾਰਥਕ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਸੰਜੀਦਗੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਹੈ।"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਧੌਲਾ
ਧੌਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਬਰਨਾਲਾ ਮਾਨਸਾ ਸੜਕ ਤੇ ਬਰਨਾਲਾ ਤੋਂ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਤਪਾ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਉਘੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ, ਕਵੀ ਨਿਹੰਗ ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਧੌਲਾ, ਮੁੜ ਵਸਾਊ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਧੌਲਾ, ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਪੰਡਤ ਮਨੀ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਕੌਰ ਚੰਦ ਰਾਹੀ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜੰਮਪਲ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਗੁਰਸੇਵਕ ਸਿੰਘ ਧੌਲਾ, ਜਗਰਾਜ ਸਿੰਘ ਧੌਲਾ, ਪੰਡਤ ਬ੍ਰਿਜ ਲਾਲ ਕਵੀਸਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਪਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਧੌਲਾ ਵੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜੰਮਪਲ ਅਤੇ ਵਸਨੀਕ ਹਨ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਪਿੰਡ 850 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਪਿੰਡ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਗਲ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਫੇਰੂ ਧਾਰੀਵਾਲ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਤ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਇਹ ਪਿੰਡ ਵਸਾਇਆ। ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਧਾਲੀਵਾਲ ਗੋਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਸੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਕੁੱਝ ਕੁ ਹਿੱਸਾ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋ ਸਾਂਭ ਕਿ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭੱਟੀਆਂ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਾਭੇ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਰਿਹਾ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਹਨ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੋਹੀਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਪਿੰਡ ਧੌਲਾ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅੜੀਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜੋ ਕਿ ਪਿੰਡ ਧੌਲਾ ਅਤੇ ਹੰਡਿਆਇਆ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਾ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਉਹ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦੁਰ ਜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦੁਰ ਜੀ ਜਦੋਂ ਹੰਡਿਆਇਆ ਤੋਂ ਧੌਲਾ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਚੱਲੇ ਤਾਂ ਧੌਲਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜੂਹ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਘੋੜਾ ਅੜੀ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅੜੀਸਰ ਸਸੋਬਤ ਹੈ। ਧੌਲੇ ਦੀ ਜੂਹ ਤੋਂ ਵਾਪਿਸ ਹੋ ਕਿ ਸੋਹੀਆਣਾ ਗੁਰੂਘਰ ਗਏ। ਉਥੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦੁਰ ਜੀ ਕੁੱਝ ਕੁ ਦਿਨ ਰਹੇ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਜੀ ਨੇ ਜਿਸ ਕਰੀਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਘੋੜਾ ਬੰਨਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਰੀਰ ਅੱਜ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
==ਹਵਾਲੇ ==
ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼, ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਾਂਤਾ ਅਗਾਤਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਂਤਾ ਅਗਾਤਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1886ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸਾਂਤਾ ਅਗਾਤਾ ਨੂੰ 1302 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਚੈਪਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਮਧੂਮਿਤਾ ਰਾਉਤ
thumb| ਮਧੂਮਿਤਾ ਰਾਉਤ ਇੱਕ [[ਉੜੀਸੀ|ਓਡੀਸੀ ਦੇ ਕੋਨਾਰਕ ਸੂਰਜ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਪੋਜ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੋਈ ]] ਮਧੂਮਿਤਾ ਰਾਉਤ ਓਡੀਸੀ (ਉੜੀਸੀ) ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਮਮਤਾ ਖੁੰਟੀਆ ਅਤੇ ਮਾਇਆਧਰ ਰਾਉਤ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਤਰਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਓਡੀਸੀ (ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ) ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੈਅੰਤੀਕਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਇਆਧਰ ਰਾਉਤ ਸਕੂਲ ਓਡੀਸੀ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਨੱਚਣ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ, ਮਧੂਮਿਤਾ ਰਾਉਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿੱਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆ ਭਵਨ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੀਤਾ।
ਕਰੀਅਰ
ਮਧੂਮਿਤਾ ਰਾਉਤ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਓਡੀਸੀ ਨਾਚ ਦੀ ਮਾਇਆਧਰ ਰਾਉਤ ਘਰਾਨਾ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਮਿਹਰ, ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ' ਸ਼ਾਸਤਰ ' ਅਧਾਰਤ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਮਾਜਕ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਡਾਂਸ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਕੈਂਸਰ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਦਿੱਲੀ, ਡਬਲਯੂ.ਡਬਲਯੂ.ਐਫ. (ਵਰਲਡ ਵਾਈਲਡ ਲਾਈਫ ਫੰਡ - ਇੰਡੀਆ), ਸੀ.ਏ.ਪੀ.ਐਫ (ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵ-ਜਨਮ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ), ਆਰਟ ਆਫ ਲਿਵਿੰਗ ਅਤੇ 'ਹੈਵ-ਨੋਟਸ' ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। thumb| ਮਧੂਮਿਤਾ ਰਾਉਤ ਇੱਕ [[ਉੜੀਸੀ|ਓਡੀਸੀ ਵਿੱਚ ਕੋਨਾਰਕ ਸੂਰਜ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਪੋਜ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੋਈ ]] ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਚੈਨਲ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਸਟੱਟਗਾਰਟ (ਜਰਮਨੀ) ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨਜ਼ ਨੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਉਤ ਦੇ ਨਾਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਾਉਤ ਨੇ ਡੱਚ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸਾਰੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਮਧੂਮਿਤਾ ਰਾਉਤ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼, ਜਰਮਨੀ, ਬੈਲਜੀਅਮ, ਹੰਗਰੀ, ਆਸਟਰੀਆ, ਸਪੇਨ, ਮੋਰੱਕੋ, ਫਰਾਂਸ, ਪੁਰਤਗਾਲ, ਜਾਪਾਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਆਦਿ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਨਾਚ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਯੂ.ਐਸ.ਏ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਓਡੀਸੀ ਵੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ, ਅਰਥਾਤ ਉੜੀਸਾ ਰਾਜ ਘੁੰਗੂਰ ਸਨਮਾਨ, ਉਤਕਲ ਕੰਨਿਆ ਅਵਾਰਡ, ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਕਤੀ ਸਨਮਾਨ, ਭਾਰਤ ਨਿਰਮਾਣ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਲਿਵਿੰਗ ਲੀਜੈਂਡ ਐਵਾਰਡ 2011 ਆਦਿ।
ਮਧੂਮਿਤਾ ਰਾਉਤ ਨੇ "ਓਡੀਸੀ: ਵਟ, ਵਾਏ ਐਂਡ ਹਾਓ: ਈਵੇਲੂਸ਼ਨ, ਰੀਵਾਈਵਲ ਐਂਡ ਟੈਕਨੀਕ" ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੀਆਰ ਰਿਦਮਸ, ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ 2007 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਐਵਾਰਡ
ਰਾਉਤ ਨੂੰ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲੇ ਹਨ:
ਮਛੰਦਰਨਾਥ
ਮਛੰਦਰਨਾਥ (মৎস্যেন্দ্রনাথ-Motxendronath, मत्स्येन्द्रनाथ-Matsyendranātha, মৎস্যেন্দ্রনাথ:Motshændronath) ਜਾਂ ਮਚਿੰਦਰਨਾਥ, 84 ਮਹਾਸਿੱਧਾਂ (ਬੋਧੀ ਧਰਮ ਦੇ ਵਜਰਯਾਨ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਯੋਗੀ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਗੋਰਖਨਾਥ ਦਾ ਗੁਰੂ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਹਠਯੋਗ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਹਠਯੋਗ ਦੀਆਂ ਮੁਢਲੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕੌਲਜਣਾਨਨਿਰਣਏ (ਕੌਲ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਚਰਚਾ) ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਦੋਨਾਂ ਹੀ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੈ।. ਮਛੰਦਰਨਾਥ ਨੂੰ ਨਾਥ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਮੋਢੀ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਚਿੰਦਰਨਾਥ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸਰਬਸਾਂਝੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਰ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਯੋਗੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੋਗੀ
ਚੰਦੌਲੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਸਾਂਸਦ
2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਦਰ ਨਾਥ ਪਾਂਡੇ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਸਾਂਸਦ ਚੁਣੇ ਗਏ। 1962 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਂਸਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਸਾਂਸਦ !ਸਰੋਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਲਾਭ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਜਨਤਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਇਹ 2013 ਵਿੱਚ ਲਾਭ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਜਨਤਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ। ਫੁਟਨੋਟ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ
ਸੰਜਨਾ ਸੰਘੀ
ਸੰਜਨਾ ਸਾਂਘੀ (ਜਨਮ 2 ਸਤੰਬਰ 1996) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2011 ਦੀ ਫਿਲਮ ਰਾਕਸਟਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਮੀਡੀਅਮ ਅਤੇ ਫੁਕਰੇ ਰਿਟਰਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੈਮਿਓ ਰੋਲ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਸੰਘੀ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪੂਤ ਸਟਾਰਰ ਦਿਲ ਬੇਚਾਰਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਟਰਮੀਨਲ ਕੈਂਸਰ ਮਰੀਜ਼ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸੰਜਨਾ ਸਾਂਘੀ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਸਤੰਬਰ 1996 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੰਦੀਪ ਸਾਂਘੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸ਼ਗੁਨ ਨੂੰ । ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਸੁਮੇਰ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮਾਡਰਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 2017 ਵਿੱਚ ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜਨ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
thumb| ਹਿੰਦੀ ਮੀਡੀਅਮ ਦੇ ਸੈੱਟ 'ਤੇ ਸੰਘੀ ਸੰਘੀ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ ਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਰਾਕਸਟਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕੇਸ਼ ਛਾਬੜਾ ਦੁਆਰਾ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬਾਰ ਬਾਰ ਦੇਖੋ ਵਿੱਚ ਜੈ ਦੇ ਕਲਾਸਰੂਮ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫੁਕਰੇ ਰਿਟਰਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੈਟੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਮੀਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸਬਾ ਕਮਰ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਦਿ ਫਾਲਟ ਇਨ ਅਵਰ ਸਟਾਰਸ ਦੇ ਰੂਪਾਂਤਰ ਵਿੱਚ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪੂਤ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਨੈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦਿਲ ਬੇਚਾਰਾ ਲਈ ਮਹਿਲਾ ਲੀਡ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਫਿਲਮ 2020 ਵਿੱਚ Disney+Hotstar ' ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਗੁਰੂ ਰੰਧਾਵਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ 'ਮਹਿੰਦੀ ਵਾਲੇ ਹੱਥ' ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਸੰਘੀ ਨੇ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਕਪਿਲ ਵਰਮਾ ਦੇ ਐਕਸ਼ਨ ਡਰਾਮੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਕਵਚ ਓਮ ਵਿੱਚ ਆਦਿਤਿਆ ਰਾਏ ਕਪੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਖਾਇਆ। ਫਿਲਮ ਜੁਲਾਈ 2022 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਦਿਨੇਸ਼ ਵਿਜਾਨ ਦੀ ਮੁੰਝਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗੀ ਅਤੇ ਰੋਡ ਟ੍ਰਿਪ ਫਿਲਮ  'ਧਕ ਧਕ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗੀ।
ਹੋਰ ਕੰਮ
ਸੰਘੀ ਤਨਿਸ਼ਕ, ਕੈਡਬਰੀ, ਏਅਰਸੈੱਲ, ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ, ਮਿੰਤਰਾ ਅਤੇ ਡਾਬਰ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996
ਮਾਦੋਰੂਬਾਗਨ
ਮਾਦੋਰੂਬਾਗਨ (One Part Woman) ਪੇਰੁਮਾਲ ਮੁਰੁਗਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਮਿਲ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਂਗੂ ਅੰਚਲ ਵਿਚ ਇਕ ਬੇਔਲਾਦ ਕਿਸਾਨ ਜੋੜੇ ਪੋਨਾ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਪਤੀ ਦੀ ਦਾਸਤਾਂ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਹੈ ਅਤੇ ਔਲਾਦ ਦੀ ਤੀਬਰ ਤਾਂਘ ਹੈ। ਔਲਾਦ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਤੇ ਟੱਬਰ ਦੇ ਜੋ ਤਾਅਨੇ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਝਲਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ ਲੇਖਕ ਨੇ "ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਕੋਮਲਤਾ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।"
ਇਹ ਨਾਵਲ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ. One Part Woman ਇਸਦਾ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਤਿਰੁਚੇਂਗੋੜੂ ਸਥਿਤ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਇਕ ਮੇਲੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਜੋ 14 ਦਿਨ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਲੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਇਸ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਸਾਰੇ ਮਰਦ ਦੇਵਤੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੇਔਲਾਦ ਔਰਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ ਸੰਭੋਗ ਕਰਕੇਕੇ ਔਲਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਐਸੀ ਔਲਾਦ ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਨਾਵਲ
1908
1908 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1900 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਦੀਵਾਨਾ
ਦੀਵਾਨਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਗ ਬਾਣੀ
ਜਗ ਬਾਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਛਪਣ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ। ਇਹ 1978 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਅਖਬਾਰ ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਮਾਸ ਮੀਡੀਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨਿਊਜ਼ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ)
ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨਿਊਜ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਖਬਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਚੈਨਲ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 1 ਜਨਵਰੀ 2008 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਡੇਲੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ (ਉਰਦੂ ਅਖ਼ਬਾਰ) ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।