cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸ਼ੇਖ ਉਲ-ਅਲਾਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ
ਸ਼ੇਖ-ਉਲ-ਆਲਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sheikh ul-Alam International Airport; ਵਿਮਾਨਖੇਤਰ ਕੋਡ: SXR), ਜੋ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਏਅਰਬੇਸ ਹੈ ਜੋ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ਮਾਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਏਅਰਪੋਰਟ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ 'ਤੇ ਸਿਵਲ ਐਨਕਲੇਵ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਨੂੰ ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੂੰ ਸਤੰਬਰ 2019 ਤੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਡਾਣਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਇਸ ਵਿਚ ਇਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਟਰਮੀਨਲ ਅਤੇ ਇਕ ਅਸਫਲ ਰਨਵੇ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੀ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਬੱਸ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀ ਸੇਵਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉੱਤਰ ਵੱਲ 12 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ (39,000 ਫੁੱਟ) ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਡਗਾਮ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਤੋਂ ਸਿਰਫ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ।
ਢਾਂਚਾ
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਐਂਫਲਟ ਰਨਵੇ ਹੈ, 13/31, ਮਾਪ ਹਨ 3,685 ਬਾਈ 46 ਮੀਟਰ (12,090 ਫੁੱਟ × 151 ਫੁੱਟ)। ਇਹ ਫਰਵਰੀ 2011 ਤੋਂ ਇੰਸਟ੍ਰੂਮੈਂਟ ਲੈਂਡਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀਆਂ ਪਹੁੰਚਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 2018 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਏਅਰਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੇਐਫਸੀ ਅਤੇ ਪੀਜ਼ਾ ਹੱਟ ਵਰਗੇ ਕਈ ਭੋਜਨ ਜੋੜ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਨਾਈਟ ਲੈਂਡਿੰਗ
ਜਨਵਰੀ 2012 ਵਿਚ, ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਰਾਤ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰੇਗਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਗਸਤ 2018 ਵਿੱਚ, ਡੀਜੀਸੀਏ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਫਲਾਈਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 2019 ਤੋਂ, ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਤ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲਦਾ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹਾਦਸੇ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ
7 ਸਤੰਬਰ 1965 ਨੂੰ, 1965 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਚਾਰ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦਾ ਡਗਲਸ ਸੀ-47 ਸਕਾਈਟਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਲਾਇੰਸ ਦਾ ਡਗਲਸ ਡੀ ਸੀ -3 ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੇ ਲੇਖ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ “ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰਾਂ ਦੀ ਕੈਰੀਬੋ ਆਵਾਜਾਈ” ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।
ਪਹੁੰਚ
ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 12 ਕਿੱਲੋ ਮੀਟਰ (39,000 ਫੁੱਟ) ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ 250 ਕਾਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਕਾਰ ਪਾਰਕ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਅਤੇ ਲਾਲ ਚੌਕ ਨੇੜੇ ਟੂਰਿਸਟ ਰਿਸੋਰਸ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਦਾਇਗੀ ਵਾਲੀ ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਏਅਰਪੋਰਟ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਟਰਮੀਨਲ ਅਤੇ ਏਅਰਪੋਰਟ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 1 ਕਿੱਲੋ ਮੀਟਰ (3,280 ਫੁੱਟ 10 ਇੰਚ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮੁਫਤ ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੂੰ ਟੈਕਸੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰ ਕਿਰਾਏ ਦੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਰਮੀਨਲ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬੂਥ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ
ਪਿਏਰੇ ਕਿਊਰੀ
ਪਿਏਰੇ ਕਿਊਰੀ (,  ; 15 ਮਈ 1859 – 19 ਅਪ੍ਰੈਲ 1906) ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸਟੈਲੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਚੁੰਬਕਤਾ, ਪੀਜ਼ੋਇਲੈਕਟ੍ਰਿਸਿਟੀ, ਅਤੇ ਰੇਡੀਓਐਕਟੀਵਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋਢੀ ਸੀ। 1903 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਮੈਰੀ ਸਕਲੋਡੋਵਸਕਾ-ਕਿਊਰੀ, ਅਤੇ ਹੈਨਰੀ ਬੇਕਰੈਲ ਦੇ ਨਾਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, "ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈਨਰੀ ਬੇਕਰੈਲ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜੇ ਗਏ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ"। ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਿਊਰੀ ਪੰਜ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਿਊਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੋੜਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1859 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1906
ਮੈਂਬਰੀ ਵਰਕਸ
ਮੈਂਬਰੀ ਵਰਕਸ ਇਕ ਅਮਰੀਕੀ ਆਲ-ਇਨ-ਵਨ ਮੈਂਬਰੀ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਹੈ ਜੋ ਵਰਕਫਲੋ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ.
ਇਹ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਸਮੂਹਾਂ, ਸਮਾਗਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ.
ਇਹ ਇੱਕ ਪਲੱਗ-ਇਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ.
ਅਮੋਲਕ ਸਿੰਘ ਜੰਮੂ
ਅਮੋਲਕ ਸਿੰਘ ਜੰਮੂ (14 ਜੁਲਾਈ, 1955 - 20 ਅਪਰੈਲ 2021 ) ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਟਾਈਮਜ਼ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ।
ਜਨਮ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਅਮੋਲਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਜੁਲਾਈ, 1955 ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੁੱਤਾਵੱਢ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਸ੍ਰੀ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਟ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਅਮੋਲਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ‘ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ’ ਤੋਂ 1979 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1995 ਵਿਚ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2000 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਅਖਬਾਰ ' ਪੰਜਾਬ ਟਾਈਮਜ਼' ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਤਾਨਾ ਅਤੇ ਰੀਰੀ
ਤਾਨਾ ਅਤੇ ਰੀਰੀ 1564 ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਬਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਹਾਣੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਇਹ ਜੁੜਵਾ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਸਨਗਰ ਨੇੜੇ ਉੱਤਰੀ ਕਸਬੇ ਵਦਨਗਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਤਾਨਾ ਅਤੇ ਰੀਰੀ ਦੋਵੇਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਰਸੀਹ ਮਹਿਤਾ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਰਸੀਹ ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਪੋਤਰੀ ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਤਾਨਾ ਅਤੇ ਰੀਰੀ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ।
ਦੰਤਕਥਾ
ਜਦੋਂ ਅਕਬਰ ਦੀ ਦਰਬਾਰੀ ਗਾਇਕਾ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਤਾਨਸੇਨ ਦੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਰਾਗ "ਦੀਪਕ" ਗਾਇਆ। ਇਸ ਰਾਗ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਾਇਕ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅਯੋਗ ਗਰਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤਾਨਸੇਨ ਦੀਪਕ ਰਾਗ ਦੇ ਜਲਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ। ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ, ਅਮਜਦਖਨ, ਵਦਨਗਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਭੈਣਾਂ ਤਾਨਾ ਅਤੇ ਰੀਰੀ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜੋ ਮਾਹਿਰ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਰਾਗ ਮਲਾਰ ਗਾ ਕੇ ਤਾਨਸੇਨ (ਰਾਗ ਦੀਪਕ ਦੇ ਮਾਹਰ) ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਬਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਗਰ ਵਜੋਂ ਸੁੱਖਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਗਾਉਣਗੀਆਂ। ਅਕਬਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ ਅਤੇ ਤਾਨਸੇਨ ਨੂੰ ਤਾਨਾ-ਰੀਰੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਜਿਹੜੇ ਪਿੰਡ ਅਕਬਰ ਦੀ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਹਮਲਾ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਸੀ, ਉਹ ਬਾਨੀਸ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਦਸ਼ਾਨਗਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਹਾਣੀ ਮਨਘੜਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਿਰਾਸਤ
ਵਦਨਾਗਰ ਵਿੱਚ ਤਾਨਾ-ਰੀਰੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਤਾਨਾ-ਰੀਰੀ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ ਹਰ ਸਾਲ ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਪਣ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਰਾਗ ਸਾਰੰਗ
ਰਾਗ ਸਾਰੰਗ ਦਾ ਨਾਮ ਚੌਧਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਾਰੰਗਦੇਵ ਤੋਂ ਪਿਆ। ਰਾਗ ਦਾ ਨਾਮ ਬਸੰਤੁ ਰੁੱਤ ਤੋਂ ਪਿਆ। ਇਸ ਰਾਗ ਨੂੰ ਰਾਗਮਾਲ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਸਿਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਰਾਗ ਸਵੇਰੇ 9 ਤੋਂ ਦਪਿਹਰ 12 ਤੱਕ ਜੁਲਾਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ 'ਚ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ 26ਵਾਂ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਪੰਜ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਅਤੇ ਚਾਰ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ 146 ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪੰਨਾ 1197 ਤੋਂ 1253 ਤੱਕ ਦਰਜ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ ਅਧਾਰ
ਬੁਰਜ ਸੇਢਾ
ਬੁਰਜ ਸੇਢਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਧੂਰੀ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਅਮਰਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਢਢੋਗਲ, ਮੀਮਸਾ, ਬੁਰਜ ਗੋਹਰਾ ਹਨ।
ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਇਸਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਆਰ. ਬਿੰਦੂ
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ ਕੇਰਲ ਦੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੇਅਰ ਹੈ।  ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੰਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਰਿੰਜਾਲਕੁਡਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿਧਾਇਕ ਵੀ ਹੈ। ਬਿੰਦੂ ਸ਼੍ਰੀ ਕੇਰਲਾ ਵਰਮਾ ਕਾਲਜ, ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਸਨ। ਉਹ ਕਾਲੀਕਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸੈਨੇਟ ਅਤੇ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਏਆਈਡੀਡਬਲਯੂਏ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਏਆਈਡੀਡਬਲਯੂਏ) ਨਾਲ ਵੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਏ. ਵਿਜੇਰਾਘਵਨ, ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਸੀਪੀਆਈ(ਐਮ) ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1967 ਵਿੱਚ ਐਨ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਤੇ ਕੇਕੇ ਸ਼ਾਂਤਾਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਰਿੰਜਲਕੁਡਾ ਗਰਲਜ਼ ਐਚ.ਐਸ., ਇਰਿੰਜਲਕੁਡਾ ਸੇਂਟ ਜੋਸਫ਼ ਕਾਲਜ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ; ਕਾਲੀਕਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਜੇਐਨਯੂ ਦਿੱਲੀ । ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਐਮਫਿਲ ਅਤੇ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਬਿੰਦੂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਰੂਆ ਸਾਗਰ ਝੀਲ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
ਸਬਸਿਡੀ
ਇੱਕ ਸਬਸਿਡੀ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਇੱਕ ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਜਾਂ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਆਰਥਿਕ ਸੈਕਟਰ (ਕਾਰੋਬਾਰ, ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ) ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਬਸਿਡੀ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਕਦ, ਗਰਾਂਟ ਜਾਂ ਟੈਕਸ ਬਰੇਕ (ਹਾਲੀਡੇ ਟੈਕਸ) ਸਰਕਾਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਂ ਵਰਗ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਸਤੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਮਿਲ ਸਕਣ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਨਸੈਂਟਿਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਬਸਿਡੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ - ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਜਾਂ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਸਿੱਧੀ (ਨਕਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ, ਵਿਆਜ-ਮੁਕਤ ਕਰਜ਼ੇ) ਅਤੇ ਅਸਿੱਧੇ ( ਟੈਕਸ ਬਰੇਕ, ਬੀਮਾ, ਘੱਟ ਵਿਆਜ ਵਾਲੇ ਕਰਜ਼ੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਾਓ, ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚ ਛੋਟ)।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਵਿਆਪਕ ਜਾਂ ਤੰਗ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ, ਨੈਤਿਕ ਜਾਂ ਅਨੈਤਿਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਰੂਪ ਉਤਪਾਦਕ ਜਾਂ ਖਪਤਕਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਤਪਾਦਕ/ਉਤਪਾਦਨ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਤਪਾਦਕ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਮਤ ਸਮਰਥਨ, ਸਿੱਧੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਜਾਂ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਕਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਕੇ ਬਿਹਤਰ ਹਨ। ਖਪਤਕਾਰ/ਖਪਤ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘਟਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬੋਤਲਬੰਦ ਪਾਣੀ ਨਾਲੋਂ ਗੈਸੋਲੀਨ ਖਰੀਦਣਾ ਸਸਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ
ਨਲਿਨੀ ਸਿੰਘ
ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਲੇਖਕ ਲਈ ਨਲਿਨੀ ਸਿੰਘ (ਲੇਖਕ) ਵੇਖੋ.
(17 ਫਰਵਰੀ 1945  ਜਨਮ) ਨਲਿਨੀ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ।
ਉਹ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕਈ ਕਈ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਐਂਕਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਖੋਜੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ' ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, 'ਆਂਖੋਂ ਦੇਖੀ', ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਸਿੰਘ ਟੀਵੀ ਲਾਈਵ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ, ਨੇਪਾਲ -1 ਦੀ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਐਡੀਟਰ ਵੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਪਾਲ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਦੂਤ ਸਰ ਚੰਦੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨੂੰਹ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਰਤਨਾ ਵੀਰਾ ਨੇ ‘ਡੌਟਰ ਬਾਈ ਕੋਰਟ ਆਰਡਰ’ ਨਾਮਕ ਨਾਵਲ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਿਆਸ-ਅਰਾਈਆਂ ਵੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਹੋਵੇ।
ਰਤਨਾ ਨੇ ਇਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਿਊਜ਼ ਐਂਕਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਸਪਿੱਨ ਕੁਆਂਟਮ ਨੰਬਰ
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਾਮ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਸਪਿੱਨ ਨੂੰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਕਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਧੁਰੀ ਦੁਆਲੇ ਗਤੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਮਝ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਹੀ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਪਿੱਨ ਉਹੀ ਗਣਿਤਿਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਐਂਗੁਲਰ ਮੋਮੈਂਟਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਪਿੱਨ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਅਨੋਖੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਔਰਬਿਟਲ ਐਂਗੁਲਰ ਮੋਮੈਂਟਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਚੀਜ਼ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ:
ਸਪਿੱਨ ਕੁਆਂਟਮ ਨੰਬਰ, s ਲਈ ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ s=n/2 ਹੈ, ਜਿੱਥੇ n ਕੋਈ ਵੀ ਗੈਰ-ਨੈਗੇਟਿਵ ਪੂਰਨ ਅੰਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਲਈ s ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਮੁੱਲ 0, 1/2, 1, 3/2, 2, ਆਦਿ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਲਈ s ਦਾ ਮੁੱਲ ਸਿਰਫ ਕਣ ਦੀ ਕਿਸਮ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਿਆਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ (ਹੇਠਾਂ ਦਰਸਾਈ ਸਪਿੱਨ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਵਿਰੁੱਧ)। ਕਿਸੇ ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਸਪਿੱਨ ਐਂਗੁਲਰ ਮੋਮੈਂਟਮ, S ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। S ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਮੁੱਲ ਇਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ;
ਜਿੱਥੇ h ਪਲੈਂਕ ਕੌਂਸਟੈਂਟ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਔਰਬਿਟਲ ਐਂਗੁਲਰ ਮੋਮੈਂਟਮ s ਦੇ ਸਿਰਫ ਪੂਰਨ ਅੰਕ ਮੁੱਲ ਹੀ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਯਾਨਿ ਕਿ, n ਦੇ ਇਵਨ ਨੰਬਰ ਵਾਲੇ ਮੁੱਲ ਹੀ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਰਵੀ ਦੀਪ
ਰਵੀ ਦੀਪ (ਜਨਮ ਰਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ; 30 ਦਸੰਬਰ 1954) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਰਵੀ ਦੀਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਸਟੇਜ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਕਸਬੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਧੁਨਿਕ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਲਲਿਤ ਬਹਿਲ, ਪ੍ਰਮੋਦ ਮੋਥੋ, ਸਤੀਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਹਰਜੀਤ ਵਾਲੀਆ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਹੱਬ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਨੇ 1977 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਨਾਟਕ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਐਮ ਏ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਥੀਏਟਰ ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਛੋਟੇ ਨਾਟਕ 'ਰੰਗ ਨਗਰੀ', 'ਖੀਂਚ ਰਹੇ ਹੈਂ', 'ਕੌਣ ਨਚਾਏ  ਨਾਚ?',  'ਸੱਤਿਆ ਕਥਾ' ਅਤੇ 'ਮੁਕਤੀ ਬਾਹਿਨੀ' ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਟਕਾਂ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ 4 ਸਾਲ (1978-81) ਲਈ ਅੰਤਰ-ਵਰਸਿਟੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤੇ। 'ਰੰਗਮੰਚ ਕੇ ਤੀਨ ਰੰਗ' ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਮਾਰਚ 1982 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਟਕ ਅੱਜ ਵੀ ਹਰ ਸਾਲ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ 'ਬਗੁਲਾ ਭਗਤ' ਅਤੇ 'ਬਹੁਰੂਪੀਆ' ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਬਾਲ ਨਾਟਕ ਵੀ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਬਿਲਾਵ’ 2014 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਰਵੀ ਦੀਪ ਅਪ੍ਰੈਲ 1983 ਵਿੱਚ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਬ੍ਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਿਰਮਾਣ, ਲੇਖਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਟੈਲੀਪਲੇਅ, ਟੈਲੀਫਿਲਮਾਂ, ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ 'ਬੁਨਿਆਦ', 'ਲਫ਼ਾਫ਼ੀ' ਅਤੇ 'ਪਰਚਾਵੇਨ' ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹੋਰ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮ ਏ (1980) ਅਤੇ ਐਮ ਫਿਲ (1992) ਕੀਤੀ। ਉਹ 2007 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ABU ਰੋਬੋਕਨ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਿਹਾ।
ਸੇਠਾਨੀ ਘਾਟ
thumb|220x220px| ਹੋਸ਼ੰਗਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਸਹਿਤਾਨੀ ਘਾਟ ਸੇਠਾਨੀ ਘਾਟ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਰਮਦਾਪੁਰਮ ਵਿਖੇ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਘਾਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਨਰਮਦਾ ਜਯੰਤੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਘਾਟ ਉਦੋਂ ਜਿੰਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਘਾਟਾਂ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਤੈਰਦੇ ਹਨ। ਹੋਸ਼ੰਗਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜਾਨਕੀਬਾਈ ਸੇਠਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਾਟ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਘਾਟ ਦਾ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਫੰਡਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਜਨਤਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਕੇਹਰ ਸ਼ਰੀਫ਼
ਕੇਹਰ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਖਾਰੀ ਸੀ। ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਲਿਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵੀ ਸੀ। ।
ਹਾਈਪੇਸ਼ਿਆ
ਹਾਈਪੇਸ਼ੀਆ (ਜਨਮ  ਦੀ ਮੌਤ 415 ਈ) ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੈਲੇਨਿਸਟਿਕ ਨਵ-ਅਫਲਾਤੂਨੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਖਗੋਲ, ਅਤੇ ਗਣਿਤ, ਜੋ ਸਿਕੰਦਰੀਆ, ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚਪੂਰਬੀ ਰੋਮੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਭਾਗ ਸੀ। ਉਹ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਦੇ ਨਵ-ਅਫਲਾਤੂਨੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਿੰਤਕ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੈਂਡਰੋਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਨ ਔਰਤ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਉਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਈਪੇਸ਼ਿਆ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਡਾਇਓਫਾਂਟਸ ਦੀ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਖੰਡਾਂ ਦੇਐਰੀਥਮੇਟਿਕਾ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੀ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਜੀਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਡਾਇਓਫਾਂਟਸ ਦੇ ਅਸਲ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਉਲਝੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਟਿੱਪਣੀ, ਜੋ ਸ਼ੀਸ਼ੂ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਅਪੋਲੋਨੀਅਸ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਜੋ ਬਚੀ ਨਹੀਂ। ਕਈ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਦਵਾਨ ਇਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਹਾਈਪੇਸ਼ੀਆ ਨੇ ਕਲੌਡੀਅਸ ਟੋਲੇਮੀ ਦੇ ਅਲਮਗੇਸਟ ਦੇ ਮਰਦੇ ਪਾਠ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ 'ਬੁੱਕ III ਆਫ਼ ਦ ਆਲਮਗਸਟ' 'ਤੇ ਥਿਓਨ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ 'ਤੇ  'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ।
ਆਇਤ ਚਿੱਤਰ
ਆਇਤ ਚਿੱਤਰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਗਰਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਗਰਾਫ਼ ਦੇ ਲੇਟਵੇਂ ਧੁਰੇ ਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਵਰਗ ਅੰਤਰਾਲ ਨੂੰ ਅੰਕਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਛੜ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਛੜਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿੱਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਾਰਲ ਪੀਅਰਸਨ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਉਦਾਹਰਨ
ਇਹ ਇੱਕ ਖਿਡੋਣੇ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਕੜਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਸੇਲਬਸਚੁਟਜ਼
ਸੇਲਬਸਟਸਚੁਟਜ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਵਤਾਰ ਜਰਮਨ ਨੀਮ-ਸੈਨਿਕ ਸੰਗਠਨ ਸੀ ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਸਤੀ-ਲਿਟੋਵਸਕ ਸੰਧੀ ਦੀ ਸੰਧੀ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਆਸਟਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਸਦੇ ਨਸਲੀ ਜਰਮਨੀਆਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਕਾਈਆਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਥਾਨਕ ਨਸਲੀ-ਜਰਮਨ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਸੀ. ਸੇਲਬਸਚੁਟਜ਼ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁਲਾਂਘ ਸਿਲੇਸੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੋਲਿਸ਼-ਵੱਸੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਵਾਪਸ ਕਰਨਾ ਸੀ. 1921 ਵਿਚ, ਸੇਲਬਸਟਸਚੁਟਜ਼ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਨੇ ਪੋਲਿਸ਼ ਤੀਜੀ ਸਿਲੇਸੀਅਨ ਵਿਦਰੋਹ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ.
ਕੁੱਪ ਕਲਾਂ
ਕੁੱਪ ਕਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ-ਸੰਗਰੂਰ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਤੇ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਰਾਮਗੜ ਸਰਦਾਰਾ, ਭੋਗੀਵਾਲ, ਬਾਲੇਵਾਲ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਮੁਹੰਮਦ ਸਦੀਕ ਵੀ ਪਿੰਡ ਕੁੱਪ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਕੁੱਪ ਕਲਾਂ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਇਸਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚਿਤੌਰਾ ਝੀਲ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ਚਿਤੌਰਾ ਝੀਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸ਼ਟਵਾਰਕਾ ਝੀਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਬਹਿਰਾਇਚ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਗੋਂਡਾ ਰੋਡ 'ਤੇ, ਜਿਤੋਰਾ ਜਾਂ ਚਿਤੌਰਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਅਗਸਤ-ਅਕਤੂਬਰ ( ਮੌਨਸੂਨ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਸਮੇਂ) ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਨਦੀ, ਤੇਰੀ/ਟੇਢੀ ਨਦੀ, ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀ ਗੋਂਡਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਰਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੁਟੀਲਾ ਨਦੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚਿਤੌਰਾ ਝੀਲ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੇ ਗੁਰੂ ਅਸ਼ਟਵਰਕਾ ਮੁਨੀ, ਸਰਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੱਠ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਟੇਢੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਟੇਢੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਟੇਢੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਰੋ-ਤਾਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਟੇਢੀ-ਮੇਢੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ
ਰਾਜਾ ਸੁਹਲਦੇਵ ਮੰਦਰ
ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਝੀਲ ਦੇ ਕੋਲ ਦਾ ਇਲਾਕਾ 11ਵੀਂ ਸਦੀ (ਸਾਲ 1033) ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜੇ ਸੁਹਲਦੇਵ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਮਲਾਵਰ ਗਾਜ਼ੀ ਸੈਯਦ ਸਲਾਰ ਮਸੂਦ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸੁਹਲਦੇਵ ਨੇ ਗਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।
ਅਪ੍ਰੈਲ 1950 ਵਿਚ, ਹਿੰਦੂ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਸੁਹਲਦੇਵ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਸਲਾਰ ਮਸੂਦ ਦੀ ਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਮੇਲਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮੇਲੇ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਅਖੀਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਮਨਾਹੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਹਟਾ ਲਏ। ਚਿਤੌਰਾ ਵਿਖੇ ਮੇਲੇ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸਥਾਨਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਡਾ. ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਹਲਦੇਵ ਸਮਾਰਕ ਸਮਿਤੀ ("ਸੁਹਲਦੇਵ ਸਮਾਰਕ ਕਮੇਟੀ") ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1954 ਵਿੱਚ ਸੁਹਲਦੇਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਬੀਰੇਂਦਰ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ, ਪਯਾਗਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ [ਰਿਆਸਤ] ਸ਼ਾਸਕ ਨੇ ਸੰਮਤੀ ਨੂੰ 500 [ਬਿਘੇ] ਜ਼ਮੀਨ (ਚਿਤੋਰਾ ਝੀਲ ਸਮੇਤ) ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਿਬਲੀਓਗ੍ਰਾਫੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਜਨਤਕ ਰਾਏ
ਜਨਤਕ ਰਾਏ (public opinion) ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ੇ ਜਾਂ ਵੋਟਿੰਗ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਬਾਰੇ ਸਮੂਹਿਕ ਰਾਏ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ-ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਮਾਸ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਆਗਮਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਨਤਕ ਮੰਚਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੌਫੀ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਸੱਜਣਾਂ ਦੇ ਕਲੱਬਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨਾਮਵਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ।
21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਜਨਤਕ ਰਾਏ ਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਕਾਂ ਦੀ ਘੋਖ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲੋਕ ਰਾਏ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਰਾਏ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੋਰ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਜਾਂ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਨਤਕ ਰਾਏ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ਼ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਓਤਪਤੀ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਦ "public opinion" ਸ਼ਬਦ ਫ੍ਰੈਂਚ opinion publique ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1588 ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ੇਲ ਦੇ ਮੌਂਤੀਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ (ਚ. XXII)।
ਐੱਲਵੀਐੱਮ3
ਲਾਂਚ ਵਹੀਕਲ ਮਾਰਕ-3 (LVM 3), ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਓਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚ ਵਹੀਕਲ ਮਾਰਕ III (ਜੀਐੱਸਐੱਲਵੀ ਮਾਰਕ III) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ਇਸਰੋ) ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਤਿੰਨ-ਪੜਾਅ ਵਾਲਾ ਮੱਧਮ-ਲਿਫਟ ਲਾਂਚ ਵਾਹਨ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੀਓਸਟੇਸ਼ਨਰੀ ਆਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਇੰਡੀਅਨ ਹਿਊਮਨ ਸਪੇਸਫਲਾਈਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੈ। ਐੱਲਵੀਐੱਮ 3 ਕੋਲ ਇਸਦੇ ਪੂਰਵਗਾਮੀ, ਜੀਐੱਸਐੱਲਵੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਪੇਲੋਡ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਕਈ ਦੇਰੀ ਅਤੇ 18 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਬ-ਔਰਬਿਟਲ ਟੈਸਟ ਫਲਾਈਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਰੋ ਨੇ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਸਪੇਸ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ 5 ਜੂਨ 2017 ਨੂੰ ਐੱਲਵੀਐੱਮ 3 ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਔਰਬਿਟਲ ਟੈਸਟ ਲਾਂਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਕੁੱਲ ਵਿਕਾਸ ਲਾਗਤ ₹2,962.78 ਕਰੋੜ (2020 ਵਿੱਚ ₹38 ਬਿਲੀਅਨ ਜਾਂ US$480 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ) ਸੀ। ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ, ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ 10 ਐੱਲਵੀਐੱਮ 3 ਰਾਕੇਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ₹4,338 ਕਰੋੜ (₹49 ਬਿਲੀਅਨ ਜਾਂ 2020 ਵਿੱਚ US$620 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ) ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਐੱਲਵੀਐੱਮ 3 ਨੇ ਕੇਅਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਪੇਸ ਕੈਪਸੂਲ ਰਿਕਵਰੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਮਾਡਿਊਲ, ਚੰਦਰਯਾਨ-2, ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਚੰਦਰ ਮਿਸ਼ਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਪੇਸਫਲਾਈਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਹਿਲੇ ਚਾਲਕ ਮਿਸ਼ਨ ਗਗਨਯਾਨ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਮਾਰਚ 2022 ਵਿੱਚ, ਯੂਕੇ-ਅਧਾਰਤ ਗਲੋਬਲ ਸੰਚਾਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਵਨਵੈੱਬ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨ ਉੱਤੇ ਰੂਸੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰੋਸਕੋਸਮੌਸ ਤੋਂ ਲਾਂਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪੀਐੱਸਐੱਲਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਐੱਲਵੀਐੱਮ 3 ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਵਨਵੈੱਬ ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਰੋ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ।   ਪਹਿਲਾ ਲਾਂਚ 22 ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਲੋਅ ਅਰਥ ਔਰਬਿਟ ਲਈ 36 ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ
ਚੰਦਨ ਤਿਵਾਰੀ
ਚੰਦਨ ਤਿਵਾਰੀ ਜਨਮ 26 ਮਾਰਚ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ।  ਉਹ ਭੋਜਪੁਰੀ, ਮਗਹੀ, ਮੈਥੀਲੀ, ਨਾਗਪੁਰੀ, ਅਵਧੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਬਿਸਮਿੱਲਾ ਖਾਨ ਸਨਮਾਨ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਬੀ ਸੋਹਰ ਨਿਰਗੁਣ ਪਾਛੜਾ ਗਾਂਧੀ ਗੀਤ ਰਿਵਰ ਗਾਣਾ ਛੱਠ ਗਾਣਾ ਕਾਜਰੀ ਅਤੇ ਥੁਮਰੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਚੰਦਨ ਤਿਵਾੜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਬਿੱਕਾ ਗਾਉਂ, ਭੋਜਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਬਿਹਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਚਾਸ ਬੋਕਾਰੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ ਤੋਂ ਮਾਨਵ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਪ੍ਰਿਆਗ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮਤੀ, ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਛੇ ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੈਥਿਲੀ ਅਤੇ ਭੋਜਪੁਰੀ ਅਕੈਡਮੀ, ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਭੋਜਪੁਰੀ ਗਾਣੇ 'ਤੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਚੰਦਨ ਤਿਵਾੜੀ ਭੋਜਪੁਰੀ, ਮੈਥਿਲੀ, ਮਗਹੀ, ਅਵਧੀ, ਨਾਗਪੁਰੀ (ਖ਼ਾਸਕਰ ਭੋਜਪੁਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ) ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕਈ ਖਾਸ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਮਾਈ ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ ਐਫਰਟਸ" ਅਤੇ ਸੀਰੀਅਲ ਪੁਰਾਬੀਆਤਾਨ ਅਤੇ ਨਿਮੀਆ ਚਿਰੀਅਨ ਕੇ ਬੇਸਰ ਵਰਗੇ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਮਾਹੂਆ ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਟੌਪ ਐਂਡ ਸੁਰ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਈ.ਟੀ.ਵੀ. ਲੋਕ ਜਲਵਾ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਬਿੱਗ ਮੈਜਿਕ ਗੰਗਾ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਭਗਤੀ ਸਾਗਰ ਦੇ ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਪਟਨਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਫੋਕ ਅਤੇ ਗਜ਼ਲ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਅਤੇ ਔਰਤ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਗੀਤਕ ਲੜੀਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਨਾਮਵਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਐੱਫ.ਐੱਮ.ਰੇਡੀਓ ਚੈਨਲਾਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਰੇਡੀਓ ਮਿਰਚੀ, ਰੇਡੀਓ ਧੂਮ, ਰੇਡੀਓ ਸਨੇਹੀ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਰੇਡੀਓ-ਗਰਾਮਵਾਨੀ ਹਨ। ਚੰਦਨ ਤਿਵਾੜੀ ਬਿੱਗ ਮੈਜਿਕ ਗੰਗਾ ਟੀ.ਵੀ. ਸ਼ੋਅ ਰੰਗ ਪੁਰਈਆ ਦੀ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਚੰਦਨ ਤਿਵਾੜੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਾਇਨ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਗਾਇਨ ਕਾਰਜ
ਪੁਰਬੀਆ ਉਸਤਾਦ, ਬੇਟੀ ਚਿਰੈ ਸਮਾਨ, ਰਾਧਾ ਰਸਿਆ, ਸਬਕੇ ਰਾਮ (ਰਸੂਲ), ਬਸੰਤੀ ਬਯਾਰ, ਸ਼ਿਵ ਜੋਗੀਆ, ਸਾਜੀ ਰਾਗ, ਸਾਵਨੀ ਬਹਾਰ, ਨਿਰਗੁਨਿਆ ਕਬੀਰ, ਗਾਹੀ ਜੀ, ਨਦੀਆ ਧੀਰ ਬਾਹੋ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਮਾਈ, ਛੱਤੀ ਮੀਆਂ, ਰੰਗ ਕਲਾਸ਼ਾ, ਚਰਖਵਾ ਚਲੂ ਰਹੇ, ਜਨ ਗੀਤ, ਜਨ ਰਾਗ, ਦੁਨੀਆ ਕਿਆੰਬਾ ਕਿਸਨ ਸੇ, ਬਟੋਹੀਆ, ਬਰਾਹ ਮਸਾ, ਕੁੰਵਰ ਗੀਤ, ਸੋਹਰ-ਮੰਗਲ-ਬਧਾਈ, ਸੁਹਾਗ ਰਾਗ, ਚੈਤ-ਚੈਤੀ-ਘਾਤੋ, ਬਾਲ ਗੀਤ, ਫੋਲਕ ਲੋਕ ਵਰਗੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗੀਤ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਫਰਾਂਸਿਸ ਬਾਰਕਲੇ
ਫਰਾਂਸਿਸ ਬਾਰਕਲੇ ਕੈਪਟਨ ਚਾਰਲਸ ਵਿਲੀਅਮ ਬਾਰਕਲੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਔਰਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਰਾਂਸਿਸ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਧੋਖੇ ਦੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ। ਫਰਾਂਸਿਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ: ਜੀਨ ਬਰੇ, ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਰੋਜ਼ ਡੇ ਫਰੇਸੀਨੇਟ, ਲੁਈਸ ਡੀ ਫਰੇਸੀਨੇਟ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਇੱਕ ਸਟੋਵਾਵੇ ਵਜੋਂ।
ਰਾਇਪੁਰ ਡਾਬਾ
ਰਾਇਪੁਰ ਡੱਬਾ ਜਾਂ  ਰਾਏਪੁਰ ਡੱਬਾ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਸਬ ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਦੁਸਾਂਝ ਖੁਰਦ ਤੋਂ 5.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (3.5 ਮੀਲ), ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 14 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (8.7 ਮੀਲ), ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਤੋਂ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (4.3 ਮੀਲ) ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 106 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (66 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕ
ਭਾਈ ਰਤਨ ਸਿੰਘ (ਰਾਏਪੁਰ ਡੱਬਾ) ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਆਗੂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 1879 ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨਸੀਮ ਅਮਰੋਹਵੀ
ਨਸੀਮ ਅਮਰੋਹਵੀ ਜਾਂ ਸਈਅਦ ਕਾਇਮ ਰਜ਼ਾ ਤਕਵੀ نسیم امروہوی (24 ਅਗਸਤ 1908 – 28 ਫਰਵਰੀ 1987) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਅਤੇ ਕੋਸ਼ਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 24 ਅਗਸਤ 1908 ਨੂੰ ਅਮਰੋਹਾ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਈਅਦ ਕਾਇਮ ਰਜ਼ਾ ਤਕਵੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਹ ਤਕਵੀ ਸਈਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਈਅਦ ਬਰਜੀਸ ਹੁਸੈਨ ਤਕਵੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸਈਦਾ ਖ਼ਾਤੂਨ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਸ਼ਮੀਮ ਅਮਰੋਹਵੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਰਾਜ਼ਦਾਕ-ਏ-ਹਿੰਦ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਮਿਲ਼ਿਆ ਸੀ।
1950 ਵਿੱਚ, ਉਹ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾ ਕੇ ਖੈਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਏ। ਉਹ 1961 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ  28 ਫਰਵਰੀ 1987 ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ
ਕੰਮ
ਨਸੀਮ ਅਮਰੋਹਵੀ ਉਰਦੂ ਲੁਗ਼ਤ ਬੋਰਡ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਸੀਮ ਅਮਰੋਹਵੀ ਨੇ ਨਸੀਮ-ਉਲ-ਲੁਗ਼ਤ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਹਰੇਕ ਸ਼ਬਦ ਲਈ ਨਸੀਮ-ਉਲ-ਲੁਗ਼ਤ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸਦੇ ਅਰਥ, ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਕਹਾਵਤਾਂ ਹੀ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਸ਼ਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਰਸੀਆ ਵੀ ਲਿਖਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਹਾਜਿਰ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1987 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1908
ਪ੍ਰਤੀਊਸ਼ਾ ਬੈਨਰਜੀ
ਪ੍ਰਤੀਊਸ਼ਾ ਬੈਨਰਜੀ (ਜਨਮ 10 ਅਗਸਤ 1991 - ਮੌਤ 1 ਅਪਰੈਲ 2016) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ. ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਰਿਐਲਟੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ. ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2010 ਵਿੱਚ ਬਲਿਕਾ ਬਧੂ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿਧੀ ਮਿਲ. ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨਾਂ "ਅਨੰਦੀ" ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ. ਇਸਨੇ ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ ਸੀਜ਼ਨ 5, ਬਿਗ ਬੌਸ 7 ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਕਪਲ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ1
ਕੈਰੀਅਰ
ਇਸ ਨੇ 2010 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਬਾਲਿਕਾ ਬਧੂ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ. ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਅਵਿਕਾ ਗੌਰ ਦੇ ਬਾਲਪਨ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਤੋਂ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ1 ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਖੋਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਤੋਂ ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਤਿਵਾੜੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਕੇਤਕੀ ਚਿਟਾਲੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ(ਸੀਜ਼ਨ 5) ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ. ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਇਹ ਡਾਂਸ ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਡਾਂਸ ਅਭਿਆਸ ਦੌਰਾਨ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਸੀ. ਇਹ ਬਿਗ ਬੌਸ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ. ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਰਾਹੁਲ ਰਾਜ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਾਵਰ ਜੋੜੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ1 ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਹਮ ਹੈਂ ਨਾ, ਸਸੁਰਾਲ ਸਿਮਰ ਕਾ ਅਤੇ ਗੁੱਲਮੋਹਰ ਗ੍ਰੈਂਡ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ.
ਮੌਤ
1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਊਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲਟਕੀ ਹੋਈ ਪੈ ਗਈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਦੀ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਹੈ1
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਫ਼ਤਿਹਾਬਾਦ, ਹਰਿਆਣਾ
ਫ਼ਤਿਹਾਬਾਦ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਸਮੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਸੂਬੇ ਹਰਿਆਣੇ(ਭਾਰਤ) ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ।
ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ
ਆਰਿਆ ਲੋਕ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਡਵਤੀ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਆਏ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸਤਾਰ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਿਸਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਤਿਹਾਬਾਦ ਦੇ ਰਕਬੇ ਤੱਕ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ।  ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਖਿੱਤਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਰਾਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਪਾਣਿਨੀ ਕੁਝ  ਕਸਬਿਆਂਂ ਐਸੁੁੁੁਕਰੀ, ਤੌਸ਼ੀਆਨਾ(ਟੋਹਾਣਾ) ਅਤੇ  ਰੋੜੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਹਿਸਾਰ, ਟੋੋੋਹਾਣਾ ਅਤੇ ਰੋੜੀੀ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਹਨ। ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ, ਫ਼ਤਿਹਾਬਾਦ ਦਾ ਖੇਤਰ ਨੰਦ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਿਸਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਤਿਹਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਅਸ਼ੋਕ ਸਤਂਭਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਇਹ ਤੱਥ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖੇਤਰ ਮੌਰਯਾ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।  ਅਗਰੋਹਾ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਗ੍ਰੀਕਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚਂਦਰਗੁਪਤ ਮੌਰਯਾ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਭੋਗੀਵਾਲ
ਭੋਗੀਵਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਤੋਂ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ-ਸੰਗਰੂਰ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਤੇ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਫਲੌਂਡ ਕਲਾਂ, ਕੁੱਪ, ਬਾਲੇਵਾਲ ਹਨ।
ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਇਸਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੋਸ਼ ਹਚਰਸਨ
ਜੌਸ਼ੂਆ ਰਿਆਨ ਹਚਰਰਸਨ (ਜਨਮ 12 ਅਕਤੂਬਰ 1992) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। "ਕੈਂਟਕੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ" ਵਿੱਚ ਹਚਰਸਨ ਨੇ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਾਊਸ ਬਲੈਂਡ ਦੇ ਪਾਇਲਟ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ 2002 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਨਾਬਾਲਗ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਭੂਮਿਕਾ ਐਨੀਮਲ ਪਲੈਨਟਸ (2003) ਵਿੱਚ ਐਨੀਮਲ ਪਲੈਨਟ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੋਲਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ (2004) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋਸ਼ਨ ਕੈਪਚਰ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਹੋਵ੍ਲ੍ਸ ਮੂਵਿੰਗ ਕਾਸਲ (2005) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼-ਅਭਿਨ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ।
ਹਚਰਸਨ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਲਿਟਲ ਮੈਨਹਟਨ, ਜ਼ਥੁਰਾ: ਏ ਸਪੇਸ ਐਡਵੈਂਚਰ (ਦੋਵੇਂ 2005), ਆਰ.ਵੀ. (2006), ਬ੍ਰਿਜ ਟੈਰਬਿਥੀਆ (2007), ਜਰਨੀ ਟੂ ਦ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਦੀ ਅਰਥ (2008), ਅਤੇ ਦਿ ਕਿਡਜ਼ਜ਼ ਆਰੇ ਨਾਈਟ (2010))। 2011 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਾਲ 2012 ਤੋਂ 2015 ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਲੜੀ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ ਸੀਰੀਜ਼ 'ਦਿ ਹੇਂਜਰ ਗੇਮਸ' ਵਿੱਚ ਪੀਟਾ ਮੇਲਰਕ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਐਮਟੀਵੀ ਮੂਵੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪੀਪਲਜ਼ ਚੁਆਇਸ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਜਰਨੀ 2: ਦ ਮਿਸਰੀਰੀਅਸ ਆਈਲੈਂਡ (2012) ਅਤੇ ਐਨੀਮੇਟਿਡ ਫ਼ਿਲਮ ਐਪਿਕ (2013) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੋਲਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਵਨਵੈੱਬ
ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਗ੍ਰੇਗ ਵਾਈਲਰ ਦੁਆਰਾ 2012 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਮਾਰਚ 2020 ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਬਚੇ 90% ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਤੈਨਾਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਪੂੰਜੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਵਾਲੀਆਪਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੰਪਨੀ ਨਵੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਮਾਲਕੀ ਸਮੂਹ ਦੇ ਨਾਲ ਦੀਵਾਲੀਆਪਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਤੋਂ ਉਭਰੀ। 2021 ਤੱਕ, ਭਾਰਤੀ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀ ਭਾਰਤੀ ਗਲੋਬਲ, ਫਰਾਂਸ-ਅਧਾਰਤ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਯੂਟਲਸੈਟ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਸਰਕਾਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸਾਫਟਬੈਂਕ ਨੇ 12% ਦੀ ਇਕੁਇਟੀ ਹੋਲਡਿੰਗ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ।
ਜੋਸ਼ ਹਚਰਸਨ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
12 ਅਕਤੂਬਰ 1992 ਨੂੰ ਯੂਨੀਅਨ, ਕੈਂਟਕੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹਚਰਸਨ, ਮਿਸ਼ੇਲ (ਨਾਈਟ ਫੈਸਮਾਸਟਰ) ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਡੈੱਲਟਾ ਏਅਰ ਲਾਈਨਜ਼ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਜੋਸ਼ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਐਨਵਾਇਰਮੈਂਟਲ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਕ੍ਰਿਸ ਹੌਟਿਸਰਸਨ (ਈਪੀਏ)। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਕੈਂਟਕੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਭਰੇ ਸਨ, ਨੂੰ ਡਰੀ ਰਿਜ ਦੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ. ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਕੋਨਰ ਹੈ।
ਵਨਵੈੱਬ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇੰਟਰਪ੍ਰਾਈਜਿਜ਼
ਜੋਸ਼ ਹਚਰਸਨ
ਕਰੀਅਰ
]] [[ਤਸਵੀਰ:Josh_Hutcherson_-_2010_New_York_Film_Festival.jpg|alt=Hutcherson with slicked-back hair, wearing a black button-up dress shirt|left|thumb|250x250px|2010 ਨਿਊਯਾਰਕ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ 'ਤੇ ਹਾਊਟਸਕ੍ਰਸਨ
]]
ਨਿੱਜੀ ਜਿੰਦਗੀ
ਹਚਰਸਨ  ਨੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਜੇਕ ਜਿਲਨਹਾਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਗਿਲੈਨਹਾਲ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ "ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਕਾਗਜ਼ ਲਿਆ ਹੈ" ਉਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਫ਼ਿਲਿਪ ਸੇਮਰਰ ਹੋਫਮੈਨ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਹਚਰਸਨ ਹੁਣ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਈ 2012 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ 1,861 ਵਰਗ ਫੁੱਟ (172.9) ਖਰੀਦੇ ਐਮ 2) ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਹਾਲੀਸ ਵਿੱਚ ਲੌਰੇਲ ਕੈਨਨ ਵਿੱਚ ਹੀਥ ਲੇਜ਼ਰ ਦੇ $ 2.5 ਮਿਲੀਅਨ ਪੁਰਾਣੇ ਮਕਾਨ, ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਖੇਤ ਹੈ ਜੋ 1951 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਕਦੇ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। "
ਫਿਲਮ
thumb|Hutcherson at 2013's San Diego Comic-Con International promoting The Hunger Games: Catching Fire
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ
ਹਚਰਸਨ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਠ ਯੰਗ ਕਲਾਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚਾਰ ਉਹ ਜਿੱਤ ਗਏ। ਉਹ ਅਤੇ 2010 ਦੀ 'ਦਿ ਕਿਡਜ਼ਜ਼ ਆਰੇ ਆੱਫ਼ ਆੱਫ ਆਲ ਰਾਈਟਸ' ਦੀ ਕਾਸਟ,  ਬੈਸਟ ਕਾਸਟ  ਜਾਂ 'ਬੈਸਟ ਐਨਸੈਂਬਲ' ਲਈ ਅੱਠ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ 'ਚ ਐਸਏਜੀ-ਐੱਫਟਾ ਅਤੇ ਬਰਾਡਕਾਸਟ ਫਿਲਮ ਕ੍ਰਿਟਿਕਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਸਮੇਤ ਅੱਠ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਥਿੰਗਰ ਓਨਰਜ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਥਿਏਟਰ ਓਨਰਜ਼ 2012, "ਬਰੇਕਥਬ੍ਰਊ ਪਰਫਾਰਮਰ ਆਫ ਦਿ ਯੀਅਰ" ਅਤੇ ਲੋਗੋ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ 2012 "ਅਗਲੇ ਮੈਗਾ ਸਟਾਰ" ਸਮੇਤ ਅੱਠ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ, ਭੁਜ ਗੇਮਾਂ ਲਈ, ਹਾਟਚੇੰਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹਿ-ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ : ਸਮਕਾਲੀ ਦਿ੍ਸ਼
==
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਸਾਲ ੨੦੦੫ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਲੋਂ 'ਸਮਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤਕ ਦਿ੍ਸ਼ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਦੋ ਰੋਜ਼ਾ ਸੈਮੀਨਾਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸੈਮੀਨਾਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਮਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਜਾ ਰਹੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਸੀ।ਇਸ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਧਾਵਾਂ ਤੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਪੇਪਰ ਪੜ੍ਹੇ ਜਿੰਨਾ ਨੂੰ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਨਾਲ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਮਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼: ਪਛਾਣ ਦਾ ਸਵਾਲ
ਪੋ੍. ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ː ਸਮਕਾਲੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂਂ ਦੇ ਮੁਹਾਂਦਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਸਮਕਾਲੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ, ਵਿਸ਼ਵੀ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਰੋਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ː ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ
ਇਸ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਦਸ ਪੇਪਰ ਵੱਖ- ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਪੜ੍ਹੇ ਗੲੇ। ਡਾ. ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਪੇਪਰਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਤੱਤ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ: ਸਮਕਾਲੀ ਦਿ੍ਸ਼
ਡਾ. ਤੇਜਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤਕ ਦਿ੍ਸ਼ ਨੇ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਦੋ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਡਾ. ਗਿੱਲ ਅਨੁਸਾਰ ਆਤੰਕ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹਿੰਸਾ ਤੇ ਤਲਖੀ ਦੇ ਰਾਜਸੀ, ਸਮਾਜੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਪੱਖ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੌਰ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਕੁੰਠਾਗ੍ਰਸਤ ਆਵਾਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਔਰਤ ਮਰਦ ਦੇ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਚੁੱਕੀ ਹਾਉਮੈ,ਹਾਉਮੈ ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਟੱਕਰ ਕਾਮ ਤੇ ਦੇਹ ਦੇ ਮਸਲੇ ਵੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਾਵਿ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਪਾਲ ਕੌਰ,ਮਨਜੀਤ ਟਿਵਾਣਾ ਤੇ ਮਨਜੀਤਪਾਲ ਦਿਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਸਮਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤਕ ਦਿ੍ਸ਼ ਜਿਸਨੇ ਉਪਰੋਕਤ ਘੁਟਣ ਦੇ ਜਮੂਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦਿ੍ਸ਼ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ ਹੈ, ਪਿਛਲੇ 6-7 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੜਾਅ ਸੀ ਜਿਸਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਦਿ੍ਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿਵੇਕਲੀ ਪਛਾਣ ਕਾਵਿ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ, ਨਾਵਲ ਤੇ ਨਾਟਕ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਹਨਾਂ ਚਾਰੋ ਵਿਧਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਕਾਲੀ ਦਿ੍ਸ਼ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਖਾਤਰ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁਹਾਜ਼ (ਪੰਜਾਬੀ,ਪਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਪਰਵਾਸੀ)ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਕਰੱਤਵ ਜਨਜੀਵਨ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲਗਾ ਰਹੇ ਬਹੁ - ਪਰਤੀ ਤੇ ਬਹੁ - ਦਿਸ਼ਾਵੀ ਵਿਸ਼ਾਦ ਦੀ ਬੇਪਰਦਗੀ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ-ਦਿ੍ਸ਼: ਸਥਿਤੀ, ਸੰਭਾਵਨਾ, ਤੇ ਵੰਗਾਰਾ
ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਇਸ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਾਰਕਿਕ, ਮਸ਼ੀਨੀ, ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਅੰਨੀ ਆਰਥਿਕ ਦੌੜ ਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਸਿਰਜਣਾ ਭਾਵ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਨਿਰੰਤਰ ਵਾਧੇ ਦਾ ਪ੍ਮਾਣ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਮਕਾਲੀ ਦੌਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਾਇਰ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਰੂਫ ਹਨ ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਪਗ 80 ਦੇ ਕਰੀਬ ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਛਪਦੀਆਂ ਹਨ।1 ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਸਿਰਜਣਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਤੇ ਭਾਰੂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੇ ਸਾਡੀ ਸਮਕਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਥੀਮ, ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ, ਮੁਹਾਵਰੇ ਅਤੇ ਚਿੰਹਨ ਪ੍ਬੰਧ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਪਰਾਲੌਕਿਕ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਲੌਕਿਕ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਿਜ ਵੱਲ ਤੇ ਨਿਜ ਤੋਂ ਵੀ ਦੇਹ ਵਲ ਦਾ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀਮੂਲਕ ਸਫਰ ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਆਖਰ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਗਨ ਸੀ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਪਵਨ ਸੀ,
ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਦੇਰ ਰਹਿੰਦੀ ਜ਼ੰਜ਼ੀਰ ਪੈਰੀਂ ਮੇਰੇ।
- ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅੰਮਿ੍ਤ
ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ ਚਾਰ ਪੀੜੀਆਂ ਇਕੋ ਵੇਲੇ ਕਾਵਿ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਚਲਿਤ ਸਰੂਪ ਖੁੱਲੀ ਕਵਿਤਾ ਵਾਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਬਹੁਤੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਅੰਮਿ੍ਤਾ ਪ੍ੀਤਮ, ਸੁਖਬੀਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਡਾ. ਜਗਤਾਰ, ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ, ਪ੍ਮਿੰਦਰਜੀਤ, ਮੋਹਨਜੀਤ, ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ, ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ, ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ, ਜਸਵੰਤ ਦੀਦ, ਵਨੀਤਾ, ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ, ਅੰਬਰੀਸ਼, ਜਸਵੰਤ ਜ਼ਫਰ, ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਂਕੇ, ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅੰਮਿ੍ਤ, ਸਵਰਨਜੀਤ ਸਵੀ, ਰਮਨ, ਪੋ੍. ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਇਸ ਕਾਵਿ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਾਣਯੋਗ ਹਸਤਾਖਰ ਹਨ।
ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ: ਰੂਪ ਪ੍ਰਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਬਦਲਾਅ
ਡਾ. ਯੋਗਰਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਨਵੀਂ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਟੈਕਸਟ ਹਰ ਤਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਤਾਵਾਦ ਅਤੇ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਲ, ਫਾਰਮੂਲਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਜਾਤ ਪ੍ਾਪਤ ਕਰਕੇ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾ ਰਹੀ ਹੈ ਉਥੇ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ ਨਵੇਂ ਸੂਤਰਾਂ ਦੀ ਸੀਮਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਬਾਰੇ ਇਸ ਪੱਖੋ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈੇ। ਇਸੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕੁ ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਭਾਰੂ ਟਰੈਂਡ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਵੀਂ ਕਵਿਤਾ ਨਾ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਭਾਰੂ ਟਰੈਂਡ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਵੀਂ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸੁਰ ਅੱਜ ਵੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਪਰੰਪਰਕ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਚਤ ਲਕੀਰੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਉਸ ਨਿਸ਼ਚਤਾਵਾਦ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਤ ਸੂਤਰ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। 90 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਿੰਤਕਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਨਵੇਂ ਚੈਲੰਜ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਟੈਕਸਟ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੂਲ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਰਜ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੀ ਇਸ ਖੋਜ -ਪੱਤਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਹੈ। ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ 'ਅੰਤਰ ਸੰਵਾਦ','ਮੈਂ ਛੁਹਣ ਲੱਗਾ ਤੈਨੂੰ ' ਰਾਹੀਂ ਕਾਮਨਾ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੇ ਜਿਸ ਦਵੰਦ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਸਬੰਧ ਉਸ ਸਮਾਜਕ /ਸੰਸਕਿ੍ਤਕ ਸੰਰਚਨਾ ਨਾਲ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਵਿਆਕਰਣ ਨੂੰ ਮੰਡੀ ਦੇ ਕਾਇਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸੰਵਾਦ
ਡਾ. ਹਰਵਿੰਦਰ ਭੰਡਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ ਦੌਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਬਿੰਬਾਂ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਾਂ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਵਿਸਫੋਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸਫੋਟ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ - ਗੂੰਜਦਾ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਜਿਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਉਤਰ- ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ, ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤਰਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਬਣ ਕੇ ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਕਵਿਤਾ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਕਿਸੇ ਸੰਗਠਿਤ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਚਿਹਨ 'ਰੇਤ' ਹੈ। ਇਹ ਚਿਹਨ ਉਸ ਜੀਵਨ- ਯਥਾਰਥ ਨੂੰ ਚਿਹਨਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਵੀ ਪੰਜਾਬ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਕਾਵਿ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ ਦੇ ਅਮਾਨਵੀ ਪਰਿਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਗੁੱਥਮ-ਗੁੱਥਾ ਹੋਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਤੇ ਫਿਕਰ ਹੈ। ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀ ਅਧਿਆਤਮਵਾਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਕਟ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਹੀ ਇਨਕਾਰ ਕਰਕੇ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਸਮਕਾਲ ਸਮੇਂ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿਚਲੀਆਂ ਜਮਾਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਲਿੰਗੀ, ਨਸਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਪਛਾਣਾਂ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਮਹਾਂਬਿਰਤਾਂਤ ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਾਨਵ ਦਾ ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਵਿਅਕਤ ਹੋ ਰਹੀ ਨਾਰੀ ਸੰਵੇਦਨਾ, ਨਾਰੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੇ ਪਿਤਰਕੀ ਸੱਤਾ ਦੀਆਂ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਅੰਮਿ੍ਤ, ਭੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਪਾਲ ਕੌਰ ਆਦਿ। ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਪ੍ਰਵਚਨ ਦਲਿਤ-ਕਾਵਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਮਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤਕ ਦਿ੍ਸ਼: ਸੰਕਟ ਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ
ਡਾ. ਸਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਜੇਕਰ ਸਾਹਿਤ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਰੁਝਾਨ ਘੱਟ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਮੀਡੀਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾ ਪੜ੍ਹਨੀਆਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਣ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ 'ਹੈਰੀ ਪੋਟਰ' ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਨਾਵਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਖ਼ਰੀਦਿਆ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਦਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ਸਾਹਿਤਕ ਨਾਵਲ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਇਸਤੇ ਬਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਿਤ ਰਹੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਈਸਿਜ਼ ਹੈ। ਇਸ ਕ੍ਰਾਈਸਿਜ਼ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਰੂਪਾਂ/ ਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕਿ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਿਆ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਦਾ ਪਾਠਕ ਪੁਰਾਣੇ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਨਾਵਲ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਜੇਕਰ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਅੱਜ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਦੌਰ ਘਟ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਯੁਗ ਸੀ। ਪਰ ਅੱਜ ਦਾ ਯੁਗ ਨਾਵਲ ਦਾ ਯੁਗ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹੈ। ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਿਸਥਾਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ, ਚਿੰਤਨ, ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਨਾਵਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਲਿਖੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਅੱਜ ਇਹ ਵੱਖਰੀ ਸਪੇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦਾ 'ਅੰਨਦਾਤਾ'। ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਕਿ ਯਥਾਰਥ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਵੀਨਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਹਿਤ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਨਾਵਲ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀ ਨਾਲੋਂ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਣਾ ਹੁੰਦਾ ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਵਜੋਂ ਜੋੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਸਾਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੇ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਸਮਕਾਲੀ ਦ੍ਰਿਸ਼: ਹਾਸ਼ੀਆਕ੍ਰਿਤਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ
ਡਾ.ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਹਾਸ਼ੀਆਕ੍ਰਿਤਾਂ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜੋਕੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ, ਦਲਿਤਾਂ, ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੋਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਹੈ। ਸੱਤਾ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦਆਰਾ ਹਾਸ਼ੀਏ ਵੱਲ ਧੱਕੇ ਗਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬਾਲਟਰਨ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹੋਣੀ ਨੂੰ ਆਪ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਤੇ ਬਦਲਣ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਡਾ. ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਪਰ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਹਿੱਸਾ ਔਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਉਸਦੇ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤ ਮਰਦ ਸੰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਔਰਤ ਦੇ ਮਾਣਯੋਗ ਅਸਤਿਤਵ ਦੀ ਸਥਾਪਤੀ ਦੇ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਨੁਕਤੇ ਤੋਂ ਨਿਖੇੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦਾ ਸਮਕਾਲੀ ਪਰਿਵੇਸ਼
ਡਾ. ਰਜਨੀਸ਼ ਬਹਾਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦੇ ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਧੇਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹਾਲੇ ਵੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਨੁਕਤੇ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਨਾਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਨਿਸ਼ਚੇਵਾਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਪਾਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਡੇਰੇ ਕਾਲ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਚਿਤਰਣ ਦੀ ਰੁਚੀ ਤੀਬਰ ਹੁੰਦੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਮੂਲਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੀਵਨੀਆਤਮਕ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਉਭਾਰ, ਲੋਕ-ਤੰਤਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਅੰਗਾਂ - ਉਪਅੰਗਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਨਿੱਘਰੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਕਟਾਖਸ਼ੀ ਦੁਖਾਂਤ-ਸੁਖਾਂਤ ਵਿੱਚ ਢਾਲਣ ਵਾਲੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ, ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਕਿਸਾਨੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਨੂੰ ਚਿਤਰਦੇ ਨਾਵਲ, ਆਦਿ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦੇ ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਝ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਗੀਤਕ ਸੰਖੇਪਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵੱਡ ਆਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮਹਾਂ-ਕਾਵਿਕ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸਿਰਜਣ ਵੱਲ ਤੁਰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਗਲਪ: ਵਿਧਾ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਮਸਲੇ
ਡਾ. ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵਿਧਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾਨਾ ਨੂੰ ਵਿਹਾਰਕ ਅਧਿਐਨ ਉੱਪਰ ਇੰਨ ਬਿੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਇਆ। ਵਿਧਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖਣਾ-ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਵਲ ਵਿਰੋਧੀ ਯਥਾਰਥ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਹੋਣੀ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ ਜੋ ਕੁਝ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਵਿਰੋਧੀ ਯਥਾਰਥ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕ ਦੀ ਹਾਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਦੁਖਾਂਤਕ ਵਿਧਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕ ਦੀ ਹਾਰ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਦਰਭ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਸੋਝੀ ਵੀ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਣ ਕਿ ਨਾਇਕ ਦੁਖਾਂਤ ਨੂੰ ਪੁੱਜਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਭਾਵੇਂ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਪਰਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਟਕਰਾਓ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਟਕਰਾਓ ਕਾਲਿਕ ਵਕਫ਼ੇ ਜਾਂ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫੈਲਦਾ।
ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਰੰਗਮੰਚ: ਸਰੋਕਾਰ ਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਡਾ. ਸਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਵਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਦਾ ਜਾਇਜਾ ਲੈਦਿਆਂ ਸਮਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖਤ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਰੰਗਮੰਚੀ ਸਰਗਰਮੀ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਜੋ ਬਿੰਬ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ ਉਹ ਨਿਆਂ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਔਖੇ ਤੋਂ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਰਿਹਾ ਸਾਰਥਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਵੇਂ ਸੰਚਾਰ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕੇਬਲ ਨੈਟਵਰਕ, ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਚੈਨਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਰੰਗਮੰਚ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੰਗਮੰਚ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਮਿਲ ਸਕੇ, ਰੰਗਮੰਚੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕਲਾਤਮਕ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਜੁਗਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕਸਬੀ ਰੰਗਮੰਚ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋ ਸਕੇ।
ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ- ਬਦਲਦੇ ਪ੍ਰਤੀਮਾਨ
ਡਾ. ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਪ੍ਰਤਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਕਾਲੀ ਦੌਰ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦਾ ਦੌਰ ਹੈ ਸੋ ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸਰੋਕਾਰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਬਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਰਚਨਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੇ ਸਮਾਜਵਾਦ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਪਾਸਾ ਵੱਟ ਕੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਲੋਕ-ਤੰਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀਆਂ ਦਮਨਕਾਰੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਮਰਿਯਾਦਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਬਹੁ-ਵਿਧ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੇ ਨੁਕਤੇ ਤੋਂ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਿਰਤੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾ ਮੁਤਾਿਬਕ ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਸੰਰਚਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉਭਰਵਾਂ ਪੱਖ ਸਵੈ ਮੰਥਨ ਵਿੱਚ ਪਏ ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹਰੇਕ ਸਮੱਸਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਵਸਤੂਮੁਖੀ ਪਹੁੰਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਧਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ: ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਡਾ. ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਨੇ ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਦੀਆਂ ਵੰਨਗੀਆਂ ਨਾਲ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨੀ, ਸ੍ਵੈਜੀਵਨੀ, ਲਲਿਤ ਨਿਬੰਧ, ਲੇਖ, ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ, ਰੇਖਾ ਚਿੱਤਰ, ਸੰਸਮਰਣ, ਡਾਇਰੀ, ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਅਤੇ ਮਿਡਲ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਕਾਲ ਦਾ ਬਦਲਿਆ ਸੰਸਾਰ ਜਿੰਨੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਵੰਗਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਕਟ ਲੈ ਕੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਾਹਿਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਰਣਨੀਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਵਾਰਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜੀਵਨਆਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹਿੱਤ ਲਿਖਵਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਿੲੰਝ ਹੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸ੍ਵੈਜੀਵਨੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਵਿਧਾ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਜੋ ਸਾਹਿਤਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਭ੍ਰਮਣ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਮੌਕਿਆਂ ਸਦਕਾ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਿੲੱਕ ਉਭਰਵੀਂ ਵਿਧਾ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬ
ਹਾਰਡੀ ਸੰਧੂ
ਹਾਰਡੀ ਸੰਧੂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ "ਸੋਚ" ਗਾਣੇ ਰਾਹੀਂ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਯਾਰਾਂ ਦਾ ਕੈਚੱਪ" ਸੀ। ਸੰਧੂ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਉਦੋਂ ਵਧ ਗਈ ਗਈ ਜਦੋਂ ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਏਰਲਿਫਟ ਲਈ ਸੋਚ ਗਾਣੇ ਦੀ ਰੀਮੇਕ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਗੀਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਖ਼ੁਆਜਾ ਮੁਹੰਮਦ ਬਖ਼ਸ਼ ਨਾਜ਼ੁਕ
ਖ਼ੁਆਜਾ ਮੁਹੰਮਦ ਬਖ਼ਸ਼ ਨਾਜ਼ੁਕ ਕਰੀਮ ਖ਼ੁਆਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਬੇਟੇ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਤਬ ਅਲਮਵਾਹਦੀਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਲਾਦਤ
ਖ਼ੁਆਜਾ ਮੁਹੰਮਦ ਬਖ਼ਸ਼ ਨਾਜ਼ੁਕ ਕਰੀਮ ਦੀ ਵਿਲਾਦਤ 1283ਹਿ ਕੋਟ ਮਿਠੁਨ(ਪੰਜਾਬ), ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਤਾਲੀਮ ਤੇ ਤਰਬੀਅਤ
ਆਪ ਖ਼ੁਆਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਨਰੀਨਾ ਔਲਾਦ ਸਨ ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਆਪ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਵਤਰ ਬੀਤ ਉਪਰ ਖ਼ਾਸ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।ਆਪ ਮਸਤਜਾਬ ਅਲਦਾਵૃ ਸਨ।ਮਖ਼ਲੂਕ ਖ਼ੁਦਾ ਉਪਰ ਸਖ਼ਾਵਤ ਵ ਇਨਾਇਆਤ ਦਾ ਜੋ ਸਿਲਸਿਲਾ ਆਪ ਦੇ ਆਬਾਉ ਅਜਦਾਦ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਆਪ ਨੇ ਕਮਾਲ ਖ਼ੂਬੀ ਨਾਲ਼ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਕੀ ਰੱਖਿਆ ਬਲਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਾਫ਼ਾ ਵੀ ਕੀਤਾ।ਇੰਤਹਾਈ ਨਫ਼ੀਸ ਤੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਸਨ ਜੋ ਦੇਖਦਾ,ਦੇਖਦਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ।
ਸ਼ਾਇਰੀ
ਆਪ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵੀ ਕਰਦੇ ਤੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਤਖ਼ੱਲਸ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਅਰ ਹੈ
ਵਫ਼ਾਤ
ਆਪ ਨੇ 21ਰਮਜ਼ਾਨ ਅਲ-ਮੁਬਾਰਿਕ 1329ਹਿ ਨੂੰ ਵਫ਼ਾਤ ਪਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਾਇਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਕਰਨ ਕੁੰਦਰਾ
ਕਰਣ ਕੁੰਦਰਾ (ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਾਨ ਕੁੰਦਰਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ ਦੀ ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ "ਕਿਤਨੀ ਮੋਹੱਬਤ ਹੈ" ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੂਜ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਜੋ ਐੱਨ ਡੀ ਟੀ ਵੀ ਇਮੇਗਿਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਕਤਾ ਕਪੂਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੀਜ਼ਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਗਾਣਾ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਦਾ ਗੁਮਰਾਤ ਅੰਤ ਹੈ। ਉਹ ਐਮਟੀਵੀ ਰੋਡੀਜ਼ ਐਕਸ -2 ਅਤੇ ਐਕਸ 4 ਵਿੱਚ ਇਕ' ਗੈਂਗ ਲੀਡਰ 'ਵੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਿੱਕੀਲ ਚਿਨਾਪਾ ਦੀ ਥਾਂ ਰੋਡੀਸਿਜ਼ ਰਾਇਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਦੇ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਨੀਜ਼ ਬਾਜ਼ਮੀ ਦੇ ਕਾਮਿਕ ਫਿਲਮ ਮੁਬਾਰਕਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸੰਧੂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਸਨੇ "ਕਿਤਨੀ ਮੋਹੱਬਤ ਹੈ" ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਹਿ-ਸਿਤਾਰੇ ਕ੍ਰਿਤਕਾ ਕਮਰਾ ਦਾ ਤੈਅ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਨੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਡੇਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਉਸ ਨੇ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਮਧੂਰਾ ਨਾਇਕ ਨਾਲ ਡੇਟਿੰਗ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ।ਕੁੰਦਰਾ ਵੀਜੇ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਨੁਰਾ ਦਾਂਡੇਕਰ ਨਾਲ ਡੇਟਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਚਾਲੂ ਅਦਾਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਵੀ, ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਲ ਸੈਂਟਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਾਰੀ ਅਧੀਨ ਨਵੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਉਸਾਰਨ ਦਾ ਬਿਜ਼ਨਸ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਲੰਧਰ ਸ਼ਹਿਰ (ਪੰਜਾਬ) ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਵੀਨਤਮ ਮੁਕੰਮਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ 'ਇਨਸਿੰਨਾਗਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ' ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਕਰਨ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਕਿਤਿਨੀ ਮਹਾਂਬੱਠ ਹੈ (ਐਨਡੀ ਟੀਵੀ ਇਮੇਗਿਨ) ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁਜ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ. 2009 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬਿਤਾਬ ਦਿਲ ਕਿੀ ਤਮੰਨਾ ਹੈ (ਸੋਨੀ ਟੀ.ਵੀ.) ਵਿੱਚ ਵੀਰੁ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਖੇਡਣ ਲਈ ਗਿਆ। ਆਹਟ (ਸੋਨੀ ਟੀ.ਵੀ.) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਈ 2010 ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰਾ ਨਾਚਕੇ ਦੀਖਾ 'ਤੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਗਿਆ।
ਕਰਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ੋਅ ਕਿਤਨੀ ਮੁਹੱਬਤ ਹੈ ਸੀਜ਼ਨ 2 (ਇਮੇਗਿਨ ਟੀਵੀ) ਦੇ ਸੀਕੁਅਲ ਵਿੱਚ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘਾਨਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਿਆਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਜਨਤਕ ਮੰਗ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ - ਮਾਸੂਮਤਾ ਦਾ ਅੰਤ (ਚੈਨਲ ਵੀ, ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਗੁਮਰਾ - ਨਿਰਮੋਨੇ ਸੀਜ਼ਨ 2 ਦਾ ਅੰਤ (ਚੈਨਲ ਵੀ)। ਉਸਨੇ ਤਾਰੀਂ ਮੇਰਿ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀਆਂ (ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ) ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਕਪੂਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਕਰਣ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਸੀਰੀਅਲ (ਚੈਨਲ 5) ਵਿੱਚ 2012 ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ. ਉਸਨੇ 2012 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਗੂਮਰਾਹ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
Category:Pages with citations lacking titles Category:Pages with citations having bare URLs ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਰਵਿੰਦਰ ਬਾਂਸਲ
ਰਵਿੰਦਰ ਬਾਂਸਲ (ਜਨਮ 26 ਫਰਵਰੀ 1949), ਕਲੇਰੈਂਸ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ, ਪਰਉਪਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਪਾਇਲਟ ਹੈ।   ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੰਗਲ ਇੰਜਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਬਾਂਸਲ ਦਾ ਜਨਮ 1949 ਵਿੱਚ ਅੰਬਾਲਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਡਾ. ਚਤਰ ਮੁਨੀ ਬਾਂਸਲ, ਕਸੌਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਡਾਕਟਰ ਸਨ। SD ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅੰਬਾਲਾ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਸੌਲੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1974 ਤੋਂ 1977 ਤੱਕ ਜਾਰਜੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਜਾਰਜੀਆ ਟੈਕ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ, ਉਸਨੇ ਉਡਾਣ ਭਰਨੀ ਵੀ ਸਿੱਖੀ ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਾਇਲਟ ਲਾਇਸੰਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਬਾਂਸਲ ਨੂੰ ਲਿੰਡੇ ਦੁਆਰਾ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ ਬਫੇਲੋ, NY ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਐਮਹਰਸਟ, NY ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਆਕਸੀਜਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੰਪਨੀ, AirSep ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੱਕ CEO ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਏਅਰਸੈਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਅੱਪਸਟੇਟ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ 1993 ਦੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਦਾ ਸਾਲ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਏਅਰਸੈਪ ਨੂੰ 2002 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਣਜ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ, ਏਅਰਸੈਪ ਨੇ 700 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ $110 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਆਮਦਨ ਸੀ। ਏਅਰਸੈਪ ਨੂੰ ਚਾਰਟ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦੁਆਰਾ 2012 ਵਿੱਚ $170 ਮਿਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਂਸਲ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਲਈ 2009 ਵਿੱਚ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਬਫੇਲੋ ਵਿੱਚ ਵਾਲਟਰ ਪੀ. ਕੁੱਕ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਂਸਲ ਨੂੰ 21 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ ਇੱਕ ਉੱਦਮੀ, ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949