cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਧਰਮ
ਅਬਰਾਹਮਿਕ ਜਾਂ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਧਰਮ
ਅਬਰਾਹਮ ਦੇ ਰੱਬ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਆਖਰਕਾਰ ਅਜੋਕੇ ਰੱਬੀਨਿਕ ਯਹੂਦੀਵਾਦ ਦਾ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਅਦਵੈਤਵਾਦੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਈਸਾਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਯਹੂਦੀ ਪੁਰਾਣੇ ਨੇਮ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਹੈ। ਮਸੀਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਯਿਸੂ (ਹਿਬਰੂ ਯਿਸੂਆ יֵשׁוּעַ) ਹੀ ਪੁਰਾਣੇ ਨੇਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਵਾਲਾ ਮਸੀਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਬਾਈਬਲ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਮਸੀਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਯਿਸੂ ਦੇ ਦੈਵੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ (ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ) ਖੁਲਾਸੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਅਸਲ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯਹੂਦੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਮੂਸਾ, ਯਿਸੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਬੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸੀ। ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਲਈ, ਕੁਰਆਨ ਰੱਬ ਵਲੋਂ ਅੰਤਮ ਇਲਹਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਇਕੱਲੇ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂੰ ਉਹ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਅੰਤਮ ਨਬੀ, ਅਤੇ ਖੱਤਮ- ਅਨਬੀਇਨ, ਭਾਵ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੇ ਨਬੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਅੰਤਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਦੀ ਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਮਨੁੱਖਜਾਤੀ ਦਾ ਅੰਤਮ ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ ਅਤੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਇਮਾਮਾਂ ਦੇ ਅੰਤਮ ਇਮਾਮ, ਅਲੀ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ੀਰਾਜ਼ੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਾਬ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਬਾਬੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਇਮਾਮ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਬਾਬੀਅਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਐਪਰ, 1860 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਪੈ ਗਈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਬੀ ਜੋ ਮਿਰਜ਼ਾ ਹੁਸੈਨ ਅਲੀ ਜਾਂ ਬਹੂਲਹ ਨੂੰ ਬਾਬੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਮੰਨਦੇ ਸਨ, ਨੇ ਬਹਾਈ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂਕਿ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਜੋ ਸੁਭ-ਏ-ਅਜ਼ਲ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਜ਼ਾਲਿਸ ਕਹਾਉਣ ਲਗੀ। ਬਹਾਈ ਧਿਰ ਅੰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਇੱਕ ਪੂਰਾ-ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਬਹਾਈ ਧਰਮ ਬਣ ਗਿਆ। ਦੂਸਰੇ ਅਬਰਾਹਮਿਕ ਧਰਮਾਂ, ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ, ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਾਹਾਈ ਧਰਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਅਬਰਾਹਮ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:All articles with unsourced statements
ਸਫਾਵਿਦ ਇਰਾਨ
ਸਫਾਵਿਦ ਇਰਾਨ or ਸਫਾਵਿਦ ਫਾਰਸ, ਸਫਾਵਿਦ ਸਾਮਰਾਜ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਰਸ਼ੀਆ ਉੱਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਈਰਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਫਾਵਿਦ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੁਆਰਾ 1501 ਤੋਂ 1736 ਤੱਕ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।   ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਆਧੁਨਿਕ ਈਰਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਰੂਦ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ। ਸਫਾਵਿਦ ਸ਼ਾਹ ਇਸਮਾਈਲ I ਨੇ ਸ਼ੀਆ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸੰਪਰਦਾ ਨੂੰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਧਰਮ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਗੰਗਾ ਜਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ
ਇਹ ਨਾਵਲ 1947 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਨਾਰੀ ਦੀ ਕਰੁਣ ਗਾਥਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਤਿ ਨਿਘਾਰ ਤੱਕ ਪੁਜ ਚੁੱਕੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਵਾਂ ਰਾਹ ਤਲਾਸ਼ਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾ ਦੇਵੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਉਰਵਸ਼ੀ ਤੋਂ ਚੋਰੀ ਧੰਦਾ ਕਰਕੇ ਇੰਂਨੀ ਕੁ ਮਾਇਆ ਇੱਕਠੀ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਵਿਖਾਵਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਤੀਤ ਤੋਂ ਤੋੜ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਰਵਸ਼ੀ ਇਸ ਦਿਖਾਵੇ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਮਾਸਟਰ ਮਦਨ ਨਾਲ਼ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪ੍ਰਭਾ ਦੇਵੀ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਮੀਰ ਜਾਪਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਅਖੌਤੀ ਅਮੀਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਦਰੋਹ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਦਰੋਹ ਪ੍ਰਭਾ ਦੇਵੀ ਸਹਾਰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਪਾਗਲਪੁਣੇ ਦੇ ਦੌਰੇ ਵਿੱਚ ਦਮ ਤੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੀ ਆਤਮ ਚੇਤਨਾ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤਕੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰ ਵੀ।
ਤਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਨੁੰਗਸ਼ੀ ਮਲਿਕ
ਤਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਨੁੰਗਸ਼ੀ ਮਲਿਕ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Tashi and Nungshi Malik; ਜਨਮ 21 ਜੂਨ 1991) ਸੱਤ ਸ਼ਿਖਰਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਸਾਹਸੀ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਅਤੇ ਥ੍ਰੀ ਪੋਲਜ਼ ਚੈਲੇਂਜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਅਤੇ ਜੁੜਵਾਂ ਹਨ।
ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ
ਮਲਿਕ ਭੈਣਾਂ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਨਹਿਰੂ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮਾਊਂਟੇਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਐਤਵਾਰ, 19 ਮਈ 2013 ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਨੂੰ ਸਰ ਕੀਤਾ, ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਜੁੜਵਾਂ ਭੈਣਾਂ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੀਨਾ ਬੇਗ ਦੁਆਰਾ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਝੰਡੇ ਇਕੱਠੇ ਰੱਖੇ ਸਨ।
ਜੁੜਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ 'ਕਲਾਇਮਬੈਥਨ 2013' ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗਸਤ 2013 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਮਾਊਂਟੇਨੀਅਰਿੰਗ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਕੀਤੇ 21000 ਫੁੱਟ ਦੀ ਕੁਆਰੀ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਸਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸੱਤ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ, ਐਕਸਪਲੋਰਰ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਥ੍ਰੀ ਪੋਲ ਚੈਲੇਂਜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਹਨ। 16 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ, ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਨਸਨ ਪਰਬਤ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇਕੱਠੇ 'ਸੈਵਨ ਸਮਿਟ' ਨੂੰ ਸਕੇਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਜੁੜਵਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਬਣ ਗਏ। thumb| ਮਾਉਂਟ ਮੈਕਕਿਨਲੇ, [[ਅਲਾਸਕਾ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ]] 19 ਮਈ 2013 ਨੂੰ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਨੂੰ ਸਕੇਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 15 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ ਐਕਸਪਲੋਰਰ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਐਕਸਪਲੋਰਰ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਹਨ। ਦਸੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ, ਜੁੜਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਔਰਾਕੀ (ਮਾਊਂਟ ਕੁੱਕ) ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਸਰ ਕੀਤਾ, ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਾਦਾ ਜੁੜਵਾਂ ਬਣ ਗਈ। ਸਤੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਨੁੰਗਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤਾਸ਼ੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੀ ਦੌੜ: ਈਕੋ-ਚੁਣੌਤੀ ਫਿਜੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ 'ਖੁਕੁਰੀ ਵਾਰੀਅਰਜ਼' ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 30 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਹਸੀ ਅਥਲੀਟਾਂ ਦੀਆਂ 66 ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ 671 ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ। ਦਰਜਨ ਭਰ ਸਾਹਸੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਠੋਰ ਫਿਜੀਅਨ ਲੈਂਡਸਕੇਪ, ਸਮੁੰਦਰ, ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦਾ ਕਿਲੋਮੀਟਰ। ਉਹ ਇਸ ਗਲੋਬਲ ਐਡਵੈਂਚਰ ਰੇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਇੱਕਲੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।
ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ
thumb| ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼੍ਰੀ [[ਰਾਮ ਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ 8 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ ਤਾਸ਼ੀ ਮਲਿਕ ਨੂੰ 2019 ਦਾ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ।]]
ਸਿਰਾਜ ਉਦ-ਦੌਲਾ
ਉਸ ਨੇ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 1756 ਆਪਣੇ ਨਾਨੇ ਅਲੀਵਰਦਾਰ ਖਾਨ ਤੋਂ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ਼ ਦੀ ਗੱਦੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਨਵਾਬ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਮੀਰ ਜਫ਼ਰ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਾਰਨ 23 ਜੂਨ 1757 ਨੂੰ ਪਲਾਸੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਈ। ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਰੌਬਰਟ ਕਲਾਈਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
ਸਿਰਾਜ ਦਾ ਜਨਮ 1733 ਵਿੱਚ ਜ਼ੈਨ ਉਦ-ਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਅਮੀਨਾ ਬੇਗਮ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਿਰਾਜ ਦੇ ਨਾਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਗਵਰਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਵਾਬ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਢੁਕਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਹੋਈਆ। ਨੌਜਵਾਨ ਸਿਰਾਜ ਨੇ ਅਲੀਵਰਦੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 1746 ਵਿੱਚ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫ਼ੌਜੀ ਉੱਦਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਾਜ ਨੂੰ ਕੁਨਬੇ ਲਈ " ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਬੱਚਾ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿਰਾਜ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦੇ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਲਗਾਵ ਸੀ। ਮਈ 1752 ਵਿਚ, ਅਲੀਵਰਦੀ ਖਾਨ ਨੇ ਸੀਰਜ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਐਲਾਨਿਆ। ਅਲੀਵਰਦੀ ਖਾਨ ਦੀ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ 1756 ਨੂੰ ਅੱਸੀ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਰਾਜ ਕਾਜ
(ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਿੱਤ), ਸਿਰਾਜ ਉਦ (ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਰਾਜ) ਅਤੇ ਨਵਾਬੀ ਲਈ ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾਹ ਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਘਸੀਤੀ ਬੇਗਮ (ਮੇਹਰ ਅਨਿਯਾਸਾ ਬੇਗਮ), ਮੀਰ ਜਾਫਰ ਅਤੇ ਸ਼ੌਕਤ ਜੰਗ (ਸਿਰਾਜ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ) ਦੀ ਈਰਖਾ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ। ਘਸੀਤੀ ਬੇਗਮ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਰੋਤ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਸਿਰਾਜ ਉਦ-ਦੌਲਾ ਨੇ ਮੋਤੀਝੀਲ ਪੈਲੇਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ। ਨਵਾਬ ਨੇ ਉੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ। ਮੀਰ ਮਦਨ ਨੂੰ ਮੀਰ ਜਾਫਰ ਦੀ ਥਾਂ ਬਕਸ਼ੀ (ਫੌਜ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਦੇਣਵਾਲਾ) ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੋਹਨ ਲਾਲ ਨੂੰ ਦੀਵਾਨ ਖਾਨਾ ਦੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। ਆਖਿਰਕਾਰ ਸਿਰਾਜ ਨੇ ਪੂਰਨਿਆ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸ਼ੌਕਤ ਜੰਗ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਕਲਕੱਤਾ ਦਾ ਬਲੈਕ ਹੋਲ
ਸਰ ਵਿਲੀਅਮ ਮੈਰੀਡੀਥ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੌਬਰਟ ਕਲਾਈਵ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ, ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਘਟਨਾ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚਾਰਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਾਜ ਉਦ-ਦੌਲਾਹ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ: ਇੱਕ ਸਿਫਰ ਸੀਰਾਜ ਉਦ-ਦੋਹਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਦਾਰਤਾਪੂਰਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਣਗੌਲਿਆ ਅਤੇ ਮੁਆਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨਵਾਬ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੂਤਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਘੜੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਵਾਬ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਮਹਿਰੂਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।.
ਸਾਜ਼ਿਸ਼
ਚੰਦਨਗਰ 'ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਨਵਾਬ ਗੁੱਸੇ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਪਰਤ ਆਈ ਪਰ ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗਠਜੋੜ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ। ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਅਹਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੁੱਰਾਨੀ ਦੇ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲੋਂ ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹਮਲਾ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਨਵਾਬ ਡਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਨਵਾਬ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਸੀਰਾਜ ਨੇ ਜ਼ੌਨ ਲਾਅ, ਕੋਸਿਮਮਬਾਰ ਦੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਡੀ ਬੂਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਨਵਾਬ ਨੇ ਰਾਇ ਦਰਲਭ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖੇਪ ਪਲਾਸੀ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਮੁਰਸੀਦਾਬਾਦ ਤੋਂ 30 ਮੀਲ (48 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕੋਸਿਮਬਰਗ ਦੇ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਸੀ।.
ਨਵਾਬ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਧੜਿਆਂ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾ ਉਲੀਕੀ। ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਵਪਾਰੀ,ਸੇਠ, ਸੀਰਾਜ਼ ਦੇ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਆਪਣੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੰਕਾ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਅਲੀਵਰਦੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਉਲਟ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਾਰ ਲੂਤਫ ਖਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਅੱਗੇ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਮਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਢਾਲ ਬਣ ਸਕੇ। ਸਿਰਾਜ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਿਲੀਅਮ ਵਾਟਸ ਨੇ ਕਲਾਈਵ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਣ ਲਈ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਰਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੀਰ ਜਾਫਰ, ਫੌਜ ਦੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਰਾਇ ਦੁਰਲਭ, ਯਾਰ ਲੂਤਫ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਵਪਾਰੀ ਓਮਿਕੰਦ (ਅਮੀਰ ਚੰਦ) ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਫ਼ਸਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਮੀਰ ਜਾਫਰ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਕਲਾਈਵ ਨੇ 1 ਮਈ ਨੂੰ ਕਲਕੱਤੇ ਦੀ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਮੀਰ ਜਫਰ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਲੜਾਈ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਵਾਬ ਦੀ ਗੱਦੀ ਲਈ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤੇ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। 2 ਮਈ ਨੂੰ, ਕਲਾਈਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਂਪ ਤੋੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਅੱਧੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਕਲਕੱਤਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਨੂੰ ਚੰਦਰਨਗਰ ਨੂੰ ਭੇਜੀਆਂ।
ਮੀਰ ਜਫਰ ਅਤੇ ਸੇਠ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਨੂੰ ਓਮਚੁੰਦ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰ ਦੇਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ, ਜੇ ਉਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵਧ ਕੇ 30 ਲੱਖ ਰੁਪਏ (300,000 ਪੌਂਡ) ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਕਲਾਈਵ ਨੇ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਦੋ ਲਿਖਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ - ਸਫੇਦ ਪੇਪਰ ਉੱਤੇ ਅਸਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਓਮੀਕੰਦ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਲਾਲ ਪੇਪਰ ਤੇ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਲਈ ਓਮਿਕੰਦ ਦੀ ਲੋੜੀਦੀ ਸ਼ਰਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇ। ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਸੰਧੀਆਂ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਐਡਮਿਰਲ ਵਾਟਸਨ ਨੇ ਸਿਰਫ ਅਸਲੀ ਹੀ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਸਤਖਤ ਨੂੰ ਫਰਜ਼ੀ ਜਿਹੇ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਫੌਜ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਦੋਨੋਂ ਸੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਲੇਖ, 4 ਜੂਨ ਨੂੰ ਮੀਰ ਜਾਫਰ ਵੱਲੋਂ ਨਵੀਂ ਸਕੁਐਡਰਨ ਅਤੇ ਕਮੇਟੀ ਉੱਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਪਲਾਸੀ ਦਾ ਯੁੱਧ
ਪਲਾਸੀ (ਜਾਂ ਪਾਲੀਸੀ) ਦੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋੜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਕੂਮਤ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਦੀ ਕਲਕੱਤਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਮਦਰਾਸ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਭੇਜੀਆਂ। ਰਾਜਧਾਨੀ ਛੱਡ ਕੇ ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਲ ਪਲਾਸੀ ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਤੋਂ 27 ਮੀਲ ਦੂਰ ਕੈਂਪ ਲਗਾਉਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। 23 ਜੂਨ 1757 ਨੂੰ ਸੀਰਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾਹ ਨੇ ਮੀਰ ਜਾਫਰ ਨੂੰ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੀਰ ਮਾਰਦਾਨ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਫ਼ੌਤ ਹੋ ਜਾਂ ਤੇ ਉਦਾਸ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਿਰਾਜ ਦੇ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੇ ਸਾਥੀ ਸਨ। ਨਵਾਬ ਨੇ ਮੀਰ ਜਾਫਰ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗੀ। ਮੀਰ ਜਾਫਰ ਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਲਈ ਸਿਰਾਜ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਨਵਾਬ ਨੇ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗ਼ਲਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਨਵਾਬ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਆਪਣੇ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰੌਬਰਟ ਕਲਾਈਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਸੈਨਿਕਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਸਿਰਾਜ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਉਲਝ ਗਈ ਅਤੇ ਲੜਨ ਦਾ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਾ ਸੋਚ ਸਕੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਏ। ਜਗਤ ਸੇਠ, ਮੀਰ ਜਾਫਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਚੰਦਰਾ, ਓਮਿਕੰਦ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨਾਲ ਉਹ ਲੜਾਈ ਹਾਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਭੱਜਣਾ ਪਿਆ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਟਨਾ ਤਾਈਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਪਰ ਆਖਿਰਕਾਰ ਮੀਰ ਜਾਫਰ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ.
ਮੌਤ
ਸੀਮਾ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਨੂੰ 2 ਜੁਲਾਈ 1757 ਨੂੰ ਮਮਰੀ ਅਲੀ ਬੇਗ ਨੇ ਮੀਰ ਜਾਫਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਦੀ ਕਬਰ ਖੁਸ਼ਬਾਗ, ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਣ ਪਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਇਕ-ਮੰਜ਼ਲਾ ਮਕਬਰਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ
ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸੀਰਾਜ ਉਦ-ਦੌਲਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1985 ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਅਲੀਵਰਦਾਰ ਖਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦਾ ਅਪਾਹਜ ਪੋਤਾ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਨਵਾਬ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਸੀ. ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਨੁਕਸ ਸਨ।" ਗਾਮ ਹੁਸੈਨ ਸਲੀਮ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਸਿਰਾਜ ਉਦ-ਦੌਲਾ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਤ੍ਰਾਸਦੀ, ਡਰ ਅਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਿਲਾਂ 'ਤੇ ਡਰ ਭਾਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਫੌਜ ਦੇ ਜਰਨੈਲ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਅਫਸਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਸੀ, ਉਹ ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਦਤਮੀਜ਼ੀ ਅਤੇ ਬਦਨੀਤੀ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲੇ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਅਲੀਵਰਦਾਰ ਖਾਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਜਰਨੈਲਾਂ ਨੂੰ ਮਖੌਲ ਅਤੇ ਜਸੂਸੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੇ ਉਪਨਾਮ ' ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਕਠੋਰ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਅਤੇ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਸ਼ਬਦ ਉਸਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਆਏ, ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ' ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਬੋਲਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਉਸ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੈਂਦਾ।" ਗੁਲਾਮ ਹੁਸੈਨ ਤਬਤਾਬਾਈ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰਾਜ ਉਦ-ਦੌਲਾ,
"ਉਪ ਅਤੇ ਨੇਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਭੇਦਭਾਵ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਗੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਦਮੀ ਜਾਂ ਔਰਤ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਘਟੀਆ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫ਼ਿਰਊਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘਿਨਾਉਣੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਰੱਬ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਚਾਵੇ"
ਸਰ ਵਿਲੀਅਮ ਮੇਰਿਡੀਥ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੌਬਰਟ ਕਲਾਈਵ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸਿਰਾਜ-ਉਦਦਾਲਾਹ ਦੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦਾ ਸੀ:
"ਸਿਰਾਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਸ਼ਟ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੇਰਹਿਮ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇਹ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਵੱਲ ਧੱਕਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਕਿ ਉਸ ਕਰਕੇ ਕਲਕੱਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੰਦਭਾਗੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ, ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਤਬਾਹੀ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਇਕੋ ਦੁਰਘਟਨਾ ਸੇਂਟ ਮਾਰਟਿਨ ਦੇ ਰਾਊਂਡ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹਾਸੋਹੀਣੀ ਗੱਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕੀ ਮੈਂ ਉਸ ਅਕਾਊਂਟ 'ਤੇ, ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਜ਼ੁਰਮ ਜਾਂ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਸੁਲਹ ਸੂਰਜ-ਉਦ-ਦੌਲਾਹ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸੁਲਹ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜਦੂਤਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਗਏ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝਿਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।" "
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1733 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1757 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨਵਾਬ
ਤਾਦੁਰੀ ਬਾਲਾ ਗੌਡ
ਉਹ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਯੇਲਾਰੈੱਡੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (ਭਾਰਤ) (ਐਮ.ਐਲ.ਏ.) ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਦੋਨਾਂ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਟਾਂਗੁਤੂਰੀ ਅੰਜਈਆ ਅਤੇ ਭਵਨਮ ਵੈਂਕਟਰਾਮ ਰੈੱਡੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਬਾਲਾ ਗੌੜ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਅਕਤੂਬਰ 1931 ਨੂੰ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਲਾਲਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।ਉਸਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਗੌਡ ਨੇ ਪੰਚਾਇਤ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਉਹ 1978 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਯੇਲਾਰੈਡੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ ਪਰ 1983 ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1982 ਤੱਕ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ 1984 ਅਤੇ 1989 ਵਿੱਚ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਦੋ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਪਰ 1991 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਏ।
ਉਸਨੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੱਛੜੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਕਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿਕਲਪਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਪੱਛੜੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931
ਕਾਗਤਾਂ ਦੀ ਬੇੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1935
ਚੰਦਰਪ੍ਰਭਾ ਐਤਵਾਲ
thumb| ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇਵੀਸਿੰਘ ਪਾਟਿਲ 2010 ਵਿੱਚ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਚੰਦਰਪ੍ਰਭਾ ਅਤਵਾਲ ਨੂੰ ਤੇਨਜਿੰਗ ਨੌਰਗੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਡਵੈਂਚਰ ਅਵਾਰਡ-2009 ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਚੰਦਰਪ੍ਰਭਾ ਐਤਵਾਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Chandraprabha Aitwal; ਜਨਮ 24 ਦਸੰਬਰ 1941) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਲਈ ਤੇਨਜ਼ਿੰਗ ਨੌਰਗੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਡਵੈਂਚਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਯੁਵਾ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ, ਕੰਗਚਨਜੰਗਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ ਅਤੇ ਜਾਓਲੀ ਮਾਊਂਟ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਅਤਵਾਲ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਪਿਥੌਰਾਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਧਾਰਚੂਲਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ 1981 ਵਿੱਚ ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਚੋਟੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਹ 1984 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਮਾਊਂਟੇਨੀਅਰਿੰਗ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਪਾਂਸਰ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਅਗਸਤ 2009 ਵਿੱਚ, 68 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ 6,133 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਮਾਊਂਟ ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਥਾ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ, ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਬ-ਔਰਤ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ।
ਸੁਬੂਲਕਸ਼ਮੀ ਜਗਦੀਸਨ
ਸੁਬੂਲਕਸ਼ਮੀ ਜੇਗਦੀਸਨ (ਜਨਮ 24 ਜੂਨ 1947) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਡੀਐਮਕੇ ਦੀ ਉਪ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ 14ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜੋ ਦ੍ਰਵਿੜ ਮੁਨੇਤਰ ਕੜਗਮ (DMK) ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਤਿਰੂਚੇਨਗੋਡ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ 1977 ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੋਦਾਕੁਰਿਚੀ ਹਲਕੇ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, 1996 ਵਿੱਚ 1989 ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਇਰੋਡ ਹਲਕੇ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਉਹ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, 1977-1980 ਦੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ, ਕਾਢੀ, ਹੈਂਡਲੂਮ, ਛੋਟੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਉਦਯੋਗ, ਪਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਆਬਕਾਰੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਸੀ।
ਉਹ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, 1989-1991 ਦੇ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਸੀ।
ਉਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸੀ।
ਉਹ ਦ੍ਰਵਿੜ ਮੁਨੇਤਰ ਕੜਗਮ ਦੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਡਿਪਟੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸੀ
29 ਅਗਸਤ 2022 ਨੂੰ ਐਮ ਕੇ ਸਟਾਲਿਨ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਸੁਬੁੱਲਕਸ਼ਮੀ ਜਗਦੀਸਨ ਨੇ "ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ" ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਵਿੜ ਮੁਨੇਤਰ ਕੜਗਮ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
thumb| [[ਕਵੇਰੀ ਦਰਿਆ|ਕਾਵੇਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਸੁਬੂਲਕਸ਼ਮੀ ਜਗਦੀਸਨ]]
ਮੁਨੰਦੀ
thumb| ਮੁਨੰਦੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਮੁਨਿੰਦੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੇਂਡੂ ਤਾਮਿਲ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਤਮਿਲ ਸਮਾਜ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਪੇਂਡੂ ਦੇਵਤਾ ਮਾਰਿਅੰਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮ ਸੇਵਾਦਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰੁਕਤੀ
ਮੁਨੰਦੀ ਸ਼ਬਦ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਮੁਨਿ ਅਤੇ ਅੰਦੀ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਅੰਦੀ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸੇਵਕ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸੱਤਾਧਾਰੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਾਸਕ )। ਦੂਜੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅੰਦਾਵਰ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ ਉਹ ਜੋ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤਾਮਿਲ ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅੰਦੀ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ
ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵ ਗਣ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ 7 ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਾਰਿਅੰਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਦੇਵਤੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਲੋਕ ਦੇਵਤੇ
ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਾ
thumb|299x299px| ਮਹਾਂ ਦੂਤ ਮਾਈਕਲ ਇਸ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਫੌਜੀ ਚੋਲਾ ਅਤੇ ਕਵਚ ਪਹਿਨਿਆ ਹੈ। ਚਿੱਤਰਕਾਰ: ਗਾਈਡੋ ਰੇਨੀ right|thumb|200x200px| ਜ਼ਖਮੀ ਦੇਵਦੂਤ, ਹਿਊਗੋ ਸਿਮਬਰਗ, 1903, ਫਿਨਲੈਂਡ ਦੀ “ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੇਂਟਿੰਗ” ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ, 2006। right|thumb| Schutzengel (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: "ਗਾਰਡੀਅਨ ਏਂਜਲ") ਚਿੱਤਰਕਾਰ: ਬਰਨਹਾਰਡ ਪਲੋਕਹਾਰਸਟ। ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦੂਤ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। thumb|ਧਰਮ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚਕਾਰ ਏਕਤਾ ਸੀਤੇਨਸਟੇਨ ਐਬੇ (ਲੋਅਰ ਆਸਟਰੀਆ) ਦੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਹਾਲ ਦੀ ਛੱਤ ਤੇ ਨੱਕਾਸ਼ੀ। ਚਿੱਤਰਕਾਰ: ਪੌਲ ਟਰੋ, 1735 thumb|ਫ੍ਰਾਂਸੋਇਸ ਬਾਊਚਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪਕ thumb|ਚਿੱਤਰਕਾਰ: 1855 ਵਿੱਚ ਗੁਸਤਾਵੇ ਡੋਰੇ। ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇਨਾਲ ਯਾਕੂਬ ਦੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇਵਦੂਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਬਰਾਹਮੀ ਧਰਮ ਅਕਸਰ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਸਵਰਗੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰੱਬ (ਜਾਂ ਸਵਰਗ) ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚੋਲਗੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਤਰਫ਼ੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਬਰਾਹਮੀ ਧਰਮ ਅਕਸਰ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦਰਜਾਬੰਦੀਆਂ ਹਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਦੂਤ ਖਾਸ ਨਾਮ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੈਬਰੀਅਲ ਜਾਂ ਮਾਈਕਲ) ਜਾਂ ਟਾਈਟਲ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰਾਫ (seraph) ਜਾਂ ਮਹਾਂ ਦੂਤ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ “ਦੂਤ” ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਜਾਂ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਤੱਕ ਵਿਸਤਾਰ ਲਈ ਹੈ। ਦੂਤਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਧਿਐਨ "ਐਂਜਿਲੋਲਾਜੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵਰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਗਿਰੇ ਹੋਏ ਦੂਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਮਾਨਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੋਈ ਜੈਂਡਰ (ਘੱਟੋ ਘੱਟ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤਕ) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਕਸਰ ਈਸਾਈ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਖੰਭਾਂ, ਹਾਲੋਆਂ, ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਨਿਰੁਕਤੀ
ਸ਼ਬਦ angel ਆਧੁਨਿਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ engel (ਇੱਕ ਹਾਰਡ g ਨਾਲ) ਤੋਂ ਅਤੇ French angele ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਗਰਲੇ ਦੌਰ ਦੀ ਲਾਤੀਨੀ ਐਂਜਲਸ (angelus) (ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ "ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕ") ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਗੋਂ ਮਗਰਲੀ ਯੂਨਾਨੀ ਦੇ ἄγγελος (ਐਂਜਲੋਸ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡੱਚ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਰਐਸਪੀ ਬੀਕਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਐਂਜਲੋਸ ਖੁਦ "ਓਰੀਐਂਟਲ ਹੁਧਾਰ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ἄγγαρος (ਐਂਗਾਰੋਸ, 'ਫਾਰਸੀ ਸਵਾਰ ਕੋਰੀਅਰ") ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਸ਼ਾਇਦ ਫਿਰ, ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਢਲਾ ਰੂਪ ਮਾਇਸਨੇਅਨ ਏ-ਕੇ-ਰੋ ਹੈ, ਜੋ ਲੀਨੀਅਰ ਬੀ ਸਿਲੇਬਿਕ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਤ ਸ਼ਬਦ 'ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਾ' ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਅਸਲ ਅਰਥ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੂਹਾਨੀਅਤ
ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਜਾਂ ਰੂਹਾਨੀਅਤ (spirituality) ਦਾ ਅਰਥ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਫੈਲਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਮੁਤਵਾਜੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਵ-ਰੰਗ ਲੱਭੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।  [ਨੋਟ 1]
ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ, ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਪੁਨਰ-ਗਠਨ ਦੀ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਲਖਾਇਕ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ "ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮੂਲ ਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ", ਜੋ " ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸਰੂਪ ਉੱਤੇ" ਅਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਤਵਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।   ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮੁਢਲੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਅੰਦਰ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ  ਵੱਲ ਰੁਚਿਤ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਸਾਲਾਂ  ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਚੌੜੇਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਦੂਜੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਅਨੁਭਵ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਮੋਕਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਧੁਨਿਕ ਵਰਤੋਂ ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਆਯਾਮ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਨੁਭਵ ਦੀ ਅਤੇ "ਡੂੰਘੀਆਂ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਲਖਾਇਕ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕ,   ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਗਠਿਤ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,  ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲੌਕਿਕ (ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਅਤੇ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਤੋਂ ਪਰੇ) ਦਾ ਖੇਤਰ,  ਨਿਜੀ ਵਿਕਾਸ, ਅੰਤਮ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਰਥ ਦੀ ਭਾਲ    ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਭਵ,  ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਹਿਲੂ ਨਾਲ ਟਾਕਰਾ। thumb| [[ਥੌਮਸ ਐਕੂਆਈਨਸ|ਥੌਮਸ ਏਕਿਨਸ ਨੇ ਚਿੰਤਨ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ]] right|thumb| ਚਾਨਣ ਘੇਰੇ ਸਹਿਤ ਖੜ੍ਹਾ ਬੁੱਧ, 1-2 ਸਦੀ ਈਸਵੀ (ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਹਿਲਾਂ), [[ਗੰਧਾਰ ਦੀ ਯੂਨਾਨੀ-ਬੋਧੀ ਕਲਾ।  ]]
ਸ਼ਬਦ-ਨਿਰੁਕਤੀ
ਆਤਮਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਵਿਚ ਜੀਵਨਦਾਤਾ ਜਾਂ ਜਾਨ ਦਾ ਅਸੂਲ"। ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੇ ਸ਼ਬਦ espirit, ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ spiritus (ਆਤਮਾ, ਹਿੰਮਤ, ਜੋਸ਼, ਸਾਹ) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸੰਬੰਧ spirare (ਸਾਹ ਲੈਣ) ਨਾਲ ਹੈ। ਵਲਗੇਟ ਵਿਚ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ spiritus ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਯੂਨਾਨੀ pneuma ਅਤੇ ਇਬਰਾਨੀ ruach ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਧਰਮ
thumb| 18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ [[ਸਿੱਖ ਰਾਜਾ ]] ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਨਦਾ ਹੈ: "ਸਿੱਖ ਵਿਸ਼ਵ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ... ਦੁਨਿਆਵੀ ਸੰਸਾਰ ਅਨੰਤ ਹਕੀਕਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝੀਦਾਰ ਹੈ।" ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ "ਸਚਿਆਈ, ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲਤਾ" ਭਰਪੂਰ "ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ, ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਜੀਵਨ" ਨੂੰ ਨਿਰੇ ਅੰਤਰਧਿਆਨ ਜੀਵਨ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਹਾਨੀਅਤ
ਪਸੁਪੁਲੇਤੀ ਬਲਾਰਾਜੂ
ਪਸੁਪੁਲੇਤੀ ਬਲਾਰਾਜੂ (ਜਨਮ 12 ਜੂਨ 1964) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਧਾਇਕ ਹੈ। ਉਹ ਜਨ ਸੈਨਾ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕਬਾਇਲੀ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਪਸੁਪੁਲੇਤੀ ਬਲਾਰਾਜੂ ਦਾ ਜਨਮ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗੁਡੇਮ ਕੋਠਾ ਵੇਦੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅੰਨਾਮਲਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਕੰਡਕਟਰ, ਟੀਚਰ ਅਤੇ ਕੌਫੀ ਬੋਰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੰਡਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਪਸੁਪੁਲੇਤੀ ਬਲਾਰਾਜੂ 1989 ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਪੱਲੇ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਾਡੇਰੂ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਵਾਈ.ਐਸ. ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਰੈੱਡੀ ਅਤੇ ਐਨ. ਕਿਰਨ ਕੁਮਾਰ ਰੈੱਡੀ ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਕਲਿਆਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਉਸਨੇ 2009-2014 ਦੌਰਾਨ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਪਸੁਪੁਲੇਤੀ ਬਲਰਾਜੂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰਾਧਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ "ਡਾ. ਦਰਸ਼ਿਨੀ" ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ "ਭਗਤ" ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੁਖਰਜੀ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੁਖਰਜੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Krishna Mukherjee; ਜਨਮ 12 ਅਗਸਤ 1992) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਝੱਲੀ ਅੰਜਲੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸ਼ੀਨਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਮੁਖਰਜੀ ਯੇ ਹੈ ਮੁਹੱਬਤੇਂ ਵਿੱਚ ਆਲੀਆ ਰਾਘਵ ਭੱਲਾ, ਕੁਛ ਤੋ ਹੈ: ਨਾਗਿਨ ਏਕ ਨਏ ਰੰਗ ਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਆ ਰੇਹਾਨ ਸਿੰਘਾਨੀਆ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਗੁਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਗੁਨ ਸ਼ਿੰਦੇ ਜੈਸਵਾਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਮੁਖਰਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਅਗਸਤ 1992 ਨੂੰ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਮੁਖਰਜੀ ਅਤੇ ਰੂਬੀ ਮੁਖਰਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਝੱਲੀ ਅੰਜਲੀ ਨਾਲ ਸ਼ੀਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਯੇ ਹੈ ਆਸ਼ਿਕੀ ਵਿੱਚ ਸੰਜਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੇਯਾਂਸ਼ ਭਾਟੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਬਿੰਦਾਸ, ਅਤੇ ਟਵਿਸਟ ਵਾਲਾ ਲਵ ਵਿੱਚ ਅਰਸ਼ੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ ਦੇ ਯੇ ਹੈ ਮੁਹੱਬਤੇਂ, ਇੱਕ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ 2016 ਵਿੱਚ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਮਲਿਕ ਦੇ ਨਾਲ ਆਲੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਭੂਮਿਕਾ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਕਪੂਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ, ਇੱਕ ਅਲੌਕਿਕ ਗਲਪ ਲੜੀ ਨਾਗਿਨ 3 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਵੀ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇਸਦੇ ਆਖਰੀ ਕੁਝ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਮਈ 2019 ਵਿੱਚ ਤਾਮਸੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਯੇ ਹੈ ਮੁਹੱਬਤੇਂ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਵਿਰਾਮ ਲਿਆ।
ਜਨਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ, ਕੁਛ ਤੋ ਹੈ: ਨਾਗਿਨ ਏਕ ਨਏ ਰੰਗ ਮੇਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੁਛ ਤੋ ਹੈ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਗਿਨ 5 ਦਾ ਇੱਕ ਸਪਿਨ-ਆਫ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਹਰਸ਼ ਰਾਜਪੂਤ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਿਆ ਸਿੰਘਾਨੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਧਾਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੰਗਲ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਗੁਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ਿਵ ਖੇੜਾ
ਸ਼ਿਵ ਖੇੜਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਕ ਬੁਲਾਰੇ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ, ਯੂ ਕੈਨ ਵਿਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਅਧਾਰਤ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਅੰਦੋਲਨ ਚਲਾਇਆ, ਕੰਟਰੀ ਫਸਟ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ   ਨਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਜਦੋਂ ਫਰੀਡਮ ਇਜ਼ ਨਾਟ ਫ੍ਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਾਲ, ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ, ਨੇ ਖੇੜਾ 'ਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਚੋਰੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ, ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਇੰਡੀਆ ਐਨਫ ਇਜ਼ ਐਨਫ ਤੋਂ ਆਈ ਸੀ, ਜੋ 8 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਖੇੜਾ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿੱਸੇ, ਚੁਟਕਲੇ ਅਤੇ ਹਵਾਲੇ ਵੀ ਸਹੀ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਖੇੜਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਨੋਟਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾਵਾਂ ਲਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ। ਲਾਲ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣਦੱਸੀ ਰਕਮ (ਖੇੜਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 25 ਲੱਖ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਮਝੌਤਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮਿਸ਼ਨਰੀਜ਼ ਆਫ਼ ਚੈਰਿਟੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।
ਸਰਗਰਮੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ
ਖੇੜਾ ਨੇ ਕੰਟਰੀ ਫਸਟ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰਗਰਮੀ ਸੰਸਥਾ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ "ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ" ਹੈ। 2004 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਦਿੱਲੀ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ "ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਗਿਆ"। 2008 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 2014 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਂਬਰ, ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਖੇੜਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜਨਹਿਤ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵੀ ਦਾਇਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 2009 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ।
ਸ਼ਿਵ ਖੇੜਾ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਸੰਮੇਲਨ (10 ਤੋਂ 14 ਦਸੰਬਰ 2021 ਤੱਕ) ਵਿੱਚ ਗੀਤਾ ਜਯੰਤੀ ਦੌਰਾਨ ਡੱਲਾਸ, ਟੈਕਸਾਸ, ਯੂ.ਐੱਸ. ਵਿੱਚ ਸਵਾਮੀ ਮੁਕੁੰਦਨੰਦ ਜੀ, ਡਾ. ਮੇਨਸ ਕਫਾਟੋਸ, ਕਿਰਨ ਬੇਦੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਨੀ ਗਲੋਰੀਆ ਅਰੀਰਾ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਅਤੇ ਹੋਰ
ਕਿਤਾਬਾਂ
ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ ਹੋ: ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਵਧੋ
ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ: ਰੁਕਣਯੋਗ ਬਣੋ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਜੇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਠਾਣੀਆ
ਕਠਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕਾਹਨਾ ਕਾਲਾ ਕਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਏ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪੱਤੀਆਂ ਬੇਨੂ ਅਤੇ ਬੇਗੂ ਹਨ। 1977 ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜੀ ਛਾਉਣੀ ਬਣਨ ਕਾਰਨ ਕਠਾਣੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡੋਂ ਉਠਣਾ ਪਿਆ ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਹਿੱਸੇ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪਿੰਡ ਕਠਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੀ.ਟੀ ਰੋਡ ‘ਤੇ ਨਿਊ ਕਠਾਣੀਆਂ ਪਿੰਡ ਵਸਾ ਲਿਆ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਛੇਹਰਟਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਅਟਾਰੀ ਰੋਡ ‘ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵੀ ਬਾਸਰਕੇ ਗਿੱਲਾਂ ਵਿਖੇ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ। 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 10,679 ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ 7,160 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 3,519 ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਹਨ।ਫ਼ੌਜੀ ਛਾਉਣੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਤਪ ਅਸਥਾਨ ਬਾਬਾ ਫਤਹਿ ਸਿੰਘ ਹੈ। ਕਵੀ ਪ੍ਰਤਾਪ ਕਠਾਣੀਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖ ਕੇ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਗੁਆਢੀ ਪਿੰਡ ਧੌਲ ਕਲਾਂ, ਬਲੱਗਣ, ਬੋਪਾਰਾਏ ਕਲਾਂ, ਰੰਗੜ, ਭਕਨਾ ਕਲਾਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1931 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਨਸਪਤੀ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1956 ਵਿੱਚ ਸੰਘਟਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਰਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਲੀਵਰ ਲਿਮਿਟੇਡ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਜੂਨ 2007 ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਲਿਮਟਿਡ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਪਾਰਾ -ਦੂਸ਼ਿਤ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਡੰਪਾਂ ਵਿੱਚ ਡੰਪ ਕਰਨਾ, ਕੋਡੈਕਨਾਲ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ। (ਵੇਖੋ: ਕੋਡੈਕਨਾਲ ਪਾਰਾ ਜ਼ਹਿਰ )। ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਮਾੜੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਵੀ ਵੱਡੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕੁੰਭ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ "ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ਬੁੱਢੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਟਵੀਟ ਨੂੰ ਨਸਲਵਾਦੀ ਅਤੇ ਅਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2019 ਤੱਕ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਦੀਆਂ 14 ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਤਪਾਦ ਬ੍ਰਾਂਡ ਸਨ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ 21,000 ਕਰਮਚਾਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2017-18 ਵਿੱਚ ₹34,619 ਕਰੋੜ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਨੇ 1:4.39 ਅਨੁਪਾਤ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਰੇ ਇਕੁਇਟੀ ਰਲੇਵੇਂ ਦੇ ਸੌਦੇ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਖਪਤਕਾਰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਗਲੈਕਸੋਸਮਿਥਕਲਾਈਨ ਨੂੰ US$3.8 ਬਿਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ GSK ਦੇ 3,800 ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਏਕੀਕਰਨ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ HUL ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੌਦੇ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੋਈ ਧਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2020 ਵਿੱਚ, HUL ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਲੈਕਸੋਸਮਿਥਕਲਾਈਨ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਹੈਲਥਕੇਅਰ (GSKCH India) ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਦਸੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ, HUL ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ 638548.42 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ।
ਮੌਜੂਦਗੀ
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਦਾ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਅੰਧੇਰੀ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕੈਂਪਸ 12.5 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ 1,600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹਨ। ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਕੁਝ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਵਿਧਾ ਸਟੋਰ, ਇੱਕ ਫੂਡ ਕੋਰਟ, ਇੱਕ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ, ਇੱਕ ਜਿਮ, ਇੱਕ ਖੇਡ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਾਲ ਦਿਵਸ ਦੇਖਭਾਲ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੈਂਪਸ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਸਥਿਤ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਫਰਮ ਕਪਾਡੀਆ ਐਸੋਸੀਏਟਸ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਬੈਕਬੇ ਰੀਕਲੇਮੇਸ਼ਨ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਲੀਵਰ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ 46 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ (ਐਚਯੂਆਰਸੀ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1966 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਰਿਸਰਚ ਇੰਡੀਆ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ 1997 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2006 ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਖੋਜ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। thumb|300x300px| ਕੋਡਾਈਕਨਾਲ ਝੀਲ, ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣ, ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਦੁਆਰਾ ਪਾਰੇ ਦੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਡੰਪਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਪਾਰਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ
2001 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਦੁਆਰਾ ਕੋਡਾਈਕਨਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਫੈਕਟਰੀ ਦਾ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਰਾ ਡੰਪ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੈਪ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਇਸ ਨਾਲ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ। ਸਥਾਨਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਪੀਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਮਾਰਚ 2001 ਵਿੱਚ ਫੈਕਟਰੀ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਦੀਪਕ ਮਲਘਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨਿਆ।
ਰੰਗ ਗੋਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਰੀਮਾਂ
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਦੀ "ਗਲੋ ਐਂਡ ਲਵਲੀ" ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰੰਗ ਗੋਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਰੀਮ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ 2007 ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦ ਲਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਦਾਸ, ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਣਡਿੱਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰੀਮ ਲਗਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਗੋਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਨਵੇਂ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਅਤੇ ਗਲੈਮਰਸ ਕਰੀਅਰ ਮਿਲ ਗਏ ਸਨ। 2008 ਵਿੱਚ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਮਿਸ ਵਰਲਡ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਨੂੰ ਪੌਂਡਜ਼, ਲਈ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਸੈਫ ਅਲੀ ਖਾਨ ਅਤੇ ਨੇਹਾ ਧੂਪੀਆ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੰਗ ਗੋਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦ, 'ਵਾਈਟ ਬਿਊਟੀ' ਲਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿੰਨੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਇਹਨਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਦਾ ਰੰਗ ਸਾਂਵਲਾ ਅਤੇ ਨੇਹਾ ਧੂਪੀਆ ਦਾ ਰੰਗ ਗੋਰਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੀ ਨਸਲਵਾਦ ਫੈਲਾਉਣ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਵੈ-ਮਾਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ HUL ਦੁਆਰਾ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੁੰਦਰ ਹੋਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੋਰੀਆਂ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਤੋਂ ਫੇਅਰ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫੇਅਰ ਐਂਡ ਲਵਲੀ ਤੋਂ ਗਲੋ ਐਂਡ ਲਵਲੀ ਕਰੀਮ ਦਾ ਪੁਨਰ-ਬ੍ਰਾਂਡ ਕੀਤਾ।
ਟ੍ਰਿਕਲੋਸਨ
ਕਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪੇਪਰਾਂ ਨੇ ਫਰਮ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਏਜੰਟ ਟ੍ਰਾਈਕਲੋਸਾਨ ('ਐਕਟਿਵ ਬੀ') ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਮਰੀਕਨ ਫੂਡ ਐਂਡ ਡਰੱਗ ਐਡਮਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (ਯੂਐਸ ਐਫਡੀਏ) ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਖਿਆ ਅਧੀਨ ਹੈ।
ਕੁੰਭ ਮੇਲਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ
ਮਾਰਚ 2019 ਵਿੱਚ, HUL ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਬਰੂਕ ਬਾਂਡ ਰੈੱਡ ਲੇਬਲ ਚਾਹ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਟਵਿੱਟਰ  ਉੱਤੇ #BoycottHindustanUnilever' ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਚੱਲਿਆ।
ਪੁਰਸਕਾਰ
ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਕੰਪੀਟੀਟਿਵਨੈਸ, ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ 'ਸਾਂਝਾ ਮੁੱਲ ਬਣਾਉਣ' ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ 2014 ਲਈ ਪੋਰਟਰ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਇਹ 2014 ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ 'ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ' ਦੀ ਫੋਰਬਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 2013 ਫੋਰਬਸ ਇੰਡੀਆ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ 'ਸਾਲ ਦੇ ਚੇਤੰਨ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ' ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। 2013 ਵਿੱਚ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਰਲਡ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਕੰਪਨੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
2015 ਦੇ ਨੀਲਸਨ ਕੈਂਪਸ ਟ੍ਰੈਕ-ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਉਸ ਸਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੀ-ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਪਸੰਦ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਭਰਿਆ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੀ-ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ 'ਡ੍ਰੀਮ ਇੰਪਲੇਅਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।    2012 ਵਿੱਚ, HUL ਨੂੰ ਫੋਰਬਸ ਦੁਆਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਨੰਬਰ 6 ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਾਲੀ FMCG ਕੰਪਨੀ ਸੀ।
2011 ਵਿੱਚ, HUL ਨੂੰ ਫੋਰਬਸ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਸਿਖਰ 10 ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 6ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਲਿਮਟਿਡ ਨੂੰ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਗਵਰਨੈਂਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਕੰਪਨੀ ਸੈਕਟਰੀਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ICSI) ਦਾ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਗਵਰਨੈਂਸ 2011 ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਟਰੱਸਟ ਰਿਸਰਚ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਬ੍ਰਾਂਡ ਟਰੱਸਟ ਰਿਪੋਰਟ 2014 ਵਿੱਚ HUL ਨੂੰ 47ਵਾਂ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ HUL ਦੇ 36 ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਕਸ, ਡਵ, ਲਿਪਟਨ, ਵਿਮ, ਕਿਸਾਨ, ਬਰੂ, ਰੇਕਸੋਨਾ, ਕਲੋਜ਼ ਅੱਪ, ਕਲੀਨਿਕ ਪਲੱਸ, ਪੌਂਡਜ਼, ਨੌਰ ਅਤੇ ਪੇਪਸੋਡੈਂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
HUL ਚੋਟੀ ਦੇ ਛੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (IIMA, B, C, L, K ਅਤੇ I) ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸੰਦ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਉਭਰਿਆ ਹੈ।
2007 ਵਿੱਚ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਯੂਨੀਲਿਵਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਬਿਜ਼ਨਸਵਰਲਡ ਦੁਆਰਾ ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਰੇਟਿੰਗ ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਸੰਕਲਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ।
HUL ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਗੋਲਡਨ ਸੁਪਰ ਸਟਾਰ ਟਰੇਡਿੰਗ ਹਾਊਸ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਂਡ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦ
700 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਬਣ, ਚਾਹ, ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਅਤੇ ਸ਼ੈਂਪੂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਨਾਲ ਐਚਯੂਐਲ ਭਾਰਤੀ ਉਪਭੋਗਤਾ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੀਟ ਲੀਡਰ ਹੈ। 100 ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਸਰਵੇਖਣ (2014) ਦੀ ਏਸੀਨੀਲਸਨ ਬ੍ਰਾਂਡ ਇਕੁਇਟੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ HUL ਦੇ 16 ਬ੍ਰਾਂਡ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਂਡ ਇਕੁਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਦਿ ਇਕਨਾਮਿਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਪੂਰਕ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਫਟੀ 50 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੀਐਸਈ ਸੈਂਸੈਕਸ
ਨੈਮਾਫੈਨਬਰਗ ਮਹਿਲ
ਨੈਮਾਫੈਨਬਰਗ ਮਹਿਲ (Schloss Nymphenburg), i. e., "Castle of the Nymph (or Nymphs)", ਦੱਖਣੀ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਮਹਿਲ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਿਲ ਪੁਰਾਣੇ ਬਾਵਾਰੀਆ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ਗਾਹ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਐਡਰਿਅਨੋ ਸੇਲੇਨਤਾਨੋ
ਐਡਰਿਅਨੋ ਸੇਲੇਨਤਾਨੋ ( ਜਨਮ 6 ਜਨਵਰੀ 1938) ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਗਾਇਕਾ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਨਿਰਮਾਤਾ, ਕਾਮੇਡੀਅਨ, ਅਦਾਕਾਰ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਹੋਸਟ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਨਾਚ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ "ਆਈਲ ਮੋਲਗੇਗੀਆਟੋ " (ਲਚਕਦਾਰ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਉਸਦੇ ਗਾਣਿਆਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਬੋਲ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਕਲਾਉਡੀਆ ਮੋਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਹ ਗਾਣੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਉਹ ਇਟਲੀ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਇੱਕ ਥੰਮ੍ਹ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜੀਵਨੀ
left|thumb| ਇਕੋ ਗਿਟਾਰ ਵਾਲਾ ਸੇਲੇਨਟਾਨੋ. ਸੇਲੇਨਤਾਨੋ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਵਾਈ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫੋਰੋ ਗੁਲਕ ਵਿਖੇ ਮਿਲਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ " ਇਲ ਰਾਗਜ਼ੋ ਡੱਲਾ ਵਾਇ ਗਲੋਕ " ("ਗਲੱਕ ਸਟ੍ਰੀਟ ਤੋਂ ਮੁੰਡਾ") ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਸਨ ਫੋਗਿਆ ਵਿੱਚ ਅਪੁਲਿਆ ਤੋਂ ਸਨ।
ਐਲਵਿਸ ਪ੍ਰੈਸਲੀ ਅਤੇ 1950 ਦੇ ਰਾਕ ਐਂਡ ਰੋਲ ਸੀਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਜੈਰੀ ਲੇਵਿਸ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ। ਸੇਲੇਨਤਾਨੋ ਨੇ ਜੌਰਜੀਓ ਗੈਬਰ ਅਤੇ ਏਨਜੋ ਜੈਨਾਕੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਰਾਕ ਅਤੇ ਰੌਲ ਬੈਂਡ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਗੈਬਰ ਅਤੇ ਜੰਨਾਚੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਜੌਲੀ ਰਿਕਾਰਡਸ ਏ ਐਂਡ ਆਰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਈਜੀਓ ਲਿਓਨੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੇਲੇਨਤਾਨੋ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿੱਟ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 24.000 ਬੇਕੀ, ਆਈ ਟੂਓ ਬੈਕਿਓ ਈ ਕਮ ਆ ਰਾਕ, ਅਤੇ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਸਨ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਰਾਗੀਜ਼ੀ ਡੈਲ ਜੂਕ-ਬਾਕਸ, 1959 ਵਿੱਚ ਇਟਾਲੀਅਨ ਸੰਗੀਤਕ ਫਿਲਮ, ਲੂਸੀਓ ਫੁਲਸੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਈਜਿਓ ਲਿਓਨੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1960 ਵਿਚ, ਫੈਡਰਿਕੋ ਫੇਲਿਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਲਾ ਡੋਲਸ ਵੀਟਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਕ ਅਤੇ ਰੋਲ ਗਾਇਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938
ਮਸੀਹਾ
alt=|thumb|287x287px| ਸੈਮੂਅਲ ਨੇ ਡੇਵਿਡ, ਡੂਰਾ ਯੂਰੋਪੋਸ, [[ਸੀਰੀਆ, ਦੀ ਮਸਹ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਿਤੀ: ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ]] ਅਬਰਾਹਮ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸੀਹਾ ਜ ਮਸੀਹ מָשִׁיחַ; μεσσίας, مسيح) ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਰਾਖਾ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ ਹੈ। ਮਸੀਹਾ, ਮਸੀਹਾਵਾਦ ਅਤੇ ਮਸੀਹੀ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਬਰਾਨੀ ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸੀਹ (ਮਸੀਹਾ) ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਸਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਸਹ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਮਸੀਹ ਸਿਰਫ਼ ਯਹੂਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ: ਇਸਾਯਾਹ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਅਚੀਮੰਡ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸੀਪਰਸ ਮਹਾਨ, ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਸਦੇ ਐਲਾਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਮਸੀਹਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਈਸਾਈਅਤ ਵਿੱਚ, ਵਿੱਚ ਮਸੀਹਾ ਨੂੰ ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, χριστός ਤੋਂ, ਜੋ ਇਬਰਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਮਾਰਥੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਈਸਾਈਅਤ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹਾ ਦੀ ਧਾਰਣਾ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਪਰ, ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹਾ ਦੀ ਧਾਰਣਾ ਦੇ ਉਲਟ, ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹਾ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਨਾਸਰਤ ਦੇ ਯਿਸੂ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਈਸਾਈ ਅਹੁਦਾ ਅਤੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਬਣ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਈਸਾਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਨੇਮ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹਾ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਉਸਦੇ ਮਿਸ਼ਨ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਪੁਨਰ-ਉਥਾਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸਕਰ ਦਾਊਦ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਆਮਦ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸੂਲੀ ਤੇ ਟੰਗਣ ਦੇ ਦਿਨ ਵਾਪਰੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਮਸੀਹੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਮਸੀਹੀ ਯੁੱਗ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਆਮਦ ਤੇ ਕਰੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਸੱਤਿਆਪਾਲ ਮਲਿਕ
ਸੱਤਿਆਪਾਲ ਮਲਿਕ (ਜਨਮ 24 ਜੁਲਾਈ 1946) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਮਲਿਕ ਨੇ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਤੱਕ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜ ਦੇ 10ਵੇਂ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਰਾਜਪਾਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਸੀ ਕਿ 5 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਗੋਆ ਚਲੇ ਗਏ, 18ਵੇਂ ਰਾਜਪਾਲ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਤੱਕ ਮੇਘਾਲਿਆ ਦੇ 21ਵੇਂ ਰਾਜਪਾਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੈਗੂਲੇਟਿੰਗ ਐਕਟ 1773
ਰੈਗੂਲੇਟਿੰਗ ਐਕਟ 1773 (ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਐਕਟ 1772) ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦਾ ਇੱਕ ਐਕਟ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਇਰਾਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨਾ ਸੀ। ਇਹ ਐਕਟ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੱਲ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਪਿਟਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਐਕਟ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1784 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੈਡੀਕਲ ਸੁਧਾਰ ਵਜੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਉੱਤੇ ਸੰਸਦੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
1773 ਤੱਕ, ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਗੰਭੀਰ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਕੰਪਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਸਨ। ਕੰਪਨੀ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਲਾਨਾ GB£40,000 (ਅਜੋਕੇ (2015) ਬਰਾਬਰ £) ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਚਾਹ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ 1768 ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 85% ਚਾਹ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਡੱਚ ਚਾਹ ਸੀ। ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਬਕਾਇਆ ਸੀ: ਇਸ ਕੋਲ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਗੋਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ 15 ਮਿਲੀਅਨ ਪੌਂਡ (15 lb ਮਿਲੀਅਨ ਕਿਲੋ) ਚਾਹ ਸੜ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਰੈਗੂਲੇਟਿੰਗ ਐਕਟ 1773, ਟੀ ਐਕਟ 1773 ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਕ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸੀ ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਲੰਡਨ ਦੇ ਗੋਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਚਾਹ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਲਾਰਡ ਨਾਰਥ ਨੇ ਰੈਗੂਲੇਟਿੰਗ ਐਕਟ ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਸੀ। ਐਕਟ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ (ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ) ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਫੌਜ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉੱਤਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾਏ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨੇ ਐਕਟ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿੱਤੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਾਬਿੰਗ ਸਮੂਹ ਸੀ।
ਨੋਰਾ ਪੋਲੀ
ਨੋਰਾ ਮਾਰਗਰੇਟ ਪੋਲੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Nora Margaret Polley; 29 ਜੁਲਾਈ 1894 – 1988) ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 1924 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਟੈਨਿਸ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਨੋਰਾ ਫਿਸ਼ਰ ਦਾ ਜਨਮ ਬੁਡਾਉਨ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਰਿਕਾਰਡ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ 1901 ਵਿੱਚ ਉਹ 1911 ਵਿੱਚ ਈਸਟਬੋਰਨ ਵਿੱਚ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 1915 ਵਿੱਚ ਸਿਡਨੀ ਟ੍ਰੇਪੇਸ ਪੋਲੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜੋ 1902 ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੇਜਰ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪੋਲੀ ਨੇ 1924 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ, ਜੋ ਕਿ ਪੈਰਿਸ, ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਅਤੇ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਟੈਨਿਸ ਦੋਵਾਂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਕਾਨਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਈਵੈਂਟ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਓਲੰਪਿਕ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨੀ ਖਿਡਾਰਨ ਲੇਨਾ ਵਲਾਓਰੀਟੋ-ਸਕਾਰਮਾਗਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਬਾਈ ਮਿਲੀ, ਉਸਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਤਿੰਨ ਸੈੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਤੀਜੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਖਿਡਾਰਨ ਲਿਲੀ ਅਲਵਾਰੇਜ਼ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ। ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਊਟ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਸੈੱਟਾਂ ਵਿੱਚ 0-6, 3-6 ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਈ। ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਡਨੀ ਜੈਕਬ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਟੀਮ ਬਣਾਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬਾਈ ਮਿਲਿਆ, ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਐਡਵਿਨ ਮੈਕਕ੍ਰੀਆ ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਵਾਲਿਸ ਦੀ ਆਇਰਿਸ਼ ਜੋੜੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸੈੱਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਈ।
ਓਲੰਪਿਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਪੋਲੀ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖੇਡੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਨਬ੍ਰਿਜ ਵੇਲਜ਼ ਟੈਨਿਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੇਕਸਹਿਲ-ਆਨ-ਸੀ, ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਈਵੈਂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਨੋਰਾ ਪੋਲੀ ਦੀ ਮੌਤ 1988 ਵਿੱਚ ਲਿਓਮਿੰਸਟਰ, ਹੇਅਰਫੋਰਡਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1988 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1894
ਲਕਸ਼ਮੀ ਐਨ. ਮੈਨਨ
'''ਲਕਸ਼ਮੀ ਐਨ. ਮੈਨਨ''' (27 ਮਾਰਚ 1899 – 30 ਨਵੰਬਰ 1994 ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ 1962 ਤੋਂ 1966 ਤੱਕ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਰਹੀ
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਉਹ ਰਾਮ ਵਰਮਾ ਥੰਪਨ ਅਤੇ ਮਾਧਵੀਕੁਟੀ ਅੰਮਾ ਦੀ ਬੱਚੀ ਸੀ। 1930 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵੀ.ਕੇ ਨੰਦਨ ਮੈਨਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟਰਾਵਨਕੋਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1950-1951) ਅਤੇ ਪਟਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵੀ ਰਹੇ।
ਕੈਰੀਅਰ
thumb| ਮੈਨਨ (ਅੱਗੇ ਦੀ ਕਤਾਰ, ਬਹੁਤ ਖੱਬੇ) 3 ਜੂਨ 1963 ਨੂੰ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਡਿਨਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ। ਉਹ 1952 ਤੋਂ 1966 ਤੱਕ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਉਸਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ 1952 ਤੋਂ 1957 ਤੱਕ ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ, 1957 ਤੋਂ 1962 ਤੱਕ ਉਪ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ 1966 ਤੱਕ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ 1967 ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਵੱਲ ਵੀ ਮੁੜਿਆ, ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਭਾਰਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਪੈਂਫਲੇਟਸ ਲੜੀ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਲੇਖਣ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੂਮੈਨ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 1957 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਮਲਿਆਲੀ ਸੀ।
ਮੈਨਨ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਸਰਗਰਮ ਜੀਵਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰੋਹਿਬਿਸ਼ਨ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। 1988 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਏਪੀ ਉਧੈਭਾਨੂ ਅਤੇ ਜੌਹਨਸਨ ਜੇ. ਐਡਯਾਰਨਮੁਲਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਲਕੋਹਲ ਐਂਡ ਡਰੱਗ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ (ਏਡੀਆਈਸੀ)-ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1972 ਤੋਂ 1985 ਤੱਕ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਕਸਤੂਰਬਾ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ
ਨਹਿਰੂ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮੈਨਨ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਵਿੱਚ ਥੰਬਾ ਇਕੂਟੋਰੀਅਲ ਰਾਕੇਟ ਲਾਂਚਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1994 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1899
ਸਫਾਵਿਦ ਵੰਸ਼
ਸਫਾਵਿਦ ਵੰਸ਼ 1501 ਤੋਂ 1736 ਤੱਕ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਾਸਕ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਆਧੁਨਿਕ ਈਰਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਰੂਦ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ। ਸਫਾਵਿਦ ਸ਼ਾਹ ਇਸਮਾਈਲ I ਨੇ ਸ਼ੀਆ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸੰਪਰਦਾ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਧਰਮ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸਫਾਵਿਦ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੂਫੀਵਾਦ ਦੇ ਸਫਾਵਿਦ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਰਦਾਬਿਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕੁਰਦ ਮੂਲ ਦਾ ਈਰਾਨੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਰਕੋਮਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।  ਜਾਰਜੀਅਨ, ਸਰਕੇਸੀਅਨ, ਅਤੇ ਪੋਂਟਿਕ ਯੂਨਾਨੀ ਪਤਵੰਤੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਤੁਰਕੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਸਨ।   ਅਰਦਾਬਿਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬੇਸ ਤੋਂ, ਸਫਾਵਿਦਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰੇਟਰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਈਰਾਨੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਦੁਹਰਾਇਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਸਾਨੀਅਨ ਸਾਮਰਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਮੂਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਰਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਫਾਵਿਦਾਂ ਨੇ 1501 ਤੋਂ 1722 ਤੱਕ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ (1729 ਤੋਂ 1736 ਅਤੇ 1750 ਤੋਂ 1773 ਤੱਕ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਬਹਾਲੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ) ਅਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਈਰਾਨ, ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਗਣਰਾਜ, ਬਹਿਰੀਨ, ਅਰਮੀਨੀਆ, ਪੂਰਬੀ ਜਾਰਜੀਆ, ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ। ਰੂਸ, ਇਰਾਕ, ਕੁਵੈਤ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਸਮੇਤ ਉੱਤਰੀ ਕਾਕੇਸ਼ਸ, ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਰਕੀ, ਸੀਰੀਆ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ।
ਆਇਸ਼ਾ ਚੌਧਰੀ
ਆਇਸ਼ਾ ਚੌਧਰੀ (27 ਮਾਰਚ 1996 – 24 ਜਨਵਰੀ 2015) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਕ ਬੁਲਾਰੇ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬ ਮਾਈ ਲਿਟਲ ਏਪੀਫਨੀਜ਼ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। 2019 ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਦ ਸਕਾਈ ਇਜ਼ ਪਿੰਕ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਆਇਸ਼ਾ ਯਮ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਰੇਨ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ! ਬ੍ਰਾਂਡਸ ਅਤੇ ਅਦਿਤੀ, ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਕਰਮਚਾਰੀ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਈਸ਼ਾਨ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਤਾਨਿਆ ਚੌਧਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸੱਤ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਆਇਸ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ ਗੰਭੀਰ ਸੰਯੁਕਤ ਇਮਯੂਨੋਡਫੀਸ਼ੈਂਸੀ ( SCID ) ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਿਆ। ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਡੀਕਲ ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਪਲਮਨਰੀ ਫਾਈਬਰੋਸਿਸ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ - ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਜੋ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬਦਲੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਾਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਲ਼ਾ ਮੁੰਡਾ
'ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਲ਼ਾ ਮੁੰਡਾ' ਮੇਵ ਸਟੋਕਸ ਅਤੇ ਲਾਲ ਬਿਹਾਰੀ ਡੇ ਦੀਆਂ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਨੇ-ਥੌਮਸਨ-ਉਥਰ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਕਿਸਮ ATU 707, "ਦ ਥ੍ਰੀ ਗੋਲਡਨ ਚਿਲਡਰਨ " ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਇੱਕ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਜਾਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਈਰਖਾਲੂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਇਸ਼ਾ ਚੌਧਰੀ
ਕੈਰੀਅਰ
thumb| [[ਭਾਰਤ ਦਾ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ|ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਹਾਮਿਦ ਅੰਸਾਰੀ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਾਈ ਲਿਟਲ ਐਪੀਫਨੀਜ਼ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਸਲਮਾ ਅੰਸਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਇਰਾਨੀ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ]] ਚੌਧਰੀ ਨੇ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ INK ਫੈਲੋ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 2011 ਅਤੇ 2013 INK ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਚੌਧਰੀ 2013 ਵਿੱਚ TEDx ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪੀਕਰ ਵੀ ਸੀ।
ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਲ਼ਾ ਮੁੰਡਾ
ਸਟੋਕਸ ਦਾ ਸੰਸਕਰਣ
ਮੇਵ ਸਟੋਕਸ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਕਥਾਕਾਰ ਜੋਸਫ਼ ਜੈਕਬਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ ਉਹ ਲੜਕਾ ਜਿਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਠੋਡੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਤਾਰਾ ਵੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਮਾਲੀ ਦੀ ਧੀ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਦੀ ਹੈ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਠੋਡੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਤਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿਓ। ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸਤ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਸ਼ਬਦ ਰਾਜੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਗਊਵਫ਼ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।