cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਓਸਵਾਲ
ਕਰੀਅਰ
2010 ਵਿੱਚ, GEF ਅਤੇ UNESCO ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'Ecovarsity' ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਓਸਵਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਕੋਰਸਾਂ, ਅਤੇ ਦੂਰੀ-ਸਿਖਲਾਈ ਡਿਗਰੀ ਕੋਰਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਕੋਰਸਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
2010 ਵਿੱਚ, GEF ਨੇ ਪੁਣੇ ਦੇ ਮੇਅਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪਾਲ ਨੂੰ "ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਟਾਈ" ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਸੌਂਪੀ। ਓਸਵਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗੇ, ਅਤੇ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੇਨ ਹਾਰਵੈਸਟਿੰਗ ਸੈੱਲ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ।
2011 ਵਿੱਚ, GEF ਨੇ ਜਨਤਕ ਪਖਾਨੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਓਸਵਾਲ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਜਨਤਕ ਪਖਾਨੇ ਦੀ ਅਣਉਪਲਬਧਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਮਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ," ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ GEF ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਆਬਾਦੀ
2012 ਵਿੱਚ, GEF ਨੇ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੇਲ ਦੇ ਲੈਂਪਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ, ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜੀ ਦੀਵੇ ਵੰਡਣ ਲਈ ਅਰੁਣੋਦਿਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਓਸਵਾਲ ਨੇ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਹੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕੀਤਾ।
2016 ਵਿੱਚ, GEF ਨੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ NGO ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਪੀਣ ਯੋਗ ਪਾਣੀ ਦੇ ਫਿਲਟਰ ਅਤੇ ਰੇਨ ਵਾਟਰ ਹਾਰਵੈਸਟਿੰਗ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਓਸਵਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮਾਡਲ ਨੇ ਪੁਣੇ ਤੋਂ ਮਰਾਠਵਾੜਾ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਮਾਨਸੂਨ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਓਸਲ ਦੀ ਆਊਟਰੀਚ ਵਿੱਚ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ 2017 ਵਾਟਰ ਡਿਪਲੋਮੇਸੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972
ਚੰਡੋਲਾ ਝੀਲ
<mapframe latitude="22.9877" longitude="72.5886" zoom="14" width="400" height="300" align="right"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ {  "type": "Feature", "properties": {"title": "Chandola Lake", "marker-symbol": "water", "marker-size": "small",}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 72.5871605880093,    22.986789130656533    ]   }  } ] } ਚੰਡੋਲਾ ਝੀਲ ਦਾਨੀ ਲਿਮਡਾ ਰੋਡ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 1200 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਕੋਰਮੋਰੈਂਟਸ, ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ ਸਟੌਰਕਸ ਅਤੇ ਸਪੂਨਬਿਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੀ ਸੈਰ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਚੰਡੋਲਾ ਝੀਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁਗਲ ਸੁਲਤਾਨ ਤਾਜਨ ਖਾਨ ਨਾਰੀ ਅਲੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਆਸ਼ਾ ਭੀਲ ਨੇ ਆਸ਼ਾਵਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸਵੇਰੇ ਨੌਂ ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਮਕ ਮਾਰਚ ਸਾਬਰਮਤੀ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਸੱਤ ਮੀਲ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਟਰੱਕਾਂ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਸੜਕ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਕੇ ਚੰਡੋਲਾ ਝੀਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਮਾਰਚ, 1930 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਰੁਕੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਤਲਾਅ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਚਿੱਕੜ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਫੈਲਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਬਿਸ਼ਾਖਾ ਦੱਤਾ
ਬਿਸ਼ਾਖਾ ਦੱਤਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਕਾਰਕੁੰਨ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ।  ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪੁਆਂਇਟ ਆਫ ਵਿਊ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਲਿੰਗ, ਲਿੰਗਕਤਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕੰਮ ਹੈ।  ਉਹ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਐਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (2010-2014),  ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਟਰੱਸਟੀਆਂ ਦੇ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਸੀ।
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ
1998 ਵਿਚ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਡਾਟਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਅਤੇ ਚਪਾਤੀ ਕੌਣ ਬਣਾਵੇਗਾ??  2003 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਇਨ ਦ ਫਲੇਸ: ਥ੍ਰੀ ਲੀਵਜ਼ ਇਨ ਪ੍ਰੋਸਟੀਟਿਊਸ਼ਨ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ (ਭਾਰਤ)
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ (ਛੋਟਾ ਰੂਪ FM) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਨੀਤੀ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਫਰਜ਼ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਾਂ ਅਤੇ ਖਰਚਿਆਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਜਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਿੱਤ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਜੂਨੀਅਰ ਉਪ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ; ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ, ਚਰਨ ਸਿੰਘ, ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ; ਆਰ ਵੈਂਕਟਾਰਮਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ। ਕਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਬੇਤਾਬ ਵਾਦੀ
ਬੇਤਾਬ ਵਾਦੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹਾਜਨ ਵਾਦੀ ਜਾਂ ਹਾਗਨ ਵਾਦੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਅਨੰਤਨਾਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਗਾਮ ਤੋਂ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਵਾਦੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸੰਨੀ ਦਿਓਲ - ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸਿੰਘ ਹਿੱਟ ਪਹਿਲੀ  ਫਿਲਮ ਬੇਤਾਬ (1983) ਤੋਂ ਪਿਆ। ਇਹ ਵਾਦੀ ਪਹਿਲਗਾਮ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਗਾਮ ਅਤੇ ਚੰਦਨਵਾੜੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਰਾਹ  ਵਿੱਚ ਹੈ। ਵਾਦੀ ਹਰੇ ਭਰੇ ਮੈਦਾਨਾਂ, ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਸੰਘਣੀ ਬਨਸਪਤੀ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਬੇਤਾਬ ਵਾਦੀ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਗਾਮ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ - ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਾਦੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਉਪ-ਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਭੂ-ਸਿੰਕਲਾਈਨ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ। ਬੇਤਾਬ ਵਾਦੀ ਦੋ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਰੇਂਜਾਂ - ਪੀਰ ਪੰਜਾਲ ਅਤੇ ਜ਼ੰਸਕਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਪੁਰਾਤੱਤੀ ਸਬੂਤ ਇਸ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਨਵ-ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਤੋਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੁਰਜ਼ਾਹੋਮ, ਬੋਮਈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਗਾਮ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬੇਤਾਬ ਵਾਦੀ - ਕਸ਼ਮੀਰ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ, 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਹੇਠ ਸੀ। 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੋ-ਮੁਗਲ ਫੌਜੀ ਜਨਰਲ ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਹੈਦਰ ਦੁਗਲਤ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਸ਼ਗਰ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਸਈਦ ਖਾਨ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹੁਮਾਯੂੰ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਗਿਆਸ-ਉਦ-ਦੀਨ ਜ਼ੈਨ-ਉਲ-ਆਬਿਦੀਨ ਨੇ ਲਗਭਗ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਹਕੂਮਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ
thumb| ਬੇਤਾਬ ਵਾਦੀ ਵਿਖੇ ਲਿਡਰ ਨਦੀ left|thumb| ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਅਪ੍ਰੈਲ 2013। ਬੇਤਾਬ ਵਾਦੀ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਬੇਤਾਬ ਵਾਦੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਸੰਦੀਦਾ ਕੈਂਪਸਾਇਟ ਵੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੋਜ ਲਈ ਇੱਕ ਬੇਸ ਕੈਂਪ ਦਾ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਦੀ ਪਹਿਲਗਾਮ ਤੋਂ ਪੈਦਲ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਬਰਫ਼ੀਲੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਬੁਲਬਲੇ ਵਾਲੀ ਧਾਰਾ ਦਾ ਰੌਸ਼ਨ ਸਾਫ ਅਤੇ ਠੰਡਾ ਪਾਣੀ ਨਜ਼ਾਰੇਦਾਰ ਹੈ; ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇਹ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਬੈਸਰਨ ਅਤੇ ਤੁਲੀਆਂ ਝੀਲ ਨੇੜਲੇ ਕੁਝ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ
ਰਸ਼ੀਦਾ ਬੀ
ਰਸ਼ੀਦਾ ਬੀ ਭੋਪਾਲ ਤੋਂ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ। 2004 ਵਿਚ ਚੰਪਾ ਦੇਵੀ ਸ਼ੁਕਲਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਲਡਮੈਨ ਇਨਵਾਰਨਮੈਂਟਲ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ 1984 ਦੇ ਭੋਪਾਲ ਸੰਕਟ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਨਿਆਂ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ 20,000 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਤਬਾਹੀ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਭੋਪਾਲ ਗੈਸ ਤ੍ਰਾਸਦੀ
1984 ਵਿੱਚ ਭੋਪਾਲ ਗੈਸ ਦੁਖਾਂਤ ਦੇ ਦੁਰਾਡੇ ਰਸ਼ੀਦਾ ਬੀ ਅਤੇ ਚੰਪਾ ਦੇਵੀ ਸ਼ੁਕਲਾ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਡੋਅ ਕੈਮਿਕਲ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਰਬਾਈਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਇਨਸਾਫ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। 1999 ਵਿਚ, ਹੋਰ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਰਬਾਈਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਲਾਸ ਐਕਸ਼ਨ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ।  2002 ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ 19 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਰਬਾਈਡ ਦੇ ਸੀਈਓ ਵਾਰੇਨ ਐਂਡਰਸਨ ਨੂੰ ਭੋਪਾਲ ਵਿਚ ਇਕ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡੋਅ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਰਬਾਈਡ ਦੀ ਸਾਈਟ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ ਜੋ ਬੀਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਐਵਾਰਡ
ਭੋਪਾਲ ਗੈਸ ਦੁਖਾਂਤ ਦੀ 20 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਤੇ, 2004 ਵਿਚ, ਬੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਲਾ ਨੇ 19 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿਚ ਇਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਗੋਲਡਮੈਨ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।  ਬੀ ਨੇ ਚਿੰਗਾਰੀ ਟਰੱਸਟ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਟਰੱਸਟ ਨੂੰ ਨੁਕਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਡਾਕਟਰੀ ਮਦਦ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ 12 ਸਾਲ ਤੋਂ ਉਪਰ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ 300 ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਪੇਸ ਦਾ ਬਕਾਇਆ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 60 ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਚਿਕਿਤਸਕ, ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪਿਸਟ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿੱਖਿਅਕਾਂ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਵੀ ਹਨ। ਟਰੱਸਟ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰੈਸ ਉੱਤੇ ਬੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇਕ ਜੂਨੀਅਰ ਬਾਈਂਡਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਮਿਤਾ ਤਲਵਾਕਰ
ਸਮਿਤਾ ਤਲਵਾਕਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Smita Talwalkar; 5 ਸਤੰਬਰ 1954 – 6 ਅਗਸਤ 2014) ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ਕਲਾਤ ਨਕਲਤ (1989) ਅਤੇ ਤੂ ਤਿਥੇ ਮੈਂ (1998) ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਦੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਤਲਵਲਕਰ ਦਾ ਵਿਆਹ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅੰਬਰ ਤਲਵਲਕਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈਲਥ ਕਲੱਬ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੜੀ, ਤਲਵਾਲਕਰਜ਼ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਅੰਬਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੁਲੇਖਾ ਤਲਵਲਕਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਆਰਤੀ ਤਲਵਾਲਕਰ ਮੋਏ ਵੀ ਹੈ। ਸਮਿਤਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਨੂੰਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਤਲਵਲਕਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਰਨਿਮਾ ਭਾਵੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੌਤ
2010 ਵਿੱਚ ਸਮਿਤਾ ਤਲਵਲਕਰ ਨੂੰ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 6 ਅਗਸਤ 2014 ਨੂੰ ਜਸਲੋਕ ਹਸਪਤਾਲ, ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ, ਆਪਣੇ 60ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਹਿਤ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ
ਹਿਤ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਆਗੂ ਸੀ। ਉਹ 1977 ਤੋਂ 1980 ਤੱਕ ਸੂਬੇ ਦਾ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੂੰ 1988 ਵਿਚ ਸ਼ੱਕੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਚੈਪਟਰ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1988
ਕਿਸ਼ਤਵਾੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਕਿਸ਼ਤਵਾੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। 2011 ਤੱਕ, ਇਹ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਕਿਸ਼ਤਵਾੜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਤਰੰਗਿਣੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਾਮ ਕਸ਼ਥਵਾਤ   ਦਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕਲਸ (1063-1089) ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਕਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਸ਼ਥਵਾਤ ਦਾ ਰਾਜਾ "ਉੱਤਮਰਾਜਾ",  ਕਈ ਹੋਰ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਸਹਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਆਇਆ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਦੇਵ ਦੇ ਰਾਜ ਵੇਲ਼ੇ ਕਿਸ਼ਤਵਾੜ ਜੰਮੂ ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਰਾਜਨੀਤੀ
ਕਿਸ਼ਤਵਾੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 3 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਹਨ: ਗੁਲਾਬਗੜ੍ਹ, ਇੰਦਰਵਾਲ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਤਵਾੜ । ਕਿਸ਼ਤਵਾੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਊਧਮਪੁਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ) ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਊਧਮਪੁਰ ਹਲਕੇ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਡਾ. ਜਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਕਾਲਰਾਤਰੀ
thumb|277x277px| ਪਾਰਵਤੀ / ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਸਾਂਝੇ 9 ਰੂਪ ਨਵਵੁਗਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੇ ਭੂਸ਼ਣ ਮਿਸ਼ੇਸ਼ੁਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਨੌ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਦੁਰਗਾ ਸਤਾਸ਼ਟਤੀ, ਮਰਕੰਡਾ ਪੁਰਾਣ ਅਧਿਆਇ 81-93 ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸਾਹਿਤ ਹੈ। ਕਲਾਰਾਤਰੀ ਵਿਆਪਕ ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।, ਜੋ ਕਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਕਾਲੀ, ਮਹਾਕਾਲੀ, ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ, ਭੈਰਵੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਧਰਮ
ਸਾਲ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਈਸਾਈ ਧਰਮ, ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 375,699 ਅਨੁਯਾਈ ਜਾਂ 1.4% ਆਬਾਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੈਰ- ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਖਬਰਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰ ਨਿਗਰਾਨਾਂ ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 1 ਮਿਲੀਅਨ ਨੇਪਾਲੀ ਈਸਾਈ ਹਨ। ਗੋਰਡਨ ਕੋਂਵਲ ਥੀਓਲੌਜੀਕਲ ਸੈਮੀਨਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਚਰਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ. ਨੇਪਾਲੀ ਮਸੀਹੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਹਨ (ਜੇ ਇਵੈਂਜੈਜੀਕਲ ਨੂੰ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਿਸ਼ਮੇਟਿਕਸ ਅਤੇ ਪੇਂਟੇਕੋਸਟਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ); ਲਗਭਗ 10,000 ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਆਬਾਦੀ ਵੀ ਹੈ. ਨੇਪਾਲ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1715 ਵਿੱਚ ਕੈਥੋਲਿਕ ਕਪੂਚਿਨ ਫਰੀਅਰਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਾਠਮੰਡੂ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਨੇਪਾਲ ਦੇ 1768-9 ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੈਪਚਿੰਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱ. ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਅਗਲੀਆਂ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। 1951 ਦੀ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਵਰਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨੇਪਾਲੀ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਵਚਨ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਲਈ ਮਾੜੇ ਪਦਾਰਥਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਖੋਜ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤੇ ਨੇਪਾਲੀ ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਕੈਥੋਲਿਕ ਕਪੂਚਿਨ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਨੂੰ 1715 ਵਿੱਚ ਕਾਠਮੰਡੂ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘਾਟੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ-ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੁੱਖ ਅਧਾਰ ਭਗਤਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1740 ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਏ। ਕਪੂਚਨ ਭਗਤਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਰਣਜੀਤ ਮੱਲਾ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਘੇ ਸਵਾਗਤ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਲਿਖਿਆ, 'ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਗਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜਾਣੂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਇਆ; ਉਸਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ। ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਲਈ ਏਕਤਾਵਾਦ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸੰਧੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਰਜਾ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਈਸਾਈ ਹੋਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ. ਕੈਪਚਿੰਸ ਨੇ ਇਸ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਸਵੈਇੱਛਤ ਸਥਾਨਕ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਏ, ਗੋਰਖਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਨਰਾਇਣ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਾਠਮੰਡੂ ਘਾਟੀ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1769 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਅੰਕਿਤਾ ਭਾਂਬਰੀ
ਅੰਕਿਤਾ ਭਾਂਬਰੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Ankita Bhambri; ਹਿੰਦੀ : अंकिता भाम्बरी; ਜਨਮ 28 ਅਕਤੂਬਰ 1986) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਬਕਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਕੋਚ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿੰਗਲ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ 332 ਹੈ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਮਈ 2006 ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਡਬਲਜ਼ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ 299 ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ 2005 ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ।
ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਭਾਂਬਰੀ ਨੇ ਆਈਟੀਐਫ ਸਰਕਟ ਦੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਨੌਂ ਸਿੰਗਲ ਅਤੇ ਨੌ ਡਬਲਜ਼ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ। ਉਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ (2004), ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ (2005), ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ (2006) ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਕੇ, ਪੰਜ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ WTA ਟੂਰ ' ਤੇ ਖੇਡੀ ਹੈ।
ਇੰਡੀਆ ਫੇਡ ਕੱਪ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਂਬਰੀ ਦਾ 8-14 ਦਾ ਜਿੱਤ-ਹਾਰ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਅੰਕਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਸਨਾ, ਭਰਾ ਯੂਕੀ ਅਤੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਭਾਂਬਰੀ ਵੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਦੇ ਹਨ।
ਤੁਰਕਿਸ਼ ਸਾਹਿਤ
thumb|291x291px| ਦੀਵਾਨ-ਫ਼ਜ਼ੂਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪੰਨਾ, 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਕਵੀ [[ਮੁਹੰਮਦ ਫ਼ਜ਼ੂਲੀ|ਫ਼ਜ਼ੂਲੀ ਦੀਆਂ ਸਮੁੱਚੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ. ]] ਤੁਰਕਿਸ਼ ਸਾਹਿਤ (Türk edebiyatı) ਵਿੱਚ ਤੁਰਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਖਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲਿਖਤ ਟੈਕਸਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਓਟੋਮੈਨ ਅਤੇ ਅਜ਼ੇਰੀ ਰੂਪ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲਿਖਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਓਟੋਮਾਨੀ ਤੁਰਕੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਵਿਆਪਕਤਰ ਤੁਰਕੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਲਗਭਗ 1,300 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਲਿਖਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਓਰਹੋਨ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਹਨ ਜੋ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਓਰਹੋਨ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ 7 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਅਰਸੇ ਦੇ ਬਾਅਦ 9 ਵੀਂ ਅਤੇ 11 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਖ਼ਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਤੁਰਕੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਖਿਕ ਮਹਾਂਕਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਗ਼ੁਜ਼ ਤੁਰਕਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਡੇਡੇ ਕੋਰਕੁਟ - ਆਧੁਨਿਕ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪੂਰਵਜ ਅਤੇ ਕਿਰਗਿਜ਼ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਨਸ ਮਹਾਂਕਾਵਿ।
11 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਮੰਜ਼ੀਕਾਰਟ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸੇਲਜੁਕਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਓਗ਼ੁਜ਼ ਤੁਰਕਾਂ ਨੇ ਅਨਾਤੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਥੀਮ, ਵਿਧਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿੱਕਲੀ  ਇੱਕ ਲਿਖਤ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਅਗਲੇ 900 ਸਾਲਾਂ ਤਕ, 1922 ਵਿੱਚ ਓਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤਕ, ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਅਤੇ ਲਿਖਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। 1923 ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ ਗਣਤੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ  ਦੋਨੋਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਤੁਰਕੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ 6 ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਉਇਗ਼ੁਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਸਨ। ਉਇਗ਼ੁਰ ਤੁਰਕਿਕ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਕੁਝ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸਿਰਫ ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ, ਤੁਰਕੀ ਦੀਆਂ ਮੁਢਲੀਆਂ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਗਾਉਣ ਲਈ ਗੀਤ ਲਿਖਣਾ ਸੀ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ ਇਸਲਾਮ-ਪੂਰਵ ਤੁਰਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਮਨਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸਰਬਾਤਮਾਵਾਦੀ  ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਦਾਅਵਤਾਂ  ਸਮੇਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਰਸਮ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕਵਿਤਾ ਹੋਰ  ਬਹੁਤ ਵਕਤਾਂ ਤੇ ਵੀ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਗੂ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਸੋਗ ਗੀਤ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮੁਰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਤੇ ਉਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਲੰਬੇ ਮਹਾਂਕਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਸਿਰਫ ਓਯੂਜ਼ਨਾਮ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਡੇਡੇ ਕੋਰਕੁਟ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਮੁੱਢ ਸ਼ਾਇਦ 10 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ 15 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਜੋਂ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ। ਪਿਛਲੇ ਲਿਖਿਆ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕੁਤਾਦਗੁ ਬਿਲਿਗ ਅਤੇ ਦੀਵਾਨ ਲੂਗਟ ਅਲ-ਤੁਰਕ 11 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਅਪਵਾਦਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰਕੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਮੁ ਢਲੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕਿਸ਼ ਸਾਹਿਤ
ਸਟੇਫਾਨੀਆ ਤੁਰਕੇਵਿਚ-ਲੁਕੀਯਾਨੋਵਿਚ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Stefania_Turkewich.jpg/220px-Stefania_Turkewich.jpg|thumb| 1920 ਵਿੱਚ ਸਟੈਫਾਨੀਆ ਤੁਰਕੇਵਿਚ ਸਟੇਫਾਨੀਆ ਤੁਰਕੇਵਿਚ-ਲੁਕੀਯਾਨੋਵਿਚ (25 ਅਪ੍ਰੈਲ 1898 - 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 1977) ਇੱਕ ਯੂਕਰੇਨੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ, ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੋਵੀਅਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬਚਪਨ
ਸਟੇਫਾਨੀਆ ਤੁਰਕੇਵਿਚ-ਲੁਕੀਯਾਨੋਵਿਚ ਦਾ ਜਨਮ ਲਵੀਵ, ਆਸਟਰੀਆ-ਹੰਗਰੀ(ਹੁਣ ਯੂਕਰੇਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਲੇਵ ਤੁਰਕੇਵਿਚ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇਵਾਨ ਤੁਰਕੇਵਿਚ ਪਾਦਰੀ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸੋਫੀਆ ਕੋਰਮੋਸ਼ਿਵ ਇੱਕ ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕੈਰੋਲ ਮਿਕੁਲੀ ਅਤੇ ਵਿਲੇਮ ਕੁਰਜ਼ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸੋਲੋਮੀਆ ਕਰੂਸ਼ੇਲਨੇਤਸਿਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਸੰਗੀਤਕ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ ਵਜਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਸਟੇਫਾਨੀਆ ਨੇ ਪਿਆਨੋ, ਹਾਰਪ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ ਵਜਾਇਆ।
ਪੜ੍ਹਾਈ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Turkevycz_family_in_Ukraine_circa_1915.jpg/170px-Turkevycz_family_in_Ukraine_circa_1915.jpg|thumb| 1915: ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਕਤਾਰ ( ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ ) ਭੈਣ [[ਇਰੀਨਾ ਤੁਰਕੇਵਿਕਜ਼-ਮਾਰਟੀਨੇਕ|ਇਰੀਨਾ, ਭਰਾ ਲੇਵ (ਰੈਕੇਟ ਨਾਲ), ਸਟੇਫਾਨੀਆ]] ਤੁਰਕੇਵਿਚ ਨੇ ਵਾਸਿਲ ਬਾਰਵਿੰਸਕੀ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। 1914 ਤੋਂ 1916 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਕੁਰਜ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਨਾ ਵਿੱਚ ਪਿਆਨੋ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਲਵੀਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲਫ ਚਾਈਬਿੰਸਕੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਲਵੀਵ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਿਧਾਂਤ ਬਾਰੇ ਉਸਦੇ ਲੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਗ ਲਿਆ। 1919 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤਕ ਕੰਮ ਲਿਖਿਆ - ਲਿਟੁਰਜੀ (Літургію), ਜੋ ਲਵੀਵ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਜਾਰਜ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
1921 ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੇਵਿਚ ਨੇ ਵਿਆਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗਾਈਡੋ ਐਡਲਰ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਂਡ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਵਿਆਨਾ ਵਿੱਚ ਜੋਸਫ਼ ਮਾਰਕਸ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਨੇ 1923 ਵਿੱਚ ਟੀਚਰਜ਼ ਡਿਪਲੋਮਾ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। 1925 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰੌਬਰਟ ਲਿਸੋਵਸਕੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਬਰਲਿਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, }ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1927 ਤੋਂ 1930 ਤੱਕ ਰਹੀ ਅਤੇ ਅਰਨੋਲਡ ਸ਼ੋਏਨਬਰਗ ਅਤੇ ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਸ਼ਰੇਕਰ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, 1927 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਧੀ ਜ਼ੋਇਆ (Зоя) ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
1930 ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੇਵਿਚ ਨੇ ਚੈਕੋਸਲੋਵਾਕੀਆ ਵਿੱਚ ਪਰਾਗ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਚਾਰਲਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਡੇਨੇਕ ਨੇਜੇਡਲੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪਰਾਗ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਵਿੱਚ ਓਟਾਕਾਰ ਸਿਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਵਿਟੇਜ਼ਸਲਾਵ ਨੋਵਾਕ ਨਾਲ ਰਚਨਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਕੀਤਾ। 1933 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਿਆਨੋ ਸਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਗ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ। 1934 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰੂਸੀ ਓਪੇਰਾ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1934 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨੀ ਫ੍ਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।> ਉਹ ਗੈਲੀਸੀਆ (ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੋਲੈਂਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ) ਤੋਂ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ। ਲਵੀਵ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, 1934 ਤੋਂ ਤੁਰਕੇਵਿਚ ਨੇ ਲਵੀਵ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਵਿਖੇ ਸੰਗੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਪਿਆਨੋ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ।
ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ
1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਤੁਰਕੇਵਿਚ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ 1957 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ 1959 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਵਿੱਚ ਪਿਆਨੋ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ। ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ-ਕੰਪੋਸਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ (ਜੋ 1972 ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਸੀ)।
ਤੁਰਕੇਵਿਚ ਦਾ ਓਪੇਰਾ 'ਓਕਸਾਨਾ ਦਾ ਦਿਲ ' 1970 ਵਿੱਚ ਵਿਨੀਪੈਗ ( ਕੈਨੇਡਾ ) ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਇਰੀਨਾ ਤੁਰਕੇਵਿਚ-ਮਾਰਟੀਨੇਕ ਦੀ ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਧੀਨ, ਸੈਂਟੀਨਿਅਲ ਕੰਸਰਟ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1977 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1898
ਗਿਆਨੀ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਸਿੰਘ
ਗਿਆਨੀ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਸਿੰਘ (1908 - ?) ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ  ਦੇ ਪਿੰਡ ਕਮਾਲਪੁਰ ਵਿੱਚ 1908 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਮਹਿਕ ਦੀ ਮੌਤ (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)
ਮਹਿਕ ਦੀ ਮੌਤ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਅਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ 1966 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਛਪੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ।
ਉਪਵਨ ਝੀਲ
ਉਪਵਾਨ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਆਰਟਸ ਫੈਸਟੀਵਲ 2015 ਦੌਰਾਨ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਤਸਵ ਦੌਰਾਨ 50,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਝੀਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਆਏ ਸਨ ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਉਮਾ ਨਹਿਰੂ
ਉਮਾ ਨਹਿਰੂ (8 ਮਾਰਚ 1884 — 28 ਅਗਸਤ 1963) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਫਾਇਟਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਰਹੀ, ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਰਸਾਲਾ ਹੈ ਜੋ 1909 ਵਿੱਚ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰੀ ਨਹਿਰੂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਉਸ ਨੇ ਸਾਲਟ ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੀਤਾਪੁਰ ਤੋਂ ਦੋ ਵਾਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ।  1962 ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੱਕ, ਉਹ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਨਹਿਰੂ ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਮੈਰੀਜ਼ ਕਾਨਵੈਂਟ, ਹੁਬਲੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1901 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਸ਼ਾਮਲਾਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜੋੜੇ ਦੇ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ, ਸ਼ਿਆਮ ਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਆਨੰਦ ਕੁਮਾਰ।  ਅਨੰਦ ਕੁਮਾਰ ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਰੁਣ ਨਹਿਰੂ 1980 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। 28 ਅਗਸਤ 1963 ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਊਮਾ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1963 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1884 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਬਿਨੀਤਾ ਦੇਸਾਈ
ਬਿਨੀਤਾ ਦੇਸਾਈ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਐਨੀਮੇਟਰ, ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਨੀਨਾ ਸਬਨਾਨੀ, ਆਈਐਸ ਮਾਥੁਰ ਅਤੇ ਆਰਐਲ ਮਿਸਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਧੀਰੂਭਾਈ ਅੰਬਾਨੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (DA-IICT) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ
ਦੇਸਾਈ ਨੇ ਬੜੌਦਾ ਦੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਯਾਜੀਰਾਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਅਪਲਾਈਡ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬੀਐਫਏ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨੀਨਾ ਸਬਨਾਨੀ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਾ ਸਾਰਥੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ (NID), ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕਲੇਅਰ ਵੀਕਸ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ NID ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਰੋਜਰ ਨੋਕੇ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਦੋ ਫਿਲਮਾਂ ਸਿਰਸ ਸਕਾਈਜ਼ (1984) ਅਤੇ ਪਤੰਗ (ਕਾਈਟ, 1984) ਬਣਾਈਆਂ। ਸਾਬਕਾ ਫਿਲਮ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਪਤੰਗ ਦੀ ਗਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ। 1985 ਵਿੱਚ, ਦੇਸਾਈ, ਨੀਨਾ ਸਬਨਾਨੀ, ਆਈਐਸ ਮਾਥੁਰ ਅਤੇ ਆਰਐਲ ਮਿਸਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਐਨਆਈਡੀ ਵਿੱਚ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਬਣੇ। ਢਾਈ ਸਾਲ ਦਾ ਐਡਵਾਂਸ ਐਂਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 1985 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਐਨੀਮੇਟਡ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜੋ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ, ਦਾਜ, ਊਰਜਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਨ। ਦੇਸਾਈ ਨੇ 1990 ਤੋਂ 1994 ਤੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਯੰਗ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਦਾ ਵੀ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ NID ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਉਸਨੇ 2002 ਤੱਕ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1997 ਤੱਕ NID ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। 2002 ਤੋਂ, ਉਹ DA-IICT, ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਐਨਆਈਡੀ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੋਰਸ ਦੇ ਕੈਰੈਕਟਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਮੋਡੀਊਲ ਅਤੇ ਸਮੈਸਟਰ ਜਿਊਰੀ ਲਈ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਕਲਟੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 2019-20 ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਕੇ.ਪੀ
ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਕੇਪੀ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਇੱਕ ਆਗੂ ਸੀ। ਉਹ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਪੰਜ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੂੰ 1992 ਵਿਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1992
ਦਾਮੋਦਰ ਕੁੰਡ
ਦਾਮੋਦਰ ਕੁੰਡ ( Gujarati  ) ਹਿੰਦੂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਗਿਰਨਾਰ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਇੱਥੇ ਦਮੋਦਰ ਕੁੰਡ ਵਿਖੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਚੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸਰਜਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਵਿਛੜੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਨੂੰ ਮੋਕਸ਼ ਮਿਲੇਗਾ।  ਇੱਥੇ ਇਹ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸਥੀਆਂ ( ਅਸਥੀ-ਵਿਸਰਜਨ ਦੀ ਹਿੰਦੂ ਰੀਤੀ) ਦੇ ਵਿਸਰਜਨ ਲਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨ ਹਰਿਦੁਆਰ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਸੰਗਮ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਗੁਪਤਾ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਕੰਦ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ 462 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਦਾਮੋਦਰ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਨਵਤ ਗਿਰਨਾਰ ਖੇਤਰ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਘੁਲਣ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ। ਝੀਲ 257 ft ਲੰਬਾ ਅਤੇ 50 ft ਚੌੜਾ ਅਤੇ ਸਿਰਫ 5 ft ਡੂੰਘੀ। ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੇ ਘਾਟ ਹਨ। ਗਿਰਨਾਰ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਪੌੜੀਆਂ ਦਾਮੋਦਰ ਕੁੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗਿਰਨਾਰ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਤਲਹਟੀ ਉੱਤੇ, ਦਮੋਦਰ ਕੁੰਡ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਦਾਮੋਦਰ ਹਰੀ ਮੰਦਿਰ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਵਜਰਨਾਭ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਵਾਰਕਾਧੀਸ਼ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਚੰਦਰਕੇਤਪੁਰ ਨਾਮਕ ਸੂਰਜਵੰਸ਼ੀ ਸ਼ਾਸਕ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾਥ ਵਿਖੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਈ ਉਸਦੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਧਰਤੀ ਦਾ ਨਾਜ਼ੁਕ ਭਾਗ
thumb|ਧਰਤੀ ਦਾ ਨਾਜ਼ੁਕ ਜ਼ੋਨ। ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਜ਼ੋਨ 2007 ਵਿੱਚ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀਜ਼ (CZO) ਦੁਆਰਾ ਚਿੱਤਰ ਚੋਰੋਵਰ ਐਟ ਅਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਨਾਜ਼ੁਕ ਜ਼ੋਨ/ਭਾਗ "ਵਿਭਿੰਨ, ਸਤਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੱਟਾਨ, ਮਿੱਟੀ, ਪਾਣੀ, ਹਵਾ, ਅਤੇ ਜੀਵਿਤ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ" (ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ, 2001)। ਨਾਜ਼ੁਕ ਹਿੱਸਾ, ਸਤਹ ਅਤੇ ਨੇੜੇ-ਸਤਹੀ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਨਾਬਾ ਦਾਸ
ਨਾਬਾ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦਾਸ (7 ਜਨਵਰੀ 1962 – 29 ਜਨਵਰੀ 2023) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਜੋ ਝਾਰਸੁਗੁਡਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 2009 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੀਜੂ ਜਨਤਾ ਦਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਧਰਤੀ ਦਾ ਨਾਜ਼ੁਕ ਭਾਗ
ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਜ਼ੋਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਜ਼ੋਨ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀਜ਼ ਵਿਖੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸਮਝ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨਾਬਾ ਦਾਸ
ਮੌਤ
29 ਜਨਵਰੀ 2023 ਨੂੰ, ਏ ਐਸ ਆਈ (ਸਹਾਇਕ ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ) ਰੈਂਕ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਦਾਸ 'ਤੇ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਾਂਧੀ ਚੌਕ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਝਾਰਸੁਗੁਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬ੍ਰਜਰਾਜਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ, ਜਦੋਂ ਮੰਤਰੀ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉੜੀਸਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਬ੍ਰਾਂਚ ਦੋਸ਼ੀ ਪੁਲਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਗੁਆਂਢੀ ਸੁੰਦਰਗੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲੈ  ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਏਡੀਜੀ ਅਰੁਣ ਬੋਥਰਾ ਸਮੇਤ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ।
ਧਰਤੀ ਦਾ ਨਾਜ਼ੁਕ ਭਾਗ
ਇਤਿਹਾਸ
ਸਾਕਾਲੋਟੋਸ ਨੇ ਦੋ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਬਾਈਨਰੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ "ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਜ਼ੋਨ" ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਗੇਲ ਐਸ਼ਲੇ ਦੁਆਰਾ 'ਬਨਸਪਤੀ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਕਨੈਕਸ਼ਨ' ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਾਬਾ ਦਾਸ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2023 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ
ਧਰਤੀ ਦਾ ਨਾਜ਼ੁਕ ਭਾਗ
ਇਤਿਹਾਸ
ਅਕਤੂਬਰ 2005 ਵਿੱਚ WSSC/CZEN ਨੇ ਬੀਜ ਸਾਈਟਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਤਜਵੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਲ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜੋ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਜ਼ੋਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਵਧਣ ਅਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, 10 ਸਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ 9 ਸਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਫੰਡਿੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ।
2005 ਵਿੱਚ ਡੇਲਾਵੇਅਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਇੱਕ NSF-ਪ੍ਰਾਯੋਜਿਤ ਵਰਕਸ਼ਾਪ (ਫਰੰਟੀਅਰਜ਼ ਇਨ ਐਕਸਪਲੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਦ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਜ਼ੋਨ) ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਾਜ਼ੁਕ ਜ਼ੋਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਜ਼ੋਨ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ, ਭੂਮੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਸਮੇਤ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਨਾਜ਼ੁਕ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।, ਜੀਓਕੈਮਿਸਟਰੀ, ਜਿਓਮੋਰਫੌਲੋਜੀ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਲੋਜੀ। ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬਚਾ (ਫਰੰਟੀਅਰਜ਼ ਇਨ ਐਕਸਪਲੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਦਿ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਜ਼ੋਨ) ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2009 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਡੇਲਾਵੇਅਰ ਐਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (DENIN) ਇੱਕ ਬਹੁ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ ਜੋ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦੇ ਹੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਕੇ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। DENIN ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕਾਰਜ ਸਮੂਹਾਂ, ਸਾਂਝੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਸਹਿਯੋਗੀ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਰੋਤ ਤਾਲਮੇਲ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਤੇ ਫੈਲੋ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਤੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਫੈਯਾਜ਼ ਹਾਸ਼ਮੀ
ਫੈਯਾਜ਼ ਹਾਸ਼ਮੀ (   (ਜਨਮ  18 ਅਗਸਤ, 1920 - ਮੌਤ: 29 ਨਵੰਬਰ, 2011 ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਉੱਘੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ-ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਲਾ
ਫੈਯਾਜ਼ ਹਾਸ਼ਮੀ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਅਗਸਤ 1920 ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਕਲਕੱਤਾ ਗ੍ਰਾਮਰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ  ਹੋਮੀਓਪੈਥਿਕ ਡਾਕਟਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਪਰ ਅਭਿਆਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਰੁਝਾਨ ਕਵਿਤਾ ਵੱਲ ਸੀ। ਉਹ ਅੱਠ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸੀ। ਉਹ 1935 ਵਿਚ ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਹੀ  ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਣੀਆਂ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕਾਵਿ-ਪਾਠਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਬਾਲਗ ਕਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮੀ ਗਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਕ ਨਵਾਂ ਅੰਦਾਜ਼ ਅਪਣਾਇਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਗਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ।  ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੂੰ ਐਚਐਮਵੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚ ਫੈਯਾਜ਼ ਹਾਸ਼ਮੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਕਮਲ ਦਾਸ ਗੁਪਤਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ। ਜੋੜੀ, ਖੂਬ ਨਿਭੀ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਸਦੀਵੀ ਗਾਣੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਫੈਯਾਜ਼ ਹਾਸ਼ਮੀ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਕਮਲ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਅਤੇ ਫਿਆਜ਼ ਹਾਸ਼ਮੀ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨੇ ਜੱਗ ਮੋਹਨ, ਤਲਤ ਮਹਿਮੂਦ, ਜੰਥਿਕਾ ਰਾਏ, ਪੰਕਜ ਮਲਕ ਅਤੇ ਹੇਮੰਤ ਕੁਮਾਰ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗਾਇਕਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤੁਆਰਿਫ਼ ਕਿਰਾਇਆ ਅਤੇ ਬੇਪਨਾਹ ਸ਼ੌਹਰਤ ਦਾ ਹਾਮਿਲ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ  ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰ ਤੇਰੀ ਦਿਲ ਮੇਰਾ ਬਹਿਲਾ ਨਾ ਸਕੇਗੀ, ਚੌਦ੍ਹਵੀਂ ਮੰਜ਼ਿਲ ਪੇ ਜ਼ਾਲਮ ਆ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਨਯਾ ਅਨਮੋਲ ਜੀਵਨ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਯਾਦ ਦਿਲਵਾਤੇ ਹੈਂ ਵੋਹ ਯੂੰ ਮੇਰਾ ਅਫ਼ਸਾਨਾ ਮੁਝੇ, ਹੋਂਟੋਂ ਸੇ ਗੱਲ ਫ਼ਸ਼ਾਂ ਹੈਂ ਵੋਹ  ਦੇ  ਇਲਾਵਾ ਤਲਤ ਮਹਿਮੂਦ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਾਣੇ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਹਨ।
ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ
ਫੈਯਾਜ਼ ਹਾਸ਼ਮੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਿਆਹ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸੱਤ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਅਦਾਕਾਰਾ ਕਲਵਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਸੀ। ਤੀਜੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਹੋਏ ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮੌਤ
ਫੈਯਾਜ਼ ਹਾਸ਼ਮੀ ਦਾ 29 ਨਵੰਬਰ, 2011 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਹਾਜਿਰ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵਿਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1920
ਸਮ੍ਰਿਤਾ ਜੈਨ
ਸਮ੍ਰਿਤਾ ਜੈਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Smrita Jain; ਜਨਮ 31 ਜਨਵਰੀ 1983, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ, ਕਲਾਕਾਰ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ, ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਿੱਖਿਅਕ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਫੈਟ ਫ੍ਰੀ ਸਮੋਸਾ (2018 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਕਾਰਨ) ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਏਟਿੰਗ ਦੁਰਗਾ (2013) ਨੂੰ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਸੁਰਮ੍ਰਿਤ ਗੈਲਰੀ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਐਂਡ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਉਸਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ, ਲੰਡਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, ਕ੍ਰੀਏਟਿੰਗ ਦੁਰਗਾ, ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ, ਇੱਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਜਿਸਨੂੰ ਫੈਟ ਫਰੀ ਸਮੋਸਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 2018 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਸਮ੍ਰਿਤਾ KADLondon2017, ਇੱਕ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਬੁਲਾਰੇ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਗਲੋਬਲ ਸਟੇਟਸ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ ਐਂਡ ਗਰਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੈਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਜੈਵਿਟਸ ਸੈਂਟਰ, ਕਵੀਂਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਦ ਜੂਲੀਆਨਾ ਕੁਰਾਨ ਟੇਰਿਅਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸੈਂਟਰ ਪਵੇਲੀਅਨ, ਦ ਆਰਥਰ ਐਮ. ਬਰਜਰ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ, ਅਤੇ ਨਹਿਰੂ ਸੈਂਟਰ ਲੰਡਨ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਗਾਈ ਹੈ।
ਇੱਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਮ੍ਰਿਤਾ ਨੇ ਵਿਲਬਰ-ਏਲਿਸ, ਵਿੱਤੀ ਲੇਖਾਕਾਰੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅਰਨਸਟ ਐਂਡ ਯੰਗ, ਵੈਬਐਮਡੀ, ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਆਊਟਲੈਟਸ, ਗੂਗਲ, ਜੇਡੀਆਰਐਫ, ਟਾਈਕੋ, ਰੌਕਫੈਲਰ ਸੈਂਟਰ ਕੋਲਾਬੋਰੇਟਿਵ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ, NASCAR ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ, ਭਾਰਤੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ। ਉਸਨੇ GDUSA, ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ, ਸਮਿਟ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਰੀਏਟਿਵ, ਲੰਡਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਿਏਟਿਵ, ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਫਰਮਾਂ ਤੋਂ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
1929 ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਸੈਦਪੁਰ (ਕਪੂਰਥਲਾ) ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕੰਬੋਜ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਰੀਅਰ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਚੋਣ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1962 ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿੱਚ  ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ 1 ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ 2 ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1990
ਜਗਤ ਰਾਮ ਸੂੰਧ
ਜਗਤ ਰਾਮ ਸੂੰਧ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਇੱਕ ਆਗੂ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੂੰ 1988 ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1988
ਮੁਹੰਮਦ ਅਬਦੁੱਲਕਰੀਮ ਅਲੀ
ਮੁਹੰਮਦ ਅਬਦੁੱਲਕਰੀਮ ਅਲੀ ਇੱਕ ਸੋਮਾਲੀ - ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੇਖਕ ਹੈ।  ਅਲੀ ਨੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿਚ ਬੇਘਰਾਂ ਲਈ ਪਨਾਹਗਾਹ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, ਇਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਐਂਗਰੀ ਕੁਈਰ ਸੋਮਾਲੀ ਬੁਆਏ ਲਿਖੀ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਅਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 1985 ਵਿੱਚ ਸੋਮਾਲੀਆ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਸੋਮਾਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੋਟਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਲੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਅਤੇ ਮਤਰੇਈਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਰੁਤਬੇ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ।
ਉਸਦੇ ਜਵਾਨ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕੈਨੇਡਾ ਆ ਵਸਿਆ। ਅਲੀ ਨੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਅਲਕੋਹਲ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ।
ਲਿਖਣ ਦਾ ਕਰੀਅਰ
ਸੀ.ਬੀ.ਸੀ. ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਲੇਖ ਵਿਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ।
'ਦ ਐਡਵੋਕੇਟ' ਨੇ ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਵਰਣਨ "ਸਾਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ. ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ" ਦੇ ਲੇਖ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸੀ.ਬੀ.ਸੀ. ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ 2020 ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸੂਚੀ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਮੁਸਲਿਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਮੋਹਸਿਨ ਜ਼ੈਦੀ (ਲੇਖਕ)
ਮੋਹਸਿਨ ਜ਼ੈਦੀ ਲੰਡਨ ਅਧਾਰਿਤ ਬੈਰਿਸਟਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ 2020 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਏ ਡਿਉਟੀਫੁੱਲ ਬੋਆਏ  ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਇਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਘਰਾਣੇ ਵਿਚ ਦੇ ਗੇਅ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਉਸ ਨੇ ਆਈਲਫਰਡ ਕਾਉਂਟੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਦੇ ਕੇਬਲ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲਾਰਡ ਵਿਲਸਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਹੁਣ 6 ਕਿੰਗਜ਼ ਬੈਂਚ ਵਾਕ ਵਿਖੇ ਬੈਰੀਸਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਟੋਨਵਾਲ ਦਾ ਟਰੱਸਟੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਮੁਸਲਿਮ
ਨਿਸਾਰ ਨਾਸਿਕ
ਨਿਸਾਰ ਨਾਸਿਕ (15 ਫਰਵਰੀ 1943 – 3 ਜੁਲਾਈ 2019) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ " ਦਿਲ ਦਿਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ " ਲਿਖਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਵਾਈਟਲ ਸਾਈਨਸ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦਾ ਗੀਤ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ: ਛੋਟੀ ਸਿਮਤ ਦਾ ਮੁਸਾਫਿਰ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦਿਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ । 3 ਜੁਲਾਈ 2019 ਨੂੰ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਆਂਦਰੇ ਰਸਲ
ਆਂਦਰੇ ਰਸਲ ਇੱਕ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।
ਬੁਕਾਕ ਅਪੀ
ਬੁਕਾਕ ਅਪੀ ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਮਕ ਨਯਾਹ, ਜਾਂ ਟਰਾਂਸ ਔਰਤ ਬਾਰੇ 2000 ਦੀ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਉਸਮਾਨ ਅਲੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਕ ਨਯਾਹ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਲੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ ਜਿਨਸੀ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਲਈ "ਬੁਕਾਕ ਅਪੀ" ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ "ਅੱਗ ਖੋਲ੍ਹਣਾ"।
ਸਮੱਗਰੀ
ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਫੱਕ", ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਲਗਭਗ ਨੰਗੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੈਕਸ ਸੀਨ ਹਨ। ਐਂਡਰਿਊ ਹਾਕ ਸੂਨ ਐਨਜੀ, "ਪਹਿਚਾਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ: ਬੁਕਾਕ ਅਪੀ ਵਿੱਚ ਮਕ ਨਯਾਹ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ" ਦੇ ਲੇਖਕ, ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤੱਤ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮਰਦ-ਤੋਂ-ਔਰਤ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਾਕ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸੈਕਸੁਅਲਵਾਦ ਦੇ ਆਮ ਚਿੱਤਰਣ ਨੂੰ "ਹਾਸੋਹੀਣ" ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਰਿਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ
ਕੁਆਲਾ ਲੰਪੁਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਉਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹਾਕ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ "ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ" ਤਰਕ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਕੁਆਲਾ ਲੰਪੁਰ ਦੀ ਨਾਈਟ ਲਾਈਫ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਹ ਵੀ ਨਾਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈਕਸ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਮਕ ਨਯਾਹ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ "ਮਾਣ" ਅਤੇ "ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ"। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਐਲ ਫਰੀਡਮ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਮਿਸਰ, ਫਰਾਂਸ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। "ਅਰਬਨ ਜੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਐਜ਼ ਪ੍ਰੀਟੈਕਸਟ: ਸੁਤੰਤਰ ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਆਲਾ ਲੰਪੁਰ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਲੈਂਡਸਕੇਪਜ਼" ਦੇ ਲੇਖਕ ਜੀ.ਸੀ ਖੂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਨੇ ਬੁਕਾਕ ਅਪੀ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਅਸਲ ਇਰਾਦਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵਿਆਪਕ ਦਰਸ਼ਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਾਇਆ।
ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਨੇ ਬੁਕਾਕ ਅਪੀ ਨੂੰ "ਬਹਾਦਰ" ਫ਼ਿਲਮ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਬੈਕਦਾਫਕਅਪ
ਬੈਕਦਾਫਕਅਪ ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ ਹੈ। ਐਲਬਮ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਟਰੂ-ਸਕੂਲ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਰਡਸ ਵਲੋਂ 2021 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਨੇ ਐਲਬਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਮਈ 2020 ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਲੇਖਕ ਮੰਚ
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਲੇਖਕ ਮੰਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ,ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਸਵੈ ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲੇਖਕ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਕੰਬੋਜ ਅਤੇ ਨਾਮਵਰ ਗਜ਼ਲਗੋ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਅਧੀਨ 2004 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਇਰ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਕਲ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਕਾਰਜ ਫਗਵਾੜਾ ਨਿਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰ ਸੁਰਜੀਤ ਜੱਜ ਬਤੌਰ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਸਾਲ 2019 ਦਾ ਸਮਾਗਮ 9 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ,ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿਖੇ ਕਰਵਾਇਆ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 550 ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਤਸਵ ਨੂੰ ਸਮਰਔਪਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਬਾਪੂ ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਕੰਬੋਜ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਲਾਕੇ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਠਕਾਂ ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ | ਇਸ ਮੌਕੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਲੇਖਕ ਮੰਚ (ਕਲਮ) ਵਲੋਂ ਬਾਪੂ ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਕੰਬੋਜ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ,ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰ ਆਲੋਚਨਾ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਬਲਵਿੰਦਰ ਰਿਸ਼ੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਨਵ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। | ਇਸ ਮੌਕੇ ਬਾਪੂ ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਕੰਬੋਜ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ  ਨਾਲ ਉੱਘੇ ਲੇਖਕ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਜਾਕ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਕਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਡਾ: ਸੁਰਜੀਤ ਨੂੰ ਡਾ: ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ, ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਮਦਨ ਵੀਰਾ ਨੂੰ ਬਲਵਿੰਦਰ ਰਿਸ਼ੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਤੇ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸੋਹਲ, ਗੁਰਤੇਜ ਕੁਹਾਰਵਾਲਾ ਨੂੰ ਨਵਪ੍ਰਤਿਭਾ ਕਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।ਇਸ ਮੌਕੇ ਅਨੂਪ ਵਿਰਕ, ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ, ਕੁਲਵੰਤ ਔਜਲਾ, ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਮੋਹੀ, ਬਲਵਿੰਦਰ ਸੰਧੂ, ਗੁਰਤੇਜ ਕੁਹਾਰਵਾਲਾ, ਹਰਵਿੰਦਰ ਭੰਡਾਲ, ਜਸਵਿੰਦਰ ਯੋਧਾ, ਗੁਰਬਾਜ਼ ਸਿੰਘ ਛੀਨਾ, ਦੇਵ ਰਾਜ ਦਾਦਰ, ਸਵਾਮੀ ਅੰਤਰ ਨੀਰਵ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਰਾਇਣ ਭੀਖੀ, ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਔਜਲਾ,ਹਰਵਿੰਦਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਕੰਵਲ, ਡਾ: ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਕਲਾਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ |
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸਮਾਗਮ
ਹਰਬਖਸ਼ ਮਕਸੂਦਪੁਰੀ
ਹਰਬਖ਼ਸ਼ ਮਕਸੂਦਪੁਰੀ ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਲਿਖਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਅੰਬਿਕਾ ਆਨੰਦ
ਅੰਬਿਕਾ ਆਨੰਦ (ਜਨਮ 15 ਸਤੰਬਰ 1980) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੀਵੀ ਐਂਕਰ ਅਤੇ ਐਨਡੀਟੀਵੀ ਵਿੱਚ ਫੈਸ਼ਨ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਈਜ਼ ਆਨ ਸਟਾਈਲ, ਬੈਂਡ ਬਾਜਾ ਬ੍ਰਾਈਡ ਸੀਜ਼ਨ 7, ਬਿਗ ਫੈਟ ਇੰਡੀਅਨ ਵੈਡਿੰਗ, ਆਈ ਐਮ ਟੂ ਸੇਕਸੀ ਫਾਰ ਮਾਈ ਸ਼ੂਜ਼, ਅਤੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸੈਕਸੀ ਹਾਂ - ਸਾਰੇ ਸ਼ੋਅ ਐਂਕਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ 'ਤੇ 'ਦਿ ਅੰਬਿਕਾ ਆਨੰਦ ਸ਼ੋਅ' ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਅਨਿਲ ਪੀ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਆਨੰਦ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਿੱਲੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜੀਸਸ ਐਂਡ ਮੈਰੀ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਾਰਡਿਫ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਆਨੰਦ 8 ਦਸੰਬਰ 2002 ਨੂੰ ਐਨ.ਡੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਇੰਡੀਆ ਬਿਜ਼ਨਸ ਰਿਪੋਰਟ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜੋ ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। NDTV ਨਾਲ ਕਰੀਬ ਦੋ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਜਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੇਬਰ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਜਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਦਸੰਬਰ 2005 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ NDTV ਨਾਲ ਮੁੜ ਜੁੜਿਆ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟਰ ਅਤੇ ਐਂਕਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੌਟ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ, ਬੌਸ ਡੇ ਆਉਟ ਅਤੇ ਵੈਲਿਊ ਫਾਰ ਮਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਲਾਈਵ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਐਂਕਰਿੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਆਨੰਦ 2007 ਵਿੱਚ ਫੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ ਅਤੇ NDTV ਦੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਚੈਨਲ, ਗੁੱਡ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਬਿਗ ਫੈਟ ਇੰਡੀਅਨ ਵੈਡਿੰਗ, 10 ਥਿੰਗਸ ਟੂ ਡੂ ਬਿਫੋਰ ਯੂ ਸੇ ਬਾਈ, ਵੈਨਿਟੀ ਨੋ ਅਪੋਲੋਜੀ, ਦ ਇਨਸਾਈਡ ਸਟੋਰੀ ਅਤੇ ਆਈ ਐਮ ਟੂ ਸੇਕਸੀ ਫਾਰ ਮਾਈ ਸ਼ੂਜ਼ ਵਰਗੇ ਹਿੱਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਚੜ੍ਹਤ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸ਼ੋਅ ਬੈਂਡ ਬਾਜਾ ਬ੍ਰਾਈਡ, ਇੱਕ ਦੁਲਹਨ ਮੇਕਓਵਰ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਐਂਕਰਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਉਸੇ ਸਾਲ  'ਦਿ ਫਾਸਟ ਐਂਡ ਦਿ ਗੋਰਜਿਅਸ', ਇੱਕ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।
YouTube
2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਦ ਅੰਬਿਕਾ ਆਨੰਦ ਸ਼ੋਅ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਲਾਗਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980
ਜਗਨਮਾਤਾ
thumb|238x238px| [[ਪਾਰਵਤੀ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਗਣੇਸ਼ ਨਾਲ ਜਗਨਮਤਾ, ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਰੂਪ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ ]] ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਜਗਨਮਾਤਾ ("ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਮਾਤਾ"; ਜਗਤ = "ਸੰਸਾਰ" + ਮਾਤਾ = "ਮਾਂ") ਨੂੰ ਪਾਰਵਤੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਗਨਮਤਾ ਨੂੰ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ। ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਵਤਾਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਕ
ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਗਨਮਾਤਾ ਸਮੁੱਚੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ| ਜੀਵੰਤ ਤੋਂ ਗ਼ੈਰ-ਜੀਵਤ ਜੀਵਨ ਤੱਕ, ਛੋਟੀ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਤੱਕ, ਸਭ ਦੀ ਮਾਂ ਜਗਨਮਾਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਫੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਹੱਥ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਮਕੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਦੁਰਗਾ / ਮਹਾਂਕਾਲੀ / ਭੈਰਵੀ / ਚੁੰਡੂਸ਼ਵਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਅਖਿਲਾਂਦੇਸ਼ਵਰੀ, ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰੀ, ਲੋਕੇਸ਼ਵਰੀ ਆਦਿ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਥਰਮੋਨਿਊਕਲੀਅਰ ਹਥਿਆਰ
ਇੱਕ ਥਰਮੋਨਿਊਕਲੀਅਰ ਹਥਿਆਰ, ਫਿਊਜ਼ਨ ਹਥਿਆਰ ਜਾਂ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਬੰਬ ( H ਬੰਬ ) ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਧੇਰੇ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬੰਬਾਂ, ਵਧੇਰੇ ਸੰਖੇਪ ਆਕਾਰ, ਘੱਟ ਪੁੰਜ, ਜਾਂ ਇਹਨਾਂ ਲਾਭਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਫਿਊਜ਼ਨ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬਾਲਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਫਿਸੀਲ ਡਿਲੀਟਿਡ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੂਰੇਨੀਅਮ-235 ( ਵਰਗੀ ਦੁਰਲੱਭ ਫਿਸਿਲ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।      ) ਜਾਂ ਪਲੂਟੋਨੀਅਮ-239. ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ 1952 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਫੁੱਲ-ਸਕੇਲ ਥਰਮੋਨਿਊਕਲੀਅਰ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਫਿਊਜ਼ਨ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਵਿਖੰਡਨ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਪੜਾਅ ( ਦੁਆਰਾ ਬਾਲਣ ਵਾਲਾ      ਜਾਂ       ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਫਿਊਜ਼ਨ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪੜਾਅ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਥਰਮੋਨਿਊਕਲੀਅਰ ਈਂਧਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਭਾਰੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਆਈਸੋਟੋਪ ਡਿਊਟੇਰੀਅਮ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਟੀਅਮ, ਜਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਥੀਅਮ ਡਿਊਟਰਾਈਡ । ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਥਰਮੋਨਿਊਕਲੀਅਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਬੰਬ ਜਾਂ ਐਚ-ਬੰਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਫਿਊਜ਼ਨ ਵਿਸਫੋਟ ਫਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਪੜਾਅ ਦੇ ਧਮਾਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਲਗਭਗ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਕੈਲਵਿਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਥਰਮਲ ਐਕਸ-ਰੇਆਂ ਨਾਲ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸ-ਰੇ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਕੇਸ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਘੇਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਅਸੈਂਬਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖਾਲੀ ("ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਚੈਨਲ" ਅਕਸਰ ਪੋਲੀਸਟਾਈਰੀਨ ਫੋਮ ਨਾਲ ਭਰੇ) ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਐਕਸ-ਰੇ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬਾਹਰੀ ਦਬਾਅ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਅਸੈਂਬਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੂਰੀ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਫਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ (ਜੋ ਕਿ ਐਕਸ-ਰੇ ਫੋਟੌਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਚਲਦੇ ਹਨ) ਤੋਂ ਮਲਬੇ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਫਿਊਜ਼ਨ ਵਿਸਫੋਟ ਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੈਕੰਡਰੀ ਨੂੰ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸੈਕੰਡਰੀ ਫਿਊਜ਼ਨ ਪੜਾਅ - ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀ ਪੁਸ਼ਰ/ਟੈਂਪਰ, ਫਿਊਜ਼ਨ ਫਿਊਲ ਫਿਲਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪਲੂਟੋਨੀਅਮ ਸਪਾਰਕ ਪਲੱਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ-ਇਸ ਦੇ ਪੁਸ਼ਰ/ਟੈਂਪਰ 'ਤੇ ਐਕਸ-ਰੇ ਊਰਜਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਸੰਕੁਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਲੂਟੋਨੀਅਮ ਸਪਾਰਕ ਪਲੱਗ ਦੀ ਘਣਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਲੂਟੋਨਿਅਮ ਬਾਲਣ ਦੀ ਘਣਤਾ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਪਾਰਕ ਪਲੱਗ ਇੱਕ ਸੁਪਰਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਫਿਸ਼ਨ ਚੇਨ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਚੇਨ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਵਿਖੰਡਨ ਉਤਪਾਦ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਕੁਚਿਤ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪਾਰਕ ਪਲੱਗ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਸੁਪਰ ਸੰਘਣੇ, ਥਰਮੋਨਿਊਕਲੀਅਰ ਈਂਧਨ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 300 ਮਿਲੀਅਨ ਕੈਲਵਿਨ ਤੱਕ ਗਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਫਿਊਜ਼ਨ ਫਿਊਲ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫਿਊਜ਼ਨ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਲਿਥਿਅਮ ਡਿਊਟਰਾਈਡ ਦੁਆਰਾ ਬਾਲਣ ਵਾਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਫਿਸ਼ਨਿੰਗ ਪਲੂਟੋਨੀਅਮ ਸਪਾਰਕ ਪਲੱਗ ਮੁਫਤ ਨਿਊਟ੍ਰੋਨ ਵੀ ਛੱਡਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲਿਥੀਅਮ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਥਰਮੋਨਿਊਕਲੀਅਰ ਈਂਧਨ ਦੇ ਟ੍ਰਿਟੀਅਮ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੈਕੰਡਰੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਵਿਸ਼ਾਲ ਟੈਂਪਰ (ਜੋ ਵਿਸਫੋਟ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰੀ ਵਿਸਤਾਰ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਫਿਊਜ਼ਨ ਫਿਊਲ ਫਿਲਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਥਰਮਲ ਰੁਕਾਵਟ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੰਪਰੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਯੂਰੇਨੀਅਮ, ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਜਾਂ ਪਲੂਟੋਨੀਅਮ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਟੈਂਪਰ ਤੇਜ਼ ਫਿਊਜ਼ਨ ਨਿਊਟ੍ਰੋਨ ਨੂੰ ਕੈਪਚਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਖੰਡਨ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮੁੱਚੀ ਵਿਸਫੋਟਕ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਕੇਸ ਵੀ ਇੱਕ ਫਿਸਿਲ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੇਜ਼ ਥਰਮੋਨਿਊਕਲੀਅਰ ਨਿਊਟ੍ਰੋਨ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਖੰਡਨ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਬੰਬਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਪੜਾਅ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੌਜੂਦਾ ਟੈਲਰ-ਉਲਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਜਿਹੇ ਫਿਸ਼ਨ-ਫਿਊਜ਼ਨ-ਫਿਸ਼ਨ ਹਥਿਆਰ ਹਨ। ਛੇੜਛਾੜ ਅਤੇ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਕੇਸ ਦਾ ਤੇਜ਼ ਵਿਖੰਡਨ ਕੁੱਲ ਉਪਜ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਫਿਸ਼ਨ ਉਤਪਾਦ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਆਈਵੀ ਮਾਈਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 1951 ਦਾ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪਰੀਖਣ ਲੜੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਥਰਮੋਨਿਊਕਲੀਅਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ। ਸੰਬੰਧਿਤ ਫਿਊਜ਼ਨ ਯੰਤਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਖੰਡਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਪੈਮਾਨੇ ਵਾਲੇ ਯੰਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਥਰਮੋਨਿਊਕਲੀਅਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨੀਆਂ, ਐਡਵਰਡ ਟੇਲਰ ਅਤੇ ਸਟੈਨਿਸਲਾ ਉਲਮ ਲਈ ਟੇਲਰ-ਉਲਮ ਸੰਰਚਨਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ 1951 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ, ਕੁਝ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੌਹਨ ਵਾਨ ਨਿਊਮੈਨ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੰਤਰ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਥਰਮੋਨਿਊਕਲੀਅਰ ਜ਼ਾਰ ਬੰਬਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪਰਖਿਆ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬੰਬ ਸੀ।
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਥਰਮੋਨਿਊਕਲੀਅਰ ਹਥਿਆਰ 50 ktonTNT  ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਪਜ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਊਰਜਾ ਉਪਜ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਕੁਸ਼ਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅੱਜ ਗੈਰ-ਪ੍ਰਸਾਰ ਸੰਧੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੰਜ ਪ੍ਰਮਾਣੂ-ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤੈਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਆਕਾਰ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਟੈਲਰ-ਉਲਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਥਰਮੋਨਿਊਕਲੀਅਰ ਹਥਿਆਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਪੋਲੋਮੀ ਘਟਕ
ਪੋਲੋਮੀ ਘਟਕ (পৌলমী ঘটক), ਜਨਮ 3 ਜਨਵਰੀ 1983, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1998 ਅਤੇ 2016 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤਿੰਨ ਜੂਨੀਅਰ ਕੌਮੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ (1996, 1998 ਅਤੇ 1999) ਅਤੇ ਸੱਤ ਸੀਨੀਅਰ ਕੌਮੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। 1998 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਜੂਨੀਅਰ ਕੌਮੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਪੋਲੋਮੀ ਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਮੈਲਬੋਰਨ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ 2000 ਤੋਂ 2008 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਡਨੀ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਓਪਨ ਫਾਈਨਲ ਵੀ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1992 ਵਿੱਚ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਫਲ ਉੱਨਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।
ਪੋਲੀਮੀ ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਹਾਇਕ ਮੈਨੇਜਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਪੀ.ਐੱਸ.ਪੀ.ਬੀ. ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪੋਲੋਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਵਾ ਨਾਲੰਦਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਜੋਗਮਾਯਾ ਦੇਵੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਪੌਲੋਮੀ ਘਟਕ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਜਨਵਰੀ, 1983 ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਹ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰਾ ਘਾਟ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।  ਉਸ ਨੇ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੀ ਕਲਾ ਵੀ ਸਿੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਕਾਮਨ ਵੈਲਥ ਗੇਮਜ਼ 2011 ਦੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਸੁਮੀਦੀਪ ਰਾਏ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਖਾਲਿਦ ਇਰਫਾਨ
ਖਾਲਿਦ ਇਰਫਾਨ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ-ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਾਸਰਸ ਕਵੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਇਰਫਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇਰਸ਼ਾਦ ਅਲੀ 1947 ਵਿੱਚ ਬਦਾਯੂਨ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਮੁਹੰਮਦ ਵਲੀਦ ਫਰਾਨ ਅਤੇ ਹਮਜ਼ਾ ਸ਼ਯਾਨ।
ਇਰਫਾਨ ਨੇ ਪੰਜ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਕਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਦੇਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗੋਦ ਲਏ ਦੇਸ਼ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਰਦੂ ਟਾਈਮਜ਼ ਵੀਕਲੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਹਾਜਿਰ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਾਸਰਸ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ