cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸਟੀਫਨ ਹਾਕਿੰਗ
ਸਟੀਵਨ ਵਿਲੀਅਮ ਹਾਕਿੰਗ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Stephen William Hawking) (ਜਨਮ 8 ਜਨਵਰੀ 1942- 14 ਮਾਰਚ 2018) ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕੁਰਸੀ ਤੋਂ ਉੱਠ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਹੱਥ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਹਿਲਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬੋਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸੀ ਅਤੇ ਬੁਲੰਦ ਹੌਸਲੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਅਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਰੱਖਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਖ਼ਿਆਲ ਦੂਸਰਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਫ਼ੇ 'ਤੇ ਉਤਾਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਹਾਕਿੰਗ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਜਨਵਰੀ 1942 ਨੂੰ ਫਰੇਂਕ ਅਤੇ ਇਸੋਬੇਲ ਹਾਕਿੰਗ ਦੇ ਘਰ ਆਕਸਫੋਰਡ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਸੀ। ਪਰਵਾਰ ਦੀਆਂ ਵਿੱਤੀ ਮਜ਼ਬੂਰੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਆਕਸਫਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜਿੱਥੇ ਫਰੇਂਕ ਨੇ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਾਬੇਲ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦੋਨੋਂ ਦੂਸਰੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਚਿਕਿਤਸਾ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਜਿੱਥੇ ਇਸੋਬੇਲ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਰੇਂਕ ਚਿਕਿਤਸਾ ਖੋਜਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਕੰਮ
ਸਟੀਵਨ ਹਾਕਿੰਗ ਨੇ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਅਤੇ ਬਿਗ ਬੈਂਗ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 12 ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਸ਼ੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸਦੇ ਭੇਤ ਲੋਕਾਂ ਅੱਗੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਪਾਇਆ। ਮੈਨੂੰ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਮਾਰਲੋਵ
ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਮਾਰਲੋਵ (26 ਫ਼ਰਵਰੀ 1564 – 30 ਮਈ 1593) ਏਲਿਜ਼ਾਬੇਥਨ ਕਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਮਾਰਲੋਵ ਦਾ ਜਨਮ ਮੋਚੀ ਜਾਨ ਮਾਰਲੋਵ ਅਤੇ ਕੈਥਰੀਨ ਦੇ ਘਰ ਕੈਂਟਰਬਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਾਰਲੋਵ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਮਿਤੀ ਪਤਾ ਨਹੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ 26 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ 1564 ਨੂੰ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਨੇ ਸਟ੍ਰੈਟਫੋਰਡ-ਆਨ-ਏਵਨ ਵਿੱਚ 26 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ 1564 ਨੂੰ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਲੋਵ ਉਸ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਵੱਡਾ ਸੀ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਰਚਨਾ ਦੇ ਲਈ ਦਰਜ ਤਾਰੀਖਾਂ ਲਗਭਗ ਹਨ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਲੈਕਟੋਜ਼
ਲੈਕਟੋਜ਼ ਇਕ ਡਿਸਆਸਰਾਇਡ ਹੈ। ਇਹ ਗੈਲੇਕਟੋਜ਼ ਅਤੇ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਦੀਆਂ ਉੱਪ-ਇਕਾਈਆਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਚੀਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਣੂ ਫਾਰਮੂਲਾ C12H22O11.ਹੈ। ਲੈਕਟੋਜ਼ ਲਗਪਗ 2-8% (ਭਾਰ ਅਨੁਸਾਰ) ਦੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ lac ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ (ਜਨਰਲ. lactis), ਜੋ ਦੁੱਧ ਲਈ ਲਾਤੀਨੀ  ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਿਛੇਤਰ -ਓਜ਼  ਜੁੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੱਕਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਇਹ ਯੋਗਿਕ  ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ, ਗੈਰ-ਹਾਈਗ੍ਰੋਸਕੋਪਿਕ ਠੋਸ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਹਲਕਾ ਮਿੱਠਾ ਸਵਾਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  ਇਹ ਭੋਜਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਰਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਆਵਾਂ
left|thumb| α-ਲੈਕਟੋਜ਼ ਦੀ ਅਣੂ ਬਣਤਰ, ਐਕਸ-ਰੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਈ ਹੈ। ਲੈਕਟੋਜ਼ ਇੱਕ ਡਿਸਆਸਰਾਇਡ ਹੈ ਜੋ ਗਲੈਕਟੋਜ਼ ਅਤੇ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਦੇ ਸੰਘਣਾਕਰਨ ਰਾਹੀਂ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ β-1 → 4 ਗਲਾਈਕੋਸਿਡਿਕ ਲਿੰਕੇਜ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਨਾਮ β- ਡੀ- ਗੈਲਾਕਟੋਪੀਰੋਨੋਸਾਈਲ- (1 → 4) - ਡੀ- ਗਲੂਕੋਜ਼ ਹੈ। ਗਲੂਕੋਜ਼ ਜਾਂ ਤਾਂ p- ਪਾਇਰੇਨੋਜ਼ ਰੂਪ ਜਾਂ β-ਪਾਇਰੇਨੋਜ਼ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੈਲੇਕਟੋਜ਼ ਵਿਚ ਸਿਰਫ β-ਪਾਇਰੇਨੋਜ਼ ਰੂਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਇਸ ਲਈ α-ਲੈਕਟੋਜ਼ ਅਤੇ β-ਲੈਕਟੋਜ਼ ਇਕੱਲੇ ਗਲੂਕੋਪਾਈਰਨੋਜ਼ ਰਿੰਗ ਦੇ ਐਨੋਮਰਿਕ ਰੂਪ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ। ਲੈਕਟੋਜ਼ ਲਈ ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਵੋਹਲਕ- ਅਤੇ ਫਿਅਰਨ ਟੈਸਟ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੂਰਾ ਦੁੱਧ, ਲੈੈਕਟੋਜ਼ ਮੁਕਤ ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਮੱਖਣ, ਕੌਫੀ ਕਰੀਮਰ, ਖੱਟਾ ਕਰੀਮ, ਕੇਫਿਰ ਆਦਿ ਦੀ ਵੱਖ ਲੈਕਟੋਜ਼ ਕੰਟੈਂਟ ਦਾ ਕਲਪਿਤ-ਬਿੰਬ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੈਕਟੋਜ਼ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਅਤੇ ਗਲੈਕਟੋਜ਼ ਨੂੰ ਹਾਈਡਰੋਲਾਈਜ਼, ਲੈਕਟੂਲੋਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਖਾਰੀ ਘੋਲ ਵਿੱਚ ਆਈਸੋਮਰੀਆਈਜ਼, ਅਤੇ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਪੋਲੀਹਾਈਡਰਿਕ ਅਲਕੋਹਲ, ਲੈਕਟੀਕੋਲ ਨੂੰ ਹਾਈਡਰੋਜੇਨੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਲੈਕਟੂਲੋਜ਼ ਇਕ ਵਪਾਰਕ ਉਤਪਾਦ ਹੈ, ਜੋ ਕਬਜ਼ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਿਲਣਾ ਅਤੇ ਅੱਡਰਾਕਰਨ
ਲੈੈਕਟੋਜ਼ ਵਿਚ ਭਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁੱਧ ਦਾ ਲਗਭਗ 2-8% ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡੇਅਰੀ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਸਹਿ-ਉਤਪਾਦ ਵਜੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਕਈ ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਗੁਣ
ਲੈੈਕਟੋਜ਼ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਸੁਕਰੋਜ਼ ਦੇ 1.0 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 0.2 ਤੋਂ 0.4 ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਲਨਾ ਲਈ ਗਲੂਕੋਜ਼, ਦੀ ਮਿਠਾਸ 0.6 ਤੋਂ 0.7, ਫਰੂਕਟੋਜ਼ ਦੀ 1.3  ਗਲੈਕਟੋਜ਼ ਦੀ 0.5 ਤੋਂ  0.7, ਮਾਲਟੋਜ਼ ਦੀ 0.4 ਤੋਂ  0.5, ਸੋਰਬੋਜ਼ ਦੀ 0.4, ਅਤੇ ਦੇ ਜ਼ਿਲੋਜ਼ ਦੀ 0.6 ਤੋਂ 0.7 ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਕਟੋਜ਼
ਨਿਰਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਤਨ
ਨਿਰਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਤਨ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹਨ।ਉਹਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਲੇਖਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਕੀ ਸੇਵਾ (ਆਈ.ਏ.ਐਸ.) ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਹੇ। ਉਹ ਅਜਕਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਮਾਗਮਾ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ (ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ)
ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਭੰਗੀਮਾਜਰਾ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ ਅਤੇ ਖ਼ੂਬ ਫਸਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਉਸਾਰਨ ਲਈ ਪਿੰਡ ਭੰਗੀਮਾਜਰਾ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਇਥੋਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮਨੀਮਾਜਰਾ ਰਿਆਸਤ ਵਿਚਲੇ ਪਿੰਡ ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵਸੇ। ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਪਿੰਡ ਵੀ ਹੁਣ ਉਜਾੜੇ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਪਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਸਰਿਆ ਅਤਿ ਆਧੁਨਿਕ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਪਾਰਕ (ਆਈ.ਟੀ. ਪਾਰਕ) ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਭੰਗੀਮਾਜਰਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲੁਬਾਣਾ ਤੇ ਜੱਟ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਸੀ। ਇਥੋਂ ਜਿਥੇ ਬਹੁਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਆ ਕੇ ਵਸੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਕੁਝ ਪਰਿਵਾਰ ਪਿੰਡ ਤੰਗੌਰੀ (ਖਰੜ) ਵਿਖੇ ਵੀ ਜਾ ਵਸੇ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ 100-200 ਰੁਪਏ ਖਣ ਦੀ ਕੀਮਤ ਪਾ ਕੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਮਲਬੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਈ। ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਦੇ ਵਾੜੇ ਪਾ ਕੇ ਵਾਸਾ ਕੀਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜੰਗਲਨੁਮਾ ਥਾਂ ਸੀ। ਇਥੋਂ ਸੁਖਨਾ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਂਜ ਮਨੀਮਾਜਰੇ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਥੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਭੰਗੀਮਾਜਰਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁੱਢਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕੁਹਾਰਾਂ ਦੀ ਬਸਤੀ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਸਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਘਸੀਟਾ ਰਾਮ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਮਨੀਮਾਜਰਾ ਦੇ ਮੌਜੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਥੇ ਆ ਬੈਠੇ ਭੰਗੀਮਾਜਰੀਆਂ ਨੇ ਖੂਬ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ। ਇਥੇ ਮਿਰਚਾਂ, ਕਮਾਦ, ਜੀਰੀ ਤੇ ਕਪਾਹ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਖੂਬ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਘੱਗਰ ਦਰਿਆ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕੂਹਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਤੇ ਭਗਵਾਨਪੁਰਾ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੁਖਨਾ ਝੀਲ ਨੇ ਖੋਰਾ ਲਾਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁਸੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਇਵਜ਼ ਵਜੋਂ ਖੇਤੀ ਦਾ ਧੰਦਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪਿੰਡ ਰੈਲੀ (ਪੰਚਕੂਲਾ) ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਲਈ। ਫਿਰ ਉਥੇ ਵੀ ਉਜਾੜੇ ਦਾ ਕੁਹਾੜਾ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਪੰਚਕੂਲਾ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਹਾਕਮਾਂ ਨੇ 9 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿੱਲਾ ਕੀਮਤ ਪਾ ਕੇ ਖੋਹ ਲਈ। ਫਿਰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਨਿਰਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਪਿੰਡ ਰਾਏਭੁੱਟਾ (ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ) ਵਿਖੇ ਜ਼ਮੀਨ ਲਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡ ਖਿੰਡਦਾ ਗਿਆ।
ਪਿੰਡ ਦੀ ਵਸੋਂ ਅਤੇ ਘਰ
ਪਿੰਡ ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ ਤੇ ਭੰਗੀਮਾਜਰਾ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਪੰਚਾਇਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਰਪੰਚ ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਲੁਬਾਣਾ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਮੁੱਢਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਮਸਾਂ 150 ਵੋਟਾਂ ਸਨ ਅਤੇ 50 ਦੇ ਕਰੀਬ ਘਰ ਵਸਦੇ ਸਨ ਜਦਕਿ ਹੁਣ ਵੋਟਾਂ 2500 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹਨ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 18 ਸਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਢਿਲੋਂ ਸਰਪੰਚ ਰਹੇ। ਇਥੇ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਸਾਲ 1972 ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਟਿਊਬਵੈਲ (ਐਮ-23) 1975 ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਦੀ 80 ਫੀਸਦ ਆਬਾਦੀ ਲਾਲ ਡੋਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਸਦੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਲਾਲ ਡੋਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ 250 ਦੇ ਕਰੀਬ ਮਕਾਨ ਹਨ ਜਦਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ 1250 ਦੇ ਕਰੀਬ ਮਕਾਨ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਲੋਂ 950 ਮਕਾਨ ਛੱਡਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦਕਿ 300 ਦੇ ਕਰੀਬ ਮਕਾਨ ਹਾਲੇ ਵੀ ਉਜਾੜੇ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਹੇਠ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਲਾ ਦਾ ਕੰਮ
ਕਲਾ ਦਾ ਕੰਮ, ਕਲਾਕਾਰੀ, ਕਲਾ ਦਾ ਟੁਕੜਾ, ਕਲਾ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਜਾਂ ਕਲਾ ਵਸਤੂ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲਾਤਮਕ ਰਚਨਾ ਹੈ। "ਕਲਾ ਦੇ ਕੰਮ" ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਸਦੇ ਵਿਆਪਕ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਾ ਦੇ ਠੋਸ, ਭੌਤਿਕ ਰੂਪਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਵਧੇਰੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਘੱਟ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
ਇਹ ਲੇਖ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਔਰਲ-ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਬਦ-ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਮੁੱਦੇ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹਨ। ਆਬਜੇਟ ਡੀ'ਆਰਟ ਸ਼ਬਦ ਕਲਾ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਹੈ ਜੋ ਪੇਂਟਿੰਗ, ਪ੍ਰਿੰਟ, ਡਰਾਇੰਗ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਜਾਂ ਮੱਧਮ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਜਾਂ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ (ਜਿਵੇਂ ਘਰੇਲੂ ਸਮਾਨ, ਮੂਰਤੀਆਂ, ਆਦਿ, ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਹਜਾਤਮਕ, ਕੁਝ ਵਿਹਾਰਕ ਵੀ) ਨਹੀਂ ਹਨ। oeuvre ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮ ਦੇ ਪੂਰੇ ਭਾਗ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਿਧਾਂਤ
ਮਾਰਸੇਲ ਡਚੈਂਪ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕਲਾ ਦਾ ਕੰਮ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਉਤਪਾਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਹੁਨਰ ਜਾਂ ਕਲਾਤਮਕ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਿਧਾਂਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਰਥ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਐਨ ਓਕ ਟ੍ਰੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਕਲਾਕਾਰ ਮਾਈਕਲ ਕ੍ਰੇਗ-ਮਾਰਟਿਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ - "ਇਹ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗਲਾਸ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਓਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸਦਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ। ਅਸਲ ਓਕ ਦਾ ਰੁੱਖ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗਲਾਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।"
ਮੰਜੁਲਾ ਪਦਮਨਾਭਨ
ਮੰਜੁਲਾ ਪਦਮਨਾਭਨ (ਜਨਮ 23 ਜੂਨ 1953) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਕਾਮਿਕ ਸਟ੍ਰਿਪ ਕਲਾਕਾਰ, ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਵਿਗਿਆਨ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜੀਵਨ
ਪਦਮਨਾਭਨ ਦਾ ਜਨਮ 1953 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਸਵੀਡਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਮਿਕਸ ਅਤੇ ਕਾਰਟੂਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੌਕੀਨ ਪਾਠਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚਦੀ ਅਤੇ ਲਿਖਦੀ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਪਦਮਨਾਭਨ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਮਾਜ ਦੁਆਰਾ ਹੈਰਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਜਾਂ ਮਰਾਠੀ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ ਸੀਮਤ ਸੀ।
ਪਦਮਨਾਭਨ ਨੇ ਐਲਫਿੰਸਟਨ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਵਿੱਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰਸੀਆਨਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਕੰਮ
ਪਦਮਨਾਭਨ ਨੇ ਆਪਣੇ 20 ਅਤੇ 30 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਸਮੀਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1979 ਵਿੱਚ ਅਲੀ ਬੇਗ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਇੰਦਰਾਣੀ ਐਂਡ ਦ ਐਨਚੈਂਟਡ ਜੰਗਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ।
1982 ਵਿੱਚ, ਪਦਮਨਾਭਨ ਨੇ ਇੱਕ ਕਾਮਿਕ ਸਟ੍ਰਿਪ, ਡਬਲਟਾਕ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਪਾਤਰ ਸੁਕੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦ ਸੰਡੇ ਆਬਜ਼ਰਵਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਿਨੋਦ ਮਹਿਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਸਟ੍ਰਿਪ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਸੁਕੀ ਫਿਰ 1992 ਤੋਂ 1998 ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪੇਪਰ ਦਿ ਪਾਇਨੀਅਰ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਦਿਨ ਪੇਸ਼ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਵਿਨੋਦ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਪਾਇਨੀਅਰ ਨੇ ਕਾਮਿਕਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਦਮਨਾਭਨ ਨੇ ਡਬਲਟਾਕ ਬਣਾਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਦਮਨਾਭਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕ ਹਾਰਵੈਸਟ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਓਨਾਸਿਸ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਗੋਵਿੰਦ ਨਿਹਲਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨਾਟਕ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਫਿਲਮ ਦੇਹਮ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਪਦਮਨਾਭਨ ਨੇ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਪਦਮਨਾਭਨ ਦ ਹਿੰਦੂਜ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਲਾਈਨ ਲਈ ਸੁਕੀ ਯਾਕੀ ਸਟ੍ਰਿਪ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਕੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਕਾਮਿਕਸ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਐਡਵਰਡ ਕੌਲਸਟਨ
ਐਡਵਰਡ ਕੋਲਸਟਨ (2 ਨਵੰਬਰ 1636 - 11 ਅਕਤੂਬਰ 1721) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਟੋਰੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਹ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਵੀ ਸੀ, ਨੇਕ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਹਮਖ਼ਿਆਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਉਹ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਤੋਂ ਲਾਭ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਰਾਇਲ ਅਫਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਕੋਲਸਟਨ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵਾਈਨ, ਫਲ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸਪੇਨ, ਪੁਰਤਗਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।1680 ਵਿਚ, ਉਹ ਰਾਇਲ ਅਫਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਕਮੇਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਗ਼ੁਲਾਮ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦਾ ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਪਾਰ ਉੱਤੇ ਏਕਾਅਧਿਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ 1689–90 ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਗਵਰਨਰ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਪੱਕਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਕਿੰਨੀ ਦੌਲਤ ਗ਼ੁਲਾਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਕੋਲਸਟਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬ੍ਰਿਸਟਲ, ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਹੋਰਨੀਂ ਥਾਈਂ ਸਕੂਲ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਬਗੀਚਿਆਂ ਅਤੇ ਚਰਚਾਂ ਦੀ ਵਿਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਦੀਆਂ ਕਈ ਗਲੀਆਂ, ਸਕੂਲ ਹਨ ਅਤੇ "ਕੋਲਸਟਨ ਬਨ" ਵੀ ਉਸੇ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨਾਂ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕੋਲਸਟਨ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਨਵੰਬਰ 1636 ਨੂੰ ਟੈਂਪਲ ਸਟ੍ਰੀਟ, ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਟੈਂਪਲ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਬਾਪ ਵਿਲੀਅਮ ਕੋਲਸਟਨ (1608-1681) ਇੱਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਾਇਲਿਸਟ ਵਪਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ 1643 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਦਾ ਹਾਈ ਸ਼ੈਰਿਫ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸਾਰਾਹ ਬੈਟਨ (ਡੀ. 1711), ਐਡਵਰਡ ਬਾਟੇਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ 15 ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 11 ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਕੋਲਸਟਨ ਪਰਿਵਾਰ 13 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੋਲਸਟਨ ਨੂੰ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸਿਵਲ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਵਿੱਚ ਪਲਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਹੀ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਵਿੰਟਰਨਬਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਤੇ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਪਰਿਵਾਰ ਲੰਡਨ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਐਡਵਰਡ ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਿਹਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
1654 ਵਿੱਚ ਕੋਲਸਟਨ ਨੂੰ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮਰਸਰਜ਼ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1673 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। 1672 ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਪੇਨ, ਪੁਰਤਗਾਲ, ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਫਲ ਵਪਾਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ।
1680 ਵਿਚ, ਕੋਲਸਟਨ ਰਾਇਲ ਅਫਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 1662 ਤੋਂ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ, ਹਾਥੀ ਦੰਦ ਅਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਇਜਾਰੇਦਾਰੀ ਸੀ। ਕੋਲਸਟਨ 1689 ਤੋਂ 1690 ਤੱਕ ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਗਵਰਨਰ ਰਿਹਾ। ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਾਂਝ 1692 ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਿੰਗ ਚਾਰਲਸ II ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਡਿਊਕ ਆਫ਼ ਯੌਰਕ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗ ਜੇਮਜ਼ II, ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਗਵਰਨਰ) ਨੇ ਲੰਡਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਮਵਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਕ ਜਾਨ ਲੌਕ (ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗ਼ੁਲਾਮ ਵਪਾਰ ਬਾਰੇ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਬਦਲ ਲਿਆ ਸੀ) ਅਤੇ ਡਾਇਰਿਸਟ ਸੈਮੂਅਲ ਪੇਪਿਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮ ਸਨ।
1680 ਤੋਂ 1692 ਤੱਕ ਰਾਇਲ ਅਫਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੋਲਸਟਨ ਦੇ ਹੋਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੇ 84,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਫਰੀਕੀ ਮਰਦ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 19,000 ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਗ਼ੁਲਾਮਾਂ ਨੂੰ ਤੰਬਾਕੂ ਦੇ ਧੰਦੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ, ਗੰਨੇ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਲਈ ਵੇਚਿਆ ਗਿਆ। ਗੰਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਮਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੋਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਤਨ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੋਂ ਬੰਧੂਆ ਨੌਕਰਾਂ ਜਾਂ ਉਜਰਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਫ਼ਰੀਕੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਸਸਤਾ ਸੀ।
ਕੋਲਸਟਨ ਦੇ ਮਾਪੇ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਆ ਵਸੇ ਸਨ। 1682 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਵਪਾਰੀ ਵੈਂਚਰਜ਼ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਬੁਰਜੈੱਸ ਬਣ ਗਿਆ। 1684 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਮਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਕਿੱਟਸ ਤੋਂ ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੱਚੀ ਖੰਡ ਭੇਜਣ ਵਾਲੀ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਜ਼ ਚਰਚਯਾਰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੂਗਰ ਰਿਫਾਈਨਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟਨਰ ਸੀ। ਐਪਰ, ਕੋਲਸਟਨ ਬਾਲਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਦਾ ਵਾਸੀ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ 1689 ਤੋਂ ਉਹ ਸਰੀ ਦੇ ਮੋਰਟਲੇਕ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਲੰਡਨ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਟੋਰੀ ਹਾਈ ਚਰਚਮੈਨ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਦੀ ਵਿੱਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਕੋਲਸਟਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਵਿਲੀਅਮ ਤੀਜੇ ਨੂੰ 1689 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਨਵੀਂ ਹਕੂਮਤ ਤੋਂ ਰਿਆਇਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਕੋਲਸਟਨ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵਾਰਸ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹ 1692 ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ, ਪਰ ਨਿਜੀ ਤੌਰ ਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ 1708 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਇਆ। ਕੋਲਸਟਨ ਬ੍ਰਿਸਟਲ (1710-13) ਲਈ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸੀ.
ਮੌਤ
right|thumb| ਕਰੌਮਵੈਲ ਹਾਊਸ, ਮੋਰਟਲੇਕ, ਜਿਥੇ 1721 ਵਿੱਚ ਕੋਲਸਟਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਕੋਲਸਟਨ ਦੀ ਮੌਤ 11 ਅਕਤੂਬਰ 1721 ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ, (ਪੁਰਾਣੇ) ਕਰੌਮਵੈਲ ਹਾਊਸ (1857 ਵਿੱਚ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ) ਦੀ, ਮੋਰਟਲੇਕ ਵਿੱਚ, 84 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸਦੀ ਵਸੀਹਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦਿਖਾਵੇ ਦੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਇਸ ਹਦਾਇਤ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਲ ਸੇਂਟਸ ਚਰਚ ਵਿਖੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸਦਾ ਸਮਾਰਕ ਜੇਮਜ਼ ਗਿੱਬਸ ਨੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜੌਨ ਮਾਈਕਲ ਰੀਸਬ੍ਰੈਕ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਨੂੰ ਘੜਿਆ ਸੀ।
ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਕੰਮ
thumb|ਕੋਲਸਟਨਜ਼ ਆਸ਼ਰਮ ਕੋਲਸਟਨ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੋਲਸਟਨ ਨੇ ਬ੍ਰਿਸਟਲ, ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਈਂ ਵੀ ਸਕੂਲ, ਬਗੀਚਿਆਂ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਚਰਚਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੰਡ ਦਿੱਤੇ। ਕੋਲਸਟਨ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦਾਨ ਰਕਮਾਂ ਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲਣ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦਾਨੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹਨ।
ਯਾਦਗਾਰਾਂ
thumb|ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਪਾਸਟ ਐਂਡ ਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟ (1882) ਵਿੱਚੋਂ ਆਲ ਸੇਂਟਸ ਚਰਚ, ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਵਿਖੇ ਕੋਲਸਟਨ ' ਸਮਾਰਕ ਤੇ ਉੱਕਰੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1636
ਵਿਜਾਯਾਸ਼ਾਂਤੀ
ਵਿਜਾਯਾਸ਼ਾਂਤੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Vijayashanti; ਜਨਮ 24 ਜੂਨ 1966) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। 40 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਲਗੂ, ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 187 ਫੀਚਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਾਰਤਵਯਮ (1990) ਵਿੱਚ "ਸੁਪਰ ਕਾਪ" ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ, ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਹਮਲਾਵਰਤਾ ਅਤੇ ਨਾਰੀਤਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਪ੍ਰਤਿਘਾਤਨਾ (1985) ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ, ਵਿਜੇਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਜ ਨੰਦੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਕਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਚਾਰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਨੰਦੀ ਅਵਾਰਡ, 2003 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ, ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਕਲਿਮਾਮਨੀ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
"ਲੇਡੀ ਸੁਪਰਸਟਾਰ", "ਲੇਡੀ ਅਮਿਤਾਭ ",  ਅਤੇ "ਦਿ ਐਕਸ਼ਨ ਕੁਈਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਸਿਨੇਮਾ",   ਵਿਜੇਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇਤੀ ਭਾਰਤਮ ਵਰਗੀਆਂ ਸਫਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। (1983), ਅਗਨੀ ਪਰਵਤਮ (1984), ਚੈਲੇਂਜ (1984), ਪ੍ਰਤੀਘਟਨ (1985), ਰੇਪਟੀ ਪੌਰੁਲੁ (1986), ਪਾਸੀਵਾਦੀ ਪ੍ਰਣਾਮ (1987), ਮੁਵਵਾ ਗੋਪਾਲੁਡੂ (1987), ਯਮੁਦਿਕੀ ਮੋਗੁਡੂ (1988), ਅਥਾਕੁ ਯਮੁਦੂ ਮੋਗੁਡੂ (1988) ), ਜਾਨਕੀ ਰਾਮੂਡੂ (1988), ਮੁਡੁਲਾ ਮਾਵਯਾ (1989), ਕੋਂਡਾਵੇਤੀ ਡੋਂਗਾ (1990), ਇੰਦਰੁਡੂ ਚੰਦਰਦੂ (1989), ਲਾਰੀ ਡਰਾਈਵਰ (1990), ਸਥਰੂਵੂ (1990), ਗੈਂਗ ਲੀਡਰ (1991), ਮੰਨਨ (1992), ਰੋਵੀ (1992), ਮੋਂਡੀ ਮੋਗੁਡੂ ਪੇਨਕੀ ਪੇਲਮ (1992), ਚਿਨਾਰਾਯੁਡੂ (1993) ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਲਾਕਅੱਪ (1993), ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 80 ਅਤੇ 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ.ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ।  1987 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਚਿਰੰਜੀਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵੈਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਮਾਸਕੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਾ ਥਾਮਸ ਜੇਨ ਦੇ ਨਾਲ ਪਦਮਤੀ ਸੰਧਿਆ ਰਾਗਮ, ਜੋ ਕਿ ਲੁਈਸਵਿਲੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸਮਿਤੀ ਤੋਂ ਮੇਡਕ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਿਆਂ 15ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਵਿਜੇਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਵਿਆਹ 1988 ਵਿੱਚ ਐਮਵੀ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਚੇਨਈ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਡੱਗੂਬਤੀ ਪੁਰੰਦਰੇਸ਼ਵਰੀ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੰਦੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966
ਸੁਨਹਿਰੀ ਤਿਕੋਣ (ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ)
ਸੁਨਹਿਰੀ ਤਿਕੋਣ (ေရႊႀတိဂံ နယ္ေျမ, ; สามเหลี่ยมทองคำ, ; ສາມຫຼ່ຽມທອງຄຳ; Tam giác Vàng; ) ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਫੀਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋ ਖਿੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਪਗ 367,000 ਵਰਗ ਮੀਲ (950,000 ਵਰਗ ਕਿਮੀ) ਇਲਾਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦੇਸ਼ਾਂ - ਬਰਮਾ, ਲਾਓਸ ਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਪਰਬਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਤੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸੁਨਹਿਰੀ ਚੰਦ-ਦਾਤਰੀ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਸਹਿਤ, ਇਹ 1950ਵਿਆਂ ਤੋਂ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਫੀਮ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ ਖਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ 21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਅਫੀਮ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ “ਸੁਨਹਿਰੀ ਤਿਕੋਣ” ਦੇ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਫੀਮ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ ਖਿੱਤਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤੋਰੀਖ਼ਾ ਕਿਲਾ
ਤੋਰੀਖਾ ਕਿਲਾ (ਸਪੇਨੀ: Castillo de Torija) ਤੋਰੀਖਾ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1931 ਵਿੱਚ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲਰ ਨਾਈਟਸ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਮੱਧਕਾਲੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜੰਗਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਲਾ ਬਣਿਆ।
19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਉੱਤੇ ਜਰਨੈਲ ਊਗੋ, ਵਿਕਤੋਰ ਊਗੋ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਐਲ ਐਮਪੈਸੀਨਾਦੋ ਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1962 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ਰੀਅਤ
ਅਰਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ਰੀਆ (ਸ਼ਰੀਆਹ, ਸ਼ਰੀ'ਆ, ਸ਼ਰੀʿਅਹ; شريعة,, "ਵਿਧਾਨ"), ਜਿਸਨੂੰ ਇਸਲਾਮੀ ਕ਼ਾਨੂੰਨ (اسلامی قانون) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਮਤਲਬ ਕਿਸੇ ਅਗੰਮੀ ਜਾਂ ਪੈਗ਼ੰਬਰੀ ਧਰਮ ਦਾ ਨੈਤਿਕ ਜ਼ਾਬਤਾ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਨੂੰਨ ਹੈ। ਆਮ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ "ਸ਼ਰੀਆ" ਇਸਤਲਾਹ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਲਾਮ ਨਾਲ਼ ਇੱਕਮਿੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਰੀਅਤ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਵਿਆਹ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ, ਵਪਾਰ ਨਿਯਮ, ਧਰਮ ਦੇ ਨੁਸਖੇ, ਅਤੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ, ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧ, ਸਫਾਈ, ਖ਼ੁਰਾਕ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਲੀਕਾ ਅਤੇ ਵਰਤ ਵਰਗੇ ਨਿੱਜੀ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਸ਼ਰੀਅਤ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਧਰਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਖਤ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇਕਸਾਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੀਅਤ ਨੂੰ ਅੱਲਾ ਦੇ ਅਟੱਲ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ‘ਸ਼ਰੀਅਤ’ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਅਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਦੋ ਮੁੱਢਲੇ ਸਰੋਤ ਹਨ : ਕੁਰਆਨ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਹਦੀਸ। ਕੁਰਆਨ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ‘ਕਲਾਮ’ (ਰੱਬੀ ਬਾਣੀ) ਹੈ ਅਤੇ ਹਦੀਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ, ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਰੱਬ ਦੇ ਰਸੂਲ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਹਨ।
ਕਲਾਸੀਕਲ ਸ਼ਰੀਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗੰਭੀਰ ਉਲੰਘਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ
15 ਫ਼ਰਵਰੀ
15 ਫ਼ਰਵਰੀ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ ਦਾ 46ਵਾਂ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 319 (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 320) ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਵਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਅਕ-ਡੋਵੂਰਾਕ
thumb|ਰੂਸ ਦਾ ਕੋਟ ਔਫ਼ ਆਰਮਜ਼(ਸ਼ਾਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨ) ਇਹ ਰੂਸ (ਰਸ਼ੀਅਨ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ) ਵਿੱਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ
thumb|ਰੂਸ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ
ਇਤਿਹਾਸ
thumb|ਕ੍ਰੈਮਲਿਨ ਸੈਨੇਟ
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਦੁਪਾਸੜਵਾਦ
ਦੁਪਾਸੜਵਾਦ ਦੋ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚਲੇ ਸਿਆਸੀ, ਅਰਥੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰੀ ਨਾਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕਪਾਸੜਵਾਦ ਅਤੇ ਬਹੁਪਾਸੜਵਾਦ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਰਤੀਬਵਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਾਂ ਬਹੁਤੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨਾਲ਼ ਵਾਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਪਾਸੜ ਮੇਲ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 4 (ਭਾਰਤ)
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 4 (ਭਾਰਤ) ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੜਕ ਮਾਰਗ ਹੈ ਜੋ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਮੁੰਬਈ, ਪੁਣੇ, ਬੰਗਲੌਰ ਅਤੇ ਚੇਨੱਈ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 1235 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ, ਕਰਨਾਟਕਾ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ।
ਰੂਟ
ਇਸ ਸਕੜ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿਸੇ ਨੂੰ ਪੁਣੇ-ਬੰਗਲੋਰੂ ਸੜਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿਸੇ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ-ਪੁਣੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੜਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਰੁਝਿਆ ਹੋਇਆ ਖਟਰਾ ਘਾਟ ਨੂੰ ਸਰੂਗ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਰ ਇੱਕ ਘੱਟੇ ਦਾ ਸਫਰ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਵੇ
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ:
ਕਰਨਾਟਕਾ:
ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼:
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ:
ਹੋਰ ਦੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ
ਲੇਨਾ ਦਰਿਆ
ਲੇਨਾ (Ле́на, ; Өлүөнэ, Ölüöne) ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰਬਲਾ ਦਰਿਆ (ਬਾਕੀ ਦੋ ਓਬ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਯੇਨੀਸਾਈ ਦਰਿਆ ਹਨ) ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਗਿਆਰ੍ਹਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਅਤੇ ਨੌਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਲ-ਬੋਚੂ ਇਲਾਕੇ ਵਾਲਾ ਦਰਿਆ ਹੈ।
ਲੀਨਸ ਤੂਰਵਲਦਸ
ਲੀਨਸ ਬੈਨੇਡਿਕਟ ਤੂਰਵਲਦਸ (ਜਨਮ 28 ਦਿਸੰਬਰ 1969) ਇੱਕ ਫ਼ਿਨਿਸ਼-ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ। ਇਹ ਲਿਨਅਕਸ ਕਰਨਲ ਦੀ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਉੱਨਤੀ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਇਨਸਾਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਰਨਲ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਿਨਅਕਸ ਕਰਨਲ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਰਚਨਾਕਾਰ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਰਿਵਿਜਨ ਕੰਟਰੋਲ ਸਿਸਟਮ Git ਵੀ ਬਣਾਇਆ। 2012 ਵਿੱਚ ਟੈਕਨਾਲਜੀ ਅਕੈਡਮੀ ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ "ਇਕ ਨਵਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਾ-ਸਰੋਤ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ" ਮਿਲੇਨੀਅਮ ਟੈਕਨਾਲਜੀ ਇਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ 2014 ਦਾ IEEE ਕੰਪਿਊਟਰ ਪਾਇਅਨੀਰ ਇਨਾਮ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲੇ ਸਾਲ
ਤੂਰਵਲਦਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੈਲਸਿੰਕੀ, ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਐਨਾ ਅਤੇ ਨਿਲਸ ਤੂਰਵਲਦਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਓਲੇ ਤੂਰਵਲਦਸ ਦੇ ਪੋਤੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਂ ਅਤੇ ਬਾਪ ਦੋਵੇਂ 1960ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਹੈਲਸਿੰਕੀ ਦੇ ਇੰਤਹਾਪਸੰਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਟੱਬਰ ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਦੀ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਬੋਲਦੀ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ (ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦਾ 5.5%) ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ
ਬਾਰਬਰਾ ਨਵਾਬਾ
ਬਾਰਬਰਾ ਅਦੋਏਜ਼ੀ ਨਵਾਬਾ (ਜਨਮ 18 ਜਨਵਰੀ 1989) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫ਼ੀਲਡ ਮਹਿਲਾ ਅਥਲੀਟ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਂਤਾ ਬਾਰਬਰਾ ਟਰੈਕ ਕਲੱਬ ਵੱਲੋਂ ਭਾਗ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਨਵਾਬਾ ਪੈਂਥਾਲੋਨ ਅਤੇ ਹੈਪਥਾਲੋਨ ਈਵੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ '2015 ਯੂਐੱਸਏ ਆਊਟਡੋਰ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫ਼ੀਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ' ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਨਵਾਬਾ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਜਨਵਰੀ, 1989 ਨੂੰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਥੀਡੋਰ ਐਂਡ ਬਲੇਸਿੰਗ ਨਵਾਬਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 6 ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਨਵਾਬਾ ਦਾ 2007 ਦਾ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ, 2007 ਵਿੱਚ 300 ਮੀਟਰ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਵਿੱਚ ਸੀ.ਆਈ.ਐਫ. ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਸਿਟੀ ਸੈਕਸ਼ਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀ.ਆਈ.ਐਫ. ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਸਟੇਟ ਮੀਟ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 4-ਵਾਰ ਉਪ-ਜੇਤੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਮੁੱਢਲੇ ਦੌਰ ‘ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ। ਨਵਾਬਾ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਸੈਂਟਾ ਬਾਰਬਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਅਕ ਅਧਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ, ਆਪਟੋਮੈਟਰੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਿਆ, ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਸਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ। ਇੱਕ ਸੀਜ਼ਨ ਨੂੰ ਰੈਡਸ਼ਾਇਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 100 ਮੀਟਰ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ, 400 ਮੀਟਰ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਰ ਕਰ ਲਈ, ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ 4x400 ਮੀਟਰ ਦੀ ਰਿਲੇਅ ਟੀਮ (ਜਿਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ। ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੈਪੇਟੈਥਲੋਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਆਲ-ਅਮੈਰੀਕਨ ਹੋਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬਿਗ ਵੈਸਟ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਹੈਪਥੈਥਲਨ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ, ਡੇਵਿਡ ਨਵਾਬਾ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਹਿਰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਲੇਕਰਸ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਬਿਨੀਤਾ ਟੋਪੋ
ਬਨੀਤਾ ਟੋਪੋ (ਜਨਮ 21 ਨਵੰਬਰ 1980) ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕੌਮੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 2004 ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਟੀਮ ਨਾਲ ਖੇਡੀ। ਟੋਪੋ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੱਛਮੀ ਰੇਲਵੇ  ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਟੋਪੋ ਦਾ ਜਨਮ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਸੁੰਦਰਗੜ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਲੂਲਕੀਦੀਹੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ  ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ  ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲੀਨਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਟੋਪੋ ਨੇ ਰਾਂਚੀ ਦੇ ਮਹਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਨਪੋਸ਼ ਸਪੋਰਟਸ ਹੋਸਟਲ, ਰੁੜਕੇਲਾ ਵਿਖੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਟੋਪੋ ਨੇ ਟਾਟਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਅਕੈਡਮੀ, ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਅਤੇ ਬਾਈਚੁੰਗ ਭੂਟੀਆ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਕੂਲ, ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਕੋਚਾਂ ਦੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ।
ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ
ਟੋਪੋ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਥਾਨਕ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ 2007 ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅੰਡਰ-16 ਝਾਰਖੰਡ ਰਾਜ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।[3] ਉਸਨੇ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਕਾਮਨ ਵੈਲਥ ਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ 5ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਟੋਪੋ ਘਰੇਲੂ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਬੈਕ ਪੋਜੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਖੇਡੀ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਟ 'ਚ ਟੋਪੋ ਖੇਡੀ: ਟੋਪੋ ਨੇ ਮੈਡਰਿਡ ਵਿੱਚ 2006 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਮਾਨਤਾ
ਮਈ 2011 ਵਿੱਚ, ਟੋਪੋ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਵੀਨ ਪਟਨਾਇਕ ਦੁਆਰਾ ਜੈਦੇਵ ਭਵਨ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ਾਰਜਾਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ
ਸ਼ਾਰਜਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ (مطار الشارقة الدولي) ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜਾਂ ਦਾ ਅੱਡਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਾਰਜਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰ 15200000 m2 ਹੈ।
ਆਕਾਰ
ਇਹ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 116 ft ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦਾ 12/30 ਦਾ ਇੱਕ ਰਨਵੇਅ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਆਕਾਰ 4060 x ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੇ 926ਵੇਂ ਲੜਾਕੂ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਗੁਲਫ਼ ਯੁੱਧ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 450 ਮੈਂਬਰ ਇਸ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੇ ਰੁਕੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਏ-10 ਥੰਡਰਬੋਲਟ II ਨੂੰ ਉਡਾਉਣ ਦੇ ਚਾਲਕ ਸਨ।
ਓਵਰਵਿਊ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਸਭਾ ਦੇ 2015 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਰਜਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਕਾਰਬੋ ਟੋਨੇਜ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਹਵਾਈ ਹੱਬ ਦਾ ਤੀਸਰਾ ਵੱਡਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ। 2015 ਵਿੱਚ ਗਰਾਊਂਡ ਸਰਵਿਸ ਕੰਪਨੀ ਬਸ਼ਾਰਜਾ ਅਵੇਸ਼ਨ ਸਰਵਿਸ ਨੇ 586,195 ਟਨ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 16.1% ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਟਰਮੀਨਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 125000 m2 ਖੇਤਰ ਘੇਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਰਜਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਏਅਰ ਅਰਬ ਦਾ ਹੋਮ ਬੇਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਅਰ ਅਰਬ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵੀ ਸ਼ਾਰਜਾ ਫਰੇਟ ਸੈਂਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਸੈਂਟਰ ਪੁਰਾਣਾ ਕਾਰਗੋ ਟਰਮੀਨਲ ਹੈ।
ਮੈਦਾਨੀ ਆਵਾਜਾਈ
ਇਹ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਕੇਂਦਰੀ ਦੁਬਈ ਤੋਂ 15 km ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ।
ਸ਼ਾਰਜਾ (ਸ਼ਹਿਰ)
ਸ਼ਾਰਜਾ (الشارقة) (ਅਸ਼-ਸ਼ਾਰੀਕਾਹ) (ਉਰਦੂ:شارجہ) ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਦੁਬਈ-ਸ਼ਾਰਜਾ-ਅਜਮਨ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਬੀ ਪਰਾਇਦੀਪ ਉੱਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਕੋਮਲ ਰਿਜ਼ਵੀ
ਕੋਮਲ ਰਿਜ਼ਵੀ (ਉਰਦੂ: کومل رضوی) (3 ਅਗਸਤ 1981 (ਦੁਬਈ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹੋਸਟ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਕ ਸਟੂਡਿਓ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਕੋਮਲ ਰਿਜ਼ਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀ ਸੀ।   ਕੋਮਲ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮਿੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇਖੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੋਮਲ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ 1999 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਪਰ ਹਿੱਟ ਭੂਗਰਾ ਦਾ ਗੀਤ ਬੌਜ਼ੀ ਬੌਜੀ ਭੰਗੜਾ ਸਾਦੇ ਨੌਲ ਪਾਓਜੀ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਇੱਕ ਰਾਤ ਦਾ ਸਨਸਨੀ ਬਣ ਗਿਆ।  ਕੋਮਲ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ੋਅ ਬੀ.ਪੀ.ਐਲ ਓਏ ਨਾਲ ਹੋਸਟਿੰਗ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਈ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਕੋਮਲ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਾਮ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਰਿੰਦੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਨਿਵੇਕਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਤਾਰਾ ਬਣਾਇਆ. ਉਹ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਲਿਖਦੀ ਹੈ।
ਐਕਟਿੰਗ
ਰਿਜ਼ਵੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਰੋਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ (ਪੀਟੀਵੀ), 1995 ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਹਵਾਇਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਹਿਰੀਨ ਲਈ ਸੀ। ਕਭੀ ਕਭੀ, ਤੀਸਰਾ ਪਹਿਰ ਅਤੇ ਸਮੰਦਰ ਹੈ ਦਰਮੀਆਂ ਵਰਗੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਮੁਝੇ ਰੂਠਨੇ ਨਾ ਦੇਨਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ।
ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਿਜ਼ਵੀ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਚੋਣਵੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗਾਇਕੀ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਮੁੱਖ ਫੋਕਸ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। "ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ ਜੋ ਮੈਂ ਦੇਖਦੀ ਹਾਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਟੀਮ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਹੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਜੇਕਰ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਐਕਟ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਬਹੁਤਾ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ," ਰਿਜ਼ਵੀ ਨੇ ਯੂ! ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਹੋਸਟਿੰਗ
ਕੋਮਲ ਨੇ ਬੀਪੀਐਲ ਓਏ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਟੀ ਵੀ ਹੋਸਟਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ. ਉਸ ਦੇ ਹੋਸਟਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 'ਚੈਨਲ ਵੀ' ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਂਵਾਂ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੋਮਲ ਨੇ ਕਰਾਲ, ਹਾਮ ਟੀ.ਵੀ. ਐਵਾਰਡਜ਼ ਨਾਲ ਕਮਲ ਅਤੇ ਨਾਚਲੇ ਨਾਲ ਕਰਾਚੀ ਨਾਈਟਸ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਰ.ਆਰ.ਏ. ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਾਂਸ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਵਿੱਚ, ਕੋਮਲ ਰਿਜ਼ਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਤਲਾਕ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਓਮਾਨ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਉਠਾਏਗਾ। ਆਖਰਕਾਰ 2019 ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸੁਧਾ ਰਾਏ
ਸੁਧਾਰਾਏ (1914-1987) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਬੋਲਸ਼ਵਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲ ਗਈ। ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ।
ਬਚਪਨ
ਰਾਏ ਦਾ ਜਨਮ 1914 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਇਸਥ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਫਰੀਦਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 1930ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੇਬਰ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲੇਬਰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸਿਸਿਰ ਰਾਏ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ। ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ, ਜਦ ਇਹ 1933 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਦੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਨੇਤਾ ਬਣੀ।
ਲੇਬਰ ਆਗੂ
1932 ਅਤੇ 1958 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ  ਕਮਲਾ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ       ਗਣਿਤ  ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ  ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ।  ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਬਰ ਨੇਤਾ ਸੀ। ਡੌਕ ਵਰਕਰਾਂ ਨੇ ਰਾਏ ਦਾ ਨਾਮ ਬਹਿਨਜੀ ('ਸਨਮਾਨਿਤ ਭੈਣ') ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕਿਡਰਪੁਰ ਡੌਕ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਨਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ
ਰਾਏ 1943 ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਸਰਬ  ਭਾਰਤ ਮਹਿਲਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਈ।  1954 ਅਤੇ 1982 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਏ ਨੇ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ  ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ।
ਚੋਣ ਸਿਆਸਤ
1951-1952 ਸੰਸਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾ ਰਾਏ ਬੀਪੀਆਈ ਦੀ ਇਕੋ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੀ। ਉਹ Barrackpore ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 25,792 ਵੋਟ ( ਹਲਕੇ ਦੀਆਂ 16.2% ਵੋਟਾਂ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਉਹ 1954 ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਗਈ ਸੀ।
ਰਾਏ ਨੇ <span id="result_box" class="" lang="pa"> 1957 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ <span id="result_box" class="" lang="pa"> ਫੋਰ  <span id="result_box" class="" lang="pa"> ਟ  ਹਲਕੇ  ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ  । ਉਹ ਕੁੱਲ ਵੋਟ ਦਾ 9.75% ਲੈਕੇ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹੀ।
ਕਾਂਡਾਲਮਾ ਝੀਲ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
ਕਾਂਡਾਲਮਾ ਝੀਲ (ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਕੰਡਲਾਮਾ ਝੀਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਕਾਂਡੇਲਮਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਹੈ।  21 ਮੀਟਰ (69 ਫੁੱਟ) ਉੱਚਾ  1,600 ਮੀਟਰ (5,200 ਫੁੱਟ) ਚੌੜਾ ਕੰਡੇਲਮਾ ਡੈਮ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਝੀਲ ਬਣੀ। ਡੈਮ ਦਾ ਪਾਣੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੇਕੀਰਾਵਾ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਟੈਂਕ ਕਲਾ ਵੇਵਾ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ - ਮਿਰਿਸਗੋਨੀਆ ਨਦੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਡੈਮ ਬਣਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1952 ਤੋਂ 1957 ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਸਿੰਚਾਈ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਝੀਲ ਦਾ ਪੁਨਰਵਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਹੋਟਲ ਕਲੂਡੀਆ ਪੋਕੁਨਾ ਜੰਗਲਾਤ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਡਾਰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 4.8 km (3.0 mi) ਅਤੇ 2.3 km (1.4 mi) ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ 'ਤੇ ਮਾਪਦਾ ਹੈ, 102 km2 (39.4 sq mi) ਦੇ ਕੈਚਮੈਂਟ ਖੇਤਰ ਅਤੇ 33,300,000 m3 × 1.9 ਫੁੱਟ (1.9) ਫੁੱਟ none|thumb|400x400px| ਸੁੱਕੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਤਲਾਬ
1444
1444 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
੧੬ ਫ਼ਰਵਰੀ
16 ਫ਼ਰਵਰੀ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ ਦਾ 47ਵਾਂ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 318 (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 319) ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਅਖਤੂਬਿੰਸਕ
ਇਹ ਰੂਸ (ਰਸ਼ੀਅਨ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ) ਵਿੱਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਬਹੁਪਾਸੜਵਾਦ
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਪਾਸੜਵਾਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਮਾਈਲਜ਼ ਕਾਲਾ ਮੁਤਾਬਕ "ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਬਹੁਪਾਸੜਵਾਦ ਆਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਅਸੂਲ ਉਹਨਾਂ ਦੁਪਾਸੜ ਵਿਕਤਰਾਪ੍ਰਸਤ ਬੰਦੋਬਸਤਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ ਉੱਤੇ ਤਾਕਤਵਰਾਂ ਦਾ ਰੋਹਬ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਤਕਰਾਰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਣ।” 1990 ਵਿੱਚ ਰਾਬਰਟ ਕੀਓਹਾਨੇ ਨੇ ਬਹੁਪਾਸੜਵਾਦ ਨੂੰ "ਕੌਮੀ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕਸਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ" ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਹੁਪਾਸੜ ਮੇਲ
1924 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
1924 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਜਾਂ VIII ਓਲੰਪੀਆਡ ਫ਼੍ਰਾਂਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਖੇ ਖੇਡੀਆਂ ਗਈਆ। ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਖੇ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਖੇਡ ਮੇਲਾ ਦੁਸਰਾ ਸੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ 1900 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਖੇ ਹੋ ਚੁਕੀਆ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਕਰਵਾਉਂਣ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਅਮਸਤੱਰਦਮ, ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ]], ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ, ਰੋਮ ਅਤੇ ਪਰਾਗ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਪੈਰਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਇਕਪਾਸੜਵਾਦ
ਇਕਪਾਸੜਵਾਦ ਅਜਿਹਾ ਅਸੂਲ ਜਾਂ ਏਜੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ-ਪੱਖੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰੇ। ਅਜਿਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਕੀ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਗ਼ਫ਼ਲਤ ਕਰ ਕੇ (ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰ ਕੇ) ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਬਾਕੀ ਧਿਰਾਂ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੀਰੀਆਈ ਮਾਰੂਥਲ
ਸੀਰੀਆਈ ਮਾਰੂਥਲ (بادية الشام, ਬਾਦੀਅਤ ਅਸ਼-ਸ਼ਾਮ), ਕਈ ਵਾਰ ਸੀਰੀਆਈ-ਅਰਬੀ ਮਾਰੂਥਲ, ਰੜੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖਰੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਜੋਗ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਅਰਬ ਪਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ੨੦੦,੦੦੦ ਵਰਗ ਮੀਲ (੫੦੦,੦੦੦ ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਤੋਂ ਵੱਧ) ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ ਪਸਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਰੂਥਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਥਰੀਲਾ ਅਤੇ ਪੱਧਰਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰੂਥਲ
ਬੁਰਗੋਸ ਵੱਡਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਬੁਰਗੋਸ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ: Catedral de Santa María) ਬੁਰਗੋਸ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 8 ਅਪਰੈਲ 1885 ਨੂੰ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਵਰਜਨ ਮੈਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ 1221 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 9 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਵਜੋਂ ਉਪਯੋਗ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਸੰਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1567 ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਇਆ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਗੌਥਿਕ ਸਟਾਇਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਭਾਵੇਂ 15ਵੀਂ-16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ-ਜਾਗਰਨ ਸੰਬੰਧੀ ਕਿਰਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
31 ਅਕਤੂਬਰ 1984 ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੁਆਰਾ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਕਾਟਿਸ਼ ਨੈਸ਼ਨਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ
ਸਕਾਟਿਸ਼ ਨੈਸ਼ਨਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (SNP) (Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba, Scots Naitional Pairtie) ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਨੈਸ਼ਨਲਿਸਟ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ।
ਹੈਥਰ ਮਿਲਰ
ਹੈਥਰ ਮਿਲਰ-ਕੋਚ (ਜਨਮ 30 ਮਾਰਚ 1987) ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਫ਼ੀਲਡ ਅਥਲੀਟ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਹੈਪਥਾਲੋਨ ਅਤੇ ਪੈਂਥਾਲੋਨ ਈਵੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ 2015 ਵਿੱਚ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆਂ 2015 ਪਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ
ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲੀ ਭਾਵ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਫੁੱਟ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਹਿਣ ਨਿਰੰਤਰ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੰਮੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲਵੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ‘ਲੰਮੇ ਗੌਣ’ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁਟਿਆਰ ਦੇ ਸੰਤਾਪ ਦੀ ਗਾਥਾ ਬੜੇ ਦਰਦੀਲੇ ਅਤੇ ਵੇਦਨਾਤਮਕ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੁਆਣੀਆਂ ਇਹ ਗੀਤ ਲੰਮੀ ਹੇਕ ਲਾ ਕੇ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ-ਦੋ ਦੇ ਜੋਟੇ ਬਣਾ ਕੇ ਸਾਂਝੀ ਹੇਕ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ- ਇੱਕ ਧਿਰ ਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਤਰਾ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੀ ਧਿਰ ਅਗਲੇਰੇ ਅੰਤਰੇ ਦੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੌਣ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੀ ਜੋਖ਼ਮ ਭਰੀ ਅਤੇ ਔੜਾਂ ਮਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਔਰਤ ਨੇ ਭੋਗੀ ਹੈ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਵੇਦਨਾ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਔਰਤ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਸਿਰਜਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਧੁਰ ਅੰਦਰੋਂ ਨਿਕਲੀ ਵਿਲਕਣੀ ਦੀਆਂ ਹੂਕਾਂ ਹਨ…ਧੂਹ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰੁਣਾਮਈ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਚਾਰੇ ਬੰਨੇ ਸਿਸਕੀਆਂ ਤੇ ਹਾਉਕੇ ਸੁਣਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਗੁਲਾਮੀ ਦਾ ਸੰਤਾਪ ਭੋਗਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁਟਿਆਰ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਗੋਚਿਆਂ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੌਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੌਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰੀਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਖੂਹਾਂ ’ਤੇ ਪਾਣੀ ਭਰਦੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ, ਤ੍ਰਿੰਞਣਾਂ ’ਚ ਕੱਤਦੀਆਂ ਸੁਆਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪੀਂਘਾਂ ਝੂਟਦੀਆਂ ਅੱਲ੍ਹੜ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਝਲਕੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਘੋੜੇ ’ਤੇ ਅਸਵਾਰ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਂਦੇ ਵੀਰ ਅਤੇ ਡੋਲੀ ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦੇ ਕਹਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਦੇ ਝਲਕਾਰੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ’ਚ ਨਜ਼ਰੀ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀ ਬਾਤ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਸੀ- ਖੇਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਈ- ਸੜਕਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਬਣੀਆਂ, ਕੱਚੇ ਰਾਹ, ਨਦੀਆਂ-ਨਾਲਿਆਂ ’ਤੇ ਕੋਈ ਪੁਲ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਪਰਬਤ ਲੜੀ
thumb|[[ਹਿਮਾਲਿਆ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪਰਬਤ ਲੜੀ, ਸਪੇਸ ਤੋਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ]] ਇੱਕ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਲੜੀ ਜਾਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹਾਈ ਮੈਦਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ। ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜਾਂ ਪਹਾੜਬੰਦੀ ਪੱਟੀ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ, ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਤਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਔਗੁਣ।  ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਗੋਲਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਵਿਅਕਤੀ ਪਲੇਟ ਟੇਕਟੋਨਿਕਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਹਨ। ਸੋਲਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਮਾਊਂਟੇਨ ਰੇਂਜ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗ੍ਰਹਿਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ
ਬੇਜੋੜ ਕਲਪਨਾ ਉਡਾਰੀ
ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਚਣਹਾਰਿਆਂ ਵਰਗੀ ਸਾਦਗੀ,ਸਰਲਤਾ,ਆਪਮੁਹਾਰਾਪਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਘੁੰਡ ਕੱਡ ਲੈ ਪੱਤਣ ਤੇ ਖੜੀਏ, ਪਾਣੀਆ ਨੂਂ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜੂ।
ਪਰਬਤ ਲੜੀ
ਮਾਊਂਟੇਨ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਢਾਂਚੇ ਜਾਂ ਪੈਟਰੋਲੋਜੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵੱਖਰੇ ਔਗੈਸਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਧੂੜ ਚਾਦਰਾਂ, ਉਤਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਬਲਾਕ, ਗੁੱਛੇ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਭੂਮੀਫਾਰਮ ਦੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਚੱਟਾਨਾਂ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ
ਲੋਕ ਗੀਤਾ ਦੇ ਰੂਪ
ਲੋਕ ਗੀਤਾ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੁਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਬਚਪਨ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ_ _ ਅਲੜ ਬਲੜ ਬਾਵੇ ਦਾ, ਬਾਵਾ ਕਣਕ ਲਿਆਵੇਗਾ ਬਾਵੀ ਬੈਠੀ ਛਟੇਗੀ ਮਾਂ ਪੂਣੀਆ ਵਟੇਗੀ ਬਾਵੀ ਮੰਨ ਪਕਾਵੇਗੀ ਬਾਵਾ ਬੈਠਾ ਖਾਵੇਗਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਟ ਨੂੰ ਪੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਪਰਬਤ ਲੜੀ
ਮੁੱਖ ਲੜੀਆਂ
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਤੇ ਜਵਾਨ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪੈਸੀਫਿਕ ਰਿੰਗ ਆਫ ਫਾਇਰ ਜਾਂ ਐਲਪਾਈਡ ਬੇਲਟ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਪੈਸਿਫਿਕ ਰਿੰਗ ਆਫ ਫਾਇਰ ਵਿੱਚ ਐਂਡੀਜ਼ ਆਫ਼ ਸਾਊਥ ਅਮੈਰਿਕਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੂੰ ਕਾਮਚੈਟਕਾ, ਜਪਾਨ, ਤਾਈਵਾਨ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼, ਪਾਪੂਆ ਨਿਊ ਗਿਨੀ, ਰਾਹੀਂ ਪੈਂਟੀਨਿਕ ਕੋਸਟ, ਅਲੂਟੀਅਨ ਰੇਂਜ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੋਰਡੇਲੀਰਾ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਐਂਡੀਜ਼ 7,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (4,350 ਮੀਲ) ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਪਹਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਲਾਪਾਈਡ ਬੈਲਟ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਏਸ਼ੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਅਤੇ ਐਲਪਸ, ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਐਟਲਸ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੈਲਟ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਪਹਾੜ ਰੇਣੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੇਸਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 8,848 ਮੀਟਰ (29,029 ਫੁੱਟ) ਉੱਚੀ ਅਤੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਆਰਕਟਿਕ ਕੋਰਡੀਲੇਰਾ, ਯੂਆਰਲਾਂ, ਐਪੀਲਾਚੀਆਂ, ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਅਨ ਪਹਾੜਾਂ, ਅਲਤਾਈ ਮਾਉਂਟੇਨਜ਼ ਅਤੇ ਹਿਜਾਜ਼ ਪਹਾੜ. ਜੇ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝਰਨੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰੇਗੇਜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪਹਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 65,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (40,400 ਮੀਲ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਲਵਾਯੂ
ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜਲਵਾਯੂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੀਂਹ ਜਾਂ ਬਰਫਬਾਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਵਾ ਦੇ ਪਹਾੜ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ, ਹਵਾ ਆਧੁਨਿਕ ਵਰਖਾ (ਬਾਰਸ਼ ਜਾਂ ਬਰਫ਼) ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਵਾ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਦੁਬਾਰਾ (ਏਡੀਆਬੈਟਿਕ ਲੈਪਸ ਰੇਟ ਅਨੁਸਾਰ) ਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮੀ ਨੂੰ ਲਾਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਕਸਰ, ਇੱਕ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੈਡੋ ਇੱਕ ਸੀਮਾ ਦੇ ਨਿਕਾਸੀ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇਗਾ।
ਖਾਈ
ਮਾਊਂਟੇਨ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਠੋਰ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਖੁਰਦਲੀ ਪਹਾੜ ਲੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਬੇਸਿਨਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਦੇ ਤਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਗਰਮ ਪੱਥਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ। ਖਾਈਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਦੇ ਰਾਕੀ ਮਾਉਂਟੇਨਜ਼ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੇਨੋਜੋਇਕ ਅਪਲੀਫਾਈ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਚਾਈ ਲਗਭਗ 10,000 ਫੁੱਟ (3,000 ਮੀਟਰ) ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੇਸੋਜ਼ੋਕੀ ਸਲਿਪਰੀਲ ਸਟਰਟਾ ਨੂੰ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਟ ਪਲੇਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੇਤ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਰੇਂਜ ਦੇ ਇਹ ਪੁੰਜ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਲੜੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੀ ਸੀ। ਰੇਂਜ ਦੇ ਕੋਰ ਤੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੰਜ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਹਟਾਏ ਗਏ ਭਾਰ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਆਈਸੋਸਟੇਟਕਲੀ ਐਡਜਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਦੀ ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਰਾਇਆ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਢਿਆਂ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪਹਾੜੀ ਬੈੱਲਟ ਟੈਕਨਟੋਨਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ ਤੱਕ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਦਰ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਘੁਲਣ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਕਣ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਹਾੜ
ਸਵਰਨਾਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵੀ
ਸਵਰਨਾਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵੀ (স্বর্ণকুমারী দেবী) (28 ਅਗਸਤ 1855 – 3 ਜੁਲਾਈ 1932) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕਰ ਸੀ।  ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸੀ।
ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਸਵਰਨਾਕੁਮਾਰੀ, ਦੇਬੇਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਚਾਰ ਧੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਦਵਾਰਕਾਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਪੋਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ, ਸੌਦਾਮਿਨੀ, ਸੁਕੁਮਰੀ ਅਤੇ ਸਰਤਕੁਮਾਰੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਸਨ। ਬਰਨਾਕੁਮਾਰੀ ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਸੌਦਾਮਿਨੀ ਬੈਥੁਨ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਟੈਗੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵਰਨਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨਾਲੋਂ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲ ਵੱਡੀ ਸੀ।
ਜੋਰਾਸੈਂਕੋ ਠਾਕੁਰ ਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਕਦਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਵਰਨਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇਬੇਂਦਰਨਾਥ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਗਵਰਨੈਸ ਇੱਕ ਸਲੇਟ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਲਿਖ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਅਭਿਆਸ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਅਧਿਆਪਕ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਅਸੀਂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ।"
ਸਵਰਨਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਦੂਜੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸਮਰੱਥਾ ਸੀ। ਦਿਨ ਦੇ ਰਿਵਾਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਹਰੇਕ ਜੋੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਸਵਰਨਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੋਸਤ - ਮਿਸਤੀਹਾਸੀ, ਮਿਲਾਨ, ਬਿਹਾਗਿਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਨ।
ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਬੱਚੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਿਰਨਮਯੋਈ ਦੇਵੀ (1870 - 1925), ਜੋਤਸਨਾਥ ਘੋਸ਼ਾਲ (1871 - 1962) ਸਰਲਾ ਦੇਵੀ ਚੌਧੁਰਾਨੀ (1872 - 1945) ਸਨ। ਜੋਤਸਨਾਥ ਘੋਸ਼ਾਲ ਨੇ ਆਈਸੀਐਸ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਸਿਆਸੀ ਸਰਗਰਮੀ
ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਸੀ, ਉਹ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ। 1889 ਅਤੇ 1890 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਗਰਸ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਆਨਰਜ਼
ਕੋਲਕਾਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 1927 ਵਿੱਚ ਜਾਗਤਾਰਿਨੀ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1932 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ
ਆਬਾਦੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਵੱਧ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ (ਭਾਰਤ) ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ, ਦਸ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਮਿਲੀਅਨ ਪਲੱਸ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਚਾਲੀ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਮੈਗਾ ਸ਼ਹਿਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਚੀ
ਬੋਲਡ ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾੳੁਂਦਾ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਮੋਨਾਲੀਸਾ ਚਾਂਗਕੀਜਾ
ਮੋਨਾਲੀਸਾ ਚਾਂਗਕੀਜਾ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਏਓ ਨਾਗਾ ਜਾਤੀ ਦੀ ਕਵੀਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਪੇਜ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਦੇ ਕਾਰਜੀ ਸਮੂਹ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਜਿੰਦਗੀ
ਤਿਅਮਰੇਨਲਾ ਮੋਨਾਲੀਸਾ ਚਾਂਗਕੀਜਾ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਮਾਰਚ 1960 ਨੂੰ ਜੋਰਹਾਟ, ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਆਓ ਨਾਗਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਜੋਰਹਾਟ ਅਤੇ ਕੋਹੀਮਾ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੂ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਚਾਂਗਕੀਜਾ ਨੇ ਬੇਂਦੈਂਤੋਸ਼ੀ ਲੋਂਗਕੁਮਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ 2017 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਚਾਂਗਕੀਜਾ 1985 ਵਿੱਚ ਸਵਾਈਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਨਾਲ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇਸ ਅਖ਼ਬਾਰ ਲਈ 'ਦ ਸਟੇਟ ਆਫ ਅਫੇਅਰ' ਕਾਲਮ ਅਤੇ ਉਰਾ ਮੇਲ ਹਫ਼ਤਾਵਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਲਈ 'ਆਫ ਰੋਜ਼ਸ ਐਂਡ ਥੋਰਨਸ' ਲਿਖਦੀ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀਮਾਪੁਰ ਅਧਾਰਿਤ ਸਨ।
ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਿਦਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਚਾਂਗਕੀਜਾ ਨੇ ਹਿੰਸਾ ਵਿਰੁੱਧ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਚਾਂਗਕੀਜਾ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦੇ 'ਉਰਾ ਮੇਲ' ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਦਾ 1992 ਵਿਚ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਚਾਂਗਕੀਜਾ ਦੀ ਕਵਿਤਾ 'ਨੋਟ ਬੀ ਡੇੱਡ' ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
ਚਾਂਗਕੀਜਾ ਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਪੇਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਇੱਕ ਲੇਖ ਰਾਜ ਹਕੀਕਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਹੈ ਕਾਰਨ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨੇ ਇਸਦੇ ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸਣ ਲਈ ਚਾਂਗਕੀਜਾ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਬਦਲੇ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
2004 ਵਿੱਚ ਦੀਮਾਪੁਰ ਦੇ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਚਾਂਗਕੀਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਚਾਈਲਡ ਆਫ ਕੇਨ ਜਲਦੀ ਹੀ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਚਾਂਗਕੀਜਾ ਦੀ 2014 ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਕੋਗੀਟਿੰਗ ਫਾਰ ਏ ਬੇਟਰ ਡੀਲ 'ਤੇ ਏਓ ਸੇਂਡਨ ਦੁਆਰਾ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਿਖਰਲੀ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਸੰਸਥਾ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ’ਤੇ ਇਸ ਵਿਰੁੱਧ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਏਓ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਾਲਸੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਸੀ।
ਉਦਾਹਰਣ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦ ਕਾਈਟ ਰਨਰ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਦ ਕਾਈਟ ਰਨਰ 2007 ਦੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਖਾਲਿਦ ਹੋਸੈਨੀ ਦੇ ਇਸੀ ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਵਲ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਸਵਰਾਜ
ਸਵਰਾਜ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ - ‘ਸਵੈ ਸ਼ਾਸਨ’ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜ। ਇਹ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਹੋਮ ਰੂਲ ਦਾ ਸਮਅਰਥੀ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਤਮ-ਨਿਰਣੇ ਅਤੇ ਸਵਾਧੀਨਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਉੱਤੇ ਜੋਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਅਰੰਭਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ (ਉਦਾਰਵਾਦੀਆਂ) ਨੇ ਸਵਾਧੀਨਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰਗਾਮੀ ਲਕਸ਼ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ‘ਸਵਸ਼ਾਸਨ’ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ‘ਚੰਗੀ ਸਰਕਾਰ’ (ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਰਕਾਰ) ਦੇ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਗਰਵਾਦੀ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਬਾਲ ਗੰਗਾਧਰ ਤਿਲਕ ਨੇ ਇਹ ਨਾਅਰਾ ਲਾਇਆ ਕਿ ‘‘ਸਵਰਾਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਿੱਧ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰਹਾਗਾਂ।’’ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1920 ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘‘ਮੇਰਾ ਸਵਰਾਜ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸੰਸਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਲਗ ਮਤ ਅਧਿਕਾਰ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਮਤ ਸੀ ਸਵਰਾਜ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਜਨਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਅਜਿਹੀ ਵਿਵਸਥਾ ਜੋ ਜਨ - ਜਰੂਰਤਾਂ ਅਤੇ ਜਨ - ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਵੇ।’’ ਵਾਕਈ: ਗਾਂਧੀ-ਜੀ ਦਾ ਸਵਰਾਜ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ, ਸਮਾਜਕ, ਆਰਥਕ, ਬਿਊਰੋਕਰੈਟਿਕ, ਕਾਨੂੰਨੀ, ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰਨ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ
17 ਫ਼ਰਵਰੀ
ਛੁੱਟੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਵਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਕੇਦਾਰਾ
ਕੇਦਾਰਾ ਕਲਯਾਣ ਨਾਟ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੱਧਮ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਤੀਵ੍ਰ ਦੋਵੇਂ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਨਿਸ਼ਾਦ ਵੀ ਦੋਵੇਂ ਹਨ। ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਧਮਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸ਼ੜਜ ਸੰਵਾਦੀ ਹੈ ਤੀਵ੍ਰ ਮੱਧਮ ਅਤੇ ਗਾਂਧਾਰ ਦੁਰਬਲ ਹਨ। ਗਾਉਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਰਾਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪਹਿਰ ਹੈ। ਸਰਗਮ –
ਗਿਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡਜ਼
ਗਿਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡਜ਼, ਜੋ 2001 ਤੱਕ ਗਿਨੀਜ਼ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਹਵਾਲਾ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜੋ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ ਛਪਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੇਦਾਰਾ
ਨ ਸ਼ ਮ, ਗ ਪ,
ਗਿਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡਜ਼
ਰੌਚਿਕ ਕਿੱਸਾ
ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਇੱਕ ਰੌਚਿਕ ਕਿੱਸਾ ਹੈ। ਹੋਇਆ ਇਉਂ ਕਿ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਧਨਾਢ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਸਰ ਡਿਊ ਬੀਪਰ। 1951 ‘ਚ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ‘ਚ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਜਗਿਆਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ‘ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਉੱਡਣ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਇਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਦਰਜਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਫਰੋਲਣੀਆਂ ਪਈਆਂ ਅਤੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ‘ਚ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਕਾਸ਼! ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕਿਤਾਬ ਹੁੰਦੀ, ਜਿਸ ‘ਚ ਅਜਿਹੇ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ। ਸਰ ਡਿਊ ਬੀਪਰ ਦੇ ਇਸ ਖਿਆਲ ਨੂੰ ਅਮਲੀ ਜਾਮਾ ਪਹਿਨਾਉਣ ਦਾ ਬੀੜਾ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਨੋਰਸ ਅਤੇ ਭਰਾ ਰਾਕ ਮੈਕ ਵਿਸਟਰ ਨੇ ਚੁੱਕਿਆ। ਉਹ ਲੰਡਨ ‘ਚ ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ 1955 ‘ਚ ਗਿੰਨੀਜ਼ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਛਪ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ।
ਕੇਦਾਰਾ
ਮੀ ਪ ਧ ਨਾ ਧ ਪ,
ਗਿਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡਜ਼
ਦਰਜ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਕਤਾ
ਜਿੱਥੋਂ ਤਕ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ‘ਚ ਦਰਜ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਕਤਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਇਹ ਯਕੀਨਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੂਚਨਾਵਾਂ, ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਕਤਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਜਾਂਚਣ-ਪਰਖਣ ਲਈ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਿਆਪਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ।
ਕੇਦਾਰਾ
ਮੀ ਪ ਧ ਪ ਮ, ਰ ਸ਼ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਾਰੇ ਦਾ ਤੇਈਵਾਂ ਨੰਬਰ ਹੈ।