cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਿੳੁਹਾਰ ੲਿੱਕ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਅਾਨਿਕ ਅਧਿਅੈਨ
ਮੌਸਮੀ ਤਿਉਹਾਰ
ਡਾ.ਕਪੂਰ ਨੇ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆ ਕਥਾਵਾਂ ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲਦੀਆ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਡਾ.ਕਪੂਰ ਨੇ ਰੁੱਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਛੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ:-
ਬਰਨਾਰਡ ਅਰਨੌਲਟ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਅਰਨੌਲਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ LVMH ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਿੱਜੀ ਜੈੱਟ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਟਵਿੱਟਰ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਉਡਾਣਾਂ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਜਹਾਜ਼ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਿੳੁਹਾਰ ੲਿੱਕ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਅਾਨਿਕ ਅਧਿਅੈਨ
1.ਵਿਸਾਖੀ
ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਰੁੱਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੂਰਜ ਵਰ੍ਹੇ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਚੇਤਨਾ ਕਾਰਨ ਵਸਾਖੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤਿਉਹਾਰ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰੀਝਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕਾਂ ਦੇ ਵਲਵਲਿਆ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਰੋਈ ਟੁਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੱਸੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਉਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੜ੍ਹੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਖੌਤ ਵੀ ਘੜੀ ਗਈ ਹੈ:- ਉੱਤਮ,ਖੇਤੀ, ਮੱਧਮ ਵਪਾਰ। ਨਖਿੱਧ ਚਾਕਰੀ,ਭੀਖ ਨਦਾਰ। ਪੇਟ ਦੀ ਭੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੀ ਬੇਵਸ ਇਨਸਾਨ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੀਨ ਵਸੀਲਾ ਨਾ ਕਾਰਨ ਭਿੱਖਿਆ ਮੰਗਣ ਲਈ ਲਾਚਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਮੀਰ ਆਦਮੀ ਦੇ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਦਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਭੁੱਖ ਦੀ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਲਈ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਸ਼ਬਜੀਆਂ ਨਾ ਜੁੜਨ। ਇਸ ਲਈ ਹਰੇਕ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਕਰਨਾ ਪੈਦਾ ਹੈ। ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭੋਜਨ ਹੀ ਜੀਵਨ ਭੋਜਨ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਹੀ ਸਾਰੀਆ ਚੀਜਾਂ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਪੂਰਕ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵਤਾ,ਰਾਖਸ,ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜੀਵ- ਜੰਤੂ, ਪਸ਼ੂ -ਪੰਛੀ,ਅਨਾਜ ਉਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਬੜ੍ਹੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਮਨਾਉਦੇ ਹਨ। ਵਿਸਾਖੀ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸਾਨਾ ਵੱਲੋ ਕਣਕ ਦੀ ਵਢਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਡਾ. ਨਵਰਤਨ ਕਪੂਰ ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਮੌਸਮੀ ਤਿਉਹਾਰ ਵੱਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਪੂਰਨ ਤਿਉਹਾਰ ਵੱਜੋਂ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਖਾਲਸ਼ਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਡਾ.ਕਪੂਰ ਨੇ ਵਿਸਾਖੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਬਿਕ੍ਰਮੀ ਸੰਵਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।
ਬਰਨਾਰਡ ਅਰਨੌਲਟ
ਰਾਜਨੀਤੀ
2017 ਫ੍ਰੈਂਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ, ਅਰਨੌਲਟ ਨੇ ਇਮੈਨੁਅਲ ਮੈਕਰੋਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਿਗਿਟ ਮੈਕਰੋਨ ਅਰਨੌਲਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਫਰੈਡਰਿਕ ਅਤੇ ਜੀਨ ਦੀ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਾਇਸੀ ਸੇਂਟ-ਲੁਈਸ-ਡੀ-ਗੋਂਜ਼ਾਗ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਿੳੁਹਾਰ ੲਿੱਕ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਅਾਨਿਕ ਅਧਿਅੈਨ
2. ਤੀਆਂ:-
ਤੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਨ ਵਰ੍ਹੇ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 'ਸਾਉਣ ਦੀ ਚਾਨਣੀ ਤੀਜ' ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਤੀਆਂ' ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨਾਲ ਗਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਰੇਕ ਤਿਉਹਾਰ ਨਿੱਜੀ ਵਿਸ਼ੇਸਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। 'ਤੀਆਂ' ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਭਾਵੇਂ ਵਰਖਾਂ ਰੁੱਤ ਦਾ ਰੰਗੀਨ ਤਿਉਹਾਰ ਹੋਵੇ,ਪਰ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੋਚਣੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਚ ਮਿਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕੀਲ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਅਗਲੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀਆ ਤੰਦਾਂ ਜੁੜ੍ਹੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸੇ ਸਾਰੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਵਿਆਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀਆ ਨੇ ਇੱਕ ਅਤਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੰਸਕਾਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਹੀ ਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਜਾਈ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਲਾਡਲੀ ਭੈਣ ਨੂੰ 'ਸੰਧਾਰਾਂ' ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਰਨਾਰਡ ਅਰਨੌਲਟ
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਿੳੁਹਾਰ ੲਿੱਕ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਅਾਨਿਕ ਅਧਿਅੈਨ
3. ਸਾਂਝੀ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਚਾਲ ਉਤੇ ਨਿਰਭਰ ਚਾਂਦ੍ਰ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਚੇਤ ਤੇ ਅੱਸੂ ਦੇ ਚਾਨਣੇ ਪੱਖ ਦੇ ਨੋ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਨਰਾਤੇ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਨ੍ਹੀ ਦਿਨੀ ਕੁਝ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੂੰ ਦੁਰਗਾ ਪਾਠ ਲਈ ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਾਂਢ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਇਸ ਘਾਟ ਨੂੰ ਅੱਸੂ ਦੇ ਨਰਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸਤਾ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੂਰਤੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੁਆਰਾ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਗੋਰੇ ਰੂਪ (ਗੋਰਾਂ ਜਾਂ ਗੋਰੀ ਦੇਵੀ) ਦੀ ਅਵਤਾਰਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਰੁਚੀਆ ਅਨੁਰੂਪ 'ਸਾਂਝੀ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਭਾਦੋਂ ਦੀ ਪੁੰਨਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਿਤਰਾ (ਸ਼ਰਾਧਾ) ਦੀ ਮੱਸਿਆ ਤੱਕ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਹ 16 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਭਾਦੋਂ ਦੀ ਮੱਸਿਆ ਅਰਥਾਤ ਆਖਰੀ ਸ਼ਰਾਧ ਦੀ ਸੰਝ ਵੇਲੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੋਰਾ ਪੂਜਨ ਸ਼ਾਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਰਿਆਣੇ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੂਰਜ ਢਲਣ ਵੇਲੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ। ਸੰਸਕਿ੍ਤੀ ਵਿੱਚ 'ਸ਼ਾਮ' ਦਾ ਪ੍ਰਯਾਯਵਾਚੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਸੰਧਯਾ। ਇਸ ਸੰਧਯਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼ ਰੂਪ 'ਸਾਂਝ' ਬਣਿਆ ਫਿਰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸੰਝ। ਇਸ ਆਧਾਰ ਤੇ ਜਿਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ 'ਸੰਝ' ਵੇਲੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਸਨੂੰ 'ਸਾਂਝੀ' ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਂਝੀ ਦੀ 9 ਦਿਨ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਖੀਰ 9ਵੇਂ ਦਿਨ ਇੱਕ ਚੰਦੌਆਂ (ਤਾਰਾ) ਜਾਂ ਚੰਨ ਵੇਖ ਕੇ 'ਸਾਂਝੀ' ਵਧਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਕਿਸੇ ਟੋਕਰੇ ਜਾਂ ਬੋਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੂਰਤੀਆਂ,ਗੋਰਜਾਂ ਦੇ ਜੌਂ ਦੁਰਗਾ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦਾ ਬਚਆਿ ਹੋਈਆ ਜਵਾਹਰ ਧਰ ਕੇ ਕੁੜੀਆ ਪਿੰਡ ਦੇ ਟੋਭੇ ਜਾਂ ਨਹਿਰ ਵੱਲ ਟੁਰਦੀਆ ਹਨ।ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਇਹ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਸਾਂਝੀ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦੀਆ ਹਨ:- ਨਰੇ ਮੌਰੀ ਸਾਂਝੀਏ। ਬਰਸ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਆਮਾਂਗੇ, ਤੈਂਨੂੰ ਫੇਰ ਲਿਆਿਮਾਗੇਂ। ਨਾ ਰੋਂ ਮੇਰੀ ਸਾਂਝੀਏ॥ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਭਾਂਡੇ ਟੋਭੇ ਵਿੱਚ ਰੋੜ੍ਹ ਦਿਤੇ ਜਾਦੇ ਹਨ।ਗੀਝੇ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਤਿਲ ਤੇ ਚੌਲ ਘਰ ਮੁੜਦਆਿ ਵੇਲੇ ਕੀੜੀਆਂ ਮਕੌੜਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭੇਟਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਕੀੜੀਓ ਮਕੌੜਿਓ ਸਾਨੂੰ ਦਾਣਾ ਦਿਓ ਸਾਨੂੰ ਲੱਛਮੀ ਦਿਓ ਸਾਨੂੰ ਭਰਾ ਤੇ ਭਤੀਜਾ ਦੀਓ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜੀਜਾ ਵੀ।
ਬੈਥ ਡੋਹਰਟੀ
ਬੈਥ ਡੋਹਰਟੀ (ਜਨਮ 10 ਜੂਨ 2003) ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਕੁਨ ਗ੍ਰੇਟਾ ਥੰਬਰਗ ਦੀ ਸਾਥੀ ਡੋਹਰਟੀ ਸਕੂਲ ਸਟ੍ਰਾਈਕਜ਼ ਫਾਰ ਕਲਾਈਮੇਟ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਫ੍ਰਾਈਡੇਜ਼ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ, ਡੋਹਰਟੀ ਨੇ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। thumb| 24 ਮਈ 2019 ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਡੋਹਰਟੀ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਿੳੁਹਾਰ ੲਿੱਕ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਅਾਨਿਕ ਅਧਿਅੈਨ
4. ਅਹੋਈ:-(ਝੱਕਰੀਆ)
ਕੱਤਕ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਪੱਖ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ 'ਅਹੋਈ' ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਂਝੀ ਦੀ ਵਿਦਾਇਗੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 13 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਅੱਠ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਕਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਹੋਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਲ ਸ਼ੁਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਪਰਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਚਾਰਣ ਵੇਦ ਜਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਘਾਟੇ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਸਮਰਾਉ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਇਸ ਲੋਕ ਉਤਸਵ ਦੇ ਕਈ ਨਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਜਿਵੇਂ:-
ਬਰਨਾਰਡ ਅਰਨੌਲਟ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੈਥ ਡੋਹਰਟੀ
ਜਲਵਾਯੂ ਸਰਗਰਮੀ
6 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ, ਸੱਦੇ ਗਏ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਡੋਹਰਟੀ ਨੇ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੌਸਮ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਓਰੀਐਚਟਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀਆਂ ਛੇ ਮੰਗਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਮਾਰਚ 2019 ਵਿੱਚ, ਡੋਹਰਟੀ ਕਈ ਹੋਰ ਯੁਵਾਵਾਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 'ਦ ਲੇਟ ਲੇਟ ਸ਼ੋਅ' ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। 2019 ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਲਈ 15 ਮਾਰਚ ਦੀ ਸਕੂਲ ਹੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਡੋਹਰਟੀ ਨੇ ਡਬਲਿਨ ਹੜਤਾਲ ਵਿੱਚ 11,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਘਾਟ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੰਤਰੀ ਰਿਚਰਡ ਬਰੂਟਨ 'ਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਿੳੁਹਾਰ ੲਿੱਕ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਅਾਨਿਕ ਅਧਿਅੈਨ
4. ਅਹੋਈ:-(ਝੱਕਰੀਆ)
ਅਹੋਈ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਾਂਝ ਵੱਲੋਂ ਨਿਅਣਿਆਂ ਦੇ ਨਰਮ ਨਰਮ ਬਾਲ ਪੁਟਣ ਪਿਛੋਂ ਜਾਦੂ ਟੂਣਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੀ ਬਹੁਤ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀਗੋਚਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਢ ਤੀਆਂ ਦੀ ਸੋਚਣੀ ਉਤੇ 'ਆਪ ਮਰੇ ਜਗ ਮਰੇ ਪਰਲੋਂ' ਵਾਲੀ ਅਖੌਤ ਹੀ ਢੁਕਦੀ ਹੈ।ਸਰਹਿੰਦੀ ਕਪੂਰ ਵਾਲੀ ' ਅਹੋਈ ' ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੁੁਮਿਹਾਣ ਦੇ ਘਰੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਈ ਬਾਂਝ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਮ੍ਹਣੇ 'ਅਹੋਈ' ਵਿੱਚ ਚਿਤਰੇ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਰੂਪ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਐਕਸਰੇ ਡਾ.ਨੇਕੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇੰਝ ਕੀਤਾ ਹੈ:- ਕੰਧ ਉਪਰ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਮੂਰਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰੀ ਕੁੱਖ ਦੀ ਵਿਲਕਣੀ ਉਥੇ ਜੰਮ ਗਈ ਹੈ। 'ਮਹਾਭਾਰਤ' ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਸਕੰਦ ਦੀਆ ਸੱਤ ਮਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 'ਅਹੋਈ' ਦਾ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਆਧਾਰ ਬਣ ਗਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਗਿਰਾਉਣ ਜਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਗੀ ਰੱਖਣ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਪੇਸ਼ ਹਨ।ਅਜਿਹੀ ਆਫਤਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆਂ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਮਾਵਾਂ 'ਅਹੋਈ' ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ, ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਲੋਗੜੀ ਜਾਂ ਉੱਨ. ਦੇ ਕਾਲੇ ਧਾਗੇਂ ਪਹਿਣਾਉਂਦੀਆ ਹਨ।
ਬੈਥ ਡੋਹਰਟੀ
ਜਲਵਾਯੂ ਸਰਗਰਮੀ
ਡੋਹਰਟੀ ਨੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ 2020 ਮੌਸਮ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਬਾਰੇ ਥੀਜਰਨਲ.ਜੀ ਲਈ ਕੁਝ ਟੁਕੜੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਨਵੀਂ ਜਲਵਾਯੂ ਯੋਜਨਾ ਉੱਤੇ ਡਬਲਿਨ ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਵਿਚ, ਡੋਹਰਟੀ 'ਲਾਉਡ ਐਂਡ ਕਲੀਅਰ'! 'ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਮੌਸਮ ਨੀਤੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਲਈ ਡਬਲਿਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਐਮ.ਈ.ਪੀ. ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੰਸਦ ਦੇ ਦਫਤਰ ਵਿਖੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਡੋਹਰਟੀ ਨੇ 24 ਮਈ 2019 ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਹੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਡਬਲਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਮੌਸਮ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ।
ਮਈ 2019 ਵਿਚ ਡੋਹਰਟੀ ਨੇ ਹੜਤਾਲ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਈ.ਡੀ.ਈ.ਏ. (ਆਈਡਿਆ) ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ। ਡੋਹਰਟੀ ਨੇ 21 ਮਈ 2019 ਨੂੰ ਤੀਜੀ ਵੱਡੀ ਸਕੂਲ ਹੜਤਾਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਦੋ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਹੜਤਾਲਾਂ ਅਤੇ 4 ਮਈ 2019 ਨੂੰ ਆਇਰਿਸ਼ ਦੇ ਜਲਵਾਯੂ ਸੰਕਟ ਦੇ ਐਲਾਨ ਲਈ ਰੈਲੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਅਗਸਤ 2019 ਵਿੱਚ, ਡੋਹੇਰਟੀ ਨੇ 13 ਹੋਰ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਲੋਸਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।
ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਡੋਹਰਟੀ, ਦਿਲੇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਜਲਵਾਯੂ ਬਾਰੇ ਆਰਟੀਈ ਯੂਥ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ 157 ਡੈਲੀਗੇਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ 'ਤੇ ਟਾਇਰਡ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ' ਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਯੂਥ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ 10 ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਐਲਾਨਣ' ਤੇ ਵੋਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।   ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਤਿਜਾਨੀ ਮੁਹੰਮਦ-ਬਾਂਡੇ ਨੂੰ, ਹੋਰ ਨੌਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਐਲਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਡੌਹਰਟੀ ਨੇ ਵੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਯੂਥ ਡੈਲੀਗੇਟਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ। ਨਵੰਬਰ ਵਿਚ ਵੀ, ਡੌਹਰਟੀ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੀ ਹੜਤਾਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, 29 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਡਬਲਿਨ ਹੜਤਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਿੳੁਹਾਰ ੲਿੱਕ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਅਾਨਿਕ ਅਧਿਅੈਨ
6 ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚਾਨਣੇ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ' ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ' ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿਆਪੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਲੋਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ,ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ (ਬਸੰਤ) ਰੁੱਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਮੌਸਮੀ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਸਤੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਸੰਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਲਮਕਾਂ ਕੇ ਮਨ ਦਾ ਸਾਰਾ ਗੱਢ ਕੱਢ ਲੈਣ ਲਈ ਵੀ ਲੋਕ ਚੇਤਨਾ ਵੱਲੋਂ ਕੋਸ਼ਸਿਾਂ ਹੁੰਦੀਆ ਰਹੀਆ ਹਨ ਇਸ ਦਾ ਹੀ ਫਲ ਹੈ ਕਿ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਫੱਗਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੇਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਤੋਂ ਹੋਲੀ ਤੱਕ ਲਗਭਗ. 40 ਦਿਨਾਂ ਬੰਨ੍ਹ੍ਹੀ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਈ ਹੈ। ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ 'ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ 'ਦਾ ਮੱਹਤਵ: ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿਰੋਧੀ ਕਿਸੇ ਕਹਾਣੀਆ ਕਾਰਣ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਬਦਲਦੇ ਗਏ। ਰਾਜ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿ੍ੰਗਾਰਿਕ ਵਾਤਾਵਰਨ ਭਰਪੂਰ 'ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ' ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੁਣ ਅਚਣਚੇਤ ਹੀ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਪਰਵ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ।ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਾ ਦੀ ਭੂਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਤੇ ਬਹਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ 'ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ' ਦਾ ਲੋਕ ਪਰਵ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਨਿਰੋਲ ਚੇਤਨਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਲਈ ਮਰਦਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ' ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ' ਦੇ ਦਿਨ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਣਨ ਦੇ ਰਿਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਬੈਥ ਡੋਹਰਟੀ
ਜਲਵਾਯੂ ਸਰਗਰਮੀ
ਮੌਸਮ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡੋਹਰਟੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਥਸਨ ਜੂਨੀਅਰ ਬਹਿਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਸੀ,   ਅਤੇ ਉਹ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਥ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਲਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਥ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਮੁਲਤਵੀ 92 ਵੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰੇਗੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2003
ਨਸੁਰਦੀਨ ਬੁਖ਼ਾਰਾ ਵਿੱਚ
ਬੁਖਾਰਾ ਵਿੱਚ ਨਸੁਰਦੀਨ ( Насреддин в Бухаре    ) 1943 ਦੀ ਇੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਯਾਕੋਵ ਪ੍ਰੋਟਾਜ਼ਾਨੋਵ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਹਾਣੀ ਲਿਓਨੀਡ ਸੋਲੋਵਯੋਵ ਦੇ ਨਾਸੁਰਦੀਨ ਬਾਰੇ ਨਾਵਲ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।
ਪਲਾਟ
ਨਸਰਦੀਨ ਆਪਣੇ ਖੋਤੇ 'ਤੇ ਬੁਖਾਰਾ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਠੀਕ ਇਸ ਦਿਨ ਬੁਖਾਰਾ ਦਾ ਅਮੀਰ ਸਿਵਲ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਘੁਮਿਆਰ ਨਿਆਜ਼ ਮਨੀਚੇਂਜਰ ਜਾਫਰ ਨੂੰ 400 ਟੇਂਗਾਂ ਦਾ ਦੇਣਦਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਗਰੀਬ ਘੁਮਿਆਰ ਕੋਲ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਗੁਲਜਾਨ ਸਮੇਤ ਗੁਲਾਮ ਬਣਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਨਿਆਜ਼ ਨੂੰ ਨਸੁਰਦੀਨ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜਾਫ਼ਰ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਛੁਡਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਫਿਲਮਾਂ
ਸਰਹਿੰਦ - ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ
ਸਰਹਿੰਦ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਨਗਰ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ 23 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਆਰੀਆ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਸਾਇਆ। ਇਸ ਨਗਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਤਬਾਹ ਕਿਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਨ 1011 ਵਿੱਚ ਮਹਿਮੂਦ ਗਜ਼ਨਵੀ ਨੇ ਸਰਹਿੰਦ ਤੋਂ ਥਾਨੇਸਰ ਤੱਕ ਸਾਰਾ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਸੰਨ 1710 ਵਿੱਚ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਇੱਟ ਨਾਲ ਇੱਟ ਖੜਕਾ ਦਿਤੀ। ਤੀਜੀ ਵਾਰ 1763 ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦਲ ਨੇ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਨਵਾਬ ਜ਼ੈਨ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦੇ ਕੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬ ਲੁਟਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਬਣਵਾਏ। ਇਸ ਨਗਰ ਦੇ ਜਨਸੰਖਿਆ 60852 ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾ 54% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ 46% ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸਰਹਿੰਦ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸੱਤਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਰਹੇ ਇਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ 360 ਮਸਜਿਦਾਂ, ਮਕਬਰੇ, ਸਰਾਵਾਂ ਤੇ ਖੂਹ ਸਨ। ਅਕਬਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਕਵੀ ਨਾਸਿਰ ਅਲੀ ਸਰਹਿੰਦੀ ਵੱਲੋਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਮੁਤਾਬਕ ਹੰਸਲਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ’ਤੇ ਇਹ ਨਗਰ ਤਿੰਨ ਕੋਹ ਤੱਕ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉੱਚੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਇਸ ਨਗਰ ਦੇ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਛੋਟੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸਨ। ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬਣਿਆ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਸੁਰੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ਾਹੀ ਬਾਗ਼ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚੀਨ ਦਾ ਬਣਿਆ ਸਮਾਨ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਚੌਂਕ ਅਤੇ ਵੀਹ ਮੁਹੱਲੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਉਹ ਸਰਹਿੰਦ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਹੰਸਲਾ ਨਦੀ ਹੁਣ ਸਰਹਿੰਦ ਚੋਅ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਹੁਣ ਇੱਕ ਥੇਹ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿਖ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਹੀ ਬਾਗ਼ ’ਚ ਕੁਝ ਖੰਡਰਨੁਮਾ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਹੀ ਬਾਗ਼ ਤੱਕ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਕੋਈ ਵਜੂਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਸਰਹਿੰਦ ਹੁਣ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਨਗਰ ਹੈ।
ਸਰਹਿੰਦ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਮਗਰੋਂ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਮਗਰੂਰ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਸੰਨ 1710 ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਇਸ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। 12 ਮਈ ਨੂੰ ਚੱਪੜ ਚਿੜੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਮਗਰੋਂ 14 ਮਈ ਨੂੰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਸਰਹਿੰਦ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਹੁਕਮਰਾਨ ਥਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨੇ 14 ਜਨਵਰੀ 1764 ਨੂੰ ਸਰਹਿੰਦ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਨੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮਨਹੇੜਾ ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਜੈਨ ਖ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰਹਿੰਦ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਫ਼ਿਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਕਰ ਵਿਖਾਉਂਦਿਆਂ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਇੱਟ ਨਾਲ ਇੱਟ ਖੜਕਾ ਦਿੱਤੀ। ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਸਿੱਖ ਇੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਲਿਜਾ ਕੇ ਸਤਲੁਜ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣਾ ਆਪਣਾ ਪਰਮ ਧਰਮ ਸਮਝਦੇ ਰਹੇ ਪਰ ਇਹ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਫ਼ਰਾਖਦਿਲੀ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਸਰਹਿੰਦ ਨੇੜੇ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵੁਲਫਗੈਂਗ ਅਮੇਡਿਊਸ ਮੋਜ਼ਾਰਟ
ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵੋਲਫਗਾਂਗ ਅਮੇਡੇਅਸ ਮੋਜ਼ਾਰਟ (੧੭੫੬-੧੭੯੧) ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਜੀਵਨ, ਨਿੱਜੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਰੀਅਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਸੰਘਰਸ਼, ਵਿੱਤੀ ਤਬਾਹੀ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਬੁਰਸ਼, ਅਤੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।. ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ, ਨਾਟਕ, ਓਪੇਰਾ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਫਿਲਮ
ਮੋਜ਼ਾਰਟ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਮੂਕ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ੧੯੩੦ ਵਿੱਚ, ਬੁਨੇਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਐਵੇ ਵੇਰਮ ਕਾਰਪਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲ'ਏਜ ਡੀ'ਓਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਦ ਬਲੂ ਏਂਜਲ (੧੯੩੦) ਵਿੱਚ ਦ ਮੈਜਿਕ ਫਲੂਟ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਪੇਗੇਨੋ ਦੀ "ਈਨ ਮੇਡਚੇਨ ਓਡਰ ਵੇਇਬਚੇਨ", ਵਿੱਚ " ਰੋਂਡੋ ਅਲਾ ਟਰਕਾ "। ੧੯੩੯ ਦੀ ਫਿਲਮ ਵੁਦਰਿੰਗ ਹਾਈਟਸ, ਦ ਪਿਕਚਰ ਆਫ ਡੋਰਿਅਨ ਗ੍ਰੇ (੧੯੪੫) ਵਿੱਚ " ਲਾ ਸੀ ਡੇਰੇਮ ਲਾ ਮਾਨੋ ", " ਇਲ ਮਿਓ ਟੇਸੋਰੋ " ਕਾਇਨਡ ਹਾਰਟਸ ਐਂਡ ਕੋਰੋਨੇਟਸ ਵਿੱਚ, ਵਰਟੀਗੋ ਵਿੱਚ ਸਿੰਫਨੀ ਨੰਬਰ 34। (੧੯੫੮), ਦ ਇਪਕ੍ਰੇਸ ਫਾਈਲ (੧੯੬੫) ਵਿੱਚ ਈਨੇ ਕਲੀਨ ਨਚਟਮੁਸਿਕ ਅਤੇ ਹੈਂਗਿੰਗ ਰੌਕ (੧੯੭੫) ਵਿੱਚ ਪਿਕਨਿਕ ਵਿੱਚ, ਐਲਵੀਰਾ ਮੈਡੀਗਨ ਵਿੱਚ ਪਿਆਨੋ ਕੰਸਰਟੋ ਨੰਬਰ ੨੧, ਅਤੇ ਦ ਸਪਾਈ ਹੂ ਲਵਡ ਮੀ ਵਿੱਚ। (੧੯੭੭), ਬੈਰੀ ਲਿੰਡਨ (੧੯੭੫) ਵਿੱਚ ਇਡੋਮੇਨੀਓ ਤੋਂ ਮਾਰਚ, ਐਨੀ ਹਾਲ (੧੯੭੭) ਵਿੱਚ ਜੁਪੀਟਰ ਸਿਮਫਨੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰ੍ਸਿਧ ਸੰਗੀਤ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ :ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਧਿਐਨ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਧਿਐਨ
ਇਹ ਹਥੱਲੀ ਪੁਸਤਕ 'ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ: ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਅਧਿਆਨ' ਡਾ. ਨਵਰਤਨ ਕਪੂਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਪਛਿੋਕੜ ਨਾਲ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਲੋਕ ਤਿਉਹਾਰ ਸਾਡੇ ਸਾਂਝੇ ਵਿਰਸੇ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਡਾ.ਕਪੂਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਡਾ. ਨਵਰਤਨ ਕਪੂਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗਣਿਤੀ ਤਾਂ 365 ਦੱਸੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਤਿਉਹਾਰ 370 ਦੱਸੇ ਹਨ। ਡਾ. ਕਪੂਰ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਦਾ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਥੇ ਅਣਗਿਣਿਤ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹਨ। ਸਾਡੀ ਮਾਤ ਭੂਮੀ ਉਤੇ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਤਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ 33 ਕਰੋੜ ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਲ ਦੇ 365 ਦਿਨ ਪਰ ਤਿਉਹਾਰ 370 ਹਨ ਇਹ ਅਖੋਤ ਕਿਸੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਵਿਦਵਾਨ ਦੀ ਘੜੀ ਹੋਈ ਜਾਪਦੀ ਹੈ।ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਦਵਾਨ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਹੱਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਏ ਇਸ ਲਈ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਮੂਹ 33 ਕਰੋੜ ਆਬਾਦੀ ਲਈ 'ਦੇਵਤਾ' ਸ਼ਬਦ ਵਰਤ ਲਿਆ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਕੋ ਦਿਨ ਅੱਡ ਅੱਡ ਨਾਵਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਕਾਰਨ 365 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਪੰਜ ਵੱਧ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਉਸੇ ਮਜ਼ਾਕ ਦੀ ਦੇਣ ਜਾਪਦੀ ਹੈ।
ਡਾ.ਨਵਰਤਨ ਕਪੂਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੈਦਿਕ,ਪੌਰਾਣਿਕ,ਬੋਧੀ,ਜੈਨ,ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਇਲਾਕਾਈ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਵਤੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ
1. ਇੰਦਰ 2. ਸੋਮ 3. ਅਗਨੀ
ਵੇਂਦਾ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਬੋਧਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਵੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਬਹੁਗੁਣ ਵਾਚਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪੀਆ ਹੋਵੇ,ਜਿਸਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਜਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਤੇ ਪੂਜਾ ਪਾਠ ਲਈ ਕੁਝ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ਼ ਬਣੇ ਇਹਨਾਂ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਡਾ.ਨਵਰਤਨ ਨੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਤਿਉਹਾਰਾ ਦਾ ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਗੀਕਰਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ:-
1.ਅਵਤਾਰੀ ਪਰਵ:(ਰਾਮ ਨੌਵੀਂ, ਕਿ੍ਸ਼ਣ ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ,ਦੁਸਹਿਰਾ,ਦੀਵਾਲੀ,ਸ਼ਿਵ ਰਾਤ੍ਰੀ,ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਤਸ਼ਵ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜੇ ਆਦਿ) 2.ਘਰੇਲੂ ਤਿਉਹਾਰ:(ਰੱਖੜੀਆਂ,ਸਤੂਆਂ ਤੀਜ,ਸ਼ਰਾਧਾ ਦੀ ਅੱਠੋ ਦਾ ਲਛੱਮੀ ਪੂਜਨ,ਦੇਵ ਉਠਾਠ ਇਕਾਦਸ਼ੀ) 3.ਸਥਾਨਕ ਮੇਲੇ:(ਗੁੱਗਾ ਨੌਵੀਂ,ਸ਼ੀਤਲਾ ਮਾਤਾ ਦੇ ਮੇਲੇ,ਛਪਾਰ ਦਾ ਮੇਲਾ,ਜੋੜ ਮੇਲ ਫਤਹਿਗੜ ਸਾਹਿਬ ਆਦਿ।) 4.ਮੌਸਮੀ ਤਿਉਹਾਰ:ਇਹ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹਨ:- 1. ਚੰਨ ਵਰ੍ਹੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ:(ਤੀਆਂ,ਸਾਂਝੀ ਅਹੋਈ,ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਅਤੇ ਹੌਲੀ)। 2. ਸੂਰਜ ਵਰ੍ਹੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ:(ਵਿਸਾਖੀ,ਲੋਹੜੀ ਤੇ ਮਾਘ ਆਦਿ)। ਡਾ.ਕਪੂਰ ਨੇ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਨੇਕ ਪੜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਰਖ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਚੇਤਨਾ ਨੇ ਤਿਉਹਾਰਾ ਨੂੰ ਚੰਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਅੰਗਲੀ ਸੰਗਲੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਆਿ ਹੋਇਆ ਛੇ ਮੌਸਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਂਝ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਡਾ.ਕਪੂਰ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਵੇਂ ਗੰਢੇ(ਪਿਆਜ਼) ਦਾ ਛਿੱਲੜ ਲਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਮਲ ਪਰਤਾਂ ਹੀ ਪਰਤਾਂ ਉਤਰਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹੀ ਹਾਲ ਭਾਰਤੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਛੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਰੂਪ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਜਾਂ ਚੰਨ ਸੂਰਜ ਤੇ ਨਛੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਥਾਪਣ ਲਈ 'ਨਵੇਂ ਸਾਲ' ਦਾ ਦਿਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਡਾ.ਕਪੂਰ ਨੇ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆ ਕਥਾਵਾਂ ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲਦੀਆ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਡਾ.ਕਪੂਰ ਨੇ ਰੁੱਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਛੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ:-
1. ਵਿਸਾਖੀ:- ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਰੁੱਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੂਰਜ ਵਰ੍ਹੇ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਚੇਤਨਾ ਕਾਰਨ ਵਸਾਖੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤਿਉਹਾਰ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰੀਝਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕਾਂ ਦੇ ਵਲਵਲਿਆ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਰੋਈ ਟੁਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੱਸੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਉਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੜ੍ਹੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2. ਤੀਆਂ:- ਤੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਨ ਵਰ੍ਹੇ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 'ਸਾਉਣ ਦੀ ਚਾਨਣੀ ਤੀਜ' ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਤੀਆਂ' ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨਾਲ ਗੰਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਰੇਕ ਤਿਉਹਾਰ ਨਿੱਜੀ ਵਿਸ਼ੇਸਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। 'ਤੀਆਂ' ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਭਾਵੇਂ ਵਰਖਾਂ ਰੁੱਤ ਦਾ ਰੰਗੀਨ ਤਿਉਹਾਰ ਹੋਵੇ,ਪਰ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੋਚਣੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਚ ਮਿਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕੀਲ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਅਗਲੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀਆ ਤੰਦਾਂ ਜੁੜ੍ਹੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸੇ ਸਾਰੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਵਿਆਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀਆ ਨੇ ਇੱਕ ਅਤਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੰਸਕਾਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਹੀ ਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਜਾਈ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਲਾਡਲੀ ਭੈਣ ਨੂੰ 'ਸੰਧਾਰਾਂ' ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3. ਸਾਂਝੀ:- ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਚਾਲ ਉਤੇ ਨਿਰਭਰ ਚਾਂਦ੍ਰ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਚੇਤ ਤੇ ਅੱਸੂ ਦੇ ਚਾਨਣੇ ਪੱਖ ਦੇ ਨੋ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਨਰਾਤੇ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਨ੍ਹੀ ਦਿਨੀ ਕੁਝ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੂੰ ਦੁਰਗਾ ਪਾਠ ਲਈ ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਾਂਢ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਇਸ ਘਾਟ ਨੂੰ ਅੱਸੂ ਦੇ ਨਰਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸਤਾ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੂਰਤੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੁਆਰਾ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਗੋਰੇ ਰੂਪ (ਗੋਰਾਂ ਜਾਂ ਗੋਰੀ ਦੇਵੀ) ਦੀ ਅਵਤਾਰਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਰੁਚੀਆ ਅਨੁਰੂਪ 'ਸਾਂਝੀ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਭਾਦੋਂ ਦੀ ਪੁੰਨਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਿਤਰਾ (ਸ਼ਰਾਧਾ) ਦੀ ਮੱਸਿਆ ਤੱਕ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਹ 16 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਭਾਦੋਂ ਦੀ ਮੱਸਿਆ ਅਰਥਾਤ ਆਖਰੀ ਸ਼ਰਾਧ ਦੀ ਸੰਝ ਵੇਲੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੋਰਾ ਪੂਜਨ ਸ਼ਾਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਰਿਆਣੇ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੂਰਜ ਢਲਣ ਵੇਲੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ। ਸੰਸਕਿ੍ਤੀ ਵਿੱਚ 'ਸ਼ਾਮ' ਦਾ ਪ੍ਰਯਾਯਵਾਚੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਸੰਧਯਾ। ਇਸ ਸੰਧਯਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼ ਰੂਪ 'ਸਾਂਝ' ਬਣਿਆ ਫਿਰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸੰਝ। ਇਸ ਆਧਾਰ ਤੇ ਜਿਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ 'ਸੰਝ' ਵੇਲੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਸਨੂੰ 'ਸਾਂਝੀ' ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4. ਅਹੋਈ:-(ਝੱਕਰੀਆ) - ਕੱਤਕ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਪੱਖ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ 'ਅਹੋਈ' ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਂਝੀ ਦੀ ਵਿਦਾਇਗੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 13 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਅੱਠ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਕਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਹੋਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਲ ਸ਼ੁਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਪਰਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਚਾਰਣ ਵੇਦ ਜਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਘਾਟੇ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਸਮਰਾਉ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਇਸ ਲੋਕ ਉਤਸਵ ਦੇ ਕਈ ਨਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਜਿਵੇਂ:-
(1) ਅਹੋਈ ਅੱਠੇ (2) ਅਹੋਈ ਆਠੈਂ (3) ਹੋਈ (4) ਝੱਕਰੀਆ (5) ਅਸ਼ੋਕ ਅਸ਼ਟਮੀ
5. ਲੋਹੜੀ ਤੇ ਮਾਘੀ:- ਲੋਹੜੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੋਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਂਗ ਲੋਹੜੀ ਵੀ ਸੂਰਜ ਵਰ੍ਹੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਰਜ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਪੋਹ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਆਖਰੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਏਕਮ (ਸੰਗਰਾਂਦ) ਨੂੰ ਮਾਘੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਘੀ ਦਾ ਸੰਧੰਧ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੰਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 'ਮੁਕਤਸਰ' ਹੀ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਲੀ ਮੁਕਤਿਆ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮਾਘੀ ਨੂੰ ਸੰਗਰਾਂਦ ਦਾ ਮੇਲਾ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਨਾਮਕਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਵਿਦਵਾਨਾ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆ ਹਨ ਜਿਵੇਂ:- ਕਈ ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਲੋਹੜੀ' ਦਾ ਨਿਕਾਸ 'ਲੋਰੀ' ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਗੀਤ ਕੋਈ ਵਾਂਗ ਬੱਚੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੁਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨੇ "ਵੈਦਿਕ ਧਰਮ" ਪ੍ਰਤਿ੍ਕਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ 'ਲੋਹੜੀ' ਦਾ ਮੂਲ ਤਿਲ+ਰੋੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਤਿਲੋੜੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਲੋਹੜੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਡਾ.ਨਵਰਤਨ ਕਪੂਰ ਅਨੁਸਾਰ:- 'ਲੋਹੜੀ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਨਿਕਾਸ 'ਲੋਂਹਡੀ' ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੁਖ ਸੁਖ ਕਾਰਨ ' ਲੋਂਹਡੀ ' ਦੀ ਬਿੰਦੀ ਦਾ ਲੋਪ ਹੋਣਾ ਅਤੇ 'ਡ' ਵੀ 'ੜ' ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਲ਼ੋਹੜੀ ਦੀਆਂ ਬਲਦੀਆਂ ਹੋਇਆ ਲੱਕੜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੰਗਫਲੀ ਅਤੇ ਮੱਕੇ ਦੀਆਂ ਫੁਲੀਆਂ ਸੁੱਟ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਹੈ। ਮੁਹੱਲੇ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰੁੱਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਈ ਕਥਾਵਾਂ ਜੋੜ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇ 'ਲੋਹੜੀ' ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਦੇ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਬਚਿਆ ਖੁਚਿਆ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਤਾਂ 'ਮਾਘੀ' ਅਗਨੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਜ਼ਾਰਾ ਅਰੋਨਸਨ
ਜ਼ਾਰਾ ਬਾਰ ਆਰੋਨਸਨ (née Baar ; 1864 – 1944) ਇੱਕ ਸਿਡਨੀ-ਆਧਾਰਿਤ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਸੰਪਾਦਕ, ਭਲਾਈ ਵਰਕਰ, ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਰੈਸਟੋਰੇਟਰ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਸਿਡਨੀ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲਾਈਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਚੈਰਿਟੀ ਕੰਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਕੇਟਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕੀਤਾ। ਆਰੋਨਸਨ ਨੇ ਸੋਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਅਤੇ ਜੌਨ ਓ'ਲੰਡਨ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰਕਲ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਾਖਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਉਂਸਿਲ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ ਆਫ਼ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਸਕੱਤਰ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਰਸੋਈ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵੇਚ ਕੇ ਜੂਨੀਅਰ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਚੰਗੀ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੁੱਕਬੁੱਕ, ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਕੁੱਕਰੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਐਂਪਾਇਰ ਦੀ ਸਿਵਲ ਅਫਸਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਅਰੋਨਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਮੋਰਿਟਜ਼ ਬਾਰ, ਹੈਨੋਵਰ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਜ਼ੀਲਾ, ਨੀ ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਯੂਰਪ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਯੌਰਕਸ਼ਾਇਰ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਡਫੋਰਡ ਗਰਲਜ਼ ਗ੍ਰਾਮਰ ਸਕੂਲ, ਫਿਰ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸਬੈਡਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1879 ਵਿੱਚ ਸਿਡਨੀ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ ਅਤੇ, ਬਾਇਓਗ੍ਰਾਫੀ ਦੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ "ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਮੋਰੇਲ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ"।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ
ਉਹ ਕਈ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ: ਸਿਡਨੀ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਬਲਾਈਂਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਥਿਰਲਮੇਅਰ ਹੋਮ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਕੁਈਨ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਹੋਮਜ਼ ਫਾਰ ਕੰਜ਼ੰਪਟਿਵਜ਼। ਉਹ 1896 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਉਂਸਿਲ ਆਫ਼ ਵੂਮੈਨ ਆਫ਼ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ 1900 ਤੋਂ 1901 ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਸਬੰਧਤ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ 1906 ਤੋਂ 1908 ਤੱਕ ਆਨਰੇਰੀ ਸਕੱਤਰ ਸੀ। ਲੂਸੀ, ਹੈਨਰੀ ਗੁਲੇਟ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਲੇਖਕ ਬਣਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਟਾਊਨ ਐਂਡ ਕੰਟਰੀ ਜਰਨਲ ਅਤੇ ਇਲਸਟ੍ਰੇਟਿਡ ਲੰਡਨ ਨਿਊਜ਼ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।1897 ਤੋਂ 1901 ਤੱਕ ਉਸਨੇ "ਥਾਲੀਆ" ਨਾਮ ਹੇਠ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਕਾਰਲ ਫਿਸ਼ਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸਿਡਨੀ ਮੇਲ ਲਈ ਲਿਖਿਆ। 1894 ਤੋਂ 1899 ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਦ ਮੇਟਲੈਂਡ ਡੇਲੀ ਮਰਕਰੀ ਲਈ ਕਲਮ-ਨਾਮ "ਜ਼ਾਰਾ" ਦੇ ਤਹਿਤ "ਸਿਡਨੀ ਬੌਡੋਇਰ ਗੌਸਿਪ" ਕਾਲਮ ਲਿਖਿਆ। thumb| ਆਰੋਨਸਨ 1901 ਵਿੱਚ ਟੇਬਲ ਟਾਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਡੈਸਕ 'ਤੇ ਪੋਜ਼ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਹੂਦੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1944 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1864
ਦੇਵੀਗੜ੍ਹ
ਦੇਵੀ ਗੜ੍ਹ ਪੈਲੇਸ ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤੀ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਹੈ, ਜੋ ਡੇਲਵਾੜਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੇਵੀ ਗੜ੍ਹ ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਡੇਲਵਾੜਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਨਿਵਾਸ ਸੀ। ਅਰਾਵਲੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ, 28 ਉਦੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਦੇਵੀਗੜ੍ਹ ਉਦੈਪੁਰ ਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
2006 ਵਿੱਚ, ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲਗਜ਼ਰੀ ਹੋਟਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਫਰੋਮਰਜ਼ ਰਿਵਿਊ ਨੇ ਇਸਨੂੰ "ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਟਲ" ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਦੇਵੀ ਗੜ੍ਹ ਸੁੰਦਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ, ਇਹ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਹੈ।" 2008 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਚੈਨਲ ਡਿਸਕਵਰੀ ਟ੍ਰੈਵਲ ਐਂਡ ਲਿਵਿੰਗ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, 'ਡ੍ਰੀਮ ਹੋਟਲਜ਼' ਪੰਜ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੋਰ ਦੋ ਭਾਰਤੀ ਹੋਟਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ 55 ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ, ਸਨ ਤਾਜ ਲੇਕ ਪੈਲੇਸ, ਉਦੈਪੁਰ, ਅਤੇ ਰਾਮਬਾਗ ਪੈਲੇਸ, ਜੈਪੁਰ
ਇਤਿਹਾਸ
ਅਰਾਵਲੀ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਡੇਲਵਾੜਾ 28 ਸਾਲ ਦਾ ਹੈ ਉਦੈਪੁਰ ਤੋਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਅਤੇ ਨਾਥਦੁਆਰੇ ਦੇ ਮੰਦਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਇਕਲਿੰਗਜੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ। ਡੇਲਵਾੜਾ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ  'ਦੇਵਕੁਲ ਪਾਟਨ ਨਗਰੀ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 1500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਦਰਾਂ ਦਾ ਮਾਣ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 400 ਜੈਨ ਮੰਦਰ ਸਨ। ਡੇਲਵਾੜਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੈਨ ਮੰਦਰ, ਜੋ ਹੁਣ ਕੁੱਲ ਖੰਡਰ ਹਨ, ਸਮਰਾਟ ਸੰਪ੍ਰਤੀ (224-215 ਈ.ਪੂ.) ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਸਮਰਾਟ ਅਸ਼ੋਕ ਦਾ ਪੋਤਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਨਾਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਸੰਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰੇ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ (ਮੌਰੀਆ ਸਾਮਰਾਜ) ਦੀ ਸਮਰਾਟ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਉਜੈਨ ਤੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਪ੍ਰਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਜੈਨ ਅਸ਼ੋਕ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੈਨ ਮੰਦਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡੇਲਵਾੜਾ (ਮੇਵਾੜ) ਦੇ ਜੈਨ ਮੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੈਨ ਸਮਾਰਕ ਵੀ ਸਮਰਾਟ ਸੰਪ੍ਰਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਨ।
12ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਲੌਰ ਦੇ ਰਾਓ ਸਾਮੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ - ਰਾਓ ਕਨਹਦੇਓ, ਮਾਲਦੇਓ, ਰਣਿੰਗਦੇਓ ਅਤੇ ਸਾਗਰ। 1311 ਵਿੱਚ ਅਲਾਉਦੀਨ ਖਿਲਜੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਰਾਓ ਕਨ੍ਹਦੇਓ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁੰਵਰ ਵੀਰਮਦੇਓ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਓ ਮਾਲਦੇਓ ਅਤੇ ਰਾਓ ਰਣਿੰਗਦੇਓ ਨੇ ਜਾਲੋਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਜਾਗੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਓ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਡੇਲਵਾੜਾ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਿਰਵਾ (ਉਦੈਪੁਰ) ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਉੱਤੇ 14-15ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਦੇਵੜਾ ਚੌਹਾਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਮੇਵਾੜ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ 16 ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਥਿਕਾਨਾ ਜਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਦੇਲਵਾੜਾ 16 ਰਜਵਾੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਬਦੀ ਸਾਦਰੀ ਅਤੇ ਗੋਗੁੰਡਾ ਸਮੇਤ। ਡੇਲਵਾੜਾ ਉੱਤੇ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਝਾਲਾ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ। ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪੂਰਵਜ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਮਕਵਾਣਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਸਿੰਘ ਹਲਵਾੜ (ਧਾਂਗਧਾਰਾ) ਸੀ। ਝੱਲਿਆਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਣਾ ਕੁੰਭਾ (1433-68) ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਵਾੜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਮਹਾਰਾਣਾ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਪਹਿਲੇ (1468-73) ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅੱਜਾ ਅਤੇ ਸੱਜਣ ਮੇਵਾੜ ਆਏ। ਮਹਾਰਾਣੇ ਨੇ ਕੁੰਵਰ ਸੱਜਣ ਨੂੰ ਦੇਲਵਾੜੇ ਦੀ ਜਗੀਰ ਅਤੇ ਕੁੰਵਰ ਅਜਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਾਰੀ ਸਦਰ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਦਿੱਤੀ। ਆਜਾ ਨੇ ਮਹਾਰਾਣਾ ਸੰਗਰਾਮ ਸਿੰਘ ਪਹਿਲੇ (1509-1527) ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ 1527 ਵਿੱਚ ਖਾਨਵਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਾਬਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਲੜੀ। ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਾਣਾ ਸੰਗਰਾਮ ਸਿੰਘ (ਰਾਣਾ ਸਾਂਗਾ) ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਅਜਾ ਨੇ ਮਹਾਰਾਣਾ ਦਾ ਜੂੜਾ ਪਹਿਨਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਵਾੜ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਰੱਖਿਆ ਪਰ ਰਾਜ ਰਾਣਾ ਅਜਾ ਲਈ ਘਾਤਕ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ। ਝਾਲਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ 7 ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਮੇਵਾੜ ਦੇ ਮਹਾਰਾਣਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਰਾਣਾ ਉਦੈ ਸਿੰਘ II (1537-72) ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ, ਡੇਲਵਾੜਾ ਦੇ ਰਾਜ ਰਾਣਾ ਜੈਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ।
1576 ਵਿੱਚ ' ਹਲਦੀਘਾਟੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ' ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੇਲਵਾੜਾ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਰਾਜਾ ਸੱਜਣ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਦੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਪਹਿਲਾਂ ਰਘੂਦੇਵ ਸਿੰਘ II ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਮੁਢਲਾ ਮਹਿਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ 1760 ਵਿੱਚ ਉਦੈਪੁਰ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਫੇਰੀ ਲਈ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤ-ਮੰਜ਼ਲਾ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲਾ ਮਹਿਲ 1760 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਹਾਲੀ
ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ 20 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਖੰਡਰ ਅਤੇ ਖਾਲੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ 1984 ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸ਼ੇਖਾਵਤੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਰਿਵਾਰ ਪੋਦਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਬਹਾਲੀ ਵਿੱਚ 15 ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ [ਗੌਤਮ ਭਾਟੀਆ] ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਨਵੀਨ ਗੁਪਤਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ 750 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ। ਇਸ ਪੈਲੇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਪਾ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਰੀਟਰੀਟ ਨਾਲ ਸੰਪੂਰਨ, ਇੱਕ ਆਲ-ਸੂਟ ਲਗਜ਼ਰੀ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ, ਮੁੰਬਈ-ਅਧਾਰਤ ਇੰਟੀਰੀਅਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਰਾਜੀਵ ਸੈਣੀ ਦੁਆਰਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਥਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਊਨਤਮ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,  ਅੱਜ ਇਸਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਹੋਟਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।
ਆਵਾਜਾਈ
28 ਸਥਿਤ ਹੈ ਉਦੈਪੁਰ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਉਦੈਪੁਰ ਅਤੇ ਨਾਥਦੁਆਰੇ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਨਗਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੜਕ 'ਤੇ, ਦੇਵੀ ਗੜ੍ਹ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 45 ਮਿੰਟ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਹੋਟਲ
ਸਬੀਹਾ ਮਰਚੈਂਟ
ਸਬੀਹਾ ਸਬਨਾਲੀ ਮਰਚੈਂਟ (ਜਨਮ 1959) ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੇ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਫੋਟੋਸਿੰਥੈਟਿਕ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਮੈਟਾਲੋਐਨਜ਼ਾਈਮਜ਼ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੀ ਹੈ 2010 ਵਿੱਚ ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਕਲੈਮੀਡੋਮੋਨਾਸ ਜੀਨੋਮ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ 2012 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਵਪਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਹਿਊਮੈਨਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਜੇਬੀ ਪੇਟਿਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 300 ਦੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ 1978 ਵਿੱਚ ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ-ਮੈਡੀਸਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਗਲੇਨ ਚੈਂਬਲਿਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜੀਵਿਤ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈ ਲਈ। ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਅਣੂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1979 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਹੈਨਰੀ ਏ. ਲਾਰਡੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਐਨਜ਼ਾਈਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਖਰਕਾਰ 1983 ਵਿੱਚ ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ-ਮੈਡੀਸਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਉਸਨੇ ਬਰੂਸ ਸੇਲਮੈਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੰਗਲ-ਸੈੱਲ ਐਲਗਾ ਕਲੈਮੀਡੋਮੋਨਸ ਰੀਨਹਾਰਡਟੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਕਲੈਮੀਡੋਮੋਨਸ ਰੀਨਹਾਰਡਟੀ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਜੀਵ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਕਲੋਰੋਪਲਾਸਟ ਕਪਲਿੰਗ ਫੈਕਟਰ 1 ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਮਾਰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਜੋ ਐਡੀਨੋਸਿਨ ਟ੍ਰਾਈਫਾਸਫੇਟ ਦੇ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਏਟੀਪੀ ਸਿੰਥੇਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959
ਜੈਦੀਪ ਅਹਲਾਵਤ
ਜੈਦੀਪ ਅਹਲਾਵਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (FTII), ਪੁਣੇ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅਦਾਕਾਰ ਬਣਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਕ੍ਰੋਸ਼ (2010) ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਖੱਟਾ ਮੀਠਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਵਿਅੰਗ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਦੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜਿਸਨੂੰ ਫਿਲਮੀ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਚਟਗਾਂਵ (2011) ਅਤੇ ਰੌਕਸਟਾਰ (2011) ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਗੈਂਗਸ ਆਫ ਵਾਸੇਪੁਰ (2012) ਨਾਲ਼ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਹਿਦ ਖਾਨ ਨਾਮਕ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਉਸਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਕਮਾਂਡੋ: ਏ ਵਨ ਮੈਨ ਆਰਮੀ ਵਿੱਚ ਖਲਨਾਇਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੈਦੀਪ ਨੇ ਆਤਮਾ (2013), ਗੱਬਰ ਇਜ਼ ਬੈਕ (2015) ਅਤੇ ਮੇਰੂਥੀਆ ਗੈਂਗਸਟਰਸ (2015) ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਮ 2 ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਾਜ਼ੀ (2018) ਵਿੱਚ ਰਾਅ ਏਜੰਟ ਮੀਰ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਪ੍ਰਾਈਮ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ (2020) ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਹਾਥੀਰਾਮ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਪੁਰਸ਼ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਰਈਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਜੈਦੀਪ ਦਾ ਜਨਮ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਰੋਹਤਕ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਮਹਿਮ ਪਿੰਡ ਖਰਕੜਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਟ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਖਰਕੜਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। । ਉਸਨੇ ਜਾਟ ਕਾਲਜ, ਰੋਹਤਕ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦਯਾਨੰਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 2008 ਵਿੱਚ FTII ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਐਕਟਿੰਗ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਓ, ਵਿਜੇ ਵਰਮਾ, ਸੰਨੀ ਹਿੰਦੂਜਾ ਵਰਗੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਜੈਦੀਪ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਥੀਏਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦਾ ਅਫਸਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, SSB ਇੰਟਰਵਿਊ ਕਲੀਅਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਈ ਵਾਰ, ਉਸਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਐਕਟਿੰਗ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 2008 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਖੱਟਾ ਮੀਠਾ (2010) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਹ ਅਜੈ ਦੇਵਗਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਕ੍ਰੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼ਯਪ ਦੀ ਗੈਂਗਸ ਆਫ ਵਾਸੇਪੁਰ (2012) ਅਤੇ ਕਮਲ ਹਸਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਮ (2012) ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਫਿਲਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਗੈਂਗਸ ਆਫ ਵਾਸੇਪੁਰ ਫਿਲਮ ਜੈਦੀਪ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋੜ ਬਣ ਕੇ ਆਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਜੈਦੀਪ ਫਿਰ ਕਮਲ ਹਸਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਜਾਸੂਸੀ ਥ੍ਰਿਲਰ ਫਿਲਮ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਮ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ, ਜਿਸਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸੇ ਸਾਲ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ' ਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਸੰਸਕਰਣ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਪਛਾਣ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕਮਲ ਹਸਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਮ 2 ਦੇ ਸੀਕਵਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ 2016 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਲੜੀਵਾਰ ਬਾਰਡ ਆਫ਼ ਬਲੱਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਹਤਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਹਮੁਦ ਗਾਮੀ
ਮਹਿਮੂਦ ਗਾਮੀ (1765–1855) ਅਨੰਤਨਾਗ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਦੋਰੂ ਸ਼ਾਹਾਬਾਦ ਤੋਂ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਸਨਵੀ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਬਾਨੀ ਚਿੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁੜ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸਾਹਿਤ
ਗੀਤਾ ਮਾਧਵਨ
ਡਾ. ਗੀਤਾ ਮਾਧਵਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Dr. Geeta Madhavan) ਚੇਨਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐੱਚ.ਡੀ. ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੱਤਵਾਦ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੱਤਵਾਦ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਮਾਹਰ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ 'ਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੁਹਾਰਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਐਨਾਲਿਸਿਸ, ਚੇਨਈ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸੰਸਥਾ (ILSAI) ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਮਾਧਵਨ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਮਾਧਵਨ ਨੂੰ 1997 ਵਿੱਚ ਹੇਗ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੇਗ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਅ ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿੱਚ ਐਡਵਾਂਸ ਰਿਸਰਚ ਲਈ ਡਾਕਟਰੇਟ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਾਲ ਲਈ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕਲੌਤਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਕਲਟੀ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਡਾ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਲਾਅ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗੈਸਟ ਫੈਕਲਟੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ 'ਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੋਰਸ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਅੱਤਵਾਦ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਾਨੂੰਨ, ਹਵਾਲਗੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਵਰਗੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਜ਼ਟਰ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੂਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੱਦੇ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਾਲਜ਼ਬਰਗ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਹੈ, ਇੱਕ RCSS ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਇਟਨ, ਯੂਕੇ ਵਿਖੇ ਵਿਲਟਨ ਪਾਰਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਗ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਕੈਨੇਡੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਗਵਰਨਮੈਂਟ, ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਐਸਏ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ ਅਤੇ NESA ਸੈਂਟਰ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀਸੀ, ਯੂਐਸਏ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ।
2008 ਤੋਂ, ਉਹ ਰਣਨੀਤਕ ਅਧਿਐਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਜ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਫੈਂਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੀਤੀਆਂ, ਕੱਟੜਵਾਦ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਮੁਦਾਇ ਮੁੱਦੇ, ਪਾਇਰੇਸੀ ਆਦਿ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬੰਧਤ ਰਣਨੀਤਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਨੀਤੀ ਪੱਤਰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।। ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਸਾਲਿਆਂ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਲਈ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਰਣਨੀਤਕ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਕਈ ਲੇਖ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਏ ਹਨ।
ਗੀਤਾ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸਿੰਗ ਐਡਵੋਕੇਟ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਫਰਮ ਮਾਧਵਨ ਐਂਡ ਐਸੋਸੀਏਟਸ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲ ਹੈ। ਉਹ ਚੇਨਈ ਸਥਿਤ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਐਨਾਲਿਸਿਸ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸੰਸਥਾ (ILSAI) ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਾਰਾਵਾਗੀਓ
ਕਾਰਾਵਾਗੀਗੀਓ ਨੇ ਚਾਇਰੋਸਕੁਰੋ ਦੀ ਨਾਟਕੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਸਰੀਰਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਟੈਨਿਬ੍ਰਿਜਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ੈਲੀਵਾਦੀ ਤੱਤ ਬਣਾਇਆ, ਪਰਛਾਵੇਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ। ਕਾਰਾਵਾਗੀਓ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਪਲਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤਾ, ਅਕਸਰ ਹਿੰਸਕ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ, ਤਸੀਹੇ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਲਾਈਵ ਮਾਡਲਾਂ ਨਾਲ, ਡਰਾਇੰਗ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਕੈਨਵਸ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤਾ। ਨਵੀਂ ਬਰੋਕ ਸ਼ੈਲੀ 'ਤੇ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜੋ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਤੋਂ ਉਭਰਿਆ ਡੂੰਘਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੀਟਰ ਪਾਲ ਰੁਬੇਨਜ਼, ਜੁਸੇਪ ਡੀ ਰਿਬੇਰਾ, ਗਿਆਨ ਲੋਰੇਂਜ਼ੋ ਬਰਨੀਨੀ, ਅਤੇ ਰੇਮਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ "ਕਾਰਾਵਗਗਿਸਟੀ" ਜਾਂ "ਕੈਰੇਵਜੈਕਿਸਕ" ਜਾਂ ਟੀਨੇਬ੍ਰਿਸਟਸ ਜਾਂ ਟੇਨੇਬਰੋਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਾਵਾਗੀਓ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੀਹਵੇਂ ਦੇ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਂਟਰ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਿੰਸਕ, ਛੋਹਣ ਅਤੇ ਭੜਕਾਊ ਆਦਮੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾਮ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਝਗੜੇ ਕਾਰਨ ਕਤਲ ਦੇ ਲਈ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨੇਪਲਜ਼ ਭੱਜਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਟਲੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। 1607 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਲਟਾ ਅਤੇ ਸਿਸਲੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਜ਼ਾ ਲਈ ਪੋਪ ਦੀ ਮਾਫੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ। 1609 ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੇਪਲਜ਼ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਿੰਸਕ ਝੜਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਰੂਪੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਫੈਲ ਗਈਆਂ। ਉਸਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਅਵਸਥਾ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉਸਦੀ ਗ਼ਲਤ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗਮਈ ਵਿਵਹਾਰ ਤੋਂ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। 1610 ਵਿੱਚ ਨੈਪਲਜ਼ ਤੋਂ ਰੋਮ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਪਰ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਾਂ ਉਹ ਲੀਡ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਮਰਿਆ ਸੀ।
ਕਾਰਾਵਾਗੀਓ ਦੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਨੇ ਬਾਰੋਕ ਪੇਂਟਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਬਾਰੋਕ ਨੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਆਪਣੇ ਚਾਇਰੋਸਕੁਰੋ ਦੇ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਫੈਸ਼ਨ ਬਦਲ ਗਏ, ਅਤੇ ਕਾਰਾਵਾਗੀਓ ਪੱਖ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗਏ। 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਕਲਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਆਂਡਰੇ ਬਰਨੇ-ਜੋਫਰੋਏ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਾਰਾਵਾਗੀਓ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਧਾਰਣ, ਆਧੁਨਿਕ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੈ।"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1571
ਸਤਿਆਵਤੀ ਮੋਤੀਰਾਮ ਸਿਰਸਾਤ
ਸੱਤਿਆਵਤੀ ਮੋਤੀਰਾਮ ਸਿਰਸਾਤ (7 ਅਕਤੂਬਰ 1925 – 10 ਜੁਲਾਈ 2010) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕੈਂਸਰ ਖੋਜਕਾਰ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸਿਰਸਤ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਥੀਓਸੋਫਿਸਟ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਲਾਕਸ਼ੇਤਰ, ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥੀਓਸੋਫੀ-ਅਧਾਰਤ ਸਕੂਲ, ਜਾਰਜ ਅਰੁੰਡੇਲ ਅਤੇ ਰੁਕਮਣੀ ਅਰੁੰਡੇਲ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਗਏ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ। ਉਸਨੇ 1947 ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1958 ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਹਸਪਤਾਲ ਫਾਰ ਕੈਂਸਰ ਵਿੱਚ ਪੈਥੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1958 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸਤਿਆਵਤੀ ਮੋਤੀਰਾਮ ਨੇ ਕੈਂਸਰ ਖੋਜਕਾਰ ਐਮਵੀ ਸਿਰਸਾਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 2010 ਵਿੱਚ 84 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ।
ਡੇਵਿਡ ਧਵਨ
ਡੇਵਿਡ ਧਵਨ (ਜਨਮ 16 ਅਗਸਤ 1955 ਨੂੰ ਰਜਿੰਦਰ ਧਵਨ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰ ਵਰੁਣ ਧਵਨ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰੋਹਿਤ ਧਵਨ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਮੇਡੀਜ਼ ਸਵਜਰ (1990), ਸ਼ੋਲਾ ਆਰ ਸ਼ਬਨਮ (1992), ਸਾਜਨ ਚਲੇ ਸਾਸੁਰਾਲ (1996), ਜੁਡਵਾ (1997), ਬੜੇ ਮੀਆਂ ਛੋਟੇ ਮਿਆ (1998), ਦੁਲਹਨ ਹਮ ਲੀ ਜਾਏਂਗੇ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ. 2000), ਮੁਝਸੇ ਸ਼ਾਦੀ ਕਰੋਗੀ (2004), ਪਾਰਟਨਰ (2007), ਚਸ਼ਮੇ ਬਦ੍ਦੂਰ (2013) ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਹੀਰੋ (2014), ਜੁਡਵਾ 2 (2017)। 1993 ਦੇ ਐਕਸ਼ਨ ਥ੍ਰਿਲਰ ਆਨੇਕੈਨ ਅਤੇ 1999 ਦੀ ਕਾਮੇਡੀ ਬੀਵੀ ਨੰ .1 ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰੀਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੁਪਰ ਹਿੱਟ ਕਾਮੇਡੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਲੀ ਨੰਬਰ 1 (1991) ਹੀਰੋ ਨੰ ​​.1 (1996) ਅਤੇ ਦੀਵਾਨਾ ਮਸਤਾਨਾ (1997)।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਡੇਵਿਡ ਧਵਨ ਦਾ ਜਨਮ ਅਗਰਤਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਕਾਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਯੂਕੋ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਮੈਨੇਜਰ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਚਰਚ ਕਾਲਜ ਤੋਂ 12 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਐੱਫ.ਟੀ.ਆਈ.ਆਈ.) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਸਤੀਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਸੁਰੇਸ਼ ਓਬਰਾਏ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ।
ਉਸਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਂ 'ਰਜਿੰਦਰ ਧਵਨ' ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ 'ਦਾਊਦ' ਸੱਦਿਆ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਉਪਨਾਮ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਉਸ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਜਦੋਂ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਐੱਫਟੀਆਈਆਈ) ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਂ 'ਰਾਜਿੰਦਰ' ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ 'ਡੇਵਿਡ' ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
ਕਰੀਅਰ
ਧਵਨ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ।  ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ 1993 ਦੀ "ਆੰਖੇ" ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦਾ ਅਤੇ ਚੰਕੀ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਪਾਰਟਨਰ (2007) ਵੀ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਬਣ ਗਈ।
ਧਵਨ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਕਾਦਮੀ ਆਫ ਫਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਮੀਡੀਆ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਦੀਪ ਮਾਰਵਾਹ ਨੇ ਇੱਕ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ 2008 ਵਿੱਚ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਨੱਚ ਬਲਿਏ 3 ਦੇ ਜੱਜ ਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਹੰਸ ਬਲਿਏ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜਰ ਆਏ ਹਨ।
ਗੋਵਿੰਦਾ ਨਾਲ ਕੰਮ
ਓਹਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ ਗੋਵਿੰਦਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਕਮੇਡੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਫਲਤਾ ਤੇ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਧਵਨ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ "ਤਾਕਤਵਰ" ਫਿਲਮ ਲਈ ਅਭਿਨੇਤਾ ਗੋਵਿੰਦਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ (1989)। ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਗੋਵਿੰਦਾ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ 17 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤਵਰ (1989), ਸਵਰਗ (1990), ਸ਼ੋਲਾ ਔਰ ਸ਼ਬਨਮ (1992), ਆਖੇੰ (1993), ਰਾਜਾ ਬਾਬੂ (1994), ਕੁਲੀ ਨੰਬਰ 1 (1995), ਸਾਜਨ ਚਲੇ ਸਾਸੁਰਾਲ (1996) ਬਨਾਰਸੀ ਬਾਬੂ (1997), ਦੀਵਾਨਾ ਮਸਤਾਨਾ (1997), ਹੀਰੋ ਨੰਬਰ 1 (1997), ਬੜੇ ਮੀਆਂ ਛੋਟੇ ਮਿਆ (1998), ਹਸੀਨਾ ਮਾਨ ਜਾਏਗੀ (1999), ਕੁੰਵਰਾ (2000), ਜੋਡੀ ਨੰਬਰ 1 (2001), ਇੱਕ ਔਰ ਏਕ ਗਿਆਰਾਂ (2003), ਪਾਰਟਨਰ (2007) ਅਤੇ ਡੂ ਨਾਟ ਡਿਸਟਰਬ (2009)। ਪਾਰਟਨਰ ਵਿੱਚ ਓਹਨਾ ਨੇ ਸਹਿ-ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 300 ਮਿਲੀਅਨ ਕਮਾਏ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਲਈ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਫ਼ਤਾ ਹੈ।ਉਸੇ ਸਾਲ, ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਨੇ 10 ਕੈ ਡਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮ ਪਾਰਟਨਰ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਧਵਨ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਧਵਨ ਗੋਵਿੰਦਾ, ਰਿਤਸ਼ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਦੀ ਤਿਕੜੀ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਇਸ ਫਿਲਮ ਨਾਲ, ਡੂ ਨਾਟ ਡਿਸਟਰ੍ਬ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਧਵਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰੂਨਾ (ਚੋਪੜਾ) ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਰੋਹਿਤ ਧਵਨ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਧਵਨ ਹਨ। ਧਵਨ ਦਾ ਭਰਾ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਨਿਲ ਧਵਨ ਅਤੇ ਭਤੀਜੇ ਹਨ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸਿਧਾਰਥ ਧਵਨ।
ਟੇਸਾ ਖਾਨ
ਟੇਸਾ ਖਾਨ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਨੈਟਵਰਕ ਦੀ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ, ਜੋ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਖਾਨ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ਮੁਨਾਫਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ 2015 ਵਿਚ ਹੇਗ ਵਿਖੇ ਇਕ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਨੂੰ ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ-ਗੈਸ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕੇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਖਾਨ ਸਾਲ 2016 ਵਿਚ ਅਰਜੇਂਡਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ।
ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅਰਜੈਂਡਾ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜਲਵਾਯੂ ਮੁਕੱਦਮਾ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਲਾਈਮੇਟ ਲਿਟੀਗੇਸ਼ਨ ਨੈਟਵਰਕ ਦੀ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਸਨੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਰਗਰਮ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਨੇਡਾ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਨਾਰਵੇ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿਚ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਵੀ. ਅਰਜੇਂਡਾ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਕੇਸ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕੋਲਾ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਲਗਭਗ 3 ਬਿਲੀਅਨ ਅਰਬ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਗਾਰਡੀਅਨ ਨੇ "ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫ਼ਲ ਜਲਵਾਯੂ ਮੁਕੱਦਮਾ" ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਅਗਸਤ 2020 ਵਿਚ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਲਵਾਯੂ ਕੇਸ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਇਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਾਰਬਨ ਕੱਟਣ ਲਈ ਇਕ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ ਗੈਸ ਨਿਕਾਸ ਵਿਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਤੀਸਰੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ।
ਟੇਸਾ ਖਾਨ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਜਲਵਾਯੂ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਟਾਈਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ 2019 ਦੀਆਂ 15 ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮੌਸਮ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਵਕੀਲ
ਸ਼ੈਲਜਾ ਕੁਮਾਰੀ
ਸ਼ੈਲਜਾ ਕੁਮਾਰੀ (ਜਨਮ 24 ਸਤੰਬਰ 1962) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ, ਉਹ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸ਼ੈਲਜਾ ਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਸਤੰਬਰ 1962 ਨੂੰ ਪਰਭੂਵਾਲਾ ਹਿਸਾਰ ਵਿੱਚ ਚੌਧਰੀ ਦਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਕਾਨਵੈਂਟ ਆਫ਼ ਜੀਸਸ ਐਂਡ ਮੈਰੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਮਾਸਟਰ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ ਅਤੇ ਚੋਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ (1990-2003)
ਸ਼ੈਲਜਾ ਨੇ 1990 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1991 ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਿਰਸਾ ਤੋਂ 10ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। 1996 ਵਿਚ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਹਾਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ 11ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼ੈਲਜਾ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ 14ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਆਪਣੀ ਚੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਅਤੇ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ 2005 ਵਿੱਚ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਲੋਕਲ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਫੋਰਮ ਦੇ ਗਵਰਨਿੰਗ ਬੋਰਡ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਬਸਤੀਆਂ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸਮੂਹ ਦੀ ਵੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਧੀਨ ਭੂਮਿਕਾ (2004-2013)
left|thumb| ਸ਼ੈਲਜਾ ਨੇ ਮਈ 2004 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਹਟਾਓ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੈਲਜਾ ਨੇ 2004 ਦੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਰੀਬੀ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ (ਸੁਤੰਤਰ ਚਾਰਜ) ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ।
ਅੰਬਾਲਾ ਤੋਂ 15ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੈਲਜਾ ਨੂੰ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦਫਤਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।
ਮਾਰਚ 2011 ਵਿੱਚ, ਸ਼ੈਲਜਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ 'ਤੇ "ਜਾਅਲੀ, ਅਪਰਾਧਿਕ ਧਮਕੀ, ਜਾਅਲਸਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚਣ" ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਟੀਸ਼ਨਰ, ਐਡਵੋਕੇਟ ਬੀਐਸ ਚਾਹਰ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੈਲਜਾ, ਜੋ " ਮਿਰਚਪੁਰ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਜਾਟ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਬਾਲਮੀਕੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਸੀ" ਨੇ ਅੰਡਰ ਟਰਾਇਲਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਕੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਖਾਲੀ ਅਤੇ ਗੈਰ ਨਿਆਂਇਕ ਕਾਗਜ਼"।
ਸ਼ੈਲਜਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2012 ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤਾ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ। ਉਹ ਮਈ 2014 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੀ, ਇੱਕ ਮਿਆਦ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਪਏ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਾਓ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ (2014-ਮੌਜੂਦਾ)
ਸ਼ੈਲਜਾ 2014 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਉਸਨੇ ਅੰਬਾਲਾ ਤੋਂ 2019 ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ, ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਰਤਨ ਲਾਲ ਕਟਾਰੀਆ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਸਤੰਬਰ, 2019 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962
ਵਿਦੁਰ
ਵਿਦੁਰ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ : विदुर, ਅਰਥ : ਕੁਸ਼ਲ, ਬੁਧੀਮਾਨ) ਨੂੰ ਕਸ਼ਤਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਕਾਵਿ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਰੁ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾ ਦਾ ਚਾਚਾ (ਪਾਂਡੂ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਭਰਾ) ਸੀ।
ਮੰਡਾਵਿਆ ਦਾ ਸਰਾਪ
ਮਾਂਡਵਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਯਮ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਨੌਕਰਾਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜਾਇਜ਼ ਕਾਰਨ ਦੇ ਸੂਲੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।ਇਸ ਲਈ ਯਮ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦੂਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਵਿਦੁਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸਰਾਮੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਣੀਆਂ ਅੰਬਿਕਾ ਅਤੇ ਅੰਬਾਲਿਕਾ ਦਾ ਹੱਥ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਰਾਣੀਆਂ ਵਿਆਸ ਤੋਂ ਡਰਦੀਆਂ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਦਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਭੇਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਣੀਆਂ ਰਾਜਾ ਵਿਚਿਤਰਵਿਰਯ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ - ਵਿਆਸ ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ; ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੁਆਰਾ ਮੋਮ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਸਾੜਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ।