cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਦਰਵੇਸ਼
ਮਾਹਦੀ
ਮਹਾਦੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਮੁਹੰਮਦ ਅਹਿਮਦ ਅਲ-ਮਾਹਦੀ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਗੰਬਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਢਲੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਅਨਸਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ 'ਦਰਵੇਸ਼' ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵਰਜਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੈਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅਨਸਾਰ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਬ੍ਰਿਟੇਨਾਂ ਨੇ ਮਾਹਦੀ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਕਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਹਲਕੇ ਢੰਗ ਨਾਲ਼ ਹਥਿਆਰਬੰਦ 'ਦਰਵੇਸ਼ਾਂ' ਦੀ ਨਿਡਰਤਾ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅਨਸਾਰ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਮਾਹਦੀ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਗ਼ਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸੁਡਾਨ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਡਰਾਇੰਗ "ਟੋਸਕੀ ਵਿਖੇ ਦਰਵੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਹਾਰ" (ਦੇਖੋ ਸੁਡਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (1884-1898)# ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਜਵਾਬ )।
ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ
ਦਰਵੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੁਰਕੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੇਸਾ ਸੇਲਿਮੋਵਿਕ ਦੀ ਲਿਖੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਦਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਕਾਜ਼ਾਨ ਦੀ ਦਰਵੇਸ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਦਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ਼ਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਰੌਬਰਟ ਇਰਵਿਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬ, ਇੱਕ ਦਰਵੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ: ਸੂਫੀ, ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸੱਠ ਦਾ ਦਹਾਕਾ । ਮਜਦੇਦੀਨ ਅਲੀ ਬਾਗੇਰ ਨੇਮਤੋਲਾਹੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਫੀਵਾਦ ਹੋਣ ਦਾ ਧੁਰਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚਕਾਰ ਪੁਲ ਹੈ।
ਦਰਵੇਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ
ਦਰਵੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੂਫੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੇਵਬੰਦੀਆਂ, ਸਲਾਫੀਆਂ ਵਰਗੇ ਦਰਵੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ
ਇਫ ਓਨਲੀ ਐਵਰੀਵਨ
ਇਫ਼ ਓਨਲੀ ਐਵਰੀਵਨ (ਜੇ ਸਿਰਫ ਹਰ ਕੋਈ) ( Եթե բոլորը ) ਇੱਕ 2012 ਦੀ ਆਰਮੀਨੀਅਨ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਨਤਾਲੀਆ ਬੇਲੀਅਸਕਨੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ. ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ 85 ਵੇਂ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਆਸਕਰ ਲਈ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਐਂਟਰੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਅੰਤਮ ਚਰਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ੌਰਟਲਿਸਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ
ਪਲਾਟ
ਸਾਸ਼ਾ, ਰੂਸ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜਕੀ, ਗੁਰਗੇਨ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਗੋਰਨੋ-ਕਰਾਬਾਖ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਅਰਮੀਨੀਆ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਲੱਭਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਬਰ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਦਰੱਖਤ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੇਗੀ, ਜੋ ਗੁਰਗਨੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਜੋ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਖਰਕਾਰ ਗੁਰਗੇਨ ਦੀ ਪਕੜ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਕੈਨਿਕ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਕਾਰ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇਕਾਈ ਦੇ ਕੁਝ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਰਗੇਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਸਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸਦੀ ਫੜ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਸਨੇ ਉਸਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਸਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਬਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹੈ. ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਖਰਕਾਰ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ ਮਿਲਟਰੀ ਚੌਕੀ' ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇੰਚਾਰਜ ਕਮਾਂਡਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ.
ਰਾਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਗੁਰਗੇਨ ਅਤੇ ਸਾਸ਼ਾ ਯਾਤਰਾ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਪਿੰਡ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਈਫਲ ਨਾਲ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਬਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹੰਝੂਆਂ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣਾ 10 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਆ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਾਅਦੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਬਰ 'ਤੇ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਪਾਸਿਓਂ ਲਗਾਏਗਾ। ਛੋਟੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਕਬਰ 'ਤੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ. ਅਰਾਮ ਘਰ ਦੇ ਬਰੇਕ ਲਈ ਰੁਕਦੇ ਸਮੇਂ, ਓਲੀਗਾਰਚ ਦੇ ਬਾਡੀਗਾਰਡ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰ ਗੁਰਗੇਨ ਨੇ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਕਾਰ ਲੈ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਸਿਆ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ. ਸਾਸ਼ਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਆਦਮੀ ਲੱਭਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਹੋ?" ਉਸ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਵਿੱਚ ਹਾਸੇ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਗਲ ਹਾਸੇ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ.
ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਵਿਵਾਦ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਲੇਖਕ ਐਲਚਿਨ ਹੁਸੈਨਬੀਯਲੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਨ ਬਲਾਇੰਡਿੰਗ ਨਾਲ਼ ਮਿਲ਼ਦੀ ਹੈਂ. ਲੇਖਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਹ 2010 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ. ਇਹ ਕਹਾਣੀ 27 ਫਰਵਰੀ 2010 ਨੂੰ 525 ਵੇਂ ਗਜ਼ਟ, ਅਤੇ ਜੂਨ ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ "ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ" ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਹੋਏ. ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੀ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਹੁਸੈਨਬੈਲੀ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੀ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਮੂਵੀ ਐਵਾਰਡਜ਼ ਕਮੇਟੀ ਲਈ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਈਕਲ ਪੋਘੋਸਿਆਨ ("ਜੇ ਸਿਰਫ ਹਰ ਕੋਈ" ਦੇ ਲੇਖਕ) ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਸਾਲ 2010 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਖੀ ਸੀ ਜੋ ਜੰਗ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਬਾਅਦ 2010 ਦੇ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ. ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਾਈਕਲ ਪੋਘੋਸਿਆਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਸਾਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲੋਨਿੰਗ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਮੁੱਖ ਨਾਇਕ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ।"
ਤ੍ਰਿਦੀਪ ਸੁਹਰੂਦ
ਤ੍ਰਿਦੀਪ ਸੁਹਰੂਦ (ਜਨਮ 19 ਦਸੰਬਰ 1965) ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਸੁਹਰੂਦ ਦਾ ਜਨਮ 1965 ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਸ ਨੰਦੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਪਣਾ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਥੀਸਿਸ Narrations of a Nation: Explorations Through Intellectual Biographys, ਲਿਖਿਆ। ਇਹ ਨਰਮਦ, ਮਨੀਲਾਲ ਦਿਵੇਦੀ ਅਤੇ ਗੋਵਰਧਨਰਾਮ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ-ਇਤਿਹਾਸਕ ਲਿਖਤ ਹੈ।
ਉਹ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ, ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਕਾਲਜ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ (1989-1992)  ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਕਮੇਟੀ ਫਾਰ ਕਲਚਰਲ ਚੁਆਇਸਜ਼ ਐਂਡ ਗਲੋਬਲ ਫਿਊਚਰਜ਼, CSDS, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਜਿਟਿੰਗ ਫੈਲੋ (1993-1994) ; ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ (1994-2001) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ; ਅਤੇ DAICT, ਗਾਂਧੀਨਗਰ (2001-2012) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਿਹਾ। ਸਾਬਰਮਤੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਅਗਸਤ 2017 ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ CEPT ਆਰਕਾਈਵਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ CEPT ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਈ ਪ੍ਰੋਵੋਸਟ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗਾਂਧੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੀਈਪੀਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਵੋਸਟ, ਲਾਲਭਾਈ ਦਲਪਤ ਭਾਈ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇੰਡੋਲੋਜੀ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਐਮਆਈਸੀਏ ਦੀ ਗਵਰਨਿੰਗ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹੈ। ਉਹ ਦਰਸ਼ਕ ਇਤਿਹਾਸ ਨਿਧੀ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਕਰਨੈਲ ਗੰਜ
ਕਰਨੈਲ ਗੰਜ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਭੁੱਲਥ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਭੁਲੱਥ ਤੋਂ 6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (3.7 ਮੀਲ), ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਕਪੂਰਥਲਾ ਤੋਂ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (19 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਜਾਤ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੈਣੀ, ਜੱਟ, ਲੁਬਾਣਾ, ਕੰਬੋਜ ਕਰਨੈਲ ਗੰਜ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਜ਼ਾਂਗ ਜ਼ੀਈ
ਜ਼ਾਂਗ ਜ਼ੀਈ (ਜਨਮ 9 ਫਰਵਰੀ 1979), ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਉਹ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਡੈਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ ਦਾ ਰੋਡ ਹੋਮ (1999) ਸੀ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਉਸਨੂੰ ਕਰਾਉਚਿੰਗ ਟਾਈਗਰ, ਹਿੱਡਨ ਡਰੈਗਨ (2000) ਨਾਲ ਹੋਰ ਪਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਬਾਫਟਾ ਅਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਉਸਨੇ ਰਸ਼ ਹਾਵਰ 2, ਹੀਰੋ ਅਤੇ ਹਾਊਸ ਆਫ ਫਲਾਇੰਗ ਡੈਗਰਸ ਫਿਲਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਸ਼ਹਾਬ ਨਾਮਾ
ਸ਼ਹਾਬ ਨਾਮਾ (ਉਰਦੂ:شہاب نامہ ਸ਼ਹਾਬ ਦੀ ਕਿਤਾਬ) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਕੁਦਰਤ ਉੱਲਾ ਸ਼ਹਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੰਗ, ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹ ਹੈ। 1248 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਕਿਤਾਬ 1987 ਵਿਚ ਸ਼ਹਾਬ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਉਰਦੂ ਆਤਮਕਥਾ ਹੈ।
ਜ਼ਾਂਗ ਜ਼ੀਈ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
1996 ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਂਗ ਨੇ ਚੀਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚਰਚਿਤ ਸੈਂਟਰਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਡਰਾਮਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲਾ ਲੈ ਲਿਆ। thumb|ਜ਼ਾਂਗ ਅਤੇ ਟੋਨੀ ਲਿੰਗ 2013 ਬਰਲਿਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਦ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਲਈ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼ਹਾਬ ਨਾਮਾ
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਨਾਵਲ
ਸਾਨੀਆ ਸੁਲਤਾਨਾ ਲੀਜ਼ਾ
ਸਾਨੀਆ ਸੁਲਤ ਲੀਜ਼ਾ ( সানিয়া সুলতানা লিজা  ) ਉਸਦੇ ਉਪਨਾਮ ਲੀਜ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਗੀਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਐਲਬਮਾਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਲੀਜ਼ਾ 2008 ਵਿੱਚ NTV ਉੱਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਕਲੋਜ਼ ਅੱਪ-1 ਦੀ ਜੇਤੂ ਸੀ
ਜੀਵਨੀ
ਲੀਜ਼ਾ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਦੇ ਸਬਕ ਲਏ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਧਿਆਪਕ ਐਮਏ ਹਾਇ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗੱਲਾਂ ਸਿਖਾਈਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੀਜ਼ਾ ਨੇ ਮੈਮਨਸਿੰਘ ਸ਼ਿਲਪਕਲਾ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਅਨਵਰ ਹੁਸੈਨ ਅਨੂ ਤੋਂ ਸਬਕ ਸਿੱਖੇ। ਇਸ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਗੀਤ ਸਿਖਾਏ। ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ 2004 ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨੋਟਨ ਕੁਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ।
ਲੀਜ਼ਾ ਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੈਮਨਸਿੰਘ ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ। 2004 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਉਮਰ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਜਾਤੀਓ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਕ੍ਰਿਆ ਪ੍ਰਤਿਜੋਗੀਤਾ ਦੇ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਵਿੱਚ "ਰਨਰ-ਅੱਪ" ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਵਿੱਚ 06 ਸਾਲ (2005-2010) ਲਈ ਵੱਡੇ ਮੈਮਨਸਿੰਘ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀਓ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਕ੍ਰਿਆ ਪ੍ਰੋਤੀਜੋਗਿਤਾ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ "ਚੈਂਪੀਅਨ" ਸੀ।  ਉਸਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਿਕ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਉਮਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹਮਦਥ - ਨਾਥ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ "ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ" ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ ਜਾਤੀਓ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਪੋਲੀ ਗੀਤੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ "ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ" ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲਹਿਰ ਵਧਦੀ ਗਈ
ਲਹਿਰ ਵਧਦੀ ਗਈ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਉਸ ਨੇ 1953 ਈ. ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਬਾਰੇ ਹੈ ਤੇ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅੱਖੀਂ ਦੇਖੇ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ। ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਦਾ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ 1936 ਵਿੱਚ ਮਲਾਇਆ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਪਾਠ ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਮਲਾਇਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਸ ਦਾ ਮੇਲ ਕਈ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਤੇ ਅਗਾਂਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਸਿਰੜ ਨਾਲ ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਐਡਮਿਨਿਸਟਰੇਟਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਹਿਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਸਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਲਹਿਰ ਵਧਦੀ ਗਈ ਲਿਖਿਆ।
ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਜੋ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਮੇਰੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਦੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਈ। ਇਹ ਡਾਇਰੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਕੁਝ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਛਪਦੀ ਰਹੀ। ਅੱਜ ਵੀ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਜਾਨਣ ਲਈ ਇਹ ਡਾਇਰੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਡਾਇਰੀ ਉਸ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਰ ਨਾਵਲਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
ਨਾਵਲ ਦੇ ਪਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਘੋਲ ਕਰ ਰਹੇ ਪਾਤਰ ਹਨ। ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅਥਾਹ ਜੋਸ਼ ਤੇ ਜਜ਼ਬਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲੇ ਖੰਡ ਵਿਚ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨੋਭਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲੀ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਪਡਿੰਤ ਨਹਿਰੂ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ 26 ਜਨਵਰੀ 1929 ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਹਾੜੇ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਮ ਲੋਕਾਈ ਤੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਉੱਪਰ ਤਿਰੰਗੇ ਝੰਡੇ ਝੁਲਾਏ। ਦੂਜੀ ਘਟਨਾ ਵਿਚ ਇਕ ਮਦਰਾਸੀ ਮਜਦੂਰ ਆਪਣਾ ਤਿਰੰਗਾ ਝੰਡਾ ਝੁਲਾਉਣ ਖਾਤਰ ਹਾਰਬਰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਸਾਹਮਣੇ ਲੱਗੇ ਪੋਲ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਝੰਡਾ ਉਤਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਦੇ ਬਚੇ ਕਾਮਿਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਉਸਮਾਨ, ਬਾਬੂ ਅਮਰ ਸਿੰਘ, ਸੁਆਮੀ ਸਤਿਆਨੰਦ ਤੇ ਬਾਬਾ ਚੰਦਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੈਨਿਕ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀ ਸਨ। ਉਹ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਵਲੋਂ ਛਾਪੇ ਪੈਂਫਲਿਟਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪ੍ਰਸਾਰ ਵਿਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਵੰਡਾਉਂਦੇ।
ਨਾਵਲ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ
ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਤਰਤੀਬ ਤੇ ਕ੍ਰਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਤਤਕਾਲੀ ਚਿੱਤਰ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ ਪਾਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਾਵਲ ਦੇ ਕਥਾਨਕ ਦਾ ਜੋ ਰੂਪ ਉੱਘੜਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਨਾਵਲਕਾਰ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੋਝੀ ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਸਾਮਰਾਜੀ ਤਾਕਤ (ਜਾਪਾਨੀ ਸਰਕਾਰ) ਨਾਲ ਅਸਥਾਈ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਕੇ ਦੂਜੀ ਸਾਮਰਾਜੀ ਤਾਕਤ (ਅੰਗਰੇਜੀ ਸਰਕਾਰ) ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਦਾ ਫੁਰਨਾ ਅਮਲ ਵਿਚ ਬਦਲਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਕਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਗੂ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਫੌਜੀ ਟੁਕੜੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਮੁਹਿੰਮ ਰਾਹੀਂ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੂੰ ਦਰੜ ਕੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੇ ਰਿਹਾਅ ਤੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਗ਼ਦਰੀ ਯੋਧਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਉਸਮਾਨ, ਬਾਬੂ ਅਮਰ ਸਿੰਘ, ਚੰਦਾ ਸਿੰਘ, ਸੁਆਮੀ ਸੱਤਿਆਨੰਦ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਉੱਪਰ ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਸਿੱਟੇ ਤਾਂ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਦਾ ਆਪਣੀਆਂ ਅਗਲੇਰੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਵੀ ਢਹਿ ਢੇਰੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਕ ਸਫਲ ਕਥਾਨਕ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਮੌਲਿਕ, ਸੰਗਠਿਤ ਤੇ ਰੋਚਕ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇਕ ਖੋਜ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਚ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਥਾਨਕੀ ਬਣਤਰ ਸਿੱਧੀ ਤੇ ਸਪਾਟ ਹੈ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਕ੍ਰਿਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਰੋਚਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੌਲਿਕਤਾ ਪੱਖੋ ਇਹ ਨਾਵਲ ਕਾਫੀ ਵੱਖਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਰਾਜਸੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਵਰਨਣ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਸੰਗਠਨ ਪੱਖੋਂ ਨਾਵਲੀ ਸਰੰਚਨਾ ਕਾਫੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਫਲੈਸ਼ਬੈਕ ਜਿਹੀ ਜੁਗਤ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਹੈ ਪਰ ਕਥਾਨਕੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰੀ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਕੱਸੋ ਚਾਹਲ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ਕੱਸੋ ਚਾਹਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਕਪੂਰਥਲਾ ਤੋਂ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (6.8 ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕੱਸੋ ਚਾਹਲ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਗਣਿਤਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਗਣਿਤਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਗਣਿਤਿਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਰਨਲ ਔਫ ਮੈਥੇਮੈਟੀਕਲ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ “ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਗਣਿਤ ਦੇ ਉਪਯੋਗ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਉਪਯੋਗਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਗਣਿਤਿਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕੀ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦੇ ਫਾਰਮੂਲਾ ਸੂਤਰੀਕਰਨ ਲਈ ਉਪਯੋਗ” ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਪਲਾਈਡ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਸ (ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਗਣਿਤ) ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ।
ਸਪਿੱਨ-c ਬਣਤਰ
ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਜੀਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ) ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਓਰੀਐਂਟੇਬਲ ਰੀਮਾਨੀਅੱਨ ਮੈਨੀਫੋਲਡ (M,g) ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸਪਿੱਨ ਬਣਤਰ ਸਬੰਧਤ ਸਪਿੱਨੌਰ ਬੰਡਲਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਜੀਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ) ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਪਿੱਨੌਰ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਪਿੱਨ ਬਣਤਰਾਂ ਦੇ ਗਣਿਤਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਪਯੋਗ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਚਾਰਜ ਨਾ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਫਰਮੀਔਨਾਂ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਇੱਲ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਿਅੰਜਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਡੋੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਜੀਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ), ਅਲਜਬਰਿਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ, ਅਤੇ ਕੇ-ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ੁੱਧ ਗਣਿਤਿਕ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਪਿੱਨ ਜੀਓਮੈਟਰੀ ਦੀਆਂ ਨੀਹਾਂ ਰਚਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਤਿ ਉਪਯੋਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਕੇਸਰਪੁਰ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਜਰਨਲ ਔਫ ਮੈਥੇਮੈਟੀਕਲ ਫਿਜ਼ਿਕਸ
ਜਰਨਲ ਔਫ ਮੈਥੇਮੈਟੀਕਲ ਫਿਜ਼ਿਕਸ, ਗਣਿਤਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਰਚਿਆਂ ਦੀ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਤਿ ਸਮਰਪਿਤ ਅਮਰੀਕਨ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਔਫ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਦੁਆਰਾ ਛਪਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਾਸਿਕ ਰਸਾਲਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਸਾਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਵਰੀ 1960 ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਦ ਛਪਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਫੇਰ 1963 ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਸਿਕ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਤਾਜ਼ਾ ਸੰਪਾਦਕ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਔਫ ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ, ਡੈਵਿਸ ਤੋਂ ਬਰੂਨੋ ਐੱਲ.ਜ਼ੈੱਡ. ਨਾਛਟੇਰਗਾਇਲੇ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸਿੱਖ ਫਲਸਫੇ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਏਜੰਡਾ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਕਮਿਊਨ
ਸਿੱਖ ਫਲਸਫੇ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਏਜੰਡਾ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਕਮਿਊਨ ਸਤਨਾਮ ਚਾਨਾ ਦੀ ਲਿਖੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖ ਇਤਹਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਹੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਸਮਝਣ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਹੈ|ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪਹਿਲੀਵਾਰ ੨੦੦੧ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਮੰਚ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਜਲੰਧਰ ਨੇ ਛਾਪੀ ਸੀ ਤੇ ੨੦੧੪ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਦੂਜਾ ਤੇ ਸੋਧਿਆ ਹੋਇਆ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵੀ ਛਪ ਚੁਕਿਆ ਹੈ| 'ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਅਯਾਮ' ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਮੁਢਲੇ ਸ਼ਬਦ ਡਾਕਟਰ ਲਖਵਿੰਦਰ ਜੋਹਲ ਦੇ ਹਨ|
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਪ੍ਰਸਤੁਤਿ ਪਰਾਸ਼ਰ
ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਪਰਾਸ਼ਰ (ਪੋਰਾਸਰ) ਅਸਾਮ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਅਸਾਮੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਦਾ ਜਨਮ ਜੋਰਹਾਟ, ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਮਾਲੋ ਅਲੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਿਜੋਏ ਚੰਦਰ ਸਰਮਾ ਜਗਨਨਾਥ ਬਰੂਹਾ ਕਾਲਜ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਉਸ ਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਬਰਨਾਲੀ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਰੀਅਲ ਦੁਆਰਾ ਲਗਭਗ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਸਾਮੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਾਣੀ ਦਾਸ ਦੀ ਮਹਾਰਥੀ ਸੀ, ਜੋ 1999 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਸਟੇਜੀ ਨਾਟਕ
ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਸਟੇਜ ਨਾਟਕ ਹਨ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਖਾਲੂ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਖਾਲਿਦ ਮਹਿਮੂਦ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਅਨ)
thumb|ਖਾਲਿਦ ਮਹਿਮੂਦ ਖਾਲਿਦ ਮਹਿਮੂਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ, ਜੋ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਲਿਪੀ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੇਖ ਪਾਏ।ਇਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ 34000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੇਖ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਖਾਲਿਦ ਮਹਿਮੂਦ ਦਾ ਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ (Punjabi Dailects) ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਨਕਸ਼ਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। thumb|ਖਾਲਿਦ ਮਹਿਮੂਦ ਵਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਉਪ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਕਸ਼ਾ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕਲੇ ਦੇ 67000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਐਡਿਟ ਹਨ। ਉਸ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ (Map of Punjabi Dailects) ਦਾ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਨਕਸ਼ਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੇ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵਾ
ਖਾਲਿਦ ਮਹਿਮੂਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਉਹ ਕੇ.ਆਰ ਐਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾ ਦੀ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਬਿਮਾਰ ਰਹਿਣ ਪਿਛੋਂ 1 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਹੋਰ ਆਨ ਲਾਈਨ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਵਿਕੀਮੀਨੀਆ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ
ਖਾਲਿਦ ਮਹਿਮੂਦ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰਖਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵਲੋਂ ਉਸਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, 2014 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਵਿਕੀਮੀਨੀਆ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਭੂਤਪੂਰਵ ਵਿਕੀਪੀਡੀਅਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਦੇ ਭੂਤਪੂਰਵ ਵਿਕੀਪੀਡੀਅਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਸ਼ਰਲੀ ਬੈਲਾਸ
ਸ਼ਰਲੀ ਐਨੇਟ ਬੈਲਾਸ (née ਰਿਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਟਾਪਫੋਰਡ ; ਜਨਮ 6 ਸਤੰਬਰ 1960) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬਾਲਰੂਮ ਡਾਂਸਰ, ਡਾਂਸ ਟੀਚਰ, ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਨਿਰਣਾਇਕ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਤੀਨੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕਈ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਲਾਤੀਨੀ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
2017 ਵਿੱਚ, ਬਲਾਸ ਨੂੰ ਬੀਬੀਸੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ, ਲੇਨ ਗੁਡਮੈਨ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਟ੍ਰਿਕਟਲੀ ਕਮ ਡਾਂਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਡਾਂਸਿੰਗ ਕਰੀਅਰ
ਬਾਲਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਵੈਲੇਸੀ, ਚੈਸ਼ਾਇਰ (ਹੁਣ ਮਰਸੀਸਾਈਡ), ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਭਰਾ ਡੇਵਿਡ ਅਤੇ ਮਾਂ ਔਡਰੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਰਲੀ 2 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 7 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨੱਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਬੈਲਾਸ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਾਲਰੂਮ ਚੈਂਪੀਅਨ ਨਾਈਜੇਲ ਟਿਫਨੀ ਨੂੰ ਪਾਰਟਨਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉੱਤਰੀ ਯੌਰਕਸ਼ਾਇਰ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ "ਇੱਕ ਔਖਾ ਸਮਾਂ" ਦੱਸਿਆ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਟਿਫਨੀ ਨਾਲ ਲੰਡਨ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਡਾਂਸ ਟੀਚਰ ਨੀਨਾ ਹੰਟ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਸਰ ਸੈਮੀ ਸਟੌਪਫੋਰਡ ਨਾਲ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਮਨਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਬੈਲਾਸ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਡਾਂਸ ਪਾਰਟਨਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਤੀਜਾ 1983 ਵਿੱਚ ਬਲੈਕਪੂਲ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਲੈਟਿਨ ਜਿੱਤਣਾ ਸੀ
1985 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕੋਰਕੀ ਬਲਾਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਤੀਜੇ 1995 ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਬਲੈਕਪੂਲ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਲੈਟਿਨ ਜਿੱਤ ਰਹੇ ਸਨ ਇਹ ਜੋੜਾ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹਿਊਸਟਨ, ਟੈਕਸਾਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਬੱਚਾ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬਾਲਰੂਮ ਡਾਂਸਰ ਮਾਰਕ ਬੈਲਾਸ, 1986 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਲੈ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960
ਖਜੂਰਲਾ
ਖਜੂਰਲਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਫਗਵਾੜਾ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਕਪੂਰਥਲਾ ਤੋਂ 42 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (26 ਮੀਲ), ਫਗਵਾੜਾ ਤੋਂ 14 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (8.7 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਆਵਾਜਾਈ
ਜਲੰਧਰ ਛਾਉਣੀ ਅਤੇ ਚਿਹੇੜੂ ਖਜੂਰਲਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਨ; ਜਲੰਧਰ ਸਿਟੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ 107 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਫਗਵਾੜਾ, ਜੰਡਿਆਲਾ, ਜਲੰਧਰ, ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਸੁਪਰਮਾਰਕੀਟ
ਇੱਕ ਸੁਪਰਮਾਰਕੀਟ ਸੈਲਫ-ਸਰਵਿਸ ਦੁਕਾਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭੋਜਨ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੈਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ. ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਕਰਿਆਨੇ ਦੇ ਸਟੋਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ, ਪਰ ਇੱਕ ਹਾਈਪਰਮਾਰਕੇਟ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਬਾਕਸ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਾਲੋਂ ਸਮਾਨ ਦੀ ਸੀਮਾ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸੀਮਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ.
ਯੂਐਸ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਹਾਲਾਂਕਿ, "ਗਰੋਸਰੀ ਸਟੋਰ" ਸੁਪਰਮਾਰਕੀਟ, ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਟੋਰਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਜੋ ਕਰਿਆਨੇ ਵੇਚਦੇ ਹਨ.
ਸੁਪਰਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੀਟ, ਤਾਜ਼ੀ ਉਪਜ, ਡੇਅਰੀ ਅਤੇ ਭੁੰਬੇਕਰੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ. ਇੱਥੇ ਡੱਬਾਬੰਦ ਅਤੇ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੈਰ-ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤੂਆਂ ਜਿਵੇਂ ਰਸੋਈ ਦੇ ਸਾਮਾਨ, ਘਰੇਲੂ ਕਲੀਨਰ, ਫਾਰਮੇਸੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਵੀ ਭੰਡਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ.
ਇਤਿਹਾਸ
ਰਿਟੇਲਿੰਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਦੁਆਰਾ ਕਾਉਂਟਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸ਼ੈਲਫਾਂ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਾਹਕ ਕਾਉਂਟਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ. ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਵਸਤੂਆਂ ਆਮ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਪੈਕੇਜਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ ਖਪਤਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਹੀ ਮਿਕਦਾਰ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ ਅਤੇ ਲਪੇਟਨਾ ਪੈਦਾ ਸੀ. ਇਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਮੇਲ - ਜੋਲ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ: ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦੀ ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ "ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਅਵਸਰ" ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਇਹਨਾਂ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ "ਸਟਾਫ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਸਨ".
ਲੇਆਉਟ ਰਣਨੀਤੀਆਂ
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਨ ਸੁਪਰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੈਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਪੈਕੇਜ ਸ਼ੈਲਫਾਂ ਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਈਟਮਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਤਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਕੁਝ ਵਸਤੂਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਾਜ਼ੀ ਉਪਜ, ਬਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ. ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਠੰਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਤਾਪਮਾਨ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਡਿਸਪਲੇਅ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ.
ਭਾਰਤ
ਪ੍ਰਚੂਨ ਖੇਤਰ ਦੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਵੰਡ ਮਾਡਲਾਂ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰ ਮਾਰਕੀਟ ਹੋਰਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕੁਝ ਅਲੱਗ ਹੈ. ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਸਟੋਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੇ ਸੁਪਰਮਾਰਕੀਟਾਂ ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਰਿਆਨੇ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਈ ਚੈਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਦਯੋਗ
ਖਲੀਲ, ਭੁਲੱਥ
ਖਲੀਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਭੁੱਲਥ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਭੁਲੱਥ ਤੋਂ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (5.0 ਮੀਲ), ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਕਪੂਰਥਲਾ ਤੋਂ 28 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (17 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਖਾਨੋਵਾਲ
ਖਾਨੋਵਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਕਪੂਰਥਲਾ ਤੋਂ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (7.5 ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਖਾਨੋਵਾਲ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਮਿਲਾਨੋ ਪ੍ਰਾਈਡ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/Milano_Pride_flags.JPG/220px-Milano_Pride_flags.JPG|thumb| ਮਿਲਾਨੋ ਪ੍ਰਾਈਡ ਦੇ ਝੰਡੇ ਮਿਲਾਨੋ ਪ੍ਰਾਈਡ ਇੱਕ ਪਰੇਡ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਜੂਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਨ, ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਲੈਸਬੀਅਨ, ਗੇਅ, ਬਾਇਸੈਕਸੁਅਲ, ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ, ਅਲੈਂਗਿਕ, ਇੰਟਰਸੈਕਸੁਅਲ ਅਤੇ ਕੁਈਰ ( ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ+) ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2012 ਤੱਕ, ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਹਰ ਸਾਲ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮਿਲਾਨੋ ਪ੍ਰਾਈਡ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਸੰਗਠਿਤ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਵਿਵਹਾਰ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਗੇਅ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਕਲਚਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਡ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਮਿਲਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਡ ਹਰ ਸਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਹਰ ਸਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2013 ਤੋਂ ਮਿਲਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਡ "ਮਿਲਾਨ ਪ੍ਰਾਈਡ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਮਿਲਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਟੀਮ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡ ਅਤੇ ਅਖੌਤੀ "ਪ੍ਰਾਈਡ ਵੀਕ" ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਈਡ ਵੀਕ
2013 ਤੋਂ, ਹਰ ਸਾਲ ਜੂਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਡ ਵੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਹਿਸ, ਵੀਡੀਓ ਸ਼ੂਟਿੰਗ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਸਾ ਦੇਈ ਦਿਰਿਤੀ (ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਰਾਈਟਸ ) ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੋਰਟਾ ਵੈਨੇਜ਼ੀਆ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਜੋ ਕਿ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ, "ਪ੍ਰਾਈਡ ਸਕੁਆਇਰ" ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਕਰੇਤਾ ਭੋਜਨ, ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="0">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਉਤਸ਼ਵ
ਸਟੋਨ, ਟਾਈਮ, ਟੱਚ
ਪੱਥਰ, ਟਾਈਮ, ਟਚ 2007 ਦੀ ਗਰੀਨੀ ਟੋਰੋਸੀਅਨ ਦੁਆਰਾ ਅਰਮੇਨੀਆ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਤੋਂ ਆਏ ਤਿੰਨ ਅਰਮੀਨੀਆਈ women ਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਬਾਰੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਹੈ. ਮੁਟਿਆਰ (ਕਾਮੀ ਅਬਰਾਹਿਮਨੀਅਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈ) ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਰਮੀਨੀਆ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ. ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਅਰਸੀਨੀ ਖੰਜੀਆਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਲੋਕਤੰਤਰ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗਣਰਾਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ. ਉਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਤਮਕ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੈ. ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਅਰਮੀਨੀਆ ਦਾ ਲੈਂਡਲਾੱਕਡ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਮਾਰਕ ਬਾਗੁਲੀਨ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ. ਤੀਸਰਾ ਤਰਜਮਾ ਵਧੇਰੇ ਸੂਖਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਖੁਦ ਗੈਰੀਨ ਟੋਰੋਸੀਅਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ-ਪੱਧਰੀ-ਪੱਧਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਅਵਾਰਡ
ਸਟੋਨ, ਟਾਈਮ, ਟਚ ਨੂੰ 23 ਵੇਂ ਵਾਰਸਾ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ (ਵਾਰਸਾ, ਪੋਲੈਂਡ) ਵਿਖੇ "ਸਰਬੋਤਮ ਕਰੀਏਟਿਵ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ" ਲਈ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ.
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2007 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਖੋਰੋਵਾਤਸ
ਖੋਰੋਵਾਤਸ (խորոված) ਇੱਕ ਬਾਰਬੇਕਿਊ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਮੀਟ ਕਬਾਬ ਹੈ। ਮੀਟ ਨੂੰ ਗਰਿਲਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਰੀਨੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਲੇਲੇ, ਸੂਰ ਦਾ ਮਾਸ, ਗਾਂ ਦਾ ਮਾਸ, ਚਿਕਨ, ਜਾਂ ਬੱਛੇ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ" 'ਤੇ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਖੋਰੋਵਾਤਸ ਦਾ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਵਿੱਚ ਅਰਥ "ਗ੍ਰਿਲਡ" ਹੈ।
ਵੇਰਵਾ
ਖੋਰੋਵਾਤਸ ਨੂੰ ਲੇਲੇ, ਸੂਰ, ਗਾਂ, ਚਿਕਨ, ਜਾਂ ਬੱਛੇਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮੀਟ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਐਸਪੈਰਾਗਸ ਜਾਂ ਹਰੀਆਂ ਫਲੀਆਂ ਦੀ ਆਮ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਲਣਾ ਅਤੇ ਕੋਰੜੇ ਅੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਕਵਾਨ ਜੋ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਿੰਦੇ ਅੰਡੇ ਵਰਗੀ ਹੈ।
ਖੋਰੋਵਾਤਸ ਇੱਕ ਸ਼ੈਂਪੂਰ (շամփուր) ਜਾਂ ਸੀਵਰ 'ਤੇ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਮੀਟ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਟੀਕ ਜਾਂ ਚੋਪਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸੱਕਿਆਂ ਦੇ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
2006 ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਅਰਮੇਨੀਅਨ ਫੂਡ: ਤੱਥ, ਗਲਪ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਚੰਗੀ ਖੋਰੋਵਾਤਸ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿੰਨ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ:
ਯੇਰੇਵਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸ਼ੀਅਨ ਸਟ੍ਰੀਟ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ "ਬਾਰਬਿਕਯੂ ਸਟ੍ਰੀਟ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੋਰੋਵਾਤਸ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਗਲੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ
ਆਪਣੀ ਟਰੈਵਲਜ਼ ਆਫ਼ ਸਰ ਜੌਹਨ ਚਾਰਡਿਨ ਵਿੱਚ ਪਰਸੀਆ ਅਤੇ ਓਰੀਐਂਟ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਯਾਤਰੀ ਜੀਨ ਚਾਰਡਿਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ:
1976 ਦੀ ਸੋਵੀਅਤ ਫਿਲਮ ਜਦੋਂ ਸਤੰਬਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ (ਰੂਸੀ: Когда наступает сентябрь) ਦੇ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਅਦਾਕਾਰ ਅਰਮੇਨ ਝੀਗਰਖਿਆਨਨ (ਲੇਵੋਨ) ਆਪਣੀ ਪੋਤੀ ਨਾਲ ਖੋਰੋਵਾਤਸ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਮਾਸਕੋ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੀ ਬਾਲਕੋਨੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਬਾਲਕੋਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਧੂੰਆਂ ਨਿਕਲਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਫਾਇਰਮੈਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਲਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਆਂਢੀ ਲੈਵਨ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕਠੇ ਹੋਕੇ ਪਕਵਾਨ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਲ 2009 ਤੋਂ, ਖੋਰੋਵਾਤਸ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਤਿਉਹਾਰ ਉੱਤਰੀ ਅਰਮੀਨੀਆ ਦੇ ਅਖਟਲਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ, ਅਰਮੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਦੂਤ, ਜੌਨ ਏ ਹੇਫਰਨ, ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ 15,000 ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਰਮੇਨੀਆਈ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਰਮੇਨੀਅਨ ਪਕਵਾਨ
ਅਮਰ ਭੂਪਾਲੀ
ਸੰਗੀਤ
ਵਸੰਤ ਦੇਸਾਈ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬੋਲ ਸ਼ਾਹਿਰ ਹੋਨਾਜੀ ਬਾਲਾ ਨੇ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਕੁੱਲ 8 ਗੀਤ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਡਿਤਰਾਓ ਨਗਾਰਕਰ, ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾ ਭੌਂਸਲੇ ਨੇ ਗਾਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਚਰਚਿਤ ਗੀਤ ਘਨਸ਼ਾਮ ਸੁੰਦਰਾ ਇਸੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਹੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਮੁਰਾਰੀ ਲਾਲ ਸ਼ਰਮਾ (ਨੀਰਸ)
ਮੁਰਾਰੀ ਲਾਲ ਸ਼ਰਮਾ (ਨਾਮ ਦੇ ਪਲੂਮ, ਨੀਰਸ) (ਜਨਮ 19 ਸਤੰਬਰ 1936) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਅਕ, ਸ਼ਰਮਾ 1995 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗ੍ਰੇਡ ਅਧਿਆਪਕ" ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ
ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਮੌਲਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਦੋਵੇਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਉਸਦੇ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਰਸ ਕੀ ਸ਼੍ਰੀ ਦੁਰਗਾ ਉਪਾਸਨਾ, ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਸ਼੍ਰੀ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਨੀਰਸ ਕੀ ਸ਼੍ਰੀ ਗੀਤਾ, ਜੋ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਠ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936
ਲਹਮਾਕੂਨ
ਲਹਮਾਕੂਨ (ਜਾਂ ਲਹਮਾਜੌਨ) ਆਟੇ ਦਾ ਇੱਕ ਗੋਲ, ਪਤਲਾ ਟੁਕੜਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬਾਰੀਕ ਕੱਟਿਆ ਮੀਟ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਂ ਦਾ ਜਾਂ ਲੇਲੇ ਦਾ ਮਾਸ), ਬਾਰੀਕ ਕੱਟੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪਿਆਜ਼, ਟਮਾਟਰ, ਧਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਲ ਮਿਰਚ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ, ਜੀਰਾ ਅਤੇ ਦਾਲਚੀਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਹਮਾਕੂਨ ਅਕਸਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਚਾਰ, ਟਮਾਟਰ, ਮਿਰਚ, ਪਿਆਜ਼, ਸਲਾਦ ਅਤੇ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਬੈਂਗਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।   ਇਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਤੁਰਕੀ ਪੀਜ਼ਾ, ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਪੀਜ਼ਾ,  ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪੀਜ਼ਾ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਇਹ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਯੂਰਪੀਅਨ ਮੂਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੀਜ਼ਾ ਦੇ ਉਲਟ, ਲਹਮਾਕੂਨ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਨੀਰ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਲਹਮਾਕੂਨ ਅਰਮੀਨੀਆ, ਲੇਬਨਾਨ, ਸੀਰੀਆ, ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਰਮੀਨੀਅਨ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਕਮਿਨਿਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਕਵਾਨ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਇਹ ਨਾਮ لحم عجين, لحم بعجين   ਮਤਲਬ "ਆਟੇ ਵਾਲਾ ਮਾਸ" ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਲਹਮਾਕੂਨ  ਤੁਰਕੀ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ "ਲਾਹ-ਮਾ-ਜੂਨ" ਵਾਂਗ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਵਿਚ ਫਲੈਟਬ੍ਰੇਡਾਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਟਾਂਡਾ ਵਿਚ ਅਤੇ ਮੈਟਲ ਫਰਾਈਿੰਗ ਪੈਨ ਜਿਵੇਂ ਤਾਵਾ ਵਿਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੀਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਸਹੂਲਤ ਅਤੇ ਪੋਰਟੇਬਿਲਟੀ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੱਧਯੁਗ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਤੰਦੂਰ ਜੋ ਫਲੈਟਬੈੱਡਸ, ਮੀਟ ਜਾਂ ਹੋਰ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਟੌਪ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਕਵਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਫੀਹਾ ਅਤੇ ਮਾਨਕੀਸ਼, ਪਹਿਲਾਂ ਓਟੋਮੈਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤੁਰਕੀ, ਅਰਮੀਨੀਆ, ਸੀਰੀਆ, ਲੇਬਨਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਮੀਟ ਦੇ ਨਾਲ ਫਲੈਟਬਰੇਡ ਲਾਹਮ ਬਾਜਿਨ (ਆਟੇ ਵਾਲਾ ਮੀਟ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋਲਹਮਾਜਿਨ ਨਾਲੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ।
ਲਹਮਾਕੂਨ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ 1960 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ।
ਅਰਮੀਨੀਆ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਵਿਚਾਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧਤਾਈ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰੂਸ ਵਿਚ ਇਹ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਰਮੀਨੀਅਨ ਹੋਟਲਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਰਮੇਨੀਅਨ ਪਕਵਾਨ
ਗੁਜਰੀ ਮਹਿਲ (ਹਿਸਾਰ)
ਹਿਸਾਰ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਗੁਜਰੀ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਫਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਗੁਜਰੀ ਰਾਣੀ ਲਈ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਹਿਸਾਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮਹਿਲ ਤੁਗਲਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਹੈ। ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਮਹਿਲ ਦੀ ਬਾਰਾਂਦਰੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਥੜ੍ਹੇ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨਦੋਜ਼ ਕਮਰੇ ਹਨ। ਬਾਰਾਂਦਰੀ ਇੱਕ ਵਰਗਾਕਾਰ ਢਾਂਚਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤਿੰਨ ਵਿਕਸਤ ਡਾਟਾਂ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਦਾਖ਼ਲੀ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੁਗਾਠਾਂ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਿਮਫਨੀ ਆਫ਼ ਸਾਇਲੈਂਸ
ਸਿਮਫਨੀ ਆਫ਼ ਸਾਇਲੈਂਸ (Լռության սիմֆոնիա); 2001 ਦੀ ਆਰਮੀਨੀਆਈ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵਿਜੇਨ ਚਲਡਰਾਨਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ. ਇਹ ਸਰਬੋਤਮ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਅਵਾਰਡ ਲਈ 74 ਵੇਂ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਲਈ ਅਰਮੀਨੀਆ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ, ਪਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ|
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2001 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਟਰੇਸੀ ਮੋਰਗਨ
ਟਰੇਸੀ ਜਮਾਲ ਮੋਰਗਨ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕਮੇਡੀਅਨ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੈਟਰਡੇ ਨਾਇਟ ਲਾਇਵ ਸ਼ੋ ਦੇ ਅੱਠ ਸੀਜਨਾ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਏ ਰੋਲ ਅਤੇ 30 ਰੋਕ ਵਿੱਚ ਟਰੇਸੀ ਜੋਰਡਨ ਵਜੋਂ ਨਿਭਾਏ ਰੋਲ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 30 ਰੋਕ ਲਈ ਉਹ 2009 ਵਿੱਚ ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਅਵਾਜ਼ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕਲਾਸਿਕ ਕੀ ਹੈ?
ਕਲਾਸਿਕ ਕੀ ਹੈ?
ਕਲਾਸਿਕ ਕੀ ਹੈ? ਲੇਖ ਦਾ ਮੂਲ ਲੇਖਕ ਟੀ. ਐੱਸ. ਈਲੀਅਟ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਨੁਵਾਦਕ ਮੈਰੀਟੋਰੀਅਸ ਸਕੂਲ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਲੈਕਚਰਾਰ ਹਨ। ਇਸ ਲੇਖ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨੁਵਾਦ ਪ੍ਰੋ. ਗੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਸ ਲੇਖ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਅਨੁਵਾਦਕਾ ਨੇ ਮਦਦ ਲਈ ਹੈ।
=ਜਾਣ - ਪਛਾਣ =ਕਲਾਸਿਕ ਕੀ ਹੈ?
ਮੇਰੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਆਰੰਭ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਸਵਾਲ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਕਲਾਸਿਕ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਸੇਂਟ ਬੋਵ (St. Beauve) ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖ ਇਸੇ ਸਿਰਲੇਖ ਅਧੀਨ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਗਿਕਤਾ ਉਚੇਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਜਿਲ ਨੂੰ ਜਿਹਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕਲਾਸਿਕ ਦੀ ਜੋ ਵੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰੀਏ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਵਰਜਿਲ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਸੀਂ ਦਾਅਵੇ ਨਾਲ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਉਸ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਢੁੱਕਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਰ ਅੱਗੇ ਤੁਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਖਪਾਤ ਜਾਂ ਼ਗਲਤ- ਼ਫਹਿਮੀ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰ ਦਿਆਂ। ਮੇਰਾ ਮੰਤਵ ਕਲਾਸਿਕ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਮੇਰੇ ਪੂਰਵ - ਵਰਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਯੋਗ ਅਰਥਾਂ ਤੋਂ ਤੋੜਨਾ ਜਾਂ ਅਲੱਗ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿਭਿੰਨ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁੰਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਮੈਂ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚਲੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹਾਂ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਭਾਵ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਼ਖੁਦ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਪਾਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਅੱਗੋਂ ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਲੇਖ, ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਵਿਚ ਕਲਾਸਿਕ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਵੇਖੋਂ, ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਿਆਰੀ ਲੇਖਕ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵਾਂਗਾ ਜਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟਤਾ ਹਿਤ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਕਿਸੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਸਦੀਵਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਲਈ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਜਿਵੇਂ 'The fifth at St. Dominic' ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਕਲਾਸਿਕ ਗਲਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ Handley crass ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਕਲਾਸਿਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੌਚਿਕ ਕਿਤਾਬ 'A Guide to the classic' ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਘੋੜ - ਦੋੜ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਘੋੜੇ ਦੀ ਚੋਣ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸ਼ਬਦ ਕਲਾਸਿਕ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਜਾਂ ਇਹਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨਤਮ ਲੇਖਕਾਂ ਲਈ ਵਰਤ ਲਵਾਂ। ਅੰਤ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕਲਾਸਿਕ ਦੀ ਜੋ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇਣੀ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਕਲਾਸਿਕ ਅਤੇ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਦੇ ਮੱਤਭੇਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਸਾਹਿਤਕ ਸਿਆਸਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਭਾਵਾਂ (ਗੁੱਸਾ, ਜੋਸ਼, ਰੋਸਾ, ਸੰਤਾਪ, ਤੀਬਰ ਲਾਲਸਾ, ਸ਼ੋਕ, ਕਾਮ) ਨੂੰ ਉਤੇਜ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਵਾਯੂ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ੰਬੀਲ(ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ ਨਾਲ਼ ਲਟਕਦਾ ਥੈਲਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਵਾਯੂ/ਹਵਾ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ) ਵਿਚ ਹੀ ਰੱਖੇ।
ਇਹ ਚਰਚਾ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਗੱਲ ਲਈ ਦਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਕਲਾਸਿਕ - ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਕਲਾਸਿਕ ਕਹਿਣ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ, ਅਤਿਕਥਨੀ ਪੂਰਕ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਜਾਂ ਘਿਰਣਾ ਪੂਰਕ ਨਿੰਦਿਆ। ਇਹ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਧਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣਾਂ ਦੋਸ਼ਾ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਧਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੂਰਨ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਹੋਣਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਕਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਹੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਮੇੈਂ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਚਿੰਤਤ ਨਹੀਂ ਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਵੰਨਗੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਹਰ ਲਿਹਾਜ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਜਾਂ ਘਟੀਆ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਅਜਿਹੇ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਾਂਗਾ ਜਿਹੜੇ ਕਿਸੇ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਕਲਾਸਿਕ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਸਾਹਿਤ ਤਦ ਹੀ ਮਹਾਨ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਲੇਖਕ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਕਲਾਸਿਕ ਹੋਣ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਜਿਹੋ ਜਿਹੇ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ ਵਰਜਿਲ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕਵੀਆਂ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜਿਹਾ ਦਾਅਵਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਵੀ ਬਾਰੇ ਕਰਨਾ ਵਿਅਰਥ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਲਾਤੀਨੀ ਦੂਸਰੇ ਸਾਹਿਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਹਾਨਤਮ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਦੌਰ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਦੋਸ਼ /ਘਾਟ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ;ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੌਰ ਜਿਹੜਾ ਕਲਾਸੀਕਲ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਨੇੜੇ ਵਿਚਰਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਹਾਨਤਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸਾਹਿਤ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਹੈ) ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕਲਾਸੀਕਲ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਵਿਭਿੰਨ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲ ਖੰਡਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹੋਣ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਮੀਰ ਸਾਹਿਤ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਦੌਰ ਜਾਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਲੇਖਕ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ।ਇਹ ਮਸਲਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣ ਜਾਂ ਅਫ਼ਸੋਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਰੋਮ ਵਿਚ ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਥੋਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਕਲਾਸਿਕ ਕਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਵਰਜਿਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਰਜਿਲ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਰ ਕਵੀ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਗੱਲ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਇਹ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰਜਣ ਇੱਕ ਕਲਾਸਿਕ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਰਚਨਾ /ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿਚ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਕਲਾਸਿਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਕਲਾਸਿਕ ਕਵੀ ਪੈਦਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਉਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਵੀ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਉਸ ਕਵੀ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਭਰ ਕੀਤੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣ ਵਿਚੋਂ ਕਲਾਸਿਕ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਯਕੀਨਨ ਵਰਜਿਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਰਜਿਲ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਰ ਕਵੀ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਗੱਲ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਨਾ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਸਿਰਜਣਾ ਇੱਕ ਕਲਾਸਿਕ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੀਗੀ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਰਚਨਾ/ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿਚ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਕਲਾਸਿਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਵਾਂਗ ਹਰੇਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੌਢ ਹੁੰਦੇ ਹੋਣ। ਵਕਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿਆਦਾ ਸੂਝਵਾਨ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਦੌਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰੌਢ ਆਖ ਸਕੀਏ?ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਕਵੀ ਆਪਣੇ ਸਮੁੱਚੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰੌਢ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕਾਰਜ ਰਾਹੀਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਤਿ ਸੂਖਮ ਵਿਚਾਰਾਂ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿੱਖਰੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਸੀਂ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਾਂਗ੍ਰੇਵ (Congreve) ਦੇ ਨਾਟਕ Way to the World ਵਿਚ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਅੰਸ਼ /ਜੁਗਤਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਜੋ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰੌਢ ਹਨ। ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਕਿ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰੌਢ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹ ਵਿਵਹਾਰ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਪ੍ਰੌਢਤਾ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈਲੀਅਟ ਪੁਰਾਤਨ ਲਾਤੀਨੀ ਤੇ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਸੱਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੌਢਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਸ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਕਾਂਗ੍ਰੇਵ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੱਭਿਅਕ ਸੀ। ਇਹ ਦੌਰ ਟਿਊਡਰ ਦੇ ਦੌਰ ਨਾਲੋਂ ਸਾਡੇ ਵਧੇਰੇ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਸਮਾਜ ਕਰੜਾਈ ਨਾਲ ਪਰਖ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਫੇਰ ਵੀ ਉਹ ਸਮਾਜ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸਿਆਣਾ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪਛੜਿਆ /ਖੇਤਰੀ (Provincial) ਸੀ। ਉਸਦੀ ਬੁੱਧੀ ਘੱਟ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵਧੇਰੇ ਬੰਧੇਜੀ ਸੀ, ਇਹ ਪ੍ਰੌਢਤਾ ਦੇ ਕੁਝ ਪੈਮਾਨੇ ਗੁਆ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਨਵੇਂ ਧਾਰਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਪ੍ਰੌਢਤਾ ਦੇ ਨਾਲ- ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ (Manners) ਦੀ ਪ੍ਰੌਢਤਾ ਵੀ ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਈਏ।
ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪ੍ਰੌਢਤਾ ਵੱਲ ਵਿਕਾਸ ਗਤੀ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਗੱਦ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸੌਖਿਆਂ ਹੀ ਪਛਾਣਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੱਦ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿਲੱਖਣਤਾ /ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟਾ ਦੇ ਅੰਤਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਮਾਪਦੰਡ, ਸਮਾਨ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਇਕ ਸਮਾਨ ਵਾਕ ਬਣਤਰ ਵੱਲ ਕੇਂਦਰਤ ਹੋਣ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਗੱਦ ਜੋ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਂਝੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਅਤੇ ਅਤਿ ਵਿਲੱਖਣ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ 'ਕਾਵਿਕ - ਗੱਦ' ਦੀ ਕੋਟੀ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੰਗਲੈਂਡ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਥੋਂ ਦੀ ਗੱਦ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਅਪ੍ਰੌਢ ਸੀ, ਇਹ ਗੱਦ ਕੁਝ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਜਰੂਰ ਵਿਕਸਿਤ ਸੀ, ਪਰ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕਵਿਤਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਵਿਕਸਿਤ ਸੀ, ਤਦ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਗੱਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗੱਦ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਵਿਕਸਿਤ ਸੀ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਟਿਊਡਰ (Tudor) ਕਾਲ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੇਖਕ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਮੌਂਟੇਨੀਆ (Montaigne) ਨਾਲ ਕਰਕੇ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮੌਂਟੇਨੀਆ ਖੁਦ ਵੀ ਇੱਕ ਲੇਖਕ /ਸ਼ੈਲੀਕਾਰ ਵਜੋਂ ਮੋਹਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਏਨੀ ਪ੍ਰੌਢ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਲਾਸਿਕ ਬਣਨ ਲਈ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਜਮੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕੇ। ਸਾਡੀ ਗੱਦ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਇਹ ਤਾਂ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ ਕਿ ਐਡੀਸਨ (Addison) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੌਬਸ (Hobbes), ਹੌਬਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੂਕਰ (Hooker) ਅਤੇ ਹੂਕਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਲੋਰੀ (Malory) ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
Malory ਮੈਲੋਰੀ
Hobbes ਹੌਬਸ
Addison ਐਡੀਸਨ.
ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਇਹ ਮਾਪਦੰਡ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਮੱਸਿਆ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਗੱਦ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਇਹ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ ਕਿ ਕਲਾਸਿਕ ਗੱਦ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਸਰਵਸਾਂਝੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵੱਲ ਅਗਰਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਭਾਵ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮਹਾਨ ਲੇਖਕ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਤਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਅਤੇ ਸੁਭਾਅਗਤ (ਨਿਖੇੜਣਯੋਗ) ਅੰਤਰ ਜਰੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਅੰਤਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਬਾਰੀਕ /ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਨਿੱਤਰੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੂਖਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਦੇਖਦਿਆਂ ਐਡੀਸਨ ਰਚਿਤ ਗੱਦ ਅਤੇ ਸਵਿਫਟ (Swift) ਦੀ ਗੱਦ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਹੰਢਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਰਾਬੀ ਦੋ ਅੰਗੂਰੀ ਸ਼ਰਾਬਾਂ ਵਿਚਲਾ ਫ਼ਰਕ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕੀ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਲਾਸਿਕ ਗੱਦ ਦੇ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਪਰ ਸੁਹਜ ਸਵਾਦ ਦਾ ਸਾਂਝਾਪਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਲਾਸਿਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਵਿਕੇਂਦਰਤਾ (Eccentrcity) ਅਤੇ ਇਕਸਾਰਤਾ /ਇਕਰੂਪਤਾ (Monotony) ਦਾ ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਇਕਸਾਰਤਾ /ਇਕਰੂਪਤਾ ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਰੋਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸਤਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਵਿਕੇਂਦਰਤਾ ਇਸ ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਵ - ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਮਾਪਦੰਡ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਦਰਅਸਲ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਕੇਂਦਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਉੱਥੇ ਵਿਕੇਂਦਰਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਪੰਡਤਾਊ (Pandantic) ਅਤੇ ਮਨੋਰਥਹੀਣ /ਆਪਹੁਦਰੀਆਂ (licentious) ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉੱਤਰ - ਕਲਾਸਿਕੀ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਵੀ ਵਿਕੇਂਦਰਤਾ ਅਤੇ ਇਕਰੂਪਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਕਰੂਪਤਾ ਇਸ ਲਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰੋਤ ਲਗਭਗ ਵਰਤ ਲਏ ਗਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਕੇਂਦਰਤਾ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਮੌਲਿਕਤਾ ਨੂੰ ਯਥਾਰਥਕਤਾ /ਵਾਜਬੀਅਤ (correctness) ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਸ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਸਰਵਸਾਂਝੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਉਹ ਯੁੱਗ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਮਾਜ ਨੇ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਇਕਸੁਰਤਾ ਵਾਲੀ ਵਿਵਸਥਾ ਤੇ ਉਸਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਪ੍ਰੌਢਤਾ ਦਾ ਯੁੱਗ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਵੇਲ਼ਾ ਵਿਹਾਅ ਚੁੱਕਾ ਯੁੱਗ ਹੋਵੇਗਾ।
ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪ੍ਰੌਢਤਾ ਬਾਰੇ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਆਚਾਰ - ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰੌਢਤਾ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਉਮੀਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪ੍ਰੌਢਤਾ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚ ਉਸ ਵਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਭੂਤਕਾਲ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸਮਝ, ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਚੇਤੰਨ ਸੰਦੇਹ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਵੀ /ਲੇਖਕ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵ - ਵਰਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਤੋਂ ਵਾਕਿਫ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਪੂਰਵ-ਵਰਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਘਾਲਣਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਿ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਵਿਅਕਤਿੱਤਵ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ /ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਲੱਛਣਾਂ /ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਪੂਰਵ - ਵਰਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਲਵਧੀ (ਸੁਹਜ-ਗਿਆਨ) ਅਜਿਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਦੇ ਅਜੇ ਅਵਿਕਸਿਤ ਰਹੇ ਸਰੋਤਾਂ ਸਬੰਧੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਸਕੇ;ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਡਰ ਹਾਵੀ ਨਾ ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਣ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹੰਢਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।ਕਵੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੌਢ ਉਮਰ ਵਿਚ ਯਕੀਨਨ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਰਚਨਾਤਮਕ ਕਾਰਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਪੂਰਵ - ਵਰਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।
ਅਸੀਂ ਐਲਜਾਬੈੱਥ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰੌਢ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ। ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਗੂੜ੍ਹੀ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਰੇਖਾ ਨਹੀਂ ਖਿੱਚ ਸਕਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਲਾਤੀਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪਿੱਠ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਯੂਨਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਦਮਾਨ ਸੀ। ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਦੋਵੇਂ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਕੋਈ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਰੇਖਾ ਨਹੀਂ ਅੰਕਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਸਾਹਿਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪਿੱਠ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਭੂਤਕਾਲ ਦੀ ਸਮਝ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਮਿਲਟਨ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵ - ਵਰਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸਮਝ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਮਿਲਟਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਪਿੱਠ - ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸਪੈਂਸਰ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਤੀਭਾ ਦਾ ਆਭਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਪੈਂਸਰ ਨੇ ਮਿਲਟਨ ਦੀ ਕਾਵਿ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਮਿਲਟਨ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਕਲਾਸਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ;ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇ ਬਣ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲਾਤੀਨੀ ਜਾਂ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਯੂਨਾਨੀ ਸਨ। ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਕੇ ਮੈਂ ਵੀ ਉਹੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਜੌਨਸਨ (Johnson) ਨੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਲੈਂਡਰ (Landor) ਨੇ ਜਿਹੜੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਮਿਲਟਨ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਪੂਰਣ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਮਿਲਟਨ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਕਲਾਸਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦਾ ਇੱਕ ਚਿਨ੍ਹ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਵਾਕ - ਬਣਤਰ ਦੀ ਜਟਿਲਤਾ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਵਾਕਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਰੁਚੀ ਵਧਣਾ ਹੈ। ਜਦ ਅਸੀਂ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਨਾਟਕਾਂ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਕਰਕੇ ਅਗਲੇਰੇ ਨਾਟਕਾਂ ਤੱਕ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਰੁਚੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਤੱਖ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਲੇਖਕ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸੰਰਚਨਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸੌਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਗੁਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਲੇਖਕ ਰੂਪ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ (Addiction) ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੌਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਹਿਆ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਉਹ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚਲੀ ਗੁੰਝਲਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਬੋਲਚਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਕਵਿਤਾ ਇੱਕ ਕਵੀ ਤੋਂ ਦੂਸਰੇ ਕਵੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਇਕਰੂਪਤਾ ਤੋਂ ਬਹੁਰੂਪਤਾ ਅਤੇ ਸਾਦਗੀ ਤੋਂ ਜਟਿਲਤਾ ਵੱਲ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਫੇਰ ਇਕਰੂਪਤਾ ਵੱਲ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨਿਘਾਰ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਰੂਪ - ਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਚਿਰ - ਸਥਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸੰਪੰਨ ਲੇਖਕ ਨੇ ਸਜੀਵਤਾ ਅਤੇ ਅਰਥ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕਰੂਪਤਾ ਮਿਲਟਨ ਦਾ ਅਨੁਕਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਵੀਆਂ ਵਿਚ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਮਿਲਟਨ ਵਿਚ ਇਹ ਨਿਰਸਤਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਇਹ ਦੂਸਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਰਸਤਾ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗੋਚਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਲਟਨ ਦਾ ਅਨੁਕਰਣ ਕੀਤਾ।
ਮੈ ਸਭ ਤੋ ਪਹਿਲਾ ਵਰਜਿਲ  ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸੱਭਿਅਤਾ, ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼  ਕਾਲ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ਼ ਕਲਾਸਿਕ ਦੀਆ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਦੁਹਰਾਵਾਂਗਾ। ਬੌਧਿਕ ਪ੍ਰੌਢਤਾ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ - ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਵੀ /ਲੇਖਕ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਚੇਤਨਾ ਉਸ ਵਕਤ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਪਣੀ ਕੌਮ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਦੂਜੀਆਂ  ਕੌਮਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਉਸਦੇ ਸਨਮੁਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਦੂਜੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਹੋਣਾ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮਝ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਤੈਅ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਕਵੀ ਨੂੰ ਘੱਟੋ - ਘੱਟ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵਧੇਰੇ ਵਿਕਸਿਤ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ ਜਿਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਵੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਵਿੱਚ ਜਜ਼ਬ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਚੇਤਨਾ ਰੋਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਪਰ  ਯੂਨਾਨੀ (ਅਸੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਦਾ ਕਿੰਨਾਂ ਹੀ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋਈਏ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇਸ ਚੇਤਨਾ ਤੋ ਵੰਚਿਤ ਸਨ। ਇਹ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਚੇਤਨਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੁਦ ਵਰਜਿਲ ਨੇ ਕਾਫੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵਰਜਿਲ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਅਤੇ ਨਿਕਟ ਪੂਰਵ-ਵਰਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਯੂਨਾਨੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਆਤਮਸਾਤ ਕਰਕੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਪਣੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਅਗਾਂਹ ਜਾ ਕਿਸੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਤੋ ਸੇਧ ਲੈਣਾ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਅਗਲੇਰੇ ਵਿਕਾਸ ਪੜਾਅ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਆਰੰਭਿਕ ਲਾਤੀਨੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਰਜਿਲ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਵੀ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਉਹ ਵਿਕਾਸ ਹੈ ਜੋ ਇਕ ਸਾਹਿਤ ਜਾ ਸਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੇ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਭਿਅਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵਰਜਿਲ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾ - ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ ਪ੍ਰੌਢਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੋਮਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨੀਆ  ਅਤੇ ਟਰੌਏ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿਚਲੇ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਇਕ. ਸ਼ਹਿਰੀ ਰਿਆਸਤ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਸੰਯੁਕਤ ਸਹਿਰੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿਚਲੀ ਜੱਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਤੋ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਈਨੀਅਸ(ਏ ਐੱਸ) ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਵਖਰੇਵੇਂ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਪਈ ਹੈ। ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਵੱਖਰੀ ਚੇਤਨਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੋ ਮਹਾਨ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ /ਸੰਬੰਧਤਾ(Relatedness) ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੰਮਿਲਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ - ਸਥਾਪਿਤ (Reconciliation) ਹੋਣ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ
ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ 1959 ਈ. ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਲੱਖ ਕਾਪੀਆਂ ਇਕੱਲੇ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ ਸਨ। ਛਪਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਰੂਬਲ ਦੀ ਰਾਇਲਟੀ ਦੀ ਰਕਮ ਵੀ ਦੇਣੀ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਉੱਥੇ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਸਕਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਇਹ ਰਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਜੰਗ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਵਲ ਲਿਖੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਇਹ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਡ-ਆਕਾਰੀ ਨਾਵਲ ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਾਪਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਫੌਜੀਆਂ ਨੇ ਬਰਮਾ, ਮਲਾਇਆ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਡਾਢੀ ਮਸ਼ੱਕਤ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਹਾਸਾ-ਮਖੌਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉਹ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਏ ਸਨ। ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਰਮਨੀ ਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੋਵੇਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜਾਪਾਨ ਜਰਮਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। 7 ਤੇ 8 ਦਿਸੰਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜਾਈ ਛੇੜਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸੇ ਰਾਤ ਅਮਰੀਕੀ ਬੇੜਾ ਵੀ ਡੋਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅੰਗਰੇਜੀ ਸਰਕਾਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਯੂਰਪ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਹੋ ਰਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਇਸ ਪਾਸੇ ਹੋ ਰਹੀ ਲੜਾਈ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਅੰਗਰੇਜੀ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦਾ ਦੇਖ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਵੈਮਾਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅੰਗਰੇਜ ਖੁਦ ਹੀ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਲੜ ਰਹੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕਿਉਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਈਏ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲੱਗ ਪਏ।