cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਉਲਾਰ (ਕਿਤਾਬ)
ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂਤਰ
ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਦਿਨੇਸ਼ ਕਾਫਲੇ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਗਾਰਡਨ ਥੀਏਟਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਕਥਾ ਘੇਰਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਦਾ ਮੰਚਨ ਕੌਸੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਚੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਬੀਰ ਚੁਰਾਤੇ ਅਤੇ ਸਰਿਤਾ ਗਿਰੀ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪ੍ਰੇਮਲਾਵਾ ਅਤੇ ਦਰੋਪਦੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਏਰੁਮ ਅਲੀ
ਏਰੂਮ ਅਲੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਲੀ ਨੇ ਚੇਨਈ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਨਾਮ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਏਰੂਮ ਅਲੀ ਚੇਨਈ ਦੇ ਫੈਸ਼ਨ ਸੀਨ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। 1997 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅੱਬਾਸ ਅਲੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਏਰਮ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 2010 ਦੀ ਫੈਨਟਸੀ ਐਡਵੈਂਚਰ ਫਿਲਮ, ਆਇਰਾਥਿਲ ਓਰੂਵਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਾਸਟਿਊਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ
ਅੱਬਾਸ ਲਈ (ਤਾਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ, ਮਲਿਆਲਮ, ਹਿੰਦੀ, ਕੰਨੜ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਜੋ ਰੋਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1959 ਈ. ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਾਲਜ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਤੇ ਜੂਨ 1977 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੇਠ ਲੈ ਲਿਆ। ਇਹ ਕਾਲਜ ਮੋਗਾ-ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਸੜਕ ਉਪਰ ਦੋਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਲਗਪਗ ਇੱਕੋ ਜਿੰਨੇ ਫਾਸਲੇ ਉਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਸਹੂਲਤਾਂ
ਕਾਲਜ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ। ਲਾਇਬਰੇਰੀ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਰੂਮ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਵਾਦਾਰ ਕਮਰਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰਾ-ਵੱਖਰਾ ਰੀਡਿੰਗ ਰੂਮ ਤੇ ਪਾਰਕ ਹਨ।
ਖਾਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀ
ਚਾਚਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹੀਆ (ਡਾ. ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਤੀਰ), ਪ੍ਰੋ. ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬਿਲਾਸਪੁਰੀਆ, ਜਰਨੈਲ ਘੋਲੀਆ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਚਰਨਜੀਤ ਗਿੱਲ ਸਮਾਲਸਰ ਇਸ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕੋਰਸ
ਇਹ ਕਾਲਜ ਸਿਰਫ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੀ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੰਧਿਆ ਕੌਸ਼ਿਕਾ
ਸੰਧਿਆ ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਟਿਸਟ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ ਰਿਸਰਚ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਨਰਵ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਐਕਸੋਨਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਉਹ ਹਾਵਰਡ ਹਿਊਜ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਅਮਰੀਕਾ) ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਰਲੀ ਕਰੀਅਰ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਨੇ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਅਤੇ ਐਮ.ਐਸ.ਸੀ. ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਯਾਜੀਰਾਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. (ਸੈਲੂਲਰ ਅਤੇ ਮੋਲੀਕਿਊਲਰ ਬਾਇਓਲੋਜੀ) ਬ੍ਰਾਂਡੇਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਸਿਖਲਾਈ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਟੀ.ਆਈ.ਐਫ.ਆਰ., ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਬਾਇਓਲੋਜੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਕਲਟੀ ਸੀ।
ਖੋਜ
ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਨਰਵ ਸੈੱਲਾਂ ਅੰਦਰ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਐਕਸੋਨਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਨਿਊਰੋਨਸ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। "ਵਾਹਨਾਂ" ਜੋ ਇਸ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਅਣੂ ਮੋਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਮਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਅੰਤ ਦੇ ਬਿੰਦੂ ਕੀ ਹੋਣਗੇ - ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਲੋੜ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ, ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਅਨੱਸਥੀਟਾਈਜ਼ਿੰਗ ਮਾਡਲ ਜੀਵ ਵੀ ਐਕਸੋਨਲ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣਾ ਦੇਖਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸਮੂਹ ਨੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਗੋਲ ਕੀੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫਲੂਇਡਿਕ ਪਹੁੰਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਪਹੁੰਚ ਦੁਆਰਾ, ਲਾਈਵ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਿੱਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਐਕਸੋਨਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਦਾ ਸਮੂਹ ਧੁਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਦੇ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਿਊਰੋਡੀਜਨਰੇਟਿਵ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਐਮੀਓਟ੍ਰੋਫਿਕ ਲੇਟਰਲ ਸਕਲੇਰੋਸਿਸ (ਏ.ਐਲ.ਐਸ.) ਅਤੇ ਚਾਰਕੋਟ-ਮੈਰੀ-ਟੂਥ2ਏ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਮੈਰੀ ਕਿਊਰੀ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ। ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਸਰਕਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਮਰੀਕਨ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਲੇਖ ਭੇਜਦੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2022 ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਲੇਖ
ਸਰਵਨ ਸਿੰਘ ਪਰਵਾਨਾ
ਸਰਵਨ ਸਿੰਘ ਪਰਵਾਨਾ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਸਰਵਨ ਸਿੰਘ ਪਰਵਾਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚਲੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਰਵਨ ਸਿੰਘ ਪਰਵਾਨਾ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਸਰਵਨ ਸਿੰਘ ਪਰਵਾਨਾ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਮਾਰਚ 1935 ਵਿੱਚ ਸਿੰਬਲੀ, ਤਹਿਸੀਲ ਗੜ੍ਹਸ਼ੰਕਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਸਨਮਾਨ
ਸਰਵਨ ਸਿੰਘ ਪਰਵਾਨਾ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਹੁਨਰ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਕਾਵਿ-ਦੂਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਸਰਵਨ ਸਿੰਘ ਪਰਵਾਨਾ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਕੁਮੁਦਿਨੀ ਤਿਆਗੀ
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਕੁਮੁਦਿਨੀ ਤਿਆਗੀ ਦਾ ਜਨਮ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਵਿੱਚ 1997 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਤਿਆਗੀ ਅਤੇ ਰੀਨਾ ਤਿਆਗੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਖਰਖੋਦਾ, ਮੇਰਠ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ 1983 ਵਿੱਚ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ, ਸੁਰੇਸ਼ ਚੰਦ ਤਿਆਗੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਮੁਦਿਨੀ ਦੀ ਦਾਦੀ ਦਾ ਨਾਂ ਰਾਜੇਸ਼ ਕੁਮਾਰੀ ਤਿਆਗੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਅਪੂਰਵ ਤਿਆਗੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰੱਖਿਆ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਦੇ ਸੰਜੇ ਨਗਰ ਸੈਕਟਰ-23 ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ
ਸਿੱਖਿਆ
ਕੁਮੁਦਿਨੀ ਨੇ ਸੇਂਟ ਪੌਲਜ਼ ਅਕੈਡਮੀ, ਰਾਜਨਗਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਆਈਸੀਐਸਈ (ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ) ਅਤੇ ਸੀ.ਬੀ.ਐਸ.ਈ. (ਕਲਾਸ 12ਵੀਂ) ਛਬੀਲ ਦਾਸ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਟਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ABES ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਭਾਵੁਕ ਸੀ, ਅਤੇ 2015 ਦੀ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਰਨ ਸ਼ੇਖਾਵਤ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। ਉਹ ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਜਲ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਾਲੀ ਬਦਲਵੀਂ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ, ਪਰ ਫਿੱਟ ਕੁੜੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਕੁਮੁਦਿਨੀ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਨੇਵਲ ਕਮਾਂਡ, ਕੋਚੀ ਤੋਂ 22ਵਾਂ ਸ਼ਾਰਟ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਬਜ਼ਰਵਰ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਮੂਲੇਟਰ ਉਡਾਣਾਂ ਸਮੇਤ 60 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਉਡਾਣ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਇੰਟਰ ਸਕੁਐਡਰਨ ਨੌਵਿਸੇਜ਼ ਐਕਸ-ਕੰਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, 2019 ਵਿੱਚ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ 46 ਮਿੰਟ 29 ਸਕਿੰਟ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕੱਢ ਕੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ।
21 ਸਤੰਬਰ, 2020 ਨੂੰ, ਕੁਮੁਦਿਨੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਫਲੀਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਬਜ਼ਰਵਰ (ਏਅਰਬੋਰਨ ਟੈਕਟਿਸ਼ੀਅਨ) ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 17 ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਮਹਿਲਾ ਅਫਸਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਤੱਟ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅਫਸਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਈਐਨਐਸ ਗਰੁੜਾ, ਕੋਚੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ "ਆਬਜ਼ਰਵਰ" ਵਜੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ 'ਤੇ "ਵਿੰਗਜ਼" ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਿਅਰ ਐਡਮਿਰਲ ਐਂਟੋਨੀ ਜਾਰਜ, ਚੀਫ ਸਟਾਫ ਅਫਸਰ (ਸਿਖਲਾਈ), ਸਮਾਰੋਹ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੌਕੇ ਵਜੋਂ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਅਜੈ ਸ਼ੰਕਰ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਵਾਪਸੀ ਫਾਰਮ ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਕੋਵਿਡ-19 ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ABES ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997
ਬਸ਼ੀਰ ਮਿਰਜ਼ਾ
ਬਸ਼ੀਰ ਮਿਰਜ਼ਾ (1941 – 19 ਜਨਵਰੀ 2000), ਜਿਸਨੂੰ ਬੀ ਐਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
1941 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਮੇਓ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ (ਹੁਣ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ (ਐਨ ਸੀ ਏ), ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਲਾ ਦੇ ਸ਼ਾਕਿਰ ਅਲੀ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਸ਼ਾਕਿਰ ਅਲੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸਨ। ਬਸ਼ੀਰ ਨੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ 1962 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਮ ਬਦਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕੂਲ ਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੈਚ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸ ਨੇਕਦੇ ਵੀ ਇੱਕ ਥੀਮ ਜਾਂ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ਼ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਦਿਲ ਨਾ ਲਾਇਆ। ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ, ਅਮੂਰਤ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਦਲਾ ਬਦਲੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਮਿਰਜ਼ਾ ਨੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਉੱਦਮਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1965 ਵਿੱਚ ਕਚਹਿਰੀ ਰੋਡ `ਤੇ ਇੱਕ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ (ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ) ਖੋਲ੍ਹੀ ਪਰ 1969 ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਰਟਿਸਟਿਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਆਰਟ ਜਰਨਲ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਪਰ 1968 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਕਲਾ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਬਸ਼ੀਰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦੀ ਜੀਵਨੀ, 'ਦਿ ਲਾਸਟ ਆਫ਼ ਦਾ ਬੋਹੇਮੀਅਨਜ਼- ਬਸ਼ੀਰ ਮਿਰਜ਼ਾ' (2006) ਦੇ ਲੇਖਕ ਮਾਰਜੋਰੀ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ "ਕਾਢਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਿਹਾ ਜੋ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਲਾਕਾਰਾ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਿਆ। " ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਸ਼ੀਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਬੋਲਦਾ ਸੀ, ਨਿਡਰ ਸੀ ਪਰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2000 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941
ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ
ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sharan Kaur) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਡਾ ਫਰੀਦਕੋਟੀਆ ਅਤੇ 2022 ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਸ਼ੇਅਰਕ 2 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਔਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਨਵਨੀਤ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਸ਼ਰੀਕ 2 ਵਿੱਚ ਦੇਵ ਖਰੌੜ ਅਤੇ ਜਿੰਮੀ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਮੁੰਡਾ ਫਰੀਦਕੋਟੀਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਸ਼ੇਅਰਕ 2 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਔਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕਰੀਅਰ
ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ 2015 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਥਪਕੀ ਪਿਆਰ ਕੀ ਅਤੇ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੇਵੀ ਕਾਲਜ ਐਂਡ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਪੀਟੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡਜ਼ 2020 ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਡੈਬਿਊ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਗਾਫਿਆ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)
" ਅਗਾਫਿਆ " ( Агафья  ਐਂਤਨ ਚੈਖ਼ਵ ਦੀ 1886 ਦੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
"ਅਗਾਫਿਆ" ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 28 (ਪੁ. ਕ. 15) ਮਾਰਚ 1886 ਨੂੰ ਨੋਵੋਏ ਵਰੇਮਿਆ (ਅੰਕ ਨੰ. 3607, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸੈਕਸ਼ਨ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਾਰੇ 13 ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ (1888-1899) ਵਿੱਚ ਮੁੜ-ਮੁੜ ' ਘੁਸਮੁਸੇ ਵਿੱਚ' (В сумерках) ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਹੂ ਹੂ ਛਪੀ। ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਚੈਖਵ ਨੇ 1899-1901 ਵਿੱਚ ਅਡੌਲਫ ਮਾਰਕਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਆਪਣੀਆਂ ਸਮੁੱਚੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ  ਦੇ ਖੰਡ 3 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੈਖ਼ਵ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਵੈਂਕਈਆ ਨਾਇਡੂ
ਵੈਂਕਈਆ ਨਾਇਡੂ (ਜਨਮ 1 ਜੁਲਾਈ 1949) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ 15ਵੇਂ  ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣੇ ਗੲੇ ਹਨ ।ਉਹ ਮੋਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਰੀਬੀ ਹਟਾਉ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2002 ਤੋਂ 2004 ਤਕ ਆਪਣੇ ਕੌਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪੇਈ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਸਨ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਨਾਇਡੂ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜੁਲਾਈ 1949 ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੇਲੋਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ V. R. ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਨੇੱਲੋਰ ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ V. R. ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਮੰਗਦੇ ਸਫ਼ੇ
ਇਰਾਕੁਈਰ
ਇਰਾਕੁਈਰ ( عراق کویر , عیڕاق کویر ) ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਰਾਕੀ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2015 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੰਸਥਾ ਸਿੱਖਿਆ, ਵਕਾਲਤ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਰਾਕੁਈਰ ਸਿੱਧੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਪਨਾਹ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੇਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਲੋੜਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਰਾਕੁਈਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਆਊਟਰਾਈਟ ਐਕਸ਼ਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ, ਮਾਡਰੇ, ਸੀ.ਓ.ਸੀ. ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਗੇਅ ਟਾਈਮਜ਼ ਸਮੇਤ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਰਾਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਰਾਕੁਈਰ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਉੱਥੇ ਰਜਿਸਟਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਮ ਗੁਮਨਾਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਮੀਰ ਅਸ਼ੌਰ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੁਡਾਪੇਸਟ ਵਿੱਚ 2021 ਐਮ.ਟੀ.ਵੀ. ਯੂਰਪ ਸੰਗੀਤ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ "ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਚੇਂਜ ਅਵਾਰਡ" ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਰੇਹਨਾ ਮਲਹੋਤਰਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ੀਤਲਾ
ਦੰਤਕਥਾ
ਇਕ ਕਹਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਛੋਟੀ ਕਤਿਆਨੀ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ- ਜੋ ਕਤਿਆਨ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੰਕਾਰੀ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟ ਸ਼ੈਤਾਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ੈਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਕਾਲਕਿਆ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ।
ਸ਼ੀਤਲਾ ਪੂਜਾ
ਸ਼ੀਤਲਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਿਨ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੀਤਲਾ ਅਸਠਮੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਮਾਂ ਸ਼ੀਤਲਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਰਤੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੀਲਤਾ ਮਾਤਾ ਚਾਲੀਸਾ, ਸ਼ੀਲਤਾ ਮਾਂ ਕੀ ਆਰਤੀ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੀਤਲਾ ਮਾਤਾ ਅਸ਼ਟਕ ਹਨ। thumb|ਸ਼ੀਤਲਾ ਦਾ ਚਿੱਤਰ
ਬੁੱਧ ਧਰਮ
ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ, ਜਵਾਰਸੁਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ੀਤਲਾ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਬੋਧੀ ਦੇਵੀ, ਪਰਨਾਸਾਬਰੀ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਵਾਰਸੁਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ੀਤਲਾ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਬਿੰਬਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੋਧੀ ਦੇਵੀ ਵਾਜਰਾਯੋਗੀਨੀ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮੰਦਰ
thumb|ਸ਼ੀਤਲਾ ਮਕਾਰਾ ਧਾਮ (ਤਿਲੋਚਨ ਮਹਾਦੇਵ, ਜੌਨਪੁਰ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿੱਬਤੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ
ਤਿਉਹਾਰ
right|thumb|ਪਿੰਡ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ. ਸੈਂਡਰਿਨ ਓ ਵਰਡ ਗੈਲੈਂਟ ਦੀ ਇੱਕ ਲੱਕੜ ਦੇ ਕੱਟ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ, 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤਮ ਕੰਮ (1609 ਦਾ ਸੰਸਕਰਣ) thumb|ਫਰੈਡਰਿਕ ਆਰਥਰ ਬ੍ਰਿਜਮੈਨ (1903) ਦੁਆਰਾ ਮਿਸਰ ਦੇ ਨੇਵੀਜਿਅਮ ਆਈਸੀਡਿਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਆਈਸਿਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਲੂਸ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਧਰਮ ਜਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਿਲੂ ਜਾਂ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸਥਾਨਕ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਛੁੱਟੀ, ਮੇਲਾ ਜਾਂ ਈਦ ਮੁਬਾਰਕ ਵਜੋਂ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਗਲੋਕਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਖਾਸ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ-ਘੱਟ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧ। ਧਰਮ ਅਤੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਅੱਗੇ, ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੂਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਰੋਤ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵਾਢੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਚੰਗੀ ਫ਼ਸਲ ਲਈ ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਦਗਾਰ ਅਤੇ ਧੰਨਵਾਦ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਗੋਲਿਸਫਾਇਰ ਵਿੱਚ ਹੇਲੋਵੀਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਵਿੱਚ ਈਸਟਰ ।
ਤਿਉਹਾਰ ਅਕਸਰ ਖਾਸ ਫਿਰਕੂ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਜਾਂ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਤਿਉਹਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਆਗਮਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ। ਤਿਉਹਾਰ ਜੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜਾਂ ਨਸਲੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਦਾ ਸਾਧਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਅਕਸਰ ਭੱਜਣ, ਸਮਾਜੀਕਰਨ ਅਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਬੰਧ, ਸਬੰਧਤ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵ੍ਯੁਤਪਤੀ
left|thumb|ਐਂਟਵਰਪ, ਬੈਲਜੀਅਮ, 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਸ਼ਬਦ "ਤਿਉਹਾਰ" ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚੌਦ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀ ਫ੍ਰੈਂਚ ਰਾਹੀਂ ਲਾਤੀਨੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੱਧ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ "ਤਿਉਹਾਰ ਦਾਈ" ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਛੁੱਟੀ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਿਕਾਰਡ 1589 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ("ਫੈਸਟੀਫਾਲ" ਵਜੋਂ)। ਤਿਉਹਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਨਾਮ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ ਲਗਭਗ 1200, ਅਤੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ ਵਰਤੋਂ ਲਗਭਗ 1300 ਸੀ
ਗਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਖਿੱਲਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਚੋਗਾ। ਗਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ "ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ" ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ "ਤਿਉਹਾਰ" ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਤਿਉਹਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ, ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਜੀਵਨ. ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਸਮਾਜ ਫਿਰਕੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸੈਟਰਨੇਲੀਆ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਅਤੇ ਕਾਰਨੀਵਲ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਸਮਾਜਿਕ ਮੌਕਿਆਂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣੇ ਆਮ ਸਨ। ਖਾਸ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਸਦੀ-ਲੰਬਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਪਿਛਲੀਆਂ ਕੁਝ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਏ ਹਨ - ਘਾਨਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤਿਉਹਾਰ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਯੂਰਪੀ ਬਸਤੀਵਾਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿਉਹਾਰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਏ। ਦੋਵੇਂ 1947 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਅਵਿਗਨ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਐਡਿਨਬਰਗ ਫੈਸਟੀਵਲ ਫਰਿੰਜ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੇ ਹਨ। 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਕਲਾ ਤਿਉਹਾਰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਨਤਕ ਜਾਂ ਮੁਨਾਫੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।
ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ
ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਗਮਾਂ ਜਾਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਭੋਜਨ ("ਭੋਜਨ" ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ) ਦੀ ਖਪਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਿਉਹਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="0">
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿਉਹਾਰ
ਸਰਿੰਦਰ ਕੈਲੇ
ਸਰਿੰਦਰ ਕੈਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਾਸਿਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਅਣੂ ਕਰਕੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਡਮੀ ਦਾ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਬਿਮਲਾ ਬੁਟੀ
ਬਿਮਲਾ ਬੁਟੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Bimla Buti; ਜਨਮ 1933) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ (INSA) ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਫੈਲੋ ਸੀ। 1994 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ INSA-ਵੈਨੂੰ ਬਾਪੂ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਬੂਟੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੀਐਸਸੀ (ਆਨਰਜ਼) ਅਤੇ ਐਮਐਸਸੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੁਬਰਾਮਣੀਅਨ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1962 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੂਟੀ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਗੋਡਾਰਡ ਸਪੇਸ ਫਲਾਈਟ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ।
PRL ਵਿਖੇ, ਬੂਟੀ ਨੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਭਾਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਰਿਸਰਚ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
1985-2003 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਬੁਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਥਿਓਰੇਟਿਕਲ ਫਿਜ਼ਿਕਸ, ਟ੍ਰਾਈਸਟੇ, ਇਟਲੀ ਵਿਖੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ।
ਬੂਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ। 1977-83 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਸਾਇੰਸ, ਯੂਐਸਏ 'ਤੇ ਆਈਈਈਈ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਸਾਇੰਸ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1992-1993 ਦਰਮਿਆਨ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਬੂਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ-
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1933 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼ੁਖਲਤਾ ਰਾਓ
ਸ਼ੁਖਲਤਾ ਰਾਓ (1886–1969) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ, ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੰਗਾਲ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਉਹ ਉਪੇਂਦਰਕਿਸ਼ੋਰ ਰੇ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਸੁਕੁਮਾਰ ਰੇ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬੇਥੂਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਕਟਕ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਜੈਅੰਤਾ ਰਾਓ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਕਟਕ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੁਖਲਤਾ ਨੇ ਸ਼ਿਸ਼ੂ-ਓ-ਮਾਤਰੀ ਮੰਗਲ ਕੇਂਦਰ ('ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੇਂਦਰ') ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਉੜੀਸਾ ਨਾਰੀ ਸੇਵਾ ਸੰਘ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਅਵਾਰਡ
ਸ਼ੁਖਲਤਾ ਰਾਓ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ ਨਿੱਜੇ ਪੋਰਾ ਲਈ 1956 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੈਸਰ-ਏ-ਹਿੰਦ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ
ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ (ਜੁਲਾਈ 1839–29 ਦਸੰਬਰ 1903) ਰਾਧਾ ਸੁਆਮੀ ਸਤਿਸੰਗ ਬਿਆਸ ਦੇ ਬਾਨੀ ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਤ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸਨ। ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਸੇਠ ਸ਼ਿਵ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਤੋਂ ਸੰਨ 1856 ਈ. ਵਿੱਚ ਨਾਮਦਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣੇ। ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸਿਪਾਹੀ (ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ) ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਹਵਾਲਦਾਰ (ਸਰਜੈਂਟ) ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪ ਬਿਆਸ (ਅਵਿਭਾਜਿਤ ਪੰਜਾਬ, ਹੁਣ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ) ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਉਜਾਡ਼ ਅਤੇ ਅਲੱਗ - ਥਲੱਗ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਹਜ਼ੂਰ ਸੁਆਮੀ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਬਸਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ " ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ " (ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਦਾ ਕੈਂਪ) ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਜੋ ਹੁਣ ਰਾਧਾ ਸ਼ਾਮੀ ਸਤਿਸੰਗ ਬਿਆਸ ਸੰਪਰਦਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ 1903 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾਉਣ ਤੱਕ ਰਾਧਾ ਸੁਆਮੀ ਸਤਿਸੰਗ ਬਿਆਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਰਹੇ। ਆਪਣੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜ ਸਾਵਣ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਜਨਮ ਜੁਲਾਈ 1839 ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਟਾਲਾ ਨੇੜ੍ਹੇ ਪਿੰਡ ਘੁਮਾਣ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਮਾਤਾ - ਪਿਤਾ ਸਰਦਾਰ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਇਆ ਕੌਰ ਜੀ ਸਨ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਮਾਤਾ, ਬੀਬੀ ਦਇਆ ਕੌਰ ਜੀ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਵੀ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਘੁਮਾਣ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਬਾਬਾ ਖੇਮਾ ਦਾਸ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ - ਅੰਦਰ ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਚੰਗੇ ਪਾਠਕ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ ਪਡ਼੍ਹਿਆ।
12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆਇਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਵਰਣਿਤ ਇੱਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਾਂ (ਊਰਜਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹਠ ਯੋਗ (ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ - ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਸ) ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਫ਼ਿਰ ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਇਸ ਸਿੱਟੇ ' ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਗੁਰੂ ਲੱਭਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਜੋ ਅਨਹਦ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਭੇਦ ਸਮਝਾਵੇ।
ਪੂਰੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਨਾਮਦਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਇੱਕ ਤਿਆਗੀ ਸਾਧੂ ਬਣਨ ਵੱਲ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੰਤ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਾਧੂਆਂ ਵਾਂਗ ਭੀਖ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦੇ , ਬਲਕਿ ਆਪਣੀ ਹੱਕ - ਹਲਾਲ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।  ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਝੁਕਾਅ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਇਸ ਲਈ ਸੇਠ ਸ਼ਿਵ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾਬਾਲਗ ਸਨ, ਨੂੰ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।
ਆਪਮੁਹਾਰੇ
ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ 7 ਜੂਨ 1889 ਨੂੰ ਫੌਜ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਘੁਮਾਣ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਆਸ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬੱਲ ਸਰਾਏ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਝੌਂਪੜੀ ਬਣਾਈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਹੁਣ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ 1877 ਵਿੱਚ, ਸੇਠ ਸ਼ਿਵ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮਦਾਨ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ (ਪੰਜ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਭੇਦ) ਭਾਵ ਸੁਰਤ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਭੇਦ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਰ੍ਹੀ ਪਹਾੜ (ਜੋ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ) ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਾਵਣ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਨਾਮਦਾਨ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣੇ। ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਪਣੇ "ਡੇਰੇ" ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਈ। ਆਪ ਨੇ 29 ਦਸੰਬਰ 1903 ਨੂੰ ਦੇਹ ਦਾ ਚੋਲ਼ਾ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ
ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਮ ਜਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਧੁਨੀ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਇੱਕ ਜੀਵਤ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਬਾਰੇ ਸਿਖਾਇਆ। ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਵੱਖ - ਵੱਖ ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਬਾ ਜੈਮਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਸੁਰਤ ਸ਼ਬਦ ਯੋਗ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਯੋਗਿਕ ਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਕਮੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਏ - ਅਭਿਆਸ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ।
ਆਪ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਅੰਸ਼ਃ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਬਰਕਤਾਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਜੇ ਸਾਡਾ ਲਾਭ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਦਰਦ ਭੇਜਦਾ ਹੈ ਜੇ ਸਾਡਾ ਲਾਭ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਭੇਜਦਾ ਹੈ।  ਅਨੰਦ ਅਤੇ ਦਰਦ ਸਾਡੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਭਟਕਦਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਰਬਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮ (ਜਾਂ ਸ਼ਬਦ) ਨਾਲ ਅਸੀਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਜੀਓ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ। ਇੱਕ ਪੂਰੇ
ਪੂਰੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਮਿਲਣਾ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹੈਃ ਇਹ ਜੀਵਨ ਦਾ ਫਲ ਹੈ।
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਭਜਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਇਸ ਦਾ ਪੱਕਣਾ ਅਤੇ ਡਿੱਗਣਾ ਹੈ।
ਸਰੀਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਝੂਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਝੂਠਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਧੁਨ ਸੱਚਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਜੁੜੋ।
ਕਾਸਿਮ ਮਹਿਮੂਦ
ਸਈਅਦ ਕਾਸਿਮ ਮਹਿਮੂਦ (ਉਰਦੂ: 17 ਨਵੰਬਰ 1928 – 31 ਮਾਰਚ 2010) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਦਾਨਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਸੰਪਾਦਕ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਲੇਖਕ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928
ਬਾਬਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਢਢੋਗਲ
ਬਾਬਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਢਢੋਗਲ
(ਜਨਮ 4 ਜਨਵਰੀ 1893- ਸ਼ਹੀਦੀ 10 ਅਗਸਤ 1938)
ਜੀਵਨ
ਸ਼ਹੀਦ ਬਾਬਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਢਢੋਗਲ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1893 ਈ: ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਮਹਾਂ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁਖੋਂ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਮਾਂਗੇਵਾਲ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨਾਮ ਸਰਦਾਰ ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਵਿਚ 1914 ਤੋਂ 1919 ਤੱਕ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਜੰਗ ਲੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆਈ ਕਿ ਰਿਆਸਤੀ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਆਮ ਪ੍ਰਜਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ ਅੰਗਰੇਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਇਹ ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਧੱਕੇਸਾਹੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨਾ ਹੀ ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ ਸਮਝਿਆ ਪਟਿਆਲਾ ਫੌਜ ਨੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਬਗਾਵਤ ਦਾ ਝੰਡਾ ਗੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1931 ਈ: ਨੂੰ ਧੂਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਰਿਆਸਤੀ ਪਰਜਾ ਮੰਡਲ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਸ: ਸੇਵਾ ਸਿੰਘ ਠੀਕਰੀਵਾਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਹੋਈ। ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿਚ ਬਦ-ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਥਾਣੇਦਾਰ ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਇਕ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਪੰਜ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜਾ ਹੋਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਢਢੋਗਲ ਵੀ ਸਾਮਿਲ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਰਗੀ ਜੇਹਲ ਨਾਰਨੋਲ (ਮਹਿੰਦਰਗੜ੍ਹ) ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਓਥੇ ਆਪਜੀ ਨੇ ਜੇਹਲ ਵਿਚ ਭੁਖ ਹੜਤਾਲ ਕੀਤੀ 13 ਮਹੀਨੇ 13 ਦਿਨ ਭੁਖ ਹੜਤਾਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਪਿੰਜਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਡਰ ਚੁੱਕੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਾਬਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਢਢੋਗਲ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕਰਕੇ ਧੂਰੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਆਖਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਭੂਤਕ ਸ਼ਰੀਰ ਦਾ ਠੀਕਰਾ ਜਾਲਮ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਭੰਨ ਕੇ 10 ਅਗਸਤ 1938 ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਏ। ਹਰੇਕ ਸਾਲ 8 ਤੋਂ 10 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਬਾਬਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਢਢੋਗਲ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪੁਰਬ ਪਿੰਡ ਢਢੋਗਲ ਨੇੜੇ ਅਮਰਗੜ੍ਹ,ਧੂਰੀ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿਖੇ ਸਰਧਾ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
https://www.punjabijagran.com/punjab/barnala-finance-minister-cheema-came-to-pay-homage-to-shaheed-bhagat-singh-dhogal-of-parja-mandal-9117930.html
ਅੱਕਾ ਦੇਵੀ
ਅੱਕਾ ਦੇਵੀ (ಆಕ್ಕದೀವಿ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ), 1010-1064 ਸੀਈ  ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਚਾਲੁਕੀਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਖੇਤਰ ਕਿਸ਼ੂਕਾਡੂ, ਜੋ ਬਿਦਾਰ, ਬਗਲਕੋਟ ਅਤੇ ਬੀਜਾਪੁਰ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ, ਦੀ ਗਵਰਨਰ ਸੀ। ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਚਾਲੂਕੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਯਾਸਿਮਹਾ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ ਅਤੇ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰਾ ਦੀ ਮਾਸੀ ਸੀ।
ਅੱਕਾਦੇਵੀ ਇੱਕ ਸਮਰੱਥ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥ ਜਨਰਲ ਹੋਣ ਦੇ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਣਾਦਾਬੇਦੰਗੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਭਾਵ "ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ" ਹੈ।
ਚਾਲੂਕੀਆ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਲਪੱਥਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸਮਾਂ ਹੈ। 600 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚਾਲੂਕੀਆ ਦੇ ਰਾਜ ਨੇ ਦੱਖਣ ਪਠਾਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਹੋਇਆ। ਅੱਕਾਦੇਵੀ ਪੱਛਮੀ ਚਾਲੂਕੀਆ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜੋ ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਦੂਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਵੇਂਗਲੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਚਾਲੂਇਜ਼ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:11ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟੋਭਾ ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ
ਇਤਿਹਾਸ
ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਹਾਂ ਸਿੱਖ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਸਤੰਬਰ 1554 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੌਲਾ ਕਿੰਗਰਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਧਾਲੀਵਾਲ ਜੱਟ ਪਰਿਵਾਰ ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸੁਖਦੇਈ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੀਰ ਸਖੀ ਸਰਵਰ (ਸੁਲਤਾਨੀਆਂ) ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸਨ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ (1574-1581) ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਗੁਰਸਿੱਖ ਬਣ ਗਏ।ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਮਜੀਠਾ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਵਸ ਗਏ। ਪਰ ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਵਾਨ ਸਨ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਕਾ ਚੱਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਰੁਕੇ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਸਨੇ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਸੇਵਾ (ਸੇਵਾ) ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ (ਸਿਮਰਨ) ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘ ਕੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟੋਭਾ ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ ਵਿਖੇ ਰੁਕ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ ਦੀ ਧਰਮਸਾਲ ਵਿਚ ਆਏ ਸਨ। 1589 ਵਿੱਚ, ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ, ਮੌ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ, ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 1605 ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਭਾਈ ਸ਼ਾਲੋ ਜੀ ਦੀ ਮੌਤ 1628 ਵਿੱਚ, 74 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟੋਭਾ ਭਾਈ ਸਾਲ੍ਹੋ ਜੀ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨੌਵੇਂ  ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਲਾ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਕਾਲ ਦੀ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ 1799-1839 ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਕਾਲ ਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਕਾਮਰੁਨਾਗ ਝੀਲ
ਕਾਮਰੁਨਾਗ ਝੀਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੰਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ 3334 m 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਬਲਹ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਅਤੇ ਧੌਲਾਧਰ ਲੜੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਝੀਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਰੋਹੰਡਾ ਤੋਂ ਕਮਰੁਨਾਗ ਤੱਕ ਇੱਕ ਪੈਦਲ ਰਸਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3-4 ਘੰਟੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 6 km ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਉੱਚੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਹੈ ।
ਜੁਲਾਈ 2020 ਵਿੱਚ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਬੋਰਡ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਝੀਲ ਅਤੇ ਨਾਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੁੱਖ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਥਾਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਲੋਕਧਾਰਾ
ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵ ਕਮਰੁਨਾਗ ਹਰ ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ, ਸਿੱਕਿਆਂ ਜਾਂ ਕਾਗਜ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਕਾਮਰੁਨਾਗ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇਵ ਕਮਰੁਨਾਗ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਤੋਂ ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਮ ਰਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਜੂਨ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇਵ ਕਮਰੁਨਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਦੇਵ ਕਮਰੁਨਾਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਮਰੁਨਾਗ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਜਾਂ ਅਰਬਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕਿ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਝੀਲ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੰਤਕਥਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਝੀਲ ਦੀ ਰਾਖੀ ਇਸ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾੜੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਵੀ ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਝੀਲ ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਝੀਲ ਦੇ ਤਲ 'ਤੇ ਦੌਲਤ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਲੋਕ ਝੀਲ 'ਤੇ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਸਿੱਕੇ ਅਤੇ ਕਰੰਸੀ ਨੋਟ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਂ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕਾਰਨ ਪਿਆ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਘਟੋਟਕਚ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰਬਾਰਿਕਾ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਲੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਪੱਖ ਲਈ ਲੜਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜੋ ਜੰਗ ਹਾਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਰਬਰਿਕਾ ਕੋਲ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕੌਰਵ ਪੱਖ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਹਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨੇੜਲੇ ਪੀਪਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਤੇ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਬਾਰਬਾਰਿਕਾ ਨੇ ਤੀਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਤੀਰ ਕੱਢਿਆ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤੇ 'ਤੇ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਲੁਕੋ ਲਿਆ। ਤੀਰ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੇ ਆਖਰੀ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਤੀਰ ਨੇ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ: ਉਸਨੇ ਬਾਰਬਾਰਿਕਾ ਤੋਂ ਭੀਖ ਮੰਗੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜੋ ਵੀ ਮੰਗਿਆ ਉਹ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਬਾਰਬਾਰਿਕਾ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਮੰਗਿਆ। ਬਾਰਬਾਰਿਕਾ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇਕ ਬੇਨਤੀ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇਖਣ ਦੇਣ ਲਈ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੇਖਣ ਦਿੱਤਾ। ਲੜਾਈ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਖਾਟੂ ਸ਼੍ਯਾਮ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਮਰੂ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਅਲਕਾਪੁਰੀ
ਅਲਕਾਪੁਰੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਲਕਪੁਰੂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਪੌਰਾਣਿਕ ਨਗਰ ਹੈ ਇਥੇ ਯਕਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਹੈ।  ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿਚ  ਇਸ ਨਗਰ ਦਾ ਉਲੇਖ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਗਰ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਕਾਲੀਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਮੇਘਦੂਤ ਵਿੱਚ ਅਲਕਾਪੁਰੀ ਦਾ ਉਲੇਖ ਅਤੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਅਲਕਾਪੁਰੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਰਬਤ ਦੇ ਕੋਲ ਅਲਕਮੰਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ
ਕਾਲੀਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਮੇਘਦੂਤ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਯਕਸ਼ਾਦ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। "गंतव्या ते वसतिरलका नाम यक्षेश्वराणाम्" (ਮੇਘਦੂਤ) ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਲਕਾਪੁਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਰਬਤ ਉਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ। "तस्योत्संगे प्रणयनिड्व स्नस्तगंगादुकूलं, न त्वं दृष्टवा न पुनरलकां ज्ञास्यसे कामचारिन। या व: काले वहति सलिलोद्गारमुच्चैर्विमानैर्मुक्ताजाल ग्रथितमलकं कामिनीवाभ्रवृन्दम्।"(ਮੇਘਦੂਤ) ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ 'तस्योत्संगे' ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ, ਉਸ ਪਰਬਤ ਭਾਵ ਕੈਲਾਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਅਸ਼ੀਤਾ ਧਵਨ
ਅਸ਼ੀਤਾ ਧਵਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਪਨਾ ਬਾਬੁਲ ਕਾ.., ਬਿਦਾਈ, ਲੇਡੀਜ਼ ਸਪੈਸ਼ਲ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। .
ਕਰੀਅਰ
ਅਸ਼ੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2005 ਵਿੱਚ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸਟਾਰਪਲੱਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਨਜ਼ਰ ਅਤੇ ਯੇ ਜਾਦੂ ਹੈ ਜਿਨ ਕਾ, ਸਿੰਦੂਰ ਕੀ ਕੀਮਤ, ਇਮਲੀ, ਧਰਮ ਪਟਨੀ , ਅਤੇ ਯੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਯਾ ਕਹਿਲਾਤਾ ਹੈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੰਗਲ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਸਿੰਦੂਰ ਕੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ੋਦਾ ਅਵਸਥੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਵੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮਜ਼ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸ਼ੋਅ ਧਰਮ ਪਟਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਧਵਨ ਦਾ ਵਿਆਹ 20 ਜਨਵਰੀ 2010 ਤੋਂ ਸੈਲੇਸ਼ ਗੁਲਾਬਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ 2 ਬੱਚੇ ਹਨ, ਜੁੜਵਾਂ ਅਰਹਮਾਨ ਅਤੇ ਅਮਾਇਰਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੈਰੀ ਏਲਨ ਵੈਬਰ
ਮੈਰੀ ਏਲਨ ਵੈਬਰ (1962 ਵਿਚ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ, ਵਿਗਿਆਨੀ, ਐਵੀਏਟਰ, ਸਪੀਕਰ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਨਾਸਾ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਵੇਬਰ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕਲੀਵਲੈਂਡ, ਓਹੀਓ ਦੇ ਬੈਡਫੋਰਡ ਹਾਇਟਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸ ਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਬੈਡਫੋਰਡ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ; ੧੯੮੪ ਵਿੱਚ ਪਰਡੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਰਾਸਾਇਣਕ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੀ ਐਸ  ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਫਾਇ ਮਿਊ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ;  1988 ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਬਰਕਲੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ  2002 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ ਬੀ ਏ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰੀ-ਨਾਸਾ ਕੈਰੀਅਰ
ਵੈਬਰ ਇੱਕ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਓਹੀਓ ਐਡੀਸਨ ਡੇਲਕੋ ਇਲੇਕਟਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ 3 ਐਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸਾਇਣਕ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਸਿਖਾਂਦਰੂ ਸੀ।  ਬਰਕਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਸੋਧ-ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ,  ਉਸ ਨੇ ਸਿਲਿਕਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂਰਾਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਭੌਤੀਕੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ।
ਨਾਸਾ ਕੈਰੀਅਰ
ਮੈਰੀ ਏਲਨ ਵੇਬਰ ਦੀ 1992 ਵਿੱਚ ਨਾਸਾ ਦੁਆਰਾ ਆਕਾਸ਼ ਪਾਂਧੀ ਦੇ ਚੌਦਹਵੇਂ ਗਰੁਪ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਾਸਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦਸ ਸਾਲ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਕਈ ਪਦਾਂ ਤੇ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੇ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਵਸਾਈਕਰਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਨਾਸਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਦਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਵੈਂਚਰ ਪੂੰਜੀ ਫਰਮ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਤਾਂਜੋ ਇੱਕ ਪੁਲਾੜ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਤਰੱਕੀ ਦੇਣ ਲਈ ਬਿਜਨਸ ਵੈਂਚਰ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਅਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਵੈਬਰ ਵਾਸਿੰਗਟਨ ਡੀਸੀ ਵਿੱਚ ਨਾਸਾ ਦੇ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਯੋਗੀ ਸੀ, ਕਦੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਵਧਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ਨਾਸਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ  ਦੇ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀ।  ਇਸ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ,  ਉਹ ਬਾਇਓਟੈਕਨੋਲਾਜੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਾਂਟਰੈਕਟਰ ਲਈ ਪ੍ਰੋਕਿਓਰਮੈਂਟ ਬੋਰਡ ਦੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੀ,  ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲਈ  $  2 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਨਵਿਆ ਰਹੀ ਸੀ।   ਪੁਲਾੜ ਪਾਂਧੀ ਦਫ਼ਤਰ  ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੈਬਰ  ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡੀ ਸਪੇਸ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਟਲ ਲਾਂਚ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੇਲੋਡ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਅਤੇ ਕਰਿਊ ਵਿਗਿਆਨ ਅਧਿਆਪਨ  ਲਈ ਮਾਨਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ।  ਦੋ ਪੁਲਾੜ ਉਡਾਣਾਂ, ਐਸਟੀਐਸ-70 ਅਤੇ ਐਸਟੀਐਸ-101 ਦੀ ਇੱਕ ਵੈਟਰਨ ਵਜੋਂ,  ਉਹ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 450 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਲਾਗ ਕੀਤਾ।  ਉਹ ਨਾਸਾ ਦਾ ਗ਼ੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਸੇਵਾ ਮੈਡਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।  ਦਸੰਬਰ 2002 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਨਾਸਾ ਤੋਂ ਇਸਤੀਫਾ  ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹਿਮਰੂ
ਹਿਮਰੂ ਰੇਸ਼ਮ ਅਤੇ ਕਪਾਹ ਦਾ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਫੈਬਰਿਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿਮਰੂ ਨੂੰ ਮੁਹੰਮਦ ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਦੌਲਤਾਬਾਦ, ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਹਿਮਰੂ ਸ਼ਬਦ ਫਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦ ਹਮ-ਰੂਹ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਸਮਾਨ'। ਹਿਮਰੂ ਕਿੰਖਵਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਬੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਸੀ।
ਹਿਮਰੂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਿੱਖ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ। ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਤੋਂ ਹਿਮਰੂ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਲਈ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿਮਰੂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਫਾਰਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਕ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੀ ਕਾਢ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਕਲਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਰਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹਿਮਰੂ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁਹੰਮਦ ਤੁਗਲਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੁਹੰਮਦ ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੁਲਾਹੇ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਵਸ ਗਏ। ਪਰਵਾਸ ਦੌਰਾਨ ਜੁਲਾਹੇ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਪਰਤਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਵਾਪਸ ਦਿੱਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਮਲਿਕ ਅੰਬਰ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਵੱਸ ਗਏ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਗਵਰਨਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜੁਲਾਹੇ ਨੂੰ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਦਸਤਕਾਰੀ ਉਦਯੋਗ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕੁਲੀਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਹੀਮਰੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਹਿਮਰੋ ਦੀ ਬੁਣਾਈ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਦੇ ਫੈਬਰਿਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਾਂ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਮਾਝੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਜਗਿਆਸਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੜਾਅ ਹੀ, ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਮਾਨਸਿਕ ਇੱਛਾ ਹੈ,ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ   ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਰਕ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਾਣ ਦਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤਰਕ, ਬੋਧਿਕ ਵਸਤੂ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤਰਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਗੰਧ ਵਾਂਗ ਫੈਲਦੇ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਜਗਿਆਸਾ ਤੇ ਤਰਕ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਵਿਚ ਘਾਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਦ ਪੂਜਾ, ਸਥਾਪਨਾ, ਭਾਵੁਕਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਵਿਤਰੀਆਂ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਭਾਵਨਾਤਮਕ, ਵਿਹਾਰ ਵਿਚ ਸਰੋਦਚ-ਸੁਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੁਰ, ਤਾਲ, ਲੈਅ, ਉਮੰਗ, ਇੱਛਾ, ਲਹਿਰ, ਬਹਿਰ ਆਦਿ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਭਿਆਚਾਰ’ ਸ਼ਬਦ ਅਸਲ ਵਿਚ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ‘ਸਭਯ’ ਅਤੇ ‘ਆਚਾਰ’ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ‘ਸਭਯ’ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਨਿਯਮਬੱਧਤਾ ਜਾਂ ਨਿਯਮਤਾ ਅਤੇ ‘ਆਚਾਰ’ ਦਾ ਅਰਥ ਆਚਰਣ ਹੈ। ਭਾਵ ਉਹ ਚਰਿੱਤਰ ਜੋ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨਿਯਮ ਬੱਧਤਾ ਦਾ ਧਾਰਣੀ ਹੈ, ਦੀ ਨਿਯਮਤਾ ਨੂੰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਰਥ 'The Whole Way of life' ਹੈ।
ਹਿਰਸੋਕਵਿਤਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ:-“ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਮਨੁੱਖ-ਸਿਰਜਿਆ ਭਾਗ ਹੈ।”
ਟਾਇਲਰ ਅਨੁਸਾਰ:-“ਸਭਿਆਚਾਰ ਉਹ ਜਟਿਲ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਗਿਆਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ,ਕਲਾ, ਸਦਾਚਾਰ, ਕਾਨੂੰਨ ਸਿਧਾਂਤ, ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਅੰਗ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।”
ਉਪ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
-ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਜਨ-ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਟ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭਿਆਚਾਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਰੂਸੀ ਆਦਿ। ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨ-ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਇਕਸਾਰ ਬਣਤਰ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਪੜਾਅ ਉੱਤੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵਿਚ ਕਿੱਤੇ, ਰੁਤਬੇ, ਜਮਾਤ, ਧਰਮ, ਇਲਾਕੇ, ਵਿਦਿਆ, ਭਾਸ਼ਾਈ ਫਰਕਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਅੱਗੋਂ ਉਪ-ਸਮੂਹ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਪ-ਸਮੂਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਜਨ-ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਸਾਂਝ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਕੁੱਝ ਵਿਲੱਖਣ ਤੱਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਪ-ਸਭਿਆਚਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਉਪ-ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਤੱਤ ਮਿਲ ਕੇ ਮੂਲ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰਿਕ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਉਪ-ਸਭਿਆਚਾਰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਾਪੇਖਕ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵੱਜੋਂ ਜੇ ਅਸੀਂ ਮੁੱਖ ਇਕਾਈ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਈਏ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਂਤਕ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਇਕਾਈਆਂ ਉਪ-ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇ ਮੁੱਖ-ਇਕਾਈ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਈਏ ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਵਿਚ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਇਲਾਕਾਈ ਭਾਸ਼ਾਈ ਫਰਕਾਂ, ਧਰਮ, ਵਿਦਿਆ, ਕਿੱਤੇ ਜਮਾਤ ਜਾਤ ਆਦਿ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉਤੇ ਉਪ ਸਭਿਆਚਾਰਮਿਲ ਜਾਣਗੇ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਮਾਝੀ, ਮਲਵਈ, ਦੁਆਬੀ ਅਤੇ ਪੁਆਧੀ ਉਪ-ਸਭਿਆਚਾਰ ਕਰਕੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਝੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
‘ਮਾਝਾ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਮੱਝਲਾ’ ਜਾਂ ‘ਵਿਚਕਾਰਲਾ’।
ਮਾਝੇ ਦੇ ਲੋਕ ਤੇ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ:-ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਝਾ, ਦੁਆਬਾ ਤੇ ਮਾਲਵਾ ਤਿੰਨ ਖਿੱਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਝੇ ਭੂ-ਖੰਡ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ, ਸਾਹਿਤਕ, ਭਾਸ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹਾਸਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਹੈ।
ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ
ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਕਰਕੇ ਮਾਝੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਕਣਕ ਦਾਲ ਹੀ ਯੁੱਗਾਂ ਤੋਂ ਖਾਧੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਮੱਝਲਾਂ ਦੇ ਜੁੱਸੇ ਨੂੰ ਬੜੇ ਰਾਸ ਆਏ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਖਾਈਏ ਕਣਕ ਦਾਲ,
ਜਿਹੜੀ ਨਿਭੇ ਹੱਡਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਵਿਸਾਖ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੱਤਕ ਤੱਕ ਵਧੇਰੇ ਦਾਲਾਂ ਹੀ ਖਾਧੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੌਲਿਆਂ ਦੀ ਦਾਲ। ਦਾਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨਰੋਈ ਮੂੰਗੀ ਦੀ ਦਾਲ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਝੇ ਵਿਚ ਮੋਠ ਆਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇਹਨ। ਕੱਤਕ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੀਆਂ ਗੰਦਲਾਂ ਪੈਲੀਆਂ ਵਿਚ ਲੁੱਸ-ਲੁੱਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ। ਮਾਝੇ ਦੀਆਂ ਸਰੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਸਾਗ ਤੋੜਨ ਤੁਰ ਪੈਂਦੀਆਂ:
ਗੰਦਲਾਂ ਦੀ ਰੁੱਤ ਗੰਦਲਾਂ ਆਈਆਂ
ਟਰਬਾਈਨ
ਟਰਬਾਈਨ ਇੱਕ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ (rotary) ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿਸੇ ਤਰਲ ਦੀ ਗਤਿਜ ਜਾਂ ਸਥਿਤਿਜ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਆਪ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਫ਼ਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਰ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਨਰੇਟਰ ਆਦਿ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੌਣ ਚੱਕੀਆਂ ਅਤੇ ਪਣ ਚੱਕੀਆਂ ਟਰਬਾਈਨ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਰੂਪ ਹਨ। ਬਿਜਲਈ ਪਾਵਰ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਟਰਬਾਈਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਗੈਸ, ਭਾਫ਼ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟਰਬਾਈਨਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਾਝੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ
ਆ ਗਈ ਨਵੀਂ ਬਹਾਰ (ਲੋਕ ਗੀਤ)
ਟਰਬਾਈਨ
ਗੈਸ ਕੰਪਰੈਸਰ ਜਾਂ ਪੰਪ ਵੀ ਟਰਬਾਈਨ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਟਰਬਾਈਨ ਤੋਂ ਉਲਟਾ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਝੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ
ਮੱਘਰ ਵਿਚ ਕਮਾਦ ਗੁੜ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਪੀੜਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਸ਼ਕਰਗੰਦੀ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਸੁਆਦੀ ਹੈ ਤੇ ਖਾਣ ਵਿਚ ਵੀ। ਲੋਕ ਹਾੜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਪੈਲੀਆਂ ਵਿਚ ਇੱਕ ਦੋ ਵਘੀਆਂ ਬੀਜ ਲੈਂਦੇ। ਸਿਆਲ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ-ਮੋਟੀਆਂ ਤੁਰੀਆ ਪੁੱਟ ਕੇ ਉਬਾਲ ਕੇ ਖੂਬ ਖਾਧੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਚਾਟੀ ਦੀ ਲੱਸੀ ਹਰ ਅਮੀਰ ਤੇ ਗਰੀਬ ਦਾ ਕਾਲਜਾ ਠੰਢਾ ਕਰਦੀ। ਵਿਸਾਖੀ ਦਾ ਦਿਹਾੜਾ ਬੜਾ ਭਾਗੀਂ ਭਰਿਆ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੜ੍ਹੇ ਜੇਠ ਭਿੰਡੀਆਂ ਤੋਰੀਆ ਆਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਵੇਸਣ ਦੀ ਕੜ੍ਹੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਆਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।
ਟਰਬਾਈਨ
ਟਰਬਾਈਨ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤ
ਟਰਬਾਈਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇੱਕ ਰੋਟਰ ਅਸੈਂਬਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇਸਦਾ ਗਤੀਮਾਨ ਪੁਰਜ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਲੇਡਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਫ਼ਟ ਜਾਂ ਡਰੱਮ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਲੇਡ ਉੱਪਰ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪਦਾਰਥ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੋਟਰ ਜਾਂ ਘਿਰਨੀ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਇਹ ਵਹਾਅ ਰੋਟਰ ਘਿਰਨੀ ਨੂੰ ਗਤਿਜ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੈਸ, ਭਾਫ਼ ਜਾਂ ਪਣ ਟਰਬਾਈਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਲੇਡ ਦੇ ਆਸੇ-ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਢੱਕਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਦ੍ਰਵ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਮਾਝੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਮਾਝੇ ਵਿਚ ਪੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਸ਼ੇ
ਪੀਣਗੇ ਭੰਗਾ ਸੋਣਗੇ ਬਾਗੀਂ
ਟਰਬਾਈਨ
ਟਰਬਾਈਨ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤ
ਸ਼ਬਦ "ਟਰਬਾਈਨ" 1822 ਵਿੱਚ ਫ਼ਰੈਂਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਕਲਾਊਡ ਬਰਡਿਨ ਨੇ ਲੈਟਿਨ ਸ਼ਬਦ "ਟਰਬੋ" (= ਭੰਵਰ) ਤੋਂ ਘੜਿਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਰਾਇਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕਾਦਮੀ ਪੈਰਿਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਲਾਊਡ ਬਰਡਿਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬੇਨੋਇਟ ਫ਼ੋਰਨੇਰੋਨ (Fourneyron) ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਿਹਾਰਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਣ ਟਰਬਾਈਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਭਾਫ਼ ਟਰਬਾਈਨ ਦੀ ਕਾਢ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਰ ਚਾਰਲਸ ਪਾਰਸੰਸ (1854-1931) ਨੂੰ ਰੀਐਕਸ਼ਨ ਟਰਬਾਈਨ ਦੀ ਕਾਢ ਦੇ ਲਈ ਅਤੇ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਗੁਸਤਾਫ਼ ਡੇ ਲੈਵਾਲ (1845-1913) ਨੂੰ ਇੰਪਲਸ ਟਰਬਾਈਨ ਦੀ ਕਾਢ ਦੇ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੱਛੋ ਆਧੁਨਿਕ ਟਰਬਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਇਕਾਈ ਵਿੱਚ ਰੀਐਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੰਪਲਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਇਕੱਠਿਆਂ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰੀਐਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੰਪਲਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਇਸਦੇ ਬਲੇਡ ਦੇ ਘੇਰੇ ਦੀ ਜੜ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਝੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਮਾਝੇ ਵਿਚ ਪੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਸ਼ੇ
ਪਿਛਲੇ ਜੀਊਣਗੇ ਆਪਣੇ ਭਾਗੀਂ
ਟਰਬਾਈਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਣ ਬਿਜਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਊਰਜਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜਨਿਅਰਿੰਗ
ਮਾਝੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਮਾਝੇ ਵਿਚ ਪੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਸ਼ੇ
ਭੰਗ ਜਾਂ ਸੁੱਖਾ:-ਭਾਰਤ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਨਸ਼ਾ ਭੰਗ ਪੀਣ ਦਾ ਹੈ। ਆਰੀਆ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਮ ਰਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇ ਕੇ ਪੀਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਿਰੰਗ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੇ ਵਿਚ ਬਦਾਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗਿਰੀਆਂ, ਖੱਸਖੱਸ, ਹਰੀਆ ਲਾਚੀਆਂ, ਕਾਲੀਆ ਮਿਰਚਾਂ ਤੇ ਮਿਸ਼ਰੀ ਪਾ ਕੇ ਖ਼ੂਬ ਘੋਟ-ਘੋਟ ਕੇ ਛਕਦੇ।
ਸ਼ਰਾਬ:-ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਇਕ ਵੈਦ ਚਰਖ਼ ਨੇ ਗੁੜ ਤੇ ਕਿੱਕਰਾਂ ਦੇ ਸੱਕ ਪਾ ਕੇ ਘੋਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਕਸ਼ੀਦ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਾਬ ਕੱਢੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਰਮ-ਕੁਛਾ ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਦਾਰੂ ਕਰਕੇ ਵਰਤਿਆ। ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਸਭ ਕੋਮਾ ਦਾ ਮਨਭਾਉਂਦਾ ਨਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵਾ
ਮਾਝੇ ਵਿਚ ਜੱਟ:-ਜੱਟ ਦੇ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹਨ ਜੜਾਂ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜੱਟ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾ ਪੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਜੱਟ ਅਖਵਾਏ। ਮਾਝੇ ਦੇ ਜੱਟ ਸੋਹਣੇ, ਲੰਮੇ ਉੱਚੇ ਜਵਾਨ, ਰਿਸ਼ਟ-ਪੁਸ਼ਟ, ਦਲੇਰ, ਬਹਾਦਰ, ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਮਿਹਨਤੀ ਹਨ। ਮਾਝੇ ਦੀਆਂ ਜੱਟੀਆਂ ਵੀ ਰਿਸ਼ਟ-ਪੁਸ਼ਟ ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਲਵਾਨ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਕੂੰਜਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਤੇ ਕੁੱਝ ਪਿਲਵ ਵਰਗੀਆਂ ਦੁਬਲੀਆਂ ਪਤਲੀਆਂ ਪਰ ਲੋਹੇ ਵਾਂਗ ਸਖ਼ਤ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਝੇ ਦੀਆਂ ਸਰੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਝੇਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਬਾਰੇ:-ਮਾਝੇ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਬਾਰੇ ਖਾਰਾ ਮਾਝਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਮਾਝਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਅਜੇ ਭਾਖੜਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਡੈਮ ਨਹੀਂ ਸਨ ਬਣੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਧੀ ਸੀ। ਸਿੰਜਾਈ ਦਾ ਸਾਧਨ ਕੇਵਲ ਖੂਹ ਹੀ ਸਨ। ਖਾਰੇ ਮਾਝੇ ਵਿਚ ਖੂਹਾਂ ਦਾ ਖਾਰਾ ਪਾਣੀ ਸੀ। ਜਿਹੜਾ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਕਲ੍ਹਰ ਬਣਾ ਦੇਂਦਾ ਸੀ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਸਾਇੰਸ ਨੇ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਤਿਉਂ-ਤਿਉਂ ਸਿੰਜਾਈ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਸਾਧਨ ਨਿਕਲ ਆਏ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਤਕਰੀਬਨ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਭੋਇੰ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਜੇਭੀ ਚੰਗਾ ਪਾਣੀ 700 ਫੁੱਟ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਮਿੱਠਾ ਮਾਝਾ:-				ਪਰ ਝਨਾਵਾਂ ਦੇ ਠੰਢੀਆਂ ਨੀ ਛਾਵਾਂ
ਮਾਝੇ ਵਜੇ ਦੋ ਤਾਰਾ ਮਾਏ ਮਾਝੇ ਜਾਣਾ
ਮਿੱਠੇ ਮਾਝੇ ਦਾ ਰਕਬਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਵਿਚ ਉਪਜਾਊ ਧਰਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਲਰ ਧਰਤੀ ਨਾ ਮਾਤਰ। ਪਰੰਤੂ 1970 ਈ. ਤੱਕ ਮਿੱਠੇ ਮਾਝ। ਵਿਚ ਵੀ ਕਲਰ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸ਼ੋਰਗ ਸ਼ੋਰਾ ਵੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੇ ਹੁਣ ਉੱਚੇ-ਨੀਵੇਂ ਥਾਵਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
ਪੌਦੇ ਰੁੱਖ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ:-		ਸਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਉਹੋ ਜਾਣੇ
ਜਿਹੜਾ ਹੱਥੀਂ ਬੂਟੇ ਜੜ੍ਹਦਾ
ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਸ਼ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਮਾਝੇ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਖ਼ਮੀਰ, ਖਿੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਵੰਡ, ਬਾਰਸ਼ ਦੀ ਮਿਹਰ, ਚੰਗਾ, ਤਾਪਮਾਨ, ਖ਼ੁਸ਼ਗਵਾਰ ਆਬੋਹਵਾ, ਸਿੰਜਾਈ ਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਯੋਗ ਸਾਧਨ, ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਕੁਦਰਤੀ ਮੇਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ, ਪੌਦੇ ਤੇ ਰੁੱਖ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸ਼ੋਭ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੰਗੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਝੇ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕੁੱਝ ਉਦਯੋਗ ਘੱਟ ਲੱਗੇ ਹਨ ਤੇ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਹਰਿਆਵਲ ਨਜ਼ਰੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਠੇ ਮਾਝੇ ਵਿਚ ਕਦੀ ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਸੀ। ਹੁਣ ਹਰਿੰਡ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ। ਅੰਬ, ਦੇਸੀ ਅਨਾਰ, ਨਾਖਾਂ, ਲੂਚੇ, ਗਲਗਲ, ਬਿਲ, ਬੋਹੜ, ਪਿੱਪਲ, ਚਿਨਾਰ, ਮਲੇ, ਕਾਠੀਆਂ ਬੇਰੀਆਂ, ਕਿੱਧਰੇ ਕਿੱਧਰੇ ਹੀ ਕੋਈ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁਰਗਾਈਆਂ ਤੇ ਬਤਖਾਂ:-ਮਾਝੇ ਵਿਚ ਬਤਖਾਂ ਤੇ ਮੁਰਗਾਬੀ ਨੂੰ ਮੁਰਗਾਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਰਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਇਹ ਮੁਰਗੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਆਂਡੇ ਤਾਂ ਘੱਟ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੁਰਾਕ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ।
ਮਾਝੇ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਗਰ ਤੇ ਖੇਤ:-ਮਾਝੇ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਤਰਨਤਾਰਨ ਹਨ। ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਮਾਝੇ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਪੱਟੀ:-ਪੱਟੀ ਸ਼ਹਿਰ ਮਾਝੇ ਦਾ ਅਮੀਰ ਤੇ ਸ਼ਾਨੋਸ਼ੋਕਤ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪੱਟੀ ਕਦੀ ਰਾਜੇ ਦੁਨੀ ਚੰਦੀ ਦੀ ਰਾਜ ਧਨੀ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਿਲੇ ਦੇ ਖੰਡਰ ਵੀ ਪੱਟੀ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜੇ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਮੁਗਲਾਂ ਤੇ ਫਿਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕਬਜੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਸਬਾ ਫਤਿਹਾਬਾਦ:-ਫਤਿਹਾਬਾਦ ਇਹ ਪਿੰਡ ਲਾਹੋਰ ਦਿੱਲੀ, ਆਗਰਾ ਸ਼ਾਹਰਾ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਤਰਨਤਾਰਨ-ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸੜਕ 'ਤੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 20 ਕਿ.ਮੀ. ਸਥਿਤ ਸਤਲੁਜ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਡੇਢ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹਟਵਾਂ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੀ ਉਦਾਸੀ ਸਮੇਂ ਇੱਥੇ ਬਿਰਾਜੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਦਲੀਪਗੜ੍ਹ ਰਾਣੀ ਜਿੰਦ ਕੋਹਾਂ ਦੇ ਭਾਰਾ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਮਾ ਸ੍ਰ: ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ਼ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਤੀਹ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹਟਵਾਂ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਦਲੀਪਗੜ੍ਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਸਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੁਰਗ ਵੀ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਅੱਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਸਬਿਆਂ ਚੋਗਾਣਾ-ਲੋਪਕੇ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ।
ਪੁੱਲ ਕੰਜਰੀ:-ਪੁੱਲ ਕੰਜਰੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਸਬਾ ਹੈ ਇਕ ਸੜਕ ਅੰਮ੍ਰਿਤਰ ਤੋਂ ਪੁੱਲ ਕੰਜਰੀ ਅਤੇ ਠੱਟਾ ਭਸੀਣ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਾਹੌਰ ਪਹੁੰਚਦੀ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਕਾਹਨੂੰਵਾਲ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਅਜ਼ਨਾਲਾ, ਟਪਿਆਲਾ, ਉਡਰ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਸਿੱਧੀ ਪੁੱਲ ਕੰਜਰੀ ਪਹੁੰਚਦੀ ਅਤੇ ਚੋਰਸਤਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਰਾਜਾਤਾਲ ਕੋਲ ਸ਼ੇਰਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਹੁਣ ਮਿਟ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜਦੋਂ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਲਈ ਰੁਕਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਨਹਿਰ ਸੀ ਜੋ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸ਼ਾਲਮਾਰ ਬਾਗ ਦੀ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਸੂਏ ਤੇ ਪੁੱਲ ਬਚਿਆ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪੁੱਲ ਕੰਜਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਜਾਂ ਨਹਿਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਲੋਕ ਯਾਨਿਕ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ:-ਕਿਸੇ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਆਤਮਕ ਆਧਾਰ ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਲੋਕਯਾਨਿਕ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਭਾਵ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਰਨ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਨੂੰ ਉਵੇਂ ਹੀ ਨਿਭਾਈ ਤੁਰੇ ਆਉਣਾ ਵਿਚੋਂ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਨਮ, ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਨਿਭਾਅ ਵੀ ਪੈਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਵਿੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੂਤਾਂ ਵਾਲਾਂ ਖੂਹ ਵਿਚ ਮਾਝੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ-ਯਾਨਿਕ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਪਾਤਰ ਆਮ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਇਸੇ ਹੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤੁਰਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਵਿਚਰਦੇ ਨਜ਼ਰੀ ਪੈਂਦੇ ਹਨ:
‘ਜਵਾਈਨੂੰ’ ਦੇ ਗਏ ਸਨ ਪੰਜ ਕਾਪੜੀ….” ਫਿਰ ਵਿਤਕਰਾ ਹੋਇਆ ਨਾ। ਪੀ ਨੂੰ ਤਿਉਰ ਨਾਲ
ਡੰਡੀਆ 'ਤੇ ਜਵਾਈ ਨੂੰ ਛੜੀ ਪੰਜ-ਕਾਪੜੀ। (ਤੂਤਾਂ ਵਾਲਾ ਖੂਹ)
ਉਪਰੋਕਤ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲ ਦੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਨਾਨਕਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੌਤ:-ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਜਨਮ ਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਮਨਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉੱਥੇ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਵੀ ਕੁੱਝ ਰੂੜ੍ਹੀਆ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਘਰ ਦਾ ਜੀਅ ਪੋਤਰਿਆਂ-ਪੋੜ੍ਹੋਤਰਿਆ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਮਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ‘ਬਬਾਨ’ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ-ਵਡੇਰਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੰਡਤ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਆਦਿ ਖਵਾਉਣਾ ਪੁੰਨ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਥਾਨਕ ਰੰਗਣ ਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ:-‘ਮਾਝੇ’ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਝਾ ਖੇਤਰ ਭਾਵ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਮਾਝੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਲਾਕੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਅਤੇ ਬਟਾਲਾ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੜਨਾਵੀਂ ਰੂਪਾਂ ਅਸੀਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਮਾਝੀ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਤੋਂ ‘ਅਸਾਂ’ ਤੇ ਤੁਸੀ ਤੋਂ ‘ਤੁਸਾਂ’ ਵਿਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਖਰ (ਹ) ਦੀ ਧੁਨੀ ਮਾਝੀ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿਚ ਉਚਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।