cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਵਾਲਵੇਟੀਥੁਰਾਈ
ਵਾਲਵੇਟੀਥੁਰਾਈ (ਤਮਿਲ: வல்வெட்டித்துறை Valveṭṭittuṟai; ਸਿੰਹਾਲਾ: වල්වෙට්ටිතුරෙයි) ਜਾਫਨਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਫਨਾ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇਸੇ ਨਾਂ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਉਂਸਿਲ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 18,000 ਹੈ। ਵਾਲਵੇਟੀਥੁਰਾਈ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜਹਾਜਰਾਨੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਪਾਰ ਕਾਰਣ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਲਵੇਟੀਥੁਰਾਈ ਨੂੰ ਵੇਲੂਪਿਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਕਰਨ, ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਟਾਈਗਰਜ਼ ਆਫ਼ ਤਾਮਿਲ ਈਲਮ ਦਾ ਲੀਡਰ, ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਲੋਤੁੰਗ ਚੋਲ ਤੀਜਾ
ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਨ।
ਅਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੁਲੋਤੁੰਗ ਚੋਲ ਤੀਜਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਸਪੌਟਲਾਈਟ
ਸਪੌਟਲਾਈਟ 2015 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਜੀਵਨੀ-ਆਧਾਰਿਤ ਅਪਰਾਧ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਟੌਮ ਮੈਕਾਰਥੀ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਕਾਰਥੀ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਸਿੰਗਰ ਨੇ ਇਸਦੀ ਪਟਕਥਾ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕ ਰੂਫੈਲੋ, ਮਾਈਕਲ ਕੀਟਨ, ਰੈਸ਼ੇਲ ਮੈਕ ਐਡਮਜ਼, ਲੀਵ ਸਕਰਾਈਬਰ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ’ਚ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਧਾਰਮਿਕ ਗੁਰੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬੋਸਟਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਿ ਨਾਇਕ ਤੇ ਨਾਇਕਾ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ ਛੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ 88ਵੇਂ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋੱਤਮ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ।
ਦਰੀ ਫ਼ਾਰਸੀ
ਦਰੀ ਜਾਂ ਦਰੀ ਫ਼ਾਰਸੀ (دری) ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਪਸ਼ਤੋ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲਗਭਗ 50% ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਹੈ। ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਦਾ ਸਾਂਝੀ ਸੰਪਰਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਦਰੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੌਖ ਨਾਲ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਲਹਿਜੇ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਰੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਤੱਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਈਰਾਨੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਖੋਏ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਉਚਾਰਨ
ਦਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਅਕਸਰ ਈਰਾਨੀ ਫਾਰਸੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ-ਉਰਦੂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ -
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਮਘਾਣੀਆ
ਮਘਾਣੀਆ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਮਘਾਈਆ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1800 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 6.98 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਾਜਾਰਾਜ ਚੋਲ ਤੀਜਾ
ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਅਨੇਮਨ ਸਿੰਘ
ਅਨੇਮਨ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 13 ਜਨਵਰੀ 1976) ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਲਗਾਨ
ਲਗਾਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਗਾਨ: ਵਨਸ ਅਪੋਨ ਏ ਟਾਈਮ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਤੌਰ' ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ 2001 ਦੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਖੇਡ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਗੋਵਾਰਿਕਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਨਾਲ ਗ੍ਰੇਸੀ ਸਿੰਘ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਭਿਨੇਤਾ ਰਾਚੇਲ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਪਾਲ ਬਲੈਕਥੋਰਨ ਸਹਿਯੋਗੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ।
ਫ਼ਿਲਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਵਸਨੀਕ, ਉੱਚੇ ਟੈਕਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੱਬੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਕ ਹੰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਇਕ ਖੇਡ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੈਕਸਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇਕ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਹੈ। ਬਿਰਤਾਂਤ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਡ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਖੇਡਣ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗਾ।
ਲਗਾਨ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਅਤੇ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲੇ। ਇਹ ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ (1957) ਅਤੇ ਸਲਾਮ ਬੰਬੇ (1988) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਬੋਤਮ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਤੀਜੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣ ਗਈ  ਹੈ।
ਪਲਾਟ
ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ, ਚੰਪਨੇਰ ਵਿਚ, 1893 ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇਪਣ ਦੌਰਾਨ, ਚੈਂਪੇਨਰ ਛਾਉਣੀ ਦੇ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਕਪਤਾਨ ਐਂਡਰਿਊ ਰਸਲ ( ਪਾਲ ਬਲੈਕਥੋਰਨ ) ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਉੱਚ ਟੈਕਸ ("ਲਗਾਨ") ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੋਕੇ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਕਾਰਨ ਉਹ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਭੁਵਣ ( ਆਮਿਰ ਖਾਨ ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਰਾਜਾ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ( ਕੁਲਭੂਸ਼ਣ ਖਰਬੰਦਾ ) ਦੀ ਮਦਦ ਲੈਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਹਿਲ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹਨ। ਭੁਵਨ ਨੇ ਖੇਡ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ ਅਤੇ ਇਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਫਸਰ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭੁਵਣ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਨਾਪਸੰਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਰਸਲ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲਈ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਟੈਕਸਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਇਕ ਖੇਡ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਟੈਕਸਾਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ। ਭੁਵਣ ਨੇ ਇਸ ਮਤਭੇਦ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ, ਰਸਲ ਨੇ ਟਾਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖਤ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਿਲੀ। ਭੁਵਨ ਕਚਰਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਚਰਾ ਨੇ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਕਤਾਉਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ  - ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਗੇਂਦਾਂ ਸਪਿਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖਰਾਬ ਹੋਈਆਂ (ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੀਮ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ).ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਸਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਲੱਖਾ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੈਚ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਨੇ ਲੱਖਾ ਨੂੰ ਰਸਲ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਲੱਖਾ ਦੇ ਧੋਖੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ. ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਭੁਵਨ ਲੱਖਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2001 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਤਿਉਣਾ
ਟੀਓਨਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਾਜੇਂਦਰ ਚੋਲ ਤੀਜਾ
ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਵਿਸ਼ਵ ਸੁੰਦਰੀ
ਵਿਸ਼ਵ ਸੁੰਦਰੀ ਜਾਂ ਮਿਸ ਵਰਲਡ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1951 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿਖੇ ੲੇਰਿਕ ਮੋਰਲੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2000 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੋਰਲੇ ਦੀ ਵਿਧਵਾ, ਜੂਲੀਆ ਮੋਰਲੇ ਨੇ ਸਹਿ-ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।  ਜਦੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ, ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਅਤੇ ਮਿਸ ਅਰਥ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਸੁੰਦਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਛਿੱਲਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਤਾਜ਼ਪੋਸ਼ੀ 18 ਨਵੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਸਾਨਿਆ, ਚੀਨ ਵਿਖੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਝਾਂਜਰ (ਗਹਿਣਾ)
ਝਾਜਰਾਂ (ਪੰਜੇਬਾਂ)ਇਕ ਗਹਿਣਾ
ਝਾਂਂਜਰਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਿੱਟਿਆਂ ਨੇੜੇ ਪਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਰੀਕ ਸੰਗਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਘੂੰਗਰੂ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਹ ਚਾਂਦੀ,ਸੋਨੇ ਤੇ ਗਿੱਲਟ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਝਾਂਜਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਪਸੰਦੀਦਾ ਗਹਿਣਾ ਹੈ | ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾ ਦੇ ਸਹੁਰੇ ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ ਹੋਰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਝਾਂਜਰਾਂ ਜਰੂਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੀਆਂ ਝਾਂਜਰਾਂ ਆਪ ਹੀ ਖਰੀਦ ਲੈਦਿਆਂ ਹਨ |
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ
ਮੇਰੀ ਰੁੱਸੇ ਨਾ ਝਾਂਜਰਾ ਵਾਲੀ, ਜੱਗ ਭਾਵੇਂ ਸਾਰਾ ਰੁੱਸ ਜੇ, ਮੇਰੀ ਰੁੱਸੇ ........,
ਤੇਰੀ ਐਸੀ ਝਾਂਜਰ ਛਣਕੇ, ਛਣਕਾਟਾ ਪੈਂਦਾ ਗਲ਼ੀ-ਗਲ਼ੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝਾਂਜਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਗਹਿਣਾ ਹੈ |
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਹਿਣੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਹਿਣੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਪਿਟਕੇਰਨ ਟਾਪੂ
ਪਿਟਕੇਰਨ ਟਾਪੂ (ਪਿਟਕਰਨ: Pitkern Ailen), ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਿਟਕੇਰਨ, ਹੈਂਡਰਸਨ, ਡੂਸੀ ਅਤੇ ਈਨੋ ਟਾਪੂ, ਦੱਖਣੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਜਾਵਾਲਾਮੁਖੀ ਟਾਪੂ ਹਨ ਜੋ ਬਰਤਾਨਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਾਜਖੇਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਟਾਪੂ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 47 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਪਿਟਕੇਰਨ, ਜੋ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟਾਪੂ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਤੱਕ 3.6 ਕਿ.ਮੀ. ਲੰਮਾ ਹੈ, ਹੀ ਅਬਾਦਾ ਹੈ।
ਬੁੱਕਣਵਾਲਾ
ਬੁੱਕਣਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੋਗਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮੋਗਾ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡ ਘੱਲ ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਢਾਈ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੈ। ਬੁੱਕਣਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 4000 ਹੈ। ਵਾਹੀਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨ ਤਕਰੀਬਨ 1500 ਏਕੜ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਪਿੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਪੰਡਤ ਭੂਪ ਚੰਦ, ਤਿੰਨ ਬੋਰੀਏ ਧੰਨਾ, ਮੋਦਨ ਤੇ ਮੇਘੂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਘੁੰਮਦੇ-ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਹੁਣ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਡੇਰਾ) ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਢਾਬ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਲੱਭ ਕੇ ਨਾਲ ਲਿਆਂਦੇ ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਹੱਥੋਂ ਮੋਹੜੀ ਗਡਵਾ ਕੇ ਇੱਥੇ ਬਸੇਰਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਚਰਚਾ ਚੱਲੀ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖੇ ਬੁੱਕਣ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਬੁੱਕਣਵਾਲ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਿਲੀਅਮ ਜੇਮਜ਼
ਵਿਲੀਅਮ ਜੇਮਜ਼ (11 ਜਨਵਰੀ, 1842 – ਅਗਸਤ 26, 1910) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ, ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦਾ  ਕੋਰਸ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਐਜੂਕੇਟਰ ਸੀ। 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਜੇਮਜ਼ ਮੋਹਰੀ ਚਿੰਤਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕਈਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਅਮਰੀਕੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪਿਤਾ" ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਚਾਰਲਸ ਸੈਂਡਰਸ ਪੀਅਰਸ ਅਤੇ ਜੌਨ ਡੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੇਮਜ਼ ਉਸ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਕੂਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੈਗਮੈਟਿਜ਼ਮ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 2002 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਜਨਰਲ ਸਾਈਕਾਲੋਜੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਇੱਕ ਰਿਵਿਊ, ਨੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 14 ਵੇਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੇਮਜ਼ ਨੂੰ ਰੈਂਕ ਦਿੱਤਾ।  1991 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਨ ਸਾਈਕਾਲੋਜਿਸਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਨੇ ਵਿਲਿਅਮ ਵੰਦਟ ਜੋ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵਜੋਂ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।  ਜੇਮਜ਼ ਨੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੈਡੀਕਲ ਅਨੁਭਵਵਾਦ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।   ਜੇਮਜ਼ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਐਮੀਲੇ ਦੁਰਖੇਮ, ਡਬਲਯੂ. ਈ. ਬੀ. ਡੂ ਬੋਇਜ਼, ਐਡਮੰਡ ਹਸਰਲ, ਬਰਟਰੈਂਡ ਰਸਲ, ਲੁਡਵਿਗ ਵਿਟਗੇਨਸਟਾਈਨ, ਹਿਲੇਰੀ ਪੁਤਨਾਮ ਅਤੇ ਰਿਚਰਡ ਰੋਰਟੀ ਵਰਗੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਮੀ ਕਾਰਟਰ  ਅਤੇ ਜਿੰਮੀ ਕਾਰਟਰ ਜਿਹੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਜੇਮਜ਼ ਸਵੀਡਨਬੌਰਜੀਅਨ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈਨਰੀ ਜੇਮਸ ਸੀਨੀਅਰ ਦਾ ਬੇਟਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈਨਰੀ ਜੇਮਜ਼ ਅਤੇ ਡਾਇਰਿਸਟ ਐਲਿਸ ਜੇਮਜ਼ ਦੋਨਾਂ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਜੇਮਜ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਡਾਕਟਰੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਅਸਲ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਜੇਮਜ਼ ਨੇ ਕਈ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਪਿਸਟੋਮਾਲੋਜੀ, ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਮੈਟਾਫਿਜ਼ਿਕਸ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਰਹੱਸਵਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ, ਜੋ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਸੀ; ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ, ਐਸੇਜ਼ ਇਨ ਰੈਡੀਕਲ ਐਂਪਰੀਸਿਜ਼ਮ ; ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਭਵ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੋ-ਇਲਾਜ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਟੋਕਰੀ ਗੀਤ
ਟੋਕਰੀ ਗੀਤ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਅਸਾਮੀ ਲੋਕ ਗੀਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਟੋਕਰੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ ਟੋਕਰੀ ਨਾਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਟੋਕਰੀ ਗੀਤ ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਟੋਕਰੀ ਵੀ ਵਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਟੋਕਰੀ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਵਜਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਇੱਕ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸਾਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਗਿਟਾਰ ਵੀ ਹੈ.
ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ, ਰਾਮਾਇਣ, ਮਹਾਭਾਰਤ, ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਗੀਤ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਥੇ ਸ਼ੰਕਰਦੇਵ ਅਤੇ ਮਾਧਵਦੇਵਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਟੋਕਰੀ ਨੂੰ ਦਿਹਾਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਵਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਟੋਕਰੀ ਗੀਤ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਸਾਮ ਦਾ ਸੰਗੀਤ
ਰਾਜੇਂਦਰ ਚੋਲ ਪਹਿਲਾ
ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੋਲ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਬੀਬੀ ਜਗੀਰ ਕੌਰ
ਬੀਬੀ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜੋ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਦੋ ਵਾਰ ਚੋਂਣਾ ਲੜ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ,ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਿਆਸਤ
ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੱਤਾ ਧਿਰ ਹੈ। ਬੀਬੀ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪਾਰਟੀ 1995 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁਣ ਲਿਆ ਗਿਆ। 1997 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਚੋਂਣ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਲੜੀ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮਸਲਿਆਂ ਦੀ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਆਪਣੇ ਇਸ ਮੰਤਰੀ ਅਹੁਦੇ ਤੋ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਐੱਸਜੀਪੀਸੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਧੀ ਦੀ ਮੌਤ
20 ਅਪ੍ਰੈਲ 2000 ਵਿੱਚ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਰਹੱਸਮਈ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਕੇਂਦਰੀ ਬਿਊਰੋ ਜਾਂਚ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਸ ਕੇਸ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਇਆ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਤਲ ਕੇਸ ਹੈ ਜੋ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਕਤਲ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਨੂੰ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸੁਰਾਜਪੁਰ
ਸੁਰਾਜਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰੌਂਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚਾਲੁਕੀਆ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਚਾਲੁਕੀਆ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਾਦਾਮੀ (ਵਾਤਾਪੀ) ਸੀ। ਆਪਣੇ ਮਹੱਤਮ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ (ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ) ਇਹ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮਾਂ ਦੇ ਸੰਪੂਰਣ ਕਰਨਾਟਕ, ਪੂਰਵੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਦੱਖਣ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਕਿਨਾਰੀ ਦੱਖਣ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਆਂਧ੍ਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕੁਰਸੀਨਾਮਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਾਲੁਕੀਆ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਪੁਲਕੇਸ਼ਿਨ ਪਹਿਲਾ
ਚਾਲੁਕਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ।
ਮੱਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ
ਮੱਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਮੱਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1934 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 6.78 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਸਿਆਣਾ (ਪਿੰਡ)
ਕਸਿਆਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਨਾਮਕਰਣ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਕਸਿਆਣਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਪਟਿਆਲਾ, ਅਤੇ ਡਾਕਖਾਨਾ ਚਲੈਲਾ ਹੈ। ਕਸਿਆਣਾ ਪਿੰਡ ਸਰਹੰਦ ਰੋਡ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2700 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਕਸਿਆਣਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸੰਬੰਧੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੰਦਕਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਭੂਤਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਾਧਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।
ਭੂਗੋਲਿਕ ਦਿੱਖ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟਿੱਬੀ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੜਕ ਪੱਕੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਕਸਿਆਣਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਤੇ ਨਾਲੀਆਂ ਪੰਚਾਇਤ ਵੱਲੋਂ ਪੱਕੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੰਦਰ ਵੀ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਅਤੇ ਬਾਲਮੀਕ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਰ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਪਾਰਕ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਕਸਿਆਣਾ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬੂਟੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ,ਜੋ ਪੰਚਾਇਤ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਪੇੜ-ਪੌਦੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੀਆ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸੰਬੰਧੀ ਅੰਕੜੇ
ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 564 ਘਰ ਹਨ। ਕਸਿਆਣਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 2700 ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਜੱਟ,ਰਵਿਦਾਸੀਏ, ਬਾਲਮੀਕ, ਘੁਮਿਆਰ,ਲੁਹਾਰ,ਨਾਈ ਅਤੇ ਝਿਊਰ ਆਦਿ ਹਨ।
ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟਿੱਬੀ ਸਾਹਿਬ, ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਦਾ ਮੰਦਰ, ਗੁਰੂ ਬਾਲਮੀਕ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਰ, ਮਾਤਾ ਰਾਣੀ ਦੇ ਮੰਦਰ, ਸਾਂਈ ਲਾਲਾ ਵਾਲਾ ਪੀਰ ਦਾ ਮੰਦਰ, ਬਾਬਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਰ, ਬਾਬਾ ਗੋਰਖ ਨਾਥ ਜੀ ਦੀ ਮਾੜੀ, ਮਸਤ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਅਤੇ ਸਿਧਾ ਦੀ ਸਮਾਧ ਆਦਿ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਕਸਿਆਣਾ ਦੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਾਂਝੀਦਾਰੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦੇ ਹਨ।
ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਪਿੰਡ ਕਸਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ,
ਖੇਡ ਸਥਾਨ
ਖੇਡ ਦੇ ਦੋ ਗਰਾਊਂਡ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਗਰਾਊਂਡ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਸੋ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਗਰਾਊਂਡ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਵੱਲੋਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਥੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੌੌਜਵਾਨ ਤੇ ਬੱਚੇ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਡ ਗਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਦਰਖ਼ੱਤ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਡ ਗਰਾਉਂਡ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਰਪੰਚ ਵੱਲੋਂ ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਇੱਕ ਜਿਮ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਕਿ ਨੋਜਵਾਨ ਮੁੰਡੇ ਜਿਮ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਿਮ ਸਭ ਲਈ ਸਾਂਝੀ ਹੈ। ਗਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਜੋ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਸ਼ਦ
ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਸ਼ਦ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਸੰਗਠਨ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀਆ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਯਾਨੀ ਆਰ ਐੱਸ ਐੱਸ ਦੀ ਇੱਕ ਅਨੁਸ਼ਾਂਗਿਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਵੀ ਐੱਚ ਪੀ ਅਤੇ ਵਿਹੀਪ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਹੀਪ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬੋਹੜ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਰਾ, "ਧਰਮੋ ਰਕਸ਼ਤੀ ਸੁਰਕਸ਼ਤ": ਯਾਨੀ ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1966 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਸ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਆਮੀ ਚਿੰਮਯਾਨੰਦ, ਐੱਸ ਐੱਸ ਆਪਟੇ, ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਹਿੰਦ ਸਨ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 21 ਮਈ 1964 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸੰਦੀਪਨੀ ਸਾਧਨਾਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੇਲਨ ਹੋਇਆ। ਸਮੇਲਨ ਆਰ ਐੱਸ ਐੱਸ ਸਰਸੰਘਚਾਲਕ ਸ੍ਰੀ ਕਿਸ਼ਨ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਗੋਲਵਲਕਰ ਨੇ ਬੁਲਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ, ਜੈਨ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਤਿਨਿੱਧੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਸਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਗੋਲਵਲਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਤਾਬਲੰਵੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕਜੁਟ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਹਿੰਦੂਸਤਾਨੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਿਉਕਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਧਰਮਾਂ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਉੱਪਰ ਹੈ।
ਸਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਹੋਇਆ ਕਿ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਸ਼ਦ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ 1966 ਦੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੇ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਸਮੇਲਨ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਆਇਆ। ਅੱਗੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਗੈਰ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੰਗਠਨ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਿਸ਼ਵ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ ਕੁੱਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ:
ਬਾਹਰੀ ਸੂਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂਤਵ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੋਜ
ਇਸ ਪੁਸ‍ਤਕ ਵਿੱਚ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਸਿੱਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਕਠਿਨ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੇਲ੍ਹ ਲਿਖਤਾਂ
ਕੀਰਤੀਵਰਮਨ ਪਹਿਲਾ
ਚਾਲੁਕਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਾਲੁਕਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਮੰਗਲੇਸ਼
ਚਾਲੁਕੀਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ।
ਕੁਇਅਰ ਸਿਧਾਂਤ
ਕੁਈਰ ਥਿਉਰੀ ਉੱਤਰ-ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਆਲੋਚਤਨਾਤਮਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਹੇਠ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਹੈ ਜੋ 1990 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਕੁਈਰ ਸਟਡੀਸ ਅਤੇ ਵੂਮਨ'ਸ ਸਟਡੀਸ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਕੁਈਰ ਥਿਉਰੀ ਹੇਠ ਕਿਰਤਾਂ ਦਾ ਕੁਈਰ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਕੁਈਰਤਾ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਧਿਐਨ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਥਿਉਰੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲੌਰੇਨ ਬੇਰਲਾਂਤ, ਲੀਓ ਬਰਸਾਨੀ, ਜੂਡਿਥ ਬਟਲਰ, ਲੀ ਏਡਲਮੈਨ, ਜੈਕ ਹਲਬਰਸਟਾਮ, ਡੇਵਿਡ ਹਲਪੇਰਿਨ, ਜੋਸ ਏਸਤੇਬਾਨ ਮੁਨੋਜ਼, ਅਤੇ ਈਵਕੋਸੋਫਸਕੀ ਸੇਜਵਿਕ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਕੁਈਰ ਥਿਉਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਜੈਂਡਰ ਸਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਅਧਿਐਨ ਸਿਧਾਂਤ ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ ਬਣਤਰਾਂ ਦੀ ਬਜਾਇ ਲਿੰਗ ਆਧਾਰਿਤ ਸਰੀਰਕ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਦੋਹਾਂ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਮਲਿੰਗੀ ਅਧਿਐਨ ਸਮਲਿੰਗਕਤਾ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਸੁਭਾਅ ਉੱਪਰ ਹੀ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਕੁਈਰ ਥਿਉਰੀ ਹਰ ਤਰਾਂ ਦੀ ਲਿੰਗਕ ਕ੍ਰਿਆ ਅਤੇ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਗਾਂਹ ਜਾ ਕੇ ਸਧਾਰਨ ਅਤੇ ਵਿਚਲਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਤਾਲਵੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਲੇਖਕ ਟੇਰੇਸਾ ਦ ਲੌਰਿਸ(Teresa de Lauretis) ਨੇ "ਕੁਈਰ ਥਿਉਰੀ"(queer theory) ਸੰਕਲਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਦ ਉਹ 1990 ਵਿੱਚ ਸਾਂਤਾ ਕਰੂਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ। ਕੁਈਰ ਥਿਉਰੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੈਂਡਰ ਅਤੇ ਲਿੰਗਕ-ਖਿੱਚ ਵਿਚਾਲੇ "ਵੱਖਰਪੁਣੇ" ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੁਈਰ ਥਿਉਰੀ ਦਾ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਹੀ ਲਿੰਗਕਤਾ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪਸਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਇਸਨੇ ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਬਖਸ਼ਿਆ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਸਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਈਅਰ ਸਿਧਾਂਤ ਉਹ ਲੈਂਸ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਹ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਵਿਦਵਾਨ, ਕਾਰਕੁੰਨ, ਕਲਾਤਮਕ ਲਿਖਤਾਂ, ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਲਿੰਗ-ਅਤੇ ਲਿੰਗ-ਆਧਾਰਿਤ ਬਾਈਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਈਰ ਥਿਉਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਸਿਧਾਂਤ
ਈਬ੍ਰੋਸ ਸਟੇਡੀਅਮ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਬਾਹੋ ਸਿਬੀਆਂ
ਬਾਹੋ ਸਿਬੀਆਂ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ, 2007
ਨਤੀਜਾ
ਸ੍ਰੋਤ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਅਦਨਾਨ ਸਾਮੀ
ਜੀਵਨੀ
ਅਦਨਾਨ ਸਾਮੀ ਦਾ ਜਨਮ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਅਰਸ਼ਦ ਸਾਮੀ ਖਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਫ਼ਾਰਤੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਜੈਜ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪੁਲਕੇਸ਼ਿਨ ਦੂਜਾ
ਪੁਲਕੇਸੀ ਦੂਜਾ ਚਾਲੁਕਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਾਲੁਕਿਆ ਰਾਜਵੰਸ਼
ਭਾਦੋਂ (ਪਿੰਡ)
ਭਾਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਓਲਿੰਪੀਆ
thumb|300px
ਓਲਿੰਪੀਆ (ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Ολυμπία Olympía), ਇਹ ਯੂਨਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਐਲਿਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਨਗਰ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਓਲਿੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸੀ।. ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡ 8 ਸਦੀ ਈਪੂ ਤੋਂ 4 ਸਦੀ ਈਪੂ ਤੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸੀ। ਪਹਿਲੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਜ਼ਿਊਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਕੋਰੋਮੰਡਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ
ਕੋਰੋਮੰਡਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਪ੍ਮੁੱਖ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਹੈI ਇਹ ਇੱਕ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਰੇਲਗੱਡੀ ਹੈ ਜੋਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਬੀ ਤੱਟ ਦੇ ਹਾਵੜਾ (ਕੋਲਕਾਤਾ) ਵਿੱਚ ਹਾਵੜਾ ਸਟੇਸ਼ਨ (ਐਚ ਡਬੱਲਯੂ ਐਚ) ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਸੈਂਟਰਲ (ਐਮ ਏ ਐਸ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਲੱਦੀ ਹੈI ਇਹ ਆਈਆਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਟਰੇਨਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਹੈI ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਨੂੰ ਕੋਰੋਮੰਡਲ ਤੱਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਲਈ ਇਸ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੋਰੋਮੰਡਲ ਤੱਟ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲੰਬਾਈ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੀ ਹੈI ਇਹ ਟਰੇਨ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਰੇਲਵੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈI ਇਹ ਟਰੇਨ ਹਾਵੜਾ ਚੇਨਈ ਮੇਲ ਨਾਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਚੇਨਈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਇਸ ਟਰੇਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨI ਇਸ ਟਰੇਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਹੀ ਭੀੜ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈI ਇਸ ਟਰੇਨ ਵਿੱਚ ਸੀਬੀਸੀ ਕਪਲਿੰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਝਟਕੇ ਲਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੇ ਡੱਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਕੱੜ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਅਸਾਨ ਅਤੇ ਅਰਾਮਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਚੋਲਾ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਚੋਲਾ ਮੰਡਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਨੁਵਾਦ “ਚੋਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਡਲ” ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਕੋਰੋਮੰਡਲ ਆਇਆ ਹੈI ਕੋਰੋਮੰਡਲ ਤੱਟ ਭਾਰਤੀ ਪਾ੍ਇਦੀਪ ਦੇ ਦਖਣ ਤੱਟ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਨਾਂ ਹੈI
ਸਮਾਂ
ਟਰੇਨ ਨੰਬਰ 12841 ਅਤੇ 12842 ਹਨ। 12841 14:50 ਬਜੇ ਹਾਵੜਾ ਤੋ ਵਿਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ 17:15 ਬਜੇ ਚੇਨਈ ਸੈਂਟਰਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈI 12842 8:45 ਬਜੇ ਚੇਨਈ ਸੈਂਟਰਲ ਤੋ ਵਿਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ (Iਦੁਬਾਰਾ ਅਗਲੇ ਦਿਨ) 11:50 ਬਜੇ ਹਾਵੜਾ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਵਾਰ 1661 ਕਿਮੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤਯ ਕਰਦੀ ਹੈI
ਇੰਜਣ ਦੀ ਕਾੱਡੀਆਂ
ਟਰੇਨ ਸੀਐਲਡਬਲਯੂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਡਬਲਯੂਏਪੀ-4 ਵਰਗ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਇੰਜਣਾਂ ਨਾਲ ਖੀਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਹਾਵੜਾ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਤਨਮ ਤੱਕ ਦਖਣ ਪੂਰਬ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਸਂਤਰਾਂਗਚੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਇੰਜਣ ਸ਼ੈਡ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਮੰਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੰਜਣ ਕਾੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਯਾਪੁਰਮ ਅਧਾਰਿਤ ਇੰਜਣ ਨਾਲ ਚੇਨਈ ਤੱਕ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈI ਇਹ 5000 ਐਚਪੀ ਇੰਜਣ 140 ਕਿਮੀ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ ਦੌੜਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਵਿਭਾਗੀ ਗਤੀ ਦੀ ਸੀਮਾ ਕਰਕੇ ਕੋਰੋਮੰਡਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ 120 ਕਿਮੀ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ ਦੀ ਵੱਧ ਮੰਜ਼ੂਰ ਗਤੀ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਟਰੇਨ ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਹਾਵੜਾ ਤੱਕ ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ (ਲੱਲਾਗੁਡਾ) ਅਧਾਰਿਤ ਡਬਲਯੂਏਪੀ-4 ਇੰਜਣ ਨਾਲ ਖਿੱਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਤਨਮ ਵਿੱਚ ਇੰਜਣ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਹਾਵੜਾ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਤਨਮ ਤੱਕ ਸਂਤਰਾਂਗਚੀ ਇੰਜਣ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਤਨਮ ਤੋਂ ਚੇਨਈ ਤੱਕ ਈਰੋਡ ਅਧਾਰਿਤ ਇੰਜਣ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆI ਜਦ ਰੋਯਾਪੁਰਮ ਸ਼ੈਡ ਚੇਨਈ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਦਾ ਹੈ ਤਦ ਰੋਯਾਪੁਰਮ ਅਧਾਰਿਤ ਇੰਜਣ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਤਨਮ ਤੋਂ ਚੇਨਈ ਤੱਕ ਖਿਚਣ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈI
ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਲਾਈਨ ਦੇ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਸ ਟਰੇਨ ਨੂੰ ਜੁੜਵਾ-ਡੀਜ਼ਲ ਡਬਲਿਊਡੀਐਮਸ(ਖੜਗਪੁਰ ਤੋਂ ਡੀਜ਼ਲ ਇੰਜਣ ਸ਼ੈਡ) ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਸੀI ਦੋ-ਡੀਜ਼ਲ ਇੰਜਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਿੰਗਲ ਡਬਲਿਊਡੀਐਮ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ, ਟਰੇਨ ਦੇ 24 ਡੱਬਿਆਂ ਨੂੰ 110 ਕਿਮੀ ਪ੍ਰਤੀ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਖਿਚਣ ਦੀ ਸੀਮਤ ਸਮਰਥਾ ਸੀI ਬਿਜਲੀ-ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿੰਗਲ ਡਬਲਯੂਏਪੀ-4 ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਇੰਜਣ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸੀI ਇਸ ਤਰਾਂ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਬਚਤ ਸੀI ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਕਾਰਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵੀ ਬਚਤ ਸੀI
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਾਂ
ਨਾਜੀ ਅਲ-ਅਲੀ
ਨਾਜੀ ਸਲੀਮ ਹੁਸੈਨ ਅਲ-ਅਲੀ (ناجي سليم العلي Nājī Salīm al-‘Alī; ਜਨਮ c. 1938 – 29 ਅਗਸਤ 1987) ਇੱਕ ਫਲਸਤੀਨੀ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਰਾਜ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਆਲੋਚਨਾ  ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਹਾਨ ਫਲਸਤੀਨੀ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਅਤੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਅਰਬ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਲਗਭਗ 40,000 ਕਾਰਟੂਨ ਬਣਾਏ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਅਤੇ ਅਰਬ ਜਨਤਾ ਦੀ ਰਾਇ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਅਤੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਤਰ ਹੰਡਾਲਾ ਦੇ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਉਸ ਨੂੰ 22 ਜੁਲਾਈ 1987 ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਵੈਤੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਅਲ-ਕਬਾਸ ਦੇ ਲੰਡਨ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਗਲੇ ਤੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰੀ ਗਈ।ਨਾਜੀ ਅਲ-ਅਲੀ ਦੀ ਇਸ ਦੇ ਪੰਜ ਹਫਤੇ ਬਾਅਦ ਚਰਿੰਗ ਕ੍ਰੋਸ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਮੀਡੀਆ
ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਨਾਜੀ ਅਲ-ਅਲੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰੀ ਐਕਟਰ ਨੌਰ ਏਲ-ਸ਼ੇਰੀਫ਼ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। thumb|
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1987
ਸਿਨਾਗੌਗ
ਸਿਨੇਗੋਗ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: synagoguel) ਯਹੂਦੀ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਬਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਬੇਤ ਤਫ਼ੀਲਾ (ਇਬਾਦਤ ਗਾਹ) ਜਾਂ ਬੇਤ ਕਨੇਸੇਤ (ਅਸੰਬਲੀ ਹਾਲ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹਰ ਸਿਨੇਗੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੜਾ ਸਾਰਾ ਕਮਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤ ਜੁੜਦੀ ਹੈ, ਦੋ ਤਿੰਨ ਛੋਟੇ ਕਮਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸ-ਏ-ਤੂਰਾਤ ਲਈ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਕਮਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੇਤ ਮਦਰਅਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਗੈਲਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ
ਆਦਿਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ ਸਾਹਿਤ
‘ਸੂਫ਼` ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਅਰਥ ਹਨ, ਉੱਨ; ‘ਸੂਫ਼ੀ` ਉਹ ਜੋ ਉੱਨ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ। ਸੂਫ਼ੀ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ‘ਪਸਮੀਨਾਪੋਸ਼` ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਫ਼ੀ ਦੇ ਅਰਥ ਇਹੋ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਉਨ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਜਾਂ ਉਹ ਮੱਤ ਜਾਂ ਸੰਘ ਜਿਸ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਉੱਨ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਰਹਿਤ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨਦੇ ਹੋਣ। ਹਜ਼ਰਤ ਮਹੁੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮੱਕਾ ਦੇ ਅਰਬੀ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਕਬੀਲੇ ਵਿੱਚ 507 ਈ. ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਹਜ਼ਰਤ ਮਹੁੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਸੰਚਾਰਨਾ ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨੂੰ ਬਹਿਸ਼ਤ ਅਤੇ ਦੋਜਖ ਦੀ ਕੂੰਜੀ ਦੱਸਿਆ। ਹਜ਼ਰਤ ਮਹੁੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਮਿਰਤੂ (632 ਈ.) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਰਾਜ਼ਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਫ਼ੈਲਣ ਲੱਗ ਪਈ ਤਾਂ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਈ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਸੀਰੀਆਂ ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਲਕਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਧ ਗਿਆ। ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਰਾਜ਼ਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਧਨ ਦੌਲ ਤ ਵਧਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਅਧਰਮੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਬਿਰਤੀਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਬਜ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਜਦੋਂ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਰਾਜਸੀ ਫੈਲਾਉ ਈਰਾਨ ਸਮਰਾਜ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਛਾਂ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਸਲਾਮ ਖਿਲਾਫ਼ਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਗਦਾਦ ਵਿਖੇ ਵਸੇ ਨਵੇਂ ਨਗਰ ਸ੍ਵਪਨ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਈ। ਬਗਦਾਦ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੀ ਕਲਾ, ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੀ ਵਿਦਿਆ, ਵਿਸ਼ਵ-ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਦੀ ਲੋਕ-ਬੋਲੀ ਅਰਬੀ ਦੀ ਥਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੁਨਾਨੀ, ਅਫਲਾਤੂਨ, ਅਰਸਤੂ ਆਦਿ ਦੇ ਜਗਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਥੇ ਹੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਪੰਚਤੰਤਰ, ਸੂਰਯ ਸਿਧਾਂਤ, ਮਹਾਂ ਬ੍ਰਿਹਿਦਜਾਤਕ, ਹਿਤੋਪ ਦੇਸ਼, ਦਸ਼ਕੁਮਾਰਚਰ੍ਰਿਤ, ਪ੍ਰਾਸ਼ਰ ਸਿਧਾਂਤ ਮੰਡੂਕੋਪਨਿਸ਼ਦ, ਕਾਤਯਾਯਨਸੂਤ੍ਰ, ਆਦਿ ਫ਼ਿਲਸਫ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ, ਗਣਿਤ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਦ ਅਮੁੱਲੇ-ਭੰਡਾਰੇ ਨੂੰ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਉਲਥਾਇਆ ਗਿਆ। ਬਗਦਾਦ ਵਿੱਚ ਇਸਾਈ, ਬੋਧੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਆਦਿ ਇੱਕਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਰਾਜ਼ਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਫੈਲਾਉ ਕਾਰਨ ਅਧਰਮੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਵ ਧਾਰਮਿਕ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਤੇ ਪਿਆ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਸੂਫ਼ੀ ਮੱਤ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਫ਼ੀ ਮੱਤ ਨੇ ਈਰਾਨੀਆਂ, ਇਸਲਾਮ, ਨਵਅਫਲਾਤੂਨ, ਅਰਸਤੂ, ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਆਦਿ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਬੂਲਿਆ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਰਾਵਾਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰ ਸੂਫ਼ੀਅਤ ਮਤ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਦਾ ਨਿਕਾਸ
ਬਗਦਾਦ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ, ਬੋਧੀ, ਮਾਹਯਾਨੀ ਦਰਸ਼ਨਵੰਤਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੰਡਿਤ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਰਾਵਾਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ ਜਿਵੇਂ:- (ੳ)	“ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਾਤਨੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ। (ਅ)	ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਸਾਮੀ ਮਜਹਬ ਵਲੋਂ ਈਰਾਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਲੱਦੇ ਗਏ ਸਾਮੀ ਮਜਹਬ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦ ਸਿੱਟਾ ਹੈ। (ੲ)	ਇਹ ਨਵਅਫਲਾਤੂਨੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਮਿਆ।`` (ਸ)	ਇਹ ਖੁਦ ਰੋ ਬੁੱਟੇ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪੈਂਦਾ ਹੋਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਭਿੰਨ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਕੋ ਜੋ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਕੁਰਾਨ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਦੂਜੀ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਦੀ ਉਪਜ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਦੇ ਕਈ ਸਿਧਾਂਤ ਕੁਰਾਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਦੇ ਕਈ ਸਿਧਾਂਤ ਕੁਰਾਨ ਵਿਚਲੀਆਂ ਆਇਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਰਾਨ ਨੇ ਸੂਫ਼ੀ ਮੱਤ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਤੇ ਇਰਾਨੀਆਂ, ਨਵਅਫਲਾਤੂਨਵਾਦ, ਇਸਾਈਆਂ, ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਆਦਿ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਦੀ ਨੀਂਹ \ਕਬੂਲ ਕਰਨਾ ਉੱਚਿਤ ਹੈ।
ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਉੱਤੇ ਪਏ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਰਾਜ਼ਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਫ਼ੈਲਣ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਲਕਾਂ ਤੇ ਜਦੋਂ ਵੱਧਣ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਉਲੱਥਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਸੂਫ਼ੀ ਮਤ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਉੱਤੇ ਬੁਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ। ਬੁੱਧਮਤ, ਨਾਸਟਿਕਮਤ, ਨਵਅਫਲਾਤੂਨਵਾਦ ਅਤੇ ਮਾਨੀਮਤ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਵਿਚਾਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:-
ਬੁੱਧਮਤ
ਬੁੱਧਮਤ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਜਿਵੇਂ:- ਜੀਵਨ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਮਨ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਵੈ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਸੂਫ਼ੀ ਮਤ ਵਿਚੋਂ ਵੇਖੀਆ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਾਸਟਿਕਮਤ
ਨਾਸਟਿਕਮਤ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਅੰਦਲੋਨ ਜੋ ਕਿ ਪੂਰਵ ਈਸਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਦਲੋਨ ਦੇ ਕਈ ਸਿਧਾਂਤ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ:- ਈਸ਼ਵਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਣਾ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸਟੀ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ, ਸਾਦਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣਾ ਆਦਿ।
ਨਵਅਫਲਾਤੂਨਵਾਦ
ਤੀਸਰੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀਂ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨੀ ਫਿਲਾਸਫ਼ੀ ਦੇ ਸਿਕੰਦਰੀਆਂ ਸਕੂਲ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਜਿਹੜਾ ਧਾਰਮਿਕ ਅੰਦਲੋਨ ਚਲਾਇਆ ਉਸ ਨੂੰ ਨਵ-ਅਫਲਾਤੂਨਵਾਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੂਫ਼ੀ ਮਤ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾ ਦੀ ਅੰਗ ਹਨ ਜਿਵੇ:- ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪਰਮਸੱਤਾ, ਨੋਸ ਅਤੇ ਰੂਹ ਆਦਿ।
ਮਾਨੀਮਤ
ਮਾਨੀਮਤ ਬੁੱਧਮਤ, ਈਸਾਈਮਤ, ਅਤੇ ਪਾਰਸ਼ੀਮਤ ਦਾ ਮਿਲਿਆ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਮਾਨੀਮਤਾਂ ਨੇ ਰੋਮ ਦੇ ਪੈਗੰਬਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ 277 ਈ: ਵਿਚੋਂ ਸੂਲੀ ਤੇ ਚਾੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੁਢਲੇ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮੀ ਅਦਵੈਤਵਾਦੀ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਨਿਖ਼ਰੇ ਸਰੂਪ, ਈਸਾਈਆਂ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਅਤੇ ਰਹੱਸਵਾਦ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਵਾਨਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰਵਲੀ, ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਇੱਕਠੀਆਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਵਿਵਿਧ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਉਪਜ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਸਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋਂਦ ਹੈ। ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਸੂਫ਼ੀ ਲਈ ਚਾਰ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ (1) ਹਸਤ (2) ਤਰੀਕਤ (3) ਮਾਰਫ਼ (4) ਹਕੀਕਤ ਜਾਂ ਸੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹਸਤ ਹੈ ਹਸਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਹੈ- ਦੂਸਰੀ ਤਰੀਕਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਧਕ ਧਾਰਮਿਕ ਬੰਧਸ਼ਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੀਜੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਮਾਰਫ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਸੂਫ਼ੀ ਗਿਆਨ ਪਰਾਪਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਤੇ ਰਹੱਸਵਾਦ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ- ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ ਹਕੀਕਤ ਅਰਥਾਤ ਸੱਤ ਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੂਫ਼ੀ ਦਾ ਖੁਦਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰੇ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਜਾਂ ਸੂਫ਼ੀ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਸੱਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਦਾ ਵਿਕਾਸ
ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਦਾ ਆਰੰਭ ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਮੰਨਣਾ ਵਧੇਰੇ ਉਚਿੱਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੂਫ਼ੀ ਮਤ ਦੀ ਹੋਂਦ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। (ੳ)	ਮੁੱਢਲਾ ਸੂਫ਼ੀਮਤ (ਅ)	ਰਹਸਵਾਦੀ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਮੁੱਢਲੇ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਦੇ ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੀਅਤ ਨੂੰ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਨਿਆਵੀ ਪਰਾਪਤੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ, ਦੁਨਿਆਵੀ ਇਛਾਵਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ, ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਰੱਬੀ ਬੰਦਗੀ ਤੇ ਜੋਰ, ਜਹਨੱਤ ਅਤੇ ਦੋਜਖ ਦਾ ਭੈ ਆਦਿ ਮੁੱਢਲੇ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਰਹੀਆ ਹਨ। ਮੁੱਢਲੇ ਸੂਫ਼ੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਭੈ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਮੁੱਢਲੇ ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਜਰਤ ਹੂਸੈਨ, ਹਬੀਬ ਆਰਸੀ, ਰਾਬੀਆ ਬਸਰੀ, ਅਬੂ ਹਾਸ਼ਮ ਹਸਨ ਬਸਰੀ, ਇਬਰਾਹਨ ਬਿਨਅਦਨ ਆਦਿ ਸੂਫ਼ੀਆ ਦੇ ਨਾਂ ਰੱਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਨੇ ਇਸਾਈਮਤ, ਯੁਨਾਨੀਮਤ, ਮਾਨੀਮਤ, ਬੁੱਧਮਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸਲਾਮੀ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਨੂੰ ਕੁਰਾਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੈਗੰਬਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਹੀ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। 12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਰਹੱਸਵਾਦ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਗਿਆ। ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਸੂਫ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਰੂਫ ਅਲ ਕਾਰਥੀ, ਅਬੂ-ਅਲ ਸੁਲੇਮਾਨ ਅਲ ਕੁਰਾਨੀ, ਅਲ ਮੁਹਾਸਬੀ, ਬਾਯਜ਼ੀਦ ਬਿਸਤਾਮੀ ਅਤੇ ਮਨਸੂਰ ਆਦਿ ਇਸ ਕਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੂਫ਼ੀ ਸਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜ ਪੰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸੂਫ਼ੀਆ ਨੂੰ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਕੁਰਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਾਉਣਾ ਪਿਆ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਰਾਜਸੀ ਤਾਕਤ ਵੱਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਧਰਮ ਦਾ ਫ਼ੈਲਾਉ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਵੱਧਦਾ ਗਿਆ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਵੀ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦਾ ਗਿਆ। 712 ਈ: ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਹਿਜ਼ਾਜ਼ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਕਾਸਿਮ ਨੇ ਸਿੰਧ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਜੇ ਦਾਹਿਰ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਤਾਂ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਦਾ ਸੰਪਰਕ ਹੋਇਆ। ਲਾਜਵੰਤੀ ਰਾਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮਤ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਉਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਿੱਤ ਉਪਰੰਤ ਹੀ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਜਨਵੀ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਰਬ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਧ ਸਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਸਥਾਪਿਤ ਮਤ ਹੈ ਕਿ ਅਰਬ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੇ, ਜ਼ੋ ਮਾਲਬਰ ਤੇ ਲੰਕਾ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਰਾਈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਫ਼ੀ ਸਿਲਸਿਲਿਆ ਦਾ ਆਰੰਭ ਅਬਿਲ ਹਸਨ ਬਿਨ ਅਬੂ ਉਸਮਾਨ ਅਲ ਜਲਾਲੀ (1072 ਈ: ਇੰਤਕਾਲ ) ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਕਸ਼ੁਫ ਮਹਿਮੂਬ` ਅਤੇ ਲਕਬ ਦਾਦਾ ਗੰਜ ਬਖ਼ਸ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਫ਼ੀ ਸਿਲਸਿਲਿਆ ਦਾ ਆਗਮਨ ਯਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪੂਰਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਦਾਤਾ ਗੰਜ ਬਖ਼ਸ਼ ਮਹਿਮੂਦ ਗਜਨਵੀਂ ਤੋਂ 20-30 ਵਰੇ ਪਹਿਲਾ ਆਏ ਹੋਣਗੇ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਫ਼ੀਮਤ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ ਗਜਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੰਪ੍ਰਦਾਵਾ ਦੀ ਸਥਾਪਤੀ 10 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤਕ ਸੰਪੂਰਣ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਉਘੇ: ਸੇਖ ਇਸਮਾਈਲ ਬੁਖਾਰੀ ਲਾਹੌਰੀ (ਇੰਤਕਾਲ 1056/57) ਸ਼ੇਖ ਫ਼ਖਰੁਦੀਨ ਹੁਸੈਨੀ ਜੰਜਾਨੀ ਲਾਹੌਰੀ, ਅਖਿਲ ਹਸਨ ਬਿਨ ਅਬੂਓੁਸਮਾਨ ਅਲ ਜੱਲਬੀ (1072 ਈ. ਇੰਤਕਾਲ), ਅਹਿਮਦਾ ਤੋਖਤਾ ਤਿਰਪਜੀ ਲਾਹੌਰੀ (ਇੰਤਕਾਲ 1205) ਆਦਿ। ਸੂਫ਼ੀਮਤ ਨਾਲ ਕਦੀ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚਾਰ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਕਾਦਰੀ, ਸੁਹਾਰਵਾਦੀ, ਨਕਸ਼ਬੰਦੀ ਅਤੇ ਚਿਸ਼ਤੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਚਿਸ਼ਤੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੂਫ਼ੀ ਸ਼ੇਖ ਫ਼ਰੀਦੁਦੀਨ ਮਸਉਦ ਗੰਜਸ਼ਕਰ ਨਾਲ ਹੈ। 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਪ੍ਰਦਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚਿਸਤੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਦਾ ਮੋਢੀ ਖਵਾਜਾ ਮੁਇਨੁਦੀਨ ਚਿਸ਼ਤੀ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਖਾਨਕਾਹ ਅਜਮੇਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਖਵਾਜਾ ਬਖਤਿਆਰ ਕਾਕੀ ਮੁਇਨੁਦੀਨ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਉਚਤਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਰੀਦ ਬਣੇ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚਿਸ਼ਤੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾ ਦੇ ਮੋਢੀ ਸ਼ੇਖ ਫ਼ਰੀਦੁਦੀ ਨ ਮਸਉਦ ਗੰਜਸ਼ਕਰ ਸਨ। ਜੋ ਬਖਤਿਆਰ ਕਾਕੀ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸਨ।ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਆਰੰਭ ਸੇਖ ਫ਼ਰੀਦੁਦੀਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਦੇ ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਪਰ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਉਨੀਆਂ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਜਿੰਨੀ ਕਿ ਸ਼ੇਖ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਆਰੰਭ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਤੋਂ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਹਜ਼ਰਤ ਮਹੁੰਮਦ ਸਾਹਿੱਤ ਸਾਹਿਬ ਜੋ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸਨ,ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮੱਕਾ ਦੇ ਅਰਬੀ ਕੁਰੇਸੀ ਕਬੀਲੇ ਵਿੱਚ 507 ਈ. ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਹਜ਼ਰਤ ਮਹੁੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਸੰਚਾਰਨਾ ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਜੋ਼ਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨੂੰ ਬਹਿਸ਼ਤ ਅਤੇ ਦੋਜਖ ਦੀ ਕੂੰਜੀ ਦੱਸਿਆ |
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
25 ਕਿੱਲੇ
25 ਕਿੱਲੇ ਇੱਕ 2016 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹੁੰਦਲ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਗੁੱਗੂ ਗਿੱਲ, ਯੋਗਰਾਜ ਸਿੰਘ, ਰਾਂਝਾ ਵਿਕਰਮ ਸਿੰਘ, ਜਿੰਮੀ ਸ਼ਰਮਾ, ਲੱਖਾ ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਸੋਨੀਆ ਮਾਨ, ਅਤੇ ਸਪਨਾ ਬੱਸੀ ਹਨ।
25 ਅਗਸਤ 2016 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਸੈੱਟ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਫ਼ਿਲਮ ਚਾਰ ਜੱਟ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਦੇ ਭੇਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ।
ਪਲਾਟ
ਚਾਰ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਚਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ 25 ਕਿੱਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜੱਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਇਸਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਭਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਹਨ। ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਜਾਗੀਰਦਾਰਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ
ਸੰਗੀਤ ਜੈਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਗਾ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸਿੰਬੜੋ
ਸਿੰਬੜੋ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਿਰਾਗੇ
ਮੀਰਾਜ ਲਾਸ ਵੇਗਾਸ ਪੱਟੀ ਪੈਰਾਡਿਸ, ਨੇਵੇਦਾ, ਯੂਨਿਏਟੇਡ ਸਟੇਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ 3.044 ਕਮਰੇ ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਅਨ-ਸਰੂਪ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਕੈਸੀਨੋ ਰਿਜੋਟ ਹੈ। ਇਸ ਰਿਜੋਟ ਨੂੰ ਸਟੇਵ ਵੇਨ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਏਮ ਜੀ ਏਮ ਰਿਜੋਟ ਇੰਟਰ ਨੇਸ਼ਨਲ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਵਾਰਾ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸਲੀ ਮਾਰਕੁ ਚਿਨ੍ਹ ਜੋ ਕੀ ਮੀਰਾਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ ਦੁਨਿਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋ ਵਡਾ ਖੜਾ ਮਾਰਕੁ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਜੋਟ ਇੱਕ ਫਰੀ ਟ੍ਰਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇਆ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਟਰੇਜਰ ਆਏਸ ਲੈੰਡ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਕੇਸਿਨੋ ਤਕ ਹੈ ਓ ਕੀ ਹੋਟਲ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਹੈ
ਨਿਰਮਾਣ
ਮੀਰਾਜ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸਟੇਵ ਵੇਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਡਿਜਈਨ ਜੋਲ ਬੇਰਗਮੇਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ. ਇਹ ਨਵਬਰ 22, 1989ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਬਣਇਆ ਪਹਲਾ ਰੇਜੋਟ ਸੀ ਜੋ ਕੀ ਬਚੇ ਹੋਏ ਬੋੰਡ ਨਾਲ ਪਰਾਪਤ ਹੋਏ. ਇਹ ਕਾਸਟ ਅਵੇ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਜਗਾਹ ਤੇ ਬਣਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋ ਪਹਲਾ ਇਥੇ ਰੇਡ ਰੁਸਟਰ ਨਾਏਟ ਕਲਬ ਸੀ. 1980 ਵਿੱਚ ਸਟੇਵ ਵੇਨ, ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਰ ਟੋਮਸ ਇੱਕ ਪਾਰਿਵਾਰਿਕ ਮਿਤਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਡੇ ਰੇਜੋਰਟ ਦੇ ਡੀਜਾਏਨ ਵਾਸਤੇ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਨੂੰ ਕੇਹਾ ਜੋ ਕੀ ਲਾਸ ਵੇਗਾਸ ਵਿਚ੍ ਸੀ.ਇਹ ਹੋਟਲ ਤੇ ਕਸੀਨੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਹੋਟਲਾ ਤੋ ਬਹੁਤ ਗੁੰਝਲ ਦਾਰ ਸੀ. ਇਹ ਮੀਰਾਜ ਰਿਜੋਟ ਤੇ ਹੋਟਲ ਬਣਨਾ ਸੀ ਜੋ 1989 ਵਿੱਚ ਖੁਲੇਆ.
ਮੀਰਾਜ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਕਸੀਨੋ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋ ਮਹੇੰਗਾ ਹੋਟਲ ਕਸੀਨੋ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਿਰਮਾਣ ਲਾਗਤ 630 ਮਿੱਲੀਅਨ ਯੂ ਏਸ ਡਾਲਰ ਸੀ. ਹੋਟਲ ਦੀਆ ਸੁਨਹਰੀ ਖਿੜਕਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਅਸਲੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਤੋੜ ਤੋ ਤਿਨਤਿਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਲੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ.
ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਬਹੁ ਮੁਲ ਸੀ ਕੀ ਵੇਨ ਨੇ ਵੇਗਾਸ ਰਿਜੋਟ ਵਿਕ ਨਵੇਂ ਸਟੇਡਰਦ ਸੇਟ ਕਰ ਦਿਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਲਾਸ ਵੇਗਾਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਮਾਹ ਮਨਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਰਾਜ ਦੇ ਖੁਲਨ ਤੋ ਪਹਲਾ ਲਾਸ ਵੇਗਾਸ ਵਿੱਚ ਟੂਰਿਸਟ ਬਹੁਤ ਘਟ ਗਏ ਸੀ ਖਾਸ ਤੋ ਤੇ 1970 ਤੋ, ਜਦ ਨਿਉ ਜਰਸੀ ਨੇ ਜੂਏ ਅਤੇ ਟੂਰਿਸਟ (ਖਾਸ ਤੋਰ ਤੇ ਹ੍ਹੋ ਇਸਟ ਕੋਸਟ ਤੋ ਸਨ) ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਦਿਤੀ ਸੀ. ਇਹ ਓਹੀ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦ ਲਾਸ ਵੇਗਾਸ ਨੂੰ ਫੇਸ਼ਨ ਏਬਲ ਡੇਸਟੀਨੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਮਨਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ. ਇਸ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਹਾਈ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਇਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਜੋ ਕੀ ਹੋਰ ਸੰਬੰਦਿਤ ਇਡਸਟ੍ਰੀ ਨੂੰ ਹੁਗਾਰਾ ਦਿੰਦਾ.ਜਦੋ ਇਹ ਖੋਲ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਿਰਾਜ ਪਹਲਾ ਕਸੀਨੋ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਵਾਸਤੇ ਸਾਰੇ ਟੇਬਲ ਤੇ ਸੁਰਖਿਆ ਕੇਮਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਸੀ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
1990 ਤੋ 2003 ਤਕ, ਮਿਰਾਜ Siegfried & Roy ਸ਼ੋ ਦਾ ਅੱਡਾ ਸੀ. ਇਹ ਸ਼ੋ 2003 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦ ਰੋਏ ਹੋਰਨ ਸ਼ੋ ਦੇ ਪੇਰ੍ਫੋਰ੍ਮ੍ਰ ਇੱਕ ਸਫੇਦ ਬਾਗ ਦੇ ਕਟਣ ਕਰਕੇ ਗਾਯਲ ਹੋ ਗਏ ਸੀ. 2004 ਵਿੱਚ, ਡੇਨੀ ਗਾਂਸ ਰਿਜੋਟ ਦਾ ਮੁਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਬਣ ਗੇ. ਦਸਬਰ 2006 ਵਿੱਚ, ਬੇਟਲ ਦੀ ਥੀਮ ਰੇਵੋਲੂਸ਼ਨ ਤੇ ਇੱਕ ਲਾਉੰਜ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ.
ਜਗਨਨਾਥ ਮੰਦਿਰ, ਪੁਰੀ
ਪੁਰੀ ਦਾ ਜਗਨਨਾਥ ਮੰਦਿਰ (Odia: ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର) ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਿਰ ਹੈ ਜੋ ਜਗਨਨਾਥ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤਟ ਵਿੱਚ ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਚੋਖੀ ਆਸਥਾ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਚਾਰ ਧਾਮ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਹਿੰਦੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਥੇ ਜਰੂਰ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਮੰਦਿਰ 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਸੀ।
ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਉਦਗਮ
thumb|177x177px|ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਗੁੰਬਦ
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਭਿੰਨਤਾ
thumb|ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ
ਮਲਕੋਂ (ਮਾਨਸਾ)
ਮਲਕੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਮਲਕੋ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1708 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 6.01 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਤਿੰਨ ਘਾਟੀ ਡੈਮ
ਤਿੰਨ ਘਾਟੀ ਡੈਮ ਚੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੋਬਈ ਵਿੱਚ ਨਦੀ ਯਾਨਗਜੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਣਬਿਜਲੀ ਡੈਮ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ (22 ਹਜ਼ਾਰ 500 ਮੈਗਾਵਾਟ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਿਜਲੀ ਘਰ ਹੋਣ ਦਾ ਗੌਰਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਵਾਰਸ਼ਿਕ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਇਹ ਆਤਾਈਪੋ ਡੈਮ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੰਦ ਹੈ।
ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰ ਕੇ ਡੈਮ ਦੇ ਉੱਪਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਣ ਦੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਬਾਕੀ ਪੂਰਾ ਡੈਮ ਅੰਤਮ 32 ਕੇਂਦਰੀ ਟਰਬਾਈਨਾਂ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ 4 ਜੁਲਾਈ 2012 ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਗਰਮ ਹੋਇਆ। ਹਰੇਕ ਟਰਬਾਈਨ ਦੀ 700 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਡੈਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2006 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1628
1628 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1620 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਸੰਗੂ ਧੌਣ
ਸੰਗੂ ਧੌਣ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੁਕਤਸਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਕਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 3 ਕੁ ਕਿਮੀ ਪੂਰਬ ਵਲ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪੰਜੀਰੀ
ਪੰਜੀਰੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਆਟੇ, ਮੂੰਗ ਦਾਲ ਦਾ ਆਟਾ, ਬੇਸਨ, ਘੀ, ਗੁੜ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਠੰਢ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਲਈ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜੀਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਕਮਰਦਰਦ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਰਿਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਕੁੜੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਹੁਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਲੋਂ ਪੰਜੀਰੀ ਰਲਾ ਕੇ ਬਹੂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਧੀਆ ਰਹੇ ਅਤੇ ਬੱਚਾ ਵੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹੇ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪੌਸਟਿਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜੀਰੀ ਮਾਤਾ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਖਾਣਾ
ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਹੈਜਮਨੀ
thumb| ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ [[ਆਂਤੋਨੀਓ ਗਰਾਮਸ਼ੀ|ਐਂਟੋਨੀਓ ਗ੍ਰਾਮਸ਼ੀ (1891–1937) ਨੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਹੈਜਮਨੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਿਰਤੀ-ਵਰਗ ਦੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ।]] ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿਚ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਹੈਜਮਨੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਸਮਾਜ ਅੰਦਰ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ - ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ, ਧਾਰਨਾਵਾਂ, ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਾਸਕ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਥੋਪਿਆ ਗਿਆ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਤੀਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਭਾਰੂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਰਪੇਸ਼ ਸਮਾਜਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ  ਕੁਦਰਤੀ, ਅਟੱਲ, ਸਦੀਵੀ ਅਤੇ ਸਭਨਾਂ ਜਮਾਤਾਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਹ ਸਮਾਜਿਕ ਬਣਤਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮਹਿਜ਼ ਹਾਕਮ ਜਮਾਤ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਮਾਏਦਾਰ ਜਮਾਤ (ਬੁਰਜੁਆਜ਼ੀ) ਕਿਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਟਲੀ ਦੇ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਐਂਟੋਨੀਓ ਗ੍ਰਾਮਸ਼ੀ (1891-1937) ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਪ 'ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹੈਜਮਨੀ' ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ 'ਹੈਜਮੋਨੀਆ' - hegemonia (ἡγεμονία) ਦੇ ਭਾਵ 'ਅਗਵਾਈ' ਅਤੇ 'ਸ਼ਾਸਨ' ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਹੈਜਮਨੀ ਸਾਮਰਾਜੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚੌਧਰ ਦੇ ਅਰਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੌਧਰ ਇਕ ਹੈਜਮਨ - hegemon (ਤਾਕਤਵਰ ਮੁਲਕ) ਦੀ ਹੋਰਨਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੁਲਕਾਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੈਜਮਨ ਦੀ ਇਹ ਚੌਧਰ ਸਿੱਧੇ ਸ਼ਾਸਨ - ਫ਼ੌਜੀ ਚੜ੍ਹਾਈ, ਕਬਜ਼ੇ ਤੇ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟਾਉਣ ਦੇ ਡਰਾਵੇ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਅਸਿੱਧੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਦਖ਼ਲ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਰੁਕਤੀ
ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈਜਮੋਨੀਆ - hegemonia (ἡγεμονία) ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਦਾ ਨਿਰੂਕਤਮੂਲਕ ਵਿਕਾਸ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਇਆ ਹੈ :
ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੱਖ
1848 ਵਿਚ, ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਵਿਹਾਰਕ ਟਕਰਾਅ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਲਤਾਰੀ ਇਨਕਲਾਬ ਲਈ ਉਕਸਾਉਣਗੇ, ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਨੂੰ ਢਹਿ ਢੇਰੀ ਕਰ ਦੇਣਗੇ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ) ਨੂੰ ਸਮਾਜਵਾਦ ਦੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਨਮੂਨੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁੜ ਵਿਉਂਤਣਗੇ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਮਾਜ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਦਵੰਦਵਾਦੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਇਸਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪਰਉਸਾਰਾਂ (ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ) ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ, ਐਂਟੋਨੀਓ ਗ੍ਰਾਮਸ਼ੀ ਨੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ (War of Position) ਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਇਨਕਲਾਬ (War of Manœuvre) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਭੇਦ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ। ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਇੱਕ ਬੌਧਿਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਪ੍ਰੋਲਤਾਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੂਲ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬੁਰਜੂਆਜ਼ੀ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਹੈਜਮਨੀ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਲਤਾਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਜਮਾਤੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗਾ, ਇਨਕਲਾਬੀ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸਿਖਾਏਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਜਮਾਤਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰੇਗਾ। ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸਮਾਜਵਾਦ ਲਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਾਸਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਿਆਸੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਆਮ ਸਮਰਥਨ ਹਾਸਿਲ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ ਤੇ "ਆਰਥਿਕ ਜਮਾਤ" (ਅਧਾਰ ਅਤੇ ਪਰਉਸਾਰ) ਦੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਧੀਨ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਐਂਟੋਨੀਓ ਗ੍ਰਾਮਸ਼ੀ ਨੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਹੈਜਮਨੀ ਦਾ ਸੰਕਲਪ "ਸਮਾਜਿਕ ਜਮਾਤ" ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਹੈਜਮਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸਮਝ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਨਿਯਮਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਹਾਕਮ ਜਮਾਤ (ਬੁਰਜੂਆ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹੈਜਮਨੀ) ਦੁਆਰਾ ਥੋਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਬਲਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਬਣਤਰਾਂ (ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਅਭਿਆਸਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਆਦਿ) ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਬਣਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ-ਜਮਾਤ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਜੋਂ ਖੋਜਣ ਲਈ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਮਲ ਪ੍ਰੋਲਤਾਰੀ ਦੀ ਬੌਧਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨੀ, ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਇਕ ਕਿਰਤੀ-ਜਮਾਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਣ, ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਜਮਾਤਾਂ ਵਜੋਂ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੋਵੇ।
ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਅੰਦਰ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹੈਜਮਨੀ ਨਾ ਤਾਂ ਇਕਹਰਾ ਬੌਧਿਕ ਅਮਲ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗਠਿਤ ਪ੍ਰਬੰਧ। ਇਹ ਬਹੁਪਰਤੀ ਸਮਾਜਕ ਬਣਤਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜਟਿਲ ਸਮੁੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਮਾਤੀ-ਤਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਇਸਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਜਿਹਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਹਰ ਵਰਗ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਹਿਹੋਂਦ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਈ ਢਾਂਚੇ
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹੈਜਮਨੀ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵਜੋਂ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ ਲੂਈ ਐਲਥੂਜ਼ਰ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਈ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਰਾਜ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਜਟਿਲ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਿਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰਾਜ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੀ ਰਸਾਈ ਸਮਾਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਐਲਥੂਜ਼ਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹੈਜਮਨੀ ਵਿਚਲੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਪਰ ਗ੍ਰਾਮਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੰਪੂਰਨ ਇਤਿਹਾਸਵਾਦ ਨੂੰ ਰੱਦਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਈ ਢਾਂਚੇ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਟਕਰਾਅ ਦੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਜ ਦੇ ਦਮਨਕਾਰੀ ਢਾਂਚਿਆਂ (ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ) ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿਚ ਬਹੁਲਤਾ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਜਮਾਤ ਰਾਜ ਦੇ ਦਮਨਕਾਰੀ ਸੰਦਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਈ ਢਾਂਚੇ ਵੀ ਕੋਈ ਇਕਹਰੀ ਸਮਾਜਿਕ ਹੋਂਦ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਪੂਰੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਨਿਰੰਤਰ ਜਮਾਤੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਤੇ ਜਨਤਕ ਧਰਾਤਲਾਂ ਵਜੋਂ ਫੈਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦਾ ਪੁਨਰ ਉਤਪਾਦਨ (1968) ਵਿਚ, ਲੂਈ ਐਲਥੂਜ਼ਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਈ ਢਾਂਚੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਉਹ ਖੇਤਰ ਹਨ ਜੋ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਪਿਛਲੇਰੇ ਪੈਦਾਵਾਰੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਜਟਿਲ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਨਿਰੰਤਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਧਰਾਤਲ ਹਨ, ਜੋ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
ਐਲਥੂਜ਼ਰ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਸੰਸਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵੀ ਰਾਜ ਦਾ ਇਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਈ ਢਾਂਚਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ "ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ" ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਈ ਢਾਂਚਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿਚ "ਇਕ 'ਨਿਸ਼ਚਤ' ਅਸਲੀਅਤ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ [ਰਾਜਨੀਤਿਕ] ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਤਮਾਮ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹਰ ਇੱਕ ਵੋਟਰ ਦੀ 'ਆਜ਼ਾਦੀ' ਤੇ 'ਸਮਾਨਤਾ' ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਦੀ 'ਆਜ਼ਾਦ ਚੋਣ' ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 'ਬਣਾਉਂਦੇ' ਹਨ।"
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਕਲਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਬਸਤੀਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ
ਬਾਹੋ ਜਾਤਰੀ
ਬਾਹੋ ਜਾਤਰੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧ ਏਨਾ ਸਰਲ ਨਹੀਂ ਜਿੰਨਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧ ਵਰਤਾਰੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਹੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ਉੱਤੇ, ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤਕਾਰੀ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਦੇ ਦੋ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕੋ,ਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਉਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੂਪ ਕਾਇਮ ਹੋ ਜਾਣਾ ਵੀ ਕੋਈ ਅਸੁਭਾਵਕ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜਾਂ, ਉਚਾਰਨ, ਸ਼ਬਦ-ਭੰਡਾਰ,ਅਪਭਾਸ਼ਾ, ਮੁਹਾਵਰੇ, ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਾਓ ਆਦਿ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਏਨੇ ਕੁ ਫ਼ਰਕ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਬਦ-ਕੋਸ਼ ਬਣਾਉਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਝਦੇ ਜਾਣ।ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਕੁਝ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਉਪਜ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਖੇੜ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਉਘੜਵੇਂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਥੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵੀ ਇਕ ਸੀ, ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਇਕ ਸੀ,ਪਰ ਮਾਹੌਲ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਗਏ। ਇਹਨਾਂ ਬਦਲੇ ਮਾਹੌਲਾਂ ਵਿਚ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੌਮੀ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਬਾਅ, ਕੌਮੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਪੱਧਰ ਉਤੇ ਧਾਰਮਕ ਅਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾਈ ਦਬਾਵਾਂ ਦਾ ਬਦਲਣਾ ਅਤੇ ਉਲਝਣਾ ਉਪਰੋਕਤ ਫ਼ਰਕਾਂ‌‌ ਲਈ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਮਲ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਪਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਨਿੱਖੜ ਪਰ ਜਟਿਲ ਸੰਬੰਧ ਹੋਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਕਲਪਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਹੈ,ਪਰ ਤਾਂ ਵੀ ਹਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਿਵੇਕਲਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਛੋਟਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਲੱਛਣ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਆਪਣਾ ਰੋਲ ਹੈ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੱਛਣ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਸੰਚਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੱਗੇ ਤੋੋਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੱਛਣ ਭਾਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਹਨ।
ਭਾਸ਼ਾ ਉਹੋ ਕੁਝ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ,ਦੋ ਕੁਝ ਉਸ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਤਬਦੀਲੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਉਤੇਜਕ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚਲਾ ਕੋਈ ਅੰਸ਼ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਾਇਫ਼
ਤਾਇਫ਼ (ਅਰਬੀ الطائف aṭ-Ṭā’if) ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਮੱਕਾ ਸੂਬੇ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਸਰਾਵਤ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਾਲਾਂ ਉੱਤੇ 1,879 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹਦੀ 2004 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਅਬਾਦੀ 521,273 ਸੀ। ਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਸਰਕਾਰ ਤਾਪ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਰਿਆਧ ਤੋਂ ਤਾਇਫ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਗੂਰ, ਗੁਲਾਬ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਲਿਲੀਮਾ ਮਿੰਜ
ਲਿਲੀਮਾ ਮਿੰਜ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਅਤੇ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਉੜੀਸਾ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਹ ਪਿੰਡ ਬਿਹਾਬੰਧ-ਤਾਨਾਤੋਲੀ, ਬਲਾਕ ਲਾੰਜੀਬੇਰਨਾ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਸੁੰਦਰਗੜ੍ਹ, ਉੜੀਸਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ।. ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਐਂਜਲਸ ਮਿੰਜ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਲਵਿਆ ਮਿੰਜ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਪਣਪੋਸ਼, ਰੁੜਕੇਲਾ, ਓੜੀਸਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
10 ਅਪ੍ਰੈਲ 1994 ਨੂੰ ਜਨਮੀ ਲਿਲੀਮਾ ਮਿੰਜ ਨੇ ਸਪੋਰਟਸ ਹੋਸਟਲ, ਪਨਪੋਸ਼, ਰਾਊਰਕੇਲਾ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿਖੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਲਿਲੀਮਾ ਨੇ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੌਰਾਨ 2011 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਸੀਨੀਅਰ ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜੂਨੀਅਰ ਹਾਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਮਾਰਚ 2018 ਵਿੱਚ, ਮਿਨਜ਼ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਆਪਣੇ 100 ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ। ਮਿੰਜ ਵੀ ਉਸ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 36 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ 2016 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ 2017 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੱਪ ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਲਿਲੀਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਤੋਂ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਟਿਕਟ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਲਈ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੇ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਬੈਠਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਉਸ ਨੇ ਨਾਮ 74 ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਪਸ ਅਤੇ 6 ਗੋਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼ਲੋਕ
ਸ਼ਲੋਕ ਇੱਕ ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ ਛੰਦ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਤਰਿਕ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪਦ ਤੇ ਹਰ ਪਦ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਮਾਤਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਤਰਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 32 ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਤੁਕਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਛੰਦ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤੋ ਰਿਸ਼ੀ ਬਾਲਮੀਕ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਵਰਤੋ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਲਗਪਗ ਸਾਰੇ ਛੰਦਾਂ ਨੂ ਸ਼ਲੋਕ ਹੀ ਕਹਿ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰੁਕਤੀ
ਸ਼ਲੋਕ ਜਾਂ ਸਲੋਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਟੈਕਸਸ ਇਨਕਲਾਬ
ਟੈਕਸਸ ਇਨਕਲਾਬ (2 ਅਕਤੂਬਰ, 1835 – 21 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1836) ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਟਾਕਰਾ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਟੇਜਾਨੋਸ (ਟੈਕਸਾਸ ਮੈਕਸੀਕਨਾਂ) ਦੀ ਇੱਕ ਬਗਾਵਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਵਿਦਰੋਹ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਵਿਦਰੋਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਐਂਟੋਨੀਓ ਲੋਪੇਜ਼ ਡੀ ਸਾਂਟਾ ਅੰਨਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਮੈਕਸੀਕਨ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨਾਲ ਟੈਕਸਸ ਦੀ ਬਗਾਵਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।  ਮੈਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਟੋਰਨਲ ਫ਼ਰਮਾਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੈਕਸੀਕਨ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ "ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੌਮ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਨਹੀਂ, ਗਣਤੰਤਰ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਨਹੀਂ ਲੜ ਰਹੇ।" ਸਿਰਫ਼ ਟੈਕਸਸ ਦਾ ਸੂਬਾ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋਇਆ, ਟੈਕਸਸ ਦੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ਲੋਕ
ਨਿਰੁਕਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਛੰਦ
ਟੈਕਸਸ ਇਨਕਲਾਬ
ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਟੈਕਸਸ ਵਿਚਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਝੜਪਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਕਤੂਬਰ 1835 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਰਕਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਕਟੌਤੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਇਮੀਗਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਰੇ। ਉਪਨਿਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਟੇਜਾਨਸ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਅਸਹਿਮਤ ਸਨ ਕਿ ਕੀ ਆਖਰੀ ਟੀਚਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੀ ਜਾਂ 1824 ਦੇ ਮੈਕਸੀਕਨ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ।