cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਏ. ਆਈ. ਆਰਟੀਫੀਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ
ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ
<div class="cx-template-editor-title" title="Formats a citation to a website using the provided information such as URL and title. Used only for sources that are not correctly described by the specific citation templates for books, journals, news sources, etc.">Cite web  URL <span data-key="url" title="The URL of the online location where the text of the publication can be found. Requires schemes of the type "http://..." or maybe even the  protocol relative scheme "//..."" class="cx-template-editor-param-desc">   http://www.goldenglobes.com/film/i-artificial-intelligence     Title <span data-key="title" title="The title of the source page on the website; will display with quotation marks added. Usually found at the top of you web browser. Not the name of the website." class="cx-template-editor-param-desc"> A. I.: Artificial Intelligence    Publisher <span data-key="publisher" title="Name of the publisher; may be wikilinked. Having both 'Publisher' and 'Website' is redundant in most cases. " class="cx-template-editor-param-desc">  Hollywood Foreign Press Association    URL access date <span data-key="access-date" title="The full date when the original URL was accessed; do not wikilink" class="cx-template-editor-param-desc">  July 19, 2017
ਨਲ ਸਰੋਵਰ ਬਰਡ ਸੈਂਚੂਰੀ
thumb| ਨਕਸ਼ਾ right|thumb| ਨਕਸ਼ਾ - ਨਲ ਸਰੋਵਰ ਬਰਡ ਸੈਂਚੂਰੀ thumb| ਪੰਛੀ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ 'ਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। thumb| ਨਲਸਰੋਵਰ ਬਰਡ ਸੈਂਚੂਰੀ ਵਿਖੇ [[ਹਰਾ ਮੱਖੀ-ਖਾਣਾ|ਮੇਰੋਪਸ ਓਰੀਐਂਟਲਿਸ]] ਨਲ ਸਰੋਵਰ ਬਰਡ ਸੈਂਚੂਰੀ, ਝੀਲ ਅਤੇ ਦਲਦਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਨੰਦ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ 64 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ।  ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵੈਟਲੈਂਡ ਬਰਡ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰੈਲ 1969 ਵਿੱਚ ਬਰਡ ਸੈਂਚੂਰੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਲਸਰੋਵਰ ਨੂੰ 24 ਸਤੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਰਾਮਸਰ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ " ਰਾਮਸਰ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਸਾਈਟ - ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੀ ਵੈਟਲੈਂਡ " ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੀ।
ਪਰਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਮੀਨ ਭਾਈ ਚਰਵਾਹੇ ਝੀਲ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੋਕ ਨਾਚ, ਕਾਰੀਗਰ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਤੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਪੰਛੀ ਦੇਖਣ ਲਈ ਝੀਲ 'ਤੇ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਝੁੱਗੀਆਂ 'ਤੇ ਪਿਕਨਿਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨੋਟਸ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਦੀਪਿਕਾ ਅਮੀਨ
ਦੀਪਿਕਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ-ਅਮੀਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਫ਼ਰਮਾਨ ਅਤੇ ਟਸ਼ਨ-ਏ-ਇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ੈਨ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਗਰੁੱਪ
ਬੇਨੇਟ, ਕੋਲਮੈਨ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਿਟੇਡ, (ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਸੀ.ਸੀ.ਐਲ. ਜਾਂ ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਗਰੁੱਪ), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹੂ ਜੈਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਟਾਈਮਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਗਰੁੱਪ
2010 ਵਿਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ
2010 ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਾਦੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਕ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜੂਨ 2010 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਘੁਸਪੈਠੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਮਗਰੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਝੂਠੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੀ - ਟੈਰੀਟੋਰੀਅਲ ਆਰਮੀ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ, ਇੱਕ ਬਗ਼ਾਵਤ-ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨਦੀਹਾਲ ਤੋਂ ਫੁਸਲਾ ਕੇ ਲਿਆਂਦਾ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਝਗੜਾ
ਇੰਦਰਾ ਹਿਰਦੇਸ਼
ਇੰਦਰਾ ਹਿਰਦੇਸ਼ (24 ਮਾਰਚ 1941 – 13 ਜੂਨ 2021) ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਹਿਰਦੇਸ਼ 1974 ਤੋਂ 2000 ਤੱਕ ਚਾਰ ਵਾਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2002, 2012 ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ 2002 ਅਤੇ 2017 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਲਈ ਰਾਜ ਦੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। 2017 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਨੇਤਾ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਿਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਮਾਰਚ 1941 ਨੂੰ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੀਲਭੀਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਸੌਲੀ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 2021 ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। 13 ਜੂਨ 2021 ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਕਰੀਅਰ
ਹਿਰਦੇਸ਼ ਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ (INC) ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸਰਗਰਮ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਚੋਣ 1974 ਵਿੱਚ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਦੋ ਸਦਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, ਭਾਵ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ ਲਈ ਜਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ 1986-1992, 1992-1998, ਅਤੇ 1998-2000 ਤੱਕ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਲਈ ਦੂਜੀ, ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਮਿਆਦ ਜਿੱਤੀ। ਹਿਰਦੇਸ਼ ਨੇ ਹਲਦਵਾਨੀ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਅਣਵੰਡੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ। 2000 ਵਿੱਚ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਜ ਲਈ ਅੰਤਰਿਮ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ 2002-2007, 2012-2017 ਅਤੇ 2017-2021 ਤੱਕ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਕਾਰਜਕਾਲ ਜਿੱਤੇ। ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਨੇਤਾ ਸੀ।
2012 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ, ਉਹ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਲਈ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ, ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਲਈ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵੀ ਸੰਭਾਲੀ, ਐਨ ਡੀ ਤਿਵਾਰੀ, ਵਿਜੇ ਬਹੁਗੁਣਾ, ਅਤੇ ਹਰੀਸ਼ ਰਾਵਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਢੁਕਵੀਂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਿਜੇ ਬਹੁਗੁਣਾ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣ ਲਈ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ INC ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਿਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਮਾਹਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ INC ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰ ਸੀ।
ਕਹਾਣੀ ਅੰਦਰ ਕਹਾਣੀ
ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਤਰਕੀਬ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚਲਾ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। Mise en abyme ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਸਾਹਿਤਕ ਤਰਕੀਬ ਲਈ ਫਰੇਂਚ ਸ਼ਬਦ ਹੈ (ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਢਾਲ ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਢਾਲ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਲਪੀ ਨਸ਼ਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ: ਨਾਵਲ, ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਨਾਟਕ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਫਿਲਮਾਂ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਗੀਤ, ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਲੇਖ।
ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਹਾਣੀ
ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬੱਸ ਮਨਪਰਚਾਵੇ ਲਈ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦੂਸਰੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਲਈ ਨਮੂਨੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਅਕਸਰ ਬਾਹਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਕਸਰ ਕੁਝ ਸਮਾਂਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਦਰਲੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਗਲਪ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਜੁਗਤ ਫਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਜੁਗਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਬਾਹਰਲੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਮਸਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਇੱਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਕੰਮਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸੁਣਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੈਨ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰਾਮਾਇਣ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਪੰਚਤੰਤਰ, ਸਿਨਟਿਪਸ ਦੇ 'ਸੱਤ ਸਿਆਣੇ ਮਾਸਟਰ, ਹਿਤੋਪਦੇਸ਼, ਅਤੇ 'ਬੈਤਾਲ ਪਚੀਸੀ' ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਉਦਾਹਰਣ ਆਲਿਫ਼ ਲੈਲਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਰਬੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਹੋਮਰ ਦੀ ਓਡੀਸੀ ਵੀ ਇਸ ਜੁਗਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਓਡੀਸੀਅਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਾਹਸਾਂ ਨੂੰ ਓਡੀਸੀਅਸ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੈਰੀਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਲਕਸੀਨਸ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਝੂਠੀਆਂ ਹਨ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਓਡੀਸੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ।
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਲਪ
ਦੇਵੀ ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ
right|thumb|225x225px| ਭਾਗਵਤੀ ਅੰਮਾਨ ਮੰਦਰ, ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ right|thumb|200x200px| ਉਪਰ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਦਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਦੇਵੀ ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਦੀ ਲੜਕੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਦੇਵੀ ਹੋਈ। ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਲਾ ਭਦਰਾ ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਲਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਸਕਤੀ" (ਦੁਰਗਾ ਜਾਂ ਪਾਰਵਤੀ) "ਦੇਵੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਗਵਤੀ ਮੰਦਰ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕੇਪ ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ ਵਿਚ, ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ, ਉਥੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ, ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਸੰਗਮ' ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਕਈ ਹੋਰ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਨਿਆ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਕੁਮਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਭਦਰਕਾਲੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ ਨੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਮਨ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੰਝੂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਘੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ
ਮਾਘੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ (माघे सङ्क्रान्ति,, Nepal Bhasa: घ्यःचाकु संल्हु) ਇੱਕ ਨੇਪਾਲੀ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਵਿਕਰਮ ਸੰਬਤ (ਬੀ.ਐਸ.) ਜਾਂ ਯੇਲੇ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਮਾਘ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੌਸ਼ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਾਲੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਦਾ ਅੰਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਥਰੂ ਲੋਕ ਇਸ ਖਾਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਗਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਐਲਾਨਿਆ ਵੱਡਾ ਸਾਲਾਨਾ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਘੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ।
ਦੇਵੀ ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ
ਤਿੰਨ ਸਮੁੰਦਰਾਂ/ਮਹਾਂਸਾਗਰਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਪੁੱਕਾ ਘਾਟ ਨੇੜੇ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਦਰ ਕਾਲੀ ਮੰਦਰ ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠ ਹੈ।
ਮਾਘੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ
ਪਾਲਕ ਹਿੰਦੂ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਰਸਮੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਟਨ ਨੇੜੇ ਬਾਗਮਤੀ ਉੱਤੇ ਸੰਖਮੁਲ; ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਵਿਖੇ ਗੰਡਕੀ/ਨਰਾਇਣੀ ਨਦੀ ਦੇ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ, ਚਿਤਵਨ ਘਾਟੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇਵਘਾਟ ਅਤੇ ਕਾਲੀਗੰਡਕੀ ਉੱਤੇ ਰਿਡੀ ; ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਕੋਸ਼ੀ 'ਤੇ ਡੋਲਾਲਘਾਟ ਵਿਖੇ ਕੋਸ਼ੀ ਨਦੀ ਦੇ ਬੇਸਿਨ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਲੱਡੂ, ਘਿਓ ਅਤੇ ਸ਼ਕਰਕੰਦੀ ਵਰਗੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਤੀਜੀ ਅਤੇ ਭਤੀਜਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟੀਕਾ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ/ਦਕਸ਼ੀਨਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵੀ ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ
ਇਤਿਹਾਸ
ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਥੇ ਦੇਵੀ ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੁਮਾਰੀ ਕੰਦਮ ਦੀ ਹੈ। ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ ਕੁਆਰੀ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਦਿਨ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਇਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਲਗਾਤਾਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਮਾਘੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ
ਮਿਤੀ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵ
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਘੀ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ 14 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਜਾਂ ਮਾਘੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਘੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਾਢੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਨੂੰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸੂਰਜ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਕਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਪਹਾੜੀ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਧੇਸੀ ਅਤੇ ਥਾਰੂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਨੇਪਾਲੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਿਤੀ, ਭਾਵ 14 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੂਰਜੀ ਤਿਉਹਾਰ ਬਿਕਰਮੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਸੂਰਜੀ ਚੱਕਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਜੋ ਚੰਦਰ ਚੱਕਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।.
ਦੇਵੀ ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ
ਇਤਿਹਾਸ
ਦੇਵੀ ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਰਾਮਾਇਣ, ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਸੰਗਮ ਕ੍ਰਮ ਯਜੁਰ ਵੇਦ ਦੀ ਤੈਤੀਰੀਆ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੈਸ਼ਨਵ ਉਪਨਿਸ਼ਦ, ਮਨੀਮੇਕਲਾਈ, ਪੁਰਾਣਾਨੂਰੂ ਅਤੇ ਨਰਾਇਣ (ਮਹਾਂਨਾਰਯਨਾ) ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਾਘੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ
ਮਿਤੀ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵ
ਮਾਘੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਪੜਾਅ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੜਾਅ' ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਸ਼ੁਭ ਪੜਾਅ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਧ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੇਪਾਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਸਮ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਦਿਨ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਗਰਮ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਵਾਢੀ ਜਾਂ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵੀ ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ
ਇਤਿਹਾਸ
ਪੇਰੀਪਲਸ ਆਫ਼ ਦਿ ਏਰੀਥਰੀਅਨ ਸੀ (60-80 ਈ.) ਦੇ ਲੇਖਕ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਤਿ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਨ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਨ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ; "ਕੋਮੋਰੀ ਅਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀਪਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।" ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਚੇਰਾ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤ੍ਰਾਵਨਕੋਰ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ 1947 ਤੱਕ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ, ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਤ੍ਰਾਵਣਕੋਰ 1947 ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੀ ਵੰਡ ਵਿੱਚ, ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ।
ਮਾਘੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ
ਮਿਤੀ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵ
ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਘੀ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਬੜੀ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਹਾਂਕਾਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਮਾਜਿਕ-ਭੂਗੋਲਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਾਘੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਤਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਦੀਵੀ ਅਰਥ ਹੈ।
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਤੇ ਵਿੰਟਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ
thumb|ਵਿੰਟਰ ਸੋਲਸਟਾਈਸ
ਦੇਵੀ ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ
ਇਤਿਹਾਸ
ਆਦਿ ਪਾਰਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਨਾਰੀ ਪਹਿਲੂਆਂ (ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਅਤੇ ਨਾ-ਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੰਦੂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਦਿ-ਪਰਸ਼ਕਤੀ, ਭਾਦਰਾ, ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ, ਭਾਗਵਤੀ, ਅੱਮਾਨ, ਰਾਜਰਾਜੇਸ਼ਵਰੀ, ਸ਼ੋਦਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਜਾਂ ਮਾਂ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਾਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਊਰਜਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪ੍ਰਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਪੁਰਸ਼ ਪੱਖ (ਪੁਰਸ਼) ਹੈ।
ਮਾਘੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਤੇ ਵਿੰਟਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੇਪਾਲੀ ਲੋਕ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਵਿੰਟਰ ਸੋਲਸਟਿਸ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ਦਕਸ਼ਣਯਨ) ਨੂੰ ਮਕਰ ਰੇਖਾ 'ਤੇ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੌਸ਼ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮੱਧ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਉੱਤਰ ਵੱਲ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ਉੱਤਰਾਯਣ) ਕਰਕ ਰੇਖਾ ਦੇ ਖੰਡੀ ਵੱਲ ਵਧਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵੀ ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ
ਇਤਿਹਾਸ
ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ: ਦੱਖਣੀਚਾਰਾ (ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਰਸਤਾ) (ਸਾਤਵਿਕ ਸੰਸਕਾਰ), ਵਾਮਾਚਰਾ (ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਮਾਰਗ) (ਰਾਜਸ ਸੰਸਕਾਰ) ਅਤੇ ਮੱਧਮਾ (ਮਿਸ਼ਰਤ) (ਤਮਸਾ ਸੰਸਕਾਰ) ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਤਵਿਕ ਜਾਂ ਦੱਖਣੀ ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦਾ ਨਾਮ 'ਸ਼੍ਰੀ ਭਾਗਵਤੀ' ਅਤੇ ਵਾਮ (ਖੱਬੀ ਵਿਧੀ) ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਸਮਾਨ 'ਮਹਾ ਦੇਵੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਘੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਤੇ ਵਿੰਟਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ
ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਗੋਲਿਸਫਾਇਰ ਵਿੱਚ, ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਸੰਕ੍ਰਮਣ 21 ਅਤੇ 22 ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 22 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਦਿਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਧਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗਾ ਜੋ ਉੱਤਰਾਯਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਧਰਤੀ ਦੀ ਧੁਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਬਦਲਦੀ ਹੈ, ਹਰ 70 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਮਾਘੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਰੀਖ ਲਗਭਗ 300 ਈਸਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇਲੇਨਿਕ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਉੱਚੇ ਦਿਨ, ਜੋ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ।.
ਦੇਵੀ ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ
ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਾਰਜ
ਮੰਦਰ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਸਵੇਰੇ 6.00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ 11.00 ਵਜੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਤੋਂ 8.00 ਵਜੇ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਰੂਪ
ਨੀਲਮ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ
ਨੀਲਮ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ (8 ਜਨਵਰੀ 1971 ਨੂੰ ਫਾਰਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਿਸਕਸ ਥਰੋਅਰ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਵਧੀਆ ਨਿੱਜੀ ਸੁੱਟ ਹੈ 64.55 ਮੀਟਰ, ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ 2002 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਬੁਸਾਨ।
ਦੌਰਾਨ 2005 ਵਿਸ਼ਵ ਟਰਾਫੀ ਉਸ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ stimulant pemoline ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਟੈਸਟ.
ਸਾਲ 1998 ਵਿੱਚ ਬੈਂਗਲੋਰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਲਮ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਅਲਮਾਟੀ (ਕਜ਼ਾਖਸਤਾਨ) ਵਿਖੇ ਕੋਸਾਨੋਵਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਥਲੀਟ ਮੀਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੀਲਮ ਜੇ. ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2000 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਜੈੱਟਾ ਵਿੱਚ ਐਟੀਐਫ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਪਰ 55.26 ਮੀਟਰ ਦੀ ਛਾਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਿਡਨੀ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ. ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਉਸਦੇ ਕੋਚ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨੀਲਮ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਕੋਚ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਲ 1998 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ
ਅੰਜੋਰੀ ਅਲਘ
ਅੰਜੋਰੀ ਅਲਘ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ. ਉਹ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਮਾਇਆ ਅਲਾਹਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਕਰਮ ਭੱਟ ਦੀ ਲਾਈਫ ਮੇਂ ਕਬੀਰ ਕਬੀਰ (2007) ਸੀ. ਉਹ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਥਕ ਡਾਂਸਰ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਅੰਜੋਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਲਘ ਪੰਜਾਬੀ ਪੋਠਵਾੜੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਮਾਇਆ ਅਲਘ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਕਿਰਦਾਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਸੁਨੀਲ ਅਲਘ, ਬ੍ਰਿਟਾਨੀਆ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦੇ ਸੀਈਓ ਸਨ। ਅੰਜੋਰੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰੋਹਿਤ ਗੋਇਲ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਅੰਜੋਰੀ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਮੀਰ ਨਾਇਰ (NDTV ਦੇ ਸੀ.ਈ.ਓ.) ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2022 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਅਮਿਤ ਕਾਨਪੁਰ
ਅਮਿਤਾ ਕਾਨੇਕਰ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਇੱਕ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ  ਏ ਸਪੋਕ ਇਨ ਦ ਵਹੀਲ ਨੂੰ ਹਾਰਪਰ ਕੋਲਿਨਸ ਪਬਲਿਸ਼ਰਸ, ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਾਨਕੇਰ ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਮਿਥਿਹਾਸ ਪੜਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੋਆ ਵਿੱਚ 1965 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਣ (2006) ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਨਾਵਲ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਬਚਪਨ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਇਤਹਾਸ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਇਤਹਾਸ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਵਾਂ
ਕਾਨਕੇਰ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਨਾਵਲ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਕ ਔਰੰਗਜੇਬ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਿਆਤ ਕਿਸਾਨ ਸਮੁਦਾਏ ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਬਾਰੇ ਸਾਮਗਰੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਾਨਕੇਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ  ਇੱਕ ਸਪੋਕ ਇਸ ਦ ਵਹੀਲ ਬੁੱਧ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਮਿਖਿਅਕਾਂ ਦੀ ਖੂਬ ਵਾਹਵਾ ਮਿਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਰਪਰ ਕੋਲਿਨਸ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ 2005 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਉਸੇ ਸਾਲ ਦੂਜੀ ਛਾਪ ਵੀ ਛਾਪੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਲੌਲੀਵੁੱਡ
ਲਾਹੌਰ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ, ਜੋ ਕਿ ਲੌਲੀਵੁੱਡ (لالی وڈ) ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਿਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਹੈ।  1929 ਤੋਂ 2007 ਵਿਚਕਾਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਦੋਵੇਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। 2007 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰਾਚੀ ਨੇ ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚ ਲਾਹੌਰ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। "ਲੌਲੀਵੁੱਡ" ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ 1989 ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਤੋਂ ਛਪਦੇ ਗਲੈਮਰ ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਲਮਿਸਟ ਸਲੀਮ ਨਾਸਿਰ ਨੇ ਵਰਤਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਿਨੇਮਾ
ਰੰਗ ਸਹਿਕਦਾ ਦਿਲ
ਰੰਗ ਸਹਿਕਦਾ ਦਿਲ, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦਾ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਾਲ 1970 ਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਨੇ ਕੁੱਲ 15 ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਸੁਲਤਾਨਾ ਮੇਹਰ
ਸੁਲਤਾਨਾ ਮੇਹਰ (ਫਾਤਿਮਾ ਹਾਸ਼ਿਮ ਦੌਲਾ, ਜਨਮ 6 ਅਪਰੈਲ 1938) ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਲੇਖਿਕਾ (ਤਜ਼ਕਾਰਾ ਨਿਗਾਰ) ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਕਵੀ, ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸੁਲਤਾਨਾ ਮੇਹਰ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 1938 ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮੁਹੰਮਦ ਹਾਸ਼ਿਮ ਦੌਲਾ ਅਤੇ ਖਦੇਜਾ ਹਾਸ਼ਿਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਸਨੇ ਕਵੀ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਈਦ ਰਜ਼ਾ ਸਈਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਬੇਟੇ ਸੋਹੇਲ ਸਈਦ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੀ ਗਈ।
ਆਪਣੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਲਤਾਨਾ ਮੇਹਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਸੁਲਤਾਨਾ ਮੇਹਰ 1991 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਗਈ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀਆਂ। ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੇ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਮੇਹਰ ਨੇ ਜਾਵੇਦ ਅਖਤਰ ਚੌਧਰੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2002 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਬਰਮਿੰਘਮ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਮੇਹਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦ ਡੇਲੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ, ਬੰਬੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਅਖਬਾਰ ਦ ਡੇਲੀ ਅੰਜਾਮ, ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲੇਡੀਜ਼ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਡੇਲੀ ਜੰਗ, ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ 1967 ਤੋਂ 1979 ਤੱਕ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1980 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਮਾਸਿਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ 'ਦਿ ਰੂਪ ' ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
ਸੁਲਤਾਨਾ ਮੇਹਰ ਨੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਹਾਜਿਰ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938
ਇਮਰਤੀ ਦੇਵੀ
ਇਮਰਤੀ ਦੇਵੀ (ਜਨਮ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1975) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਦਸੰਬਰ 2018 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2020 ਤੱਕ ਕਮਲਨਾਥ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ 2020 ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 2020 ਤੱਕ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੁਰੇਸ਼ ਰਾਜੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦਾਬਰਾ ਤੋਂ 2020 ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਉਪ ਚੋਣਾਂ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ।
ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ IYC, ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
2004-2009 ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੰਚਾਇਤ, ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ 2005 ਤੋਂ ਬਲਾਕ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾਬਰਾ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹੈ। ਉਹ 2008 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ।
ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਨ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਵਜੋਂ ਕਮਲਨਾਥ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2020 ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾ ਜੋਤੀਰਾਦਿੱਤਿਆ ਸਿੰਧੀਆ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ 22 ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਸੁਮਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲੇ
ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ, ਗਵਾਲੀਅਰ ਸੈਸ਼ਨ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਮਰਤੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਤੀਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦਾਜ ਲਈ ਤੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਕਾਰਵਾਈ 'ਤੇ ਸਟੇਅ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਕੀਲ ਯਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਭੋਲੀਆ
ਭੋਲੀਆ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਮਲੋਹ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਿਨਾ ਕਾਵਾਰੇ
ਹਿਨਾ ਕਾਵਰੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਹੈ।
ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ
ਉਹ 2013 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣੀ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 58 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ 2013 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੇ ਸਨ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਲਾਂਜੀ (ਬਾਲਾਘਾਟ) ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟ ਜਿੱਤੀ। 10 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ, ਉਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਮੋਠ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਨਰਾਇਣ ਸਰੋਵਰ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ਨਰਾਇਣ ਸਰੋਵਰ ਜਾਂ ਨਰਾਇਣਸਰ ਕੋਰੀ ਕ੍ਰੀਕ ਉੱਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਛ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਖਪਤ ਤਾਲੁਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕੋਟੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ ਸਿਰਫ 4 ਸਥਿਤ ਹੈ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ। ਇੱਥੇ ਦੋ ਸਲਾਨਾ ਮੇਲੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਚੈਤਰ (ਅਪ੍ਰੈਲ-ਮਈ) ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੂਜਾ 10 ਤੋਂ 15 ਕਾਰਤਿਕ (ਨਵੰਬਰ-ਦਸੰਬਰ) ਤੱਕ, ਜਦੋਂ, ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਰਾਇਣ ਸਰੋਵਰ। ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਮੰਦਰਾਂ
ਇਹ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਝੀਲ ਹੋਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਇਹ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਦੁਆਰਾ ਲੱਭੀ ਗਈ ਝੀਲ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਸਿੰਧ ਨਦੀ (ਲਗਭਗ 1000) ਦੇ ਬਦਲਾਵ ਤੱਕ, 1819 ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਨਵਿਆਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਝੀਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਦਿਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਸੀ। ਕਾਨਫਟਾ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਇਹ ਮੰਦਰ, ਲਗਭਗ 1550 ( ਸੰਮਤ 1607) ਸੀ, ਜੋ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਾਰੰਗਰ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੰਨਿਆਸੀ ਜਾਂ ਅਤਿਤ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਖੋਹ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਾਰੰਗਰ ਨੇ ਤਲਾਅ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਚੌੜੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਬਣਾਏ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਆਇਤਾਕਾਰ ਚਾਦਰ, 1056 ਫੁੱਟ ਗੁਣਾ 990, ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਇਸ਼ਨਾਨ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਆਰਾਮ ਘਰ।
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੰਜ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲਾਂ ਹਨ; ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਚ-ਸਰੋਵਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਾਨਸਰੋਵਰ, ਬਿੰਦੂ ਸਰੋਵਰ, ਨਰਾਇਣ ਸਰੋਵਰ, ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਸਰੋਵਰ । ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਅਜੋਕੇ ਨਰਾਇਣ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਥਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਲੋਂ ਪੰਜ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਰਾਜਰਾਣੀ ਮੰਦਿਰ
ਰਾਜਰਾਣੀ ਮੰਦਿਰ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਿਰ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਓਡੀਸ਼ਾ (ਉੜੀਸਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ) ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਭੋਲਾ ਸਿੰਘ ਸੰਘੇੜਾ
ਭੋਲਾ ਸਿੰਘ ਸੰਘੇੜਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਰਾਜਰਾਣੀ ਮੰਦਿਰ
ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੰਦਰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰੇਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਪ੍ਰੇਮ ਮੰਦਰ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਮੁਕ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਰਾਣੀ ਮੰਦਿਰ ਪੰਚਰਥ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਉੱਚੇ ਥੜ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਅਸਥਾਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਮਨਾ (ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਛੱਤ 18 m ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਹੈ ।, ਅਤੇ ਪਿਰਾਮਿਡ ਛੱਤ ਵਾਲਾ ਜਗਮੋਹਨਾ ਨਾਮਕ ਵਿਊਇੰਗ ਹਾਲ। ਮੰਦਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਗੂੜ੍ਹੇ ਲਾਲ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਰਾਜਰਾਣੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਵਨ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਚਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਲਈ ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਪਰਦਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਸੈਵੀਆਂ ਵਜੋਂ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭੋਲਾ ਸਿੰਘ ਸੰਘੇੜਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਰਾਜਰਾਣੀ ਮੰਦਿਰ
ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੈਲੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ, ਇਹ ਮੰਦਰ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਦਾ ਹੈ। ਭੂਰਾ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਅਨੰਤ ਵਾਸੁਦੇਵ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮੂਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 11ਵੀਂ-12ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਸਰਵੇਖਣ ਐਸ. 1953 ਵਿੱਚ ਕੇ. ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪਾਨੀਗ੍ਰਹੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਲਿੰਗਰਾਜ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅਣ-ਨਿਰਧਾਰਤ ਤਾਰੀਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਰਗੂਸਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਦਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਗਭਗ 1105 ਤੱਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜਾਰਜ ਮਿਸ਼ੇਲ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੰਦਰ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਲਿੰਗਰਾਜ ਮੰਦਰ ਸੀ। ਰਾਜਰਾਣੀ ਮੰਦਿਰ ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਰੀ ਦੇ ਜਗਨਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਇਸ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹਨ ਖਜੂਰਾਹੋ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਕਦਾਵਾ ਵਿੱਚ ਟੋਟੇਸਵਰਾ ਮਹਾਦੇਓ ਮੰਦਰ। ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਹ ਮੰਦਰ ਸ਼ਾਇਦ ਸੋਮਵਮਸੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਉੜੀਸਾ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਰਾਜਰਾਣੀ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ (ਏ.ਐਸ.ਆਈ.) ਦੁਆਰਾ ਟਿਕਟ ਸਮਾਰਕ ਵਜੋਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ
alt=temple plan for twin spires of a temple|thumb| ਰਾਜਰਾਣੀ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਮੰਦਿਰ ਯੋਜਨਾ, ਸਕੇਲ 50 ਫੁੱਟ ਤੋਂ 1 ਇੰਚ ਤੱਕ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਹਨ ਅਰਥਾਤ ਪਾਵਨ ਅਸਥਾਨ ( ਦੇਉਲ ਜਾਂ ਵਿਮਨਾ ) ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਗਮੋਹਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੇਉਲ ਮੰਦਿਰ ਜਗਮੋਹਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਅਦ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਧੂ ਢਾਂਚੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਾਟ-ਮੰਡਪ (ਉਤਸਵ ਹਾਲ) ਅਤੇ ਭੋਗ-ਮੰਡਪ (ਭੇਂਟਾਂ ਦਾ ਹਾਲ)। ਵਿਮਨਾ ਯੋਜਨਾ ਵਿਚ ਵਰਗਾਕਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੀਵਾਰਾਂ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਹਨ  ( ਰੱਥ ਜਾਂ ਪਾਗਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ)। ਅਮਾਲਕਾ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਸਤਕਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਦੀ ਡਿਸਕ ਜਿਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਟਿੱਲੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਦੇ ਬਾਡਾ (ਟਾਵਰ) ਦੇ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਜਰਾਣੀ ਮੰਦਿਰ ਇੱਕ ਉੱਚੇ ਥੜ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਗੂੜ੍ਹੇ ਲਾਲ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਰਾਜਰਾਣੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿਉਹਾਰ
ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ ਹਰ ਸਾਲ 18 ਤੋਂ 20 ਜਨਵਰੀ ਤੱਕ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਰਾਣੀ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨੋਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ - ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ, ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਅਤੇ ਓਡੀਸੀ - ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਰੋਜ਼ਾ ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। 2003 ਵਿੱਚ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਸਰਕਲ (BMC) ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼ਬਨਮ (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)
ਸ਼ਬਨਮ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਸਾਲ 1955 ਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਨੇ ਕੁੱਲ 7 ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ, ਪੰਜਾਬ
ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ, (ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ), ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਾਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਨ ਵੈਲੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ (ਦਿਲ) ਹੈ। ਇਹ ਕਸਬਾ ਖੁਸ਼ਾਬ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 55 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (34 ਮੀਲ), ਤਲਾਗੰਗ ਤੋਂ 62 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਘਾਟੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਕਾਲਰ ਕਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 68 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (42 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਉੱਚੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ, ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਲਾਬਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਭਿਅਤਾ, ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਉਪਜਾਊ ਧਰਤੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਵੀ ਹੈ। ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 2,500 ਫੁੱਟ ਹੈ, ਕਈ ਚੋਟੀਆਂ 3,000 ਫੁੱਟ ਤੋਂ  ਵੀ ਉੱਪਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲੋਕ
ਅਵਾਨ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੋਕ ਹਨ। ਐਚਏ ਰੋਜ਼ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, "ਪਰ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਪਲਬਧ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਅਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਅਤੇ ਕੁਤਬ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਸਰ ਲੇਪਲ ਐਚ. ਗ੍ਰਿਫਿਨ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਦ ਪੰਜਾਬ ਚੀਫਜ਼ (1865 ਐਡੀਸ਼ਨ) ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ: "ਕਬੀਲੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ (ਅਵਾਨਾਂ) ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕਮਤ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਜ਼ਨੀ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਪੈਗੰਬਰ ਦੇ ਜਵਾਈ ਹਜਰਤ ਅਲੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਕੁਤਬ ਸ਼ਾਹ, ਜੋ ਸੁਲਤਾਨ ਮਹਿਮੂਦ ਦੇ ਨਾਲ ਗਜ਼ਨੀ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਅਵਾਨਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਵਡਾਰੂ ਸੀ…….ਇਹ ਸਿਰਫ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਜੇਹਲਮ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਬਣ ਗਏ……. ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਅਵਾਨਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪਹਾੜੀ ਦੇਸ਼, ਜਾਲਾਰ, ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ '' ਅਤੇ ਸੁਕੇਸਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਮੁਖੀ ਅਜੇ ਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।"
ਸਭਿਆਚਾਰ
ਇੱਥੇ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਬਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੀ ਹੈ। ਅਰਬ ਮੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਕਬੀਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਇਸਲਾਮੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰੂਪ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸਲਾਮੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਿਕਾਹ ਵਿੱਚ ਲਾੜੇ ਅਤੇ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚ, ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੈਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰਦਾ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਚ ਲੁੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਪਾਉਣ ਵਾਲ਼ਾ ਇੱਕ ਹਰਮਨਪਿਆਰਾ ਲੋਕ ਨਾਚ ਹੈ। ਢੋਲ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਵੀ ਜਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕ ਸਾਜ਼ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਹਨੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ
ਹਨੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਕੋਲਮ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੇਅਰ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੋਲਮ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਸੀਪੀਆਈ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਲਮ ਸਿਟੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੀਪੀਆਈ ਮੇਅਰ ਹੈ।   ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵੋਟ ਨਾਲ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ, ਉਸਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦੀਆਂ 27 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੁੱਲ 28 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ
ਕੰਮ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ
ਮੇਅਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇ ਕੋਲਮ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਲਈ ਡਰੋਨ -ਮੈਪਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ।
ਕੋਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਡੋਰ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਰੇਂਜ ਖੋਲ੍ਹੀ ਗਈ ਸੀ, ਮੇਅਰ ਹਨੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਦੀਪ ਜਗਾਇਆ। ਹਨੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇ ਕੋਲਮ ਮਹਿਲਾ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਰਾਜ ਦਾ ਦੂਜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜਦਕਿ ਕੰਨੂਰ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਸ਼੍ਰੀ
ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਸ਼੍ਰੀ (ਹਿੰਦੀ|गीतांजलि श्री; ਜਨਮ 1957), ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਪਾਂਡੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿੱਕੀ-ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਅਨੇਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸਦੇ 2000 ਦੇ ਨਾਵਲ ਮਾਈ ਨੂੰ 2001 ਵਿੱਚ ਕਰਾਸਵਰਡ ਬੁੱਕ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਨੀਤਾ ਕੁਮਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਇਸਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ 2017 ਵਿੱਚ ਨਿਯੋਗੀ ਬੁਕਸ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਨਾਵਲਿਟ 'ਰੇਤ ਸਮਾਧੀ (2018), ਜਿਸਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਡੇਜ਼ੀ ਰੌਕਵੈਲ ਦੁਆਰਾ ਟੌਂਬ ਆਫ਼ ਸੈਂਡ'' ਵਜੋਂ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੁਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ । ਗਲਪ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਬਾਰੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਮੈਨਪੁਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਨ, ਇਸਲਈ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ  ਉਸ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸੰਬੰਧ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਜੱਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਗੋਂਦੌਰ ਤੋਂ ਹੈ।
ਕੰਮ
ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ, "ਬੇਲ ਪੱਤਰ" (1987), ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੰਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਨੁਗੂੰਜ (1991) ਸੀ।
ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ਮਾਈ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਇੱਕ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਮਾਈ ਦਾ ਸਰਬੀਆਈ ਅਤੇ ਕੋਰੀਅਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਨੀਤਾ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਨੁਵਾਦ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਸ਼ੀਰ ਉਨਵਾਨ ਨੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦੇ ਹੋਰ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨੀ ਮੋਂਤੋ (Annie Montaut)  ਦੁਆਰਾ ਫ੍ਰੈਂਚ, ਅਤੇ ਰਾਇਨਹੋਲਡ ਸ਼ਾਈਨ (Reinhold Schein) ਦੁਆਰਾ ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਵਲ ਹਮਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਉਸ ਬਰਸ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਢਾਹੇ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੌਟੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਸਦਾ ਚੌਥਾ ਨਾਵਲ, ਖਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ (2006) ਦਾ ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਮੈਨਨ ਨੇ ਦਿ ਏਮਪਟੀ ਸਪੇਸ  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਨਿਕੋਲਾ ਪੋਜ਼ਾ ਨੇ ਯੂਨੇ ਪਲੇਸ ਵਿਡ  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋਰਜ ਲੈਚਨਰ ਅਤੇ ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਮੈਨਨ ਨੇ ਇਮ ਲੀਰੇਨ ਰੌਮ  ਵਜੋਂ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਸਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਨਾਵਲ, ਰੀਤ ਸਮਾਧੀ (2018), ਦੀ ਅਲਕਾ ਸਰਾਓਗੀ ਨੇ "ਇਸਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਲਪਨਾ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਅਤੇ ਬੇਰੋਕ ਭਰਪੂਰ ਸ਼ਕਤੀ" ਲਈ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਡੇਜ਼ੀ ਰੌਕਵੈਲ ਦੁਆਰਾ ਰੇਤ ਦੀ ਸਮਾਧ (Tomb of Sand)  ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਐਨੀ ਮੋਂਤੋ ਦੁਆਰਾ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਪਾਰ (Au-delà de la frontière) ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 26 ਮਈ 2022 ਨੂੰ, ਟੋਮਬ ਆਫ਼ ਸੈਂਡ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੁਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ, ਇਹ ਏਨੀ ਵੱਡੀ   ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਿੰਦੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਬਣ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸੁਰਿੰਦਰ ਬਾਠ
ਸੁਰਿੰਦਰ ਬਾਠ (ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1970) ਮੰਨਤ (2006), ਪੁਲਿਸ ਇਨ ਪੌਲੀਵੁੱਡ (2014) ਅਤੇ ਕਿਟੀ ਪਾਰਟੀ (2019) ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਹੰਝੂਆਂ ਦੇ ਹਾਰ
ਹੰਝੂਆਂ ਦੇ ਹਾਰ, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਾਲ 1934 ਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੁੱਲ 8 ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਗਲਤ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਰਨ ਮਨੁਖੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਰਫੀਲਾ ਤੂਫ਼ਾਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਹਿਲੇਰੀ ਬੋਕ
ਹਿਲੇਰੀ ਬੋਕ (ਜਨਮ 1959) ਹੈਨਰੀ ਆਰ. ਲੂਸ ਜੌਨਸ ਹੌਪਕਿਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਐਥਿਕਸ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ। ਬੋਕ ਨੇ ਬੀ.ਏ. 1981 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਡੇਰੇਕ ਬੋਕ ਅਤੇ ਸਿਸੇਲਾ ਬੋਕ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗੁੰਨਾਰ ਮਿਰਦਲ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਅਲਵਾ ਮਿਰਦਲ, ਦੋਵੇਂ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਦੇ ਨਿਆਂਕਾਰ ਕਰਟਿਸ ਬੋਕ ਅਤੇ ਮਾਰਗਰੇਟ ਪਲਮਰ ਬੋਕ ਸਨ।
ਬਲੂਮਾ ਅੱਪੇਲ
ਬਲੂਮਾ ਅੱਪੇਲ, (4, ਸਤੰਬਰ 1919 – 15 ਜੁਲਾਈ, 2007) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੋਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਰੂਸੀ ਇਮਿਜ੍ਰਸ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਜਿਸਨੇ 1905 ਦੇ ਕਰੀਬ ਜਾਰਿਸਟ ਰੂਸ ਛੱਡਿਆ। ਬਲੂਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮਾਂਟਰੀਆਲ, ਕਿਊਬੈਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਅੱਪੇਲ, ਕੈਨਐਫਏਆਰ (CANFAR) ਦੀ ਬਾਨੀ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਫ਼ਾਰ ਏਡਜ਼ ਰਿਸਰਚ, ਸੀ।
ਗੈਰੀ ਅਵੀਸ
ਗੈਰੀ ਅਵੀਸ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੈਲੇ ਡਾਂਸਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਦ ਰਾਇਲ ਬੈਲੇ, ਲੰਡਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਬੈਲੇ ਮਾਸਟਰ ਹੈ।
ਬਲੂਮਾ ਅੱਪੇਲ
ਬਲੂਮਾ ਨੇ ਮਾਂਟਰੀਆਲ ਦੇ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਬ੍ਰਾਮ ਅੱਪੇਲ ਨਾਲ 11 ਜੁਲਾਈ, 1940 ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਹ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਮ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਲੂਮਾ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਪਰਉਪਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ: 1946 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ (ਬ੍ਰਾਮ ਨੇ) ਪਾੱਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਗੈਰੀ ਅਵੀਸ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਅਵੀਸ ਦਾ ਜਨਮ ਇਪਸਵਿਚ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਗੀਤ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਰਾਇਲ ਵੈਰਿਟੀ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 12 ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਬੈਲੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਕੈਂਟ ਦੇ ਬਰਡ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਸੰਗੀਤ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਵਿਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਰਾਇਲ ਬੈਲੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਬਰਡ ਕਾਲਜ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਬਿਨੈ-ਪੱਤਰ ਭਰੇ ਸਨ।
ਬਲੂਮਾ ਅੱਪੇਲ
1979 ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੈਪੀਅਨ-ਕਾਰਲਟਨ ਦੀ ਵੋਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼ ਲਈ ਲਿਬਰਲ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਇਹ ਵਾਲਟਰ ਬੇਕਰ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ।
ਗੈਰੀ ਅਵੀਸ
ਕਰੀਅਰ
ਅਵੀਸ 1989 ਵਿਚ ਰਾਇਲ ਬੈਲੇ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 1995 ਵਿਚ ਸੋਲੋਸਟ ਬਣ ਗਿਆ। 1999 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਜਪਾਨ ਵਿਚ ਕੇ-ਬੈਲੇਟ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 2002 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ, 2004 ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਬੈਲੇ ਵਿੱਚ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਲੇ ਨੂੰ ਫਸਟ ਸੋਲੋਇਸਟ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਰਿੱਤਰ ਕਲਾਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2007 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਬੈਲੇ ਮਾਸਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 2009-10 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੈਲੇ ਮਾਸਟਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ ਅਵੀਸ ਨੂੰ ਸੀਨੀਅਰ ਬੈਲੇ ਮਾਸਟਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਲੂਮਾ ਅੱਪੇਲ
ਇਹ ਸੇਂਟ ਲਾਰੰਸ ਕੇਂਦਰ ਆਰਟਸ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮਰਥਕ ਸੀ, ਜੋ ਮਾਰਚ, 1983 ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਬਲੂਮਾ ਦੇ ਥਿਏਟਰ ਨੂੰ ਦਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ 876 ਸੀਟਾਂ ਵਾਲੇ ਥਿਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕਨੇਡੀਅਨ ਸਟੇਜ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਗੈਰੀ ਅਵੀਸ
ਕਰੀਅਰ
ਅਵੀਸ ਡਾਰਸੀ ਬੁਸੈਲ ਦਾ ਅਕਸਰ ਸਾਥੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਮ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਵਿੱਚ ਅਵੀਸ ਨੇ ਬੁਨਿਆਦ ਵਿੱਚ ਬੁਸੇਲ ਅਤੇ ਕਾਰਲੋਸ ਅਕੋਸਟਾ ਨਾਲ ਗਾਣਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਅਵੀਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੁਸੇਲ ਅਤੇ ਕੈਥਰੀਨ ਜੇਨਕਿਨਜ਼ ਦੇ ਦੌਰੇ, ਵੀਵਾ ਲਾ ਦਿਵਾ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੈਕਟਲੀ ਕਮ ਡਾਂਸ 'ਤੇ ਡਾਂਸ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਬੁਸੈਲ ਇੱਕ ਜੱਜ ਸੀ। ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ, ਅਵੀਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਓਲੰਪਿਕਸ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਵੇਲਡਨ ਦੁਆਰਾ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਡੇਵਿਡ ਅਰਨੋਲਡ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ‘ਸਪੀਰੀਟ ਆਫ਼ ਦ ਫਲੇਅ’ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਅਵੀਸ ਨੇ 2011 ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ ਆਉਟਸਟੈਂਡਿੰਗ ਮਰਦ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ (ਕਲਾਸੀਕਲ) ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਾਂਸ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ 2018 ਵਿਚ ਐਮ.ਬੀ.ਈ. ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸੁਫੋਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸੂਫੋਕ ਕਮਿਉਨਿਟੀ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਵਿਖੇ ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਲਚਰ ਫੰਡ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅਵੀਸ ਟਿਮ ਹੋਲਡਰ ਨਾਲ ਸਿਵਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਪੇਂਡੂ ਸੂਫੋਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਡਾਂਸਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਾਰਡੀਓਵੈਸਕੁਲਰ ਰੋਗ
ਕਾਰਡੀਓਵੈਸਕੁਲਰ ਬਿਮਾਰੀ ( ਸੀਵੀਡੀ ) ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਜਾਂ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੀਵੀਡੀ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਰੀ ਆਰਟਰੀ ਰੋਗ (ਸੀਏਡੀ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਐਨਜਾਈਨਾ ਅਤੇ ਮਾਇਓਕਾਰਡੀਅਲ ਇਨਫਾਰਕਸ਼ਨ (ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਹੋਰ ਸੀਵੀਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੋਕ, ਦਿਲ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ, ਹਾਈਪਰਟੈਨਸਿਵ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਗਠੀਏ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਕਾਰਡੀਓਮੈਓਪੈਥੀ, ਦਿਲ ਦੀ ਅਸਧਾਰਨ ਤਾਲ, ਜਮਾਂਦਰੂ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਵਾਲਵੂਲਰ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਕਾਰਡੀਟਿਸ, ਐਓਰਟਿਕ ਐਨਿਉਰਿਜ਼ਮ, ਪੈਰੀਫਿਰਲ ਆਰਟਰੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਥ੍ਰੋਮਬੋਐਮੋਲਿਕ ਬਿਮਾਰੀ, ਅਤੇ ਵੇਨਸ ਥ੍ਰੋਮੋਬਸਿਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 90% ਤੱਕ ਸੀਵੀਡੀ ਰੋਕਥਾਮ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੀਵੀਡੀ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਖਮ ਦੇ ਕਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸਿਹਤਮੰਦ ਭੋਜਨ, ਕਸਰਤ, ਤੰਬਾਕੂ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਅਤੇ ਅਲਕੋਹਲ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰੋ। ਜੋਖਮ ਦੇ ਕਾਰਕਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਬਲੱਡ ਲਿਪਿਡਜ਼ ਅਤੇ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨਾ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਨਾਲ ਸਟ੍ਰੈੱਪ ਗਲੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਗਠੀਏ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸਪਰੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਜੋ ਕਿ ਤੰਦਰੁਸਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਸਪਸ਼ਟ ਲਾਭ ਹਨ।
ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਫਰੀਕਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤਾਂਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਸੀਵੀਡੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 2015 ਵਿੱਚ 17.9 ਮਿਲੀਅਨ ਮੌਤਾਂ (32.1%) ਹੋਈਆਂ, ਜੋ 1990 ਵਿੱਚ 12.3 ਮਿਲੀਅਨ (25.8%) ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਨ। ਸੀਵੀਡੀ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਾਂ ਘਟੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਰੋਨਰੀ ਆਰਟਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਵੀਡੀ ਦੀ 80% ਮੌਤ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ 75% ਸੀਵੀਡੀ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ 20 ਤੋਂ 40 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 11% ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਸੀਵੀਡੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 40% ਅਤੇ 60 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 37%, 60 ਤੋਂ 80 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 71% ਲੋਕ, ਅਤੇ 80% ਤੋਂ ਵੱਧ 85% ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਸੀਵੀਡੀ ਹੈ। ਵਿਕਸਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਰੀ ਆਰਟਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਮੌਤ ਦੀ ਉਮਰ 80 ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 68 ਹੈ। ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਨਿਦਾਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੱਤ ਤੋਂ ਦਸ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਖੋਤਾਂ ਅਤੇ ਬੁਝਾਰਤਾਂ
ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ :
ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਾਹਿਤ ਹੈ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਾਵ - ਭਾਵ , ਸੁਪਨੇ - ਸਧਰਾਂ , ਖੁਸ਼ੀਆਂ - ਗਮੀਆਂ , ਰੁਚੀਆਂ - ਕਰੁਚੀਆਂ ਨੂੰ ਅਭਿਵਿਅਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਦਗੀ , ਸਰਲਤਾ , ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਮਿਠਾਸ ਦੇ ਗੁਣ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਲੋਕ - ਜੀਵਨ ਦਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਾ ਵਡਮੁੱਲਾ ਸਾਧਨ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਸਦੀ ਰਚਨਾ ਮਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ , ਸਗੋਂ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ , ਮਿਥਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਵਡਮੁੱਲਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਠਾਂ ਤੇ ਖੇਡਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਮੂੰਹੋਂ - ਮੂੰਹ ਅੱਗੇ ਤੁਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਵਗਦੀ ਪ੍ਰਬਲ ਧਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਣ - ਕਣ ਨੂੰ ਸਿੰਜਦਾ ਹੈ । ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਪੇਂਡੂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪਿੰਡ ਹਨ , ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਨਗਰ ਨਹੀਂ । ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਸੰਬੰਧੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟਾਏ ਹਨ । ਡਾ. ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਨੇ ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਿਸਤਰਿਤ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ : ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸਭ ਨਦੀ ਨਾਲ, ਕੱਸੀਆਂ - ਵਾਹੜੇ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਹੋਂਦ ਗੰਵਾ ਕੇ ਰਚਮਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਭੋਇੰ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੁਰੀ , ਘੁਲੀ ਤੇ ਰਸੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਉਦਗਾਰ , ਭਾਵਨਾਵਾਂ , ਜੀਵਨ - ਆਦਰਸ਼ , ਮਨੌਤਾਂ , ਵਿਸ਼ਵਾਸ , ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਕਲਾ ਰੁਚੀਆਂ ਖੁਰ ਕੇ ਸਮਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ । ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਤਾਂ ਉਸ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਹੈ , ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਜਾਤੀ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਜੀਵਨ ਨੁਹਾਰ ਨਕਸ਼ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਅੰਤਰ ਘੱਟ ਤੱਕ ਦੀ ਹਰ ਭਾਵਨਾ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਡਾ. ਥਿੰਦ ਨੇ ਵੀ ਕਰਦਿਆਂ ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਹੈ : ਲੋਕ - ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਲੋਕ - ਮਾਨਸ ਦੀ ਸਹਿਜ - ਸੁਭਾਵਿਕ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੰਚਾਰ ਲੋਕ - ਬੋਲੀ ਦੁਆਰਾ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ । ਇਸ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਲੋਕ - ਸਮੂਹ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲੈ ਕੇ ਪੀੜ੍ਹੀਓ - ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੱਗੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ । ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਾਇ ਹੈ ਕਿ : ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਕਲਾਤਮਕ ਪ੍ਰਗਆ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ । ਸਭਿਆਚਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਨਵ ਸਮੂਹ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ । ਸਭਿਆਚਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਨਵ ਸਮੂਹ ਦਾ ਆਪਣੇ ਭੂਗੋਲਿਕ, ਪਦਾਰਥਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਅਧਾਰਾਂ ਉਤੇ ਉਸਰਿਆ ਜੀਵਨ ਢੰਗ ਅਤੇ ਮੂਲ ਮਾਨਵੀ ਹੁੰਗਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ , ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਸਮੂਹ ਦੀ ਨਿਖੜਵੀਂ ਤੇ ਮੌਲਿਕ ਹੋਂਦ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਸਾਮਾਨਯ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਨਿਯਮਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ।
ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਹੈ ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ :
1 . ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਲੋਕ - ਮਾਨਸ ਦੀ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਨਿਰਛਲ ਅਤੇ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਵਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸਿਰਜਕ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਰਚਨਾ ਕਰ ਸਕੇ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਫਿਰ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਲੋਕ - ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਰਚਨਾ ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
2 . ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸਿਰਜਕ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਰਚਨਾ ਕਰ ਸਕੇ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਫਿਰ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਲੋਕ - ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਰਚਨਾ ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
3 . ਬੇਬਕ ਅੱਜ - ਕੱਲ੍ਹ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਲਿਪੀਬੱਧ ਕਰਨਾ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਫਿਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਇਸਦੇ ਮੋਖਿਕ ਰੂਪ ਦੀ ਹੀ ਹੈ ।
ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ : ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਭਾਵ ਅਜਿਹਾ ਸਾਹਿਤ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਧਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਸੁਪਨੇ - ਸਧਰਾਂ , ਰਚੀਆਂ - ਕਰੁਚੀਆਂ , ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਗਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਵਿਕ ਅਭਿਵਿਅਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ । ਜਿਸਦਾ ਸੰਚਾਰ ਲੋਕ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਅਜਿਹੀ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਤੁਰਦੀ ਹੈ ।
ਅਖਾਣ ਅਤੇ ਮੁਹਾਵਰੇ :
ਅਖਾਣ ਅਤੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਅਖਾਣ ਕਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋੜ੍ਹਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਕਹੇ ਜਾਂ ਰਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਜ਼ਨ ਭਰਦਾ ਹੈ । ਇਸਨੂੰ ਅਖੌਤ ਜਾਂ ਕਹਾਵਤ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਵੰਨਗੀ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕ - ਸਿਆਣਪਾਂ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਸਨੂੰ ਲੋਕ - ਸਿਆਣਪਾਂ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਸਿਆਣਿਆਂ ਦੇ ਕਥਨ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਅਖਾਣ ਬਾਰੇ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ : ' ਅਖਾਣ ' ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਰੂਪ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਲੰਮੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਬੋਲੀ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਖੇਪ ਪਰੰਤੂ ਢੁਕਵੀਂ ਸ਼ੈਲੀ ਰਾਹੀਂ ਵਾਕਾਂ / ਤੁਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਕੇ , ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੋਕ ਕੰਠ ਦੁਆਰਾ ਅੱਗੇ ਤੋਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ।ਇਹ ਵਾਰਤਕ ਵਿਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ , ਪਰੰਤੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਸੰਖਿਆ ਤੁਕ - ਬੰਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ । ਇਸੇ ਲਈ ਕੁਝ ਪਾਰਖੂ ਅਖਾਣਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਜਾਂ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ । ਪਰ ਅਖਾਣ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ , ਵਿਧਾ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ । ਅਖੌਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰ ਕਾਵਿਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਕਾਵਿਕ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਕਿਸੇ ਕਾਵਿਕ ਰਮਜ਼ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਮੁਹਾਵਰਾ ਅਖਾਣ ਨਾਲੋਂ ਸਹਿਜਤਾ ਨਾਲ ਉਪਜਦਾ ਹੈ । ਮੁਹਾਵਰੇ ਨੂੰ ਅਖਾਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਮੀ ਚੌੜੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਕਸਵੱਟੀ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ । ਮੁਹਾਵਰੇ ਬਾਰੇ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ : ਮੁਹਾਵਰੇ ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲ ਬਾਤ ਨੂੰ ਡਗਮਗਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਸਰੋਤਾ ਅਤੇ ਵਕਤਾ ਵਿਚਲੇ ਪ੍ਰਵਚਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।ਮੁਹਾਵਰੇ ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿਚ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਕੱਲਾ ਕਾਰਾ ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।ਮੁਹਾਵਰਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਬਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਮੁਹਵਰੇ ਬੜੇ ਸੰਖੇਪ ਅਤੇ ਸਰਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਤਾਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ ਬੜੇ ਡੂੰਘੇ ਵਿਚਾਰ , ਅਮਲੀ ਨਸੀਹਤਾਂ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਂ ਬੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਹਾਵਰਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੱਤ ਦੀ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਅਜਿਹਾ ਸੰਖੇਪ ਕਥਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਕੌਮ ਦੀ ਅਮਲੀ ਸਿਆਣਪ ਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹੀ - ਦਰ - ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੱਗੇ ਤੋਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਕੌਮ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਨਜ਼ਰੀਏ , ਹੱਡਬੀਤੀਆਂ , ਨੇਕ ਚਲਣ , ਬਚਨਾਂ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਨਾਟਕੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਮੁਹਾਵਰੇ ਆਮ ਬੋਲ - ਚਾਲ ਨੂੰ , ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਰਸਮਈ ਅਤੇ ਅਰਥ ਭਰਪੂਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ ।
ਬੁਝਾਰਤਾਂ :
ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਲੋਕ - ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਲੱਚਣ ਅਤੇ ਅਨੋਖੀ ਵੰਨਗੀ ਹੈ । ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਕਦੋਂ ਤੋਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਆਰੰਭ ਹੋਈਆਂ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਪ੍ਰੰਤੂ ਫਿਰ ਵੀ ਇੰਝ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਰੰਭ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ । ਡਾ. ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਦੀ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਰਾਇ ਇਹ ਹੈ ਕਿ : ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਦਿ੍ਗਾਤਮਾ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਚ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ । ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਰਹੁ - ਰੀਤਾਂ ਵੇਲੇ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਪੁੱਛਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ 51 ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਤੋਂ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੀ । ' ' ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਅਕਲ ਬੁੱਧੀ ਪਰਖਣ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆਮਈ ਲੋਕ - ਵਿਧੀ ਹੈ । ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਝੱਟਪਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਬੁਝਾਰਤਕਾਰ ਤੀਖਣ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕਲਪਨਾ ਉਡਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਝੱਟ ਹੀ ਬੁਝਾਰਤ ਸਿਰਜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬੁਝਾਰਤ ਦਾ ਉੱਤਰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ । ਕਈ ਵਾਰੀ ਬੱਚੇ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵੱਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ । ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਤੀਖਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ / ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵੰਨਗੀ ਹੈ । ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਬੁਝਾਰਤ ਵਿਚਲੇ ਗੀਤਕ - ਅੰਸ਼ ਕਾਰਣ ਇਸਨੂੰ ਕਾਵਿ - ਰੂਪ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਪਰ ਬੁਝਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤ ਅੰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਲੇਖ ਅਸੀਂ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਹੈ ।
ਪੰਜਾਬੀ ਬੁਝਾਰਤਾਂ :
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ, ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪਿੜ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ । ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਹੈ । ਲੋਕ ਕਾਵਿ , ਲੋਕ - ਕਥਾਵਾਂ , ਅਖਾਣ , ਮੁਹਾਵਰੇ ਅਤੇ ਚੁਟਕਲੇ ਆਦਿ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ । ਬੁਝਾਰਤ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਅਤੇ ਕਦੇ - ਕਦੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਸ਼ਟ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵੀ ਆਧਾਰ ਬਣਦੀ ਹੈ । ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਬੱਝਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿਧਾਨ ਵਾਲੀ ਵੰਨਗੀ ਨਾਲ ਹੈ । ਭਾਰਤ ਦੀ ਲਗਭਗ ਹਰੇਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ । ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਝਲਕਾਰੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗੋਚਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਇਹ ਸਾਡੇ ਪੁਰਾਤਨ ਵਿਰਸੇ , ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ , ਖਾਣ - ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ , ਨਿੱਤ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਸੰਦ , ਧਰਤੀ , ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਤਾਰੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਜੇ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਰਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਹੋਈਆਂ ਬੀਤੀਆਂ , ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਉਛਾਲ , ਅਖਾਣ ਅਤੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ ਦੇ ਟੋਟੇ ਹਨ ਤਾਂ ਬੁਝਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੋਟੇ , ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸਰਲ ਸਵਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬੌਧਿਕਤਾ ਦੀ ਕਸਰਤ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਲਗਦੇ ਹਨ । ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਬੁਝਾਰਤ ਲਈ ਪਹੇਲੀ , ਸਮਝਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਬੁਝਾਵਲ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ ਹੋਏ ਮਿਲਦੇ ਹਨ । ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ‘ ਰਿਡਲ ( Riddle ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਕਈ ਵਾਰ ਪਜ਼ਲ ( Puzzle ) ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਝਾਰਤ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ' ਪਜ਼ਲ ' ( Puzzle ) ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ : ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਪਸ਼ੂ - ਪੰਛੀ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਲੀਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੀ ਹੈ ? ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿੰਗੇ - ਟੇਢੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰਸਤੇ ਬਣਾਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਤਲਾਸ਼ਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ ਦੇ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਸਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਣੇ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ । ਇਸ ਲਈ ‘ ਪਜ਼ਲ ’ ( Puzzle ) ਨੂੰ ‘ ਰਿਡਲ ' ( Riddle ) ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖ ਤਾਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਪ੍ਰੰਤੂ ‘ ਰਿਡਲ ’ ( Riddle ) ਨਹੀਂ ਮੰਨ ਸਕਦੇ ।
ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਜਿਹਾ ਰਮਜ਼ਮਈ ਅਤੇ ਅਸਪੱਸ਼ਟ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਬੁੱਝਣ ਵਾਲਾ ਡੂੰਘੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁੱਭ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬੁੱਝਣ ਲਈ ਚੇਤੰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੌੜਾਉਂਦਾ ਹੈ । ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬੁੱਝਣ ਵਾਲੀ ਬਾਤ, ਅੜਾਉਣੀ , ਬੁਝਾਰਤ ਅਤੇ ਬਤੋਲੀ ਆਦਿ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ।
ਬੁਝਾਰਤ ਅਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਸਮੂਹਿਕ ਸਿਆਣਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਬੁਝਾਰਤ ਬੁੱਝਣਾ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਕਾਰਜ ਹੈ । ਪ੍ਰੋ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਤਾਂ ‘ ਰੱਬ ’ ਤੱਕ ਲਈ ਵੀ ਬੁਝਾਰਤ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਲਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ :
ਰੱਬ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬੁਝਾਰਤ
ਰੱਬ ਇੱਕ ਗੋਰਖ ਧੰਦਾ
ਖੋਲ੍ਹਣ ਲੱਗਿਆਂ ਪੇਚ ਏਸ ਦੇ
ਕਾਫ਼ਰ ਹੋ ਜਾਏ ਬੰਦਾ ।