cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਮਦਨ ਲਾਲ ਖੁਰਾਣਾ
ਜਨ ਸੰਘ
ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ, ਖੁਰਾਣਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੀ ਜੀ ਡੀ ਏ ਵੀ (ਸ਼ਾਮ) ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਮਦਨ ਲਾਲ ਖੁਰਾਣਾ, ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ ਮਲਹੋਤਰਾ, ਕੇਦਾਰ ਨਾਥ ਸਾਹਨੀ ਅਤੇ ਕੰਵਰ ਲਾਲ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਜਨ ਸੰਘ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਚੈਪਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ 1980 ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ। ਖੁਰਾਣਾ 1965 ਤੋਂ 1967 ਤੱਕ ਜਨ ਸੰਘ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸੱਕਤਰ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਊਂਸਪਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾਇਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਚੀਫ਼ ਵ੍ਹਿਪ, ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੌਂਸਲਰ ਅਤੇ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸਨ।
ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਉਭਾਰ
ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1984 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਾਇਆ ਗਿਆ। ਖੁਰਾਣਾ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ 'ਦਿਲੀ ਕਾ ਸ਼ੇਰ' (ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸ਼ੇਰ) ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ।
ਉਹ 1993 ਤੋਂ 1996 ਤੱਕ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ। ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਵਰਮਾ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਕੇਦਾਰ ਨਾਥ ਸਾਹਨੀ ਅਤੇ ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 1960 ਤੋਂ 2000 ਤੱਕ ਦੇ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਚਲਦਾ ਰੱਖਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵਾਜਪਾਈ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ' ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਨਵਰੀ 1999 ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਾਰਟੀ 'ਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਈਸਾਈਆਂ' ਤੇ ਹੋਏ ਕਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹਿੰਦੂ ਸਮੂਹ ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 14 ਜਨਵਰੀ 2004 ਤੋਂ 28 ਅਕਤੂਬਰ 2004 ਤੱਕ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੈਪੁਰ ਰਾਜ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਰਾਜ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। 20 ਅਗਸਤ 2005 ਨੂੰ, ਖੁਰਾਨਾ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਦੀ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥਾ ਅਤੇ ਅਸਹਿਜਤਾ ਜਤਾਉਣ ਲਈ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਹੀਣਤਾ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 12 ਸਤੰਬਰ 2005 ਨੂੰ, ਉਸਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਟਿਪਣੀ ਤੋਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। 19 ਮਾਰਚ 2006 ਨੂੰ, ਪਾਰਟੀ ਵਿਰੋਧੀ ਬਿਆਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਖੁਰਾਣਾ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬੋਲਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਭਗਵੇਂ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਉਮਾ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏਗਾ। ਖੁਰਾਣਾ ਨੇ ਭਾਜਪਾ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਜ਼ਨ ਦੇਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਖੁਰਾਣਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰਾਜ ਖੁਰਾਣਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਕੱਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਬੇਟੇ ਵਿਮਲ ਦੀ ਅਗਸਤ 2018 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, 11 ਵਜੇ (ਆਈਐਸਟੀ) 27 ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਨੂੰ, ਖੁਰਾਣਾ ਦੀ ਉਮਰ 82 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ, ਕੀਰਤੀ ਨਗਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਉਸ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਹੇਮਰੇਜ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2018 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936
ਦ ਐਟਲਸ ਆਫ ਕ੍ਰਿਏਸ਼ਨ
ਕਿਤਾਬ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਅਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫੋਟੋਆਂ ਦੀ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਵਰਤੋਂ, ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਬੇਈਮਾਨੀ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਮੱਗਰੀ
ਕਿਤਾਬਾਂ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਮਾਮੂਲੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਹੀਂ ਆਈਆਂ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਕਿਤਾਬ ਲੱਖਾਂ-ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਹਮਰੁਤਬਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਿਤਾਬ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸਨ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਕਸਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਪਰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ।
ਵੰਡ
2007 ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਾਪੀਆਂ ਸਕੂਲਾਂ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚ, ਬੈਲਜੀਅਨ, ਸਪੈਨਿਸ਼ ਅਤੇ ਸਵਿਸ ਸਕੂਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਕਾਪੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਸਕੂਲ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਟਰੇਕਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਟਿਲਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਕੋਲੋਰਾਡੋ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਬ੍ਰਿਘਮ ਯੰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਟੋਨੀ ਬਰੁੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਕਨੈਕਟੀਕਟ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਕਨੈਕਟੀਕਟ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੋਜਕਾਰ ਸਨ। ਜਾਰਜੀਆ, ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ, ਅਬਰਟੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਆਈਡਾਹੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵਰਮੋਂਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਕਿਤਾਬ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀ ਕੱਟੜਵਾਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਸੀ।
ਆਲੋਚਨਾ
ਕਿਤਾਬ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਾਸਵਾਦ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਕਾਸਵਾਦੀ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਕੇਵਿਨ ਪੈਡੀਅਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਾਪੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਉਹ "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਮੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਕੂੜਾ ਹੈ।" [ਓਕਟਰ] ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ।" ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ PZ ਮਾਇਰਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ: "ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਆਮ ਪੈਟਰਨ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣ ਯੋਗ ਹੈ: ਕਿਤਾਬ ਇੱਕ ਫਾਸਿਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਜੀਵਤ ਜਾਨਵਰ ਦਾ, ਅਤੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਕਾਸਵਾਦ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਗਲਤ ਹੈ। ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਇਹ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਵੀ ਗਲਤ ਹੈ ਕਿ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੋਰੀ ਹੈ।"
ਰਿਚਰਡ ਡਾਕਿੰਸ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੱਪ ਦੀ ਇੱਕ ਈਲ (ਇੱਕ ਸਰੀਪ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਹੈ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਦੋ ਮੱਛੀਆਂ-ਲੁਰਸ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਕਿਸਮਾਂ ਨਾਲੋਂ. ਕਈ ਹੋਰ ਆਧੁਨਿਕ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ: "ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਦੀ ਇਸ ਹਾਸੋਹੀਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਅਤੇ ਗਲੋਸੀ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਇਸਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀਆਂ, ਕੀ ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲਪਨ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਜਾਂ ਕੀ ਇਹ ਸਿਰਫ ਸਾਦੀ ਆਲਸ ਹੈ - ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਅਗਿਆਨਤਾ ਅਤੇ ਮੂਰਖਤਾ, ਭਰਮਾਉਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​​​ਜਾਗਰੂਕਤਾ। ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਦਰਸ਼ਕ - ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਿਰਜਣਹਾਰ। ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ?"
ਯੂਰਪ ਦੀ ਕੌਂਸਲ
ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਦੀ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਸੰਸਦੀ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਮੀਟਿੰਗ ਬੁਲਾਈ, ਅਤੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਵਾਦ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ:
ਹਿੱਸਾ ਹਿਲਾਲ
ਹਿੱਸਾ ਹਿਲਾਲ (حصة هلال) ਇੱਕ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਗੁਪਤ ਨਾਮ ਰੇਮਿਆ (ريميه),  ਦੇ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।ਉਸਨੇ ਅਰਬ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਾਹਰ ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰਾਤੀ ਰੀਅਲਟੀ ਟੇਲੀਵਿਜਨ ਕਵਿਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਮਿਲਿਅਨ ਦਾ ਕਵੀ ਤੇ ਫ਼ਤਵਿਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਵਿਤਾ ਸੁਣਾਈ, ਅਤੇ ਪਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਫਾਇਨਲ ਤੱਕ ਪੁੱਜਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣੀ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ
ਰਿਆਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਪਿਕ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹਿਲਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੱਝ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸਊਦੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਕਰੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਫੈਕਸ ਮਸ਼ੀਨ ਖਰੀਦ ਲਈ ਤਾਂਕਿ ਉਹ ਘਰ ਬੈਠੀ ਕਲਾ ਲੇਖ ਲਿਖ ਸਕੇ। ਹਿਲਾਲ ਨੇ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਲ-ਹਯਾਤ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਹੀ।   ਉਸਨੇ ਦੋ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ: ਰੇਤ ਦੇ ਢੇਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ (1993) ਅਤੇ ਦ ਬੀਡਿਉਡ ਵਨ।  ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਪਤ ਨਾਮ ਰੇਮਿਆ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਿਖਦੀ ਸੀ।
ਹਿਲਾਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਵਾਰ ਤੋਂ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਰਚਨਾਤਮਕ ਅਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਵੀ ਇੱਕ ਕਵੀ ਹੈ। ਹਿਲਾਲ ਮਿਲੀਅਨ ਦਾ ਕਵੀ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ  ਵੀ ਭਾਗਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਇੱਕ ਸਊਦੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਤੀ ਵਲੋਂ ਲਿਖਤੀ ਆਗਿਆ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਇਹ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸੰਕੋਚ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਚੌਥੀ ਰੁੱਤ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਲਿਖਤੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ।
ਮਿਲੀਅਨ ਦਾ ਕਵੀ
ਹਿਲਾਲ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਜੱਜਾਂ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਦੇ ਕਵੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਤਸਾਹਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।  ਇੱਕ ਜੱਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਸਦੀ ਤਾਕਤ ਬਿੰਬਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹੈ ... ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਵਾਦਿਤ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸੁਨੇਹਾ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਾਏ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।  ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿਲਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵਿਤਾ ਫ਼ਤਵਿਆਂ ਦੀ ਅਫਰਾਤਫਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਤੁਕਾਂਤ ਮੇਲ ਡੈਕਟੀਲਸ ਵਿੱਚ ਅਸੱਭਿਆ  ਮੌਲਵੀਆਂ ਦੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਟਰਪੰਥੀ ਰੁਖ਼ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ  ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਬੰਧਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ।    ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰ ਸ਼ੇਖ ਅਬਦੁਲ-ਰਹਮਾਨ ਅਲ-ਬਰਕ ਦੀਆਂ ਹਾਲੀਆ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਆ ਦੇਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਏਕੀਕਰਣ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਕਰਕੇ ਹਿਲਾਲ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਮੌਤ ਦੀ ਧਮਕੀ ਮਿਲੀ।  ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੱਟਰਪੰਥੀ ਮੌਲਵੀਆਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤੇਜਕ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਮੰਜਰਕਸ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕਬਿੰਬ ਦਾ ਆਭਾਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ "ਉਗਰਵਾਦ ਇੰਨਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀ ਇਸਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ"।  ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹਿਲਾਲ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਥੀਮ ਉੱਤੇ 15 ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਊਂਡ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਅਤੇ ਫਾਇਨਲ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹਸ ਲਈ ਜੱਜਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।
ਅੰਤਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹਿਲਾਲ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੀਡਿਆ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾ ਜੋ ਜੱਜਾਂ ਨੇ ਚੁਣਿਆ ਸੀ, ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਅਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਇਸਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਿਲਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਤੀਸਰੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਆਈ, ਤੀਹ ਲੱਖ ਦਿਰਹਮ ਜਿੱਤਕੇ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਤੀਵੀਂ ਸ਼ਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਮੈਬਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਾਇਨਲ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਮ ਐਂਟਰੀ ਕਵੀ  ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਤਾ ਸੀ: ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਲਹਿਰਾਉਂਦਾ ਖੰਭ ਹੈ / ਤੁਹਾਡੇ ਖੁੱਲੇ ਅਸਮਾਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ।  ਉਸਨੇ ਮੁਨਸਫ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੈਨਲ ਵਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਕੋਰ ਦੇ 60 % ਨੂੰ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਵੋਟ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਦ ਇੰਡਿਪੇਂਡੇਂਟ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲੱਖਾਂ ਦਾ ਕਵੀ, ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਉਲੇਖਨੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਪੱਛਮ-ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਸ਼ੋਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੈਲੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਹੈ, ਸਾਮਗਰੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਕਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਹਿਲਾਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੱਤਵਾਦੀ ਮੌਲਵੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਾਨਸ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਦਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸਮਰਥਨ ਜੁਟਾਏ ਰੱਖਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ, ਉਦਾਰਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕ ਜੁੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਹੀ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਇਸ ਰੂਪ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸਮਾਜਕ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿਲਾਲ ਦੀ ਸਹਭਾਗਿਤਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਇਸ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪਰੋਗਰਾਮ ਉੱਤੇ ਨਾਕਾਬ ਪਹਿਨੇ ਹਿਲਾਲ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਮੀਡਿਆ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪੁਰਖ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੀ ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੁਆ ਰਾ ਆਲੋਚਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਹਿਲਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਕਾਬ ਪਹਿਨੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਵਕਤ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਉਸ ਪ੍ਰਕਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਫ਼ਤਵਿਆਂ ਦੀ ਅਫਰਾਤਫ਼ਰੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ; ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਰਿਆਵਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣ ਦੀ ਤਰਫ ਲੈ ਗਈਆਂ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੇ ਉਗਰਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੰਮ
ਮਿਲੀਅਨ ਦਾ ਕਵੀ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹਿਲਾਲ ਨੇ ਕਈ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਤਲਾਕ ਅਤੇ ਖੁਲੂ ਕਵਿਤਾ: ਆਦਿਵਾਸੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰੀਡਿੰਗ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਵਾਹ  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਬਾਤੀ ਕਵਿਤਾ (2010), ਬੇਦੀਓਨ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ 1950 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹੈ। ਹਿਲਾਲ ਨੇ ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੋਲਣ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਦਮੁਖਤਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੰਜਾਹ ਬੇਦੀਓਨ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਾਰੀ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਭਾਗ, ਦ ਰਾਇਟ ਆਫ ਚਾਇਸ ਅਤੇ ਇਨਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਹਨ। ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀਆਂ ਕਰੀਬ ਚਾਲ੍ਹੀ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਹਿਲਾਲ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਕਬਾਇਲੀ ਔਰਤਾਂ ਤਲਾਕ ਦਾ ਅਨੁਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਕਵਿਤਾ ਪੜ੍ਹਦੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਸੁਣਦੇ ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੰਦੇ।"  ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਕਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1950ਵਿਆਂ ਅਤੇ 1960ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਬਦੁੱਲਾ ਇਬਨ ਰੱਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਜ਼ਬਾਨੀ ਪਰੰਪਰਾ ਰਾਹੀਂ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਚਾਹੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਆਜਾਦ ਪਰਕਾਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਪਤੀ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਰੋਹਬਦਾਰ ਜਾਂ ਸੈਕਸਿਸਟ ਸੱਸ-ਸਹੁਰਾ, ਜਾਂ ਜੋ ਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਲਾਕ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਨ। ਹਿਲਾਲ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜ ਪੁਰਾਣੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਸੰਸਕਾਰੀ/ਸਭਿਆਚਾਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੇਦੋਇਨ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਅਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਗਏ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਨਲਾਈਟਨਮੈਂਟ (2011) ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀਆਂ ਹਿਲਾਲ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਕਲਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਫ਼ਤਵਿਆਂ ਦੀ ਅਫਰਾਤਫਰੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਤਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)
ਤਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 25 ਮਈ 1992) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਤਜਿੰਦਰ ਨੇ 30 ਜਨਵਰੀ 2017 ਨੂੰ 2016-17 ਇੰਟਰ ਸਟੇਟ ਟਵੰਟੀ-20 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਟਵੰਟੀ20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 25 ਫਰਵਰੀ 2017 ਨੂੰ 2016-17 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲਿਸਟ ਏ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਤਜਿੰਦਰ ਨੇ 6 ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਨੂੰ 2017-18 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਅਗਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ, 14 ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਨੂੰ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਫਰਸਟ-ਕਲਾਸ ਸੈਂਕੜਾ ਲਗਾਇਆ।
ਜਨਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ, ਤਜਿੰਦਰ ਨੂੰ 2018 ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2020 ਆਈਪੀਐਲ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2020 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿੰਗਜ਼ ਇਲੈਵਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਟੀਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਐਮੀ ਥੌਮਸਨ
ਐਮੀ ਲਿਨ ਥੌਮਸਨ (ਜਨਮ 4 ਜੁਲਾਈ, 1968) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਡਾਰਟਮਾਊਥ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਥੌਮਸਨ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿਗਿਆਨ, ਮਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਵਰਤਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਫਿਕਸ਼ਨ ਐਂਡ ਮੈਟਾਫਿਜ਼ਿਕਸ (1999), ਆਰਡੀਨਰੀ ਆਬਜੈਕਟਸ (2007), ਔਨਟੋਲੋਜੀ ਮੇਡ ਈਜ਼ੀ (2015), ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਲੋੜ (2020) ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਥੌਮਸਨ 1989 ਵਿੱਚ ਡਿਊਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੀਏ, 1992 ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇਰਵਿਨ (ਯੂਸੀਆਈ) ਤੋਂ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਅਤੇ 1995 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪੀਐਚਡੀ, 1992 ਵਿੱਚ ਯੂਸੀਆਈ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰੈਸਨੋਜ਼ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ (1987-1988) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। UCI ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡੇਵਿਡ ਵੁਡਰਫ ਸਮਿਥ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਫਿਰ UCI (1992-1995), ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਸਲਜ਼ਬਰਗ, ਆਸਟਰੀਆ (1993) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ, ਟੈਕਸਾਸ ਟੈਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1995-2000) ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਹਾਂਗਕਾਂਗ (1998-2000) ਦਾ । 2000 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਿਆਮੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ, ਫਿਰ ਐਸੋਸੀਏਟ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਪੂਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਉਹ ਜੁਲਾਈ 2017 ਵਿੱਚ ਡਾਰਟਮਾਊਥ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ
ਨੋਟਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968
ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਪਰਮੈਗਨੇਟ
ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਪਰਮੈਗਨਟ ਨਾ-ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣਕ ਅਹਾਤ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਸੂਤਰ KMNO4 ਹੈ।ਇਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੋਲਣ ਤੇ ਇਹ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਜਾਮਣੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਹੈ ਜੋ 1858 ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 1911 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸਕਾਲਰਜ਼ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ
ਸਕਾਲਰਜ਼ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ, ਰਾਜ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਹਿ-ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2002 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ
ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਨਾਰਕਰ
ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਨਾਰਕਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Aishwarya Narkar) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮਾਂ, ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਲਾ ਆਲੋਚਨਾ
ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਲਾ ਆਲੋਚਨਾ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਜਾਂਚ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਭਰੀ। ਇਹ ਕਲਾ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ
ਨੋਚਲਿਨ ਨੇ 'ਜੀਨੀਅਸ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਮਿੱਥ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਜੋਂ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 'ਜੀਨਿਅਸ' ਨੂੰ "ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਏਮਬੈੱਡ ਇੱਕ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਰਹੱਸਮਈ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਇਹ 'ਰੱਬ ਵਰਗੀ' ਧਾਰਨਾ "ਪੂਰੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ-ਵਡਿਆਈ, ਕੁਲੀਨ ਅਤੇ ਮੋਨੋਗ੍ਰਾਫ-ਉਤਪਾਦਕ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।" ਉਹ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦੇ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਜੇ ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਕਲਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਡੱਲਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੇਗਾ। ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। Q.E.D ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਕਲਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਡਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।" ਨੋਚਲਿਨ ਨੇ ਉਸ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਕੇ 'ਜੀਨੀਅਸ' ਦੀ ਮਿੱਥ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਕਲਾ ਜਗਤ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੋਰੇ ਪੁਰਸ਼ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ, 'ਜੀਨੀਅਸ' ਇੱਕ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਿਕਾਸੋ, ਵੈਨ ਗੌਗ, ਪੋਲੌਕ ਅਤੇ ਰਾਫੇਲ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ - ਸਾਰੇ ਗੋਰੇ ਪੁਰਸ਼। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਲੇਸੈਂਡਰੋ ਗਿਆਰਡੀਨੋ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਲਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਢਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਦੇ ਸਮੂਹ ਕਲਾਤਮਕ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਉਭਰੇ। ਗ੍ਰੀਸੇਲਡਾ ਪੋਲੌਕ, ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਜੂਲੀਆ ਕ੍ਰਿਸਟੇਵਾ, ਲੂਸ ਇਰੀਗਰੇ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਾਚਾ ਐਲ. ਏਟਿੰਗਰ ਦੀਆਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ਦੀ ਨੇੜਿਓਂ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ।
ਮਾਨਸਾ
ਮਾਨਸਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (JGND-PSOU) 2019 ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਐਕਟ ਨੰ. 19 ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਦੂਰ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲੀ ਪਬਲਿਕ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ  ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ 550ਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ 24 ਅਕਤੂਬਰ 2019 (ਵੀਰਵਾਰ) ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਜਨਤਕ ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿਖੇ ਬਨਾਏ ਅਸਥਾਈ ਕੈਂਪਸ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਧਰੁਵੀ ਔਰਬਿਟ
ਇੱਕ ਧਰੁਵੀ ਔਰਬਿਟ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਹਰ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਧਰੁਵਾਂ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਧਰਤੀ, ਪਰ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਦ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਰੀਰ) ਦੇ ਉੱਪਰ ਜਾਂ ਲਗਭਗ ਉੱਪਰੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਝੁਕਾਅ ਸਰੀਰ ਦੇ ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾ ਵੱਲ ਲਗਭਗ 60 - 90 ਡਿਗਰੀ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾੲਿਨਤਰਾ
ਮਾਇਨਤਰਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Myantra) ਇੱਕ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਫਲਿਪਕਾਰਟ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਦੇ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਬੰਗਲੌਰ,ਕਰਨਾਟਕਾ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="https://en.wikipedia.org/wiki/Myntra.com" responsive="" />
ਡੀਏਵੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ
ਡੀਏਵੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ, ਰਾਜ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਹਿ-ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2002 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਨਾਲ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ
ਮਾਨਸਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਮਾਨਸਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਪਰੀਠਾ
ਪਰੀਠਾ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਬਰਾਦਰੀ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪੱਕਿਆ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਰੀਠਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਖਾਣਾ
ਵਿਉਤਪਤੀ
ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਦਾ ਉਹ ਹੇਤੂ (ਕਾਰਣ)ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਵਿਅਕਾਰਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਘੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਘੋਖ-ਪੜਤਾਲ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਵਾਉਦਾ ਹੈ। ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਸਾਧਾਰਣ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਵਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਤੇ ਜੋ ਸਿੱਟਾ ਨਿਕਲਦਾ ਉਹ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਹੈ।
ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
1. ਭਾਮਹ:-ਆਚਾਰੀਆ ਭਾਮਹ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ  ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਵੀ ਲਈ ਲੋਕ,ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਕਲਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
2.ਦੰਡੀ:-ਆਚਾਰੀਆ ਦੰਡੀ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਕਾਵਿ ਦੀ ਉਪਜ ਸਹਿਜ  ਸੁਭਾ ਪ੍ਰਗਟੀ(ਕੁਦਰਤੀ) ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਅਭਿਆਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। (ਭਾਮਹ ਤੋ ਬਾਅਦ ਕਾਵਿ ਹੇਤੂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਾਰਨ ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਆਚਾਰੀਆ ਦੰਡੀ ਹਨ।)
3.ਵਾਮਨ:-ਆਚਾਰੀਆ ਵਾਮਨ ਅਨੂਸਾਰ ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਆਚਾਰੀਆ ਨੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਬਲਕਿ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨੂੰ ਹੀ ਕਾਵਿ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਵਾਮਨ ਅਨੁਸਾਰ  ਲੋਕ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਾਸਤ੍ਰ ਗਿਆਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦਾ ਹੇਤੁ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਬਲਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਸਾਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਹੀ ਕਵੀ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਦੀ ਹੈ।
4.ਰੁਦ੍ਰਟ:-ਆਚਾਰੀਆ ਰੁਦ੍ਰਟ ਅਨੂਸਾਰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ-ਸਹਜ ਅਤੇ ਉਪਜ।ਸਹਜ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਪਜ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਨਾਲ ਹੈ।ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਦੁਬਾਰਾ ਹੀ ਸਹਜ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
1.ਬਹੁਲਤਾ ਅਰਥਾਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ।2.ਉਚਿਤ-ਅਣਉਚਿਤ ਦਾ ਵਿਵੇਕ।
ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਦੀਆ ਕਿਸਮਾਂ
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸਾਸਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਦੀਆ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਲੌਕਿਕ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਸਾਸਤ੍ਰ ਵਿਉਤਪੱਤੀ।
ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਸਾਸਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਵਿ ਦਾ ਹੇਤੂ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਘੇਰਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ ਕਾਵਿ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਵੀ ਸਾਸਤ੍ਰ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਕਵੀ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਹੈ।ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਵਿਦਵਾਨ ਸੁਤੰਤਰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਉਪਕਾਰਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।ਇਹ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਹੱਦ ਤਕ ਗੌਣ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਉਪਰੋਕਤ ਵਿਆਖਿਆ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਹੋਣਾ ਅਤਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਾਰ ਭਾਗ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।ਸਾਸਤ੍ਰ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਲੌਕਿਕ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਆਮ ਜੀਵਨ ਲਈ ਅਗਾਂਹ ਵਧੂ ਤੱਤ ਹੈ।ਲੌਕਿਕ ਅਤੇ ਸਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਕੋਈ ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਸੀਮਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਅੰਤ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਕਵੀ ਸੰਪੂਰਨ ਕਵੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਗੋਲਡਨ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ
ਗੋਲਡਨ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ, ਰਾਜ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਹਿ-ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1998 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਡਰੋਲੀ ਭਾਈ ਕੀ
ਡਰੋਲੀ ਭਾਈ ਕੀ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿਚ ਮੋਗਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 14 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਇਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ "ਡਰੋਲੀ ਬਾਈ" ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਜੋ ਕਦੇ ਮੁਗਲਾਂ ਨਾਲ ਡਾਂਸਰ ਸੀ, ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਲਈ ਕੁਝ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ ਜੀ ਉਹ ਅਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਪੁੱਤਰ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਰਮ ਪਤਨੀ ਮਾਤਾ ਦਾਮੋਦਰੀ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1613 ਈ: ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਧੰਨ ਧੰਨ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ, ਦੀਨ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਟਿੱਕਾ, ਜੋ ਵਾਰ ਮੰਗਿਆ ਸੋ ਵਾਰ ਦਿੱਤਾ । ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਟੀ (ਗਲੀ) ਕਮਾਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਇੰਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪੱਟੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੱਟੀ ਕਮਾਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰਨਗੀਆਂ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਉਹ ਮਹਿਲ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅੰਗੀਠਾ ਮਾਤਾ ਦਾਮੋਦਰੀ ਜੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ 1631 ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਦਾਮੋਦਰੀ ਜੀ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਾਤਾ ਦਾਮੋਦਰੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੰਤਿਮ ਅਸਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਮਾਉਣ ਨਾਲ ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ । 1984 ਵਿੱਚ ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਿ ਸੰਤ ਭਿੰਡਰਾਵਾਲੇ ਜੀ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣਗੇ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਅਖੰਡ ਪਾਠਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਲੜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ 'ਤੇ ਹੀ ਬੰਦ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਾਠ ਕੋਟੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੋਤਰੀ ਲਗਭਗ 1000 ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਹਨ। ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ 2003 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਨਿਰੰਤਰ ਪਾਠ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਸਨ। ਉਂਜ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਾਤਾ ਦਾਮੋਦਰੀ ਜੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਹੋਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਇਕ ਸੰਤ ਦਾ ਡੇਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸਿੱਖ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ
ਗੁਰਸ਼ਾਹੀ
thumb|ਗੁਰਸ਼ਾਹੀ ਲੋਗੋ|200x200px ਗੁਰਸ਼ਾਹੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਗੁਰਸ਼ਾਹੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਕੋਲ਼ ਹੈ,ਇਹ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਚੜ੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 1500 ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲਾਈਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰਮੁਖੀ, ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਲਿਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੱਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ, ਬੁੱਲੇ ਸ਼ਾਹ, ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ, ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ, ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਪੋਰਟਲ ਨੇ 1500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਛੰਦਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲਾਈਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੜ੍ਹਦਾ ਪੰਜਾਬ, ਲਹਿੰਦਾ ਪੰਜਾਬ, ਇੰਟਰਵਿਊ, ਕੁਇਜ਼ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ, ਦੋਹੇ, ਨਜ਼ਮਾਂ ਅਤੇ 100+ ਸਾਹਿਤਕ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਸ਼ਾਹੀ ਨੇ ਐਪਲ ਪੋਡਕਾਸਟ ਅਤੇ ਸਪੋਟੀਫਾਈ 'ਤੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੋਡਕਾਸਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ ਪੋਰਟਲ 1 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ 25000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਇਸ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਗੁਰਸ਼ਾਹੀ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ 25 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ "ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ" ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਸਮੇਤ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸਮੇਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਟਿਆਲਾ, ਬਠਿੰਡਾ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰਮੁਖੀ (ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਪੀ) ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ (ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਪੀ) ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 29 ਸਤੰਬਰ 2021 ਨੂੰ, ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਐਕਟ 2013 ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਗੁਰਸ਼ਾਹੀ ਵੱਲੋਂ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਲਾਈਵ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ
ਗੱਲਬਾਤ
ਗੁਰਸ਼ਾਹੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਚੈਨਲਾਂ 'ਤੇ ਸਾਹਿਤ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ "ਗੱਲਬਾਤ" ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਤਾਰ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੁੰਗਰਦੇ ਬੀਜ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਭਰਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਨਜ਼ਮਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਰਸ਼ਾਹੀ ਵੱਲੋਂ ਨੂੰ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ ਸਾਂਝ
ਇੰਟਰਵਿਊ ਲੜੀ 'ਸ਼ਬਦ ਸਾਂਝ' ਤਹਿਤ ਸਾਹਿਤਕ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਹਸਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਵਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਬਿਰ ਅਲੀ ਸਾਬਿਰ, ਅਕਰਮ ਰਿਹਾਨ, ਅਹਿਨ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ।
ਪਰਵਾਜ਼
ਅਦਾਰਾ ਗੁਰਸ਼ਾਹੀ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨਾਂ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਰਸ ਵੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਲਾਭ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਅਦਾਰਾ ਗੁਰਸ਼ਾਹੀ ਵੱਲੋਂ ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਲੰਡਰ ਛਾਪਣ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪਿਰਤ ਪਾਈ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ __INDEX__
ਮੈਸੂਰ ਦਾ ਰਾਜ
ਮੈਸੂਰ ਦਾ ਰਾਜ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਨੀਂਹ 1399 ਵਿੱਚ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਓਡੀਆਰ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਜੈਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਜਗੀਰਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਪਟਿਆਲਾ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ, ਰਾਜ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਹਿ-ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1993 ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਕੋਡ 1630120 ਦੇ ਨਾਲ ਸੈਂਟਰਲ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਸੈਕੰਡਰੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਦਾ ਯੂਡੀਜ਼ ਕੋਡ 03170514004 ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ
ਆਰਜ਼ੂ ਗੋਵਿਤਰੀਕਰ
ਆਰਜ਼ੂ ਗੋਵਿਤਰੀਕਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਆਰਜ਼ੂ ਗੋਵਿਤਰੀਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪਨਵੇਲ, ਰਾਏਗੜ੍ਹ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿਤਪਾਵਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਅਦਿਤੀ ਗੋਵਿਤਰੀਕਰ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਆਰਜ਼ੂ ਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਿਧਾਰਥ ਸਭਰਵਾਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਆਸ਼ਮਾਨ ਹੈ। 19 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ, ਆਰਜ਼ੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਿਰੁੱਧ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਤਲਾਕ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਸਟਡੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਉਸਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਅਦਿਤੀ ਗੋਵਿਤਰੀਕਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਰੀਅਰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ, ਇਸਲਈ ਉਹ ਕੁਝ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਕਾਕਾਕੁਇਲ (2001) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੋਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਏਕ ਲੜਕੀ ਅੰਜਾਨੀ ਸੀ (ਸੋਨੀ ਉੱਤੇ),ਘਰ ਸੀਆਈਡੀ ਅਤੇ ਨਾਗਿਨ 2
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਭਾ ਪਰਮਾਰ
ਆਭਾ ਪਰਮਾਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਇਸ ਪਿਆਰ ਕੋ ਕਯਾ ਨਾਮ ਦੂਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?, ਨੀਲੀ ਛੱਤਰੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਯੇ ਉਨ ਦਿਨੋਂ ਕੀ ਬਾਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ,ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ, ਰਾਜ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚਇੱਕ ਉੱਚ-ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਹਿ-ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1990 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਨਾਲ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ
ਜੀ ਐਸ ਅਮੁਰ
ਗੁਰੂਰਾਜ ਸ਼ਿਆਮਾਚਾਰੀਆ ਅਮੁਰ ( ਕੰਨੜ : ಜಿ. ಎಸ್. ಆಮೂರ; ਜਨਮ 8 ਮਈ 1925), ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸਮਕਾਲੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਿਜੇਤਾ ਹੈ। ਅਮੁਰ ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕੇ ਐਸ ਅਮੁਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ "ਭੁਵਣਾ ਭਾਗਿਆ" ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਡਾ. ਅਮੁਰ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਅਲੋਚਨਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਦੋਵਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਹੈ। ਉਹ ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕੇ ਐਸ ਅਮੁਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ
ਅਮੂਰ ਦਾ ਜਨਮ ਧਾਰਵਾੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੋਮਨਹੱਲੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ, ਸ਼ਿਆਮਾਚਾਰੀਆ, ਸ਼ੀਰਾਹੱਟੀ ਤਾਲੁਕ ਦੀ ਸੁਰਗਨਤੀ ਵਿੱਚ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਸੇ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਦਾ ਨਾ ਗੰਗੂਬਾਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹਾਵੇਰੀ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜੂਨ ਵਿਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿਚ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਧਾਰਵਾੜ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਦ ਕੌਨਸੈਪਟ ਆਫ ਕਾਮੇਡੀ ਸੀ। ਐਮ.ਏ. ਬਾਅਦ, ਅਮੁਰ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਧਾਰਵਾੜ ਅਤੇ ਮਰਾਠਵਾੜਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸਾਂਤਾ ਬਾਰਬਰਾ  ਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ  ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ ਸਕਾਲਰ 1972 ਅਤੇ 1973 ਵਿਚ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਂਤਾ ਅਮੁਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਧਾਰਵਾੜ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1925
ਭਜਨ ਲਾਲ
ਭਜਨ ਲਾਲ ਬਿਸ਼ਨੋਈ (6 ਅਕਤੂਬਰ, 1930 - 3 ਜੂਨ 2011) ਇੱਕ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਤੋਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1979 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ, ਫਿਰ 1982 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ 1991 ਵਿਚ। ਉਸਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਭਜਨ ਲਾਲ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਅਕਤੂਬਰ 1930 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਕੋਤਵਾਲੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਜਸਮੇਦੇਵੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ - ਚੰਦਰ ਮੋਹਨ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਅਤੇ ਕੁਲਦੀਪ ਬਿਸ਼ਨੋਈ - ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੀ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਿਸਾਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਆਦਮਪੁਰ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਦਮਪੁਰ (ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ) ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਭਜਨ ਲਾਲ ਦੋ ਵਾਰ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 28 ਜੂਨ 1979 ਤੋਂ 5 ਜੁਲਾਈ 1985 ਤੱਕ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 23 ਜੁਲਾਈ 1991 ਤੋਂ 11 ਮਈ 1996 ਤੱਕ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਿਆਂ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਸਨ। ਜਨਵਰੀ 1980 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਜਨ ਲਾਲ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ  ਰਾਮੇ ਰਾਮ  ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਬਦਨਾਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੌਕਾਪ੍ਰਸਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਕੋਈ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਾਟ-ਦਬਦਬੇ ਵਾਲੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਗੈਰ ਜਾਟ ਵੋਟਾਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਆਖਰੀ ਗੈਰ ਜਾਟ ਸੀ। ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਖੱਟਰ ਨੂੰ 2014 ਵਿੱਚ 21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੈਰ ਜਾਟ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 18 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਹਰਿਆਣੇ ਦੀਆਂ 2005 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਰਾਜ ਇਕਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪਾੜ ਪੈ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੇ ਭੁਪਿੰਦਰ ਹੁੱਡਾ ਨੂੰ ਭੱਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ। 2007 ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਉਣਗੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਜਨਹਿਤ ਕਾਂਗਰਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਰੇਖਾ ਪਾਂਡੇ
ਰੇਖਾ ਪਾਂਡੇ (ਜਨਮ 6 ਜੂਨ) ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਹੈਨਰੀ ਮਾਰਟਿਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਇੱਕ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ, ਇੰਟਰਫੇਥ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ ਐਂਡ ਰੀਕਨਸੀਲੀਏਸ਼ਨ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰੀਟਸ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੀਡ, ਸੋਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਧਿਐਨ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਪਿਤ ਅਕਾਦਮਿਕ ਹੈ। ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਪੁਨਰਗਠਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਧੀਨਗੀ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਧੀਗਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਤਤ ਹੈ। ਉਹ ਖੇਤਰੀ/ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਦਰਭਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਤੇ ਅਧੀਨਤਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ - ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ, ਸਮਕਾਲੀ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਰੇਖਾ ਪਾਂਡੇ ਦਾ ਜਨਮ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹੋਲੀ ਫੈਮਿਲੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਦਿਆਲਿਆ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਇਤਿਹਾਸ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਰੇਖਾ ਪਾਂਡੇ ਕੋਲ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹੈ: ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ ਨੈਸ਼ਨਲ ਉਰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ। ਉਸਨੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕੋਰਸ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੁਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁਖੀ ਸੀ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਦੋ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ, ਇੱਕ ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ ਨੈਸ਼ਨਲ ਉਰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਯੋਜਿਤ 2014 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਚੇਅਰ ਸੀ।
ਯੋਗਦਾਨ
ਉਸ ਕੋਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰ, ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਫੀ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦ, ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਅੰਦੋਲਨਾਂ, ਲਿੰਗ ਨਿਰਮਾਣ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵਰਗੇ ਵਿਭਿੰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਧਿਆਪਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ, ਕਲਾਸਰੂਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸਦੇ ਪੁਨਰਗਠਨ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਵਾਰਤਾਕਾਰ ਵੀ ਹੈ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿੰਗ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰੋਤ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। rekha pandey the socialist
ਪਾਂਡੇ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿੰਗਲ-ਲੇਖਿਤ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਕਈ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਖੋਜ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ 22 ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, "ਦਿਵਾਈਨ ਸਾਉਂਡਜ਼ ਫਰੌਮ ਦਿ ਹਾਰਟ, ਸਿੰਗਿੰਗ ਇਨ ਬੇਫਿਟਰਡ ਇਨ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼-ਭਕਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਸੰਤਾਂ (12ਵੀਂ ਤੋਂ 17ਵੀਂ ਸਦੀ)", 2020, ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੇਵਦਾਸੀਆਂ - ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਅਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ, 2017, ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫੋਕਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਟਰੈਫਿਕਿੰਗ, 2016, ਵੂਮੈਨਜ਼ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਬਿਰਤਾਂਤ: ਟਰੈਵਲਜ਼ ਐਂਡ ਟ੍ਰਾਇੰਫਸ, (ਐਡੀ), 2015, ਲਿੰਗ ਲੈਂਸ: ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ, ( ਐਡ), 2015, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ- ਅੰਤਰ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ, (ਐਡੀ), 2014, ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ, ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਫੈਲਾਅ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਅਸਮਾਨਤਾ: ਆਈਸੀਟੀਜ਼ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ, 2012, (ਐਡੀ) ਥਿਓ ਪੀ. ਵੈਨ ਡੇਰ ਵੇਈਡ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੈਵੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹਾਰਟ, 2010, ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ- ਇੱਕ ਬਹੁ-ਆਯਾਮੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ (ਐਡੀ) 2007, ਮੱਧਕਾਲੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸੁਧਾਰ ਅੰਦੋਲਨ, 2005, ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਮੁੱਦੇ, 2000, ਬੀੜੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ, 1998, ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ, 1990 ਉਸਨੇ "ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ", ਬਰਕਬੇਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਹਿਊਮੈਨਿਟੀਜ਼, ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਪਾਲਿਸੀ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ, ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਕੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਫੈਲੋ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਬਫੇਲੋ, ਯੂਐਸਏ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਸਕਾਲਰ, ਮੇਸਨ ਡੀ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਖੋਜ, ਪੈਰਿਸ ਅਤੇ ਆਰਟੋਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਰਰਾਸ, ਫਰਾਂਸ ਵਿਖੇ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰਸ਼ਿਪ ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
II. ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ
ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ , 2019
ਨਾਗਰਿਕਤਾ (ਸੋਧ) ਐਕਟ, 2019 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਨੇ 11 ਦਸੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨੇ 1955 ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ, ਬੋਧੀ, ਜੈਨ, ਪਾਰਸੀ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਸਤਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਾ ਰਾਹ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਈਸਾਈਆਂ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਸਮੱਸਿਆ ਰਹੀ ਹੈ।  ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਬੀਜੇਪੀ), ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਚੋਣ ਮਨੋਰਥ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਤਾਏ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।  2019 ਸੋਧ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਉਹ ਪਰਵਾਸੀ, ਜੋ 31 ਦਸੰਬਰ 2014 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ " ਧਾਰਮਿਕ ਅਤਿਆਚਾਰ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦੇ ਡਰ" ਸਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੋਧ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਵੀ ਢਿੱਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਐਕਟ ਲਗਭਗ 31,300 ਨਵੇਂ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ 1.3 ਅਰਬ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੇਗਾ। ਲਗਭਗ 25,400 ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ 5,800 ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 60 ਇਸਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ, ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਤੁਰੰਤ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸੋਧ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਧਰਮ ਦੇ ਅਧਾਰ' ਤੇ ਪੱਖਪਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ "ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਖਪਾਤੀ" ਕਰਾਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ "ਸਤਾਏ ਗਏ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਸਵਾਗਤਯੋਗ ਹੈ", ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਪੱਖਪਾਤੀ "ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ" ਰਾਹੀਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਲੋਚਕ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਬਿੱਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਜਿਸਟਰ ਆਫ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ, 200 ਮਿਲੀਅਨ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਰਹਿਤ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਦੂਸਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਤਿੱਬਤ, ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਅਤੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਤੋਂ ਸਤਾਏ ਗਏ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ "ਮੁਸਲਿਮ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼" ਹਨ ਜਿਥੇ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੋਧਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਰਾਜ ਧਰਮ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਸਲਾਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ "ਧਾਰਮਿਕ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ" ਹੈ ਅਤੇ "ਸਤਾਏ ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ"। ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰਾ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਪਕ ਵਿਰੋਧ
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬਿਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਰਜਿਸਟਰ (ਐੱਨਆਰਸੀ) ਲਿਆ ਕੇ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ’ਚੋਂ ਸਾਰੇ ਘੁਸਪੈਠੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਹੀ ਸਾਹ ਲਵਾਂਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੋਹਿੰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਕੌਮੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਰਜਿਸਟਰ (ਐੱਨਆਰਸੀ) ਬਾਰੇ ਖਦਸ਼ਿਆਂ ਕਾਰਨ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਬਿੱਲ ਦੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੋਕ ਸਭਾ ਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਪਾਸ ਹੋਣ ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਬਿੱਲ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਕਲਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਅਸਾਮ ਸਮੇਤ ਸੱਤ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਤੇ ਫਿਰ ਅੱਗ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜ ਗਈ। ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹੋਈ ਪੁਲਸ ਦੀ ਬਰਬਰਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋਰ ਭਖ ਗਿਆ। ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 25 ਨਾਮਣੇ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਕਲ ਕੇ ਇਸ ਫਿਰਕੂ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਤੇ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕਮੁੱਠਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ। ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਇੱਕ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬੱਸਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਤੇ ਦੂਜੀ ਸੀਲਮਪੁਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸ਼ਰਾਰਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੱਥਰਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ, ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਮੁੱਚੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅੰਦੋਲਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਰਿਹਾ।
ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਹੋਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ। ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਡਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ "ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ" ਦਾ ਘਾਟਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਵਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।  ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਪੱਖਪਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੁਸਲਿਮ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਐਕਟ ਵਿਰੁੱਧ ਵੱਡੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਨ। ਅਲੀਗੜ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਦਮਨ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਕਾਰਨ ਕਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ, ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਇੰਟਰਨੈਟ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ। ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਐਕਟ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜਾਂ ਕੋਲ ਏਨੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੀਏਏ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਣ।
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ
ਐਕਟ ਦਾ ਫ਼ੌਰੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 25400 ਹਿੰਦੂਆਂ, 5800 ਸਿੱਖਾਂ ਤੇ 100 ਈਸਾਈਆਂ ਨੂੰ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਹੜੇ ਖ਼ਾਸਕਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨੀ ਇੰਤਹਾਪਸੰਦੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕਾਦੀਆਨੀ (ਅਹਿਮਦੀਆ) ਅਤੇ ਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਕਾਦੀਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ਰ ਜਾਂ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਐਕਟ ਤੋਂ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਉਮੀਦ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖ ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਅਮਨ-ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਅ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਗ਼ੌਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਚਲੇ ਮੁਸਲਿਮ ਰੋਹਿੰਗੀਆ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪਨਾਹਗੀਰ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਆਏ ਹਨ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੇਖ਼ ਹਸੀਨਾ ਸਰਕਾਰ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਾਗਰਕਿਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਐੱਨਆਰਸੀ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਲਕਸਮਬਰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਮੁਲਕ ਦੀ ‘ਘਰੇਲੂ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ’ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਤੋਂ ਵਿਰਵੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾ ਵਧਣ ਦੇਣ ਲਈ ‘ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ’ ਲਈ ਆਖਿਆ ਹੈ।
ਹਿਮਾਂਸ਼ੀ ਖੁਰਾਣਾ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਹਿਮਾਂਸ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਨਵੰਬਰ, 1991 ਨੂੰ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਹਨ। ਹਿਮਾਂਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸੁਨੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਰਵੀਂ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬੀ.ਸੀ.ਐਮ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਹਿਮਾਂਸ਼ੀ ਨੇ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਹੋਸਪਿਟੈਲਿਟੀ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਬਤੌਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਕਾਰਜ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਖੁਰਾਣਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 16-17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਮਿਸ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਿਸ ਪੀ.ਟੀ.ਸੀ. ਪੰਜਾਬੀ 2010 ਦੀ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਮਿਸ ਨੌਰਥ ਜ਼ੋਨ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਫਿਰ ਇਹ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਈ। ਇਹ ਮੈਕ ਦੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਐਮਬੈਸਡਰ ਬਣੀ। ਫਿਰ ਇਸਨੇ ਮੇਕ ਮਾਈ ਟ੍ਰਿਪ, ਆਯੂਰ, ਪੈਪਸੀ, ਨੈਸਲੇ, ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਜਵੈਲਰਸ, ਬਿੱਗ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ, ਕੈਲਵਿਨ ਕੈਲਿਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ "ਜੋੜੀ - ਬਿਗ ਡੇ ਪਾਰਟੀ" (ਪੰਜਾਬੀ ਐਮ. ਸੀ. ਅਤੇ ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ) ਗੀਤ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ (ਫਿਰੋਜ਼ ਖਾਨ) ਦੁਆਰਾ (ਫਾਸਲੀ ਬਟੇਰੇ) ਸੰਗੀਤ ਵਿਡੀਓਜ਼ ਅਤੇ ਹਰਜੋਤ ਦੇ "ਇਜ਼ਹਾਰ ਹਰਜੋਤ" ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਣਾ "ਸੋਚ" (ਹਾਰਡੀ ਸੰਧੂ) ਅਤੇ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮ "ਸਾਡਾ ਹੱਕ" ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ। ਸਾਲ 2015 ਖੁਰਾਣਾ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਫਲ ਸਾਲ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਜੱਸੀ ਗਿੱਲ, ਬਾਦਸ਼ਾਹ, ਜੇ ਸਟਾਰ, ਨਿੰਜਾ, ਮਨਕੀਰਤ ਔਲਖ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਗਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਮਾਰਚ, 2016 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸੁਖ-ਈ (ਮੁਜ਼ਿਕਲ ਡਾਕਟਰਜ਼) ਦੇ ਨਾਲ ਸੈਡ ਸਾਂਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। 2018 ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਣਾ ਨੇ ਇੱਕ ਗਾਣੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਈ ਸਟੈਂਡਰਡ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਖੁਰਾਣਾ ਨੇ ਬਤੌਰ ਅਦਾਕਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਸਾਡਾ ਹੱਕ" ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ "ਜੀਤ ਲੇਂਗੇ ਜਹਾਨ" (2012) ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਲੈਦਰ ਲਾਈਫ" (ਅਮਨ ਧਾਲੀਵਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ। 2015 ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ "2 ਬੋਲ" ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਣਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਛੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ - 2 ਕੰਨੜ, 2 ਤਾਮਿਲ, 1 ਤੇਲਗੂ, 1 ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਖੁਰਾਣਾ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀ.ਵੀ. ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬੌਸ, ਦੇ ਤੇਰ੍ਹਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ
ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਖੁਰਾਣਾ ਨੇ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 13 ਉੱਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਨੌ ਸਾਲ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ "ਚਾਵ" ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਉਸ ਦੇ ਮੰਗੇਤਰ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਉਹ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 13 ਦੇ ਸਹਿ-ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਅਸੀਮ ਰਿਆਜ਼ ਨੂੰ ਡੇਟ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸੱਜਨ ਸਿੰਘ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932
ਮੈਡਮ ਸਰ
ਮੈਡਮ ਸਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕਾਮੇਡੀ ਐਕਸ਼ਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਹੈ ਜੋ 24 ਫਰਵਰੀ 2020 ਤੋਂ 18 ਫਰਵਰੀ 2023 ਤੱਕ Sony SAB 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ SonyLIV 'ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਟ੍ਰੀਮ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੈ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜੈ ਮਹਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੁਲਕੀ ਜੋਸ਼ੀ, ਯੁਕਤੀ ਕਪੂਰ, ਸੋਨਾਲੀ ਨਾਇਕ ਅਤੇ ਭਾਵਿਕਾ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।
Plot
ਇਹ ਸੀਰੀਜ਼ ਚਾਰ ਲਖਨਊ-ਅਧਾਰਤ ਮਹਿਲਾ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਅਫ਼ਸਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ S.H.O.  ਹਸੀਨਾ ਮਲਿਕ, ਐਸਆਈ ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਸਿੰਘ, ਹੈੱਡ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਪੁਸ਼ਪਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਸੰਤੋਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਚੀਤੇਸ਼ਵਰ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਇੱਕ ਕੈਦੀ ਤੋਂ ਜਾਸੂਸ ਬਣੇ ਬਿਲੇਸ਼ਵਰ ਚੰਪਤ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਸਿੰਘ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਸੀਨਾ ਮਲਿਕ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਵਿੱਚ ਭਾਵੁਕ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਡੀਐਸਪੀ ਅਨੁਭਵ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਮਾਹਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਈਬੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਕ੍ਰੇਟ ਏਜੰਟ ਹੈ, ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਤਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਆਪਣੇ ਮਤਭੇਦਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹਸੀਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਸੰਭਵ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।  ਥਾਣਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।  ਜਲਦੀ ਹੀ ਹਸੀਨਾ ਮਲਿਕ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਸਿੰਘ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿਆਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।  ਹਸੀਨਾ ਨੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਸੀਨਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕੀਤਾ।  ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਹਸੀਨਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਉਸ ਨੇ ਗਲਤ ਸੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਹਸੀਨਾ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।  ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਇਕਰਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।  ਫਿਰ ਵੀ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਲ ਟੁੱਟਣ ਦੇ ਡਰੋਂ ਇਸਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।  ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਰ ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਦਿਨ ਦੇ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ. ਆਖਰਕਾਰ, ਹਸੀਨਾ ਨੇ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੰਗਣੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਪਰਤ ਸਕਦਾ।  ਬੇਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਹਸੀਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਲਈ ਵੀ ਖਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।  ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਵਿਰਾਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ. ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਾਲਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਇਕੱਠੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।