cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ
ਇਮਾਰਤ
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤ ਤਿੰਨ ਮੰਜਲਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਮੰਜਲ ਪੁੱਲ ਵਲ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਿਰਾਬਾ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਮੰਜਲ ਦੀ ਛੱਤ 26 ਫੁੱਟ 9 ਇੰਚ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਦੂਸਰੀ ਮੰਜਲ ਤੇ ਸਿਖਰ ਤੇ 4 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਬੰਨ੍ਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਰਾਂ ਕੋਨਿਆ ਤੇ ਮੰਮਟੀਆ ਲੱਗੀਆ ਹੋਈਆ ਹਨ। ਤੀਸਰੀ ਮੰਜਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਰਵਾਜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹਰ ਵਕਤ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਜਲ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਗੁੰਬਦ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਪੰਕਜ ਦੀ ਪੰਖੜੀਆਂ ਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਲਟੇ ਪੰਕਜ ਦੇ ਉੱਪਰ 'ਕਲਸ਼' ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਛੱਤਰੀ ਨਾਲ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਮੁਸਲਿਮ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨਿਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਮਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਹਿਬਾਨ
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤੋ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਰਹੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ ਜੀ!
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ
ਵਿਲਫਰੇਡ ਓਵਨ
ਵਿਲਫਰੇਡ ਓਵਨ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਖੱਟੀ।
ਜਨਮ
ਵਿਲਫਰੇਡ ਓਵਨ ਦਾ ਜਨਮ 1893 ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲੰਦਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਨੌਕਰੀ
ਸੰਨ 1913 ਵਿੱਚ ਉਹ ਫ਼ਰਾਂਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹੁਣ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆਂ ਸਨ। ਸੰਨ 1915 ਵਿੱਚ ਓਵਨ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੋਰਚੇ ਬਣਾ ਕੇ ਲੜਨ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਉਸ ਦੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇ ਵਸਤੂ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਯੁੱਧ ਦੀ ਬਾਰਬਰਤਾ ਉੱਪਰ ਉਸਦੀ ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ 1917 ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਏਡਿਨਬਰਾ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਮੌਤ
ਸੰਨ 1918 ਦੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਓਵਨ ਵਾਪਸ ਫ਼ਰਾਂਸ ਆ ਗਿਆ। ਯੁੱਧ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵੰਬਰ 'ਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਏਡਿਨਬਰਾ 'ਚ ਕਵੀ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸੀਜਫਰਾਇਡ ਸੈਸੂਨ ਨਾਲ ਹੋਈ ਜਿਸਨੇ ਓਵਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਓਵਨ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛਪਵਾਇਆ।
ਹਲਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ
ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ
ਰਾਏ- ਅਬਦੁੱਲਾ ਖ਼ਾਨ ਭੱਟੀ, ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਮ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ (ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ: دًﻻ بھٹى) ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਜਪੂਤ ਨਾਇਕ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਲੱਧੀ ਤੇ ਪਿਉ ਦਾ ਨਾਂ ਫਰੀਦ ਸੀ।ਦੁੱਲੇ ਦੀ ਮਾਂ ਲੱਧੀ ਨੇ ਅਕਬਰ ਦੇ ਪੁੱਤ ਸ਼ੇਖੂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਇਆ ਤੇ ਮਹੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਵੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਰਾਏ ਅਬਦੁੱਲਾ ਖਾਨ ਨੇ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਵਖਤ ਪਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨੀ ਪਈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 20 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ, ਲਾਹੌਰ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਬਣਾਉਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਦੁੱਲੇ ਦੀ ਵਾਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ। ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਨਾਂ 'ਦੁੱਲੇ ਦੀ ਬਾਰ' ਯਾਨੀ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਦਾ ਜੰਗਲ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਪੂਤ ਨਾਇਕ ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮੈਣੀ ਸਾਹਿਬ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਫਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੁੱਲੇ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਅਕਬਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ। ਦੁੱਲੇ ਦਾ ਦਾਦਾ ਸਾਂਦਲ ਭੱਟੀ ਬੜਾ ਬਹਾਦਰ ਆਗੂ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁਗ਼ਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦਾ ਲਗਾਨ ਦੇਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਰਾਵੀ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਦੁੱਲੇ ਦਾ ਪਿਉ ਫਰੀਦ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਸੂਰਬੀਰ ਸੀ। ਅਕਬਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਈਨ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਬੜੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਝੁਕੇ ਤਾਂ ਅਕਬਰ ਨੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਕਲਮ ਕਰਕੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੂਸ ਭਰ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਪੁੱਠੀਆਂ ਲਟਕਵਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ (ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪੁੱਤਰ" ਜਾਂ "ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਰਾਬਿਨ ਹੁੱਡ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰ ਦੁਲ੍ਹਾ ਭੱਟੀ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਬਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) (ਮੌਤ 1599) ਮੱਧਕਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਆਈ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਅਕਬਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜ ਕਰੋ।
ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ
ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਮੀਆਂ ਸਾਹਿਬ ਕਬਰਿਸਤਾਨ (ਕਬਰਿਸਤਾਨ) ਵਿਖੇ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਭੱਟੀਆਂ, ਪੰਜਾਬ, ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ (ਅਜੋਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਅਤੇ 1599 ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ (ਅਜੋਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ। ਹੋਰ ਨਾਮ ਅਬਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਈਸ਼ਵਰ ਦਿਆਲ ਗੌੜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ "ਮੱਧਯੁਗੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨੀ ਵਿਦਰੋਹ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ" ਸੀ, ਪਰ ਉਹ "ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਘੇਰੇ" ਤੇ ਰਿਹਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਿੰਦਗੀ
ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡੀ ਭੱਟੀਆਂ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, [2] ਅਤੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਵਰਗ ਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ ਸਥਾਨਕ ਪੇਂਡੂ ਮੁਖੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰਾਜਪੂਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਆਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਫ਼ਰੀਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈਂ ​​ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਜਲੀ ਜਾਂ ਸੈਂਡਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਅਕਬਰ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਮਾਲ ਉਗਰਾਹੀ ਸਕੀਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੁੱਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਲਾਧੀ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ, ਅਕਬਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੇਖੂ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਹਾਂਗੀਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ), ਦਾ ਜਨਮ ਉਸੇ ਦਿਨ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਉਸਦੇ ਦਰਬਾਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਸ਼ੇਖੂ ਦੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਏਗਾ ਜੇ ਇੱਕ ਰਾਜਪੂਤ ਔਰਤ ਦੁਆਰਾ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਖੁਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਅਕਬਰ ਨੇ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਮੁਗ਼ਲ ਤਖਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲਾਧੀ ਨੂੰ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਅਸਲ ਅਧਾਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਅਕਬਰ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਲਾਧੀ ਨਾਰਾਜ਼ ਸਨ, ਕਿ ਭੱਟੀ ਸ਼ਾਇਦ ਬਾਗੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਸ਼ਾਹੀ ਪੱਖੋਂ ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ ਸੀ। thumb|ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼ ਦੇ ਲਿਖੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸੇ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦਾ ਕਵਰ ਸ਼ਾਹੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਭੱਟੀ ਸਕੂਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਖਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜੋ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬਚਪਨ ਦੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਅਨਸਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਨੇ ਲੱਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਫ਼ਰੀਦ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਗੌੜ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਆਮ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਵਿਰੋਧੀ, ਵਿਦਰੋਹੀ ਸੁਭਾਅ ਨੇ ਅਕਬਰ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਦਿਹਾਤੀ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੱਟੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ "ਕਿਸਾਨੀ ਜਮਾਤੀ ਯੁੱਧ" ਵਜੋਂ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਅਤੇ ਲੋਹੜੀ
ਲੋਹੜੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਅਕਬਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਡਾਕੂ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲ ਲੁੱਟ ਕੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਦਰਿਆ-ਦਿਲੀ ਦੇ ਕਾਇਲ ਸਨ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਲੋਕ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਤੋਂ ਅਗਵਾਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧਰਮ ਦੀ ਧੀ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਜਦ ਦੁੱਲਾ-ਭੱਟੀ ਨੇ ਉਸ ਲੜਕੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੱਕਰ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੰਤ-ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ: ਸੁੰਦਰੀ-ਮੁੰਦਰੀ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀਆਂ ਮੰਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਧੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਗਰੀਬੀ ਕਾਰਨ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਾਕਮ ਨੂੰ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਹੁਸਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰੀਂ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਧਾਰ ਲਈ ਲਈ। ਇਸ ਦੀ ਭਿਣਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਪੈ ਗਈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਜਲਦੀ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੁੱਲੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੁੱਲੇ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ,"ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਨੇ ਹਾਕਮ ਤੋਂ ਡਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਹੀ ਵਿਆਹੁਣ ਆਉਣਗੇ। ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਰਚਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਰੌਸ਼ਨੀ ਲਈ ਲੱਕੜੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਅੱਗ ਬਾਲੀ ਗਈ। ਦੁੱਲੇ ਨੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਦਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨਵੇਂ ਵਿਆਹ ਹੋਏ ਸਨ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਲ ਜਨਮੇ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸੁੰਦਰ-ਮੁੰਦਰੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਗੁੜ-ਸ਼ੱਕਰ ਤੇ ਦਾਣੇ ਆਦਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਦੁੱਲੇ ਕੋਲ ਕੰਨਿਆ-ਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਲੱਪ ਸ਼ੱਕਰ ਦੀ ਹੀ ਸੀ। ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਡੋਲਾ ਤੁਰ ਗਿਆ ਤੇ ਗ਼ਰੀਬ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਦੁੱਲੇ ਦਾ ਲੱਖ-ਲੱਖ ਸ਼ੁਕਰ ਕੀਤਾ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੋਹੜੀ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਪੈ ਗਿਆ।" ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹਰ ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਦਿਨ ਦੁੱਲੇ ਨੂੰ ਹਰ ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਜਦ ਲੋਹੜੀ ਮੰਗਣ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ’ਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। : '''ਸੁੰਦਰ ਮੁੰਦਰੀਏ ਹੋ! ਤੇਰਾ ਕੌਣ ਵਿਚਾਰ ਹੋ! ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਵਾਲਾ ਹੋ! ਦੁੱਲੇ ਧੀ ਵਿਆਹੀ ਹੋ! ਸੇਰ ਸੱਕਰ ਪਾਈ ਹੋ! ਕੁੜੀ ਦਾ ਲਾਲ ਪਤਾਕਾ ਹੋ! ਕੁੜੀ ਦਾ ਸਾਲੂ ਪਾਟਾ ਹੋ! ਸਾਲੂ ਕੌਣ ਸਮੇਟੇ! ਚਾਚਾ ਗਾਲ਼ੀ ਦੇਸੇ! ਚਾਚੇ ਚੂਰੀ ਕੁੱਟੀ! ਜ਼ਿੰਮੀਦਾਰਾਂ ਲੁੱਟੀ! ਜ਼ਿੰਮੀਦਾਰ ਸੁਧਾਏ! ਗਿਣ ਗਿਣ ਪੌਲੇ ਲਾਏ! ਇੱਕ ਭੋਲ਼ਾ ਰਹਿ ਗਿਆ! ਸਿਪਾਹੀ ਫੜ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ! ਸਿਪਾਹੀ ਨੇ ਮਾਰੀ ਇੱਟ! ਭਾਵੇਂ ਰੋ 'ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਪਿੱਟ! ਸਾਨੂੰ ਦੇ ਦੇ ਲੋਹੜੀ, 'ਤੇ ਤੇਰੀ ਜੀਵੇ ਜੋੜੀ!''' ਦੁੱਲੇ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ਼ ਸੰਬੰਧਤ ਤੁਕਾਂ- ਮੇਰੇ ਹੇਠ ਬੱਕੀ ਲਾਖੀ, ਜਿਹੜੀ ਟੁਰਦੀ ਸੁੰਬ ਟਕੋਰ। ਮੈਂ ਪੁੱਤ ਹਾਂ ਬੱਗੇ ਸ਼ੇਰ ਦਾ, ਮੇਰੀ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਰਗੀ ਤੋਰ। ਜੰਮਣਾ ਤੇ ਮਰ ਜਾਵਣਾ, ਉੱਡਣਾ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚੋਂ ਭੌਰ।
ਆਸੀ ਅਜ਼ਰ
ਆਸੀ ਅਜ਼ਰ ( אסי עזר  ; ਜਨਮ 10 ਜੂਨ 1979) ਇੱਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2015 ਤੱਕ ਈਰੇਜ਼ ਤਾਲ ਨਾਲ ਬਿਗ ਬ੍ਰਦਰ - ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਰੋਟੇਮ ਸੇਲਾ ਨਾਲ ਦ ਨੈਕਸਟ ਸਟਾਰ ਦੀ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼, ਬਿਊਟੀ ਐਂਡ ਦ ਬੇਕਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਅਜ਼ਰ ਨੇ ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਵਿੱਚ ਯੂਰੋਵਿਜ਼ਨ ਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ 2019 ਦੀ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਅਜ਼ਰ ਇੱਕ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਕੀਲ ਹੈ। 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਆਉਟ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 100 ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਗੇਅ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਅਜ਼ਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਲੋਨ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਬੁਖਾਰਨ-ਯਹੂਦੀ ਅਤੇ ਯਮੇਨੀ-ਯਹੂਦੀ ਮੂਲ ਦਾ ਹੈ। 2005 ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਰ ਗੇਅ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮੰਮੀ ਐਂਡ ਪਿਤਾ: ਆਈ ਹੇਵ ਸਮਥਿੰਗ ਟੂ ਟੇਲ ਯੂ ਬਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਰੀਅਰ
ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਨਲਾਈਨ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਕਿੱਕ ਸੀ। 2004-2005 ਵਿੱਚ ਆਸੀ ਨੇ ਟੀਵੀ ਯੂਥ ਸ਼ੋਅ ਐਗਜ਼ਿਟ ਦੀ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦ ਸ਼ੋਅ, ਗੁਡ ਈਵਨਿੰਗ ਵਿਦ ਗਾਈ ਪਾਈਨਜ਼ ਅਤੇ ਦ ਚੈਂਪੀਅਨ: ਲਾਕਰ ਰੂਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਅੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਟ੍ਰੈਪਡ 24 ਅਤੇ ਟਾਕ ਟੂ ਮਾਈ ਏਜੰਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
25 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ, ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਅਜ਼ਰ ਤਲ ਅਵੀਵ ਵਿੱਚ ਲੂਸੀ ਅਯੂਬ, ਏਰੇਜ਼ ਤਾਲ ਅਤੇ ਬਾਰ ਰੇਫੈਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਰੋਵਿਜ਼ਨ ਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ 2019 ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਤਾਲ ਅਤੇ ਰੇਫੇਲੀ ਮੁੱਖ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੋਣਗੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਜ਼ਰ ਅਤੇ ਅਯੂਬ ਗ੍ਰੀਨ ਰੂਮ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨਗੇ। 28 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ, ਅਜ਼ਰ ਅਤੇ ਅਯੂਬ ਨੇ ਤਲ ਅਵੀਵ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਵਿਖੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਐਲੋਕੇਸ਼ਨ ਡਰਾਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
11 ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਨੂੰ, ਅਜ਼ਰ ਨੇ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਅਲਬਰਟ ਐਸਕੋਲਾ ਬੇਨੇਟ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਕੌਰੀਵਾਲਾ
ਕੌਰੀਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਕੌਰੀਵਾਲਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 946 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 3.4 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਰਥਮਿਤੀ
ਆਰਥਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਹਿਸਾਬ ਅਤੇ ਸੰਖਿਅਕੀ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਰਥਮਿਤੀ (econometrics) ਕਹਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਸ਼ੀਤਪਿਤ
ਸ਼ੀਤਪਿਤ ਚਮੜੀ ’ਤੇ ਲਾਲ-ਲਾਲ ਉਭਰਵੇਂ ਦਾਣੇ ਜਾਂ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਰੀਰ ’ਤੇ ਪੈ ਜਾਣ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ‘ਅਰਟੀਕੇਰੀਆ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਗ਼ਲਤ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਗੰਦਾ ਮਾਸ, ਪੇਟ ਦੇ ਕੀੜੇ, ਭੂੰਡੀਆਂ ਲੜਨ ਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਖ਼ੂਨ ਗੰਦਾ ਹੋ ਕੇ ਚਮੜੀ ’ਤੇ ਲਾਲ-ਲਾਲ ਉਭਰਵੇਂ ਦਾਣੇ ਜਾਂ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਰੀਰ ’ਤੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲੱਛਣ
ਚਮੜੀ ਤੇ ਸੋਜ਼, ਖਾਰਿਸ਼, ਜਲਣ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਉਭਰੇ ਦਾਣੇ ਜਾਂ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਵਰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦਾ ਬਣ ਜਾਣਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਮਾਰੀਆਂ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਰੱਤੂ
ਜੀਵਨ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਰੱਤੂ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਨਵੰਬਰ 1954 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੁਆਬਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਕਸਬੇ ਨੂਰਮਹਿਲ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਰਚਣਾ ਦਾ ਕਾਰਜ 1968 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1971 ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਹਿਤ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 1984 ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸਾਰ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਉਹ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ
ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੰਗਮੰਚ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਨੇਕ ਕਲਾ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਵਿਆਪਕ ਪਦ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਭਰਤ ਮੁਨੀ (400 ) ਦੇ ਨਾਟਯ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚਨਾਚ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ‍ ਵਿਧਾਵਾਂ ਨੇ ਜਨ‍ਮ ਲਿਆ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਵਿਧਾ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਿਸ਼‍ਟ ਦੇਸ਼ਕਾਲ ਹੈ।
ਨਾਚ ਰੂਪ
ਭਾਰਤ ਮੁਨੀ ਦੇ ਲਿਖੇ ਨਾਟਯ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਰੂਪ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਦਕਸ਼ੀਨਾਟਯ, ਔਦਰਾਮਾਗਧੀ, ਅਵਾਂਤੀ ਅਤੇ ਪੰਚਾਲੀ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ, ਕੁਚੀਪੁੜੀ, ਅਤੇ ਮੋਹਿਨੀਨਾਟਿਅਮ ਨਾਚ ਰੂਪ ਦਕਸ਼ੀਨਾਟਯ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਤੋਂ ਨਿਰੂਪਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਵਿਧਾਵਾਂ
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ(ਹਿੰਦੀ:राष्ट्रपति भवन) ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਖੁਦ 'ਚ ਹੀ ਕਾਫੀ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਬੇਟੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸਾਧਾਰਣ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਆਏ ਲੋਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ 'ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ 2 ਗੈਲਰੀਜ਼ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 10 ਵਜੇ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਚੇਂਜ ਆਫ ਗਾਰਡ ਸਮਾਰੋਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਵੇਲੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਾਇਸਰਾਏ ਲਈ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਮ ਵਾਇਸਰਾਏ ਹਾਊਸ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਾਲਚ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਰਾਏਸੀਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਐਕਵਾਇਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਏਸੀਨਾ ਹਿਲਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਨ ੧੯੨੯ 'ਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਇਟਲੀ ਕਊਰਨਲ ਪੈਲੇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਭਵਨ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ 'ਚ ਪੂਰੇ 17 ਸਾਲ ਲੱਗੇ ਸਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ 'ਚ 29 ਹਜ਼ਾਰ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਲੱਗੇ ਸਨ। ਕਰੀਬ 2 ਲੱਖ ਵਰਗ ਫੁੱਟ 'ਚ ਬਣੇ ਇਸ ਭਵਨ 'ਚ 70 ਕਰੋੜ ਇੱਟ ਅਤੇ 30 ਲੱਖ ਕਊਬਿਕ ਫੁੱਟ ਪੱਥਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ 'ਚ 300 ਕਮਰੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਇੱਥੇ ਨਿਵਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਭਵਨ 'ਚ 750 ਕਰਮਚਾਰੀ, 50 ਰਸੋਈਏ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਬਣਾਉਣ 'ਚ ਮਹਾਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਰਿਹੰਦੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਹਾਲ
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਦੇ ਬੈਂਕਵੇਟ ਹਾਲ 'ਚ 104 ਮਹਿਮਾਨ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ 'ਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਮਰੇ 'ਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਦੇ ਉਪਹਾਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ 'ਚ ਇਕ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਰੱਖੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਰ 640 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੈ। ਸਾਲ 1911 'ਚ ਲੱਗੇ ਦਿੱਲੀ ਦਰਬਾਰ 'ਚ ਜਾਰਜ ਪੰਚਮ ਇਸੇ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਇਸ ਭਵਨ ਦੇ ਅਸ਼ੋਕਾ ਹਾਲ 'ਚ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਾਲ ਨੂੰ ਵੀ ਅਨੋਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁਗਲ ਬਾਗ
ਇਹ ਬਾਗ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 4000 ਏਕੜ ਹੈ। ਬਰਤਾਨਵੀ ਨਕਸ਼ਾ ਨਵੀਸ ਐਡਵਿਨ ਲੁਟੀਅਨਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਬਾਗ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਗਾਰਡਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1911 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 18 ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਬਗ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਮੁੱਖ ਗਾਰਡਨ, ਦੂਜਾ ਪਰਧਾ ਗਾਰਡਨ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਟੇਰੇਲੀ ਗਾਰਡਨ ਹੈ। ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਹਿਰਾਂ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਤੇ ਦੋ ਨਹਿਰਾਂ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨੂੰ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇ 6 ਫੁਹਾਰੇ ਹਨ। ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ 5,000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਦਰੱਖ਼ਤ, ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਗਪਗ 135 ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਮੁਤਾਬਕ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਗਪਗ 135 ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ, ਭੀਮ, ਅਰਜਨ, ਰਾਜਾ ਰਾਮ, ਜਵਾਹਰ, ਡਾ. ਬੀ.ਪੀ. ਪਾਲ, ਮੋਹਨ ਰਾਏ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਜੈਵਿਕ-ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਪਾਰਕ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੋਰ, ਬੱਤਖ਼ਾਂ, ਖ਼ਰਗੋਸ਼, ਹਿਰਨ ਆਦਿ ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਹਨ। ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸੰਗੀਤ-ਮਈ ਫੁਹਾਰੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਗ-ਮਗਾਉਂਦੀਆਂ ਰੰਗੀਨ ਲਾਈਟਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਲੁਭਾਵਣੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੁਗ਼ਲ ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਰਕੁਲਰ, ਸਪਿਰਚੂਅਲ ਟੈਕਨੀਕਲ, ਹਰਬਲ ਬੋਨਸਾਈ, ਕੈਕਟਸ, ਨਕਸ਼ੱਤਰਾ ਗਾਰਡਨ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੁਗਲ ਗਾਰਡਨ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਫਰਵਰੀ 'ਚ ਆਮ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਸੈਲਾਨੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਗੋਲਾਕਾਰ ਗਾਰਡਨ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ
ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਤ ਕੀਮਤ 2.63 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੀ ਲਗਭਗ ਕੀਮਤ 258 ਕਰੋੜ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 3500 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 2 ਲੱਖ ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 34 ਲੱਖ ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਹੈ। ਸੂਚੀ 'ਚ ਚੀਨ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੂਜੇ, ਰੂਸ ਤੀਜੇ, ਇਟਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਿਵਾਸ ਚੌਥੇ, ਜਪਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਿਵਾਸ ਪੰਜਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ 7ਵੇਂ, ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ 10ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ਾਂ
ਹਿਨਾ ਖ਼ਵਾਜ਼ਾ ਬਯਾਤ
ਹਿਨਾ ਖ਼ਵਾਜ਼ਾ ਬਯਾਤ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਚਰਚਿਤ ਡਰਾਮਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਉਡਾਨ, ਇਸ਼ਕ ਗੁੰਮਸ਼ੁਦਾ, ਔਨ ਜ਼ਾਰਾ, ਹਮਸਫ਼ਰ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਹੈ, ਮੁਕੱਦਸ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ-ਏ-ਜ਼ਾਤ ਹਨ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਪਹਿਲੀਆਂ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਪਹਿਲੀਆਂ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਜਾਂ 1896 ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ 1896 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਏਥਨਜ਼ ਵਿਖੇ ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
13 ਜੂਨ 1894 ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੱਝਾ। ਪਹਿਲੇ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਮਾਪਤੀ ਇਜਲਾਸ ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦੇ ਖੇਡ ਜਗਤ ਤੇ ਖੇਡ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਯਮ ਵੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ। ਇਥੇ ਹੀ ਪਹਿਲੀਆਂ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1896 ਦੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਮੁੜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 13 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 241 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਔਰਤ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 9 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਦੇਸ਼
ਪਹਿਲੀਆਂ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾ ਵਿੱਚ 13 ਦੇਸ਼ਾ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਜੇਮਸ ਕੋਲੋਨੀ ਨੇ ਤੀਹਰੇ ਜੰਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਵੇਦ ਮਹਿਤਾ
ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਹਿਤਾ (21 ਮਾਰਚ 1934 - 9 ਜਨਵਰੀ 2021) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਨੇਤਰਹੀਣ ਹੋ ਗਿਆ, ਮਹਿਤਾ 1972 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਇਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਆਤਮਕਥਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਮਹਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਮਾਰਚ 1934 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਸ਼ਾਂਤੀ (ਮਹਿਰਾ) ਮਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅਮੋਲਕ ਰਾਮ ਮਹਿਤਾ (1894–1986) ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਜਨ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ।
ਵੇਦ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੇਰੇਬ੍ਰੋਸਪਾਈਨਲ ਮੈਨਿਨਜਾਈਟਿਸ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਗੁਆ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੀਮਿਤ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ, ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1300 mi ਤੋਂ ਵੱਧ  ਦੂਰ  ਬੰਬੇ (ਅਜੋਕੇ ਮੁੰਬਈ) ਵਿੱਚ ਬਲਾਇੰਡਸ ਲਈ ਦਾਦਰ ਸਕੂਲ ਭੇਜਿਆ ਸੀ। 1949 ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ, ਉਸਨੇ ਅਰਕੈਨਸਸ ਸਕੂਲ ਫਾੱਰ ਬਲਾਇੰਡ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ।
ਮਹਿਤਾ ਨੇ 1956 ਵਿਚ ਪੋਮੋਨਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. 1959 ਵਿਚ ਬਾਲੀਓਲ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ., ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹਿਆ; ਅਤੇ 1961 ਵਿਚ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ.ਏ. ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਪੋਮੋਨਾ ਵਿਖੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬ੍ਰੇਲ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕਿਤਾਬਾਂ ਉਪਲਬਧ ਸਨ, ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਯੂਜੀਨ ਰੋਜ਼ ਸੀ, ਜੋ ਰੂਸੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਹਾਇਰੋਮੋਨਕ ਸੇਰਾਫੀਮ ਰੋਜ਼ ਬਣਿਆ। ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਉਸ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ ਸਟੋਲਨ ਲਾਈਟ ਸੀ: “ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੀਨ ਇਕ ਪਾਠਕ ਵਜੋਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ. . . . ਉਸਨੇ ਏਨੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।”
ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ, ਫੇਸ ਟੂ ਫੇਸ ਨਾਮ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਐਂਗਲੋ-ਇੰਡੀਅਨ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, 1957 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ; ਇਸ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਪੋਮੋਨਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, ਡੇਲੀਨਸੈਂਟ ਚਾਚਾ, 1966 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਦਿ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸੀਰੀਅਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 24 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਿਖੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ `ਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼, ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਸੈਂਕੜੇ ਲੇਖ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ 1961 ਤੋਂ 1994 ਤੱਕ ਦ ਨਿਊਯਾਰਕਰ ਵਿੱਚ ਸਟਾਫ਼ ਲੇਖਕ ਸੀ।
1982 ਦੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ, ਜੋ ਮਹਿਤਾ ਨੂੰ ਮੈਕ ਆਰਥਰ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ, ਪਰੋਫਾਈਲਾਂ ਦੇ ਬੁਣਕਰ, ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊਅਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਰਾਹੀਂ ਪਾਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਆਦਮੀ ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ। 1989 ਵਿਚ, ਜਾਸੂਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਰੀ-ਦੋਖੀ ਰਵੱਈਏ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਅਕਸਰ ਨੀਰਸ ਅਤੇ ਆਪਾ-ਮਗਨ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਰਸਾਲਾ  ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।  ਉਸਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਸੰਪਾਦਕ ਟੀਨਾ ਬਰਾਊਨ ਨੇ "ਟਰਮੀਨੇਟ" ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਵੈਜੀਵਨੀ, Continents of Exile, 1972 ਅਤੇ 2004 ਦਰਮਿਆਨ 12 ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿਲਦ, ਡੈਡੀ ਜੀ (1972), ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮਹਿਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਹੈ। ਮਹਿਤਾ 1975 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
1983 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਵਿਲੀਅਮ ਲੂਸੀਅਸ ਕੈਰੀ ਅਤੇ ਕੈਥਰੀਨ ਲੇਮੋਇਨ ਫੇਨੀਮੋਰ ਕੈਰੀ ਦੀ ਧੀ, ਲਿਨ ਫੇਨੀਮੋਰ ਕੂਪਰ ਕੈਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮਾਂ ਜੇਮਜ਼ ਫੈਨੀਮੋਰ ਕੂਪਰ ਦੀ ਵਾਰਿਸ ਅਤੇ ਮਹਿਤਾ ਦੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸਹਿਯੋਗੀ, ਹੈਨਰੀ ਸੇਜ ਫੇਨੀਮੋਰ ਕੂਪਰ, ਜੂਨੀਅਰ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਸੀ।
ਮਧੁਰ ਜਾਫਰੀ ਦੁਆਰਾ 1978 ਦੇ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿਤਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ "ਅੰਸ਼ਕ ਇੰਡੀਅਨ", "ਅੰਸ਼ਕ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼", "ਅੰਸ਼ਕ ਅਮਰੀਕੀ" ਅਤੇ ਇੱਕ "ਪਰਦੇਸੀ " ਮੰਨਦਾ ਸੀ।
ਪਾਰਕਿੰਸਨ'ਸ ਰੋਗ ਨਾਲ 9 ਜਨਵਰੀ 2021 ਨੂੰ ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਮਹਿਤਾ ਨੂੰ 1971 ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ ਗੁਗਨਹੇਮ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 1982 ਵਿੱਚ ਮੈਕ ਆਰਥਰ ਫੈਲੋ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਲਿਟਰੇਚਰ ਦਾ ਫੈਲੋ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੋਮੋਨਾ ਕਾਲਜ, ਬਾਰਡ ਕਾਲਜ, ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਕਾਲਜ, ਸਟਰਲਿੰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅਤੇ ਬੋਡੋਿਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2021 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934
ਸੁਚਿੱਤਰਾ ਮਿੱਤਰਾ
thumb|ਸੁਚਿੱਤਰਾ ਮਿੱਤਰਾ ਸੁਚਿੱਤਰਾ ਮਿੱਤਰਾ (19 ਸਤੰਬਰ 1924 – 3 ਜਨਵਰੀ 2011) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਜਾਂ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਕਵੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ੈਰਿਫ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਬਿੰਦਰ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਬਿੰਦਰਾ ਸੰਗੀਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਰਹੀ। ਮਿੱਤਰਾ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਸੀ (ਅਤੇ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ) ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਥੀਏਟਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮਿੱਤਰਾ ਨੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਚਰਚ ਕਾਲਜ, ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ-ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕੋਲਕਾਤਾ (2001) ਦੀ ਸ਼ੈਰਿਫ ਵੀ ਸੀ। ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿੱਤਰਾ ਦੀ 3 ਜਨਵਰੀ 2011 ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਮਿੱਤਰਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਸੌਰਿੰਦਰ ਮੋਹਨ ਮੁਖਰਜੀ, ਜੋਰਾਸਾਂਕੋ ਦੇ ਟੈਗੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਨ।ਸੁਚਿਤਰਾ ਮਿੱਤਰਾ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਪੰਕਜ ਮਲਿਕ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ, ਸੁਚਿਤਰਾ ਨੇ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਕੋਲ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਇੱਕ ਬੇਦਾਗ ਕੰਨ ਸੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਤੋਹਫ਼ਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਟੇਸ਼ਨ ਗੁਝੰਡੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚੱਲਦੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਦਾ ਉਪਨਾਮ ਗੋਜੂ ਸੀ।
ਮਾਨਤਾ
ਇੱਕ ਸਫਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਰਬਿੰਦਰਾ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤੀ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦਾ ਵੱਕਾਰੀ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਪੰਕਜ ਮੂਲਿਕ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਸਿਖਰ ਆਸਰ - ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ - ਰਬਿੰਦਰਸੰਗੀਤ 'ਤੇ ਇੱਕ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਵਿੱਚ, ਸੁਚਿਤਰਾ ਮਿੱਤਰਾ ਨੂੰ ਕਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਮਿੱਤਰਾ ਦੇ ਕੁਝ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ
ਉਹ ਕਈ ਜੀਵਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਰਾਜਾ ਸੇਨ ਦੁਆਰਾ ਸੁਚਿਤਰਾ ਮਿੱਤਰਾ (1993) ਸੀ, ਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਫਿਲਮ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਟੈਗੋਰ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਰਬਿੰਦਰ-ਤੱਤਵਾਚਾਰੀਆ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਹ 2001 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ੈਰਿਫ ਬਣੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1924
ਨਿਸਿਮ ਇਜ਼ੇਕਿਲ
ਜੀਵਨ ਝਲਕੀਆਂ
ਇਜ਼ੇਕਿਲ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਦਸੰਬਰ 1924 ਨੂੰ ਬੰਬਈ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਿਲਸਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਬਾਟਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਬੇਨੇ-ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਯਹੂਦੀ ਸਨ, ਜੋ ਮੁੱਦਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆ ਵੱਸੇ ਸਨ। 1947 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵਿਲਸਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਐਮਏ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਇਜ਼ੇਕਿਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, ਦ ਬੈਡ ਡੇ, 1952 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ। ਇਸਨੂੰ 1988 ਵਿੱਚ ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਇਜ਼ੇਕਿਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, ਏ ਟਾਈਮ ਟੂ ਚੇਂਜ, 1952 ਵਿੱਚ ਛਪੀ। ਉਸਨੇ 1960 ਵਿੱਚ ਦ ਡੈਡਲੀ ਮੈਨ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਿਲਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1924 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2004 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ ਆਲੋਚਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਯਹੂਦੀ
ਕਾਲਾ
ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਸਿਆਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਜਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਪੂਰਨ ਸੁਮੇਲ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਗੋਤ ਰੰਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਰੰਗ ਚਿੱਟੇ ਵਰਗਾ (ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ) ਅਤੇ ਸਲੇਟੀ (ਇਸ ਦੀ ਮੱਧਮਾਨ) ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਸੰਕੇਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਅੰਜੀਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚਿੱਟੇ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲੀ ਸਿਆਹੀ, ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਬੁੱਕਸ, ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਰੰਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਪੇਪਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਵਿਪਰੀਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਸਫੇਦ ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਕਾਲਾ ਟੈਕਸਟ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਕਰੀਨਾਂ ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮ ਫਾਰਮੈਟ ਹੈ। ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਛਪਾਈ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਘਟੀਆ ਸ਼ੇਡ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਬ-ਪ੍ਰੈਕਟੈਕਵ ਇਪਰਾਇਲਾਂ ਸਿਆਨ, ਪੀਲੇ ਅਤੇ ਮੈਜੈਂਟਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਦੂਤਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੱਚ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ, ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਬੁਰੇ, ਹਨੇਰ ਯੁੱਗ ਬਨਾਮ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ। ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਕਾਲਾ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਅਜੇ ਵੀ ਜੱਜਾਂ ਅਤੇ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨੀਲਾਓਥਿਕ ਗੁਫਾ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਾਲਾ ਸ। 14 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾਤਰ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲਟੀ, ਪਾਦਰੀ, ਜੱਜ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੇ ਖਰਾਬ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਵੀ, ਬਿਜਨਸਮੈਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰੰਗ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚ ਫੈਸ਼ਨ ਦਾ ਰੰਗ ਸੀ।
ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿਚ, ਇਹ ਸੋਗ ਦਾ ਰੰਗ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਅਕਸਰ ਮੌਤ, ਬੁਰਾਈ, ਜਾਦੂਗਰੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਰੰਗ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਗ, ਅੰਤ, ਗੁਪਤ, ਜਾਦੂ, ਤਾਕਤ, ਹਿੰਸਾ, ਬੁਰਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਨਿਰੁਕਤੀ
ਕਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ "ਬਲੈਕ" ਤੋਂ ਆਇਆ ਜੋ ਇੰਡੋ-ਯੂਰੋਪੀਅਨ * ਭਲੈਗ- ("ਬਰਨ, ਗਲੇਮ, ਗਲੇਮ, ਤੌਲੀਏ, ਗਲੇਮ, ਓਲਡ ਸੈਕਸੀਨ ਬਲੈਕ ("ਸਿਆਹੀ"), ਓਲਡ ਹਾਈ ਜਰਮਨ ਬਲੈਚ ("ਕਾਲਾ"), ਓਲਡ ਨੋਰਸ ਬਲਕਕਰ ("ਹਨੇਰੇ"), ਡਚ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਬੇਸ * ਭੇਲ ("ਚਮਕਣ ਲਈ") ਤੋਂ, ("ਲਿਖਣ ਲਈ"), ਅਤੇ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਬੋਲ ("ਸਿਆਹੀ"). ਹੋਰ ਦੂਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ੱਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਲੈਟਿਨ ਫਲੈਗਰੇਰੇ ("ਸਜਾਉਣਾ, ਗਲੋ, ਬਰਨ"), ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਫਲੇਸਿਨ ("ਲਿਖਣ ਲਈ, ਸਕਾਰਚ")।
ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਕਈ ਵਾਰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਇਕੋ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਦੇ ਸਨ, ਜੇਕਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮਾਨ ਤੀਬਰਤਾ ਸੀ ਕੁਆਨੋਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਗੂੜਾ ਨੀਲਾ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਦੋਨਾਂ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮਨਾਂ ਕੋਲ 'ਕਾਲੇ' ਲਈ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਸਨ: ਆਟਰ ਇੱਕ ਫਲੈਟ (ਮੱਧਮ ਸੁਰ) ਸੀ, ਬੇਕਾਰ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਾਈਰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਕਾਲੇ ਸੀ।. ਆਟਰ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਪਰ ਨਾਗਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਂ ਨਾਈਜੀਰੀਆ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਨੀਗਰੋ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੋਮਾਂਸ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ "ਕਾਲਾ" ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਸੀ (ਫ੍ਰੈਂਚ: ਨੋਇਰ, ਸਪੈਨਿਸ਼ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ: ਨੀਊਰੋ; ਇਟਾਲੀਅਨ: ਨੀਰੋ)।
ਪੁਰਾਤਨ ਉੱਚ ਜਰਮਨ ਦੇ ਕੋਲ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸੰਗਮ ਵੀ ਕਾਲਾ ਸੀ।। ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਬਲੈਕ ਲਈ ਨੀਲੀ ਕਾਲਾ ਅਤੇ ਧੱਬਾ ਲਈ ਸਵਾਤਜ। ਇਹ ਮਿਡਲ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕਾਲਾ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਬਲੈਕ ਲਈ ਬਲੈਕ ਲਈ ਸਮਾਨ ਹਨ। ਸਵਲਾਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸਪਰਤੀ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਲੈਕ ਆਧੁਨਿਕ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਕਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਬੰਸਾਵਲੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿਚ, ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕਣਕ ਦਾ ਕਾਲਾ ਫਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਜਾਨਵਰ।
ਪੂਰਵ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਤਿਹਾਸ
ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰੰਗ ਕਾਲਾ ਸੀ। ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਲਾਸਕੌਕਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ 18,000 ਤੋਂ 17,000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਗਏ ਬਲਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੱਕੜੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਸੜ ਕੇ ਜਾਂ ਮੈਗਨੇਸ ਆਕਸਾਈਡ ਦਾ ਪਾਊਡਰ ਪੀਹ ਕੇ ਵਧੇਰੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਪਾਠ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੰਗ
ਅਤੁਰੌ
ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਕਜ਼ਾਖ਼ਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜਾਖਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਜ
ਚਿੱਟੜਾ ਉੱਲੂ
ਚਿੱਟੜਾ ਉੱਲੂ ਜਾਂ ਛੋਟਾ ਉੱਲ ਜਾਂ ਚਿਤਰਾ ਉੱਲੂ ਅਤੇ ਚੁਗਲ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ 6 ਛੋਟੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਤਕਨੀਕੀ ਨਾਂ ‘ਏਥੀਨੇ ਬਰਮਾ ਇੰਡੀਕਾ’ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਤੀ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ, ਅਰਧ-ਰੇਗਿਸਤਾਨ, ਖੇਤ, ਇਨਸਾਨੀ ਵਸੋਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰੱਖਤ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਛੀ ਰਾਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਖੋਹੜਾਂ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ, ਛੋਟੇ ਚੂਹੇ, ਕਿਰਲੀਆਂ, ਛੋਟੇ ਸੱਪ ਹਨ। ਭਾਰਤ 'ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਦਸ਼ਗਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਨਾ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਕਹਾਵਤਾਂ ਵੀ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਉੱਲੂ ਬੋਲਣਾ ਆਦਿ। ਇਸ ਨੂੰ ਧਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਤਾ ‘ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਸਵਾਰ ਇਸ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ ਚਿਰੂਰ-ਚਿਰੂਰ-ਚਿਰੂਰ ਅਤੇ ਚਿਰਵਕ-ਚਿਰਵਕ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਕਾਰ
ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 14 ਤੋਂ 17 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਅਤੇ ਭਾਰ 110 ਤੋਂ 120 ਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਫਿੱਕਾ ਭੂਰਾ-ਸਲੇਟੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਭੂਸਲੇ-ਚਿੱਟੇ ਚਟਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਢਿੱਡ ਵਾਲਾ ਪਾਸਾ ਭੂਸਲਾ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟੀਆਂ-ਭੱਜੀਆਂ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਰਦਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਕਾਲਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿਰ ਗੋਲ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਕਿਸੇ ਪਲੇਟ ਵਰਗਾ ਚਪਟਾ ਗੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੂੰਹ ਦੇ ਉੱਤੇ ਦੋ ਮੋਟੀਆਂ-ਮੋਟੀਆਂ ਗੋਲ ਚਿੱਟੇ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪੀਲੀਆਂ ਪੁਤਲੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਚੁੰਝ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੀ, ਤਿੱਖੀ ਅਤੇ ਤੋਤਿਆਂ ਦੀ ਚੁੰਝ ਵਾਂਗ ਮੁੜੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਖੰਭ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ
ਇਹਨਾਂ ਤੇ ਬਹਾਰ ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਅਪਰੈਲ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਖੋਹੜਾਂ, ਕੰਧਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਰਲਾਂ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੰਗਾਂ ਪੁੱਟ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੱਤੇ ਤੇ ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਪੋਲਾ ਕਰਕੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਦਾ 3 ਤੋਂ 4 ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ 28 ਤੋਂ 33 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਡੇ ਸੇਕ ਕੇ ਬੱਚੇ ਕੱਢ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪੰਛੀ
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ; ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਨੇਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਕਬੂਲ ਹਨ। 400 ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਭਰਤ ਮੁਨੀ ਨਾਮੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ 'ਨਾਟ ਸ਼ਾਸਤਰ' ਨਾਮੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ﻿ ਨਾਚਾਂ ਬਾਰੇ ਤਰਤੀਬ ਵਾਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਚਰਾਸੋਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਪਾਈਡਰ-ਮੈਨ (ਗੁੰਝਲ-ਖੋਲ੍ਹ)
ਸਪਾਈਡਰ-ਮੈਨ ਮਾਰਵਲ ਕੌਮਿਕਸ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਪਰ ਹੀਰੋ ਹੈ।
ਸਪਾਈਡਰ-ਮੈਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਨਸੀਰਪੁਰ (ਘਨੌਰ)
ਨਸੀਰਪੁਰ  ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਘਨੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੇਵਲ ਕੌਰ
ਕੇਵਲ ਕੌਰ (1940-1982) ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਕਸਲਬਾੜੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਜਲੰਧਰ ਜਿਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਮਰਾਏ ਬੋਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੂੰ 1972 ਵਿੱਚ ਮੋਗਾ ਅੰਦੋਲਨ (ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅੰਦੋਲਨ) ਵੇਲੇ ਜੇਲ੍ਹ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੇਵਲ ਕੌਰ ਨੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਮਗਜੀਨ "ਮਾਂ" ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੇਬਾਕ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। 1982 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਕਵੀ ਪਾਸ਼ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਕਈ ਲੇਖਕ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮੰਨਦੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਔਰਤਾਂ
ਰਾਮਗੜ੍ਹ (ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ)
ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੁੰਨੀ ਇਸਲਾਮ
ਸੁੰਨੀ ਇਸਲਾਮ ( ਜਾਂ ) ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਡਾਲ਼ ਹੈ; ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਇਹਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਅਹਲ ਅਸ-ਸੁਨਾਹ ਵਾ ਲ-ਜਾਮਾʻਅਹ (أهل السنة والجماعة) ਭਾਵ "ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਰੀਤ ਅਤੇ ਉਮਾਹ ਦੀ ਇੱਕਮਤ ਦੇ ਲੋਕ" ਜਾਂ ਅਹਲ ਅਸ-ਸੁਨਾਹ (أهل السنة) ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁੰਨੀ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਧਰਮ ਦਾ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਰੂਪ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਸੁੰਨੀ" ਇਸਤਲਾਹ ਸੁਨਾਹ (سنة) ਤੋਂ ਆਈ ਹੈ ਜਿਹਦਾ ਮਤਲਬ ਹਾਦਿਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਇਸਲਾਮੀ ਰਸੂਲ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਕਥਨਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਤੋਂ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ
ਭਾਰਤੀ ਕੌਮੀਅਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ
ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਜਾਂ ਕੌਮੀਅਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਮਿਲਣਾ ਜਾਂ ਦੇਣਾ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ 2 ਦੇ ਅਨੁਛੇਦ 5 ਤੋਂ 11 ਅਧੀਨ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਹੋਰ ਐਕਟ ਵੀ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਐਕਟ 1986, ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਐਕਟ (ਸੋਧ) 1992, ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਐਕਟ (ਸੋਧ) 2003 ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਐਕਟ (ਸੋਧ) 2005 ਆਦਿ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਲੈਬੀਆ
ਲੈਬੀਆ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁਈਰ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।
ਸਥਾਪਨਾ
ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1995 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਹ ਇੱਕ ਹੈਰ-ਮੁਨਾਫਾਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਲੈਸਬੀਅਨ, ਦੁਲਿੰਗੀ ਅੋਰਤਾਂ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੁਈਰ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕੁਈਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਈਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਯਾਕਸ਼ਿਨੀ
thumb| ਭੂਤੇਸ਼ਵਰ ਯਕਸ਼ੀਸ, ਮਥੁਰਾ, ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਸਾ.ਯੁ. ਯਾਕਸ਼ਿਨੀ (याक्षिणी Sanskrit yakṣiṇī ਜਾਂ ਯਾਕਸੀ ; Pali yakkhiṇī   ਜਾਂ yakkhī) ਹਿੰਦੂ, ਬੋਧੀ, ਅਤੇ ਜੈਨ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੀ ਮਿਥਕ,  ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ।
ਚੰਗੇ ਵਿਵਹਾਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦਿਆਲੂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਬੇਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨਚੀ, ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੇ ਅਲਾਕਾ ਦੇ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਰਾਜ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪੋਲਟਰਜਿਸਟ-ਵਰਗੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨਾਲ ਬਦਨਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਯਕਸ਼ੀਨੀਆਂ ਵੀ ਹਨ,[4] ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਸਰਾਪ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਸ਼ੋਕ ਦਾ ਰੁੱਖ ਯਕਸ਼ੀਨੀਆਂ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰੁੱਖ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਮੁਟਿਆਰ ਇਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ 'ਤੇ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਦੇ ਆਵਰਤੀ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬੋਧੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਬਾਨ ਵਜੋਂ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਯਕਸ਼ਣੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪੈਰ ਤਣੇ ਉੱਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਇੱਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਅਸ਼ੋਕ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਜਾਂ, ਘੱਟ ਅਕਸਰ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਰੁੱਖ ਜਾਂ ਫਲ ਨੂੰ ਫੜਦੇ ਹਨ।
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿਚ ਯਾਕਸ਼ਿਨੀ
ਉੱਦਾਮਰੇਸ਼ਵਰ ਤੰਤਰ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਨੁਸਖ਼ਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਛੱਤੀਸ ਯਕਸ਼ਿਨੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਯੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ੀਨੀਆਂ ਦੀ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤੰਤਰਰਾਜ ਤੰਤਰ ਵਿਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੀਵ ਜੋ ਚਾਹੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਯਾਕਸ਼ਿਨੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਹਿਰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਭੈੜੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਯਾਕਸ਼ਿਨੀ ਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਛੁਪੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਹਨ।. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2017)">ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ  ] thumb| ਏ ਯਾਕਸ਼ਿਨੀ, 10ਵੀਂ ਸਦੀ, ਮਥੁਰਾ, [[ਭਾਰਤ . ਗੁਇਮੈਟ ਮਿਉਜ਼ੀਅਮ .]]
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਸੰਗਿਨੀ
ਸੰਗਿਨੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੈਕਸ਼ੁਅਲ ਤੇ ਰੀਪ੍ਰੋਡਕਟਿਵ ਹੈਲਥ ਸਬੰਧੀ ਮਸਲਿਆ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਲਬੀਟੀ ਵੁਮੈਨ ਲਈ ਹੋ ਰਹੇ ਹਰੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਥਾਪਨਾ
ਸੰਗਿਨੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1997 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ "ਵਸੰਤ ਕੁੰਜ", ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ "ਨੈਜ਼ ਫ਼ਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ" ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਬੇਟੂ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕਾਰਜ
ਸੰਗਿਨੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਅਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕਾਮੁਕ ਅਤੇ ਲਿੰਗਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 24 ਦੇ 24 ਘੰਟੇ ਹੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਾਤਕਾਲੀਨ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਐਲਬੀਟੀ ਕਾਮਉਨਿਟੀ ਲਈ ਮਦਦ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਹਰ "ਕੁਇਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ" ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। 6ਵੀਂ ਸਲਾਨਾ ਕੁਇਰ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸੰਗਿਨੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਜਨਵਰੀ, 2011 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਸਮਲਿੰਗੀ (ਲੈਸਬੀਅਨ) ਜੋੜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਔਰਤ ਦੇ ਹੱਕਾਂ, ਕਾਮੁਕ, ਲਿੰਗਿਕ ਅਤੇ ਰੀਪ੍ਰੋਡਕਟਿਵ ਹੈਲਥ ਅਤੇ ਔਰਤ ਸਬੰਧੀ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣ ਦਾ ਅਹਿਮ ਕਾਰਜ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। 2015 ਵਿੱਚ 6ਵੇਂ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੁਇਰ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ , ਕਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਗਿਨੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਖੋਜੀ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਬੇਟੂ ਸਿੰਘ ਨੂੰ "ਕਸ਼ਿਸ਼ ਅਵਾਰਡ" ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਨੂਰ-ਸੁਲਤਾਨ
ਨੂਰ-ਸੁਲਤਾਨ ਕਜ਼ਾਖਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ਼ਿਮ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਕਜ਼ਾਖਸਤਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਕਮੋਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। 2017 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਮੁਤਾਬਿਕ ਨੂਰ-ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ 1,006,574 ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਕਜ਼ਾਖਸਤਾਨ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਲਮਾਟੀ ਹੈ।<ref name="
ਇਸਨੂੰ ਅਕਮੋਲੀ (Aqmoly) or Akmolinsky prikaz (Акмолинский приказ) ਦੀ ਵਸੋਂ ਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 1830 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਸਾਇਬੇਰੀਅਨ ਕੁਸਾਕਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਅਕ ਕਿਲ੍ਹੇਬੰਦੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1832 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਅਕਮੋਲਿੰਸਕ (Акмолинск) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 20 ਮਾਰਚ 1961 ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਵਰਜਨ ਲੈਂਡ ਕੰਪੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਸਲੀਨੋਗਰਾਦ (Целиноград) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1992 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਅਕਮੋਲਾ (Aqmola) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਚਿੱਟੀ ਕਬਰ ਹੈ। 10 ਦਿਸੰਬਰ 1997 ਨੂੰ ਅਕਮੋਲਾ ਦਾ ਨਾਂ ਅਲਮਾਟੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਜ਼ਾਖਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 6 ਮਈ 1998 ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਅਸਤਾਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਕਜ਼ਾਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 2019 ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਨੂਰ-ਸੁਲਤਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਆਧੁਨਿਕ ਨੂਰ-ਸੁਲਤਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ਾਲੀਆ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਕੈਨਬਰਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਨੂਰ-ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਕਜ਼ਾਕਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਨ ਪਿੱਛੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਰੂਪ ਇੱਕਦਮ ਬਦਲ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਖ਼ਾਕਾ ਜਪਾਨੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਕਿਸ਼ੋ ਕੁਰੁਕਾਵਾ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਜ਼ਾਖਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸੀਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਨੂਰ-ਸੁਲਤਾਨ ਕਜ਼ਾਖਸਤਾਨ ਦੀ ਸੰਸਦ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਤੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਆਰਕੀਟੈਕਟਾਂ, ਉੱਚੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬਿਲਡਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਗਗਨਚੁੰਬੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਘਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।  ਨੂਰ-ਸੁਲਤਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ-ਸੰਭਾਲ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜਾਖਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਮੀਨਾ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ
ਮੀਨਾ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ (ਜਨਮ 1951) ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਕਵਿਤਰੀ ਹੈ। ਮੀਨਾ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਪੱਛਮੀ ਝੀਲ (ਅਰੀਯੁਆਨ)
ਅਰੀਯੁਆਨ ਪੱਛਮੀ ਝੀਲ ਜਾਂ ਡਾਲੀ ਵੈਸਟ ਲੇਕ  ਪੱਛਮੀ ਜੂੰਨਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਠਾਰ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਕੈਂਗ ਪਹਾੜ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਲੁਓਸ਼ੀ ਨਦੀ ਦੁਆਰਾ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਰਹਾਈ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 2.6 ਲੰਬੀ ਅਤੇ 0.8 ਤੋਂ 2.2  ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਤੱਕ ਚੌੜੀ ਹੈ।
ਝੀਲ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 1,968 ਮੀਟਰ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਅਰੀਯੁਆਨ ਵੈਸਟ ਲੇਕ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ ਅਤੇ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਚਾਈਨਾ ਦੇ ਰਾਜ ਜੰਗਲਾਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਅਰੀਯੁਆਨ ਵੈਸਟ ਲੇਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਵੈਟਲੈਂਡ ਪਾਰਕ ਨੂੰ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਨੋਟਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੂੰਨਾਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਬਾਈਕੋਨੂਰ
ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਕਜ਼ਾਖ਼ਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਜ਼ੁਬੈਦਾ
ਜ਼ੁਬੈਦਾ ਬੇਗਮ ਧੰਨਰਾਜਗੀਰ (1 911-19 88) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਆਵਾਜ਼ ਫ਼ਿਲਮ ਆਲਮ ਆਰਾ (1931)। ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਰੰਭਿਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚੋਂ 'ਦੇਵਦਾਸ' (1937), ਅਤੇ ਸਾਗਰ ਮੂਵੀਟੋਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਫ਼ਿਲਮ, 'ਮੇਰੀ ਜਾਨ' ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਜ਼ੁਬਾਦਾ ਮੁਸਲਿਮ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ  ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸਚਿਨ ਰਾਜ ਦੇ ਨਵਾਬ ਸਿਦੀ ਇਬਰਾਹੀਮ ਮੁਹੰਮਦ ਯਾਕੁਤ ਖਾਨ  ਅਤੇ ਫਾਤਿਮਾ ਬੇਗਮ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਸਨ।  ਸੁਲਤਾਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ, ਦੋਵੇਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਕੁ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਅੱਲ੍ਹੜ ਉਮਰ ਦੌਰਾਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 'ਚ ਜਾਣਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਜੁਬੈਦਾ ਸਿਰਦ 12 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ "ਕੋਹਿਨੂਰ" ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਸੁਲਤਾਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤਾਂ ਬਣ ਗਈਆਂ ਸਨ। 1924 ਵਿੱਚ, ਦੋਹਾਂ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ "ਕਲਿਆਨ ਖਜੀਨਾ" ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੁਬੈਦਾ ਦੇ ਪਹਿਲੀ ਬਲਾਕਬਸਟਰ "ਵੀਰ ਅਭਿਮਨਿਊ" ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬੇਗਮ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਸੀ।
"ਆਲਮ ਆਰਾ" ਉਸ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋੜ ਸਾਬਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ੁਬੈਦਾ ਨੇ ਸਾਈਲੈਂਟ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਰਹੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੰਗ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਲਈ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਸੀ।
'30 ਵਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ '40 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਉ ਸਨੇ ਜਲ ਮਰਚੈਂਟ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਿੱਟ ਟੀਮ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਸੁਭਦਰਾ, ਉੱਤਰਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਵਰਗੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਕਈ ਸਫ਼ਲ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਜ਼ਰਾ ਮੀਰ ਦੀ ਜ਼ਰੀਨਾ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨਾਲ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਫਲ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਸ 'ਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ, ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਵਾਲੀ ਸਰਕਸ ਕੁੜੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਗਰਮ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਜ਼ੁਬੈਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੁੱਪੀ ਦੇ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਟਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ।
1934 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਨਨੂਭਾਈ ਵਕੀਲ ਨਾਲ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਮੂਵੀਟੋਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੁਲ-ਏ-ਸੋਨੋਬਾਰ ਅਤੇ ਰਸਿਕ-ਏ-ਲੈਲਾ ਵਿੱਚ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ ਦਾ ਬੋਨਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। 1949 ਤੱਕ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਰਹੀ। "ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਬਲਾ" ਉਸ ਦੀ ਆਖਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਜ਼ੁਬੈਦਾ ਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ ਨਰਸਿੰਗੀਰ ਧਨਰਾਜਗੀਰ ਗਿਆਨ ਬਹਾਦਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਹੁਮਾਯੂੰ ਧਨਰਾਜਗੀਰ ਅਤੇ ਧੁਰੇਸ਼ਵਰ ਧਨਰਾਜਗੀਰ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਧੁਰੇਸ਼ਵਰ, ਮਾਡਲ ਰੀਆ ਪਿਲਾਈ ਦੀ ਵੀ ਮਾਂ ਹੈ।
ਮੌਤ
ਜ਼ੁਬੈਦਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਬੰਬੇ ਪੈਲੇਸ, ਧਨਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿਖੇ ਬਿਤਾਏ। 1988 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਮਾਰਗ, ਅਪੋਲੋ ਬਾਂਡਰ, ਕੋਲਾਬਾ, ਦੱਖਣੀ ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਸੌੰਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੁਮਾਯੂੰ ਅਤੇ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਨਿਖਿਲ ਧਨਰਾਜਗੀਰ, ਅਸ਼ੋਕ ਧਨਰਾਜਗੀਰ, ਰੀਆ ਪਿਲਾਈ ਅਤੇ ਕੈਰਨ ਨੀਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੇਟੇ ਜੇਮਸ ਮਾਈਕਲ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1911 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਡਾ. ਮਾਰੀਓ
'''ਡਾ. ਮਾਰੀਓ''' (ਜਾਪਾਨੀ: ド ク タ ー マ リ オ, ਅਕਸਰ D℞. Mario ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ) ਇੱੱਕ 1990 ਦੀ ਐਕਸ਼ਨ ਪੁਆਇੰਟਸ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਹੈ ਜੋ ਗੁਨਪੇਈ ਯਾਕੋਈ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਟਾਕਹਾਇਰੋ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਿਣਟੇਨਡੋ ਨੇ ਨਿਨਟੇਨਡੋ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਗੇਮ ਬੌਕਸ ਕੰਸੋਲ ਲਈ ਗੇਮ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਖੇਡ ਦਾ ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਹਿਰੋਕਾਜੂ ਤਾਨਾਕ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਬਲਾਕ ਪਜ਼ਲ ਗੇਮ ਵਿੱਚ, ਪਲੇਅਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਾਰੀਓ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਗਏ ਰੰਗਦਾਰ ਕੈਪਸੂਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਨ-ਸਕਰੀਨ ਪਲੇਅ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫੀਲਡ ਦੀ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖਿਡਾਰੀ ਹਰ ਇੱਕ ਕੈਪਸੂਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਟੀਚਾ ਉਹੀ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਖਿਡਾਰੀ ਹਰੇਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਇਰਸਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਖੇਡ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਮਾਰਿਓ ਨੂੰ ਕਈ "ਬੇਸਟ ਨੈਨਟੇੰਡੋ ਗੇਮ ਆਫ ਆਲ ਟਾਈਮ" ਸੂਚੀਆਂ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਖੇਡ ਨੂੰ ਪੋਰਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਰੀਮੇਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਐਨ ਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪੋਰਟੇਬਲ ਕੰਸੋਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰੇਕ ਨਿਨਤੋ ਘਰੇਲੂ ਕੰਸੋਲ ਤੇ ਸੀਕਵਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਿਕ ਐਨ ਈ ਸੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਗੇਮ ਬੌਡ ਐਡਵਾਂਸ 'ਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਰੀ ਰੀਲਿਜ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਡਾ. ਮਾਰੀਓ ਦੇ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਸੰਸਕਰਣ ਵਰਤੀਵਾੜੇ, ਇਨ: ਵਿੱਚ ਮਿਨੀਮੇਮੇਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਮਾਈਗ ਮਾਈਕਰੋਮੇਟਜ਼!, ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਉਮਰ 2: ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਿਖਲਾਈ! ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਉਮਰ: ਕਦਰਤ ਸਿਖਲਾਈ।
ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰੀਲੀਜ਼
[[ਤਸਵੀਰ:Vsdrmario.jpg|thumb|ਇਕ ਵਿਜ਼. ਡਾ. ਮਾਰੀਓ ਆਰਕੇਡ ਮਸ਼ੀਨ
]] ਡਾ. ਮਾਰੀਓ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਗੁਨਪੇਈ ਯਾਕੋਈ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਗੇਮ ਬੌਅ ਅਤੇ ਗੇਮ ਅਤੇ ਗੇਮ ਹੈਂਡ ਹੇਲਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਅਤੇ ਟਾਕੋਹਾਈਰੋ ਹਰਦਾ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਮੈਟ੍ਰੋਡ ਲੜੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਖੇਡ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰ ਸਕਾਸ ਬ੍ਰਾਸ ਮੈਲ ਵਰਗੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਵਰਤਿਆ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿਰੋਕਾਜੂ ਤਾਨਕ ਨੇ ਰਚਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱੱਚ ਨਾਈਟਟੇਨਜ਼ ਦੀ ਇੱੱਕ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਵੈਂਚ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਬਣੇ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਕਮੋਨ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਕ-ਤਿਹਾਈ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਹੈ ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼।
ਡਾ. ਮਾਰੀਓ ਨੇ ਕਈ ਰਿਟੇਕ ਅਤੇ ਪੋਰਟਾਂ ਬਣਾ ਲਈਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਨੈਂਨਟੇਡੋ ਕੰਸੋਲ ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਅਸਲ ਵਰਜਨ ਦਾ ਮਲਟੀਪਲੇਅਰ ਹਿੱਸਾ 1990 ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਿਣਟੇਨਡੋ ਆਰਕੇਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨੈਨਟਡੋ ਬਨਾਮ. ਸਿਸਟਮ (ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਡਾ. ਮਾਰੀਓ) ਅਤੇ ਪਲੇਚਾਈਸ -10।
ਡਾ. ਮਾਰੀਓ ਦੀ ਇੱਕ ਵਧੀਕ ਰੀਮੇਕ ਨੂੰ ਸੁਪਰ ਨਿੀਂਟੇਡੋ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਕੰਪਾਇਲੇਸ਼ਨ ਗੇਮ ਟੈਟਰੀਸ ਅਤੇ ਡਾ. ਮੌਰਿਓ ਵਿੱਚ 30 ਦਸੰਬਰ 1994 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟੈਟਰੀਸ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ. ਡਾ. ਮਾਰੀਓ ਦਾ ਇਹ ਸੰਸਕਰਣ 30 ਮਾਰਚ 1997 ਨੂੰ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਡਾ. ਮਾਰੀਓ ਬੀ.ਐਸ. ਵਰਜ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਸੁਪਰ ਫੈਰੀਕੌਮ ਦੇ ਸੈਟੇਲਾਈਅਵਿਊ ਪੈਰੀਫਿਰਲ ਲਈ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਯੋਗ ਟਾਈਟਲ (ਡਾ. マ リ オ ਬੀ ਐਸ 版 ਡੋਕੁਤਾ ਮਾਰੀਓ ਬਿਈ ਏਸੂ ਬਾਨ). ਇਹ ਸੁਪਰ ਫੈਮਿਕਜ਼ ਅਤੇ ਗੇਮ ਬੌਕ ਦੇ ਨਿਾਂਟੇਡੋ ਪਾਵਰ ਕਾਰਤੂਜ ਲਈ ਇੱਕ ਡਾਊਨਲੋਡਯੋਗ ਖੇਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਐਨਓਐਸ ਵਰਜਨ ਨੂੰ ਗੇਮ ਬੌਡ ਐਡਵਾਂਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2004 ਵਿੱਚ ਕਲਾਸੀਕਲ ਐਨਈਐਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਤੀਹ ਗੇਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਫੈਮਿਕਮ ਮਨੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 2005 ਵਿੱਚ, ਫਿਰ 2005 ਵਿੱਚ ਪੁਆਇੰਟ ਲੀਗ ਲੜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਰਜ਼ਨ ਟਾਈਟਲ ਡਾ. ਮਾਰੀਓ ਐਂਡ ਪੁਆਇੰਟਸ ਲੀਗ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨਵੀਨਤਮ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ। 20 ਮਈ 2003 ਨੂੰ, ਨਿਾਂਟੇਡੋ ਨੇ ਗੇਮਕਯੂਬ ਲਈ "ਗੇਮਕਯੂਬ ਪ੍ਰੀਵਿਊ ਡਿਸਕ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡਾ. ਮਾਰੀਓ ਦੇ ਐਨ.ਈ.ਐਸ. ਵਰਜਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਬੌਡ ਐਡਵਾਂਸ ਨੂੰ ਨਿਣਟੇਨਡੋ ਗੇਮਕਯੂਬ - ਗੇਮ ਬੌਡ ਐਡਵਾਂਸ ਲਿੰਕ ਕੇਬਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕੰਸੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Unrecognized language ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ
ਮੁਫ਼ਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਸਈਦ
ਮੁਫ਼ਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਸਈਦ (12 ਜਨਵਰੀ 1936 - 7 ਜਨਵਰੀ 2016) ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਦੇ ਮੁਖ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਉਹ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪੀਪਲਸ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਰਹੇ।
ਖੈਰਾ ਕਲਾਂ
ਖੈਰਾ ਕਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਖੈਰਾ ਕਲਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 3037 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 13.44 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਦੁਸ਼ਿਅੰਤ ਕੁਮਾਰ
ਦੁਸ਼ਿਅੰਤ ਕੁਮਾਰ (ਹਿੰਦੀ: दुष्यन्त कुमार, 27 ਸਤੰਬਰ 1931 – 31 ਦਸੰਬਰ 1975) ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਅਤੇ ਗਜਲਕਾਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਇੱਕ ਕੰਠ ਵਿਸ਼ਪਾਈ', 'ਸੂਰਯ ਕਾ ਸਵਾਗਤ', 'ਆਵਾਜ਼ੋਂ ਕੇ ਘੇਰੇ', 'ਜਲਤੇ ਹੂਏ ਵਨ ਕਾ ਬਸੰਤ', 'ਛੋਟੇ - ਛੋਟੇ ਸਵਾਲ' ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਗਦ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਦੁਸ਼ਿਅੰਤ ਕੁਮਾਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਿਜਨੌਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਦੁਸ਼ਿਅੰਤ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਦਮ ਰੱਖੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਭੋਪਾਲ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸ਼ਾਇਰਾਂ - ਤਾਜ ਭੋਪਾਲੀ ਅਤੇ ਕੈਫ ਭੋਪਾਲੀ ਦਾ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਸੀ। ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਗਯੇਯ ਅਤੇ ਗਜਾਨਨ ਮਾਧਵ ਮੁਕਤੀਬੋਧ ਦੀਆਂ ਕਠਿਨ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਲਈ ਨਾਗਾਰਜੁਨ ਅਤੇ ਧੂਮਿਲ ਵਰਗੇ ਕੁੱਝ ਕਵੀ ਹੀ ਬਚ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ 42 ਸਾਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਿਅੰਤ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਨਿਦਾ ਫਾਜਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ:
ਦੁਸ਼ਿਅੰਤ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਨਰਾਜਗੀ ਨਾਲ ਸਜੀ ਬਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਨਰਾਜਗੀ ਉਸ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਕੁਕਰਮਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਨਵੇਂ ਤੇਵਰਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ ਸੀ। ਜੋ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮਧਵਰਗੀ ਝੂਠੇਪਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਪਛੜੇ ਵਰਗ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਤਰਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਦੁਸ਼ਿਅੰਤ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਯੂ.ਪੀ. ਦੇ ਬਿਜਨੌਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਵਾਦਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੇ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਤੋਂ ਐਮ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1933 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1975
ਪੂਰਵੀ ਕਜ਼ਾਖ਼ਿਸਤਾਨ
ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਕਜ਼ਾਖ਼ਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣੇ
ਸ਼ੀਆ ਇਸਲਾਮ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ
ਕ੍ਰਿਕਟ
ਕ੍ਰਿਕਟ ਇੱਕ ਬੱਲੇ ਅਤੇ ਗੇਂਦ ਨਾਲ ਖੇਡੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 11-11 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਟੀਮਾਂ ਇੱਕ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ 22 ਗਜ਼ ਲੰਮੀ ਪਿੱਚ ਉੱਤੇ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੇਡ ਦੇ ਹਰ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਪਾਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਟੀਮ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿੰਨੀਆਂ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਣ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫੀਲਡਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦੀਆਂ ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਹਰੇਕ ਪਾਰੀ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਟੀਮ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਗਲੀ ਪਾਰੀ ਲਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਵੈਪ ਕਰਦੀ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਟੀਮ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ/ਹੁਣ ਉਹ ਫੀਲਡਿੰਗ, ਅਤੇ ਉਲਟ) ਮੈਚ ਦੀ ਕਿਸਮ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਟੀਮਾਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਾਧੂ ਦੌੜਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। (ਸਿਵਾਏ ਕਿ ਜਦੋਂ ਨਤੀਜਾ ਜਿੱਤ/ਹਾਰ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ)
ਇੱਕ ਮੈਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਟੌਸ (ਸਿੱਕੇ ਦੇ) ਲਈ ਪਿਚ 'ਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਵਿਜੇਤਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਟੀਮ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰੇਗੀ। ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਟੀਮ ਦੇ ਦੋ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ/ਫੀਲਡਿੰਗ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸਾਰੇ 11 ਖਿਡਾਰੀ, ਫਿਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫੀਲਡਿੰਗ ਟੀਮ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਪਿੱਚ ਦੇ ਦੂਜੇ ਵਿਕਟ ਵੱਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਟਾਰਾਈਕਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਲ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਟਰਾਈਕਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਾਲਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਨ-ਸਟਰਾਈਕਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਦੂਜਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼, ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪਿੱਚ ਦੇ ਉਲਟ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਟੀਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੌੜਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ (ਆਊਟ) ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਊਟ ਬੱਲੇਬਾਜ਼, ਜਿਸਨੂੰ "ਬਾਹਰ" ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਨੂੰ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵੱਲੋਂ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮੈਦਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਊਟ ਕਰਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਢੰਗ ਇਹ ਹਨ: ਬੋਲਡ, ਜਦੋਂ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸਟੰਪ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਗੇਂਦ ਨਾਲ ਹਿੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਕਟਾਂ ਤੇ ਪਈਆਂ ਗੁੱਲੀਆਂ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਵਿਕਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਤ (ਐਲਬੀਡਬਲਿਊ), ਜਦੋਂ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਲੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਕਟਾਂ ਦੀ ਸੇਧ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਗੇਂਦ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਨਾ ਰੋਕਦਾ ਤਾਂ ਗੇਂਦ ਨੇ ਵਿਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੱਜਣਾ ਸੀ; ਅਤੇ ਕੈਚ ਜਦੋਂ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਛੋਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਫੀਲਡਰ ਦੁਆਰਾ ਬੁੱਚ (ਫੜ੍ਹ) ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੌੜਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਮੁੱਖ ਢੰਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਜਾਂ ਤਾਂ ਬੱਲੇ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੱਟ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਸੀਮਾ ਪਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਦੋ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਪਿੱਚ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤੋਂ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ ਭੱਜਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਫੀਲਡਰ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਓਦੋਂ।
ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਦੌੜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬੱਲੇ ਨਾਲ ਠੋਕਰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ,ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਹਰ ਸ਼ਾਟ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਨ ਤੇ ਇੰਨਾ ਦਾ ਅਲੱਗ ਨਾਮਕਰਨ ਵੀ ਹੈ, ਪੁੱਲ ਸ਼ਾਟ, ਕਵਰ ਡਰਾਇਵ, ਸਟ੍ਰੇਟ ਡਰਾਇਵ, ਕੱਟ ਸ਼ਾਟ, ਇਨ ਸਾਈਡ ਆਉਟ ਸ਼ਾਟ,ਸਵੀਪ ਸ਼ਾਟ, ਪੈੱਡਲ ਸਵੀਪ, ਰੀਵਰਸ ਸਵੀਪ ਸ਼ਾਟ ਆਦਿ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਖੇਡ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਟ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਢੰਗ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਜ਼ਾਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ; ਪਲਟੀ ਸ਼ਾਟ (ਸਵਿਚ ਹਿੱਟ), ਸਕੂਪ ਆਦਿ।
ਖੇਡਣ ਦੇ ਨਿਯਮ
ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਠੀਕ ਵਿਚਲੇ ਸਖ਼ਤ ਪੱਧਰੀ ਸੜਕ ਨੁਮਾ ਪੱਟੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਜਿਸਨੂੰ ਪਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ l ਇਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰੀਆਂ ਤੇ ਤਿੰਨ ਡੰਡੇ ਗੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿੰਨਾ ਨੂੰ ਵਿਕਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਟਾਸ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਟਾਸ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਜਾਂ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ
ਪਿੱਚ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਵੱਲ ਖ਼ਾਸ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਗੇਂਦ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਤਕ ਸੁੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਗੇਂਦ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਇਸ ਤਰਾਂ 6 ਵਾਰ ਗੇਂਦ ਸੁੱਟਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਓਵਰ ਮਿਥਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਸੰਸਕਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਓਵਰਾਂ ਦੀ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ। ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਕਟ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ
ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੈਸਟ,ਇਕ ਦਿਨਾ ਅਤੇ 20-20 ਤਿੰਨ ਸੰਸਕਰਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਸੰਸਕਰਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪੰਜ ਦਿਨ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ l ਹਰ ਦਿਨ ਨਿਧਾਰਿਤ 90 ਓਵਰ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਹਲਾਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇੰਨਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਘਾਟਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਟੀਮ ਨੂੰ ਦੋ ਪਾਰੀ ਬੱਲੇਬਾਜੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਦੌੜਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਿਕਟ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਚ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਲੋੜੀਦੀਆਂ ਦੌੜਾਂ ਜਾਂ ਵਿਕਟ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਚ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਗੇਂਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਫ਼ੈਦ ਲਿਬਾਸ ਪਹਿਨ ਕੇ ਖੇਡਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ
ਇਕ ਦਿਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਜਾਨ ਹੈ l ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ 50 ਓਵਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਮੈਚ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਸ ਟੀਮ ਦੀਆਂ ਜਿਆਦਾ ਦੌੜਾਂ ਹੋਣ ਜੇਤੂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ 10 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਓਵਰ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟ ਸਕਦਾ। ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਉਹ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਆਉਟ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਬੱਲੇਬਾਜੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।