cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕਰਨੈਲ ਬਾਗ਼ੀ
ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਬਾਗ਼ੀ (2 ਸਤੰਬਰ 1940 - 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 1981) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਕਵੀ ਸੀ।
ਕਰਨੈਲ ਬਾਗ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਸਤੰਬਰ 1940 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਸ਼ਹਿਨਾਤਪੁਰ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਦੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਧਰੋਂ ਉੱਜੜ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕੋਟਕਪੂਰੇ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਪੁਰਖੀ ਤਰਖਾਣਾ ਕਿੱਤੇ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਦਾ ਵਸੀਲਾ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਹਾਲੀ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਸੱਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ।
ਉਸ ਨੇ 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 1981 ਨੂੰ ਨਹਿਰ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।
ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਮਾਸਟਰ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਸਮਰਾਲਾ ਦੀ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕ ਤਰਥੱਲੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਵਿੱਚ ਕਰਨੈਲ ਬਾਗ਼ੀ ਦੀਆਂ 50 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਕਾਵਿ ਨਮੂਨੇ
ਅਸੀਂ ਕਤਲ ਹੋਏ ਹਾਂ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਵਾਸੀਓ! ਕਿਸ ਖੁਸ਼ੀ ਚ ਦੀਪ ਬਾਲੇ ਜੇ? ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ੋਰ 'ਚ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹੋ? ਕੋਈ ਰਾਵਣ ਨਹੀਂ ਹਾਰਿਆ ਕੋਈ ਰਾਮ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਦੋਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਰੋਟੀ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕਤਲ ਹੋਏ ਹਾਂ।
ਰੱਬ ਦਾ ਜਨਮ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਹੋਂਦ ਮਨੁੱਖ ਦੀ। ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗ੍ਰੰਥ ਨਹੀਂ ਹੋਂ ਸਕਦੇ। ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਸਿਰਜਿਆ ਹੈ ਰੱਬ ਨੂੰ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1981
ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ
ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਆਮ ਰੋਗ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਪਚਵੰਜਾ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਵਾਨ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸਤੋਂ ਛੋਟ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ। 60 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 409 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕਮਾਤਰ ਇਲਾਜ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਲੈਨਜ ਅੱਖ ਤੋਂ ਵਿਭਿੰਨ‍ ਦੂਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਲੇਂਸ ਆਪਣੀ ਛੌੜ ਖੋਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੈਨਜ ਦੇ ਧੁੰਧਲੇਪਨ ਨੂੰ ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਪਟਲ ਤੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਤੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਮ ਨਤੀਜਾ ਧੁੰਦਲਾਪਨ ਅਤੇ ਖਰਾਬ ਨਜ਼ਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਾਰਨ ਅਜੇ ਤੱਕ ਗਿਆਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਗ
ਇੰਡੀਆਨਾਪੋਲਿਸ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਆਨਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਆਨਾਪੋਲਿਸ
ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦ
ਪ੍ਰਯੋਗ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ| ਇਹ ਵਿਗਿਆਨ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਬੁਹਤ ਹੀ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਪ੍ਰਯੋਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨਹੀ, ਕੋਈ ਸਿੱਟਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਹ ਤਾਂ ਇੱਕ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਸੋਚ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ, ਪ੍ਰਯੋਗ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਅਨਿਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਕਵੀ ਮਨ ਨਵੇਂ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਾਵਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਕਈ ਸ਼ਤਾਬਦੀਆ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸ਼ਬਦ ਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਵੇਂ ਕੇ ਇਸ ਨੇ ਲਗਪਗ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਸੰਕੇਤ੍ਵਲੀ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਹੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਲਈ ਹੈ ਹੋਲੀ-ਹੋਲੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਵਧ ਤੋਂ ਵਧ ਵਿਗਿਆਨਕਤਾ ਤੇ ਬੋਧਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਿਆ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਹਿਤ ਨੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਨ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ
ਹੋ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ |ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦਾ ਹੀ ਸਿੱਟਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕਿਸੇ ਵਿਰਲੇ ਪ੍ਰਤਿਵਾਸ਼ਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਨਵਾਂ ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਯੋਗ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤ੍ਹਰਾਂ ਹੀ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।.ਪ੍ਰਯੋਗ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ |ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੇ ਵਿਅੰਗ ਦੀ ਚੋਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਨੂੰ ਸਹਿਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ | ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਯੋਗਵਾਦ ਨੂੰ ਕਦੇ ਇਹ ਵੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਹੀ ਝੂਠ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ|
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਲੋਚਨਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ
ਟਿੰਗਸ਼ੀਆ ਸਰੋਵਰ
ਟਿੰਗਸ਼ੀਆ ਸਰੋਵਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਟਿੰਗਸ਼ੀਆ ਝੀਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜ਼ੀਕੋਊ ਟਾਊਨ, ਫੇਂਗੂਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਨਿੰਗਬੋ ਸ਼ਹਿਰ, ਸ਼ੇਜਿਆਂਗ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਫੇਂਗੂਆ ਨਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਸ਼ਾਨਜਿਆਂਗ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ  ਪੈਮਾਨੇ ਦਾ ਜਲ ਸੰਭਾਲ ਹੱਬ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੜ੍ਹ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਹੈ, ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਚਨਾ ਦੋਆਬ
alt=ਸਿਰਲੇਖ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ|thumb|300x300px|ਦੋਆਬੇ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਇਲਾਕੇ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ 1947 ਵੇਲੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾਰਚਨਾ ਦੋਆਬ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਾਂ ਪੰਜ ਆਬਾਂ ਮਤਲਬ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਕਰਕੇ ਪਿਆ। ਰਚਨਾ ਦੋਆਬ ਰਾਵੀ ਅਤੇ ਚਨਾਬ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੀਰਪੁਰ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਜੋ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ 30° 35' and 32° 50' N. and 71° 50' and 75° 3'E ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਮੁਗ਼ਲ ਸ਼ਾਸਕ ਅਕਬਰ ਦੁਆਰਾ ਦੋਹਾਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉਚਾਰਖੰਡਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਰਚਨਾਵੀ ਇੱਥੇ ਬੋਲੀ ਜਾਂ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੁੱਜਰਾਂਵਾਲਾ, ਸਿਆਲਕੋਟ, ਨਾਰੋਂਵਾਲ, ਹਫੀਜ਼ਾਬਾਦ, ਸ਼ੇਖੂਪੁਰਾ, ਮੁਲਤਾਨ, ਆਦਿ
ਟਿੰਗਸ਼ੀਆ ਸਰੋਵਰ
ਟਿੰਗਸ਼ੀਆ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1978 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 1985 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ 153 ਮਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ ਸੀ। ਇਹ ਨਿੰਗਬੋ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਕੰਗ
ਕੰਗ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਉਂਤਬੰਦੀ
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕੋਲ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ ਸਨ- ਪੂਰਨ, ਤਹਾਨ, ਅਲੇ ਸੋ ਸਿੰਗਾਪੁਰ - ਸਿੰਘ + ਪੋਰਰ (ਸਿੰਘ = ਲੇਨ, ਪੋਰ / ਪੁਰੂ = ਸ਼ਹਿਰ) ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ, ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਇਹ ਨਾਮ ਲਿਆ ਹੈ। (STAN = STHAN). ਅਲਾਏ - ਹਿਮਾਲੈ ਜਾਂ ਮੇਘਾਲੈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਕਮਰਾਨ ਅਕਮਲ
ਕਮਰਾਨ ਅਕਮਲ (کامران اکمل; (ਜਨਮ 13 ਜਨਵਰੀ 1982) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਵੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਓਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਅਦਨਾਨ ਅਕਮਲ ਅਤੇ ਉਮਰ ਅਕਮਲ ਹੈ। ਕਮਰਾਨ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਵਿਕਟ-ਰੱਖਿਅਕ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ ਕਮਰਾਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਇਜ਼ਾ ਅਤੇ ਬੇਟੀ ਲਇਬਾ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਮਰਾਨ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਬੈਕਨਹਾਊਸ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ, ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਟਵੰਟੀ ਟਵੰਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ-ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਵੰਬਰ 2002 ਵਿੱਚ ਹਰਾਰੇ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ ਵਿਖੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੇਤੂ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 53 ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ 2,648 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ 6 ਸੈਂਕਡ਼ੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਜਦਕਿ 137 ਓਡੀਆਈ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਸੈਂਕਡ਼ਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ 2,924 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ। ਟਵੰਟੀ20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀਆਂ 704 ਦੌੜਾਂ ਹਨ। ਵਿਕਟ-ਰੱਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਉਸਨੇ 206 ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ, 169 ਨੂੰ ਓਡੀਆਈ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 52 ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਟਵੰਟੀ20 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਊਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਆਈਪੀਐੱਲ ਖੇਡ-ਜੀਵਨ
ਕਮਰਾਨ ਅਕਮਲ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰੋਇਅਲਜ਼ ਨਾਲ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਖੇਡਣ ਲਈ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸੋ ਆਈਪੀਐੱਲ ਸੀਜ਼ਨ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਵਿਕਟ-ਰੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਟਾਪ-ਆਰਡਰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਪੰਜ ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਈਪੀਐੱਲ ਦਾ ਫ਼ਾਈਨਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਚੇਨੱਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਫ਼ਾਈਨਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਦੋ ਕੈਚ ਲਏ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਈ ਤਾਂ ਉਹ ਛੇ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਰਨ-ਆਊਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰੋਇਅਲਜ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਸਮੇਂ ਵਧੀਆ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਮੈਚ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ 2009 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਮਰਾਨ ਅਕਮਲ ਇਹ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਨਾ ਖੇਡ ਸਕਿਆ ਕਿਉਂਕਿ 2008 ਮੁੰਬਈ ਹਮਲੇ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਖੇਡਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਟੀਨਾ ਦੱਤਾ
ਟੀਨਾ ਦੱਤਾ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਉਤਰਨ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਬੁੰਦੇਲਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ। ਉਤਰਨ ਨਾਟਕ ਕਲਰਸ ਟੀਵੀ ਉੱਪਰ ਛੇ ਸਾਲ (2008-2015) ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੱਲਿਆ। 2010 ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਇੱਛਾ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਬੁੰਦੇਲਾ ਲਈ "ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਫ਼ਾਰ ਬੇਸਟ ਐਕਟਰਸ" ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ
ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ
ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਤਾਰਾ-ਮੰਡਲ ਇਹ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਤਾਰਾ-ਮੰਡਲ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਪ੍ਰਚੀਨ ਸਭਿਆਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਟਾਲਮੀ ਨੇ ਜਿਹਨਾਂ 48 ਤਾਰਾ-ਮੰਡਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਈ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਾਰਾ-ਮੰਡਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਗੋਲਾਅਰਧ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਤਾਰਾ-ਮੰਡਲ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਵਿਸਾਖ (ਅਪ੍ਰੈਲ-ਮਈ) ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ-ਕੱਲ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਪੰਜ ਵਜੇ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤਾਰੇ ਇੱਕ ਅਣਘੜਤ ਮੰਜੀ ਵਾਂਗ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਟੇਢੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਜੀ, ਪਹਿਰੇਦਾਰ, ਕੁੱਤਾ ਅਤੇ ਚੋਰ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਖਿਆਲੀ ਤਸਵੀਰ ਇੱਕ ਸਵਾਲੀਆ (?)ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਬਣਦੀ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਨੂੰ ਉਰਸਾ ਮੇਜਰ (Ursa Major), ਵੱਡਾ ਭਾਲੂ ਮਤਲਬ ਗ੍ਰੇਟ ਬੀਅਰ (Great Bear) ਜਾਂ ਬਿੱਗ ਬੀਅਰ (Big Bear) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਬਿੱਗ ਡਿੱਪਰ (Big Dipper) (ਯਾਨੀ ਵੱਡਾ ਚਮਚਾ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਜ ਅਲਾਸਕਾ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਿੱਚ ਸਪਤ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਧਰੁਵ ਤਾਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੀ ਆਮਦ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਨੂੰ 1927 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਪੀਟੀਸ਼ਨ ਸਮੇਂ 14 ਸਾਲ ਦੇ ਇਕ ਅਨਾਥ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬੈਨੀ ਬੈਨਸਨ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡੋਰ ਨਾਲ਼ ਉੱਡ ਰਹੀ ਪਤੰਗ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ਼ ਦੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਕਰਤੁ (Dubhe), ਪੁਲਹ (Merak), ਪੁਲਸਤਯ (Phecda), ਅਤਰੀ (Megrez), ਅੰਗਿਰਸ (Alioth), ਵਸਿਸ਼ਠ (Mizar) ਅਤੇ ਮਾਰੀਚਿ (Alkaid) ਹਨ। ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਮ ਜੋ ਕਿ ਬਰੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਅਰਬੀ ਬੋਲੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਥੋਂ ਦੂਰੀਆ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ; ਅਲਫਾ (Dubhe) ਸੂਰਜ ਤੋਂ 300 ਗੁਣਾ ਜਿਆਦਾ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਤਾਰਾ ਦੂਰੀ 124 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ, ਬੀਟਾ (Merak) ਦੂਰੀ 79 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ, ਗਾਮਾ (Phecda) ਦੂਰੀ 84 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ, ਡੈਲਟਾ (Megrez) ਥੋੜਾ ਮੱਧਮ ਜਿਹਾ ਦੂਰੀ 81 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ, ਏਪਸੀਲੋਨ (Alioth) ਦੂਰੀ 81ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ, ਜੀਟਾ (ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਦੋ ਤਾਰੇ ਹਨ।) ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ (Mizar) ਦੂਰੀ 78 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ ਤੇ ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਰੁੰਧਤੀ (Alcor) ਦੂਰੀ 81ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ, ਈਟਾ (Alkaid) ਹਲਕਾ ਨੀਲਾ ਰੰਗ ਦੂਰੀ 100 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਲ। ਧਰੁਵ ਤਾਰੇ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੇ ਮੰਜੀ ਦੇ ਸੇਰੂ ਵਾਲੇ (From Merak to Dubhe) ਦੋ ਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧੀ ਲਕੀਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਖਿਚੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਧਰੁਵ ਤਾਰੇ ਉੱਤੇ ਪੁੱਜਦੀ ਹੈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਧਰੂ ਤਾਰਾ Pole star ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜੇ ਇਹ ਲਾਈਨ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਧਾਈਏ ਤਾਂ ਸਿੰਘ ਤਾਰਾ ਮੰਡਲ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਜੇ ਕਰ ਪਹਿਰੇਦਾਰ, ਕੁੱਤਾ ਅਤੇ ਚੋਰ ਵਾਲੀ ਚਾਪ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਈਏ ਤਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਤਾਰਾ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗਾ, ਇਹ ਸਵਾਤੀ Arcturus ਤਾਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਚਾਪ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਈਏ ਤਾਂ ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਦਾ ਤਾਰਾ ਤਾਰਾ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗਾ, ਇਹ ਚਿੱਤਰਾ Spica ਤਾਰਾ ਹੈ, ਇਹ ਕੰਨਿਆ ਮੰਡਲ ਦਾ ਚਮਕਦਾਰ ਤਾਰਾ ਹੈ ਇਸ ਨਾਮ ਤੇ ਹੀ ਦੇਸੀ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨਾਮ ਚੇਤਰ ਜਾਂ ਚੇਤ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦੇ ਅਲਫਾ ਅਤੇ ਈਟਾ ਬਾਕੀ ਪੰਜ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਉਲਟ ਆਪਣੀ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਗਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 50000 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨੇਬੂਲਾ ਤੇ ਗਲੈਕਸੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਮੈਸੀਅਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆ ਹਨ। ਜੋ ਕਿ ਇਹ ਹਨ ; ਤਿੰਨ ਗਲੈਕਸੀਆਂ; 1 ਪਿਨਵੀਲ ਗਲੈਕਸੀ (Pinwheel Galaxy),  2 ਬੋਡੇਜ਼ ਗਲੈਕਸੀ (Bode’s Galaxy), 3 ਸਿਗਾਰ ਗਲੈਕਸੀ(Cigar Galaxy), ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਆਊਲ ਨੇਬੂਲਾ (Owl Nebula). ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਤਿੰਨ ਨੇਬੂਲਾ ਇਹ ਹਨ; Messier 40 (M40, Winnecke 4), Messier 108 (M108, NGC 3556), and Messier 109 (M109, NGC 3992).
ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਨੂੰ ਅਰਸਾ ਮੇਜਰ (Ursa Major), ਵੱਡਾ ਭਾਲੂ ਮਤਲਬ ਗ੍ਰੇਟ ਬੀਅਰ (Great Bear) ਜਾਂ ਬਿੱਗ ਬੀਅਰ (Big Bear) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਬਿੱਗ ਡਿੱਪਰ (ਯਾਨੀ ਵੱਡਾ ਚਮਚਾ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਰੇ
ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦੇ 93 ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਇਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦੇ ਸੱਤ ਮੁੱਖ ਤਾਰੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ -
ਅਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ
ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਵੀ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਸੀਅਰ-81 ਨਾਮਕ ਸਰਪਿਲ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਰੋਸ਼ਨ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੈਸੀਅਰ-82 ਨਾਮਕ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵਲਾਂ ਸਿਗਾਰ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਤੋਂ 2.5 ਕਰੋੜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ - ਸਾਲ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਚਕਰੀ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ (ਪਿਨਵਹੀਲ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ) ਵੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕੁਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50 ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਅੰਗਿਰਸ
ਅੰਗਿਰਸ, ਜਿਸਦਾ ਬਾਇਰ ਨਾਮਾਂਕਨ ਏਪਸਿਲਨ ਅਰਸੇ ਮਜੋਰਿਸ (ε UMa ਜਾਂ ε Ursae Majoris) ਹੈ, ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦਾ ਸਭ ਨਾਲ਼ੋਂ ਰੋਸ਼ਨ ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 33ਵਾਂ ਸਭ ਨਾਲ਼ੋਂ ਰੋਸ਼ਨ ਤਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਤੋਂ 81 ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਲ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਲੋਂ ਇਸ ਦਾ ਔਸਤ ਸਾਪੇਖ ਕਾਂਤੀਮਾਨ (ਯਾਨੀ ਚਮਕ ਦਾ ਮੈਗਨਿਟਿਊਡ) 1. 76 ਹੈ।
ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ
ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਐਲਯੋਥ (Alioth) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਲ - ਅਲਿਅਤ (الإلية) ਵਲੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲੱਬ ਗੁੱਝੀ ਗੱਲ ਦੀ ਮੋਟੀ ਦੁਮ ਹੈ।
ਵਰਣਨ
ਅੰਗਿਰਸ ਇੱਕ A0pCr ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਉਪਦਾਨਵ ਤਾਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਰੇਣੀਕਰਣ ਵਿੱਚ p ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਅਜੀਬ (peculiar, ਪੇਕਿਉਲਿਅਰ) ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤਾਰੇ ਵਲੋਂ ਉਭਰਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਵਰਣਕਰਮ (ਸਪੇਕਟਰਮ) ਬਹੁਤ ਵਚਿੱਤਰ ਹੈ। ਖਗੋਲਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਤਾਂ ਇਸ ਤਾਰੇ ਦਾ ਚੁੰਬਕੀਏ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਲੋਂ ਇਸ ਦੇ ਹਾਇਡਰੋਜਨ ਬਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਰਤ ਤੱਤ ਵੱਖ ਹੋਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਇਸ ਦਾ ਘੂਰਣਨ ਅਕਸ਼ (ਐਕਸਿਸ) ਅਤੇ ਚੁੰਬਕੀਏ ਅਕਸ਼ ਇੱਕ - ਦੂਜੇ ਵਲੋਂ ਵੱਖ ਹਨ ਜਿਸ ਵਲੋਂ ਇਸ ਦੇ ਚੁੰਬਕੀਏ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋਏ ਤੱਤ ਵੀ ਉਛਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਰਾਸਾਇਨਿਕ ਤੱਤ ਦਾ ਵਰਣਕਰਮ ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਾਰੇ ਵਿੱਚ ਤਤਵੋਂ ਕਿ ਉਥੱਲ - ਪੁਥਲ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਵਰਣਕਰਮ ਅਜੀਬ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ 5. 1 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਲੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਈਦ - ਗਿਰਦ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਗ੍ਰਹਿ ਦਾ 14. 7 ਗੁਣਾ ਦਰਵਿਅਮਾਨ (ਮਹੀਨਾ) ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਗੈਸ ਦਾਨਵ ਇਸ ਤਾਰੇ ਵਲੋਂ 0. 055 ਖਗੋਲੀ ਇਕਾਈਆਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਚਮਕ (ਨਿਰਪੇਖ ਕਾਂਤੀਮਾਨ) ਸੂਰਜ ਦੀ 108 ਗੁਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਦਰਵਿਅਮਾਨ ਸਾਡੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਵਿਅਮਾਨ ਦਾ ਲਗਭਗ 3 ਗੁਣਾ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਸਾਡੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿਆਸ ਦਾ 3. 7 ਗੁਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਤਹੀ ਤਾਪਮਾਨ 9, 400 ਕੈਲਵਿਨ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਸਫ਼ਦਰ ਹਾਸ਼ਮੀ
ਸਫ਼ਦਰ ਹਾਸ਼ਮੀ (12 ਅਪਰੈਲ 1954 – 2 ਜਨਵਰੀ 1989) ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਅਭਿਨੇਤਾ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਗੀਤਕਾਰ, ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਭਾਰਤ ਅੰਦਰ ਨੁੱਕੜ ਨਾਟਕ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਵੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਨਾਟਕਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵਾ
12 ਅਪਰੈਲ 1954 ਨੂੰ ਸਫ਼ਦਰ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਨੀਫ ਅਤੇ ਕੌਮਰ ਆਜਾਦ ਹਾਸ਼ਮੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਲੀਗੜ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਮਾਰਕ‍ਸਵਾਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫ਼ਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ ਕੀਤੀ। ਇਹੀ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਯੂਨਿਟ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਪਟਾ ਨਾਲ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਰਿਹਾ।
ਸਰਗਰਮੀਆਂ
1973 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੀ ਪੀ ਐਮ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਪਟਾ ਤੋਂ ਅੱਡ ਜਨ ਨਾਟਯ ਮੰਚ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੰਚ ਦੇ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਦੇਸ਼ ਨੁੱਕਰ ਨੁੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨੁੱਕੜ ਨਾਟਕ ਕੀਤੇ। 1979 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੌਲੇਸ਼੍ਰੀ (ਮਾਲਾ) ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੋਨਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੱਕ-ਸੱਚ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤਾ। 1975 ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸਫਦਰ ਆਪਣੇ ਮੰਚ ਦੇ ਨਾਲ ਨੁੱਕੜ ਡਰਾਮਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਗੜਵਾਲ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦੇ ਪਦ ਉੱਤੇ ਰਹੇ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਫਦਰ ਵਾਪਸ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ 1978 ਤੱਕ ਜਨ ਨਾਟਯ ਮੰਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨੁੱਕੜ ਡਰਾਮੇ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੰਗਠਨ ਵਜੋਂ ਉਭਰ ਕੇ ਆਇਆ। ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਡਰਾਮੇ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਦੋ ਲੱਖ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡਰਾਮਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਮਨ-ਵਰਗੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਡਰਾਮਾ ਪਿੰਡ ਤੋੰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੱਕ, ਫਿਰਕੂ ਫਾਸੀਵਾਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ (ਹਤਿਆਰੇ ਅਤੇ ਅਗਵਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ), ਬੇਰੋਜਗਾਰੀ ਤੇ ਬਣਿਆ ਡਰਾਮਾ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ, ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਉੱਤੇ ਬਣਿਆ ਡਰਾਮਾ ਔਰਤ ਅਤੇ ਮੰਹਿਗਾਈ ਉੱਤੇ ਬਣਾ ਡਰਾਮਾ ਡੀਟੀਸੀ ਦੀ ਧਾਂਧਲੀ ਇਤਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਹੇ।
ਦਿਹਾਂਤ
1 ਜਨਵਰੀ, 1989 ਨੂੰ ਹੱਲਾ ਬੋਲ ਨਾਟਕ ਖੇਡਦੇ ਸਮੇਂ ਹਾਸਮੀ ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਜੋ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਅਤੇ 4 ਜਨਵਰੀ 1989 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜੇ ਨਾਟਕ ਬਾਕੀ ਸੀ ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗਈ ਤੇ ਨਾਟਕ ਪੂਰਾ ਕਿਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੰਗਕਰਮੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦ
ਕਾਰਲ ਐਡੌਲਫ ਗੇਲੇਰੋਪ
ਕਾਰਲ ਅਡੌਲਫ਼ ਗੇਲੇਰੋਪ (2 ਜੂਨ 1857 – 13 ਅਕਤੂਬਰ 1919) ਇੱਕ ਡੈਨਿਸ਼ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀ ਹੈਨਰਿਕ ਪੋਂਟੋਪਿਦਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 1917 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਮਾਡਰਨ ਬਰੇਕ-ਥਰੂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਏਪੀਗੋਨੋਸ ਉਪਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਗੇਲੇਰੋਪ ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਗੇਲੇਰੋਪ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ। ਕਾਰਲ ਗੇਲੇਰੋਪ ਨੂੰ ਫਿਰ ਜੋਹਨਸ ਫਿਬੀਗਰ ਦੇ ਚਾਚੇ ਪਾਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ। 1870 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਛੋਕੜ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਜੌਰਜ ਬਰੈਂਡਜ਼ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਸਮਰਥਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਦਲੇਰੀ ਭਰੇ ਨਾਵਲ ਲਿਖੇ। ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਬਰੈਂਡਸ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ ਅਤੇ 1885 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵ-ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਛਾਪ ਉਸਦਾ ਜਰਮਨਪ੍ਰੇਮੀ ਰਵੱਈਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਜਰਮਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ (ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਜਰਮਨ ਸੀ) ਧੂਹ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਛੇਕੜ ਉਹ 1892 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸੱਜੇ ਅਤੇ ਖੱਬੀ ਵਿੰਗ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਪਸੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਸਾਲ ਲੰਘਦੇ ਗਏ, ਉਹ ਜਰਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਇੱਕਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1914-18 ਦੇ ਜੰਗ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਲਈ ਉਸਦੀ ਹਮਾਇਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਗੇਲੇਰੋਪ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਾਵਲ ਜਰਮਨੇਰਨਜ਼ ਲਾਈਲਿੰਗ (1882, ਯਾਨੀ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਅਪਰੈਂਟਿਸ), ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ-ਮੂਲਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾਵਾਦੀ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਜਰਮਨ-ਪੱਖੀ ਨਾਸਤਿਕ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਮਿੰਨਾ (1889), ਧਰਾਤਲ ਤੇ, ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਪਰ ਔਰਤ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵਧੇਰੇ। ਕੁਝ ਵਗਨੇਰੀਅਨ ਡਰਾਮੇ ਉਸਦੀਆਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਰੁਚੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾ ਨਾਵਲ ਮੋਲਨ (1896,ਯਾਨੀ ਮਿੱਲ) ਹੈ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਦਾ ਇੱਕ ਘਿਣਾਉਣਾ ਮਿਲੋਡਰਾਮਾ।
ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲ
ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੋਧ ਧਰਮ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਖੱਟਣ ਵਾਲੀ ਉਸਦੀ ਰਚਨਾ ਡੇਰ ਪਿਲਗੇਰ ਕਾਮਨੀਤਾ/ਪਿਲਗ੍ਰਿਮੈਨ ਕਾਮਨੀਤਾ (1906, ਯਾਨੀ ਤੀਰਥਯਾਤਰੀ ਕਾਮਨੀਤਾ) ਨੂੰ 'ਡੇਨਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਾਮਨੀਤਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨਿਆਵੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਅਨੋਖੇ ਰੋਮਾਂਸ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆਵੀ ਚਲੀਆਂ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਨਬੀ ਭਿਕਸ਼ੂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਾਮਨੀਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਦਾ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ ਸੀ), ਮੌਤ, ਅਤੇ ਨਿਰਵਾਣ ਵੱਲ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਪੇਸ਼ ਹਨ। ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿਚ, ਜੋ ਇੱਕ ਬੋਧੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਫਰਾਇਯਾ ਅਨੁਮਾਨ ਰਾਜਧੌਨ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਦਿ ਪਿਲਗ੍ਰਿਮ ਕਾਮਨੀਤਾ ਦਾ ਥਾਈ ਅਨੁਵਾਦ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕੂਲ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
Gutenberg ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1919 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ
ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ, ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ) ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ (ਜਿਵੇਂ: ਵਿਆਹ, ਗੋਦ ਲੈਣਾ, ਵਿਰਾਸਤ ਆਦਿ) ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਆਧੁਨਿਕ ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ
ਮੋਤੀ
ਮੋਤੀ ਕਿਸੇ ਜਿਉਂਦੇ ਖ਼ੋਲਦਾਰ ਕੋਮਲ-ਦੇਹੀ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਕੂਲ਼ੇ ਟਿਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇੱਕ ਕਰੜੀ ਚੀਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਘੋਗੇ ਦੇ ਸੰਖ ਵਾਙ ਮੋਤੀ ਵੀ ਬਰੀਕ ਅਤੇ ਰਵੇਦਾਰ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮਕੇਂਦਰੀ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਖ਼ਿਆਲੀ ਮੋਤੀ ਮੁਕੰਮਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੋਲ਼ ਅਤੇ ਪੱਧਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਹੋਰ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਮੋਤੀ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਮ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਹੱਪਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ-ਸਜਾਵਟ ਦੇ ਸਮਾਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਮੋਤੀ ਕਿਸੇ ਵਿਰਲੀ, ਦੁਰਲੱਭ, ਨਾਜ਼ਕ, ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਲੱਖਣਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਤੀ
ਬਾਗਾਨ
ਬਾਗਾਨ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਖੇਤਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੰਬੋਡੀਆ ਵਿੱਚ ਐਂਗਕੋਰ ਵੱਟ ਦੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਰੁਕਤੀ
ਬਾਗਾਨ ਬਰਮੀ ਸ਼ਬਦ ਪੁਗਨ (ပုဂံ) ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਰਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਬਰਮੀ ਪੁਕਮ (ပုကမ်) ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਪਾਲੀ ਨਾਮ ਅਰਿਮੰਦਨਾ-ਪੁਰਾ (အရိမဒ္ဒနာပူရ) ਹੈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ- "ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦਾ ਹੈ")। ਪਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਹੋਰ ਨਾਂ ਉਸਦੇ ਸੁੱਕੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਹਨ: ਤੱਟਦੇਸਾ (တတ္တဒေသ, "ਕਾਟ ਜ਼ਮੀਨ") ਅਤੇ ਟੈਂਪਾਡੀਪਾ (တမ္ ပ ဒီ ပ, "ਬ੍ਰੋਨਜ਼ਡ ਦੇਸ਼")। ਬਰਮੀ ਲੇਖਕ ਥਿਰੀ ਪਿਯੀਸਿਆ (သီရိပစ္စယ) ਅਤੇ ਤਮਪਾਵਾੜੀ (တမ္ပဝတီ) ਦੇ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb|331x331px|ਪਾਗਾਨ ਸਾਮਰਾਜ c. 1210 ਬਰਮੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਗਾਨ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 849 ਈ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਪਿਨਬਿਆ ਨੇ ਪੱਕਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਗਾਨ ਦੇ ਬਾਨੀ ਦੇ 34 ਵੇਂ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸਨ। ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਾਗਾਨ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਬਰਮਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੱਧ-ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਨਾਨਾਝੋ ਸਾਮਰਾਜ ਤੋਂ ਇਰਾਵਾੜੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਪਯੂ ਸ਼ਹਿਰ-ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਕਈ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜਦੋਂ ਬਰਮਨ ਆਦੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਹੋਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸੀ।
20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਵਰਤਮਾਨ
left|thumb|ਇੱਥੇ 1868 ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਮੂਲ ਬੂਪਾ 1975 ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਸਲੀ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪਾਗੋਦਾ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬਾਗਾਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਭੁਚਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭੁਚਾਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 1904 ਅਤੇ 1975 ਵਿਚਕਾਰ 400 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੁਚਾਲ ਆਏ ਸਨ। ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭੂਚਾਲ 8 ਜੁਲਾਈ 1975 ਨੂੰ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਗਾਨ ਅਤੇ ਮਿੰਕਬਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੂਪੇਆ ਨੂੰ, ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਬੇਢੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ। ਅੱਜ, 2229 ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਪਗੋਡਾ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਹਵਾਈ
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੈਲਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਯੁੰਗ ਯੂ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਬਾਗਾਨ ਖੇਤਰ ਦਾ ਗੇਟਵੇ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਬਾਗਾਨ ਨੂੰ 20 ਮਿੰਟ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਟੈਕਸੀ ਰਾਹੀਂ  ਜਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ।
ਰੇਲ
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਯਾਂਗੋਨ-ਮੰਡਾਲੇ ਰੇਲ ਲਾਈਨ ਹੈ। ਮਿਆਂਮਾਰ ਰੇਲਵੇ ਜੰਗੋਨ ਅਤੇ ਬਾਗਾਨ (ਰੇਲ ਨੰ. 61 ਅਤੇ 62) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 18 ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਰੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਲੀਪਰ ਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਕਲਾਸ ਅਤੇ ਆਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਲਈ ਸੀਟਿੰਗ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੋਧੀ ਤੀਰਥ
ਬੰਬੇ ਹਾਊਸ
ਬੰਬੇ ਹਾਊਸ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਿੱਜੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ ਜੋ ਟਾਟਾ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।.
ਹੁਤਮਾ ਚੌਂਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ, ਇਹ 1924 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਟਾਟਾ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਮਲਾਡ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਬਣੀ ਚਾਰ-ਮੰਜ਼ਲਾ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਢਾਂਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਜਾਰਜ ਵਿਟੇਟ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਸਮੂਹ ਲਈ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ, ਹੁਣ ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਜ਼ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਿਆ।
ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਲਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਟਾਟਾ ਸੰਨਜ਼ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈ। ਗਰੁੱਪ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਕੰਪਨੀਆਂ-ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਜ਼, ਟਾਟਾ ਸਟੀਲ, ਟਾਟਾ ਕੈਮੀਕਲਜ਼, ਟਾਟਾ ਪਾਵਰ, ਟਾਟਾ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼, ਟਾਟਾ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਂਟ-ਬੰਬੇ ਹਾਊਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਾਟਾ ਗਰੁੱਪ
ਹਰਭਜਨ ਮਾਂਗਟ
ਹਰਭਜਨ ਮਾਂਗਟ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹਨ।
ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਮਾਰੀਚਿ
ਮਾਰੀਚਿ, ਜਿਸਦਾ ਬਾਇਰ ਨਾਮਾਂਕਨ ਏਟਾ ਅਰਸੇ ਮਜੋਰਿਸ (η UMa ਜਾਂ η Ursae Majoris) ਹੈ, ਸਪਤਰਸ਼ਿ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਰੋਸ਼ਨ ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਤਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 38ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਰੋਸ਼ਨ ਤਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਤੋਂ 101 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ - ਸਾਲ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਲੋਂ ਇਸ ਦਾ ਔਸਤ ਸਾਪੇਖ ਕਾਂਤੀਮਾਨ (ਯਾਨੀ ਚਮਕ ਦਾ ਮੈਗਨਿਟਿਊਡ) 1. 85 ਹੈ।
ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ
ਮਾਰੀਚਿ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਐਲਕੇਡ (Alkaid) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਾਇਦ ਬਿਨਾਤ ਨਅਸ਼ (قائد بنات نعش) ਵਲੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲੱਬ ਸੋਗ ਮੰਨਦੀ ਬੇਟੀਆਂ ਹੈ ਹਨ।
ਵਰਣਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰੇ
ਬੇਲਾ ਭਾਟੀਆ
ਬੇਲਾ ਭਾਟੀਆ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਖੋਜਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੇ ਲਈ ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਖੇ ਆਨਰੇਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੋਜ ਦਿਲਚਸਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਹਾਤੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ, ਅਮਨ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਵਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ
ਬੰਗਾਲੀ ਲਿਪੀ
ਬੰਗਾਲੀ ਲਿਪੀ (বাংলা লিপি ਬੰਗਲਾ ਲਿਪੀ) ਬੰਗਾਲੀ ਜਾਂ ਬੰਗਲਾ ਦੀ ਲਿਖਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਿਖਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਛੇਵੇਂ ਨੰਬਰ ਦੀ ਲਿਪੀ ਹੋਈ। ਮਾਮੂਲੀ ਫ਼ਰਕਾਂ ਨਾਲ ਇਹੀ ਅਸਮੀ ਲਿਪੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੂਨੀਕੋਡ
ਬੰਗਲਾ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਕੋਡ U+0980 ਤੋਂ U+09FF ਤੱਕ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਪੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲਿਪੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਰੇਖਾ ਰਾਣਾ
ਰੇਖਾ ਰਾਣਾ ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰ, ਮਿਸ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਜੇਤੂ, ਪਿਨਿਕ ਚਿਹਰਾ ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਟਾਈਟਲ ਧਾਰਕ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਸੰਸਥਾ, 'ਸਟਾਰ ਸੰਸਥਾ' ਅਤੇ 'ਸੇਵ ਆਵਰ ਵੁਮੈਨ' ਦੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਅਬ ਹੋਗਾ ਧਰਨਾ ਅਨਲਿਮਿਟਿਡ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅੰਨਾ ਹਜ਼ਾਰੇ ਦੇ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਦੇ ਧਰਨੇ ਉੱਪਰ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਰੇਖਾ ਰਾਣਾ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ 47 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਉਸ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਤਾਰਾ ਦਿ ਜਰਨੀ ਆਫ਼ ਲਵ ਐਂਡ ਪੈਸ਼ਨ" ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ 87ਵੇਂ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡਸ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 110 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲਾਂ ਵਿੱਚ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਰੇਖਾ ਰਾਣਾ ਨਿਊਯਾਰਕ ਫ਼ਿਲਮ ਅਕੈਡਮੀ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, CA. ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਿਨੇਸ਼ ਠਾਕੁਰ ਦੇ ਐਂਕ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਟਕਾਂ 'ਜਿਸ ਲਾਹੌਰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ' ਅਤੇ "ਹੈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ" ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੋਅ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਯਹਾਂ ਅਮੀਨਾ ਬਿਕਤੀ ਹੈ' ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੁਮਾਰ ਰਾਜ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸਮੇਤ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਰੇਖਾ ਰਾਣਾ ਦੇ ਜਨੂੰਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਫ੍ਰੈਂਕੋਇਸ ਸਟਰਡਜ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ 'ਹਾਰਟ ਫਾਰ ਇੰਡੀਆ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ' ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਦੂਤ ਬਣਨ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਯੂਨੀਸੇਫ ਨਾਲ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਰੇਖਾ ਰਾਣਾ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਗ੍ਰੀਨ ਫ਼ੀਲਡ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਨਾਚ, ਤੈਰਾਕੀ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਦਿੱਲੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਕਾਮਰਸ ਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਬੈਰੀ ਜਾਨ ਐਕਟਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਿਲਾ ਲਿਆ।
ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਰੇਖਾ ਰਾਣਾ ਨੇ ਰੰਗਸ ਸਿੰਗਾਪੁਰ, 2010 ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਟੇਕ ਕੇਅਰ  ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਵਧੀਆ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਮੋਹਰੀ ਔਰਤ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਪਰ ਦਿਨੇਸ਼ ਠਾਕੁਰ ਦੇ ਜਿਸ ਲਾਹੌਰ ਨਹੀ ਦੇਖਿਆ ਓ ਜੰਮਿਆ ਨਹੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੂੰ ਕਰੇਸਕੇਂਡੋ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਦੋ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕੈਮਰੂਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ - 2016
2016 ਵਿੱਚ ਕੈਮਰੂਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਤੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
5ਵਾਂ ਜੈਪੁਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ - 2013
2013 ਨੂੰ ਜੈਪੁਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਤੋਂ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮ "ਤਾਰਾ" ਲਈ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।
ਨਾਸਿਕ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ - 2013
2013 ਨੂੰ ਨਾਸਿਕ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਤੋਂ ਐਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮ "ਤਾਰਾ" ਲਈ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।
ਲਾਇਨਜ਼ ਕਲੱਬ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡ - 2014
ਰੇਖਾ ਰਾਣਾ ਨੂੰ ਲਾਇਨਜ਼ ਕਲੱਬ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਤੋਂ 2014 ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ
ਲਾਇਨਜ਼ ਕਲੱਬ ਜਾਇੰਟਸ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਜੁਹੂ - 2013
ਲਾਇਨਜ਼ ਕਲੱਬ ਜਾਇੰਟਸ ਗਰੁੱਪ ਆਫ ਜੁਹੂ ਤੋਂ 201 ਨੂੰ ਆਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮ "ਤਾਰਾ" ਲਈ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।
ਬ੍ਰੇਨਟਰੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਯੂਐਸਏ - 2013
ਰੇਖਾ ਰਾਣਾ ਨੂੰ 2013 ਨੂੰ ਬ੍ਰੇਨਟਰੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਯੂਐਸਏ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ - 2013
2013 ਨੂੰ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਤੋਂ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮ "ਤਾਰਾ" ਲਈ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।
ਦੂਜਾ ਦਰਭੰਗਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ - 2014
ਰੇਖਾ ਰਾਣਾ ਨੂੰ 2014 ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦਰਭੰਗਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਅਸ਼ਟਵਿਨਾਇਕ ਟਰੱਸਟ - 2013
ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮ "ਤਾਰਾ" ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ-ਸੰਬੰਧਤ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।
ਜੈਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਮੈਗਜ਼ੀਨ - 2014
ਰੇਖਾ ਰਾਣਾ ਨੂੰ 2014 ਨੂੰ ਜੈਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸ਼ਕਸ਼ਿਤ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਤੋਂ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਚੇਨਈ ਮਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ - 2014
ਚੇਨਈ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਤੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
ਕੇਏਐਫ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਗਲੋਬਲ ਅਵਾਰਡ - 2014
ਰੇਖਾ ਰਾਣਾ ਨੂੰ 2014 ਨੂੰ ਕੇਏਐਫ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਗਲੋਬਲ ਅਵਾਰਡ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਪਰਜ ਮੁੰਬਈ ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ - 2014
ਰੇਖਾ ਰਾਣਾ ਨੂੰ 2014 ਨੂੰ ਪਰਜ ਮੁੰਬਈ ਲਘੂ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਲਾਇਨਜ਼ ਕਲੱਬ ਫਰੈਂਡਜ਼ ਸਰਕਲ - 2015
ਰੇਖਾ ਰਾਣਾ ਨੂੰ 2015 ਨੂੰ ਲਾਇਨਜ਼ ਕਲੱਬ ਫਰੈਂਡ ਸਰਕਲ ਵਿਖੇ ਫ਼ਿਲਮ ਤਾਰਾ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਸਮਾਜਿਕ-ਸੰਬੰਧਤ ਫ਼ਿਲਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ - 2014
2014 ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ-ਸੰਬੰਧਤ ਫ਼ਿਲਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਤੋਂ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ (IFEFA) - 2014
ਰੇਖਾ ਰਾਣਾ ਨੂੰ IFEFA ਤੋਂ 2014 ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਜੇਚ ਦੋਆਬ
ਜੇਚ ਦੋਆਬ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਾਂ ਪੰਜ ਆਬਾਂ ਮਤਲਬ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਕਰਕੇ ਪਿਆ। ਜੇਚ ਦੋਆਬ ਜੇਹਲਮ ਅਤੇ ਚਨਾਬ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤ, ਮਲਕਵਾਲ, ਸ਼ਾਹਪੁਰ, ਫਲੀਆ, ਸਰਾਇ ਆਲਮਗੀਰ, ਖੜੀਆਂ, ਆਦਿ। ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉਚਾਰਖੰਡਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਪੁਰੀ ਇੱਥੇ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਲਾਜਵਰਦ
ਲਾਜਵਰਦ ਜਾਂ ਲੈਪਿਸ ਲਜ਼ੂਲੀ or  ਗੂੜ੍ਹੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਅੱਧ-ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ ਹੈ ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਰੰਗ ਕਰ ਕੇ ਵਡਮੁੱਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਨ
ਹਵਨ (ਇਸਨੂੰ ਹਵਨ ਜਾਂ ਹੋਮਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਝ ਭੇਟ ਕਰਨਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਭਾਵ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ । ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਸ਼ਬਦ ਯੱਗ ਅਤੇ ਅਗਨਿਹੋਤਰ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਵਨ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੰਦੂ ਪ੍ਰਥਾ ਹੈ।
ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੇ ਵਿਕਾਰ
ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਗਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਧਾਰਨ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿੰਗਰੇ ਖਾਣ ਦੀ ਵਿਗਾੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ, ਐਂਰੈੱਕਸੀਆ ਨਰਵੋਸਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕੋਲ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘੱਟ ਭਾਰ, ਬੁਲੀਮੀਆ ਨਰਵੋਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਿਕਾ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਖਾਣੇ ਦੀਆਂ ਗੈਰ-ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤਾਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਰਮਨੇਸ਼ਨ ਡਿਸਆਰਡਰ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਉੱਗਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਚਣ ਵਾਲੇ / ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਡਿਸਆਰਡਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਾਸ ਖੁਰਾਕ ਜਾਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਿਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੇ ਵਿਕਾਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਰੋਗ, ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਗਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।  ਦੋਵੇਂ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਕਾਰਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਤਨ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਦਰਸ਼ਿਤਾ ਨੂੰ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ 12 ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ ਨ੍ਰਿਤਕੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੇ ਵਿਕਾਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਵਿਕਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਿਕਾ ਅਤੇ ਰਿੰਮਿਸ਼ਨ ਡਿਸਆਰਡਰ ਬੌਧਿਕ ਅਪਾਹਜਤਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖਾਂਦੇ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਨਿਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਕਈ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਲਾਹ, ਇੱਕ ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ, ਇੱਕ ਆਮ ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਨਾ ਕਦੇ ਕਦੇ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਕੁਝ ਸਬੰਧਤ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਮਦਦ ਲਈ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਭੁੱਖਮਰੀ ਵਾਲੇ 70% ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਭੁਲਾਵਿਆਂ ਵਾਲੇ 50% ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿੰਗਰੇ ਖਾਣ ਦੀ ਵਿਗਾੜ ਤੋਂ ਰਿਕਵਰੀ 20% ਤੋਂ 60% ਤੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਹੈ | ਦੋਨੋਂ ਅਵਾਜ ਅਤੇ ਬੁਲੀਮੀਆ ਮੌਤ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ|
ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਬੀਗਿੰਗ ਖਾਣ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 1.6% ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ 0.8% ਮਰਦ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਅੰੋਰੇਕਸਿਆ 0.4% ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਚਲੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 1.3% ਬੁਲੀਆਈਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ | 4% ਤਕ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਮਰੀਜ਼ਾਂ, 2% ਨੂੰ ਬੁਲੀਮੀਆ ਹੈ, ਅਤੇ 2% ਸਮੇਂ ਬਿੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਆਕੋਰਿਕਸੀਆ ਅਤੇ ਬੁਲੀਮੀਆ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਦਸ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਦੇਰ ਨਾਲ ਬਚਪਨ ਜਾਂ ਬਾਲਗ਼ਤਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਘੱਟ ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਵਿਗਾੜਾਂ ਦੀ ਦਰ ਘੱਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ |
ਵਰਗੀਕਰਨ
ਬੁਲੀਮੀਆ ਨਰਵੋਸਾ ਇੱਕ ਵਿਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਪਰਾਗਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੱਛਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਭਾਰ ਜਾਂ ਸ਼ਕਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਵੈ-ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਹੈ | ਪਾਰਗਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਉਲਟੀਆਂ, ਓਵਰ-ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਡਾਇਰੇਟੀਕ, ਐਨੀਮਾ, ਅਤੇ ਲੈਕਿਟਿਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਐਨੋਰੇਕਸਿਆ ਨਰਵੋਸਾ ਬਹੁਤ ਭੋਜਨ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚਰਬੀ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਹਵਾਰੀ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮਾਹਵਾਰੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਅਮਨੋਰਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਹਾਲਾਂਕਿ ਐਂਮੀਨਰਿੀਏ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿਗਾੜ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਾਪਦੰਡ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ, ਮੇਹਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮਾਹਵਾਰੀ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਕਸੀਜਨ ਨਰਵੋਸਾ ਲਈ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹੀ |
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੇ ਵਿਕਾਰ
ਸੰਘਰਕੋਟ
ਸੰਘਰਕੋਟ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਲਬ
ਹਲਬ (حلب / ALA-LC: Ḥalab, ) ਸੀਰੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲੀ ਸੀਰੀਆਈ ਰਾਜਪਾਲੀ ਹਲਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਦਮਸ਼ਕ ਤੋਂ ੩੧੦ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (੧੯੩ ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ੨,੧੩੨,੧੦੦ (੨੦੦੪ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ) ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਨਾਲ਼ ਇਹ ਲਵਾਂਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸਦੀਆਂ ਲਈ ਹਲਬ ਸੀਰੀਆ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਓਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਇਸਤਾਨਬੁਲ ਅਤੇ ਕੈਰੋ ਮਗਰੋਂ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਜਾਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਹਿੱਸੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। 1896 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਐਥਨਜ਼ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਈਵੈਂਟਸ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 14 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 241 ਅਥਲੀਟਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ 116 ਸਾਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਤਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਓਲਪਿੰਕ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ, ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੀ ਹੈ.
ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਚੋਣ
ਸਮਰ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਲੀਪ ਦੇ ਸਾਲ ਗਰਮ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਲੀਪ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਬਰਫਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੇਡਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮੇਅਰ ਮੁੱਖ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੁੰਦੈ। ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ 9 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਖੇਡਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਈ. ਓ. ਸੀ. ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਤੇ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਮੁੱਢਲੀ ਨਿਰਖ-ਪਰਖ ਵਿੱਚ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਛਾਂਟ ਦਿੰਦੈ। ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਦੀਆਂ ਅਰਜੀ ਭੇਜਦੇ ਹਨ। ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ 7 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 7 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਕਰਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਪੋਰਟਸ ਦੀ ਚੋਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਕੁੱਲ ਪਈਆਂ ਵੋਟਾਂ 'ਚੋਂ ਅੱਧੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਨਾ ਮਿਲਣ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹਦੀ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਪਹਿਲੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵੋਟਾਂ ਵਾਲੇ ਨ
ਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਅੱਧੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤਾਂ ਤੀਜੇ ਗੇੜ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਪੁਆਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਫੈਸਲਾ ਚੌਥੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਹਾਊਸ ਦੀ ਬਹੁਸਮਤੀ ਹਾਸਲ ਹੈ।
ਖੇਡ ਪਿੰਡ
ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਓਲੰਪਿਕ ਗੇਮਜ਼ ਹੁੰਦੈ। ਇਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ, ਐੱਨ. ਓ. ਸੀਜ਼. ਤੇ ਆਈ. ਓ. ਸੀ। ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ ਤੋੜ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਐਂ। ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਸਥਾਨ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦੈ, ਵੀਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ, ਖੇਡ ਭਵਨ ਤੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਨਵਿਆਏ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਓਲੰਪਿਕ ਪਿੰਡ ਉਸਾਰਿਆ ਜਾਂਦੈ, ਜਿਥੇ ਖੇਡਾਂ ਦੌਰਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਤੇ ਖੇਡ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਰੱਖਦੇ ਨੇ। ਖੇਡਾਂ 16 ਦਿਨ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜੋਕੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਕੱਦ ਅਨੁਸਾਰ ਓਲੰਪਿਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 20 ਕੁ ਹਜ਼ਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਠਹਿਰਨਾ ਹੁੰਦੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਲਚਰਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ।
ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੇ ਮਸਕਟ ਤੇ ਜੋਤ
ਹਰੇਕ ਓਲੰਪਿਕਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੇ ਮਸਕਟ ਹੁੰਦੈ ਤੇ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਕਾਇਦਾ ਰੀਤਾਂ-ਰਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ। ਓਲੰਪੀਆ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ 'ਚੋਂ ਅਗਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਮਿਸ਼ਾਲ ਹੱਥੋ-ਹੱਥੀ ਓਲੰਪਿਕ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਜੋਤ ਜਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਖੇਡਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਜਗਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਮੂਹ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮਾਰਚ ਪਾਸਟ ਹੁੰਦੈ, ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦੀ, ਝੰਡਾ ਝੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦੈ, ਓਲੰਪਿਕ ਗਾਣਾ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਾਂ ਰਾਜ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਸਪੋਰਟਸ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨਾਂ ਆਪੋ-ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਮਿਆਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਲਈ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੀਮਤ ਰਹੇ। ਓਲੰਪਿਕ ਚਾਰਟਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ ਕਿ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 10500 ਤੋਂ ਤੇ ਖੇਡ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ 5000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਲੀਕੇ ਸਪੋਰਟਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚੋਂ ਹਟਾਉਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਆਈ. ਓ. ਸੀ। ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਸਪੋਰਟ ਦੇ ਡਿਸਿਪਲਿਨ ਜਾਂ ਈਵੈਂਟ ਨੂੰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਬੋਰਡ ਹੀ ਹਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੰਦਨ ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ-2012 'ਚ ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਚੁੱਕੈ।
ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ, ਉਮਰ ਤੇ ਕੌਮੀਅਤ ਬਾਰੇ ਹਦਾਇਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਖਿਡਾਰੀ ਉੱਤੇ ਵਾਡਾ ਦਾ ਡੋਪ ਕੋਡ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੈ। ਆਈ. ਓ. ਸੀ। ਦਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਦਿਆਂ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਛਾਪਦਾ ਰਹਿੰਦੈ ਜਿਹੜੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਖਿਡਾਰੀ ਉਹਨਾਂ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਡੋਪਿੰਗ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਵਾਡਾ ਜਾਂ ਨਾਡਾ ਦੇ ਡੋਪ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ ਮੈਡਲ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿਚੋਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂਅ ਮੇਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਵੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖਿਡਾਰੀ ਝੂਠ ਬੋਲੇ ਜਾਂ ਗ਼ਲਤ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਖਰਚ ਅਤੇ ਆਮਦਨ
ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਤ ਕਰਨ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ, ਟਿਕਟਾਂ, ਖੇਡ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਵਾਂ, ਓਲੰਪਿਕ ਮਿਸ਼ਾਲ ਦਾ ਸਫ਼ਰ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਪਾਂਸਰਸ਼ਿਪ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਧਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਮਦਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੰਦਨ ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ 'ਤੇ ਨੌਂ ਅਰਬ ਪੌਂਡ ਖਰਚ ਹੋਏ ਪਰ ਖੇਡਾਂ ਫਿਰ ਵੀ ਮੁਨਾਫ਼ੇ 'ਚ ਰਹੀਆਂ। ਕਿਸੇ ਝਗੜੇ-ਝੇੜੇ, ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਰਲ ਕੇ ਖੇਡ ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਰੈਫਰੀਆਂ, ਜੱਜਾਂ ਤੇ ਅੰਪਾਇਰਾਂ ਦੇ ਗ਼ਲਤ ਨਿਰਣੇ, ਫੈਡਰੇਸ਼ਨਾਂ ਤੇ ਓਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਝਗੜੇ ਤੇ ਬਿਖੇੜੇ ਨਿਬੇੜਨ ਲਈ ਓਲੰਪਿਕ ਦੀ ਕੋਰਟ ਆਫ਼ ਆਰਬਿਟਰੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਚਾਰਟਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਪੜ੍ਹ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਈਵੈਂਟਸ
ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਈਵੈਂਟਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ 100, 200, 400, 800, 1500, 5000, 10,000 ਮੀਟਰ ਦੌੜ, 110 ਤੇ 400 ਮੀਟਰ ਅੜਿੱਕਾ ਦੌੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉੱਚੀ ਛਾਲ, ਪੋਲ ਵਾਲਟ, ਟਰਿਪਲ ਜੰਪ, ਗੋਲਾ, ਡਿਸਕਸ, ਨੇਜਾਬਾਜ਼ੀ, ਹੈਮਰ, 3000 ਮੀਟਰ ਸਟੈਪਲ ਚੇਜ਼, 4&100 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇਅ ਤੇ 4&400 ਮੀਟਰ ਰਿਲੇਅ, ਡੀਕੈਥਲਨ ਮੈਰਾਥਨ, 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੈਦਲ ਦੌੜ, 50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੈਦਲ ਦੌੜ ਤੇ ਲੰਮੀ ਛਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਬਾਈਕਾਟ
ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ।
ਸਬੰਧਤ ਲੇਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਵੈਕਟਰ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ
ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਕਰਲ ਇੱਕ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਸਕੇਲਰ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਦੇ ਤੁੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਅਜਿਹੀ ਇੱਕ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਗ੍ਰੇਡੀਅੰਟ ਇੱਕ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ, ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ v ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ A ਇੰਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਵੇ।
ਨਤੀਜੇ
ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ v ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ A ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਮਾਨਤਾ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ v ਜਰੁਰ ਹੀ ਇੱਕ ਸੌਲੀਨੋਆਇਡਲ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਥਿਊਰਮ
ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਇੱਕ ਸੌਲੀਨੋਆਇਡਲ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਹੋਵੇ ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਨਿਰੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਏਬਲ ਹੋਵੇ। ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ v(x) ਇੰਨੀ ਕੁ ਜਰੂਰਤ ਮੁਤਾਬਿਕ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਘਟੇ ਜਿੰਨਾ ||x||→∞ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ ਕਿ
ਫੇਰ, A, v ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਯਾਨਿ ਕਿ, ਇਸ ਥਿਊਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਵ-ਸਧਾਰੀਕਰਨ ਹੈਲਹੋਲਟਜ਼ ਡੀਕੰਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫੁਰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸੌਲੀਨੋਆਇਡਲ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ ਵੈਕਟਰ ਫੀਲਡ ਦੇ ਇੱਕ ਜੋੜਫਲ਼ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਤੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗੈਰ-ਨਿਰਾਲਾਪਣ
ਕਿਸੇ ਸੌਲੀਨੋਆਇਡਲ ਫੀਲਡ ਦੁਆਰਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਵੈਕਟਰ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਨਿਰਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੇਕਰ A, v ਲਈ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਜਿੱਥੇ m ਕੋਈ ਵੀ ਨਿਰੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਡਿਫ੍ਰੈਂਸ਼ੀਏਬਲ ਸਕੇਲਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰੇਡੀਅੰਟ ਦੀ ਕਰਲ ਜੀਰੋ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਗੈਰ-ਨਿਰਾਲਾਪਣ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਡਿਗਰੀ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਗੇਜ ਅਜ਼ਾਦੀ ਵੱਲ ਲਿਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਗੇਜ ਦੇ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ
ਲਾਚੋ ਡਰਾਮ
ਲਾਚੋ ਡਰਾਮ ("ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਫ਼ਰ") ਟੋਨੀ ਗਤਲਿਫ਼ ਦੀ ਲਿਖੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ 1993 ਦੀ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਰੋਮਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੀ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਪੇਨ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਗੀਤਮਈ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ 1993 ਕੈਨਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਤੇ ਉਨ ਸਰਟਨ ਰੇਗਾਰਡ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਤੀਜ
ਤੀਜ (ਨੇਪਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ -तीज) ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਤਿਓਹਾਰਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ  ਜੋ ਨੇਪਾਲ, ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰਿਆਲੀ ਤੀਜ, ਕਜਾਰੀ ਤੀਜ ਅਤੇ ਹਰਤਾਲਿਕਾ ਤੀਜ ਮੌਨਸੂਨ ਰੁੱਤ ਦੀ ਆਮਦ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੀਤ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ  ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਤੀਜ ਦੇ ਮੌਨਸੂਨ ਤਿਉਹਾਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਸੰਗਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ
ਲਾਚੋ ਡਰਾਮ
ਕਥਾਨਕ
ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸੰਵਾਦ ਨਾਮਨਿਹਾਦ ਹਨ, ਗੀਤ ਦੇ ਮੂਲ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ। ਕਿਸੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਜਾਂ ਮੁਲਕ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਣਜਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਸਰ, ਤੁਰਕੀ, ਰੋਮਾਨੀਆ, ਹੰਗਰੀ, ਸਲੋਵਾਕੀਆ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਰੋਮਾਨੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਨੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।
ਤੀਜ
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
thumb|200x200px|ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਮਖਮਲੀ ਸਤਹ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਤੀਜ (Trombidium) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮਾਨਸੂਨ ਰੁੱਤ ਦੌਰਾਨ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਕੀੜੇ ਦਾ ਨਾਮ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਇਹ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ। ਤੀਜ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਮਾਨਸੂਨ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਨੇਹਮਤਾਂ, ਬੱਦਲਾਂ ਅਤੇ ਬਰਸਾਤ ਦੀ, ਹਰਿਆਲੀ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਮਦ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ, ਰੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਔਰਤ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਾਚ ਗਾਉਣ, ਸਹੇਲੀਆਂ ਸੰਗ ਮੇਲਾ ਗੇਲਾ ਅਤੇ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ, ਮਹਿੰਦੀ-ਰੰਗੇ ਹੱਥਾਂ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਸੱਜ ਤਿਆਰ ਹੋਣਾ, ਲਾਲ, ਹਰੇ ਜਾਂ ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣਾ, ਰਲਮਿਲ ਖਾਣਾਪੀਣਾ,  ਅਤੇ ਤੀਆਂ ਤੀਜ ਦੀਆਂ  ਨੂੰ ਪਿੱਪਲਾਂ, ਟਾਹਲੀਆਂ ਤੇ ਪੀਘਾਂ ਝੂਟਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਲਾਚੋ ਡਰਾਮ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਤੀਜ
ਜਾਣ ਪਛਾਣ
ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ।
ਹਰਿਆਲੀ ਤੀਜ
ਹਰਿਆਲੀ ਤੀਜ ਸਾਉਣ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚਾਨਣ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਿੱਥ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਸਾਉਣ ਮਹੀਨਾ ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸਲਈ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਹਰਿਆਵਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਹੀ ਸਾਉਣ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ ਹਰਿਆਲੀ ਤੀਜ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿਆਲੀ ਤੀਜ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਮਿਲਨ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ  ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਵਰਤ ਰਖੇ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਲ ਲਈ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਵਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ 108ਵੇਂ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਤੀਜ ਮਾਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿਆਲੀ ਤੀਜ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ
ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤਰ: Punjab, Haryana, Chandigarh ਅਤੇ Rajasthan.
ਪੰਜਾਬ
left|thumb|ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਤੀਆਂ (ਤੀਜ) ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਤੀਜ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ  teeyan ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੌਨਸੂਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ  ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਮੌਸਮੀ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਉਣ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚਾਨਣ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਉਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੁੰਨਿਆਂ ਤੱਕ ਇਹ ਲੱਗਪਗ ਤੇਰਾਂ ਦਿਨ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੀਤ ਮੁਤਾਵ੍ਕ ਮਾਪੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਉਣ ਮਹੀਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੇਕੇ ਲੈ ਆਉਦੇ ਹਨ। ਕੁੜੀਆਂ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਮਹਿੰਦੀ ਲਾਉਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਨਾਲੇ ਰੰਗ ਬਰੰਗੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਵੀ ਚੜਾਉਦੀਆਂ ਹਨ।ਫਿਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਸਾਂਝੀ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਿੱਪਲਾਂ,ਟਾਹਲੀਆਂ ਤੇ ਪੀਘਾਂ ਪਾਉਦੀਆਂ ਹਨ ਗੋਲ ਘੇਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਗਿੱਧਾ ਪਾਉਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਬੋਲੀ ਪਾਊਦੀ ਹੈ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰਿਆਂ ਆਖਰੀ ਟੱਪੇ ਨੂੰ ਬਾਰ ਬਾਰ ਦੁਹਰਾ ਕੇ ਬੋਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਜਾਂ ਵੱਧ ਘੇਰੇ ਅੰਦਰ ਨੱਚਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਲੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ  ਉਥੇ  ਨਾਚ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿਆਣਾ
thumb|293x293px|Haryali Teej is a festival when girls play on swings that are set up under trees or open courtyards During Teej, in-laws, husbands and other family members give gifts, typically new clothes and accessories, to girls and women. Boys fly kites. prepare churma and sweets especially ghevar at their home.
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਮੇਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੇਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਕਵਲ
ਕਵਲ  ਇੱਕ ਵੇਲਜ਼ ਪਕਵਾਨ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਵਿੱਚ ਵੇਲਜ਼ ਸ਼ਬਦ ਸੂਪ, ਰਸ ਜਾਂ ਜੂਸ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪਰੰਪਰਿਕ ਵੇਲਜ਼ ਸੂਪ ਕਵਲ ਕੇਇਮਰੇਜ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਲੇਲੇ ਜਾਂ ਬੀਫ਼ ਨਾਲ ਆਲੂ, ਗਾਜਰ, ਹਰਾ ਪਿਆਜ, ਸਵੀਡਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੌਸਮੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਵਲ ਨੂੰ ਵੇਲਜ਼ ਦੇ ਕੌਮੀ ਪਕਵਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
14ਵੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪਕਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਵਲ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਪਕਵਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵੇਲਜ਼ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਵਲ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਖਾਣੇ ਵਜੋਂ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।  ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਹਰੇ ਪਿਆਜ਼ ਨਾਲ ਬਣੇ ਲੇਲੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵੀਡਸ, ਗਾਜਰ ਤੇ ਹੋਰ ਮੌਸਮੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਨਮਕੀਨ ਬੀਫ਼ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 16 ਵੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਲੂ ਵੀ ਇਸ ਪਕਵਾਨ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਨੋਟਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈਲਸ਼ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਾ
ਰੁਬੇ
ਰੁਬੇ ( ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: ​ Roubaix; ) ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਉੱਤਰੀ ਫਰਾਂਸ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਸੰਨ 2014 ਵਿਚ ਰੁਬੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 96 ਹਜ਼ਾਰ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ
ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਬਗਾਵਤ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਚੱਲ ਰਹੀ ਵੱਖਵਾਦੀ ਬਗਾਵਤ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ 1947 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਖੇਤਰੀ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਜੋ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਖਵਾਦੀ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਨੇ 1989 ਤੋਂ ਬਗਾਵਤ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟਤਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਤ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਗਾਵਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਕੁਝ ਵਿਦਰੋਹੀ ਸਮੂਹ ਪੂਰਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਸਰੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਰਲੇਵੇਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਬਗਾਵਤ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮਹੂਰੀ ਵਿਕਾਸ ਸੀਮਤ ਸੀ, ਅਤੇ 1988 ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਹਿੰਸਕ ਚੈਨਲ ਸੀਮਤ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1987 ਵਿੱਚ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਿਤ ਚੋਣ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਲਈ ਇੱਕ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਬਣਾਇਆ ਜਦੋਂ ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਰਾਜ ਦੇ ਕੁਝ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਵਿਦਰੋਹੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ। ਜੁਲਾਈ 1988 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ, ਹੜਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਨੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁੱਦੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਲੜੀਆਂ ਹਨ, ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ "ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ" ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਇੰਟਰ-ਸਰਵਿਸ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੋਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 2015 ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰਾਜ ਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦਰੋਹੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕਈ ਨਵੇਂ ਸਮੂਹ ਉੱਭਰੇ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਸਾਦੇ ਵੱਖਵਾਦ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਇਸਲਾਮੀ ਕੱਟੜਵਾਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ-ਅਫਗਾਨ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ ਦੇ ਪਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਖੇਤਰ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਜੇਹਾਦੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਅੱਤਵਾਦ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਭਗ 41,000 ਲੋਕ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 14,000 ਨਾਗਰਿਕ, 5,000 ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ 22,000 ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਨ- ਮਾਰਚ 2017 ਤੱਕ ਬਗਾਵਤ ਕਾਰਨ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੌਤਾਂ 1990 ਅਤੇ 2000 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ। ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਗਾਵਤ ਨੇ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਿਮ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2019 ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
1947-82
ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1951 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖ ਅਬਦੁੱਲਾ ਦੀ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਪਾਰਟੀ ਬਿਨਾਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤ ਗਈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੇ ਰਲੇਵੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।  ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵੀ ਰਿਹਾ।
ਅਗਸਤਯ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਗਸਤਯ
ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸਾਬਰ
ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸਾਬਰ (16 ਮਾਰਚ 1907 - 1970) ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸਟੇਜੀ ਕਵੀ ਸੀ।
ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ
1982-2004
ਸ਼ੇਖ ਅਬਦੁੱਲਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਫਾਰੂਕ ਅਬਦੁੱਲਾ ਨੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ। ਫਾਰੂਕ ਅਬਦੁੱਲਾ ਆਖਰਕਾਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਜਾ, ਜੀ ਐਮ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜੀ ਐੱਮ ਸ਼ਾਹ 1986 ਦੇ ਅਨੰਤਨਾਗ ਦੰਗਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਫਾਰੂਕ ਅਬਦੁੱਲਾ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਲਈ ਗਈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਅਬਦੁੱਲਾ ਨੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1987 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਬਦੁੱਲਾ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਧਾਂਦਲੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸਾਬਰ
ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਮਾਰਚ 1907 ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਾਇਲਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੀ ਝੰਗ ਬਰਾਂਚ ਦੇ ਚੱਕ ਨੰਬਰ ਵੀਹ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਰੋਜ਼ੀ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਉਸ ਨੇ ਘੜੀਸਾਜ਼ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਟੇਜੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੀਤ ਲਿਖਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੋਲ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।
ਕਾਵਿ ਨਮੂਨਾ
ਜੇ ਹੀਰ ਤੇ ਰਾਂਝਾ ਅਜ ਕਲ ਹੋਂਦੇ
ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ
1982-2004
1989 ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫਰੰਟ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤੀ ਜਾਸੂਸਾਂ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਥਿਤ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਤੇ ਖੁਫੀਆ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਤਤਕਾਲੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੁਫਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਸਈਦ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਚਾਰ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਕਾਰਨ ਸਾਰੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਏ ਗਏ। ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਵਜੋਂ ਜਗਮੋਹਨ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ਾਰੂਕ ਅਬਦੁੱਲਾ ਨੇ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਛੇਦ 92 ਦੇ ਤਹਿਤ ਰਾਜਪਾਲ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸਾਬਰ
ਕਾਵਿ ਨਮੂਨਾ
ਫੁਮਣਾਂ ਵਾਲੀ ਵੰਝਲੀ ਦੀ ਥਾਂ, ਵਾਇਲਨ ਸੋਹਣਾ ਵਜਾਂਦਾ ਫਿਰਦਾ।