cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸਮੀਧਾ ਗੁਰੂ
ਸਮੀਧਾ ਗੁਰੂ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Samidha Guru; ਜਨਮ 6 ਅਗਸਤ 1980) ਨਾਗਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਥੀਏਟਰ, ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਫਿਲਮ ਕਾਪੁਸਕੋਂਡਿਆਚੀ ਗੋਸ਼ਤਾ ਲਈ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਗੇਟ ਵੈੱਲ ਸੂਨ ਨਾਟਕ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਐਮਐਮਡਬਲਯੂ ਗੌਰਵ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।
ਨ੍ਰਿਤ, ਲੇਖਣੀ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ, ਸਮੀਧਾ ਨੇ ਸੋਨੀਆਚਾ ਅੰਬਰਾ ਰਾਹੀਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਹ ਅਵਾਗਾਚੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨਲਾਗਾ, ਝੁੰਜ, ਯਾ ਵਲਨਾਵਰ, ਦੇਵਯਾਨੀ, ਗੰਧ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਗੇਲਾ ਸੰਗੁਨ, ਕਮਲਾ, ਤੁਜਵਿਨ ਸਾਖਿਆ ਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।ਸਮੀਧਾ ਨੇ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿਖੇ ਕਈ ਰੰਗਮੰਚ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ 'ਤੇ, ਗੁਰੂ ਨੇ ਕੱਡਿਆ ਬੋਲਾ, ਮਾਝਾ ਮੈਂ, ਧਟਿੰਗ ਧੀਂਗਣਾ, ਪਨਹਾਲਾ ਅਤੇ ਤੁਕਾਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਗੁਰੂ ਨੇ MPDS ਲੋਕਾਚੀ ਸ਼ਾਲਾ ਨਾਗਪੁਰ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. (ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲਾਡ ਕਾਲਜ, ਨਾਗਪੁਰ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ) ਕੀਤੀ। ਮੁੰਬਈ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ
ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਹਵੇਲੀ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਅੰਗ ਧਰੁਪਦ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਪੁਸ਼ਤੀਮਾਰਗ ਸੰਪਰਦਾ ਦੁਆਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਭਗਤੀ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਸਰਵੇਖਣਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦਿਸ਼, ਖਿਆਲ ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕ ਹਨ:
ਇਤਿਹਾਸ
ਹਵੇਲੀਆਂ ਉਹ ਸਥਾਨ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈ।
ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੱਲਭ ਆਚਾਰੀਆ ਦੀ ਹਵੇਲੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਵਿਧਾ ਦੇ ਇੱਕ ਮੋਢੀ ਸਨ।
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਾਥਦੁਆਰੇ ਦੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਨੇ ਵੱਲਭ ਅਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਇਸ ਸੰਪਰਦਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
2017 ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ
2017 ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 24 ਜੂਨ ਤੋਂ 23 ਜੁਲਾਈ 2017 ਵਿਚਕਾਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ 11ਵਾਂ ਸੰਸਕਰਣ ਸੀ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਤੀਸਰਾ (1973 ਅਤੇ 1993 ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸੀ। 2017 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ (ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ) ਸਨ। ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਅੱਠ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਕੁਆਲੀਫ਼ਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ। 23 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਲਾਰਡਸ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਫ਼ਾਈਨਲ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ 9 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ।
ਮੈਚ ਸਥਾਨ
8 ਫਰਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਭਾ ਨੇ 2017 ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਪੰਜ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਫ਼ਾਈਨਲ
8 ਫਰਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ 23 ਜੁਲਾਈ 2017 ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਫ਼ਾਈਨਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਲਾਰਡਸ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ
ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ
ਸਮਿਕਸ਼ਾ ਜੈਸਵਾਲ
ਸਮਿਕਸ਼ਾ ਜੈਸਵਾਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Samiksha Jaiswal) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਮਹਿਕ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਮਹਿਕ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਜੈਸਵਾਲ ਨੂੰ ਬਾਹੂ ਬੇਗਮ ਵਿੱਚ ਨੂਰ ਹਸਨ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਜੈਸਵਾਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2016 ਵਿੱਚ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿਕ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੀ ਬਹੂ ਬੇਗਮ ਵਿੱਚ ਨੂਰ ਹਸਨ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕੰਸੋਲ ਨਿਸ਼ਿਮਵੇ
ਕੰਸੋਲ ਨਿਸ਼ਿਮਵੇ (ਜਨਮ 11 ਸਤੰਬਰ 1979) ਇੱਕ ਰਵਾਂਡਾ ਲੇਖਕ, ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਸਪੀਕਰ, ਅਤੇ 1994 ਰਵਾਂਡਾ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਚੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਨਿਸ਼ਿਮਵੇ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਸਤੰਬਰ 1979 ਨੂੰ ਰੁਬੇਨਗੇਰਾ, ਕਿਬੁਏ, ਰਵਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਮੈਰੀ-ਜੀਨ ਮੁਕਾਮਵਿਜ਼ਾ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ, ਆਂਡਰੇ ਨਗੋਗਾ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਉਹ 1972 ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅਗਸਤ 1977 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਿਸ਼ਿਮਵੇ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਕਿਨਯਾਰਵਾਂਡਾ ਬੋਲਦੀ ਹੈ।
ਰਵਾਂਡਾ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ
ਜਦੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ 1994 ਵਿੱਚ ਰਵਾਂਡਾ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਿਮਵੇ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਪਰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਸੀ ਨੂੰ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1994 ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ, 16-ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬੋਨ-ਫਿਲਜ਼ ਅਬੀਮਾਨਾ, 7 ਸਾਲਾ ਪਾਸਕਲ ਮੁਵਾਰਾ ਅਤੇ 9 ਸਾਲਾ ਫਿਲਬਰਟ ਨਕੁਸੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਅਤੇ ਚਾਚੇ-ਤਾਏ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਨਿਸ਼ਿਮਵੇ ਭੱਜ ਗਈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਛੁਪੀ ਰਹੀ, ਤਸ਼ੱਦਦ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਹਮਲੇ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਐੱਚਆਈਵੀ ਦੀ ਲਾਗ ਹੋਈ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਮੈਰੀ-ਜੀਨ, ਅਤੇ ਭੈਣ, ਜੀਨੇਟ ਇੰਗਾਬਾਇਰ, ਬਚ ਗਈਆਂ। ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਸਬੇ ਦੇ 90% ਟੂਟਿਸ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।
ਸਰਗਰਮੀ
2001 ਵਿੱਚ, ਨਿਸ਼ਿਮਵੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਕ ਬੁਲਾਰਾ ਬਣ ਗਈ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਯਾਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ, ਟੈਸਟਡ ਟੂ ਦਿ ਲਿਮਿਟ: ਏ ਜੈਨੋਸਾਈਡ ਸਰਵਾਈਵਰਜ਼ ਸਟੋਰੀ ਆਫ਼ ਪੇਨ, ਲਚਕੀਲੇਪਨ ਅਤੇ ਉਮੀਦ । 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਰਵਾਂਡਾ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੀ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਤੇ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿੰਪੋਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਂਸਭਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਨਿਸ਼ਿਮਵੇ ਹੁਣ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਦੀਪਿਕਾ ਪੱਲੀਕਲ ਕਾਰਤਿਕ
thumb|ਦੀਪਿਕਾ ਪੱਲੀਕਲ ਕਾਰਤਿਕ ਦੀਪਿਕਾ ਪੱਲੀਕਲ ਕਾਰਤਿਕ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Dipika Pallikal Karthik; ਜਨਮ 21 ਸਤੰਬਰ 1991) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਕਵੈਸ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੀ.ਐਸ.ਏ. ਮਹਿਲਾ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ 10 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਹੈ।
ਦੀਪਿਕਾ ਪੱਲੀਕਲ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ 13 ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਡਬਲਯੂ.ਆਈ.ਐਸ.ਪੀ.ਏ. ਟੂਰ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ। ਉਹ ਦਸੰਬਰ 2012 ਵਿਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਦੀਪਿਕਾ ਪੱਲੀਕਲ ਦਾ ਜਨਮ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਜੀਵ ਅਤੇ ਸੁਜ਼ਨ ਪਾਲੀਕਲ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਿਆ।
ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੈਰੀਅਰ
ਦੀਪਿਕਾ 2006 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬਣ ਗਈ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ ਚੜਾਅ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਨਿਰੰਤਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 2011 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੰਖੇਪ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਤੂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸਨੇ ਸਿਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਇਰਵਿਨ ਵਿੱਚ ਓਰੇਂਜ ਕਾਉਂਟੀ ਓਪਨ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲਈ ਤਿੰਨ ਡਬਲਯੂਆਈਐਸਪੀਏ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਡਬਲਯੂ.ਆਈ.ਐਸ.ਪੀ.ਏ. ਟੂਰ ਈਵੈਂਟ ਜਿੱਤ ਨਾਲ। ਤੀਜਾ ਦਸੰਬਰ 2011 ਵਿਚ ਮਗਰਮੱਛ ਚੈਲੇਂਜ ਕੱਪ ਵਿਚ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿਚ 17 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਰਲਡ ਓਪਨ ਵਿਚ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅੱਠਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 2012 ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 14 ਰੈਂਕਿੰਗ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 1995 ਵਿਚ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਮੀਸ਼ਾ ਗਰੇਵਾਲ ਦੁਆਰਾ ਇਕ ਭਾਰਤੀ - 27 ਵੇਂ ਨੰਬਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੈਂਕਿੰਗ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਜਨਵਰੀ 2012 ਵਿਚ, ਉਹ ਸਿਲਵਰ ਈਵੈਂਟ ਦੇ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਬਣ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿਚ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਸਕੁਐਸ਼ ਦੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਅਗਸਤ ਵਿਚ, ਉਹ ਇਕ ਕਦਮ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਇਕ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੀ, 2012 ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਓਪਨ, ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਪਹਿਲਾ।
ਦੀਪਿਕਾ ਪੱਲੀਕਲ ਭਾਰਤੀ ਸਕੁਐਸ਼ ਟੀਮ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ 2012 ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀਮ ਸਕੁਐਸ਼ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਦਸਵੇਂ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਉੱਚ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮੈਡਲਾਈਨ ਪੈਰੀ ਵਰਗੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਜੋਸ਼ਨਾ ਚਿਨੱਪਾ ਭਾਰਤੀ ਲਾਈਨ-ਅਪ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਨੀਪੈਗ ਵਿੱਚ ਮੀਡੋਵੁੱਡ ਫਾਰਮੇਸੀ ਓਪਨ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਦੀ ਜੋਈ ਚੈਨ ਨੂੰ 11-9, 11-7, 11-4 ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਡਬਲਯੂਐਸਏ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ।
ਦਸੰਬਰ 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸਰਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ 10 ਰੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਬਣਾਈ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸਕੁਐਸ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਾਲ 2012 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੇਡ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ। ਫਰਵਰੀ 2014 ਵਿਚ ਉਹ ਸਾਲ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਹਿਲਾ ਸਕੁਐਸ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਡਬਲਯੂ.ਐਸ.ਏ.) ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿਚ 10 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਈ ਸੀ। 2014 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜੋਸ਼ਨਾ ਚਾਇਨੱਪਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੁਐਸ਼ ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਤਗਮਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਪਾਲੀਕਲ ਨੇ ਵਿੰਟਰ ਕਲੱਬ ਓਪਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ 10 ਵਾਂ ਟੂਰ ਖ਼ਿਤਾਬ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਦੀਪਿਕਾ ਚੇਨੱਈ ਵਿਖੇ ਆਈ.ਸੀ.ਐਲ.-ਟੀ.ਐਨ.ਐਸ.ਆਰ.ਏ. ਅਕਾਦਮੀ ਵਿੱਚ ਸਾਈਰਸ ਪੋਂਚਾ ਅਤੇ ਮੇਜਰ (ਆਰ. ਟੀ. ਐੱਸ.) ਮਨੀਅਮ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕੋਚ ਛੇ ਵਾਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਫਿਟਜ਼-ਗੈਰਾਲਡ ਜਿਸਦਾ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਹਾਲ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਦੀਪਿਕਾ ਨੇ ਇਥਿਰਾਜ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਦੀ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ (ਤੀਜਾ ਸਾਲ-2012-2013) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਪੜਾਈ ਕੀਤੀ। 15 ਨਵੰਬਰ 2013 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਦਿਨੇਸ਼ ਕਾਰਤਿਕ ਨਾਲ ਮੰਗਣੀ ਕਰ ਲਈ। ਜਿਸਦਾ ਵਿਆਹ ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਸਟੀਅਨ 18 ਅਗਸਤ 2015 ਅਤੇ 20 ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸਮਿਕ ਈਸਾਈ ਵਿਆਹ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਵਿਆਹ ਸ਼ੈਲੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991
ਆਚਾਰੀਆ ਜਗਨਨਾਥ ਦਾ ਗ੍ੰਥ ਰਸਗੰਗਾਧਰ
ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ - ਸਾਸ਼ਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਚਾਰੀਆ ਪੰਡਿਤਰਾਜ ਜਗਨਨਾਥ ਕਾਵਿਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ, ਸਪ੍ਰਮਾਣ, ਸੁਤੰਤਰ, ਵਿਦਵੱਤਾਪੂਰਣ, ਮੌਲਿਕ ਅਤੇ ਕਾਵਿ - ਤੱਤਾ ਦੇ ਨਿਰਭੀਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਆਚਾਰੀਆ ਮੰਮਟ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ' ਚ ਰਸ - ਨਿਸ਼ਪੱਤੀ ਦੇ ਚਾਰ ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਮੱਤਾ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵਿਵੇਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ,ਪਰ ਜਗਨਨਾਥ ਨੇ ਚਾਰਾਂ ਦੇ ਮਤਾਂ ਦੀ ਪੁਨਰ - ਵਿਆਖਿਆ ਰਾਹੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੂਜੇ ਹੋਰ ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਮਤਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਧੁਨੀਵਾਦੀ ਆਚਾਰੀਆ ਕਾਵਿਗਤ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 'ਰਸ ' ਦਾ ਧਰਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਗਨਨਾਥ ਨੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ, ਅਰਥ,ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਰਸ - ਸਾਰਿਆ ਦਾ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਕਵੀ ਵੀ ਹਨ ਕਿ ਸਮੀਖਿਆ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਜਗਨਨਾਥ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥ ' ਰਸ ਗੰਗਾਧਰ ',ਆਨੰਦਵਰਧਨ ਅਤੇ ਮੰਮਟ ਦੇ ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਤੋਂ, ਕਿਤੇ ਉੱਚ,ਪ੍ਰੌੜ੍ਹ ਅਤੇ ਵਿਦਵੱਤਾਪੂਰਣ ਹੈ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਸ਼ਭ ਤੋ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤ ਹਰੇਕ ਤੱਥ ਨੂੰ ਤਰਕ ਦੀ ਕਸੌਟੀ 'ਤੇ ਪਰਖ ਕੇ ਉਸੇ ਰੂਪ 'ਚ ਉਸਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਾਵਿ ਦੇ ਭੇਦ : - ਰਸ ਗੰਗਾਧਰ ਵਿੱਚ ਪੰਡਿਤਰਾਜ ਕਾਵਿ ਦੇ ਭੇਦਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ : ਕਾਵਿ ਦੇ ਚਾਰ ਭੇਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 1(ਉੱਤਮੋਤੱਮ), 2 (ਉਤੱਮ),3( ਮਾਧਿਅਮ),4(ਅਧਮ)।ਉਤੱਮੋਤੱਮ ਕਾਵਿ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੋਵੇਂ ਆ ਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੌਣ ਬਣਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਮੁੱਖ ਚਮਤਕਾਰੀ ਅਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਉੱਥੇ ਉਤੱਮੋਤੱਮ ਕਾਵਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। (2) ਉੱਤਮ ਕਾਵਿ ਜਿਸ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਵਿਅੰਗ ਗੌਣ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਚਮਤਕਾਰ ਉਤਪੰਨ ਕਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਕਾਵਿ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। (3) ਮਾਧਿਅਮ ਕਾਵਿ ਜਿੱਥੇ ਵਾਚਿ ਅਰਥ ( ਮੁੱਖ ਅਰਥ ) ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ ਵਿਅੰਗ ਅਰਥ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਮਾਧਿਅਮ ਕਾਵਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। (4) ਅਧਮ ਕਾਵਿ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਚਿ ਅਰਥ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਨਾਲ ਸਮਰਥਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਧਮ ਕਾਵਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਵਿ - ਭੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਧਵਨੀ ਨਾਮ ਦਾ ਜੋ ਉੱਤਮੋਤੱਮ ਕਾਵਿ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਅਣਗਣਿਤ ਭੇਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਭੇਦਾਂ ਦਾ ਨਿਰੂਪਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਧਵਨੀ ਕਾਵਿ ਦੇ ਭੇਦ : ਧਵਨੀ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। (1) ਅਭਿਧਾਮੂਲਕ।(2) ਲਕਸ਼ਣਾਮੂਲਕ। ਕਾਵਿ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ :- " ਰਮਣੀਕ ਅਰਥ ਦਾ ਬੋਧ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਕਾਵਿ ਹੈ। " ਇਸ ' ਰਸਗੰਗਾਧਰ ' ਨਾਮਕ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦੇ ਸਭ ਰੂਪਾ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦੇ ਅਨੇਕਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਵਿ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ : - ਪੰਡਿਤ ਜਗਨਨਾਥ ਨੇ ਰਸ ਗੰਗਾਧਰ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦੇ ਲੱਛਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰਮਣੀਕ ਅਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਹੀ ਕਾਵਿ ਹੈ। ( ਰਮਣੀਯਾਰਖਪਤਿਦਾਕ : ਸ਼ਬਦ ਕਾਵਯੰ - ਰਸਗੰਗਾਧਰ ) ਇੱਥੇ ਰਮਣੀਕਤਾ ਤੋਂ ਭਾਵ ਉਹ ਅਰਥ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਅਲੋਲਿਕ ਆਨੰਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਵੇ। ਅਰਥਾਤ ਜਿਸ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਸੁਹਿਰਦ ਵਿਅਕਤੀ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀ ਜਾ ਵਿਸਮਾਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਅਰਥ ਰਮਣੀਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿਦੇ ਅੰਦਰਲ਼ੇ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾ ਨੂੰ ਸਮੇਟਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਰਮਣੀਕ ਅਰਥ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਕ ਮੰਨ ਕੇ ਅਰਥ ਦੀ ਸਮਾਈ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਜੁਗਨੂੰ ਮੋਹਸਿਨ
ਸਈਦਾ ਮੈਮਨਤ ਮੋਹਸਿਨ (ਜਨਮ 1959), ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁਗਨੂੰ ਮੋਹਸਿਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ 31 ਮਾਰਚ 2022 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਨੂੰ ਪੀਐਮਐਲ (ਐਨ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 14 ਜੂਨ 2023 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਦ ਫਰਾਈਡੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਤੇ ਗੁੱਡ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਨਾਮਵਰ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਟਾਕਸ਼ੋ ਜੁਗਨੂੰ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਮੋਹਸਿਨ ਨੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1983 ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਜਮ ਸੇਠੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ 1999 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਪਤੀ, ਫਰਾਈਡੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਨਜਮ ਸੇਠੀ ਨੂੰ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੋਹਸਿਨ ਨੇ ਉਸਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸੇਠੀ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੈਸ ਫਰੀਡਮ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਓਕਾੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੀਪੀ 184 ਹਲਕੇ ਤੋਂ 2018 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ 62,506 ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਜਿੱਤੀਆਂ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸਈਦਾ ਮੈਮਨਤ ਮੋਹਸਿਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਾਨਵੈਂਟ ਆਫ਼ ਜੀਸਸ ਐਂਡ ਮੈਰੀ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੋਰੇਟਨ ਹਾਲ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਏ-ਲੈਵਲ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਜ਼ ਇਨ, ਲੰਡਨ ਵਿਖੇ ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
1983 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਖੱਤਰੀ ਵਪਾਰੀ ਨਜਮ ਸੇਠੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੰਜ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਇਸਲਾਮ ਧਾਰਨ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੋੜੇ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਮੀਰਾ ਸੇਠੀ ਅਤੇ ਅਲੀ ਸੇਠੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਕੀਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੰਦਰ, ਲਾਹੌਰ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੰਦਰ ਇੱਕ ਭਗਵਾਨ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਿਰ ਹੈ, ਪਠੋਵਾਲੀ, ਕਸੂਰ ਪੁਰਾ, ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਧਰਮ (ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ, ਜੈਨ ਧਰਮ, ਬੁੱਧ ਧਰਮ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਆਦਿ) ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਪੂਜਾ ਕੇਂਦਰ ਹਨ। ਇਹ ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਲਈ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਥਾਨ ਜਾਂ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਭਾਵ, ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਮਨਭਾਉਂਦੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਜਾਂ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਮੰਦਿਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਨੇ ਇਸਦਾ ਢਾਹੁਣ ਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗਲਤ ਹੋ ਗਿਆ.
ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਰੱਦ
15 ਜੂਨ 2006 ਨੂੰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਢਹਿਣ ਵਾਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ "ਗਲਤ ਅਤੇ ਬੇਬੁਨਿਆਦ" ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੰਦਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸੰਪਤੀ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤੋਂ ਕਈ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ. ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਅਜਾਜ਼ੁਲ ਹੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੰਦਰ "ਪੂਰਾ ਰਾਜ" ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਨੇਤਾ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ. ਅਡਵਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਡਵਾਨੀ ਨੂੰ 'ਲਾਹੌਰ ਜਾਣ ਅਤੇ ਮੰਦਰ' ਚ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਸੱਦਾ ਦੇਣ' ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ
ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ
ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ (9 ਜਨਵਰੀ 1946 - 11 ਦਸੰਬਰ 2019) ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ ਟਾਈਮਜ਼, ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਪੋਕਸਮੈਨ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ 28 ਸਾਲ ‘ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ’ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ 2006 ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ।  ਉਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਭੁੱਲਰ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਸੀ। ਭੁੱਲਰ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ‘ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਪੱਤਰਕਾਰ’ ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ
ਅੱਡੀ ਛੜੱਪਾ
ਇਹ ਵੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੀ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਲਟਵੇਂ ਦਾਅ ‘ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਾਂ ਖੂਹੀ ਅਕਾਰ ਨੂੰ ਵਾਰੋ-ਵਾਰੀ ਟੱਪਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਛਾਲ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਠਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗਿੱਠਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਟੱਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ
ਮੈਸੂਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ
right|thumb|269x269px| ਦੇਵੀ [[ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ|ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਮੈਸੂਰ ਪੇਂਟਿੰਗ]] ਮੈਸੂਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ( ಮೈಸೂರು ಚಿತ್ರಕಲೆ  ) ਕਲਾਸੀਕਲ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮੈਸੂਰ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਜੰਤਾ ਸਮਿਆਂ (ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੋਂ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਈ.) ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਸੂਰ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਸਕੂਲ ਵਿਜੇਨਗਰ ਰਾਜਿਆਂ (1336-) ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਵਿਜੇਨਗਰ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ। 1565 ਈ.) ਵਿਜੇਨਗਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਸਾਹਿਤ, ਕਲਾ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਚਰਚਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਤਾਲੀਕੋਟਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਜੇਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਲਾਕਾਰ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਸਨ, ਮੈਸੂਰ, ਤੰਜੌਰ, ਸੁਰਪੁਰ ਆਦਿ ਕਈ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਸਥਾਨਕ ਕਲਾਤਮਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਜਜ਼ਬ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪੂਰਵ ਵਿਜੇਨਗਰ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੇ ਮੈਸੂਰ ਅਤੇ ਤੰਜੌਰ ਸਕੂਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮੈਸੂਰ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਆਪਣੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ, ਮੂਕ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰਵੇ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਲਈ ਥੀਮ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb| ਪੇਂਟ ਕੀਤੀ ਛੱਤ, ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਮੰਦਰ, ਹੰਪੀ, 15ਵੀਂ ਸਦੀ 1565 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਵਿਜੇਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨ ਅਤੇ ਤਾਲੀਕੋਟਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹੰਪੀ ਦੀ ਬਰਖਾਸਤਗੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਮੁਸੀਬਤ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਜੋ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਾ. ਚਰਿਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਜੇਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੇਬਾਂ (ਜਾਗੀਰਦਾਰਾਂ) ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਦਵਾਨ ਏ.ਐਲ. ਨਰਸਿਮਹਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਸ਼ਰਵਣਬੇਲਗੋਲਾ, ਸੀਰਾ, ਕੇਰੇਗੁਦੀਰੰਗਪੁਰਾ, ਸ਼੍ਰੀਰੰਗਪੱਟਨਾ, ਨਿਪਾਨੀ, ਸਿਬੀ, ਨਾਰਾਗੁੰਡਾ, ਬੇਟਾਦਾਪੁਰਾ, ਹਰਦਾਨਹੱਲੀ, ਮੁਡੂਕੁਟੋਰ, ਮੈਸੂਰ, ਚਿਤਰਦੁਰਗਾ, ਕੋਲੇਗਲਾ, ਹਿੱਲੇਗੁਨੇਰੀ, ਯਾਉਰਗੁਨਹੱਲੇਰੀ, ਯਾਰਗੁਨਹੱਲੇਰੀ, ਯਾਰਗੁਨਿਆਰੀ, ਯਾਕੂਰਦੁਰਗਲਾ, ਸਿਬੀ, ਨਰਾਗੁੰਡਾ, ਬੇਟਦਾਪੁਰਾ, ਹਰਦਾਨਹੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਲੇਪਾਕਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ। ਰਾਜਾ ਵੌਡੇਯਾਰ ਪਹਿਲੇ (1578-1617 ਈ.) ਨੇ ਸ੍ਰੀਰੰਗਪਟਨਾ ਵਿਖੇ ਵਿਜੇਨਗਰ ਸਕੂਲ ਦੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਪੁਨਰਵਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।
ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਿਕ
ਮੈਸੂਰ ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਸ਼੍ਰੀਤੱਤਵਨਿਧੀ ਹੈ, 1500 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੰਮਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਰਾਜ ਵੋਡੇਯਾਰ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਕਟੋਰੀਅਲ ਡਾਇਜੈਸਟ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਚਨਾ ਪਲੇਸਮੈਂਟ, ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਚੋਣ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਮੂਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦੁੱਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 'ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਗਾਂ, ਰੁੱਤਾਂ, ਵਾਤਾਵਰਣ-ਘਟਨਾਵਾਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਹਿ-ਥੀਮਾਂ ਜਾਂ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹੋਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰੋਤ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਣੁਧਰਮੋਤਰ ਪੁਰਾਣ, ਅਭਿਲਾਸਿਤਾਰਥਚਿੰਤਾਮਣੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਤੱਤਵਰਤਨਕਰ ਵੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ, ਰੰਗਾਂ, ਬੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ, ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ (ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਭਾਈਚਾਰਾ) ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਤਕਨੀਕ
ਸਮੱਗਰੀ
ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਰੰਗ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਸਨ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੱਤੇ, ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਸਨ। ਬੁਰਸ਼ ਨਾਜ਼ੁਕ ਕੰਮ ਲਈ ਗਿਲਹਰੀ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਰੇਖਾਵਾਂ ਖਿੱਚਣ ਲਈ, ਘਾਹ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮ ਦੇ ਨੁਕੀਲੇ ਬਲੇਡਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਬੁਰਸ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਵਰਤੇ ਗਏ ਪੱਥਰ- ਅਤੇ ਪੌਦੇ-ਅਧਾਰਿਤ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅਸਲ ਮੈਸੂਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਚਮਕ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਗੁਣ
right|thumb|260x260px| ਮੈਸੂਰ ਪੇਂਟਿੰਗ [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ|ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।]] ਮੈਸੂਰ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨਾਜ਼ੁਕ ਲਾਈਨਾਂ, ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬੁਰਸ਼ ਸਟ੍ਰੋਕ, ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਚਿੱਤਰਨ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਸਜਾਵਟੀ ਟੁਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੀ ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਹੁਨਰ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਮੈਸੂਰ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸੀ; ਕਾਗਜ਼, ਲੱਕੜ, ਕੱਪੜਾ ਜਾਂ ਕੰਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਬੋਰਡ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਮਿੱਝ ਜਾਂ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਧੁੱਪ ਵਿਚ ਸੁਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਾਲਿਸ਼ ਕੀਤੇ ਕੁਆਰਟਜ਼ ਕੰਕਰ ਨਾਲ ਨਿਰਵਿਘਨ ਰਗੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਜ਼ਮੀਨ ਕੱਪੜਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਬੋਰਡ 'ਤੇ ਸੁੱਕੇ ਚਿੱਟੇ ਲੀਡ (ਸਫੇਦਾ) ਦੇ ਪੇਸਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਚਿਪਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਗੰਮ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਗਰੂਅਲ (ਗੰਜੀ) ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਫਿਰ ਸੁੱਕ ਅਤੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਸੁੱਕੀ ਚਿੱਟੀ ਲੀਡ, ਪੀਲੇ ਗੇਰੂ ਅਤੇ ਗੱਮ ਨੂੰ ਲਗਾ ਕੇ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਸਤਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਪੀਲੇ ਓਚਰ, ਚਾਕ ਅਤੇ ਗੰਮ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜ਼ਮੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਮਲੀ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕ੍ਰੇਅਨ ਨਾਲ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮੋਟਾ ਸਕੈਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸਮਾਨ, ਪਹਾੜੀ ਅਤੇ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪੇਂਟ ਕਰਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਚਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਲਾਕਾਰ ਚਿਹਰਿਆਂ, ਪਹਿਰਾਵੇ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵੱਲ ਮੁੜਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੈਸੋ ਵਰਕ (ਸੋਨੇ ਦਾ ਢੱਕਣ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੈਸੂਰ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ।
ਕੰਮ
ਜੈਸੋ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸੀ। Gesso ਚਿੱਟੇ ਲੀਡ ਪਾਊਡਰ, ਗੈਂਬੋਜ਼ ਅਤੇ ਗੂੰਦ ਦੇ ਪੇਸਟ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਨਮੂਨੇ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਫੁਆਇਲ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੰਜੌਰ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮੋਟੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮੈਸੂਰ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਸੋ ਦਾ ਕੰਮ ਘੱਟ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੈ। ਗੈਸੋ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੈਸੂਰ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੱਪੜਿਆਂ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੇਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਵੇਰੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੇਂਟਿੰਗ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਅਧਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਗਿੱਲਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀ ਫੁਆਇਲ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਪੇਂਟਿੰਗ ਨੂੰ ਸੁੱਕਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੇਂਟਿੰਗ ਨੂੰ ਪਤਲੇ ਕਾਗਜ਼ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ ਅਤੇ ਕਸਲੁਪਦਾ ਕਾਲੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਨਰਮ ਗਲੇਜ਼ਿੰਗ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਇਸ ਉੱਤੇ ਰਗੜ ਕੇ ਗਲੇਜ਼ਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਪਤਲੇ ਕਾਗਜ਼ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਪੇਂਟਿੰਗ ਚਮਕਦਾਰ ਚਮਕੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ
right|thumb| ਜਲ ਸਾਰਣੀ (4) ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਲ-ਥਲਾਂ (ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ) (1, 5 ਅਤੇ 6) ਵਿੱਚ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਪੁੱਟੇ ਗਏ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ [[ਖੂਹ (7, 8 ਅਤੇ 9)।]] ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਛਾਲੇ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪਾਣੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਹੈ। ਚੱਟਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਅਸੰਗਠਿਤ ਜਮ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਐਕੁਆਇਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਰਤੋਂ ਯੋਗ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਡੂੰਘਾਈ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਛਾਲੇ ਜਾਂ ਚਟਾਨਾਂ ਵਿਚ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਅਤੇ ਵੋਇਡ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਟਰ ਟੇਬਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਰੀਚਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਝਰਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸੀਪਾਂ 'ਤੇ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਓਏਸ ਜਾਂ ਵੈਟਲੈਂਡਜ਼ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਮਿਊਂਸਪਲ, ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਖੂਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਗਤੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹਾਈਡਰੋਜੀਓਲੋਜੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦਾ ਹਾਈਡ੍ਰੋਲੋਜੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਖੋਖਲੇ ਜਲਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦਾ ਪਾਣੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ, ਤਕਨੀਕੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਨਮੀ, ਪਰਮਾਫ੍ਰੌਸਟ (ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ), ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਾਲੇ ਬੇਡਰੋਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਪਾਣੀ, ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਭੂ-ਥਰਮਲ ਜਾਂ ਤੇਲ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਲੁਬਰੀਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੁਕਸ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਸਤ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਸਤਹੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲੋਂ ਅਕਸਰ ਸਸਤਾ, ਵਧੇਰੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਲਈ ਘੱਟ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਨਤਕ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਯੋਗ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਹਰ ਸਾਲ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਭੂਮੀਗਤ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਝੀਲਾਂ ਸਮੇਤ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਤਹੀ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਿਉਂਸਪਲ ਜਲ ਸਪਲਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 2 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਇਸ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਵਧੇਰੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਕਸਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੇ ਗਲਤ ਨਿਪਟਾਰੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਕੂੜਾ ਲੈਂਡਫਿਲ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੇ ਝੀਲਾਂ, ਟੇਲਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਖਾਣਾਂ ਤੋਂ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਫਰੈਕਿੰਗ, ਤੇਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਖਾਰੇ ਟੋਏ, ਭੂਮੀਗਤ ਤੇਲ ਸਟੋਰੇਜ ਟੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ, ਸੀਵਰੇਜ ਸਲੱਜ ਅਤੇ ਸੀਵਰੇਜ ਸਲੱਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਿਸਟਮ. ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੁਸਪੈਠ ਲਈ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੱਢੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੈਂਕਾਕ )) ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਚਾਈ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੀਟਰ ਗੁਆਚ ਗਏ ਹਨ) । ਇਹ ਮੁੱਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹੋਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਜਲ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨਗੇ।
ਗੁਣ
ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਤਹ ਦੇ ਪੋਰ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਵਾਟਰ ਟੇਬਲ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਐਕੁਆਇਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਕਰਨਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਤਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਕੁਆਇਰ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਕਈ ਵਾਰ " ਫੌਸਿਲ ਵਾਟਰ " ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)।
ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਤਹੀ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਇਨਪੁਟਸ, ਆਉਟਪੁੱਟ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ। ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਇਨਪੁਟ ਸਤਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਹੈ। ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਕੁਦਰਤੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਝਰਨੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਕਾਸ ਹਨ। ਟਰਨਓਵਰ ਦੀ ਇਸਦੀ ਹੌਲੀ ਦਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਤਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਇਨਪੁਟਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ (ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਤਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਸਥਾਈ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਉੱਪਰਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਔਸਤ ਦਰ ਉਸ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਔਸਤ ਖਪਤ ਲਈ ਉਪਰਲੀ ਸੀਮਾ ਹੈ।
ਪਾਣੀ ਦਾ ਚੱਕਰ
thumb| Dzherelo, ਇੱਕ [[ਯੂਕਰੇਨ|ਯੂਕਰੇਨੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਸਰੋਤ]] ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਲਗਭਗ ਤੀਹ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਬਰਫ਼ ਸਮੇਤ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 0.76% ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਤਰਲ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 99% ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰਨ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਬਰਫ਼ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਪੈਕ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕੀਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਸਟੋਰੇਜ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਤਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਫਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਕੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ।
ਜਦੋਂ ਇਹ ਰੀਚਾਰਜ ਵਾਟਰ ਟੇਬਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਖਾ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸਤਹ ਪਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਜਲ ਚੱਕਰ (ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਨਿਵਾਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ) ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ' ਸਰੋਵਰ ' ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਸਤਹ ਪਾਣੀ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਹੈ) ਵਰਗੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੇ ਉਲਟ। ਮਿੰਟਾਂ ਤੋਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ) ਡੂੰਘੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ (ਜੋ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਰੀਚਾਰਜ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦੂਰ ਹੈ) ਆਪਣੇ ਕੁਦਰਤੀ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੱਧ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਆਰਟੀਸ਼ੀਅਨ ਬੇਸਿਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੀਮਤ ਜਲ-ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ 2 ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਿਲੀਅਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ 2 ਡੂੰਘੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਟਰੇਸ ਐਲੀਮੈਂਟਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ, ਹਾਈਡ੍ਰੋਜੀਓਲੋਜਿਸਟ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਜਲ-ਥਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਪਾਣੀ 1 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ.
ਗ੍ਰੇਟ ਆਰਟੇਸੀਅਨ ਬੇਸਿਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਕੇ, ਹਾਈਡਰੋਜੀਓਲੋਜਿਸਟਸ ਨੇ ਪਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਧਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਪੂਰਬੀ ਡਿਵਾਈਡ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜਲਘਰਾਂ ਨੂੰ ਰੀਚਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਉਮਰਾਂ ਜਵਾਨ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਪੂਰੇ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਧਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ 1000 ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ 1 ਵਿੱਚ ਰੀਚਾਰਜ ਦੇ ਸਰੋਤ ਤੋਂ km ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ, ਗ੍ਰੇਟ ਆਰਟੇਸੀਅਨ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚੋਂ ਵਹਿਣ ਵਾਲਾ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 1 ਮੀਟਰ ਦੀ ਔਸਤ ਦਰ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲੀਆ ਖੋਜਾਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ ਸਥਾਨਕ ਜਲ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੁੱਕੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਇਸ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਮੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਲਟ ਫੋਟੋ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ 50-ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ-ਵਰਗ ਰਿਫਲੈਕਟਿਵ ਕਾਰਪੇਟ, ਜੋ ਕਿ ਛੋਟੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਸ਼ੰਕੂਆਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਪੌਦਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਸੁੱਕੇ ਮਾਰੂਥਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਮੀਂਹ ਜਾਂ ਸਿੰਚਾਈ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਰਪੇਟ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 10% ਦੇ ਹਰੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਸਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਬੇ ਹੋਏ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਭਾਫ਼ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ, ਜੇਕਰ ਇਸ ਗਲੀਚੇ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੌੜਾ ਖੇਤਰ ਹਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤਾਪਮਾਨ
ਪਾਣੀ ਦੀ ਉੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਾਪ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਚੱਟਾਨ ਦਾ ਇੰਸੂਲੇਟਿੰਗ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਲਵਾਯੂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸਥਿਰ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੁਆਰਾ 10 ਦੇ ਕਰੀਬ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ °C (50 °F), ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਬਣਤਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਠੰਡੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਏਟਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੰਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਠੰਡੇ ਮੌਸਮਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਨਿੱਘਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੀਟ ਪੰਪਾਂ ਲਈ ਗਰਮੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਵਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ। thumb| ਜੇਨਿੰਗਜ਼, [[ਫ਼ਲੌਰਿਡਾ|ਫਲੋਰੀਡਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਲਾਪਾਹਾ ਨਦੀ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਸਤਹ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ, ਫਲੋਰੀਡਨ ਐਕੁਇਫਰ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਿੰਕਹੋਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ]]
ਮਾਤਰਾਵਾਂ
ਜਲ-ਰਹਿਤ ਤਲਛਟ ਅਤੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੀ ਹੱਦ, ਡੂੰਘਾਈ ਅਤੇ ਮੋਟਾਈ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਖੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਮਾਪ ਕੇ ਅਤੇ ਖੂਹ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਤੋਂ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਜਲਘਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਖੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਟੈਸਟ ਖੂਹਾਂ ਨੂੰ ਡ੍ਰਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਮਿੱਟੀ, ਚੱਟਾਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਟੈਸਟ ਖੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਪਿੰਗ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਬਸਟਰੇਟ ਅਤੇ ਟੌਪੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਤਲਛਟ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਬਣਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਉਤਪਾਦਕ ਐਕੁਆਇਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਲਨਾ ਕਰਕੇ, ਖਰਾਬ ਅਤੇ ਟੁੱਟੀਆਂ ਕ੍ਰਿਸਟਲਿਨ ਚੱਟਾਨਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਾਤਾਵਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਤਪਾਦਕ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਾੜੇ ਸੀਮਿੰਟਡ ਐਲੂਵੀਅਲ ਸਾਮੱਗਰੀ ਜੋ ਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘਾਟੀ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਤਲਛਟ ਅਤੇ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਣ ਵਾਲੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਬੇਸਿਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਨੂੰ ਅਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਰਲ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਨੁਕਸ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਭੁਰਭੁਰਾ ਵਿਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਿਥੋਲੋਜੀਕਲ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਧੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਫਾਲਟ ਜ਼ੋਨ ਹਾਈਡਰੋਜੀਓਲੋਜੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਭੂਮੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਲ-ਜਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਜਲ-ਜਲ ਮਨੁੱਖੀ ਆਬਾਦੀ ਦੁਆਰਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਾਰੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। 2010 ਤੱਕ, ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ, ਚੀਨ, ਅਮਰੀਕਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਸਨ। ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ, 70%, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਹੁੰਚ ਵਾਲਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਹੇਠਲਾ ਪਾਣੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ, ਇਸਦੇ ਸਿੰਚਾਈ ਪਾਣੀ ਦਾ 40%, ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਨਗਰ, ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵੱਡੇ ਖੂਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਲਈ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੂਹਾਂ ਨੂੰ "ਵੈੱਲਫੀਲਡ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੀਮਤ ਜਾਂ ਅਣਸੀਮਤ ਜਲਘਰਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਡੂੰਘੇ, ਸੀਮਤ ਜਲ-ਥਲਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਸਤਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਖੂਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਕੁਲੈਕਟਰ ਖੂਹ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਤਹ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਦੀ) ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘੁਸਪੈਠ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਜਲਘਰ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਟਿਕਾਊ ਤਾਜ਼ੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਤਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਦੋ ਸੌ ਮੀਟਰ ਦੇ ਅੰਦਰ) ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਰੀਚਾਰਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰੀਚਾਰਜ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਜਾਂ ਮੀਟੋਰਿਕ ਵਾਟਰ (ਵਰਖਾ) ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦੁਆਰਾ ਜਲਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਲਛਟ ਜਾਂ "ਜੀਵਾਸ਼" ਐਕੁਆਇਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੀਬੀਆ ਵਿੱਚ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਮੁਅੱਮਰ ਗੱਦਾਫੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਮਨਮੇਡ ਰਿਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੇ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਲਘਰਾਂ ਤੋਂ ਤੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪੰਪ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਲੀਬੀਆ ਦੇ ਬਦਲਵੇਂ, ਖਾਰੇਪਣ 'ਤੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ 60 ਤੋਂ 100 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲ-ਭਰੇ ਸੁੱਕਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। 2011 ਦੇ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਲ-ਜਲ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਓਵਰਡਰਾਫਟ
right|thumb| ਐਕੁਆਇਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਭਰਪੂਰ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਓਵਰ-ਯੂਜ਼, ਓਵਰ-ਐਬਸਟਰੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਓਵਰਡਰਾਫਟ, ਮਨੁੱਖੀ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਵੱਡੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਮੱਸਿਆ (ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ) ਮੌਜੂਦਾ ਖੂਹਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਹੇਠਾਂ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਖੂਹਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਡੂੰਘਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕੁਝ ਸਥਾਨਾਂ (ਜਿਵੇਂ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਟੈਕਸਾਸ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ) ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਖੂਹ ਪੰਪਿੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਦੀ ਟੇਬਲ ਸੈਂਕੜੇ ਫੁੱਟ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਈ ਹੈ। GRACE ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ ਨੇ ਡੇਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ 37 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਲ-ਥਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 21 ਘੱਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, 1979 ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ 10 ਮੀਟਰ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਘਟਣ ਦੀ ਦਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਨੀਵਾਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਟੇਬਲ, ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਘਟਣਾ ਅਤੇ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘੁਸਪੈਠ।
ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਓਵਰ-ਐਲੋਕੇਟਿਡ ਐਕੁਆਇਰਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਜਲ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। – ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰ ਦੂਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਵੇਸਲੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਮਿਆਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ। ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦਰਿਆਵਾਂ, ਝੀਲਾਂ, ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਾਰਸਟ ਜਾਂ ਗਲੇ ਦੇ ਜਲ-ਥਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭੂਮੀਗਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਬੇਸ਼ਕ, ਸਾਰੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ – ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮਾਰੂਥਲ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਸੁੱਕੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ – ਅਨਿਯਮਿਤ ਬਾਰਸ਼ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਨਮੀ ਜੋ ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੋਰ ਪਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਭੂਮੀਗਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਕੋਈ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਂਦਾ, ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਣੀ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ, ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਗਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ, ਅਤੇ (ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ ਜਾਂ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ) ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਖੁਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਨਮੀ ਨੂੰ ਪਰਕੋਲੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਖੁਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭੂਮੀਗਤ ਬਨਸਪਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਹਰ ਸਾਲ ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਜਲਘਰ ਦੇ ਉੱਪਰਲੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਨਮੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਈਪੋਰਹੀਕ ਜ਼ੋਨ (ਸਟਰੀਮ ਵਾਟਰ ਅਤੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਜ਼ੋਨ) ਅਤੇ ਰਿਪੇਰੀਅਨ ਜ਼ੋਨ ਈਕੋਟੋਨਜ਼ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।
ਇੱਕ 2021 ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ~ 39 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ  6-20% ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਖੂਹ ਸੁੱਕਣ ਦੇ ਉੱਚ ਖਤਰੇ 'ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੇਕਰ ਸਥਾਨਕ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕੁਝ ਮੀਟਰ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ – ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੱਡੇ ਐਕੁਆਇਰਾਂ  – ਗਿਰਾਵਟ ਜਾਰੀ
ਘਟਣਾ
ਘਟਣਾ ਉਦੋਂ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਭੂਮੀਗਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਪਰਲੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਡਿਫਲੇਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜਾ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਪਲਾਟਾਂ 'ਤੇ ਟੋਇਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ, ਇਸਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਤੁਲਨ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਐਕੁਆਇਰ ਅਤੇ ਐਕੁਆਇਰਡ ਦੇ ਪੋਰ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦਾ ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ ਦਬਾਅ ਓਵਰਲਾਈੰਗ ਤਲਛਟ ਦੇ ਕੁਝ ਭਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੰਪਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਐਕੁਆਇਰਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਕੁਆਇਰ ਵਿੱਚ ਪੋਰ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਐਕੁਆਇਰ ਦਾ ਸੰਕੁਚਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਕੁਚਨ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਦਬਾਅ ਰੀਬਾਉਂਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਐਕੁਇਫਰ ਸੰਕੁਚਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਣ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਸਤਹ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਊ ਓਰਲੀਨਜ਼, ਲੁਈਸਿਆਨਾ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਲ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਘਟਣਾ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਲ-ਜਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ਸਾਨ ਜੋਆਕਿਨ ਵੈਲੀ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ 8.5 ਮੀਟਰ (28 ਫੁੱਟ) ਤੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ। ਨਦੀ ਦੇ ਡੈਲਟਾ 'ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਵੈਨਿਸ, ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਕ, ਨੇ ਸਤ੍ਹਾ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਿਟੀ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਝੀਲ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਨੇ 40 ਤੱਕ ਘੱਟਣ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ cm (1'3") ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ।
ਤੱਟਵਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ, ਘਟਣਾ ਹੋਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧਣਾ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ 5.138 ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਯੋਜਨ ਕਾਰਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ 2070 ਤੱਕ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਤੱਟਵਰਤੀ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਗੇ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਵਰਖਾ
ਕਾਰਬੋਨਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਪਾਣੀ 'ਚ ਹਾਈਡ੍ਰੋਨੀੳਮ ਅਤੇ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਆਇਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ 'ਚ ਸਲਫਰ ਟ੍ਰਾਈ ਆਕਸਾਈਡ (SO3) ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਸਲਫਿਊਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ 'ਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ OH ਨਾਲ ਕਿਰਿਆ ਕਰ ਕੇ ਨਾਈਟ੍ਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ
ਨੁਕਸਾਨ
ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਤੇਜ਼ਾਬ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਰਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ
ਹੀਰੇਨ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ
ਹੀਰੇਨ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ (28 ਜੁਲਾਈ 1932 - 4 ਜੁਲਾਈ 2012), ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੀਰੂਦਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਅਸਾਮੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਅਸਾਮੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਅਣਗਿਣਤ ਕੰਮ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਕਈ ਇਨਾਮ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।
ਜੀਵਨੀ
thumb|ਹੀਰੂ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਯਾਤਰਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਨ 1932 ਵਿੱਚ ਜੋਰਹਾਟ, ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਤਕਰੀਬਨ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਲੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 4 ਜੁਲਾਈ, 2012 ਨੂੰ ਅਸਾਮ ਦੇ ਗੁਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਤੀਰਥਨਾਥ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਅਤੇ ਮਾਂ ਸਨੇਹਲਤਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਸੀ।
ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ
ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸਾਮੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਅਖਬਾਰਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਹ ਚਿਤਰਾਬੋਨ, ਮੋਨਨ ਅਤੇ ਐਂਟੋਰਿਕ ਹਨ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਅਸਾਮੀ ਰਸਾਲੇ ਪ੍ਰਾਂਤਿਕ ਦਾ ਕਾਵਿ ਸੰਪਾਦਕ ਰਿਹਾ। ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੁਗੰਧੀ ਪੋਖਿਲਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਲ 1987 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਲਈ ਸੋਵੀਅਤ ਲੈਂਡ ਨਹਿਰੂ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹੀਰੇਨ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਸ਼ੋਇਚਰ ਪਥਾਰ ਮਾਨੂਹ ਦੇ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 1992 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ 1993 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਅਸਾਮ ਵੈਲੀ ਲਿਟਰੇਚਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਦੂਜੇ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਹੀਰੇਨ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੀ ਕਾਵਿ ਸ਼ੈਲੀ ਅਦੁੱਤੀ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਗੀਤਕ ਵਹਿਣ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਸੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਸੰਘਣੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਢੁਕਵੇਂ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪਰਗਟਾ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ, ਅਤੇ ਟੁੰਬਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਾਵਿ-ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਦਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦਾ ਪਿਆਰ ਸਹਿਜ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਉਤਰਿਆ ਹੈ। ਰੁੱਤਾਂ, ਝੋਨੇ ਦੇ ਖੇਤ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਡਾਰਾਂ - ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਹੀਰੂ ਦਾ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਲੈਂਡਸਕੇਪਾਂ ਵਿੱਚ ਢੁਕਵੀਂ ਥਾਂ ਸੀ।ਉਸਨੇ ਇਹਨਾਂ ਰੂਪਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਬੇਅਸਰ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਗਰਮ ਠੁੰਮਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ ਬਲਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਗਦੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਰੰਗਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932
ਮਨਸੂਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਪਟੌਦੀ
ਨਵਾਬ ਮੁਹੰਮਦ ਮਨਸੂਰ ਅਲੀ ਖਾਨ ਸਿਦੀਕੀ ਪਟੌਦੀ (ਜਾਂ ਮਨਸੂਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ, ਜਾਂ ਐਮ.ਏ.ਕੇ. ਪਟੌਦੀ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; 5 ਜਨਵਰੀ 1941 - 22 ਸਤੰਬਰ 2011; ਉਪਨਾਮ ਟਾਈਗਰ ਪਟੌਦੀ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਸੀ। ਉਹ 1952 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1971 ਤੱਕ ਪਟੌਦੀ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਨਵਾਬ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ 26 ਵੀਂ ਸੋਧ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਰਸ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮਾਨਤਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ।
21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕਪਤਾਨ ਬਣੇ, ਉਸ ਨੂੰ “ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਪਤਾਨ” ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੋਟੌਦੀ ਨੂੰ ਕੁਮੈਂਟੇਟਰ ਜੌਨ ਅਰਲੋੱਟ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀਨ ਟੈਡ ਡੈਕਸਟਰ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ "ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਫੀਲਡਰ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਨਸੂਰ ਅਲੀ ਖਾਨ ਇਫਤਿਖਾਰ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਖ਼ੁਦ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਭੋਪਾਲ ਦੀ ਬੇਗਮ ਸਾਜੀਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ, ਹਾਮਿਦੁੱਲਾ ਖ਼ਾਨ, ਭੋਪਾਲ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸ਼ਾਸਕ ਨਵਾਬ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਚਾਚੀ, ਅਬੀਦਾ ਸੁਲਤਾਨ, ਭੋਪਾਲ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ। ਭੋਪਾਲ ਦੀ ਬੇਗਮ, ਕੈਖੂਸ੍ਰਾਹ ਜਹਾਂ ਉਸਦੀ ਪੜਦਾਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ, ਸ਼ਹਰਯਾਰ ਖਾਨ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਸਨ।
ਸਿੱਖਿਆ ਮਿੰਟੋ ਸਰਕਲ ਵਿੱਚ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਵੈੱਲਹੈਮ ਬੋਆਏਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦੇਹਰਾਦੂਨ (ਉਤਰਾਖੰਡ), ਲਾਕਰ ਪਾਰਕ ਵਤਆਰੀ ਸਕੂਲ ਹਰਟਫੋਰਡਸ਼ਾਇਰ ਵਿੱਚ (ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਫਰੈਂਕ ਵੁਲੀ), ਅਤੇ ਵਿਨਚੈਸਟਰ ਕਾਲਜ। ਉਸਨੇ ਬਾਲੀਓਲ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਪੜ੍ਹੀ।
ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਰੀਅਰ
ਪਟੌਦੀ ਜੂਨੀਅਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਨਸੂਰ ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਦਰਮਿਆਨਾ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸੀ। ਉਹ ਵਿੰਚੇਸਟਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1959 ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ 1,068 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਡਗਲਾਸ ਜਾਰਡਾਈਨ ਦੁਆਰਾ 1919 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਸਕੂਲ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਸਾਥੀ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਸਨੇਲ ਨਾਲ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਰੈਕੇਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵੀ ਜਿੱਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
27 ਦਸੰਬਰ 1969 ਨੂੰ, ਮਨਸੂਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਟੈਗੋਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨ: ਸੈਫ ਅਲੀ ਖਾਨ (ਬ. 1970), ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰ, ਸਾਬਾ ਅਲੀ ਖਾਨ (ਅ. 1976), ਇੱਕ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ, ਅਤੇ ਸੋਹਾ ਅਲੀ ਖਾਨ (ਅ. 1978), ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ।
ਮੌਤ
ਟਾਈਗਰ ਨੂੰ 25 ਅਗਸਤ, 2011 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਰ ਗੰਗਾ ਰਾਮ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਫੇਫੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇੰਟਰਸਟਿਸ਼ੀਅਲ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਆਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਹਸਪਤਾਲ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 22 ਸਤੰਬਰ, 2011 ਨੂੰ ਸਾਹ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।  ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਟੌਦੀ ਵਿਖੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941
ਸੁਪਨਾ ਜ਼ੈਦੀ
ਸੁਪਨਾ ਸਈਦ ਜ਼ੈਦੀ (ਸਪਨਾ ਸਈਦ ਜ਼ੈਦੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਨਮੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਵਕੀਲ, ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ ਐਂਡ ਟੋਲਰੈਂਸ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਫੋਰਮ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਿਸਟ ਵਾਚ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਟੁਡੇ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੁਡੇ ਉਹ ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।
1999 ਵਿੱਚ, ਜ਼ੈਦੀ ਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਬੀਏ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੀਏ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮਈ 2003 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਜੇ.ਡੀ. ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜ਼ੈਦੀ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਅਤੇ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ, ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ਰਣ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ।
2008 ਵਿੱਚ, ਸੁਪਨਾ ਜ਼ੈਦੀ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਿਸਟ ਵਾਚ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜ਼ੈਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੁਸਲਿਮ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਤਸ਼ਬੀਹ ਸੱਯਦ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਕੀਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੋਤੀਝਿਲ
ਜੇਮਸ ਰੇਨੇਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੋਤੀਝਿਲ ਇੱਕ ਘੋੜੇ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਮੋਤੀਝਿਲ ਦੱਖਣ ਵਿਚ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਡੇਢ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰਦੁਆਰੀ ਪੈਲੇਸ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਗੀਰਥੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬੈੱਡਾਂ 'ਤੇ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਗਦੀ ਸੀ। 1766 ਵਿਚ ਨਦੀ ਹੁਣ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਸੀ। ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਲਾਬ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਕੁਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। thumb| ਝੀਲ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਮੋਤੀਝਿਲ 1771 ਤੋਂ 1773 ਤੱਕ ਵਾਰਨ ਹੇਸਟਿੰਗਜ਼ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਵੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਵਾਬ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਰਾਬਰਟ ਕਲਾਈਵ ਅਤੇ ਜੌਹਨ ਸ਼ੋਰ, ਪਹਿਲੇ ਬੈਰਨ ਟੇਗਨਮਾਊਥ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਕਾਲਾ ਮਸਜਿਦ
left|thumb| ਮੋਤੀਝਿਲ ਵਿਖੇ ਮਸਜਿਦ, 1801 (ਸੀਬੀ ਆਸ਼ਰ ਦੁਆਰਾ ਲਈ ਗਈ ਤਸਵੀਰ) left|thumb| ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਾਲਾ ਮਸਜਿਦ ਜਾਂ ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ, ਮੋਤੀਝੀਲ ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ ਅਤੇ 1749-50 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਮਿਤੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਕੰਧ ਵਿੱਚ ਜੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਸਜਿਦ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਆਇਤਾਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਗੁੰਬਦ ਹਨ। ਮਸਜਿਦ ਕਈ ਅਸ਼ਟਭੁਜ ਡਰੰਮਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਸਾਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਜਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਗੁੰਬਦਾਂ 'ਤੇ ਕਮਲ ਅਤੇ ਕਲਸ਼ (ਘੜੇ) ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਤਾਜ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਚਾਰ ਕੋਨਿਆਂ 'ਤੇ ਚਾਰ ਅਸ਼ਟਭੁਜ ਮੀਨਾਰ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਟੇਪਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਬਲਬਸ ਕਿਓਸਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪਤਲੇ ਥੰਮ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਸਹਾਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੀਨਾਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ੀਸ਼ੀਆਂ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਨਕਾਬ ਵੀ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਤਿੰਨ ਕਮਾਨ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹਾਲ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ, ਨਵਾਜ਼ਿਸ਼ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਖੁਦ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
right|thumb| ਮੋਤੀਝੇਲ ਝੀਲ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਝੀਲ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਇਸ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਸਜਾਵਟੀ ਮਸਜਿਦ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਇਸ ਬਾਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮੋਤੀਝੀਲ ਝੀਲ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਾਰਕ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਵੱਲੋਂ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਬਰਾਂ
ਕਾਲਾ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕਈ ਘੇਰੇ ਹਨ ਜੋ ਨਵਾਜ਼ਿਸ਼ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਨ, ਉਸਦੇ ਗੋਦ ਲਏ ਪੁੱਤਰ ਇਕਰਾਮ-ਉਦ-ਦੌਲਾ, ਇਕਰਾਮ ਦੇ ਉਸਤਾਦ, ਇਕਰਾਮ ਦੀ ਨਰਸ ਅਤੇ ਨਵਾਜ਼ਿਸ਼ ਖਾਨ ਦੇ ਜਨਰਲ, ਸ਼ੁਮਸ਼ਰੀ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦੀਆਂ ਕਬਰਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਕਰਾਮ ਅਤੇ ਨਵਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਮਸ਼ੇਰੀ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਕਰਾਮ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਦੀ ਕਬਰ ਕਾਲੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਕਰਾਮ ਨਵਾਬ ਸਿਰਾਜ ਉਦ-ਦੌਲਾ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ
thumb|299x299px|ਪੋਸੀਡੋਨ ਦਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ(ਅੰਗਰੇਜੀ:trident) ਤਿੰਨ ਨੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਬਰਛਾ (ਹਥਿਆਰ) ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਪੋਸਾਇਡਨ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ  ਨੈਪਚੂਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।.
ਨਿਰੁਕਤੀ
ਅੰਗਰੇਜੀ ਸ਼ਬਦ "ਟ੍ਰਾਈਡੈਂਟ"  ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਟ੍ਰਾਈਡੈਂਟ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਟ੍ਰਿਡਨ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਈਡੈਂਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤ੍ਰੀ(ਤਿੰਨ) ਅਤੇ ਸ਼ੂਲ(ਸੂਲ/ਕੰਡਾ) ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂ
right|thumb|ਮੋਜ਼ੇਕ, ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ., ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਦਾਰ ਜਾਂ "ਨੈੱਟ ਲੜਾਕੂ" ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਰਾਈਡੈਂਟ ਅਤੇ ਕਾਸਟ ਨੈੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਟਰਿਊਟਰ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹੈ। thumb|ਡੀਏਫਨੀ ਵਿੱਚ ਨੇਪਚੂਨ ਦਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਕਾਰਪਥੋਸ ਟਾਪੂ
ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਲਈ (ਫਿਸ਼ਿੰਗ)
ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਲਈ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ  ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ  ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।.ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੱਛਮੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਬੂਲਫਰਾਗ, ਫਲੇਂਡਰ ਅਤੇ ਕਈ ਖੇਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਰਸਾ ਸਿੰਘ ਚਾਤਰ
ਹਰਸਾ ਸਿੰਘ ਚਾਤਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਟੇਜੀ ਕਵੀ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰਾਂ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ। ਹਮਦਮ ਸ਼ਰਫ, ਧਨੀਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ, ਬਾਵਾ ਬਲਵੰਤ, ਵਿਧਾਤਾ ਸਿੰਘ ਤੀਰ, ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬਲੱਗਣ, ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਕੁੰਦਨ, ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਦਰਦੀ ਉਸਦੇ ਹਮਰਾਹ ਸ਼ਾਇਰ ਸਨ ਜਿਨਾਂ ਨਾਲ ਹਰਸਾ ਸਿੰਘ ਮੁਸ਼ਾਇਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਕਰੁਣ ਨਦੀ
ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਇਕੋ-ਇਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਹੈ। ਇਹ 950 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (590 ਮੀਲ) ਲੰਬਾ ਹੈ ਇਹ ਇਰਾਨ, ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਕੁਹਰੰਗ, ਜੂਰੀਸ ਜਰੀਨ ਅਤੇ ਕਰੁਣ ਨੂੰ ਅਦਨ ਦੇ ਚਾਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਹਾਇਕ, ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਦੇ ਖੂਜ਼ੈਸਤਾਨ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲੰਘ ਅੱਗੇ ਜ਼ਾਗਰੋਸ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਬਖਤੀਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਜ਼ਾਰ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ, ਟਾਈਗ੍ਰਿਸ, ਫਰਾਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜਾਂ ਤਾਂ ਵਦੀ ਅਲ-ਬੈਟਿਨ ਜਾਂ ਕਰਖਾਖਾਂ ਹਨ।
ਹਰਸਾ ਸਿੰਘ ਚਾਤਰ
ਜੀਵਨ
ਹਰਸਾ ਸਿੰਘ ਚਾਤਰ ਦਾ ਜਨਮ 1901 ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਰਟੌਲ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉੁਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਵਧਾਵਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗੰਗੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਉਰਦੂ ਫਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੌਲਵੀ ਫਜ਼ੂਰਦੀਨ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੰਡਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਕੇ ਮੁਨੀਮੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਚੇਟਕ ਲੱਗਣ ਤੇ ਉਸਨੇ ਵਿਧਾਤਾ ਸਿੰਘ ਤੀਰ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਧਾਰ ਕੇ ਬਰੀਕੀਆਂ ਸਿੱਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਸਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵਾਰਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਇਰ ਵੀ ਦੰਗ ਰਹਿ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਤਰ ਮੁਸ਼ਾਇਰਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਨਾਮ, ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ।
ਕਰੁਣ ਨਦੀ
ਨਾਮ
ਕਲਾਸੀਕਲ ਕਾਲ ਤੋਂ, ਕਰੁਣ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਾਸਿਚਿਗ੍ਰਿਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਆਧੁਨਿਕ ਮੱਧਕਾਲੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਨਾਮ, ਕਰੁਣ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਨਾਵਾਂ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਕਰੁਣ ਨਦੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਰੁਣ ਨਦੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਟਾਈਗ੍ਰਿਸ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਫਰਾਤ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗਦਾ ਹੈ।
ਹਰਸਾ ਸਿੰਘ ਚਾਤਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ