cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਮਧੂਸ਼੍ਰੀ
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਮਧੂਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਜਾਤਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਮਰੇਂਦਰਨਾਥ ਅਤੇ ਪਾਰਬਤੀ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤਾਚਾਰੀਆ ਪੰਡਿਤ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਮੀਆ ਰੰਜਨ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ, ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਅਤੇ ਠੁਮਰੀ ਅਤੇ ਖ਼ਯਾਲ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਕਲਚਰਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੂਰੀਨਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਮਧੂਸ਼੍ਰੀ ਪਲੇਅਬੈਕ ਸਿੰਗਿੰਗ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੇਕ ਲੱਭਣ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਆਈ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੰਗੀਤ ਸੀਡੀਜ਼ 'ਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇੱਕ ਸੀਡੀ ਜਾਵੇਦ ਅਖਤਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ। ਜਾਵੇਦ ਅਖ਼ਤਰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਰਾਜੇਸ਼ ਰੋਸ਼ਨ ਦੀ ਮੋਕਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਯੁਵਾ, ਆਇਥਾ ਏਜ਼ੁਥੂ, 'ਕਲ ਹੋ ਨਾ ਹੋ', 'ਹਮ ਹੈ ਇਸਪਲ ਯਹਾਂ' ਅਤੇ 'ਕੁਛ ਨਾ ਕਹੋ', 'ਤੂ ਬਿਨ ਬਤਾਏ', 'ਲਮੋਂ ਕੇ ਦਾਮਨ ਮੇਂ' ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਏ।
ਉਸ ਨੇ ਏ.ਆਰ.ਰਹਿਮਾਨ ਦੀ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਵਿੱਚ 3 ਗੀਤ ਗਾਏ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਜਾਤਾ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਧੂਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਯੁਵਾ (2004) ਤੋਂ "ਕਭੀ ਨੀਮ ਨੀਮ" ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਔਰਤ ਸਨਸਨੀ (ਪਲੇਬੈਕ ਸਿੰਗਰ) ਵਜੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਸੋਨੀ ਸਟਾਰਡਸਟ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਜੋਧਾ ਅਕਬਰ ਦਾ ਇੱਕ ਗੀਤ 'ਇਨ ਲਮੋਂ ਕੇ ਦਾਮਨ ਮੇਂ' ਵੀ ਗਾਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਹੂਬਲੀ 2 ਦੀ ਸੋਜਾ ਜ਼ਾਰਾ - ਦ ਕਨਕਲੂਜ਼ਨ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ (ਮਿਰਚੀ ਅਵਾਰਡਸ-2018 ਦੁਆਰਾ ਸਰਵੋਤਮ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ) ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਲ ਟਾਈਮ ਫ਼ਿਲਮ ਵਰਸੇਟਾਈਲ ਪਲੇਬੈਕ ਸਿੰਗਰ ਲਈ ਲਾਇਨਜ਼ ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡ ਦਾ 20ਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਰੋਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਭਾਈਦਾਸ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਐਲਬਮਾਂ
ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ:
ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ
ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਵਾਰਡ ਕਦੇ ਨੀਮ ਨੀਮ ਰੇਡੀਓ ਮਿਰਚੀ ਅਵਾਰਡ ਸੋਜਾ ਜ਼ਾਰਾ: ਬਾਹੂਬਲੀ 2. ਏ.ਆਈ.ਆਰ. ਖਿਆਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਇਆ।
ਮਾਨਤਾ
ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ M.A IST ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਵੀਨ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਾਰਦ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਖਿਆਲ ਗੁਰੂ ਅਮੀਆ ਰੰਜਨ ਬੈਨਰਜੀ ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਪਰੇਸ਼ ਰਾਵਲ
ਪਰੇਸ਼ ਰਾਵਲ (ਜਨਮ 30 ਮਈ 1955) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਕਾਮੇਡੀਅਨ, ਫਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ੨੪੦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। 1994 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਵੋਹ ਛੋਕਰੀ ਅਤੇ ਸਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਤਨ ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਫਿਲਮ ਸਰਦਾਰ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਿਵਾਈ।
ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ
right|thumb|ਫਿਲਮ ਓਏ ਲੱਕੀ ! ਲੱਕੀ ਓਏ ! ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ 'ਤੇ ਰਾਵਲ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ [[ਸਵਰੂਪ ਸੰਪਤ ਨਾਲ! ]] ਰਾਵਲ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਬੰਬਈ (ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਵਰੂਪ ਸੰਪਤ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਅਤੇ 1979 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਜੇਤੂ ਹੈ। ਪਰੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਵਰੂਪ ਦੇ ਦੋ ਬੇਟੇ ਹਨ, ਆਦਿਤਿਆ ਅਤੇ ਅਨਿਰੁਧ। ਉਹ ਨਰਸੀ ਮੋਂਜੀ ਕਾਲਜ ਆਫ ਕਾਮਰਸ ਐਂਡ ਇਕਨਾਮਿਕਸ, ਵਿਲੇ ਪਾਰਲੇ, ਮੁੰਬਈ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:16ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ
ਕੋਮਲਾ ਵਰਦਾਨ
ਕੋਮਲਾ ਵਰਦਾਨ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿੱਲੀ-ਅਧਾਰਤ ਸੰਸਥਾ, ਕਲਾਈਕੁਡਮ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਲਾ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਵਰਦਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਡਾਂਸ ਮਾਸਟਰ ਵਜ਼ੂਵੂਰ ਰਾਮੀਆ ਪਿੱਲਈ ਤੋਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ ਸਿੱਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਟੇਜਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਰਸ਼ੀਅਨ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਕਲਚਰ (ਆਰਸੀਐਸਸੀ), ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੈਲਰੀ ਆਫ਼ ਮਾਡਰਨ ਆਰਟ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਗੈਲਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ 'ਤੇ ਦੋ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਭਾਗ ਲਈ 30ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਦੀ ਜਿਊਰੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਲੇਖਕ ਗਿਲਡ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ।
ਵਰਦਾਨ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਾਲੀਮਮਨੀ ਅਵਾਰਡ, ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰਾਜਯੋਤਸਵ ਪ੍ਰਸ਼ਸਤੀ, ਨਾਟਿਆ ਰਾਣੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜੀਵਨੀ ਕੇਂਦਰ, ਕੈਂਬ੍ਰਿਜ, ਸਾਹਿਤ ਕਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਸਨਮਾਨ (1998-1999) ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ (1998-1999) ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਸਰਕਲ ਇਨਰ ਫਲੇਮ ਅਵਾਰਡ (1999)। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਰਦਾਨ 45 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈਕਚਰ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਕੌਂਸਲ (ਆਈਸੀਸੀਆਰ) ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦਾਇਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿਵਲ ਮੁਕੱਦਮੇ ਲਈ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ 1985 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, ਕੋਮਲਾ ਵਰਦਾਨ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="0">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪ੍ਰੀਤੀ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ
ਉਹ 50 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦਾ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਖਿਤਾਬ-ਧਾਰਕ ਤੈਰਾਕ ਵੀ ਸੀ m ਬ੍ਰੈਸਟਸਟ੍ਰੋਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਈਵੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ। ਉਹ ਅਪਾਹਜਤਾ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
ਉਸਦੇ ਦੁਰਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਚਲਰ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸੰਗੀਤ, ਕਲਾ, ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਮਿਸਜ਼. ਵਿਜੇਲਕਸ਼ਮੀ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਪ੍ਰੀਥੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਸੋਲਫ੍ਰੀ ਇੱਕ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ "ਅਯੋਗਤਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਦਲਣ" ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979
ਵਿਧਾਨ ਭਵਨ, ਲਖਨਊ
ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਵਿਧਾਨ ਭਵਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਦੋ ਸਦਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਸੀਟ ਹੈ। ਹੇਠਲਾ ਸਦਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ 1967 ਤੱਕ 431 ਮੈਂਬਰ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ 403 ਸਿੱਧੇ ਚੁਣੇ ਗਏ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਐਂਗਲੋ-ਇੰਡੀਅਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਮਜ਼ਦ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ 100 ਮੈਂਬਰ ਹਨ।
1928 ਵਿੱਚ ਬਣੀ, ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ "ਕੌਂਸਲ ਹਾਊਸ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ 1937 ਤੋਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਫਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਮੰਡਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ
ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ, ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 02 ਜੂਨ, 2021 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ 23ਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਉਪ-ਮੰਡਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ, ਅਮਰਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਗੜ੍ਹ।
ਕੁਨਿਉ ਕੁਆਂਟੁ
thumb|400x400px| 1674 ਵਿੱਚ ਫਰਡੀਨੈਂਡ ਵਰਬੀਸਟ ਦੁਆਰਾ ਕੁਨਯੂ ਕੁਆਂਟੂ। ਕੁਨਯੂ ਕੁਆਂਟੂ (simplified Chinese), ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਕਸ਼ਾ, 1674 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਜੇਸੁਇਟ ਪਿਤਾ ਫਰਡੀਨੈਂਡ ਵਰਬੀਏਸਟ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਹੰਟੇਰੀਅਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਨਕਸ਼ਾ ਮੈਟਿਓ ਰਿੱਕੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਨਯੂ ਵਾਂਗੂਓ ਕਵਾਂਟੂ।
ਜੈਕਸ ਰੌਮੈਨ
ਜੈਕਸ ਰੌਮੈਨ (4 ਜੂਨ, 1907 - 18 ਅਗਸਤ, 1944) ਇੱਕ ਹੈਤੀਆਈ ਲੇਖਕ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਦਾ ਵਕੀਲ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਹੈਤੀਆਈ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਫਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ ਲੈਗਸਟਨ ਹਿਊਜ਼ ਨੇ ਰੌਮੈਨ ਦੇ ਕੁਝ ਕੰਮ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਜਿੰਦਗੀ
ਰੌਮੈਨ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਜੂਨ, 1907 ਨੂੰ ਪੋਰਟ-ਓ-ਪ੍ਰਿੰਸ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਟਾਂਕਰੈਡ ਅਗਸਤ, 1912 ਤੋਂ 1913 ਤੱਕ ਹੈਤੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਪੋਰਟ---ਪ੍ਰਿੰਸ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੈਲਜੀਅਮ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਵੀਹ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੈਤੀ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਇਆ ਅਤੇ ਫਿਲਪੀ ਥੌਬੀ-ਮਾਰਸਲੀਨ, ਕਾਰਲ ਬਰੂਵਰਡ ਅਤੇ ਐਂਟੋਨੀਓ ਵੀਕਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲੇਸ ਆਰਟਸ ਏਤ ਲਾ ਵੀਏ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਹੈਤੀ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। 1934 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਹੈਤੀਆਈ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੈਤੀਅਨ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਖਰ 'ਚ ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਟੇਨੀਓ ਵਿਨਸੈਂਟ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ
18 ਅਗਸਤ 1944 ਨੂੰ ਹੈਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰੇ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜੈਕ ਰੌਮੈਨ ਦੀ 37 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਰੌਮੈਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਰੰਗੀਨ, ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਹੈਤੀਆਈ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੇ ਪੈਨ-ਅਫਰੀਕੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦਿੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰੌਮੈਨ ਕੈਰੇਬੀਅਨ, ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸੰਸਾਮਈ ਲੇਖਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਮਹਾਨ ਨਾਵਲ, ਗਵਰਨਰਜ਼ ਦੇ ਲਾ ਰੋਜੀ, ਮਹਾਨ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਾਈ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੁਆਰਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਟਦਾਦੂ
ਰਕਬਾ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ 1424 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ
ਮਟਦਾਦੂ ਪਿੰਡ ਡੱਬਵਾਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਸਿਰਸਾ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਡੀ ਡੱਬਵਾਲੀ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੋਲਠੀ
ਮੋਲਠੀ
"ਮੋਲਠੀ" (मोल्ठी), ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੌੜੀ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ "ਭਗਵਾਨ ਨਾਦਬੁੱਧ ਭੈਰਵ" (श्री नादबुद्ध भैरव) ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
'ਨਾਦਬੁੱਧ ਭੈਰਵ ਮੰਦਿਰ' ਬਾਰੇ
ਮੋਲਠੀ ਦਾ ਭੈਰਵ ਮੰਦਿਰ ਭੈਰਵ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਵਿੱਚ ਟਾਵੇਂ ਟਾਵੇਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। "ਭਗਵਾਨ ਨਾਦਬੁੱਧ ਭੈਰਵ" ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਮੋਲਠੀ ਦੇ ਭੈਰੋਂ' (म्वल्ठिऊ भैरौं) ਜਾਂ 'ਮਮਗਾਈਂ ਦੇ ਭੈਰੋਂ' (ममगाँई भैरों) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਦਬੁੱਧ ਭੈਰਵ" 'ਮੋਲਠੀ' ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੇਵਤਾ ਹੈ (ਭਾਵ ਮਾਮਗਾਈਂ - ममगाँई) ਜੋ ਉਸਨੂੰ 'ਕਿਸ਼ੋਰ ਧੁਰਪਾਲੀ' ਜਾਂ 'ਭੈਰਵ ਨਾਥ ਠਾਕੁਰਜੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ,ਉਸ ਨੂੰ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌੜੀ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼ੇਬਾ ਛਾਛੀ
ਸ਼ੇਬਾ ਛਾਛੀ ਇੱਕ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕੁਨ, ਲੇਖਕ, ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਥਾਪਨਾ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛਾਛੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਾਈਟ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਕਲਾਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਛਾਛੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ 18 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ 9 ਇਕੱਲੇ ਗੈਲਰੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ 4 ਨਿਲਾਮੀ ਵਿਚ ਵੇਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ 5 ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ 5 ਅਜਾਇਬ ਘਰ / ਜਨਤਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਆਰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੁਆਰਾ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ ਲਈ ਜੂਰੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਰਟ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਲਈ ਵੱਕਾਰੀ ਪ੍ਰਿੰਸ ਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। thumb| ਸਤਿਆਰਾਣੀ ਚੱਡਾ, 1991 ਵਿਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ, ਪੋਰਟਰੇਟ, ਸ਼ੇਬਾ ਚਾਚੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਛਾਛੀ ਦਾ ਜਨਮ 1958 ਵਿੱਚ ਹਰਾਰ, ਇਥੋਪੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 3 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤ ਪਰਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਜਗ੍ਹਾ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੱਲ੍ਹੜ ਉਮਰ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਅੱਲੜ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਫੋਲਕਸਿੰਜਰ ਅਤੇ ਰਹੱਸਮਈ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਹੋਈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਚਿੱਤਰਬਾਣੀ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਡਿਜ਼ਾਈਨ (ਐਨ.ਆਈ.ਡੀ.), ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਮਰਤਾ ਸਿੰਘ ਗੁਜਰਾਲ
ਨਮਰਤਾ ਸਿੰਘ ਗੁਜਰਾਲ  (26 ਫਰਵਰੀ 1976 ਨੂੰ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਗੁਜਰਾਲ ਦਾ ਜਨਮ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਛੱਡ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸਿੱਖ ਮੱਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਵੈਸਟ ਫਲੋਰੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1998 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। 2013 ਵਿਚ, ਉਸ ਦਾ ਬੁਰਿਕਿਟ ਦੀ ਲਿੰਫੋਮਾ ਲਈ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਸਿਟੀ ਆਫ ਹੋਪ ਵਿੱਚ ਇਟਰਾਇਥੇਅਲ ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਸਮੇਤ ਅਗਰੈਸਿਵ ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੂਂਫੋਮਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪਹਿਲਾਂ 2008 ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਸੀ। 2013 ਵਿਚ, ਗੁਜਰਾਲ ਨੂੰ ਦੋਨਾਂ ਕੈਂਸਰਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਿਆ।
2008 ਵਿਚ, ਗੁਜਰਾਲ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਪੜਾਅ ਦੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਲਈ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਜਰੀ ਅਤੇ ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਦਾ ਕਸ਼ਟ ਝੱਲਿਆ। ਉਹ  ਥ੍ਰਾਈਵ ਚੈਨਲ  ਤੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਅਧਾਰਤ ਸ਼ੋਅ ''ਥ੍ਰਾਈਵ! ਵਿਦ ਨਮਰਤਾ'' ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਇਲੂਸ਼ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ
ਇਲੂਸ਼ ਜੱਜ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ, "ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ" ਅਤੇ ਬਿਜਨਸਵੂਮੇਨ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਇਲੂਸ਼ ਨੇ ਲਾਰੈਂਸ ਸਕੂਲ, ਸਨਾਵਰ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਚਿਤਰਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ। 1998 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਚਿੱਤਰ ਵੇਚਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਚਿੱਤਰ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਚਿੱਤਰਿਆ ਸੀ, ਅਕਸਰ ਸਿਰਫ ਪੈਲੇਟ ਤੇ ਚਾਕੂ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਹ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੀ ਸੀ ਉਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰਜੀਹ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ:ਮੈਂ 15 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਕੂ ਵਰਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਲੱਗਿਆ। ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਬ੍ਰਸ਼ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਕ ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਹਰ ਇੱਕ ਵੇਰਵੇ ਨੂੰ ਪੇਂਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਤੁਸੀਂ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਚਮੁਚ ਖੇਡ ਸਕਦੇ ਹੋ।ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੈਨਵਸ ਤੇ ਤੇਲ ਵਾਲੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਭਾਰਤੀ ਕੁੜੀਆਂ, ਜਾਂ "ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ" ਪੇਂਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਖੁਦ ਕਲਾਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਦੋਨਾਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵੀ ਚੰਗੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿਤ੍ਰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਉਹ ਲੋਕ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਲਾ ਨੂੰ ਸਜਾਵਟੀ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। 2005 ਤਕ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ. ਉਹ ਇੱਕ "ਪੇਜ ਤਿੰਨ" ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪੇਪਾਰਾਜ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸੀ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 2004 'ਤੇ, ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਆਫ ਦਿ ਆਰਟਸ "ਮੱਡ ਹਾਊਸ" ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਕਲਾ ਮੇਲੇ ਲਈ ਇਕੱਤਰ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਭਵਨਾ ਚੀਖਿਆਲਾ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ "ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ" ਦਾ ਪਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਮਨੋਹਰ ਖੁਸ਼ਹਾਨੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ "ਉਸ ਦੇ ਬੁਰਸ਼ ਕਰਾਫਟ ਤੇ ਇੱਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਲਗਭਗ ਤਸਵੀਰ ਵਰਗਾ ਸੀ।"
ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨੂੰ "ਸਮਾਜ ਚਿੱਤਰਕਾਰ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ "ਆਸ਼ਾਵਾਦ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ" ਵਰਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪੰਜ ਤਾਰਾ ਹੋਟਲ ਉੱਪਲ ਦੇ ਓਰਕਿਡ ਹੋਟਲ ਲਈ "ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ" ਵੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਓਰਕਿਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ "ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ" ਸੁਗੰਧ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
2005 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੁਕੋਮਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਪੇਂਟਿੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਘੱਟ ਨਵਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2007 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਨਾਂ "ਸੀ ਅਰਚਿਨ" ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਅਗਸਤ 2011 ਵਿੱਚ, ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਬੇਟੀ ਮਲਿਕਾ ਨੇ ਸੀਰੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਰਪਨਾ ਫਾਈਨ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ "ਧੁੱਪ ਤੇ ਚੱਲਣਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਧੁੱਪ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ।
ਨੋਟ
<references group="" responsive="">
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੈਦੁਲ
ਰੇਦੁਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ, ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੌੜੀ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਛੁੱਟੀਆਂ ਬਿਤਾਉਣ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ
ਰੈਦੁਲ 30.5°N, 78.46°W ਗੁਣਕਾਂ `ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ 1,372 ਮੀਟਰ (4,462 ਫੁੱਟ) ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌੜੀ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਵਾਈਪਰ ਟਾਪੂ
ਵਾਈਪਰ ਟਾਪੂ ਅੰਡੇਮਾਨ ਟਾਪੂ ਦਾ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਅੰਡੇਮਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਵਾਈਪਰ ਆਈਲੈਂਡ ਦਾ ਨਾਮ ਐਚਐਮਐਸ ਵਾਈਪਰ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਆਰਚੀਬਾਲਡ ਬਲੇਅਰ 1789 ਵਿੱਚ ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ। ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੁਰਘਟਨਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮਲਬਾ ਟਾਪੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਟਾਪੂ ਜੇਲ੍ਹ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਤਖ਼ਤੇ ਦੇ ਖੰਡਰ ਹਨ।
ਜਦੋਂ 1906 ਵਿੱਚ ਸੈਲੂਲਰ ਜੇਲ੍ਹ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸੈਲੂਲਰ ਜੇਲ੍ਹ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਕਸਰ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਸੈਲੂਲਰ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਵਾਈਪਰ ਆਈਲੈਂਡ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਅਤੇ ਕਠਿਨਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਜੇਲ
ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਉਦੋਂ ਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ 1858 ਵਿੱਚ ਪੋਰਟ ਬਲੇਅਰ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਰੌਸ ਆਈਲੈਂਡ ਨੇ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਬੰਦੋਬਸਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਪੋਰਟ ਬਲੇਅਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ, ਵਾਈਪਰ ਜੇਲ੍ਹ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1864-67 ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਪੈਨਲ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਦੇ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਬਾਰਨੇਟ ਫੋਰਡ ਨੇ ਕੰਮ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ, ਇੱਕ ਹੈੱਡ ਕਾਂਸਟੇਬਲ, ਦੋ ਸਾਰਜੈਂਟ, ਚਾਰ ਕਲਾਸ I ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਅਤੇ 30 ਕਲਾਸ II ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਤਾਇਨਾਤ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤਾਕਤ ਵਧਦੀ ਗਈ। ਇਕੱਲੇ ਸੈੱਲ, ਲਾਕ-ਅੱਪ, ਸਟਾਕ ਅਤੇ ਕੋਰੜੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਸਟੈਂਡ ਵਾਈਪਰ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਅਜਿਹੇ ਸਨ ਕਿ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ " ਵਾਈਪਰ ਚੇਨ ਗੈਂਗ ਜੇਲ੍ਹ" ਪੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਜੇਲ੍ਹ ਦਾ ਵਾਰਡਨ ਅਕਸਰ ਬਦਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਕੈਦੀ ਵਾਰਡਨ ਨੂੰ ‘ਦ ਬਲੈਕ ਅੰਬਾ’ ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਦੀ ਇੱਕ ਜ਼ੰਜੀਰੀ ਦੁਆਰਾ ਜੰਜ਼ੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚੇਨ ਗੈਂਗ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪੁਰੀ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਗਨਨਾਥ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬ੍ਰਿਜ ਕਿਸ਼ੋਰ ਸਿੰਘ ਦਿਓ ਨੂੰ ਵਾਈਪਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ 1879 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਜੇਲ੍ਹ ਨੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਸ਼ਤੂਨ ਸ਼ੇਰ ਅਲੀ ਨੂੰ 8 ਫਰਵਰੀ, 1872 ਨੂੰ ਹੋਪ ਟਾਊਨ ਜੇਟੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਾਇਸਰਾਏ ਲਾਰਡ ਮੇਓ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਚਥਮ ਟਾਪੂ ਦੇ ਉਲਟ। 1906 ਵਿੱਚ ਸੈਲੂਲਰ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਈਪਰ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਘਟ ਗਈ।
ਅੱਜ, ਦੋ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਛੱਤ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਬਾਹਰਲੀ ਕੰਧ ਦੇ ਨਾਲ ਖਸਤਾ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਕੁ ਪੰਛੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਤਖ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਭੂਗੋਲ
ਇਹ ਟਾਪੂ ਪੋਰਟ ਬਲੇਅਰ ਟਾਪੂਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਨੇਵੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਵਾਈਪਰ ਟਾਪੂ, ਗੁਆਂਢੀ ਪੋਰਟ ਬਲੇਅਰ ਟਾਪੂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੋਰਟ ਬਲੇਅਰ ਤਾਲੁਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।
ਜੀਵ
ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਚਟਾਕ ਵਾਲੇ ਹਿਰਨ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ
ਵਾਈਪਰ ਆਈਲੈਂਡ ਪੋਰਟ ਬਲੇਅਰ ਦੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁੰਦਰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਫੀਨਿਕਸ ਬੇ ਜੈਟੀ ਤੋਂ 20 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਰਬਰ ਕਰੂਜ਼, ਜੈੱਟੀ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਭੂਤਰੇ ਵਾਈਪਰ ਆਈਲੈਂਡ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲੇ ਕਈ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨਮੋਹਕ ਪਿਕਨਿਕ ਸਥਾਨ ਵੀ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
2020 ਆਈਸੀਸੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀ20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ
2020 ਆਈਸੀਸੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸੱਤਵਾਂ ਆਈਸੀਸੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਸੀ। ਇਹ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 21 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ 8 ਮਾਰਚ 2020 ਦਰਮਿਆਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਾਈਨਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਮੈਲਬੌਰਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਹੋਇਆ। ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ 85 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਪੰਜਵਾਂ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ।
ਇਹ ਇੱਕ ਸਟੈਂਡਅਲੋਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਸੀ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ 2021 ਤੱਕ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਡਿਫੈਂਡਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਮਹਿਲਾ ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪਰਿਸ਼ਦ (ICC) ਨੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੌਰਾਨ ਸਾਰੇ ਮੈਚਾਂ ਲਈ ਫਰੰਟ-ਫੁੱਟ ਨੋ-ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਤੀਜੇ ਅੰਪਾਇਰ ਨੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਦੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਅੰਪਾਇਰ ਨੂੰ ਫਰੰਟ-ਫੁੱਟ ਨੋ-ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਅੰਪਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਟੀਮ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਖ਼ਰੀ ਗਰੁੱਪ ਮੈਚ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿਰੁੱਧ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਤੇ ਗਰੁੱਪ ਏ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੂਜੀ ਟੀਮ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਗਰੁੱਪ ਮੈਚ ਵੀ ਜਿੱਤੇ ਸਨ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਗਰੁੱਪ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਤੀਜੀ ਟੀਮ ਸੀ। ਗਰੁੱਪ ਏ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੂੰ ਚਾਰ ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਵਿਚਾਲੇ ਗਰੁੱਪ ਬੀ ਦਾ ਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਭਾਵ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਗਰੁੱਪ 'ਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਡਰਾਅ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
ਪਹਿਲਾ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਖੇਡ ਦੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਭਾਵ ਭਾਰਤ ਗਰੁੱਪ ਏ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਮਹਿਲਾ ਟੀ-20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੇ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਨੂੰ ਪੰਜ ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ।
ਪੰਜ ਭੀਖਮਾਂ ਦਾ ਮੇਲਾ
ਪੰਜ ਭੀਖਮਾਂ ਦਾ ਮੇਲਾ ਦੂਜੇ ਮੇਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਧੂਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਿਰਫ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਕੱਤਕ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੀ ਦੁਕਾਨਾਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਵੇਰੇ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਵਜੇ ਉੱਠ ਕੇ ਖੂਹਾਂ ਤੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਰੋਪੜ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਭਰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਭਰਦਾ ਸੀ। ਕੱਤਕ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਰਾਤ ਸਵੇਰੇ ਦੋ ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਪੁਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਪਾਰ ਵਾਲਾ ਇਲਾਕਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ,ਬਲਾਚੌਰ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਰ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਕੰਢੀ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੰਢੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਲੋਕ ਬੇੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਧੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ 1802 ਈ. ਵਿੱਚ ਲਾਰਡ ਵਿਲੀਅਮ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਜਗਾ ਕੇ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੁਰ ਦੁਰਾਡੇ ਤੋਂ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜ ਭੀਖਮਾਂ ਦਾ ਮੇਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਦੂਜੇ ਮੇਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਸੀ। ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਅਲੱਗ ਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
“ਕਾਤਕ ਕੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਕੋ ਪੰਚ ਭੀਖਮਾਣ ਕਰਤੇ ਹੈਣ ਤੁਲਹੇ ਬਾਂਧ ਕਰ ਅੂਪਰ ਦੀਵੇ ਰਾਖ ਕੈ ਪਾਨੀ ਪਰ ਤਰਾਵਤੇ ਹੈਣ ਔ ਦੀਵਾ ਤਾਰਨੇ ਕੇ ਸਮੇਣ ਐਸੇ ਸਬਦ ਭੀ ਅੁਚਾਰਤੇ ਹੈਣ॥ ਆਗੇ ਦੀਵੜਾ ਪਾਛੇ ਮੇਰਾ ਜੀਵੜਾ ਕਿਸੀ ਸਿਖ ਨੇ ਦੇਖ ਕਰ ਕਹਾ ਸਤਿਗੁਰੋ ਮੈਣ ਵੀ ਦੀਵਾ ਜਲ ਪਰ ਤਰਾਵਾਣ ਤੌ ਤਿਸ ਪਰ ਕਹਤੇ ਹੈਣ॥ ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਸੁਰਤੀ ਸੁਰਤਿ ਰਲਾਈਐ ਏਤੁ ॥ ਤਨੁ ਕਰਿ ਤੁਲਹਾ ਲਘਹਿ ਜੇਤੁ ॥ ਸਭ ਗਾਤੋਣ ਕਾ ਪ੍ਰਕਾਸ ਪਰਮੇਸਰ ਹੈ ਤਿਸਮੈਣ ਅਪਨੀ (ਸੁਰਤਿ) ਚਿਤ ਬਿਰਤੀ ਲਗਾਈਐ (ਏਤੁ) ਇਸ ਮਨੁਖ ਜਨਮ ਮੈਣ ਵਾ ਹੇ (ਸੁਰਤੀ) ਅੁਤਮ ਪ੍ਰੀਤੀ ਵਾਲੇ ਜਗਾਸੂ (ਏਤੁ) ਇਸ ਆਤਮਾ ਮੈਣ ਚਿਤ ਬ੍ਰਿਤੀ ਮਿਲਾਈਏ ਸਰੀਰ ਕੋ ਤੂੰ ਤੁਲਹਾ ਕਰ ਭਾਵ ਸੇ ਪਾਪੋਣ ਸੇ ਰਹਤ ਹੌਲਾ ਕਰ ਜਿਸਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨਦੀ ਤੇ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਵੈਣ॥ ਅੰਤਰਿ ਭਾਹਿ ਤਿਸੈ ਤੂ ਰਖੁ ॥ ਅਹਿਨਿਸਿ ਦੀਵਾ ਬਲੈ ਅਥਕੁ ॥੧॥ ਤੇਰੇ ਅੰਤਰਿ ਜੋ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਰੂਪ ਅਗਨੀ ਹੈ ਤਿਸ ਕੋ ਤੂੰ (ਰਖੁ) ਰੋਕ ਜਬ ਅਗਨੀ ਰੋਕੇਗਾ ਤਬ ਦਿਨ ਰਾਤ ਗਾਨ ਰੂਪ (ਅਥਕੁ) ਨਾਸ ਰਹਤ ਵਾ ਸਿਥਲਤਾ ਰਹਤ ਭਾਵ ਏਕ ਰਸ ਦੀਵਾ ਥਲੇਗਾ॥੧॥ ਐਸਾ ਦੀਵਾ ਨੀਰਿ ਤਰਾਇ ॥ ਜਿਤੁ ਦੀਵੈ ਸਭ ਸੋਝੀ ਪਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਅੁ ॥
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਕੁਝ ਪੱਖ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਕੁਝ ਪੱਖ ਪੁਸਤਕ ਡਾ.ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ (ਪੀਐਚ.ਡੀ ਦੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਦੌਰਾਨ) ਰਚਿਤ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਅਣਗੌਲੇ ਰਹੇ। ਪਰ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੱਖ ਹਨ।  ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਕੁਝ ਪੱਖ  ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਚਿਕਿਤਸਾ, ਲੋਕ ਧਰਮ, ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ ਆਦਿ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਪਰਿਪੇਖ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ ਆਰੰਭਿਕ ਜਿਹਾ ਯਤਨ ਹੈ। ਤਤਕਰਾ 1.	ਮੁਖ ਬੰਦ 2.	ਲੋਕ ਚਿਕਿਤਸਾ 3.	ਜਾਦੂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਾ 4.	ਲੋਕ ਧਰਮ 5.	ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ 6.	ਸਾਇਆ ਅਤੇ ਸਾਏ ਦਾ ਇਲਾਜ 7.	ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਲੋਕ ਚਿਕਿਤਸਾ 8.	ਫੁੱਟ ਨੋਟ ਤੇ ਹਵਾਲੇ 9.	ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਮੁਖ ਬੰਦ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, "ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਵਜੋਂ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਤਹਿ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਵਿਭਿੰਨ ਇਕਾਈਆਂ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਸੰਬੰਧਾਂ ਜਾਂ ਨੇਮ-ਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਪਛਾਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਸਿਸਟਮ-ਬੱਧ ਅਧਿਐਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"
ਲੋਕ ਚਿਕਿਤਸਾ: ਸਿਧਾਂਤਕ ਪਰਿਪੇਖ
ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਇੱਕ ਰੂਪ 'ਲੋਕ ਚਿਕਿਤਾਸਾ' ਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਉਲੀਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਪੜਾਅ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਲੋਕ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਿਆਂ ਲੇਖਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਘੜਦਾ ਹੈ – "ਲੋਕ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਇਲਾਜ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਹੈ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿਸੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਧੀ ਜਾਂ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਿਦਿਆਲੇ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਜਾਂ ਅਨੁਭਵ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।" ਆਧੁਨਿਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਚਿਕਿਤਸਾ ਨੂੰ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਤੇ ਨਿਰਾਧਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਤੇ ਉਸਰੀ ਅਤਾਰਕਿਕ/ਅਵਿਗਿਆਨਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਉਥੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ - ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ, ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਾਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇਲਾਜ ਵਿਧੀਆਂ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਮਾਨਸਿਕ ਸੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਚਿਕਿਤਸਾ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ – 1. ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ, ਖਣਿਜਾਂ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਲੋਕ ਚਿਕਿਤਸਾ 2. ਜਾਦੂ ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਲੋਕ ਚਿਕਿਤਸਾ।
ਓ)ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਚਿਕਿਤਸਾ
ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਣ ਪਰਾਭੌਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਜੜੀ ਬੂਟੀ ਦੀ ਇਲਾਜ ਸ਼ਕਤੀ ਉਸ ਜੜੀ ਬੂਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਂ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਫਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਤ੍ਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵਿਧੀ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅ)ਜਾਦੂ ਟੂਣਿਆਂ ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਚਕਿਤਸਾ
ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਚਕਿਤਸਕ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਾਭੌਤਿਕ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ, ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ, ਧਾਗੇ ਤਵੀਤ, ਝਾੜ ਫੂਕ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਜਾਦੂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਾ
ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, 'ਲੋਕ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਿੱਚ ਜੜੀ ਬੂਟੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਲੋਕ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਭਾਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੈ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਜਾਦੂ ਟੂਣਾ ਜਾਂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।' ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਇਲਾਜ-ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਲੇ ਰੋਗਾਣੂਨਾਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ, ਸਗੋਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਦੈਵੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਫਲ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਮਨੁੱਖੀ ਚਿੰਤਨ ਨੇ ਅੱਜ ਤਕ ਤਿੰਨ ਪੜਾਅ ਤਹਿ ਕੀਤੇ ਹਨ – 1) ਜਾਦੂ ਚਿੰਤਨ 2) ਧਰਮ 3) ਵਿਗਿਆਨ
ਜਾਦੂ ਦੇ ਦੋ ਮੁਖ ਸਿਧਾਂਤ
1) ਲਾਗਵਾਂ ਜਾਦੂ ਤੇ 2) ਅਨੁਕਰਣਮੂਲਕ ਜਾਦੂ (ਅਨੁਰੂਪ ਤੋਂ ਅਨੁਰੂਪ ਦੀ ਉਤਪਤੀ)।,ਜਾਦੂ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰ(spells),ਤਵੀਤ (amulets) ਅਤੇ ਜੰਤਰਾਂ(charms) ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ।
ਜਾਦੂ ਚਿੰਤਨ ਤੋਂ ਧਰਮ ਚਿੰਤਨ ਵਲ
ਬੌਧਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਜਦ ਜਾਦੂ-ਚਿੰਤਨ ਤੋਂ ਧਰਮ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਚਿਕਿਤਸਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਇਆ। ਜਾਦੂ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮਕਾਡਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਤੇ ਜਾਦੂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਕ ਪ੍ਰਗਟਾ ਮਿਲ ਕੇ ਹੀ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਚਿੰਤਨ ਜਾਦੂ-ਚਿੰਤਨ ਦਾ ਹੀ ਅਗਲੇਰਾ ਪੜਾਅ ਹੈ।
ਲੋਕ ਧਰਮ
ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਤੋਂ ਸਾਡਾ ਭਾਵ ਕਿਸੇ ਪਰਾਭੌਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਇੱਛਾ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਧਿਅਮ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਵਿਹਾਰਕ ਰੂਪ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ – 1) ਮੂਲ ਧਰਮ ਅਤੇ 2) ਆਦਿਮ-ਕਾਲੀਨ ਧਰਮ। "ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੂਰਕ ਕਰਮਕਾਡਾਂ ਨੂੰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਲਿਆਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮੂਲ ਧਰਮ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਪਰ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੇ ਜਾਦੂ ਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਥੋਥੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਕ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਪ੍ਰਤਿ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੁਖ਼ ਅਖਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਧਰਮ ਦਾ ਆਧਾਰ ਜਾਦੂ ਦੀਆਂ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਹੀ ਸਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਧਰਮ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਧਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਲਿਚ ਮੂਲ ਅਤੇ ਆਦਿਮ ਕਾਲੀਨ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਭਿੰਨ ਧਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਸਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰੀਕਰਣ ਦੀ ਲੰਮੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ।
ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ
ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਭਾਵ ਕਿਸੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਾਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵਸਤੂ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਜਾਂ ਭਰੋਸੇ ਤੋਂ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਕਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤੱਖਣ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੀ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੀ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਨ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਾਪਰਨ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਡਾ.ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਅਹਿਮ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ,ਜਿਵੇਂ – ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅੱਜ ਦੇ ਵਿਕਸਿਤ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਗ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਘੱਟ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਜਾਂ ਨਵੀਨ ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਕੋਰੇ ਹਨ। ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਉਥੇ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਨ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਸਾਮਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਇਆ ਅਤੇ ਸਾਏ ਦਾ ਇਲਾਜ
ਸਾਇਆ ਲਾਹੁਣਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿਵਾਉਣ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਇਲਾਜ ਵਿਧੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਕਾਂਡ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਭਿੰਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਲਾਜ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗੱਲਾਂ ਲਗਭਗ ਸਾਂਝੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਸਾਇਆ ਲਾਹੁਣ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 3 ਸਾਏ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਲੋਕ ਚਿਕਿਤਸਾ
ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਾਰਾ ਬੌਧਿਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪਾਸਾਰ ਲੋਕ ਮਨ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਮਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪਛਾਣ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਉਹ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਪਰ ਲੋਕ ਸੱਚ ਅਵੱਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਡਾਨ ਯੋਡਰ ਵੀ ਹਾਂਕੂ (Hanko) ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ – "ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਚਿਕਿਤਸਾ ਜਾਂ ਆਦਿ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ। ਇਸਦਾ ਯੋਗ ਮੁੱਲ ਇਸਦੇ ਆਪਣੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਹੀ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਇਲਾਜ ਦੀ ਥਾਂ ਲੋਕ ਇਲਾਜ ਨੂੰ ਮਹੱਤਾ ਮਿਲਣ ਦਾ ਕਾਰਣ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਕ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚੋਂ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਬਰੂਨਾ ਅਬਦੁੱਲਾ
ਬਰੂਨਾ ਅਬਦੁੱਲਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Bruna Abdullah; ਜਨਮ 24 ਅਕਤੂਬਰ 1986) ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪੁਨੀਤ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੀ ਆਈ ਹੇਟ ਲਵ ਸਟੋਰੀਜ਼ (2010) ਵਿੱਚ ਬਾਲਗ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ਗ੍ਰੈਂਡ ਮਸਤੀ ਅਤੇ ਗਿਜ਼ੇਲ ਵਿੱਚ "ਮੈਰੀ" ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ 2012 ਦੀ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਬਿੱਲਾ II ਅਤੇ 2014 ਦੀ ਫਿਲਮ ਜੈ ਹੋ ਵਿੱਚ ਐਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਬਰੂਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਆਇਬਾ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਲੇਬਨਾਨੀ ਮੂਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਇਤਾਲਵੀ-ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸੈਲਾਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਆਈ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅਧਾਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਇੰਡਸਇੰਡ ਬੈਂਕ, ਰੀਬੋਕ, ਫਿਆਮਾ ਡੀ ਵਿਲਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲਈ ਕਈ ਵਿਗਿਆਪਨ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਉਸਨੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਡਾਂਸਿੰਗ ਕਵੀਨ ਅਤੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਖਤਰੋਂ ਕੇ ਖਿਲਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ 9 ਸਤੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਡਰ ਫੈਕਟਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, 17 ਸਤੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਵਾਈਲਡ ਕਾਰਡ ਰੀ-ਐਂਟਰੀ ਸੀ, ਅਤੇ 24 ਸਤੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸਨੇ 25 ਜੁਲਾਈ 2018 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਐਲਨ ਫਰੇਸ ਨਾਲ ਮੰਗਣੀ ਕੀਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਈ 2019 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡ
ਪਹਿਲੀ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡ 30 ਜੁਲਾਈ, 2017 ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਰੇਡ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਕਲਿਆਣ ਸਮਿਤੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਮਾਰਚ 3 ਵਜੇ ਐਸਟਲੇ ਹਾਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਪਰੇਡ ਗਰਾਊਂਡ ਅਤੇ ਘੰਟਾ ਘਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ ਦੁਬਾਰਾ ਐਸਟਲੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਗਿਆ। ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸਥਿਤ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕਾਰਕੁਨ ਧਨੰਜੈ ਮੰਗਲਮੁਖੀ ਨੇ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦੇ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ। ਮਾਰਚ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡਾਵਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 377 ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਨੇ 25 ਅਗਸਤ, 2019 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਈਡ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੁਈਰ ਕਲੈਕਟਿਵ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਕੁਈਰ ਆਬਜ਼ਰਵਰ, ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਕਲਿਆਣ ਸਮਿਤੀ ਅਤੇ ਹਮਸਫ਼ਰ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ। ਪਰੇਡ ਗਰਾਊਂਡ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 2:30 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਈਡ ਮਾਰਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ
ਇਲਿਆ ਫਰੈਂਕ
ਇਲਿਆ ਮਿਖੈਲੋਵਿਚ ਫਰੈਂਕ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Ilya Mikhailovich Frank; 23 ਅਕਤੂਬਰ 1908 - 22 ਜੂਨ 1990) 1958 ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਸੋਵੀਅਤ ਜੇਤੂ ਸੀ, ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਪਾਵੇਲ ਅਲੇਕਸੀਏਵਿਚ ਚੈਰੇਨਕੋਵ ਅਤੇ ਇਗੋਰ ਵਾਈ ਤਾਮਮ ਦੇ ਨਾਲ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਚੈਰੇਨਕੋਵ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ 1946 ਅਤੇ 1953 ਵਿੱਚ ਸਟਾਲਿਨ ਇਨਾਮ ਅਤੇ 1971 ਵਿੱਚ ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਸਟੇਟ ਸਟੇਟ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ
ਇਲਿਆ ਫਰੈਂਕ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਅਕਤੂਬਰ 1908 ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਮਿਖਾਇਲ ਲਯੁਡਵਿਗੋਵਿਚ ਫਰੈਂਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਨ ਗਣਿਤ ਸਨ, ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਆਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਯੇਲੀਜ਼ਾਵੇਟਾ ਮਿਖੈਲੋਵਨਾ ਗ੍ਰੇਸ਼ੀਅਨੋਵਾ, ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਡਾਕਟਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮਾਸਕੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੱ ਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਲਿਆ ਦਾ ਚਾਚਾ ਸੀਮਨ ਫਰੈਂਕ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੂਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ, ਇੰਨਾ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ 1922 ਵਿੱਚ 160 ਹੋਰ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਲੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਗਲੇਬ ਮਿਖੈਲੋਵਿਚ ਫਰੈਂਕ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਉੱਘੀ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਦੀ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਇਲਿਆ ਫਰੈਂਕ ਨੇ ਮਾਸਕੋ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ. ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਸਰਗੇਈ ਇਵਾਨੋਵਿਚ ਵਾਵੀਲੋਵ ਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਮੰਨਿਆ. 1930 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਵਿਲੋਵ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਤੇ, ਉਸਨੇ ਲੈਨਿਨਗ੍ਰੈਡ ਦੇ ਸਟੇਟ ਆਪਟੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਲਵਮੇਨੇਸੈਂਸ ਬਾਰੇ - ਵਾਵਿਲੋਵ ਨਾਲ ਲਿਖੀ। ਉਹ ਕੰਮ ਜੋ ਉਸਨੇ ਕੀਤਾ ਉਹ 1935 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਡਾਕਟੋਰਲ ਖੋਜ ਪ੍ਰਬੰਦ ਦਾ ਅਧਾਰ ਸੀ।
ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉੱਚ-ਗਤੀ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਕਣਾਂ ਦੇ ਗਤੀ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਅਤੇ ਮਾਪਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਚੈਰਨਕੋਵ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਬਾਇਓਮੈਡੀਕਲ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੇਡੀਓ ਐਕਟਿਵ ਆਈਸੋਟੋਪਜ਼ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 1946 ਵਿਚ, ਚੈਰੇਨਕੋਵ, ਵਾਵਿਲੋਵ, ਤਾਮ ਅਤੇ ਫਰੈਂਕ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਸਟਾਲਿਨ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ 1958 ਸ਼ੇਰੇਨਕੋਵ, ਤਾਮ ਅਤੇ ਫਰੈਂਕ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
1944 ਵਿਚ, ਫਰੈਂਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਇੰਸਟੀਚਿ ofਟ ofਫ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਖੋਜ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ) ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਫ੍ਰੈਂਕ ਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਰਿਐਕਟਰਾਂ ((ਫਿਰ ਗੁਪਤ)) ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
1957 ਵਿਚ, ਫਰੈਂਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਖੋਜ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਨਿਊਟ੍ਰੋਨ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਦੀ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵੀ ਬਣੇ। ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਨਿਊਟ੍ਰੋਨ ਫਾਸਟ-ਪਲਸ ਰਿਐਕਟਰ (ਆਈਬੀਆਰ) 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ, ਫਿਰ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ' ਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ। ਫ੍ਰੈਂਕ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਰਿਐਕਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਿਊਟ੍ਰੋਨ ਸਪੈਕਟ੍ਰੋਸਕੋਪੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਫ੍ਰੈਂਕ ਨੇ 1937 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਈਲਾ ਅਬਰਾਮੋਵਨਾ ਬੇਲੀਖੀਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੇਟਾ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਉਸੇ ਸਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1908 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਮਹਿੰਦਰ ਕੌਰ ਭਾਮਰਾ
ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਨਾਚ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਜਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪਰੇਰਿਆ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਹੋਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿੱਧਾ ਪਾਓ ਹਾਣ ਦੀਓ, ਮਾਰ ਮਾਰ ਕੇ ਤਾੜੀ, ਨੀ ਆਈਂ ਨਾ ਵਿਲਾਇਤ ਕੁੜੀਏ ਅਤੇ ਰਾਤਾਂ ਛੱਡ ਦੇ ਵੇ  ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਮਹਿੰਦਰ ਕੌਰ ਭਾਮਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਯੂਗਾਂਡਾ (ਉਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਲੋਨੀ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਜਾਂ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਪੰਜਾਬ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਮ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਲਈਆਂ। ਉਸਦੇ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ  ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਅਤੇ ਵਿਜਯਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੰਡਿਤ ਉਸਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ ਉਸਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਭਾਮਰਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ, ਜਨ ਗਣ ਮਨ ਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜਵਾਨ ਉਮਰੇ ਹੀ ਉਹ ਕੀਨੀਆ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਡਾਕ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੁਮੂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨੈਰੋਬੀ ਵਿੱਚ। ਉੱਥੇ, 1959 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੁਲਜੀਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ ਵਜਾਉਣਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਢਾਲ ਲਿਆ।
ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ
1961 ਵਿੱਚ, ਭਾਮਰਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਦਾ ਪਤੀ  ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਤਪਾਲ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਸ਼ੇਫਰਡਜ਼ ਬੁਸ਼ ਅਤੇ ਸਟੈਪਨੀ ਗ੍ਰੀਨ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਕਾਇਦਾ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੀ, ਢੋਲਕੀ ਵਜਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ 1966 ਤੱਕ ਉਹ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀ ਰਹੀ। ਅੰਤ 1968 ਵਿੱਚ ਸਾਊਥਾਲ, ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਫਿਨਸਬਰੀ ਪਾਰਕ, ਮੁਸਵੈਲ ਹਿੱਲ ਅਤੇ ਪਾਮਰਸ ਗ੍ਰੀਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਭਾਮਰਾ ਨੇ ਕਈ ਛੋਟੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰੋਸ਼ੀਆ ਬੁਣਾਈ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮੇਲਿੰਗ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੌਸੇਜ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸੌਸੇਜ ਦੇ ਪੈਕੇਟਾਂ ਉੱਤੇ ਲੇਬਲ ਚਿਪਕਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ।
ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਸਿੱਖ ਵਿਆਹ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀ ਸੀ । ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕੁਲਜੀਤ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਤਬਲਾ ਵਜਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ਼ ਗਏ। 1978 ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਏ ਐਸ ਕੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ।
1980 ਤੋਂ ਬਾਅਦ
1981 ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਭੰਗੜਾ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕੁ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਭਾਮਰਾ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਨਾਚ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਜਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੁਲਜੀਤ ਅਨੁਸਾਰ  2018 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਗਾ ਰਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਝੀਥਾਂ ਵਿੱਚੀਂ ਦੇਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਤਾਂ  ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਲੈਣ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨੱਚਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਹਿੱਟ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ, ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਡਾਂਸ ਫਲੋਰ 'ਤੇ ਹੋਣਾ ਸੁਭਾਵਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ, ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਭਜਨ, ਅਤੇ ਪਰਵਾਸ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਗੀਤਾਂ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ਼ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ। 1981 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਐਲਬਮ ਕੁੜੀ ਸਾਊਥਾਲ ਦੀ  ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾਈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਗੀਤ ਨੀ ਆਈਂ ਨਾ ਵਿਲਾਇਤ ਕੁੜੀਏ  ਸੀ।  ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੀ ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਆਉਣ ਨਾਲ ਉਹ ਪਰਦੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਆਦਮੀ ਦੇ ਝੂਠ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਲਿਆਏਗਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਤੇ ਲਾ ਦੇਵੇਗਾ, ਠੰਡ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਿਫਟਾਂ   `ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ। ਐਮਐਸ ਖਹਿਰਾ ਨੇ ਵੈਸਟ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼ ਦੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਵੇਖ ਕੇ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਗੀਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਅਣਜਾਣ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਅਤੇ ਪਤਨੀ, ਪਤੀ, ਬੱਚਿਆਂ, ਸੱਸ ਅਤੇ ਨੂੰਹ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਭਤੀਜੀ ਤੇਜ ਪੁਰੇਵਾਲ 'ਦ ਸਾਊਂਡ ਆਫ਼ ਮੈਮੋਰੀ' (2012) ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਭਾਮਰਾ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੀਤ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇਸਨੂੰ ਗਾਉਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।  ਰਾਤਾਂ ਛੱਡ ਦੇ ਵੇ  ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਰਾਤ ਦੀ ਸ਼ਿਫਟ ਛੱਡ ਦੇਣ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਸੁੰਨੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਲਈ ਆਮਦਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਵੀ ਖਹਿਰੇ  ਨੇ ਲਿਖੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਭਾਮਰਾ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਯਾਦ ਆਏ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ  ਨਿਵੇਕਲੇ ਢੰਗ ਨਾਲ਼ ਉਠਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਿੱਖ
ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿ-ਕਰਤਾ
ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਰਤਾ ( Oxygen Concentrator)ਜਾਂ ਆਕਸੀਜਨ ਕੰਨਸੰਟ੍ਰੇਟਰ ਜਾਂ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ ਇੱਕ ਉਪਕਰਣ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਹਵਾ) ਤੋਂ ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ-ਅਮੀਰ ਉਤਪਾਦ ਗੈਸ ਧਾਰਾ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਚੁਣਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਜੰਤਰ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ  ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਸਵਿੰਗ ਸੋਖਣ ਅਤੇ ਝਿੱਲੀ ਗੈਸ ਵੱਖ ਕਰਨਾ   ਨਾਲ  ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਘਰੇਲੂ ਮੈਡੀਕਲ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਦੀ ਕਾਢ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਹਨਾਂ ਯੰਤਰਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ 1970ਵਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ । ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਰਬਾਈਡ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬੇਂਡਿਕਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਨ। ਉਸ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਘਰੇਲੂ ਮੈਡੀਕਲ ਆਕਸੀਜਨ ਥੈਰੇਪੀ ਲਈ ਭਾਰੀ ਉੱਚ ਦਬਾਅ ਵਾਲੇ ਆਕਸੀਜਨ ਸਿਲੰਡਰ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਕ੍ਰਿਓਜੈਨਿਕ ਤਰਲ ਆਕਸੀਜਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਦਾਇਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ, ਪੂਰਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਕਸੀਜਨ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਕਸਰ ਘਰੇਲੂ ਦੌਰਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਧੀਰੇ ਧੀਰੇ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ  ਘਰ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤਰਜੀਹੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸਾਧਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਦੇ  ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ।ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਰਬਾਈਨ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਣਵਿਕ ਛਾਨਣੀ ਦੀ 1950 ਵਿੱਚ ਈਜਾਦ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਜੰਤਰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਇਸ ਨੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਕ੍ਰਿਓਜੈਨਿਕ ਤਰਲ ਘਰੇਲੂ ਮੈਡੀਕਲ ਆਕਸੀਜਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵੀ ਈਜਾਦ ਕੀਤੀ।
ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ?
ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਸਵਿੰਗ ਸੋਖਣ (ਪੀਐਸਏ) ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਖ਼ਾਸਕਰ ਜਿੱਥੇ ਤਰਲ ਜਾਂ ਦਬਾਅ ਵਾਲਾ ਆਕਸੀਜਨ ਬਹੁਤ ਖਤਰਨਾਕ ਜਾਂ ਅਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘਰਾਂ ਜਾਂ ਪੋਰਟੇਬਲ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚ। ਹੋਰ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਝਿੱਲੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵੀ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹਨ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖੂਨ ਵਿਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੈਡੀਕਲ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,ਲਈ ,ਇਕ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚੋਂ ਹਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। [1] ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ, ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਆਰਥਿਕ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਗੈਸ ਜਨਰੇਟਰ ਜਾਂ ਆਕਸੀਜਨ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਪਲਾਂਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਸਵਿੰਗ ਸੋਖਣ ਜਾਂ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਸਵਿੰਗ ਐਡਰਸੋਪਸ਼ਨ
thumb|ਆਧੁਨਿਕ ਫ੍ਰਿਟਜ਼ ਸਟੀਫਨ ਜੀਐਮਬੀਐਫ ਐਫਐਸ 360 ਐਲਪੀਐਮ ਮਲਟੀ ਅਣੂ ਵਾਲੀ ਛਾਨਣੀਦਾਰ ਮਲਟੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕਇਹ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ ਗੈਸਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਣੂ ਛਾਨਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਦਬਾਅ, ਜ਼ੀਓਲਾਇਟ ਖਣਿਜਾਂ ਤੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਦਬਾਅ ਸਵਿੰਗ ਐਡਸੋਰਪਸ਼ਨ ( ਪੀਐਸਏ) ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ' ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਵਿਗਿਆਪਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਿਰਿਆ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਸਕਰੱਬਰ ਹੈ ਜੋ ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਮੂਲ ਗੈਸ ਮੰਨ ਕੇ ਛੱਡ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੀ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਗੈਸਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਦੇਂਦੀ ਹੈ । ਪੀਐਸਏ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਦਰਮਿਆਨੇ-ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤਕਨੀਕ ਹੈ। ਕ੍ਰਾਇਓਜੇਨਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਵੱਡੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਛੋਟੇ ਯੂਨਿਟਾਂ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਢੁਕਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
[2] ਉੱਚ ਦਬਾਅ 'ਤੇ, ਸੰਘਣੇ ਜ਼ੀਓਲਾਇਟ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ' ਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਨੂੰ ਸੋਖਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਗੁਣ ਹਨ ਵੱਡੀਸਤਹ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ। ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸੰਕੁਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜ਼ੀਓਲਾਇਟ ਤੋਂ ਪਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜ਼ੀਓਲਾਇਟ ਹਵਾ ਵਿਚੋਂ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਰ ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਗੈਸ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜਿਆਦਾਤਰ ਆਕਸੀਜਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਜ਼ੀਓਲਾਇਟ ਤੋਂ  ਘੱਟ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਪਹਿਲਾ ਸਿਲੰਡਰ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ-ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਸ਼ੁੱਧ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ (ਆਰਗੋਨ, ਸੀਓ 2, ਪਾਣੀ ਦੇ ਭਾਫ, ਰੇਡੋਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ), ਇਕ ਵਾਲਵ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਗੈਸ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭੰਡਾਰੇ ਵਿਚ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਆਕਸੀਜਨ ਹੋਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ। ਚੱਕਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਇਕ ਹੋਰ ਵਾਲਵ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੰਪ੍ਰੈਸਰ ਤੋਂ ਹਵਾ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਸਿਲੰਡਰ ਵੱਲ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਏ। ਪਹਿਲੇ ਸਿਲੰਡਰ ਵਿਚ ਦਬਾਅ ਘਟਦਾ ਹੈ ਇਸ ਨਾਲ ਅਮੀਰ ਆਕਸੀਜਨ ਭੰਡਾਰੇ ਵਿਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਗੈਸ ਵਿਚ ਛੱਡਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਚੱਕਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿਚ ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਇਕ ਹੋਰ ਵਾਲਵ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਸਿਲੰਡਰ ਵਿਚ ਗੈਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਚ ਭੇਜਣ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਬਾਅ ਬਰਾਬਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭੰਡਾਰੇ  ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਣਤਾ ਨੂੰ 90% ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਰਾਬਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭੰਡਾਰ ਤੋਂ ਆਕਸੀਜਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੋਜ਼ ਵਿਚ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਲਵ  ਦੁਆਰਾ ਸਥਿਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਲਗਭਗ 20 ਸਕਿੰਟ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਕੱਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ 90 +% ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਮਿੰਟ 5 ਲੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਮਿੰਟ ਤਕ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਗਭਗ 1999 ਤੋਂ, 10 ਐਲਪੀਐਮ ਤੱਕ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਇਕਾਈਆਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਕਲਾਸਿਕ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ ਦੋ-ਬਿਸਤਰੇ ਦੇ ਅਣੂ ਸੀਵਾਂ ਜਾਂ ਛਾਨਣਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਤਵੱਜੋ ਵਾਲੇ ਬਹੁ-ਬਿਸਤਰੇ ਦੇ ਅਣੂ ਸੀਵ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ 10 ਐਲਪੀਐਮ ਦੇ ਅਣੂ ਛਾਨਣੇ ਵਿੱਥਾਂ ਵਿੱਥਾਂ ਤੇ ਖੜੇ ਕੀਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਈ ਪੱਧਰ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਲਟੀ-ਬੈੱਡ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਰਿਡੰਡੈਂਸੀ ਲਈ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ, 960 ਐਲ ਪੀ ਐਮ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੈਂਪ-ਅਪ ਟਾਈਮ - ਲੰਘਿਆ ਸਮਾਂ ਜਦੋਂ ਤਕ ਮਲਟੀ-ਬੈੱਡ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ> 90% ਇਕਾਗਰਤਾ 'ਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ - ਅਕਸਰ 2 ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,( ਸਧਾਰਣ ਦੋ-ਬਿਸਤਰ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਤੋਂ  ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼.)। ਮੋਬਾਈਲ ਦੀਆਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ  ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਝਿੱਲੀ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਝਿੱਲੀ ਗੈਸ ਵੱਖਰੇਵਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਝਿੱਲੀਆਂ ਇੱਕ ਪਾਰਬ੍ਰਾਮਿਤ ਰੁਕਾਵਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਦਰਾਂ ਤੇ ਪਾਰ ਲੰਘਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਈ ਦ੍ਰਵ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਵਰਤੋਂ
[[ਤਸਵੀਰ:Fritz_Stephan_GmbH_FS240_lpm_stationay_multi_molecular_sieve_oxygen_concentrator_with_buffer_tanks,_cylinder_filling_and_reserve_cylinders.jpg|thumb|ਫ੍ਰਿਟਜ਼ ਸਟੀਫਨ ਜੀਐਮਬੀਐਚ ਐਫਐਸ 240 ਐਲਪੀਐਮ ਸਟੇਸ਼ਨਰੀ ਜਾਂ ਕੰਟੇਨਰ ਮਲਟੀ ਅਣੂ ਵਾਲੀ ਸਿਈਵੀ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਕੇਤਕ ਬਫਰ ਟੈਂਕ, ਸਿਲੰਡਰ ਭਰਨ ਅਤੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਸਿਲੰਡਰਨਾਲ।
. ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ: ਡਾਕਟਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ / ਹਸਪਤਾਲ (ਸਟੇਸ਼ਨਰੀ) ਜਾਂ ਕੰਟੇਨਰ ਵਰਤੋਂ ਲਈ  (ਉਦਾਹਰਣ ਫ਼ੌਜੀ ਜਾਂ ਸੰਕਟ ਕਾਲ ਵਰਤੋਂ)
]]
ਮੈਡੀਕਲ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਆਕਸੀਜਨ ਪੂਰਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੀਐਸਏ ਜਨਰੇਟਰ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, []] ਘੱਟ ਮਹਿੰਗੇ, [4] ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਇਓਜੈਨਿਕ ਆਕਸੀਜਨ ਜਾਂ ਦਬਾਅ ਵਾਲੇ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟੈਂਕੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਵਿਕਲਪ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ, ਫਾਰਮਾਸਿਟੀਕਲ ਉਤਪਾਦਨ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੁਧਾਰਨ ਪਲਾਂਟ ਅਤੇ ਕੱਚ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੀਐਸਏ ਜਨਰੇਟਰ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਜਾਂ ਦੁਰਘਟਨਾਯੋਗ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਮੈਡੀਕਲ ਸਹੂਲਤਾਂ (ਫੌਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਆਫ਼ਤ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ) ਵਿੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ। [[ਤਸਵੀਰ:Fritz_Stephan_GmbH_FS240_lpm_stationay_multi_molecular_sieve_oxygen_concentrator_with_buffer_tanks,_cylinder_filling_and_reserve_cylinders.jpg|thumb|Fritz Stephan GmbH FS240 lpm stationary or container multi molecular sieve oxygen concentrator with buffer tanks, cylinder filling and reserve cylinders. Application: Medical facilities / Hospitals (stationary) or container solutions (e.g. Military or Disaster Scenarios)
ਪੋਰਟੇਬਲ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ
alt=|thumb|Fritz Stephan GmbH - Modern FS40 lpm Compact multi molecular sieve mobile oxygen concentrator with cylinder filling option right|thumb|A home oxygen concentrator in an [[emphysema patient's house. The model shown is the DeVILBISS LT 4000.]]
2000 ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੋਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਪੋਰਟੇਬਲ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। []] ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਉਪਕਰਣ ਲਗਾਤਾਰ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੇ ਇਕ ਤੋਂ ਪੰਜ ਲੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਮਿੰਟ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਆਕਸੀਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨਬਜ਼ ਪ੍ਰਵਾਹ ਜਾਂ "ਮੰਗ ਪ੍ਰਵਾਹ" ਦੇ ਕੁਝ ਸੰਸਕਰਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਦੋਂ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਮਰੀਜ਼ ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ।
ਜਾਂ ਤਾਂ ਉੱਚ ਰੁਕਿਆ ਵਹਾਅ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਜਾਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਕਿਸ਼ਤਵਾਰ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੋਰਟੇਬਲ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਆਉਟਲੈਟ ਵਿੱਚ ਪਲੱਗ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਾਰਜ ਲਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬੈਟਰੀ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਬੈਟਰੀ ਪੈਕ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੋਰਟੇਬਲ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਨੂੰ  ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਹਨ ਦੇ ਡੀਸੀ ਆਉਟਲੈਟ ਤੇ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਪਕਰਣ ਐਬੂਲ਼ੈਂਸਾਂ ਵਿੱਚ  ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਢੁੱਕਵੇਂ ਹਨ। ਐਫਏਏ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਏਅਰਲਾਇੰਸਾਂ 'ਤੇ ਪੋਰਟੇਬਲ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। []] ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬ੍ਰਾਂਡ ਜਾਂ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਏਅਰ ਲਾਈਨ ਤੇ ਆਗਿਆ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, "ਮੰਗ" ਜਾਂ ਨਬਜ਼-ਪ੍ਰਵਾਹ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ। ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸੌਣ ਵਾਲਾ ਮਰੀਜ਼ ਕਦੋਂ ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਪੋਰਟੇਬਲ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ  ਪਲਸ-ਫਲੋ ਮੋਡ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਵਾਹ ਮੋਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਵਾਹ ਢੰਗ ਨੂੰ ਰਾਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੀ ਪੀ ਏ ਪੀ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਮਾਡਲਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 600 ਡਾਲਰ ਦੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਦਰ ਤੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।  ਵੱਖ ਵੱਖ ਮੈਡੀਕਲ-ਸਪਲਾਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ / ਜਾਂ ਬੀਮਾ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਿਰਾਏ ਤੇ ਦੇਣ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਵਿਕਲਪਿਕ ਵਰਤੋਂ
ਉਦੇਸ਼ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਕੀਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ ਜਾਂ  ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਦਯੋਗਿਕ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ ਛੋਟੇ ਆਕਸੀਐਸਟੀਲੀਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਬਾਲਣ ਗੈਸ ਕਟਿੰਗ, ਵੇਲਡਿੰਗ ਅਤੇ ਲੈਂਪਵਰਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਿਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜਲਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ
ਕਲੀਨਿਕਲ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਸਿਲੰਡਰ ਜਿੰਨੇ ਖਤਰਨਾਕ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ, ਜੇ ਫਟ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਲੀਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਦੀ ਦਰ.ਜਲਣ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਵੇਦਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਨੁਸਖ਼ੇ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਵਜੋਂ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗਿਕ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ
ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਇਕਾਈਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਰਤ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੈਕਿਊਮ ਸਵਿੰਗ ਐਡਸੋਰਪਸ਼ਨ (ਵੀਐਸਏ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਏਅਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਿਕ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਨਾਲ਼ੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਯੋਗਿਕ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕ  ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਓਜ਼ੋਨ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਕਸੀਜਨ ਜਨਰੇਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਮੈਡੀਕਲ ਆਕਸੀਜਨ ਸੰਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਣ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਹਤ ਮੁਹਿੰਮਾਂ