cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਅਸੀਗੜ ਕਿਲ੍ਹਾ
ਇਤਿਹਾਸ
ਹਾਂਸੀ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਜਾਂ ਅਸੀਗੜ ਕਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਲੰਮਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਪਿਛਲੀ ਮਿਆਦ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਥੋੜੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਬੀਸੀਈ ਪੀਰੀਅਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ 'ਤੇ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਇਸ ਟਿੱਲੇ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਬਸਤੀਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਫਰਵਰੀ 1982 ਵਿੱਚ, ਗੁਪਤਾ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਜੈਨਾ ਦੇ ਕਾਂਸੇ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਭੰਡਾਰੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਸਮਾਰਕ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ
ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ 52 ft ਉਚੀਆਂ ਅਤੇ 37 ft ਮੋਟੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੱਖਣ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਜਾਰਜ ਥਾਮਸ ਦੁਆਰਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੇਟ ਹੈ। ਕੰਧਾਂ 'ਤੇ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ ਤਸਵੀਰ ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਮੂਲ ਦਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਗੇਟ
ਮੁੱਖ ਗੇਟ ਉੱਤੇ ਪੰਛੀਆਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਚਿੱਤਰਾਂ ਉਕਰੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਲਾਉਦੀਨ ਖਿਲਜੀ ਨੇ 1304 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਬਰਾਦਰੀ
ਇਕ ਸਮਤਲ ਛੱਤ ਵਾਲਾ ਲੰਮਾ ਥੰਮ ਵਾਲਾ ਢਾਂਚਾ ਟਿੱਲੇ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬਰਾਦਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਚਾਰ ਕੁਤੁਬ ਦਰਗਾਹ
ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਵੀ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋੜੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸੰਭਾਲ
ਇਸ ਕ਼ਿਲੇ ਨੂੰ 1937 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਰਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ “ਘੋੜਾ ਘਰ” ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਗੇਟ ਸਮੇਤ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਚੋਆ ਗੰਜ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ
ਚੋਆ ਗੰਜ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ (ਉਰਦੂ:چوآگنج علی شاہ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਚਕਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ, ਯੂਨੀਅਨ ਕੌਂਸਲ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਉਪਮੰਡਲ ਹੈ। ਇਹ ਚਕਵਾਲ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਕਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਅਸੀਗੜ ਕਿਲ੍ਹਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀ ਆਕਰਸ਼ਣ
ਡਾਨਾ ਵੇਸਪੋਲੀ
ਡਾਨਾ ਵੇਸਪੋਲੀ (ਜਨਮ 22 ਸਤੰਬਰ, 1972), ਸਟੇਜੀ ਨਾਂ, ਦੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਵੇਸਪੋਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਸਤੰਬਰ, 1972 ਨੂੰ ਪੋਰਟਲੈਂਡ, ਓਰੇਗੋਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਵੇਸਪੋਲੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਨੇ ਮਾਇਲਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਿਲਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੇ ਕਮਪੈਰਾਟਿਵ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਵੇਸਪੋਲੀ ਨੇ ਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਸਟਰਿਪਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੇ ਬਾਲਗ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ 31 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਈ ਪਾਰਕ ਦੀਆਂ ਮਾਂਵਾਂ ਦੀ ਐਸ਼ੋਸ਼ੀਏਸ਼ਨ
thumb|[[ਬੁਏਨਸ ਆਇਰਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮਿਉ ਪਲਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਮਾਵਾਂ ਦਾ ਚਿੱਟਾ ਸਕਾਰਫ਼]] ਮਈ ਪਾਰਕ ਦੀਆਂ ਮਾਂਵਾਂ ਦੀ ਐਸ਼ੋਸ਼ੀਏਸ਼ਨ (Asociación Madres de Plaza de Mayo) ਅਰਜਨਟੀਨੀ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ 1976 ਅਤੇ 1983 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਫੌਜੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਰਾਜਕੀ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਦੌਰਾਨ "ਗਾਇਬ" ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋਈਆਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ ਮਈ ਪਾਰਕ (ਪਲਾਜ਼ਾ ਡਿ ਮੇਓ)ਬੁਏਨਸ ਆਇਰਸ, ਗੁਲਾਬੀ ਮਹਿਲ - ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਰਾਜਕੀ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਦੇ ਜਨਤਕ ਰੋਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਤੇ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਯੁੱਗ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਫੌਜੀ ਹਕੂਮਤ ਦੁਆਰਾ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਜਾਨਾਂ, ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਅਤਿਆਚਾਰਾਂ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ। ਮਈ ਪਾਰਕ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਇਹਨਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਉਲੰਘਣਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਢੀ ਸਨ। ਮਿਲ ਕੇ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਨਾਮੰਨਣਯੋਗ ਤਾਕਤ ਬਣਾਈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਾਤਰਤਵ ਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਸੀ। ਮਾਵਾਂ ਜਥੇਬੰਦ ਹੋ ਕੇ ਆਈਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਅਗਾਂਹ ਪ੍ਰਗਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਗਰੁੱਪ ਸੰਗਠਨ, ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਅਤੇ ਨਾਅਰਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਮੂਕ ਵਿਰੋਧਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਫਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੱਜ, ਮਾਂਵਾਂ ਦੀ ਇਹ ਸਭਾ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ, ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਰਸਿਕਬਿਲ
thumb| ਰਸਿਕਬੀਲ ਵਿਖੇ ਵਾਚ ਟਾਵਰ ਰਸਿਕਬੀਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਸਿਕ ਬਿਲ ਜਾਂ ਰਸਿਕਬੀਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਕਾਮਾਖਿਆਗੁੜੀ ਹੈ।
ਰਸਿਕਬਿਲ ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ ਜ਼ਿਲੇ, ਤੁਫਾਨਗੰਜ ਉਪਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਕਾਮਾਖਿਆਗੁੜੀ । ਕਾਮਾਖਿਆਗੁੜੀ ਤੋਂ, ਇਹ ਲਗਭਗ 7.5 km ਹੈ ਦੂਰ. ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕਾਮਾਖਿਆਗੁੜੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕਾਰਾਂ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਇਹ ਝੀਲ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਆਲ੍ਹਣੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਝੀਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰਮੋਰੈਂਟਸ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸਟੌਰਕਸ, ਆਈਬਿਸ, ਸਪੂਨਬਿਲ, ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ, ਤੋਤੇ, ਉੱਲੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਝੀਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇੱਕ ਹਿਰਨ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਗਰਮੱਛ ਮੁੜ ਵਸੇਬਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਜੀਵ
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਚੀਤੇ ਦਾ ਘਰ, ਅਜਗਰ ਘਰ, ਪਿੰਜਰਾ ਅਤੇ ਕੱਛੂਆਂ ਦਾ ਬਚਾਅ ਇੰਦਰਾਜ਼ ਵੀ ਹੈ। ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਸੀਟੀ ਵਾਲੀ ਬਤਖ, ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਟੀਲ, ਫਰੂਜਿਨਸ ਡਕ, ਲਾਲ-ਕਰੈਸਟਡ ਪੋਚਾਰਡ, ਉੱਤਰੀ ਸ਼ੋਵਲਰ, ਉੱਤਰੀ ਪਿਨਟੇਲ, ਯੂਰੇਸ਼ੀਅਨ ਵਿਜਿਅਨ, ਗ੍ਰੇ-ਹੈੱਡਡ ਲੈਪਵਿੰਗ, ਉੱਤਰੀ ਲੈਪਵਿੰਗ, ਪਾਈਡ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ, ਕਾਮਨ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ, ਲਿਟਲ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਚਮਕਦਾਰ, ਮਹਾਨ ਕੋਰਮੋਰੈਂਟ, ਅਤੇ ਗਡਵਾਲ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਸਾਗਰਦੀਘੀ (ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ, ਭਾਰਤ)
ਸਾਗਰਦੀਘੀ ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ "ਮਹਾਨ ਤਾਲਾਬਾਂ" ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗਾ ਤਾਲਾਬ, ਇਸਦੀ ਮਹਾਨ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਅਤਿਕਥਨੀ. ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਹਰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਦਫ਼ਤਰ, ਉੱਤਰੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਇਮਾਰਤ, ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਬੀਐਸਐਨਐਲ ਦਾ ਡੀਟੀਓ ਦਫ਼ਤਰ; ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਭਵਨ, ਬੀ.ਐਲ.ਆਰ.ਓ. ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ ਮੇਨ ਬ੍ਰਾਂਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਆਰਟੀਓ ਦਫ਼ਤਰ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਦਫ਼ਤਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਆਦਿ।
thumb| ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਸਾਗਰ ਦੀਘੀ 2010
ਰੀਟਾ ਚੌਧਰੀ
ਰੀਟਾ ਚੌਧਰੀ (ਜਨਮ 17 ਅਗਸਤ 1960) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਅਸਾਮੀ ਸਾਹਿਤ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ 2001 ਤੋਂ ਗੁਹਾਟੀ, ਕਾਟਨ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ  ਸਹਿਯੋਗੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਚੌਧਰੀ ਨੇ 1991 ਤੋਂ 1996 ਤੱਕ ਲੈਕਚਰਾਰ ਅਤੇ 1996 ਤੋਂ 2001 ਤੱਕ ਉਸੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1989 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਡੀਫੂ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਕਰਬੀ ਐਂਗਲਾਂਗ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਤਰੀ ਚੰਦਰ ਮੋਹਨ ਪਟਵਾਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 1960 ਵਿੱਚ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਿਰਪ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਾਮਪੋਂਗ ਵਿਖੇ ਲੇਖਕ ਬਿਰਜਾ ਨੰਦਾ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਲਿਨਾ ਚੌਧਰੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਪਰ ਹਾਫਲਾਂਗ ਐਲਪੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਮਾਰਗੈਰਿਟਾ ਪਬਲਿਕ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1980 ਵਿੱਚ ਅਸਾਮ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਗੁਹਾਟੀ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਉਹ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਜੇਲ੍ਹ ਗਈ।
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਏ. 1982 ਵਿੱਚ ਗੁਹਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਾਟਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਡਬਲ ਐਮ.ਏ. ਅਤੇ ਅਸਾਮੀ ਵਿੱਚ ਗੁਹਾਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਲ.ਐਲ.ਬੀ. (1990) ਅਤੇ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਥੀਸੀਸ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ 'ਤੇ ਸੀ ਜੋ ਨਿਰੂਪਮਾ ਬੋਰਗੋਹੇਨ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾਪੂਰਨਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ: ਇੱਕ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ 'ਤੇ ਸੀ।
ਅਧਿਆਪਨ ਕਰੀਅਰ
ਚੌਧਰੀ 2001 ਤੋਂ ਕਾਟਨ ਕਾਲਜ, ਗੁਹਾਟੀ, ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਚੌਧਰੀ ਨੇ 1991 ਤੋਂ 1996 ਤੱਕ ਲੈਕਚਰਾਰ ਅਤੇ 1996 ਤੋਂ 2001 ਤੱਕ ਉਸੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1989 ਤੋਂ 1991 ਤੱਕ ਦੀਫੂ ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ, ਕਾਰਬੀ ਆਂਗਲੌਂਗ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਆਪਨ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਸਾਹਿਤਕ ਕਰੀਅਰ
ਡਾ: ਚੌਧਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਅਬੀਲਿਤ ਯਾਤਰਾ ਸੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: ਇਨਸੈਸੈਂਟ ਜਰਨੀ) 1981 ਜਿਸ ਨੇ ਅਸਾਮ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਸਮਕਾਲੀ ਅਸਾਮੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਆਯੋਜਿਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਨਾਵਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਿਖਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਅਸਾਮ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਰੂਪੋਸ਼ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।
1981 ਵਿਚ, ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ 'ਅਬੀਲਿਤ ਯਾਤਰਾ' (ਨਿਰੰਤਰ ਯਾਤਰਾ) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਦੇ ਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਅਸਾਮੀ ਸਾਹਿਤਕ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਅਰੰਭ ਹੋਈ। ਇਸ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਨਾਵਲ ਲਈ ਉਸਨੂੰ 1981 ਵਿੱਚ ਅਸੋਮ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁਹਾਟੀ ਦੀ ਕਾਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਚੌਧਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ 2008 ਵਿਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿਓ ਲੰਗਖੁਈ ਲਈ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਅਸਾਮ ਦੇ ਤਿਵਾਸ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ, ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਪਲਾਟ ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੋਂ ਵਿਦਾਈ ਵਜੋਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਸਮੁੱਚ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ
ਚੌਧਰੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਸੰਗੀਤ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਨੂੰ ਵੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਨਿਯਮਤ ਗੀਤ ਯੁਗ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਲੰਬੇ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗਾਣੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਬੰਗਾਲੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਰਾਗ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਰਵਾਇਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਸੰਗੀਤ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰੂਪਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸੰਗੀਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਧਾਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਫਕੀਰ, ਰਾਦਰਨ ਦੱਤਾ, ਹਸਨ ਰਜ਼ਾ, ਖੁਰਸ਼ੀਦ ਨੂਰਲੀ (ਸਿਰਾਝੀ),, ਰਮੇਸ਼ ਸਿਚੀ, ਕਰੀ ਆਮਿਰ ਉਦ ਅਹਿਮਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ, ਦੇ ਲੋਕ ਹੈ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਅਬੂਸੁਦੀਨ ਨੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ. ਲੋਕ ਗੀਤ ਸਧਾਰਨ ਸੰਗੀਤ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਦੁਆਰਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੇ ਅੱਗੇ, ਜਿਹਾ ਦਿਹਾਤੀ ਖੇਤਰ 'ਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਕੇ ਪੜਾਅ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ' ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ. ਗਜੀਰ ਗਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਭਗਤੀ ਗੀਤ ਪੀਰ ਗਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ. ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਚ ਇੱਕ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਵਾਇਤੀ ਨਾਚ ਗੀਤ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪਾਲੇ ਇਹ ਵੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਹੈ
ਬਾਊਲ ਸੰਗੀਤ
ਬਾਊਲ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕ ਗੀਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਹੈਰਮੈਟਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਫੀਵਾਦ ਦੇ ਚੇਲੇ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਸੂਫ਼ੀਆ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਊਲ ਦੇ ਗਾਣੇ ਸਧਾਰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ, ਸਮਾਜ, ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਡੂੰਘੇ ਅਰਥ ਹਨ।
ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ
ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਜਿਟ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਟੈਗੋਰ ਗੀਤ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਗੀਤ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਬੰਗਾਲੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ. "ਸੰਗੀਤ" ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਸੰਗੀਤ, "ਰਵਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ" ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਰਬਿੰਦਰ ਦਾ ਗੀਤ. ਰਵਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਲਈ ਆਪਣਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਲਿਖਿਆ, ਰਬਿੰਦਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਰੋਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ.
ਨਿਗਾਰ ਅਹਿਮਦ
ਨਿਗਾਰ ਅਹਿਮਦ (16 ਫਰਵਰੀ 1945 – 24 ਫਰਵਰੀ 2017) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਐਕਸ਼ਨ ਫੋਰਮ ਅਤੇ ਔਰਤ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।    ਉਸਦੀ ਮੌਤ 72 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਜਨਮ 1945 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਰਿਆਜ਼ੂਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਅਖਤਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਾਨਵੈਂਟ ਆਫ਼ ਜੀਸਸ ਐਂਡ ਮੈਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਡਰਾਮੇਟਿਕਸ ਕਲੱਬ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਸਾਲੇ ਰਵੀ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਰਹੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਨਿਊ ਹਾਲ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਚਲੀ ਗਈ। ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਾਇਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਨਾਰੀਵਾਦ
ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ 1981 ਵਿੱਚ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਐਕਸ਼ਨ ਫੋਰਮ ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਅਹਿਮਦ ਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਚੈਪਟਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 16 ਸਾਲ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੀ। ਉਸਨੇ ਜ਼ਿਆ ਉਲ ਹੱਕ ਦੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਮਰਹੂਮ ਸ਼ੇਹਲਾ ਜ਼ੀਆ ਨਾਲ 1986 ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਸਵਾਤ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਕ ਸਿੱਦੀਕੀ, ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਬਿਲਾਲ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਡਿਗਰੀ. ਕੀਤੀ।
ਮੌਤ
ਅਹਿਮਦ ਨੂੰ 2001 ਵਿੱਚ ਪਾਰਕਿੰਸਨ ਰੋਗ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਸੀ। 2017 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਸਿੱਖ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸਿੱਖ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੰਗਠਿਤ ਧਰਮ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਹਨ, ਲਗਭਗ 25 ਮਿਲੀਅਨ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਲਗਭਗ 500 ਸਾਲ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਧਰਮ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ (ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਅਪਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥ - ਰਿਗਵੇਦ - ਦੀ ਰਚਨਾ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਜੈਨ ਧਰਮ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਧਰਮ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਜੈਨ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ)। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਤ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹੀਦ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ (ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ) ਤੋਂ ਸਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਅਟੁੱਟ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਸਿੱਖ" ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧਰਮ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੇ ਘੱਟ ਹੀ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਬਹੁਤੇ ਸਿੱਖ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਸਲੀ-ਧਾਰਮਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਇੱਕੋ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯੂਕੇ, ਇਸਲਈ ਆਪਣੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਨੋਨੀਤ ਨਸਲ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਿੱਖਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਹੈ, ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ "ਇੱਕ 'ਨਸਲੀ ਘੱਟਗਿਣਤੀ' ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਰੱਖਦੇ ਹਨ" ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ"।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb| 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪਿੰਜੌਰ ਦੀ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਪੋਥੀ ਤੋਂ ਕਲਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਫੋਲੀਓ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੀ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਪੋਥੀ ਦੇ ਸਜਾਵਟੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿੱਖ ਕਲਾਕਾਰੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੁਆਰਾ 1604 ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਗ੍ਰੰਥ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਬੀੜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਦੇ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫਿਕ ਗੁਰਮੁਖੀ ਆਟੋਗ੍ਰਾਫ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ, ਹਰਗੋਬਿੰਦ, ਹਰ ਰਾਏ, ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ, ਅਤੇ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ 1600 ਅਤੇ 1708 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਕਮਨਾਮਿਆਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਲਿਖਤੀ ਆਦੇਸ਼ ਵੀ ਇੱਕ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਅਤੇ ਉੱਕਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਬੀ.ਐਨ. ਗੋਸਵਾਮੀ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਰਾਮਦਾਸਪੁਰ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਵਿਖੇ ਆਏ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਹਰ ਰਾਏ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਰਾਏ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਰੂਪ-ਲੇਖਾ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮੁਗਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਰ ਰਾਏ ਤੱਕ ਦੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਮ 1688 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਸਾਲ ਰਾਮ ਰਾਏ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 1600 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਕਾਲੀ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਸਿੱਖ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਪੁੰਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੰਭਾਲ
thumb| [[ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਕਰਮਾ ਦੀ ਕੰਧ ਤੋਂ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਸਿੱਖ ਯੋਧੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਇੱਕ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ ਦੀ 1902 ਦੀ ਫੋਟੋ। ਇਹ ਹੁਣ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ]] ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਨਮੋਲ ਸਿੱਖ ਵਿਰਾਸਤੀ ਥਾਵਾਂ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰੀ ਸਮੇਤ) ਨੂੰ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ "ਕਾਰ ਸੇਵਾ" ਦੇ ਮੁਰੰਮਤ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤਬਾਹ ਜਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।    ਇਹਨਾਂ ਬੇਤੁਕੇ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਅਟੱਲ ਵਿਖੇ ਕੁਝ ਫਰੈਸਕੋ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰ ਸੇਵਾ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਾਥਰੂਮ ਦੀਆਂ ਟਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਰ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮੂਹ ਗੁੰਮ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਬਚਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਹਲੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਡਿਜੀਟਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ।
ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਭਾਵਾਂ
thumb| ਸੱਚੇ ਰੰਗ ਦੀ ਫੋਟੋ - 'ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ' 'ਤੇ ਤਿੱਬਤੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ', 15 ਜਨਵਰੀ 1914 ਇੱਕ ਆਮ ਭੁਲੇਖਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਖੁਦ "ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਿਘਲਣ ਵਾਲਾ ਘੜਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾਵਰ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁਗਲ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ, ਦੇ ਭਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ, ਜੋ ਕਿ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੋਂ ਇਹ ਖੇਤਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ( ਫਾਰਸੀ ਤੋਂ "ਪੰਜ" پنج ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਪੰਜ" ਅਤੇ "-āb" آب ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪਾਣੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ)। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਿੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਨਿਵੇਕਲਾ ਰੂਪ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਭੱਟੀ ਨੇ " ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਰਹੱਸਵਾਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿੱਖ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ "ਵਿਹਾਰਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੰਪੂਰਨ ਮਾਨਵਵਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਮੂਕ ਹਰਬਿੰਗਰ ਹੈ"। ਸਿੱਖ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁਗਲ, ਆਰੀਅਨ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ "ਪਿਘਲਣ ਵਾਲੇ ਘੜੇ" ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ, ਮਹਿਲਾਂ, ਬੁੰਗਿਆਂ (ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਥਾਨਾਂ), ਕਾਲਜਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਸਟਾਈਲ ਦਾ. ਸਿੱਖ ਸਟਾਈਲ ਦਾ "ਤਾਜ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣਾ" ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਫੌਜੀ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੰਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ, ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ, ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਥੀਮ ਹੈ। ਹੋਲਾ ਮੁਹੱਲਾ ਅਤੇ ਵਿਸਾਖੀ ਦੇ ਸਿੱਖ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਮੂਨਾ ਫਿਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਕਲਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਜਾਤੀਆਂ ਨਾਲ 'ਅਗ੍ਰਹਿ ਸਿੱਖ', 'ਦਖਣੀ ਸਿੱਖ' ਅਤੇ 'ਆਸਾਮੀ ਸਿੱਖ' ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਰਤਾਰਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਿੱਖ' ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਸਿੱਖਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਰ ਨੰਧਰਾ, ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਰਬਿੰਦਰ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ( ਦ ਸਿੰਘ ਟਵਿਨਸ ), ਕਲਾ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣੂ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਕੌਮਾਂ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
Dusenbery (2014) ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਸਿੱਖ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਨੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਕੁਝ ਸਿੰਧੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕ ਨਾਨਕਪੰਥੀ ('ਨਾਨਕ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ') ਜਾਂ ਸਹਿਜਧਾਰੀ ('ਹੌਲੀ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੇ') ਸਿੱਖ ਵਜੋਂ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ" ਪਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ, "ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਮਲਾ" ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਵਿਭਿੰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਪਸ਼ਤੋ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਫਗਾਨੀ ਸਿੱਖ
ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਤੱਤ ਹਨ। ਤਤਲਾ (2014) ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 3,000 ਸਿੱਖ ਸਨ ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦ ਸਿੱਖ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਜੋ 2014 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ
ਅਸਾਮੀ ਸਿੱਖ
ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ 200 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਭਾਈਚਾਰਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅਸਾਮ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਕੁਝ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। 2001 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ 22,519 ਸਿੱਖ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 4,000 ਅਸਾਮੀ ਸਿੱਖ ਹਨ।
ਅਸਾਮੀ ਸਿੱਖ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਾਘ ਬੀਹੂ ਵਰਗੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਅਸਾਮੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।
ਅਗਰਹਰੀ ਸਿੱਖ
ਅਗ੍ਰਹਿਰੀ ਸਿੱਖ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਰਾਜਾਂ ਸਮੇਤ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਗ੍ਰਹਾਰੀ ਸਿੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਾਰੀ ਸਿੱਖ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਬਿਹਾਰੀ ਸਿੱਖ ਸਥਾਨਕ ਬਿਹਾਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਰਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਧੋਤੀ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸਾੜੀ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਛਠ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦਖਣੀ ਸਿੱਖ
thumb| ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ [[ਜਨਮਸਾਖੀ ਅਤੇ ਸਾਖੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ|ਜਨਮਸਾਖੀ ਦੀ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਚਿੱਤਰਿਤ ਖਰੜੇ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ]] ਦਖਣੀ ਸਿੱਖ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਠਾਰ ਤੋਂ ਹਨ ਜੋ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਤੇਲਗਾਨਾ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਸਾੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਦਖਨੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸਿੱਖ
ਨਸਲੀ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸਿੱਖ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ 1819 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫੌਜੀ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਏ ਸਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਲਵਾਰ ਸੂਟ, ਪੰਜਾਬੀ ਤੰਬਾ ਅਤੇ ਕੁੜਤਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਜੁੱਤੀ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਸਲਵਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸਿੰਧੀ ਸਿੱਖ
ਸਿੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਿੰਧੀ ਸਿੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੇਤੀ ਚੰਦ, ਸਿੰਧੀ ਨਵਾਂ ਸਾਲ। ਸਿੰਧੀ ਸਿੱਖ ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।
ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ
thumb| [[ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਜੋੜੇ ਦੀ ਤੰਜੌਰ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ, ਲਗਭਗ 1805]] ਕਰਨਾਟਕ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਹਨ ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਜਾਰਾ ਅਤੇ ਸਤਨਾਮੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 10ਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜੋ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ 1708 ਵਿੱਚ ਨਾਂਦੇੜ (ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ) ਵਿਖੇ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ।
ਇਹ ਸਭ ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੰਨਾ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਸਿਕਲੀਗਰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਸੈਕਲ' ਅਤੇ 'ਗਰ' ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਧਾਤ ਦਾ ਪਾਲਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਕਿੱਤਾ ਰਸੋਈ ਦੇ ਸੰਦ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
ਬੰਜਾਰਾ ਇੱਕ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਕਬੀਲਾ ਹੈ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਮਾਲ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਬੰਜਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਅਤੀਤ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨੋਟਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਭਿੰਡਰ ਕਲਾਂ
ਭਿੰਡਰ ਕਲਾਂ (English:Bhinder Kalan) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਜੋ ਕਿ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਧਰਮਕੋਟ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਭਿੰਡਰ ਸੀ, ਪਰ 1823 ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਿੰਡ ਤੋ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਵਾਧੇ ਕਾਰਣ ਨਵਾਂ ਪਿੰਡ ਭਿੰਡਰ ਖੁਰਦ ਵਸਾਇਆ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਭਿੰਡਰ ਕਲਾਂ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਪੰਦਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਤੂਰ ਗੋਤ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਚੰਨਣ ਨੇ ਇਕ ਸਨਿਆਸੀ ਸਾਧੂ ਸੁਮਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 142041 ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਬਿੰਦਰ ਸਰੋਵਰ
ਰਬਿੰਦਰਾ ਸਰੋਬਰ (ਪਹਿਲਾਂ ਢਕੁਰੀਆ ਝੀਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਝੀਲ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਦੱਖਣੀ ਐਵੇਨਿਊ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸ਼ਿਆਮਾਪ੍ਰਸਾਦ ਮੁਖਰਜੀ ਰੋਡ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਢਾਕੁਰੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕੋਲਕਾਤਾ ਉਪਨਗਰੀ ਰੇਲਵੇ ਟ੍ਰੈਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰਬਿੰਦਰ ਸਰੋਵਰ ਦਮਦਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਅਤੇ ਹਾਵੜਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ 12 ਕਿ.ਮੀ.
ਕੋਲਕਾਤਾ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਰਬਿੰਦਰ ਸਰੋਬਰ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲੇਕ ਗਾਰਡਨਜ਼ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਉਪਨਗਰੀਏ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਟਾਲੀਗੰਜ ਸਟੇਸ਼ਨ (ਬੱਜ ਬੱਜ ਸੈਕਸ਼ਨ) ਦੁਆਰਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਕੁਝ ਬਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਰੇਲਵੇ ਸਿਸਟਮ ਇੰਟਰਫੇਸ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਦੂਸਰਾ ਦਮ ਦਮ ਅਤੇ ਨਿਊ ਗਾਰਿਆ )। ਰਬਿੰਦਰ ਸਰੋਬਰ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬੱਸ ਰੂਟ ਨਾਲ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਖੇਤਰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
right|thumb| ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਖਣੀ ਪਾਸੇ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਰਬਿੰਦਰ ਸਰੋਬਰ thumb| ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਝੀਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ thumb| ਰਬਿੰਦਰ ਸਰੋਵਰ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਰੋਇੰਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। thumb| ਰਬਿੰਦਰ ਸਰੋਬਰ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ thumb| ਮਾਂ ਫਿਰੇ ਐਲੋ, ਦੁਰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ thumb| AMRI ਅੱਗ ਪੀੜਤ ਯਾਦਗਾਰ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਮਹਾਨਗਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ, ਕਲਕੱਤਾ ਇੰਪਰੂਵਮੈਂਟ ਟਰੱਸਟ (ਸੀ.ਆਈ.ਟੀ.) ਨੇ ਲਗਭਗ 192 acre ਐਕਵਾਇਰ ਕੀਤੀ।  ਦਲਦਲੀ ਜੰਗਲਾਂ ਦਾ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਸੀ - ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨਾ, ਕੁਝ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੱਧਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਕਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ। ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਝੀਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਖੁਦਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਝੀਲ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸੀਆਈਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੇਸਿਲ ਹੈਨਰੀ ਬੋਮਪਾਸ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਮਿਉਂਸਪਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਖ-ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਐਮਆਰ ਐਟਕਿੰਸ ਅਤੇ ਸ਼ਿਬਪੁਰ ਬੀਈ ਕਾਲਜ ਦੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਬੰਗਾਲੀ ਪਾਸਆਊਟ ਪ੍ਰਬੋਧ ਚੰਦਰ ਚੈਟਰਜੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬੋਮਪਾਸ ਝੀਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਢਕੁਰੀਆ ਝੀਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਈ 1958 ਵਿੱਚ, ਸੀਆਈਟੀ ਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ, ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ ਝੀਲ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਰਬਿੰਦਰ ਸਰੋਵਰ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕੰਪਲੈਕਸ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਾਰਕ, ਬਗੀਚੇ ਅਤੇ ਆਡੀਟੋਰੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਅੱਜ ਝੀਲ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੋਰੰਜਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। 73 acre   ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੂਟੇ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ 100 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਾਣੇ ਹਨ, ਬਾਕੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। 2012 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ਕ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ 50 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੁਝ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਝੀਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਵੇਰੇ ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੈਰ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਿਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਇਸ ਨੂੰ ਪਿਕਨਿਕ 'ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ, ਸੈਲਾਨੀਆਂ, ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਅਤੇ ਜੌਗਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਝੀਲ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਹਰੇ ਕਵਰ ਨੇ 192 ਏਕੜ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਲਘਰ ਦਾ ਰਕਬਾ 73 ਏਕੜ ਹੈ ਜਦਕਿ ਗਰੀਨ ਕਵਰ ਦਾ ਰਕਬਾ 119 ਏਕੜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਜੈਵਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ 107 ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 69 ਨਿਵਾਸੀ ਪੰਛੀ, 14 ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਵਾਸੀ, 23 ਲੰਬੇ ਦੂਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਡਰੈਗਨਫਲਾਈ ਦੀਆਂ 13 ਕਿਸਮਾਂ ਵੀ ਹਨ। ਗ੍ਰੀਨ ਕਵਰ ਵਿੱਚ 11,000 ਰੁੱਖ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 7.500 75 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਾਣੇ ਹਨ। ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸ਼, ਅਫਰੀਕਨ ਟਿਊਲਿਪ, ਅਸ਼ੋਕ, ਸ਼ਿਮੂਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਖਿੜਦੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਬਘੇਲੇ ਵਾਲਾ
ਬਘੇਲੇ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੋਗਾ-2 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚੱਤਾਲ
ਚੱਤਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਚਕਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਚੱਕ ਮਲੂਕ ਯੂਨੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਇਹ ਚਕਵਾਲ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਕਵਾਲ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਫ਼ਾਸਲੇ ਤੇ  ਚਕਵਾਲ - ਜੇਹਲਮ ਸੜਕ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਦਰਵਾਜ਼ਾ
ਚੱਤਾਲ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਸੁਲਤਾਨ ਆਮਿਰ ਤਰਾਰ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਤਾਲਿਬਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਸਾਦੀਆ ਖਤੀਬ
ਸਾਦੀਆ ਖਤੀਬ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sadia Khateeb) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵਿਧੂ ਵਿਨੋਦ ਚੋਪੜਾ ਦੀ ਫਿਲਮ ਸ਼ਿਕਾਰਾ (2020) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਬੈਸਟ ਫੀਮੇਲ ਡੈਬਿਊ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਖਤੀਬ ਨੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਰਕਸ਼ਾ ਬੰਧਨ (2022) ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਖਤੀਬ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਡੋਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਭਦਰਵਾਹ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਖਤੀਬ ਨੇ 2020 ਦੀ ਫਿਲਮ ਸ਼ਿਕਾਰਾ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਿਧੂ ਵਿਨੋਦ ਚੋਪੜਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਲਮ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ ਦੇ ਸਿਖਰ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਲਾਇਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਦਿਲ ਖਾਨ ਦੇ ਉਲਟ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਪੱਲਬੀ ਡੇ ਨੇ ਲਿਖਿਆ "ਸਾਦੀਆ, ਆਪਣੀ ਛੂਤ ਵਾਲੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਛੋਟੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ"।
ਖਤੀਬ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਰਕਸ਼ਾ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਭੈਣ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਸਮੀਖਿਆ ਮਿਲੀ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹੰਗਾਮਾ ਲਈ ਇੱਕ ਆਲੋਚਕ ਨੇ ਫਿਲਮ ਨੂੰ 5 ਵਿੱਚੋਂ 3.5 ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਲਿਖਿਆ "ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ ਸਟਾਰਰ ਰਕਸ਼ਾ ਬੰਧਨ ਇੱਕ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਗਾਥਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਾਵੁਕ ਸੈਕਿੰਡ ਹਾਫ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ"। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਸਾਦੀਆ ਖਤੀਬ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ"।
ਖਤੀਬ ਅਗਲੀ ਵਾਰ  'ਦਿ ਡਿਪਲੋਮੈਟ' ਵਿੱਚ ਜੌਹਨ ਅਬਰਾਹਿਮ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997
ਸਾਦੀਆ ਸਿੱਦੀਕੀ
ਸਾਦੀਆ ਸਿੱਦੀਕੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sadiya Siddiqui) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਬਣੇਗੀ ਅਪਨੀ ਬਾਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਤੂ ਸੂਰਜ ਮੈਂ ਸਾਂਝ, ਪਿਆਜੀ ਵਿੱਚ ਨੰਦਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ITA ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ 2008 ਤੋਂ 2013 ਤੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੀਵੀ ਲੜੀ ਬਾਲਿਕਾ ਵਧੂ ਵਿੱਚ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨਿਹਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਨਿਹਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪੱਛਮੀ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।   ਇਹ ਇੱਕ  ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਯੋਜਕ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਕੋਈ ਜਾਣਿਆ ਨਸਲੀ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਬੁਰਸ਼ਾਸਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੂਜੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੁਭਾਸ਼ੀਏ ਹੈ। ਨਿਹਾਲੀਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 5,000 ਹੈ ਪਰ 1991 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ 2,000 ਹੀ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਜੋਂ ਗਿਣੇ ਗਏ ਸਨ।
ਨਿਹਾਲੀ ਸਮੂਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੋਰਕੁ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਣ ਹੀ ਨਿਹਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕੋਰਕੁ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵੀ ਗਿਆਤਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਿਹਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲਏ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਬੋਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 60-70% ਕੋਰਕੁ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂਲ ਨਿਹਾਲੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਕੇਵਲ 25% ਸ਼ਬਦ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਬਯਾਨ ਉਲ ਕੁਰਾਨ
ਬਯਾਨ ਉਲ ਕੁਰਾਨ ( ਉਰਦੂ : بیان القرآن) ਭਾਰਤੀ ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਅਸ਼ਰਫ਼ ਅਲੀ ਥਾਨਵੀ (d.1943) ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਤਿੰਨ ਜਿਲਦਾਂ ਦੀ ਤਫ਼ਸੀਰ ( ਤਫਸੀਰ ) ਹੈ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਇਸਦੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਤਫ਼ਸੀਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਸ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਸੰਕਲਨ 1320 ਏ. ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਥਾਨਵੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ 1905 (1323 ਏ. ) ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ 1908 (1326 ਏ.) ਵਿੱਚ ਮਤਬਾ ਮੁਜਤਬਾਈ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲੇਖਕ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੁਤਬਾ-ਏ-ਤਫਸੀਰ-ਏ-ਬਾਯਾਨ ਅਲ ਕੁਰਾਨ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ 'ਖੁਤਬਾ' ਵਿਚ ਥਨਵੀ ਨੇ ਇਸ ਤਫਸੀਰ ਨੂੰ ਸੰਕਲਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਮੈਂ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸਟੀਕ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਸੰਕਲਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਸਮਾਜ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪਹਿਲੂਆਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਵੀਨਤਾ ਦੇ ਛੂਹ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਕਲਿਤ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕੋਈ ਵੀ ਗਿਣਿਆ. ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਹੋਰ ਵਿਆਖਿਆ ਨੰਬਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਬਕਸੇ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਲਾਭ ਲਈ ਕੁਰਾਨ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਸ਼ਰੀਆ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਮ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਸ ਦੀਆਂ ਗਲਤ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਕੁਰਾਹੇ ਪੈ ਗਏ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਰਾਨ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਲਤ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੈਂਫਲੇਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਲਹਿਰ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਕਾਫੀ ਸਨ…. . ਇਸ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿਚ 12 ਰਬੀ ਅਲ-ਅਵਲ 1320 ਏ. ਨੂੰ ਮੈਂ ਇਸ ਤਫਸੀਰ ਨੂੰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਤੋਂ ਦੁਨਿਆਵੀ ਲਾਭਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਸੰਕਲਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਜਨਤਾ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।"
ਵਿਧੀ
ਥਾਨਵੀ ਹਨਾਫੀ ਮੱਤ ਦਾ ਪੱਕਾ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੀ ਤਫ਼ਸੀਰ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਝਲਕਦਾ ਹੈ। ਰਿਹਾਨਾ ਸਿਦੀਕੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ: "ਮੌਲਾਨਾ ਥਨਵੀ ਹਨਾਫੀ ਮੱਤ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਸਨ। ਉਹ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਕੁਰਾਨ ਦੀਆਂ ਆਇਤਾਂ ਦੀ ਗਲਤ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਕੇ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।"
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਥਾਨਵੀ ਇੱਕ ਹਨਫੀ ਨਿਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਕੋਲ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਝੁਕਾਅ ਵੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਕੁਰਾਨ ਦੀਆਂ ਆਇਤਾਂ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹੋਏ; ਉਸਨੇ ਕੁਰਾਨ ਤੋਂ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਮਾਪ ਵੀ ਕੱਢੇ ਸਨ। ਇਹ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਰਦੂ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਰਾਨ ਦੀਆਂ ਆਇਤਾਂ ਤੋਂ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਮਾਪਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਤਸਾਵੁਫ ਬਾਰੇ ਭੰਬਲਭੂਸਾ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਥਾਨਵੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਇਸ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵੀਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਪਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੰਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਹਨ. ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ, ਪਹਿਲੀ ਜਿਲਦ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਕੁਰਾਨ ਦੇ ਕੁਝ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਖੰਡਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ:
ਬੰਗਲਾ
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬੰਗਾਲੀ ਅਨੁਵਾਦ 1972 ਵਿੱਚ ਇਮਦਾਦੀਆ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਤੋਂ ‘ਤਫ਼ਸੀਰੇ ਅਸ਼ਰਫ਼ੀ’ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
2003 ਵਿੱਚ ਜ਼ਮ-ਜ਼ਮ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਸੁਲੂਕ ਦੇ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ, ਤਸੱਵੁਫ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਵਰ ਅਲ-ਫਾਤਿਹਾ, ਅਦ-ਧੂਹਾ ਤੋਂ ਅਲ-ਨਸ ਤੱਕ ਹੈ।
ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ
ਇਸ ਤਫ਼ਸੀਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗੁਣ ਅਨਵਰ ਸ਼ਾਹ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਦੇ ਕਹੇ ਵਿੱਚ ਝਲਕਦੇ ਹਨ: "ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਵਿਆਖਿਆ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਮ ਆਦਮੀ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਮੈਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਸਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।" ਕਸ਼ਮੀਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖੋਜਕਾਰ ਬਿਲਾਲ ਅਹਿਮਦ ਵਾਨੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਇਸ ਵਿਆਖਿਆ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਿਆਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਹੱਸਵਾਦ ਨੂੰ ਵਹਦਤ ਅਲ-ਵਜੂਦ (ਅਸਥਾਈ ਏਕਤਾ) ਅਤੇ ਨਜ਼ਰੀਆ-ਇ ਹੁਲਗੁਲ (ਤਰਾਨ) ਵਰਗੇ ਗੈਰ-ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਰਾਨ ਦੀਆਂ ਆਇਤਾਂ ਤੋਂ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ) ਆਦਿ।"
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਸੇਂਚਲ ਝੀਲ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ਸੇਂਚਲ ਝੀਲ, ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਪੀਣ ਯੋਗ ਪਾਣੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਵਾਟਰ ਬਾਡੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੁੜਵਾਂ ਝੀਲ ਹੈ: ਉੱਤਰੀ ਸੇਂਚਲ ਝੀਲ, 1910 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਸੇਂਚਲ ਝੀਲ, 1932 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ ਇਹ ਝੀਲ 8160 ft ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਹੈ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਉੱਪਰ। ਇਹ ਪਹਾੜੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਗੋਲਫ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸੇਂਚਲ ਇੱਕ ਪਸੰਦੀਦਾ ਪਿਕਨਿਕ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਸੇਂਚਲ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਟੂਰਿਸਟ ਲਾਜ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਸੇਂਚਲ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੁਰੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਹੀਮੈਨ
ਹੀਮੈਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਰਟੂਨ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਤਰ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਵਰਗੇ ਮੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਪੱਟਾਂ ਅਤੇ ਡੌਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਕਾਰਟੂਨ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੀਮੈਨ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਾਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਤਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਰੌਗਰ ਸਵੀਟ ਨੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਮਾਟੈਲ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਪਾਤਰ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੀਨੇ 'ਤੇ ਕਵਚ ਪਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਤਰ ਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ 1980 ਹੋਇਆ। ਇਸ ਪਾਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਟੂਨ ਜਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੋਹਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਡਾਇਮੰਡ ਕਾਮਿਕਸ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਨੋਇਡਾ ਛਾਪਿਆ। ਇਹ ਕਾਰਟੂਨ ਪਾਤਰ ਲਗਭਗ ਡੇਢ-ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨਜ਼ ਅਤੇ ਕਾਰਟੂਨ ਚੈਨਲਾਂ ਉਪਰ ਆਪਣੇ ਜੌਹਰ ਵਿਖਾ ਕੇ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰਟੂਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰਟੂਨ ਪਾਤਰ
ਲੈਸਰੌਂਗ
ਲੈਸਰੌਂਗ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: LessWrong) ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਬਲੌਗ ਅਤੇ ਫੋਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਬੌਧਿਕ ਪੱਖਪਾਤ, ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ, ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ, ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਚਰਚਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।
ਬੁਕਨਵਾਲਾ
ਬੁਕਣ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੋਗਾ-2 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੇਨਮੇਚੋ ਝੀਲ
ਮੇਨਮੇਚੋ ਝੀਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿੱਕਮ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਗੰਗਟੋਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਜੈਲੇਪ ਪਾਸ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ 20 km ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਸੋਮਗੋ ਝੀਲ ਤੋਂ ਅੱਗੇ। ਇਹ ਰੰਗਪੋ ਚੂ ਨਦੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਜੋ ਤੀਸਤਾ ਨਦੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ। ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲ ਕੇ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਕਮ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਮਨੋਜ ਪ੍ਰਭਾਕਰ
ਮਨੋਜ ਪ੍ਰਭਾਕਰ (ਜਨਮ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1963) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਦਰਮਿਆਨਾ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਕ੍ਰਮ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਹੋਣ ਤਕ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਪਾਰੀ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ 96 ਵਿਕਟਾਂ, ਇਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 157 ਵਿਕਟਾਂ, ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ 385 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। ਉਹ ਡਰਹਮ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਿੱਸਾ ਸੀ; ਹੌਲੀ ਗੇਂਦਾਂ, ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਉਪਯੋਗੀ ਹੇਠਲੇ ਕ੍ਰਮ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਦਾ ਸਲਾਮੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵੀ ਸੀ।
ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ
ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੇ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ' ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਵਨਡੇ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 45 ਵਾਰ ਅਤੇ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ 20 ਵਾਰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਦੋਵਾਂ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਿਡਾਰੀ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ।
32 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਖਰੀ ਵਨਡੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 1996 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਦੋ ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਫ ਸਪਿਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਭੀੜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੱਕ ਲਿਆ। 1996 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੌਰੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੋਚ ਵਜੋਂ
ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕੋਚ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਨਵੰਬਰ 2011 ਵਿਚ, ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਟੀਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕੋਚ ਤੋਂ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਚ 2016 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਆਈਸੀਸੀ ਵਰਲਡ ਟੀ -20 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕੋਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਿਵਾਦ
ਸੰਨ 1999 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੇ ਤਹਿਲਕਾ ਦੇ ਮੈਚ ਫਿਕਸਿੰਗ ਦੇ ਬੇਨਕਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਸੀ.ਸੀ.ਆਈ. ਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕੋਚਿੰਗ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚੋਣਕਾਰਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਲਈ ਅਸਫਲ ਚੋਣ ਲੜੀ। ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਫਰਹਿਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਨ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਲੈਗਨਨ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜਾ ਆਪਣੇ ਦੋ ਮੁੰਡਿਆਂ, ਰਾਹਿਲ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਅਤੇ ਮਨਵੰਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਕਰ, ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਰੋਹਨ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1963 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats
ਇਮੇਜਬੋਰਡ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ
ਇਸਮਾਈਲ ਆਲਮ
ਅਬੂ ਅਲ-ਅਜ਼ੀਜ਼ ਮੁਹੰਮਦ ਇਸਮਾਈਲ ਅਲੀ (ਬੰਗਾਲੀ: আবুল আজিজ মোহাম্মদ ইসমাঈল আলী; 1868–1937) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਖਿਲਾਫ਼ਤ ਲਹਿਰ ਦਾ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਲਮ (ਉਰਦੂ: آلم) ਦੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਹੇਠ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ। ਉਸ ਦੀ ਦੀਵਾਨ-ਏ-ਆਲਮ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਆਲੀਆ ਮਦਰੱਸੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 1910 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਤੋਤੇ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
ਅਬੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਮੁਹੰਮਦ ਇਸਮਾਈਲ ਅਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 1868 ਵਿੱਚ ਸਿਲਹਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਨਾਈਘਾਟ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਟਾਇਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਮੌਲਾਨਾ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਕਾਦਰੀ, ਕਿੱਤੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੁਫਤੀ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਵਿਦਵਾਨ ਇਬਰਾਹਿਮ ਅਲੀ ਤਸ਼ਨਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸੂਫੀ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਜਲਾਲ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸ਼ਾਹ ਤਕੀਉਦੀਨ ਤੋਂ ਸੀ।
ਤ੍ਰਿਜਟਾ
ਤ੍ਰਿਜਟਾ (Sanskrit: त्रिजटा, ਆਈਏਐਸਟੀ: Trijaṭā) ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਸੀਤਾ ਦੀ ਰਾਖੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਸੀਤਾ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, (ਅਯੁੱਧਿਆ ਦਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇਵ ਦਾ ਅਵਤਾਰ) ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਵਣ, ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ ਰਾਜਾ ਜਿਸ ਦੀ ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦੁਆਰਾ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਇੱਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਬੁੱਢੀ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਮ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦਰਮਿਆਨ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ 'ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲਣ, ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਰਾਵਣ ਦੇ ਭਰਾ ਵਿਭੀਸ਼ਨ ਦੀ ਧੀ ਬਣ ਗਈ।
ਨਾਂ
ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਮਾਇਣ ਦੇ ਭਾਰਤੀ, ਜਾਵਨੀਜ਼ ਅਤੇ ਬਾਲਿਨੀ ਸੰਸਕਰਣ ਉਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲਾਓਟੀਅਨ ਫਰਾ ਲੱਕ ਫਰਾ ਲਾਮ, ਬੇਨਕਾਇ (เบ เบญกาย), ਥਾਈ ਰਮਕੀਏਨ ਵਿੱਚ ਪਨੂੰਕਾਯ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਸੇਰੀ ਜਾਲੀ ਵਿੱਚ ਮਲਾਏ ਹਿਕਾਯਤ ਸੇਰੀ ਰਾਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਮਾਇਣ
thumb|450x450px| ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡਾ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਜਿਥੇ ਤ੍ਰਿਜਤਾ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ. ਉਪਰਲੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਤ੍ਰਿਜਾਤਾ (ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਸਾੜੀ ਵਿਚ) ਦੋ ਵਾਰ ਪੁਸ਼ਪਕਾ ਵਿਮਾਨ ਵਿਚ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ. ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ (ਹੇਠਲਾ ਪੈਨਲ) ਵਿਚ, ਉਹ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ. ਵਾਲਮੀਕੀ ਦੁਆਰਾ ਅਸਲ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਰਾਖਸਸ਼ੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਦੋ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਘਟਨਾ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਪੁਸਤਕ ਸੁੰਦਰ ਕੰਡਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ। ਅਗਵਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀਤਾ ਲੰਕਾ ਦੀ ਅਸ਼ੋਕਾ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਸੀ। ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਖਸ਼-ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਸੀਤਾ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇਗੀ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰੇਗੀ ਪਰ ਸੀਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੁੱਢੀ ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਰਾਹੀਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਵਣ ਦੀ ਹਾਰ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। thumb|ਹਨੁਮਾਨ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਵਰਗੀਆਂ ਰਾਖਸ਼ਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਡਿਕੀ ਡੋਲਮਾ
ਡਿਕੀ ਡੋਲਮਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Dicky Dolma; ਜਨਮ 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 1974) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ ਹੈ, ਜੋ 10 ਮਈ 1993 ਨੂੰ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਨੂੰ ਸਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਡੋ-ਨੇਪਾਲ ਐਵਰੈਸਟ ਮੁਹਿੰਮ 'ਤੇ ਸਫਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਇੰਡੋ-ਨੇਪਾਲ ਮਹਿਲਾ ਐਵਰੈਸਟ ਅਭਿਆਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਬਚੇਂਦਰੀ ਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ 1984 ਵਿੱਚ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਨੂੰ ਸਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਡਿਕੀ ਇੱਕ ਸਕਾਈਅਰ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਓਪਨ ਔਲੀ ਸਕੀ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ 1999 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਵਿੰਟਰ ਗੇਮਜ਼ ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਮਨਾਲੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੁਆਰਾ ਸਕੀ ਸਿਖਲਾਈ ਕੋਰਸ ਅਤੇ ਮੂਲ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ ਕੋਰਸ ਲਏ। ਡਿਕੀ ਡੋਲਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ, ਸੰਤੋਸ਼ ਯਾਦਵ ਨੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਨੂੰ ਸਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣੀ। ਡੋਲਮਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਮਨਾਲੀ ਨੇੜੇ ਪਲਚਨ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਆਈ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 1994 ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਡਵੈਂਚਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਔਰਤ ਲਈ ਐਵਰੈਸਟ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਡੋਲਮਾ ਤੱਕ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਰਿਕਾਰਡ ਧਾਰਕ (ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਉਮਰ):
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਪਰਬਤਾਰੋਹੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਨਮੀ
ਨਮੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Humidity), ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਾਸ਼ਪ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਾਸ਼ਪ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੈਸ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅੱਖ ਨੂੰ ਅਦਿੱਖ ਹੈ। ਨਮੀ ਮੀਂਹ, ਤ੍ਰੇਲ, ਜਾਂ ਧੁੰਦ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਚ ਨਮੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪਸੀਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਇੱਕ ਗਰਮੀ ਸੂਚਕਾਂਕ ਸਾਰਣੀ ਜਾਂ ਹਿਊਮੀਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਾਵੇਰੀਆ ਸਾਊਦ
ਜਾਵੇਰੀਆ ਸਾਊਦ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਜਵਾਹਰੀਆ ਜ਼ਲੀਲ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਅਦਾਕਾਰ ਸਾਊਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਜੇ.ਜੇ.ਐਸ. ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਉਹ 2012 ਦੇ ਸੜਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਈ ਪਰ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਮਖ਼ਨਨਾਥ
ਬਾਅਦ ਦੇ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਖ਼ਨਨਾਥ ਸ਼ਬਦ ਗੇਅ ਜਿਨਸੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਐਸੋਸਿਏਸ਼ਨ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਦਿਨ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਖਾਨੀਥ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾਈ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਅਰਬੀ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਅੰਤਰਲਿੰਗੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜਿਨਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਔਰਤਾਂ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮਖ਼ਨਨਾਥ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਪਛਾਣ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂਸ਼
ਧਰਮਾਚਾਰੀ ਗੁਰੂਮਾ
thumb|259x259px|ਧਰਮਾਚਾਰੀ ਗੁਰੂਮਾ thumb|250x250px|ਕਿਮਡੋ ਬਹਾ, ਕਾਠਮੰਡੂ thumb|267x267px|ਨਿਰਵਾਣ ਮੂਰਤੀ ਵਿਹਾਰ, ਕਾਠਮੰਡੂ ਧਰਮਾਚਾਰੀ ਗੁਰੂਮਾ (ਦੇਵਨਗਰੀ: धर्मचारी गुरुमाँ) (ਜਨਮ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਨੀ ਤੁਲਾਧਰ) (14 ਨਵੰਬਰ 1898 – 7 ਜਨਵਰੀ 1978) ਇੱਕ ਨੇਪਾਲੀ ਅਨਾਗਰਿਕਾ  ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਥੇਰਵਾਦ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਾਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਕਾਠਮੰਡੂ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਧਰਮਾਚਾਰੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਹਸਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਿਕਸ਼ੂਣੀ ਬਣਨ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਰਸਮ ਰਵਾਜ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਮਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਲੜੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੌਧ ਧਰਮ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਅਤੇ ਔਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਲੈਣ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲੀ ਗਈ।  ਧਰਮਾਚਾਰੀ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਨੈਨਰੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕੇਂਦਰੀ ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਢਾਇਆਵਾਛੇਨ, ਅਸਾਨ, ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਤ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚੌਥੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਮਾਨ ਕਾਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਰਤਨ ਮਾਇਆ ਤੁਲਾਧਰ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੈਨੀ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਮੁਸ਼ਕਲ। ਐਪਰ, ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਲਿਖਣਾ ਸਿੱਖਿਆ।
1909 ਵਿਚ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਨੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇਤੁਮ ਬਹਿਲ ਦੇ ਸੇਤੇ ਕਾਜੀ ਬਨੀਆ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ ਜੜੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਬਾਇਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਸੀ। 1916 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇਇਕ ਬੇਟੇ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ। 1919 ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨਾਲ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 1927 ਵਿਚ, ਉਸਦੀ ਧੀ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਰੁਚੀ ਹੋ ਗਈ।
ਧਰਮ ਅਧਿਆਪਕ
ਕਿਉਂ ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਨੀ (ਬਦਲਵੇਂ ਨਾਂ: ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਨੀ ਉਪਾਸਿਕਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਨੀ ਬਨੀਆ) ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਿਖਿਅਤ ਅਤੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਸੀ, ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਬੜੀ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਬੋਧੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਉਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਜੋ ਕਿ ਸਯੰਭੁ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਠ ਦੇ ਵਿਹੜੇ, ਕਿਮਡੋ ਬਹਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਤਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। 1926 ਵਿੱਚ ਬੋਧੀ ਵਿਦਵਾਨ ਧਰਮਦਿਤਆ ਧਰਮਚਾਰੀਆ ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਪੁਰਸ਼ ਧਰਮ ਮਾਂ ਤੁਲਾਧਾਰ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ ਇਹ ਖੰਡਰ ਹੋਇਆ ਮੱਠ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1898 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1978 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਪਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿੱਖ ਗ੍ਰੰਥ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ (ਪਹਿਲਾ ਗ੍ਰੰਥ) ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗ੍ਰੰਥ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪਾਠ ਹਨ ਜੋ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜਾਂ ਆਦਿ ਸ੍ਰੀ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਗ੍ਰੰਥ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ( ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ) ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਗੁਰੂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ 1430 ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ (ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਦਸ ਗੁਰੂਆਂ) ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੇ ਗਏ ਅਸਲ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਲੇਬਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਸੰਤ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਸਾਹਿਤਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਉਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ
thumb| 'ਦਿ ਸਿੱਖ ਰਿਲੀਜਨ' (1909) ਤੋਂ [[ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ|ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਨਾਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ।]] ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿੱਖ ਗ੍ਰੰਥ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ (ਪਹਿਲਾ ਗ੍ਰੰਥ ) ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ "ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ" ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਸਗੋਂ ਆਪਣਾ ਸਦੀਵੀ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ " ਗੁਰੂ ", ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ, ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਸਵੇਂ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਗੁਰੂ, ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 1708 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ਜਾਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ 1430 ਅੰਗ ਸਾਹਿਬ ਹਨ (ਅੰਗ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਅੰਗ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਕੋਈ ਪੁਸਤਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਸਦੀਵੀ ਗੁਰੂ ਹੈ) 39 ਅਧਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਬਿਲਕੁਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਕਲਨ ਦਾ ਕੰਮ 1601 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1604 ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਦੁਆਰਾ "ਪੋਥੀ ਸਾਹਿਬ" ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਹਰਮੰਦਿਰ ਸਾਹਿਬ (ਰੱਬ ਦੇ ਘਰ) ਵਿਖੇ ਬਹੁਤ ਜਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਐਸਜੀਪੀਸੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ 6 ਗੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿਹੰਗ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ 7 ਗੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ ਦੀ ਇੱਕ ਬਾਣੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ
thumb| ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ, ਬਨਾਰਸ ਤੋਂ ਇੱਕ [[ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ|ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਦਾ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਭਾਗ, ਜੋ ਹੁਣ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਜੀਐਨਡੀਯੂ ਵਿੱਚ ਹੈ।]] ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਅਰਦਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ - ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਗੁਰੂ। ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ 38 ਪਉੜੀਆਂ (ਪਉੜੀਆਂ) ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਰਚਨਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਲੋਕ ਨਾਲ ਸੰਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 38 ਪਉੜੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਵਿ ਮੀਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਤੱਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਸਾਰਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਤਨੇਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬਾਣੀ ਹੈ। 'ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਕੀ ਹੈ' ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਕੀ ਹੈ' ਬਾਰੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵਚਨ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਸ਼ੈਕਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ "ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਧਿਆਨ ਦੇ ਪਾਠ" ਲਈ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਸਤੂ ਵਜੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਜਾਪ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਾਜਨਾ ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਸਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿਚ ਵੀ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਵਾਰ
ਵਾਰਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ 40 ਵਾਰਾਂ (ਅਧਿਆਇਆਂ) ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਨਾਮ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਦੁਆਰਾ "ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਕੁੰਜੀ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ: