cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਟੀ.ਐਸ. ਸਾਉਂਡਰਮ
ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ
ਸੌਂਦਰਮ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਦਰਾਸ ਰਾਜ ਤੋਂ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਹਿਲਾਂ 1952 ਵਿੱਚ ਅਥੂਰ (ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਖੇਤਰ) ਤੋਂ ਅਤੇ 1957 ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਸੰਦੂਰ (ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਖੇਤਰ) ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਫਿਰ 1962 ਵਿੱਚ ਡਿੰਡੀਗੁਲ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ) ਉਸ ਦੇ ਮੁੜ ਦਿੱਲੀ ਚਲੇ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਉਪ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਉਪ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਜ਼ਮੀ ਅਤੇ ਮੁਫਤ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੇਵਾ ਯੋਜਨਾ (NSS) ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੇਂਡੂ ਸੇਵਾ ਤੱਤ ਹੈ। ਸਾਲ 1962 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੌਂਦਰਮ 1967 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਡਿੰਡੀਗੁਲ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ) ਤੋਂ ਡੀ.ਐਮ.ਕੇ ਦੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇਤਾ ਐਨ. ਅਨਬੂਚੇਜ਼ੀਅਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਈ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਮਾਜਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ।
ਰੁੜਕੇਲਾ
ਰੁੜਕੇਲਾ ਉਡੀਸ਼ਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ 340 ਕਿਲੋਮਿਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਟੀਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਬਾਰਾਬੰਕੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਬਾਰਾਬੰਕੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 80 ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਨੁਸੂਚੀਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਂਰਾ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਹੈ।
ਸਾਂਸਦ
2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਸਿੰਘ ਰਾਵਤ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਸਾਂਸਦ ਚੁਣੇ ਗਏ। 1962 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਂਸਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਬੇਨਾਫਸ਼ਾ ਸੁਨਾਵਲਾ
ਬੇਨਾਫਸ਼ਾ ਸੁਨਾਵਲਾ ਇੱਕ ਵੀ.ਜੇ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ।  ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਸੀਜ਼ਨ 11) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸੁਨਾਵੱਲਾ ਨੇ ਗੋਆ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਰਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਬੇਨਾਫਸ਼ਾ ਬਿਰਲਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸ, ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ.ਜੇ. ਬਣ ਗਈ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਐਮਟੀਵੀ ਰੋਡੀਸ ਲਈ ਵੀ ਆਡੀਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਸੁਨਾਵੱਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੀ.ਜੇ. ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਐਮਟੀਵੀ ਰੋਡੀਸ ਲਈ ਆਡੀਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਚੋਣ ਕਰਨ ਕੁੰਦਰਾ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। 31 ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਵਾਈਲਡ ਕਾਰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। 2017 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਗ ਬੌਸ 11 ਵਿੱਚ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਦਾਖਲ ਹੋਈ।
ਲਾ ਅਸੂੰਸੀਓਨ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਚੂੰਨੀ ਖ਼ੁਰਦ
ਚੂੰਨੀ ਖ਼ੁਰਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੇੜਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਨਵ ਬਾਜਵਾ
ਨਵ ਬਾਜਵਾ (ਜਨਮ 26 ਸਤੰਬਰ 1989), ਪੌਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਪਾਇਲਟ ਹੈ। ਨਵ ਬਾਜਵਾ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਐਮਐਚ 1 ਦੁਆਰਾ ਡਾਂਸ ਸ਼ੋਅ ਆਜਾ ਨੱਚ ਲੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ। ਨਵ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਿਓਰ ਪੰਜਾਬੀ (2012) ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ 12 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਰੇਡੂਆ (2018) ਸੀ। ਉਸਨੇ ਡੀਜੇ ਫਲੋ ਦਿੱਤੇ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਦੁਆਰਾ ਟਰੈਕ ਬਦਮਾਸ਼ੀ (2019) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਚੂੰਨੀ ਖ਼ੁਰਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨਵ ਬਾਜਵਾ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਨਵ ਬਾਜਵਾ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੈ। ਨਵ ਦੀ ਭੈਣ ਜਿਮਨਾਸਟ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਮਾਂਡਵੀ
ਉਰਮਿਲਾ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੇ ਭਰਾ ਰਾਜਾ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਦੀ ਬੇਟੀ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਭਰਤ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਕੁਸ਼ਾਧਵਾਜਾ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ, ਰਾਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਮਾਂਡਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਜਬੀਰਾਜ ਖੇਤਰ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੁਸ਼ਾਧਵਾਜਾ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਰਾਜਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਮੰਡਾਵੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰਾਮ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਭਰਤ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਤਾਕਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਕਲਾ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਸ਼ਰੂਤਕੀਰਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਸਵਰ
ਧੁਨੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਵਰ (ਸ੍ਵਰ) ਜਾਂ ਇਲਤ (ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ: عِلّت) ਉਨ੍ਹਾਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਉਚਾਰੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਛੱਡਦੇ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਵਿਅੰਜਨ ਧੁਨੀਆਂ ਇਵੇਂ ਨਹੀਂ ਉਚਾਰੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ।
ਸਵਰ ਧੁਨੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦਸ ਸਵਰ ਧੁਨੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਧੁਨੀਆਂ ਹਨ:↵
ੳ - ਉ, ਊ, ਓ ↵
ਅ - ਅ, ਆ, ਐ, ਔ
ੲ - ਇ, ਈ, ਏ
ਸਵਰ-ਵਾਹਕ ਚਿਨ੍ਹ
ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਵਰ-ਵਾਹਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ। ਸਵਰ ਧੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਵਰ-ਵਾਹਕ ਚਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਵਰ-ਵਾਹਕ ਚਿਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਵਰਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ ਤੇ ਰਲਗੱਡ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਵਰ ਧੁਨੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਸ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਰ-ਵਾਹਕ (ੳ, ਅ, ੲ) ਤਿੰਨ ਹਨ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਸਵਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਕਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਰ-ਵਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੋਮਨ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਰਕਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਵਿਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। (ੳ, ਅ ਤੇ ੲ) ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਲਿਪੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰਤੀਬ ਬਾਕੀ ਲਿਪੀ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਉਚਾਰਨ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਮੂੰਹ ’ ਚੋਂ ਪਿਛਲੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਉਚਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਪੀ ਭਾਵ ਵਰਨਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ’ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। (ੳ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਵਰ ਧੁਨੀਆਂ ਭਾਵ (ਉ, ਊ, ਓ) ਮੂੰਹ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚੋਂ ਉਚਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, (ਅ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਵਰ ਧੁਨੀਆਂ ਭਾਵ (ਅ, ਆ, ਐ, ਤੇ ਔ) ਮੂੰਹ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚੋਂ ਉਚਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ (ੲ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਵਰ ਧੁਨੀਆਂ (ਇ, ਏ, ਈ) ਮੂੰਹ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚੋਂ ਉਚਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਪਰਕਾਰ ਬਾਕੀ ਦੀ ਵਰਨਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਪੰਗਤੀ ਵਿੱਚ (ਕ, ਖ, ਗ, ਘ, ਙ) ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਧੁਨੀਆਂ ਕੋਮਲ ਤਾਲੂ ਤੋਂ ਉਚਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ (ਪ, ਫ, ਬ, ਭ, ਮ) ਨੂੰ ਅੰਤਲੀ ਸ਼ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਮੂੰਹ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਮੁੱਢਲੇ ਹਿੱਸੇ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਿਵੇਹੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਦਿਵੇਹੀ (, ਦਿਵੇਹੀ ਜਾਂ, ਦਿਵੇਹੀ-ਬਾਸ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਆਰੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਮਾਲਦੀਵ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲਗਭਗ 3.5 ਕਰੋੜ ਬੁਲਾਰੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਕਸ਼ਦੀਪ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਟਾਪੂ ਮਿਨੀਕੋਈ ਉੱਤੇ ਲਗਭਗ 10,000 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦੀ ਮਾਹਲ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਨਾ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਿਵੇਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਹੈ  ਅਤੇ ਇਹ ਮਰਾਠੀ, ਕੋਂਕਣੀ ਅਤੇ ਸਿੰਹਾਲਾ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਵੇਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਪਾਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ, ਪੁਰਤਗਾਲੀ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ, ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਨਿਰੁਕਤੀ
"ਦਿਵੇਹੀ" ਸ਼ਬਦ ਦਿਵ+ਵੇਹੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ। ਬਾਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਭਾਸ਼ਾ", ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਵੇਹੀ-ਬਾਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ"।
ਇਤਿਹਾਸ
16ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿਵੇਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲਿਪੀ ਥਾਨਾ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਰਾਮੀ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਲਿਪੀਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਧੁਨੀਵਿਉਂਤ
ਦਿਵੇਹੀ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਮਾਂ ਬਾਕੀ ਦੱਖਣੀ-ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਨਤਾਸ਼ਾ ਰਸਤੋਗੀ
ਨਤਾਸ਼ਾ ਰਸਤੋਗੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Natasha Rastogi; ਜਨਮ ਨਾਮ: ਨਤਾਸ਼ਾ ਖੰਨਾ; 14 ਮਈ 1962) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਮੀਰਾ ਨਾਇਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਸੋਨਾ ਵਰਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਵੈਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਅਭਿਨੈ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਗੋਲਡਨ ਲਾਇਨ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਤੇ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਕਈ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਲ ਅਲਾਨਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਨਾਤੀ ਬਿਨੋਦਿਨੀ ਲਈ ਮਹਿੰਦਰਾ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਇਨ ਥੀਏਟਰ ਅਵਾਰਡਜ਼ 2007 ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2010 ਵਿੱਚ ਦੋ ਦੂਨੀ ਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸਲਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਸਨੇ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ ਗੁਲਾਲ ਵਿੱਚ ਪੰਬਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਨਤਾਸ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਖੰਨਾ ਅਤੇ ਡਾ. ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਨਾਥ ਖੰਨਾ, ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਡਰਾਮਾ/ਅਭਿਨੈ ਦੇ ਕਲੀਚਡ ਕੋਰਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਆਰਟ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾਤਮਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੀਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਨਤਾਸ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1992 ਵਿੱਚ ਮਾਡਰਨ ਸਕੂਲ (ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੂੰ ਦਸਤਖਤ ਸਮਾਗਮ, ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਸਮੇਤ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਿੰਗ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ 12 ਸਾਲਾਂ ਲਈ 280 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤਕ ਬੈਲੇ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਕੀਤੀ। ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਕਾਸਟਿਊਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਲੇਖਕ ਤੱਕ, ਮੇਕਅਪ ਆਰਟਿਸਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਿਆ।
12 ਸਾਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਤਾਸ਼ਾ ਅਮਲ ਅਲਾਨਾ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਲੰਡਨ, ਮੈਕਸੀਕੋ, ਲਾਹੌਰ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਮਹਾਨਗਰ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962
ਜਾਦੂਈ ਵਰਗ
ਜਾਦੂਈ ਵਰਗ, ਵਰਗ ਗਰਿੱਡ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰਾ ਨੂੰ ਤਰਤੀਬ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਕਤਾਰ, ਹਰੇਕ ਕਾਲਮ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਵਿਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਦੂਈ ਵਰਗ ਦੇ ਕਾਲਮ ਅਤੇ ਕਤਾਰਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਕੋ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਜਾਦੂਈ ਵਰਗ ਵਿੱਚ "n" ਕਾਲਮ ਜਾਂ ਕਤਾਰਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਜਾਦੂਈ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਕਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ n^2 ਹੋਵੇਗੀ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਕਾਰ ਦਾ ਜਾਦੂਈ ਵਰਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸਿਰਫ 2 × 2 ਤੋਂ ਬਗੈਰ। ਜਾਦੂਈ ਵਰਗ ਦੇ ਕਾਲਮ, ਕਤਾਰ ਜਾਂ ਵਿਕਰਨ ਦੇ ਅੰਕਾ ਦਾ ਜੋ ਜੋੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਦੂਈ ਸਥਿਰ ਅੰਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਦੂਈ ਸਥਿਰ ਅੰਕ M ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਫਾਰਮੂਲੇ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ n ਜਾਦੂਈ ਵਰਗ ਦੇ ਕਾਲਮ ਜਾਂ ਕਤਾਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ।
ਜਾਦੂਈ ਵਰਗ ਅਤੇ ਭਾਰਤ
ਵੈਦਿਕ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਨਾਲ 3×3 ਦਾ ਜਾਦੂਈ ਵਰਗ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਹੈ। ਗਣੇਸ਼ ਯੰਤਰਾ ਇੱਕ 3×3 ਜਾਦੂਈ ਵਰਗ ਹੈ। ਦਸਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਖੁਜਰਾਹੋ ਦੇ ਜੈਨ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ 4×4 ਦਾ ਜਾਦੂਈ ਵਰਗ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਚੋਤਸ ਯੰਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕੇ ਇਸ ਦੀ ਹਰੇਕ ਕਾਲਮ, ਕਤਾਰ ਅਤੇ ਵਿਕਰਨ, ਹਰੇ 2×2 ਸਬ ਵਰਗ, 3×3 ਦਾ ਹਰੇਕ ਕੋਨੇ ਦਾ ਅਤੇ 4×4 ਦਾ ਜਾਦੂਈ ਵਰਗ ਅਤੇ (1+11+16+6 and 2+12+15+5), ਦੋ ਮੱਧ ਦੀਆਂ ਕਾਲਮਾਂ (12+1+6+15 ਅਤੇ 2+16+11+5),ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆ ਦਾ ਜੋੜ 34 ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰੂਤਕੀਰਤੀ
ਸ਼ਰੁਤਾਕੀਰਤੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੇ ਭਰਾ ਰਾਜਾ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਦੀ ਬੇਟੀ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਸ਼ਤਰੂਘਣ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਾਜ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਐਂਜਲਾ ਡੇਵਿਸ
ਐਂਜਲਾ ਯਵੋਨ ਡੇਵਿਸ (ਜਨਮ 26 ਜਨਵਰੀ, 1944) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁੰਨ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਉਹ 1960ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਯੂ.ਐਸ.ਏ. ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਕਾਉਂਟਰ ਕਲਚਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਵਜੋਂ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ 1991 ਤੱਕ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਬਲੈਕ ਪੈਂਥਰ ਪਾਰਟੀ 'ਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ।
ਡੇਵਿਸ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਚੇਤਨਾ ਵਿਭਾਗ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸੈਂਟਾ ਕਰੂਜ਼ ਵਿੱਚ ਐਮੇਰੀਤੁਸ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਰ ਹੈ। ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪੂਰਬ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਾਰੀਵਾਦ, ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿਧਾਂਤ, ਮਾਰਕਸਵਾਦ, ਪਾਪੂਲਰ ਸੰਗੀਤ, ਸਮਾਜਿਕ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਰਜਿਸਟੈਂਸ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਰਜਿਸਟੈਂਸ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਹੈ, ਜੋ ਜੇਲ੍ਹ-ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਡੇਵਿਸ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ, ਯੂ.ਐਸ.ਏ. ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ 1969 ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਰੋਨਾਲਡ ਰੀਗਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਬਲਾਕ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸੀ.ਪੀ.ਯੂ.ਐਸ.ਏ. ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਪਤੀ ਲਈ ਦੋ ਵਾਰ ਨਾਮਜਦ ਹੋਈ। 1991 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਡੇਵਿਸ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਨਿਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰਡਾਂ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਗਾਰਡਾਂ ਨੇ 1970 'ਚ ਮਾਰਿਨ ਕਾਉਂਟੀ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਕੋਰਟ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਥਿਆਰ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਤੇ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ ਦਾ ਕੇਸ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਪਰ ਆਰੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਜੱਸ
ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਜੱਸ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 14-15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ।
produces:
ਜਨਮ
ਸਰਬਜੀਤ ਕੋਰ ਜੱਸ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਨਵੰਬਰ 1977 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਪਿੰਡ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਜੀ਼ਰਾ (ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ) ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਸ.ਹਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਕੋਰ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਾਲਜ ਜ਼ੀਰਾ ਅਤੇ ਅੇੱਮ.ਏ.(ਪੰਜਾਬੀ) ਵੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਾਲਜ ਜੀ਼ਰਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਬੀ.ਐੱਡ. ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਇਹ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤਾਂ
ਸਰਬਜੀਤ ਕੋਰ ਜੱਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਨ:ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਬਲਦੀਆਂ ਛਾਵਾਂ(2007)ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਬਰਨਾਲਾ!"ਬਲਦੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ62 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਰਜ ਹਨ! ਇਹ ਉਹਨਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਲੇਠੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ! ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ "ਬਲਦੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ" ਵਿੱਚ ਜੱਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜਿਉਣ ਵਾਲੀ ਮੁਟਿਆਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ! ਇੰਝ ਹੁਣ ਇਹ ਵੀ ਆਖਿਆਂ ਜਾਂ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ" ਬਲਦੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ" ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਕੋਮਲਤਾ ਤਰਕਸੀ਼ਲ ਚਿੰਤਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਹਿਣ ਵਾਂਗ ਹਨ!
2.ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ,ਜੋ 2012 ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸਿਤ ਹੋਈ!ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ64 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਰਜ ਹਨ!"ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼" ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸੀਲ ਅਤੇ ਵਚਨਬੱਧ ਨਾਰੀ ਦਾ ਡਿਸਕੋਰਸ ਹੈ,ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਭਾਂਤ ਸਮਝ ਲਿਆਂ ਹੈ! ਉਸਦੀ ਪਾ੍ਰਪਤੀ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ ਕਿ,ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਨਿਰਾ-ਪੁਰਾ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆਂ ਬਲਕਿ ਆਪਣੇ ਜਿਹੀ ਹੋਣੀ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝਾਂ ਕੀਤਾ ਹੈ![4]
3.ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਨਾਟ ਮੰਡਲੀ ਇਹ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਤੀਸਰੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ,2016 ਨੂੰ ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਿਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸਿਤ ਹੋਈ!"ਸ਼ਬਦਾ ਦੀ ਨਾਟ ਮੰਡਲੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 51ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਰਜ ਹਨ!"ਸ਼ਬਦਾ ਦੀ ਨਾਟ ਮੰਡਲੀ" ਕਿਤਾਬ ਉਪਰ ਦੋਂ ਆਰਟੀਕਲ ਹਨ!ਇੱਕ ਆਰਟੀਕਲ'ਬਲਵਿੰਦਰ ਸੰਧੂ' ਦਾ ਹੈ! ਇਸ ਆਰਟੀਕਲ ਵਿੱਚ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸੰਧੂ ਨੇ ਸ਼ਬਦਾ ਦੀ ਨਾਟ ਮੰਡਲੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸਾਮਿਲ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਸਬੂਤੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਗੁਲਦਸਤਾ ਕਿਹਾ ਹੈ!ਉਹਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰਬਜੀਤ ਕੋਰ ਜੱਸ ਦੀ ਨਵ ਪ੍ਰਕਾਸਿਤ ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕ"ਸ਼ਬਦਾ ਦੀ ਨਾਟ ਮੰਡਲੀ" ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਾਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਾਨ ਕੇ ਹਟਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਕਾਵਿ-ਪਾਠਕ ਜੋ ਪ੍ਰਥਮ ਮਹਿਸੂਸਦਾ ਹੈ,ਕਿਉਕੀ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਸੰਮਲਿਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਾਬਤ- ਸਬਤੀਆਂ ਤੇ ਭਵਵੇਂ ਵਜੂਦ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ!ਹਰ ਕਵਿਤਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਘਰ ਆਪਣੀ ਸਰ ਜ਼ਮੀਨ,ਆਪਣਾ ਸੰਸਾਰ,ਆਪਣਾ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਆਪਣਾ ਆਭਾ-ਮੰਡਲ ਹੈ!ਹਰ ਕਵਿਤਾ ਆਪਣੀ ਸਮੁੱਚਤਾ ਅਤੇ ਭਰਪੁਰਤਾ'ਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ!ਜੱਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਵਿ-ਹਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਪਨਪਦੇ ਜਿਸ ਵੀ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਜਾਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਸੁਘੜ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਰੱਜਵੀਂ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਵਿਰਾਸਣ ਦਾ ਮੋਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ!ਦੂਸਰਾ ਆਰਟੀਕਲ ਡਾ. ਲਾਭ ਸਿੰਘ ਖੀਵਾ ਦਾ ਹੈ!ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆਂ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਰਾਹੀਂ ਜੱਸ ਦੀ ਕਾਵਿ ਸਮੱਰਥਾ,ਸੰਭਾਵਨਾ,ਸੁਹਜ,ਸਮਝ ਤੇ ਸੈ਼ਲੀ ਨੁਮਾਇਆਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ!ਉਹ ਕਾਵਿ ਸੁਹਜ ਪੱਖੋ ਸੰਵੇਦਨਸੀਲ ਸਿ਼ਲਪਕਾਰ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਪੱਖੋ ਸੈ਼ਲੀਕਾਰ ਤੇ ਕਾਵਿ-ਦਿ੍ਰਸ਼ਟੀ ਪੱਖੋ ਚਿੰਤਨਸੀ਼ਲ ਕਲਮਕਾਰ ਹੈ! "ਸ਼ਬਦਾ ਦੀ ਨਾਟ ਮੰਡਲੀ " ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ' ਨਾ ਨੀ ਚਿੜੀਉ ਤੇ'ਕੋਡੀਆਂ'ਚ ਵਿਕਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਚੇ ਸੰਬੋਧਨ ਤੇ ਸੰਬੋਧ ਵਾਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ! ਪਰ'ਧਰਤੀ ਦਾ ਮੋਹ' ਸਿਰਲੇਖ ਦੀ ਨਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਮੀਨੀਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਾ਼ਇਰਾ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ!
4. ਤਾਮ ਇਹ ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਜੱਸ ਦਾ ਵਿਰਾਸਤੀ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਵਿਲੱਖਣ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੇ ਚੌਂਕੇ ਵਿਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤਾਂ ਤੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਕਾਵਿ-ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਮਿਥਿਹਾਸ, ਧਰਮ, ਵਿਗਿਆਨ, ਔਰਤ-ਮਨ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੁਭਾਅ  ਦੇ ਹਵਾਲਿਆਂ  ਨਾਲ ਕਈ ਨਵੇਂ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚਲੀਆਂ ਤਵੀ, ਕਾੜ੍ਹਨੀ, ਘੜਾ, ਮਧਾਣੀ, ਅੱਗ ਤੇ ਧੁਆਂਖ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਹੁ-ਪਰਤੀ ਤੇ ਸੂਖਮ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਰਾਹੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਹੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਂਭਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੱਸ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਕਾਵਿ ਰਾਹੀਂ ਗੁਆਚ ਰਹੇ ਮਾਣਕ ਮੋਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਸੁਆਣੀ ਤੱਕ 50 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਰਜ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਤਾਮ (ਅਨਾਜ) ਦੁਆਲੇ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਰਸੋਈ ਦਾ ਕੋਸ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ।ਇਹ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੁਆਰਾ 2021 ਵਿਚ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ।
ਮਾਨ-ਸਨਮਾਨ
1.ਭਾਸਾ਼ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੱਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫਿ਼ਰ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਪੁਸਤਕ'ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਲਈ-2013)
2.ਸਰਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿੱਤਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ-2012(ਮਾਲਵਾ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਵੱਲੋਂ)
3.ਲੋਕ ਮੰਚ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਪੁਸਤਕ ਤਾਮ ਲਈ ਕਾਵਿ ਲੋਕ ਪੁਰਸਕਾਰ-2021
5. ਨਵ-ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪੁਰਸਕਾਰ-2013 (ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਰਚਨਾ ਵਿਚਾਰ)
ਹਵਾਲੇ
ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼. ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ. 2007. p. 9. ↑ ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼. ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ. 2012. p. 12. ↑ ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼. ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸਨ ਲੁਧਿਆਣਾ. 2012. p. 13. ↑ ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼. ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ. 2012. pp. 13–14.
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
1940
1940 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1940 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਸੋਮਵਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਜਲਥਾਵਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਜਲਥਾਵਾਂ, ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਉਹ ਥਾਂਵਾਂ ਹਨ ਜਿਥੇ ਬਰਸਾਤੀ ਜਾਂ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਣੀ ਜਮਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਂਵਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਜੰਤੂਆਂ ਦੀ ਭੋਜਨ ਲੜੀ ਅਤੇ ਰੈਣ ਬਸੇਰਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜਲਥਾਵਾਂ, ਨੂੰ ਜਲਗਾਹਾਂ (Wetlands), ਦਾ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਲਗਾਹਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂ ਲੋਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਲੋਂ ਵੱਡੇ ਪਧਰ ਤੇ ਜਾਣੀਆਂ ਪਹਿਚਾਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦ ਕਿ ਜਲਥਾਵਾਂ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਜੀਵ ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਰੈਣ ਬਸੇਰੇ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਲੜੀ (ਇਕੋ ਸਿਸਟਮ) ਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਜਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਪਿੰਡਾਂ, ਕਸਬਿਆਂ ਦੇ ਟੋਭੇ, ਛੱਪੜ ਆਦਿ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਜਲਗਾਹਾਂ ਹਨ ਜਿਥੇ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦਾ ਜੀਅ-ਜੰਤ ਪਨਪਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਵੀ ਆਉਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲ ਸੋਮੇਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ
ਜਨਕ
ਜਨਕ ਵਿਧੇਹਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸਨ। ਸੀਰਾਧਵਜ ਸਭ ਤੌਂ ਪਰਸਿਧ ਜਨਕ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ।
ਲਵ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਹੁਸੈਨ ਸ਼ਹਾਬੀ
ਹੁਸੈਨ ਸ਼ਹਾਬੀ (ਜਨਮ 28 ਨਵੰਬਰ 1967) ਇੱਕ ਈਰਾਨੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ
ਹੁਸੈਨ ਸ਼ਹਾਬੀ ਦਾ ਜਨਮ ਤਬਰੇਜ਼, ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ 1967 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਹਿਰਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਕੁਝ ਸਾਲ ਅਧਿਆਪਕੀ ਕੀਤੀ। ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ 100 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ ਦੇ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ (ਛੋਟੀ) ਫ਼ਿਲਮ (ਸੌ ਵਾਰ ਸੌ)1996 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਉਤਸਵ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਇੱਕ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 20 ਸ਼ਾਰਟ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, 10 ਗਲਪੀ ਫ਼ੀਚਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੇ ਮਕਾਮੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਵੀ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਰੋਜ਼ ਰੋਸ਼ਨ (روز روشن) ਉਸਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਚੰਗਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਉਤਸਵ, ਤੇਹਰਾਨ (ਫਰਵਰੀ 2013) ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸ਼ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਦੋ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਪਲੋਮੇ ਜਿੱਤੇ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਆਈਐਮਡੀਬੀ ਤੇ ਹੁਸੈਨ ਸ਼ਹਾਬੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਰਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਅਨੀਤਾ ਲਿਆਕੇ
ਅਨੀਤਾ ਲਿਆਕੇ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Anita Lerche) ਡੈੱਨਮਾਰਕ ਦੀ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ-ਗੀਤਕਾਰਾ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸੋਲਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਤੋ ਆ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਐਲਬਮ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਗੈਰ-ਏਸ਼ੀਆਈ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਐਲਬਮ, ਹੀਰ ਫ਼ਰਾਮ ਡੈੱਨਮਾਰਕ, ਨਵੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੋਈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਡੈੱਨਮਾਰਕ ਰੇਡੀਓ ’ਤੇ ਗਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਦੀ ਮਾਊਂਟਵਿਊ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਥੀਏਟਰ ਆਰਟਸ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 2001 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ, ਆਈ ਲਵ ਅ ਪਿਆਨੋ, ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਲਿਆਕੇ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਦਸੰਬਰ 1973 ਨੂੰ ਡੈੱਨਮਾਰਕ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕੌਪਨਹੈਗਨ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਗਲੈਸਟ੍ਰੱਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਗਿਟਾਰ ਵਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤੋਂ ਅਸਰਅੰਦਾਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਤੇਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੇਡੀਓ ਡੈੱਨਮਾਰਕ ’ਤੇ ਗਾਉਣ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਓਪੇਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪੱਛਮੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਲਿਆਕੇ ਨੇ ਲੰਡਨ ਦੀ ਮਾਊਂਟਵਿਊ ਅਕੈਡਮੀ ਆੱਫ਼ ਥੀਏਟਰ ਆਰਟਸ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2001 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕਿੱਤਾ
2005 ਵਿੱਚ ਲਿਆਕੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ, ਆਈ ਲਵ ਅ ਪਿਆਨੋ, ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਓਪੇਰਾ ਵਿਚੋਂ ਉਸਦੇ ਕੁਝ ਪਸੰਦੀਦਾ ਗੀਤ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
2007 ਅਤੇ 2011 ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਹਿੰਦੀ ਗੀਤ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ।
ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਿਆਕੇ ਡੈਨਿਸ਼, ਪੰਜਾਬੀ, ਅੰਗਰੇਜੀ, ਇਤਾਲਵੀ, ਹਿੰਦੀ, ਜਰਮਨ, ਫਰਾਂਸੀਸੀ, ਚੀਨੀ, ਅਫਰੀਕੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਤੇ ਤਕਰੀਬਨ ਸੋਲਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡੈੱਨਮਾਰਕ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਭਾਰਤ, ਚੀਨ, ਨਾਰਵੇ, ਇਟਲੀ, ਜਰਮਨੀ, ਸਪੇਨ, ਫਿਨਲੈਂਡ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਅਤੇ ਐਸਟੋਨੀਆ ਆਦਿ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਅਵਾਰਡ
2007 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲ ਐੱਮ.ਐੱਚ. ਵੱਨ ਵੱਲੋਂ ਉਸਦੀ ਐਲਬਮ ਹੀਰ ਫਰੌਮ ਡੈੱਨਮਾਰਕ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਮਿਊਜਿਕ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਉਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਪ੍ਰਤੀ ਉੱਘੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਸਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਰਾਮਨੌਮੀ ਮੌਕੇ ਗਾਏ ਹਿੰਦੀ ਭਜਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
2014 ਵਿੱਚ, ਅਨੀਤਾ ਲਿਆਰਕੇ ਨੇ ਡੈਨਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਸੋਰੇਨ ਹੋਜੋਰਥ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਸਮਾਰੋਹ ਡੈਨਮਾਰਕ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੋਏ। ਲਿਆਰਕੇ ਦੀ ਨਵੀਂ ਐਲਬਮ, ਸਦਕੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ, ਨਵੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। “ਮੈਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।” ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਜਗਬਾਣੀ ਟੀ.ਵੀ ਉੱਤੇ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਜੋੜੀ ਦਾ ਬੇਟਾ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਹੋਜੋਰਥ ਲਿਆਰਕੇ ਦਾ ਜਨਮ 2015 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਟੂਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਲਿਆਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਇੰਡੀਆਨਾਪੋਲਿਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973
ਚੂੰਨੀ ਕਲਾਂ
ਚੂੰਨੀ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੇੜਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਰੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। 15 ਜਨਵਰੀ 2001 ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ ਇਸ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ 2012 ਤੱਕ ਚਾਰ ਮਿਲੀਅਨ ਲੇਖ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆਂ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ 17.3% ਲੇਖ ਇਸ ਵਿਕੀ ’ਤੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਜਰਮਨ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਹੈ।
ਚੂੰਨੀ ਕਲਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਲੇਖ ਸਤੰਬਰ 2001 ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 2002 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਖੇ ਗਏ।
ਪਾਇਨੀਅਰਿੰਗ ਐਡੀਸ਼ਨ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਪਹਿਲਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਵਲੋਂ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਬਰ ਸੰਸਾਰ
ਖ਼ਵਾਜਾ ਯੂਸਫ਼ ਜਾਨ
ਖ਼ਵਾਜਾ ਯੂਸਫ਼ ਜਾਨ ਕਸ਼ਮੀਰੀ-ਬੰਗਾਲੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਢਾਕਾ ਨਵਾਬ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਜਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਇਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਘਰ 21 ਜਨਵਰੀ 1850 ਨੂੰ ਢਾਕਾ, ਬੰਗਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਘਰੇਲੂ ਟਿਊਟਰਾਂ ਤੋਂ ਅਰਬੀ, ਉਰਦੂ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1883 ਵਿਚ ਮੁਹੰਮਦ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।
ਕਰੀਅਰ
1884 ਤੋਂ 1923 ਜਨਵਰੀ ਤੱਕ ਢਾਕਾ ਮਿਊਂਸਪੈਲਿਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 1897 ਤੋਂ 1901 ਤੱਕ ਉਹ ਢਾਕਾ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ 1897 ਤੋਂ 1905 ਤੱਕ ਢਾਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬੋਰਡ ਦੇ ਉਪ-ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 1903 ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਖਾਨ ਬਹਾਦੁਰ ਅਤੇ 1910 ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਵਾਬ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਆਫ਼ ਆਨਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।  1905 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਨਵਾਬ ਸਲੀਮੁੱਲਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਨਾਰਥਬਰੂਕ ਹਾਲ ਵਿਚ ਇਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਮੁਹੰਮਦਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੁਹੰਮਦ ਪ੍ਰਾਂਤ ਸੰਘ  ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜਾਨ ਨੂੰ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। 1901 ਤੋਂ 1905 ਤੱਕ ਉਹ ਢਾਕਾ ਮਿਊਂਸਪੈਲਿਟੀ ਦਾ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਿਹਾ ਅਤੇ 1905 ਤੋਂ 1916 ਤੱਕ ਉਹ ਢਾਕਾ ਮਿਊਂਸਪੈਲਿਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਹੇ। 16 ਅਕਤੂਬਰ 1910 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿਚ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੀ ਬੈਠਕ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। 1913 ਵਿਚ ਨਯਾ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਇਕ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ 1921 ਤੋਂ 1923 ਤੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਹੇ। ਉਸਨੇ 1907 ਤੋਂ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ 28 ਸਾਲ ਢਾਕਾ ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਲੇਡੀ ਡਫਰਿਨ ਹਸਪਤਾਲ, ਢਾਕਾ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਜਾਨ ਦੀ 8 ਨਵੰਬਰ 1923 ਨੂੰ ਢਾਕਾ, ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1923 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1850
ਝਟਕਾ
ਝਟਕਾ (jhàṭkā ) ਇੱਕ ਉਸ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਮਾਸ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਤਲਵਾਰ ਜਾਂ ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਝਟਕੇ (ਇੱਕ ਵਾਰ) ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਰਸਮੀ ਕਤਲ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਲਾਲ ਤਰੀਕੇ (ਜ਼ਬੀਹਾ) ਜਾਂ ਕੋਸ਼ਰ ਤਰੀਕੇ (ਸ਼ੇਚੀਤਾ) ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 1999
ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 1999 ਤੁਰਕੀ ਵਿਖੇ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਫ੍ਰੀ-ਸਟਾਇਲ, ਗ੍ਰੀਸ ਵਿਖੇ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰੋਕੋ-ਰੋਮਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਫ੍ਰੀ ਸਟਾਇਲ ਸਵੀਡਨ ਵਿਖੇ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਦਿਲਵਾਲੇ
ਦਿਲਵਾਲੇ 2015 ਦੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ, ਕਾਜਲ, ਕ੍ਰਿਤੀ ਸੇਨੇਨ ਅਤੇ ਵਰੂਣ ਧਵਨ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2015 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਗੁੱਡੀ ਫੂਕਣਾ
ਗੁੱਡੀ ਫੂਕਣ ਦੀ ਰਸਮ ਹਾੜ ਅਤੇ ਸਾਉਣ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੀਂਹ ਨਾ ਪਵੇ ਤੇ ਫਸਲਾਂ ਤੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਮਰ ਰਹੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਗੁੱਡੀ ਫੂਕਣ ਨਾਲ ਮੀਂਹ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਮ ਕਾਂਡ ਨੂੰ "ਗੁੱਡਾ ਸਾੜਨਾ" ਜਾਂ "ਗੁੱਡਾ ਫੂਕਣਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਮ ਕਾਂਡ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੇਖਣਗੇ ਕਿ ਔੜ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਣੀਆਂ ਵੀ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਤਰਸ ਖਾ ਕੇ ਮੀਂਹ ਵਹਾਉਣਗੇ।
ਰਸਮ
ਗੁੱਡੀ ਫੂਕਣਾ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਰਸਮ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂਂ ਆਪਣੇ ਵਿਹੜੇ ਜਾਂ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗੁੜ, ਆਟਾ, ਤੇਲ ਤੇ ਚੌਲ ਆਦਿ ਪਦਾਰਥ ਇੱਕਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਪਦਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆ ਰੋਟੀਆਂ ਜਾ ਗੁਲਗੁਲੇ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਬੱਚੇ ਇੱਕ ਸਾਂਂਝੇ ਜਿਹੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਦੋ ਕੁ ਫੁੱਟ ਦੀ ਗੁੱਡੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੁੱਡੀ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਗੁੱਡੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਸੀੜ੍ਹੀ ਉੱਪਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਰ ਛੋਟੇ ਮੁੰਡੇ ਲਗ ਕੇ ਉਹ ਸੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੱਲਰਾਂ ਵਿੱੱਚ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਿੱਛੇ ਕੁੜੀਆਂਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਸਾਧਾਰਣ ਬੰਦੇ ਦੀ ਮੋਤ ਤੇ ਵੈਣ, ਕੀਰਨੇ ਤੇ ਦੁਹੱਥੜ ਪੁੱਟਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂਂ ਹੀ ਗੁੱਡੀ ਦੇ ਮਗਰ ਵੈਣ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ: ਗੁੱਡੀ ਮਰਗੀ ਅੱਜ ਕੁੜੇ। ਸਿਰਹਾਣੇ ਧਰਗੀ ਛੱਜ ਕੁੜੇ। ਗੋਡੀ ਮਰਗੀ ਜਾਣ ਕੇ। ਹਰਾ ਦੁਪੱਟਾ ਤਾਣ ਕੇ। ਜੇ ਗੁੱਡੀਏ ਤੂੰ ਮਰਨਾ ਸੀ। ਆਟਾ ਛਾਣ ਕੇ ਕਿਉਂ ਧਰਨਾ ਸੀ। ਹਾਏ ਹਾਏ ਨੀ ਮੇਰੀਏ ਬਾਗਾਂ ਦੀਏ ਕੋਇਲੇ ਨੀ ਤੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਉਮਰ ਨਾ ਪਾਈ ਨੀ। ਨੀ ਕਿੱਥੇ ਉੱਡ ਗਈ ਮਾਰ ਉਡਾਰੀ ਨੀ। ਮੇਰੇ ਬਾਗਾਂ ਦੀਏ ਕੋਇਲੇ ਅੱਡੀਆਂ ਗੋਡੇ ਘਮਾਮਾਂਂਗੇ। ਮੀਂਹ ਪਏ ਤੋਂ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕੁੜੀਆਂ ਗੁੱਡੀ ਫੂਕਣ ਦੀ ਰੀਤ ਅਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਦਾ ਸਾਂਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ "ਢੋਡਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਸਾਧਾਰਣ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਰਸਮ ਨਿਭਾਉਣ ਵਜੋਂ ਘੜੀ ਭੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂਂ ਹੀ ਗੁੱਡੀ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕੁੱਜਾ ਭੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਡੱਕੇ ਵੀ ਤੋੜੇ ਜਾਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਸ ਗੁੱਡੀ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਕੁੜੀਆਂ, ਔਰਤਾਂ ਦੁਹੱਥੜ ਪਿਟਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਗਿੱਧਾ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਮਿੱਠੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਤੇ ਗੁਲਗੁਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਦਲਾਅ
ਪਰੰਤੂ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਰਸਮ ਬਹੁਤ ਘਟ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂਂ ਲਗਭਗ ਇਹ ਰਸਮ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱੱਚ ਵੀ ਲੋਕ ਕਦੀ-ਕਦਾਈਂਂ ਇਸ ਰਸਮ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਯੁੱਗ ਅਨੁਸਾਰ ਮੀਂਹ ਪੈਣਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਸੀਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਮੀਂਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਣਾ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟ ਪੈਣਾ ਹੈ। ਸੋ ਇਹ ਰਸਮ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਘਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨੈੱਟਵਰਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ
ਨੈੱਟਵਰਕ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਕਿਸੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਕਈ ਐਲੀਮੈਂਟਾਂ (ਲਿੰਕ, ਨੋਡਜ਼ ਆਦਿ) ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਰੂਰ ਹੀ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਟੌਪੌਲੌਜੀਕਲ ਬਣਤਰ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕੀ ਜਾਂ ਤਰਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ (ਲੌਜੀਕਲੀ) ਤਸਵੀਰ ਬਣਾ ਕੇ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭੌਤਿਕੀ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਕਿਸੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਕਈ ਕੰਪੋਨੈਂਟਾਂ (ਹਿੱਸਿਆਂ/ਪੁਰਜਿਆਂ) ਨੂੰ ਸਥਾਨ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਿਵਾਈਸ ਲੋਕੇਸ਼ਨ (ਯੰਤਰ ਸਥਾਨ) ਅਤੇ ਕੇਬਲ ਇੰਸੱਟਾਲੇਸ਼ਨ (ਤਾਰਾਂ ਲਗਾਉਣਾ) ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਲੌਜੀਕਲ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਦੇ ਭੌਤਿਕੀ ਡਿਜਾਈਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕਰੇ ਬਗੈਰ, ਕਿਸੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅੰਦਰ ਡਾਟਾ ਸੰਚਾਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਨੋਡਜ਼ ਦਰਮਿਆਨ ਦੂਰੀ, ਭੌਤਿਕੀ ਇੰਟਰਕੁਨੈਕਸ਼ਨ (ਅੰਦਰੂਨੀ-ਸੰਪਰਕ), ਟਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਰੇਟਸ (ਸੰਚਾਰ ਦਰਾਂ), ਜਾਂ ਸਿਗਨਲ ਟਾਇਪਸ (ਸੰਕੇਤ ਕਿਸਮਾਂ) ਦੋ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਵੱਖਰੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਟੌਪੌਲੌਜੀਆਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਲੋਕਲ ਏਰੀਆ ਨੈੱਟਵਰਕ (LAN) ਹੈ। LAN ਅੰਦਰ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਕੋਈ ਵੀ ਨੋਡ ਦੇ, ਨੈੱਟਵਰਕ ਅੰਦਰ ਹੋਰ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਾਂ ਜਿਆਦਾ ਲਿੰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਲਿੰਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਫ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਅਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਭੌਤਿਕੀ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਕੰਪੋਨੈਂਟਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਡਾਟਾ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਲੌਜੀਕਲ ਟੌਪੌਲੌਜੀ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਿਊਟਰ
ਕੁਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਇਕ-ਪਾਰਟੀ ਰਿਆਸਤ
ਇਕ-ਪਾਰਟੀ ਰਿਆਸਤ ਜਾਂ ਇਕ-ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰਾਜ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਹੋਰ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਸੀਮਤ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਲੈਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਡੀ ਫੈਕਟੋ ਇਕ-ਪਾਰਟੀ ਰਾਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਹਾਵੀ-ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ, ਇਕ-ਪਾਰਟੀ ਰਾਜ ਦੇ ਉਲਟ, ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਅਮਲਾਂ ਜਾਂ ਸੰਤੁਲਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸੰਕਲਪ
ਇਕ-ਪਾਰਟੀ ਰਿਆਸਤਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਕਸਰ, ਇਕ-ਪਾਰਟੀ ਰਾਜ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ। ਦੂਸਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਰਾਜ ਕਰਨ ਇਸ ਦੇ ਹੱਕ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੋਵੀਅਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਕਈ ਪਾਰਟੀਆਂ ਜਮਾਤੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਸੋਵੀਅਤ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਕੋਲ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਸੀ, ਅਰਥਾਤ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ।
ਕੁਝ ਇੱਕ-ਪਾਰਟੀ ਰਾਜ ਸਿਰਫ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਉੱਕਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਹਾਇਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਤੌਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਐਪਰ, ਇਹ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਕਮ ਧਿਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਵਜੋਂ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਏਕਾਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ` ਇਸ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਫਰੰਟ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਚਾਈਨਾ, ਸਾਬਕਾ ਪੂਰਬੀ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਲਈ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਫਰੰਟ। ਦੂਸਰੇ ਗੈਰ-ਪਾਰਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜ਼ਤ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 1970 ਅਤੇ 1980 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਈਵਾਨ ਦੀ ਤੰਗਵਾਈ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ।
ਇੱਕ-ਪਾਰਟੀ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਕਸਰ ਪਾਰਟੀ (ਅਰਥਾਤ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ, ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਅਰਥ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਸੀ ; 1991 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਜ਼ੈਂਬੀਆ ਦੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ, ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਸ ਪਾਰਟੀ ਸੀ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਕ-ਪਾਰਟੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਕੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਸੀੜ੍ਹਾ
ਸੀੜ੍ਹਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Seerha) ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜੱਟ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਇਕ ਗੋਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸੀੜਾ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਗੋਤ ਹੈ, ਇਹ ਤੂਰ ਜੱਟਾਂ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ਾਖ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਲ ਸੀੜੇ ਪੈਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਗੋਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਚਲਿਤ ਹੋ ਗਈ। ਕੁਝ ਸੀੜੇ ਆਪਣਾ ਗੋਤ ਤੂਰ ਵੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਤੂਰ, ਤੰਵਰ ਜਾਂ ਤੋਮਰ ਇਕੋ ਹੀ ਗੋਤ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਤੂਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂਰ ਹੁਣ ਖੋਸੇ, ਕੰਧੋਲੇ, ਸੀੜੇ, ਨੈਨ, ਭਿੰਡਰ, ਗਰਚੇ, ਢੰਡੇ ਕਈ ਉਪਗੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਗਏ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਅਨੰਗਪਾਲ ਵੀ ਇਸ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੀ, ਤੂਰ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਰਾਜ ਖੁਸਣ ਮਗਰੋਂ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ‘ਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਭਾਰੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਕੈਥਲ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀੜੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਹਨ। ਪਿਹੋਵਾ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਵੀ ਇਨਾਂ ਦੇ ਕਈ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੁਹਾਲੀ ਦੀ ਹੱਦ ਨਾਲ ਲਗਦਾ ਯੂਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਪਿੰਡ ਪਲਸੋਰਾ 1300 ਵਿੱਘਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਕਬੇ ਤੋਂ ਸੁੰਘੜ ਕੇ ਮਹਿਜ਼ 30 ਵਿੱਘਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਥੇ ਵਸੇ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਗੋਤ ਸੀੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਮਿੱਥ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਿੰਡ ਚੀਕਾ (ਹਰਿਆਣਾ) ਤੋਂ ਉਠ ਕੇ ਆਈ ਢਾਣੀ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਜ਼ਿਲਾ ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਿੰਡ ਬਧੌਛੀ ਕਲਾਂ ਸੀੜੇ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਕੁਝ ਸੀੜੇ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਹਨ।ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੱਟ ਗੋਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੋਤ
ਗੌਹਰ ਗਸਪਾਰਯਨ
thumb|300x300px|ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੌਹਰ ਗਸਪਾਰਯਨ. ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ: ਕਰੀਨੇ  ਜਲਾਲਬਾਕੀਅਨ (ਅਰਮੀਨੀਆ), ਮਾਰੀ ਟੰਪੂਲਿਅਨ (ਗ੍ਰੀਸ), ਯੇਲੇਨਾ ਹੋਵਿਨਿਸਿਆਨ (ਅਰਮੀਨੀਆ), ਗੋਹਰ ਗਿਸ਼ਰੀਯਾਨ, ਅਰਮੇਨੂ ਟੌਮਾਸਸਨ (ਯੂਐਸਏ), ਡੇਵਿਡ ਵਰਜਿਡ (ਕੈਨੇਡਾ), ਸ਼ਕਹ ਅਸਚਯ (ਅਰਮੇਨੀਆ), ਏਲਦਾ ਚਾਖਯਾਨ (ਆਰਮੇਨੀਆ), ਓਲਗਾ ਜ਼ਖ਼ਰੀਅਨ (ਆਰਮੇਨੀਆ) ਗੌਹਰ ਗਸਪਾਰਯਨ (Գոհար Գասպարյան; 14 December 1924 – 16 May 2007) ਨੂੰ "ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਨਾਈਟਿੰਗੇਲ" ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਓਪੇਰਾ ਗਾਇਕਾ ਸੀ.
ਕਾਇਰੋ ਦੇ ਇੱਕ ਆਰਮੀਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਗਸਪਾਰਯਨ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਅਕਾਦਮੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ. 1948 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਅਰਮੀਨੀਅਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਵੀਅਤ ਅਰਮੀਨੀਆ ਆ ਗਈ.
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ 23 ਓਪੇਰਾ ਵਿੱਚ ਯੇਰਵਾਨ ਓਪੇਰਾ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ. ਉਸਨੇ ਯੇਰਵੇਨ ਸਟੇਟ ਸੰਗੀਤ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ. ਗਸਪਾਰਯਨ ਯੂਐਸਐਸਆਰ ਦੇ ਪੀਪਲਜ਼ ਆਰਟਿਸਟ ਸਨ, ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ ਵਰਕ ਹੀਰੋ ਅਤੇ ਮੇਸਪੋਸਟ ਮਾਸਟੌਟਸ ਖ਼ਿਤਾਬ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ.
ਗੌਹਰ ਗਸਪਾਰਯਨ ਯੇਰਵੇਨ ਵਿੱਚ ਦਮ ਤੋੜ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਮੀਟਾਸ ਪਾਂਥੋਨ ਵਿੱਚ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ.
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1924 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007
ਦਿਸ਼ਾ ਸੂਚਕ
thumb|ਇੱਕ ਆਮ ਦਿਸ਼ਾ ਸੂਚਕ ਜੰਤਰ thumb|ਇੱਕ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਸ਼ਾ ਸੂਚਕ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਿਸ਼ਾ ਸੂਚਕ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੰਪਾਸ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾ ਚੁੰਬਕੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਸੂਚਕ ਜੰਤਰ ਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੱਗਭਗ 206 ਈਃ ਪੂਃ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। .
ਚੁੰਬਕੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਸੂਚਕ
thumb|ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਦਿਸ਼ਾ-ਸੂਚਕ ਜੰਤਰ
ਇਤਿਹਾਸ
ਪਹਿਲਾ ਦਿਸ਼ਾ-ਸੂਚਕ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹਾਨ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸਈ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਦਰਤੀ ਚੁੰਬਕੀ ਲੋਹੇ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।   ਫਿਰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੋਂਗ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਦਿਸ਼ਾ ਲੱਭਣ ਲਈ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।  ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਿਸ਼ਾ-ਸੂਚਕ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਸੂਈਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਬਕੀ ਲੋਹੇ ਉੱਪਰ ਘਸਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੁੰਬਕੀ ਯੰਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਖੋਜਾਂ
ਵਿਵੇਕ ਦਹੀਆ
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਇਸ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਨਵੰਬਰ, 1984 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਦਹੀਆ ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਨ ਹੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਾਸਤੇ ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੁਏਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਐਮਐਸਸੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਦੀ ਮੌਟਫੋਰਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸਟਰੀ ਬਿਜਨਸ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ।
ਨਿਜ਼ੀ ਜਿਵਨ
ਆਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਯੇ ਹੈ ਮੁਹੱਬਤੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਔਰਤ ਪਾਤਰ ਦਿਵਯੰਕਾ ਤ੍ਰੀਪਾਠੀ ਨਾਲ 8 ਜੁਲਾਈ, 2016 ਨੂੰ ਸ਼ਾਦੀ ਕਰ ਲਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੀਵੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੀ ਵੀ ਸ਼ੋਅ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾਕਾਰ
ਸਰਗੇਈ ਕਿਰੋਵ
ਸਰਗੇਈ ਮਿਰੋਨੋਵਿਚ ਕਿਰੋਵ (Серге́й Миро́нович Ки́ров) ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਕੋਸਤਰੀਕੋਵ  (Ко́стриков; 27 ਮਾਰਚ 1886 – 1 ਦਸੰਬਰ 1934) ਪਹਿਲੇ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬੀ, ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਆਗੂ
1941
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਰਿਚਰਡ ਸਟਾਲਮਨ
ਰਿਚਰਡ ਸਟਾਲਮਨ (ਜਨਮ 16 ਮਾਰਚ 1953) ਆਜ਼ਾਦ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਥਾਪਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੰਮਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਜ਼ਾਦ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ਼ ਵਰਤ ਸਕੇ, ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵੰਡ ਸਕੇ। ਜਿਹੜਾ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਇਸ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਵੇ ਉਸਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਮਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਰ
ਪਮੌਰ
ਪਮੌਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੇੜਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਰਮਨ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਜਰਮਨ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਦਾ ਜਰਮਨ ਰੂਪ ਹੈ। 16 ਮਾਰਚ 2001 ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਇਹ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ (1,488,000) ਮੁਤਾਬਕ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਹੈ ਜਦਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। 7 ਨਵੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਸੌ ਮਿਲੀਅਨ ਫੇਰ-ਬਦਲ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਦੂਜਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਬਣਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਈਬਰ ਸੰਸਾਰ
ਅਕਾਸ਼ਗੰਗਾ
ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਇੱਕ ਗੁਰੁਤਾਕਰਸ਼ਣ ਰਾਹੀਂ ਗਠਿਤ ਤਾਰੇ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ ਖੂਹੰਦ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੀ ਗੈਸ ਅਤੇ ਧੂਲ ਅਤੇ, ਕਾਲੇ ਪਦਾਰਥ (dark matter), ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਯੁਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ Galaxias ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। Galaxias ਦਾ ਸਿਧਾ ਸਿਧਾ ਮਤਲਬ ਦੂਧਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ, ਮਿਲਕੀ ਵੇ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਚ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਦੇ ਉਦਾਹਰਨ ਕੁੱਝ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਬੌਣੀਆਂ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲੇ ਕੇ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਕਰੋੜ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਿੱਗਜ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦੀਆਂ ਰਿਹੰਦੀਆ ਹਨ।
ਬ੍ਰਮਾਂਡ ਵਿੱਚ ਸੌ ਅਰਬ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਅਸਤੀਤਵ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜੋ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ, ਗੈਸ ਅਤੇ ਖਗੋਲੀ ਧੂਲ ਨੂੰ ਸਮੇਟੇ ਹੋਏ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰਵ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਵਰਤਮਾਨ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ| ਹਰ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਅਰਬਾਂ ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਟੇ ਹੋਏ ਹੈ। ਗੁਰੁਤਵਾਕਰਸ਼ਕ ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਬੰਨ੍ਹ ਕਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੇਕ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਤਾਰਾ ਗੁੱਛ (clustre) ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਗਲੈਕਸੀ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਗਲੈਕਸੀਆਂ ਹਨ, ਸਰੀਆਂ ਗਲੈਕਸੀ ਇੱਕ ਲੱਖ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਦੂਰ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਗਲੈਕਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਮਿਲਕੀ ਵੇਅ’ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਂ ਹੀ ਤਾਰੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਡੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਂ ਹੀ ਗਲੈਕਸੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਹੀ ਤਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲੋਂ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਡੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਤਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਠੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਦੋ ਕੁਇੰਟਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੂਪਰ ਨਾਮਕ ਤਾਰੇ ਦਾ ਗੇਂਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਭਾਰ 100 ਟਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਾਰੇ ਦਾ ਆਕਾਰ 6794 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੀ ਗਲੈਕਸੀ ਐਡਰੋ ਸੀਡਾ ਨੇਥੂਲਾ ਧਰਤੀ ਵੱਲ 50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਕਿੰਡ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ 20 ਕਰੋੜ ਦੇ ਲਗਪਗ ਤਾਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਉਪ-ਗ੍ਰਹਿ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 30 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਰ੍ਹੇ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪੁਲਾੜ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਉਪ-ਗ੍ਰਹਿ ਟਾਈਟਨ ਉੱਪਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੋਣ ਦੇ ਆਸਾਰ ਦਿਸਣ ਕਾਰਨ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੀ ਕੋਈ ਵੀ ਵਸਤੂ, ਉਲਕਾਪਾਤ, ਰਾਕਟ ਆਦਿ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੀ ਜਦੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਕਰਾਲ ਖੂਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੜੱਪ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਰ
ਅਧਿਕਾਂਸ਼ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਤਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਗੋਲਾਕਾਰ ਭਾਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,ਜਿਨੂੰ ਨਾਭਿਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨਾਭਿਕ ਆਪਣੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਤਲੀਏ ਗੋਲਾਕਾਰ ਡਿਸਕ ਵਲੋਂ ਜੁਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਤਿੰਨ ਭੱਜਿਆ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਕਰਤੇਂ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਕਿਉਂ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਦੇ ਘੂਰਣਨ ਦੇ ਵੇਗ ਅਤੇ ਉਸਮੇ ਸਥਿਤ ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਬਨਣ ਕਿ ਰਫ਼ਤਾਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਮਰ ਅਤੇ ਦੂਰੀ
ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਦੂਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾਪਲਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਰੈੱਡ ਸ਼ਿਫਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਦੀ ਰੈੱਡ ਸ਼ਿਫਟ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਦੀ ਰੈੱਡ ਸ਼ਿਫਟ ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਓਨੀ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਸਾਡੇ ਤਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਓਨਾ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਕਾਲ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾਵਾਂ ਕਰੀਬ 13.75 ਬਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰੇ ਬਿੱਗ ਬੈਂਗ ਦੇ ਇੱਕ ਬਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਸ਼ੀਲਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ
ਕਰੀਅਰ
ਸ਼ੀਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ (ਕਲਾਕਵੇਰੀ ਕਲਾ, ਕਾਲਪੁਰੀ ਕਲਾ, ਥਰੀਚੀਰਪੱਲੀ) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
2017 ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਲਾ ਨੇ ਜ਼ੀ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਪੂਵੀ ਅਰਾਸੂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਜ਼ਹਾਗੀਆ ਤਾਮਿਲ ਮੈਗਲ ਸੀਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਤਾਮਿਲ ਸੀਰੀਅਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਫਿਲਮਾਂ
ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 420
ਲੋਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ
ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਅਨੇਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸੌ ਬੀਸ ਜਾਂ, ਚਾਰ ਸੌ ਬੀਹ ਦੀ ਮੁਹਾਵਰੇ ਵਜੋਂ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਫਰਾਡੀ ਦੇ ਤੌਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਚਾਰ ਸੌ ਬੀਸ ਅਤੇ ਚਾਚੀ ਚਾਰ ਸੌ ਬੀਸ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ
ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਹਿਲ (ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ)
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਕ੍ਰਿਸ ਹਿੱਲ 6 ਫਰਵਰੀ 1912 ਨੂੰ ਬਿਸ਼ਪਥੋਰਪ ਰੋਡ, ਯਾਰਕ ਤੋਂ ਐਡਵਰਡ ਹੈਰੋਲਡ ਹਿਲ ਅਤੇ ਜਨੇਟ ਔਗਸਟਾ (ਨਾਇਕ ਡਿਕਨਸਨ) ਤਕ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਸੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਗਤ ਮੈਥੋਸਟਿਸਟ ਸਨ। ਉਹ ਸੈਂਟ ਪੀਟਰ ਸਕੂਲ, ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ। 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਉਹ ਔਨਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬਾਲੋਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਏ। ਦੋ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਟਿਊਟਰ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੈਂਬਰਿਜ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਕੋਈ ਮੌਕਾ ਦੇਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਸੰਨ 1931 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਬਰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਆ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਨਾਜ਼ੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਉਸਨੇ 1931 ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਓਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। 1932 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਲੋਥੀਅਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਉਸਨੇ 1934 ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੈਚੁਲਰ ਆਫ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਬਾਲੀਓਲ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਏ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਰੀਅਰ
ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਲ ਸੋਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਬਣ ਗਿਆ। 1935 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਮਾਸਕੋ, ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਦਸ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ। 1936 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਿੱਲ ਨੇ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਅਤੇ ਮੌਂਮਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਕਾਰਡਿਫ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਹਿਲ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਅਤੇ ਸਪੇਨੀ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਹ ਯੁੱਧ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸਫੋਟਿਤ ਬਾਸਕ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਕਾਰਡਿਫ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਟਿਊਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 1938 ਵਿੱਚ ਬਾਲਿਯੋਲ ਕਾਲਜ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ।
ਜੰਗੀ ਸੇਵਾ
ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਏ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਫੀਲਡ ਸਕਿਊਰਿਟੀ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਜੋਂ ਉਸ ਨੇ 2 ਨਵੰਬਰ 1940 ਨੂੰ ਔਕਸਫੋਰਡਸ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਬਕਿੰਗਸ਼ਾਇਰ ਲਾਈਟ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰਵਿਸ ਨੰਬਰ 156590 ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਹਿਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੇਖਾਂ ਅਤੇ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਸਮੀਖਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 19 ਅਕਤੂਬਰ 1941 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਕੋਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1943 ਤੱਕ ਯੁੱਧ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਹਾਲੀ ਨੇ 17 ਜਨਵਰੀ 1944 ਨੂੰ ਇਨਜ਼ ਵਾਚ (ਨਰੀ ਬਾਰਟੈਟਟ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਆਨ ਐਂਥਨੀ ਵਾ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੇ ਅਫਸਰ ਗੋਰਡਨ ਬਰਾਂਟਟ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ, ਫੈਨੀ, 1986 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀਆਂ ਮਨਾਉਣ ਵੇਲੇ ਡੁੱਬ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਦਸਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।
ਉਸ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਪਤਨੀ ਬ੍ਰਿਜਟ ਆਇਰੀਨ ਮੇਸਨ (ਸਟੀਨ) ਸੀ, ਜੋ ਸਟੀਫਨ ਮੇਸਨ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪਤਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ 2 ਜਨਵਰੀ 1956 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਕੀ ਕੇਟ 1957 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਈ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਬੱਚੇ ਸਨ: ਐਂਡ੍ਰਿਊ (1958 ਵਿੱਚ ਜਨਮ) ਅਤੇ ਦੀਨਾਹ (ਜਨਮ 1960)।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1912 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003
ਬਰੈਂਪਟਨ
ਇਤਿਹਾਸ
18 ਵੀਆਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਉਲੇਖਣੀ ਇਮਾਰਤ ਸੀ ਜੋ ਮੈਨ ਅਤੇ ਕੋਈਨ ਸੜਕਾਂ ਮਿਲਾਨ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਬਰੈਂਪਟਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਵਿਲਿਅਮ ਬਫੇ ਦਾ ਸ਼ਰਾਬਖਾਨਾ ਸੀ। ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਸਨੂੰ ਬਫੇ ਦਾ ਕੋਨਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੂਲ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਇੱਕ ਮੀਲ ਦੂਰ ਮਾਰਟਿਨ ਸਾਲਸਬਰੀ ਦੇ ਸ਼ਰਾਬਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। 1834 ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਆਲੇਇਟ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਰੈਂਪਟਨ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਿਹ ਨੂੰ ਦੂਿਜਆਂ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। 1853 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਦੀ ਮਕਾਮੀ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੇਲਾ ਲਗਾਇਆ। ਅਨਾਜ, ਅਜਨਾਸ ਅਤੇ ਡੇਇਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਮਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਨੇਮੀ ਲੱਗਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਸਨੂੰ ਬਰੈਂਪਟਨ ਦੇ ਖਜਾਂ ਦੇ ਮੇਲੇ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਹੀ ਬਰੈਂਪਟਨ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1887 ਵਿੱਚ ਬਰੈਂਪਟਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ-ਭਵਨ(ਲਾਇਬਰੇਰੀ) ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸੰਸਥਾਨ ਵਲੋਂ 360 ਜਿਲਦਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। 1907 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਾਲਮਕਾਸਦ ਇਮਾਰਤ ਕਰਾਈ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਬਰੈਂਪਟਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬਰੈਂਪਟਨ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਬੀਮਾ ਕਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦਿੱਕਤਾਂ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਦਦ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰੈਂਪਟਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਂਟਾਰੀਓ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਲੋਥਾਰ ਮੈਥਿਓਜ਼
ਲੋਥਾਰ ਮੈਥਿਓਜ਼ ਜਰਮਨ ਦਾ ਫੁਟਬਾਲਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਫੁਟਬਾਲ ’ਚ ਪੰਜ ਵਿਸ਼ਵ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ ਖੇਡ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਮੋਢੇ ’ਤੇ ਫੀਫਾ ਦੇ ਪੰਜ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ ਖੇਡਣ ਦਾ ਖੇਡ ਸਟਾਰ ਲੱਗਿਆ। ਇਹ ਮਾਣ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਕਾਰਬਜਾਲ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਟੀਮ ਦਾ ਗੋਲਕੀਪਰ ਗਿਯਾਨਲੁਗੀ ਬੂਫੋਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਲੋਥਾਰ ਮੈਥਿਓਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਇਰਲੇਜੈਨ ’ਚ ਨੇੜੇ ਬਾਵਾਰੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ’ਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਵਾਰੀਆ ਨੇੜਲੇ ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਹਰਜ਼ੋਗੇਨੌਰਚ 'ਚ ਫੁਟਬਾਲ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਮੈਥਿਓਜ਼ ਲੋਥਾਰ ਨੇ ਬੁੰਦੇਸਲੀਗਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1979 ਤੋਂ 1984 ਤੱਕ ’ਚ ਬੋਰਸੀਆ ਮੌਂਚਗਲੈਡਬੈਖ ਵਲੋਂ ਖੇਡਣ ਸਦਕਾ ਕੀਤੀ।
ਖੇਡ ਜੀਵਨ
ਉਹ 1984 ਤੋਂ 1988 ਤੱਕ ਬਾਇਰਨ ਮਿਊਨਿਖ ਫੁਟਬਾਲ ਕਲੱਬ, ਦੋ ਬਾਰ ਬੁੰਦੇਸਲੀਗਾ ਕਲੱਬ ਅਤੇ 1999-2000 ਤੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫੁਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਮੈਟਰੋ ਸਟਾਰ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। ਲੋਥਾਰ ਮੈਥਓਜ਼ ਨੇ ਸਪੇਨ-1982, ਮੈਕਸੀਕੋ-1986, ਇਟਲੀ-1990, ਅਮਰੀਕਾ-1994 ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ-1998 ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜ ਫੀਫਾ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ ਅਤੇ ਇਟਲੀ-1980, ਫਰਾਂਸ-1984, ਜਰਮਨੀ-1988 ਅਤੇ 2000 ’ਚ ਬੈਲਜੀਅਮ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ’ਚ ਖੇਡੇ ਗਏ ਚਾਰ ਯੂਰੋ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ’ਚ ਜਰਮਨ ਟੀਮ ਨੇ 1990 ’ਚ ਇਟਲੀ ’ਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੰਸਾਰ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ। ਪੰਜ ਵਿਸ਼ਵ ਫੁਟਬਾਲ ਕੱਪ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਲੋਥਾਰ ਦੇ ਫੁਟਬਾਲਰ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ’ਚ ਫੀਫਾ ਕੱਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ 25 ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਦਰਜ ਹੈ।
ਸਨਮਾਨ
ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਲ-1990 ’ਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਫੁਟਬਾਲ ਸੰਘ ਵਲੋਂ ‘ਫੀਫਾ ਫੁਟਬਾਲ ਪਲੇਅਰ ਆਫ ਦਿ ਯੀਅਰ’ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫੀਫਾ ਵਲੋਂ 1991 ’ਚ ‘ਯੂਰਪੀਅਨ ਫੁਟਬਾਲਰ ਆਫ ਦਿ ਯੀਅਰ’ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ। ਲੋਥਾਰ ਮੈਥਿਓਜ਼ ਆਪਣੇ 20 ਸਾਲਾ ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ ’ਚ 150 ਮੈਚਾਂ ’ਚ ਵਿਰੋਧੀ ਟੀਮਾਂ ’ਤੇ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪੇਲੇ ਵਲੋਂ ਫੀਫਾ ਦੇ 100 ਮਹਾਨ ਪਲੇਅਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ’ਚ ਸਾਮਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ
ਹੋਲੋਗ੍ਰਾਮ
ਹੋਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਬਦ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਹੋਲੋਜ਼ (holos) ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ 'ਪੂਰਾ' ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਮਾਅਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ 'ਲੇਖਾ' ਜਾਣੀ ਕਿ 'ਹੋਲੋਗ੍ਰਾਮ' ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਅਰਥ ਬਣਦਾ ਹੈ 'ਪੂਰਾ ਲੇਖਾ ਜੋਖਾ |' ਹੋਲੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂ ਤੋਂ ਪਰਾ ਵਰਤਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਲਾ ਅਤੇ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਸੋ, ਹੋਲੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦਾ ਤਿੰਨ ਆਯਾਮੀ ਅਕਸ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ| ਤੁਸੀਂ ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਪੈਕਟਾਂ, ਡੱਬਿਆਂ ਉਤੇ-ਹੇਠਾਂ ਨੁੱਕਰ 'ਤੇ ਬਾਰੀਕ ਅਤੇ ਮੋਟੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਕੀਰਾਂ ਨੂੰ 'ਬਾਰ ਕੋਡ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ | ਇਸ ਕੋਡ ਅੰਦਰ ਵਸਤੂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੁਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਬਾਰ ਕੋਡ ਉਤੇ ਜਿਉਂ ਹੀ ਲੇਜ਼ਰ ਕਿਰਨ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਪਰਦੇ ਉਤੇ ਸਕੈਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ |
ਕੰਮ ਕਿਵੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਹੋਲੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਦੋ ਪੜਾਵੀ ਕਿਰਿਆ ਹੈ|
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
1942
1942 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1940 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਭਾਫ ਘਣਤਾ
ਭਾਫ ਦੀ ਘਣਤਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:Vapour density) ਹਾਇਡਰੋਜਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਫ ਦੀ ਘਣਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਦੀ ਇੱਕ ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਪੁੰਜ ਦੁਆਰਾ ਵੰਡੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਵਸਤੂ ਦੇ ਪੁੰਜ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਫ ਘਣਤਾ = ਗੈਸ ਦੇ n ਅਣੂਆਂ ਦਾ ਭਾਰ/ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਦੇ n ਅਣੂਆਂ ਦਾ ਭਾਰ
ਸੋ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ:
ਭਾਫ ਘਣਤਾ = ਗੈਸ ਦਾ ਮੋਲਰ ਭਾਰ/ H2 ਦਾ ਮੋਲਰ ਭਾਰ
ਭਾਫ ਘਣਤਾ = ਗੈਸ ਦਾ ਮੋਲਰ ਭਾਰ/ 2.016
ਭਾਫ ਘਣਤਾ = ~½ × ਮੋਲਰ ਭਾਰ
(ਅਤੇ ਫਿਰ: ਮੋਲਰ ਭਾਰ = ~2 × ਭਾਫ ਘਣਤਾ) ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, NO2 ਮਿਸ਼ਰਣ ਅਤੇ N2O4 ਦੀ ਭਾਫ ਘਣਤਾ 38.3 ਹੈ। ਭਾਫ ਘਣਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਯੂਨਿਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਘਣਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੈਸ
ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਈਬਰ ਸੰਸਾਰ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ (ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਪਰਲਿਊਮੀਨਲ ਜਾਂ FTL ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਸੰਚਾਰ (ਕਮਿਉਨੀਕੇਸ਼ਨ) ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਸਪੀਡ ਨਾਲ ਪਦਾਰਥ ਜਾਂ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਅਧੀਨ, ਸਬਲਿਊਮੀਨਲ ਵਿਲੌਸਿਟੀ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਕਣ (ਜਿਸਦਾ ਰੈਸਟ ਪੁੰਜ ਹੋਵੇ) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਤੱਕ ਪ੍ਰਵੇਗਿਤ (ਐਕਸਲਰੇਟ) ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਅਨੰਤ ਊਰਜਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅਜਿਹੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤੇ ਕੋਈ ਪਾਬੰਧੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉ਼ਦੀ ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਕਤਾਂ ਉੱਤੇ (ਟੈਕਿਔਨ) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗੈਰ-ਸੂਚਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਯਾਤਰਾ
ਇਸ ਲੇਖ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸੂਚਨਾ ਜਾਂ ਪਦਾਰਥ ਦਾ c ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸੰਚਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੈਕੱਮ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਸਮਾਨ ਇੱਕ ਸਥਿਰਾਂਕ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਲ 299,792,458 m/s (ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ) ਜਾਂ ਤਕਰੀਬਨ 186,282.4 ਮੀਲ ਪ੍ਰਤਿ ਸਕਿੰਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਯਾਤਰਾ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ:
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਕਾਰਣਾਤਮਿਕਤਾ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਇਸਤਰਾਂ ਨਾ ਹੀ ਇੱਥੇ ਦਰਸਾਇਆ ਕੁੱਝ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਵਾਸਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਉਤਰਦਾ।
ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਕਰਦੇ ਦਿਸ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਊਰਜਾ ਜਾਂ ਸੂਚਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾਉਂਦੇ, ਇਸਲਈ ਉਹ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗਤੀ
ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਬੰਨੇ (ਜੁੜੇ) ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਔਬਜ਼ਰਵਰ (ਨਿਰੀਖਕ) ਲਈ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਜ਼ਾਂ ਧਰਤੀ ਦੁਆਲੇ 1 ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੂਰਜੀ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਤਾਰਾ, ਪ੍ਰੌਗਜ਼ਿਮਾ ਸੈਂਚੁਰੀ, ਤਕਰੀਬਨ 4 ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਮ ਦੂਰ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਜੀਓਸਟੇਸ਼ਨਰੀ (ਭੂ-ਸਥਿਰ) ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ, ਪ੍ਰੌਗਜ਼ਿਮਾ ਸੇਂਚੁਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ c ਤੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਜਿਆਦਾ ਸਪੀਡ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੀ ਰਿਮ (ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵਾਲੀ) ਸਪੀਡ ਰੇਡੀਅਸ ਅਤੇ ਐਂਗੁਲਰ ਸਪੀਡ ਦਾ ਗੁਣਨਫਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਭੂਸਥਿਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਧੁਮਕੇਤੂਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਪਣੀ ਸਪੀਡ ਨੂੰ ਸਬਲਿਊਮੀਨਲ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਤੋਂ ਘੱਟ) ਤੋਂ ਸੁਪਰਲਿਊਮੀਨਲ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਤੋਂ ਤੇਜ਼) ਸਪੀਡ ਤੱਕ ਤਬਦੀਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੁਪਰਲਿਊਮੀਨਲ ਤੋਂ ਸਬਲਿਊਮੀਨਲ ਸਪੀਡ ਤੱਕ ਤਬਦੀਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਣ ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਤੀਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਧੁਮਕੇਤੂ ਅਜਿਹੇ ਚੱਕਰਪਥ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 1000 AU ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਬਾਹਰ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹੋਣ। 1000 AU ਜਿੰਨੇ ਅਰਧ ਵਿਆਸ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਚੱਕਰ ਦਾ ਘੇਰਾ (ਸਰਕਿਉਮਫ੍ਰੈਂਸ) ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਨ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਭੂਸਥਿਰ (ਜੀਓਸਟੈਟਿਕ) ਅੰਦਰ ਇੰਨੀ ਅਜਿਹੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਧੁਮਕੇਤੂ ਸੁੱਪਰਲਿਊਮੀਨਲ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼) ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਲਈ ਗੈਰ-ਇਨਰਸ਼ੀਅਲ (ਗੈਰ-ਜੜਤਾ ਵਾਲੀ) ਫ੍ਰੇਮ (ਢਾਂਚੇ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਧੱਬੇ ਅਤੇ ਪਰਛਾਵੇਂ
ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਲੇਜ਼ਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਵਸਤੂ ਦੇ ਆਰਪਾਰ ਲੰਘਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲੇਜ਼ਰ ਦਾ ਧੱਬਾ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸਪੀਡ ਉੱਤੇ ਲੰਘਣ ਲਈ ਮਹਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇਤਰਾਂ, ਕਿਸੇ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਵਸਤੂ ਉੱਤੇ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕੋਈ ਪਰਛਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸਪੀਡ ਨਾਲ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਹੋਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੋਮੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸੰਚਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਥਿਰ ਫੀਲਡ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸੰਚਾਰ
ਕਿਉਂਕਿ ਸਥਿਰ ਵੇਗ ਨਾਲ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸੋਮੇ ਵੇਲੇ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਜਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਸਟੈਟਿਕ ਫੀਲਡ ਦੇ ਸੋਮੇ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਟਾਰਡੇਸ਼ਨ (ਰੁਕਾਵਟ) (ਜਾਂ ਅਬੈਰਸ਼ਨ, ਪਤਨ) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇਸਲਈ ਸਥਿਰ ਫੀਲਡ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸਪੀਡ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰਿਤ ਹੋਇਆ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, ਸਥਿਰ ਸੋਮੇ ਦੀ ਇੱਕਸਾਰ ਗਤੀ ਨੂੰ ਰੈੱਫਰੈਂਸ ਫ੍ਰੇਮ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਕੇ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਥਿਰ ਫੀਲਡ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਦੂਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜੋ ਸੰਚਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਸਪਮੇ ਤੋਂ ਸੂਚਨਾ ਸੰਚਾਰ ਵਾਸਤੇ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਸੂਚਨਾ ਜਾਂ ਪਦਾਰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸੰਚਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਸੋਮੇ ਤੋਂ ਰਿਸੀਵਰ/ਨਿਰੀਖਕ ਤੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਗਤੀਆਂ
ਕਿਸੇ ਇਕਲੌਤੀ ਰੈਫਰੈਂਸ ਫ੍ਰੇਮ ਅੰਦਰ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਦੋ ਵਸਤੂਆਂ ਜਿਸ ਦਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉਸਨੂੰ ਪਰਸਪਰ ਜਾਂ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀ ਸਪੀਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਉੱਤੇ ਰੈਫਰੈਂਸ ਫ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਤਿ ਪਰਸਪਰ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਦੋ ਕਣਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਇਸ ਤੇ ਕੋਈ ਪਾਬੰਧੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਂਦੀ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਕਣ ਦੀ ਵਿਲੌਸਿਟੀ ਨਾਪਣ ਵਾਸਤੇ ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਵਰਤਣੀ ਗਲਤ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਜੇ ਕਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਕਿਸੇ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਲੌਸਿਟੀ ਨਾਪਣੀ। ਯਾਨਿ ਕਿ, ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਾਪੇਖਿਕ ਵਿਲੌਸਿਟੀਆਂ ਨਾਪਣ ਲਈ ਸਹੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਵੇਗਿਤ ਢਾਂਚੇ ਅੰਦਰ v ਅਤੇ –v ਗਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਸਾਪੇਖਿਕ ਵਿਲੌਸਿਟੀ ਨੂੰ ਨਾਪਣਾ ਅਨੁਦੇਸ਼ਾਤਮਿਕ ਹੈ, ਜੋ 2v > c ਨੇੜੇ ਹੋ ਰਹੀ ਸਪੀਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਸਪੀਡਾਂ ਨੂੰ c, β = v/c ਦੀਆਂ ਯੂਨਿਟਾਂ (ਇਕਾਈਆਂ) ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ: