cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਭਾਈ ਜੋਧ ਸਿੰਘ
ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ
ਆਪ ਦੀ ਵਿੱਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਸਫਲ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇਖ ਆਪ ਨੂੰ ਅੱਸੀ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 30 ਅਪ੍ਰੈਲ 1965 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ। ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਆਪ ਨੇ ਇਹ ਸੇਵਾ ਤਨੋ-ਮਨੋ ਨਿਭਾਈ। ਡਾ. ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਨ 1966 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਵੱਲੋਂ ਵਿੱਦਿਅਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਅਦੁੱਤੀ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਵਜੋਂ ਸੰਨ 1961 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਸੰਨ 1979 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਵੱਲੋਂ ਡੀ. ਲਿਟ. ਦੀਆਂ ਮਾਨ-ਅਰਥ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਸਿੱਖੀ ਜੀਵਨ-ਜਾਚ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭਾਈ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਨਿਤਨੇਮੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਾਬੰਦ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ-ਪ੍ਰੇਮੀ, ਸੰਜਮੀ ਤੇ ਰੱਬ ਦਾ ਭਾਣਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਆਪ ਦੀ ਕਥਨੀ ਤੇ ਕਰਨੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਪ ਨੂੰ ਤਕਰੀਬਨ 50 ਸਾਲ ਦਾ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਸੀ। ਡਾ. ਫੁੱਲ ਹੋਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪ ਹਰ ਨਿੱਕੇ ਤੋਂ ਨਿੱਕਾ ਕੰਮ ਵੀ ਵਿਉਂਤ ਤੇ ਜੁਗਤ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਆਪ ਦਾ ਸੈਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਐਸਾ ਪੱਕਾ ਸੀ ਕਿ ਆਪ ਦੀ ਸੈਰ ਨਾਲ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਦਾ ਟਾਈਮ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।
‘ਭਾਈ’
ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਉਪਾਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਆਪ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੋਰ ਕੁਝ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ‘ਭਾਈ’ ਲਗਾਉਣਾ ਵਧੇਰੇ ਠੀਕ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਆਪ ਦੀ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਉਸਾਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਅਤੇ ਦਾਦੀ ਜੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੱਥ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨ ਤੇ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਸੁਣਨ, ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਲਿਵ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ। ਆਪ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜਾਚ ਸਿੱਖ ਗਏ ਸਨ। ਆਪ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰਵਿਰੋਧ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਤੇ ਹਰ ਫੈਸਲਾ ਨਿਰਪੱਖ ਹੋ ਕੇ ਕਰਦੇ। ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਆਪ ਦੀ ਖੂਬੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਪ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਅਰਦਾਸ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਆਪ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੋਲਣ ਤੇ ਫਜ਼ੂਲ ਬਹਿਸ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਐਨਰਜੀ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਾਜ਼ਰਜਵਾਬ
ਬੇਟੇ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪ ਦੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, “ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਹਾਜ਼ਰਜਵਾਬ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਇਸ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਮਜੋਲੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦ ਕਿਰਪਾਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਕਈਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਰਪਾਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਛੇ ਇੰਚ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਬੋਲਣ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਈ ਤਾਂ ਉਹ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਕਿਰਪਾਨ ਸਾਡੇ ਧਰਮ ਦਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਦੀ ਬੋਦੀ। ਅਸਾਂ ਕਦੀ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਮੁਕੱਰਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਰਪਾਨ ਦੇ ਸਾਈਜ਼ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।”2 ਭਾਈ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਵੀ ਕਾਫੀ ਗਿਆਨ ਸੀ। ਪ੍ਰੋ. ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਭਾਈ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਉਸਾਰੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰ ਕੇ, ਨਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਸੀ।
ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਛੱਡਣਾ
ਮੁਸੀਬਤ ਵੇਲੇ ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਛੱਡਣਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਸੀਅਤ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਗੁਣ ਸਨ। “ਇਕ ਵਾਰੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਲਈ ਜਾਂਦਿਆਂ ਅਚਾਨਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟਾਂਗਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੀ ਬੱਘੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਅਤ ’ਤੇ ਕੁਝ ਸ਼ੱਕ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਭੈੜੇ ਵੇਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੜੇ ਹੀ ਠਰੰਮੇ ਤੇ ਹੌਂਸਲੇ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲਿਆ। 1924 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕਾਲਜ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਆਪ ਮੁੜ ਕੇ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ।”
ਅਸੂਲਾਂ ਦੇ ਪੱਕੇ
ਭਾਈ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਜੀ ਰੱਬ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ’ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਸੂਲਾਂ ਦੇ ਪੱਕੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਤਾਂ ਸੁਚੱਜੀ ਜੀਵਨ-ਜਾਚ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਬੇਟੇ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ “1939 ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨੌਕਰੀ ’ਤੇ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਇਕਰਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ: ਨਾ ਤੂੰ ਆਪ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਉਣੀ ਹੈ। ਰਿਸ਼ਵਤ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ ਅਤੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਭੈੜੀ ਕਰਤੂਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਤੇ ਖਾਨਦਾਨ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਹੋਵੇ। ਯਥਾ-ਸ਼ਕਤ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਹੈ ਤੇ ਦਸਵੰਧ ਕੱਢਣਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਦ 1961 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, ਵੇਖੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਇਨਸਾਫ। ਜਿਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚੋਂ ਮੈਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵੇਲੇ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਕਾਲਜ ਦਾ ਅਹਾਤਾ ਛੱਡਣ ਲਈ 24 ਘੰਟੇ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਉਸੇ ਕਾਲਜ ਦਾ ਮੈਂ 16 ਸਾਲ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਤੇ ਜਿਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ’ਤੇ ਕਾਤਲਾਨਾ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਪਦਵੀ ਸੰਭਾਲੀ ਹੈ।”
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ
ਆਪ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਦੇ ਦੂਜੇ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਪੰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਜਦੋਂ ਆਪ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਵੀ ਵਧ-ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹੰਤਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚੋਂ ਛੁਡਾਉਣ ਲਈ ਭਾਈ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੁਸੀਬਤ ਵੇਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਣ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਕੌਮ ਦੀ ਭਲਾਈ
ਚੀਫ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੋ ਵੀ ਨਵੇਂ ਕਦਮ ਉਠਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਜੋ ਬਿੱਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਦੇ ਖਰੜੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੂਰਮਾ ਸਿੰਘ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਆਦਿ ਸਭ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਬੜੇ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਚੀਫ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਅਤੇ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਕਮੇਟੀ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੇਵਾ ਇੱਕ ਅਣਥੱਕ ਸੇਵਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੀਫ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾ ਸਕਦਾ।
ਅਲਵਿਦਾ
4 ਦਸੰਬਰ, 1981 ਨੂੰ ਆਪ ਆਪਣੀ ਸੰਸਾਰਕ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਏ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ
ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ
ਹਸਰਤ ਮੋਹਾਨੀ
ਜੀਵਨ
ਹਸਰਤ ਮੋਹਾਨੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ-ਸਯਦ ਫ਼ਜਲ ਉਲ-ਹਸਨ; ਤਖ਼ੱਲਸ ਹਸਰਤ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਸਬਾ ਮੋਹਾਨ ਜ਼ਿਲਾ ਅਨਾਓ ਵਿੱਚ 1875 ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਯਦ ਅਜ਼ਹਰ ਹੁਸੈਨ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਡਾਰੂ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਪੁਰ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ।
ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਘਰ ਪਰ ਹੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 1903 ਵਿੱਚ ਅਲੀਗੜ ਤੋਂ ਬੀ ਏ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਕੁਝ ਮੌਲਾਨਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜੌਹਰ ਅਤੇ ਮੌਲਾਨਾ ਸ਼ੌਕਤ ਅਲੀ ਸਨ। ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤਸਲੀਮ ਲਖਨਵੀ ਅਤੇ ਨਸੀਮ ਦੇਹਲਵੀ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਆਪਣਾ ਕਲਾਮ ਤਸਨੀਮ ਲਖਨਵੀ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਣ ਲੱਗੇ। 1903 ਵਿੱਚ ਅਲੀਗੜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਿਸਾਲਾ ਅਰਦੋਏ ਮੁਅੱਲਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਰਾਏ ਮੁਤਕੱਦਿਮੀਨ ਦੇ ਦੀਵਾਨਾਂ ਦਾ ਇੰਤਖ਼ਾਬ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਹਰੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ ਚੁਨਾਂਚੇ ਅੱਲਾਮਾ ਸ਼ਿਬਲੀ ਨੇ ਇੱਕ ਮਰਤਬਾ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਤੂੰ ਆਦਮੀ ਹੋ ਜਾਂ ਜਨ (ਔਰਤ), ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ ਫਿਰ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਬਣੇ ਅਤੇ ਹੁਣ ਬਾਣੀਏ ਹੋ ਗਏ ਹੋ। ਹਸਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਂਗਰਸੀ ਸਨ। ਗਰਵਨਮੈਂਟ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੀ। 1908 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਮੂਨ ਛਾਪਣ ਉੱਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ 1947 ਤੱਕ ਕਈ ਵਾਰ ਕ਼ੈਦ ਅਤੇ ਰਿਹਾ ਹੋਏ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਰਿਸਾਲਾ ਵੀ ਬੰਦ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।
ਮਸ਼ਾਹਦਾਤ ਜ਼ਿਨਦਾਂ: ਮੌਲਾਨਾ ਹਸਰਤ ਮੋਹਾਨੀ ਦੀ ਆਪ ਬੀਤੀ
“ਮਸ਼ਾਹਦਾਤ ਜ਼ਿਨਦਾਂ” ਮੌਲਾਨਾ ਹਸਰਤ ਮੋਹਾਨੀ ਦੀ ਆਪ ਬੀਤੀ ਹੈ ਜੋ “ਕੈਦ ਫ਼ਰੰਗ” ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਮੌਲਾਨਾ ਹਸਰਤ ਮੋਹਾਨੀ ਨੇ ਆਗ਼ਾਜ਼ ਦਾਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 23 ਜੂਨ 1908 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਸਾਲਾ ”ਉਰਦੂਏ ਮੁਅੱਲਾ“ ਵਿੱਚ ਇਕ ਮਜ਼ਮੂਨ ਛਾਪਣ ਉੱਤੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੇ ਜੁਰਮ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਕੈਦ ਬਾ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਔਰ ਪੰਜਾਹ ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ। ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਇਕ ਸਾਲ ਰਹਿ ਗਈ ਔਰ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਰਕਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਈ ਨੇ ਅਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਵਕਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ  ਸ਼ੀਰ ਖ਼ਵਾਰ (ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਦੀ) ਬੇਟੀ ਨਾਈਮਾ ਬੇ ਹੱਦ ਉਲੇਲ ਸੀ ਔਰ ਘਰ ਪਰ ਵਾਲਿਦਾ ਨਾਈਮਾ ਔਰ ਇਕ ਨੌਕਰਾਣੀ ਦੇ ਸਿਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਨਮੂਨਾ ਸ਼ਾਇਰੀ
ਰੌਸ਼ਨ ਜਮਾਲ-ਏ-ਯਾਰ ਸੇ ਹੈ ਅੰਜੁਮਨ ਤਮਾਮ ਦਹਕਾ ਹੁਆ ਹੈ ਆਤਿਸ਼-ਏ-ਗੁਲ ਸੇ ਚਮਨ ਤਮਾਮ
ਹੈਰਤ ਗੁਰੂਰ-ਏ-ਹੁਸਨ ਸੇ ਸ਼ੋਖ਼ੀ ਸੇ ਇਜ਼ਤਰਾਬ ਦਿਲ ਨੇ ਭੀ ਤੇਰੇ ਸੀਖ ਲਿਏ ਹੈਂ ਚਲਨ ਤਮਾਮ
ਦੇਖੋ ਤੋ ਹੁਸਨ -ਏ-ਯਾਰ ਕੀ ਜਾਦੂ ਨਿਗਾਹਿਆਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਇਕ ਨਜ਼ਰ ਮੇਂ ਹੁਈ ਅੰਜੁਮਨ ਤਮਾਮ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1875
ਕਾਰਬਨੀ ਪਦਾਰਥ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰਬਨੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਠਾਕੁਰ
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੱਤ ਫੇਰੇ: ਸਲੋਨੀ ਕਾ ਸਫਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਨਿਊਜ਼ ਰੀਡਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵਿਗਿਆਪਨ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਪਾਰਥੋ ਸੇਨ-ਗੁਪਤਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਇੰਡੋ-ਫ੍ਰੈਂਚ ਫਿਲਮ ਹਵਾ ਅਨੇ ਡੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੂੰ ਸੱਤ ਫੇਰੇ: ਸਲੋਨੀ ਕਾ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ "ਸਲੋਨੀ" ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2004 ਦੀ ਫਿਲਮ 'ਹਵਾ ਆਨੇ ਦੇ' ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕਸਮ ਸੇ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਾਚੀ ਦੇਸਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਛੇਵੇਂ ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀ ਅਵਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਾਲ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਫਰੈਸ਼ ਫੇਸ - ਫੀਮੇਲ 2006 ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਉਸਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦੋਸਤ ਸੰਜੋਤ ਵੈਦਿਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਅਗਸਤ 2020 ਵਿੱਚ, ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਮਾਨਵ ਗੋਹਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਸ਼ਾਦੀ ਮੁਬਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤੀ ਜਿੰਦਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਕਾਰਨ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਰਤੀ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ਅਪਨਪਨ - ਬਦਲਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਮਾਦੀਰਾ ਦਰਿਆ
ਮਾਦੀਰਾ ਦਰਿਆ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਲ-ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ 3,250 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮਾ ਹੈ ਇਹ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਦਰਿਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆ ਹੈ।
ਬਿਆਨਕਾ ਐਲਮਰ
ਬਿਆਨਕਾ "ਬਾਮ ਬਾਮ" ਐਲਮਰ (ਜਨਮ 24 ਜੁਲਾਈ 1982) ਕੈਨਬਰਾ, ਏਸੀਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ। ਉਹ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਫਲਾਈਵੇਟ ਚੈਂਪੀਅਨ ਅਤੇ ਓਸ਼ੀਨੀਆ ਬਾਕਸਿੰਗ ਬੰਟਮਵੇਟ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਐਲਮਰ ਨੇ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲਿਆ ਹੈ: ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ।
ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਐਲਮਰ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਐਕਟ ਗ੍ਰੀਨਜ਼ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਮੰਡਾ ਬ੍ਰੈਸਨਨ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸਹਾਇਕ ਰਹੀ ਹੈ: ਉਹ ਗ੍ਰੀਨ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, (ਅਮੰਡਾ ਬ੍ਰੈਸਨਨ)।
ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਪੂਰਬੀ ਕੇਪ ਵਿੱਚ ਬੇਚੈਨੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਯੂਥ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਸਵੈ-ਸੇਵਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਐਲਮਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਗਲੋਬਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਕੈਨਬਰਾ ਵਿੱਚ ਰਿਸਕ ਯੂਥ ਅਤੇ ਬਾਕਸਿੰਗ ਕੋਚ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਰੈਲੀ (ਬਸੀ ਪਠਾਣਾਂ)
ਰੈਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਬਿਆਨਕਾ ਐਲਮਰ
ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ
2009 ਵਿੱਚ ਐਲਮਰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਬਾਅਦ 2010 ਵਿੱਚ ਓਸ਼ੀਨੀਆ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ 2010 -2011 ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਫਲਾਈਵੇਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ 2011 ਬੀ ਗੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਕਸਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਬਾਕਸਰ ਟਰਾਫੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਐਲਮਰ ਨੇ ਫਿਰ ਲੰਡਨ 2012 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਐਲਮਰ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਈ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਚੁਪਕੇ ਚੁਪਕੇ ਰਾਤ ਦਿਨ
ਚੁਪਕੇ ਚੁਪਕੇ ਰਾਤ ਦਿਨ ਹਸਰਤ ਮੋਹਾਨੀ ਦੀ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਰਦੂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਹੈ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਕਾਹ (ਫਿਲਮ), (1982) ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਹਰਮਨਪਿਆਰੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਗਜੀਤ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਜ਼ਲ ਗੀਤ
ਹਰਨਾਮਪੁਰ
ਹਰਨਾਮਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਾਜਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੰਢੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਾਜਾਖਾਨਾ ਨਿਊ
ਬਾਜਾਖਾਨਾ ਨਿਊ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਬਠਿੰਡਾ- ਫਰੀਦਕੋਟ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਤੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਦ ਐਂਸੇਂਸ਼ੀਅਲ ਗਾਂਧੀ
ਦ ਐਂਸੇਂਸ਼ੀਅਲ ਗਾਂਧੀ: ਐਂਥੋਲੋਜੀ ਆਫ਼ ਹਿਜ ਰਾਈਟਿੰਗਜ਼ ਓਨ ਹਿਜ ਲਾਈਫ਼, ਵਰਕ ਐਂਡ ਆਈਡੀਆਜ਼, ਮੋਹਨਦਾਸ ਗਾਂਧੀ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ ਲੂਈਸ ਫਿਸ਼ਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ 'ਕਿਵੇਂ ਗਾਂਧੀ ਮਹਾਤਮਾ ਬਣੇ' ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਭਾਗਾਂ - “ਦ ਮੈਨ” ਅਤੇ “ਦ ਮਹਾਤਮਾ” ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।
ਦ ਮੈਨ
left|thumb|240x240px|[[ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ|ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਸਤੂਰਬਾਈ (1902)]] ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਗਾਂਧੀ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਇੰਗਲੈਂਡ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਸ, ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ। ਗਾਂਧੀ ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਹਾਸੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਕਸਤੂਰਬਾਈ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅੰਦਰ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਇਸ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਮੋਹਣਦਾਸ ਕੇ. ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਸੂਖਮ ਝਲਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮਕ ਨੇਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭਾਰਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਟ੍ਰਾਂਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਮਾਰਚ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਜ਼ਾਬਤੇ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਂਦੇ ਸਨ। ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤਾਲਾਬੰਦੀ 2020
24 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 2020 ਦੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਰੋਕਥਾਮ ਉਪਾਅ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੂਰੀ 1.3 ਅਰਬ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 22 ਮਾਰਚ ਨੂੰ 14 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਸਵੈ-ਇੱਛੁਕ ਜਨਤਕ ਕਰਫਿਊ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੋਵੀਡ -19 ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਉਦੋਂ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਤ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 500 ਸੀ।
ਅਬਜ਼ਰਵਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਨੇ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਹਰ ਛੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਗਣੇ ਕਰਨ ਦੀ ਦਰ ਤੋਂ ਹੌਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹਰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਗਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਦਰ ਤੋਂ ਹੌਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦਾ ਅੰਤ ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀਆਂ ਨੇ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉੜੀਸਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਬੰਦ ਨੂੰ 1 ਮਈ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਕਰਨਾਟਕ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲਿਆ।
14 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤਾਲਾਬੰਦੀ 3 ਮਈ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ, 20 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਤ ਢਿੱਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਥੇ ਇਹ ਪ੍ਰਸਾਰ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ 2019 ਦਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੇਸ 30 ਜਨਵਰੀ, 2020 ਨੂੰ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਵੁਹਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਾਪਸ ਰਾਜ ਆਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 500 ਹੋ ਗਈ ਹੈ, 19 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ 22 ਜਨਵਰੀ ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 7 ਵਜੇ ਤੋਂ 9 ਵਜੇ ਤੱਕ ' ਜਨਤਾ ਕਰਫਿਊ ' '(ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਰਫਿਊ) ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਕਰਫਿਊ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ: “ਜਨਤਾ ਕਰਫਿਊ ਕੋਵਿਡ -19 ਵਿਰੁੱਧ ਲੰਬੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ।” ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਸਰੀ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ, 24 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਉਸਨੇ 21 ਦਿਨ ਦੇ ਅਰਸੇ ਲਈ, ਉਸ ਦਿਨ ਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਹੱਲ ਹੈ ਸਮਾਜਿਕ ਦੂਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਕਰਫਿਊ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਜਨਤਾ ਕਰਫਿਊ
ਜਨਤਾ ਕਰਫਿ 14 ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਕਰਫਿਊ ਸੀ (ਸਵੇਰੇ 7 ਵਜੇ ਤੋਂ 9 ਵਜੇ) ਜੋ ਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 22 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ ਤਹਿ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ, ਮੈਡੀਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਮੀਡੀਆ, ਹੋਮ ਡਿਲਿਵਰੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਅਤੇ ਫਾਇਰਫਾਈਟਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ 'ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ' ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਰਫਿਊ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ (22 ਮਾਰਚ 2020), ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ, ਬਾਲਕੋਨੀਆਂ ਜਾਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋਣ ਲਈ ਅਤੇ ਤਾੜੀਆਂ ਮਾਰ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਵਜਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਡੇਟ ਕੋਰਪ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੇਵਾ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਫਿਊ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਹੋਰ 10 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਕਰਫਿਊ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਰਫਿਊ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ।
ਮਨਾਹੀਆਂ
thumb| ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ [[ਵਡੋਦਰਾ ਵਿੱਚ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਖਾਲੀ ਪਈਆਂ ਸੜਕਾਂ ]] ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਆਵਾਜਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ - ਸੜਕ, ਹਵਾਈ ਅਤੇ ਰੇਲ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਾਨ, ਅੱਗ, ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਅਪਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ, ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਏਟੀਐਮਜ਼, ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ, ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ 'ਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਕੈਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਟਾਈਮਲਾਈਨ
right|thumb|285x285px| ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ। ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਲੋਕ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਭੰਡਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਹਲੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੋਈ ਸੰਕਟਕਾਲੀਨ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ। ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰਾਹਤ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਇੱਕ ਉਤੇਜਕ ਪੈਕੇਜ ਨੂੰ ਅੰਤਮ ਰੂਪ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
26 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ,170,000 ਕਰੋੜ (24 ਅਰਬ ਡਾਲਰ) ਦਾ ਐਲਾਨ ਲਾਕਡਾਉਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਉਤੇਜਕ ਪੈਕੇਜ। ਇਸ ਪੈਕੇਜ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਸਿੱਧੇ ਨਕਦ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ, ਮੁਫਤ ਸੀਰੀਅਲ ਅਤੇ ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਰਾਹੀਂ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਡਾਕਟਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਬੀਮਾ ਕਵਰੇਜ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।
27 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਕਈ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ।
ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 22 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ 31 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੇਲ ਨੈਟਵਰਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਾਨ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਲਾਕਡਾਉਨ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਭਾੜੇ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। 29 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਾਰਸਲ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਾਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨਿਯਮਤ ਭਾੜੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗੀ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੇਲ ਆਪਰੇਟਰ ਨੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕੋਚਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ 167 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੇਲ ਨੈਟਵਰਕ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ 1974 ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੜਤਾਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
5 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕਜੁੱਟਤਾ ਦਿਖਾਈ ਜੋ 9 ਮਿੰਟ ਲਈ 9 ਵਜੇ ਤੋਂ 9 ਵਜੇ ਤੱਕ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੀਵਾ, ਮੋਮਬੱਤੀ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ; ਅਤੇ ਫਲੈਸ਼ਿੰਗ ਟੌਰਚਲਾਈਟ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫਲੈਸ਼ਲਾਈਟ।
9 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਉੜੀਸਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਨੂੰ 30 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। 10 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ 1 ਮਈ ਤੱਕ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ। 11 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਨੂੰ 30 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਕਰਨਾਟਕਾ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਪਰ ਕੁਝ ਢਿੱਲ ਦੇ ਨਾਲ। ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
14 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤਾਲਾਬੰਦੀ 3 ਮਈ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ, 20 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਿਥੇ ਇਹ ਪ੍ਰਸਾਰ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰੇਕ ਕਸਬੇ, ਹਰ ਥਾਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹਰ ਰਾਜ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਖੇਤਰ ਜੋ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸਨ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਕੇਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਮੁੜ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
16 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰੈਡ ਜ਼ੋਨ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਸੰਕਰਮਣ ਦੇ ਗਰਮ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੰਤਰੀ ਜ਼ੋਨ ਕੁਝ ਸੰਕਰਮਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗ੍ਰੀਨ ਜ਼ੋਨ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲਾਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਅਸਰ
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਈਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖੁਰਾਕ ਸਪੁਰਦਗੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 28 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਆ ਗਈ। ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਲੜੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕਈ ਰਾਜ ਇਸ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਹਨ। ਨਾਜਾਇਜ਼ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸ਼ਰਾਬੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੁਨਾਫੇ ਦਾ ਰੁਕਣਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਆਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਕਾਮੇ
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 139 ਮਿਲੀਅਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਟੈਲੀਵੀਯਨ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਲੰਮੇ ਜਲੂਸਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਕਈ ਮੀਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਅਕਸਰ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ। ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਲਿਜਾਣ ਲਈ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਬੱਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਬੱਸਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬੱਸ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਤਣ ਵਾਲੇ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ। 29 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਕਿ ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿਰਾਇਆ ਦੀ ਮੰਗ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਬਿਨਾ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਤਨਖਾਹ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 14 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਸਹੂਲਤਾਂ 'ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ 30 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। thumb|ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕੋਵੀਡ -19 ਲੌਕਡਾਉਨ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਖਾਣੇ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ
ਭੋਜਨ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ
ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ 24 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦੁਕਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਨਿਰਮਾਣ ਇਕਾਈਆਂ ਅਤੇ "ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ" ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, "ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ" ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਟਰੱਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਖੁਰਾਕ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲੇਬਰ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਮਜਦੂਰ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ ਅਤੇ ਫੈਕਟਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਡਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਰਕ ਕਮੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰਾਹਤ
26 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ 22.6 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਰਾਹਤ ਪੈਕੇਜ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਯੋਜਨਾ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਨਕਦ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 2020 ਨੂੰ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਿੱਸਾ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੈ। ਫੈਡਰਲ ਫੂਡ ਵੈਲਫੇਅਰ ਸਕੀਮ ਨਾਲ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਏ ਸਿਰਫ ਉਹ ਲੋਕ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸਨ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਫਸੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ 22,567 ਰਾਹਤ ਕੈਂਪ ਚਲਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 15,541 ਕੈਂਪ (ਸਾਰੇ ਦੇ 68%) ਕੇਰਲਾ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁਆਰਾ 1,135 ਕੈਂਪ, 1 ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਛੋਟੀਆਂ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦੁਆਰਾ 78 ਕੈਂਪ ਚਲਾਏ ਗਏ। ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ 3,909 ਕੈਂਪ ਚਲਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਨੇ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਣ, ਮਾਸਕ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਸਮੇਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ।     ਸ਼ੋ੍ਰਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ।  ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਹਮਰੁਤਬਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਕਮਰੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਕਾਨ ਮਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਵਾਤਾਵਰਣ ਤੇ ਅਸਰ
ਉਦਯੋਗ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਨਦੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਭਾਵ
ਲੋਕ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਲਗਾ ਕੇ ਸਮਾਜਕ ਦੂਰੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਵੇਖੇ ਗਏ।  29 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਕੀ ਬਾਤ ਰੇਡੀਓ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਘਰ ਰਹਿਣ।
27 ਮਾਰਚ 2020 ਨੂੰ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹਰਦੋਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਲਈ 8 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 150 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ। 2 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2020 ਨੂੰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਨਵਮੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਤਾਲਾ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਾਬਲੀਘੀ ਜਮਾਤ ਦੇ 12 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 2020 ਨੂੰ ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ ਵਿੱਚ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਲਈ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਰਚ ਵਿੱਚ 150 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਕਰਨ ਲਈ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ਿਵ ਨਾਦਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 24 ਮਾਰਚ ਤੋਂ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਬਗੈਰ 31,000 ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਕੇਸ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਗਤ ਉਪਾਵਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟਰੈਕਰ 'ਤੇ 100 ਵਿੱਚੋਂ 100 "ਅੰਕ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਖਤ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਕੂਲ ਬੰਦ, ਸਰਹੱਦ ਬੰਦ ਕਰਨ, ਯਾਤਰਾ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ ਬਹੁਤ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਰੂਕਿੰਗਜ਼ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸ਼ਮਿਕਾ ਰਵੀ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਵਿੱਚ ਤਬੀਲਗੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ
ਭਾਰਤ ਲਈ ਡਬਲਯੂਐਚਓ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਹੈਂਕ ਬੇਕੇਡਮ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ, ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਜਵਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਡਬਲਯੂਐਚਓ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਮਾਈਕ ਰਿਆਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਕੱਲੇ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਕੋਰੋਨਵਾਇਰਸ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲਾਗਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਪਾਅ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 2020 ਨੂੰ, ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੂਤ, ਡੇਵਿਡ ਨੈਬਰੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ, ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦਲੇਰ ਸੀ' ਅਤੇ ਹੋਰ 3 ਜਾਂ 4 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸੀ।
ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਡਿਸੀਜ਼ ਡਾਇਨਮਿਕਸ, ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਐਂਡ ਪਾਲਿਸੀ (ਸੀਡੀਡੀਈਪੀ) ਨੇ ਜਾਨਸ ਹਾਪਕਿੰਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਾਲਾਬੰਦੀ "ਲਾਭਕਾਰੀ" ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ "ਗੰਭੀਰ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ" ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ। ਇਸਦੇ ਮਾਡਲਾਂ ਨੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਜੂਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਲੀਅਨ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਪਏਗਾ।   ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਓਪ-ਐਡ ਵਿੱਚ, ਸੀਡੀਡੀਈਪੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਲਕਸ਼ਮੀਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਜੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਪਾਲਣਾ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਮਈ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਲਾਗਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦੇਵੇਗਾ। 70 ਤੋਂ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ 1 ਮਿਲੀਅਨ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਏਗੀ.।ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ, ਜੇ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਨਾ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਗੰਭੀਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 5-6 ਮਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ।
ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦੋ ਖੋਜਕਰਤਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਗਣਿਤਿਕ ਮਾਡਲ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਨ ਜੋ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਫਲੈਟ 49 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤਾਲਾਬੰਦ ਜਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਢਿੱਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਪੁਨਰ-ਉਥਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019-20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ
ਗੁਰਜੀਤ ਕੌਰ
ਗੁਰਜੀਤ ਕੌਰ (ਜਨਮ 25 ਅਕਤੂਬਰ 1995) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਡਿਫੈਂਡਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਡਰੈਗ ਫਲਿਕਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹਾਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2018 ਵਿਚ. ਉਹ 8 ਗੋਲ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਟੀਚਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਮਹਾਂਦੀਪ ਜੇਤੂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੇਤੂ ਰਹੀ ਉਸਨੇ ਜੁਲਾਈ 2018 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 53 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਡਾ.ਸਤੀਸ਼ ਸੋਨੀ
ਡਾ.ਸਤੀਸ਼ ਸੋਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਡਾਕਟਰ ਹਨ। ਉਹਨਾ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਮਾਰਚ  1974 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਕਸਬਾ ਮੱਖੂ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਨਾਟਕ, ਨਾਵਲ, ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦੇ ਹਨ।ਇਸਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮਾ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿਚ ਬਤੌਰ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਨਾਮਵਰ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਚਲੰਤ ਸਮਾਜਕ ਮਸਲਿਆਂ ਤੇ ਲੇਖ ਵੀ ਲਿਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਉਹਨਾ ਦੇ   50 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲੇਖ ਪੰਜਾਬੀ  ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਪੋਕਸਮੈਨ,  ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਫਿਲਮੀ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ
ਡਾ ਸੋਨੀ ਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਬਤੌਰ ਕਲਾਕਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ
ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀ
ਗ਼ਜ਼ਲ ਬਿਰਖਾਂ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਹੁਣ ਡਰਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਛਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕੀਂ ਘਬਰਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਪਾਣੀ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੀ ਰੱਤ ਨਾਲ ਲੋਕੀਂ ਨਹਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਰਾਮ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਕੋਈ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਲੈ ਗਿਆ ਮਣਕਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸਤਰਾਂ ’ਚ ਪਿਰੋਂਦਾ ਹਾਂ ਇਉਂ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਮੈਂ ਆਪ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਹੱਦਾਂ ਤੇ ਸਰਹੱਦਾਂ ਰਹਿਣ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਥਾਵੇਂ ਤੇਰਾ ਘਰ ਆਬਾਦ ਰਹੇ, ਆਪਣਾ ਘਰ ਵੀ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਅਹਿਸਾਸ ਤੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਸੰਗ ਪਰਚਦੀ ਰਹਿ ਮੈਨੂੰ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਵੀ ਰਸ਼ਕ ਆਉਦੈਂ ਚੁਭੇ ਤਾ ਹਨ ਲਹੂ -ਲੁਹਾਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਇਨ੍ਹਾ ਪਰ ਜਦੋ ਇਨ੍ਹਾ ਦੇ ਨਾਲ ਫੁੱਲਾ ਦੀ ਛੋਹ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਚੇਤੇ ਆਉਦੈਂ ਤਾ ਸਾਰੀ ਪੀੜ ਵਿਸਾਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਠੀਕ ਓਦਾਂ ਜਿੱਦਾਂ ਤੇਰੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਛੂਹਦਿਆਂ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀਆ ਤਲਖੀਆਂ ਵਿਸਰ ਜਾਂਦੀਆਂ  । .        ਕਾਇਨਾਤ ਸ਼ੋਖੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਚਿਹਰਾ ਭੋਲੇਪਣ ਨਾਲ ਸੰਵਾਰਿਆ ਚਿਹਰਾ ਸ਼ਰਾਰਤ ਨਾਲ ਨਿਖਾਰਿਆ ਚਿਹਰਾ ਕੀ ਕਹਾਂ ਤੈਨੂੰ ? ਕੀ ਨਾਮ ਰੱਖਾਂ ਤੇਰਾ ? ਕਿਸੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਉਹਲਿਉ ਉਗਦਾ ਸੂਰਜ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਡਿਗੇ ਸ਼ਬਨਮ ਦੇ ਮੋਤੀ ਤਾਰਿਆਂ ਭਰੀ ਰਾਤ ਦੀ ਕਹਿਕਸ਼ਾਂ ਸਭ ਮੋਹਿਤ ਨੇ ਤੇਰੇ ਅੱਲੜਪੁਣੇ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕੁਦਰਤ ਆਪ ਢੱਲ ਗਈ ਤੇਰੇ ਵਜੂਦ ਅੰਦਰ
ਇਹ ਮੰਤਰ- ਮੁਗਧ ਕਰਦਾ ਤੇਰਾ ਤਿਲਸਮਈ ਸਰੂਪ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀ ਕਸ਼ਿਸ਼ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹੈ ਖਿੱਚ ਰਿਹੈ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਮੈਨੂੰ ਚੇਤੇ ਵਿਸਰ ਰਹੇ ਤੇ ਤੂ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਈ ਏ ਚੇਤਿਆਂ ਅੰਦਰ ਮੇਰੀ ਸਜਨੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ , ਕੋਈ ਇੱਕ ਨਾਮ ਨਹੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਦੇ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਨਾਮ ਸੰਪੂਰਨ ਕਾਇਨਾਤ ਹੀ ਵਸੀ ਪਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਵਜੂਦ ਅੰਦਰ
ਅੱਗ
ਮਚ ਰਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ... ਰਾਖਵਾਕਰਨ ... ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਪਾੜਾ.... ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਬਾਲਣ  ਦਾ ਤੇ ਵੋਟ ਰਾਜਨੀਤੀ  ਘਿਓ  ਬਣ ਭੜਕਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅੱਗ ਅਸੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਸ਼ਿੰਦੇ ਕਿਰਤੀ ,ਕਾਮੇ ਤੇ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਇਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੇਕਣ ਵਿਚ ਮਸਰੂਫ ਜਾ ਮਜਬੂਰ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ  ਤੋ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ  ਤਲੀਆਂ  ਤਕ ਝੁਲਸੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪੋ -ਆਪਣੇ ਪਿੰਡਿਆਂ ਤੇ ਪਏ ਪੱਛੜੇਪਣ ਦੇ ਛਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਫੇਹਂਦੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ਤੇ ਝੂਠੇ  ਭਰੋਸਿਆਂ ਤੇ ਬੇਲਗਾਮ ਲਾਰਿਆਂ ਦੀ ਐਂਟੀਸੇਪਟਿਕ ਮਲ੍ਹਮ ਲਗਾਉਂਦੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਾਰ ਮੁੜ ਮੁਹਰੇ ਹੋ ਅੱਗ ਸੇਕਣ ਬੈਠ  ਜਾਂਦੇ  ਹਾਂ  ।  ਡਾਕਟਰ ਸਤੀਸ਼ ਠੁਕਰਾਲ ਸੋਨੀ  94173-58393
ਇੰਤਜਾਰ
ਮੌਕੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਆਏ ਰਸਮੋ -ਰਿਵਾਜ ਕਰ ਦਰਕਿਨਾਰ ਆਏ....
ਪਰ ਕਮਬਖਤ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਮੈਂ ਮੁਕਤ ਨਾ ਹੋਇਆ
ਤਾਹੀਓ ਓਹ ਤਾਂਗ ਅੱਜ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ ਇਕ ਤੜਪ ਅੱਜ ਵੀ ਕਰਦੀ ਬੇਕਰਾਰ ਹੈ ਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਮੇਰੀਆ ਨਜਰਾ ਨੂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਇੰਤਜਾਰ ਹੈ .।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਆਤਮ ਹਮਰਾਹੀ
ਆਤਮ ਹਮਰਾਹੀ (9 ਫਰਵਰੀ 1936 - 28 ਜੁਲਾਈ 2005) ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਤੀ ਦੁੰਨੇ ਕੀ, ਮੋਗਾ ਵਿਖੇ ਮਾਤਾ ਰਾਮ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਪਿਤਾ ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਕਿੱਤੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ। 28 ਜੁਲਾਈ 2005 ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਿਸ਼ੇ
ਡਾ. ਆਤਮ ਹਮਰਾਹੀ ਨੇ ਗਦਮਈ ਕਾਵਿ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਾਵਨੀਆਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਨਵੀਂ ਰੀਤ ਤੋਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੱਧਕਾਲ ਦੇ ਸਤੋਤਰ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਰੁਪਾਂਤਰਣ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਲੱਖਣ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਉਪਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੁਪਕਾਂ ਤੇ ਢੁਕਵੀਆਂ ਉਪਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਦਾ ਹੈ ਪਰ ਵਰਤਮਾਨ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸਤੋਤਰ ਕਾਵਿ ਦੀ ਉਪਮਾ ਦਾ ਭਾਗੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਤੇ ਨਿਮਨ ਕੋਟੀ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਤੌਖਲਾ ਉਤਪੰਨ ਗੋਣਾ ਬੜਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਬਾਵਨੀ ਕਾਵਿ ਕਿਤੇ ਬਾਮਣ ਕਾਵਿ ਦਾ ਰੂਪ ਨਾ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2005
ਟੈਰੀ ਫੌਕਸ
ਟੈਰੈਂਸ ਸਟੈਨਲੇ "ਟੈਰੀ" ਫੌਕਸ ਸੀਸੀ ਓਡੀ (28 ਜੁਲਾਈ, 1958 28 ਜੂਨ, 1981) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਥਲੀਟ, ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਖੋਜ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ। 1980 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਲੱਤ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੇ ਕੈਂਸਰ ਖੋਜ ਦੇ ਲਈ ਪੈਸਾ ਉਗਰਾਹੁਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕਰਾਸ-ਕੈਨੇਡਾ ਦੌੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 143 ਦਿਨ ਅਤੇ 5,373 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (3,339 ਮੀਲ) ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਉਸ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਥਾਈ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਿਆ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1981 ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਟੈਰੀ ਫੌਕਸ ਰਨ, 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਕੈਂਸਰ ਖੋਜ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਕ-ਰੋਜ਼ਾ ਫੰਡਰੇਜ਼ਰ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ 6 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੀ ਉਗਰਾਹੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਫੌਕਸ ਆਪਣੇ ਪੋਰਟ ਕੋਕੁਟਲਮ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ, ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸਾਈਮਨ ਫਰੇਜ਼ਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਰੀ ਦੇ ਦੌੜਾਕ ਅਤੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। 1977 ਵਿੱਚ ਓਸਟੋਸਾਰਕੋਮਾ ਦੀ ਤਸ਼ਖੀਸ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸੱਜੀ ਲੱਤ ਕੱਟੀ ਗਈ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਨਕਲੀ ਲੱਤ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਦੌੜਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਉਸਨੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿੱਚ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਵੀ ਖੇਡੀ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ।
1980 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕੈਂਸਰ ਖੋਜ ਲਈ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕਰਾਸ-ਕੰਟਰੀ ਰਨ 'ਦ ਮੈਰਾਥਨ ਆਫ ਹੋਪ' ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਹਰ 24 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਕੋਲੋਂ ਇੱਕ ਡਾਲਰ ਦੀ ਉਗਰਾਹੀ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਜੌਹਨ, ਨਿਊ ਫਾਊਂਡਲੈਂਡ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਧੂਮਧਾਮ ਦੇ ਦੌੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਮੈਰਾਥਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੌੜਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਓਨਟਾਰੀਓ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਫੌਕਸ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਟਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ, ਅਥਲੀਟਾਂ, ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਜਨਤਕ ਮੌਕੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।. ਜਦੋਂ ਕੈਂਸਰ ਉਸ ਦੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਥੰਡਰ ਬੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਪਣੀ ਦੌੜ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੀਮਾਰੀ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੈਰਾਥਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਉਮੀਦ ਧਰੀ ਧਰਾਈ ਰਹਿ ਜਦ ਨੌਂ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ
ਟੈਰੀ ਫੌਕਸ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਜੁਲਾਈ, 1958 ਨੂੰ ਵਿਨੀਪੈੱਗ, ਮੈਨੀਟੋਬਾ ਵਿੱਚ, ਰੋਲੈਂਡ ਅਤੇ ਬੈਟੀ ਫੌਕਸ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰੋਲੈਂਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸਵਿਚਮੈਨ ਸੀ। ਟੈਰੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਫਰੈਡ, ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਡੈਰਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਜੂਡਿਥ ਸੀ।
ਉਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਫੁਟਬਾਲ, ਰਗਬੀ ਅਤੇ ਬੇਸਬਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਉਤਸਾਹਿਤ ਅਥਲੀਟ ਸੀ।  ਉਸ ਦਾ ਜਨੂੰਨ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਫੁੱਟ ਲੰਬਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ, ਫਾਕਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੱਠਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦੀ ਟੀਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਬੌਬ ਮੈਕਗਿਲ,  ਮੈਰੀ ਹਿੱਲ ਜੂਨੀਅਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਟੈਰੀ ਦਾ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਕੋਚ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਰੀ ਦੌੜਾਕ ਬਣਨ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਖੇਡ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਫੌਕਸ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਰਾਸ-ਕੰਟਰੀ ਦੌੜੇ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੋਚ ਦਾ ਭੂਤ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।  ਉਸਦਾ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖੇਡਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸੀ। ਫੌਕਸ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੇਡ ਅੱਠ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਲਈ ਖੇਡਿਆ ਪਰ ਆਪਣੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਗ੍ਰੇਡ ਨੌ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਯਮਿਤ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਡ ਦੱਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੋਜੀਸ਼ਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਗ੍ਰੇਡ 12 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦਾ ਅਥਲੀਟ ਆਫ਼ ਦ ਯੀਅਰ ਅਵਾਰਡ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤ ਡੋਗ ਅਲਵਰਡ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਫੌਕਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਈਮਨ ਫਰੇਜ਼ਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣਨ ਲਈ ਰਸਤੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਨੀਆ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਜੂਨੀਅਰ ਵਰਸਟੀ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਟੀਮ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੱਕੇ ਇਰਾਦੇ ਕਾਰਨ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਗ੍ਹਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। thumb|ਫੌਕਸ ਦੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਬਨਾਉਟੀ ਲੱਤ ਜਿਸ ਨੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੈਰਾਥਨ ਆਫ ਹੋਪ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤਿਆ ਸੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1981 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮਾਨਵਵਾਦੀ
ਫੌਰਸ ਇੰਡੀਆ
thumb|right|2011 ਵਿੱਚ ਫੌਰਸ ਇੰਡੀਆ ਫੌਰਸ ਇੰਡੀਆ ਫੌਰਮੂਲਾ ਵਨ ਰੇਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੀਮ ਹੈ।
ਰਾਏਪੁਰ ਗੁੱਜਰਾਂ
ਰਾਏਪੁਰ ਗੁੱਜਰਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ (ਕਹਾਣੀ)
"ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ" (В ссылке) ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ ਦੀ 1892 ਦੀ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
"ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ"  ਵਸੇਮੀਰਨਾਇਆ ਇਲਸਤ੍ਰੇਤਸਿਆ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ  9 ਮਈ 1892 ਦੇ 20 ਨੰ. ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਰਜਨ (ਦੋ ਸੀਨ ਮੁੜ-ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਪਲਾਟ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ) ਦੂਜੇ, ਚੈਖਵ ਦੇ ਛੋਟੇ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ (Повести и рассказы) ਦੇ 1894 ਵਾਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਡੌਲਫ਼ ਮਾਰਕਸ ਨੇ 1899-1901 ਵਿੱਚ ਏ. ਪੀ. ਚੈਖਵ ਦੀਆਂ ਸਮੁਚੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ 8ਵੀਂ ਜਿਲਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਚੈਖਵ ਦੀ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਰਾਹੀਂ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸਖਾਲੀਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਠਹਿਰਾਅ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਦੋ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। 4 (ਜਾਂ 5) ਮਈ 1890 ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਈਸ਼ਿਮ ਨਦੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ਤੇ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ 7 ਮਈ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਮੌਸਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਰਤਿਸ਼ ਪਾਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਲਾਹਾਂ ਦੇ ਇਜ਼ਬਾ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਨੀ ਪਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ (16 ਮਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਵਿਚ) ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿਯਮਤ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਖਕ ਮਾਰੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰੋਵਨਾ ਕੇਚਨੋਵਾ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪੋ ਸਿਬਰੀ (ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਰਾਹੀਂ) ਸਕੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਖਾਲੀਨ ਵਿਖੇ ਚੈਖਵ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਲਾਹ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਦਾ    ਬਿਗੜਿਆ ਨਾਮ ਕ੍ਰਾਸਿਵੀ (ਸੋਹਣਾ, ਸਖਾਲੀਨ ਆਈਲੈਂਡ, ਦੇ ਚੌਥੇ  ਚੈਪਟਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ) ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪੇ  ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ 'ਖੁਸ਼ ਆਦਮੀ' ਹੈ। ਚੈਖਵ ਨੂੰ ਉਹ ਤਾਲਸਤਾਈਨ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬ੍ਰਾਂਡ ਲੱਗਿਆ।  ਇਹ ਕ੍ਰਾਸਿਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਜ਼ਾਹਰਾ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਨਾਇਕ ਸੇਮਿਓਨ ਤਲਕੋਵੀ ਲਈ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਬਣ ਗਿਆ।
ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ
ਦੋ ਸਾਬਕਾ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤ ਚੁੱਕੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ, ਜੋ ਹੁਣ ਮਲਾਹਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨੈਰੇਟਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਧੂਣੀ ਦੁਆਲੇ ਬੈਠੇ ਅੱਗ ਸੇਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਤਾਤਾਰ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਘਰ ਲਈ ਓਦਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਲੋਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਠੰਡੇ ਅਤੇ ਜ਼ਾਲਮ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨਫਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਲਕੋਵੀ (ਦਿਮਾਗੀ) ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਬੁਢਾ ਸੇਮਿਓਨ ਉਸ ਨੂੰ ਘਿਰਣਾ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ, ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਅਜਿਹੇ ਨੁਕਤੇ ਤੱਕ ਲੈ ਆਂਦਾ ਹੈ ਕਿ [ਉਹ] ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਨੰਗਾ ਸੌਂ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘਾਹ-ਪੱਤੇ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ"।
ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ
ਵੈਸੇ, ਸਮਕਾਲੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿਚ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਸਿਰਫ਼ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਸ ਨੇ ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੋਨਾਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਖੱਟਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਨਸਫੀਲਡ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 1920 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ "... ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਹਾਂਗੀ ਕਿ ਚੇਖੋਵ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿਚ ਅਤੇ ਭਗੌੜਾ ਦੇ ਤੁੱਲ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੈਖ਼ਵ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸੋਮਾਲੀ ਕਲਾ
ਸੋਮਾਲੀ ਕਲਾ ਸੋਮਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਲਾਤਮਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹੈ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਦੋਵੇਂ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ, ਸੰਗੀਤ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ, ਲੱਕੜ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾਤਮਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੋਮਾਲੀ ਕਲਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਸ ਦੇ ਅਨੌਖੇਵਾਦ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਮਾਲੀਆਂ ਦੇ ਪੂਰਵ-ਇਸਲਾਮਿਕ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਖੋਜੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਿਤ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਲਾਤਮਕ ਚਿਤਰਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੋਗਾਦਿਸ਼ਾਨ ਛਾਉਣੀਆਂ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਛੀ, ਸੋਮਾਲੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੱਟਾਨ ਚਿੱਤਰ, ਅਤੇ ਸੋਮਾਲੀਆ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਕਬਰਾਂ 'ਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਸਜਾਵਟ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪੈਟਰਨ ਅਤੇ ਜਿਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਬੋਲਡ ਰੰਗ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਸੀ।
ਨੱਕਾਸ਼ੀ
ਨੱਕਾਸ਼ੀ, ਸੋਮਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕੋਰਿਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੋਮਾਲੀਆ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰਤ ਪੇਸ਼ਾ ਹੈ। ਮੱਧਯੁਗੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਮੀਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਘਰਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਮਾਲੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ ਕਾਰਵਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
ਟੈਕਸਟਾਈਲ
ਸੋਮਾਲੀਆ ਦਾ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੋਗਾਦਿਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾਲੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਕੇਂਦਰ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ, ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਵਰਗੇ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ।
ਧਾਤ ਦਾ ਕੰਮ
ਸ਼ਹਿਰੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਸੁਨਿਆਰੇ ਅਤੇ ਲੁਹਾਰ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਕਿੱਤੇ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਹਿਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਕਤੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣਿਆਂ, ਜਾਂ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੋਮਾਲੀ ਖੰਜਰ (ਟੋਰੇ)।
ਹੈਲਮਟ ਗ੍ਰਾੱਪਨਰ
thumb|ਗ੍ਰਾੱਪਨਰ ਆਸਟਰੀਆ ਦੀ ਸੰਸਦ 2006 ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਹੈਲਮਟ ਗ੍ਰਾੱਪਨਰ ਵੀਏਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਹੈ, ਜੋ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਵਕੀਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ 1991 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਤੋਂ ਹੀ ਰੈਚਟਸਕੋਮੀਟ ਲਾਂਬਡਾ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।
2005 ਤੋਂ ਉਹ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਓਨ ਸੈਕਸੂਅਲ ਓਰੀਐਂਟੇਸ਼ਨ ਲਾਅ (ਈਸੀਐਸਓਐਲ) ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੀਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾੱਪਨਰ ਨੂੰ ਵੀਏਨਾ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਨਮਾਨ- ਡੇਕੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਮੇਰਿਟ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2017 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾੱਪਨਰ ਨੇ ਪੰਜ ਸਮਲਿੰਗੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕੇਸ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਆਸਟਰੀਆ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਸਮਲਿੰਗੀ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇਣਾ ਪੱਖਪਾਤੀ ਸੀ। ਆਸਟਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾੱਪਨਰ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ 2019 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੋਏ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਸੈਸ਼ਨ ਅਦਾਲਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਨਿਰਮਲਾ ਰਾਜੇਸਕਰ
ਨਿਰਮਲਾ ਰਾਜੇਸਕਰ ਇੱਕ ਕਾਰਨਾਟਕੀ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀਣਾ ਵਾਦਕ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੀਣਾ ਵਾਦਕ, ਰਾਜੇਸਕਰ ਨੇ ਕਾਰਨੇਗੀ ਹਾਲ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਮਦਰਾਸ ਸੰਗੀਤ ਅਕੈਡਮੀ, ਨਾਰਦਾ ਗਣ ਸਭਾ, ਸਵਾਈ ਗੰਧਾਰਵ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਕੌਨਿਆ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਰਾਜੇਸਕਰ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪੋਜ਼ਰਜ਼ ਫੋਰਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਹਿ-ਚੇਅਰ ਹੈ।
ਸੰਮਨ ਕੇਸ
ਸੰਮਨ ਕੇਸ ਜਾਬਤਾ ਫੌਜਦਾਰੀ ਸੰਘਤਾ 1973 ਦੀ ਧਾਰਾ 2 ਵਿੱਚ ਸੰਮਨ ਕੇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰੰਟ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਕੇਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ 2 ਸਾਲ ਤੋ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਰਮਲਾ ਰਾਜੇਸਕਰ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਨਿਰਮਲਾ ਰਾਜੇਸਕਰ ਨੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀਣਾ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਚੇਨੱਈ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਕੋਟਾਈ ਨਰਾਇਣ ਅਯੰਗਰ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕਮਲਾ ਅਸਵਥਾਮਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਈ. ਗਾਇਤਰੀ ਦੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬੰਗਲੌਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਜੀ. ਚੇਨਨਾਮਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਈ.ਪੀ. ਅਲਮੇਲੂਨਾਲ ਨਾਲ ਬਸਵਾਨਗੁੜੀ ਦੇ ਗਾਨਾ ਮੰਦਿਰਾ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਰਾਜੇਸਕਰ ਨੇ ਵਾਇਲਨਿਸਟ ਸ੍ਰੀ ਏ.ਡੀ. ਜ਼ਕਰੀਆ ਅਤੇ ਵੀਣਾ ਵਾਦਕ ਸ੍ਰੀ ਐਸ. ਬਾਲਚੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਸੰਮਨ ਕੇਸ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਨਿਰਮਲਾ ਰਾਜੇਸਕਰ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਰਾਜੇਸਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੋਲੋ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਚੇਨਈ ਵਾਪਿਸ ਪਰਤਣ 'ਤੇ ਰਾਜੇਸਕਰ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀਣਾ ਵਾਦਕ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਕਲਪਕਮ ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਰਾਜੇਸਕਰ ਦਿਕਸ਼ਿਤ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆ ਪਰੰਪਰਾ  ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਚੇਨਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ, ਰਾਜੇਸਕਰ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਬੀ. ਸੀਤਾਰਾਮ ਸਰਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ.ਟੀ. ਆਰ. ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਨਾਲ ਕਾਰਨਾਟਕ ਵੋਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਸੰਗੀਤਕ ਕਰੀਅਰ
ਰਾਜੇਸਕਰ ਚਾਲੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕੰਪੋਜ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿਚ ਰਾਜੇਸਕਰ ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਰਨਾਟਕ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀਣਾਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ   ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਸਮਕਾਲੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।  2020 ਵਿਚ ਰਾਜੇਸਕਰ, ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ-ਰਿਵਰ ਫਾਲਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਲਾਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨਡ ਕੰਪੋਜ਼ਰ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਪੌਲਿਨ ਓਲੀਵਰੋਸ, ਮਾਰਟਨ ਫੈਲਡਮੈਨ, ਜੌਨ ਕੇਜ, ਜੈਨੀਫਰ ਹਿਗਡਨ ਅਤੇ ਜੂਲੀਆ ਵੁਲਫੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
2007 ਵਿੱਚ ਰਾਜਾਸੇਕਰ ਦੀ ਐਲਬਮ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਵੀਣਾ ਨੂੰ ਇਨੋਵਾ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਇਨੋਵਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਐਲਬਮ 'ਇਨਟੂ ਦ ਰਾਗ' ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਸੇਕਰ ਦੀ ਤੀਜੀ ਐਲਬਮ ਇਨੋਵਾ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਗੀਤ ਐਲਬਮ ਮੈਥ੍ਰੀ: ਦ ਮਿਊਜ਼ਕ ਆਫ ਫ੍ਰੈਂਡਸ਼ਿਪ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਐਲਬਮ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਸੋਂਗਲਾਈਨਜ਼, ਡਬਲਯੂ.ਐਨ.ਵਾਈ.ਸੀ. ਨਿਊ ਸਾਉਂਡਜ਼ ਅਤੇ ਜੈਜ਼ ਵੀਕਲੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦੂਜੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾ ਸਾਗਾਰਾ, ਚਰਸੂਰ ਡਿਜੀਟਲ ਵਰਕਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੇਲੋਡਿਕ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਰਾਜੇਸਕਰ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ- ਰੋਨੂ ਮਜੂਮਦਾਰ, ਪੰ. ਤਰੁਣ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ, ਪੰ. ਗੌਰਵ ਮਜੂਮਦਾਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਮੈਸੂਰ ਮੰਜੁਨਾਥ, ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕਾਲਾਪਨ, ਗਾਓ ਹਾਂਗ, ਐਂਥਨੀ ਕੌਕਸ ਅਤੇ ਕਵੀ ਰੌਬਰਟ ਬਲਾਈ ਆਦਿ।
ਰਾਜੇਸਕਰ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੀ ਏ-ਗਰੇਡ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਬ੍ਰੌਡਕਾਸਟਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀ, ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ । 1989 ਤੋਂ ਰਾਜੇਸਕਰ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਕਾਉਂਸਲ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਕਲਾਕਾਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਾਜੇਸਕਰ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਮਿਨੀਸੋਟਾ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਸਮਿਥਸੋਨੀਅਨ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ "ਬਿਓਂਡ ਬਾਲੀਵੁੱਡ" ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਸਤੋਰਗਾਤਾਂ, ਊਮਿਓ
ਸਤੋਰਗਾਤਾਂ ਉੱਤੇ ਊਮਿਓ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਪਾਰਕ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਗਲੀ ਉੱਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਔਸਤਨ 8,900 ਵਾਹਨ ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਹਨ (2006)।
ਇਤਿਹਾਸ
ਜਦੋਂ 1622 ਵਿੱਚ ਊਮਿਓ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਸੀ ਤਾਂ ਊਮੇ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਦੀ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਦੋ ਗਲੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਗਲੀਆਂ ਨਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਦੱਖਣ ਵਲ ਦੀ ਲੰਬੀ ਗਲੀ (ਅਜਕਲ ਸਤੋਰਗਾਤਾਂ) ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਸਟਾਕਹੋਮ ਅਤੇ ਟੋਰਨਿਓ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਸੀ।.
1780 ਵਿੱਚ ਸਤੋਰਗਾਤਾਂ ਦੀ ਫਰਸ਼ਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ 1782 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਨੰਬਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਿਰਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਊਇਓ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਨੰਬਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਲਕੜੀ ਦੇ ਫੱਟੇ ਉੱਤੇ ਲਿਖਕੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ।
1864 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਜੋ 1852 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣੇ ਨਿਕੋਲੇਸਤਾਦ (ਵਾਸਾ ਸ਼ਹਿਰ) ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੀਡਨ
ਮੇਰੇ ਸ਼ੌਕ ਦਾ ਨਹੀਂ ਇਤਬਾਰ ਤੈਨੂੰ
ਮੇਰੇ ਸ਼ੌਕ ਦਾ ਨਹੀਂ ਇਤਬਾਰ ਤੈਨੂੰ' ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੀ ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦਾ ਸੂਫ਼ੀ ਤਬੱਸੁਮ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਤਰਜਮਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਠਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਂ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਰੇਡਿਉ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਗਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ
ਕੋਰੀਆਈ ਕਲਾ
ਕੋਰੀਆਈ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ 3000 ਬੀਸੀ ਤੋਂ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੋਟ ਵਾਲੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਪੈਟਰੋਗਲਾਈਫਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਨਿਓਲਿਥਿਕ ਯੁੱਗ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 50,000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਕੋਰੀਆਈ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਲਗਭਗ 7,000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ 700 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਅਰਧ-ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਟੋਇਆਂ 'ਤੇ ਫਾਇਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਅਘੋਰ ਪੰਥ
thumb|300px|ਇੱਕ ਅਘੋਰ ਸਾਧਕ ਅਘੋਰ ਪੰਥ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: (ਦੇਵਨਾਗਰੀ) अघोर) ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਪ੍ਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਘੋਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਘੋਰ ਪੰਥ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੇ ਕਾਲ ਬਾਰੇ ਹੁਣੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਪਾਲਿਕ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮੰਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਮ ਧਰਮ ਸ਼ੈਵ (ਸ਼ਿਵ ਸਾਧਕ) ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹਨ। ਅਘੋਰ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਵਚਿੱਤਰ ਸੁਭਾਅ, ਇੱਕਾਂਤਪ੍ਰਿਅਤਾ ਅਤੇ ਰਹਸਿਅਮੈ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਉੱਘੇ ਹਨ। ਅਘੋਰ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ ਦੀ ਸਮਾਜਕ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਲਿਪਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਉਂਨਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ
ਅਘੋਰ ਪੰਥ ਦੇ ਰਚਣਹਾਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪ ਅਘੋਰ ਪੰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਵਧੂਤ ਭਗਵਾਨ ਦਤਾਤਰੇਆ ਨੂੰ ਵੀ ਅਘੋਰਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਗੁਰੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਵਧੂਤ ਦਤਾਤਰੇਆ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਵੀ ਮੰਣਦੇ ਹਨ। ਅਘੋਰ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮੁਤਾਬਕ ਬ੍ਰਹਿਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਇਸ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਅਤੇ ਸਥੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਤਾਤਰੇਆ ਜੀ ਨੇ ਅਵਤਾਰ ਲਿਆ। ਅਘੋਰ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਕਿਨਾਰਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਘੋਰ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਅਨੁਆਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਿਵ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਣ ਹਨ ਅਤੇ ਜੜ, ਚੇਤਨ ਸਮਸਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਧ ਕਰ ਅਤੇ ਜੜ-ਚੇਤਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਨ ਕਰ ਮੋਕਸ਼ (ਮੁਕਤੀ) ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾ
ਅਘੋਰ ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਮੁੱਖਤ: ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਜਨ ਥਾਂਵਾਂ ’ਤੇ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਰਥੀ ਸਾਧਨਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਆਪ ਦੇ ਅਸਤੀਤਵ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਘੋਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮੁਤਾਬਕ ਅਘੋਰ ਸ਼ਬਦ ਮੂਲਤ: ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਅ' ਅਤੇ 'ਘੋਰ' ਨੂੰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਘੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇ ਅਰਥਾਤ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਸਰਲ ਹੋਵੇ। ਹਰ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਜੰਮਜਾਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਘੋਰ ਅਰਥਾਤ ਸਹਿਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਲਕ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਅੰਤਰ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੁਰਾਈਆਂ ਅਤੇ ਅਸਹਿਜਤਾਵਾਂ ਘਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਪਰਕਿਰਤੀ ਯਾਨੀ ਅਘੋਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ। ਅਘੋਰ ਸਾਧਨੇ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਫੇਰ ਆਪਣੇ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਮੂਲ ਰੂਪ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋਣ ’ਤੇ ਹੀ ਮੋਕਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਅਘੋਰ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ ਦੇ ਸਾਧਕ ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਨਰ ਮੁੰਡਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਓਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਰ ਮੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪਾਤਰ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚਿਤਾ ਦੇ ਭਸਮ ਦਾ ਸਰੀਰ ’ਤੇ ਲੇਪਨ ਅਤੇ ਚਿਤਾਗਨੀ ’ਤੇ ਭੋਜਨ ਪਕਾਨਾ ਇਤਆਦਿ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਕਾਰਜ ਹਨ। ਅਘੋਰ ਨਜਰ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਭੇਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਰਥਾਤ ਮਹਲ ਜਾਂ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹੈ।
ਥਾਂਵਾਂ
ਵਾਰਾਣਸੀ ਜਾਂ ਕਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਘੋਰ ਸਥਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੰਣਦੇ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਗਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਵੱਖਰਾ ਅਘੋਰ ਸਾਧਕਾਂ ਨੇ ਤਪਸਿਆ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਾਬਾ ਕੀਨਾਰਾਮ ਦਾ ਸਥਾਨ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੀਰਥ ਵੀ ਹੈ। ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਦਾ ਗਿਰਨਾਰ ਪਰਬਤ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਅਵਧੂਤ ਭਗਵਾਨ ਦੱਤਾਤਰੇਆ ਦੇ ਤਪਸਿਆ ਸਥਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਆਦਮਖੋਰੀ
ਅਘੋਰ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ ਦੇ ਸਾਧਕ ਮ੍ਰਿਤਕ ਮਾਸ ਖਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਉੱਘੇ ਹਨ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਦਾ ਮਾਸ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਅਛੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਅਘੋਰ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਉਦਰਸਥ ਕੇ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮ੍ਰਿਤ ਮਾਸ ਖਾਉਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮਦਰਸ਼ੀ ਨਜਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਮਾਨਸ ਵਿੱਚ ਅਘੋਰ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ ਬਾਰੇ ਅਨੇਕ ਭਰਾਂਤੀਆ ਅਤੇ ਰਹੱਸ ਕਥਾਵਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹਨ। ਅਘੋਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਭ ਭਰਾਂਤੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਰਿਜ ਕਰਕੇ ਇਸ ਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਖਾਲਸ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਾਰਕਿਕ ਢ਼ੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਦਮਖੋਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ