cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਵਾਰੀਜਾਸ਼੍ਰੀ ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ
ਜੀਵਨ
ਵਰਿਜਾਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਐਚਐਸ ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਰਾਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੋਵੇਂ ਨਿਪੁੰਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ। ਉਸ ਕੋਲ ਡੇਢ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 40 ਰਾਗਾਂ ਅਤੇ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 200 ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਦੁਰਲੱਭ ਯੋਗਤਾ ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵਰਿਜਾਸ਼੍ਰੀ ਨੇ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿਧੂਸ਼ੀ ਐਚ. ਗੀਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਵਿਧੂਸ਼ੀ ਵਸੰਤ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਡੀ.ਐਸ. ਸ੍ਰੀਵਤਸਾ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੁਰਲੱਭ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਸਿੱਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਾਨਾਕਲਨਿਧੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸਲੇਮ ਪੀ. ਸੁੰਦਰੇਸਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪਾਠ ਸਿੱਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਿਦ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬੰਸਰੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ ਪਿਛਲੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਐਚ.ਐਸ. ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਗਯਾਨਾ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕਾ ਜਾਲ
ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕਾ ਜਾਲ (ਮੈਨ) ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕੰਪਿਊਟਰੀ ਜਾਲ ਹੈ ਜੋ ਮੁਕਾਮੀ ਇਲਾਕਾ ਜਾਲ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੁਝ ਬਲਾਕਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਤੱਕ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨਾਲ਼-ਲੱਗਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪਸਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰੀਜਾਸ਼੍ਰੀ ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ
ਜੀਵਨ
ਵਰੀਜਾਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਪ੍ਰਵੀਨ ਡੀ ਰਾਓ, ਅਜੈ ਵਾਰੀਅਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਥ ਕਿਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਂਗਲੁਰੂ "ਚੱਕਰਾਫੋਨਿਕਸ" ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੁਆਰਟੇਟ ਫਿਊਜ਼ਨ ਬੈਂਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਚੱਕਰਫੋਨਿਕਸ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਮਿਸ਼ਰਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕਾ ਜਾਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕਾ ਜਾਲ
ਵਾਰੀਜਾਸ਼੍ਰੀ ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ
ਐਲਬਮਾਂ
ਵਰਿਜਾਸ਼੍ਰੀ ਦੀਆਂ ਸੰਗੀਤ ਐਲਬਮਾਂ 'ਅਰਪਨਾ' ਅਤੇ 'ਉਪਾਸਨਾ' ਹਨ, ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ 'ਮੇਲਾ ਰਾਗ ਮਲਿਕਾ', 'ਬਿਦਿਰੂ' ਅਤੇ 'ਕਾਯੋ ਏਨਾ ਗੋਪਾਲਾ' ਹਨ। ਉਸਨੇ ਵਿਦ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ 'ਅਸ਼ਟਾਵਧਾਨਾ' ਵਰਗੀਆਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਤਾਵਧਾਨੀ ਡਾ.ਆਰ. ਗਣੇਸ਼, ਸ਼੍ਰੀ ਕਾਰਤਿਕ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਵੇਕ ਅਰਗਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਲਘੂ ਫਿਲਮਾਂ 'ਚੀਗੁਰੂ' ਅਤੇ 'ਲਿਟਲ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰਜ਼'। ਇਤਾਲਵੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਮੂਹ ਏਲੀਓ ਈ ਲੇ ਸਟੋਰੀ ਟੇਸੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਸਾ, ਇਤਾਲਵੀ ਸਮੂਹ "ਟ੍ਰਿਓ ਬੋਬੋ" ਦੀ ਤੀਜੀ ਐਲਬਮ "ਸੈਂਸਰਾਊਂਡ" ਦੇ ਕਈ ਟਰੈਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਚੰਭੇ
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਚੰਭੇ ਇੱਦਾ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਕੁਦਰਤੀ ਤੇ ਮਾਨਵ ਦੁਆਰਾ ਬਣੀ ਸਿਰਜਣਾਵਾਂ ਦਾ ਇਕੱਤਰੀਕਰਨ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਸਚਰਜਤਾ ਕਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ਤੱਕ ਦੁਨਿਆ ਦੇ ਅਚੰਭਿਆਂ ਦੀ ਭਿਨ ਭਿਨ ਭਾਨੀ ਦੀ ਸੂਚੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇੰਨਾਂ ਚੋਂ ਕੁਝ ਹੈ-
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਚੰਭੇ
ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਸ਼ੁਕਲਾ
'''ਡਾ. ਫਕੀਰ ਚੰਦ ਸ਼਼ੁਕਲਾ''' ਪੰਜਾਬੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅੰਗ ਲੇਖਕ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਭੋਜਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ, ਨਿਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ 30 ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਬਾਰੇ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਰੇਚਲ ਫਾਰਮਰ
ਰੇਚਲ ਫਾਰਮਰ (ਪ੍ਰੋਵੋ, ਉਟਾਹ, 1972 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਵਸਰਾਵਿਕ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਮਾਰਮਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਟਾਹ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਫਾਰਮਰ ਨੇ 1995 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਘਮ ਯੰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੀ.ਐਫ.ਏ. ਅਤੇ 1997 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਐਮ.ਐਫ.ਏ. ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਕੰਮ
ਫਾਰਮਰ ਦਾ ਕੰਮ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਮੁੜ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਕਸਰ ਅਦਿੱਖ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ "ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ" ਅਤੇ "ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਾਰਮਰ ਦੀਆਂ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਕਲਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੇਸਲੀ-ਲੋਹਮਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਗੇਅ ਐਂਡ ਲੇਸਬੀਅਨ ਆਰਟ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਇਕੱਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ, ਫਾਰਮਰ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਰਜਾਈਆਂ ਬਣਾਈਆਂ।
ਮਾਨਤਾ
ਫਾਰਮਰ ਇੱਕ ਏ.ਆਈ.ਆਰ. ਗੈਲਰੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪੈਸੇ / ਬਾਰਬਰਾ ਡੇਮਿੰਗ ਫੰਡ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ, ਐਨ.ਵਾਈ. ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਸਰਟੋਗਾ, ਡਬਲਯੂ.ਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਸ਼ ਕ੍ਰੀਕ ਆਰਟਸ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਬਰੁਕਲਿਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਆਰਟ ਬੇਸ (ਡਿਜੀਟਲ ਆਰਕਾਈਵ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਸਬੀਅਨ ਕਲਾਕਾਰ
ਅਯੱਪ ਪਨੀਕਰ
thumb ਡਾ. '''ਕੇ. ਅਯੱਪ ਪਨੀਕਰ', ਜੋ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰੀ “ਅਯੱਪ ਪਾਨੀਕਰ” ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, (12 ਸਤੰਬਰ 1930 - 23 ਅਗਸਤ 2006) ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਲਿਆਲਮ ਕਵੀ, ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ, ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਗੁੜ੍ਹਿਆ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਮਲਿਆਲਮ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰਮ (1960) ਵਰਗੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਮਲਿਆਲਮ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਯੱੱਪਨਿਕਕਰੁਦੇ ਕ੍ਰਿਤੀਕਾਲ ਅਤੇ ਚਿੰਤ'' ਅਤੇ ਕਈ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਉਸਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ।
ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕਦਮ ਮੇਚ ਕੇ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤਕ ਰਿਹਾ, ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਕੇਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ 25 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ; ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਸੰਪਾਦਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸੰਪਾਦਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਭਾਰਤੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸਾਸ਼ਤਰ, ਹੈ ਆਈਜੀਐਨਸੀਏ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਐਨ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ, ਦੇ ਵੈਦਿਕ ਅਤੇ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਤੱਕ ਦੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਕਲਾ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਪਨੀਕਰ  ਦਾ ਜਨਮ ਅਲਾਪੁੜਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਕਾਵਲਮ ਵਿੱਚ, ਪੇਰੀਆਮਨਾ ਇਲਮ ਦੇ ਈ. ਨਾਰਾਇਣਨ, ਅਤੇ ਐਮ. ਮੀਨਾਕਸ਼ੀਅੰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਚੌਥਾ ਸੀ। ਅੱਠਾਂ ਵਿਚੋਂ ਛੇ ਲੜਕੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਮਾਂਪਿਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲਿਆ।  ਜਦੋਂ ਉਹ 12 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਮੁਢਲਾ ਵਿਗੋਚਾ ਅਤੇ ਇਕਾਂਤ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਝਲਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਉਸਨੇ ਇਸ ਦਿਲਗੀਰੀ  ਬਾਰੇ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਅਮੀਰ ਹਮਜ਼ਾ
ਤੇਂਗਕੂ ਅਮੀਰ ਹਮਜ਼ਾ (28 ਫ਼ਰਵਰੀ 1911 – 20 ਮਾਰਚ 1946) ਇੱਕ ਦਾ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਕਵੀ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਕੌਮੀ ਹੀਰੋ ਸੀ। ਉੱਤਰੀ ਸੁਮਾਟਰਾ ਵਿੱਚ ਲਾਂਗਕਾਤ ਦੀ ਸਲਤਨਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਲੇਈ ਵੈਨੀਤੀਅਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਅਮੀਰ ਹਮਜ਼ਾ ਨੇ ਦੋਨੋਂ ਸੁਮਾਟਰਾ ਅਤੇ ਜਾਵਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1930 ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਸੁਰਾਕਾਰਟਾ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਾਵਾ ਦੀ ਇੱਕ ਹਮਸਕੂਲ ਲੜਕੀ, ਇਲਿਕ ਸੁੰਦਰੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਆਮਿਰ ਨੇ ਬਾਤਾਵੀਆ (ਹੁਣ ਜਕਾਰਤਾ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਰਹੇ, ਸਿਰਫ 1937 ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋਏ ਜਦ ਅਮੀਰ ਨੂੰ ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲ ਲੈਣ ਲਈ ਸੁਮਾਟਰਾ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ  ਉਹ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਨਾਖੁਸ਼ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਦਾਲਤੀ ਫਰਜ਼ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਲੋਂ 1945 'ਚ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਲਾਂਗਕਾਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ. ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਹ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਨੌਜੁਆਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇੱਕ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਇਨਕਲਾਬ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਕਬਰ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1911
ਬੌਰੀਆ ਕਬੀਲਾ
ਬੌਰੀਆ ਕਬੀਲਾ ਵੀ ਪੱਖੀਵਾਸਾਂ ਦੀ ਹੀ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਇਬੈਟਸਨ ਨੇ ਬੌਰੀਆ ਕਬੀਲੇ ਜਾਂ ਬੌਰੀਏ ਪੱਖੀਵਾਸਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਟੋਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ। ਬੀਕਾਨੀਰ ਦੇ ਬੀਦਾਵਤੀ, ਜਾਗਲੀ ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਾਧਬਾਲੀਆ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਪਾਰੀਆ ਵੀ। ਪਰ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਨੇ ਨੌਂ ਕਬੀਲੇ ਨੌਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਦੱਸੇ ਹਨ,ਜਿਵੇਂ ਦੇਸਾਵਲੀ, ਗੰਧੀਲੇ, ਪੌਦਂਲੇ, ਕਾਲਸਬਲੀਏ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਗਡਰੀਏ, ਤੇਲ ਭਾਰਦੀ ਅਤੇ ਮਾਰਵਾੜੀ। ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਪੱਕੇ ਘਰ ਪਾ ਲਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਹੁਣ ਡੇਰਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਕਾਨਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਪਾ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਗਏ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟੋਕਰੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਹਿਤੂਤ ਦੀਆਂ ਛਟੀਆਂ ਦਾ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਕਿਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਟੋਕਰੇ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਜਮੀਨ ਠੇਕੇ ਉੱਪਰ ਲੈ ਕੇ ਸਬਜ਼ੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੰਮ
ਬੌਰੀਆ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੰਮ: ਬੌਰੀਆ ਕਬੀਲਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੱਸੀਆਂ ਵੱਟਣ, ਬੱਕਰੀਆਂ ਤੇ ਭੇਡਾਂ ਦੇ ਇੱਜੜ ਪਾਲਣ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਚਰਬੀ ਚੋਂ ਤੇਲ ਕੱਢਣ ਆਦਿ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਠੇਕਿਆਂ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਚੌਕੀਦਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਖੋਜੀ ਬਣ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਅਤੇ ਕਬੀਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਰਾਜ
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਰਾਜ ਜਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਤੰਤਰ ਇੱਕ ਹਕੂਮਤੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਜਨਤਾ ਦੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਰਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੰਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣ ਵਾਸਤੇ ਰੱਸਾਕੱਸੀ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮਿਸਾਲਾਂ ਸੋਮਾਲੀਆ ਦੇ ਜੰਗੀ ਆਗੂ ਅਤੇ ਕੀਨੀਆ ਤੇ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਹਨ। ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵੇਰ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਲੋਕਰਾਜ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਰਾਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ
ਚਮਚਾਰਾਜ
ਚਮਚਾਰਾਜ (ਹੋਰ ਨਾਂ ਪੁਤਲੀਰਾਜ ਜਾਂ ਕਠਪੁਤਲੀਰਾਜ ਹਨ) ਸਿਆਸੀ ਅਲੋਚਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਇਸਤਲਾਹ ਹੈ ਜਿਹਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਜਿਹੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਭੰਡਣ ਵਾਸਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬੇਲੋੜੀਂਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰਲੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ
ਜਾਨ ਮਾਰਟਿਨ
ਆਇਨ ਡੇਵਿਡ ਮੈਕਗੈਚੀ ਓਬੀਈ (OBE) (11 ਸਤੰਬਰ 1948 - 29 ਜਨਵਰੀ 2009), ਜੋ ਕਿ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ ਤੇ ਜੌਨ ਮਾਰਟਿਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਗਾਇਕਾ-ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਗੀਟਾਰਾਈਸਟ ਸੀ। 40 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ 23 ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮਾਰਟਿਨ ਨੇ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸੀਨ ਦੇ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਬਲੂਜ਼ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਵਾਇਤੀ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਈਲੈਂਡ ਰਿਕਾਰਡਸ ਨਾਲ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ। 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤਕ ਉਸਨੇ ਸੋਲਿਡ ਏਅਰ (1973) ਅਤੇ ਵਨ ਵਰਲਡ (1977) ਵਰਗੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ 'ਤੇ ਜੈਜ਼ ਅਤੇ ਰੌਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗਿਟਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਟੇਪ ਦੇਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਈਕੋਪਲੇਕਸ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਫਿਲ ਕੋਲਿਨਜ਼ ਅਤੇ 'ਲੀ "ਸਕ੍ਰੈਚ" ਪੈਰੀ' ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਐਲਬਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ 2009 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਮਾਰਟਿਨ ਦਾ ਜਨਮ ਬੀਚਕ੍ਰਾਫਟ ਐਵੇਨਿ ਨਿਊ ਮਾਲਡਨ ਸਰੀ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ, ਦੋਵੇਂ ਓਪੇਰਾ ਗਾਇਕ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਤਾਇਆ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਸ਼ਾਓਲੈਂਡਜ਼ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦੀ ਜੀਨੇਟ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿਚ ਬਿਤਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਰ ਸਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਗਲਾਸਗੋ ਦੇ ਕਿਸ਼ਤੀ 'ਤੇ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਆਕਸੀਜਨ
ਆਕਸੀਜਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Oxygen) ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ 8 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ O ਨਾਲ ਨਿਵੇਦਨ ਕਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ 15.9994 amu ਹੈ। ਆਕਸੀਜਨ ਰੰਗਹੀਣ, ਸੁਆਦਹੀਣ ਅਤੇ ਗੰਧਹੀਣ ਗੈਸ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ, ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਅਰੰਭ ਦਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਜੇ. ਪ੍ਰੀਸਟਲੇ ਅਤੇ ਸੀ. ਡਬਲਿਊ. ਸ਼ੇਲੇ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਭੌਤਿਕ ਤੱਤਵ ਹੈ। ਸੰਨ 1772 ਈ. ਵਿੱਚ ਕਾਰਲ ਸ਼ੀਲੇ ਨੇ ਪੋਟੈਸ਼ਿਅਮ ਨਾਇਟਰੇਟ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰ ਕੇ ਆਕਸੀਜਨ ਗੈਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਲੇਕਿਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਕਾਰਜ ਸੰਨ 1777 ਈ. ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਸੰਨ 1774 ਈ. ਵਿੱਚ ਜੋਸੇਫ ਪ੍ਰਿਸਟਲੇ ਨੇ ਮਰਕਿਉਰਿਕ - ਆਕਸਾਇਡ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰ ਕੇ ਆਕਸੀਜਨ ਗੈਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਐਂਟਨੀ ਲੈਵੋਇਜਿਅਰ ਨੇ ਇਸ ਗੈਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਆਕਸੀਜਨ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ - ਅੰਲ ਉਤਪਾਦਕ।
ਤਿਆਰੀ
ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਆਕਸਾਈਡਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਨ ਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਸਾਇਣਿਕ ਗੁਣ
ਆਕਸੀਜਨ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਕਿਰਿਆ ਕਰ ਕੇ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਆਕਸਾਈਡ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ
ਲਾਲਹੇਠ ਕਿਰਨ
ਅਵਰਕਤ ਕਿਰਣਾਂ (ਜਾਂ ਕਿਤੇ - ਕਿਤੇ ਅਧੋਰਕਤ ਵੀ ਨਾਮ) ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਬਿਜਲਈ ਚੁੰਬਕੀਏ ਵਿਕਿਰਣ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂਦੀ ਲਹਿਰ ਦੈਰਘਿਅ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਲੋਂ ਬਙ ਹੋ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਲਹਿਰ ਵਲੋਂ ਘੱਟ ਹੋ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਅਜਿਹਾ ਇਸਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਕਰਮ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬਿਜਲਈ ਚੁੰਬਕੀਏ ਲਹਿਰ ਜਿਹਨਾਂਦੀ ਆਵ੍ਰੱਤੀ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਲਾਇਕ ਲਾਲ ਵਰਣ ਵਲੋਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਅਧ: ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਹਿਰ ਦੈਰਘਿਅ 750 nm and 1 mm ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਸ਼ਾਰਿਰਿਕ ਤਾਪਮਾਨ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰ 10 ਮਾਇਕਰਾਨ [ 1 ] ਦੀ ਅਧੋਰਕਤ ਲਹਿਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨਫਰਾਰੈੱਡ ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ 1800 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਖੂਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਿਲੀਅਮ ਹਰਸਚਲ ਨੇ ਕੀਤੀ| ਇਹ ਕਿਰਨਾਂ ਗਰਮ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੇ ਗਰਮ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਅੱਡ-ਅੱਡ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮ ਭਾਗ ਨੂੰ ਪੀਲਾ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ|
ਪ੍ਰਯੋਗ
ਅਵਰਕਤ ਛਾਇਆਂਕਨ ਅਕਸਰ ਸਾਮਰਿਕ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ, ਦੋਨਾਂ ਹੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮੂਲ
ਜਿਹਨਾਂਦੀ ਲਹਿਰ ਦੈਰਘਿਅ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਕਤ ਯਨੀ ਲਾਲ ਵਰਣ ਵਲੋਂ ਬਙ ਹੋ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਲਹਿਰ ਵਲੋਂ ਘੱਟ ਹੋ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਅਜਿਹਾ ਇਸਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਕਰਮ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬਿਜਲਈ ਚੁੰਬਕੀਏ ਲਹਿਰ ਜਿਹਨਾਂਦੀ ਆਵ੍ਰੱਤੀ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਲਾਇਕ ਲਾਲ ਵਰਣ ਵਲੋਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਅਧ: ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਂਗ੍ਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਇੰਫਰਾ ਰੇਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਰਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਕਾਅਬਾ
ਕਾਅਬਾ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਮੱਕੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ
ਨੋਬੂਓ ਓਕੀਸ਼ੀਓ
ਨੋਬੂਓ ਓਕੀਸ਼ੀਓ (置 塩 信 雄?, 2 ਜਨਵਰੀ 1927-13 ਨਵੰਬਰ 2003) ਕੋਬੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਜਪਾਨੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। 1979 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਅਤੇ ਇਕੋਨੋਮੀਟਰਿਕਸ ਦੀ ਜਪਾਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਜਾਪਾਨੀ ਆਰਥਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ
ਇਰਾਨ ਦੀ ਅਕੈਡਮੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ (ਫ਼ਾਰਸੀ: فرهنگستان زبان و ادب فارسی ) ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਮ ਅਕੈਡਮੀ ਇਰਾਨ (ਫ਼ਾਰਸੀ: فرهنگستان ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲਈ ) ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 20 ਮਈ 1935 ਨੂੰ  ਰਜ਼ਾ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਪਹਿਲ ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਤੇਹਰਾਨ, ਇਰਾਨ. ਵਿਖੇ ਰੱਖੇ ਗਏ। ਅਕੈਡਮੀ, ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਥਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ  ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਹਿਲੀ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 20 ਮਈ, 1935 ਨੂੰ  ਰਜ਼ਾ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਪਹਿਲ ਤੇ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਮਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਮ - ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਫ਼ਾਰੂਕ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿਕਮਤ ਸ਼ਿਰਾਜ਼ੀ ਨੇ ਇਰਾਨ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤਹਿਤ, 1932 ਵਿੱਚ ਅਤਾਤੁਰਕ ਦੀ ਤੁਰਕ ਭਾਸ਼ਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਰਦੌਸੀ ਰਜ਼ਾ ਸ਼ਾਹ ਪਾਹਲਵੀ ਦਾ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚੋਂ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਬਦ ਹਟਾਉਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਉੱਚਿਤ ਫ਼ਾਰਸੀ ਬਦਲ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਹਿਤ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਰਾਨ ਦੀ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 1934 ਵਿੱਚ, ਰਜ਼ਾ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਫ਼ਿਰਦੌਸੀ ਦੀ ਕਬਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਵਾਇਆ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹਦ, ਰਾਜਾਵੀ ਖੇਰਾਸਾਨ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਰਦੌਸੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਮਨਾਉਣ ਲਈ, ਜਸ਼ਨ ਹਜ਼ਾਰਹ ਫ਼ਿਰਦੌਸੀ (ਫ਼ਾਰਸੀ: جشن هزاره فردوسی) ਨਾਮ ਹੇਠ ਸੰਮੇਲਨ ਬੁਲਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਮਲ  ਹੋਣ ਲਈ ਯੂਰਪੀ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। thumb|270x270px|[[ਇਰਾਨ ਦਾ ਰਜ਼ਾ ਸ਼ਾਹ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੁਸਤਫਾ ਕਮਾਲ ਅਤਾਤੁਰਕ ਨਾਲ, 1934]] right|thumb|270x270px|ਰਜ਼ਾ ਸ਼ਾਹ ਪਹਲਵੀ ਜਸ਼ਨ ਹਜ਼ਾਰਹ ਫ਼ਿਰਦੌਸੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮੇਂ ਫ਼ਿਰਦੌਸੀ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਨਤਾ ਲਈ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਯਾਦਗਾਰੀ ਨਾਮ, ਧਿਆਨਯੋਗ ਸਾਹਿਤਕ ਹਸਤਾਖਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਦਵਾਨ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ: ਅੱਬਾਸ ਇਕਬਾਲ ਅਸ਼ਤਿਆਨੀ ਅਬਦੁਲਾਜ਼ਿਮ ਗਰੀਬ ਅਹਿਮਦ ਮਾਤਿਨ-ਦਫ਼ਤਰੀ ਅਲੀ ਅਕਬਰ ਦੇਹਖੋਦਾ ਅਲੀ ਅਕਬਰ ਸਿਆਸੀ ਅਲੀ ਅਸਗਰ ਹਿਕਮਤ ਬਾਦੀਉੱਜ਼ਮਾਂ ਫ਼ਾਰੂਜੰਫ਼ਰ ਇਬਰਾਹੀਮ ਪੂਰਦਾਵੂਦ ਹਮਾਯੂੰ ਫ਼ਾਰੂਜੰਫ਼ਰ ਯਸਾ ਸਾਦਿਕ ਮਹਿਮੂਦ ਹੇਸਾਬੀ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਫ਼ਾਰੂਕੀ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਮਾਲਜ਼ਾਦੇ ਮੁਹੰਮਦ ਗ਼ਾਜ਼ਵਿਨੀ ਮੁਹੰਮਦ ਹੇਜਾਜ਼ੀ ਮੁਹੰਮਦ ਤਗੀ ਬਹਾਰ ਕਾਸਿਮ ਗਨੀ ਰਾਸ਼ਿਦ ਯਾਸਮੀ ਸਯਦ ਨਾਫੀਸੀ ਜ਼ਬੀਹੋੱਲਾ ਸਫਾ
ਲੋਹ ਕਥਾ
ਲੋਹ ਕਥਾ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਜੁਝਾਰੂ ਕਵੀ ਪਾਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ ਸੀ।ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ 36 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹਨ।
ਉੱਤਰੀ ਡਕੋਟਾ
ਉੱਤਰੀ ਡਕੋਟਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਮੱਧ-ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਸਰੱਹਦ ਨਾਲ਼ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਸੂਬਿਆਂ ਮੈਨੀਟੋਬਾ ਅਤੇ ਸਸਕਾਚਵਨ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਿਨੇਸੋਟਾ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਦੱਖਣੀ ਡਕੋਟਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੋਂਟਾਨਾ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਜਾਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 19ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਬਾਦੀ ਘਣਤਾ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਜ
ਥਿਓਰਮ
ਥਿਓਰਮ (theorem) ਜਾਂ ਪ੍ਰਮੇਯ ਇੱਕ ਐਸਾ ਬਿਆਨ (statement) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਬਤ ਕੀਤੀਆਂ ਥਿਓਰਮਾਂ ਅਤੇ ਸਵੈਸਿਧੀਆਂ (axioms) ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਿਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਕਿਸੇ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਮੇਯ (ਥਿਓਰਮ) ਦਾ ਹੱਲ ਫ਼ਰਜ਼ ਕੀਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ (hypotheses) ਦੀਆਂ ਮੰਤਕੀ ਦਲੀਲਾਂ ਨਾਲ ਸਚਾਈ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਸਾਬ
ਕੱਚਾ ਪੱਕਾ
ਕੱਚਾ ਪੱਕਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪੱਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਪੱਟੀ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੋਡੀਅਮ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਡੀਅਮ
ਸਿੰਡਰੇਲਾ
ਸਿੰਡਰੇਲਾ ਜਾਂ, ਦ ਲਿਟਿਲ ਗਲਾਸ ਸਲਿਪਰ (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: ਸੇਨਡਰੀਲਾਨ, ਓਊ ਲਿਆ ਪੇਟਾਈਟ ਪੈਨਟੋਫਲ ਡੀ ਵੇਰੇ) ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਾਰੰਪਰਕ ਲੋਕ ਕਥਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਦਾ ਦਮਨ, ਫਤਹਿ ਰੁਪੀ ਇੱਕ ਮਿਥਕ ਤੱਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਿਤ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਬਦਕਿਸਮਤ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਸਿਤਾਰਾ ਅਚਾਨਕ ਚਮਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੰਡਰੇਲਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮੰਤਵ ਐਨਾਲੋਗੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਉਹ ਜੋ ਇੱਕ ਮਿਆਦ ਤੱਕ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਅਣਗੌਲਿਆ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਚਨਚੇਤ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੰਡਰੇਲਾ ਦੀ ਇਹ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਕਹਾਣੀ ਅੱਜ ਵੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਲੋਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਮੀਡਿਆ ਨੂੰ ਕਥਾਨਕ ਦੇ ਤੱਤ, ਪ੍ਰਸੰਗ, ਸੰਕੇਤ ਆਦਿ ਮਹਈਆ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਬਲੂਟੁੱਥ
ਬਲੂਟੁੱਥ ਇੱਕ ਬੇਤਾਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਮਿਆਰ ਹੈ ਜੋ ਚੱਲ ਅਤੇ ਅਚੱਲ ਜੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤੀ ਨਿੱਜੀ ਇਲਾਕਾ ਜਾਲਾਂ (ਪੈਨ) ਤੋਂ ਘੱਟ ਫ਼ਾਸਲਿਆਂ (2.4-2485 ਗੀ.ਹ. ਦੀ ਆਈ ਐੱਸ ਐੱਮ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਨਿੱਕੀਆਂ ਛੱਲ-ਲੰਬਾਈਆਂ ਅਤੇ ਪਾਰਲੀ ਵਾਰਵਾਰਤਾ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਰੇਡੀਓ ਛੱਲਾਂ ਵਰਤ ਕੇ ) ਉੱਤੇ ਡਾਟਾ ਦਾ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਕਾਢ ਟੈਲੀਕਾਮ ਕੰਪਨੀ ਐਰਿਕਸਨ ਨੇ 1994 ਵਿੱਚ ਕੱਢੀ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹਨੂੰ ਆਰ ਐੱਸ-232 ਡਾਟਾ ਤਾਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਤਾਰਹੀਣ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਜੋਂ ਸਿਰਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਈ ਸਾਰੇ ਜੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਕਮਿਕਕਰਨ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲੂਟੁੱਥ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੇਤਾਰ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੀਦਰਲੈਂਡੀ ਕਾਢਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੀਡਨੀ ਕਾਢਾਂ
ਪਰਾਕਸਿਸ ਸਕੂਲ
ਪਰਾਕਸਿਸ ਸਕੂਲ ਇੱਕ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਲਹਿਰ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮੁਢ 1960ਵਿਆਂ ਦੌਰਾਨ SFR ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਗ੍ਰੇਬ ਅਤੇ ਬੇਲਗ੍ਰੇਡ ਵਿੱਚ ਬਝਾ।
ਸਕੂਲ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜ਼ਾਗ੍ਰੇਬ ਦੇ Gajo Petrović ਅਤੇ ਮਿਲਾਨ ਕਾਂਗਰਗਾ ਅਤੇ ਬੇਲਗ੍ਰੇਡ ਤੋਂ ਮਿਹੈਲੋ ਮਾਰਕੋਵਿੱਚ। 1964 ਤੋਂ  1974 ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਜਰਨਲ ਪਰਾਕਸਿਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰਸਾਲੇ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਵਲੋਂ ਕੋਰਚੁਲਾ ਟਾਪੂ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੋਰਚੁਲਾ ਸਮਰ ਸਕੂਲ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।
ਇਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਪੱਛਮੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲੇ ਗੁਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ
ਬੌਖ਼ੂਸੀਆ ਡੌਰਟਮੁੰਟ
ਬੋਰੁਸਿਯਾ ਡਾਰਟਮੰਡ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਰਮਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਡਾਰਟਮੰਡ, ਜਰਮਨੀ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਵੈਸਟਫਲੇਨ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਡਾਰਟਮੰਡ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਜੋ ਬੁੰਡਸਲੀਗਾ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਵਿਗਿਆਨੀ
ਵਿਗਿਆਨੀ, ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਇਨਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਨੇਮਬੱਧ ਕਾਰਜ-ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਵੇ। ਹੋਰ ਤੰਗ ਭਾਵ ਵਿੱਚ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਉਸ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕਾ ਵਰਤਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸ਼ਖ਼ਸ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰਜ-ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਮਾਹਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਸਮਝ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਘੋਖ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਦੇ ਭੌਤਿਕ, ਹਿਸਾਬੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਸਮੇਤ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨੀ
ਨੈਨੀਤਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਨੈਨੀਤਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ 70 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਨੈਨੀਤਾਲ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਨੁਸੂਚੀਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵਾ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 94360 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ
2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਿਤਾ ਆਰੀਆ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਵਿਧਾਇਕ !ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ !ਵੋਟਰ % !ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ !ਸਰੋਤ
ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਉਮੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੈਨਰਜੀ
ਵੋਮੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੈਨਰਜੀ (ਜਾਂ ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਉੱਚਾਰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਮੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੈਨਰਜੀ) (29 ਦਸੰਬਰ 1844 – 21 ਜੁਲਾਈ 1906) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੈਰਿਸਟਰ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਚੋਣ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਦੋ ਵਾਰ ਅਸਫ਼ਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1844
ਸਾਡੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਹੈਜ਼ਾ
ਹੈਜ਼ਾ, ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦਾ ਰੋਗ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲੱਛਣ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ, ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਟਕਸਾਲੀ ਲੱਛਣ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਦਸਤ ਹਨ ਜੋ ਕੁਝ ਦਿਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਲਟੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੜੱਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦਸਤ ਇੰਨੇ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚੋ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅੱਖਾਂ ਡੁੱਬੀਆਂ, ਠੰਡੀ ਚਮੜੀ, ਚਮੜੀ ਦੀ ਲਚਕਤਾ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਝੁਰੜੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ ਚਮੜੀ ਨੀਲੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲੱਛਣ ਦੋ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹੈਜ਼ਾ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਹਨ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੱਧਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਮਲ ਨਿਰੀਖਣ ਦੁਆਰਾ ਹੈਜ਼ਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਡਿੱਪਸਟਿਕ ਨਾਮਕ ਜਾਂਚ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ ਪਰ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹੈਜ਼ਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵੱਛਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਹੈਜ਼ਾ ਦੇ ਟੀਕੇ ਜੋ ਮੂੰਹ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਲਗਭਗ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਵਾਜਬ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹੈਜ਼ਾ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 3-5 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 28,800-130,000 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਵਿਕਸਤ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਜੋਖਮ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 5% ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ 50% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਦੀ ਦਰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ
ਹੈਜ਼ਾ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਲੱਛਣ ਹਨ ਦਸਤ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਤਰਲ ਦੀ ਉਲਟੀਆਂ। ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅੱਧੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਲੱਛਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੈਜ਼ਾ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 10 ਤੋਂ 20 ਲੀਟਰ ਤਕ ਦਸਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈਜ਼ਾ ਅੱਧਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਗੰਭੀਰ ਦਸਤ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ,ਤਾਂ ਸ਼ਰੀਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੈਜ਼ਾ ਨੂੰ "ਨੀਲੀ ਮੌਤ" ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਚਮੜੀ ਤਰਲਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਨੀਲੀ-ਸਲੇਟੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਾਰਨ
ਇਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭੋਜਨ ਦੁਆਰਾ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਕੱਚਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਇੱਕ ਆਮ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੇਵਲ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ। ਗਰੀਬੀ ਵੀ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।thumb|ਵਿਬਰੀਓ ਹੈਜ਼ਾ, ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਜੋ ਹੈਜ਼ਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ.
ਇਲਾਜ
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦਸਤ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਭੋਜਨ ਲਗਾਤਾਰ ਖਾਂਦੇ ਰਹਿਣਾ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਓਹਨਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਦਸਤ ਲੱਗ ਜਾਂਣ ਤਾਂ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ। ਬਾਲਗ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਕਸਰ ਖਾਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ
ਮੈਗਨੇਸ਼ੀਅਮ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Magnesium) ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ 12 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ Mg ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ 24.3050 amu ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ
ਕੋਲਕਾਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
thumb|ਕੋਲਕਾਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ।
ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ
ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ (ਜਨਮ ਨਾਭਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ) ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ ਨਾਭਾ ਕਵਿਤਾ ਉਤਸਵ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ 22 ਸਾਲ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਹਨ।
ਅਵਾਰਡ
ਉਸ ਨੂੰ 2012 ਵਿਚ 'ਮਹਾਂ ਕੰਬਣੀ' ਕਿਤਾਬ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਕੈਂਹ
ਕੈਂਹ ਜਾਂ ਕੈਹਾਂ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਰਤ ਧਾਤ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੋਂਜ਼ (bronze) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ  12-12.5% ਕਲੀ (tin) ਬਾਕੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਤਾਂਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਕੈਂਹ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਲੀ ਦੀ ਥਾਂ ਤਾਂਬੇ ਵਿੱਚ ਐਲਮੀਨੀਅਮ, ਮੈਂਗਨੀਜ਼, ਗਿਲਟ (nickel) ਜਾਂ ਜਿਸਤ (zink)ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਧਾਤਾਂ ਮਿਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਮਿਲਾਵਟ ਨਾਲ ਬਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਿਸ਼ਰਤ ਧਾਤਾਂ ਇਕੱਲੇ ਤਾਂਬੇ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਖਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੜਾਪਨ, ਲਚਕੀਲਾਪਨ ਅਤੇ ਕੱਟਣ ਵਿੱਚ ਸੌਖ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੈਂਹ ਨੂੰ ਕਾਂਸੀ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਚੰਦਰਮਾਥੀ
ਚੰਦਰਿਕਾ ਬਾਲਨ (ਜਨਮ 17 ਜਨਵਰੀ 1954) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਕਲਮੀ ਨਾਮ, ਚੰਦਰਮਾਥੀ (ਮਲਿਆਲਮ:ചന്ദ്രമതി) ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਗਲਪ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਦੋਨੋ ਵਿਚ ਆਲੋਚਕ  ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾਥੀ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿਚ 20 ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਵਲਿੱਟ ਸਹਿਤ 12  ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਮੱਧਕਾਲੀ ਮਲਿਆਲਮ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਦੋ ਲੇਖ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਦੋ ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਅਨੁਵਾਦ ਪੰਜ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ
ਚੰਦਰਮਾਥੀ ਤੀਰੁਵਨੰਥਪੁਰਮ, ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ।ਉਸਨੇ 1976 ਵਿਚ ਕੇਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ।1988 ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਕੇਰਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਲ ਸੈਂਟਜ਼ ਕਾਲਜ, ਤਿਰੁਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਰਹੀ। 1993 ਤੋਂ 1994 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਆਪਣੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਉਸਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਧਿਆਪਕ ਲਈ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਿਵਪ੍ਰਸਾਦ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਬੈਸਟ ਕਾਲਜ ਅਧਿਆਪਕ ਲਈ ਸੈਂਟ ਬੇਰਚਮੰਸ ਕਾਲਜ ਦੀ ਐਲਿਊਮਨੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਦਾ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।  1998 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ 10 ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਸਵੀਡਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਦੌਰੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ  ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ "ਰੇਨਡੀਅਰ" ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਨੁਵਾਦਕ
ਵੈਸਟਫ਼ਾਲਨ ਸਟੇਡੀਅਮ
ਵੈਸਟਫਲੇਨ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਇਸ ਨੂੰ ਡਾਰਟਮੰਡ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਬੋਰੁਸਿਯਾ ਡਾਰਟਮੰਡ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 81,264 (ਲੀਗ ਮੈਚ) ਅਤੇ 65,590 (ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ) ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਰਸ
ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਰਸ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Phosphorus) ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ 15 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ P ਨਾਲ ਨਿਵੇਦਨ ਕਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ 30.973762 amu ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ
ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼
ਪ੍ਰਤੱਖ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਕਾਸ਼ਿਕ ਵਰਣਕਰਮ ਬਿਜਲਈ ਚੁੰਬਕੀ ਵਰਣਕਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਨਵੀ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਬਿਜਲਈ ਚੁੰਬਕੀ ਕਿਰਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਮਾਨਵੀ ਅੱਖ ਹਵਾ ਵਿੱਚ 380 ਤੋਂ 750 ਨੈਨੋ ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਬਿਜਲਈ ਚੁੰਬਕੀ ਕਿਰਨਾਹਟ ਵੇਖ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਸ ਮਾਧਿਅਮ ਦੇ ਅਪਵਰਤਨ ਗੁਣਾਂਕ (refractive index) ਦੇ ਗੁਣਕ ਵਿੱਚ ਅਲੋਪਤਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਵ੍ਰੱਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ 400 - 790 ਟੈਰਾ ਹਰਟਜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਖ ਦੁਆਰਾ ਵੇਖੇ ਗਏ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਅਧਿਕਤਮ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ 555 ਨੈਨੋ ਮੀਟਰ (540 THz), ਵਰਣਕਰਮ ਦੇ ਹਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਰਣਕਰਮ ਵਿੱਚ ਉਂਜ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਜੋ ਕਿ ਮਾਨਵੀ ਅੱਖ ਜਾਂ ਮਸਤਸ਼ਕ ਵੇਖ ਜਾਂ ਪਹਿਚਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਭੂਰਾ, ਗੁਲਾਬੀ ਜਾਂ ਰਾਣੀ ਅਨੁਪਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਿਸ਼ਰਤ ਤਰੰਗ ਲੰਬਾਈ ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਖਾਸਕਰ ਲਾਲ ਦੇ ਛਾਏ।
centre|ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਰਣਕਰਮ ਦਾ sRGB ਅਨੁਵਾਦ
ਵਰਣਕਰਮਿਕ ਰੰਗ
ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ਦੇ ਵਾਕਫ਼ ਵਰਣ ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਤੱਖ ਵਰਣਕਰਮ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਰਣ ਸਮਿੱਲਤ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਏਕਲ ਆਵ੍ਰੱਤੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਸ਼ੁੱਧ ਵਰਣਕਰਮਿਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਰੰਗੀਏ / ਮੋਨੋਕਰੋਮੈਟਿਕ ਵਰਣ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
Visible light
ਸੰਯੁਕਤ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਲ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਅਾਚਾਰ ਦੀਆਂ ਕੋਮਲ ਕਲਾਵਾਂ
ਕਲਾ ਜਾ ਸਾਹਿਤ ਸਮਕਾਲੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਦਰਪਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਕਲਮ ਰਾਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ 400 ਇਸਵੀ ਪੂਰਬੀ ਵਿੱਚ ਕੋਟੱਲਆਿ ਨੇ ਕਲਾ ਨੂੰ ਦੋ ਰੂਪਾ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ।
ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਜਿਸ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸਕੂਲ ਤੇ ਕਾਂਗੜਾ ਸਕੂਲ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜੋ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਉਸ ਉਤੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲਗਪਗ ਮੁਗਲ਼ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਨਾਲ ਰਲਦੀਆ ਮਿਲਦੀਆ ਬਣੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਹਵੇਲੀਆਂ,ਮਕਾਨਾਂ ਦੀਆ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਬਣਿਆ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।
ਰਾਗ/ਸੰਗੀਤ
ਰਾਗ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਏਨਾ ਹੀ ਕਹਿਣਾ ਕਾਫੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਤ-ਮਹਾਤਮਾ ਸਦਾ ਹੀ ਰਾਗ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਰਤਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਰਾਗਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਪ੍ਰਚਲਤ ਕੀਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਲਾ ਵਾਂਗ ਗਵੱਈਆ ਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਹੁਣ ਤਾਂ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਰਾਗ ਦਰਬਾਰਾ,ਕੀਰਤਨ ਦਰਬਾਰਾ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰਾਗ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਚ
ਨਾਚ ਨਾਲ ਵੀ ਬੜਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਚ ਨੱਚੇ ਜਾਦੇਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਭੰਗੜਾ ਅਤੇ ਝੂਮਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭੰਗੜੇ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਚ'ਇੰਨੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ ਕਿ 26 ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੰਗੜੇ ਦੇ ਨਾਚ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਨਾਚਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਚਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿੱਧਾ,ਲੁੱਡੀ ਤੇ ਕਿੱਕਲੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿੱਧੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾਵਾਂ
ਨੂਰੁਦੀਨ ਫਰਾਹ
ਨੂਰੁਦੀਨ ਫਰਾਹ ( Nuuradiin Faarax , نورالدين فارح   ) (ਜਨਮ 24 ਨਵੰਬਰ 1945) ਇੱਕ ਸੋਮਾਲੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, ਫਰਾਮ ਏ ਕਰੂਕਡ ਰਿਬ, 1970 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ "ਅੱਜ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਟੇਜ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ। 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾਲੀਆ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ, ਸਵੀਡਨ, ਸੂਡਾਨ, ਭਾਰਤ, ਯੂਗਾਂਡਾ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਫਰਾਹ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਸਮਕਾਲੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਗਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਮਿਓ ਕੈਵਰ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਕੁਰਟ ਤੁਚੋਲਸਕੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਲੈਟਰੇ ਯੂਲਿਸਸ ਅਵਾਰਡ, ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ, ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਵੱਕਾਰੀ ਨਿਊਸਟੈਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ਗਿਫਟਸ ਦੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਐਡੀਸ਼ਨ ਨੇ ਸੇਂਟ ਮਾਲੋ ਲਿਟਰੇਚਰ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫਰਾਹ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਸਦੀਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਨੁਰੂਦੀਨ ਫਰਾਹ ਦਾ ਜਨਮ 1945 ਵਿੱਚ ਇਤਾਲਵੀ ਸੋਮਾਲੀਲੈਂਡ ਦੇ ਬੈਡੋਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਸਨ ਫਰਾਹ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਅਲੀਲੀ ਮੌਖਿਕ ਕਵੀ ਸੀ। ਫਰਾਹ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੁੰਡਾ ਸੀ।
1966 ਤੋਂ 1970 ਤੱਕ, ਉਸ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ, ਚਿੱਤਰਾ ਮੂਲੀਲ ਫਰਾਹ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਤਲਾਕ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਇਆ) ਸੀ। ਫਰਾਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲੀ ਗਈ, ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1974-75) ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਐਸੈਕਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1975-76) ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 1990 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼-ਨਾਈਜੀਰੀਅਨ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਮੀਨਾ ਮਾਮਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ।
1990 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਜਰਮਨ ਅਕਾਦਮਿਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਂਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਰਲਿਨ ਚਲੇ ਗਏ। 1996 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੋਮਾਲੀਆ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।
ਫਰਾਹ ਦੀ ਭੈਣ ਬਸਰਾ ਫਰਾਹ ਹਸਨ, ਇੱਕ ਡਿਪਲੋਮੈਟ, ਕਾਬੁਲ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਜਨਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਫਰਾਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਿਨੀਆਪੋਲਿਸ, ਮਿਨੀਸੋਟਾ, ਅਤੇ ਕੇਪ ਟਾਊਨ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤਕ ਕਰੀਅਰ
left|thumb| ਮੰਟੂਆ, ਸਤੰਬਰ 2008 ਵਿੱਚ ਫੈਸਟੀਵਲੈਟਰਾਟੂਰਾ ਵਿਖੇ ਫਰਾਹ। ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਸੋਮਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਰਾਹ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ 17 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, ਫਰੌਮ ਏ ਕਰੂਕਡ ਰਿਬ (1970), ਨੇ ਇੱਕ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਕੁੜੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇਨਮੈਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕਸ (HEB) ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਫਰੀਕੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਨਾਵਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਲਕੀ ਪਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਏ ਨੇਕਡ ਨੀਡਲ (HEB, 1976) ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ, ਫਰਾਹ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਸੋਮਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਕੈਦ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਫਰਾਹ ਨੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਲਾਵਤਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜੋ 22 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ, ਸਵੀਡਨ, ਸੁਡਾਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945
ਬਹੇੜਾ
thumb|left|ਬਹੇੜਾ (Terminalia bellirica) ਫਲ ਬਹੇੜਾ (ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਮ: Terminalia bellirica) (Sanskrit: विभितक (ਵਿਭੀਤਕ), अक्ष (ਅਕਸ਼) ) ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਵਾਲਾ ਪੱਤਝੜੀ ਰੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਪਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਗੋਲ ਫਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਵਰਸ਼ਾ ਅਸ਼ਵਥੀ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਮਿਸ ਚੇਨਈ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਰਸ਼ਾ ਦੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਐਸਪੀ ਜਨਨਾਥਨ ਦੀ ਫਿਲਮ ਪਰਨਮਈ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਇੱਕ ਐਨਸੀਸੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। 2012 ਵਿੱਚ, ਵਰਸ਼ਾ ਨੇ ਨੀਰਪਾਰਵਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਈਪੀਐਸ ਅਫਸਰ 'ਐਗਨੇਸ' ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਨੰਦਿਤਾ ਦਾਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਵਰਸ਼ਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਾਜ ਚੋਲਨ ਐਮ.ਏ., ਵਿਧਾਇਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਪਾਨੀ ਵਿਜ਼ੁਮ ਮਲਾਰਵਨਮ, ਏਂਡਰੇਂਦ੍ਰਮ ਪੁੰਨਗਾਈ ਅਤੇ ਕੰਗਾਰੂ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਵਰਸ਼ਾ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਡੋਂਟ ਵਰਰੀ ਬੀ ਹੈਪੀ ਨਾਲ ਡੈਬਿਊ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਸ਼ੈਸਨ ਓਸੇਫ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਐਂਕਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਰਿਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰ, ਰਿਲੇਟਿਵਿਸਟਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ (RQM) ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਪੋਆਇਨਕੇਅਰ ਕੋਵੇਰਿਅੰਟ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਥਿਊਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ c ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਲੌਸਿਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸੰਚਾਰਿਤ ਪੁੰਜ-ਯੁਕਤ ਕਣਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁੰਜ-ਰਹਿਤ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਉਪਯੋਗ ਉੱਚ-ਊਰਜਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ,, ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਐਕਸਲ੍ਰੇਟਰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਐਟੋਮਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ , ਅਤੇ ਕੰਡੈੱਨਸਡ ਮੈਟਰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਨ। ਗੈਰ-ਸਾਪੇਖਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਗੈਲੀਲੀਅਨ ਸਾਪੇਖਿਕਤਾ ਦੇ ਸੰਦ੍ਰਭ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਿਆਦਾ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਸਥਿਰਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਾਧਾਰੀਕਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਿਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਉਹ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਹੈ ਜੋ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਸਮੇਤ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਸਮੇਤ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਪਹਿਲੀਆਂ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੰਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਤਸਵੀਰ ਅਤੇ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਤਸਵੀਰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੈਰਸਾਪੇਖਿਕ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਿਓਂਤਬੱਧ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਵੀ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀਆਂ ਇਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਸਮੇਤ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਪੇਖਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਕੁੱਝ ਸੰਦ੍ਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਨਾਲ਼ੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ: ਐਂਟੀਮੈਟਰ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਸਪਿੱਨ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਪਿੱਨ-1/2 ਫਰਮੀਔਨਾਂ ਦੀ ਸਪਿੱਨ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਮੋਮੈਂਟਾ, ਫਾਈਨ ਸਟ੍ਰਕਚਰ, ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡਾਂ ਅੰਦਰ ਚਾਰਜ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਕਣਾਂ ਦਾ ਕੁਆਂਟਮ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਤੀਜਾ ਡੀਰਾਕ ਸਮੀਕਰਨ ਹੈ, ਜਿਸਤੋਂ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਆਪੇ ਹੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ, ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅੰਦਰ, ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਪਰਖਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਖੱਟਣ ਲਈ ਰਕਮਾਂ ਨੂੰ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਓਪਰੇਟਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਵਟੀ ਤੌਰ ਤੇ ਦਾਖਲ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਪੇਖਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਗਿਆਤ ਕਣ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਸਵੈ-ਅਨੁਕੂਲ ਸਾਪੇਖਿਕ ਥਿਊਰੀ ਪ੍ਰਤਿ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਜਿੱਥੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਪਦਾਰਥਕ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ (ਐਨਹੀਲੇਸ਼ਨ) ਵਿੱਚ। ਹੁਣ ਤੱਕ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਤਰੱਕੀ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ੁੱਧ ਥਿਊਰੀ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਹੋਂਦਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇਵੇ ਰਿਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਣਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਫੀਲਡ ਕੁਆਂਟਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। (ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ ਲੇਖ ਦੇਖੋ)
ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਪੇਖਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਗਿਆਤ ਕਣ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਸਵੈ-ਅਨੁਕੂਲ ਸਾਪੇਖਿਕ ਥਿਊਰੀ ਪ੍ਰਤਿ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਂਖੇਪਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਜਿੱਥੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਪਦਾਰਥਕ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ (ਐਨਹੀਲੇਸ਼ਨ) ਵਿੱਚ। ਹੁਣ ਤੱਕ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਤਰੱਕੀ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ੁੱਧ ਥਿਊਰੀ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਹੋਂਦਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇਵੇ ਰਿਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਣਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਫੀਲਡ ਕੁਆਂਟਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। (ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ ਲੇਖ ਦੇਖੋ)
ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦਾ ਮੇਲ ਕਰਨਾ
ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਸੋਧਣਾ ਹੈ।
ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦਾ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕੁਆਂਟਮ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਟਾਈਮ ਐਵੋਲੀਊਸ਼ਨ, ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਓਪਰੇਟਰ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ:
ਹੱਲ, ਇੱਕ ਕੰਪਲੈਕਸ-ਮੁੱਲ ਵਾਲਾ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ
ψ(r, t)
ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਵਰਤਾਓ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲ਼ੇ, ਵਕਤ
t
ਉੱਤੇ ਕਣ ਦੇ 3-ਅਯਾਮੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਵੈਕਟਰ
r
ਹਰੇਕ ਕਣ ਦਾ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਨੈਗਟਿਵ ਸਪਿੱਨ ਕੁਆਂਟਮ ਨੰਬਰ
s
2s
ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਅੰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫਰਮੀਔਨਾਂ ਲਈ ਔਡ (ਟਾਂਕ ਜਾਂ ਬਿਖਮ) ਅਤੇ ਬੋਸੌਨਾਂ ਲਈ ਈਵਨ (ਸਮ ਜਾੰ ਜਿਸਤ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ
ਦੇ
2s + 1
. ਇਹ ਇੱਕ ਅਤਿਰਿਕਤ ਅਨਿਰੰਤਰ ਚੱਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ;
ψ(r, t, σ)
।
ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ 1920 ਵਿੱਚ ਪੌਲੀ, ਕ੍ਰੋਨਿਗ, ਉਲਹਨਬੈਕ ਅਤੇ ਗੁਡਸਮਿਥ ਵੱਲੋਂ ਸਪਿੱਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਪਹਿਲੇ ਇਨਸਾਨ ਸਨ। ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਪਿੱਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨਾ, ਪੌਲੀ ਐਕਸਕਲੂਜ਼ਨ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ (1925) ਅਤੇ ਫੀਅਰਜ਼ ਦੀ ਹੋਰ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਸਪਿੱਨ-ਸਟੈਟਿਕਟਿਸ ਥਿਊਰਮ (1939) ਦਾ ਸਹੋਯੋਗ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਦ ਪੌਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪੁਨਰ-ਵਿਓਂਤਬੱਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਐਟਮਾਂ, ਨਿਊਕਲੀਆਇ (ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪੀਰੀਔਡਿਕ ਟੇਬਲ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਵੀ) ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੁਆਰਕ ਬਣਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕਲਰ ਚਾਰਜ (ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਰੌਨਾਂ ਅਤੇ ਮੀਜ਼ੌਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ) ਤੱਕ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਅਤੇ ਉੱਪ-ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਕਣ ਫਿਤਰਤ ਦੀ ਡਾਇਵਰਸ ਰੇਂਜ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ।
ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਨੁਮਾਨ ਸਾਪੇਖਿਕ ਐਨਰਜੀ-ਮੋਮੈਂਟਮ ਸਬੰਧ ਹੈ; ਰੈਸਟ ਮਾਸ
m
, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਰੈੱਫ੍ਰੈਂਸ ਫਰੇਮ ਅੰਦਰ ਊਰਜਾ
E
ਅਤੇ ਡੌਟ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ
ਬੋਯੰਕਾ ਐਂਜਲੋਵਾ
ਬੌਯੰਕਾ ਐਂਜਲਾਵਾ (Боянка Ангелова, ਜਨਮ 1994) ਇੱਕ ਬਲਗੇਰੀਅਨ ਜਿਮਨਾਸਟ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਤਾਲਮੇਲ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕ ਵਿੱਚ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਿਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦਾ ਮੇਲ ਕਰਨਾ
ਮਾਤਰਾ ਵਾਲੇ 3-ਮੋਮੈਂਟਮ
p
ਸਮੇਤ ਕਿਸੇ ਕਣ ਲਈ ਇਹ ਸਬੰਧ ਇਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
ਬੋਯੰਕਾ ਐਂਜਲੋਵਾ
ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਨਾਦੀਆ ਕੋਮਾਨੇਚੀ ਦੀ ਪੋਤਰੀ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਖੁਦ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਜਿਮਨਾਸਟ ਰਹੀ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
2007 ਵਿੱਚ ਬੋਯੰਕਾ ਐਂਜਲੋਵਾ ਨੂੰ "ਕਵੀਨ ਮਾਰਗਾਰੀਟਾ" ਲਈ ਵਰਨਾ ਵਿੱਚ ਏ ਏ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਥਮਿਕ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਰਿਬਨ ਅਤੇ ਹੂਪ ਨਾਲ ਕਾਂਸੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਜੂਨ 2008 ਵਿੱਚ ਟਿਊਰਿਨ ਵਿੱਚ ਜੂਨੀਅਰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਉਸਨੇ ਗੇਂਦ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਰੂਸ ਦੇ ਯਾਨਾ ਲੂਕੋਨੀਨਾ ਤੋਂ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਰਿਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦਾ ਮੇਲ ਕਰਨਾ
ਊਰਜਾ-ਮੋਮੈਂਟਮ ਸਬੰਧ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ਿਕ ਡਿੱਫ਼੍ਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਜੋ ਕਣ ਦੀ ਕੁਆਂਟਮ ਯੰਤ੍ਰਾਵਲੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਲਈ
ψ
ਵਾਸਤੇ ਹੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ੀ ਇੱਕ ਸਾਪੇਖਿਕ ਵੇਵ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਰਚਣ ਲਈ, ਇਹ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਮੋਮੈਂਟਮ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਇਹ ਹਨ:
ਸਪੇਸ ਅਤੇ ਟਾਈਮ
ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਾਪੇਖਾਤਮਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅੰਦਰ, ਸਮਾਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ੁੱਧ ਮਾਤਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਅਤੇ ਕਣ ਹਮੇਸਾਂ ਹੀ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਪੇਸ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਟਿੱਕ ਟਿੱਕ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੈਰ-ਸਾਪੇਖਾਤਮਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਕਈ ਕਣ ਸਿਸਟਮ ਲਈ ਸਾਡੇ ਕੋਲ
ψ(r1, r2, r3, ..., t, σ1, σ2, σ3...)
ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਿਲੇਟਵਿਸਟਿਕ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅੰਦਰ, ਸਪੈਸ਼ੀਅਲ ਕੋ-ਆਰਡੀਨੇਟ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਸਮਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਕੋਈ ਦੋ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਜੋ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਹੋਣ, ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨਾਪ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਅਤੇ ਟਾਈਮ ਕੋ-ਆਰਡੀਨੇਟ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਚਾਰ-ਅਯਾਮੀ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਪੁਜੀਸ਼ਨ
ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਤੇ 3-ਮੋਮੈਂਟਮ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕਿਸੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਣ ਦਾ ਫੋਰ ਮੋਮੈਂਟਮ
ਰਚਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਰੈੱਫਰੈਂਸ ਫਰੇਮ ਵਿੱਚ ਨਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਚਾਰਾਧੀਨ ਮੂਲ ਫਰੇਮ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਘੁਮਾਉਣ ਤੇ ਜਾਂ/ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੱਖਰੀ ਫਰੇਮ ਵਿੱਚ ਵਧਾ ਕੇ ਨਾਪਣ ਤੇ ਇੱਕ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਟਰਾਂਸਫੋਰਮੇਸਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਓਪਰੇਟਰ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਊਰਜਾ ਤੇ 3-ਮੋਮੈਂਟਮ ਓਪਰੇਟਰ ਵੀ ਗੈਰ-ਇਨਵੇਰੀਅੰਟ (ਅਸਥਿਰ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲੌਰੱਟਜ਼ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਅਧੀਨ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬੋਯੰਕਾ ਐਂਜਲੋਵਾ
ਜੀਵਨੀ
ਐਂਜਲੋਵਾ ਸੋਫੀਆ ਵਿੱਚ ਸੀਐਸਕੇ ਏ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। 2010 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਤਾਲਯੀ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕਸ ਲਈ ਬਲਗੇਰੀਅਨ ਬਾਲਗ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜ ਨਹੀਂ ਸਕੀ ਸੀ।
ਐਂਜਲੋਵਾ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸੱਟਾਂ ਤੋਂ ਪਿੱਠ ਦੇ ਦਰਦ ਕਾਰਨ 2010 ਤੋਂ ਜਿਮਨਾਸਟਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਰਿਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਸਪੇਸ ਅਤੇ ਟਾਈਮ
(r, t) → Λ(r, t)
ਅਧੀਨ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਕ-ਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾਵਾਂ
ψσ
ਸਥਾਨਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ
D
ਅਧੀਨ ਪਰਵਰਤਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਜਿੱਥੇ
D(Λ)
ਇੱਕ ਸੀਮਤ-ਅਯਾਮੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ
(2s + 1)×(2s + 1)
ਸਕੁਏਅਰ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਹੈ। ਫੇਰ ਤੋਂ,
ψ
ਨੂੰ
σ
ਦੇ
(2s + 1)
ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਮੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਕਾਲਮ ਵੈਕਟਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
s
ਅਤੇ
ਕੁਆਂਟਮ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਮ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਨਿਰੰਤਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਨਿਰੰਤਰ, ਜੋ ਕੁਆਂਟਮ ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦਬਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਲੇਕੇ ਉਤਾੜ
ਕਾਲੇਕੇ ਉਤਾੜ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪੱਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਰਿਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਸਪੇਸ ਅਤੇ ਟਾਈਮ
ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਾਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲੇਕੇ ਉਤਾੜ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਪੱਟੀ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਿਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ
ਗੈਰ-ਸਾਪੇਖਿਕ ਅਤੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ
p·p/2m
ਅਤੇ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਐਨਰਜੀ
V(r, t)
ਦਾ ਜੋੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਤਸਵੀਰ ਅੰਦਰ ਇਹ ਕੁਆਂਟਮ ਓਪਰੇਟਰ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਉੱਪਰ ਲਿਖੀ ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭਰਨ ਨਾਲ ਵੇਵ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਾਪੇਖਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ: ਜੋ ਵਿਧੀ ਇੱਕ ਸਰਲ ਸਮੀਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਬਦਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਸਾਪੇਖਿਕ (ਰੀਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ) ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਅੰਦਰ ਇਹ ਇੰਨੀ ਅਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ: ਐਨਰਜੀ-ਮੋਮੈਂਟਮ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਐਨਰਜੀ ਅੰਦਰ ਦੋਘਾਤੀ (ਕੁਆਡ੍ਰੈਟਿਕ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਮੈਂਟਮ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੂਲ ਸੈਟਿੰਗ: ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮਦਦਗਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਦਾ ਵਰਗਮੂਲ ਉਵੇਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸਨੂੰ ਮੋਮੈਂਟਮ ਓਪਰੇਟਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਪਾਵਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਅੰਦਰ ਫੈਲਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਰਕਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਵਰ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਤੇ, ਇਹ
ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਾਵਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਅਸਮਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਸਪੇਸ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਅਨੰਤ-ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਮਾਂ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਸਿਰਫ ਪਹਿਲੀ ਵਿਵਸਥਾ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਲਗਦੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਤੋਂ, ਐਨਰਜੀ ਓਪਰੇਟਰ ਦੀ ਗੈਰ-ਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਗਮੂਲ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਗੈਰਸਥਾਨਿਕ ਹੋਣਾ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕਾਰਣਾਤਮਿਕਤਾ (ਕੈਜ਼ੂਅਲਟੀ) ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਵੀ ਸ਼ਾਬਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਣ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ
ਉੱਤੇ ਸਥਾਨਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਕਿ
ψ(r0, t = 0)
ਸੀਮਤ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਜਗਹ ਜ਼ੀਰੋ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਬਾਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਹਰੇਕ ਸਥਾਨ ਤੇ ਡੀਲੋਕਲਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਸਥਾਂਤਰਨ)
ψ(r, t) ≠ 0
ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ
ψ(
μB
ਦੀਆਂ ਯੂਨਿਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਆਂਟਾਇਜ਼ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਸਬੰਧਤ ਸਪਿੱਨ ਚੁੰਬਕੀ ਮੋਮੈਂਟ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਬੋਹਰ ਮੈਗਨੇਟੌਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:
ਸੁਤੰਤਰ ਕਣਾਂ ਲਈ ਕਲੇਇਨ-ਜੌਰਡਨ ਅਤੇ ਡੀਰਾਕ ਸਮੀਕਰਨਾਂ
ਐਨਰਜੀ-ਮੋਮੈਂਟਮ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਐਨਰਜੀ ਅਤੇ ਮੋਮੈਂਟਮ ਓਪਰੇਟਰ ਮੁੱਲ ਭਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕਲੇਇਨ-ਜੌਰਡਨ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਦੱਸਦਾ ਲਗਦਾ ਹੈ:
ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਹੁਤ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਸੀ, ਇਹ 1925 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਡਿੰਜਰ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਅਜੇ ਉਸਨੇ ਗੈਰ-ਸਾਪੇਖਿਕ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਖੋਜੀ ਸੀ, ਅਤੇ 1927 ਵਿੱਚ ਕਲੇਇਨ ਜੌਰਡਨ ਨੇ ਵੀ ਨੋਟ ਕੀਤਾ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਹ ਸਪੇਖਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਫੇਰ ਵੀ ਇਹ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਇਕੱਲੀ ਹੀ ਕੁੱਝ ਕਾਰਣਾਂ ਕਰਕੇ ਸਾਪੇਖਿਕ (ਰੀਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ) ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਜਿੰਨੀ ਕਾਫੀ ਬੁਨਿਆਦ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇੱਕ ਕਾਰਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨੈਗਟਿਵ-ਐਨਰਜੀ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਹੱਲ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੂਜਾ ਕਾਰਣ ਡੈਂਸਟੀ (ਅੱਗੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ) ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਜਿਵੇਂ ਹੈ ਉਸਤਰਾਂ ਸਿਰਫ ਸਪਿੱਨਹੀਣ ਕਣਾਂ ਤੇ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ ਤੋੜ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਅਤੇ
β
ਸਿਰਫ ਨੰਬਰ ਜਾਂ ਵੈਕਟਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ 4 × 4 ਹਰਮਿਸ਼ੀਅਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਹਨ ਜੋ
i ≠ j
ਵਾਸਤੇ ਐਂਟੀਕਮਿਊਟ ਹੋਣੇ ਮੰਗਦੇ ਹਨ:
ਅਤੇ ਆਇਡੈਂਟਿਟੀ ਮੈਟ੍ਰਕਿਸ ਪ੍ਰਤਿ ਵਰਗ ਹੋਣਾ ਮੰਗਦੇ ਹਨ:
ਤਾਂ ਜੋ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਮੁੱਕ ਜਾਣ ਜਦੋਂਕਿ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਵਾਲੇ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਵਾਲੀਆੰ ਰਕਮਾਂ ਸਪੇਸ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਅੰਦਰ ਸ਼ੁੱਧ ਤੌਰ ਤੇ ਬਚ ਜਾਣ। ਪਹਿਲੀ ਵਿਵਸਥਾ: ਡੀਰਾਕ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਡੀਰਾਕ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੈਗਟਿਵ ਪੁੰਜ ਵਾਲੇ ਕਣ ਲਈ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਹਿੱਸਾ (ਫੈਕਟਰ) ਸਾਪੇਖਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇਨਵੇਰੀਅੰਟ (ਸਥਿਰ) ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਣ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਰਾਂ ਵੀ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਉੱਪ ਵਾਲੀ ਕਿਸਮ ਅੰਦਰ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਇਸ ਤਰਾਂ ਲਓ, ਜਿਵੇਂ ਡੀਰਾਕ ਨੇ 1928 ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸੀ, ਫੇਰ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਓਪਰੇਟਰਾਂ
E + cα · p + βmc2
ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਗੁਣਾ ਕਰ ਦੇਵੋ, ਅਤੇ ਕਲੇਇਨ-ਜੌਰਡਨ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
α
ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੌਜ਼ਟਿਵ ਪੁੰਜ ਵਾਲੀ ਇਕੁਏਸ਼ਨ ਬੇਗਹਿਚਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਣੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ψ
ਜਿੱਥੇ
g
, ਕਣ ਵਾਸਤੇ (ਸਪਿੱਨ) g-ਹਿੱਸਾ (ਫੈਕਟਰ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ
S
, ਸਪਿੱਨ ਓਪਰੇਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡਾਂ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡ
B
ਉੱਪਰ ਲਿਖੇ ਗੈਰ-ਸਾਪੇਖਿਕ (ਨੌਨ-ਰੀਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ) ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਇੱਕ ਸਾਪੇਖਿਕ (ਰੀਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ) ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਸਾਪੇਖਿਕ (ਰੀਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ) ਐਨਰਜੀ-ਮੋਮੈਂਟਮ ਸਬੰਧ ਤੇ ਜੋਰ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਪਿੱਨ ਨੂੰ ਖੁਦ-ਬ-ਖੁਦ (ਐਟੋਮੈਟਿਕਲੀ) ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਪੇਖਿਕ (ਰੀਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ) ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਗੈਰ-ਸਾਪੇਖਿਕ (ਨੌਨ-ਰੀਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ) ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ; ਰੈਸਟ ਮਾਸ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਫੀਲਡਾਂ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਵਾਲੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਦੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਲਾਸੀਕਲ ਪੁਟੈਂਸ਼ਲ ਐਨਰਜੀ ਰਕਮ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਕਾਇਨੈਟਿਕ ਐਨਰਜੀ ਰਕਮ ਵਰਗੀਆਂ ਮੋਮੈਂਟਮ ਰਕਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਰਕ ਇਹ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਪੇਖਿਕ (ਰੀਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ) ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਪਿੱਨ ਓਪਰੇਟਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਿੱਨ ਇੰਡੈਕਸ
σ
ਉੱਤੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਗੁਣਨਫਲ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਪੇਖਿਕ (ਰੀਲੇਟੀਵਿਸਟਿਕ) ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ: