cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਨੌਰੋਤੀ ਦੇਵੀ
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ
ਦੇਵੀ ਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਹਰਮਦਾ ਦੀ ਸਰਪੰਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਖੇਤਰੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਲਈ ਪਖਾਨੇ ਅਤੇ ਮਕਾਨਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਨਾਗਰਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲਿਆਉਣ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸਰਪੰਚ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਹਰਮਦਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਮਾਫੀਆ ਖਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ। ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੰਡਿਆਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾਂ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਬਚਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ 1982 ਤੋਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਿਸਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 2005 'ਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰਾਇਟ ਫਾਰ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ (ਆਰ.ਟੀ.ਆਈ.) ਐਕਟ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਾਲ ਦੀ ਵਾਰਤਕ
ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਤੋਂ ਪੂਰਵ ਜਿਸ ਵਾਰਤਕ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਅਨੁਮਾਨ ਸਹੀ ਜਾਪਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਰਗਾ ਸਮਰੱਥ ਵਾਰਤਕ ਰੂਪ ਇਕਦਮ ਜਾਂ ਖਲਾਅ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ।ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ,ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਾਂ, ਬ੍ਰਜ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਫਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਵਾਰਤਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਦਕਾ ਮੱਧਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਰੂਪਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ:
ਮਜੀਠਾ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਮਜੀਠਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਹਲਕਾ ਨੰ 13 ਹੈ
ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਾਲ ਦੀ ਵਾਰਤਕ
ਜਨਮ ਸਾਖੀਆਂ:
ਮਜੀਠਾ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਾਲ ਦੀ ਵਾਰਤਕ
ਜਨਮ ਸਾਖੀਆਂ ਮੱਧਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੂਪ ਹਨ। 'ਜਨਮ ਸਾਖੀ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮੂਲ 'ਸਾਖੀ' ਹੈ। ਸਾਖੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ ਗਵਾਹੀ।ਪਰ ਇਥੇ ਸਾਖੀ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਅੱਖੀਂ ਦੇਖੀ ਕਹਾਣੀ। ਜਨਮ ਸਾਖੀ‌ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਆਪਣੇ ਮੁੱਢਲੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਨ।ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੱਧਕਾਲੀ ਪਾਠਕ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਲੇਖਕ ਵੱਲੋਂ ਰਚੀ ਗਈ ਰਚਨਾ ਸੱਚ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਇਸ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਦਾ ਨਾਮ' ਸਾਖੀ' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਸੀ ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗਵਾਹੀ ਮਿਲੇ।
'ਸਾਖੀ ਅਤੇ ਜਨਮਸਾਖੀ' ਵਿਚ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਭੇਦ ਹੈ। ਸਾਖੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਵਕ ਅਤੇ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਅਜਿਹੀ  ਰਚਨਾ 'ਸਾਖੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ 'ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਨਹੀਂ। ' ਜਨਮ ਸਾਖੀ' ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਜੀਵਨ ਲੀਲ੍ਹਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੂਸਰੀ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਸਾਖੀਆਂ ਤਾਂ ਹਨ ਪਰ ਜਨਮ ਸਾਖੀਆਂ ਨਹੀਂ।
ਮੱਧਕਾਲੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ, ਸੋਢੀ ਮਿਹਰਬਾਨ ਵਾਲੀ ਸਾਖੀ,ਭਾਈ ਬਾਲੇ ਵਾਲੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ,ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਵਾਲੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ,ਆਦਿ ਸਾਖੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਵਾਲੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ 18 ਵੀ ਸਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਸਾਖੀਆਂ:
ਸਾਖੀ ਅਤੇ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚਲਾ ਅੰਤਰ ਉੱਪਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਰਥਾਤ ਸਾਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘਟਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸਾਖੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਸਾਧ,ਸੰਤ, ਜਾਂ ਸਿੱਖ ਵੀ ਨਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 'ਸਿੱਖਾ ਦੀ ਭਗਤਮਾਲਾ', 'ਸੌ ਸਾਖੀ' ਅਤੇ ਅੱਡਣ ਸ਼ਾਹ ਦੀਆਂ ਸਾਖੀਆਂ' ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸਾਖੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸਾਖੀਆਂ ਵੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਰਚੀ ਸਾਹਿਤ:
'ਪਰਚੀ' ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪਰਿਚਯ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜਾਣ ਪਛਾਣ। ਇਹ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਕਿਸੇ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਸਿਖਿਆ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਚਯ ਜਾਂ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸੁਰ ਉਪਦੇਸ਼ਾਤਮਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਿਕ ਹੈ। ਇਹ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਹੈ। ਮੱਧਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪਰਚੀਆਂ ਸੇਵਾ ਦਾਸ ਅਤੇ ਪਰਚੀਆਂ ਭਾਈ ਕਨੱਈਆ ਜੀ ਪ੍ਰਮੱਖ ਹਨ।
ਰਹਿਤਨਾਮਾ ਸਾਹਿਤ:
ਰਹਿਤਨਾਮਾ ਅਜਿਹਾ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਹੈ ਸੋ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਰਮ ਜਾਂ ਸ੍ਰੰਪਦਾਇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਢੰਗ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਧਰਮ ਦੇ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਹਿਣੀ-ਬਹਿਣੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਹਿਣੀ-ਬਹਿਣੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਹੁੰਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋੜ ਉਦੋਂ ਪਈ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨਿਯਮ ਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਵਾਰਤਕ ਵਿਚ ਅੰਕਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੰਨਗੀ ਨੂੰ ਰਹਿਤਨਾਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਿਯਾਦਾ ਨੂੰ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ,ਦੇਸ਼ਾਂ ਸਿੰਘ,ਚੌਪਾ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ। ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਨਵ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮੀ ਰਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ 'ਪੱਕੀ ਰੋਟੀ' ਨਾਮ ਦੀ ਵਾਰਤਕ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖੀ ਜੋ ਰਹਿਤਨਾਮਾ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਵੰਨਗੀ। ਇਸ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੀ ਮੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਥਨ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਥਾਪਨਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ "ਰਹਿਤ ਪਿਆਰੀ ਮੁਝ ਕਉ, ਸਿੱਖੁ ਪਿਆਰਾ ਨਾਹਿ।"
ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸਾਹਿਤ:
ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸਾਹਿਤ ਮੱਧਕਾਲੀ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਵੰਨਗੀ ਹੈ ਸੋ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤੀ ਬੜੀ ਸੰਖੇਪ ਸੀ। ਇਹ ਆਦੇਸ਼ਮਈ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਗਏ ਅਜਿਹੇ ਪੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਫਰਮਾਇਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸੰਖੇਪ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ,ਧਰਮ, ਗੁਰੂ ਸਿੱਖ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਕਾਫੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਬਚਨ ਅਤੇ ਸੁਖ਼ਨ:
ਬਚਨ ਅਤੇ ਸੁਖ਼ਨ ਅਤਿ ਸੰਖੇਪ ਵਾਰਤਕ ਰੂਪ ਸਨ। ਇਹ ਕੁਝ ਕੁਝ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਬਚਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਸਾਧਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸੁਖ਼ਨ ਮੁਸਲਮਾਨ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਧਰਮ ਗੁਰੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਮਹਾਨ ਵਿਚਾਰ ਸਨ।
ਇੱਕ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਦੋ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਾਰ ਤੱਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇਂ ਸਨ। ਬਚਨ ਅਤੇ ਸੁਖਮ ਮਿਲਵੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸੰਪਰਦਾਇ ਨਹੀਂ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਵਿਚ ਇਸ ਵੰਨਗੀ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਸਾਰ :
ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਔਖੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਾਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਰ ਵੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਵਾਏ ਗਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਔਖੀਆਂ, ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਨੋ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਾਰ ਕਿਸੇ ਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਨਿਚੋੜ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇਂ ਸਨ।
ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਸਲੇ:
ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਸਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਜਾਣੀ ਪਛਾਣੀ ਕਥਾ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਅਤੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਗ ਸਨ। ਕੲੀ ਵਾਰ ਕਥਾ ਨੂੰ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪੁਰਾਤਨ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਵਿਚ ਕਥਾ ਆਦਿ ਰਮਾਇਣ ਕੀ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਅਤੇ ਬਿਹੰਗਮ ਦੀ ਕਥਾ, ਮਸਲੇ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਥਾਵਾਂ ਉਤੇ ਸਾਧ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਮਸਲੇ ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹਨ।
ਪਰਮਾਰਥ:
ਪਰਮਾਰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸ਼ਬਦ ਪਰਮੈਂਅਰਥ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਠਿਨ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਸਮਝਾਉਣਾ। ਇਹ ਉਹ ਡੂੰਘੇਰੇ ਅਰਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋਂ ਕਿਸੇ ਰਚਨਾ ਦੇ ਅੰਤਰੀਵ ਵਿਚ ਲੁਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਵਾਰਤਕ ਕੋਈ ਗਲਪੀ ਪ੍ਰਸੰਗ ਰਚਕੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਧਿਰ ਪਾਸੋਂ, ਦੂਸਰੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਿਖਤ ਦੇ ਅਰਥ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਪਰਮਾਰਥ ਵੀ ਬਾਕੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਵੰਨਗੀਆਂ ਵਾਂਗ ਜਨਮ ਸਾਖੀਆਂ ਦਾ ਭਾਗ ਬਣਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਹਨ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਵਿਚ ਮਿਹਰਬਾਨ ਦੇ ਲਿਖੇ ਜਪੁਜੀ ਦੇ ਪਰਮਾਰਥ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗਿਆਨੀ ਰਤਨਾਵਲੀ, ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤਮਾਲਾ ਜਾਂ ਟੀਕੇ ਮਾਰਤੰਡ ਪੁਰਾਣ ਕਾ ਪਰਮਾਰਥਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਮੂਨੇ ਹਨ।
ਅਨੁਵਾਦ:
ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਮੱਧਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੂਸਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚੀਆਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ। ਇਹ ਅਨੁਵਾਦ ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਂ ਬ੍ਰਜ ਰਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲਤਾ ਨਾਲ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਾਰਤਕ ਵੰਨਗੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਨਮ ਸਾਖੀਆਂ, ਸਾਖੀਆਂ, ਕਥਾਵਾਂ, ਮਸਲੇ ਆਦਿ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਚੀਆਂ ਪਰਮਾਰਥ, ਅਨੁਵਾਦ, ਰਹਿਤਨਾਮੇ, ਸਾਰ ਆਦਿ ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਰਚੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਿਕ ਸੀ। ਪੁਰਾਤਨ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਖੜੋਤ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਇਸ ਪਰਿਵਰਤਨ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
(ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਸਮਕਾਲ ਤੱਕ)
ਰਾਗ ਸਿਰੀ
ਰਾਗ ਸਿਰੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰਾਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਕੀ ਰਾਗ ਉਤਪਤ ਹੋਏ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਨੇ ਇਸ ਰਾਗ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਹਿਲਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਸਿਰੀ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ 9 ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ 206 ਰਚਨਾਵਾਂ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪੰਨਾ 14 ਤੋਂ ਪੰਨਾ 93 ਤੱਕ ਦਰਜ ਹਨ। ਇਸ ਰਾਗ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਗ ਸਿਰੀ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ
ਬਜੂਆ ਖੁਰਦ
ਬਜੂਆਂ ਖੁਰਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਵਰੌਂਸਕੀ
ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਕੋਨਸਤਾਂਤਿਨੋਵਿੱਚ ਵਰੌਂਸਕੀ  (Алекса́ндр Константи́нович Воро́нский) ( – 13 ਅਗਸਤ 1937) 1920 ਵਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸੋਵੀਅਤ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 1930 ਵਿੱਚ ਛਾਂਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਆਲੋਚਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਸਮਿਤਾ ਜਯਕਾਰ
ਦੱਖਣ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਠਾਕੁਰਦੁਆਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੱਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ, ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਮੋਹਨ ਜਯਕਾਰ, ਮਾਣਮੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੈਰਿਸਟਰ ਬਾਰ ਜਯਕਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਾਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਜਯਕਾਰ  ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਰੂਹਾਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਚੱਕਰਾਂ ਤੇ ਲੈਕਚਰਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਲੁੰਗੀ ਐਂਗੀਡੀ
ਲੁੰਗੀਸਾਨੀ ਨਜੀਡੀ (ਜਨਮ 29 ਮਾਰਚ 1996) ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ. ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਾਲ ਦੇ ਪੰਜ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਧਰਮਕੋਟ (ਦੋਆਬਾ)
ਧਰਮਕੋਟ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 106 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 504 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 251 ਮਰਦ ਅਤੇ 253 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 1008 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਵਧ, 1147 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 77.26% ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 83.87% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ  70.56% ਹੈ।
ਨਾਸਤਿਕ ਨੇਸ਼ਨ
ਨਾਸਤਿਕ ਨੇਸ਼ਨ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਅਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਲਈ ਇੱਕ ਆਨ ਲਾਇਨ ਰੰਗ ਮੰਚ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਨਾਸਤਿਕ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡਕੇ, ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਸਤਿਕ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਥਿਗਮ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਨਾਸਤਿਕ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਰੱਬ ਦੇ ਅਸਤਿਤਵ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਮੂਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ ਨਾਸਤਿਕ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਚ ਪਾਠ ਸਾਮਗਰੀ ਅਤੇ ਮੀਮਾਂ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਕ ਮੀਡੀਆ ਵਰਕੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਸਤਿਕਤਾ, ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਅਤੇ ਅਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣ ਲਈ ਹਨ। ਨਾਸਤਿਕ ਨੇਸ਼ਨ ਵਿਚਾਰ ਆਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪਸੰਦੀਦਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਮਾਧਿਅਮ ਵਜੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੀਮਾਂ ਨੇਮੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੰਚ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸਹਿਤ ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਜਨਤਾ ਦੇ ਹਿੱਤ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁਕਦਾ ਹੈ। ਮੰਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਲਈ ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋ ਤੇ ਕਿੰਤੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਮੰਤਵ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਜਾਤੀਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜਨ ਲਈ ਮੰਚ ਮੂਲ ਸਾਮਗਰੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਆਨਲਾਈਨ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਤਥਾਕਥਿਤ ਸਾਮਗਰੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜਦਾ ਹੈ। ਆਨਲਾਇਨ ਆਧਾਰਿਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਰਕਵਾਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਰੇਸ਼ਨਲਿਸਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ) ,ਬੁੱਧੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਨਾਸਤਿਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹਾਸੰਘ ਦੇ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹਨ ਜਿਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇੱਕ ਤੇਲੁਗੁ ਤਰਕਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਰਾਵਿਪੁੜੀ ਵੇਂਕਟਾਦਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਗੁਰਮੀਤ ਕੌਰ ਸੰਧਾ
ਨਿਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਗੁਰਮੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਜਨਵਰੀ 1957 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਹਾਜੀ ਪੁਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਗੁਰਮੀਤ ਨੇ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਚੁਣਿਆ। ਅੱਜਕੱਲ ਉਹ ਹੈੱਡਟੀਚਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਬੁੱਢਣਵਾਲ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਯਾਰਕ ਪਾਰਕ
ਯੌਰਕ ਪਾਰਕ, ਇਨਵੇਰੇਸਕ ਅਤੇ ਯੌਰਕ ਪਾਰਕ ਪ੍ਰਸੀਨਕਟ, ਲੌਂਸੇਸਤਟਨ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ ਹੈ। 21,000 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮੱਰਥਾ ਵਾਲਾ ਤਸਮਾਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਯਾਰਕ ਪਾਰਕ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਤਸਮਾਨੀਆ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ 2004 ਵਿੱਚ ਓਰੋੜਾ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਿਛਲੇ ਨਾਮਾਂਕਣ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਓਰੋੜਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਫੁਟਬਾਲ ਲਈ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਸਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਹਾਜ਼ਰੀ 20,971 ਜੂਨ 2006 ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਹਾਥੋਰਨ ਫੁਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਨੇ ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ (ਏ.ਐਫ.ਐਲ.) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਰਿਚਮੰਡ ਫੁਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਖੇਡਿਆ ਸੀ।
ਹਾਥੋਰਨ 2001 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਰ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅਤੇ ਪੰਜ ਏਐਫਐਲ ਮੈਚ ਖੇਡਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਕਿਲਡਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਨੇ 2003 ਅਤੇ 2006 ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਸਨ। 2007 ਵਿੱਚ, ਤਸਮਾਨੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ $ 16.4 ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ। ਹਾਥੋਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲੀਅਨ, ਪੰਜ-ਸਾਲਾ ਸਪਾਂਸਰਸ਼ਿਪ ਸੌਦਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਲੱਬ ਹਰ ਸਾਲ ਨਿਯਮਤ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਇਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਬੈਂਕ ਕੱਪ ਪ੍ਰੀ-ਸੀਜ਼ਨ ਮੈਚ ਹਰ ਸਾਲ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਕਰੇਗਾ।
ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਯਾਰਕ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੌਪ ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। 2001 ਤੋਂ ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ .6 23.6 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਮੁੜ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 21 ਫਰਵਰੀ 2009 ਨੂੰ ਯਾਰਕ ਪਾਰਕ ਤਸਮਾਨੀਅਨ ਫੁਟਬਾਲ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਦਾ ਘਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਾਕਰਾਮੋਨਤੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਕਰਾਮੋਨਤੇ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de Sacramento) ਮਾਦਰਿਦ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1982 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1980 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਗਿਰਜਾਘਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਪਾਲੀਮਰ
ਪਾਲੀਮਰ  ਜਾਂ ਬਹੁਲਕ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਸੂਖਮ ਇਕਾਈਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਵੱਡਾ ਅਣੂ ਜਾਂ ਮੈਕਰੋ ਮਾਲੀਕਿਊਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਲ ਉਪ-ਇਕਾਈਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋਨੋਮਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੇ ਪਾਲੀਮਰੀਕਰਨ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਪਾਲੀਮਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਕ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਰਤਕ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਇਕਾਈਆਂ ਯਾਨੀ ਮੋਨੋਮਰ ਯੋਜਕੀ ਬੰਧਨ (ਕੋਵੈਲੇਂਟ ਬਾਂਡ) ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੈਲੂਲੋਜ, ਲੱਕੜੀ, ਰੇਸ਼ਮ, ਤਵਚਾ, ਰਬੜ ਆਦਿ ਕੁਦਰਤੀ ਪਾਲੀਮਰ ਹਨ। ਇਹ ਖੁੱਲੀ ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੂਟਿਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਧਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਰਾਸਾਇਣਕ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲੀਇਥੀਲੀਨ, ਟੇਫਲਾਨ, ਪਾਲੀ ਵਿਨਾਇਲ ਕਲੋਰਾਈਡ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਲੀਮਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
1802
1802 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1800 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਿਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਲਕਸ਼ਮੀਰਾਣੀ ਮਾਝੀ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਸੰਥਾਲ ਪਰਿਵਾਰ-ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰਖਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਈਸਟ ਸਿੰਘਭੁਮ ਜਿਲ੍ਹਾ, ਝਾਰਖੰਡ ਵਿਚ ਬਗੁਲਾ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਲਈ ਜਦੋਂ ਅਕੈਡਮੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਸਮੇ ਉਸਨੂੰ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਬਣਨ ਲਈ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਿਲਾਸਪੁਰ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਉਸ ਨੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰਿਕਰਵ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਅਤੇ ਟੀਮ ਰਿਕਰਵ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਕੋਪੇਨਹੇਗਨ, ਡੈਨਮਾਰਕ ਵਿੱਚ 2015 ਵਿਸ਼ਵ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। ਲਕਸ਼ਮੀਰਾਣੀ ਮਾਝੀ ਰਿਓ 2016 ਓਲੰਪਿਕ 'ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਦੀਪਿਕਾ ਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਰਿਮਿਲ ਬੁਰੁਲੀ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਓ 2016 ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਲਕਸ਼ਮੀਰਾਣੀ ਮਾਂਝੀ ਨੇ ਦੀਪਿਕਾ, ਬੋਂਬਾਅਲਾ ਦੇਵੀ ਲੈਸ਼ਰਾਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਟੀਮ ਆਪਣਾ ਖਾਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖੋਲ ਸਕੀ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ ਤਮਗੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ 'ਤੋਂ 1-5 ਨਾਲ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989
ਤੁਵਾਲੂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਰਾਗ ਮਾਝ
ਰਾਗ ਮਾਝ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੂਸਰਾ ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ 183 ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪੰਨਾ 94 ਤੋਂ ਪੰਨਾ 150 ਤੱਕ, ਰਾਗ ਮਾਝ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸ਼ਾਮ 3 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 6 ਵਜੇ ਤੱਕ (ਚੌਥਾ ਪਹਿਰ) ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ
ਜ਼ੀਰੋ ਡਾਰਕ ਥਰਟੀ
ਜ਼ੀਰੋ ਡਾਰਕ ਥਰਟੀ (Zero Dark Thirty) 2012 ਦੀ ਇੱਕ ਜੰਗੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਹਦਾਇਤਕਾਰ ਕੈਥਰੀਨ ਬਿਗਲੋ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਮਾਰਕ ਬੋਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੈ। ਔਲਖ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਰਸ਼ਨ ਔਲਖ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਪੀਟਰ ਰੀਬੇਨ
ਪੀਟਰ ਰੀਬੇਨ (ਜਨਮ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 1973) ਇੱਕ ਐਸਟੋਨੀਆਈ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਉੱਦਮੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਆਰਟਸ ਵਿਖੇ ਡਾਇਰੈਕਟਿੰਗ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਜੂਡਿਥ ਵੈਸਟਨ ਸਟੂਡੀਓ ਫਾਰ ਐਕਟਰਸ ਐਂਡ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਪਨੀ ਦ ਫੈਕਟਰੀ ਦਾ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ। 2013 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਟੋਨੀਆ ਵਿੱਚ 'ਅਰਨਸਟ ਐਂਡ ਯੰਗ ਇੰਟਰਪਰੀਨੇਰ ਆਫ ਦ ਈਅਰ' ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਨਿਰਦੇਸ਼ਨਾ
ਰੀਬੇਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਫਾਇਰਬਰਡ (2017), ਸੈਲਿੰਗ ਟੂ ਫਰੀਡਮ (ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ), ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਤਸਵੀ ਡੈਲੇਕ (2015), ਅਤੇ ਰੋਬੀ ਵਿਲੀਅਮਜ਼: ਮੋਬੀ ਦੀ "ਵੇਟ ਫਾਰ ਮੀ" ਅਤੇ ਜਰਨੀ ਟਾਲਿਨ (2014) ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸੰਗੀਤ ਵਿਡੀਓਜ਼ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਰਸਲ ਥਾਮਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰੀਬੇਨ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੰਸਰਟ ਫ਼ਿਲਮ ਰੋਬੀ ਵਿਲੀਅਮਜ਼: ਲਿਵ ਇਨ ਟਾਲਿਨ (2013) ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕੀਤਾ। <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2015)">ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ  ]
ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ
ਰੀਬੇਨ 2002 ਯੂਰੋਵਿਜ਼ਨ ਸੌਂਗ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ, 23 ਵੇਂ ਯੂਰਪੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡਜ਼ (2010) ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ 2011 ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੇ ਅਰੰਭ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਐਸਟੋਨੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਲਈ 20 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਨ। <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2015)">ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ  ]
ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ
ਰੀਬੇਨ (ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰੀਤ) ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਬੀ.ਡੀ.ਜੀ ਨੇ ਬਾਲਟਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹੋਰ
ਰੀਬੇਨ ਵਰਲਡ ਮੈਮੋਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ ਬੋਰਡ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਇਸਤੋਨੀਅਨ ਕੰਸਰਟ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (2001-2011) ਦੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਬਾਲਟਿਕਸ ਦੇ ਹਾਰਵਰਡ ਕਲੱਬ (2004-2009) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ ਹਨ। ਰੀਬੇਨ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ ਜੋ ਐਸਟੋਨੀਆ ਵਿੱਚ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਕਮਿਊਨਟੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ।
2006 ਤੋਂ 2016 ਤੱਕ ਉਹ ਐਸਟੋਨੀਅਨ ਸੈਂਟਰ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਪੰਡੋਰੀ ਰਾਜਪੂਤਾਂ
ਪੰਡੋਰੀ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪਿਆ ਦਿ ਸੋਲੇਨੀ
ਪਿਆ ਦਿ ਸੋਲੇਨੀ, ਇੱਕ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਡਿਓਸਿਸ ਆਫ਼ ਓਰੈਂਜ ਦੀ ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਸੋਲਨੀ ਸੰਤ ਥਾਮਸ ਐਕੁਿਨਜ਼ ਦੀ ਪੌਲੀਫਿਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ,ਐਂਜਲਿਕੁਮ ਦਾ ਇੱਕ ਅਲੂਮਨਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਬੈਚੁਲਰ ਆਫ ਸੈਕਰੇਡ ਥੀਓਲਾਜੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਰੋਮੀ ਦੇ ਪੋਨਟਿਫਿਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਹੋਲੀ ਕਰਾਸ ਤੋਂ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੌਨ ਪੌਲ II ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੋਂਟੀਫਾਈਕਲ ਅਕਾਦਮੀਆਂ ਦਾ 2001 ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਡਾ. ਦਿ ਸੋਲੇਨੀ ਨੇ ਫੈਮਲੀ ਰਿਸਰਚ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਦ ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ, ਦ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ, ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਥੋਲਿਕ ਰਿਪੋਰਟਰ ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੀ.ਐਮ.ਐਨ, ਏ.ਬੀ.ਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
<div class="cx-template-editor-title" title="Formats a citation to a website using the provided information such as URL and title. Used only for sources that are not correctly described by the specific citation templates for books, journals, news sources, etc.">Cite web  URL <span data-key="url" title="The URL of the online location where the text of the publication can be found. Requires schemes of the type "http://..." or maybe even the  protocol relative scheme "//..."" class="cx-template-editor-param-desc">   http://www.catholiceducation.org/articles/feminism/fe0022.html     Title <span data-key="title" title="The title of the source page on the website; will display with quotation marks added. Usually found at the top of you web browser. Not the name of the website." class="cx-template-editor-param-desc"> Christian Feminism: A Fuller View of Woman    Publisher <span data-key="publisher" title="Name of the publisher; may be wikilinked. Having both 'Publisher' and 'Website' is redundant in most cases. " class="cx-template-editor-param-desc">  Catholic Education Resource Center    URL access date <span data-key="access-date" title="The full date when the original URL was accessed; do not wikilink" class="cx-template-editor-param-desc">  2010-12-04     <div class="cx-template-editor-title" title="Formats a citation to a website using the provided information such as URL and title. Used only for sources that are not correctly described by the specific citation templates for books, journals, news sources, etc.">Cite web   URL <span data-key="url" title="The URL of the online location where the text of the publication can be found. Requires schemes of the type "http://..." or maybe even the  protocol relative scheme "//..."" class="cx-template-editor-param-desc">   http://www.catholiceducation.org/articles/feminism/fe0022.html     Title <span data-key="title" title="The title of the source page on the website; will display with quotation marks added. Usually found at the top of you web browser. Not the name of the website." class="cx-template-editor-param-desc"> Christian Feminism: A Fuller View of Woman    Publisher <span data-key="publisher" title="Name of the publisher; may be wikilinked. Having both 'Publisher' and 'Website' is redundant in most cases. " class="cx-template-editor-param-desc"> Catholic Education Resource Center    URL access date <span data-key="access-date" title="The full date when the original URL was accessed; do not wikilink" class="cx-template-editor-param-desc">  2010-12-04
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਚੁਤਾ ਮਨਸਾ
ਅਚੁਤਾ ਮਨਸਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕੁਚੀਪੁਡੀ ਡਾਂਸਰ ਹੈ।
ਬਾਰੇ
ਮਨਸਾ ਦਾ ਜਨਮ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਜ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਰਵੀ ਚੰਦਰ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ।
ਉਸਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ ਸ੍ਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੁਆਰਾ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਮਨਸਾ ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਖਾਲਸੇ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ –  ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਜੜ੍ਹਾਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ ਰੂਪ ਹੈ।
ਉਸਦੀ ਨਾਚ ਯਾਤਰਾ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਮਧੂ ਨਿਰਮਲਾ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਹੇਠ ਅਰੰਭ ਹੋਈ, ਜਿਸਨੇ ਕੁਝ ਮੁੱਢਲੇ ਕਦਮਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਨਰਸਾਇਆ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਿੰਕਲੀ ਸੂਰਯਨਾਰਾਇਣ ਸਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੇਠ ਆਪਣੀ ਕਲਾਤਮਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗੁਰੂ "ਦੇਵਪਰੀਜਾਥਮ", "ਰਾਜਾ ਹਮਸਾ", "ਨਾਟਯਵੀਸਰਦਾ" ਸ਼੍ਰੀ ਕਾਜ਼ਾ ਵੈਂਕਟਾ ਸੁਬ੍ਰਹਮਣਯਮ, ਜੋ ਕਿ ਗੁਰੂ ਡਾ: ਵੇਮਪਤੀ ਛੀਨਾ ਸਤਿਆਮ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਚਿੰਤ ਅਦੀਨਾਰਾਯਣ ਸਰਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਚੇਲਾ ਹੈ, ਦੁਆਰਾ ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਰਤਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉੱਨੀਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੇ ਨਾਲ,ਮਨਸਾ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ 800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਕੱਲੇ ਕੁਚੀਪੁਡੀ ਪਾਠਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ।
ਹੁਣ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕ ਦਰਜੇ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਦੀ ਚਰਮਕਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਹਾਕੇ ਤਕ ਉਸ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਵਜ਼ੀਫੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਮਨਸਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡਾਂਸ ਕੌਂਸਲ ਸੀ ਆਈ ਡੀ 2011 ਯੂਨੈਕਸੋ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਅਤੇ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਰਿਸਰਚ ਤੇ 31 ਵੀਂ ਵਰਲਡ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਡਾਂਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਨਸਾ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਅਵਾਰਡ
ਮਨਸਾ ਨੂੰ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
1819
1819 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1810 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਅਜਨੌਦਾ ਖੁਰਦ
ਅਜਨੌਦਾ ਖ਼ੁਰਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਾਜਾ ਸਾਂਸੀ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਰਾਜਾ ਸਾਂਸੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਹਲਕਾ ਨੰ 12 ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਉਲਫ਼ਤ ਬਾਜਵਾ
ਉਲਫ਼ਤ ਬਾਜਵਾ (11 ਫ਼ਰਵਰੀ 1938 - 16 ਮਈ 2008) ਪੰਜਾਬੀ ਗਜ਼ਲਗੋ ਸੀ।
ਜੀਵਨ ਬਿਓਰਾ
ਉਲਫ਼ਤ ਬਾਜਵਾ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਫ਼ਰਵਰੀ 1938 ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕੁਰਾਰਾ ਬੇਲਾ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ, (ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਸੰਤ ਕੌਰ ਹੈ।
1947 ਦੀ ਭਾਰਤ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਲੰਮਾ ਪਿੰਡ, ਜ਼ਿਲਾ ਜਲੰਧਰ ਆ ਕੇ ਵਸ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁਜਾਰੇ ਜੋਗੀ ਪੜ੍ਹਾਏ ਕਰਨ ਉੱਪਰੰਤ ਉਹ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਉਲਫ਼ਤ ਬਾਜਵਾ ਸੀਨੀਅਰ ਹਾਇਰ ਸਕੈੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਲਾਡੋਵਾਲੀ ਰੋਡ, ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ।
ਕਾਵਿ ਨਮੂਨਾ
ਚੰਗਾ ਰੱਬ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿਖਲਾਇਆ ਮਜ੍ਹਬਾਂ ਨੇ ਜੱਗ ਨੂੰ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਪਾਇਆ ਮਜ੍ਹਬਾਂ ਨੇ
ਅੱਵਲ ਅੱਲ੍ਹਾ ਇਕੋ ਨੂਰ ਉਪਾਇਆ ਸੀ ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਸੌ ਚੰਦ ਚੜਾਇਆ ਮਜ੍ਹਬਾਂ ਨੇ
‘ਮਾਣਸ ਕੀ ਇੱਕ ਜਾਤ’ ਪਛਾਣੇ ਕੌਣ ਭਲਾ ਸਭ ਦੇ ਅੱਖੀ ਘੱਟਾ ਪਾਇਆ ਮਜ੍ਹਬਾਂ ਨੇ
ਵੇਦ- ਕਿਤੇਬਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇ ਪਾਠ ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਪਰ ਨਫਰਤ ਦਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਮਜ੍ਹਬਾਂ ਨੇ
ਬਣਮਾਣਸ ਬਣਿਆ ਸੀ ਬੰਦਾ ਮਸਾਂ ਮਸਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਂਦਰ ਫੇਰ ਬਣਾਇਆ ਮਜ੍ਹਬਾਂ ਨੇ
ਨਾਨਕ ਤੇਰੀ ‘ਤੇਰਾ ਤੇਰਾ’ ਕੌਣ ਸੁਣੇ ‘ਮੈ ਮੇਰੀ’ ਦਾ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਇਆ ਮਜ੍ਹਬਾਂ ਨੇ
ਸ਼ਰਣ ਪਏ ਨੂੰ ਕੰਠ ਕੋਈ ਹੁਣ ਲਾਉਦਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਅੜਿਆ ਸੋ ਤਖਤ ਬਹਾਇਆ ਮਜ੍ਹਬਾਂ ਨੇ
ਗੁਰ ਪੀਰਾਂ ਨੇ ਸੱਚੇ ਮਾਰਗ ਪਾਇਆ ਸੀ ਪਰ ਕੂੜਾ ਮਾਰਗ ਅਪਣਾਇਆ ਮਜ੍ਹਬਾਂ ਨੇ 16 ਮਈ,2008 ਨੂੰ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਨਾੜੀ ਫਟ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਲਫ਼ਤ ਬਾਜਵਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਆਰਿਫ਼ ਗੋਬਿੰਦਪੁਰੀ, ਸੁਖਵੰਤ ਅਤੇ ਗੁਰਦਿਆਲ ਰੌਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ
ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਸੰਗਮ
ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾ ਤਹਿਤ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਸੰਗਮਤਿੰਨ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ "[ਸੰਗਮ]" ਹੈ। ਸੰਗਮ ਦਾ ਬਿੰਦੂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਧੋਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੰਦਾ ਜਨਮ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੰਗਾ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ
ਗੁਲਸ਼ਨ ਕੋਮਲ
ਗੁਲਸ਼ਨ ਕੋਮਲ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸ਼ਿੰਦਾ ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ ਨਾਲ ਦੋਗਾਣੇ ਗਾਏ|
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ
ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ
ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਭਾਰਤੀ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਦਿੜਬਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿਧਾਇਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2022 ਤੋਂ 2027 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ
ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ
thumb|250x250px| [[ਅੰਤਾਨਾਨਾਰੀਵੋ|ਐਂਟਨੇਨਾਰਿਵੋ, ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਦੇ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ]] right|thumb|250x250px| ਬੋਸਟਨਿਕਸ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਮੈਕਾ ਪਲੇਨ, [[ਬੌਸਟਨ|ਬੋਸਟਨ ਵਿਚ ਇਹ ਇਕ ਲਾਤੀਨੀ ਕਮਿਉਨਿਟੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਅਰਦਾਸਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈਆਂ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ, ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਬਾਂਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕ ਦਵਾਈ ਵੇਚਦਾ ਹੈ। ]] ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਸੀ ਜਾਂ ਲੋਕ ਦਵਾਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਡਾਕਟਰੀ ਪਹਿਲੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈ ਦੇ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿਕਸਤ ਹੋਏ। ਵਰਲਡ ਹੈਲਥ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਡਬਲਯੂ ਐਚ ਓ) ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ "ਸਿਧਾਂਤਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਦੇਸੀ ਅਨੁਭਵਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਗਿਆਨ, ਹੁਨਰ, ਅਤੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਰਕਮ, ਭਾਵੇਂ ਸਿਹਤ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ, ਤਸ਼ਖੀਸ, ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ।" ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦਵਾਈ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, 80% ਆਬਾਦੀ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਸਿਹਤ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਲਈ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਵਿਕਲਪਕ ਦਵਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦਵਾਈ, ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਦਵਾਈ, ਰਵਾਇਤੀ ਕੋਰੀਅਨ ਦਵਾਈ, ਰਵਾਇਤੀ ਅਫਰੀਕੀ ਦਵਾਈ, ਆਯੁਰਵੈਦ, ਸਿੱਧ ਦਵਾਈ, ਯੂਨਾਨੀ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਈਰਾਨੀ ਦਵਾਈ, ਈਰਾਨੀ (ਫਾਰਸੀ), ਇਸਲਾਮੀ ਦਵਾਈ, ਮੁਤੀ ਅਤੇ ਇਫ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰਵਾਇਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰਬਲਿਜ਼ਮ, ਐਥਨੋਮਾਈਡਿਸਾਈਨ, ਐਥਨੋਬੋਟਨੀ, ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਡਬਲਯੂ ਐਚ ਓ ਨੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ, "ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਜਾਂ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਅਣਉਚਿਤ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਜਾਂ ਖਤਰਨਾਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ" ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਕ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ "ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਖੋਜ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।" ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਡਬਲਯੂਐਚਓ ਨੇ "ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗੀ।"
ਕਲਾਸੀਕਲ ਇਤਿਹਾਸ
ਲਿਖਤੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਚ, ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੁਮੇਰੀ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ 5000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੌਦਿਆਂ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਤ ਚਿਕਿਤਸਕ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰੀ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਏਬਰਜ਼ ਪਪੀਯਰਸ ਤੋਂ c 1552 ਬੀ ਸੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਉਪਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜਾਦੂਈ ਡਾਕਟਰੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਰਜ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਨੇਮ ਵਿਚ ਕਸ਼ੂਰਤ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਤ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।
ਰੋਮਨ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੀਨੀ ਦਿ ਐਲਡਰ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੈਲਸਸ ਦੀ ਡੀ ਮੈਡੀਸੀਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ । ਪੇਡਨੀਅਸ ਡਾਇਓਸਕੋਰਾਈਡਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਡੀ ਮੈਟੇਰੀਆ ਮੇਡਿਕਾ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਸਹੀ ਕੀਤਾ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਵੀਂ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਰਚਨਾ ਦਾ ਕਈਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਵਿਚ ਤੁਰਕੀ, ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਇਬਰਾਨੀ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। De Materia Medica ਦੇ ਲਾਤੀਨੀ ਖਰੜੇ ਜੜੀ ਦੇ ਕੇ ਇੱਕ ਲਾਤੀਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ Apuleius Platonicus (ਹਰਬੇਰੀਅਮ Apuleii Platonici) ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼-ਸੈਕਸਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕੋਡੈਕਸ ਕੌਟਨ ਵਿਟਲੀਊਸ C.III. ਇਹ ਛੇਤੀ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਰੋਮਨ compilations ਯੂਰਪੀ ਮੈਡੀਕਲ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ Avicenna (ਇਬਨ ਮੂਸਾ ਸਿਨਾਈ, 980 – 1037), ਫ਼ਾਰਸੀ Rhazes (ਰਾਜ਼ੀ, 865 – 925) ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਮਾਈਮੋਨਡੀਜ਼।
ਕੁਝ ਜ਼ੀਵਾਸ਼ਮ ਪੁਰਾਤਨਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ।
ਧਿੰਗੜ
ਧਿੰਗੜ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ
ਮੱਧਕਾਲੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ
ਅਰਬੀ ਦੇਸੀ ਦਵਾਈ Bedouins ਦੀ ਜਾਦੂ ਅਧਾਰਿਤ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਹੈਲੇਨਿਕ ਦੇ ਅਰਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਮੈਡੀਕਲ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ। ਸਪੇਨ ਦੀ ਦੇਸੀ ਦਵਾਈ 711 ਤੋਂ 1492 ਤੱਕ ਅਰਬਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਸੀ। ਇਸਲਾਮਿਕ ਵੈਦ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਬੋਟੈਨੀਜਿਸਟ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲ-ਦੀਨਾਵਰੀ ਅਤੇ ਇਬਨ ਅਲ-ਬਾਇਤਰ ਨੇ ਮੈਟਰੀਆ ਦੇ ਮੈਡੀਕਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਮੈਡੀਕਲ ਗਰਭ ਅਵਸੀਨੇਨਾ ਦੀ ਦ ਕੈਨਨ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫਾਰਮਾਸਕੋਪੀਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।   ਕੈਨਨ ਦਾ 12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤਕ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਇਕ ਡਾਕਟਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਰਿਹਾ। ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਦੀ ਯੂਨੀਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵੀ ਕੈਨਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲੇ ਰੋਮਨ-ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਹੀਰਨਾਮਸ ਬੌਕ ਦੁਆਰਾ ਜਰਮਨ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜਿਸ ਦੀ ਹਰਬਲ, ਨੂੰ 1546 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਯੂਟਰ ਬੁਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਿਤਾਬ ਡੱਚ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀ ਗਈ Rembert Dodoens (1517 – 1585) ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਡੱਚ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ Carolus Clusius, (1526 – 1609) ਦੁਆਰਾ,  ਹੈਨਰੀ ਲਯਟੇ ਦੁਆਰਾ A Nievve Herball  ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ 1578 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ। ਇਹ ਜਾਨ ਗੈਰਾਰਡ ਦਾ (1545 – 1612) Herball or General Hiftorie of Plantes ਬਣ ਗਿਆ।  ਹਰ ਨਵਾਂ ਕੰਮ ਨਵੇਂ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਟੈਕਸਟ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੀ।
ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਲੋਕ ਗਿਆਨ ਇਹਨਾਂ ਟੈਕਸਟ ਨਾਲ ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। 44 ਨਸ਼ੇ, diluents, ਸੁਆਦ ਏਜੰਟ ਅਤੇ ਇਮੋਲੀਇੰਟਸ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਡੀਓਸਕੋਰਡੀਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਅਜੇ ਵੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਿਕ pharmacopoeias ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। Puritans ਗੈਰਾਰਡ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਲੈ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸੀ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ।
ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਹਰਨੇਂਡੀਜ਼, ਸਪੇਨ ਦੇ ਫਿਲਿਪ II ਦੇ ਵੈਦ ਨੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਲਈ 1571-1577 ਤੱਕ ਕਈ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਰਮ ਮੈਡੀਕਾਰਮ ਨੋਵਾ ਹਿਸਪਾਨੀਏ ਥੀਸੌਰਸ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਰਣ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਜ਼ਿਮਨੇਜ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਦੋਨੋ ਹਰਨਾਡੇਜ ਅਤੇ Ximenez ਨੇ ਐਜ਼ਟੈਕ ethnomedicinal ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਯੂਰਪੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਨਿੱਘਾ", "ਠੰਡੇ", ਅਤੇ "ਗਿੱਲਾ", ਪਰ ਇਹ ਸਾਫ ਨਹੀ ਹੈ ਕਿ ਐਜ਼ਟੈਕ ਨੇ ਇਹ ਵਰਗ ਵਰਤਿਆ। ਜੁਆਨ ਡੀ ਐਸਟੀਨੇਫਰ ਦੇ ਫਲੋਰਿਲੀਜੀਓ ਮੈਡੀਸਨਲ ਡੀ ਟੋਡਾਸ ਲਾਸ ਇਨਫਰਮੇਡਸ ਨੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ 35 ਪੌਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ।
ਇਡੀਥ ਵੇਅਰ ਡੈਂਟ
ਇਡੀਥ ਵੇਅਰ ਡੈਂਟ ਨੀ ਅੰਨੇਸਲੀ (1863-1948) ਇੱਕ ਗੈਰਪੇਸ਼ਾਵਰ ਸ਼ੁਕੀਨ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਅਨੁਰਾਗੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਯੂਕੇ ਵਾਇਲਡ ਫਲਾਵਰ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਬਾਨੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕੰਮ ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਓ.ਬੀ.ਈ ਦਾ ਸੀ।
ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ
ਮੱਧਕਾਲੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ
Martín de la Cruz ਨੇ Nahuatl ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੜੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ Juan Badiano ਨੇ ਲਾਤੀਨੀ ਵਿੱਚ Libellus de Medicinalibus Indorum Herbis or Codex Barberini, Latin 241 ਵਜੋਂ  ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1552 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕਾਰਲੋਸ V ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਇਆ। ਫਰੇ ਬਰਨਾਰਦਿਨੋ ਡੀ ਸਹਿਗਾਨ ਨੇ ਨਸਲੀ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਸਲੀ ਵਿਧੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜੋ ਕਿ ਫਿਰ ਹਿਸਟੋਰੀਆ ਜਨਰਲ ਡੀ ਲਾਸ ਕੋਸਾਸ ਡੇ ਨੁਏਵਾ ਐਸਪੇਆ ਬਣ ਗਈ, ਜੋ 1793 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ।  ਕਾਸਟੋਰ ਦੁਰਾਂਟੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਰਬਰਿਓ ਨੂਵੋ ਨੂੰ 1585 ਵਿਚ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੇ ਚਿਕਿਤਸਕ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। 1609 ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਜਰਮਨ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਸਦੀ ਲਈ ਇਤਾਲਵੀ ਸੰਸਕਰਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਮਰੀਕਾ
17 ਵੀਂ ਅਤੇ 18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ, ਰਵਾਇਤੀ ਲੋਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਅਕਸਰ ਔਰਤਾਂ, ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਉਪਚਾਰਾਂ, ਪਕੜ ਅਤੇ ਜਚਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨੇਟਿਵ ਅਮਰੀਕੀ ਰਵਾਇਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਨੇ ਮਲੇਰੀਆ, ਪੇਚਸ਼, ਸਕੁਰਵੀ, ਗੈਰ-ਵੇਨਰੀਅਲ ਸਿਫਿਲਿਸ ਅਤੇ ਗੋਇਟਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਉਪਚਾਰ 19 ਵੀਂ ਅਤੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਧੁਨਿਕ ਫਾਰਮਾਕੋਲੋਜੀ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਇਡੀਥ ਵੇਅਰ ਡੈਂਟ
ਸੰਗਠਨ
thumb|ਕਲਿਫੋਰਡ ਚੈਮਬਰ ਮਾਨੋਰ: ਉਹ ਘਰ ਜਿੱਥੇ ਇਡੀਥ ਅੰਨੇਸਲੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਸਨੇ ਵਾਇਲਡ ਫਲਾਵਰ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਜਿਵੇਂ ਵਾਇਲਡ ਫਲਾਵਰ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਯੁਕਤ ਕਰਦੀ ਗਈ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਮਾਹਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਨ, ਡੈਂਟ ਨੇ ਇੱਕ ਫਾਰਵਰਡ ਫਲਾਵਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਹਰ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ (ਹੁਣ ਅਕਸਰ ਘੱਟ) ਬਾਹਰ ਆਇਆ।
ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ
ਆਧੁਨਿਕ ਵਰਤੋਂ
ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈ ਪੌਦਾ ਫਾਈਟੋ ਕੈਮੀਕਲਜ਼ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਲੋਕ ਦਵਾਈ ਵਿਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਖੋਜਕਰਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਕਲਪਕ ਇਲਾਜ਼ "ਪਲੇਸਬੋ ਦੇ ਇਲਾਜਾਂ ਤੋਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।"
ਇਡੀਥ ਵੇਅਰ ਡੈਂਟ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1863 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1948 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੋਜੀ ਔਰਤਾਂ
ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ
ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਅਤੇ ਰਚਨਾ
ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਦਵਾਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਿਉਨਿਟੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ "ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ" ਜਾਣ ਤੱਕ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਦੇਸੀ ਦਵਾਈ ਗਿਆਨ ਦੇ ਤੱਤ ਕਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਸ਼ਮਨ ਜਾਂ ਦਾਈ। ਤਿੰਨ ਕਾਰਕ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ – ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਕਮਿਉਨਿਟੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ। ਜਦੋਂ ਦੇਸੀ ਦਵਾਈ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ – ਉਹ ਜੋ ਇਸ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਥਾਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਰਜ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਜੋ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਵੱਲ ਮੁੜਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਸਿਰਫ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਸਭ ਵਿਚ ਨਹੀਂ। <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="The material near this tag needs to be fact-checked with the cited source(s). (August 2008)">ਤਸਦੀਕ ਦੀ ਲੋੜ  ]
ਆਇਤਉਲਾ
thumb|330x330px ਆਇਤਉਲਾ (ਫਾਰਸੀn: آيت‌الله‎ / ਅਰਬੀ: آية الله‎, "ਅਲਹ ਦਾ ਪਰਤੀਕ") ਮੁਸਲਿਮ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਚੇ ਪਦਾ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਹੈ। ਜਿਹਨਾ ਨੂੰ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕ ਦਵਾਈ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਦਵਾਈ ਦੇ ਰਸਮੀ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲੋਕ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਪਚਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਦਵਾਈ ਵਿਚ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਆਮ ਗਿਆਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਚਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਭਿਆਸ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਦਵਾਈ
thumb| Curandera Cuenca, Ecuador ਵਿੱਚ ਇੱਕ limpieza ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਲੋਕ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਵਰਣਿਤ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤੇ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ, ਵਿਗਿਆਨ-ਅਧਾਰਤ, ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮੈਡੀਕਲ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਦਵਾਈ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਦਵਾਈ, ਰਵਾਇਤੀ ਕੋਰੀਅਨ ਦਵਾਈ, ਅਰਬੀ ਦੇਸੀ ਦਵਾਈ, ਉਇਗੁਰ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ, ਜਾਪਾਨੀ ਕਮਪੀ ਦਵਾਈ, ਰਵਾਇਤੀ ਆਦਿਵਾਸੀ ਝਾੜੀ ਦੀ ਦਵਾਈ, ਅਤੇ ਜਾਰਜੀਅਨ ਲੋਕ ਚਕਿਤਸਾ ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਝਾੜੀ ਦੀ ਦਵਾਈ
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿਚ ਆਦਿਵਾਸੀ ਅਤੇ ਟੋਰਸ ਸਟਰੇਟ ਆਈਲੈਂਡਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਝਾੜੀ ਦੀ ਦਵਾਈ ਪੌਦੇ ਦੀ ਸਮਗਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਕ, ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹਰਬਲ ਦਵਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਜਾਂ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ।
ਨੇਟਿਵ ਅਮਰੀਕਨ ਦਵਾਈ
ਅਮੈਰੀਕਨ ਨੇਟਿਵ ਅਤੇ ਅਲਾਸਕਾ ਦੇਸੀ ਦਵਾਈ ਇਲਾਜ਼ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਰੂਪ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰ
ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਦਾਨੀ ਇਲਾਜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ) ਇੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਲਾਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਸਾਲੇ, ਜੜੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਆਮ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਚਿਕਿਤਸਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਜਾਂ ਇਲਾਜ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਲੈੱਪਰਸਨ ਦੁਆਰਾ ਲੰਘੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੁਆਰਾ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ)। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਰਫ ਪਰੰਪਰਾ ਜਾਂ ਆਦਤ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਲੇਸਬੋ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰ ਦੀ ਇਕ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਦਾਹਰਣ ਸਾਹ ਦੀ ਲਾਗ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜ਼ੁਕਾਮ ਜਾਂ ਹਲਕੇ ਫਲੂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਚਿਕਨ ਸੂਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਡੈਕਟ ਟੇਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਅਤੇ duct ਟੇਪ ਜਾਂ superglue planter warts ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ; ਅਤੇ ਗਲ਼ੇ ਦੇ ਦਰਦ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕੋਗੇਲ ਮੋਗੇਲ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੰਭੀਰ ਉਪਚਾਰ ਸੌਂਪੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੁੱਕਬੁੱਕ ਅਕਸਰ ਡ੍ਰੈਪਪੀਸੀਆ, ਬੁਖਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਐਲੋਵੇਰਾ ਪੌਦੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਲਿਕੁਅਰ ਜਾਂ ਡਾਈਜਿਸਟਸ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚਿਕਿਤਸਕ ਉਪਚਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਵੇਚੇ ਗਏ ਸਨ। ਚੀਨੀ ਲੋਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਵਿਚ, ਚਿਕਿਤਸਕ ਕੰਜੀਜ਼ (ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਪਕਾਏ ਚਾਵਲ ਦੇ ਸੂਪ), ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸੂਪ ਇਲਾਜ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ 130 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਨਿਯਮ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੋਖਮ ਹਨ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਹਰਬਲ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ, ਪਰ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕਈ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
right|thumb| ਕਈ ਵਾਰ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿਚ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਹੌਲੀ ਲੋਰਿਸ. ਖ਼ਤਰੇ ਵਿਚ ਪਏ ਜਾਨਵਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੌਲੀ ਲੋਰੀਜ, ਕਈ ਵਾਰ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਰਕ ਫਿਨਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਾਰਕ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਾਥੀ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪਾਰੰਪਰਕ ਚੀਨੀ ਦਵਾਈ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਥੀ ਦੰਦ ਦੀ ਮੰਗ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਇਨੋ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਕਿਜ਼ਿਲ ਕੁਮ ਮਾਰੂਥਲ
thumb|200px|[[ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚਕਿਜ਼ਿਲ ਕੁਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਸਤੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਸੜਕ]] thumb|200px|ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ ਕਿਜ਼ਿਲ ਕੁਮ - ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਨੀਚੇ ਦੀ ਤਰਫ - ਸੱਜੇ [[ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਜ਼ਰਾ ਖੱਬੇ ਬਹੁਤਾ ਸੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਅਰਲ ਸਾਗਰ, ਕਿਜ਼ਿਲ ਕੁਮ ਦੋ ਨਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ (ਆਮੂ ਦਰਿਆਅਤੇ ਸਿਰ ਦਰਿਯਾ) ਦੇ ਵਿੱਚਲਾ ਇਲਾਕ਼ਾ ਹੈ]] thumb|200px|ਕਿਜ਼ਿਲ ਕੁਮ ਵਿੱਚ ਰੇਤ ਦਾ ਟਿੱਲਾ ਕਿਜ਼ਿਲ ਕੁਮ ਮਾਰੂਥਲ ( ਉਜ਼ਬੇਕ: Qizilqum; ਕਜ਼ਾਖ਼: Қызылқұм; ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Kyzyl Kum ) ਮਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ਼ 2,98,000 ਵਰਗ ਕਿਮੀ (1,15,000 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ ਔਰ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 11ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬੜਾ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਆਮੂ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਦੋਆਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਕਜ਼ਾਖ਼ਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਾਗ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 'ਕਜ਼ਲ ਕੁਮ' ਦਾ ਮਤਲਬ 'ਲਾਲ ਰੇਤ' ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੇਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਰਤ ਪਦਾਰਥ ਬਹੁਤ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਾਲੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਆਮੂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਰ ਕਾਰਾਕੁਮ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ 'ਕਾਲ਼ੀ ਰੇਤ' ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ
ਕਿਜ਼ਿਲ ਕੁਮ ਦਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਇਲਾਕਾ ਸ੍ਮੁਬ੍ਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 300 ਮੀਟਰ (980 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਮੈਦਾਨੀ ਖੇਤਰ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁੱਝ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਤੇ ਉਚਾਣਾਂ ਅਤੇ ਨਿਵਾਣਾਂ ਵੀ ਹਨ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰੇਤੀਲੇ ਟਿੱਲੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਰਚਾਨ ਜਾਂ ਬਰਖਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕੀਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁੱਝ-ਕੁੱਝ ਲੂਣ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਜ਼ਿਲ ਕੁਮ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਨਖਲਿਸਤਾਨਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮੂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੀ ਕੇਰਕੀ ਨਾਮਕ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ 1983 ਵਿੱਚ 51.7 ਡਿਗਰੀ ਸੇਂਟੀਗਰੇਡ (125.1 °F) ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਫੌਨਾ
ਮਾਰੂਥਲ ਫੌਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਰੂਸੀ ਕੱਛੂ (Testudo horsfieldii) ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਿਰਲਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਟਰਾਂਸਕੈਸਪੀਅਨ ਜਾਂ ਮਾਰੂਥਲ ਨਿਗਰਾਨ (Varanus griseus) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 1.6 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੈਗਾ ਹਿਰਨ (Saiga tatarica) ਵੀ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਦੁਆਰਾ ਏਧਰ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ
ਕਿਜਿਲ ਕੁਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਣਿਜ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਨਾ, ਯੁਰੇਨੀਅਮ, ਤਾਂਬਾ, ਅਲੂਮੀਨੀਅਮ, ਚਾਂਦੀ, ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਅਤੇ ਪਟਰੋਲ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਮੁਰੁਨਤਾਊ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਾਨ ਬੜੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਜੋ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਗ੍ਹਾ-ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਘਾਹ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਦੇ ਮਕਾਮੀ ਲੋਕ ਮਵੇਸ਼ੀ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੁਟੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਨਵੋਈ, ਜਰਫਸ਼ਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਉਚਕੁਦੁਕ ਸ਼ਹਿਰ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜ਼ਾਖ਼ਸਤਾਨ ਦੇ ਮਾਰੂਥਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਢੱਡਰ
ਢੱਡਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 105 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 497 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 241 ਮਰਦ ਅਤੇ 256 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 1062 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਵਧ, 920 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 85.75% ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 90.74% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 81.12% ਹੈ।
ਨੁਏਸਤਰਾ ਸੇਨਿਓਰਾ ਦੇ ਮੋਤਸੇਰਾਤ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਨੁਏਸਤਰਾ ਸੇਨਿਓਰਾ ਦੇ ਮੋਤਸੇਰਾਤ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de Nuestra Señora de Montserrat) ਮਾਦਰਿਦ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1914 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਕਾਤਾਲਾਨ ਵਿਦਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਕਾਸਤੀਲੇ ਦਾ ਭਿਕਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸਪੇਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਫਿਲਿਪ ਚੌਥੇ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸੇਬੇਸਤੀਆਂ ਹਰੇਰਾ ਬਰਨੁਏਵੋ (Sebastián Herrera Barnuevo) ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਧੀਨ 1668ਈ. ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਧਾਲੀਵਾਲ, ਨਕੋਦਰ
ਧਾਲੀਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ
ਅਮਿਤਭਾਈ ਅਨਿਲਚੰਦਰ "ਅਮਿਤ"  ਸ਼ਾਹ (ਜਨਮ 22 ਅਕਤੂਬਰ 1964) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਵਰਤਮਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮਹਾਸਚਿਵ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਜਰਾਤ ਸਰਕਾਰ ਮੇਂ ਵਿਧਾਇਕ ਹੈ।
ਸ਼ਾਹ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਸਰਖੇਜ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ: 1997 (ਉਪ-ਚੋਣ), 1998, 2002 ਅਤੇ 2007। ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਕਰੀਬੀ ਸਾਥੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਮੋਦੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਤੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਰਾਨਪੁਰ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਹੈ, ਜਿਥੋਂ ਉਹ 2012 ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ-ਵੱਡੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ਾਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਹਿਮ ਰਾਜ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ  2014 ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਦੌਰਾਨ ਭਾਜਪਾ ਇੰਚਾਰਜ ਸੀ। ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ 80 ਵਿੱਚੋਂ 73 ਸੀਟ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸਮੁੱਚੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਹੂੰਝਾ ਫੇਰ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸ਼ਾਹ ਕੌਮੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਜ ਗਿਆ  ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ 2014 ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕੌਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ
ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Paramjeet Kaur; ਜਨਮ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ 1976, ਮੇਰਠ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਥਲੀਟ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਸੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਜਕਾਰਤਾ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 2000 ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ 4X400m ਰਿਲੇਅ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਸਿਡਨੀ ਓਲੰਪਿਕ 2000    ਔਰਤਾਂ ਦੇ 4X400 ਰਿਲੇ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ 2000 ਤੱਕ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਅਥਲੀਟ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਰੈਵੇਨਿਊ ਸਰਵਿਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਓਲੰਪੀਅਨ ਵੀ ਹੈ।
ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਖਾਂਦੇ ਪੀਂਦੇ ਜੈਨ ਗੁਜਰਾਤੀ-ਬਣੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅਨਿਲ ਚੰਦਰ ਸ਼ਾਹ, ਮਾਨਸਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਸਫਲ ਪੀਵੀਸੀ ਪਾਈਪ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸੀ।  ਉਸ ਨੇ ਮੇਹਸਾਣਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀ ਯੂ ਸ਼ਾਹ ਸਾਇੰਸ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਜੈਵਰਸਾਇਣਕੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਚਲੇ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਜੈਵਰਸਾਇਣਕੀ ਵਿੱਚ ਬੀਐਸਸੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ੇਅਰ ਦਲਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਹਿਕਾਰੀ ਬੈਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ
ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਮਾਣ ਦਾ ਪਲ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕੇਐਮ ਬੀਨਾਮੋਲ, ਜਿੰਸੀ ਫਿਲਿਪਸ ਅਤੇ ਮੰਜੁਲਾ ਕੁਰਿਆਕੋਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਅੰਤਰ ਰਾਜ ਸੀਨੀਅਰ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 4x400 ਰਿਲੇਅ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ 13 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਰਿਲੇਅ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸਮਾਂ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁਆਰਟਰ ਮਿਲਰਾਂ ਨੇ 3:28.11 ਸਕਿੰਟ ਦਾ ਸਮਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਿਲੇਅ ਸਕੁਐਡ, ਪੀਟੀ ਊਸ਼ਾ, ਸ਼ਾਇਨੀ ਅਬਰਾਹਮ, ਵੰਦਨਾ ਸ਼ਾਨਬਾਗ ਅਤੇ ਵੰਦਨਾ ਰਾਓ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ 3:31.55 ਸਕਿੰਟ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ 3:29.11 ਸੈਕਿੰਡ ਦੇ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸੀ।
ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਸ਼ਾਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ Rashtriya Swayamsevak Sangh ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਚ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ. ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ  ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ. ਸਰਕਲ ਦੁਆਰਾ 1982 ਵਿੱਚ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਸੀ।   ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮੋਦੀ ਇੱਕ ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ. ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਸੀ।
ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ
ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰ-ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਲਈ "ਮੀਟ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਅਥਲੀਟ" ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976
ਸਵਾਨੰਦੀ ਟਿਕੇਕਰ
ਸਵਾਨੰਦੀ ਟਿਕੇਕਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Swanandi Tikekar; ਜਨਮ 13 ਨਵੰਬਰ) ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਦੈ ਟਿਕੇਕਰ ਅਤੇ ਆਰਤੀ ਅੰਕਲੀਕਰ-ਟਿਕੇਕਰ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ੀ ਮਰਾਠੀ ਦੇ ਦਿਲ ਦੋਸਤੀ ਦੁਨੀਆਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮੀਨਲ ਸ਼ੇਵਾਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੋਸਤੀ ਦੋਬਾਰਾ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ILS ਲਾਅ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦਿਲ ਦੋਸਤੀ ਦੁਨੀਆਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮੀਨਲ ਸ਼ੇਵਾਲੇ, ਦਿਲ ਦੋਸਤੀ ਦੋਬਾਰਾ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤਾ ਅਤੇ ਅੱਸਾ ਮਹੇਰ ਨਕੋ ਗਾ ਬਾਈ ਵਿੱਚ ਸਖੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਹ ਏਕ ਸ਼ੂਨਿਆ ਟੀਨ ਅਤੇ ਡੋਂਟ ਵੌਰੀ ਬੀ ਹੈਪੀ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਰਤਾਰ ਰਮਲਾ
ਦੋਗਾਣਾ ਗਾਇਕੀ ’ਚ ਕਰਤਾਰ ਰਮਲਾ ਦਾ ਨਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਧੜਕੜ ਇਸ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਵੱਈਏ ਨੂੰ ਸਰੋਤੇ ਬੜੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਅਖਾੜਿਆਂ ’ਚ ਸੁਣਦੇ ਸਨ। ਕਰਤਾਰ ਰਮਲੇ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੰਡ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਹੁੰਦਾਲ ਵਿਚ ਪਿਤਾ ਗਿਆਨੀ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਤਾ ਕਰਮ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਦੁਖਾਂਤ ਵੇਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਸ਼ਰਣਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ’ਚ ਰਿਹਾ ਤੇ ਬਾਅਦ ’ਚ ਬਲਬੀਰ ਬਸਤੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਰਮਲੇ ਨੇ ਬਲਬੀਰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਬਚਪਨ ’ਚ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ’ਚ ਗਾਉਣ ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ’ਚ ਧਾਰਮਿਕ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਝਾਕਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ। ਇਕ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦਾ ਗਵੱਈਆ ਬਣਨ ਲਈ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਤਾਦ ਲਾਲ ਚੰਦ ਯਮਲਾ ਜੱਟ ਪਾਸੋਂ ਤੂੰਬੀ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਸਿੱਖ ਕੇ ਰਮਲਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਮੁਹੰਮਦ ਸਦੀਕ ਤੇ ਰਾਜਿੰਦਰ ਰਾਜਨ ਨਾਲ ਸਟੇਜਾਂ ’ਤੇ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਮਾਂ ਮਿਲਣ ’ਤੇ ਡਾ. ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ (ਘੋਲੀਆ) ਦੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤ ਗਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ‘ਇਹ ਜੋਬਨ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦਾ’ ਅਤੇ ‘ਕਿਉਂ ਮੱਖਣੇ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ’ ਉਸਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਗੀਤ ਸਨ।
ਜਸਵੰਤ ਭੰਵਰਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਐੱਚ.ਐੱਮ.ਵੀ. ਵਿਚ ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਮਲਾ ਜਿਹਾ ਰਮਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਬਾਬੂ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੇ ਲਿਖੇ ਕੁਝ ਸੋਲੋ ਗੀਤ ‘ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਇਆ ਬਦਨਾਮ ਗੋਰੀਏ’,‘ਤੂੰ ਆਉਣ ਦਾ ਕਰਾਰ ਭੁੱਲ ਗਈ’, ‘ਜਾ ਕੇ ਪੇਕਿਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮੁਟਿਆਰੇ’,‘ਬੱਲੇ ਬੱਲੇ ਸਈਓ ਨੀਂ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਧੜਕੇ’,‘ਤੇਰੀਆਂ ਮੈਂ ਲੱਖ ਮੰਨੀਆਂ ਮੇਰੀ ਇਕ ਜੇ ਮੰਨੇ ਤਾਂ ਜਾਣਾ’ ਗਾਏ। 1966 ਵਿਚ ਕਰਤਾਰ ਰਮਲੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਦੋਗਾਣਾ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕਾ ਰਾਜਿੰਦਰ ਰਾਜਨ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿਚ ਆਈ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਉਦੋਂ ਬਣੀ ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਸੁਖਵੰਤ ਸੁੱਖੀ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾ ਦੋਗਾਣਾ ‘ਚੱਕ ਲੋ ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ...’ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੱਲਿਆ, ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੋਗਾਣੇ ਨੂੰ ਲੱਚਰ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਮਲਾ ਤੇ ਸੁੱਖੀ ਦੇ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦੋਗਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤਾ ਵਰਗ ਨੇ ਰੱਜ ਕੇ ਪਿਆਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ 1983 ’ਚ ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ ਸੁੱਖੀ ਨਾਲ ਸੈੱਟ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਮਲਾ ਨੇ ਹਰਨੀਤ ਨੀਤੂ, ਕੁਲਦੀਪ ਕੌਰ, ਊਸ਼ਾ ਕਿਰਨ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਤੇ ਬਾਅਦ ’ਚ ਪੱਕਾ ਸੈੱਟ ਪਰਮਜੀਤ ਸੰਧੂ ਨਾਲ ਬਣਾ ਕੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਰਮਲੇ ਨੂੰ ਜੋੜੀ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੇ 1969 ਵਿਚ ਹੋਏ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਉਲਝਣਾਂ ਨੇ ਉਸਦਾ ਅੰਤ ਤਕ ਪਿੱਛਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਕਈ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਰਮਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਉਣ ਕਰਕੇ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਹ ਜੋੜੀ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੋਲੋ ਜਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ’ਚ ਗਾਉਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਹੀ ਦੱਸਦਾ ਸੀ। ਰਮਲੇ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਪਰਮਜੀਤ ਸੰਧੂ ਨਾਲ ਗਾਇਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਸੈਂਡੀ ਤੇ ਮੈਂਡੀ ਨੇ ਵੀ ਗਾਇਕੀ ’ਚ ਚੰਗਾ ਨਾਂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਕਰਤਾਰ ਰਮਲਾ ਦੇ ਗਾਏ ਕੁਝ ਸੋਲੋ ਗੀਤ ਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦੋਗਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ : ਏ ਜੋਬਨ ਵੇਖਿਆ ਮੁੱਕਦਾ ਨੀਂ, ਨੀਂ ਗੋਰੇ ਰੰਗ ਨੇ ਰਗੜਤਾ, ਮਾਰਲੀ ਟਾਹਲੀ ਵਿਚ ਗੱਡੀ ਨੀਂ, ਲੰਬੜਾਂ ਦੀ ਬੀਹੀ ਵਾਲਾ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਕੁੰਡਾ, ਮੈਂ ਕਮਲੀ ਹੋ ਗਈ ਵੇ, ਮੋੜੀਂ ਬਾਬਾ ਡਾਂਗ ਵਾਲਿਆ, ਬਾਪੂ ਦਾ ਖੂੰਡਾ, ਕਹਿੰਦੀ ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਦੁਖਦਾ, ਭਾਬੀ ਕਿਹੜੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਕੱਢੀ, ਬੂਥੇ ’ਤੇ ਬੌਕਰ ਮਾਰੀ ਕਿਉਂ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਤੂੰ, ਜੈਤੋ ਵਾਲੇ ਫਾਟਕਾਂ ’ਚ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ।