cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸਾਕਸ਼ੀ (ਅਖਬਾਰ)
ਇਤਿਹਾਸ
ਸਾਕਸ਼ੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਾਈਐਸ ਜਗਨ ਮੋਹਨ ਰੈੱਡੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਾਈਐਸ ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਰੈਡੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਜਗਨ ਮੋਹਨ ਰੈੱਡੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦਾਇਰ ਸੀਬੀਆਈ ਦੀ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਕਸ਼ੀ ਅਖਬਾਰ ਅਤੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਟੀਵੀ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਚਿਤ ਸੌਦਿਆਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਦੇਵਨੀਵਾਲ
ਦੇਵਨੀਵਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਟਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਸਰਪੰਚ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਬਟਾਲਾ ਤੋਂ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ 33 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 143505 ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਰੁੂਪਾਂਤਰਣ ਤੇ ਪੁਨਰ ਮੁਲਾਂਕਣ
ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਰੂਪਾਂਤਰਨ ਤੇ ਪੁਨਰ ਮੁਲਾਕਣ ਪੁਸਤਕ 15-16 ਜਨਵਰੀ, 2008 ਨੂੰ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਰੂਪਾਂਤਰਨ ਤੇ ਪੁਨਰ ਮੁਲਾਕਣ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਖੋਜ ਪੱਤਰਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਹ ਸੈਮੀਨਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਲੋਂ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿਚ ਕੁੱਲ 9 ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਪੜ੍ਹੇ ਗਏ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ 9 ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ : ਬਦਲਦੇ ਅਧਿਐਨ ਪਰਿਪੇਖ (ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ)
ਲੋਕ ਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਜੀਵਨ ਅਨੁਭਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਪਜਿਆ ਸੁਹਜਭਾਵੀ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਨਿਰੰਤਰ ਸਿਰਜਿਆ ਮਾਣਿਆਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਿਸਟਮਾਂ, ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਤਰਕਵਾਦ, ਪ੍ਰਮਾਣਵਾਦ ਦੇ ਤੌਰ ਚਿੰਤਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਪੁਰਾਣੇ ਜਮਾਨੇ ਦੀ ਨਿਰਜਿੰਦ ਵਸਤ ਮਾਤਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਉਚੇਰੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਆਪਣੇ ਯੁੱਗ ਬੋਧ ਦੀ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਧੀ ਅਨੁਕੂਲ  ਉਚਿਤ ਮੁਹਾਵਰੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰਥਿਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਧਰਾਈ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਾਇਰਾਗਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਧਰਾਈ ਸਮੱਗਰੀ ਰੂਪਾਂ, ਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ੋ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਹੋ ਰਿਹਾ ਉਹ ਵੀ ਕਾਫੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਸਨਮੁੱਖ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬਣਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਲੋਕ ਧਰਾਈ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਦਾ ਅਹਿਮ ਪਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਨਵ ਸਿਰਜਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਦੇਸੀ ਅਸਿੱਖਿਅਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਹਿ ਕੇ ਛੁਟਿਆਉਣਾ, ਦੂਸਰਾ ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਵਿਪਰੀਤ ਮੰਨਣਾ, ਤੀਸਰਾ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣ ਨੂੰ ਕਿਆਸ ਕਰਨਾ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਿਰੰਤਰ ਵਿਕਸਣਸੀਲ ਪਸਾਰ ਹੈ। ਹਰ ਬਦਲਦੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਲੋਕਮਨ ਆਪਣੀਆਂ ਮੂਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਖਸਲਤ ਮੁਤਾਬਕ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਤੇ ਸਿਰਜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ : ਬਦਲਾਓ ਤੇ ਪੁਨਰ ਅਵਲੋਕਨ (ਡਾ. ਸ. ਸ. ਭੱਟੀ)
ਇਸ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਇਮਾਰਤ ਕਲਾ ਸਰੂਪ ਤੇ ਰੂਪਾਂਤਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨਿਖੇੜੀ ਹੈ। ਵਿਭਿੰਨ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ, ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਸਹਿਤ ਜੋ ਅਨਪੜ੍ਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜੁਬਾਨ ਰਾਹੀਂ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਪਦਾਰਥਿਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਕਸਨਮ ਤੇ ਮੇਲੇ, ਲੋਕ ਸਹਿਤ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਹੋਰ ਸੰਗੀਤ ਜਿਵੇਂ ਪੋਪ ਸੰਗੀਤ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ, ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਪਦਾਰਥ ਤੇ ਤਕਨੀਕ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਜਿਵੇਂ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਫ਼ਰਨੀਚਰ, ਸੈਲਫਾਂ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਖਿੜਕੀਆਂ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬੁਣਾਈ ਤੇ ਕਸੀਦਾਕਾਰੀ, ਫ਼ਰਨੀਚਰ ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਸਜਾਵਟ, ਨਿਕਾਸ਼ੀ ਆਦਿ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਹੋ ਰਹੇ ਰੂਪਾਂਤਰਨ ਨੂੰ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸ੍ਰੀ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਮਿੱਥ ਰੂਪਾਂਤਰਨ :( ਡਾ. ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ)'
ਇਸ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਧਰਮ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਗਿਆਨ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਨਿਖੇੜਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਇੱਕ ਦਿਸਦੇ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਅਣਦਿਸਦੇ ਵਸਤੂ ਜਗਤ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤੱਖਣ ਦੇ ਤਰਕ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ। ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਚਾਰ ਵਰਗਾਂ ਅਧਿਆਤਮਕ, ਮਿਥਿਹਾਸਕ, ਕਾਵਿ ਕਥਾਵਾਂ ਤੇ ਨੀਤੀ ਪ੍ਰਵਚਨ ਵਿੱਚ ਵਰਗੀਕਰਨ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਾਵਿ ਕਥਾਵਾਂ ਅਕਾਰ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਠ ਹਨ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਮਿੱਥ ਰੂਪਾਂਤਰਨ ਦਾ ਚਿੰਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਖ੍ਰਯਾਨ ਚਰ੍ਰਿਤ ਸ੍ਰੀ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਆਕਰ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸੋ ਪੰਜ ਚਰ੍ਰਿਤਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਕਾਲ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਦਾ ਪ੍ਰਵਚਨ ਸਿਰਜਦੀਆਂ ਹਨ।
ਡੋਗਰਾ : ਰੀਤੀ ਸੰਸਕਾਰ (ਡਾ. ਉਪਦੇਸ਼ ਕੌਰ )'''
ਰੀਤੀ ਸੰਸਕਾਰ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਵਿਚ ਡਾ. ਉਪਦੇਸ਼ ਕੌਰ ਨੇ ਡੋਗਰਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਰੀਤੀ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਡੋਗਰੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਵਿਆਹ ਸੰਬਧੀ ਰੀਤੀ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਸਾਂਝ ਦਰਸਾਈ ਹੈ।
ਜਨਮ ਸਬੰਧੀ : ਡੋਗਰਾ ਦੇਸ਼ ਕਈਂ ਜਾਤਾਂ ਧਰਮਾਂ ਤੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸਮੂਹ ਹੈ ਇਸ ਕਰਕੇ ਰੀਤਾਂ ਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿਚ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ। ਰੀਤਾਂ ਨੂੰ ਡੋਗਰੀ ਵਿਚ ਠੂਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡੋਗਰੇ ਰਿਵਾਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਠਵੇਂ ਜਾਂ ਨੋਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਰੀਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਰਿਵਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਗੁੜਤੀ ਦੇਣ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਡੋਗਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਿਧ ਬਿਹਾਈ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਬਿੱਧ ਮਾਤਾ ਦਾ ਹੀ ਸਕੰਲਪ ਹੈ, ਤੇਰਵੇਂ ਦਿਨ ਸੁਤਰਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਤਰੇ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਨਾਂਮਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡੋਗਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਪੰਜਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ਮੁੰਡਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨੇਊ ਪਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਤੇ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ਗਨ ਸੇਜਨ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਆਹ ਸਬੰਧੀ : ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਆਹ ਠਾਕਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਟਿੱਕਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਡੋਗਰਿਆਂ  ਵਿੱਚ ਵਿਧਵਾ ਵਿਆਹ ਦਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਗਨ ਬਿਹਾਉਣ ਦੀ  ਰੀਤੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੰਡੇ ਤੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੰਡੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਪੰਜ ਸੱਤ ਸੁਹਾਗਣਾਂ ਕੜਾਹੀ ਰਿੱਝਦੀਆਂ ਹਨ। ਡੋਗਰਿਆਂ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਬਰਾਤ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਡੋਗਰਾ ਖਾਣੇ ਸ੍ਰੀ ਪਲਾਅ, ਮੰਘਰੇ, ਔਰਿਆਂ ਦੀ ਖੱਟੀ, ਮੂੰਗੀ ਦੀ ਦਾਲ ਆਦਿ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡੋਗਰਿਆਂ ਦੇ ਰੀਤੀ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰੀਤੀ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ।
'ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕ ਕਲਾ : ਰੁਮਾਲ (ਡਾ.ਹਰਜੀਤ ਕੌਰ)'
ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਰਵਾਇਤਾਂ ਤੇ ਸੁਹਜ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਖੁਬਸੂਰਤੀ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਲਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੱਹਤਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾ ਕੇ ਜਿੱਥੇ ਸਾਡੇ ਅਮੀਰ ਲੋਕ ਕਲਾ ਨੂੰ ਮਾਣ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਵੀ ਅਫਸੋਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਮਸ਼ੀਨ ਵਸਤਾਂ ਮੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਕਲਾ ਦਾ ਸਬੰਧ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਹੁਜਾਤਮਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨਾਲ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਲਾ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨ੍ਰਿਤ ਕਲਾ, ਨਾਟ ਕਲਾ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਇੱਕ ਕਸੀਦਾਕਾਰੀ ਅਥਵਾ ਬੁਣਾਈ, ਕਢਾਈ ਲੋਕ ਕਲਾ ਦਾ ਅਹਿਮ ਪੱਖ ਹੈ। ਰੁਮਾਲ ਫਾਰਸੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਰੁਮਾਲ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾ- ਰੁ+ਮਾਲ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਟਾਕੀ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਹੁਨਰਬੰਦ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਰੁਮਾਲ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਛੋਟੀ ਵਸਤ ਨਾ ਰਹਿ ਕਿ ਕਲਾਤਮਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੰਗ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਰੁਮਾਲ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਇਸ ਦੇ ਬਹੁ ਪ੍ਰਕਾਰਜੀ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਰੀਰਕ ਸਫਾਈ, ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੀ ਅੰਗ, ਘਰੇਲੂ ਉਪਯੋਗਤਾ,ਪਿਆਰ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਰੁਮਾਲ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੂਤੀ ਰੁਮਾਲ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਰੁਮਾਲ, ਕਰੋਸੀਏ ਨਾਲ ਬੁਣੇ ਰੁਮਾਲ, ਅੱਡੇ ਤੇ ਬਣੇ ਰੁਮਾਲ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰੁਮਾਲ ਆਪਣੇ ਆੁ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਵੀਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਮਿਹਨਤ ਬੇਸ਼ੱਕ ਘਟਾਇਆ ਹੈ ਪਰ ਮਾਨਸਿਕ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਕਲਾਤਮਕ ਕੰਮਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਵੀ ਲਾਈ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਬੀਲਾਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰ : ਵਰਮਨ ਪਰਿਪੇਖ (ਡਾ.ਦਰਿਆ)
ਡਾ. ਦਰਿਆ ਦੀ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਿਖੇੜਦਿਆਂ ਵਿਲੰਨੀਕਰਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਸਾਂਮੀ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨੂੰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਬੀਲੇ ਵੱਸਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਸਾਮੀ, ਬਾਜੀਗਰ, ਨਾਥ, ਗਾੜੀ ਲੁਹਾਰ ਆਦਿ ਕਬਿਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਕਬੀਲੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਬੀਲਾ ਉਹ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਸਾਂਝੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਕ ਸਾਂਝੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੋਵੇ। ਕਬੀਲਿਆ ਉਪਰ ਆਧੁਨਿਕਤਾਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਏ।
ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਰੂਪਾਂਤਰਨ: (ਡਾ.ਗੁਰਮੁੱਖ ਸਿੰਘ)'
ਇਸ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਗੁਰਮੁੱਖ ਸਿੰਘ ਤਿੰਨ ਅਹਿਮ ਵਰਤਾਇਆਂ ਅਤੇ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਜੁੜਵੀਂ ਅੰਤਰਧਾਰਾ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਅਮਲ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਸਾਰਥਿਕ ਤੇ ਸੁਚੱਜਾ ਯਤਨ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਹੱਤਪੂਰਨ ਪਾਸਾਰ ਹਨ, ਇਹ ਹਨ ਲੋਕਧਾਰਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ। ਡਾ. ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਅਧਿਐਨ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾ ਕੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਾਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਰੀਕੀ ਨਾਲ ਪਰੜਿਆਂ ਹੈ। ਇਸ਼ ਉਪਰੰਤ ਉਸਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਤੇ ਨਾਵਲ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਅੰਤਰ-ਸਬੰਧਾਂ ਖਾਸਕਰ ਉਚ ਪਾਏ ਦੀ ਨਾਵਲੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਹੋਂਦ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
right|thumb|TNAU, ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (TNAU), ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੋਇੰਬਟੂਰ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ 1868 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1906 ਵਿੱਚ ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਵਿਖੇ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
1920 ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ। ਟੀ.ਐਨ.ਏ.ਯੂ. ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲੀ ਅਤੇ ਖੋਜ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। 1958 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰਸ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਡਿਗਰੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ।
ਅਕਾਦਮਿਕ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 13 ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, 40 ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ 27 ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ 2007 ਤੋਂ ਈ-ਲਰਨਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਲੈਪਟਾਪ ਖਰੀਦਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੁਣ 32 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ 1200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਫੈਕਲਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਰੈਂਕਿੰਗ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ 2018 ਦੇ QS ਵਿਸ਼ਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਿਕਸ (BRICS) ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 105 ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਲ ਰੈਂਕਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ (ਐਨ.ਆਈ.ਆਰ.ਐੱਫ.) ਨੇ ਤਮਿਲਨਾਡੁ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 40 ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 258 ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ 2018 ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਰਕਸ਼ਿਤਾ ਸੁਰੇਸ਼
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਰਕਸ਼ਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜੂਨ 1998 ਨੂੰ ਮੈਸੂਰ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਸੁਰੇਸ਼ ਅਤੇ ਅਨੀਥਾ ਸੁਰੇਸ਼ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ। ਰਕਸ਼ਿਤਾ ਨੇ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਇਲਯਾਰਾਜਾ ਲਈ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੇ ਤਾਮਿਲ, ਹਿੰਦੀ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਸਿੰਗਲ ਗਾਏ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਜੋ ਉਸਨੇ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਹ 2015 ਵਿੱਚ ਤੇਲਗੂ ਅਦਾਕਾਰ ਨਾਨੀ ਅਭਿਨੀਤ ਫਿਲਮ ਯੇਵਡੇ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਲਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੈਸੂਰ "ਯੁਵਾ ਦਾਸਰਾ" ਵਰਗੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੋਲੋ ਕੰਸਰਟ ਦਿੱਤੇ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਟੈਲੇਂਟ ਸ਼ੋਅ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਈਟੀਵੀ ਉੱਤੇ "ਯੇਡੇ ਥੰਬੀ ਹਦੁਵੇਨੁ" ਅਤੇ ਸਟਾਰ ਵਿਜੇ (ਤਾਮਿਲ) ਉੱਤੇ "ਜੂਨੀਅਰ ਸੁਪਰ ਸਟਾਰਸ" ਸੀ। ਰਕਸ਼ਿਤਾ ਸੁਰੇਸ਼ ਈਟੀਵੀ ਕੰਨੜ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਰਿਦਮ ਤਧੀਮ ਦੀ ਜੇਤੂ ਸੀ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਨੇਟ ਸੁਵਰਨਾ (ਕੰਨੜ) 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ "ਲਿਟਲ ਸਟਾਰ ਸਿੰਗਰ" 2009 ਦੀ ਟਾਈਟਲ ਜੇਤੂ ਸੀ। ਉਹ 2018 ਵਿੱਚ ਸਟਾਰ ਵਿਜੇ (ਤਾਮਿਲ) 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਸੁਪਰ ਸਿੰਗਰ 6 ਦੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਰਨਰ ਅੱਪ ਸੀ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਮਿਲਿਆ।
ਰਕਸ਼ਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਏ.ਆਰ ਰਹਿਮਾਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਮਿਮੀ ਲਈ "ਯਾਨੇ ਯਾਨੇ" ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1998 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ
right|thumb|[[ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਖੇਤਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਹਾਤੀ ਨਾਲੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਜਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ। ]] ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਖਿਰਕਾਰ, ਇਹ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਪਰ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਚਲੇ ਉਤਸਵਾਂ ਦਾ ਅਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹੋਰ ਜਲਵਾਯੂ ਰੂਪ ਕਾਰਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਕਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਮਿੱਟੀ ਤੋੰ, ਪਾਣੀ ਤੱਕ, ਹਵਾ, ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਪੌਦੇ, ਅਤੇ ਭੋਜਨ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਕੁਝ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦੇ ਹਨ: ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ, ਜੈਨੇਟਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਸਿੰਜਾਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਅੰਸ, ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਪਤਨ, ਅਤੇ ਕੂੜਾ-ਕਰਕਟ।
ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ
ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੋਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਲਮੀ ਤਪਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰੱਖਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ, ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਲ ਰਨ-ਆਫ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਿਤੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਪਾਲਤੂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਕਾਫੀ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜੀਵ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ' ਤੇ ਦੋਨੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਅਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਣਗੇ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ 'ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਸਹੀ ਅਨੁਮਾਨ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ 'ਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬੇਯਕੀਨੀ ਹੈ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਵਧਣ ਲਈ ਉਚਿਤ ਜ਼ੋਨ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸ਼ਿਫਟ ਵਿੱਚ ਅਡਜੱਸਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਆਰਥਿਕ ਲਾਗਤਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ, ਮੀਥੇਨ, ਅਤੇ ਨਾਈਟਰਸ ਆਕਸਾਈਡ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਰਿਹਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਵਹਾਈ, ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕੀੜੇਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਅਮੋਨੀਆ, ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ, ਫਾਸਫੋਰਸ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਵਾ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਇਓਡਾਇਵਰਸਿਟੀ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਕਵਰ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਜਜ਼ਬ ਕਰਨ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੇਡੀਏਟਿਵ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਅਤੇ ਉਜਾੜ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੈਵਿਕ ਇੰਧਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਾਨਵ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਰੋਤ ਹਨ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਮੀਥੇਨ ਅਤੇ ਨਾਈਟਰਸ ਆਕਸਾਈਡ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੁਦ ਹੀ ਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ
ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਚਰਾਂਦ ਜਾਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਸਾਫ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਬਰਤਾਨਵੀ ਵਾਤਾਵਰਣਵਾਦੀ ਨੋਰਮਨ ਮੇਅਰਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਦੇ 5% ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, 19% ਜਿਆਦਾ ਭਾਰੀ ਲਾਗ ਕਾਰਨ, 22% ਪਾਮ ਤੇਲ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ 54% ਸਲੈਸ਼ ਅਤੇ ਬਰਨ਼ ਖੇਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ।
ਸਿੰਚਾਈ
ਸਿੰਚਾਈ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ:
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਓਵਰ ਡਰਾਫਟਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਭੂਮੀਗਤ ਐਕੁਆਫਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਖਰਾਬ ਵੰਡ ਦੀ ਇਕਸਾਰਤਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪਾਣੀ, ਰਸਾਇਣਾਂ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਉਤਾਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਵੱਧ ਸਿੰਜਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਓਵਰ ਸਿੰਚਾਈ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਸਿਲੰਡਾਂ ਤੋਂ ਡੂੰਘੀ ਡਰੇਨੇਜ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੰਚਾਈ ਸਲਿੰਟੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਬਸਪਲੇਸ ਜ਼ਮੀਨੀ ਡਰੇਨੇਜ ਦੇ ਕੁਝ ਰੂਪ ਦੁਆਰਾ ਵਾਟਰਟੇਬਲ ਕੰਟਰੋਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇ ਮਿੱਟੀ ਸਿੰਚਾਈ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਾੜੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਨਿਯੰਤਰਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਖਾਰਾਪਣ ਵਧਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਤਹ ਉੱਪਰਲੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਉਪਜਾਊਕਰਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਲੂਣਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਅਤੇ ਲੂਣ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਡਰੇਨੇਜ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਖਾਰਾ ਜਾਂ ਹਾਈ-ਸੋਡੀਅਮ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਿੰਚਾਈ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਲਕਾਲੀਨ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਸਨੇਹਾ ਵਾਘ
ਸਨੇਹਾ ਵਾਘ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sneha Wagh; ਜਨਮ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1987) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਇਮੇਜਿਨ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਜੋਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ <i id="mwHA">ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਮੌਰਿਆ</i> ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਮੂਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵੀਰ ਦੀ ਅਰਦਾਸ . . ਵੀਰਾ  ਵਿੱਚ ਰਤਨ ਕੌਰ ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਰਾਠੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਮਰਾਠੀ 3 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਵਾਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਬੈਚਲਰ ਆਫ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਫਿਲਮ ਅਕੈਡਮੀ ਤੋਂ ਫਿਲਮ ਮੇਕਿੰਗ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ 2007 ਵਿੱਚ ਅਵਿਸ਼ਕਾਰ ਦਰਵੇਕਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਅਨੁਰਾਗ ਸੋਲੰਕੀ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਪਰ 2016 ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸਨੇਹਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਏ ਧੂਰੀ ਏਕ ਕਹਾਣੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਜ਼ੀ ਮਰਾਠੀ ' ਤੇ ਅਰਪਿਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਟਾ ਰੁਤੇ ਕੁਨਾਲਾ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਸੀਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰ ਬਣ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਅਧੁਰੀ ਏਕ ਕਹਾਣੀ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਮਰਾਠੀ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਖੇਤਰੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਮੇਜਿਨ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਜੋਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਜੋਤੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵੀਰ ਦੀ ਅਰਦਾਸ . . ਵੀਰਾ ਵਿੱਚ ਰਤਨ ਕੌਰ ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ   2021 ਵਿੱਚ, ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਮਰਾਠੀ 3 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 28 (ਭਾਰਤ, ਪੁਰਾਣੀ ਨੰਬਰਿੰਗ)
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 28 (ਪੰਜਾਬੀ: ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 28) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਬਾਰੌਣੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਸ਼ੀਨਗਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (12 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਬਿਹਾਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਬਾਰੌਨੀ ਵਿਖੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 31 ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ। NH 28 ਦੀ ਕੁੱਲ ਲੰਬਾਈ 570 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (350 ਮੀਲ) ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 259 ਕਿਮੀ (161 ਮੀਲ) ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 311 ਕਿਮੀ (193 ਮੀਲ) ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਸਪੈਨ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 28 ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕਸਬੇ ਬਰੌਨੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਖਨ, ਦੇ ਰਸਤੇ ਗੋਰਖਪੁਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਇਆ ਬੇਗੂਸਰਾਏ, ਸਮਸਤੀਪੁਰ, ਮੁਜ਼ੱਫਰਪੁਰ, ਪੂਰਬੀ ਚੰਪਾਰਨ ਅਤੇ ਗੋਪਾਲਗੰਜ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ੀਨਗਰ, ਦੇਵਰੀਆ, ਗੋਰਖਪੁਰ, ਸੰਤ ਕਬੀਰ ਨਗਰ, ਬਸਤੀ, ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ, ਬਾਰਾਬੰਕੀ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਹ ਤੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂ
right|thumb|290x290px| ਬਸਤੀ ਨੇੜੇ NH 28 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 28 ਬਾਰੌਣੀ ਨੇੜੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 31 ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਸਤੀਪੁਰ, ਮੁਜ਼ੱਫਰਪੁਰ, ਮੋਤੀਪੁਰ, ਮੇਹਸੀ ਅਤੇ ਚੱਕੀਆ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੋਤੀਹਾਰੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (6.2 ਮੀਲ) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ, ਦੁਬਾਰਾ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੋਪਾਲਗੰਜ ਅਤੇ ਕੁਚਾਈ ਕੋਟ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਰਾਜ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। 28 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ, 259 ਕਿਮੀ (161 ਮੀਲ) - ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਹੈ।
ਅੰਤ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਕਸੀਆ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਬੰਦੋਬਸਤ ਹੈ ਜੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 28 ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਕਸੀਆ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਗੋਪਾਲਗੰਜ ਤੋਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ 58 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (36 ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਹਾਈਵੇਅ ਫਿਰ ਲਖਨਊ ਤੋਂ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੋਰਖਪੁਰ, ਬਸਤੀ, ਖਲੀਲਾਬਾਦ, ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ ਅਤੇ ਬਾਰਾਬੰਕੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 28 ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 331 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (206 ਮੀਲ) ਲੰਬਾ ਹੈ।
ਹਾਦਸੇ
ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਅਸਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਵਾਪਰ ਰਹੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੜਕ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਾਨਤਾ ਲਈ ਅਚਾਨਕ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸੜਕ-ਵਿਭਾਜਨ ਹਨ। ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਸਵਰੂਪ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਐਂਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਲਖਨ students ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਦਸਾ ਲਗਭਗ 5 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਹਾਈਵੇਅ ਤੇ ਜਾਮ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ (ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਸਟਾਫ ਦੀ ਅਕਸਰ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ
ਲੌਰੀਆ ਅਰੇਰਾਜ, ਅਯੁੱਧਿਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਸਬਾ ਅਤੇ ਟਾਂਡਾ ਅਤੇ ਰਾਜੇਸੁਲਤਾਨਪੁਰ - ਇਸ ਦੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸੂਤੀ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ - ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 28 ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਰਾਇਰੀਓਪਰਸਮ ਸੈਲਾਨੀ ਸਥਾਨ ਹਨ।
ਚੰਦਰੋ ਤੋਮਰ
ਚੰਦਰੋ ਤੋਮਰ ਨੂੰ (1 ਜਨਵਰੀ 1932-30 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021) ਸ਼ੂਟਰ ਦਾਦੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਗਪਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਜੋਹਰੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ (ਸ਼ਾਰਪਸ਼ੂਟਰ) ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਤੋਮਰ ਕਦੇ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਗਈ ਅਤੇ 15 ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਰਪਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ 65 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਹੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਤੋਮਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਾ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਪੋਤੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਤੋਮਰ ਨੇ ਹੋਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।
2021 ਵਿੱਚ, ਤੋਮਰ ਨੇ ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਚੁਸਤੀ "ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਜੋ ਮੈਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਣਕ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪੀਸਣਾ, ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦੇਣਾ, ਘਾਹ ਕੱਟਣਾ, ਸਰਗਰਮ ਰਹਿਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਤਿੱਖਾ ਰੱਖੋ।"
ਉਸ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਸੀਮਾ ਤੋਮਰ, ਜੋ ਇੱਕ ਸ਼ਾਰਪਸ਼ੂਟਰ ਵੀ ਹੈ, 2010 ਵਿੱਚ ਰਾਈਫਲ ਅਤੇ ਪਿਸਟਲ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪੋਤੀ, ਸ਼ੈਫਾਲੀ ਤੋਮਰ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ; ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਤੋਮਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਭਾਬੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਤੋਮਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।
1999 ਤੋਂ, ਤੋਮਰ ਨੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 25 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਜ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਵੈਟਰਨ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪੋਤੀ ਸਮੇਤ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉਪਯੋਗੀ ਖੇਡ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੋਮਰ ਦੀ ਮੌਤ 30 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਨੂੰ 89 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪਾਪੂਲਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ
ਸਾਂਢ ਕੀ ਆਂਖ (2019) - ਚੰਦਰੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਤੋਮਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਬਾਇਓਪਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਪਸੀ ਪੰਨੂ ਅਤੇ ਭੂਮੀ ਪੇਡਨੇਕਰ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮਹਿਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਤੋਮਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1932 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼
ਡੀਏਗੋ ਕੋਸਟਾ
ਕੋਸਟਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿਚ 2006 ਵਿਚ ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਗਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੀ ਉਮਰ 17 ਸਾਲ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕਲੱਬ ਲਈ ਨਹੀਂ ਖੇਡਿਆ ਪਰ ਪੇਨਾਫੀਲ ਵਿਖੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਐਟਲੀਟਿਕੋ ਮੈਡਰਿਡ ਨਾਲ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ। ਅਗਲੇ ਦੋ ਸੀਜ਼ਨਾ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰੈਗਾ, ਸੇਲਟਾ ਵੀਗੋ ਅਤੇ ਐਲਬੇਸਟੀ ਨਾਲ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਮਿਆਦ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਫੌਰਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2009 ਵਿਚ ਸਾਥੀ ਲਾ ਲੀਗਾ ਕਲੱਬ ਰੀਅਲ ਵੈਲਾਡੋਲਿਡ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਕੇ, ਐਟਲੀਟਿਕੋ ਮੈਡਰਿਡ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਇਕ ਸੀਜ਼ਨ ਬਿਤਾਇਆ। ਕੋਸਟਾ ਨੇ ਐਟਲੀਟਿਕੋ ਨਾਲ ਨਿਯਮਤ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਰਿਯੋ ਵਾਲਲੇਕੋਨੋ ਵਿਖੇ ਇਸ ਵਾਰ ਰਿਣ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਉਸ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਕਲੱਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ।
2011 ਵਿਚ ਕੋਸਟਾ ਵਧੇਰੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਅਥਲਟਿਕੋ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਗਿਆ। ਉਹ ਗੋਲਸਕੋਰਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ, ਅਤੇ ਟੀਮ ਨੂੰ ਲਾ ਲੀਗਾ ਦਾ ਖਿਤਾਬ, ਇੱਕ ਕੋਪਾ ਡੇਲ ਰੇ ਸਿਰਲੇਖ, ਅਤੇ ਯੂਈਐਫਏ ਸੁਪਰ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਕਲੱਬਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ, ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਕੋਸਟਾ ਨੂੰ 35 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ (32 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ) ਦੇ ਸੌਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਕਲੱਬ ਚੇਲਸੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ, ਕੋਸਟਾ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੀਗ ਕੱਪ ਸਮੇਤ ਤਿੰਨ ਟਰਾਫੀਆਂ ਜਿੱਤੀਆਂ। 2018 ਵਿਚ, ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਐਂਟੋਨੀਓ ਕੌਂਟੇ ਨਾਲ ਫੁੱਟ ਪੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੋਸਟਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ 56 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇ ਕਲੱਬ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਵਿਚ ਐਟਲੀਟਿਕੋ ਮੈਡਰਿਡ ਵਾਪਸ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਯੂ.ਈ.ਐਫ.ਏ. ਯੂਰੋਪਾ ਲੀਗ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਯੂ.ਈ.ਐਫ.ਏ. ਸੁਪਰ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ।
ਕੋਸਟਾ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਦਾ ਦੋਹਰਾ ਨਾਗਰਿਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਪੇਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਸਾਲ 2013 ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਲਈ ਦੋ ਵਾਰ ਖੇਡਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਵਿਚ ਸਪੇਨ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਾਰਚ 2014 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 24 ਕੈਪਸ ਜਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ 10 ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 2014 ਅਤੇ 2018 ਫੀਫਾ ਵਰਲਡ ਕੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਗਰਮ ਸੁਭਾਅ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਕੋਸਟਾ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨਾਲ ਕਈ ਟਕਰਾਵਾਂ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਸਨਮਾਨ
thumb| ਕੋਸਟਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ ਚੇਲਸੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ ਬੈਨਰ, ਨਵੰਬਰ 2014 ਐਥਲੀਟਿਕੋ ਮੈਡਰਿਡ
ਚੇਲਸੀਆ
ਵਿਅਕਤੀਗਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988
ਤ੍ਰਿਸ਼ਾਲਾ
ਤ੍ਰਿਸ਼ਲਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਦੇਹਦੱਤ, ਪ੍ਰਿਯਕਾਰਿਣੀ, ਜਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਲਾ ਮਾਤਾ (ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਲਾ ) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ 24ਵੇਂ ਤੀਰਥੰਕਰ ਮਹਾਵੀਰ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਕੁੰਡਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਜੈਨ ਰਾਜੇ ਸਿਧਾਰਥ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਜੈਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਤ੍ਰਿਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ਾਹੀ ਲਿੱਛਵੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੈਨ ਪਾਠ, ਉੱਤਰਾਪੁਰਾਣ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਲਕਾਪੁਰੂਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਚੇਤਕ ਦੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸੱਤ ਧੀਆਂ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਪ੍ਰਿਯਕਾਰਿਣੀ (ਤ੍ਰਿਸ਼ਲਾ) ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਿਧਾਰਥ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੰਡੋਲੋਜਿਸਟ ਹਰਮਨ ਜੈਕੋਬੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਰਧਮਾਨ ਮਹਾਵੀਰ ਦੀ ਮਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਲਾ ਰਾਜਾ ਚੇਤਕ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਤੀਜੀ ਪਤਨੀ, ਖੇਮਾ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਦਰਾ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਤ੍ਰਿਸ਼ਾਲਾ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਭੈਣਾਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜੈਨ ਮੱਠ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਛੇ ਨੇ ਮਗਧ ਦੇ ਬਿੰਬਿਸਰਾ ਸਮੇਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਸਿਧਾਰਥ 23ਵੇਂ ਤੀਰਥੰਕਰ ਪਾਰਸ਼ਵਾ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸਨ। ਜੈਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਲਾ ਨੇ ਛੇਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ਵੇਤਾਂਬਰਸ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਦੇਵਾਨੰਦ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ਭਦੱਤ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੁਆਰਾ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਭਰੂਣ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਲਾ ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਖੱਤਰੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਵੇਤੰਬਰਾ ਪਾਠ, ਕਲਪ ਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭ ਸੁਪਨੇ
right|thumb|244x244px| ਕਲਪ ਸੂਤਰ ਤੋਂ, [[ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਵੀਰ|ਮਹਾਵੀਰ ਦਾ ਜਨਮ (24ਵੇਂ ਜੈਨ ਤੀਰਥੰਕਰ ) ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੱਤੇ ਦਾ ਵੇਰਵਾ, ਸੀ. 1375-1400।]] thumb| ਤੀਰਥੰਕਰ ਮਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖੇ ਗਏ ਸੁਪਨੇ। ਜੈਨ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਕਈ ਸ਼ੁਭ ਸੁਪਨੇ ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭਰੂਣ ਪ੍ਰਾਣੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ (ਆਤਮਾ) ਦੇ ਉਤਰਨ ਦੁਆਰਾ ਜੀਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਗਰਭ ਕਲਿਆਣਕਾ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਗੰਬਰ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 16 ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼ਵੇਤਾਂਬਰ ਸੰਪਰਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਚੌਦਾਂ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਜਾ ਸਿਧਾਰਥ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਅਤੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਅਰਥ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹਨਾਂ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚਾ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਦਲੇਰ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਵਿਰਾਸਤ
ਅੱਜ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਸਵਪਨਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ "ਘੀ ਬੋਲੀ" ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੈਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਕੁਈਰਕੋਰ
ਕੁਈਰਕੋਰ (ਜਾਂ ਹੋਮੋਕੋਰ ) ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ/ਸਮਾਜਿਕ ਲਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਪੰਕ ਉਪ -ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਪੰਕ ਰੌਕ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਾਜ ਨਾਲੋਂ ਇਸਦੀ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਭਾਈਚਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟਤਾ ਕਰਕੇ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਕੁਈਰਕੋਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ, ਸੰਗੀਤ, ਲਿਖਤ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਡੀ.ਆਈ.ਵਾਏ. ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਪੱਖਪਾਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਪਛਾਣ, ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਾਲੇ ਗੀਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕੁਈਰਕੋਰ ਬੈਂਡ ਸਮਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਆਲੋਚਨਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰ ਹਲਕੀ ਸਹਿਜਤਾ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਕਈ ਵਾਰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ। ਸੰਗੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੁਈਕੋਰ ਬੈਂਡ ਪੰਕ ਸੀਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ ਪਰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੰਗੀਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁਈਕੋਰ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਰਡਕੋਰ ਪੰਕ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਪੰਕ, ਇੰਡੀ ਰੌਕ, ਪਾਵਰ ਪੌਪ, ਨੋ ਵੇਵ, ਸ਼ੋਰ, ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਆਦਿ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਰਗ
ਰੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
ਰੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 21 ਜੁਲਾਈ 1960) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ, ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ, ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਐਸੋਸੀਏਟ ਐਡੀਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਛੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰਾਸਤ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਪੁਸਤਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਰੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ਿਮਲਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ (24 ਫਰਵਰੀ 1923 – 17 ਜਨਵਰੀ 2007), ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ, ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਸੰਧੂ (1 ਸਤੰਬਰ 1923-27 ਜਨਵਰੀ 2022), ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਸਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਸੀ। (1975 ਤੋਂ 1977) ਅਤੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਸਟਾਫ ਸਿਲੈਕਸ਼ਨ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਦਿੱਲੀ (1980 ਤੋਂ 1985)।
ਸਿੱਖਿਆ
ਰੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੇਂਟ ਜੌਨਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ; ਸੇਂਟ ਫਰਾਂਸੀਸ ਸਕੂਲ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ; ਅਤੇ ਯਾਦਵਿੰਦਰਾ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਪਟਿਆਲਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸੀਨੀਅਰ ਕੈਂਬਰਿਜ 'ਓ' ਪੱਧਰ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ; ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੀਏ ਫਿਲਾਸਫੀ (ਆਨਰਜ਼) ਅਤੇ ਐਮਏ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ। ਉਹ ਕਾਲਜ ਦੀ ਫਿਲਾਸਫੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਰਹੇ।
ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ
ਰੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ, ਇੰਡੀਅਨ ਆਬਜ਼ਰਵਰ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਨ। ਉਹ 1991 ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਟ ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2015 ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ 2002 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 2020 ਤੱਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਹੋਰ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਡੇ ਰੀਡਿੰਗ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਵਾਧੂ, ਲੌਗ ਇਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ, ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਪੂਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੁਸਤਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ
ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਕਿਤਾਬਾਂ
ਰੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ 4 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ 1 ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਕਿਤਾਬ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 66 (ਭਾਰਤ)
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 66, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ NH 66 (ਪਹਿਲਾਂ NH-17 ਅਤੇ NH-47 ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਅਸਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਭਗ ਉੱਤਰ-ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੇ ਸਮਾਨ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ, ਗੋਆ, ਕਰਨਾਟਕ, ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਲੰਘਦਿਆਂ ਪਨਵੇਲ (ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿਚ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ) ਨੂੰ ਕੇਪ ਕੋਮੋਰਿਨ (ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ) ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਰਾਜਮਾਰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮੁਰੰਮਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਨਐਚਏਆਈ ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਆਰ ਦੀ, 60 ਮੀਟਰ-ਚੌੜ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਦੀ ਗਰੇਡ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਗੋਆ ਦੀ ਸਰਹੱਦ (ਕਾਰਵਰ ਨੇੜੇ) ਤੋਂ ਕੇਰਲਾ ਸਰਹੱਦ (ਤਲਾਪਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ) ਤੱਕ ਦਾ ਪੂਰਾ ਰਸਤਾ ਚੌੜੀ ਮਾਰਗੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਛੇ ਲੇਨ ਤੱਕ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜੋ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦੇਣਗੇ, ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਤੰਗੀ ਰਾਸ਼ੀ ਲਈ. ਪਰ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵੱਲ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਜ਼ਖਾਕੁਟਮ ਤੋਂ ਈਨਚੱਕਲ ਅਤੇ ਕਰੀਮਾਣਾ ਤੋਂ ਕਲਿਆਇਕਵਿਲਾ ਤੱਕ ਦਾ ਖੰਡ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 4 ਲੇਨ ਅਤੇ 6 ਲੇਨ ਤਕ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੇਰਲ ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਚੌੜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਟੈਂਡਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਾਈਪਾਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕੰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿੱਕ-ਸਟਾਰਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਘਣਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਮੁੱਲ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 45 ਮੀਟਰ ਚੌੜਾਈ, 6 ਲੇਨ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਗੋਆ ਵਿਚ ਵੀ ਇਕ ਸਮਾਨ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ 60-ਮੀਟਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਚਾਰ ਲੇਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਲਚਕਦਾਰ ਫੁੱਟਪਾਥ (ਅਸਮੈਲਟ) ਸੜਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ (ਭਾਵ, ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ) ਪਹੁੰਚ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵੇਅ ਲਾਂਘੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਮੰਗਲੌਰ-ਕਾਰਵਰ-ਪਣਜੀ ਦੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਵੇਅ ਐਨਐਚ -66 ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ 6/8 ਲੇਨ ਦੇ ਐਕਸੈਸ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ 3 ਡੀ ਸੱਜੇ-ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਮੱਲਿਕਾ ਬਦਰੀਨਾਥ
ਮੱਲਿਕਾ ਬਦਰੀਨਾਥ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਭੋਜਨ ਲੇਖਕ, ਸ਼ੈੱਫ, ਕੁੱਕਬੁੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕੁਕਿੰਗ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੈ।
ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ 29 ਕੁਕਰੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ 30 ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 4,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਕਵਾਨਾਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਤੇਲਗੂ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲ "ਸਿਰੂ ਧਨੀਆ ਸਮਯਾਲ" ਲੜੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਬਾਜਰੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿਰੁਧਨਯੰਗਲ ਰਾਗੀ, ਕੰਬੂ, ਸਮਾਈ, ਥੀਨਈ, ਵਰਾਗੁ, ਚੋਲਮ ਅਤੇ ਕੁਧੀਰਾਈਵਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਕਵਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਸਲੇਮ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਇੱਕ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਮੱਲਿਕਾ ਨੇ ਸਲੇਮ ਤੋਂ ਹੋਮ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। 1980 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਚੇਨਈ ਦੇ ਇੱਕ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਬਦਰੀਨਾਥ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਦ ਹਿੰਦੂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਘੱਟ ਹੀ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ 25 ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰਸੋਈਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਰਸੋਈਏ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰੈਪ ਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲਿਖਦੀ ਸੀ।
ਸਾਹਿਤਕ ਕਰੀਅਰ
ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ, ਮੱਲਿਕਾ ਨੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਕਾਉਣਾ ਅਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਕਵਾਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਮਾਸੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨੋਟਬੁੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖ ਦੇਵੇਗੀ। ਜਲਦੀ ਹੀ, ਉਸ ਕੋਲ ਅਜਿਹੀਆਂ 10 ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਈਡ ਡਿਸ਼ਾਂ ਲਈ 80 ਪਕਵਾਨਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਪਕਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ "100 ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਪਕਵਾਨਾਂ" 1988 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਘਰ "ਪ੍ਰਦੀਪ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼" ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ, ਬਦਰੀਨਾਥ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ।
ਮੱਲਿਕਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਸਾਲ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਮੱਲਿਕਾ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ੈੱਫ ਔਰਤਾਂ
ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ
ਧਰਮ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 15 ਫਰਵਰੀ 1936) ਦੇਵਨਾਗਰੀ : धरम सिंघ निहंग सिंघ) ਇੱਕ ਨਿਹੰਗ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਲੇਖਕ, ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਅਤੇ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਟੀਕਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹੈ। ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਵਿੱਚ ਨਿਹੰਗ ਵਜੋਂ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੇ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਜਰਮਨ ਬੁੱਕ, Menschenrechte im Weltkontext ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਫਰਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜਰਮਨ ਸੰਘੀ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ (BMZ) ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਧਰਮ ਮਾਮਲੇ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਸੰਵਾਦ ਲੜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਬੁਲਾਰਾ ਸੀ। ਐਸਜੀਪੀਸੀ ਦੇ ਪੱਤਰ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਕਾਲਾ ਅਫਗਾਨਾ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਸਨ।
ਉਸਨੇ ਸੱਚਖੋਜ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਪੱਖ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਲਈ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਕੋਸ਼ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਖੰਨਾ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਾਨੂਪੁਰ-ਗੋਸਲਾਂ ਵਿਖੇ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਖੰਨਾ ਵਿਖੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕ (1954 ਵਿੱਚ) ਏ.ਐਸ. ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। 1956 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮੇਜਰ ਵਜੋਂ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਹੰਗ
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਜੈਨ
ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਜੈਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Meenakshi Jain) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਗਾਰਗੀ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੈਨ ਨੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਤੀ ਦੇ ਅਭਿਆਸ 'ਤੇ ਸਤੀ: ਈਵੈਂਜਲੀਕਲਸ, ਬੈਪਟਿਸਟ ਮਿਸ਼ਨਰੀਜ਼, ਅਤੇ ਬਦਲਦਾ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਭਾਸ਼ਣ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ NCERT ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੂਲੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ, ਮੱਧਕਾਲੀ ਭਾਰਤ, ਵੀ ਲਿਖੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਰੋਮਿਲਾ ਥਾਪਰ, ਸਤੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਪਿਛਲੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਨਿਖਿਲਾ ਵਿਮਲ
ਨਿਖਿਲਾ ਵਿਮਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Nikhila Vimal) ਇੱਕ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਲਥਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਫਿਲਮ ਵੇਟ੍ਰੀਵਲ (2016) ਨਾਲ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਿਦਾਰੀ (2016), ਅਰਵਿੰਦੰਤੇ ਅਤੀਧਿਕਲ (2018), ਨਜਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ (2018), ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਜੀ (2019), ਓਰੂ ਯਮੰਡਨ ਪ੍ਰੇਮਕਧਾ (2019), <i id="mwJA">ਥੰਬੀ</i> (2019), ਅੰਜਾਮ ਪਥੀਰਾ (2020) ਵਰਗੀਆਂ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ), <i id="mwKA">ਦ ਪ੍ਰਿਸਟ</i> (2021), ਮਧੁਰਮ (2021) ਅਤੇ ਜੋ ਐਂਡ ਜੋ (2022)।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਨਿਖਿਲਾ ਵਿਮਲ ਦਾ ਜਨਮ ਤਾਲੀਪਰੰਬਾ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਮਰਹੂਮ ਐਮਆਰ ਪਵਿਤਰਨ ਅਤੇ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਵਿਮਲਾਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਅੰਕੜਾ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਅਖਿਲਾ ਵਿਮਲ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ। 'ਵਿਮਲ' ਨਾਮ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਨਿਖਿਲਾ ਵਿਮਲ ਨੇ ਭਰਤ ਨਾਟਿਅਮ, ਕੁਚੀਪੁੜੀ, ਕੇਰਲਾ ਨਤਨਮ ਅਤੇ ਮੋਨੋਐਕਟ ਸਿੱਖੇ, ਉਸਨੇ ਯੁਵਕ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਬਣਾਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. (ਬੋਟਨੀ) 2016 ਵਿੱਚ ਸਰ ਸਈਅਦ ਕਾਲਜ, ਤਾਲੀਪਰੰਬਾ ਤੋਂ।
ਕੈਰੀਅਰ
2017 ਵਿੱਚ ਨਿਖਿਲਾ ਵਿਮਲ ਨੂੰ ਸੀਮਾ ਅਵਾਰਡਸ 2017 ਵਿੱਚ ਕਿਦਾਰੀ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਡੈਬਿਊ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ ਨਿਖਿਲਾ ਵਿਮਲ ਨੇ ਕੇਰਲਾ ਕੌਮੁਦੀ ਫਲੈਸ਼ ਫਿਲਮ 2019 ਵਿੱਚ ਅਰਵਿੰਦੰਤੇ ਅਥਿਧਿਕਲ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਵਨੀਤਾ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ 2019 ਵਿੱਚ ਅਰਵਿੰਦਾਂਤੇ ਅਥਿਧਿਕਲ ਲਈ ਸਾਲ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਸਟਾਰ ਜੋੜੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਆਰ ਵਿਦਿਆਸਾਗਰ ਰਾਓ ਡਿੰਡੀ ਲਿਫਟ ਇਰੀਗੇਸ਼ਨ ਸਕੀਮ
right|thumb|250x250px| ਡਿੰਡੀ ਸਰੋਵਰ '''ਆਰ. ਵਿਦਿਆਸਾਗਰ ਰਾਓ ਡਿੰਡੀ ਲਿਫਟ ਇਰੀਗੇਸ਼ਨ ਸਕੀਮ''' ਨਲਗੋਂਡਾ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਫਟ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ। ਇਹ ਨਲਗੋਂਡਾ, ਮਹਿਬੂਬਨਗਰ ਅਤੇ ਖੰਮਮ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹੈ ।  ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿੰਚਾਈ ਮਾਹਰ ਆਰ. ਵਿਦਿਆਸਾਗਰ ਰਾਓ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਡਿੰਡੀ ਸਰੋਵਰ
ਡਿੰਡੀ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਮਹਿਬੂਬਨਗਰ ਕਸਬੇ, ਡਿੰਡੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੀ ਡਿੰਡੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਰ ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਜਲ ਭੰਡਾਰ
ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਅਸੀਮ
ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਆਸਿਮ (1951–2019) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1980 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ ਉਰਦੂ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ।
ਜੀਵਨੀ
ਆਸਿਮ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਅਗਸਤ 1951 ਨੂੰ ਮਨੋਰਾ ਟਾਪੂ, ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ 8 ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ 1 ਭੈਣ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ। ਉਹ ਕੋਂਕਣੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਹ ਕੋਂਕਣੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਉਰਦੂ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਬੋਰਡ ਲਈ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਅੱਠ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਬ-ਏ-ਗੁਲ (1977), ਆਂਗਨ ਮੇਂ ਸਮੰਦਰ (1988), ਰਕਸ-ਏ-ਵਿਸਾਲ (1996), ਨਸ਼ੀਬ-ਏ-ਸ਼ਹਿਰ (2008), ਦਿਲ ਖਰਾਸ਼ੀ (2011) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਸਿਮ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ।
ਪਿੱਤੇ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਨ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ 29 ਜੂਨ 2019 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਕਵੀ
ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਖੇਤਰ
ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ (ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ NR ਅਤੇ उरे) ਭਾਰਤ ਦੇ 18 ਰੇਲਵੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਗੇਟ ਨੇੜੇ ਬੜੌਦਾ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
right|thumb|240x240px|1909 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਰੇਲਵੇ ਜ਼ੋਨ ਵਜੋਂ ਇਸ ਨੂੰ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1952 ਨੂੰ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ। ਉੰਝ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 3 ਮਾਰਚ 1859 ਨੂੰ ਹੋਈ।
ਜੋਧਪੁਰ ਰੇਲਵੇ, ਬੀਕਾਨੇਰ ਰੇਲਵੇ, ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ, ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ Mughalsarai (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਡਿਵੀਜਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰਕੇ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 1952, ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਜ਼ੋਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਿਚ 1864, ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਗੇਜ ਟਰੈਕ ਤੱਕ ਕਲਕੱਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ.
ਵਿਚ 1864, ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ Meerut ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। Meerut Cantt ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ 1865 ਦੇ ਬਾਅਦ sepoy ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ 1857.
ਅਕੀਲਾ ਆਸਿਫੀ
ਕੈਰੀਅਰ
left|thumb| ਆਸਿਫੀ 2015 ਵਿੱਚ ਨੈਨਸੇਨ ਅਵਾਰਡ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਦੋਂ 1992 ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ ਤਾਂ ਆਸਿਫੀ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੀਆਂਵਾਲੀ ਦੇ ਕੋਟ ਚੰਦਨਾ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਉਥੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਸਿਫੀ ਨੇ ਉਧਾਰ ਲਏ ਤੰਬੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 2017 ਤੱਕ, ਉਸ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ 1,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਨੌਂ ਸਕੂਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ।
2015 ਵਿੱਚ, ਆਸਿਫੀ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਨੈਨਸੇਨ ਰਫਿਊਜੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ US $100,000 ਦੀ ਨੈਨਸੇਨ ਇਨਾਮੀ ਰਕਮ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਕੂਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।  ਇਹ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਅਸਾਧਾਰਨ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
23 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਸਿਫੀ ਨੇ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ ਹੋਰ 1,500 ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਲੜਕੇ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਛੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਨੇਹਾਦੇਵੀ ਰੈਡੀ
'''ਸਨੇਹਾਦੇਵੀ ਐਸ. ਰੈੱਡੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Snehadevi S. Reddy;''' ਜਨਮ 13 ਫਰਵਰੀ 1997) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਬਕਾ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਰੈੱਡੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਡਬਲਯੂਟੀਏ ਰੈਂਕਿੰਗ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ 449 ਅਤੇ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ 517 ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਈਟੀਐਫ ਸਰਕਟ ਦੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਿੰਗਲ ਅਤੇ ਦੋ ਡਬਲਜ਼ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ।
ਜੂਨੀਅਰ ਦੌਰੇ 'ਤੇ, ਰੈੱਡੀ ਨੇ 6 ਜਨਵਰੀ 2014 ਨੂੰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ, ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਉੱਚ ਦਰਜਾਬੰਦੀ 59 ਸੀ।
ਰੈੱਡੀ ਨੇ ਫੇਡ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮੈਚ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ।
ਡਬਲਜ਼: 8 (2 ਖਿਤਾਬ, 6 ਰਨਰ-ਅੱਪ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997
ਰਗਬੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ
ਰਗਬੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ, ਚੱਲ ਰਹੇ 2019 ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰਗਬੀ ਯੂਨੀਅਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1987 ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਵੈਬ ਏਲਿਸ ਕੱਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਵਿਲੀਅਮ ਵੈਬ ਐਲਿਸ, ਰਗਬੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਗੇਮ ਦੌਰਾਨ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਗਬੀ ਦੀ ਕੱਢ ਕੱਢੀ। ਚਾਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਟਰਾਫੀ ਜਿੱਤੀ; ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤਿੰਨ ਵਾਰ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੋ ਵਾਰ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਇਕ ਵਾਰ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਮੌਜੂਦਾ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ 2015 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।
ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਖੇਡ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੰਸਥਾ ਵਰਲਡ ਰਗਬੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1987 ਵਿਚ ਉਦਘਾਟਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ 16 ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ 1999 ਤੋਂ ਵੀਹ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।ਜਪਾਨ 2019 ਰਗਬੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ 2023 ਵਿੱਚ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰੇਗਾ।
21 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ, ਵਰਲਡ ਰਗਬੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਲਿੰਗ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਰਗਬੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ" ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਹਿਣ ਕਰਨਗੇ। ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 2021 ਵਿਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਗਲਾ ਮਹਿਲਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਲੇਖ "ਰਗਬੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ 2021" ਹੋਵੇਗਾ।
ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਅੰਕੜੇ
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੰਕ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਜੋਨੀ ਵਿਲਕਿਨਸਨ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿਚ 277 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ। 1987 ਵਿਚ 126 ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਆਲ ਬਲੈਕ ਗ੍ਰਾਂਟ ਫੌਕਸ ਕੋਲ ਹੈ; ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਜੇਸਨ ਲਿਓਨਾਰਡ ਦੇ ਕੋਲ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੈਚਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ: 22 (1991 ਅਤੇ 2003 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ)। ਆਲ ਬਲੈਕ ਸਾਇਮਨ ਕੁਲ੍ਹਾਨੇ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਇਕ ਖਿਡਾਰੀ, 45 ਦੇ ਮੈਚ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਕ ਮੈਚ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ, 20 ਹੈ। ਆਲ ਬਲੈਕ ਮਾਰਕ ਐਲੀਸ ਦੇ ਇਕ ਮੈਚ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ, ਛੇ, ਜੋ ਉਸਨੇ 1995 ਵਿਚ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
1995 ਵਿਚ ਜਾਪਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਲ ਕਾਲੇਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਇਕ ਗੇਮ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ 145 ਅੰਕ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2003 ਵਿਚ ਨਾਮੀਬੀਆ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੈਚ ਵਿਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੈਚ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਿੱਤ ਦਾ ਅੰਤਰ 142 ਹੈ।
ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 16 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ (ਲਾਲ ਕਾਰਡਡ) ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਲ 1987 ਵਿਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਖੇਡਦਿਆਂ ਵੈਲਸ਼ ਲਾਕ ਹੂ ਰਿਚਰਡਸ ਪਹਿਲਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਲਾਲ ਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਰਮਾ
ਸ਼ਰਮਾ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਿੰਦੂ ਉਪਨਾਮ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਟੈਮ ṣárman- ( ਨਾਮ. sarma ) ਦਾ ਅਰਥ 'ਅਨੰਦ', 'ਆਰਾਮ', 'ਖੁਸ਼ੀ' ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਰਮਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਪੈਲਿੰਗ ਹੈ। ਕੁਝ ਅਸਾਮੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਰਮਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਨਾਮ ਸ਼ਰਮਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੋ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਨਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ 'ਗੋਤਰਾ' ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਠਕ ਅਤੇ ਯਾਦਵ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਲੋਕ
ਸ਼ਰਮਾ, ਸਰਮਾ ਜਾਂ ਸਰਮਾ ਉਪਨਾਮ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਪਨਾਮ
ਐਨ, ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਰਾਣੀ
ਐਨ (6 ਫਰਵਰੀ 1665 – 1 ਅਗਸਤ 1714)  ਇੰਗਲੈਂਡ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ 8 ਮਾਰਚ 1702 ਤੋਂ  1 ਮਈ 1707 ਤੱਕ ਰਾਣੀ ਸੀ।  1 ਮਈ 1707 ਨੂੰ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਐਕਟਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਰਾਜ, ਇੰਗਲੈੰਡ ਅਤੇ ਸਕੌਟਲੈਂਡ, ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭੂਤ ਰਾਜ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਹਕੂਮਤ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਐਨ ਦਾ ਜਬ੍ਮ ਆਪਣੇ ਚਾਚਾ ਚਾਰਲਸ II ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ  ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਇਜ਼ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਐਨ ਦਾ ਪਿਤਾ  ਜੇਮਜ ਉਸਦਾ ਵਾਰਿਸ ਬਣਦਾ ਸੀ1 ਉਸਦਾ ਸ਼ੱਕੀ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਹੋਣਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਅਤੇ ਚਾਰਲਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਤੇ ਐਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਮੈਰੀ ਨੂੰ ਐਂਗਲੀਕਨਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਲਿਆ ਪੋਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਜੇਮਜ ਨੇ ਚਾਰਲਸ ਦੀ ਥਾਂ ਗੱਦੀ ਸੰਭਾਲੀ ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ 1688 ਦੇ ਗਲੋਰੀਅਸ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨ ਨੇ ਗੱਦੀ ਤੋਂ ਹ2 ਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਐਨ ਦੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਡੱਚ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਭਣੋਈਆ ਅਤੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਔਰੇਂਜ ਦੇ  ਵਿਲੀਅਮ III  ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਰਾਜਭਾਗ ਬਣ ਗਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਬਿਨਾਂ ਦੀ ਬੜੀ ਨੇੜਤਾ ਸੀ ਪਰ ਮੈਰੀ ਦੀ ਗੱਦੀ ਨਸ਼ੀਨੀ ਦੇ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਐਨ ਦੇ ਵਿੱਤ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਪਸੰਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਮਤਭੇਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ।  ਵਿਲੀਅਮ ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਦੇ  ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। 1694 ਵਿੱਚ ਮੈਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿਲੀਅਮ ਨੇ 1702 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਇਕੱਲੇ ਨੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।  ਐਨ ਉਸ ਦੀ ਵਾਰਸ ਬਣੀ।
ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਐਨ ਨੇ ਮਾਡਰੇਟ ਟੋਰੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਿਆ ਜੋ ਕਿ ਹੋਰਨਾਂ ਵ੍ਹਿੱਗ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਉਸਦੇ ਐਂਗਲੀਕਨ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ  ਵੱਧ ਨੇੜੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਸਪੇਨੀ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰਤਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਵ੍ਹਿੱਗ ਹੋਰ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ 1710 ਵਿੱਚ ਐਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਆਸੀ ਮੱਤਭੇਦ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਰਲਬਰੋ ਦੀ ਡਚੈੱਸ ਸਾਰਾਹ ਚਰਚਿਲ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਗਹਿਰੀ ਦੋਸਤੀ ਖਟਾਈ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ। ਡਚੈੱਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਦਾ ਮਾਮੂਲੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕਰਕੇ ਬਦਲਾ ਲਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਪਰਵਾਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਦਰੁਸਤੀ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਮੁੜ-ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਐਨ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬੀਮਾਰ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਬਿਗੜਦੀ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ 30ਵਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ,  ਉਸਦਾ ਲੰਗੜਾਪਣ ਅਤੇ ਮੋਟਾਪਾ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿ ਉਹ 17 ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਪ੍ਰਿੰਸ ਜਾਰਜ ਆਫ਼ ਡੈਨਮਾਰਕ, ਰਾਹੀਂ ਗਰਭਪਤੀ ਹੋਈ ਪਰ ਬੇਔਲਾਦ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਟੂਆਰਟ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਹੁਕਮਰਾਨ ਸੀ। ਬੰਦੋਬਸਤ ਐਕਟ 1701 ਦੇ ਤਹਿਤ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਉਸ ਦਾ ਵਾਰਸ ਹੈਨੋਵਰ ਘਰਾਣੇ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਕਜ਼ਨ ਜਾਰਜ ਪਹਿਲਾ  ਬਣਿਆ,  ਜਿਸ ਨਾਨੀ ਬੋਹੀਮਿਆ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਏਲਿਜ਼ਬੇਤ ਸਟੂਅਰਟ, ਜੇਮਜ ਛੇਵੇਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
left|thumb|Anne (centre) and her sister Mary (left) with their parents, the Duke and Duchess of York, painted by Peter Lely and Benedetto Gennari II ਐਨ ਦਾ ਜਨਮ 11:39 ਵਜੇ ਸੀ। 6 ਫਰਵਰੀ 1665 ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸੇਂਟ ਜੇਮਜ਼ ਦੇ ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚ ਦ ਡਿਊਕ ਆਫ ਯੌਰਕ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੇਮਜ਼ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਸੱਤਵੇਂ), ਅਤੇ ਉਸਦੀ  ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਐਨ ਹਾਇਡ ਦੇ ਘਰ ਚੌਥੇ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਬੇਟੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਰਾਜਾ ਚਾਰਲਸ ਦੂਜੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਸਕੌਟਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰਾਜਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਕਲੇਅਰਡਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਰਲ, ਲਾਰਡ ਚਾਂਸਲਰ ਐਡਵਰਡ ਹਾਈਡ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਸੇਂਟ ਜੇਮਜ਼ ਦੀ ਚੈਪਲ ਰਾਇਲ ਵਿਖੇ ਉਸਦੇ ਐਂਗਲੀਕਨ ਬਪਤਿਸਮੇ ਤੇ, ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਮੈਰੀ ਮੋਨਮਾਊਥ ਦੀ ਡਚੈੱਸ ਅਤੇ ਕੈਨਟਰਬਰੀ ਦੇ ਆਰਚਬਿਸ਼ਪ, ਗਿਲਬਰਟ ਸ਼ੇਲਡਨ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਧਰਮ ਮਾਪਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।  ਯਾਰਕ ਦੇ ਡਿਊਕ ਅਤੇ ਡਕੈਸ ਦੇ ਅੱਠ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਪਰ ਐਨ ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਹੀ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਲਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਹਾਕਮ
ਰਾਮੱਪਾ ਝੀਲ
ਰਾਮੱਪਾ ਝੀਲ ਵਾਰੰਗਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਕਾਕਤੀਆ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਰੰਗਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਝੀਲ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੈ।
ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਸਥਾਨ
ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਚਿਤਰਾਂਗਦਾ ਸਿੰਘ
ਚਿਤਰਾਂਗਦਾ ਸਿੰਘ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Chitrangda Singh; ਜਨਮ 30 ਅਗਸਤ 1976) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2005 ਵਿੱਚ "ਹਜ਼ਾਰੋਂ ਖਵਾਇਸ਼ੇਂ ਐਸੀ" ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਮੂਵੀ ਅਵਾਰਡ - ਬੈਸਟ ਫੀਮੇਲ ਡੈਬਿਊ ਜਿੱਤਿਆ।
ਸਿੰਘ ਨੇ "ਯੇ ਸਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ (2011), "ਦੇਸੀ ਬੁਆਏਜ਼" (2011), ਆਈ, ਮੀ ਔਰ ਮੈਂ (2013), ਬਾਜ਼ਾਰ (2018) ਅਤੇ ਬੌਬ ਬਿਸਵਾਸ (2021) ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਫਿਲਮ ਸੂਰਮਾ (2018) ਨਾਲ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣ ਗਈ।
"ਚਿਤਰਾਂਗਦਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਜੋਧਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੋਟਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਰੇਲੀ ਅਤੇ ਮੇਰਠ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਆਖਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਕਰਨਲ। ਨਿਰੰਜਨ ਸਿੰਘ, ਇੱਕ ਤਬਾਦਲਾਯੋਗ ਨੌਕਰੀ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਤਾਇਨਾਤ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਦਿਗਵਿਜੇ ਸਿੰਘ ਚਾਹਲ ਇੱਕ ਗੋਲਫਰ ਹੈ। ਮੇਰਠ ਵਿੱਚ ਸੋਫੀਆ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਲੇਡੀ ਇਰਵਿਨ ਕਾਲਜ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਗਿਆਨ (ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਚਿਤਰਾਂਗਦਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਿਆਹ ਗੋਲਫਰ ਜੋਤੀ ਰੰਧਾਵਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੇ ਲੰਬੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋੜੇ ਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜੋਰਾਵਰ ਹੈ। ਚਿਤਰਾਂਗਦਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ 2013 ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਪ੍ਰੈਲ 2015 ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਦੀ ਕਸਟਡੀ ਚਿਤਰਾਂਗਦਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
thumb| ਬਾਂਬੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਾਂਗਦਾ