cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸੀਰੀਆਈ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ
ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਰੜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ਼ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਯੂਨੀਸੈਫ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਿਕ 2017 ਦਾ ਵਰ੍ਹਾ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਕਹਿਰਵਾਨ ਸਾਲ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 910 ਬੱਚੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 361 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ।ਉਂਝ, ਜਦੋਂ ਹੀ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਣ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਉਂ ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੰਘਰਸ਼ ਫ਼ਿਰਕੂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਾਪ-ਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਹੈਵਾਨੀਅਤ ਦੀ ਨੰਗੀ ਖੇਡ ਖੇਡੀ ਗਈ। ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ; ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਰਸਾਇਣਿਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਹੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਗਰੁਪਾਂ ਨੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਔਰਤ ਦੇ ਬਲਤਕਾਰ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦੱਸਿਆ। ਆਈਐੱਸਆਈਐੱਸ ਦੀ ਕੈਦ ਵਿਚੋਂ ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲੀ ਯਜ਼ੀਦੀ ਕੁੜੀ ਅਤੇ 2018 ਦਾ ਨੋਬੇਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਨਾਦਿਆ ਮੁਰਾਦ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੁੱਝ ਉਸ ਨਾਲ ਵਾਪਰਿਆ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਖਰੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਤੁਰਕੀ, ਜਾਰਡਨ, ਰੂਸ, ਇਰਾਨ, ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਮਾਡਰੇਟ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਕੱਟੜ ਗਰੁਪਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਬਦਲ ਬਦਲ ਕੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਉਂ ਇਹ ਯੁੱਧ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਅਸਿੱਧੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਸੋ, ਸੀਰੀਆ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਰੋਧਾਂ ਕਰਕੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਲਈ ਖੇਡ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੀਰੀਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੀਰੀਆਈ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ
ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੋਪ
ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੋਪ (21 ਮਈ 1688 – 30 ਮਈ 1744)ਇੱਕ ਉੱਘਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਪੋਪ ਨੂੰ 'ਹੋਮਰ' ਦੇ ਤਰਜਮੇ ਲਈ ਨਾਮਣਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਬੀਰ-ਰਸ ਦੇ ਕਾਵਿ ਦਾ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦ ਆਕਸਫੋਰਡ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਆਫ਼ ਕੁਟੇਸ਼ਨਜ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਅਤੇ ਅਲਫਰੈਡ ਟੈਨੀਸਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੋਪ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਵਾਰ ਕੋਟ ਕੀਤਾ ਕਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ
ਕਲੋਗਨਾ ਵੈਨੇਤਾ
ਕਲੋਗਨਾ ਵੈਨੇਤਾ ਇਤਾਲਵੀ ਖੇਤਰ ਵੈਨੇਤੋ ਵਿੱਚ ਵੇਰੋਨਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਕਮਿਉਨ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਨਿਸ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 70 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (43 ਮੀਲ) ਅਤੇ ਵੇਰੋਨਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (22 ਮੀਲ) ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। 31 ਦਸੰਬਰ 2004 ਤੱਕ, ਇਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 8,207 ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰਫਲ 43.0 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (16.6 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਸੀ।
ਕਲੋਗਨਾ ਵੈਨੇਤਾ ਦੀ ਮਿਊਂਸਪੈਲਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫਰੇਜ਼ਿਓਨੀ (ਉਪ-ਮੰਡਲ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਕਸਬੇ) ਬਲਡੇਰੀਆ, ਸਾਬੀਅਨ, ਸੈਂਟੇਐਂਡਰੀਆ, ਸਪੈਸਾ ਅਤੇ ਸਾਨ ਸੇਬੇਸਟੀਅਨੋ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਕਲੋਗਨਾ ਵੈਨੇਤਾ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ: ਅਸਿਗਿਲੀਨੋ ਵੈਨੇਤੋ, ਲੋਨੀਗੋ, ਓਰਗਿਯਨੋ, ਪੋਆਨਾ ਮੈਗੀਗੀਅਰ, ਪ੍ਰੈਸਾਨਾ, ਰਵੇਦਡੋ ਡੀ ਗੂਆ, ਵੇਰੋਨੇਲਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿਮੇਲਾ ਆਦਿ। left|thumb|900x900px| ਕਲੋਗਨਾ ਵੈਨੇਤਾ left|thumb|500x500px| ਕਲੋਗਨਾ ਵੈਨੇਤਾ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈਨੇਤੋ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਰੋਨਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਕਮਿਉਨ
ਸਿਲਵਾਸਾ
ਸਿਲਵਾਸਾ (ਮਰਾਠੀ:, ਗੁਜਰਾਤ: સેલ્વાસ, ਪੁਰਤਗਾਲੀ: Silvassá) ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾਦਰ ਅਤੇ ਨਾਗਰ ਹਵੇਲੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਾਦਰ ਅਤੇ ਨਗਰ ਹਵੇਲੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਮਨੂ
ਮਨੁ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਸਨ। ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਇੱਕ ਕਲਪ ਵਿੱਚ 14 ਮਨੁ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਮਾਨਵਨਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਮਨੁ ਦਾ ਨਾਂ ਸਵੈਮਭੁਵ ਸੀ। ਸਵੈਮਭੁਵ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਇਸਤਰੀ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਮਨੁ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਵ ਜਾਂ ਮਨੁੱਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨੁਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੈਮਭੁਵ ਮਨੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ 14 ਮਨੁ ਹੋਏ। ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਨਾਰੈਨਪੁਰ
ਨਾਰੈਨਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਧਾਰ ਕਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ 78 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਧਾਰ ਕਲਾਂ ਤੋਂ 29 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੁਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਆਬਾਦੀ
ਸਨ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਰੈਨਪੁਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 990 ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 521 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 469 ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 171 ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 0 ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਪਤਾਨ (ਕ੍ਰਿਕਟ)
ਕਪਤਾਨ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਕਪਤਾਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਖੇਡ ਦੇ ਦੌਰਾਨ
ਫ਼ੀਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ: ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਖਿਡਾਰੀ ਕਿੱਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਪਤਾਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਖਿਡਾਰੀ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਫੈਸਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ
ਕਿੱਕਰ
ਕਿੱਕਰ (ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਂ Acacia nilotica, ਅਰਬੀ ਗੋਂਦ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਬਬੂਲ, ਮਿਸਰੀ ਕੰਡਾ, ਜਾਂ ਕੰਡਿਆਲੀ ਕਿੱਕਰ;  ਨੂੰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਥਾਰਨ ਮਿਮੋਸਾ, ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲੇੱਕੇਰੁਇਕਪਿਉਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਬੂਲ ਜਾਂ ਕਿੱਕਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਇੱਕ ਅਕੇਸੀਆ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੈ। ਇਹ ਅਫਰੀਕਾ ਮਹਾਂਦੀਪ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਮੂਲ ਰੁੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਗੈਨ੍ਰਿਕ ਨਾਮ ਯੂਨਾਨੀ ακακία (ਅਕੇਕੀਆ) ਤੋਂ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਵੈਦ -ਵਿਗਿਆਨੀ ਪੇਦਾਨੀਅਸ ਡਾਇਓਸਕੋਰੀਦੇਸ (40–90 ਆਮ ਈ) ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਮਟੀਰੀਆ ਮੈਡੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦੇ ਲਈ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਇਸ ਦੇ ਕੰਡਿਆਂ ਲਈ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ, ακις (ਏਕਿਸ, ਕੰਡਾ) ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਨਾਮ ਨਿਲੋਟਕਾ ਇਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਨੀਲ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਪ੍ਰਸਿਧ ਲੜੀ ਤੋਂ ਲਿਨਾਏਸ ਨੇ ਰੱਖਿਆ।
ਵਰਤੋਂ
thumbnail|ਕਿੱਕਰ ਦਾ ਪੌਦਾ
ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿੱਕਰ ਦੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਪਤਲੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਦਾਤਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਦਾਤਣ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਤੰਦੁਰੁਸਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਕਿੱਕਰ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਦਾ ਕੋਲਾ ਵੀ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿੱਕਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਾਈ ਅਤੇ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿੱਕਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਮੰਜੇ ਦੀਆਂ ਬਾਹੀਆਂ, ਸੇਰਵੇ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਅਲਮਾਰੀਆਂ, ਤਖ਼ਤਪੋਸ਼, ਸੰਦੂਕ, ਪੇਟੀਆਂ, ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਹਾਗਾ ਹਲ, ਗੱਡੇ ਦਾ ਲਾਰੀਆ, ਠੋਡ, ਨਾਭ, ਗੱਡੇ ਦੇ ਪਹੀਏ ਆਦਿ ਬਣਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਿੱਕਰਾਂ ਲਗਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਟਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਫੈਲਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤਦ ਕਿੱਕਰਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਲਗਾ ਕੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਣ ਵਿੱਚ ਕਿੱਕਰ ਦੀ ਵਧੀਆ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਘੁਣ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਇਹ ਮੋਟੇ ਪੋਰੇ ਵਾਲਾ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਵੱਡਾ, ਗੂੜ੍ਹੀ ਛਾਂ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਰੀਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਕਰ ਦੀ ਲੁੰਗ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੁੰਗ ਬੱਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਊਠਾਂ ਦੀ ਮਨਭਾਉਂਦੀ ਖੁਰਾਕ ਹੈ। ਕਿੱਕਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ’ਤੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਡੋਡੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਡੋਡੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀਲੇ ਸੁੰਦਰ ਗੋਲ ਫੁੱਲ ਖਿੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਤੁੱਕਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫਲਦੇ ਹਨ। ਕੱਚੇ ਤੁੱਕਿਆਂ ਦਾ ਆਚਾਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਵਾਦਲਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਲਈ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਕਿੱਕਰ
ਕਿੱਕਰ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸਬੰਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿੱਕਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ, ਘਰ ਬਣਾਉਣ, ਕਿਰਸਾਨੀ ਸੰਦ-ਸੰਦੇੜਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਮਲ੍ਹੇ, ਕਿੱਕਰ, ਬੇਰੀਆਂ, ਰੇਰੂ, ਵਣ, ਜੰਡ, ਕਰੀਰ ਮਾਲਵੇ ਦੀਆਂ ਰੋਹੀਆਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ। ਕਿੱਕਰ ਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿੱਕਰ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਢਾਂਚੇ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸਬੰਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਬੋਲੀਆਂ ਕਿੱਕਰ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮੀਅਤ ਝਲਕਦੀ ਹੈ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰੱਖ਼ਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰੁੱਖ
ਕਾਰੂਕਨ
ਕਾਰੂਕਨ ਕਯੂਸ਼ੂ ਦੀ ਜਪਾਨੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਯੋਕਨ ਮਤਲਬ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੋ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਰੂਕਨ "ਸਾਓਮੋਨੋ ਗਾਸ਼ੀ" ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਕੀ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਲੰਬੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਬੀਨ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਕਾਰੂਕਨ ਸਤਸੁਮਾ ਵੰਸ਼ (1686-1715) ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਯਾਮ ਕਾਰੂਕਨ ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸਦੀਖੰਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਰਯੂਕੂ ਅਤੇ ਅਮਾਨੀ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਥਿਊਰੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕੀ ਕਾਰੂਕਨ ਮਿਠਾਈ ਦੀ ਕਾਡ 1854 ਵਿੱਚ "ਸ਼ੀਮਾਜ਼ੂ ਨਾਰੀਆਕਿਰਾ" ਦੁਆਰਾ ਕਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫੂਕੂਰੇਗਾਸ਼ੀ, ਭੂਰੀ ਖੰਡ, ਆਟਾ ਅਤੇ ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਕੇਕ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕੀ ਕਾਰੂਕਨ ਫੂਕੂਰੇਗਾਸ਼ੀ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ. ਕਾਰੂਕਨ ਕਾਗੋਸ਼ੀਮਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹਲਵਾਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਬੇੱਪੁ", "ਓਇਤਾ" ਦੇ ਹਲਵਾਈ ਕਾਰੂਕਨ ਨੂੰ 1952 ਤੋਂ ਬਣਾ ਕੇ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੇੱਪੁ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਬ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੋਫ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਰੂਕਨ ਨੂੰ ਕਾਰਖ਼ਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਕੇ "ਫੂਕੂਓਕਾ ਪਰੀਫ਼ੇਕਚਰ" ( Fukuoka Prefecture)ਵਿੱਚ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਪਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਮੰਸਾ ਮੂਸੀ
ਮੰਸਾ ਮੂਸੀ ਸਲਤਨਤ ਮਾਲੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਨੇਕ ਹੁਕਮਰਾਨ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੇ 1312 ਈ. ਤੋਂ 1337 ਈ. ਤੱਕ ਹਕੂਮਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਦੌਰ ਚ ਮਾਲੀ ਦੀ ਸਲਤਨਤ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਟਿੰਬਕਟੂ ਤੇ ਗਾਦ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਫ਼ਤਿਹ ਹੋਏ ਤੇ ਸਲਤਨਤ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਚ ਗਾਦ ਤੋਂ ਲਹਿੰਦੇ ਤੱਕ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਔਕਿਆਨੋਸ ਤੇ ਉਤਰ ਚ ਤਫ਼ਾਜ਼ਾ ਦਿਆਂ ਲੋਨ ਦੀਆਂ ਕਾਣਾਂ ਤੱਕ ਦੱਖਣ ਚ ਸਾਹਲੀ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਮੰਸਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੋਹਰਤ ਉਸਦੇ ਹੱਜ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਿਹੜਾ ਉਸਨੇ 1324 ਈ. ਚ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਏਨਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਮੰਸਾ ਮੋਸੀ ਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸਲਾਮੀ ਦੁਨੀਆ ਬਲਕਿ ਤਾਜਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਯੂਰਪ ਤੱਕ ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਚ ਮੰਸਾ ਮੋਸੀ ਨੇ ਏਨਾ ਵੱਧ ਸੋਨਾ ਖ਼ਰਚ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਿਸਰ ਚ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਡਿੱਗੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਮੰਸਾ ਮੋਸੀ ਮੱਕੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ਼ ਇਕ ਇੰਦ ਲੱਸੀ ਮੁਅੱਮਾਰ ਅਬੂ ਇਸਹਾਕ ਇਬਰਾਹੀਮ ਅਲਸਾ ਹਿੱਲੀ ਨੂੰ ਲਿਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ਼ ਗਾਦ ਤੇ ਟਿੰਬਕਟੂ ਚ ਪੱਕਿਆਂ ਇਟਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਸੀਤਾਂ ਉਸਾਰੀਆਂ ਤੇ ਟਿੰਬਕਟੂ ਚ ਇਕ ਮਹਿਲ ਬਣਾ‏ਈਆ। ਮਾਲੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੱਕਿਆਂ ਇਟਾਂ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਨਈਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੰਸਾ ਮੋਸੀ ਦੇ ਵੇਲੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਾਲੀ ਦੇ ਸ਼ਬੰਧ ਬਾਹਰਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਨਾਲ਼ ਬਣੇ। ਮੰਸਾ ਮੋਸੀ ਦਰਵੇਸ਼ ਸਿਫ਼ਤ ਤੇ ਨੇਕ ਹੁਕਮਰਾਨ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਅਦਲ ਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੇ ਕਈ ਕਿੱਸੇ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਗਏ। ਮੰਸਾ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਮਾਲੀ ਦੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਪਤਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਕ ਇਕ ਕਰ ਕੇ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਹੱਥ ਚੋਂ ਨਿਕਲ ਗਏ ਤੇ 1654 ਈ. ਚ ਸ਼ਹਿਰ ਗਾਦ ਦੇ ਸੁੰਘਾਈ ਹੁਕਮਰਾਨ ਨੇ ਮਾਲੀ ਦੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿਆਹ ਇਬਨ ਬਤੁਤਾ ਨੇ ਇਸੇ ਮੰਸਾ ਦੇ ਭਾਈ ਸੁਲੇਮਾਨ ਬਣ ਅਬੁ ਬਕਰ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਾਲੀ ਦੀ ਸਲਤਨਤ ਚ ਇਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਬਨ ਬਤੁਤਾ ਨੇ ਟਿੰਬਕਟੂ ਦੀ ਸੈਰ ਵੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੇ ਅਮਨ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ।
ਧਨੌਲਾ
ਧਨੌਲਾ  ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਹੈ। ਇਹ ਕਸਬਾ ਬਰਨਾਲਾ-ਸੰਗਰੂਰ ਮਾਰਗ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਧਨੌਲਾ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਗੁਰਦਿੱਤਾ ਨਾਂ ਦੇ ਬੰਦੇ ਨੇ ਸੰਨ 1718 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਵਸਾਇਆ ਸੀ ਤੇ ਇਹ 1755 ਤੱਕ ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ।
ਧਨੌਲਾ ਕਿਲਾ
ਧਨੌਲਾ ਕਿਲਾ,ਸੰਨ 1755 ‘ਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਸਮੇਰ ਨੇ ਕਸਬਾ ਧਨੌਲਾ ‘ਚ ਲਗਪਗ ਪੰਜ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਲੇ ਦੀ ਇਮਾਰਤ, ਇਮਾਤਰਸਾਜ਼ੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਨਮੂਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ।19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਤਕ ਇਹ ਕਿਲਾ ਰਿਆਸਤ ਨਾਭਾ ਦਾ ਹੈੱਡ ਕੁਆਟਰ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਮਰਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲਈ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਲੇ ਵਿਚਲੀ ਖੂਹੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਕਾਫੀ ਸਿਫਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਦਾ ਪਾਣੀ ਨਾਭੇ ਰਾਣੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਰਿਆਸਤਾਂ ਟੁੱਟਣ ਪਿੱਛੋਂ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੇ ਥਾਣੇ ਦਾ ਰੂਪ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਇਹ ਕਿਲਾ ਨਕਸਲਵਾੜੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ‘ਤੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਿਲੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਖਸਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਸਦੀਆਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਤਿਕੋਨ
right|thumb|300px|ਤ੍ਰਿਭੁਜ
ਤਿਕੋਨ ਜਾਂ ਤਿਬਾਹੀਆ ਜਾਂ ਤ੍ਰਿਭੁਜ (ਕਈ ਵਾਰ ਤਿਕੋਣ ਵੀ ਆਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਪਲੇਨ ਯਾਨੀ ਦੋ-ਪਸਾਰੀ ਯੂਕਲਿਡੀ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਰਲ ਰੇਖਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਬੰਦ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਿਕੋਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਬਾਹੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕੋਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਿਕੋਨ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬਾਹੀਆਂ ਵਾਲ਼ਾ ਬਹੁਬਾਹੀਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੁਜਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੋਣਾਂ ਦੇ ਮਾਪ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। A,B ਅਤੇ C ਤਿੰਨ ਬਿਦੂਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਤਿਕੋਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ
ਸਮਬਾਹੂ ਤਿਕੋਨ - ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨਾਂ ਭੁਜਾਵਾਂ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਸਮਬਾਹੂ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਮਬਾਹੁ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦੇ ਤਿੰਕੋਣ ਕੋਣ 60 ਅੰਸ਼ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਮਦੁਬਾਹੂ ਤਿਕੋਨ - ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦੀ ਕੋਈ ਦੋ ਭੁਜਾਵਾਂ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ 'ਸਮਦੋਬਾਹੂ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਮਦੋਬਾਹੂ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰੀ ਸਮਾਨ ਭੁਜਾਵਾਂ ਦੇ ਆਹਮਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇ ਕੋਣ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਖਮਬਾਹੂ ਤਿਕੋਨ - ਜਿਸ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭੁਜਾਵਾਂ ਅਸਮਾਨ ਹੋਣ।
ਕੋਣ ਦੇ ਮਾਪ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ
ਨਿਊਨਕੋਣ ਤਿਕੋਨ - ਜਿਸ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦੇ ਤਿੰਨੇ ਕੋਣ 90 ਡਿਗਰੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੇ ਹੋਣ।
ਅਧਿਕਕੋਣ ਤਿਕੋਨ - ਜਿਸ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਕੋਣ 90 ਡਿਗਰੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇ।
ਸਮਕੋਣ ਤਿਕੋਨ - ਜਿਸ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਕੋਣ 90 ਡਿਗਰੀ ਦਾ ਹੋਵੇ।
ਕਿਸੇ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦੇ ਤਿੰਨਾਂ ਕੋਣਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਹਮੇਸ਼ਾ 180 ਡਿਗਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੇਖਕੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸ਼ਕਲਾਂ
ਗੋਲਡਾ ਮਾਇਰ
ਗੋਲਡਾ ਮਾਇਰ (ਪਹਿਲਾਂ ਗੋਲਡੀ ਮਾਇਰਸਨ, ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਗੋਲਡੀ ਮਾਬੋਵਿਚ, Голда Мабович; 3 ਮਈ 1898 – 8 ਦਸੰਬਰ 1978) ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਅਧਿਆਪਿਕਾ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸੀ।
ਮਾਇਰ 17 ਮਾਰਚ 1969 ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਚੌਥੀ ਪਰ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਕਿਰਤ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਰਹੀ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ "ਆਈਰਨ ਲੇਡੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਟਰਮ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਗਰੈੱਟ ਥੈਚਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡੇਵਿਡ ਬੇਨ-ਗਾਰਿਅਨ ਮੀਰ ਨੂੰ "ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਆਦਮੀ" ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ; ਉਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਯਹੂਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ "ਮਜ਼ਬੂਤ ਇੱਛਾਵਾਨ, ਸਿੱਧੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਦਾਦੀ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮੀਰ ਨੇ ਯੋਮ ਕਿੱਪੁਰ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲ 1974 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 1978 ਵਿੱਚ ਲਿੰਫੋਮਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਗੋਲਡੀ ਮਾਬੋ ਵਿੱਚ (Ґольда Мабович) ਦਾ ਜਨਮ 3 ਮਈ 1898 ਨੂੰ ਰੂਸ ਦੇ (ਹੁਣ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ) ਸ਼ਹਿਰ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਮਾਇਰ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਯਾਦ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਤਲੇਆਮ ਹੋਣ ਦੇ ਤੁਰਤ ਖਤਰੇ ਦੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਸਨ; ਸੇਯਨਾ (1972 ਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ) ਅਤੇ ਜ਼ਿਪਕੇ (1981 ਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ), ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜ ਹੋਰ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਸੇਯਨਾ ਦੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਮੋਸ਼ੇ ਲੱਕੜ ਦਾ ਕੁਸ਼ਲ ਮਿਸਤਰੀ ਸੀ।
ਮੋਸ਼ੇ ਮਬੋਵਿਚ 1903 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਲੱਭਣ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਦੀ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਬਾਕੀ ਪਰਿਵਾਰ ਪਿੰਸਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। 1905 ਵਿੱਚ, ਮੋਸੇ ਵਧੇਰੇ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਵਾਕੀ, ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਰੇਲਮਾਰਗ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਚਤ ਕੀਤੀ।
ਗੋਲਡਾ ਦੀ ਮਾਂ ਬਲਿਮ ਮੈਬੋਵਿਚ ਮਿਲਵਾਕੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡਾ ਨੂੰ ਉਸ ਸਟੋਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਬਜ਼ਾਰ ਗਈ ਸੀ। ਗੋਲਡਾ ਨੇ 1906 ਤੋਂ 1912 ਤੱਕ ਚੌਥਾ ਸਟ੍ਰੀਟ ਗਰੇਡ ਸਕੂਲ (ਹੁਣ ਗੋਲਡਾ ਮੀਰ ਸਕੂਲ) ਪੜ੍ਹਿਆ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੇਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਮਾਤੀ ਦੀਆਂ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਲਈ ਇੱਕ ਫੰਡਰੇਜ਼ਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ। ਅਮੈਰੀਕਨ ਯੰਗ ਸਿਸਟਰਜ਼ ਸੁਸਾਇਟੀ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹਾਲ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਲਈ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਮੀਟਿੰਗ ਤਹਿ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾਸ ਦੀ ਵੈਲਡਿਕੋਟੋਰਿਅਨ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।
14 ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਨਾਰਥ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਸਟਰ ਦਾ ਵਿਭਾਗ ਸਟੋਰ ਅਤੇ ਮਿਲਵਾਕੀ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਗੋਲਡਾ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰਾਵੇ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਡੇਨਵਰ, ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਲਈ ਇੱਕ ਰੇਲ ਟਿਕਟ ਖਰੀਦੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਦੀਸ਼ੁਦਾ ਭੈਣ ਸ਼ੀਨਾ ਕੋਰਨਗੋਲਡ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਗਈ। ਕੋਰਨਗੋਲਡਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ 'ਤੇ ਬੌਧਿਕ ਸ਼ਾਮਾਂ ਰੱਖੀਆਂ, ਜਿਥੇ ਮੀਰ ਨੂੰ ਜ਼ਯੋਨਿਜ਼ਮ, ਸਾਹਿਤ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਵਾਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਬਹਿਸਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ: "ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਿ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ... ਡੇਨਵਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਸ਼ਣ-ਭਰੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।" ਡੈੱਨਵਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮੋਰਿਸ ਮੀਅਰਸਨ (ਵੀ "ਮਾਇਰਸਨ"; 17 ਦਸੰਬਰ, 1893, ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਇਲੀਨੋਇਸ, ਯੂਐਸ - 25 ਮਈ, 1951, ਇਜ਼ਰਾਈਲ) ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 24 ਦਸੰਬਰ, 1917 ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ।
ਮੌਤ
8 ਦਸੰਬਰ, 1978 ਨੂੰ, ਮੇਰ ਦੀ 80 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਲਿੰਫੈਟਿਕ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਮੀਰ ਨੂੰ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਹਰਜ਼ਲ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
1974 ਵਿੱਚ, ਮੀਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1974 ਵਿੱਚ, ਮੀਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਅਮੈਰੀਕਨ ਵਿੱਗ-ਕਲਾਇਸੋਫਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਲੱਖਣ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਲਈ ਜੇਮਜ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
1975 ਵਿੱਚ, ਮੀਰ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ ਬਦਲੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
1985 ਵਿੱਚ, ਮੀਰ ਨੂੰ ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਵਿਮੈਨ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਏਰਬੇਜ਼ੋ
ਏਰਬੇਜ਼ੋ (ਸਿਮਬ੍ਰਿਅਨ: ਜੀਨ ਵਿਸ) ਇਤਾਲਵੀ ਖੇਤਰ ਵੈਨੇਤੋ ਦੇ ਵਰੋਨਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਕਮਿਉਨ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਨਿਸ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (62 ਮੀਲ) ਅਤੇ ਵੇਰੋਨਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (16 ਮੀਲ) ਸਥਿਤ ਹੈ।31 ਦਸੰਬਰ 2004 ਤੱਕ, ਇਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 809 ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 32.4 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (12.5 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਸੀ। ਇਹ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਕਮਿਊਨਟੀਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਮਬ੍ਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।
ਏਰਬੇਜ਼ੋ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ: ਅਲਾ, ਬੋਸਕੋ ਚੀਸਨੁਓਵਾ, ਗਰੇਜ਼ਾਨਾ, ਅਤੇ ਸੇਂਟ'ਅੰਨਾ ਡੀ ਅਲਫੈਡੋ ਆਦਿ।
ਸੰਦੀਪ ਸੇਜਵਾਲ
ਸੰਦੀਪ ਸੇਜਵਾਲ (ਜਨਮ 23 ਜਨਵਰੀ 1989 ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤੈਰਾਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਓਲੰਪਿਕ 2008 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿਚ ਸਾਲ 2010 ਦੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਜੂਨੀਅਰ ਵਿਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ 100 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 200 ਮੀਟਰ ਬ੍ਰੈਸਟ੍ਰੋਕ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿਚ ਫਾਈਨਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2014 ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 50 ਮੀਟਰ ਬ੍ਰੈਸਟ੍ਰੋਕ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਸੰਦੀਪ 50 ਮੀਟਰ, 100 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 200 ਮੀਟਰ ਬ੍ਰੈਸਟ੍ਰੋਕ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਕਾਰਡ ਧਾਰਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਇਨਡੋਰ ਖੇਡਾਂ 2007 ਵਿੱਚ 50 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 100 ਮੀਟਰ ਬ੍ਰੈਸਟ੍ਰੋਕ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ।
ਸੰਦੀਪ ਨੇ 2014 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 50 ਮੀਟਰ ਬ੍ਰੈਸਟ੍ਰੋਕ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 2010 ਦੀਆਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 100 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 200 ਮੀਟਰ ਬ੍ਰੈਸਟ੍ਰੋਕ ਵਿਚ ਦੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।
ਉਸਨੇ 2016 ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 50 ਮੀਟਰ, 100 ਮੀਟਰ ਅਤੇ 200 ਮੀਟਰ ਬ੍ਰੈਸਟ੍ਰੋਕ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਸਨ।
ਉਸਨੇ 14 ਵੀਂ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਵੀਮਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, 2018 ਵਿੱਚ 50 ਮੀਟਰ ਬ੍ਰੈਸਟ੍ਰੋਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਹਲ ਅਮਿਨ ਦੁਆਰਾ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਗੋਸਪੋਰਟਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਇੱਕ ਸਪੋਰਟਸ ਗੈਰ ਮੁਨਾਫਾ ਸੰਗਠਨ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਉੱਤਮਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਦੁਆਰਾ ਸਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅਵਾਰਡ
ਸੰਦੀਪ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਦੁਆਰਾ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਟੀਵੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਪੂਜਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸੰਦੀਪ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨਜ਼ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਤੈਰਾਕ
ਮਿਸ਼ੇਲ ਓਬਾਮਾ
ਮਿਸ਼ੇਲ ਲਾਵੌਨ ਰੌਬਿਨਸਨ ਓਬਾਮਾ (ਜਨਮ 17 ਜਨਵਰੀ 1964) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 2009 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਫਰਸਟ ਲੇਡੀ ਸੀ। ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 44ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਅਫਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਫਰਸਟ ਲੇਡੀ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਬਚਪਨ ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਇਲੀਨੋਆ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੈਰੀਅਰ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਕੰਪਨੀ ਸਿਡਲੀ ਆਸਟਿਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਟ ਡੀਨ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਉੱਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ। ਬਰਾਕ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ੇਲ ਦਾ ਵਿਆਹ 1992 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਹਨ।
ਫਰਸਟ ਲੇਡੀ ਦੇ ਤੌਰ ਇਹ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਆਈਕਾਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਗਰੀਬੀ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ, ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ, ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਮਿਛੇਲ ਲਾਵੌਨ ਰੌਬਿਨਸਨ 17 ਜਨਵਰੀ 1964 ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਇਲੀਨੋਆ ਵਿੱਚ ਫਰੇਜ਼ਰ ਰੌਬਿਨਸਨ ਤੀਸਰੇ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਮਿਛੇਲ ਦੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਮਾਂ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹੈਪਾਟਾਈਟਸ
ਹੈਪਾਟਾਈਟਸ ਜਿਗਰ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਨਾਮ ਯੂਨਾਨੀ ਤੋਂ ਹੈ - ਹੈਪਾ(ἧπαρ), ਜਿਸ ਦਾ ਮੂਲ ਹਪਾਟ'- (ἡπατ-) ਹੈ, ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਜਿਗਰ ਦੀ , ਅਤੇ ਪਿਛੇਤਰ -ਇਟਿਸ, ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸੂਜ਼ਨ" ਜਾਂ ਸੋਜ਼ਸ਼ ਤੇ ਜਲਨ''(ਅੰਦਾਜ਼ਨ 1727). ਇਹ ਰੋਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਧਕੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਮਾਰੀਆਂ
ਨੂਰ ਜਹਾਂ
ਨੂਰ ਜਹਾਂ (ਉਰਦੂ:نورجہاں) ਮੁਗ਼ਲ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਮਲਿਕਾ (ਰਾਣੀ) ਸੀ। ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗਿਆਸ ਬੇਗ ਦੇ ਘਰ 1576 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਕੰਧਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਅਸਮਤ ਬੇਗਮ ਸੀ। ਮਲਿਕਾ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਂ ਮਹਿਰੁਲਨਿਸਾ ਬੇਗਮ ਸੀ, ਜੋ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗਿਆਸ ਬੇਗ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਮਜ਼ਾਰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨਵਾਹ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਰਾਵੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਸੁੰਦਰ, ਸਿਆਣੀ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਔਰਤ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਸ਼ੇਰ ਅਫ਼ਗ਼ਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਖਾਵੰਦ ਦੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਨੂਰਜਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਰਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ। ਨੂਰਜਹਾਂ ਦੀ ਜਹਾਂਗੀਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਤੀ ਸ਼ੇਰ ਅਫ਼ਗ਼ਨ ਤੋਂ ਲਾਡਲੀ ਬੇਗਮ ਨਾਂ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ਜੋ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ ਸ਼ਹਰਯਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ ਖੁੱਰਮ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨੂਰਜਹਾਂ ਬੇਗਮ ਦੇ ਭਰਾ ਆਸਫ਼ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਧੀ ਅਰਜੁਮੰਦ ਬਾਨੋ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਮਹਿਲ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੂਰਜਹਾਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਗੱਦੀ ’ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਜਵਾਈ ਛੋਟਾ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਸ਼ਹਰਯਾਰ ਬੈਠੇ ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜਭਾਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਣਿਆ ਰਹੇ। ਇਸ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ, ਨੂਰਜਹਾਂ ਦਾ ਭਰਾ ਆਸਫ਼ ਖ਼ਾਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਗੱਦੀ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਜਵਾਈ ਸ਼ਹਿਜਾਦੇ ਖੁੱਰਮ ਨੂੰ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਆਖ਼ਰ ਨੂੰ ਆਸਫ਼ ਖ਼ਾਨ ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਜਵਾਈ ਤੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਖੁੱਰਮ ‘ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ’ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਅਗਲਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਣ ਗਿਆ। ਆਮ ਰਵਾਇਤ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸ਼ਹਰਯਾਰ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਨੂਰਜਹਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਗੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ 18 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਜਿਉਂਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਕੀ ਜੀਵਨ ਆਪਣੀ ਵਿਧਵਾ ਧੀ ਲਾਡਲੀ ਬੇਗਮ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਬਿਤਾਇਆ।
ਤਖ਼ਤ ਹਜ਼ਾਰਾ
ਤਖ਼ਤ ਹਜ਼ਾਰਾ ਪੰਜਾਬ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਸਰਗੋਧਾ ਜਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹੀਰ ਦੇ ਨਾਇਕ ਰਾਂਝੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੋਣ ਨਾਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪ੍ਰਸਿਧੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਸੂਫ਼ੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਸਦਕਾ ਇਹ ਖਾਸ ਨਾਂਵ ਸੂਫ਼ੀ ਰੂਹਾਨੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਤੀਕ ਅਰਥ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਗੋਧਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਖੁਣਾਈ
ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਧਾਤ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਜਾਇਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਧਾਤ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਰੱਖਿਆਹੀਣ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਲਈ ਤੇਜ ਤੇਜਾਬ ਜਾਂ ਮਾਰਡੇਂਟ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ (ਇਹ ਮੂਲ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਸੀ; ਆਧੁਨਿਕ ਨਿਰਮਾਣ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਮਗਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ)। ਪ੍ਰਿੰਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੰਟੈਗਲਿਉ ਢੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਕਸ਼ਾਕਾਰੀ (engraving) ਦੇ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਸਟਰ ਪ੍ਰਿੰਟਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਇਸਦਾ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਤਰੀਕਾ
ਸ਼ੁੱਧ ਤੌਰ ਤੇ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਤ (ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤਾਂਬਾ, ਜਸਤਾ ਜਾਂ ਸਟੀਲ) ਦੀ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੋਮ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਢਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੇਜਾਬ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਕਲਾਕਾਰ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨੁਕੀਲੀ ਸੂਈ ਨਾਲ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਖੁਰਚਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਤਿਆਰ ਪੀਸ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਲਕੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਨੰਗੀ ਧਾਤ ਉਭਰਕੇ ਆਏ। ਇੱਕ ਤਿਰਛੇ ਅੰਡਕਾਰ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਔਜਾਰ, ਏਚਾਪ ਦਾ ਵੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਫੁੱਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਤੇਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਟਬ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਾਰਡੇਂਟ (ਕੱਟਣ ਲਈ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਬਦ) ਜਾਂ ਏਚੇਂਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਤੇਜਾਬ ਨਾਲ ਧੋਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਜਾਬ, ਧਾਤ ਦੇ ਪਰਗਟ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਹੀ ਬਚੀਆਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਬਾਕੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਪਲੇਟ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੀ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਸਿਆਹੀ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਮੱਸ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਸਿਆਹੀ ਬਚੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਪੇਪਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੀਟ (ਮੁਲਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਗਿੱਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਾਈ - ਪ੍ਰੈੱਸ਼ਰ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੇਪਰ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਤੋਂ ਸਿਆਹੀ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਿੰਟ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਲੇਟ ਦੁਆਰਾ ਘਸ ਜਾਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਈ ਸੌ ਛਾਪੇ (ਕਾਪੀਆਂ) ਪ੍ਰਿੰਟ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਦੋਹਰਾਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਐਚਿੰਗ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਐਚਿੰਗ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਹੋਰ ਇੰਟੈਗਲਿਉ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏਨਗਰੇਵਿੰਗ (ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਰੈਮਬਰਾਂ) ਜਾਂ ਐਕੁਆਟਿੰਟ (ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਗੋਯਾ)।
ਕੈਲੋਟ ਦੀਆਂ ਕਾਢਾਂ: ਐਚਪ, ਹਾਰਡ ਗਰਾਉਂਡ, ਸਟਾਪਿੰਗ-ਆਉਟ
ਲੋਰੇਨ (ਹੁਣ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਨੈਂਸੀ ਦੇ ਜੈਕ ਕੈਲੋਟ (1592 - 1635) ਨੇ ਐਚਿੰਗ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਤਮ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਤਿਰਛੇ ਅੰਡਕਾਰ ਭਾਗ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਐਚਿੰਗ ਸੂਈ, ਐਚਪ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਨੱਕਾਸ਼ੀਕਾਰਾਂ (etchers) ਲਈ ਇੱਕ ਮੋਟੀ ਲਕੀਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਐੱਨਗਰੇਵਰਜ ਲਈ ਸੰਭਵ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੋਮ ਆਧਾਰਿਤ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵੀਣਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵਾਰਨਿਸ਼ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਐਚਿੰਗ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ, ਸਖ਼ਤ, ਨੁਸਖਾ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਡੂੰਘੇ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਲਾਇਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਦੀ ਉਮਰ ਵੱਧ ਗਈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖ਼ਰਾਬ - ਕਟਾਈ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਜਾਬ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਤਸਵੀਰ ਉੱਤੇ ਧੱਬੇ ਜਾਂ ਦਾਣੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਐਚਰ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖ਼ਰਾਬ - ਕਟਾਈ (ਫਾਉਲ - ਬਾਇਟਿੰਗ) ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਕਟਾਈ (ਬਾਇਟਿੰਗ) ਦੀ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਐਚਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੇਰਵੇ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਐੱਨਗਰੇਵਰਾਂ ਦੀ ਇਜਾਰੇਦਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੈਲੋਟ ਨੇ ਨਵੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਐਚਰਾਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਟਾਪਿੰਗਸ-ਆਉਟ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੀਨ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸੰਪੂਰਣ ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਹਲਕੇ ਜਿਹੇ ਤੇਜਾਬ ਕੱਟ ਦੇਣ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਸਟਾਪਿੰਗ-ਆਉਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕਲਾਕਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਤੇਜਾਬ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਾਉਂਡ ਦੇ ਨਾਲ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹਲਕੇ ਟੋਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਦੇ ਸਾਵਧਾਨੀਪੂਰਵਕ ਨਿਅੰਤਰਣ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਲਾਈਟ ਅਤੇ ਸ਼ੇਡ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਅਭੂਤਪੂਵ ਸੂਖਮਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਛੋਟੇ ਸਨ - ਵਧੇਰੇ ਲੰਬੇ ਡਾਇਮੇਂਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ ਛੇ ਇੰਚ ਜਾਂ 15 ਸਮ ਤੱਕ, ਲੇਕਿਨ ਵੇਰਵੇ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਕ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਆਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਪੈਰਸ ਦੇ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਬੋਸ ਨੇ ਐਚਿੰਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਮੈਨੁਅਲ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਲੋਟ ਦੇ ਆਵਿਸ਼ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਇਆ ਜਿਸਦਾ ਇਤਾਲਵੀ, ਡਚ, ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ
ਇੱਕ ਮੋਮਯੁਕਤ ਤੇਜਾਬ - ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਗਰਾਊਂਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਧਾਤ ਦੇ ਇੱਕ ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਤਾਂਬੇ ਜਾਂ ਜਸਤੇ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਸਟੀਲ ਪਲੇਟ ਵੱਖ ਵੱਖ ਗੁਣਵੱਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ। ਗਰਾਉਂਡ ਦੇ ਦੋ ਆਮ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: ਹਾਰਡ ਗਰਾਉਂਡ ਅਤੇ ਸਾਫਟ ਗਰਾਉਂਡ।
ਹਾਰਡ ਗਰਾਉਂਡ ਦਾ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਠੋਸ ਹਾਰਡ ਗਰਾਉਂਡ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਮੋਮਯੁਕਤ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਉੱਤੇ ਹਾਰਡ ਗਰਾਉਂਡ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਰਮ ਪਲੇਟ (70 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ) ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਾਤ ਦੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਤ੍ਹਾ ਜਿਸਨੂੰ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਲੇਟ ਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਾਉਂਡ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਪਿਘਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਸਨੂੰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਰਾਉਂਡ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜਿਆਦਾ ਸਮਾਨ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਭਵ ਹੋ ਰੌਲਰ ਦੇ ਜਰੀਏ ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਫੈਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਐਚਿੰਗ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਗਰਮ - ਪਲੇਟ ਕੋਲੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਠੰਢਾ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗਰਾਉਂਡ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗਰਾਉਂਡ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਲਾਕਾਰ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਮੋਮ ਵਾਲੇ ਟੇਪਰਾਂ ਨਾਲ ਫੂਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਲੌ ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਲੱਗ ਕੇ ਗਰਾਉਂਡ ਨੂੰ ਕਾਲ਼ਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਦੀ ਪਲੇਟ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਭਾਗ ਪਰਗਟ ਹੈ। ਧੂੰਆਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਾ ਕੇਵਲ ਪਲੇਟ ਕਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਮੋਮ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰ ਇੱਕ ਨੁਕੀਲੇ ਔਜਾਰ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਗਰਾਉਂਡ ਨੂੰ ਖੁਰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਾਤ ਪਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਾਰਡ ਗਰਾਉਂਡ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਦੂਜਾ ਤਰੀਕਾ ਤਰਲ ਹਾਰਡ ਗਰਾਉਂਡ ਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪੀਪੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਬੁਰਸ਼ ਦੇ ਜਰੀਏ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਣ ਉੱਤੇ ਹਾਰਡ ਗਰਾਉਂਡ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਤੇਲ/ਤਾਰਕੋਲ ਆਧਾਰਿਤ ਏਸਫਾਫਾਲਟਮ [ 2 ] ਜਾਂ ਬਿਟੁਮੇਨ ਦਾ ਹਾਰਡ ਗਰਾਉਂਡ ਵਜੋਂ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਿਟੁਮੇਨ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਅਕਸਰ ਸਟੀਲ ਪਲੇਟਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਫਟ ਗਰਾਉਂਡ ਵੀ ਤਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੁਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਹਾਰਡ ਗਰਾਉਂਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਖੁਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਫਟ ਗਰਾਉਂਡ ਨੂੰ ਸੁਖਾ ਲਏ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੁਦਰਕ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕੁੱਝ ਸਾਮਗਰੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੱਤੇ, ਚੀਜ਼ਾਂ, ਹੱਥ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਜੋ ਸਾਫਟ ਗਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਛੇਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੀ ਪਲੇਟ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਐਚਿੰਗ ਸੂਈ ਜਾਂ ਏਪਕ ਨਾਲ ਡਿਜਾਈਨ (ਉਲਟੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ) ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏਚਪ ਪਵਾਇੰਟ, ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਟੈਂਪਰਡ ਸਟੀਲ ਦੀ ਐਚਿੰਗ ਸੂਈ ਨੂੰ 45 - 60 ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਕੋਣ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਕਾਰਬਰੰਡਮ ਪੱਥਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਘਸਾਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਏਚਪ ਉਸੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਕਿ ਇੱਕ ਫਾਉਂਟੇਨ ਪੈੱਨ ਦੀ ਲਕੀਰ ਬਾਲਪਵਾਇੰਟ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਜਿਆਦਾ ਆਕਰਸ਼ਕ ਲੱਗਦੀ ਹੈ: ਸਵੇਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਅੰਤਰ ਹੱਥ ਦੀ ਸੁਭਾਵਕ ਹਰਕਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲਕੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਲਕੀਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅੰਤਮ ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਕੁਲ ਮਿਲਾਕੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਸੂਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਮਨ
ਦਮਨ (ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਵਿੱਚ Damão/ਦਮਾਓ), ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਮਨ ਅਤੇ ਦਿਉ ਦੇ ਦਮਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਮਨ ਅਤੇ ਦਿਉ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਖੁਣਾਈ
ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ
ਐਚਿੰਗ ਦੀ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਘੋਲਣ ਦੀ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਬੁਲਬੁਲਿਆਂ ਅਤੇ ਅਪਰਦ ਨੂੰ ਪਲੇਟ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਹਟਾਣ ਲਈ ਚਿੜੀ ਦੇ ਖੰਭ ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਸਮੇਂ - ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਤੇਜਾਬ ਦੇ ਟਬ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਕੇ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬੁਲਬੁਲਾ ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਤੇਜਾਬ ਨੂੰ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਕਟਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬੁਲਬੁਲਾ ਇਸਨੂੰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ। ਤਾਂਬੇ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਜਸਤਾ ਕਿਤੇ ਜਿਆਦਾ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਬੁਲਬੁਲੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਕਲਾਕਾਰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਕੀ ਵੇ ਇਫ਼ੈਕਟ (ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਪ੍ਰਭਾਵ) ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਚਕ ਗੋਲਾਕਾਰ ਬੁਲਬੁਲੇ - ਵਰਗੇ ਚੱਕਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਪਰਦ (detritus) ਇੱਕ ਬੁਕਨੀਦਾਰ ਪਿਘਲੀ ਹੋਈ ਧਾਤ ਹੈ ਜੋ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗਰੂਵਜ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤੇਜਾਬ ਨੂੰ ਪਲੇਟ ਦੀ ਨੰਗੀ ਹੋਈ ਸਤਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਮਾਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਪਰਦ ਨੂੰ ਪਲੇਟ ਤੋਂ ਹਟਾਣ ਦਾ ਦੂਜਾ ਤਰੀਕਾ ਪਲੇਟ ਦੇ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਤੇਜਾਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਲਾਸਟਿਸਿਨ ਗੇਂਦਾਂ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਇੱਕ ਕਮੀ ਬੁਲਬੁਲਿਆਂ ਦਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੱਤਕਾਲ ਹਟਾ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੋਣਾ ਹੈ।
ਐਕੁਆਟਿੰਟਿੰਗ ਲਈ ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਅਕਸਰ ਲਗਪਗ ਇੱਕ ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸੇਂਟੀਮੀਟਰ ਚੌੜੇ ਧਾਤ ਦੇ ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਸਟਰਿਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਟਰਿਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਮਿੰਟ ਜਾਂ ਸੈਕੰਡ ਤੱਕ ਤੇਜਾਬ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਧਾਤ ਦੀ ਇਸ ਪੱਟੀ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਜਾਬ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਕੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਗਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਢਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੱਟੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਤੇਜਾਬ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਫਿਰ ਦੋਹਰਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਗਰਾਉਂਡ ਨੂੰ ਪੱਟੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਪੱਟੀ ਉੱਤੇ ਮੱਸ ਪਾਈ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਨੂੰ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਗਰੀਆਂ ਜਾਂ ਗਹਿਰਾਈ ਦਾ ਪਤਾ ਚੱਲ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸੇ ਲਈ ਸਿਆਹੀ ਦੇ ਰੰਗ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਦੀ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੇਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਪਿਟ - ਬਾਇਟਿੰਗ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਪਲੇਟ ਦੇ ਕੁੱਝ ਖਾਸ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੁਰਸ਼ ਦੇ ਜਰੀਏ ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਤੇਜਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਐਕੁਆਟਿੰਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿੱਧੇ ਤੇਜਾਬ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਪਿਟ=ਬਾਇਟਿੰਗ ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਦੇ ਤੇਜਾਬ ਨੂੰ ਡਾਇਲਿਊਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੁਣ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਗਮ ਅਰਬਿਕ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗੈਰ - ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਐਚਿੰਗ
ਤੇਜਾਬ ਅਤੇ ਸਾਲਵੈਂਟਸ ਦੇ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਧਦੀ ਚਿੰਤਾ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਐਚਿੰਗ ਦੇ ਘੱਟ ਜਹਿਰੀਲੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ।  ਕੋਟਿੰਗ ਲਈ ਇੱਕ ਅਰੰਭ ਦਾ ਖੋਜ ਹਾਰਡ ਗਰਾਉਂਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫਲੋਰ ਵੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੀ। ਮਾਰਕ ਜੈਫਰੌਨ ਅਤੇ ਕੀਥ ਹਾਵਰਡ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਿੰਟਰਾਂ ਨੇ ਗਰਾਉਂਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਏਕਰਿਲਿਕ ਪਾਲੀਮਰ ਅਤੇ ਐਚਿੰਗ ਲਈ ਫ਼ੈਰਿਕ ਕਲੋਰਾਈਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਪਾਲੀਮਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲਵੈਂਟਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੋਡੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ (ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਵਾਲਾ ਸੋਡਾ) ਨਾਲ ਹਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਚਿੰਗ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਫੇਰਿਕ ਕਲੋਰਾਈਡ ਤੇਜਾਬ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਖੋਰਨ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਐਚਿੰਗ ਦਾ ਦੂਜਾ ਖ਼ਤਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਐਕੁਆਟਿੰਟ, ਜੋ ਧੂੜਾ ਯੁਕਤ ਰੇਜਿਨ ਜਾਂ ਏਨਾਮੇਲ ਸਪਰੇ ਪੇਂਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਐਕਰੇਲਿਕ ਪਾਲੀਮਰ ਹਾਰਡ ਗਰਾਉਂਡ ਦੇ ਇੱਕ ਏਅਰ ਬੁਰਸ਼ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਸੋਡਾ ਐਸ਼ ਘੋਲ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਾਲਵੈਂਟ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਏਅਰ ਬੁਰਸ਼ ਸਪਰੇ ਦੀਆਂ ਏਕਰਿਲਿਕ ਸਾਮਗਰੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਵੈਂਟੀਲੇਸ਼ਨ ਹੁਡ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸਾਫਟ ਗਰਾਉਂਡ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਲੇਟ ਤੋਂ ਹਟਾਣ ਲਈ ਸਾਲਵੈਂਟਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਸਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਪਾਣੀ - ਆਧਾਰਿਤ ਰਿਲੀਫ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਸਿਆਹੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਆਹੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸਾਫਟ ਗਰਾਉਂਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛਾਪਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਫੇਰਿਕ ਕਲੋਰਾਇਡ ਐਚੈਂਟ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੋਡਾ ਐਸ਼ ਘੋਲ ਜਾਂ ਅਮੋਨੀਆ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗਕ ਪ੍ਰਕਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਏਨੋਡਿਕ ਐਚਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਸਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਐਚਿੰਗ ਪਾਵਰ ਡਾਇਰੈਕਟ ਕਰੰਟ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਸਾਮਗਰੀ (ਐਨੋਡ) ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਧਨਾਤਮਕ ਧਰੁਵ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਿਸੀਵਰ ਪਲੇਟ (ਕੈਥੋਡ) ਇਸਦੇ ਰਿਣਾਤਮਕ ਧਰੁਵ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਖ - ਵੱਖ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਉਪਯੁਕਤ ਇਲੈਕਟਰੋਲਾਈਟ ਦੇ ਇੱਕ ਉਪਯੁਕਤ ਜਲੀ ਘੋਲ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਜਲੀ ਮੇਟਲ ਨੂੰ ਏਨੋਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਕੇ ਘੋਲ ਵਿੱਚ ਧੱਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਧਾਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਥੋਡ ਉੱਤੇ ਜਮਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। 1990 ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਜਾਦ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਇੰਟੈਗਲਿਉ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪਲੇਟਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋ ਦੇ ਵੱਖ - ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ।
ਮੈਰਯੋਨ ਅਤੇ ਓਮਰੀ ਬੇਹਰ ਦੁਆਰਾ ਕਾਢ ਕਢੀ ਪੇਟੇਂਟਸ਼ੁਦਾ ਇਲੇਕਟਰੋਟੇਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਐਚਿੰਗ ਦੇ ਕੁੱਝ ਖਾਸ ਗੈਰ-ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਤਰੀਕੀਆਂ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ ਇੱਕ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨੀ ਵਾਰ ਕਲਾਕਾਰ ਚਾਹੇ ਓਨੀ ਵਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।    ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 2 ਵੋਲਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਤ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਕਰਿਸਟਲਾਂ ਨੂੰ ਪਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸਿਆਹੀ ਦਾ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਤੀਧਾਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕੀਤੀ ਛਵੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਰਵਾਇਤੀ ਤੇਜਾਬ ਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਤੁੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨੀਵੀਂ ਵੋਲਟੇਜ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ ਧਰੁਵੀਅਤਾ ਮੇਜੋਂਟਿੰਟ ਪਲੇਟ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਸਟੀਲ ਫੇਸਿੰਗ ਤਾਂਬੇ ਦੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਟਾਕਰੇ ਤੇ ਸਰਲ ਤਰੀਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਫੋਟੋ - ਐਚਿੰਗ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਪਾਲੀਮਰ ਪਲੇਟਾਂ ਫੋਟੋਰਿਅਲਿਸਟਿਕ ਐਚਿੰਗ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਪਲੇਟ ਸਪਲਾਇਰ ਜਾਂ ਕਲਾਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਫੋਟੋ - ਸੇਂਸਿਟਿਵ ਕੋਟਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨੈਗੇਟਿਵ ਇਮੇਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੋਟੋਪਾਲੀਮਰ ਪਲੇਟਾਂ ਨੂੰ ਪਲੇਟ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਫਿਰ ਹੋਰ ਰਸਾਇਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਧੋ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਲੇਟ ਉੱਤੋਂ ਅੰਤਮ ਛਵੀ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ ਐਚਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫੋਟੋ - ਐਚ ਇਮੇਜ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਟਾਪਡ - ਆਉਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਕਰੇਪਿੰਗ ਜਾਂ ਬਰਨਿਸ਼ਿੰਗ ਦੇ ਜਰੀਏ ਇਸਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਜਾਂ ਹਲਕਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਫੋਟੋ - ਐਚਿੰਗ ਦੀ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਇੰਟੈਗਲਿਉ ਪਲੇਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਡਰਾਈ ਪਵਾਇੰਟ, ਅਗਲੀ ਐਚਿੰਗ, ਏਨਗਰੇਵਿੰਗ ਆਦਿ ਲਈ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੰਤਮ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਇੰਟੈਗਲਿਉ ਪਲੇਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਧਾਤ ਪਲੇਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਤਾਂਬਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਧਾਤ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਐਚਿੰਗ ਲਈ ਅੱਜ ਵੀ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਮਾਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਟਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਣਾਵਟ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਆਹੀ ਦੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜਸਤਾ ਤਾਂਬੇ ਤੋਂ ਸਸਤਾ ਹੈ ਇਸੇ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਓਨੀ ਸਫਾਈ ਨਾਲ ਕੱਟ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਆਹੀ ਦੇ ਕੁੱਝ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਐਚਿੰਗ ਸਬਸਟਰੇਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਟੀਲ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਤਾਂਬਾ ਅਤੇ ਜਸਤਾ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਸਟੀਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਟੀਲ ਦੀ ਲਕੀਰ ਗੁਣਵੱਤਾ ਤਾਂਬੇ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਘੱਟ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਜਸਤੇ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਸਟੀਲ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਐਕੁਆਟਿੰਟ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗਕ ਵਰਤੋਂ
ਐਚਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪ੍ਰਿੰਟਿਡ ਸਰਕਿਟ ਬੋਰਡਾਂ ਅਤੇ ਅਰਧਚਾਲਕ ਔਜਾਰਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ (ਵੇਖੋ ਐਚਿੰਗ (ਮਾਇਕਰੋਫੈਬਰੀਕੇਸ਼ਨ), ਕੱਚ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਸੂਖਮਦਰਸ਼ੀ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਲਈ ਧਾਤ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਰਡ ਗਰਾਉਂਡ
thumb|right|ਸੜਕ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਫੇ ਵਿੱਚ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, 'ਲੇਸਰ ਉਰੀ' ਦੁਆਰਾ ਐਚਿੰਗ, 1924
ਪ੍ਰਿੰਟਰਾਂ ਕੋਲ ਤੇਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਲੇਟ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ, ਮੋਮਿਯੁਕਤ ਗਰਾਉਂਡ ਨਾਲ ਕਵਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੇਜਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਇੱਕ ਨੁਕੀਲੇ ਪਵਾਇੰਟ ਨਾਲ ਗਰਾਉਂਡ ਨੂੰ ਖੁਰਚਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਧਾਤ ਦੀ ਉਹ ਲਾਈਨਾਂ ਪਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਤੇਜਾਬ ਦਾ ਦੁਸ਼ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ।
ਐਕੁਆਟਿੰਟ
ਐਕੁਆਟਿੰਟ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਬਦਲਾਉ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਰੇਜਿਨ ਨੂੰ ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸਾਮਾਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਲੇਕਿਨ ਸਟੀਕ ਘਣਤਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇੱਕ ਸਕਰੀਨ ਗਰਾਉਂਡ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਚਿੰਗ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਵੀ ਪਰਗਟ ਸਤ੍ਹਾ ਇੱਕ ਖ਼ਰਾਬ (ਯਾਨੀ ਕਾਲੀ) ਸਤ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਐਸੇ ਖੇਤਰ ਜੋ ਅੰਤਮ ਪ੍ਰਿੰਟ ਵਿੱਚ ਹਲਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜਾਬ ਬਾਥ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਾਰਨਿਸ਼ਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਰਾਖਵਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਰਨਿਸ਼ਿੰਗ ਦੀ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਦੋਹਰਾਉਣ ਅਤੇ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਤੇਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਟੋਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੋਮਿਯੁਕਤ ਗਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਡਰਾਇੰਗ ਦੇ ਜਰੀਏ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਾਂ ਅਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੂਗਰ ਲਿਫਟ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਜਾਂ ਕੈਂਪ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਰਪ ਵਰਗੇ ਘੋਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਡਿਜਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਇੱਕ ਤਰਲ ਐਚਿੰਗ ਗਰਾਉਂਡ ਜਾਂ ਸਟਾਪ ਆਊਟ ਵਾਰਨਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੇਪ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਾਤ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਚੀਨੀ ਘੁਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਮੇਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਪਿਟ ਬਾਈਟ
ਸਵੱਛ ਤੇਜਾਬ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਗੂੰਦ ਦੇ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਰਣ (ਜਾਂ ਲਗਪਗ ਕਦੇ ਹੀ - ਲਾਰ) ਜਿਸਨੂੰ ਦਿਲਚਸਪ ਨਤੀਜਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਧਾਤ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਟਪਕਾਇਆ, ਬਿਖੇਰਿਆ ਜਾਂ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਲਾ
ਡੱਫ਼ਰ
ਡੱਫ਼ਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 384 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 1748 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 864 ਮਰਦ ਅਤੇ 884 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 1023 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ, 1000 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84 % ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 83.81 %  ਸੀ।  ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 87.06 % ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 80.64 % ਹੈ।
ਕਸੌਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਕਸੌਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 68 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸੋਲਨ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਉਮੀਦਾਵਾਂਰਾ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 57,343 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ
2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜੀਵ ਸੈਝਲ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
ਦਸੌਂਧਾ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ (ਨਵਾਂ ਪਿੰਡ)
ਦਸੌਂਧਾ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ (ਨਵਾਂ ਪਿੰਡ)  ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਹਿਲ ਕਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਕਸੌਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਵਿਧਾਇਕ
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center"| ਵਿਧਾਇਕ !ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ !ਵੋਟਰ % !ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ !ਸਰੋਤ
ਦਸੌਂਧਾ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ (ਨਵਾਂ ਪਿੰਡ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਸੌਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਵਿਧਾਇਕ
ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਨੋਟ ਪਸਾਰਾ
ਨੋਟ ਪਸਾਰਾ ਜਾਂ ਮੁਦਰਾਸਫੀਤੀ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਅਵਧੀ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਅਰਥਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਮਾਲ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਆਮ ਕੀਮਤ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮੁਦਰਾ ਦਾ ਮੁੱਲ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨੀ ਵਸਤ ਪਹਿਲਾਂ ਸੌ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਹੁਣ ਸੌ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਨੋਟ ਪਸਾਰਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
1944 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
1944 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਜਾਂ XIII ਓਲੰਪਿਆਡ ਜੋ ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲੰਡਨ ਵਿੱਖੇ ਹੋਣੀਆ ਸਨ ਪਰ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਲੰਡਨ 'ਚ ਖੇਡਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੇ ਦੇ 38ਵੇਂ ਇਜਲਾਸ 'ਚ ਪਾਸ ਕਿਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਖੇਡ ਮੇਲਾ ਲੰਡਨ 'ਚ ਹੋਵੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਯਜਨਾਵਾਲਕਿਆ
ਯਜਨਾਵਾਲਕਿਆ ਵੈਦਿਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ। ਉਹ ਉਦਾਲਕ ਅਰੁਨੀ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਮਿਥਾਲਿਆ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਬਹਿਸਾਂ ਕਾਰਨ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨੇਤਿ ਨੇਤਿ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਸ਼ਤਪਥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਬ੍ਰੀਹਰਦਰਨਾਇਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ।
ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਕਾਲ
ਅਨੇਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪਾਠਾਂ ਤੋਂ ਕਈ ਯਾਗਿਅਵਲਕਾਂ ਦਾ ਜਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ -
ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰਖਿਅਤ ਜੋ ਵਿਵਰਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸ਼ਤਪਥ ਬਾਹਮਣ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਦਾਲਕ ਆਰੁਣਿ ਨਾਮਕ ਆਚਾਰਿਆ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਜਸਨੇਯ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕਲ ਯਜੁਰਵੇਦ
ਇਸ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ 40 ਅਧਿਆਇਆਂ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ 1975 ਕੰਨ‍ਡਿ‍ਦਾ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਚਲਿ‍ਤ ਸ‍ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਦਿਆਤ‍ਮਕੋ ਮੰਨ‍ਤਰਂ ਯਜੁਰਵੇਦ: ਅਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ੇ ਯਜੁਰਵੇਦ:  ਸ਼ਬ‍ਦ:  ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸਦੇ ਲੱਛਣ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।  ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਤੀਪਾਦਤ ਵਿਸ਼ੇ ਕਰਮਵਾਰ ਇਹ ਹਨ - ਦਰਸ਼ਪੌਰਣਮਾਸ ਇਸ਼ਟਿ (1-2 ਅ0); ਅਗੰਨਿਆਧਾਨ (3 ਅ0); ਸੋਮਯਗਿਅ (4-8 ਅ0); ਵਾਜਪੇਯ (9 ਅ.); ਰਾਜਸੂਯ (9-10 ਅ.); ਅਗਨੀਚਯਨ (11-18 ਅ.) ਸੌਤ੍ਰਾਮਣੀ (19-21 ਅ.); ਅਸ਼੍ਵਮੇਘ (22-29 ਅ.); ਸਰ੍ਵਮੇਧ (32-33 ਅ.); ਸ਼ਿਵਸੰਕਲਪ ਉਪਨਿਸ਼ਦ (34 ਅ.); ਪਿਤ੍ਰਯਗਿਅ (35 ਅ.); ਪ੍ਰਵਗ੍ਰ੍ਯ ਯਗਿਅ ਯਾ ਧਰਮਯਗਿਅ (36-39 ਅ.); ਈਸ਼ੋਪਨਿਸ਼ਤ (40 ਅ.)। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਯਗ ਕਰਮਕਾਂਡ ਦਾ ਸੰਪੂਰਣ ਵਿਸ਼ਾ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਰਾ (ਪਿੰਡ)
ਹਾਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਧਾਰ ਕਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਧਾਰ ਕਲਾਂ ਤੋਂ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੁਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਆਬਾਦੀ
ਸਨ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਾਰਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 6800 ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 3686 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 3114 ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 964 ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 0 ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਿਅਾਰੀ ਨਮੂਨਾ
ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਮਿਆਰੀ ਨਮੂਨਾ ਬਿਜਲਚੁੰਬਕੀ, ਮਾੜੇ ਅਤੇ ਤਕੜੇ ਨਿਊਕਲੀ ਮੇਲ-ਜੋਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ ਜੋ ਪਛਾਣੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਉੱਪ-ਅਣਵੀ ਕਣਾਂ ਵਿਚਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਏਸ ਮਾਡਲ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਦੁਨੀਆਂ-ਭਰ ਦੇ ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਦੇ ਉਪਰਾਲੇ ਸਦਕਾ ੨੦ਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਦੇ ਪਿਛੇਤੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਰਗੀਕਰਨ
ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਸਾਰੇ ਤਾਜ਼ਾ ਗਿਆਤ ਮੁਢਲੇ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਿਧਾਂਤਕ ਢਾਂਚਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਡਲ ਕੁਆਰਕਾਂ ਦੇ ਛੇ ਫਲੇਵਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅੱਪ (u), ਡਾਊਨ (d), ਸਟ੍ਰੇਂਜ (s),  ਚਾਰਮ (c),  ਬੌਟਮ (b), ਅਤੇ ਟੌਪ (t) ਕੁਆਰਕ ਹਨ । ਕੁਆਰਕਾਂ ਦੇ ਐਂਟੀਪਾਰਟੀਕਲਾਂ ਨੂੰ ਐਂਟੀਕੁਆਰਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਕੁਆਰਕ ਲਈ ਚਿੰਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਬਾਰ ਰਾਹੀਂ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ  ਇੱਕ ਅੱਪ ਐਂਟੀਕੁਆਰਕ ਲਈ u ̅ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਜਿਵੇਂ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਐਂਟੀਮੈਟਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਐਂਟੀਕੁਆਰਕਾਂ ਦਾ ਉਹੀ ਪੁੰਜ, ਔਸਤ ਜੀਵਨਕਾਲ, ਅਤੇ ਸਪਿੱਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਤ ਕੁਆਰਕਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਚਾਰਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਾਰਜ ਉਲਟੇ ਚਿੰਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।
ਕੁਆਰਕ ਸਪਿੱਨ-½ ਕਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਯਾਨਿ ਕਿ ਸਪਿੱਨ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਥਿਊਰਮ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਹ ਫਰਮੀਔਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਇਹ ਪੌਲੀ ਐਕਸਕਲੂਜ਼ਨ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਦੋ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਫਰਮੀਔਨ ਇੱਕੋ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ । ਇਹ ਬੋਸੌਨਾਂ (ਇੰਟਜਰ ਸਪਿੱਨ ਵਾਲੇ ਕਣਾਂ) ਤੋਂ ਉਲਟ ਗੱਲ ਹੈ।, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿੰਨੀ  ਮਰਜੀ ਗਿਣਤੀ ਇੱਕੋ ਅਵਸਥਾ  ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲੈਪਟੌਨਾਂ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਕੁਆਰਕਾਂ ਕੋਲ ਕਲਰ ਚਾਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਕਾਬਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਖਰੇ ਕੁਆਰਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਨਤੀਜਨ ਖਿੱਚ ਹੈਡ੍ਰੌਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਕਣ ਰਚਦੀ ਹੈ।
ਹੈਡ੍ਰੌਨਾਂ ਦੇ ਕੁਆਂਟਮ ਨੰਬਰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁਆਰਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਲੈਂਸ ਕੁਆਰਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੋਈ ਵੀ ਹੈਡ੍ਰੌਨ ਵਰਚੁਅਲ (ਸਾਗਰ) ਕੁਆਰਕਾਂ, ਐਂਟੀਕੁਆਰਕਾਂ, ਅਤੇ ਗਲੂਔਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੰਖਿਆ ਰੱਖਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੇ ਕੁਆਂਟਮ ਨੰਬਰ ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀ । ਹੈਡ੍ਰੌਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪਰਿਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਬੇਰੌਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵੇਲੈਂਸ ਕੁਆਰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਜ਼ੌਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੇਲੈਂਸ ਕੁਆਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਇੱਕ ਐਂਟੀਕੁਆਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਆਮ ਬੇਰੌਨ ਪ੍ਰੋਟੌਨ ਅਤੇ ਨਿਊਟ੍ਰੌਨ ਹਨ, ਜੋ ਅਟੌਮਿਕ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਦੀਆਂ ਨੀਹਾਂ ਹਨ । ਹੈਡ੍ਰੌਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਿਣਤੀ ਗਿਆਤ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਅਪਣੀ ਕੁਆਰਕ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕੁਆਰਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਵੇਲੈਂਸ ਕੁਆਰਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਟੈਟ੍ਰਾਕੁਆਰਕ (qqqq) ਅਤੇ ਪੈਂਟਾਕੁਆਰਕ (qqqqq) ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ “ਅਨੋਖੇ” ਹੈਡ੍ਰੌਨਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, 13 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ CERN ਵਿਖੇ LHCb ਕੈਲੋਬੋਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਪੈਂਟਾਕੁਆਰਕ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਥਿਰਤਾ ਵਾਲੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਮੁਢਲੇ ਫਰਮੀਔਨਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੀੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ ਦੋ ਲੈਪਟੌਨ ਅਤੇ ਦੋ ਕੁਆਰਕ ਹਨ । ਪਹਿਲੀ ਪੀੜੀ ਵਿੱਚ ਅੱਪ ਤੇ ਡਾਊਨ ਕੁਆਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਦੂਜੀ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੇਂਜ ਅਤੇ ਚਾਰਮ ਕੁਆਰਕ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਵਿੱਚ ਬੌਟਮ ਅਤੇ ਟੌਪ ਕੁਆਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ । ਕੁਆਰਕਾਂ ਦੀ ਚੌਥੀ ਪੀੜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਢਲੇ ਫਰਮੀਔਨਾਂ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਅਸਫਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਸਿੱਧਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨ ਪੀੜੀਆਂ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹੋਰ ਪੀੜੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ । ਉੱਚੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਣਾਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਪੁੰਜ ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਸਥਿਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜੋਰ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ (ਵੀਕ ਇੰਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ) ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਿਮਰ ਪੀੜੀ ਵਾਲੇ ਕਣਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਕੇਅ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜੀ ਵਾਲੇ (ਅੱਪ ਅਤੇ ਡਾਊਨ) ਕੁਆਰਕ ਹੀ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਮਿਲਦੇ ਹਨ । ਭਾਰੀ ਕੁਆਰਕ ਸਿਰਫ ਉੱਚ ਐਨਰਜੀ ਟਕਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜਲਦੀ ਹੀ ਡਿਕੇਅ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ; ਫੇਰ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿੱਗ ਬੈਂਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਇੱਕ ਸੈਕੰਡ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰੀ ਕੁਆਰਕ ਮੌਜੂਦ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਅੱਤ ਗਰਮ ਅਤੇ ਸੰਘਣੇ ਫੇਜ਼ (ਕੁਆਰਕ ਯੁੱਗ) ਵਿੱਚ ਸੀ। ਭਾਰੀ ਕੁਆਰਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਬਣਾਵਟੀ ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਰਟੀਕਲ ਐਕਸਲਰੇਟਰਾਂ ਵਿੱਚ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਚਾਰਜ, ਪੁੰਜ, ਕਲਰ ਚਾਰਜ, ਅਤੇ ਫਲੇਵਰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਕੁਆਰਕ ਹੀ ਸਿਰਫ ਅਜਿਹੇ ਗਿਆਤ ਮੁਢਲੇ ਕਣ ਹਨ ਜੋ ਸਮਕਾਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਚਾਰ ਮੁਢਲੀਆਂ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ; ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨਟਿਜ਼ਮ, ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨ, ਤਾਕਤਵਰ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ, ਅਤੇ ਕਮਜੋਰ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ । ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ (ਪਲੈਂਕ ਐਨਰਜੀ) ਅਤੇ ਦੂਰ ਪੈਮਾਨਿਆਂ (ਪਲੈਂਕ ਡਿਸਟੈਂਸ) ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਣ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਕਮਜੋਰ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸਫਲ ਕੁਆਂਟਮ ਗਰੈਵਿਟੀ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਜੋਕਾ ਢਾਂਚਾ ੧੯੭੦ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਤਜਰਬਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਕੁਆਰਕਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਯਕੀਨੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਸਿਖਰ ਕੁਆਰਕ (੧੯੯੫), ਟਾਓ ਨਿਊਟਰੀਨੋ (੨੦੦੦) ਅਤੇ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਹਿਗਜ਼ ਬੋਜ਼ਾਨ (੨੦੧੩) ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਨੇ ਏਸ ਨਮੂਨੇ ਦੀ ਇਤਬਾਰਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਏਸ ਮਾਡਲ ਨਾਲ਼ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਸਹੀ-ਸਹੀ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹਨੂੰ "ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਅਸੂਲ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਆਰੀ ਨਮੂਨਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਜਨਮ ਨੁਕਸ
ਜਨਮ ਨੁਕਸ ਅਨੁਵੰਸ਼ਿਕ ਜਾਂ ਗੁਣਸੂਤਰ ਵਿਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਜਾਂ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਸੰਕਰਮਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।  ਜੋਖਿਮ ਕਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੋਲੇਟ ਦੀ ਘਾਟ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਜਾਂ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ, ਮਾੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤੀ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 35 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।  ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸਦੇ ਹੋਰ ਵੂ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਜਨਮ ਨੁਕਸ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਟੈਸਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਨਮ-ਗਣਿਤ ਦੇ ਟੈਸਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੁਕਸਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਇਲਾਜ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਥੈਰੇਪੀ, ਦਵਾਈ, ਸਰਜਰੀ ਜਾਂ ਸਹਾਇਕ ਤਕਨੀਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। 2015 ਵਿੱਚ 96 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਜਨਮ ਨੁਕਸਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਕਰੀਬਨ 3% ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਾਲ 1990 ਵਿੱਚ 6,28,000 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 751,000 ਸੀ।  ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਜਮਾਂਦਰੂ ਦਿਲ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨਾਲ(303,000) ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੰਤੂਆਂ ਦੀ ਨਲੀ ਦੀ ਦੋਸ਼(65,000) ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਰਗੀਕਰਨ
ਜਮਾਂਦਰੂ ਹਾਲਤਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਸ਼ਾ ਜੈਨਮ ਮੈਪਿੰਗ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਹੋਰ ਜਮਾਂਦਰੂ ਹਾਲਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੁਣ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਚਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਖਮ ਸੰਕਰਮਣ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਜੈਨੇਟਿਕ ਲਿੰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜਮਾਂਦਰੂ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਢਾਂਚਾਗਤ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਆਯੋਜਨ ਉਦੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅੰਗ ਸਿਸਟਮ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਢਾਂਚਾਗਤ
ਜਮਾਂਦਰੂ ਨੁਕਸਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। (ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗੈਰ-ਕੈਨੋਨੀਏਟਲ ਹਾਲਤਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿਆਦ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।)
ਬਿਰਿਆਨੀ
ਬਿਰਯਾਨੀ ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਚਾਵਲ, ਸਬਜੀਆ ਅਤੇ ਮਾਸ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਤੋ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿਧ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ।  ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਅੰਜਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਦੁਨਿਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਅਪ੍ਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੋਰ 'ਤੇ ਮਸਾਲੇ, ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਮੀਟ ਤੋ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਮ ਦੇ ਪਿਛੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਬਿਰਯਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਮੁਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੱਧ ਕਾਲੀਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋ ਆਏ ਹੋਏ ਮੁਗਲ, ਅਫਗਾਨ, ਅਰਬ, ਤੁਰਕ ਸ਼ਾਸਕਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਧਾਰਣਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਚਾਵਲ ਲਈ ਉਪਯੁਕਤ “ਬ੍ਰਿੰਜ” ਸ਼ਬਦ ਤੋ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਧਾਰਣਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮਕਰਣ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦ “ ਬਿਰਾਯਨ” ਅਤੇ “ਬੇਰੀਆ” ਤੋ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਭੂੰਨਣਾ ਜਾ ਸੇਕਣਾ।
ਉਤਪਤੀ
ਇਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਲਗ ਅਲਗ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਿੱਲੀ (ਮੁਗਲਈ ਵਿਅੰਜਨ), ਲਖਨਊ (ਅਵਦ ਵਿਅੰਜਨ) ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਰਾਜਘਰਾਣੇਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕਈ ਵਿਅੰਜਨ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਜਿਥੇ ਚਾਵਲ ਭੋਜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਤਮਿਲ ਨਾਡੁ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਰਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਮਾਤਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਬਿਰਯਾਨੀ ਦਾ ਕਿਸੀ ਸਥਾਨਿਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਲਿੱਜੀ ਕੋਲੀਨਗਮ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਮੁਗਲ ਬਾਬਰਚੀ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਬਿਰਯਾਨੀ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿਅੰਜਨ ਪਿਲਾਫ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਥਾਨਿਕ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਬਣੇ ਵਿਅੰਜਨ ਦੇ ਸੰਗਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਚਿਕਨ ਪਕਵਾਨ
ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਦੇਵੀ
ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਦੇਵੀ (ਜਾਂ ਮੈਤ੍ਰੇਈ ਦੇਵੀ ; 1 ਸਤੰਬਰ 1914 – 29 ਜਨਵਰੀ 1989 ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਨਾਵਲ, ਨਾ ਹਨਯਤੇ ।
ਜੀਵਨੀ
ਦੇਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿੱਚ 1914 ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੁਰੇਂਦਰਨਾਥ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਕਵੀ ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਜੌਨਜ਼ ਡਾਇਓਸੇਸਨ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਕਲਕੱਤਾ (ਹੁਣ ਕੋਲਕਾਤਾ) ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਡਰਗਰੈਜੂਏਟ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ, ਜੋਗਾਮਾਇਆ ਦੇਵੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ 1930 ਵਿੱਚ, 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਟੈਗੋਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਾਲ ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਮਿਰਸੀਆ ਏਲੀਏਡ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ 23 ਸਾਲਾ ਏਲੀਏਡ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਏਲੀਏਡ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਛੱਡ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਸੰਪਰਕ ਨਾ ਕਰੇ।
ਉਸਨੇ ਡਾ: ਮਨਮੋਹਨ ਸੇਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਹ 20 ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ 34 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਸਨ।
1938 ਅਤੇ 1939 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੂੰ ਕਲਿਮਪੋਂਗ ਨੇੜੇ ਮੁੰਗਪੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਬਿੰਦਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਂਗਪੁਤੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ (ਦ ਫਾਇਰ ਸਾਈਡ ਦੁਆਰਾ ਟੈਗੋਰ), ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਉਹ 1964 ਵਿੱਚ ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਲਈ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਵੂਮੈਨਜ਼ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਿੰਗ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ।