cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਰਸ
ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਰਸ (शृङ्गार, ) ਰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਇਸ ਰਸ ਦਾ ਮੂਲ ਅਰਥ ਕਾਮੋਨਮਾਦ ਅਥਵਾ ਰਤੀ (ਪ੍ਰੇਮ) ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਹਿਜ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਰਸ ਦਾ 'ਰਤੀ' ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਭਰਪੂਰ ਰਸ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਸ਼ਿੰਗਾਰ' ਦੀ ਨਿਰੁਕਤੀ 'ਸ਼੍ਰੀ' ਧਾਤੂ ਤੋਂ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਮਾਰਨਾ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਆਪਾ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤਿਤਵ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇਸਨੂੰ ਚਖਦਾ ਹੈ।
ਡੂੰਘੀ ਆਥਣ ਹੋ ਗਈ ਮਾਹੀਆ ਲੱਥੀ ਸੰਝ ਚੁਫੇਰ ਵੇ
ਲੋਪ ਹੋਈ ਚਾਨਣ ਦੀ ਸੱਗੀ ਸੰਘਣਾ ਹੋਇਆ ਹਨੇ੍ਹਰ ਵੇ
ਅਧ ਅਸਮਾਨੀ ਚੰਨ ਦਾ ਡੋਲਾ ਤਾਰਿਆਂ ਭਰੀ ਚੰਗੇਰ ਵੇ
ਚੂਹਕੀ ਚਿੜੀ ਲਾਲੀ ਚਿਚਲਾਣੀ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਮੁਨ੍ਹੇਰ ਵੇ
ਪੂਰਬ ਗੁਜਰੀ ਰਿੜਕਣ ਲੱਗੀ ਛਿੱਟਾਂ ਉੱਡੀਆਂ ਢੇਰ ਵੇ
ਇਤਨੀ ਵੀ ਕੀ ਦੇਰੀ ਮਾਹੀਆਂ ਇਤਨੀ ਵੀ ਕੀ ਦੇਰ ਵੇ।
ਇਹ ਵਿਪ੍ਰਲੰਭ (ਵਿਯੋਗ) ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਹੈ। ਏਥੇ ਰਤੀ ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ। ਉਡੀਕਵਾਨ ਨਾਇਕਾ ਨਾਇਕ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ (ਰਤੀ) ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਤੀ ਦਾ ਅਲੰਬਨ ਵਿਭਾਵ ਨਾਇਕ ਹੈ। ਆਥਣ, ਸੰਘਣਾ ਹਨੇਰਾ, ਚੂਕਦੀ ਚਿੜੀ ਆਦਿ ਉਦੀਪਨ ਵਿਭਾਵ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਉਤੇਜਨਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਚਿੜੀਆਂ, ਚੰਨ, ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਣਾ ਆਦਿ ਅਨੁਭਾਵ ਹਨ। ਚਿੰਤਾ, ਆਲਸ, ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕਤਾ ਆਦਿ ਸੰਚਾਰੀ ਭਾਵ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਡਾ. ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਧਾਲੀਵਾਲ, ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ, ਮਦਾਨ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ, ਪਟਿਆਲਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਸਿਧਾਂਤ
ਰਾਮਪੁਰ ਨਰੋਤਮਪੁਰ
ਰਾਮਪੁਰ ਨਰੋਤਮਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਥੀਓਡੋਆ ਮਮਸੇਨ
ਥੀਓਡੋਆ ਮਮਸੇਨ (30 ਨਵੰਬਰ 1817 – 1 ਨਵੰਬਰ 1903) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਕਾਨੂੰਨਦਾਨ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ।  ਉਹ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਕਲਾਸਕੀਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਰੋਮਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਸਮਕਾਲੀ ਖੋਜ ਲਈ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਲਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਹੈ। 1902 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਪਰੂਸ਼ੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੇ 18 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ "ਉਸ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ 'ਰੋਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ' ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜੀਵੰਤ ਮਾਸਟਰ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ।   ਉਹ ਪਰੂਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਸੰਸਦਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜਰਮਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਵੀ ਸੀ। ਰੋਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਜਰਮਨ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਉੱਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਸਰ ਪਿਆ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਮਮਸੇਨ ਦਾ ਜਨਮ ਜਰਮਨ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੋਂ 1817 ਵਿੱਚ ਡਚੀ ਔਫ ਸ਼ਕਲੇਸਵਿਗ ਵਿੱਚ ਗਾਰਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੇ ਉਦੋਂ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਸੀ ਅਤੇ ਹੋਲਸਟਾਈਨ ਵਿੱਚ ਬੈਡ ਓਲਨੇਸਲੋ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਲੂਥਰਨ ਧਰਮ ਸੇਵਕ ਸੀ। ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਐਲਟੋਨਾ ਵਿਖੇ ਜਿਮਨੇਸੀਅਮ ਕ੍ਰਿਸਟੀਨੀਅਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ. ਉਸ ਨੇ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1837 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਗੌਟਿੰਗਨ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਕੀਅਲ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਮਮਸੇਨ ਨੇ 1838 ਤੋਂ 1843 ਤੱਕ ਕੀਅਲ ਵਿਖੇ ਜੁਰਿਸਪਰੂਡੈਂਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਰੋਮਨ ਲਾਅ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਥੀਓਡੋਰ ਸਟੋਰਮ ਦੇ ਰੂਮਮੇਟ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਬਣਿਆ। ਮਮਸੇਨ ਦੇ ਭਰਾ ਟਿਚੋ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੇ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ (ਲਿਡੇਰਬਚ ਡੇਰੇਅਰ ਫਰੂੰਡੇ) ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਡੈਨਿਸ਼ ਗ੍ਰਾਂਟ ਸਦਕਾ, ਮਮਸੇਨ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਸਾਂਭੇ ਹੋਏ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰੋਮਨ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। 1848 ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਉਦੋਕੇ-ਡੈਨਿਸ਼ ਰੇਂਡਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੰਗੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਕਲੇਸਵਿਗ-ਹੋਲਸਟਿਨ ਦੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਡੈਨਿਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸੇ ਸਾਲ ਲੀਪਜੀਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣਿਆ। 1851 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਨਵੇਂ ਸੈਕਸੀਨੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮਮਸੇਨ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਪਰ, ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ੁਰੀਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰੋਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਜਲਾਵਤਨ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਕੀਤੇ। 1854 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬ੍ਰੇਸਲਾਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣੇ ਜਿਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੈਕਬ ਬਰਨੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਮਮਸੇਨ 1857 ਵਿੱਚ ਬਰਲਿਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਆਰਕਿਆਲੋਜੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਵਿਦਵਤਾ ਭਰਪੂਰ ਰਚਨਾਵਾਂ
thumb|Theodor Mommsen 1863 ਵਿਚ ਮਮਸੇਨ ਨੇ 1,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਿਖਤੀ ਕੰਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵਿਵਸਥਿਤ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਐਪੀਗਰਾਫੀ ਦਾ ਮੋਢੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੁਰਾਣਿਆ ਪਦਾਰਥਕ ਚੀਜਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਰੋਮ ਦੇ ਅਧੂਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵਾਂ ਕੰਮ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਕਾਰਪੁਸ ਇੰਸਪੈਕਸ਼ਨਮ ਲਾਤੀਨਾਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਮਨ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਬਰਲਿਨ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਸੀ। thumb|Theodor Mommsen ਵਿੱਚ 1881
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1817 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1903 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਊਸ਼ਾ ਖੰਨਾ
ਊਸ਼ਾ ਖੰਨਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Usha Khanna; ਜਨਮ 7 ਅਕਤੂਬਰ 1941) ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਜੱਦਨ ਬਾਈ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੀਜੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ "ਮੈਂ ਰਾਖਾ ਹੈ ਮੁਹੱਬਤ" (ਸ਼ਬਨਮ), "ਹਮ ਤੁਮ ਕਹਿ ਜੁਦਾ ਹੋ ਕੇ" (ਏਕ ਸਪਾਇਰਾ ਏਕ ਲੁਟੈਰਾ), "ਗਾ ਦੀਵਾਨੇ ਝੂਮ ਕੇ" (ਫਲੈਟ ਨੰ. 9), "ਛੋਡੋ ਕਲ ਕੀ ਬਾਤੇਂ" ਵਰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। " (ਹਮ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ), "ਸ਼ਯਾਦ ਮੇਰੀ ਸ਼ਾਦੀ ਕਾ ਖਿਆਲ" (ਸੌਤੇਨ), ਅਤੇ "ਤੂੰ ਇਸ ਤਰਾਹ ਸੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ" (ਆਪ ਤੋਂ ਐਸੇ ਨਾ)।
ਉਹ 1960 ਤੋਂ 1980 ਤੱਕ 3 ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ। ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ-ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਸੰਗੀਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਹੈ, ਦਿਲ ਦੇਕੇ ਦੇਖੋ (1959) ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਾਅਦ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮ ਸੌਤੇਨ (1983) ਲਈ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ, ਗੀਤਕਾਰ ਸਾਵਨ ਕੁਮਾਰ ਟਾਕ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਓਪੀ ਨਈਅਰ ਨੇ ਊਸ਼ਾ ਖੰਨਾ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀ, ਸ਼ਸ਼ਧਰ ਮੁਖਰਜੀ ਨਾਲ ਕਰਵਾਈ। ਉਸਨੇ ਮੁਖਰਜੀ ਲਈ ਇੱਕ ਗੀਤ ਗਾਇਆ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਖੁਦ ਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੋ ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦਿਲ ਦੇ ਕੇ ਦੇਖੋ (1959) ਲਈ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਲਮ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਆਸ਼ਾ ਪਾਰੇਖ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਬਣ ਗਈ, ਅਤੇ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਸ਼ਾ ਪਾਰੇਖ ਅਭਿਨੀਤ ਹਮ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ (1961) ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਊਸ਼ਾ ਖੰਨਾ ਨੇ ਕਈ ਹਿੱਟ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਆਸ਼ਾ ਭੌਂਸਲੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਊਸ਼ਾ ਖੰਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੱਸਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ । ਇਸ ਤਿਕੜੀ ਨੇ ਕਈ ਹਿੱਟ ਗੀਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਊਸ਼ਾ ਖੰਨਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੇਠ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਗਏ ਕੁਝ ਗੀਤ ਦਿਲ ਦੇ ਕੇ ਦੇਖ (1959), ਹਵਾ (1974), ਸਾਜਨ ਕੀ ਸਹੇਲੀ (1981), ਅਤੇ ਆਪ ਤੋਂ ਐਸੇ ਨਾ (1980) ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਸਾਵਨ ਕੁਮਾਰ ਅਕਸਰ ਊਸ਼ਾ ਖੰਨਾ ਲਈ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੋਲ ਲਿਖੇ। ਉਸਨੇ ਗਿਆਰਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦਿੱਤਾ। ਊਸ਼ਾ ਖੰਨਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਾਵਨ ਕੁਮਾਰ ਟਾਕ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਪਰ ਚੰਗੇ ਸ਼ਰਤਾਂ 'ਤੇ ਰਹੇ। ਊਸ਼ਾ ਖੰਨਾ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਫੀ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦਿੱਤਾ ਉਹ 2003 ਵਿੱਚ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਦਿਲ ਪਰਦੇਸੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਉਸਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪਤੀ ਸਾਵਨ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਊਸ਼ਾ ਖੰਨਾ ਨੇ ਅਕਸਰ ਅਰਬੀ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲਈ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਪਸੰਦ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਗੀਤ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਊਸ਼ਾ ਖੰਨਾ ਨੇ ਖੁਦ ਵੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ। ਊਸ਼ਾ ਖੰਨਾ ਦੇ ਕਈ ਗੀਤ ਅੱਜ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਸ਼ਬਨਮ, ਆਂਖ ਮਿਚੋਲੀ, ਸਾਜਨ ਬੀਨਾ ਸੁਹਾਗਨ, ਸੌਤੇਨ, ਸਾਜਨ ਕੀ ਸਹੇਲੀ, ਅਬ ਕੀ ਹੋਗਾ, ਲਾਲ ਬੰਗਲਾ, ਦਾਦਾ, ਦੋ ਖਿਲਾੜੀ, ਹੰਸਤੇ ਖੇਲਤੇ ਆਦਿ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹਨ।
ਊਸ਼ਾ ਖੰਨਾ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941
ਅਮੋਲ ਪਾਲੇਕਰ
ਅਨਮੋਲ ਪਾਲੇਕਰ (ਜਨਮ: 24 ਨਵੰਬਰ, 1944) ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਐਕਟਰ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਰਾਠੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸਤਿਆਦੇਵ ਦੂਬੇ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਸੀ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1972 ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਅਨੀਕੇਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਅਮੋਲ ਪਾਲੇਕਰ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸਰ ਜੇਜੇ ਸਕੂਲ ਆਫ ਆਰਟਸ ਤੋਂ ਫਾਈਨ ਅਰਟਸ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਸੋਲੋ ਨੁਮਾਇਸ਼ਾਂ ਲਾਈਆਂ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਥੀਏਟਰ ਵੱਲ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਲਈ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਫਿਲਮ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਦਾ ਰਾਹੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਮਸਾਜ਼ੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਲ 1986 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਨੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਬਤੌਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਰਾਠੀ, ਬੰਗਲਾ, ਮਲਿਆਲਮ ਤੇ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਨਾਂ ਖੱਟਿਆ।
ਫਿਲਮਾ
ਅਮੋਲ ਪਾਲੇਕਰ ਨੇ ਰਜਨੀਗੰਧਾ, ਛੋਟੀ ਸੀ ਬਾਤ, ਚਿੱਤ ਚੋਰ, ਘਰੌਂਦਾ, ਭੂਮਿਕਾ, ਬਾਤੋਂ ਬਾਤੋਂ ਮੇਂ, ਗੋਲਮਾਲ, ਆਂਚਲ, ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਸ੍ਰੀਮਤੀ, ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੀ, ਆਦਮੀ ਔਰ ਔਰਤ, ਖ਼ਾਮੋਸ, ਝੂਠੀ ਤੇ ਸਮਾਂਤਰ ਵਰਗੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਜੌਹਰ ਦਿਖਾਏ। ਉਹ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਹਿਜ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਵੀ ਬੜਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਤੌਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਭਰਵਾਂ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਦਾਇਰਾ ਉਹਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਇਕ ਪੂਰੀ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਬਣ ਕੇ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ। ਔਰਤ ਦਾ ਇਹ ਕਿਰਦਾਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰ ਨਿਰਮਲ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੀ ਇੰਨੀ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਨਿਰਮਲ ਪਾਂਡੇ ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਛਾਇਆ ਸੀ।
ਸਨਮਾਨ
ਅਦਾਕਾਰ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਮੋਲ ਪਾਲੇਕਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰਦਾਸ ਭਾਵੇਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਸਾਲਾਨਾ ਮਰਾਠੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੇ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮੋਲ ਪਾਲੇਕਰ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਿਹਤਰੀਨ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਤਿੰਨ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਤੇ ਛੇ ਰਾਜ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ
ਝਾਂਸੀ ਦੀ ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ (ਮਰਾਠੀ: झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, ਸ਼ਾਇਦ 19 ਨਵੰਬਰ 1828 – 18 ਜੂਨ 1858) ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਦੇਸੀ ਮਰਾਠਾ ਰਿਆਸਤ, ਝਾਂਸੀ, ਦੀ ਰਾਣੀ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜੰਗ (1857) ਦੇ ਲੀਡਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ 1857 ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਜਰਨੈਲ ਸਰ ਹੀਵਰੋਜ਼ ਨੇ ਝਾਂਸੀ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਤਾਤੀਆ ਟੋਪੇ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਝਾਂਸੀ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਰਾਣੀ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਲਿਬਾਸ ਪਾ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ’ਚ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਕਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੋਈ 29 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੀ ਗਈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਮਨੂੰ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਛੱਡ ਗਈ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮਾਂ ਬਣ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾ ਜੀ ਜਿਹੇ ਬਹਾਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਾਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾਈਆਂ | ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਅਵਤਾਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਦੀ, ਨਕਲੀ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਨੂੰ ਉਸਾਰਦੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਵਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਰਾਠੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ | ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ਾਇਦ 19 ਨਵੰਬਰ 1828 ਨੂੰ ਕਾਸ਼ੀ (ਬਨਾਰਸ) ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲ਼ੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮਣ ਮੋਰੋਪੰਤ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ੪ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਮਰ ਗਈ। ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਈ ਤਾਲੀਮ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਓ ਬੀਥੋਰ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਾਜੀ ਰਾਓ ੨ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਫ਼ਿਰ ਉਹ ਝਾਂਸੀ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਾਜਾ ਬਾਲ ਗੰਗਾਧਰ ਰਾਓ ਨਿਵਾਲਕਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਹੀ ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ੧੪ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਝਾਂਸੀ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੰਗਾਧਰ ਰਾਓ ਨਾਲ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਉਸਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਝਾਂਸੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, 1842 - ਮਈ 1857
ਮਣੀਕਰਨਿਕਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਝਾਂਸੀ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੰਗਾਧਰ ਰਾਓ ਨੇਵਾਲਕਰ ਨਾਲ ਮਈ 1842 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ (ਜਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਸਤੰਬਰ 1851 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਾਮੋਦਰ ਰਾਓ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਜਨਮ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਮਰ ਗਿਆ। ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਗੰਗਾਧਰ ਰਾਓ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਨੰਦ ਰਾਓ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਦਾਮੋਦਰ ਰਾਓ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੋਦ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਅੰਗ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਝਾਂਸੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਉਸ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਵੰਬਰ 1853 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਾਮੋਦਰ ਰਾਓ (ਜਨਮ ਆਨੰਦ ਰਾਓ) ਇੱਕ ਗੋਦ ਲਿਆ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ, ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਲਾਰਡ ਡਲਹੌਜ਼ੀ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਦਮੋਦਰ ਰਾਓ ਦੇ ਗੱਦੀ ਲਈ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਲੈਪਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਝਾਂਸੀ ਨਹੀਂ ਦਵਾਂਗੀ" (ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਝਾਂਸੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਣ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ) ਚੀਕਿਆ। ਮਾਰਚ 1854 ਵਿੱਚ, ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਨੂੰ ਰੁਪਏ ਸਾਲਾਨਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। 60,000 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਕਿਲਾ ਛੱਡਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਭੱਟ ਗੋਡਸੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਣੀ ਨਾਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ, ਕੁਸ਼ਤੀ ਅਤੇ ਸਟੀਪਲਚੇਜ਼ਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਸਰਤ ਕਰੇਗੀ। ਇੱਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ, ਉਸ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ੌਜੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਹੋਈ, ਮਹਾਰਾਣੀ ਝਾਂਸੀ ਨੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ | ਇਸ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਦੇ ਬਹਾਦੁਰ ਸਾਥੀ ਤਾਂਤਿਆ ਟੋਪੇ, ਅਜੀਮੁੱਲਾ, ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਮੌਲਵੀ, ਰਘੁਨਾਥ ਸਿੰਘ, ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ, ਰਾਮਚੰਦਰ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ | ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਸਨ ਜੋ ਚੰਗੀਆਂ ਫ਼ੌਜੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣ ਗਈਆਂ ਸਨ | ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੀਆ ਰਾਣੀਆ ਨੂੰ ਮਿਤਰ ਬਣਾਇਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਦਿਆ ਸਿਖਾਈ | ਗੌਸ ਖਾਂ ਅਤੇ ਖੁਦਾ ਬਖਸ਼ ਜਿਹੇ ਤੋਪਚੀਆਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਸਾਹ ਤੱਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਵੀਰ ਰਾਣੀ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ |
ਝਾਂਸੀ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ
ਝਾਂਸੀ ਦੇ ਕਿਲੇ੍ਹ ਉੱਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਕਦੇ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਦੇਸ਼-ਧਰੋਹੀ ਦੁੱਲਾ ਜੂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰਸਤਾ ਨਾ ਦਿੰਦਾ | 12 ਦਿਨ ਝਾਂਸੀ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਰਾਣੀ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਦਿੰਦੀ ਰਹੀ ਪਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਕਿ ਗਵਾਲੀਅਰ ਅਤੇ ਟਿਕਮਗੜ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ | ਰਾਣੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਇੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੁੱਲਾ ਜੂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਦੀ ਵੀ ਝਾਂਸੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਨਾ ਜਾਂਦੀ | ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜਰਨਲ ਹਿਊ ਰੋਜ ਨਾਲ ਰਾਣੀ ਨੇ ਭੀਸ਼ਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ | ਲੈਫਟਿਨੇਂਟ ਵਾਕਰ ਵੀ ਰਾਣੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜਿਆ | ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਝਾਂਸੀ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ|
ਗਵਾਂਢੀਆ ਤੋਂ ਮਦਦ
ਗਵਾਲਿਅਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਿੰਧੀਆ ਅਤੇ ਬਾਂਗਾ ਦੇ ਨਵਾਬ ਤੋਂ ਰਾਣੀ ਨੇ ਮਦਦ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ | ਰਾਣੀ ਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਤੋਪਖਾਨੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ, ਫਤਹਿ ਵੀ ਮਿਲੀ | ਰਾਓ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਬਹਾਦੁਰ ਸਖੀਆਂ ਕਾਸ਼ੀ ਬਾਈ ਅਤੇ ਮਾਲਤੀ ਬਾਈ ਲੋਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰਵੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦਾ ਮੋਰਚਾ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ | 17 ਜੂਨ ਨੂੰ ਜਨਰਲ ਹਿਊ ਰੋਜ ਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ |
ਰਾਣੀ ਦਾ ਚਕਰਵਿਊ ਅਤੇ ਸਹੀਦੀ
ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਫ਼ੌਜ ਵੀ ਰਾਣੀ ਦੇ ਚਕਰਵਿਊ ਨੂੰ ਤੋੜ ਨਹੀਂ ਸਕੀ | ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਤੋਪਖਾਨੇ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਟੁੱਕੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਨਰਲ ਸਮਿਥ ਰਾਣੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ | ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਦੀ ਫ਼ੌਜੀ ਸਹੇਲੀ ਮੁੰਦਰ ਵੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਈ | ਰਾਣੀ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਦੌੜਾਉਂਦੀ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਸਾਹਮਣੇ ਨਾਲਾ ਆ ਗਿਆ | ਘੋੜਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਡਿਗ ਪਿਆ | ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਣੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ | ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕੱਟਣ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅੱਖ ਨਿਕਲ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਈ | ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਕਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਘੁੜਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਆਪ ਇਸ ਸੱਟ ਨਾਲ ਹੀ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਈ | ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਰਘਟਨਾ ਨਵੇਂ ਘੋੜੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਾਪਰੀ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਰਾਣੀ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ | ਅੰਤਿਮ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਨੇ ਰਘੁਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗੋਰੇ ਛੂਹ ਨਾ ਸਕਣ | ਰਾਣੀ ਦੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅੰਗ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਉਲਝਾਈ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਫ਼ੌਜੀ ਰਾਣੀ ਦੀ ਅਰਥੀ ਬਾਬਾ ਗੰਗਾ ਦਾਸ ਦੀ ਕੁਟਿਆ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਏ, ਜਿਥੇ ਰਾਣੀ ਨੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ | ਬਾਬਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੁਟਿਆ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਾਣੀ ਦੀ ਚਿਤਾ ਬਣਾ ਕੇ ਉਹਨੂੰ ਅਗਨ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ | ਰਘੁਨਾਥ ਸਿੰਘ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਣ ਲਈ ਰਾਤ ਭਰ ਬੰਦੂਕ ਚਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੀਰਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਸ਼ੀ ਬਾਈ ਵੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਈ | ਇਹ ਦਿਨ 18 ਜੂਨ 1858 ਦਾ ਸੀ | ਜਿਸ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਡਟ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਾ ਜਾਪ ਪੀਤਾ|
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1828 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1858 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਇਲਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸਟਾਰ ਟੋਪੋਲੌਜੀ
ਸਟਾਰ ਟੋਪੋਲੌਜੀ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਕੇਂਦਰੀ ਹੱਬ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਹੱਬ ਵਖ-ਵਖ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਹੱਬ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਚਾਰ ਨੂ ਨਿਯੰਤਰਨ ਕਰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਬ ਦੇ ਜਰਿਏ ਹੀ ਆਪਸ ਜੁੜਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਹੱਬ ਤੇ ਨੋਡ ਦਾ ਫਾਸਲਾ 100 ਮੀਟਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਟਾਰ ਟੋਪੋਲੌਜੀ ਦੇ ਲਾਭ ਤੇ ਹਾਨੀਆਂ
ਲਾਭ:-
ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣਾ ਤੇ ਜੋੜਨਾ ਬਹੁਤ ਸੌਖਾ ਹੈ।
ਇਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਫੇਲ ਹੋਣ ਤੇ ਦੂਸਰਿਆਂ ਤੇ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਨੋਡਸ ਵੀ ਜੋੜੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਡਿੰਗ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ।
ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਮੀਆਂ ਕੱਢਣੀਆਂ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਾਨੀਆਂ:-
ਜੇਕਰ ਹਬ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾ ਸਾਰਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਰਾਂ ਜੋੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਡੀਕੈਥਲੋਨ
ਡੇਕਾਥਲੋਨ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਇੱਕ ਖੇਡ ਸਾਮਾਨ ਰਿਟੇਲਰ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ 1500 ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਟੋਰ 49 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੇਡ ਸਾਮਾਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਮ ਆਕਸੀਲੇਨ(Oxylane) ਸੀ।
ਮਿਸ਼ੇਲ ਲੇਕਲਰਕ ਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ 1986, 1992 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ, ਇਟਲੀ 1998 ਵਿੱਚ, ਪੁਰਤਗਾਲ, ਦੀ ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ 1999 ਵਿਚ, ਚੀਨ 2003 ਵਿਚ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 2009 ਨੂੰ, Hong Kong ਤੱਕ 2013 ਵਿਚ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ 2016 ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ 2012 ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ 2017 ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 2018 ਤੱਕ ਹੋਇਆ।
right|thumb|230x230px|Decathlon ਵਿੱਚ ਕੋਚੀ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਖੇਡ ਸਾਮਾਨ ਪ੍ਰਚੂਨ ਸਟੋਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ alt=Decathlon Branch at Amritsar, Punjab|right|thumb|230x230px|ਡੀਕੈਥਲੋਨ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ,ਪੰਜਾਬ ਸਟੋਰ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ]] ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਫਡੀਆਈ ਦੀ ਨੀਤੀ ਰਾਹੀ ਸਮਾਨ ਸਟੋਰ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਲਈ ਕੇ ਇੰਟਰਨੇਟ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਆਉਣ ਲੱਗਾ।
ਉਤਪਾਦ ਰੇਂਜ
ਰਿਟੇਲਰ ਵਿਕਸਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕੇਵਲ ਆਪਣਾ ਹੀ ਸਮਾਨ ਵੇਚਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਮ ਤੇ ਬਨਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ:-
ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਜਨੂੰਨ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਲਈ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਂਡ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਨੀਆਂ
ਪੁਸ਼ਕਰ ਮੇਲਾ
right|thumb|ਪੁਸ਼ਕਰ ਊਠ ਮੇਲਾ thumb|ਪੁਸ਼ਕਰ ਊਠ ਮੇਲੇ ਤੇ ਇੱਕ ਖੇਲ਼ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਊਠ ਪੁਸ਼ਕਰ ਮੇਲਾ  (ਪੁਸ਼ਕਰ ਊਠ ਮੇਲਾ) ਜਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਕਾ ਮੇਲਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਪੰਜ-ਦਿਨ ਊਠ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਮੇਲਾ ਹੈ।ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਊਠ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਵੇਚਣ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯਾਤਰੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। 'ਮਟਕਾ ਫੋੜ "," ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੀਆਂ ਮੁਛਾਂ ", ਅਤੇ "ਦੁਲਹਨ ਮੁਕਾਬਲਾ" ਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹਨ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਪੁਸ਼ਕਰ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀ ਟੀਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਗਜ਼ਟੀਅਰ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ 1900ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ 100,000 ਤੀਰਥਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।.
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਪੁਸ਼ਕਰ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਸ਼ ਪਸ਼ੂ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਊਠ, ਗਊਆਂ, ਭੇਡਾਂ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਖਰੀਦਣ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗਹੋਟ
ਗਹੋਟ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 74 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 368 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 202 ਮਰਦ ਅਤੇ 166 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 822 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਘੱਟ, 385 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 94.86% ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 97.88% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 91.30% ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੱਬ
ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੱਬ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:Ethernet hub) ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਯੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਨੋਡਸ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੈੱਟਵਰਕ
ਐਨ ਮਿਡਗੇਟ
thumb| ਮਿਡਗੇਟ ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ। ਐਨ ਮਿਡਗੇਟ ਇਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਆਲੋਚਕ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਮਿਡਗੇਟ 1986 ਵਿੱਚ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਮਯੂਨਿਚ, ਜਰਮਨੀ ਵਿਚ 11 ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ, ਦਿ ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਜਰਨਲ, ਓਪੇਰਾ ਨਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਓਪੇਰਾ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ।
1998 ਵਿਚ, ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਗਈ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲਿਖਤ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ 2001 ਵਿਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ 2001 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ ਅਖਬਾਰ ਲਈ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਆਲੋਚਕ, ਥੀਏਟਰ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਕਲਾ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਰਹੀ।
ਜਨਵਰੀ 2008 ਵਿੱਚ, ਮਿਡਗੇਟ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਲਈ ਅਸਥਾਈ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਆਲੋਚਕ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਜੁਲਾਈ 2008 ਵਿਚ ਟਿਮ ਪੇਜ ਨੂੰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਆਲੋਚਕ ਵਜੋਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਦਿ ਪੋਸਟ ਤੋਂ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਕਿਤਾਬਾਂ
ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਿਡਗੇਟ ਨੇ ਦੋ ਜੀਵਨੀਆਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਹਰਬਰਟ ਬ੍ਰੈਸਲਿਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ਲਿਨ ਦੇ 36 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਲੂਸੀਅਨੋ ਪਾਵਰੋਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬਾਰੇ ਕਿੰਗ ਅਤੇ ਮੈਂ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ 2004 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਨਵੰਬਰ 2010 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਮਾਈ ਨਾਈਨ ਲਾਈਵਜ਼ ਬਾਰੇ ਇਕ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ ਲਿਓਨ ਫਲੇਸ਼ੇਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਵਿਲਾਰਡ ਮਿਡਗੇਟ ਸਨ।
ਮਿਡਗੇਟ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਗ੍ਰੇਗ ਸੈਂਡੋ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕ ਬੇਟਾ, ਰਾਫੇਲ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ., ਅਤੇ ਵਾਰਵਿਕ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦ ਮੇਕਿੰਗ ਆਫ਼ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਵਰਕਿੰਗ ਕਲਾਸ
ਦ ਮੇਕਿੰਗ ਆਫ਼ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਵਰਕਿੰਗ ਕਲਾਸ (ਅੰਗਰੇਜ਼ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ) ਬਰਤਾਨਵੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਲੇਖਕ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਅਤੇ ਅਮਨ ਘੁਲਾਟੀਏ, ਈ ਪੀ ਥਾਮਪਸਨ ਦੀ ਲਿਖੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਇਤਹਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਹ 1963 (ਸੋਧੇ ਅਡੀਸ਼ਨ 1968, 1980) ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਪੁਸਤਕਾਂ
ਭਲੋਜਲਾ
ਭਲੋਜਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਓਲੱਪਮੰਨ
ਓਲੱਪਮੰਨ ਮਨੱਕਲ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਨਮਬੂਦਰੀਪਾਦ (1923-2000), ਜਿਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਮ, ਓਲੱਪਮੰਨ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਹੈ, ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਕੇਰਲਾ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ 20 ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ ਸਮਾਜਕ ਭਾਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ। ਉਸਨੂੰ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਦਰਾਸ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਵਿਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਓਡਕੁੜਲ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਐਨ ਵੀ ਪੁਰਸਕਾਰਮ, ਆਸਨ ਸਮਾਰਕ ਕਵਿਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰਮ ਅਤੇ ਅੱਲੂਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਰਗੇ ਸਨਮਾਨ ਵੀ ਮਿਲੇ।
ਜੀਵਨੀ
left|thumb| ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਾਲਜ ਪਲੱਕੜ, ਓਲੱਪਮੰਨਾ ਦਾ ਅਲਮਾ ਮਾਤਰ ਓਲੱਪਮੰਨਾ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਜਨਵਰੀ 1923 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਦੇ ਪਲੱਕੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਵੇਲਨੇੜੀ ਵਿੱਚ, ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।  ਉਹ ਨੀਲਕੰਤਨ ਨਮਬੂਤਿਰੀਪਾਦ ਅਤੇ ਦੇਵਸੇਨਾ ਅੰਤਰਜਨਮ ਦੇ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1944 ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਓਟੱਪਲਮ ਸਕੂਲ, ਪੀ.ਐੱਮ.ਜੀ. ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਪਲੱਕੜ ਅਤੇ ਬੀ.ਈ.ਐਮ. ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਪਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਾਲਜ, ਪਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਹ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਰਬੜ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ, 1950 ਤੋਂ 1964 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਰਾਕੜ ਪੰਚਾਇਤ ਅਤੇ ਕੋਟੋਪੱਧਮ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ।
ਓਲੱਪਮੰਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। 10 ਅਪ੍ਰੈਲ 2000 ਨੂੰ 77 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਕਵੀ ਓ ਐਮ ਅਨੁਜਨ ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਜਦ ਕਿ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਲੇਖਕ ਲੀਲਾ ਨਮਬੂਤਿਰੀਪਾਦ, ਉਸਦੀ ਭਤੀਜੀ, ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਦਵਾਨ ਓ ਐਮ ਸੀ ਨਾਰਾਇਣਨ ਨਮਬੂਤਿਰੀਪਾਦ, ਉਸਦਾ ਭਤੀਜਾ ਸੀ।
ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
thumb|right|250px|ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਜਿਲੇ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ਿਲੇ ਦਿਆਂ ਤਿੰਨ ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਬਲਾਚੌਰ ਅਤੇ ਬੰਗਾ ਹਨ। 27 ਸਤੰਬਰ 2008 ਨੂੰ ਇਸ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਨਾਮ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਜਿਲੇ ਤੋਂ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਰੱਖ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।
ਓਲੱਪਮੰਨ
ਵਿਰਾਸਤ
left|thumb| ਕੇਰਲ ਕਲਾਮੰਡਲਮ ਓਲੱਪਮੰਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ 1942 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ 21 ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਥਾਕਾਵਿਤਕਾਲ ਅਤੇ ਨਿਰਲਾਣਾ ਵਰਗੀਆਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੀਤੈਲਮ, ਪੰਚਾਲੀ ਅਤੇ ਨੰਗੇਮਕੁੱਟੀ ਖੰਡ ਕਾਵਿ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਬਾ  ਇੱਕ ਅਟਕਥਾਹੈ। ਓਰਕੁਕਾ ਵਾਲਾਪੱਛੁਮ, 2009 ਦੀ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਓਲੱਪਮੰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਐਮ ਜੈਚੰਦਰਨ ਨੇ ਇੱਕ ਗਾਣੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ  ਸੁਜਾਤਾ ਮੋਹਨ ਨੇ ਗਾਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2000 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1923
ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਇਤਿਹਾਸ
7 ਨਵੰਬਰ, 1995 ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਇਲਾਕਿਆ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ 16ਵਾਂ ਜ਼ਿਲਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਨਾਂ ਇਸ ਦੇ ਹੇਡਕੁਆਟਰ ਸ਼ਹਿਰ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਇੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨੀ, ਨੌਸਰ ਖ਼ਾਂ ਨੇ ਬਸਾਇਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂਮ "ਨੌਸਰ" ਸੀ, ਪਰ ਹੋਲੀ-ਹੋਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਨੌਸਰ ਤੋਂ "ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ" ਪੈ ਗਿਆ।
ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ
ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਕਸ਼ਾ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ :.
ਖੇਤਰ ਫਲ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ
—ਕੁਲ ਖੇਤਰ ਫਲ ( km².) ੧,੨੫੮ —ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ (੨੦੦੧ ਗਿਣਤੀ) 587,468 —ਪੁਰਖ ੩੦੬,੯੦੨ —ਜਨਾਨਾ  ੨੮੦,੫੬੬ —ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਸੰਘਣਾ ਪਣ ( per km².) ੪੩੯ —ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਕੁਲ ਵਾਧਾ (੧੯੯੧-੨੦੦੧) ੧੦.੪੩
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਗੌਤਮ ਰਾਘਵਨ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਰਾਘਵਨ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਸਿਆਟਲ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2004 ਤੋਂ 2006 ਤੱਕ ਜਾਰਜ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਕਰੀਅਰ
ਰਾਘਵਨ ਨੇ 2011 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਮਰੀਕਨ ਅਤੇ ਪੈਸੀਫਿਕ ਆਈਲੈਂਡਰ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਸੰਪਰਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਓਬਾਮਾ ਅਧੀਨ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਜਨਤਕ ਸੰਪਰਕ ਦੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਐਸੋਸੀਏਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਘਵਨ ਨੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਪੈਸੀਫਿਕ ਆਈਲੈਂਡਰ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਸਮਾਨਤਾ, ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਵਿਤਕਰਾ, ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ, ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ, ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸੁਧਾਰ, ਨਫ਼ਰਤ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੇਖਭਾਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਘਵਨ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸੀ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਘੀ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਝੁਕਾਅ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਵਿਤਕਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਕੀਤੇ।
ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਬਹੁਮਤ 2008 ਦੀ ਓਬਾਮਾ ਮੁਹਿੰਮ, ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮੇਟੀ, ਗਿੱਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ ਡਿਫੈਂਸ ਲਈ ਇਸਦੇ "ਡੋਂਟ ਅਸਕ, ਡੋਂਟ ਟੇਲ" ਵਰਕਿੰਗ ਗਰੁੱਪ ਲਈ ਆਊਟਰੀਚ ਲੀਡ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਾਘਵਨ ਨੇ ਬਾਈਡਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਮਪੈਕਟ-ਇੱਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇੰਡੀਅਨ ਅਮਰੀਕਨ ਇਮਪੈਕਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਤੇ ਫੰਡ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਮਪੈਕਟ, 2016-18 ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਸੀ। ਰਾਘਵਨ ਵੈਸਟ ਵਿੰਗਰਜ਼: ਸਟੋਰੀਜ਼ ਫਰਾਮ ਦ ਡ੍ਰੀਮ ਚੇਜ਼ਰਜ਼, ਚੇਂਜ ਮੇਕਰਸ ਅਤੇ ਹੋਪ ਕ੍ਰਿਏਟਰਜ਼ ਇਨਸਾਈਡ ਦ ਓਬਾਮਾ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਓਬਾਮਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਠਾਰਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਖਾਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਦਸੰਬਰ 2018 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 2020 ਤੱਕ ਰਾਘਵਨ ਕਾਂਗਰਸ ਵੂਮਨ ਪ੍ਰਮਿਲਾ ਜੈਪਾਲ ਲਈ ਚੀਫ ਆਫ਼ ਸਟਾਫ਼ ਸੀ। ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ ਬਾਈਡਨ ਨੇ ਰਾਘਵਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤਬਦੀਲੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਰਾਘਵਨ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਗੇਅ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਐਂਡੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ. ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਾਂਜਾ
ਮਾਂਜਾ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਰਸਮ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਪ ਦੇ ਮੋਤੀਆਂ ਵਰਗੀ ਰਸਮ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਮੁੰਡੇ ਅਤੇ ਕੁੜੀ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਇਹ ਰਸਮ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਇਹ ਰਸਮ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾ ਮੇਲ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਮ ਨੂੰ ਮਾਈਆਂ ਦੀ ਰਸਮ, ਮਾਂਜੜੇ/ਮਾਈਏ ਪਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।1
ਮਾਂਜਾ
ਮਾਂਜਾ ਗੁੜ ਜਾ ਸ਼ੱਕਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਥਾਲ ਹੁੰਦੈ ਜੋ ਸ਼ਰੀਕੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਸੁਆਣੀਆਂ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਘਰ ਦੇਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਪਹੁੰਚ, ਨੀਅਤ ਜਾਂ ਵਰਤੋਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਮਾਂਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਪਿੱਤਲ ਜਾਂ ਸਟੀਲ ਦੇ ਥਾਲ ਵਿੱਚ ਗੁੜ ਸ਼ੱਕਰ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਥਾਲ ਨੂੰ, ਕਢਾਈ ਕੀਤੇ ਦੁੱਧ ਚਿੱਟੇ ਸੋਹਣੇ ਰੁਮਾਲ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਰੰਗ ਬਰੰਗੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਰੁਮਾਲ ਵੀ ਥਾਲ ਤੇ ਪਾ ਲੈਂਦੀਆਂ। ਗੁੜ ਸ਼ੱਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ-ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਫਿਰ ਪੰਜ ਦਸ ਤੋਂ ਵਧਕੇ ਇੱਕੀ ਇੱਕਤੀ ਤੱਕ ਪੁੱਜ ਗਏ।
ਮਾਂਜੇ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀ ਉਡੀਕ
ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਵਿਹੜੇ ਬੜੀ ਰੋਣਕ ਹੁੰਦੀ। ਮਾਂਜੇ ਵਾਲੀਆਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਘਰ ਦੀ ਸਵਾਤ ਜਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰੇ ਖੇਸ ਦੋੜੇ ਵਿਛਾਏ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰੀਕੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਉਡ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ।
ਮਾਂਜਾ ਫੜਨਾ
ਮਾਂਜੇ ਵਾਲੀਆਂ ਤੋ ਥਾਲ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਪੈਸੇ ਫੜਨ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਜਣੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਾਈ ਹੁੰਦੀ। ਮਾਲਕਣ ਆਪ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਂਜੇ ਵਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹ ਪਾਣੀ ਪਿਆਉਂਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਥਾਲ ਵਿੱਚ ਨਮਕੀਨ ਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਸੇਵੀਆਂ ਸ਼ੱਕਰ ਪਾਰੇ ਚਾਹ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ। ਉੱਧਰ ਮਾਂਜਾ ਫੜਨ ਵਾਲੀ 'ਟੀਮ' ਨੇ ਗੁੜ ਸ਼ੱਕਰ ਅੱਡ-ਅੱਡ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਣਾ ਤੇ ਮਾਂਜੇ ਵਾਲੇ ਰੁਪਏ ਕਿਸੇ ਰੁਮਾਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਲਿਫਾਫੇ 'ਚ ਸਾਂਭੀ ਜਾਣੇ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਦੇਣੇ। ਦੂਜੀ ਟੀਮ ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਦੇ ਸਮਝਾਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਘਰ ਦੇ ਬਣਾਏ ਲੱਡੂ, ਜਲੇਬੀਆਂ, ਖੁਰਮੇ ਜਾਂ ਸੱਕਰ ਪਾਰੇ, ਖਾਲੀ ਕੀਤੇ ਥਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ। ਆਮ ਸਭ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਿਣਤੀ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਪੰਜ ਸੱਤ ਲੱਡੂ, ਪੰਜ ਸੱਤ ਹੀ ਜਲੇਬੀਆਂ ਤੇ ਮੁੱਠਾਂ ਦੋ ਮੁੱਠਾਂ ਖੁਰਮੇ ਸ਼ੱਕਰਪਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ। ਪਰ ਬਹੁਤੀ ਨੇੜਤਾ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਮਾਲਕਣ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ 'ਟੀਮ' ਨੂੰ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਕਿ ਕੀਹਨੂੰ ਗਿਆਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਰੱਖਣੀ ਤੇ ਖੁਰਮੇ ਸ਼ੱਕਰਪਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੱਥੀ ਪਾਉਣੇ ਨੇ।
ਮਾਈਆਂ ਦੇਣ ਦਾ ਮੰਤਵ
ਮਾਈਆਂ ਦੇਣ ਦਾ ਮੰਤਵ ਮੁੰਡੇ/ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਬਣਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘਿਉ ਅਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਵਸਤਾਂ ਹੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।2
ਮਾਈਆ ਦੇਣਾ
ਸਰੀਕੇ ਵਾਲੇ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਮਿਲਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਮਾਈਆਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਆਟੇ ਦਾ ਥਾਲ, ਘਿਉ ਦੀ ਕੌਲੀ ਤੇ ਗੁੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।2
ਮਾਈਆਂ ਪਾਉਣਾ
ਮੁੰਡੇ ਜਾਂ ਕੁੜੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜਾ ਪੰਜ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾ ਚੋਲ ਪਕਾ ਕੇ ਸ਼ਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰੀਤ ਨੂੰ ਮਾਈਆਂ ਪਾਉਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰੀਕੇ ਦੀਆਂ ਤੇ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਦੀਆਂ ਜਨਾਨੀਆਂ ਇੱਕਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਚੱਕੀ ਵਿੱਚ ਗਲਾ ਪਾ ਕੇ ਪੀਹਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਇਹ ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ ਪੂਰਬ ਪੱਛਮ ਭਾਵ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਵੱਸ ਦੇ ਘਰਾਣਿਆ ਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮੇਲ ਚੇਤੇ ਕਰਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ:- ਕਿੱਥੋਂ ਲਿਆਦੇ ਚੱਕੇ ਵੇ ਕਿੱਥੋ ਲਿਆਂਦਾ ਹੱਥਾ। ਧੁਰੋਂ ਲਾਹੌਰੇ ਚੱਕੀ ਲਿਆਂਦੀ ਵਾਣ ਕਰੀਰੋ ਹੱਥਾ। ਕਿਹੜੇ ਰਾਜੇ ਚੱਕੀ ਲਿਆਂਦੀ ਕਿਹੜੀ ਰਾਣੀ ਪੀਸੇ ਬਾਬੇ ਰਾਜੇ ਚੱਕੀ ਲਿਆਂਦੀ ਅੰਮਾਂ ਰਾਣੀ ਪੀਸੇ।3
ਮਾਂਜੜੇ/ ਮਾਈਏ ਪਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ
ਸ਼ਰੀਕੇ ਬਰਾਦਰੀ ਵਲੋ ਵੀ ਵਿਆਹੁੜੀ/ ਵਿਆਹੁੜੇ ਨੂੰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਘਰੇ ਬੁਲਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਂਤ ਰੋਟੀ ਪਾਣੀ ਵਰਜਿਆ ਜਾਂਦਾ (ਖਾਣੇ ਦੀ ਦਾਅਵਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੌਲ ਸ਼ੱਕਰ, ਦੇਸੀ ਘਿਉ ਅਤੇ ਮਾਹਾਂ ਦੀ ਦਾਲ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰੋਸੇ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਠੂਠੀਆਂ ਆਦਿ ਦੇ ਸ਼ਗਨ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਇਸ ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਂਜੜੇ/ ਮਾਈਏਂ ਪਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ।4
ਵਿਤੀ ਮਦਦ
ਮਾਂਜਾ ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਹੁੰਦਾ। ਸਾਲ ਛਿਮਾਹੀ ਗੁੜ ਸ਼ੱਕਰ ਨਾ ਮੁੱਕਦਾ ਤੇ ਮਾਂਜੇ ਵਾਲੇ ਰੁਪਏ ਪੈਸੇ ਘਰ ਦੀ ਸੁਆਣੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਹੇਠ ਰੱਖਦੀ ਤੇ ਕਿਤੇ ਅੋਖ ਸੌਖ ਵੇਲੇ ਕੱਢਦੀ।1 ਦਰਅਸਲ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਮੀਹਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਆਈ ਚਲਾਈ ਹੀ ਚਲਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਮੁੰਡੇ/ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਕੇ ਵਾਲੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਜੋਗਾ ਆਟਾ, ਘਿਉ ਤੇ ਗੁੜ ਇੱਕਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਤਾਂ ਲਈ ਗੁੜ ਦਾ ਕੜਾਹ ਹੀ ਮਠਿਆਈ ਹੁੰਦਾ ਸੀੇ। ਰਿਸ਼ੇਤਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਕੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਿਉਂਦੇ ਨਾਲ ਰੂਪੈ ਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।2
ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ
ਮਾਂਜੇ ਦੇਣ ਲੈਣ ਨਾਲ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ। ਇੱਕ ਦੇ ਘਰ ਵਿਆਹ ਹੁੰਦਾ ਸਰਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਅ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੁੰਦਾ।1
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਹ
ਬੀਬੀ ਰਜਿੰਦਰ ਕੌਰ
ਬੀਬੀ ਰਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਮਹਾਰਾਣੀ ਸੀ।
Source
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤ ਸਿੱਖ ਯੋਧੇ
ਊਸ਼ਾ ਰਾਣੀ ਹੂਜਾ
ਊਸ਼ਾ ਰਾਣੀ ਹੂਜਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Usha Rani Hooja; 18 ਮਈ 1923 – 22 ਮਈ 2013) ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰੀਜੈਂਟ ਸਟ੍ਰੀਟ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ "ਗੀਤ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ" ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਕਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਇੱਕ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਵਜੋਂ ਊਸ਼ਾ ਰਾਣੀ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨਜ਼ ਤੋਂ ਫਿਲਾਸਫੀ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਦੇਖੀ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਭਰਮਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਇਸ ਲਾਗੂ ਹਾਈਬਰਨੇਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਧਾਂਤਕ ਸਮਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਹਾਰਕ ਆਇਆ - ਸਾਲ 1949 ਅਤੇ 1954 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਰੀਜੈਂਟ ਸਟਰੀਟ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਜੈਕਬ ਐਪਸਟੀਨ ਦੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਓਪਨ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਂਕੁਸੀ ਦੇ ਪੈਰਿਸ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਉਸਨੇ 1949 ਵਿੱਚ ਭੂਪੇਂਦਰ ਹੂਜਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਵਾਪਸ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਪਰਿਵਾਰ 1959 ਵਿੱਚ ਜੈਪੁਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਿੱਥੇ ਊਸ਼ਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਲੰਮਾ ਜੀਵਨ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੰਖੇਪ ਜਾਂ ਜੀਵਨ-ਆਕਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ। ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਸੀ, ਉਸਨੇ ਕਾਂਸੀ, ਲੋਹਾ, ਫਾਈਬਰ-ਗਲਾਸ, ਕੰਕਰੀਟ, ਪੱਥਰ, ਪਲਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਪੈਰਿਸ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੈਪ ਮੈਟਲ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਾਡਲਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਲਾਸੀਕਲ ਭਾਰਤੀ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਰੁਝਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾੜਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 1990 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਫੈਲੋ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਇਚਲਕਰੰਜੀ ਦੀ FIE ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ, ਊਸ਼ਾ ਰਾਣੀ ਦੇ ਸਮਾਰਕ ਜਨਤਕ ਕੰਮ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਅਤੇ ਕੋਟਾ ਵਿੱਚ ਗਰੁੜ (ਈਗਲ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2013 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1923
ਅੰਨਾ ਲਾਰੀਨਾ
ਅੰਨਾ ਮਿਖੇਲੋਵਣਾ ਲਾਰੀਨਾ, Анна Михайловна Ларина (27 ਜਨਵਰੀ 1914 – 24 ਫਰਵਰੀ 1996) ਬੋਲਸ਼ਵਿਕ ਨੇਤਾ ਨਿਕੋਲਾਈ ਬੁਖਾਰਿਨ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਸੀ ਅਤੇ 1938 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਫਾਹੇ ਲਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਈ ਸਾਲ ਉਸਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਵਾਉਣ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਯਾਦ ਪਟਾਰੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਭੁੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ  ਲਿਖੀ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਅੰਨਾ ਲਾਰੀਨਾ ਦਾ ਜਨਮ 1914 ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਯੂਰੀ ਲਾਰਿਨ ਨੇ ਗੋਦ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਇਨਕਲਾਬੀ ਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਜੋਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਉਚੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਰਹੇ।  ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੀ ਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਿਕੋਲਾਈ ਬੁਖਾਰਿਨ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲੱਗ ਪਈ, ਜੋ ਉਸ ਨਾਲੋਂ 26 ਸਾਲ ਸੀਨੀਅਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਲੜ ਪਿਆਰ ਪਰਚੀਆਂ ਲਿਖਿਆ ਕਰਦੀ।ਉਸ ਨੇ 1934 ਵਿੱਚ ਬੁਖਾਰਿਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 1936 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਯੂਰੀ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ।
1937 ਵਿੱਚ, ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 20 ਸਾਲ ਲਈ ਜੁਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,  ਜਦ NKVD ਦੇ ਬੰਦੇ ਆਏ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1937 ਵਿਚ,  ਬੁਖਾਰਿਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਨ, ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ, ਕੁਲਕ ਬਗਾਵਤਾਂ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨ, ਯੂਸੁਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬੀਤੇ ਵਿੱਚ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਲੈਨਿਨ ਸੰਬਧੀ ਰਹੱਸਮਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ ਗਏ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਚ. ਬੁਖਾਰਿਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਸਮਝ ਨਾ ਪਈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਿਓਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ।
੧੧ ਮਾਰਚ
11 ਮਾਰਚ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 70ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 71ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 295 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਮੌਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਸੋਮਾਇਆ ਫਾਰੂਕੀ
ਸੋਮਾਇਆ ਫਾਰੂਕੀ (ਜਿਸਨੂੰ ਫਾਰੂਕੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) (ਜਨਮ 2002) ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਫਗਾਨ ਗਰਲਜ਼ ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਹੈ, "ਅਫਗਾਨ ਡ੍ਰੀਮਰਸ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 2020 ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀਆਂ 100 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2020 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਸੇਫ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ 2021 ਵਿੱਚ ਯੂਐਨ ਵੂਮੈਨ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਸਮਾਨਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2020 ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਫਾਰੂਕੀ ਦਾ ਜਨਮ 2002 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੇਰਾਤ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਹੈ। ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਕਾਰ ਮੁਰੰਮਤ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈ ਗਈ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ। ਫਾਰੂਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਮੰਮੀ-ਡੈਡੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ।"
ਕਰੀਅਰ
2017 ਵਿੱਚ, 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਫਾਰੂਕੀ ਅਫਗਾਨ ਗਰਲਜ਼ ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਟੀਮ ਦੇ ਛੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਰੋਇਆ ਮਹਿਬੂਬ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ FIRST ਗਲੋਬਲ ਚੈਲੇਂਜ ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਗਈ ਸੀ। 2018 ਵਿੱਚ, ਟੀਮ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ, ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਵੀਜ਼ੇ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੁੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਾਰੂਕੀ ਨੇ ਐਸਟੋਨੀਆ ਅਤੇ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
2020 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਫਾਰੂਕੀ ਅਫਗਾਨ ਗਰਲਜ਼ ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਬਣ ਗਈ। ਟੀਮ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਮਾਰਚ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੇਰਾਤ ਦੇ ਗਵਰਨਰ, ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਅਤੇ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੇ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮੰਗੀ, ਅਤੇ ਅਫਗਾਨ ਗਰਲਜ਼ ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਟੀਮ ਛੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਮੈਸਾਚੂਸਟਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ MIT ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਜਨ ਡਗਲਸ ਚਿਨ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਟੀਮ ਨੇ ਟੋਇਟਾ ਕੋਰੋਲਾ ਦੇ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਹੌਂਡਾ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਚੇਨ ਡਰਾਈਵ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਾਰੂਕੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਟੀਮ ਲਈ ਡਰਾਈਵਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਚੌਕੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਈਡ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਗੱਡੀ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਯੂਨੀਸੈਫ ਨੇ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਟੀਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜੋ ਜੁਲਾਈ 2020 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਗਸਤ 2021 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਪਬਲਿਕ ਰੇਡੀਓ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੁਆਰਾ ਫਾਰੂਕੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, "ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕੀਏ। ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" 17 ਅਗਸਤ, 2021 ਨੂੰ, ਅਫਗਾਨ ਗਰਲਜ਼ ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਟੀਮ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਚਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਉਡਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਕਿਹਾ। 19 ਅਗਸਤ, 2021 ਤੱਕ, ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਟੀਮ ਦੇ ਕੁਝ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਚ ਕਤਰ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ।  25 ਅਗਸਤ, 2021 ਤੱਕ, ਕੁਝ ਮੈਂਬਰ ਮੈਕਸੀਕੋ ਪਹੁੰਚੇ। 26 ਅਗਸਤ, 2021 ਨੂੰ, ਫਾਰੂਕੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗੇ।"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2002 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ
ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ, M 20 ਮਾਰਚ 1615 – 30 ਅਗਸਤ 1659 [ਜੂਲੀਅਨ]/9 ਸਤੰਬਰ 1659 [Gregorian]) ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦਾ ਜੇਠਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਗੱਦੀ ਦਾ ਵਾਰਸ ਸੀ - ਔਰੰਗਜੇਬ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ। ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਦਾਰਾ ਵਰਗਾ ਮਹਾਨ"।
ਜੀਵਨੀ
ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਮਾਰਚ 1615 ਨੂੰ ਮੁਮਤਾਜ ਮਹਲ ਦੀ ਕੁੱਖ ਤੋਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਜਮੇਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਾਰਾ ਨੂੰ 1633 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਚ ਮਨਸਬ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1645 ਵਿੱਚ ਇਲਾਹਾਬਾਦ, 1647 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ 1649 ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਬਣਿਆ। 1653 ਵਿੱਚ ਕੰਧਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਲੱਗਿਆ। ਫਿਰ ਵੀ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਰਿਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਦਾਰੇ ਦੇ ਹੋਰ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਬੀਮਾਰ ਪੈਣ ਉੱਤੇ ਔਰੰਗਜੇਬ ਅਤੇ ਮੁਰਾਦ ਨੇ ਦਾਰੇ ਦੇ ਧਰਮਧਰੋਹੀ ਹੋਣ ਦਾ ਨਾਰਾ ਲਗਾਇਆ। ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦਾਰਾ ਦੋ ਵਾਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਗਰੇ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸਾਮੂਗੜ ਵਿੱਚ (ਜੂਨ, 1658) ਫਿਰ ਅਜਮੇਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਦੇਵਰਾਈ ਵਿੱਚ (ਮਾਰਚ, 1659), ਹਾਰ ਗਿਆ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ 10 ਸਤੰਬਰ 1659 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਔਰੰਗਜੇਬ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਦਾਰਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਔਰੰਗਜੇਬ ਦੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣਾ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਗਵਾਲੀਅਰ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਮੈਦਵਿੱਕ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਮੈਦਵਿੱਕ ਸਹਿਬ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਥੋਂ ਦੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1958 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਜ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਧ ਗਈ ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ। 1961 ਵਿੱਚ 130, ਹਾਈ ਸਟਰੀਟ, ਸਮੈਦਵਿੱਕ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਚਰਚ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਖਰੀਦ ਕੇ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਦਲਾਅ ਕਰਕੇ 31 ਜੁਲਾਈ, 1961 ਨੂੰ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਸੰਗਤਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਉਸਾਰੀ
ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੀ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਲਾ ਇਮਾਰਤ 128-130 ਹਾਈ ਸਟਰੀਟ, ਸਮੈਦਵਿੱਕ ਵੈਸਟ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼, ਬਰਮਿੰਘਮ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਏਰੀਆ 70000 ਸੁਕੇਅਰ ਮੀਟਰ (ਕਰੀਬ 17.5 ਏਕੜ) ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 50 ਲੱਖ ਪੌਂਡ ਨਾਲ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਕੇ ਵੱਡਾ ਲੰਗਰ ਹਾਲ, ਆਧੁਨਿਕ ਕਿਚਨ, ਲੈਕਚਰ ਥੀਏਟਰ, ਦਫਤਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਕਲਾਸ ਰੂਮ, ਜਿੰਮ, ਫੰਕਸ਼ਨ ਹਾਲ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਇਮਾਰਤਾ ਓਸਾਰੀਆ ਗਈਆ। ਗੁਰੂ-ਘਰ ਵਿੱਚ 8 ਹਾਲ ਹਨ ਜੋ ਸੰਗਤ ਦੁਆਰਾ ਅਖੰਡ ਪਾਠ, ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਭੋਗਾਂ ਆਦਿ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ਕਲਾਸਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹੋਰ ਤੱਥ
ਇਸ ਦਾ ਦੀਵਾਨ ਹਾਲ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ-ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਨ। ਕਾਰ ਸੇਵਾ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਐਂਡ ਸਟਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ 'ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਰੋੜਾਂ ਪੌਂਡ ਖਰਚ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਥਾਈ ਬਾਕਸਿੰਗ, ਗਤਕਾ, ਕੁਸ਼ਤੀ, ਪਗੜੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਦਿ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵਾਸਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਰ ਸਾਲ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਤੇ ਟੂਰਿਸਟ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਸ਼ਨ-ਪ੍ਰਬੰਧ
ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਉੱਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਕੈਸ਼ੀਅਰ ਆਦਿ ਸਮੇਤ 21 ਮੈਂਬਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਹੈ।
ਲਿੰਡਨ ਬੀ. ਜੌਨਸਨ
ਲਿੰਡਨ ਬੈਨੀਸ ਜਾਨਸਨ (27 ਅਗਸਤ, 1908 - 22 ਜਨਵਰੀ, 1973), ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਉਸਦੇ ਆਰੰਭਕ ਐਲ.ਬੀ.ਜੇ. ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ 1963 ਤੋਂ 1969 ਤੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 36 ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਅਤੇ 1961 ਤੋਂ 1963 ਤੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 37 ਵੇਂ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਟੈਕਸਾਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟ ਵਜੋਂ ਉਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸੈਨੇਟ ਵਿੱਚ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਲੀਡਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਜੌਹਨਸਨ ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਰਾਂ ਫੈਡਰਲ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਹੁਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਟੈਕਸਸ ਦੇ ਸਟੋਨਵਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਵਿਚ ਜੰਮੇ ਜਾਨਸਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ ਅਤੇ 1937 ਵਿਚ ਹਾਊਸ ਆਫ ਰਿਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵਜ਼ ਦੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਇਕ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ 1948 ਵਿੱਚ ਸੀਨੇਟ ਦੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ 1951 ਵਿੱਚ ਸੀਨੇਟ ਦੀ ਮਜ਼ੋਰਟੀ ਵ੍ਹਿਪ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 1953 ਵਿਚ ਸੀਨੇਟ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਲੀਡਰ ਅਤੇ 1955 ਵਿਚ ਸੀਨੇਟ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਲੀਡਰ ਬਣ ਗਏ। ਸੀਨੇਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੇਤਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਜਾਨਸਨ ਆਪਣੇ ਦਮਦਾਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ "ਜਾਨਸਨ ਦੇ ਇਲਾਜ" ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ। 1970 ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਵਿਚ ਜੌਨਸਨ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਲਈ ਭੱਜਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸਫਲ ਰਹੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੈਨੇਟਰ ਜੌਨ ਐਫ. ਕੈਨੇਡੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਾਥੀ ਹੋਣ ਉਹ ਰਿਚਰਡ ਨਿਕਸਨ ਅਤੇ ਹੈਨਰੀ ਕੈਬੋਟ ਲਾਅਜ ਜੂਨੀਅਰ ਦੀ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਟਿਕਟ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਗਏ ਅਤੇ ਜਾਨਸਨ ਨੂੰ 20 ਜਨਵਰੀ 1961 ਨੂੰ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁਕਾਈ ਗਈ। 22 ਨਵੰਬਰ, 1963 ਨੂੰ, ਕੈਨੇਡੀ ਦੀ ਡੱਲਾਸ, ਟੈਕਸਸ ਵਿਚ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੌਨਸਨ ਨੇ ਕੈਨੇਡੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦਿਵਾਇਆ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਜੌਨਸਨ ਨੇ 1964 ਵਿੱਚ ਅਰੀਜ਼ੋਨਾ ਦੇ ਸੈਨੇਟਰ ਬੈਰੀ ਗੋਲਡਵਾਟਰ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ।
ਘਰੇਲੂ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ, ਜੌਨਸਨ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਸਾਰਣ, ਮੈਡੀਕੇਅਰ, ਮੈਡੀਕੇਡ, ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ, ਆਰਟਸ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ, ਜਨਤਕ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ "ਗਰੀਬੀ ਤੇ ਜੰਗ" ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਕੇ "ਮਹਾਨ ਸਮਾਜ" ਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਵਧ ਰਹੀ ਅਰਥ-ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਦੁਰਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਲੱਖਾਂ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਨੂੰ ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉਠਾਇਆ। ਸਿਵਲ ਰਾਈਟਸ ਬਿਲ ਜੋ ਉਸਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਨੇ ਜਨਤਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਭੇਦਭਾਵ ਨੂੰ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ, ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਵਪਾਰ, ਕੰਮ ਦੀ ਥਾਂ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼; ਵੋਟਿੰਗ ਰਾਈਟਸ ਐਕਟ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜੋ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ। 1965 ਦੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ ਐਕਟ ਦੇ ਪਾਸ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਿਊ ਡੀਲ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੌਹਨਸਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਆਧੁਨਿਕ ਉਦਾਰਵਾਦ ਦੀ ਚੋਟੀ ਸੀ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ, ਜੌਹਨਸਨ ਨੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। 1964 ਵਿੱਚ, ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਟੌਨਾਕਿਨ ਮਤਾ ਦੀ ਖਾਤਰ ਪਾਸ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੌਨਸਨ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੱਤੀ। 1963 ਵਿਚ ਗ਼ੈਰ-ਲੜਾਈ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿਚ 16,000 ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਤੋਂ 1967 ਵਿਚ 5,25,000 ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ, ਵਿਵਾਦ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਅਮਰੀਕੀ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਮਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਡੁੱਬ ਗਈ ਜੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤਿਆਚਾਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਗੁੱਸੇਖੋਰ ਵਿਰੋਧੀ ਜੰਗ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜਾਨਸਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਜਦੋਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਦੰਗੇ 1965 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲ ਗਏ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ ਦੀਆਂ ਦਰ ਵਧ ਗਈਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੇ "ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਾ" ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੌਨਸਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਸ ਲਈ ਸਮਰਥਨ ਘੱਟ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵਧ ਰਹੀ ਹਿੰਸਾ, ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ। 1968 ਵਿਚ, ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਜੰਗਾਂ ਨੂੰ ਜੌਹਨਸਨ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਨਿਊ ਹੈਮਪਸ਼ਰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਫਾਈਨਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੁਰਲੀਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ। ਨਿਕਸਨ ਉਸਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ 36 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਨਿਊਯਾਰਨੀ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਦਬਦਬਾ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ 1969 ਵਿਚ ਕੰਮ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 22 ਜਨਵਰੀ, 1973 ਨੂੰ 64 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਜਾਨਸਨ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜੋਹਨਸਨ ਦੀ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹੱਕਾਂ, ਬੰਦੂਕ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਜੰਗਲੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਜੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ
ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ (ਗੁਰਮੁਖੀ: ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ, ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ: عامر خان) (ਜਨਮ ਆਮਿਰ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ; ਮਾਰਚ 14, 1965) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਐਕਟਰ), ਨਿਰਮਾਤਾ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਗਾਇਕ, ਅਤੇ ਆਮੀਰ ਖ਼ਾਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸਨਸ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ-ਮਾਲਿਕ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਚਾਚਾ ਨਾਸਿਰ ਹੁਸੈਨ ਦੀ ਫਿਲਮ ਯਾਦਾਂ ਕੀ ਬਰਾਤ (1973) ਵਿੱਚ ਆਮੀਰ ਖ਼ਾਨ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਬਾਦ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਫਿਲਮ ਹੋਲੀ (1984) ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਜਿਨ ਮੰਸੂਰ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਫਿਲਮ ਕਯਾਮਤ ਸੇ ਕਯਾਮਤ ਤੱਕ (1988) ਲਈ ਆਪਨੀ ਪਹਿਲੀ ਕਾਮਰਸ਼ੀਅਲ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਐਕਟਿੰਗ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਬੈਸਟ ਮੇਲ ਡੇਬੂ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਅੱਠ ਨਾਮਾਂਕਨ ਦੇ ਬਾਅਦ 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ (1996), ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਬੈਸਟ ਐਕਟਰ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕਾਮਰਸੀਅਲ ਸਫਲਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਬੈਸਟ ਐਕਟਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਲਗਾਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਭਿਨੈ ਲਈ 2001 ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਲਈ ਨਾਮਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. ਅਭਿਨੈ ਤੋਂ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦਾ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਕੇਤਨ ਮੇਹਿਤਾ ਦੀ ਫਿਲਮ ਦ ਰਾਇਜਿੰਗ (2005) ਨਾਲ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। ੨੦੦੭ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਤਾਰੇ ਜ਼ਮੀਨ ਪਰ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਬੈਸਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਈ ਕਾਮਰਸ਼ੀਅਲ ਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਅੰਗ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਛਾ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਐਕਟਰ ਬਣ ਗਏ ਹੈ।
ਪਰਵਾਰਿਕ ਪਿਠਭੂਮੀ
ਆਮੀਰ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਚਾਲੂ ਹੈ। ਆਮਿਰ ਨੂੰ ਮਰਾਠੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਇਸਦਾ ਆਮਿਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਫਸੋਸ ਹੈ ਆਮੀਰ ਖ਼ਾਨ ਛੇਤੀ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਗੇ। ਆਮੀਰ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਬਾਂਦਰਾ ਦੇ ਹੋਲੀ ਫੈਮਿਲੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਮੋਸਨ ਪਿਕਚਰ ਵਿੱਚ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਤਾਹਿਰ ਹੁਸੈਨ, ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਰਗਵਾਸੀ ਚਾਚਾ, ਨਾਸਿਰ ਹੁਸੈਨ, ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਸਨ। ਮੌਲਾਨਾ ਅਬੁਲ ਕਲਾਮ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਵੰਸਜ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੇਰਾਤ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਵ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਡਾ. ਜਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਵੀ ਵੰਸਜ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਅਧਿਅਕਸ਼ਾ, ਡਾ. ਨਜਮਾ ਹੇਪਤੁੱਲਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਤੀਜੇ ਵੀ ਹਨ।
ਫਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਬੇਦਕਰਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965
ਊਸ਼ਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ
ਊਸ਼ਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ (ਮਰਾਠੀ: उषा मंगेशकर, ਹਿੰਦੀ: उषा मंगेशकर) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ (ਹਿੰਦੀ, ਮਰਾਠੀ, ਨੇਪਾਲੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ) ਵਿੱਚ ਗਾਣੇ ਦਰਜ ਹਨ। ਇਹ ਦੀਨਾਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਸ਼ੇਵਾਂਤੀ (ਸੁਧਾਮਤੀ) ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਮਰਾਠਾ ਹੈ। ਊਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਹ੍ਰਿਦ੍ਯਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈੈ। ਊਸ਼ਾ ਨੇ ਜੈ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਪੂਰਵਕ ਗਾਣੇ ਗਾਏ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਪਲੇਅਬੈਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ। ਊਸ਼ਾ ਦਾ ਨਾਂ, ਇਸੇ ਫਿਲਮ ਦੇ ਗਾਣੇ ਮੈਂ ਤੋਂ ਆਰਤੀ ਲਈ ਵਧੀਆ ਪਲੇਅਬੈਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਊਸ਼ਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਣੇ ਮੰਗਲਾ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ ਪਿੰਜਰਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗਾਣਿਆ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ
ਬਹਾਮਾਸ
ਬਹਾਮਾਸ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਹਾਮਾਸ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ, ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ 3,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਿਊਬਾ ਅਤੇ ਹਿਸਪਾਨਿਓਲਾ (ਡੋਮਿਨਿਕਾਈ ਗਣਰਾਜ ਅਤੇ ਹੈਤੀ) ਦੇ ਉੱਤਰ, ਤੁਰਕ ਅਤੇ ਕੈਕੋਸ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਫ਼ਲੋਰਿਡਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਿਊ ਪ੍ਰਾਵੀਡੈਂਸ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਨਸਾਊ ਹੈ। ਭੂਗੋਲਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਹਾਮਾਸ ਕਿਊਬਾ, ਹਿਸਪਾਨਿਓਲਾ ਅਤੇ ਤੁਰਕ-ਕੈਕੋਸ ਟਾਪੂ ਸਮੂਹ ਵਾਲੀ ਟਾਪੂ-ਲੜੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬਹਾਮਾਸ ਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਭੂਗੋਲਕ ਲੜੀ ਨੂੰ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਲਗਭਗ 354,000 ਦੀ ਅਬਾਦੀ 13,939 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਬਹਾਮਾਸ 1718 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਤਾਨਿਆ ਦੀ ਕਲੋਨੀ ਬਣਿਆ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਘੱਗੇ
ਘੱਗੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਯਜ਼ੀਦੀ
ਯਜ਼ੀਦੀ (ਕੁਰਦੀ: ئێزیدی Êzidî) ਕੁਰਦ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਫਿਰਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਮੁਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਇਰਾਕ ਦੇ ਨੀਨੇਵਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਫਿਰਕੇ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਧਰਮ ਯਜ਼ੀਦੀਵਾਦ (ਯਜ਼ਦਾਨੀਵਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ) ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੇਸੋਪੋਟਾਮਿਆਈ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ।
ਓਸੀਆਂ, ਜੋਧਪੁਰ
ਓਸੀਆਂ ਪੱਛਮੀ [ਭਾਰਤ] ਦੇ  [ਰਾਜਸਥਾਨ] ਰਾਜ [ਜੋਧਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ] ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਗਰ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਰ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਖਲਿਸਤਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੰਦਰਾਂ ਕਰਕੇ  "ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਖਜੁਰਾਹੋ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਗਰ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ  ਹੈ ਅਤੇ ਓਸੀਆਂ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਜੋਧਪੁਰ ਵਿਖੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ 69 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (43 ਮੀਲ) ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਹੈ, ਜੋ ਜੋਧਪੁਰ-ਬੀਕਾਨੇਰ ਹਾਈਵੇ ਤੋਂ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਹੱਟਵਾਂ ਹੈ।
ਓਸੀਆਂ 8ਵੀਂ ਤੋਂ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਦੇ ਬਰਬਾਦ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਅਤੇ ਜੈਨ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਕਲਸਟਰ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਨਗਰ  ਗੁੱਜਰ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਾਰਵਾੜ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਧਾਰਮਿਕ ਕੇਂਦਰ ਸੀ।  ਸਮੂਹ ਵਿੱਚਲੇ 18 ਧਰਮ ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਸੂਰਿਆ ਮੰਦਿਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਮੰਦਿਰ, ਸਚਿਆ ਮਾਤਾ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂਵੀਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਮੁੱਖ ਜੈਨ ਮੰਦਿਰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨ ਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਪੱਖੋਂ ਨਿਆਰੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਗੁਪਤਾ ਕਾਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਪਾਰ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦ ਅਤੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਰੁਤਬੇ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ। ਇਹਦਾ ਅਚਾਨਕ ਅੰਤ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ 1195 ਵਿੱਚ ਗ਼ੋਰ ਦੇ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਨਗਰ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
ਇਤਿਹਾਸ
left|thumb|227x227px|[[ਮੀਲ ਪੱਥਰ|Kilometre ਨਿਸ਼ਾਨ]] ਸਬੂਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਕਿ ਓਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਸੇਵਾ ਹੈ।ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ  ਊਵਸੀਸਾਲਾ, ਉਕੇਸਾ ਅਤੇ ਅਪਕੇਸਾਪੁਰ-ਪਟਾਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਮੁਢਲੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ, ਇਹ ਪਿੰਡ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਗੁਪਤ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਊਠਾਂ ਦੇ ਕਾਫ਼ਲਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਅੱਡਾ ਸੀ। ਗੁੱਜਰ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਪਰੰਪਰਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਨਗਰ ਉਤਪਲਦੇਵ (ਅੰ. 900-950) ਨੇ ਮੁੜ-ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।ਉਤਪਲਦੇਵ ਧਰਮ ਤਬਦੀਲ ਕਰਕੇ ਜੈਨੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਅਤੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸੀ। ਨਗਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਸਫਲ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੇ, ਇਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੈਨ ਮੰਦਰ ਸਨ।