cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2016 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀ20
ਮੈਚ ਅਧਿਕਾਰੀ
ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਆਨ-ਫੀਲਡ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ICC ਅੰਪਾਇਰਾਂ ਦੇ ਇਲੀਟ ਪੈਨਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ICC ਅੰਪਾਇਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੈਨਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੰਪਾਇਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ:
ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ
ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਨੇ 15 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਚੁਣੀ।
ਸਥਾਨ
21 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ, ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨਗੇ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੰਗਲੌਰ, ਚੇਨਈ, ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ, ਮੋਹਾਲੀ, ਮੁੰਬਈ, ਨਾਗਪੁਰ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਜਿਹੇ ਸਥਾਨ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਈਵੈਂਟ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਐੱਮ. ਏ. ਚਿਦੰਬਰਮ ਸਟੇਡੀਅਮ 'ਚ ਤਿੰਨ ਸਟੈਂਡਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਕਾਰਨ ਚੇਨਈ ਮੈਚ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। VCA ਸਟੇਡੀਅਮ, ਨਾਗਪੁਰ ਨੇ ਸਮੂਹ B ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ HPCA ਸਟੇਡੀਅਮ, ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਨੇ ਸਮੂਹ A ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੈਚ, ਐਚਪੀਸੀਏ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿ ਐਚਪੀਸੀਏ ਅਥਾਰਟੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਮ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ ਮੈਚ ਈਡਨ ਗਾਰਡਨ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਹਿਲੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਫਿਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਕੋਟਲਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਟੈਂਡ ਦੇ ਇੱਕ ਬਲਾਕ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਦਿੱਲੀ ਨਗਰ ਨਿਗਮ (SDMC) ਤੋਂ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਆਈਸੀਸੀ ਅਤੇ ਬੀਸੀਸੀਆਈ ਮੈਚ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਲਈ ਬਦਲਵੇਂ ਸਥਾਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 23 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਫਿਰੋਜ਼ਸ਼ਾਹ ਕੋਟਲਾ ਵਿਖੇ ਬਲਾਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ SDMC ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ
2016 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ20 ਨੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ $10 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਕੁੱਲ ਇਨਾਮੀ ਪੂਲ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ 2014 ਦੇ ਸੰਸਕਰਨ ਨਾਲੋਂ 33% ਵੱਧ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦੀ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਪਹਿਲਾ ਦੌਰ
ਹੇਠਾਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰੀ ਸਮੇਂ (UTC+05:30) ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਨਾਕਆਊਟ ਪੜਾਅ
ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਆਈਸੀਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਰੁੱਪ 2 ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੋ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਅੰਕੜੇ
ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤਮੀਮ ਇਕਬਾਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 295 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮੁਹੰਮਦ ਨਬੀ ਨੇ 12 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਹਰੇਕ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਹਨ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀ20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ
ਤੌਕੀਰ ਰੇਜ਼ਾ
ਤੌਕੀਰ ਰੇਜ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ ੪ ਅਪ੍ਰੈਲ ੧੯੮੮ ਨੂੰ ਚੱਕਵਾਲ, ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਚੱਕਵਾਲ ਅਤੇ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਲੰਦਨ ਤੁਰ ਗਏ। ਓਹ ਕੁੱਝ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ੨੦੦੬ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਤੌਕੀਰ ਰੇਜ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਉਰਦੂ ਦੋਵਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਚ ਗ਼ਜ਼ਲ, ਆਜ਼ਾਦ ਨਜ਼ਮ ਤੇ ਨਸਰੀ ਨਜ਼ਮ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਤੋਂ ਤਰਜ਼ਮਾ ਵੀ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬ 'ਚੰਨ ਦੀ ਮਿੱਟੀ' 2021 ਦੇ ਵਿਚ ਸਾਂਝ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਛਪੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਮ 'ਹਿੱਕ ਰੰਗ ਮੌਤ ਦਾ' ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ੋਹਰਤ ਮਿਲੀ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸੋਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੋਜ, ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਦੇਣ ਬੜੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਆਪ ਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਸੰਪਾਦਨ, ਸਿਧਾਂਤ ਉਸਾਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਕਿਰਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਜੀਵੰਤ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਦਾ ਅਹਿਮ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਡਾ. ਬੇਦੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਅੱਠ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਹੈ। ਡਾ. ਸੋਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਜੀਵਨ ਲੇਖੇ ਲਾ ਕੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੇ ਬਹੁਭਾਂਤੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੇਦੀ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਦਸ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ -ਦੇਸ਼ ਤੇ ਲੋਕ, ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ, ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਤੇ ਧਰਮ, ਲੋਕਾਚਾਰ ਤੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ, ਮੇਲੇ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰ, ਮੌਖਿਕ ਸਾਹਿਤ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਚ, ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ, ਲੋਕ ਕਲਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਨਾਟ। ਡਾ. ਬੇਦੀ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਇੱਕਤਰੀਕਰਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਗੋਂ ਇਸ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਨਿੱਠ ਕੇ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਸਰਵਪੱਖੀ ਅਧਿਐਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਸਹਿਤ ਅਧਿਐਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਪਾਠਕ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਦਸ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਰਣਨ ਹੇਠਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
2023 ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ
ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਭਾਰਤੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (ਡਬਲਯੂਐਫਆਈ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸੰਸਦ ਬ੍ਰਿਜ ਭੂਸ਼ਣ ਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਮਹਿਲਾ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੇ ਕਥਿਤ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚੋਟੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਦੇਸ਼ ਤੇ ਲੋਕ
ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹੱਦਾਂ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਮਲੇ, ਨਸ਼ਲੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਮ ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹੱਦਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ। ਇੱਥੇ ਵਗਦੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਪਤ ਸਿੰਧੂ, ਫਿਰ ਪੰਚਨਦ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਮੱਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਬੀਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਜਾਤੀ ਕਿਸੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਤਾਂ ਉਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਜਾਤੀ ਜਾਂ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਨਾਮ ਉਪਰ ਪੈ ਜਾਂਦਾ। ਮਦਰ, ਟੱਕ ਅਤੇ ਕੇਕਯ ਆਦਿ ਦੇਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਮ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੀ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ: "ਅਜੋਕੇ ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਨਾਮ ਇੱਥੇ ਵਸਦੀ ਮਾਲਸ਼ ਜਾਂ ਮਲਈ ਜਾਤੀ ਦੇ ਚੜਤ ਕਾਲ ਤੋਂ ਚੱਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। " ਲੇਖਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਥੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਸਿੰਧੂ ਸੱਭਿਅਤਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਆਰੰਭ ਆਰੀਆ ਜਾਤੀ ਤੋਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਜਾਤੀ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣਾ ਮੁੱਢਲੇ ਗ੍ਰੰਥ ਰਿਗਵੇਦ ਦੀ ਰਚਨਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਤਕ ਦੇ ਦੋ ਕੁ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਲੀ ਪੱਖ ਤੋਂ ਇੱਕ ਖਿਚੜੀ ਜਿਹੀ ਬਣਦੀ ਰਹੀ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਪਾਰਥੀਅਨ, ਸਿਥੀਅਨ, ਕੁਸ਼ਾਨ, ਹੂਣ, ਤੁਰਕ, ਮੰਗੋਲ ਤੇ ਅਫਗਾਨ ਆਦਿ ਨੇ ਉਪਰਥਲੀ ਹੱਲੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦਾ ਚੌਖਾ ਭਾਗ ਸਦਾ ਲਈ ਇਥੇ ਹੀ ਵਸ ਗਿਆ।
2023 ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ
ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਜਨਵਰੀ 2023 ਵਿੱਚ, ਓਲੰਪਿਕ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਵਿਨੇਸ਼ ਫੋਗਾਟ, ਸਾਕਸ਼ੀ ਮਲਿਕ, ਅੰਸ਼ੂ ਮਲਿਕ, ਬਜਰੰਗ ਪੂਨੀਆ ਸਮੇਤ ਤੀਹ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬ੍ਰਿਜ ਭੂਸ਼ਣ ਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕੋਚਾਂ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਧਰਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਖਿਡਾਰੀ, ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਾਅਦੇ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਵਰੀ 2023 ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਰੋਸ ਧਰਨਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੇ ਅਪਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਵਿਖੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਬ੍ਰਿਜ ਭੂਸ਼ਣ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਮੁੜ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਿਨਸੀ ਛੇੜਖਾਨੀ 2012 ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ 2022 ਦੀਆਂ ਹਾਲੀਆ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ: ਬ੍ਰਿਜ ਭੂਸ਼ਣ ਦੇ ਐਮਪੀ ਬੰਗਲੇ 'ਤੇ, ਜੋ ਕਿ ਵਰਲਡ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਚਾਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਨਸੀ ਛੇੜਛਾੜ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਵਾਪਰੀਆਂ ਹਨ। ਬ੍ਰਿਜ ਭੂਸ਼ਣ ਵਿਰੁੱਧ ਸੱਤ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁਲਿਸ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਪਰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਐਫਆਈਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀਕੀਤੀ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ
ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਕਿਸੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੂੜੀਆਂ, ਪ੍ਰਬਲ ਮਨੋਵਿਰਤੀਆਂ ਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਚਰਿਤ੍ਰ ਵਿਚੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਿਵੇਕਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਥਾਵਾਂ ਕਿਸੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਤੇ ਰਹੁ-ਰੀਤੀਆਂ ਦਾ ਗੌਰਵਮਈ ਭਾਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਨਾਲ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੇ ਸਰਧਾ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਰਹੱਸਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰੌਚਕ ਉਪਰਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਦਿਮ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਤੇ ਭਾਵਨਾ, ਸਮੂਰਤ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੁੱਢਲਾ ਮਨੁੱਖ ਹਰੇਕ ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਜੜ੍ਹ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚੇਤਨ, ਆਤਮਾ ਅਥਵਾ ਪ੍ਰਾਣ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਾਂਗ ਜੜ੍ਹ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਬੁਧ, ਸੂਝ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਨਦਾ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਰੂਪ ਢਾਲ ਕੇ ਸਮਝਣ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਡਾ.ਸੋਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਅਨੁਸਾਰ: "ਮਿੱਥ (ਪੁਰਾਣ -ਕਥਾ) ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਹਾਣੀ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰਵ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਚਮੁੱਚ ਵਾਪਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤੱਥ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਾਤੀ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। "
2023 ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ
ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਐਫਆਈਆਰ ਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ। 25 ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਨੂੰ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ 28 ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਨੂੰ ਸੁਣਵਾਈ ਲਈ ਕੇਸ ਨੂੰ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਗੰਭੀਰ ਹਨ ਅਤੇ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦੀ ਜਨਤਕ ਕਾਪੀ ਤੋਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਸਾਲਿਸਟਰ ਜਨਰਲ ਤੁਸ਼ਾਰ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਢਲੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਫਆਈਆਰ ਇਸਲਈ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਲਜ਼ਮ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 28 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਜ ਭੂਸ਼ਣ ਵਿਰੁੱਧ ਦੋ ਐਫਆਈਆਰਾਂ, ਇੱਕ ਜਿਨਸੀ ਅਪਰਾਧਾਂ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਜਿਨਸੀ ਛੇੜਛਾੜ ਲਈ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਵੱਲ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ
ਡਾ:ਬੇਦੀ ਨੇ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਰਗ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਹੈ-ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਦੂਜੀ ਲੌਕਿਕ। ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਉਹ ਕਥਾਵਾਂ ਵੀ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਕਿਸੇ ਰਹੁ-ਰੀਤੀ, ਸੰਸਕਾਰ,ਧਾਰਮਕ ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਥਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੌਕਿਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇੰਨਾ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਸ਼ੁਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
2023 ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ
ਜਾਂਚ
ਮੈਰੀਕਾਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ 23 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਬ੍ਰਿਜ ਭੂਸ਼ਣ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਵਾਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 5 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਯੁਵਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿਨੇਸ਼ ਫੋਗਾਟ ਦੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਬੀਤਾ ਫੋਗਾਟ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਗਵਾਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਾਸ ਵੈਰੀਫਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰੈਸ ਟਰੱਸਟ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਦੋਸ਼ੀ ਬ੍ਰਿਜ ਭੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕਲੀਨ ਚਿੱਟ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਰੈਸਲਿੰਗ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਜਿਨਸੀ ਛੇੜਛਾੜ ਕਮੇਟੀ 'ਚ ਚਾਰ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਇਕ ਔਰਤ ਹੈ, ਪਰ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸੈਕਸੂਅਲ ਹਰਾਸਮੈਂਟ (ਰੋਕਥਾਮ, ਮਨਾਹੀ ਅਤੇ ਨਿਵਾਰਣ) ਐਕਟ, 2013 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਕਮੇਟੀ (ਆਈ. ਸੀ. ਸੀ.) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਹੱਥ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ ਔਰਤਾਂ  50% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ
ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਸਨਾਤਨੀ ਤੇ ਦੂਜੀ ਲੌਕਿਕ। ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ,ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਸਨਾਤਨ ਹਨ। ਦੂਜੀ ਧਾਰਾ ਲੌਕਿਕ ਹੈ ਜੋ ਮੂੰਹੋਂ ਮੂੰਹ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਉੱਤੇ ਉਕਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸਨਾਤਨੀ ਤੇ ਲੌਕਿਕ ਧਾਰਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿੱਸੀ ਧਾਰਾ ਵੀ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਈ ਸਨਾਤਨੀ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੂਝ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁੱਝ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਿਆ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੌਕਿਕ ਸੱਚੇ ਵਿੱਚ ਢਾਲ ਲਿਆ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲੌਕਿਕ ਪੁਰਾਣ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਤੇ ਮਨੁੱਖ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਨ, ਤਾਰੇ, ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਆਦਿ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨ ਰੌਚਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਾਨਤਾ ਤੇ ਸਾਰਥਕਤਾ ਹੈ।
2023 ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ
ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ
ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੁੱਡਾ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਕਪਿਲ ਸਿੱਬਲ, ਸੀਪੀਆਈ (ਐਮ) ਪੋਲਿਟ ਬਿਊਰੋ ਬਰਿੰਦਾ ਕਰਤ, ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮਹਿਲਾ ਕਾਂਗਰਸ (ਏਆਈਐਮਸੀ) ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇਟਾ ਡਿਸੂਜ਼ਾ, ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਆਗੂ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ, ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਅਤੇ ਉਦਿਤ ਰਾਜ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਅਤੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਪਾਲ ਸੱਤਿਆ ਪਾਲ ਮਲਿਕ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ।     ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ ਤੇ ਧਰਮ
ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹ ਗੁਣ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਦਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਣ ਗਿਆ ਕਿ ਟੂਣਿਆਂ, ਮੰਤਰਾਂ, ਰੀਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗਤੀ ਉਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਜਾਦੂ ਦੀਆਂ ਛੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ:
2023 ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ
ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ
ਅਭਿਨਵ ਬਿੰਦਰਾ, ਨੀਰਜ ਚੋਪੜਾ, ਸਾਨੀਆ ਮਿਰਜ਼ਾ, ਸ਼ਿਵਾ ਕੇਸ਼ਵਨ, ਨਿਖਤ ਜ਼ਰੀਨ, ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ, ਰਾਣੀ ਰਾਮਪਾਲ, ਵਰਿੰਦਰ ਸਹਿਵਾਗ, ਵੀਰੇਨ ਰਸਕਿਨਹਾ, ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖਾ ਪਾਂਡੇ ਵਰਗੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਐਥਲੀਟਾਂ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ ' ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੁਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਵੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਲੋਕਾਚਾਰ ਤੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ
ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜਿਸ ਚੱਜ ਆਚਾਰ ਤੇ ਵਰਤਣ ਵਰਤਾਰੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਹ ਲੋਕਾਚਾਰ ਹੈ। ਲੋਕਾਚਾਰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਵੁਕ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਤੇ ਸਾਰੀ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪਰੋਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਲੇਖਕ ਨੇ ਲਹੂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਾਕਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਡੇ ਭੰਵਰ ਨਾਨਕੇ ਅਤੇ ਦਾਦਕੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਸ ਤੇ ਸਵਾਦ ਲੈਦਾਂ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਬਰਾਦਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ
2023 ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ
ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ
ਪੀਟੀ ਊਸ਼ਾ, ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੀਟ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਓਲੰਪਿਕ ਸੰਘ ਦੀ ਮੁਖੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੰਦੋਲਨ "ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਹੀਣਤਾ" ਹੈ ਅਤੇ "ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿੰਬ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ", ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਮਰਥਨ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ਼ਣ ਗਈ।
ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਵਾਬ
ਦੋਸ਼ੀ ਬ੍ਰਿਜ ਭੂਸ਼ਣ ਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ 29 ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਨੂੰ ਕਿਹਾ, '' ਅਸਤੀਫਾ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਮੈਂ ਅਪਰਾਧੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ [ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ] ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਕਾਰਜਕਾਲ [ਡਬਲਯੂਐਫਆਈ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ] ਲਗਭਗ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਹੈ ਅਤੇ 45 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲਵਾਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮੰਗਾਂ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਇੱਕ ਧੜੇ ਨਾਲ਼ ਸੰਬੰਧਤ ਹਨ ਪਰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ 90 ਫੀਸਦੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਉਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ  ਇਹ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਚੁੱਕ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਲੋਕਾਚਾਰ ਤੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ
"ਬਰਾਦਰੀ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦੇ ਅੰਗ ਸਾਕਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਇੱਕੋ ਵਡਿਕੇ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਸਾਰੀ ਬਰਾਦਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਂਝੇ ਲਹੂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। "
2023 ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ
ਸਰਕਾਰ
ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਧਰਨੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਬਿਜਲੀ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬੈਰੀਕੇਡ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ 'ਤੇ 4 ਮਈ ਨੂੰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਲਗਾਇਆ। ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
2023 ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ
2023 ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਚੱਲਦੇ ਕੇਸ ਕਾਰਨ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਅਸਤਾਨਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਲੋਕਾਚਾਰ ਤੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਟੱਬਰ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੱਸਦਿਆ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਾਰਥਕਤਾ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਨੂੰਹ -ਸਹੁਰੇ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਤਿਕਾਰ ਵਾਲਾ, ਦਿਉਰ-ਭਰਜਾਈ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਡੁੱਲਾ, ਨੂੰਹ -ਸੱਸ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਖੱਟਾ ਮਿੱਠਾ, ਭਰਾ- ਭਰਾ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਨੇਹ ਤੇ ਨਿੱਘ ਭਰਿਆ, ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ,ਮਾਂ -ਧੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਦਿਲ ਦੀ ਸਾਂਝ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਰਿਸ਼ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਵੀ ਬਣਾ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਜਨਮ, ਵਿਆਹ ਤੇ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਡੂੰਘੀਆਂ ਉਕਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਮੇਲੇ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰ
ਮੇਲੇ ਕਿਸੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਸੱਧਰਾਂ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੇ ਚੇਸ਼ਟਾਵਾਂ ਦੀ ਸਹਿਜ ਪ੍ਰਵਾਹਮਈ ਇੱਕਸੁਰਤਾਂ ਹਨ। ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਖੁਲ ਕੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀ, ਲੋਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨਿਖਰਦੀ ਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਪਰਚਾਵੇ ਤੇ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਵਸੀਲੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਕਲਾਤਮਿਕ ਭਾਵਾਂ ਦੀ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਦੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਂਗ ਹੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੇਲੇ ਵੀ ਬੜੇ ਸਜੀਵ ਤੇ ਰੰਗੀਲੇ ਹਨ। ਹਰ ਮੇਲਾ ਦੁਲਹਨ ਵਾਂਗ ਸਜਦਾ ਤੇ ਬਰਾਤ ਵਾਂਗ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੇਲੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਚਿੱਤਰ ਹਨ। ਮੇਲੇ ਦਾ ਹਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮਨਮੋਹਣਾ ਤੇ ਲੁਭਾਵਣਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਖਲਕਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਾਂਗ ਵਗ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰੰਗ ਘੁਲੇ ਹੋਣ ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੋਂ ਉਛਲ, ਸਭ ਪਾਸੇ ਵਿਰਾਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਿੰਡ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦਿਨ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਮੇਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਮੌਸਮ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋ ਕੁੱਝ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਡਾ. ਬੇਦੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 1.ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ 2.ਹੋਲੀ 3.ਵਿਸਾਖੀ 4.ਤੀਆਂ 5.ਛਪਾਰ ਦਾ ਮੇਲਾ 6.ਜਰਗ ਦਾ ਮੇਲਾ 7.ਜਗਰਾਵਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਮੇਲਾ 8.ਹੈਦਰ ਸ਼ੇਖ ਦਾ ਮੇਲਾ 9.ਮੁਕਤਸਰ ਦਾ ਮੇਲਾ 10.ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਹੋਲਾ ਮਹੱਲਾ
ਮੌਖਿਕ ਸਾਹਿਤ
ਮੌਖਿਕ ਸਾਹਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਠਾਂ ਉਤੇ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੂੰਹ ਅੱਗੇ ਤੁਰਦਾ ਜੁਗਾਂ ਦੇ ਪੈਂਦੇ ਤੈਅ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਾਲ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਕਾਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਅਕਰਤਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਲੇਖਕ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਘਾਲਣਾ ਤੇ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਕਿਰਤ ਹੈ। ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ
"ਮੌਖਿਕ ਸਾਹਿਤ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਉੱਘੇ ਜੰਗਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਜੋ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਭੋਇ ਦੀ ਹਿੱਕ ਚੀਰ ਕੇ ਝੂਮਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਰੂਪ ਤੇ ਫੱਬਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। "
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵੰਨਗੀਆਂ ਤੇ ਰੂਪ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ -:
* ਲੋਕ ਗੀਤ
* ਕਹਾਣੀ
* ਅਖਾਣ
* ਬੁਝਾਰਤਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਚ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੇ ਚਰਿਤਰ ਦਾ ਦਰਪਣ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਲੱਛਣ ਵੀਰਤਾ, ਸਾਹਸ, ਅਣਖ ਤੇ ਅਲਬੇਲਾਪਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸਾਦੇ ਲੋਕ ਨਾਚਾਂ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਚਿਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਾਚ ਜੋਸ਼ੀਲੇ ਬੀਰ ਰਸੀ ਤੇ ਕਰੜ ਹਨ, ਇੰਨਾ ਦੀ ਲਚਕਤਾ ਫੋਲਾਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਕਰੜਾਈ ਤੇ ਮਿਠਾਸ ਦੋਵੇਂ ਇੰਨਾ ਵਿੱਚ ਇਕਰਸ ਹੋ ਕੇ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਚਾਂ ਵਿਚ, ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਲਹਿਰਾਓ, ਜੁੱਸੇ ਦੇ ਹਿਲੌਰੇ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚਾਪ, ਮਨੋਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕਦਮ ਮੇਚ ਕੇ ਤੁਰਦੀ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਨਾਚਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਕੀ ਨਾਚਾਂ ਵਾਂਗ, ਅੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਤੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਬੱਝਵਾਂ ਤੇ ਕਰੜੇ ਨੇਮ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਚ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਲੌਕਿਕ ਹਨ। ਇੰਨਾ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਲਾਗ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ। ਇੰਨਾ ਦਾ ਆਰੰਭ ਮੁਢ ਕਦੀਮ ਵਿਚ, ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਹੁਰੀਤ ਜਾਂ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕਿਸੇ ਕਾਮਨਾ ਤੋਂ ਭਾਵੇਂ ਬੱਝਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਨਾਚ ਭਰਪੂਰ ਫਸਲ ਦੀ ਮਹਿਕ ਵਿਚ, ਖੁੱਲੇ ਖੇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਚਿੱਟੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਹੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਲਦੇ ਤੇ ਨਿਖਰਦੇ ਹਨ।
* ਭੰਗੜਾ- ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਨਾਚ
* ਗਿੱਧਾ- ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦਾ ਨਾਚ
* ਕਿਕਲੀ- ਛੋਟੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਨਾਚ
* ਲੁਡੀ ਤੇ ਝੁੰਮਰ -ਮਰਦ ਤੇ ਤੀਵੀਆਂ ਦਾ ਨਾਚ
ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵਰ -ਲਹਿਰੀਆ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੰਮਦਿਆਂ ਸਾਰ ਹੀ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮਧੁਰ ਧੁਨੀਆਂ ਤੇ ਢੋਲਕੀ ਦਾ ਤਾਲ ਛਣਕਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਬਾਲ ਦੀ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕਰਸ ਹੋ ਕੇ ਰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਬੁੱਲਾਂ ਉਤੇ ਨੱਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਸਹਿਜ ਸੰਗੀਤ ਹੈ। ਗਾਇਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਉਸਤਾਦ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖਦੇ। ਉਹ ਇਸ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਕੰਨਾਂ ਰਾਹੀ ਸੁਣ ਕੇ ਮਾਣ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੀਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਮਾਹੀਏ' ਤੇ ਢੋਲੇ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਬੋਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਧੁਨਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਜ਼ ਕਿੰਗ,ਇਕੱਤਾਰਾ,ਅਲਗੋਜਾ਼ ਵੰਝਲੀ ਤੇ ਗੱਡ ਸਾਰੰਗੀ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਵਾਂਗ ਸਾਧਾਰਨ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਵਿ ਰੂਪਾਂ ਮਾਹੀਆ, ਢੋਲਾ, ਬੋਲੀ, ਲੋਰੀਆਂ, ਅਲਾਉਣੀਆਂ, ਵੈਣ ਅਤੇ ਕਿਕਲੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਧੁਨੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਧਾਰਨ ਰੂਪ ਨੂੰ ਰਸਮਈ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਵਿ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਪਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਗ ਤੇ ਲੈਅ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਘੁੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੌਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਕਰੁਣਾ ਭਰਿਆ ਮਾਹੌਲ ਸਿਰਜਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਸੰਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਚ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਕਲਾ
ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਮਾਨਵ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੇ ਕਲਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਲਾ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਲੋੜਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਮਾਨਸਿਕ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਲਾ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਜਨ ਜੀਵਨ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਇਕਰਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸੁਹਜ ਤੇ ਫਬਨ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਕਲਾ ਰੁਚੀਆਂ ਦਾ ਬੌਧਿਕ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਲਾ ਘਰਾਂ ਦਾ ਸੁਹਜ ਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਹੈ। ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਸਾਧਾਰਣ ਜੀਵਨ ਵੇਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਲਾ ਹੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਲਾ ਦਾ ਮੁੱਢ ਵੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂ ਲਿਪੀ ਵਾਂਗ ਦੈਵੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਗੰਧਾਰ ਸ਼ੈਲੀ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਸੀ, ਜੋ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਬੁੱਧ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਖਰੀ। ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁੰਭਕਾਰੀ ਦੀ ਕਲਾ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਚੜਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦੀ ਸ਼ਿਲਪ ਕਲਾ, ਦੰਦ ਖੰਡ ਦੀ ਕਲਾ,ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਫੁਲਕਾਰੀ ਦੀ ਕਢਾਈ ਕਲਾ ਦੇ ਉੱਤਮ ਨਮੂਨੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਰਾਹ ਹਮੀਦ ਅਹਿਮਦ
ਸਾਰਾਹ ਹਮੀਦ ਅਹਿਮਦ (ਜਨਮ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 1989) ਬੰਗਲੌਰ, ਕਰਨਾਟਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਾਇਲਟ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2015 ਤੱਕ, ਉਹ ਸਪਾਈਸ ਜੈੱਟ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਖਬਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰਾਹ ਮਾਰਚ 2015 ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕਮਾਤਰ ਮੁਸਲਿਮ ਮਹਿਲਾ ਪਾਇਲਟ ਸੀ ਦ ਹਿੰਦੂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮੁਸਲਿਮ ਮਹਿਲਾ ਪਾਇਲਟ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰਾਹ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਿਮ ਮਹਿਲਾ ਪਾਇਲਟ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕੁਝ ਮੁਸਲਿਮ ਮਹਿਲਾ ਪਾਇਲਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸਲਾਮੋਫੋਬੀਆ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਸਲੂਕ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਸਾਰਾਹ ਸਬਾਹ ਹਮੀਦ ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਬੰਗਲੌਰ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਯੋਤੀ ਨਿਵਾਸ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੀਯੂਸੀ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 2007 ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਵੇਰੋ ਬੀਚ, ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਏਅਰ ਫਲਾਈਟ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਇਸਲਾਮੋਫੋਬੀਆ ਦੇ 9/11 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਯੂਐਸ ਵੀਜ਼ਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ।
ਅਹਿਮਦ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਸਦੇ ਘਰ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕੁਝ ਹੀ ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਐਸਕਾਰਟ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਹਿਮਦ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਜ਼ੋਰ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਜੋ ਸਾਊਥਵੈਸਟ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਇਲਟ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ 200 ਫਲਾਈਟ ਘੰਟੇ ਲੌਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਹਿਮਦ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਪਾਰਕ ਪਾਇਲਟ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਖਾਸ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਲਿਥੁਆਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਡੀਕ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਸਿਖਲਾਈ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵਪਾਰਕ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ "ਪੁਰਸ਼ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ।"
ਗਡੀਰਾ
ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਤੁਰਨਾ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਜਿਸ ਰਿੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਗੱਡੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਡੀਰਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗਡੀਰੇ ਨੂੰ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਰੇੜਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਜਦ ਲੜਕਾ/ ਲੜਕੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਤੁਰਨ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਸੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਰਖਾਣ ਗਡੀਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਘਰ ਦੇ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਆਪਣਾ ਲਾਗ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸਾਰਾਹ ਹਮੀਦ ਅਹਿਮਦ
ਕਰੀਅਰ
ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 1200 ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਪਾਇਲਟ ਵਜੋਂ ਸਪਾਈਸਜੈੱਟ ਦੁਆਰਾ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੁਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ 600 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕਮਾਤਰ ਮਹਿਲਾ ਮੁਸਲਿਮ ਪਾਇਲਟ ਰਹੀ। ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਉਸ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਇਲਟ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਗਡੀਰਾ
ਗਡੀਰਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦੋ ਫੱਟੀਆਂ 2 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੀਆਂ, 14 ਕੁ ਇੰਚ ਮੋਟੀਆਂ, ਤਿੰਨ ਕੁ ਇੰਚ ਚੌੜੀਆਂ ਤੇ ਦੋ ਫੱਟੀਆਂ 12 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੀਆਂ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਦੋ ਫੁੱਟ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਫੱਟੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਕੁ ਇੰਚ ਅੰਦਰ ਕਰ ਕੇ ਸੱਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। 12 ਫੁੱਟ ਵਾਲੀਆਂ ਫੱਟੀ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ 'ਤੇ ਚੂਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਫੱਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੱਲਾਂ ਵਿਚ ਚੂਲਾਂ ਨੂੰ ਫਿੱਟ ਕਰ ਕੇ ਫਰੇਮ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਫਰੇਮ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਿੰਨ ਇੰਚ ਫੱਟੀ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਫੱਟੀ ਨੂੰ ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਵਿਚ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਹੀਏ ਫਿੱਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਪਹੀਆਂ ਵਾਲੀ ਫੱਟੀ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਵੀ ਇਕ ਸੱਲ੍ਹ (ਮੋਰੀ) ਪਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ 6/7 ਕੁ ਇੰਚ ਲੰਮੀ ਤੇ ਤਿੰਨ ਕੁ ਇੰਚ ਚੌੜੀ ਫੱਟੀ ਵਿਚ ਚੂਲ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਵਿਚ ਫਿੱਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਫੱਟੀ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਸਿਰੇ ਵਿਚ ਵੀ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਲੱਕੜ ਦਾ ਪਹੀਆ ਫਿੱਟ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਡੀਰਾ ਬਣਦਾ ਸੀ।
ਸਾਰਾਹ ਹਮੀਦ ਅਹਿਮਦ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗਡੀਰਾ
ਹੁਣ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਤਰਖਾਣ ਗਡੀਰੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ। ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਣੇ ਗਡੀਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬਣੇ ਗਡੀਰੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਕਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਕਟਕ ਕਯਾਲ
ਕਟਕ ਕਯਾਲ ( ਮਲਿਆਲਮ : കട്ടക കായൽ) ਜਾਂ ਕਟਕਯਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਲਮ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ । ਝੀਲ ਵੱਟਕਯਾਲ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਜੋ 36 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜੋ  ਮਾਰੂਥਾਡੀ ਵਿੱਚ ਹੈ , ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਟਮੁਦੀ ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਲ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਕੱਤਕ ਕਯਾਲ ਕੋਲਮ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਟਮੁਦੀ ਝੀਲ ਅਤੇ ਵੱਟਕਯਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਇਹ ਛੋਟੀ ਨਦੀ ਦੀ ਧਾਰਾ ਕਦੇ ਸ਼ਕਤੀਕੁਲੰਗਾਰਾ ਵਿਖੇ ਕਈ ਸਾਰੀ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਸੀ। 50 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ  ਇਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ 90 ਤੋਂ 120 ਮੀਟਰ ਸੀ । ਉਦੋਂ ਕਟਕ ਕਯਾਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਕਿਸ਼ਤੀ ਜੈੱਟੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਲੋਡ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਤਾਰਨ ਲਈ ਵੱਡੇ ਮਾਲ-ਵਾਹਕ ਜਹਾਜਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ  ਕੁਇਲੋਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਆਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸੀ । ਇਹ ਕਰੀਮੀਨ ਅਤੇ ਪੂਮੀਨ ਸਮੇਤ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸੀ।
ਅਰਬੀ ਅੰਕ
ਅਰਬੀ ਅੰਕ ਦਸ ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਅੰਕ ਹਨ: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ਅਤੇ 9. ਇਹ ਦਸ਼ਮਲਵ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੂਜੇ ਅਧਾਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਕਟਲ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਅਤੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪਲੇਟਾਂ ਵਰਗੇ ਪਛਾਣਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅਕਸਰ ਦਸ਼ਮਲਵ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਗਲਤ ਮਤਲਬ ਕੱਢਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਰੋਮਨ ਸੰਖਿਆ ਵਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਹੋਵੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੋਰ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਦਸ਼ਮਲਵ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਅੰਕਾਂ ਤੋਂ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਦਸ਼ਮਲਵ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੈੱਟਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਹਿੰਦੂ-ਅਰਬੀ ਅੰਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।.
ਓਪਾਰੀ
ਓਪਾਰੀ ਇਕ ਸ਼ੋਕ ਗੀਤ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਪਾਂਡੀਚੇਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ - ਪੂਰਬੀ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿਚ ਵਿਰਲਾਪ ਗੀਤ ਦੀ ਵੰਨਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੂਪ ਹੈ । ਓਪਾਰੀ ਇਕ ਲੋਕ ਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੋਗ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਓਪਰੀ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ , ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਇਕ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੌਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿਚ ਵਿਛੜੇ ਸੱਜਣ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਆਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਦਾ ਇਕ ਸਾਧਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਲਈ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਸਮੁਦਾਏ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਓਪਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਓਪਾਰੀ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇਕ ਮੌਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਥੀਮ
ਗੀਤ ਇਕ ਨਮੂਨੇ ਵਿਚ ਬੱਝੇ ਹੋਣ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਅਚਨਚੇਤ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਉਸਤਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਵਰਗ-ਸੁਧਾਰ ਗਿਆ  ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਓਪਾਰੀ ਵੀ ਅਕਸਰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੂਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ (ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਭੈਣ ਆਦਿ) ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤਿਕ ਸਾਂਝ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਓਪਾਰੀ ਗਾਇਕਾ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਪਿੱਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧੜਕਣ ਵਾਲੇ ਢੋਲ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੱਬੇ ਹੋਏ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰੇਖਾ ਬੋਇਲਾਪੱਲੀ
ਜੀਵਨੀ
ਰੇਖਾ ਬੋਇਲਾਪੱਲੀ ਉਰਫ ਡਾ ਰੇਖਾ ਗੌਡ ਨੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਟੈਨਿਸ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗੱਲਾਂ ਸਿੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਉਸਨੇ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੀਬਰ ਸਿਖਲਾਈ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ 2017 ਤੋਂ ਏਆਈਟੀਏ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਉਸਨੇ ਨਵੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਥਾਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਮਈ 2019 ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਨਿਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (ITF) ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਟੈਨਿਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣੀ ਅਤੇ ਏਆਈਟੀਏ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਾਰ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ। ਨਵੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰਨ ਵਜੋਂ ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਟੈਨਿਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (AITA) ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ 54ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ।
ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਚੈਰਿਟੀ ਚਲਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸਲੀਮਾ ਮਜ਼ਾਰੀ
ਸਲੀਮਾ ਮਜ਼ਾਰੀ ( Pashto ; ਜਨਮ 1980) ਇੱਕ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਲਖ ਸੂਬਾ ਵਿੱਚ ਚਾਰਕਿੰਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗਵਰਨਰ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮਹਿਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗਵਰਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਮਜ਼ਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 1980 ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਤਹਿਰਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਮਾਈਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਲਖ ਸੂਬਾ ਵਿੱਚ ਚਾਰਕਿੰਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗਵਰਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗਵਰਨਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਮਿਲੀਸ਼ੀਆ ਦੀ ਭਰਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ। 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਸਮਰਪਣ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।
2021 ਦੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰਾਜਪਾਲਾਂ ਵਾਂਗ ਭੱਜਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਹਿ ਜਾਣ ਤੱਕ, ਉਹ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 18 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਟਾਈਮ ਡਾਟ ਕਾਮ ਦੀ ਅਗਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਜ਼ਾਰੀ ਸੂਬਾਈ ਗਵਰਨਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਬਲਖ ਦੇ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਮਜ਼ਾਰ-ਏ-ਸ਼ਰੀਫ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਖਬਰ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਚਾਰਕਿੰਟ ਵੀ ਬਲਾਕ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਖੂਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਲੜਾਈ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ 2021 ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਣਦੱਸੇ ਅਮਰੀਕੀ ਟਿਕਾਣੇ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਈ।
ਉਸ ਨੂੰ 2021 ਦੀਆਂ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀਆਂ 100 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਗਾਨ ਔਰਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸਾਲਿਹਾ ਬਾਨੂ ਬੇਗਮ
ਪਰਿਵਾਰ
ਸਾਹਿਲਾ ਬਾਨੂ ਬੇਗਮ ਕ਼ੀਮ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ  ਜੋ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਖਾਨਦਾਨ ਤੋਂ ਸੀ। ਉਹ ਮੁਕ਼ੀਮ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਪੋਤੀ ਸੀ, ਅਕਬਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਜਾਤ ਖਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਵਿਆਹ
ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ 1608 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਤੀਜੇ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਅਬਦੁਰ ਰਹਿਮ ਦੀ ਪਦਵੀ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਗਈ। ਉਸਨੂੰ (ਅਬਦੁਰ ਰਹਿਮ) ਤਾਰਬੀਅਤ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ, ਉਹ ਪਾਦਿਸ਼ਾ ਬਾਨੋ ("ਸਰਬਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਔਰਤ") ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਦਿਸ਼ਾਹ ਮਹੱਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ 1620 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ  ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਊਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਸਾਹਿਲਾ ਬਾਨੂ ਦੀ ਮੌਤ 10 ਜੂਨ, 1620 ਨੂੰ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ਹੋਈ।
ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਇਲਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ
ਸਾਈ ਸੁਧਰਸਨ
ਸਾਈ ਸੁਧਰਸਨ (ਜਨਮ 15 ਅਕਤੂਬਰ 2001) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਹੈ। ਪਾਲਯਾਮਪੱਤੀ ਸ਼ੀਲਡ ਦੇ 2019/20 ਰਾਜਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ 52.92 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 635 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2021-22 ਸਈਅਦ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਅਲੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਲਈ 4 ਨਵੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਟੀ-20 ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 8 ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ 2021-22 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲਿਸਟ ਏ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ 2022 ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ (IPL) ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਲਈ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਟਾਇਟਨਸ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ, ਵਿਜੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸੱਟ ਕਾਰਨ ਮੈਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਆਈਪੀਐਲ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।
ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਅਥਲੀਟ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਵਾਲੀਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2001 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੌਮਿਕ
ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੌਮਿਕ (ਜਨਮ 28 ਮਈ 1969) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਮੋਦੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਿਵਾਸੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਔਰਤ ਬਣੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਪੱਛਮੀ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਵੀ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਨਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਬਿਪਲਬ ਕੁਮਾਰ ਦੇਬ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸੂਬਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸੋਨਮੁਰਾ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਅਧੀਨ ਪੈਂਦੇ ਬਾਰਨਾਰਾਇਣ ਨਾਮਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ 1991 ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਦੀਦੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੌਮਿਕ 1991 ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ, ਅਗਰਤਲਾ ਤੋਂ ਬਾਇਓ-ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਪਾਰਟੀ ਵ੍ਹਿਪ ਵਜੋਂ
ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੌਮਿਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵ੍ਹਿਪ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸ
ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੌਮਿਕ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਪੱਛਮੀ ਤੋਂ 17ਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਨਤੀਜਾ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, IANS ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, 50 ਸਾਲਾ ਵਿਗਿਆਨ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ, ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੌਮਿਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਰਾਜ ਦੇ ਸਰਬਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਵਿਜ਼ਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਾਡੀ ਭਵਿੱਖੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੈ।"
ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਸੂਬਾ ਇਕਾਈ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਭੌਮਿਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਿਪਲਬ ਕੁਮਾਰ ਦੇਬ ਦੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗੇ।"
ਭੌਮਿਕ ਨੇ 5,73,532 ਵੋਟਾਂ (ਜਾਇਜ਼ ਵੋਟਾਂ ਦਾ 51.77 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਪੱਛਮੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਵਿਰੋਧੀ ਸੁਬਲ ਭੌਮਿਕ ਨੂੰ 3,05,689 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਬਿਭੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣਗੇ। ਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵੀ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਵੀ, ਜੋ 1991 ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।
ਪਹਿਲੀ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ
ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਪੱਛਮੀ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੌਮਿਕ ਨੇ ਅਸਾਮ ਹੜ੍ਹ ਰਾਹਤ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚੋਂ 1,00,000 ਰੁਪਏ ਦਾਨ ਕੀਤੇ। ਅਸਾਮ ਦੇ 17 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ 2,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 67 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ 33,55,837 ਲੋਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ
ਜਦੋਂ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਫੇਰਬਦਲ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਦੂਜੇ ਮੋਦੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="0">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮੈਟ ਲੀਬਲਾਂਕ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967
ਪਰਾਵੁਰ ਝੀਲ
ਪਰਾਵੁਰ ਕਯਾਲ, ਪਰਾਵੁਰ, ਕੋਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਕੇਰਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਛੋਟੀ ਝੀਲ ਹੈ, ਸਿਰਫ 6.62 ਕਿਲੋਮੀਟ ਸਕੁਏਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ , ਇਹ ਇਥਿਕਾਰਾ ਨਦੀ ਦਾ ਅੰਤ ਬਿੰਦੂ ਹੈ। ਪਰਾਵੁਰ ਝੀਲ ਹੋਰ  ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਨਹਿਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਕੇਰਲਾ ਬੈਕਵਾਟਰਸ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ - ਸ਼ੌਰਨੂਰ ਨਹਿਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਐਡਵਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਮੁਦੀ ਕਯਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਰਾਵੁਰ ਝੀਲ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ
right|thumb| ਥੇਕੁੰਭਾਗਮ ਮੁਹਾਨੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਰਾਵੁਰ ਝੀਲ ਝੀਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਸੜਕ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦੀ ਹੈ ਉਹਨੂੰ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਪਰਾਵੁਰ ਝੀਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਟੂਰੀਜ਼ਮ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ
right|thumb| ਪਰਾਵੁਰ ਥੇਕੁੰਭਗਮ ਬੀਚ ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਦੀ ਫੋਟੋ ਪਰਾਵੁਰ ਝੀਲ ਪਰਾਵੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ । ਪਰਾਵੁਰ - ਐਡਵਾ - ਵਾਰਕਲਾ ਸੜਕ ਪਰਾਵੁਰ ਝੀਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਹੋਕੇ ਗੁਜ਼ਰਦੀ ਹੈ। ਪਰਾਵੁਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪਰਾਵੁਰ ਝੀਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਪਰਾਵੁਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ' ਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਗਭਗ  ਚੌਦਾਂ ਜੋੜੀਆਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਰੁਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਲ ਹੈੱਡ ਕੋਲਮ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ 26 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ  ਹੈ। ਝੀਲ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ KSRTC ਬੱਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਚਥਨੂਰ ਬੱਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ  ਹੈ।  ਪਰਾਵੁਰ ਮਿਉਂਸਪਲ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਝੀਲ ਤੋਂ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲਾ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਐਸ ਵੇਂਕਟਰਮਨਨ
ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਂਕਟਰਮਨਨ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦਾ 18ਵਾਂ ਗਵਰਨਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1990 ਤੋਂ 1992 ਤੱਕ 2 ਸਾਲ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ 1985 ਤੋਂ 1989 ਤੱਕ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਵੇਂਕਟਰਮਨਨ ਨੂੰ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭੁਗਤਾਨ ਸੰਤੁਲਨ ਸੰਕਟ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੰਕਟ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅਤੇ ਨਿਰਣਾਇਕ ਕਾਰਵਾਈ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਲਗਭਗ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਵੇਂਕਟਰਮਨਨ ਦਾ ਜਨਮ ਤ੍ਰਾਵਣਕੋਰ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਪਦਮਨਾਥਪੁਰਮ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਨਾਗਰਕੋਇਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਅਈਅਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ, ਕੇਰਲ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਰਨੇਗੀ ਮੇਲਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਿਟਸਬਰਗ, ਯੂਐਸਏ ਤੋਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਆਈ.ਏ.ਐਸ
ਵੇਂਕਟਰਮਨਨ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਵਿੱਤ ਸਕੱਤਰ
ਉਸਨੇ 1985 ਤੋਂ 1989 ਤੱਕ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ
ਵੇਂਕਟਰਮਨਨ ਨੇ 22 ਦਸੰਬਰ 1990 ਤੋਂ 21 ਦਸੰਬਰ 1992 ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਨੇ ਆਰਬੀਆਈ ਗਵਰਨਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਭਾਰਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਭੁਗਤਾਨ ਸੰਤੁਲਨ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਿਰਣਾਇਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਆਰ ਬੀ ਆਈ ਗਵਰਨਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਸੁਚੇਤਾ ਦਲਾਲ ਦੁਆਰਾ ਬਦਨਾਮ ਹਰਸ਼ਦ ਮਹਿਤਾ ਘੁਟਾਲੇ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲ
ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੇਂਕਟਰਮਨਨ ਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਲੇਲੈਂਡ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ, ਨਿਊ ਤਿਰੁਪੁਰ ਏਰੀਆ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਲੇਲੈਂਡ ਫਾਈਨਾਂਸ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ, SPIC, ਪਿਰਾਮਲ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਲਿਮਟਿਡ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਾਟਰ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ ਅਤੇ ਹਾਊਸਿੰਗ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਫਾਈਨਾਂਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਿਟੇਡ ਦੇ ਬੋਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਉਸਦੀ ਧੀ ਗਿਰੀਜਾ ਵੈਦਿਆਨਾਥਨ - ਇੱਕ 1981, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਕੇਡਰ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ - ਨੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ
ਵੇਂਕਟਰਮਨਨ ਨੇ ਤਿੰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕਤਾ: ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ - ਭਾਗ I, ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕਤਾ: ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ - ਭਾਗ II, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਆਰਥਿਕਤਾ: ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ - ਭਾਗ III।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ
ਅਦਾਕਾਰ ਅਨੰਤ ਮਹਾਦੇਵਨ ਨੇ ਸਕੀਮ 1992 ਵਿੱਚ ਵੇਂਕਟਰਮਨਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ, ਜੋ ਹਰਸ਼ਦ ਮਹਿਤਾ ਦੇ 1992 ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਘੁਟਾਲੇ ' ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੋਨੀ ਲਿਵ ਦੀ ਅਸਲ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸੇਵਾ ਅਫ਼ਸਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਅਰੁਲ ਮੋਹਨ
thumb|ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਅਰੁਲ ਮੋਹਨ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਅਰੁਲ ਮੋਹਨ ( ਜਨਮ 20 ਨਵੰਬਰ 1994) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2019 ਦੀ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਆਂਧ ਕਾਠੇ ਹੇਲਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਨਾਨੀਜ਼ ਗੈਂਗ ਲੀਡਰ (2019), ਅਤੇ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ (2021) ਨਾਲ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਨਾਨੀਜ਼ ਗੈਂਗ ਲੀਡਰ (2019), ਡਾਕਟਰ (2021), ਇਥਾਰਕੁਮ ਥੁਨਿਧਾਵਨ (2022) ਅਤੇ ਡੌਨ (2022) ਵਰਗੀਆਂ ਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਰਵੋਤਮ ਡੈਬਿਊਟੈਂਟ ਲਈ ਇੱਕ SIIMA ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਇੱਕ JFW ਮੂਵੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਅਰੁਲ ਮੋਹਨ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ  'ਔਂਧ ਕਾਥੇ ਹੇਲਾ' ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਉਸ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਨਾਨੀਜ਼ ਗੈਂਗ ਲੀਡਰ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਫਿਲਮ ਮਯਾਨ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸੰਸਕਰਣ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤਾ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਨੈਲਸਨ ਦਿਲੀਪਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ, ਸ਼ਿਵਕਾਰਤਿਕੇਅਨ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਸਰੀ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਏਥਾਰਕੁਮ ਥੁਨਿਧਾਵਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪੰਡੀਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਔਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਰੀਆ ਅਭਿਨੀਤ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਨੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਵਾਕਾਰਤਿਕੇਅਨ ਨਾਲ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮ ਡੌਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਹੁਣ ਉਹ ਆਗਾਮੀ ਫਿਲਮ ਕੈਪਟਨ ਮਿਲਰ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੈਮ ਰਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਐਮ. ਰਾਜੇਸ਼ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਹਿਯੋਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਰੀਮਾ ਕਾਗਤੀ
ਰੀਮਾ ਕਾਗਤੀ (ਅਸਲ ਨਾਮ: ਰੀਮਾ ਕਾਕਤੀ ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਹਨੀਮੂਨ ਟਰੈਵਲਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਲਿਮਟਿਡ (2007), ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਓ-ਨੋਇਰ, ਤਲਸ਼ (2012) ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੇਡ ਡਰਾਮਾ ਗੋਲਡ (2018) ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਰੀਮਾ ਨੇ ਜ਼ੋਇਆ ਅਖਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਟਾਈਗਰ ਬੇਬੀ ਫਿਲਮਜ਼, ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਵੈੱਬ ਸਟੂਡੀਓ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਰੀਮਾ ਕਾਗਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, ਉਹ ਅਸਾਮ ਦੇ ਤਿਨਸੁਕੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੋਰਹਪਜਾਨ ਦੀ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਖੇਤ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ, ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਇੱਕ ਅਸਾਮੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਰੀਮਾ ਕਾਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਕਾਗਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰੀਮਾ ਨੇ ਫਰਹਾਨ ਅਖਤਰ (ਦਿਲ ਚਾਹਤਾ ਹੈ, ਲਕਸ਼ੈ), ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਗੋਵਾਰੀਕਰ (ਲਗਾਨ), ਹਨੀ ਇਰਾਨੀ (ਅਰਮਾਨ), ਅਤੇ ਮੀਰਾ ਨਾਇਰ (ਵੈਨਿਟੀ ਫੇਅਰ) ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਹ ਐਕਸਲ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਹਾਨ ਅਖਤਰ ਅਤੇ ਜ਼ੋਇਆ ਅਖਤਰ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰੀਮਾ ਅਤੇ ਜ਼ੋਇਆ ਅਖਤਰ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਟਾਈਗਰ ਬੇਬੀ ਫਿਲਮਜ਼ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਪਨੀ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1972 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਕਲਪਨਾ ਸ਼ਰਮਾ
ਕਲਪਨਾ ਸ਼ਰਮਾ (ਜਨਮ 1947) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਸੰਪਾਦਕ, ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ, ਉਸਨੇ ਦ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ, ਅਤੇ ਦ ਹਿੰਦੂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਬਿਊਰੋ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਐਡੀਟਰ ਅਤੇ ਚੀਫ਼ ਸੀ। 1987 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਿਲਾ ਮੀਡੀਆਪਰਸਨ ਲਈ ਚਮੇਲੀ ਦੇਵੀ ਜੈਨ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੀਡਿਸਕਵਰਿੰਗ ਧਾਰਾਵੀ (2000) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾਵੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਝੁੱਗੀ, ਅਤੇ ਚੁੱਪ ਅਤੇ ਤੂਫਾਨ: ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਭਾਰਤ (Aleph 2019)।
ਕੈਰੀਅਰ
ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਚਮੇਲੀ ਦੇਵੀ ਜੈਨ ਅਵਾਰਡ ਫਾਰਸਟੈਂਡਿੰਗ ਵੂਮੈਨ ਮੀਡੀਆਪਰਸਨ, ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਯੂਸੀ ਬਰਕਲੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ, ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਰੀਡਸਕਵਰਿੰਗ ਧਾਰਾਵੀ: ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੁੱਗੀ (ਪੈਨਗੁਇਨ, 2000) ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਝੁੱਗੀ, ਧਾਰਾਵੀ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸਿੰਗਲ ਬਾਇ ਚੁਆਇਸ (ਔਰਤਾਂ ਅਸੀਮਤ) ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ, ਬਾਮਾ ਦੁਆਰਾ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ; ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼ਾਰਦਾ ਉਗਰਾ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਲੈਲਾ ਤਇਅਬਜੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਫਰੇਨੀ ਮਾਨੇਕਸ਼ਾ, ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੁਜਾਤਾ ਪਟੇਲ, ਅਤੇ ਹੋਰ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 1947 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜੈਫਰੀ ਕੌਨਰ ਹਾਲ
ਜੈਫਰੀ ਕੌਨਰ ਹਾਲ (ਜਨਮ 3 ਮਈ, 1945) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਜੀਨ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਮੋਬਾਇਓਲੋਜਿਸਟ ਹੈ। ਹਾਲ ਬ੍ਰਾਂਡੇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਮੇਨ ਦੇ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਫਲਾਈ ਕੋਰਟ ਕੋਰਟਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਤਾਲਾਂ ਦੇ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਡ੍ਰੋਸਫਿਲਾ ਮੇਲਾਨੋਗਾਸਟਰ ਦੇ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਦੁਆਰਾ, ਹਾਲ ਨੇ ਜੈਵਿਕ ਘੜੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਢਾਚੇ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਉੱਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ। ਉਹ ਕ੍ਰੈਨੀਬਾਇਓਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬੀ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕਾਦਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਟੀ. ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਫੈਲੋਜ਼ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਇਆ।
2017 ਵਿੱਚ, ਮਾਈਕਲ ਡਬਲਯੂ. ਯੰਗ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਰੋਸਬਾਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ "ਸਰਕਾਡੀਅਨ ਤਾਲ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਣੂ ਵਿਧੀ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਲਈ" ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ 2017 ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਜਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਜੈਫਰੀ ਹਾਲ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰੁਕਲਿਨ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ. ਦੇ ਉਪਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਸੈਨੇਟ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਿਆਂ ਐਸੋਸੀਏਟਡ ਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਰਿਪੋਰਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੋਸੇਫ ਡਬਲਯੂ. ਹਾਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਅਪਡੇਟ ਰਹਿਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਹਾਲ ਨੇ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਦੇ ਬੈਥੇਸਡਾ ਵਿੱਚ ਵਾਲਟਰ ਜੌਹਨਸਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ 1963 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ, ਹਾਲ ਨੇ ਦਵਾਈ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਹਾਲ ਨੇ 1963 ਵਿੱਚ ਐਮਹਰਸਟ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹਾਲ ਨੂੰ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਜਨੂੰਨ ਮਿਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ, ਰਸਮੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਤਜਰਬਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਹਾਲ ਨੇ ਫਿਲਿਪ ਇਵਜ਼ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਹਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਇਵਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਲ ਇਵਜ਼ ਦੀ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਡ੍ਰੋਸੋਫਿਲਾ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਜਨੂੰਨ ਜੋ ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਗਿਆ। ਇਵਜ਼ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ, ਹਾਲ ਨੇ ਡ੍ਰੋਸੋਫਿਲਾ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਲਿਪੀ ਅੰਤਰਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਹਾਲ ਦੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਨੂੰ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਾਲ ਸੀਏਟਲ ਦੀ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰੇ, ਜਿੱਥੇ ਪੂਰਾ ਵਿਭਾਗ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਤ ਸੀ।
ਵਿਦਿਅਕ ਔਕੜਾਂ
ਕ੍ਰੋਮੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਸਮੇਂ, ਹਾਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਖ਼ਾਸਕਰ, ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਘੜੀਆਂ (ਪੀਰੀਅਡ ਜੀਨ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇਖੋ) ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੀ ਜੈਨੇਟਿਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕ੍ਰੋਮੋਬੀਓਲੋਜਿਸਟਸ ਦੁਆਰਾ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਹਾਲ ਨੂੰ ਸੰਦੇਹਵਾਦ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਮੀਨੋ ਐਸਿਡਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਤਰਤੀਬ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਕੋ ਦੂਸਰੇ ਖੋਜਕਰਤਾ, ਮਾਈਕਲ ਯੰਗ ਸਨ।
ਹਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਨਾ ਸਿਰਫ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਬਲਕਿ ਖੋਜ ਵਾਸਤੇ ਫੰਡਿੰਗ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਇੱਕ ਮੁੱਢਲਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਮੈਦਾਨ ਕਿਉਂ ਛੱਡਿਆ। ਉਸਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਲੜੀਵਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਦੀ ਖੋਜ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫੰਡ ਕਰਨਾ ਵਿਗਿਆਨੀ 'ਤੇ ਸੀਮਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਰੁਚੀਆਂ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰਨ ਲਈ ਲਚਕਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ। ਹਾਲ ਨੇ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਡਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੀਕੁਮਾਰ ਰਾਓ
'''ਸ਼੍ਰੀਕੁਮਾਰ ਐਸ. ਰਾਓ' (ਜਨਮ 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 1951) ਇੱਕ ਕੁਲੀਨ ਕੋਚ ਹੈ ਜੋ ਉੱਦਮੀਆਂ, ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਪੀਕਰ, ਲੇਖਕ, ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਮੁਹਾਰਤ (CPM) ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਵੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਕੋਰਸ ਜੋ ਨਿੱਜੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ TED ਸਪੀਕਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਫ਼ਲ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ: ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਮੁਹਾਰਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਗੈਰ-ਰਵਾਇਤੀ ਰਣਨੀਤੀਆਂ, ਜੋ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਕਰੇਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ: ਲਚਕੀਲਾ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਅਤੇ ਸਫਲ ਰਹੋ। - ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਦੀ "ਦਿ ਬਿਜ਼ਨਸ ਬੁੱਕ ਬੈਸਟ ਸੇਲਰ ਲਿਸਟ" 'ਤੇ ਇੱਕ ਬੈਸਟ ਸੇਲਰ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਾਡਰਨ ਵਿਜ਼ਡਮ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੂਟਸ: ਦ ਮੂਵਰਸ ਐਂਡ ਸ਼ੇਕਰਜ਼ ਗਾਈਡ ਟੂ ਅਸਟੌਪਬਲ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੀਨਤਮ ਕਿਤਾਬ ਨਿੱਜੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ #1 ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਵਿੱਚ #1 ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਬੈਸਟ ਸੇਲਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਡੀਓ-ਕੋਰਸ ਦ ਪਰਸਨਲ ਮਾਸਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ'' ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਕਥਾਵਾਚਕ ਵੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਾਈਂਡਵੈਲੀ ਦੇ ਨਾਲ "ਦਿ ਕੁਐਸਟ ਫਾਰ ਪਰਸਨਲ ਮਾਸਟਰੀ" ਨਾਮਕ ਇੱਕ 45-ਦਿਨ ਦਾ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ, ਲਚਕੀਲਾਪਣ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਸਫਲ ਜੀਵਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਰਾਓ ਦਾ ਜਨਮ 1951 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ (ਮੌਜੂਦਾ ਦਿਨ ਮੁੰਬਈ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਲੀ, ਰੰਗੂਨ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਕੂਲ ਨਰਿੰਦਰਪੁਰ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਮੇਜਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਐਮਬੀਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਰਾਓ ਫਿਰ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਆਏ ਅਤੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. 1980 ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ।
ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪਿਛੋਕੜ
ਰਾਓ 1973 ਤੋਂ 1975 ਤੱਕ ਵਾਰਨਰ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ The Exorcist ਲਈ ਵਿਗਿਆਪਨ ਰਣਨੀਤੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1977 ਤੋਂ 1978 ਤੱਕ, ਰਾਓ ਕਾਂਟੀਨੈਂਟਲ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਰਲੇਵੇਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿੱਤੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੀ। ਰਾਓ 1978 ਵਿੱਚ ਡੇਟਾ ਰਿਸੋਰਸਜ਼, ਇੰਕ. ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਖੋਜ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਹ ਉਸ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਡੀਆਰਆਈ ਨੂੰ ਮੈਕਗ੍ਰਾ-ਹਿੱਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 1983 ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰਾਓ 1983 ਤੋਂ 1985 ਤੱਕ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਸਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬਾਰੂਚ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਲੌਂਗ ਆਈਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੀਡਬਲਯੂ ਪੋਸਟ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਲੁਈਸ ਅਤੇ ਜੋਹਾਨਾ ਵੋਰਜ਼ਿਮਰ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਫਲਤਾ, ਵਿੱਤੀ ਵਿਸ਼ਵ ਅਤੇ ਫੋਰਬਸ ਲਈ ਇੱਕ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ <i id="mwOA">ਇੰਕ.</i>, ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ <i id="mwOw">ਹੇਮਿਸਫੇਰਸ</i> ਵਰਗੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਸੈਂਕੜੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ "ਦਿ ਸ਼ੇਪ ਆਫ਼ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਟੂ ਕਮ" ਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਐਮਰਾਲਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਰਿਵਿਊਜ਼ ਦੁਆਰਾ "ਸਿਟੇਸ਼ਨਜ਼ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਟੌਪ 50 ਪੇਪਰਜ਼" ਦੇ ਜੇਤੂ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਮੁਹਾਰਤ (CPM)
1994 ਵਿੱਚ, ਰਾਓ ਨੇ ਲੋਂਗ ਆਈਲੈਂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਮੁਹਾਰਤ (CPM) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਕੋਰਸ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕੋਰਸ ਨੂੰ 1999 ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2005 ਤੱਕ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਸੀਪੀਐਮ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ CPM, ਨੌਰਥਵੈਸਟਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੈਲੋਗ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਅਤੇ ਬਰਕਲੇ ਵਿਖੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹਾਸ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਹਾਰਵਰਡ, ਸਟੈਨਫੋਰਡ, ਐਮਆਈਟੀ, ਵਾਰਟਨ, ਇਨਸੀਡ, ਡਾਰਟਮਾਊਥ, ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਅਤੇ ਡਿਊਕ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਰਾਓ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ, ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਮੁਹਾਰਤ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। CPM ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਰਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦੀ ਆਪਣੀ ਐਲੂਮਨੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਹੈ।