cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ
ਕਾਰਨ
ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਵਿੱਚ ਇਨਸੂਲਿਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਗੁਲੂਕੋਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨਸੂਲਿਨ ਦੇ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਗੁਲੂਕੋਜ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ। ਇਨਸੂਲਿਨ ਇੱਕ ਦਵਾਰ ਰਖਿਅਕ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਲੂਕੋਜ ਨੂੰ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂਕਿ ਊਰਜਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਗੁਲੂਕੋਜ ਦੇ ਵੱਧਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹਾਲਤ ਉਸ ਪਿਆਸੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਪਾਣੀ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਵਾਰ ਰਿਸਾਉ (ਇਨਸੂਲਿਨ) ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਗੁਲੂਕੋਜ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੱਧ ਕੇ 140 ਮ ਗ / ਡੈ ਲਿ ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਦਾ ਰੋਗੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਚੇਤ ਰੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੱਧਰ ਵੱਧ ਕਰ 500 ਮ ਗ / ਡੈ ਲਿ ਤੱਕ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਭਰਿਆ ਹੈ। ਸਾਲਾਂ ਬਧੀ ਜੇਕਰ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਗੁਲੂਕੋਜ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧਿਆ ਰਹੇ ਤਾਂ ਹਰ ਇੱਕ ਅੰਗ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਲਹੂ ਨਲਕੀਆਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਮਾਇਕਰੋ ਏੰਜਯੋਪੈਥੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੰਤਰਿਕਾਤੰਤਰ ਦੀ ਖਰਾਬੀ ‘ਨਿਊਰੋਪੈਥੀ, ਗੁਰਦੀਆਂ ਦੀ ਖਰਾਬੀ ‘ਨੇਫਰੋਪੈਥੀ ਅਤੇ ਨੇਤਰਾਂ ਦੀ ਖਰਾਬੀ ‘ਰੇਟੀਨੋਪੈਥੀ’ਕਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਦਿਲ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਹਮਲਾ ਹੁੰਦੇ ਵੀ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ।
ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
ਡਾਇਬਿਟੀਜ ਮੇਲਾਇਟਸ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ–
ਟਾਈਪ - । (ਇਨਸੂਲਿਨ ਆਸ਼ਰਿਤ ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ)
ਟਾਈਪ–। ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਵਿੱਚ ਪੈਂਕਰੀਆ ਇਨਸੂਲਿਨ ਨਾਮਕ ਹਾਰਮੋਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਪਾਉਂਦਾ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਗੁਲੂਕੋਜ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਪਾਉਂਦੇ। ਇਸ ਟਾਈਪ ਵਿੱਚ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਗੁਲੂਕੋਜ ਦਾ ਪੱਧਰ ਆਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨੇਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇਨਸੂਲਿਨ ਦੇ ਇੰਜੇਕਸ਼ਨ ਲੈਣ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ‘ਜਿਊਵਿਨਾਇਲ ਆਨਸੈਟ ਡਾਇਬਿਟੀਜ’ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਗ ਅਕਸਰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰੋਗ ਵਿੱਚ ਆਟੋਇਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰੋਗੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਟਾਈਪ - ।। (ਇਨਸੂਲਿਨ ਅਨ-ਆਸ਼ਰਿਤ ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ)
ਲੱਗਭੱਗ 90 % ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਰੋਗੀ ਟਾਈਪ - ।। ਡਾਇਬਿਟੀਜ ਦੇ ਹੀ ਰੋਗੀ ਹਨ। ਇਸ ਰੋਗ ਵਿੱਚ ਪੈਂਕਰੀਆ ਇਨਸੂਲਿਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਇਨਸੂਲਿਨ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਅਸਰ ਖੋ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪੈਂਕਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਛੁੱਟ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦੀ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਗੁਲੂਕੋਜ ਦਾ ਪੱਧਰ ਅਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਵਿੱਚ ਜੇਨੇਟਿਕ ਕਾਰਨ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਨ। ਕਈ ਪਰਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰੋਗ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਅਸਕਾਂ ਅਤੇ ਮੋਟਾਪੇ ਨਾਲ ਗਰਸਤ ਆਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਆਪਣੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਮਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਆਦਾਤਰ ਰੋਗੀ ਆਪਣਾ ਭਾਰ ਘਟਾ ਕੇ, ਨੇਮੀ ਖਾਣਾ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਰੋਗ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਐਮ ਆਰ ਡੀ ਐਮ (ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਜਨਿਤ ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ)
ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 15 - 30 ਉਮਰ ਵਰਗ ਦੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰੀਆਂ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਗਰਸਤ ਹਨ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੈਂਕਰੀਆ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਨਸੂਲਿਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਪਾਉਂਦਾ। ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨਸੂਲਿਨ ਦੇ ਇੰਜੇਕਸ਼ਨ ਦੇਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਦੇ ਟਾਈਪ–। ਰੋਗੀਆਂ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ ਇਸ ਰੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨਸੂਲਿਨ ਦੇ ਇੰਜੇਕਸ਼ਨ ਬੰਦ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਕੀਟੋਏਸਿਡੋਸਿਸ ਵਿਕਸਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਉਂਦਾ।
ਆਈ ਜੀ ਟੀ (ਇੰਪੇਇਰਡ ਗੁਲੂਕੋਜ ਟੋਲਰੇਂਸ)
ਜਦੋਂ ਰੋਗੀ ਨੂੰ 75 ਗਰਾਮ ਗੁਲੂਕੋਜ ਦਾ ਘੋਲ ਪਿਆਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਗੁਲੂਕੋਜ ਦਾ ਪੱਧਰ ਆਮ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਲਤ ਆਈ ਟੀ ਜੀ ਕਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਰੋਗੀ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਰੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੈਸਟੇਸ਼ਨਲ ਡਾਇਬਿਟੀਜ (ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ)
ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਜੈਸਟੇਸ਼ਨਲ ਡਾਇਬਿਟੀਜ ਕਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। 2 - 3 % ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦੌਰਾਨ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਔਲਾਦ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਦੇਹ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੈਕੰਡਰੀ ਡਾਇਬਿਟੀਜ
ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਹੋ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਡਾਇਬਿਟੀਜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੈਂਕਰੀਆ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਇਨਸੂਲਿਨ ਦਾ ਰਿਸਾਉ ਗ਼ੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ–
ਲਹੂ ਸ਼ਕਰ ਪੱਧਰ
ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਲਹੂ - ਸ਼ਕਰ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਨਾਰਮਲ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਾਰਮਲ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉੱਚ ਲਹੂ ਗੁਲੂਕੋਜ ਜਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉੱਚ ਗੁਲੂਕੋਜ, ਲਹੂ ਨਲਕੀਆਂ, ਗੁਰਦੇ, ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਤੰਤੂਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਖਰਾਬੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤੰਤੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀਆਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਚੱਲੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲਹੂ ਨਲਕੀਆਂ ਦੇ ਰੋਗ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਾਸਾ ਮਰਨ ਅਤੇ ਸੰਚਰਣ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹੂ ਨਲਕੀਆਂ ਦੀ ਖਰਾਬੀ (ਰੇਟੀਨੋਪੈਥੀ), ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ (ਗੁਲੂਕੋਮਾ) ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਲੈਨਜ ਉੱਤੇ ਬਦਲੀ ਛਾਉਣਾ (ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ) ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਖਰਾਬੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਗੁਰਦੇ ਲਹੂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਪਸ਼ਿਸ਼ਟ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਚ ਲਹੂਚਾਪ ਕਰਕੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਲਹੂ ਪੰਪ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਠਿਨਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਲਹੂਚਾਪ
ਦਿਲ ਧੜਕਣ ਨਾਲ ਲਹੂ ਨਲਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਹੂ ਪੰਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਬਾਅ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਤੰਦੁਰੁਸਤ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਲਹੂ ਨਲਕੀਆਂ ਮਾਂਸਲ ਅਤੇ ਲਚੀਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲਹੂ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਪ੍ਰਤੀ ਮਿੰਟ 60 ਤੋਂ 80 ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਧੜਕਦਾ ਹੈ। ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਹਰ ਇੱਕ ਧੜਕਨ ਦੇ ਨਾਲ ਲਹੂ ਚਾਪ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧੜਕਣਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਸਥਿਲ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਇਹ ਘੱਟਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਉੱਤੇ ਆਸਨ, ਕਸਰਤ ਜਾਂ ਸੌਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲਹੂ ਚਾਪ ਘੱਟ - ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇੱਕ ਅਧਖੜ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਇਹ 130 / 80 ਐਮ ਐਮ ਐਚ ਜੀ ਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਘੱਟ ਹੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਹੂ ਚਾਪ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਉੱਤੇ ਉੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਉੱਚ ਲਹੂ ਚਾਪ ਦੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲਾਂ ਬਧੀ ਲਹੂ ਚਾਪ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸਦਾ ਤਨਾਵ, ਹਤੋਤਸਾਹ ਅਤੇ ਅਤਿ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀ ਸ਼ਾਂਤ, ਵਿਸ਼ਰਾਂਤ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਹੂਚਾਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਚ ਲਹੂਚਾਪ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਸਾ ਮਰਨਾ, ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ, ਸੰਕੁਲਨ ਦਿਲ ਰਫ਼ਤਾਰ ਰੁਕਣਾ ਜਾਂ ਗੁਰਦੇ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣਘਾਤਕ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚ ਲਹੂਚਾਪ ਨੂੰ ਅਕਰਮਕ ਪ੍ਰਾਣਘਾਤਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ thumb|180x180px|ਸੀਰੀ ਕਿਲੇ ਦਾ ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ thumb|180x180px|ਤੁਗ਼ਲਕਾਬਾਦ ਕਿਲਾ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ
ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਲ - ਧਮਣੀ ਰੋਗ
ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਰੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ - ਰੋਗ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਅਟੈਕ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਜੋਨਿਵ੍ਰੱਤੀ ਦੇ ਪੂਰਵ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਏਸਟਰੋਜਨ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਗ੍ਰਸਤ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਨਿਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ - ਰੋਗ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਰੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ - ਧਮਣੀ ਰੋਗ ਮੌਤ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਦੇ ਰੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ - ਰੋਗ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰਟ - ਅਟੈਕ ਜਿਆਦਾ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਘਾਤਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। * ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਮਰੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰਟ - ਅਟੈਕ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਰਦ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਦਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੰਤੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਕਾਰਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹਾਰਟ - ਅਟੈਕ ਕਹਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਐਨਜਾਇਨਾ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਸਾਹ ਫੁੱਲਣ, ਚੱਕਰ ਆਉਣ, ਦਿਲ ਰਫ਼ਤਾਰ ਬੇਕਾਇਦਾ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਰੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਲਹੂ ਦਾ ਗੁਲੂਕੋਜ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਕਿਰੋਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੀ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਲਹੂ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਾਰਜ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਤੋਂ ਮੌਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਰੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਤੋਂ ਲਹੂ ਵਾਹਿਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਏਥਰੀਮੋ ਸਕੋਰੋਸਿਸ ਦੇ ਬਦਲਾਉ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਕੇ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ, ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗ, ਉੱਚ ਲਹੂਚਾਪ ਤਿੰਨੋਂ ਹੀ ਜਟਿਲ, ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਘਾਤਕ ਰੋਗ ਹਨ। ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਘਨਿਸ਼ਠ ਸੰਬੰਧ ਜੀਵਨ - ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲਤਾਂ ਹੈ ਹੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਤਿੰਨਾਂ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਘਨਿਸ਼ਠ ਸੰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰੋਗ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਦੂਜੇ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੋਗ ਗੰਭੀਰ, ਘਾਤਕ, ਅਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ, ਬੇਇਲਾਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਨੇਮੀ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇ। ==ਪਰਬੰਧਨ== ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਨੇਮੀ ਖਾਣਾ, ਕਸਰਤ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਿਹਤ, ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਕ ਇਨਸੂਲਿਨ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ (ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ) ਦਾ ਸੇਵਨ ਆਦਿ ਕੁੱਝ ਤਰੀਕੇ ਹਨ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ
ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
thumb|180x180px|ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਜਾਂ ਲਾਲ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ
ਕਸਰਤ
ਕਸਰਤ ਨਾਲ ਲਹੂ ਸ਼ਕਰ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਲੂਕੋਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੀਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਤੀਘੰਟਾ 6 ਕਿ ਮੀ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਚਲਣ ਉੱਤੇ 30 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ 135 ਕਲੋਰੀ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਣ ਨਾਲ ਲੱਗਭੱਗ 200 ਕਲੋਰੀ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਦਿੱਲੀ ਦੇ 14 ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮੇਜਰ ਰਾਬਰਟ ਸਮਿਥ ਨੇ 1835 ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ।
ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ
ਤਵਚਾ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ
ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਦੇ ਮਰੀਜਾਂ ਨੂੰ ਤਵਚਾ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨਾ ਅਤਿ ਆਵਸ਼ਕ ਹੈ। ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਗੁਲੂਕੋਜ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਟਾਣੂ ਅਤੇ ਲਾਗ ਲੱਗਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਲਹੂ ਸੰਚਾਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੁਰਖਿਆਤਮਕ ਸੈੱਲ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਚ ਗੁਲੂਕੋਜ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨਾਲ ਨਿਰਜਲੀਕਰਨ (ਡੀ-ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਤਵਚਾ ਖੁਸ਼ਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਰਕ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ
ਦਿੱਲੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
ਦਿੱਲੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ  ਸ਼ਾਹਜਹਾਨਾਬਾਦ (ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ) ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਸੀ।
ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ
ਜੀਨ ਥੇਰੈਪੀ
ਜੀਨ ਥੇਰੇਪੀ: ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਣੂ ਵੇਕਟਰ ਨੂੰ ਲਹੂ - ਸ਼ਕਰ ਪੱਧਰ ਬਦਲਨ ਉੱਤੇ ਡੀ ਐਨ ਏ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸੂਲਿਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਣੂ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨਾ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ
ਅਜਮੇਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
thumb|180x180px|       ਅਜਮੇਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
ਤੁਰਕਮਨ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
thumb|180x180px|ਤੁਰਕਮਨ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ
ਦੇਖਭਾਲ
ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਆਪ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਲਕੇ ਸਾਬਣ ਜਾਂ ਹਲਕੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨੇਮੀ ਇਸਨਾਨ ਕਰੋ। ਜਿਆਦਾ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਾ ਨਹਾਵੋ ਅਤੇ ਨਹਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਭਲੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪੂੰਝੋ ਅਤੇ ਤਵਚਾ ਦੀਆਂ ਸਿਲਵਟਾਂ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ਉੱਥੇ ਜਿਆਦਾ ਨਮੀ ਜਮਾਂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿਂ ਬਗਲਾਂ, ਉਰੁਮੂਲ ਅਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿਆਦਾ ਨਮੀ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਣ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਵਚਾ ਸੁੱਕੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿਓ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀ ਸੁੱਕੀ, ਖੁਜਲੀਦਾਰ ਤਵਚਾ ਨੂੰ ਰਗੜਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਲਈ ਦਵਾਰ ਖੋਲ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਲੋੜੀਂਦੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਲਉ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਕਿ ਤਵਚਾ ਪਾਣੀਦਾਰ ਬਣੀ ਰਹੇ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ
ਕਾਬੁਲੀ  ਦਰਵਾਜ਼ਾ
thumb|240x240px|ਖੂਨੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਜਾਂ ਕਾਬੁਲੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ
ਜਖਮਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ
ਜੇਕਰ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਕਟ ਜਾਂ ਜਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਵਚਾ ਉੱਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਲਾਲੀ, ਸੋਜ, ਮਵਾਦ ਜਾਂ ਦਰਦ ਹੋਵੇ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਕੀਟਾਣੂ ਸੰਕਰਮਣ ਦੀ ਸ਼ੰਕਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਿੰਗਵਰਮ, ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਖੁਰਕ ਜਾਂ ਉੱਲੀ ਸੰਕਰਮਣ ਦੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਲੱਛਣ ਵਿਖਣ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ
ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਦੀ ਰੋਗ ਵਿੱਚ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਗੁਲੂਕੋਜ ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੰਤੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਜਾਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਨੇਮੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ, ਲੋੜੀਂਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਨਜਦੀਕੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। ਵੇਖੋ ਕਿ ਕਿਤੇ ਕਟਾਈ ਅਤੇ ਕਤਰਨ, ਤਵਚਾ ਵਿੱਚ ਕਟਾਵ, ਕੜਾਪਨ, ਫਲੂਹੇ, ਲਾਲ ਧੱਬੇ ਅਤੇ ਸੋਜ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣਾ ਨਾ ਭੁੱਲੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੇਮੀ ਸਫਾਈ ਕਰੋ। ਹਲਕੇ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਅਤੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਿੱਤ ਸਾਫ਼ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਨਹੁੰਆਂ ਨੂੰ ਨੇਮ ਨਾਲ ਕੱਟਦੇ ਰਹੇ। ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜੁੱਤੇ ਪਹਿਨੀਏ ।
ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਸਬੰਧੀ ਖਾਣਾ
ਇਹ ਖਾਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਤੰਦੁਰੁਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਆਮ ਖਾਣਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂਕਿ ਰੋਗੀ ਦੀ ਪੋਸਣਾ ਸਬੰਧੀ ਪੋਸਣਾ ਲੋੜ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਉਚਿਤ ਉਪਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਕੁੱਝ ਘੱਟ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਭੋਜਨ ਸਬੰਧੀ ਹੋਰ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਚਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸ਼ੱਕਰ ਰੋਗ ਸਬੰਧੀ ਕੁਲ ਖਾਣਾ ਲਈ ਜੜ ਅਤੇ ਕੰਦ, ਮਠਾਈਆਂ, ਪੁਡਿੰਗ ਅਤੇ ਚਾਕਲੇਟ, ਤਲਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ, ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ, ਚੀਨੀ, ਕੇਲਾ, ਚੀਕੂ, ਸੀਤਾਫਲ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਫਲਾਂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਾਇਬਿਟੀਜ
ਰੱਬੀ ਸਿੰਘ ਬੈਂਰੋਂਪੁਰੀ
ਰੱਬੀ ਸਿੰਘ ਬੈਂਰੋਂਪੁਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਪੁਆਧ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਤ ਲੋਕ ਗਾਇਕੀ ਪੁਆਧੀ ਅਖਾੜਾ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਹੈ । ਪੁਆਧ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਮੁੱਢ ਇਸੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜੰਮਪਲ਼ ਭਗਤ ਆਸਾ ਰਾਮ ਬੈਦਵਾਣ ਨੇ ਬੰਨਿਆਂ ਸੀ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲਾ ਮੁਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਸੋਹਣਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ । ਰੱਬੀ ਸਿੰਘ ਬੈਂਰੋਂਪੁਰੀ ਨੇ ਇਸ ਪੁਆਧੀ ਅਖਾੜਾ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਵੀਨਤਾ ਦੇ ਕੇ ਅੱਗੇ ਜਾਰੀ ਰਖਿਆ ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਰੱਬੀ ਸਿੰਘ ਬੈਂਰੋਂਪੁਰੀ, ਦਾ ਜਨਮ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੈਂਦੇ ਜਿਲਾ ਐਸ.ਏ.ਐਸ.ਨਗਰ (ਮੁਹਾਲੀ) ਦੇ ਪਿੰਡ ਬੇਰੋਂਪੁਰ ਵਿਖੇ 1937 ਨੂੰ ਹੋਇਆ । ਉਹ ਟਿਵਾਣਾ ਗੋਤ ਦੇ ਜੱਟ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰਦਾਰ ਤਰਲੋਕ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 8 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਤਾਲੀਮ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ।ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ  ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ।ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦ ਉਹ ਹੜੱਪਾ ਦੇ ਕੋਲ ਚੱਕ ਨੰਬਰ 18 (ਪਾਕਿਸਤਾਨ ) ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਮਾਮੇ ਕੋਲ ਗਏ ਤਾਂ ਉਥੇ ਉਹ ਹੜੱਪਾ ਦੇ (ਨੌਗਜੇ)ਪੀਰ ਤੇ ਆਓਂਦੇ ਕਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੁੰਦੇ ਸੀ । 1957 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਜਾਣ ਦਾ ਸਬੱਬ ਬਣਿਆ ਜਿਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਟਰੱਕ ਕਲੀਨਰੀ, ਵੈਲਡਿੰਗ ਅਤੇ ਫੈਕਟਰੀ ਵਰਕਰ ਆਦਿ ਕਈ ਕਿੱਤੇ ਕੀਤੇ । ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਬਰਕਰਾਰ ਰਿਹਾ ।ਉਥੇ ਉਹ ਗੁਰਦਵਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਗਾਓਂਦੇ , ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਰੇ - ਸਿਖਿਆ ਪੜਦੇ ਅਤੇ ਮਹਿਫਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਓਂਦੇ ਰਹੇ ।ਪਰ ਉਸਤਾਦ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਣ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਕੋਈ ਬਾਕਾਇਦਾ ਸਿਖਿਆ ਨਾ ਲੈ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸੁਰਤਾਲ ਦੀ ਸਮਝ ਬਿਨਾ ਹੀ ਗਾਓਂਦੇ ਰਹੇ । ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਆਗਰਾ ਸੰਗੀਤ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਉਸਤਾਦ "ਸਾਈਂ ਫਕੀਰ" ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਬਾਕਾਇਦਾ ਸਿਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਨਿਖਾਰ ਲਿਆਓਂਦੇ ਹਨ। 1961 ਵਿੱਚ ਰੱਬੀ ਸਿੰਘ ਬੈਂਰੋਂਪੁਰੀ ਵਾਪਸ ਪੰਜਾਬ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
ਪੁਆਧੀ ਅਖਾੜੇ ਦੇ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ
ਭਗਤ ਆਸਾ ਰਾਮ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਵਲੋਂ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਖਾੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ "ਸਟੇਜ" ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦੀ । ਉਹ ਇਹ ਅਖਾੜੇ ਜਮੀਨ ਤੇ ਹੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਅਖਾੜਾ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਰਾਬੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਲੋਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਸੀ । ਰੱਬੀ ਨੇ ਅਖਾੜੇ ਲਈ ਸਟੇਜ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰਤ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਅਖਾੜੇ ਨੂੰ ਬਹੁ- ਵੰਨਗੀ ਰੂਪ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕੀ, ਨਾਚ ,ਹਾਸਰਸ ਅਤੇ ਸਵਾਂਗ ਆਦਿ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸੀ । ਇਸ ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਪੁਆਧੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਾਲ ਲਬਰੇਜ਼ ਅਤੇ ਕਾਵਿਮਈ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਰੱਬੀ ਸਿੰਘ ਬੈਂਰੋਂਪੁਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛਪਾਈ ਅਧੀਨ ਹੈ । ਉਸਨੇ 1000 ਰੁਬਾਈਆਂ ਅਤੇ 1122 ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਲਮਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇ ਅਣਛਪੇ ਹਨ।
ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀਆਂ
ਯੋ ਤੋਂ ਕਦੀ ਹੋ ਨੀ ਸਕਦਾ ਭੁੱਲ ਚੁੱਕ ਨਾ ਬੰਦੇ ਤੈ ਹੋਏ ।
ਆਸਾ ਰਾਮ ਨਾਮ ਰੱਖ ਲਿਆ ਜਿਹਨੇ ਪਦਵੀ ਭਗਤ ਦੀ ਪਾਈ ।
ਆਸਾ ਰਾਮ ਭਗਤ ਦੀਆਂ ਕਿਹੜਾ ਭਗਤ ਕਰੂਗਾ ਰੀਸਾਂ ।
ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਮੁਕਲਾਵੇ।
ਪੁਸਤਕਾਂ
ਰੱਬੀ ਸਿੰਘ ਬੈਂਰੋਂਪੁਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਯਾਦਾਂ ਤੇਰੇ ਦਰਦ ਦੀਆਂ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ ।
ਸਨਮਾਨ
ਰੱਬੀ ਸਿੰਘ ਬੈਂਰੋਂਪੁਰੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪੁਆਧੀ ਅਖਾੜਾ ਪਰੰਪਰਾ ਰਾਹੀਂ ਪਾਏ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪੁਆਧੀ ਸੱਥ, ਵੱਲੋ "ਆਸਾ ਰਾਮ ਗਾਇਕ ਅਵਾਰਡ" ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ-ਨਾਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਆਧੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਗ਼ਜ਼ਨੀ ਸੂਬਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਮਨੀਮਾਲਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਮਨੀਮਾਲਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਹੈ ਪਤੂਆ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਮਨੀਮਾਲਾ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਚਿੱਤਰਕਰਾਂ (ਯਾਤਰਾ ਸਕ੍ਰੌਲ ਪੇਂਟਰਸ) ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਆ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੁਖੁਸ਼ਿਅਮ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਖ਼ੁਦ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੱਤੁਆ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਇੰਟਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਕਲਾ-ਰੂਪ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਆ ਗਈ ਸੀ।
2005 ਤੋਂ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਮਨੀਮਲਾ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਨੇ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। "“ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਾਫਟ ਨਾ ਸਿੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਨਯਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖਣ। ਮੇਰੀਆਂ ਕਾਬਲੀਅਤਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ - ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਿਰਫ ਨਯਾ ਦੇ ਸੀਮਤ ਤਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।'"ਉਹ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੈਲੀ
ਮਨੀਮਾਲਾ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਚ ਇਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਚਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਜਾਇਜ਼ ਜਿਨਸੀ ਯੂਨੀਅਨਾਂ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨੰਗੇਪਨ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਰਕ ਦੇ ਤਸੀਹੇਦਾਰ ਕੰਮ, ਡਰਾਉਣੇ ਭੂਤਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਤਿਲਕਣ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਉਸ ਦੇ ਕੈਨਵਸ 'ਤੇ ਭੀੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾਤਮਕ ਕਲਾਕਾਰੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਰ ਰੰਗਾਂ, ਆਈਕਾਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਥੀਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤੱਕ ਜੋ ਉਸਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਣਾ-ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ - ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਅਲਮੇਰੀਆ ਦਾ ਅਜਾਇਬਘਰ
ਅਲਮੇਰੀਆ ਦਾ ਅਜਾਇਬਘਰ ਅਲਮੇਰੀਅਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਅਜਾਇਬਘਰ ਹੈ। ਇਸ ਅਜਾਇਬਘਰ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਤਨ ਬਚਿਆ ਖੁਚਿਆ ਸਮਾਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਅਜਾਇਬਘਰ ਅਲਮੇਰੀਆ, ਆਂਦਾਲੂਸੀਆ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਕਰਤੇਰਾ ਦੇ ਰੋਦਾ 91 ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ। 2006 ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਇਗਨੇਕੋ ਦੇ ਗਾਰਸੀਆ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਦੋ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ (ਪੈਡ ਅਤੇ ਆਰਕੋ)। 2008 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਅਜਾਇਬਘਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਯੂਰਪੀ ਅਜਾਇਬਘਰ ਫਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਅਜਾਇਬਘਰ ਲਗਭਗ 1934 ਤੋਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੇਖਣ ਲਈ ਖੁੱਲਾ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ 80ਵੀਂ ਸਾਲਗਿਰਾ ਮਨਾਈ ਗਈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ
ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਅਣਚਾਹਿਆ ਵਾਧਾ
ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਅਣਚਾਹਿਆ ਵਾਧਾ, ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਮੈਡੀਕਲ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਡੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਮੈਕਰੋਮਾਸਟੀਆ ਅਤੇ ਗਿਗੈਂਤੋਮੈਸਟਿਆ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਛਾਤੀ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੁਝ ਹਾਰਮੋਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਔਰਤ ਯੌਨ ਸੈਕਸ ਹਾਰਮੋਨਸ, ਪ੍ਰਾਲੈਕਟਿਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕਾਰਕ ਦੇ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਹਿਸਟੋਲੋਜਿਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।  ਛਾਤੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਇੱਕ ਸੁਭਾਵਿਕ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਵਾਧਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਛਾਤੀਆਂ (ਦੁਵੱਲੇ) ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਛਾਤੀ (ਇੱਕਤਰ) ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ 1648 ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਦਾ ਅਣਚਾਹਿਆ ਵਾਧਾ
ਇੱਥੇ ਜਿੰਨੇਂਟਾਮੋਸਟਿਆ ਦੇ ਕੇਸ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਰਨ
ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਜੁੜਵੇਂ ਟਿਸ਼ੂ ਦਾ ਮੂਲ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅਲੌਕਿਕ ਅਨੁਪਾਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਰ, ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਝ ਹਾਰਮੋਨਜ਼ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ, ਪ੍ਰਜੇਸਟ੍ਰੋਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਲੈਕਟੀਨ)  ਅਤੇ / ਜਾਂ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕਾਰਕ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯੈਪੇਟਿਕ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਕ, ਇਨਸੁਲਿਨ ਵਰਗੇ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਕ 1, ਅਤੇ ਏਪੀਡਰਲ ਵਾਧੇ ਕਾਰਕ) ਦੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਪੱਧਰ / ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਜਾਂ ਉੱਚਿਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ) ਛਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਕ੍ਰੋਮਾਸਟਿਕ ਛਾਤੀਆਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਸ਼ਰਨ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ੇਦਾਰ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗ੍ਰੋਨਡੂਲਰ ਟਿਸ਼ੂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹੇਲਮੰਦ ਸੂਬਾ
ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਲੇਬਰ ਕੈਂਪ
ਲੇਬਰ ਕੈਂਪ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਹਿਰਾਸਤ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਦੰਡ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੇਬਰ ਕੈਂਪਾਂ ਦੇ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਗੁਲਾਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਂਝੇ ਪਹਿਲੂ ਹਨ। ਲੇਬਰ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਪਰੇਟਰਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੁਸਲਾ
ਕੁਸਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਕੁਸਲਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2987 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 13.63 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਬਠਿੰਡਾ-ਸਰਦੂਲਗੜ ਰੋਡ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕਰੀਬ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਮੀਨ ਦਾ ਰਕਬਾ ਕਰੀਬ 3 ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਲਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪ੍ਬੰਧ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਕੋਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਪੰਚ ਸਮੇਤ ਸੱਤ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਪੰਚ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹੈ।
ਭੁਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ
ਕੁਸਲਾ ਸਰਦੂਲਗੜ ਤੋਂ 16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਤੋਂ 32 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਤਲਵੰਡੀ - ਸਰਦੂਲਗੜ ਰੋਡ ਉਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਭਾਖੜਾ ਮੇਨ ਬ੍ਰਾਂਚ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਪਰ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਭਾਖੜਾ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਨਹਿਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡ ਦੋ ਨਹਿਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਭਾਖੜਾ ਹੈੱਡ (ਡੈਮ) ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਥੇ ਨਹਿਰੀ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਘਰ ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਣੇ ਪਾਰਕਾਂ ਤੇ ਚੈੱਕ ਡੈਮ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਪਿੰਡ ਕਾਫੀ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੈਡੰਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਅਕੈਡਮੀ ਵੀ ਹੈ।
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਇੱਕ ਸਬਸਿਡਰੀ ਹੈਲਥ ਸੈਟਰ ਹੈ। ਪਸ਼ੂ ਧਨ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਇੱਕ ਪਸ਼ੂ ਹਸਪਤਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜਿਣਸਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਮੰਦਿਰ ਡੇਰੇ ਵਗੈਰਾ ਵੀ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁਢ ਦਾਦੂ ਪਿੰਡ ਚੋਂ ਵੱਝਿਆ ਹੈ ਜਿਥੇ ਸੱਤ ਭਰਾ ਸਨ ਜਿੰਨਾਂ ਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਕੁਸਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਕੁਸਲਾ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਬਜੁਰਗ ਨੇ ਪਿੰਡ ਬੰਨਿਆ ਸੀ, ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਸਿੱਧੂ ਗੋਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਘਰ ਗਿੱਲ ਗੋਤ ਦੇ ਵੀ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕੁਸਲਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਘਰ ਦੀ ਕੁੜੀ ਗਿੱਲਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹੀ ਸੀ ਪਰ ਜਮੀਨ ਕੋਲ ਜਮੀਨ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਘਰ ਜਵਾਈ ਨਣਾ ਕੇ ਕੁਝ ਜਮੀਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੀੜੀ ਤੁਰ ਪਈ!
ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਜੁਰਗ ਸਵ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਅਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਕੇ ਆਏ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨੇਤਾ ਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਨਾਲ ਬਰਮਾ ਯੁਧ ਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ!
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 14 ਜੁਲਾਈ 1971 ਨੂੰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਿੰਨ ਨਕਸਲੀਆਂ ਗੁਰਬੰਤਾ ਸਿੰਘ (23 ਸਾਲ ਪਿੰਡ ਰਾਏਪੁਰ) ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ (30 ਸਾਲ ਪਿੰਡ ਬਬਨਪੁਰ) ਤੇ ਸਰਵਣ ਸਿੰਘ (24 ਸਾਲ ਪਿੰਡ ਬੋਹਾ) ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਸਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਬੰਦਿਆਂ ਦਾ ਹੱਥ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਨਕਸਲੀ ਮੁਖਬਰਾਂ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਪਿੰਡ ਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ!
ਜੂਨ 1999 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਬੁੱਤ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਉਪਰ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ!
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਛਿੱਜਣ
ਛਿੱਜਣ ਚਟਾਨਾਂ ਦੇ ਕਟਾਅ ਅਤੇ ਟੁਟਣ-ਭੱਜਣ ਜਾਂ ਨਖੇੜੇ ਨੂੰ ਛਿੱਜਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਮੀਨ ਦੀ ਸਤਹ ਤੇ ਛਿੱਜਣ ਇੱਕ ਸਰਬਵਿਆਪਕ ਕਾਰਜ ਹੈ। ਚਟਾਨਾਂ ਭਾਵੇਂ ਕਿਨੀਆਂ ਵੀ ਗੁੱਟ ਅਤੇ ਅਹਿੱਲ ਹੋਣ ਪਰ ਛਿੱਜਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕਦੀ। ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਸਤਹ ਤੇ ਆਈ ਚਟਾਨ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਤੇ ਨਮੀ ਆਦਿ ਦੀ ਮਾਰ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਖੈ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਜ ਦਾ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਲੜੀ ਛਿੱਜਣ ਹੈ। ਛਿੱਜਣ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸਹਾਇਕ ਕਾਰਕ ਸੂਰਜੀ ਤਾਪ, ਕੱਕਰ, ਬਰਖਾ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਗੈਸਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਹਨ।
ਕਿਸਮਾਂ
ਛਿੱਜਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭੌਤਿਕੀ ਛਿੱਜਣ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕੀ ਛਿੱਜਣ ਹੀ ਰਸਾਇਣਕ ਛਿੱਜਣ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੋਂ ਭੂਮੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
ਕੁਆਂਟਮ ਟੱਨਲਿੰਗ
ਕੁਆਂਟਮ ਟੱਨਲਿੰਗ ਜਾਂ ਟੱਨਲਿੰਗ (ਸੁਰੰਗ ਬਣਾਉਣਾ) ਓਸ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨੀਕਲ ਵਰਤਾਰੇ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਕਣ ਕਿਸੇ ਬੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾ ਕੇ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਲਾਸੀਕਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੰਝ ਕਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਈ ਭੌਤਿਕੀ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਲੜੀ ਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲਾ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਫਿਊਜ਼ਨ। ਇਸਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਟੱਨਲ ਡਾਇਓਡ, ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ, ਅਤੇ ਸਕੈਨਿੰਗ ਟੱਨਲਿੰਗ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪ ਵਰਗੇ ਮਾਡਰਨ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਦੀ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਤੱਕ ਆਈ ਸੀ।
ਟੱਨਲਿੰਗ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਅਨਸਰਟਨਟੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਵੇਵ-ਪਾਰਟੀਕਲ ਡਿਓਐਲਟੀ ਵਰਤ ਕੇ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨੀਕਲ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਵਰਤਾਰੇ ਪ੍ਰਤਿ ਕੇਂਦਰੀ ਹਨ, ਇਸਲਈ ਕੁਆਂਟਮ ਟੱਨਲਿੰਗ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਉੱਤਮ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੌਲਿਡ ਸਟੇਟ ਇੰਜਨਿਅਰਿੰਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੀਡੀਓ ਕਲਿੱਪਾਂ ਵਾਲੇ ਲੇਖ
ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਡਾਅਨ (ਨਾਵਲ)
ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਡਾਅਨ ਸਟੇਫਨੀ ਮੇਅਰ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲ ਹੈ| ਇਹ ਟਵਾਈਲਾਈਟ ਲੜੀ ਦਾ ਚੌਥਾ ਅਤੇ ਆਖਿਰੀ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਪਿਸ਼ਾਚ ਦੀ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ| ਨਾਵਲ 2 ਅਗਸਤ 2008 ਨੂੰ 4,000 ਕਿਤਾਬ-ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ| ਛਪਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਇਸਦੀਆਂ 3.7 ਮਿਲੀਅਨ ਕਾਪੀਆਂ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਵਿਚ ਵਿਕ ਗਈਆਂ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਹੈ| ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਇਸ ਉੱਪਰ ਦੋ ਫਿਲਮਾਂ ਵੀ ਬਣੀਆਂ ਜੋ ਕਿ ਦਾ ਟਵਾਈਲਾਈਟ ਸਾਗਾ: ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਡਾਅਨ 1 ਅਤੇ ਦਾ ਟਵਾਈਲਾਈਟ ਸਾਗਾ: ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਡਾਅਨ 2 ਸਨ|
ਕਹਾਣੀ
ਨਾਵਲ ਪਿਛਲੇ ਨਾਵਲ ਇਕਲਿਪਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਬੇਲਾ ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਾ ਲਿਆ ਹੈ| ਬੇਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਇੱਕ ਪਿਸ਼ਾਚ ਦੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂਕਿ ਉਹ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਸਕੇ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਹਨ| ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਹਨ| ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਬੇਲਾ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ ਜੈਕੋਬ ਦੇ ਨਜਰੀਏ ਤੋਂ| ਨਾਵਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਬੇਲਾ ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ ਦੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਉੱਪਰ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ| ਵਿਆਹ ਦੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਬੱਚਾ ਹੈ ਜੋ ਅਧਾ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਅਧਾ ਪਿਸ਼ਾਚ ਹੈ| ਜਦ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਐਡਵਰਡ ਅਤੇ ਬੇਲਾ ਇਸ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ| ਨਾਵਲ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਹਾਰਿਆ ਜੈਕੋਬ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ| ਜਦ ਬੇਲਾ ਦੇ ਗਰਭ ਦੀ ਖਬਰ ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਬੇਲਾ ਦੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਪਰ ਗਰਭ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਇੱਕ ਬੱਚੀ ਰੇਂਸਮੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਮਗਰੋਂ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਉਸਦਾ ਖੂਨ ਏਨਾ ਜਿਆਦਾ ਵਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਰਨ ਕੰਡੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਐਡਵਰਡ ਉਸਨੂੰ ਦਿਲ ਦੇ ਕੋਲ ਕੱਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪਿਸ਼ਾਚ ਦੇ ਖੂਨ ਦੇ ਮੇਲ ਨਾਲ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਜੀਵਿਤ ਹੋ ਉੱਠਦੀ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਵੀ ਪਿਸ਼ਾਚ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| ਨਾਵਲ ਦੇ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਬੇਲਾ ਦੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਚ ਅਜੀਬ ਬਦਲਾਵ ਆਉਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ| ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਿਸ਼ਾਚ ਕਰਦੇ ਹਨ| ਅੰਤ ਵਿਚ ਉਹ ਐਡਵਰਡ  ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਦਿਮਾਗ ਪੜ ਕੇ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੂਰਨਤਾ ਢਲ ਜਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ|
ਸ਼ੈਰਲ ਸੈਂਡਬਰਗ
ਸ਼ੈਰਲ ਕਾਰਾ ਸੈਂਡਬਰਗ ( / <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ s <span title="/æ/ short 'a' in 'bad'">æ ਐਨ ਡੀ ਬੀ <span title="/ər/ 'er' in 'finger'">ər ɡ / ; ਜਨਮ 28 ਅਗਸਤ, 1969) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ, ਕਾਰਕੁਨ, ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੀ  ਮੁੱਖ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਅਫਸਰ  ਅਤੇ ਲੀਨਿਨ.ਔਰਗ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੀਨ ਇਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੀ ਬਾਨੀ ਹੈ।  ਜੂਨ 2012 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ  ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੇ ਬੋਰਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ। ਸੀਓਓ ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੈਂਡਬਰਗ ਗੂਗਲ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਆਨਲਾਈਨ ਸੇਲਜ ਐਂਡ ਓਪਰੇਸ਼ਨਜ ਤੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਗੂਗਲ ਦੀ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਬਾਹੀ  Google.org. ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਗੂਗਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੈਂਡਬਰਗ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਖਜ਼ਾਨਾ ਲਾਰੰਸ ਸਮਰਜ ਦੇ ਲਈ ਮੁੱਖ ਸਟਾਫ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
2012 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਟਾਈਮ 100,  ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇ, ਟਾਈਮ (ਪਤ੍ਰਿਕਾ) ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।, ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਡਬਰਗ ਦੇ ਸਟਾਕ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਸਦਕਾ ਉਸ ਦੀ ਦੌਲਤ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ,ਹੋਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਸੈਂਡਬਰਗ ਦਾ ਜਨਮ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ. ਸੀ. ਦੇ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ 1969 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਹ ਏਡੈਲਏ (ਪਹਿਲਾਂ ਏਨਹੌਰਨ) ਅਤੇ ਯੋਏਲ ਸੈਂਡਬਰਗ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਆਪਥੈਲੋਮੋਲੋਜਿਸਟ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਫ਼ਰਾਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਏਡੈਲਏ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੂਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਈਅਰ ਪੀਸ-ਸੇਵ ਯੂਅਰ ਹੀਅਰਿੰਗ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਅਦਾਰੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿਸ਼ੋਰ ਯੁਵਕਾਂ ਨੂੰ  ਸੁਣਵਾਈ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।  ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੀਐਚ. ਡੀ. ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ  ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਈ, ਜਦ ਉਹ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ, ਸ਼ੈਰਲ ਨੇ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਚੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਰੁਝ ਗਈ। ਸ਼ੈਰਲ ਦੀ ਨਾਨੀ, ਰੋਜ਼ਲਿੰਡ ਏਨਹੌਰਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੀੜੇ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪਲੀ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਮਹਾਨ ਮੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਹਟਾ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਚਲੀ ਗਈ, ਯੂ. ਸੀ. ਬਰਕਲੇ ਤੋਂ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ  ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ।  ਸੈਂਡਬਰਗ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੋਵੀਅਤ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸੋਵੀਅਤ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸਰਾਏਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ।    ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭੈਣ ਭਰਾ, ਸੋਵੀਅਤ ਬਾਰ ਅਤੇ ਬੈਟ ਮਿਤਸਵਾਹ ਜੌੜੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸ਼ੀਨੇਵ ਵਿੱਚ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛ-ਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।
ਜਦ ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਹੋਈ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉੱਤਰੀ ਮਿਆਮੀ ਬੀਚ, ਫਲੋਰੀਡਾ ਚਲੇ ਗਿਆ। ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਮਿਆਮੀ ਬੀਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਵਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ 4.646 ਗਰੇਡ ਪੁਆਇੰਟ ਔਸਤ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਨੌਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।  ਉਹ ਕਾਲਜ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਲਾਸ ਦੀ ਸਭਾਪਤੀ ਸੀ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਨਰ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ, ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕਲਾਸ ਐਗਜੈਕਟਿਵ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਸੈਂਡਬਰਗ 1980ਵਿਆਂ  ਵਿਚ, ਜਦ ਉਹ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ, ਏਅਰੋਬਿਕਸ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਰਹੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਦਖਸ਼ਾਨ
ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਵਿਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ
ਵਿਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਧੀਰਜ ਪਹਿਲਵਾਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1992ਈ. ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਵਿਸ਼ਵ ਕੁਸ਼ਤੀ ਚੈਮਪੀਅਨ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸ਼ੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ 1995 ਦੀਆਂ ਕਾਮਨਵੇਲਥ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਅਤੇ ਸੈਫ਼ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਜੀਵਨ
ਵਿਰੇੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁੜਗਾਉ ਦੇ ਨੇੜੇ ਝਾਰਸਾ ਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਭਰਤ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਪ੍ਰੀਤਮ ਰਾਣੀ ਸਿਵਾਚ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਰੁਚੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਹਿਰੂ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਗਣੇਸ਼ ਪਿੰਗਲੇ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਗਣੇਸ਼ ਪਿੰਗਲੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸਨ। ਉਹ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਲਾਹੌਰ ਸਾਜਿਸ਼ ਕੇਸ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ-ਜਰਮਨ ਸਾਜਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਨ ੧੯੧੫ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਜੀਵਨ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਜਨਵਰੀ 1888 ਨੂੰ ਪੂਨਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤਲੇਗਾਂਵ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਸੰਨ 1911 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਪੁੱਜੇ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਆਟਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਉੱਥੇ ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ ਵਰਗੇ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਿਆ। ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀਵਾਦੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਦਰ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਸੁਨਹਰੀ ਮੌਕਾ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਗਣੇਸ਼ ਬਾਕੀ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਪਰਤੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਜੁੱਟ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ ਬੋਸ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਚਿੰਦਰ ਨਾਥ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਚਲੇ ਆਏ। ਉਸ ਵਕਤ ਪੰਜਾਬ, ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇੱਕ ਗ਼ਦਾਰ ਦੀ ਗ਼ਦਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਾਰੀ ਯੋਜਨਾ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪਿੰਗਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਦਿਰ ਖਾਨ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਦਸ ਬੰਬ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 16 ਨਵੰਬਰ 1915 ਨੂੰ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੈਂਟਰਲ ਜੇਲ੍ਹ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1888
ਕੋਮਾ
ਕੋਮਾ ਜਾਂ ਨਿਸਚੇਤਨਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Coma) ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਗਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਦਰਦਨਾਕ ਉਤਸ਼ਾਹ, ਰੌਸ਼ਨੀ, ਜਾਂ ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਆਮ ਵੇਕ-ਨੀਂਦ ਚੱਕਰ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਵੈ-ਇੱਛਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਕੋਮਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬੇਤਹਾਸ਼ਾ ਕਹਿ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਡੀਕਲ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਕੋਮਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੋਮਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਲਾਤ ਮੈਡੀਕਲ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੋਮਾ ਅਜਿਹਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਇੱਕ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਕ ਕੋਮਾ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਪੂਰਨ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ, ਬੋਲਣ, ਸੁਣਨ ਜਾਂ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤੰਤੂ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਛਾਤੀ-ਗ੍ਰੇ ਮੈਟਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਪਰਤ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾ ਹੈ ਜੋ ਬ੍ਰੇਨਸਟੈਂਡਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੈਟੀਕੂਲਰ ਐਕਟੀਵੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ (ਆਰਏਐਸ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਆਰਏਐਸ, ਬ੍ਰੇਨਸਟਰੀਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਬਣਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੈਟੀਕੂਲਰ ਫਾਰਮੇਸ਼ਨ (ਆਰ ਐੱਫ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਆਰਏਐਸ ਏਰੀਏ ਦੇ ਦੋ ਟ੍ਰੈਕਟ ਹਨ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਉੱਤਰਦੇਹ ਟ੍ਰੈਕਟ। ਐਸੀਟਿਲਕੋਲੀਨ-ਉਤਪਾਦਕ ਨਾਈਰੋਨਸ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੋਈ ਟਰੈਕ, ਜਾਂ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਜਾਪੀਦਾਰ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਆਰਏਐਸ), ਆਰਐੱਫ ਤੋਂ, ਥੈਲਮਸ ਰਾਹੀਂ, ਜਗਾਉਣ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਕੱਟੈਕਸ ਫਿਰ ARAS ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਇੱਕ ਕੋਮਾ ਵੱਲ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਯੂਨਾਨੀ κῶμα ਕੋਮਾ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ"।
ਕੋਮਾ ਦੇ ਕਾਰਨ
ਕੋਮਾ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਤੋਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨਸ਼ਾ (ਜਿਵੇਂ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ, ਓਵਰਡੋਜ਼ ਜਾਂ ਕਾਊਂਟਰ ਦਵਾਈਆਂ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ) ਸਮੇਤ, ਮੈਟੋਬੋਲਿਕ ਅਸਧਾਰਨਤਾਵਾਂ, ਕੇਂਦਰੀ ਨਸਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਸਟ੍ਰੋਕ ਜਾਂ ਹਰੀਨੀਅਸ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਨਾਰੀਲੋਲੀਕ ਸੱਟਾਂ, ਹਾਈਪੌਕਸਿਆ, ਹਾਈਪ੍ਰਥਮੀਆ, ਹਾਈਪੋਗਲਾਈਸੀਮੀਆ, ਐਕਲੈਮਸੀਆ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸੱਟਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿਰ ਢਲਾਣ ਕਾਰਨ ਡਿੱਗਣ, ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਹਾਦਸੇ ਜਾਂ ਗੱਡੀ ਦੇ ਟਕਰਾਉਣ ਕਾਰਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਸਦਮੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉੱਚ ਦਿਮਾਗ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਜਾਂ ਸੱਟਾਂ ਜਾਂ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੀੜਤ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਯੂਰੋਸੁਰਜੀਰੀ ਦੌਰਾਨ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਏਜੰਟ ਦੁਆਰਾ ਬੁੱਝ ਕੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
40 ਫੀਸਦੀ ਕੋਮਾ ਕੇਸ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ। ਡਰੱਗਜ਼ ਨੂੰ ਏਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਿੰਨਟੇਟਿਕ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ। ਡਰੱਗਾਂ ਦੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸਧਾਰਨ ਦਿਲ ਦੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਅਤੇ ਅਸਧਾਰਨ ਸਾਹ ਲੈਣ ਅਤੇ ਪਸੀਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਰਏਐਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਮਾ ਨੂੰ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਮਨੋ-ਭਰਮਾਂ ਨੇ ਆਰ.ਏ.ਏ.ਐੱਸ. ਖਰਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਕਾਮਾ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਹਸਪਤਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਸਟਿਬੁਲਰ-ਓਕਲਰ ਰੀਫਲੈਕਸ ਰਾਹੀਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਕਾਮਯਾਬ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੋਮਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਰੀਬ 25% ਕੋਮਲ ਸੁਰਾਗ ਰੋਗੀਆਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਸੀਐਨਐਸ) ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਇਰੋਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਾਈਪੌਕਸਿਆ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਿਊਰੋਨਲ ਅਲਕੋਹਲਰ ਸੋਡੀਅਮ ਅਤੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਕੈਲਸੀਅਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਊਰੋਨ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਏਟੀਪੀ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਸਾਇਟੋਸਕੇਲੇਟਨ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਨਾਈਟਰਿਕ ਆਕਸਾਈਡ ਉਤਪਾਦ ਤੋਂ ਸੈਲੂਲਰ ਵਿਗਾੜ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਕੋਮਾ ਰਾਜਾਂ ਦੇ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸਟ੍ਰੋਕ (ਦੌਰੇ) ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਸੀਮਤ ਜਾਂ ਬਲੌਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਈਸੈਕਮਿਕ ਸਟ੍ਰੋਕ, ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਜਾਂ ਟਿਊਮਰ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਲਹੂ ਦੀ ਘਾਟ ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਨਾਈਰੋਨਸ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਸੈੱਲ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ਵਿਗੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਰਐਸ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬਾਕੀ 15% ਕੋਮਾ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਮੇ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੂਨ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ, ਕੁਪੋਸ਼ਣ, ਹਾਈਪਰਥਮਾਈਆ, ਹਾਈਪਰਥਰਮੀਆ, ਅਸਧਾਰਨ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਦੇ ਪੱਧਰ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਨੁਕਸਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਮਾ
ਸਾਊਥਾਲ (ਨਾਵਲ)
ਸਾਊਥਾਲ (2009) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ 1977 ਤੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹਰਜੀਤ ਅਟਵਾਲ ਦਾ ਚੌਥਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ, 1980ਵਿਆਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚਲੀ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਪਨਪ ਰਹੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਨਯ-ਪੁਰਖ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ
ਬਲਾਚੌਰ
ਬਲਾਚੌਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬਲਾਚੌਰ ਤੇ ਬਲਾਚੌਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਹੈ। ਇਥੇ ਉੱਪ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਬਲਾਚੌਰ, ਉੱਪ ਕਪਤਾਨ ਪੁਲਿਸ ਬਲਾਚੌਰ ਦਾ ਦਫਤਰ ਹੈ। ਬਲਾਚੌਰ ਵਿਖੇ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਸਿਵਲ ਜੱਜ (ਸੀਨੀਅਰ ਡਵੀਜਨ) ਤੇ ਸਿਵਲ ਜੱਜ (ਜੂਨੀਅਰ ਡਵੀਜਨ) ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਹੈ। ਬਲਾਚੌਰ ਤਹਿਸੀਲ ਅੰਦਰ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਬਲਾਚੌਰ ਤੇ 03 ਛੋਟੇ ਕਸਬੇ ਕਾਠਗੜ ਭੱਦੀ ਪੋਜੇਵਾਲ ਪੈਦੇ ਹਨ। ਬਲਾਚੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਥਾਣਾ ਸਿਟੀ ਬਲਾਚੌਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਅੰਦਰ ਆਉਦਾ ਹੈ। ਬਲਾਚੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਪੇਡੂ ਖੇਤਰ ਤੇ ਭੱਦੀ ਕਸਬਾ ਥਾਣਾ ਸਦਰ ਬਲਾਚੌਰ ਅੰਦਰ ਪੈਦਾ ਹੈ। ਬਲਾਚੌਰ ਤੋ ਰੋਪੜ ਸਾਈਡ ਦਾ ਸਾਰਾ ਖੇਤਰ ਥਾਣਾ ਕਾਠਗੜ ਅਤੇ ਗੜਸੰਕਰ ਸਾਈਡ ਦਾ ਖੇਤਰ ਥਾਣਾ ਪੋਜੇਵਾਲ ਅੰਦਰ ਪੈਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਕ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਦੇਵ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਇਥੇ ਧਿਆਨ ਤੇ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਬਲਰਾਜ ਦੇ ਨਾਮ ਬਲਾਚੌਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਰਾਜ ਦੇਵ ਦੀ 1596 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਾਬਾ ਬਲਰਾਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਮਕਬਰਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। 1949 ਵਿੱਚ “ਬਲਰਾਜ ਮੰਦਰ ਕਮੇਟੀ” ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਣਾ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਸਿੰਘ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਲ ਬਾਬਾ ਬਲਰਾਜ ਮੰਦਰ ਤੇ ਕਾਫੀ ਭਾਰਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹਾ ਤੇ ਛਿੱਜ ਵੀ ਕਰਵਾਈ ਜਾਦੀ ਹੈ। ਸੰਨ 1539 ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ-ਸ਼ਾਹ-ਸੂਰੀ ਨੇ ਹੁਮਾਯੂੰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜ ਦੇਵ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪ੍ਰਾਚੀ ਠੱਕਰ
ਪ੍ਰਾਚੀ ਠੱਕਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Prachi Thakker) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮਜ਼ ਸੀਰੀਅਲ ਕਸੌਟੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੇ, ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ' ਤੇ ਸੰਪਾਦਨ II ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਤੂ ਕਹੇ ਅਗਰ, ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ' ਤੇ ਐਡਿਟ II ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਹਵਨ, ਅਤੇ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਗਰਿਮਾ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ "ਨੀਲੀ ਛੱਤਰੀ ਵਾਲੇ " ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਾਚੀ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਆਫਸ਼ੋਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸੇਠਜੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਮੇਡੀ ਦੇ ਰੰਗ ਹਨ। ਦੇਵੀ ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਕ ਔਰਤ ਹੈ ਜੋ ਅਗਲੀ ਸੇਠਜੀ ਬਣ ਕੇ ਪਿੰਡ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਪਮਾਨ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਠੱਕਰ ਦਾ ਵਿਆਹ 2000 ਤੋਂ ਅਦਾਕਾਰ ਪੰਕਿਤ ਠੱਕਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਤਲਾਕ ਲਈ ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਲਈ 2015 ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਸਮੀਕਸ਼ਾ ਬਟਨਾਗਰ
ਸਮੀਕਸ਼ਾ ਬਟਨਾਗਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ 2014 ਤੱਕ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਅਤੇ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੰਦੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਮਧੁਰ ਭੰਡਾਰਕਰ ਦੀ ਕੈਲੰਡਰ ਗਰਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਮਿਓ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੇਅਸ ਤਲਪੜੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਫਿਲਮ ਪੋਸਟਰ ਬੁਆਏਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੌਬੀ ਦਿਓਲ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ
ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰੇਕ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਏਕ ਵੀਰ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ..ਵੀਰਾ ( ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ) ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉਤਰਨ (ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ), ਦੇਵੋਂ ਕੇ ਦੇਵ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। . . ਮਹਾਦੇਵ ( ਲਾਈਫ ਓਕੇ), ਬਾਲ ਵੀਰ (ਸਬ ਟੀਵੀ), ਕੁਮ ਕੁਮ ਭਾਗਿਆ ( ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ) ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀਰੀਅਲ।
ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਉਸਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਮਧੁਰ ਭੰਡਾਰਕਰ ਦੀ ਕੈਲੰਡਰ ਗਰਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਟਨਾਗਰ ਨੇ ਸ਼੍ਰੇਅਸ ਤਲਪੜੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਪੋਸਟਰ ਬੁਆਏਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਖਤਮ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਨੀ ਦਿਓਲ ਅਤੇ ਬੌਬੀ ਦਿਓਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੇਅਸ ਤਲਪੜੇ ਖੁਦ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੌਬੀ ਦਿਓਲ ਦੇ ਨਾਲ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਫਿਲਮ 8 ਸਤੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ 2021 ਅਤੇ 2022 ਦੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ, ਬਟਨਾਗਰ ਬਲੈਕ ਰੋਜ਼, ਧੂਪ ਛਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤ ਦ ਐਂਡ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਐਂਥ ਦ ਐਂਡ, ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧੂਪ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੀ।
ਬਾਬਾ ਕਾਂਸ਼ੀਰਾਮ
ਬਾਬਾ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ (11 ਜੁਲਾਈ 1882 – 15 ਅਕਤੂਬਰ 1943) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਰੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜਕ, ਧਾਰਮਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ, ਆਰਥਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਾੜੀ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਜਨਸਾਧਾਰਣ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਬਾ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਜਾਗਰਣ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਛੁਆਛੂਤ ਉਨਮੂਲਨ, ਹਰੀਜਨ ਪ੍ਰੇਮ, ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ, ਵਿਸ਼ਵਭਰੱਪਣ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਾਬਾ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਮ ਜਨਤਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਰਦ ਨੂੰ ਵੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖਕ
ਨੰਗਲ ਸ਼ਹੀਦਾਂ
ਨੰਗਲ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ-1 ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਜੌਨ ਡਨ
ਜੌਨ ਡਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: John Donne (22 ਜਨਵਰੀ 1572 ਦੌਰਾਨ – 31 ਮਾਰਚ 1631) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਦਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਧਿਆਤਮਵਾਦੀ ਕਵੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸੰਵੇਦਨਾਤਮਕ ਸ਼ੈਲੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇਟ, ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਲਾਤੀਨੀ ਅਨੁਵਾਦ, ਐਪੀਗ੍ਰਾਮ, ਸ਼ੋਕ ਗੀਤ, ਗਾਣੇ, ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਧੜਕਣ ਅਤੇ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਨਵੀਨਤਾ ਲਈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਡਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਅਥਾਹ ਗਿਆਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਤਿੱਖੀ ਅਲੋਚਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਡਨ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਚਾਰ, ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਹ ਅਕਸਰ ਸਿਧਾਂਤੀਕਰਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਾਮ-ਉਤੇਜਕ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ।
ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਾਵਿਕ ਖ਼ੂਬੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਡੰਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜੀਵਨ ਕੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਮੀਰ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਰਕਮ ਜ਼ਨਾਨੀ, ਸਾਹਿਤ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਉੱਤੇ ਖਰਚ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। 1601 ਵਿਚ, ਡੰਨ ਨੇ ਗੁਪਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਨ ਮੋਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਬੱਚੇ ਸਨ। 1615 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਡੀਕਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਐਂਗਲੀਕਨ ਪਾਦਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਪਦਵੀਆਂ ਲੈਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਇਸ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਸਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 1621 ਵਿਚ, ਉਸਨੂੰ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸੇਂਟ ਪੌਲਜ਼ ਕਥੈਡਰਲ ਦਾ ਡੀਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1601 ਅਤੇ 1614 ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਡਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਨ 1572 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਬਰ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇਸ ਧਰਮ ਦਾ ਕਰਮਕਾਂਡ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੀ। ਡਨ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਤੀਸਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਜੌਨ ਡੌਨ ਸੀ। ਉਹ ਵੈਲਸ਼ ਮੂਲ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਇਰਨਮੋਨਗਰਜ਼ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਵਾਰਡਨ ਸੀ। ਐਪਰ, ਉਸਨੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦੇ ਡਰੋਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬੇਲੋੜੇ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਨਲਿਨੀ ਜਯਵੰਤ
ਨਲਿਨੀ ਜਯਵੰਤ (18 ਫਰਵਰੀ 1926 – 20 ਦਸੰਬਰ 2010) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ' ਚ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ 'ਚ 1940 ਅਤੇ 1950.
ਜੌਨ ਡਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ
ਨਲਿਨੀ ਜਯਵੰਤ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ
ਉਹ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਰਿੰਦਰ ਦੇਸਾਈ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਪਤੀ, ਅਭਿਨੇਤਾ ਪ੍ਰਬੂ ਦਿਆਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਨਲਿਨੀ ਜਯੰਤ ਦੀ ਮੌਤ 20 ਦਸੰਬਰ 2010 ਨੂੰ, 84 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ 60 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਬੰਗਲੇ ਯੂਨੀਅਨ ਪਾਰਕ, ​​ਚੰਬੁਰ, ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਜਟਾਮਾਂਸੀ
ਜਟਾਮਾਂਸੀ (ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਮ: Nardostachys jatamansi) ਹਿਮਾਲਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਗਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਪੁਸ਼ਪੀ ਔਸ਼ਧੀ ਪਾਦਪ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਤੀਖਣ ਦੁਰਗੰਧ ਵਾਲਾ ਇਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਜਟਾਮਾਂਸੀ ਇਸਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਟਾ (ਬਾਲ) ਵਰਗੇ ਤੰਤੂ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਜਟਾਮਾਸੀ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਂ ਧਮਾਕਾ
ਮਹਾਂ ਧਮਾਕਾ, ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬਿਗ ਬੈਂਗ (Big Bang), ਅਜੋਕਾ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਾਡਲ ਹੈ ਜੋ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਅਗੇਤਰੇ ਵਿਕਾਸ ਉੱਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਮੁਤਾਬਕ ਮਹਾਂ ਧਮਾਕਾ, ਜਿਹਨੂੰ ਬਿਗ ਬੈਂਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲਗਭਗ 13.798 ± 0.037 ਬਿਲੀਅਨ (ਅਰਬ) ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ    ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਉਮਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।    ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਗਰੋਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਰਮ ਅਤੇ ਸੰਘਣੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਹੋਦਾਹੀ ਫੈਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੁਢਲੇ ਫੈਲਾਅ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਖਾਸਾ ਠੰਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਊਰਜਾ ਅਨੇਕਾਂ ਉਪ-ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਕਣਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਜਲਾਣੂ, ਨਿਊਟਰਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੋਨ, ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕੇ। ਭਾਵੇਂ ਸਰਲ ਅਤੇ ਹੌਲੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਏ ਹੋਣਗੇ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਬਿਨਾਂ ਚਾਰਜ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬਣਨ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਚਾਹੀਦੇ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਤੱਤ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਸੀ ਜਿਸ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀਲੀਅਮ ਅਤੇ ਲੀਥੀਅਮ ਵੀ ਬਣੇ। ਇਹਨਾਂ ਮੂਲ ਪੁਰਾਤਨ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬੱਦਲ ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼-ਗੰਗਾਵਾਂ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਤੱਤ ਇਹਨਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਨਛੱਤਰ-ਧਮਾਕਿਆਂ (ਸੁਪਰਨੋਵਾ) ਮੌਕੇ ਬਣੇ ਸਨ। ਬੈਲਜੀਆਈ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੌਰਜ ਲਮੇਤਰ ਨੇ 1927 ਵਿੱਚ ਮਹਾਂ ਧਮਾਕਾ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਦਿੱਤੀ। ਮਹਾਂ ਧਮਾਕਾ ਮਾਡਲ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਐਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੀ ਆਮ ਰੈਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਸੱਭਿਅਕ ਅਤੇ ਸਪੇਸ ਦੇ isotropy ਤੌਰ ਆਸਾਨ ਧਾਰਨਾ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।1929 ਵਿੱਚ ਐਡਵਿਨ ਹਬਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਰਬੀਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਿਗ ਬੈਂਗ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।
ਨਲਿਨੀ ਬੇਕਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਮਛੇਰ ਝੋਲ
ਮਛੇਰ ਝੋਲ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਓੜਿਆ ਮੱਛੀ ਦਾ ਸੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਸੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਖਾਏ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਲਦੀ, ਲਸਣ, ਪਿਆਜ ਜਾਂ ਅਦਰੱਕ ਪਾਕੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਲੂ ਪਕੇ ਗਾੜਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਮਾਟਰ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਕੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੜਾ ਪਸੰਦ ਹੈ। ਮੱਛੀ ਦੀ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਜੋ ਕੀ ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਓੜਿਆ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹਨ। ਰੋਹੁ, ਕਾਤਲਾ, ਹੋਰ ਛੋਟੀ ਮੱਛੀ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਮੱਗਰੀ
ਮੱਛੀ, ਆਲੂ, ਪਿਆਜ਼, ਅਦਰਕ, ਲਸਣ, ਹਲਦੀ, ਟਮਾਟਰ, ਮਿਰਚ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ, ਹੋਰ ਮਸਲੇ ਪਕੇ ਇਸ ਵਿਅੰਜਨ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੱਛੀ ਪਕਵਾਨ
ਏ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਕੈਰੋਲ
ਏ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਕੈਰੋਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਨਾਵਲ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ ਚਾਰਲਸ ਡਿਕਨਜ਼, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੈਪਮੈਨ ਐਂਡ ਹਾਲ ਨੇ 19 ਦਸੰਬਰ 1843 ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰੇਮ ਨ ਹਾਟ ਬਿਕਾਏ
ਪ੍ਰੇਮ ਨ ਹਾਟ ਬਿਕਾਏ (Prem na hat bikay), ਰਵਿੰਦਰ ਪ੍ਰਭਾਤ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਤ੍ਰਿਕੋਣੀ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਸੰਗ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ
ਸਭਿਆਚਾਰ ਸੋਸਣ
੧. ਸਿੱਖਿਆ (ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਅਦਾਰੇ) ੨. ਘਰ ਪਰਿਵਾਰ, ਖ਼ਾਨਦਾਨ, ਪਰਵਾਰਿਕ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ੩. ਸਮਾਜਿਕ ਅਨੁਭਵ (ਤਜ਼ੁਰਬਾ)
ਇਹ ਤਿੰਨ ਹੀ ਉਹ ਮੂਲ ਤੱਤ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੋਸ਼ਕ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਜਮਾਤ ਕਿਸੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਹੜੱਪਣ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਤੱਤ ਵੀ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮੂਲ ਵਜੋਂ ਗਿਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। Last edited 11 hours ago by ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ
ਇਹ ਸਮੱਗਰੀ CC BY-SA 3.0 ਹੇਠ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰਦਾ ਨੀਤੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਡੈਸਕਟਾਪ
ਹਵਾਲੇ
ਐਡਮ ਜ਼ੈਂਪਾ
ਐਡਮ ਜੈਂਪਾ (ਜਨਮ 31 ਮਾਰਚ 1992) ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਮੈਲਬਰਨ ਸਟਾਰਜ਼ ਅਤੇ ਰਾਇੰਜ਼ਿੰਗ ਪੂਨੇ ਸੂਪਰਜਾਇੰਟਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਲੈੱਗ ਸਪਿਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਜ਼ੈਂਪਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ 6 ਫ਼ਰਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਖੇਡਿਆ।. ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਟਵੰਟੀ-20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ 4 ਮਾਰਚ 2016 ਨੂੰ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2016 ਵਿੱਚ 30 ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਦੁਆਰਾ 2016 ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕਟਾਂ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992
ਮਸ਼ਰਫ਼ ਮੋਰਤਜ਼ਾ
ਮਸ਼ਰਫ਼ ਬਿਨ ਮੋਰਤਜ਼ਾ (মাশরাফি বিন মুর্তজা) (ਜਨਮ 5 ਅਕਤੂਬਰ 1983, ਨਾਰਾਇਲ ਜਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਮੋਰਤਜ਼ਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਟਵੰਟੀ ਟਵੰਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ 2001 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਵੀ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਮੋਰਤਜ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ 2009 ਤੋਂ 2010 ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਛੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੋਰਤਜ਼ਾ ਦੇ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਕਿਬ ਅਲ ਹਸਨ ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੋਰਤਜ਼ਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ ਗੇਂਦਬਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਹੈ, ਉਹ ਔਸਤਨ 135 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਗੇਂਦਬਾਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮੋਰਤਜ਼ਾ ਹੀ ਪਹਿਲਾ ਓਵਰ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਮੱਧਮ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਫ਼ਲ ਬੱਲੇਬਾਜ ਵੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਨਾਂਮ ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਂਕੜਾ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਾਂਮ ਤਿੰਨ ਅਰਧ-ਸੈਂਕੜੇ ਹਨ। ਮੋਰਤਜ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਮੇ ਤੇ ਸੱਟਾਂ ਕਾਰਨ ਟੀਮ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੋਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕੂਹਣੀਆਂ ਦੇ ਦਸ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
2009 ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਸੀਜਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨਾਇਟ ਰਾਈਡਰਜ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਮੋਰਤਜ਼ਾ ਨੂੰ $600,000 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰਾਂ ਨਾਲ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਮੋਰਤਜ਼ਾ ਇਸ ਸਾਰੇ ਸੀਜਨ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਮੈਚ ਹੀ ਖੇਡ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਉਹ 4 ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ 58 ਦੌੜਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਖੇਡ ਸਕਿਆ। ਜੇਕਰ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੋਰਤਜ਼ਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਖ਼ੁਲਨਾ ਬਲਾਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ 2001 ਤੋਂ 2012 ਵਿਚਕਾਰ 36 ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਅਤੇ 124 ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ।  2012 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਢਾਕਾ ਗਲੈਡੀਏਟਰਸ ਦੀ ਟੀਮ ਚੁਣ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਚੱਲੀ 'ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ' ਦੀ ਕੋਮੀਲਾ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਟਵੰਟੀ20 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਕੋਮੀਲਾ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨਸ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਟੀਮ ਨੇ ਤੀਸਰਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਅੰਮੋ ਨੰਗਲ
ਅੰਮੋ ਨੰਗਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਬਟਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਬਟਾਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਿਹਨਾਜ਼ ਬੇਗਮ
ਮਿਹਨਾਜ਼ ਬੇਗਮ (1958 - 19 ਜਨਵਰੀ 2013) ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗਾਈਕੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਭਾਂਤੀ ਗੀਤ ਗਾਏ ਐਪਰ ਗ਼ਜ਼ਲ, ਠੁਮਰੀ, ਦਾਦਰਾ, ਖ਼ਿਆਲ, ਸਲਾਮ, ਨੂਹ ਅਤੇ ਮਰਸੀਆ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਮਹਾਰਤ ਦੀ ਮਾਲਕ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ
ਲਾ ਕੌਮੇਦੀ ਉਮੇਨ
ਲਾ ਕੌਮੇਦੀ ਉਮੇਨ (ਫਰਾਂਸੀਸੀ: La Comédie humaine; ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਮਨੁੱਖੀ ਤਮਾਸ਼ਾ) ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੇਖਕ ਔਨਰੇ ਦ ਬਾਲਜ਼ਾਕ ਦੀ ਇੱਕ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਲਜ਼ਾਕ ਦੀ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਰਚਨਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਨਈਰਾ ਨੂਰ
ਨਈਰਾ ਨੂਰ ( نیرہ نور ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਕੰਸਰਟ ਹਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ ਗਜ਼ਲ ਗਾਇਨ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ
ਨਈਰਾ ਨੂਰ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਨਵੰਬਰ 1950 ਨੂੰ ਗੁਹਾਟੀ, ਅਸਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਪੂਰਵਜ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਵਰਗ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਸਨ, ਅਤੇ 1947 ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸਮ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਾਨੀ ਪਿਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1957 ਜਾਂ 1958 ਵਿੱਚ, ਨੂਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਅਚੱਲ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਲਈ 1993 ਤੱਕ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਏ। ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਨਈਰਾ ਨੂੰ ਕਾਨਨ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਕਮਲਾ ਦੇ ਭਜਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੇਗਮ ਅਖ਼ਤਰ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਠੁਮਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਈਰਾ ਕੋਲ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਸੰਗੀਤਕ ਪਿਛੋਕੜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਰਸਮੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀਆ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਸਰਾਰ ਅਹਿਮਦ ਦੁਆਰਾ 1968 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ ਗਾਣਾ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।
1971 ਵਿੱਚ, ਨਈਰਾ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਨਤਕ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਘਰਾਣਾ (1973) ਅਤੇ ਤਾਨਸੇਨ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਗ਼ਾਲਿਬ ਅਤੇ ਫ਼ੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ੈਜ਼ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਗਾਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਹਦੀ ਹਸਨ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦ ਰੁਸ਼ਦੀ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਕਵੀਆਂ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ਼ਹਿਰਯਾਰ ਜ਼ੈਦੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਫਰ ਜ਼ੈਦੀ ਕਾਵਿਸ਼ ਸੰਗੀਤ ਬੈਂਡ ਦਾ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੱਡੇ ਬੇਟੇ ਨਾਦ-ਏ-ਅਲੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਮੌਤ
20 ਅਗਸਤ 2022 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ 71 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2022
ਜੇਨ ਐਡਮਜ਼
thumb|ਜੇਨ ਐਡਮਜ਼