cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਅਪੀਲ
ਇਤਿਹਾਸ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਖੁਦ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਹੈ", ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਆਮ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਆਗਮਨ ਹੈ।  ਅਸਲ ਵਿਚ, ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ "ਸਿਵਲ ਜਾਂ ਅਪਰਾਧਕ ਨਿਆਂ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ" ਹੌਲੀ ਸਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ 1789 ਵਿੱਚ ਫੈਡਰਲ ਅਪੀਲ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣਾਈ, ਪਰ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਘੀ ਹੱਕ 1889 ਤਕ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਲਈ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਐਕਟ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਹੋਰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤਾਂ ਤੋਂ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਸੂਬਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿਨੀਸੋਟਾ, ਅਜੇ ਵੀ ਫੌਜਦਾਰੀ ਅਪੀਲਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।
ਅਪੀਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਅਦਾਲਤਾਂ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਪੜਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅਪੀਲ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੁਕੱਦਮੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਆਖ਼ਰੀ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਬੂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਪੀਲ ਅਦਾਲਤਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਲੇਕਿਨ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਆਜ਼ਾਦ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਅਪੀਲ ਅਦਾਲਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਤਕ ਕਿ ਤੱਥ-ਲੱਭਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਕੱਦਮਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਜਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਹੱਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।  ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਹੁਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਮੁਆਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਵਿੱਚ, ਮੁਆਫੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਲਤਵੀ "ਵਿਚਾਰੇ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰ" ਹੋਣ ਤੱਕ ਮੁਦਾਲੇ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਪੀਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਪੀਲੀ ਅਦਾਲਤ ਸਟੀਰੀਅਰਰੀ ਲਈ ਸਮੀਖਿਆ ਜਾਂ ਪਟੀਸ਼ਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਅਪੀਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੂਰੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਜੱਜ ਜਾਂ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਪੈਨਲ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਰਸਮੀ ਦਲੀਲ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਾਰਟੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਪੀਲੀ ਅਦਾਲਤ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਐਮੇਿਕਸ ਕਰਿਆਏ ਲਈ ਵੀ ਅਨੁਮਤੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।  ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਰਟੀਆਂ ਕੋਲ ਜੱਜ ਜਾਂ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਪੈਨਲ ਨੂੰ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਤਰਕ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੌਖਿਕ ਦਲੀਲਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਜੱਜ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਦਲੀਲਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਅਥੌਰਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਿਧਾਂਤ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ ਚੈਂਬਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਪੀਲੀ ਅਦਾਲਤ ਅਦਾਲਤੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗੀ ਜੋ ਸਮੀਖਿਆ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰਨਗੇ।
ਅਪੀਲ ਕੋਰਟ
ਅਪੀਲ 'ਤੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਅਪੀਲੀਟ ਅਦਾਲਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਲਟੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਖਾਲੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਅਦਾਲਤਾਂ ਇੱਕ ਦੋਹਰੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ "ਅਪਵਾਦ" ਅਤੇ "ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਹਰਣ" ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।  ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੇ ਮੂਲ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚਾਲੇ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਅਪੀਲ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਵਸਥਾ ਕਾਇਮ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਅਪੀਲੀਟ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਪੀਲੀ ਅਦਾਲਤ, ਕਈ ਵਾਰ "ਆਖਰੀ ਸਹਾਰਾ ਦੀ ਅਦਾਲਤ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਕਲਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ 1574 ਤੋਂ 1581 ਈ. ਤੱਕ ਗੁਰਿਆਈ ਦੇ ਸੱਤ ਕੁ ਸਾਲਾ ਵਿੱਚ ਰਚੀ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 19 ਤੋਂ 30 ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ 19 ਤੋਂ 30 ਰਾਗ ਕਰ ਕੇ 11 ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ 11 ਰਾਗ ਇਹ ਹਨ। ਰਾਗ ਦੇਵ ਗੰਧਰੀ, ਰਾਗ ਬਿਹਾਗੜਾ, ਰਾਗ ਜੈਂਤਸਰੀ, ਰਾਗ ਟੋਡੀ, ਰਾਗ ਬੈਰਾੜੀ, ਰਾਗ ਗੌਂਡ, ਰਾਗ ਨਟ-ਨਾਰਾਇਣ, ਰਾਗ ਮਾਲੀ ਗਉੜਾ, ਰਾਗ ਕੰਦਾਰਾ, ਰਾਗ ਕਾਨੜਾ, ਤੇ ਰਾਗ ਕਲਿਆਣ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨ, ਰਾਗ ਗਿਰੀ, ਰਾਗ ਮਾਲ, ਰਾਗ ਗਾਉੜੀ, ਰਾਗ ਆਸਾ, ਰਾਗ ਗੁੱਜਰੀ, ਰਾਗ ਦੇਵ ਗੰਧਾਰੀ ਰਾਗ ਬਿਹਾਗੜਾ, ਰਾਗ ਵਡਹੰਸ, ਰਾਗ ਸੌਰਠਿ, ਰਾਗ ਜੈਤਸਰੀ ਰਾਗ ਟੋਡੀ ਰਾਗ ਬੈਰਾੜੀ, ਰਾਗ ਤਿਲੰਗਾ ਰਾਗ ਸੂਹੀ, ਰਾਗ ਬਿਹਾਵਲ, ਰਾਗ ਗੌਂਡ, ਰਾਗ ਰਾਮਕਲੀ, ਰਾਗ ਨਟ ਨਰਾਇਣ ਰਾਗ ਮਾਲੀ ਗਉੜਾ ਰਾਗ ਮਾਰੂ ਰਾਗ ਤੁਖਾਰੀ ਰਾਗ ਕੇਦਾਰਾ, ਰਾਗ ਬਸੰਤ ਰਾਗ ਮਲਾਰ ਰਾਗ ਕਾਨੱੜਾ। ਹਉ ਢੂੰਢੇਦੀ ਸਜਣਾ ਸਜਣੁ ਮੈਡੈ ਨਾਲਿ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਅਲਖੁ ਨ ਲਖੀਐ ਗੁਰਮੁਖਿ ਦੇਇ ਦਿਖਾਲਿ॥
ਵਾਰ
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ 8 ਵਾਰਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ। ਸਪਤ ਦੀਪ ਸਪਤ ਸਾਗਰਾ ਨਵ ਖੰਡ ਚਾਰ ਵੇਦ ਦਸਅਸਟ ਪਰਾਣ
ਘੋੜੀਆਂ
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਪੰਨਾ ਨੰ: 575 ਅਤੇ 576 ਵਿੱਚ ਘੋੜੀਆਂ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ, ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਘੋੜੀ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਲਾੜੀ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਦੇ ਹਨ। ਘੋੜੀਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਇੱਕ ਵਡਮੁਲੀ ਕਿਰਤ ਹੈ।
ਲਾਵਾਂ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਪੰਨਾ 773-774 ਉੱਤੇ ਸੂਹੀ ਰਾਗ ਦੇ ਛਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਾਵਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਛੰਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਦਰਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ - ਪਤੀ ਨਾਲ ਜੀਵ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਮੰਨ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਮਾਰ ਸੋਲਹੇ: ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਪੰਨਾ 1069-1071 ਉੱਤੇ ਰਾਗ ਮਾਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੰਮ ਛੇਦ ਰੂਪ ਸੋਲਹੇ ਦਰਜ ਹਨ। ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਹਲਾਆਨੰਦ ਦਾ ਗੀਤ ਹੈ, ਸੋਭਨ ਸਮੇਂ ਗਾਇਆ ਗੀਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਾਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਣ ਕਰੋ।
ਕਲਾਪੱਖ
ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਮਹਾਨ ਬਾਈ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਛੰਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਰ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ। ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਜੀਵਨ ਜਾਂਚ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਸੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਬਿੰਬਾਬਲੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆਂ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨਾਲ ਗੁਰੁ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਅਥਾਹ ਸੋਹ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਕਰਦਿਆ ਵੰਨ-ਸੁਵੇਨੇ ਕਾਵਿ-ਬਿੰਬਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਭਾਵ ਜਗਤ ਨੂੰ ਰੂਪਮਾਨ ਕੀਤਾ। ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਦੀ ਕਾਵਿ ਬਿੰਬ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੂਲ, ਬਿੰਬ, ਨਾਟਮੂਲਕ ਬਿੰਬ, ਸਪਰਸ਼ ਮੂਲਕ ਬਿੰਬ, ਗੰਧ ਮੂਲਕ ਬਿੰਬ, ਰਸ ਮੂਲਕ ਬਿੰਬ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਅਲੰਕਾਰ ਤੇ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਬਾਣੀ ਦਰਜ ਹੈ। ਪਾਉੜੀ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਰਸਾ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ। ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਰਹਿ ਨ ਸਕਉ ਇੱਕ ਰਾਤੀ ਜਿਉ ਬਿਨੁ ਅਮਲੈ ਅਮਲੀ ਮਰਿ ਜਾਈ ਹੈ ਤਿਉ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਰਸ ਮਰਾ
ਸ਼ੈਲੀਗਤ ਬਾਣੀ
ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦੀ ਪ੍ਰਥਮ ਸੈਲੀਗਤ ਖੂਬੀ ਅਰੁਕ ਵਹਾ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਰਵਾਨਗੀ ਦੀ ਹੈ। ਲਿਖਣ ਵਿਧੀ ਗਮਗੀਨ ਨਹੀਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹੈ।ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਰਵਾਨਗੀ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਦੁਹਰਾਉ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਰਾਗ ਬੱਧਤਾ ਹੈ। ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ: ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਬਾਣੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਗਮਗੀਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਹੀਰੀ ਵੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਤੇ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨਮੁੱਖ ਤੋਂ ਗੁਰਮੱਖ, ਮੰਦ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਸੀਮਤ ਤੋਂ ਅਸੀਮਤ ਅਸਮੱਰਥ ਤੋਂ ਸਮਰੱਥ ਬਣਨ ਦਾ ਉਤਸਾਹ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਰਾਗਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 19 ਤੋਂ 30 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਧਰਮ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਦੀਨ ਦੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਵੀ ਖੁੱਲੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ੀਲ ਜੀਵਨ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਸ਼ਰੋਤ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਚਾਰ ਅਧਿਆਤਮਕ ਰੁਤਬਿਆਂ ਸਰੀਅਤ, ਤਰੀਕਤ, ਹਕੀਕਤ ਤੇ ਮਾਰਫਤ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦੱਸੀ। ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸਨ ਤੇ ਹਰ ਵਰਗ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਮਾਣ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਰਬ ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਅਜਿਹਾ ਜਿੱਥੇ ਊਚ-ਨੀਚ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਤਕਰੇ ਨਹੀਂ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਕੋਮੀਅਤ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਪਰਚਾਇਆ। ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਕਵੀ, ਨਿਪੁੰਨ ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਅਦੁਤੀ ਸੰਗੀਤਾ ਗਿਆਤਾ, ਮਹਾਨ ਵਿਰਮਾਤਾ ਤੇ ਬਹੁੱਪਖੀ ਵਿਅਕਤਿਤਵ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਨਾਮ ਸਿਮਰਣ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨਾਸ਼ਵਾਨਤਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਮ ਸਿਮਰਣ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ। ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਜਤਾ-ਪਾਤ ਖੰਡਨ ਕਰ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਤੇ ਕੁਕਰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਔਰਤ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਧੱਕਾ ਤੇ ਸਤੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦੀ ਰਸਮ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ।ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚੱਲਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਇਆ। ਸਾਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਬਾਣੀ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਕਾਵਿ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ
ਐੱਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਪਟਨਾ
ਇਤਿਹਾਸ
thumb|ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਪਟਨਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਪਟਨਾ ਦੇ ਮੂਲ ਦਾ ਪਤਾ 1886 ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਸਿਖਲਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਬਿਹਾਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ 1900 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੱਧਰ ਦਾ ਪਾਠਕ੍ਰਮ 1924 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ 1932 ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 2004 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ.) ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣਾ ਇਕਮਾਤਰ ਖੇਤਰੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ (ਆਰ.ਈ.ਸੀ.) ਗਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਝਾਰਖੰਡ2000 ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2002 ਤਕ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਆਰ.ਈ.ਸੀ. ਨੂੰ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਵਿੱਚ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਰਾਜ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਬਿਹਾਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਪਹਿਲਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਦੇ ਦਰਜੇ' ਤੇ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2007 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਸ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਐਕਟ, 2007 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਸਥਾਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕੈਂਪਸ
thumb|ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਪਟਨਾ ਦਾ ਹਵਾਈ ਨਜ਼ਾਰਾ right|thumb| ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਪਟਨਾ ਅਸ਼ੋਕ ਰਾਜਪਥ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 40 ਏਕੜ (16 ਹੈਕਟੇਅਰ) ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਕੰਢੇ ਤੇ ਗੰਦਾਕ ਨਦੀ ਦੇ ਸੰਗਮ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ। ਪਟਨਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਬਿਹਤਾ ਦੇ ਸਿਕੰਦਰਪੁਰ ਪਿੰਡ ਵਿਚ, ਇੱਕ 125 ਏਕੜ (51 ਹੈਕਟੇਅਰ) ਪਲਾਟ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਕੈਂਪਸ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਬਿਹਟਾ ਦੇ ਡੁਮਰੀ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਸੌਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਪਟਨਾ, ਬਿਹਟਾ ਵਿਚਲੇ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੋਕ ਰਾਜਪਥ ਵਿਖੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੋਰਸ ਚਲਾਏਗੀ।
ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ
ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 150,000 ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ 1,100 ਈ-ਰਸਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ 10 ਘੰਟੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਗਰਾਉਂਡ ਫਲੋਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਈ-ਸਰੋਤ ਭਾਗ, ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਭਾਗ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਲ ਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਅਧਿਐਨ ਕਮਰਾ ਹੈ। ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੰਡੀਸ਼ਨਡ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਹੈ। ਹਰ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ 24 ਘੰਟੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੇਂਦਰ
ਸੰਸਥਾ ਕੋਲ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸੈਂਟਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲੈਬ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੋ ਵਰਚੁਅਲ ਕਲਾਸਰੂਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਅਤੇ ਆਡੀਓ-ਵਿਜ਼ੁਅਲ ਸਹੂਲਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਲੈਸ ਇੰਟਰੈਕਟਿਵ ਬੋਰਡਾਂ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ। ਲੈਬਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨਲਾਈਨ ਇੰਟਰਵਿਊ, ਟੈਸਟਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀ.ਸੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਕੈਮਰੇ ਹਨ। ਸੀ.ਸੀ. ਕੋਲ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਇੰਟਰਨੈਟ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸਹੂਲਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਣ। ਰੇਲ ਟੇਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਵਿਘਨ ਉੱਚ-ਸਪੀਡ ਇੰਟਰਨੈਟ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਲਈ 1 ਜੀ.ਬੀ.ਪੀ.ਐਸ. ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਡਵਿਥ।
ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿਭਾਗ
ਇੰਸਟੀਚਿਟ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗ ਹਨ।
ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਖੇਡਾਂ
ਹਰ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ ਵਿਚ, ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਪਟਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ, ਫੁਟਬਾਲ, ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ, ਕੈਰੋਮ ਅਤੇ ਡਿਸਕਸ ਥ੍ਰੋ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਫਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ, ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਹੁਨਰਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਪਟਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ 2018 ਅੰਤਰ ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਉਪ ਜੇਤੂ ਰਹੀ। ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਪਟਨਾ ਤਾਕਤ ਗੇਮਜ਼ ਟੀਮ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ, ਪਾਵਰ ਲਿਫਟਿੰਗ ਅਤੇ ਬਾਡੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਨੇ ਸਾਲ 2019 ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਦੀ ਟਰਾਫੀ ਜਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੋਵੇਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 'ਬਿਹਤਰੀਨ ਲਿਫਟਰ' ਟਰਾਫੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ (ਕੁਮਾਰ ਅਮਨ, ਐੱਮ.ਟੈੱਕ. '18 ਅਤੇ ਰਾਜਿੰਦਰ ਮੀਨਾ, ਬੀ.ਟੈਕ. '19)।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਵਿਮਲਾ ਸ਼ਰਮਾ
ਵਿਮਲਾ ਦੇਵੀ ਸ਼ਰਮਾ (ਸੀ. 1927 – 15 ਅਗਸਤ 2020) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕੁਨ, ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਮਰਹੂਮ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦਿਆਲ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਗਵਰਨਰਸ਼ਿਪ ਦੌਰਾਨ 1992 ਤੋਂ 1997 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦੂਜੀ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 3 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1985 ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਵੀ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਦੈਪੁਰਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਵੈਲਫੇਅਰ ਬੋਰਡ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਵਿਮਲਾ ਸ਼ਰਮਾ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦਿਆਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1992 ਤੋਂ 1997 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ।
ਉਹ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਵੈਲਫੇਅਰ ਬੋਰਡ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਈ। 1985 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ, ਉਦੈਪੁਰਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਦੈਪੁਰਾ ਸੀਟ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ, ਸ਼ੰਕਰ ਦਿਆਲ ਸ਼ਰਮਾ, 1962 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸੇ ਉਦੈਪੁਰਾ ਸੀਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਵਿਧਾਇਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੋਣ ਲੜਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਵਿਮਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦਿਆਲ ਸ਼ਰਮਾ, ਜੋ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਉਸਨੇ ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਭੋਪਾਲ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਖਰਾਬ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੋੜੇ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਣਾ ਚੁਣਿਆ। ਸ਼ੰਕਰ ਦਿਆਲ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 2 ਸਾਲ ਬਾਅਦ 26 ਦਸੰਬਰ 1999 ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੌਰਾਨ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020
ਅਧਾਰ
ਆਧਾਰ ਇੱਕ 12 ਅੰਕਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤੀ ਨੰਬਰ ਵਾਲਾ ਕਾਰਡ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਵੇਰਵਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ ਅਥਾਰਟੀ(UIDAI) ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਅਧਾਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪਛਾਣ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ।
ਇਸ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਂ, ਲਿੰਗ, ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦਾ ਨਾਂ, ਤਸਵੀਰ, ਜਨਮ ਮਿਤੀ, ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ,ਪੱਕਾ ਅਤੇ ਚਾਲੂ ਪਤਾ, ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਕੈਨਿੰਗ ਸਮੇਤ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵਸਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਨੰਬਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਾਰਡ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਕਸਦਾਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਕਾਰਡ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟ ਕਾਰਡ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸੰਸਥਾ
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੰਦਨ ਨੀਲਕਣੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਏਜੰਸੀ ਭਾਰਤੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ ਅਥਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 12 ਨੰਬਰਾਂ ਵਾਲਾ ਯੂ.ਆਈ.ਡੀ. ਕਾਰਡ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 29 ਸਤੰਬਰ 2010 ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਟੰਬਲੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਾਰਡ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਅਧਾਰ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 15 ਫਰਵਰੀ 2011 ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤੀ ਨੰਬਰ ਯੋਜਨਾ ‘ਆਧਾਰ’ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸੂਬਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲਾਭ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕ ਕਲਿਆਣ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਰਵਾਸ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਸਲੇ ਵੀ ਇਸ ਕਾਰਡ ਰਾਹੀਂ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।ਮੌਜੂਦਾ ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਆਧਾਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਤਵਾਕਾਂਕਸ਼ੀ "ਇੱਕ ਨੰਬਰ, ਇੱਕ ਪਛਾਣ" ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਜੁੜੀ ਸਮਾਜਿਕ, ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਜੀਨੋਮ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਇੱਕ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੰਬਰ ਨੂੰ "ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਜਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੰਬਰ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਲੈਣ ਦੇਣ ਦੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲਈ ਆਦਮੀ ਆਪਣਾ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਡੈਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਜਿਵੇਂ, ਫੇਸ਼ੀਅਲ ਰੇਕਗਨਿਸ਼ਨ ਜਾਂ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ) ਤੋਂ ਇਸ ਨੰਬਰ ਦਾ ਮਿਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੈਸਾ ਕਿ ਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਦੇ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਮੋਲ ਜ਼ਖੀਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੋੜ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ
ਅਧਾਰ ਕਾਰਡ ਹੁਣ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਪਛਾਣ ਦੇ ਲਈ ਅਧਾਰ ਕਾਰਡਾਂ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੱਡੇ ਫੈਸਲੇ ਲਏ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਇਸ ਕਾਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ. ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡਾਂ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਦੂਸਰੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੜਬੜ / ਠਗੀ / ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਅਧਾਰ ਕਾਰਡ ਵੀ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਕਿ ਅਸਲ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਜਾਇਜ਼ ਹੋਵੇਗਾ.
ਪੀਵੀਸੀ ਕਾਰਡ
ਦੇਖੋ: ਪੀਵੀਸੀਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ, UIDAI ਨੇ ਵਾਧੂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੋਲੋਗ੍ਰਾਮ, ਛੋਟੇ ਅੱਖਰ, ਅਦਿੱਖ ਲੋਗੋ ਆਦਿ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੀਵੀਸੀ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। PVC ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਨੂੰ UIDAI ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਆਧਾਰ ਧਾਰਕ ਮੰਗਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਛਾਣ ਦਸਤਾਵੇਜ਼
ਊਸ਼ਾਦੇਵੀ ਭੌਂਸਲੇ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਉਸਨੇ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ 1969 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇੱਕ M.Sc. ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੁਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1971 ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ। ਉਸਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ ਰਿਸਰਚ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1980 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਐਸ. ਰਮਨਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ 1971 ਤੋਂ 1974 ਤੱਕ ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ 1974 ਤੋਂ 1977 ਤੱਕ ਉਸੇ ਸੰਸਥਾ ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਰਿਸਰਚ ਐਸੋਸੀਏਟ II ਬਣ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਸੇ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ 1977-1982 ਤੱਕ ਇੱਕ ਖੋਜ ਫੈਲੋ, 1982-1990 ਤੱਕ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਅਤੇ 1991-1995 ਤੱਕ ਇੱਕ ਰੀਡਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਇਸੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਟਾਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ 1995-1998, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ 1998-2011 ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ 2012-2014 ਵਿੱਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ।
ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿਖੇ 2014 - 2017 ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਰਮੰਨਾ ਫੈਲੋ ਸੀ। ਉਹ ਜਨਵਰੀ 2019 ਤੋਂ ਇੰਡੀਅਨ ਸਟੈਟਿਸਟੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ INSA ਸੀਨੀਅਰ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਹੈ।
ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ
ਉਹ FASc, FNASc, FNASI ਅਤੇ VBAC ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਥਿਓਰੇਟਿਕਲ ਫਿਜ਼ਿਕਸ, ਇਟਲੀ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਐਸੋਸੀਏਟ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ, ਦਿੱਲੀ, ਇੰਡੀਅਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਬੰਗਲੌਰ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਇਲਾਹਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਕੰਮ
ਉਸ ਕੋਲ 66 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹਨ। ਹਾਈਪਰੈਲਿਪਟਿਕ ਕਰਵ ਉੱਤੇ ਆਰਥੋਗੋਨਲ ਅਤੇ ਸਪਿਨ ਬੰਡਲਾਂ ਦੀ ਮੋਡਿਊਲੀ। ਕੰਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਮੈਥ। 51, 15-40 (1984)।
ਗੋਲਕੀਪਰ
right|thumb|[[ਸਿਮੋਨ ਮਿਗਨੋਲੈਟ, ਬੈਲਜੀਅਮ ਅਤੇ ਲਿਵਰਪੂਲ ਐੱਫ. ਸੀ. ਦਾ ਗੋਲਕੀਪਰ। ]] ਕਈ ਟੀਮ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗੋਲਕੀਪਰ (ਗੋਲਚੀ ਜਾਂ ਗੋਲੀ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਪਰ) ਇੱਕ ਨਿਯਤ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਉਲਟ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਗੋਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸਕੋਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਰਡਿੰਗ, ਸ਼ਿੰਟੀ, ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ (ਸੌਕਰ), ਗਾਈਲਿਕ ਫੁੱਟਬਾਲ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਯਮ ਫੁਟਬਾਲ, ਹੈਂਡਬਾਲ, ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ, ਬੈਂਡੀ, ਰਿੰਕ ਬਾਂਡੀ, ਰੀਕਬਾਲ, ਫਲੋਰਬੋਲ, ਰੋਲਰ ਹਾਕੀ, ਆਈਸ ਹਾਕੀ, ਰਿੰਗੈਟ, ਵਾਟਰ ਪੋਲੋ, ਲੈਕਰੋਸ, ਕੈਮਗੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਡਾਂ।
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਗੋਲਕੀਪਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੂਜੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ' ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਅਕਸਰ ਗੋਲਕੀਪਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਜਾਂ ਹਿੰਸਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਲਈ ਸਪਸ਼ਟ ਟੀਚਾ ਹੈ। ਆਈਸ ਹਾਕੀ ਅਤੇ ਲੈਕ੍ਰੋਸ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਸਪੋਰਟਸ ਵਿਚ, ਗੋਲਕੀਪਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਜੋ-ਸਾਮਾਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰੀਆਂ ਪੈਡਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਦੇ ਵਸਤੂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਕ) ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਕੁਝ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੋਲਕੀਪਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੱਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਕੀਪਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਖਿਡਾਰੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲੱਤ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਗੋਲਕੀਪਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਐਨ.ਐਚ.ਐਲ ਵਿਚ, ਗੋਲਕੀਪਰ ਨੈੱਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕ ਨਹੀਂ ਖੇਡ ਸਕਦੇ ਜਾਂ ਲਾਲ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਪਕ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਗੋਲਕੀਪਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮੈਦਾਨ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੇ ਖਿਡਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ
thumb|ਯੂਥ-ਫੁੱਟਬਾਲ ਗੋਲਕੀਪਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿਚ, ਹਰ ਟੀਮ ਦੇ ਗੋਲਕੀਪਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਦੇ ਗੋਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਹਨ। ਗੋਲਕੀਪਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਗੋਲ ਵਿੱਚ ਗੇਂਦ ਦੇ ਪਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ। ਗੋਲਕੀਪਰ ਟੀਮ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਫੜਨ, ਸੁੱਟਣ ਅਤੇ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਬਾਹਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੈਨਲਟੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਗੋਲਕੀਪਰਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੰਗ ਦੀ ਜਰਸੀ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰੈਫਰੀ ਦੇ ਰੰਗ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟੀਮ ਦੇ ਨਿਯਮਤ ਜਰਸੀ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਰੈਫਰੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਖਾਸ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਗੋਲਕੀਪਰ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਧੂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਗੇਅਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੈਡਡ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਗੋਲਕੀਪਰ ਗੇਂਦ ਵੀ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਪਕੜ ਸਕਣ। ਪਿੱਚ 'ਤੇ ਹਰੇਕ ਖਿਡਾਰੀ ਵਾਂਗ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ
left|thumb|ਇੱਕ [[ਹਾਕੀ|ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਗੋਲਕੀਪਰ ]] ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਵਿਚ, ਗੋਲਕੀਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੈਲਮੇਟ, ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦੀਆਂ ਗਾਰਡਾਂ, ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਲੱਤ ਪੈਡਿੰਗ, ਬਾਂਹ ਜਾਂ ਕੋਹ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਖਾਸ ਗਲੇਸ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ (ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੇ ਦਸਤਾਨੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਬਲਾਕ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੱਜੇ ਦਸਤਾਨੇ ਦਾ ਇਹ ਕੰਮ ਵੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗੋਲਕੀਪਰ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸਟਿੱਕ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਵਰਤਣ ਲਈ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ), ਹੇਠਲੇ ਪਗ ਗਾਰਡ (ਪੈਡ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ ਜੁੱਤੀ ਕਵਰ (ਕਿੱਕਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਦਸਤਾਨੇ, ਪੈਡ ਅਤੇ ਕਿੱਕਰਜ਼ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉੱਚ ਘਣਤਾ ਵਾਲੇ ਫੋਮ ਸਮਗਰੀ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗੋਲਕੀਪਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪੁਖਤਾ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਟਿੱਕ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ; ਜਾਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਆਮ ਖੇਡ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ ਗੋਲਕੀਪਰ ਸਟਿਕਸ ਫੀਲਡ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀਆਂ ਸਟਿਕਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸੇ ਅਯਾਮੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਲ ਨੂੰ ਹਿੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 2007 ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ 11 ਫੀਲਡ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਵੀ ਗੋਲਕੀਪਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜੇ ਗੋਲਕੀਪਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਗੋਲਕੀਪਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੈਲਮਟ ਪਹਿਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਗੌਲਕਪਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪੈਨਲਟੀ ਸਟ੍ਰੋਕ ਲੈਣ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਰੰਗਦਾਰ ਕਮੀਜ਼ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਫੁੱਟ ਅਤੇ ਲੇਗ ਗਾਰਡ (ਬਾਂਹ ਅਤੇ ਉਪਰਲੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚੋਣਵੀਂ ਹੈ); ਜਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਟੋਪ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ. ਗੋਲਕੀਪਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬਾਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਬਦਲਣ ਲਈ ਵਰਤਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਇਸਦੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਲੇਟ ਕੇ), ਅਤੇ ਉਹ ਸਿਰਫ ਗੋਲ ਸਰਕਲ (ਜਾਂ "ਡੀ")। ਡੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਉਹ ਫੀਲਡ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਬਾਲ ਖੇਡਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਟਿੱਕ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਗੋਲਕੀਪਰ ਜਿਹੜੇ ਟੋਪੀ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਦੀ 23 ਮੀਟਰ ਲਾਈਨ ਪਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਗੋਲਕੀਪਰਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੈਨਲਟੀ ਸਟਰੋਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਗੋਲਕੀਪਰ ਜਿਸ ਨੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੈਲਮਟ ਪਹਿਨਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਖੇਡ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਚ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੋਲਕੀਪਿੰਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਬਚਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟੋਪ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੁਰਮਾਨਾ ਸਟ੍ਰੋਕ ਜਾਂ ਪੈਨਲਟੀ ਕਾਰਨਰ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਹੈਲਮਟ ਪਹਿਨਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਦੋ ਘਾਤੀ
ਦੋ ਘਾਤੀ (Quadratic) ਹਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਵਰਗਾਂ ਨਾਲ, ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਲਾਤੀਨੀ ਵਿੱਚ ਕੁਆਡਰੇਟਸ (Quadratus) ਵਰਗ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ।
ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ
ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਹਲਕਾ ਨੰ: 105 ਇਹ ਹਲਕਾ ਜ਼ਿਲ਼੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਸੰਗਰੂਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਕਾਮਿਆ ਪੰਜਾਬੀ
ਕਾਮਿਆ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਹਾਸ-ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਬਿੱਗ ਬਾਸ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
right|thumb|ਕਾਮਿਆ ਪੰਜਾਬੀ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਨਾਲ ਕਾਮਿਆ ਬੰਟੀ ਨੇਗੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ (ਜਨਮ 2009) ਹੈ।. 2013 ਵਿੱਚ ਬਿਗ ਬੌਸ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋੜੇ ਨੇ ਤਲਾਕ ਲਈ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੇਠ, ਅਸਤਿਤਵਾ ... ਏਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਾਹਨੀ ਅਤੇ ਬਨੂੰ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਦੁਲਹਾਨ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਹਨ. ਪਿਆਰ ਕਾ ਘਰ, ਮਰਿਯਾਦਾ: ਲਕੀਨ ਕਾਬ ਟਕ ਅਤੇ ਕੀਨ ਹੋਤਾ ਹੈ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਅ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਉਹ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ ਦੇ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਵਿੱਚ ਬਿੱਗ ਬੌਸ 7 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਹੋ ਨਾ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਨਾ ਤੁਮ ਜਾਨੋ ਨਾ ਹਮ, ਯਾਦੇਂ, ਫਿਰ ਭੀ ਦਿਲ ਹੈ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਕੋਇ ਮਿਲ ਗਯਾ ਵਰਗੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 1997 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਮਹਿੰਦੀ ਮਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ, ਅਤੇ ਅਨੀਮਿਕਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲਾ ਸ਼ਾਹ ਕਲਾ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬੀਆ ਨੇ ਸਾਥੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਕਵਿਤਾ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨਾਲ ਨਾਟਕ ਪਜਾਮਾ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਬਿੱਗ ਬੌਸ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਸਾਥੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਬਣਾਈ। ਬੈਨਰਜੀ ਦੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੈਨਰਜੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੁਕਦਮਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪੰਜਬੀ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਬੰਟੀ ਨੇਗੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 2013 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ ਕਰਨ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਤਾਰੀਖ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਉਹ 2015 ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਗਏ।
2019 ਵਿਚ, ਉਹ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੱਤ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬੁਆਏਫਰੈਂਡ, ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਸ਼ਲਭ ਡਾਂਗ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1979 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਲੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਪ੍ਰੀਤੀ ਡਿਮਰੀ
ਪ੍ਰੀਤੀ ਡਿਮਰੀ (ਜਨਮ: ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ, 18 ਅਕਤੂਬਰ 1986) ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਟੀਮ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।  ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਡੋਮੇਸਟਿਕ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986
ਫਾਲਤੂ (2006 ਫਿਲਮ)
ਫਾਲਤੂ  (ফালতু), ਸਯਦ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਸਿਰਾਜ ਦੀ ਬੰਗਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਰਾਣੀਰਘਾਟੇਰ ਬਿਰਤਾਂਤੋ (রাণীরঘাটের বৃত্তান্ত,ਯਾਨੀ: ਰਾਣੀਘਾਟ ਬਿਰਤਾਂਤ) ਬੰਗਾਲੀ ਮੂਵੀ ਹੈ। ਇਹ 2006 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 2007 ਦਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਰਿੰਦਮ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਨਜਾਨ ਦਾਸ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਿਤਰਾ ਚੈਟਰਜੀ, ਇੰਦਰਾਨੀ ਹਲਦਰ, ਯਸ਼ਪਾਲ ਪੰਡਿਤ ਅਤੇ ਮੰਜਰੀ ਫਦਨੀਸ, ਨਿਰਮਲ ਕੁਮਾਰ, ਮਸੂਦ ਅਖਤਰ, ਬਿਪਲਬ ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਪੇਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਚੱਕਰ (ਫ਼ਿਲਮ)
ਚੱਕਰ ਰਬਿੰਦਰ ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ 1981 ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਮੂਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਿਤਾਰੇ ਸਮਿਤਾ ਪਾਟਿਲ, ਨਸੀਰੁੱਦੀਨ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਕੁਲਭੂਸ਼ਨ ਖਰਬੰਦਾ ਹਨ।
1558
1558 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1550 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਸਵੈਸਾਚੀ ਪਾਂਡਾ
ਸਵੈਸਾਚੀ ਪਾਂਡਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਨਕਸਲਵਾਦੀ-ਮਾਓਵਾਦੀ ਆਗੂ ਹੈ। ਉਹ ਦੋ ਇਤਾਲਵੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਰੋਲ ਕਾਰਨ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ।
ਸਵੈਸਾਚੀ ਪਾਂਡਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ. (ਮਾਓਵਾਦੀ) ਨੇ ਜਥੇਬੰਦੀ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਉੜੀਸਾ ਮਾਓਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾ ਲਈ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਪਾਂਡਾ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਅਤੇ ਰਨਪੁਰ ਤੋਂ ਤਿੰਨ-ਵਾਰ ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ. (ਐਮ) ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਮੇਸ਼ ਪਾਂਡਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪੁਰੀ ਦੇ ਸਾਮੰਤ ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਮਪਾਰਾ ਤੋਂ ਸੁਭਾਸ਼ਰੀ ਜਾਂ ਮਿਲੀ ਪਾਂਡਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਣਾਲੀ
ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਵੀਨ-ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਣਾਲੀ
(ੳ)ਭੂਮਿਕਾ: ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ 'ਪੱਛਮੀ ਕਾਵਿ-ਸਿਧਾਂਤ' ਵਿਚਲਾ ਵਿਸ਼ਾ'ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਵੀਨ-ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਣਾਲੀ' ਜੋ ਡਾ: ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਵੀ ਦੁਆਰਾ (1989) ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ| ਡਾ: ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ ਨੂੰ ਦੂਸਰੇ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ| ਇਸ ਪ੍ਣਾਲੀ ਦੀ ਪਰਾਪਤੀਆ ਨੂੰ ਇੰਨਬਿੰਨ ਸਵੀਕਾਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾ: ਰਵੀ ਆਪਣੀ ਆਲੋਚਆਤਮਕ ਅੱਖ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਉਭਾਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ|
●(ਅ) ਨਵੀਨ-ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਣਾਲੀ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਤੇ ਵਿਕਾਸ: ਨਵੀਨ ਅਮਰੀਕਾ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤਰਲੇ ਵਰਿਆਂ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੁਢੱਲੇ ਵਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ|(ੲ)ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਸਕੂਲ: ਇਸ ਗਤੀਵਿਧੀਆ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਨਵ-ਆਲੋਚਨਾ ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਚੱਲਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਣਾਲੀਆ ਵਿੱਚੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ 'ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਸਕੂਲ', ਰੂਸੀ ਰੂਪਵਾਦੀ, ਅਸਤਿਤੱਵਾਦੀ, ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ, ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕਆਲੋਚਨਾ ਵਿਧੀਆ ਆਦਿ ਪ੍ਮੁੱਖ ਹਨ|
●(ਹ)ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਣਾਲੀ ਦਾ ਆਰੰਭ: ਡਾ:ਰਵੀ ਅਨੁਸਾਰ 'ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ' ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਪ੍ਣਾਲੀ ਆਲੋਚਕ ਜੇ.ਸੀ. ਰੈਨਸਮ ਦੀ (1941) ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਨਾਂ (The New Critisim) ਹੇਠ ਛਪੀ ਪੁਸਤਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਸਥਾਪਤ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਪ੍ਣਾਲੀ ਦੇ ਮੂਲ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਆਰੰਭ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੇ.ਈ.ਸਪਿੰਨਗਾਰਨ(1910) ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਅਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਇਸੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਭਾਸ਼ਣ (The new criticism) ਜਿਹੜੇ ਪਿੱਛੋਂ (1911) ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਜੋਂ ਪ੍ਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ|
●(ਕ)ਰੈਨਸਮ ਦੇ ਵਿਚਾਰ: ਰੈਨਸਮ ਡੂੰਘੀ ਸੂੰਝ ਵਾਲਾ ਪ੍ਤਿਭਾਸ਼ੀਲ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਵੈਂਡਰਬਿਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਆਉਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ| ਰੈਨਸਮ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਡੇਵਿਡਸਨ ਅਤੇ ਜੌਨਸਨ, ਜੋ ਹਿਰਸ਼ ਦੇ ਵੀ ਚੇਲੇ ਸਨ, ਇੰਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਸਿਧਾਂਤ ਸੰਬੰਧੀ ਮਸਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅੱਧੀ-ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤਕ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ| ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਗਟਾਵਾ The Fugitive ਨਾਮੀ ਪ੍ੱਤਿਕਾ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਪ੍ਮੁੱਖ ਸਿਧਾਤਕਾਰਾਂ, ਰੈਨਸਮ ਅਤੇ ਐਲਨ.ਟੇਟ ਨੇ 1922 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1925 ਚ ਸਾਂਝੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਕੀਤੀ|
●(ਖ)ਸਪਿੰਨਗਾਰਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ: ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਆਲੋਚਨਾ ਸਿਧਾਂਤ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ:- (1) ਪ੍ਭਾਵਵਾਦੀ (2) ਸਿਧਾਂਤ ਇੰਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਤੱਤ 'ਪ੍ਗਟਾਓ' ਹੈ, ਹਰ ਕਵੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ 'ਪ੍ਗਟਾਓ' ਹੁੰਦੀ ਹੈ |
ਗਾਓ ਯੂ (ਪੱਤਰਕਾਰ)
ਗਾਓ ਯੂ Gao Yu (journalist)(Chinese: 高瑜;) ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਨ। ਜਨਮ 1944 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 1989 ਦੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਸਮਰਥਕ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਮਰਥਕਾਂ 'ਚੋਂ ਹੈ। ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਰਖਣ ਕਾਰਨ 7 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ । ਉਹ 71 ਸਾਲਾਨਾ ਦੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਣਾਲੀ
●(ਗ)ਈ.ਟੀ.ਹਿਊਮ ਦੀਆਂ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ: ਹਿਊਮ ਦੀਆਂ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਨੇ ਰੋਮੈਟਿਕਸ ਅਤੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦੌਰ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿਚਲੀ ਅੰਤਰਮੁਖਤਾ, ਅਸ਼ਪਸਟਤਾ, ਉਪਭਾਵੁਕਤਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ| ਇੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆ ਕਲਾਸਿਕੀ ਰੁਚੀਆ ਅਧੀਨ ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ | ਹਿਊਮ ਦਾ ਮਤ ਹੈ ਕਿ ਕਾਵਿਮਈ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਨਹੀਂ, ਕਵੀ ਦਾ ਕਰਤੱਵ ਆਤਮ- ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸ਼ਿਲਪ ਹੈ| ਹਿਊਮ ਦੀਆਂ ਕਾਵਿ ਸੰਬੰਧੀ ਇੰਨਾਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤਕ ਨਵ-ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ|
●(ਘ)ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਣਾਲੀ ਵਿਚਲੇ ਨਵੇਂ ਸੰਕਲਪ: ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਨਵੇਂ ਸੰਕਲਪ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਸਮਾਜ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀਕਰਨ ਦੇ ਉਪਰੋਕਤ ਅਮਲ ਦਾ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਸੀ|
●(ਙ)ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੁਆਰਾ ਨੈਤਿਕ-ਕੀਮਤਾਂ: ਨੈਤਿਕ ਕੀਮਤਾਂ, ਕਲਾਸੀਕਲ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆ ਮਨੁੱਖੀ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੁਝ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਆਧਾਰਿਤ ਜੀਵਨ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਸਾਹਿਤ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਪਰਵਿਰਤੀ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਰੁਚੀ ਨਵੇਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਰਹੇ ਉਸ ਦ੍ਸ਼ਿਟੀਕੋਣ ਦਾ ਬਾਕੀ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਸੀ |
●(ਚ)ਸਿੱਟਾ ਉਪਰੋਕਤ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਲੋਚਨਾ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀਆ ਵਿੱਚੋਂ 'ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ' ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੌਲਿਕ ਥਾਂ ਅਤੇ ਦੇਣ ਹੈ| ਇਸ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਮੁੱਖ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ| ਇਸ ਪ੍ਣਾਲੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਰੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ-ਵਿਧੀਆ ਜਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਸਮੁੱਚੀ ਸਾਂਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ| ਬਲਕਿ ਇੰਨਾਂ ਵਿਚਲੀ ਸਾਂਝ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਅਧਿਐਨ ਸੰਬੰਧੀ ਜੀਵਨ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਸਾਂਝ ਹੈ| ਨਵ-ਆਲੋਚਕ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਦੇਾਖਦੇ ਹਨ| ਹਰ ਨਵੇਂ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਬਿੰਬ ਉਭਰਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਭਿੰਨ ਕਲਾ ਰੂਪ ਹਾਸਿਲ ਕਰਦੇ ਹਨ| ਨਵ-ਆਲੋਚਕ ਕਾਵਿ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੁਚੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ| ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇਸ 'ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ' ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਸਿਧਾਤਾਂ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣੀ ਆਵਸ਼ਕ ਹੈ|
ਆਪੇਰਾ ਵੈੱਬ ਬਰਾਊਜ਼ਰ
ਆਪੇਰਾ ਇੱਕ ਵੈੱਬ ਬਰਾਊਜ਼ਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਣ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੂਟ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਵਿਕਾਸ ਆਪੇਰਾ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਇਹ ਵੈੱਬ ਬਰਾਊਜ਼ਰ ਮੁਫ਼ਤ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
ਡਾ. ਨਵਰਤਨ ਕਪੂਰ
ਡਾ. ਨਵਰਤਨ ਕਪੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਲੇਖਕ ਸਨ
ਡਾ. ਨਵਰਤਨ ਕਪੂਰ ਪਟਿਆਲ਼ਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜੰਮਪਲ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਅਗਸਤ, 1933 ਈ: ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਸ੍ਵ. ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਸੰਤੋ ਦੇਵੀ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਸ੍ਵ. ਜੀਵਨ ਲਾਲਕਪੂਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਵਿਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾ ਐਮ.ਏ. (ਹਿੰਦੀ), ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ। ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਹਿੰਦੀ, ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ: ਪੰਜਾਬੀ
1. ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਤਿਓਹਾਰ: ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ (ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ)। 2. ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ: ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ੀਲ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ। 3. ਰਸ ਸਿਧਾਂਤ: (ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ)। 4. ਲਾਲ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ। 5. ਸਾਰਨਾਥ (ਬੋਧੀ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ) 6. ਸਾਧੂ ਗੁਲਾਬ ਦਾਸ। 7. ਮਹਿਮਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ। 8. ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲ਼ੇ ਮਰਾਠੀ ਭਗਤ: ਪੁਨਰ ਮੁਲਾਂਕਣ। 9. ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼ਕਾਰੀ: ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ।
ਸਮੀਖਿਆਤਮਕ
1. ਹਿੰਦੀ ਕੇ ਨਾਟਕੋਂ ਕੀ ਮੂਲਭੂਤ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਔਰ ਪ੍ਰੇਰਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ। 2. ਸਾਹਿਬ ਦਾਸ ਕ੍ਰਿਤ ‘ਲਵਕੁਸ਼ ਕਥਾ’। 3. ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਕ੍ਰਿਤ ‘ਰਾਮ ਅਵਤਾਰ’। 4. ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਏਕ ਸਾਹਿਤਿਕ ਰੇਖਾਂਕਣ। 5. ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤਯ ਵਚਨਿਕਾ।
ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਅਧਿਐਨ
1. ਲੋਹੜੀ ਸਮਨਵਯਾਤਮਕ ਲੋਕ ਪਰਵ। 2. ਲੋਕ ਪਰਵੀਯ ਬਾਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਗੀਤ। 3. ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਚਿੰਤਨ ਔਰ ਪਰਵੋਤਸਵ। 4. ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਚਿੰਤਨ ਔਰ ਪਰਵਉਤਸਵ। 5. ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ: ਵਿਕਾਸ ਯਾਤਰਾ ਔਰ ਮਾਨਵ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਆਦਰਸ਼। 6. ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ: ਯਸੋਗਣ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਔਰ ਬਾਣੀ।
ਅੰਤਰ ਭਾਸ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਨ
1. ਸਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ। 2. ਹਿੰਦੀ – ਇੰਗਲਿਸ਼ ਗਰਾਮਰ। 3. ਵਿਆਕਰਨ ਔਰ ਹਿੰਦੀ ਮਾਨਕ ਰਚਨਾ।
ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ
1. ਕਥਾ ਰੂਪਕ। 2. ਆਓ ਹਿੰਦੀ ਸੀਖੇਂ। 3. ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਤਿਓਹਾਰ (ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ) ਪੁਸਤਕ ਬਾਰੇ
ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਸੋਮਿਆਂ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵੇਲ਼ੇ ਲੰਮੀਆਂ – ਲੰਮੀਆਂ ਟੁਕਾਂ ਦੇ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ, ਧਰਮ, ਤਿਓਹਾਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਪੱਖੀ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਵ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸਾਇਟੋਪਲਾਜ਼ਮ
ਕੋਸ਼ਾਣੂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਾਣੂ ਝਿੱਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੇਂਦਰਕ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਸੰਪੂਰਣ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਇਟੋਪਲਾਜ਼ਮ (Cytoplasm) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੋਸ਼ਾਣੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ਾਣੂ ਝਿੱਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰਕ ਝਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਵੇਦਾਰ, ਜੈਲੀਨੁਮਾ, ਅਰਧਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਚਿਪਚਿਪਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਸ਼ਾਣੂ ਦੇ 70% ਭਾਗ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਚਨਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨਿਕ ਅਤੇ ਅਕਾਰਬਨਿਕ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਖੁਰਦਬੀਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕੋਸ਼ਾਣੂ-ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇਲੈਕਟਰਾਨ ਖੁਰਦਬੀਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੀ ਖੁਰਦਬੀਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਦੁਰਗਾਦਾਸ ਭਾਟੀਆ
ਦੁਰਗਾਦਾਸ ਭਾਟੀਆ (29 ਅਗਸਤ 1907 – 1972) ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ਼ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1972 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907
ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ
ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਭੂਮੀ-ਅਧਾਰਤ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕਮਾਂਡਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮੁਖੀ ਆਰਮੀ ਸਟਾਫ਼ (ਸੀਓਏਐਸ) ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਚਾਰ-ਸਿਤਾਰਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। ਦੋ ਅਫਸਰਾਂ ਨੂੰ ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਦੇ ਰੈਂਕ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਪੰਜ ਸਿਤਾਰਾ ਰੈਂਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ 1895 ਵਿੱਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਵੀ 1903 ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਸਨ, ਜੋ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਅਤੇ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਲੜਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਕਈ ਲੜਾਈਆਂ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਮਿਸ਼ਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਬਾਹਰੀ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੜਬੜੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਸੂਰਿਆ ਹੋਪ, ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਿੱਝਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਮੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਫੌਜ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਚਾਰ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨਾਲ ਇਕ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਜੇ, ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮੇਘਦੂਤ, ਅਤੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕੈਕਟਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਫੌਜ ਨੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬ੍ਰਾਸਟੈਕਸ ਅਤੇ ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਈਪ੍ਰਸ, ਲੇਬਨਾਨ, ਕਾਂਗੋ, ਅੰਗੋਲਾ, ਕੰਬੋਡੀਆ, ਵੀਅਤਨਾਮ, ਨਾਮੀਬੀਆ, ਅਲ ਸਲਵਾਡੋਰ, ਲਾਇਬੇਰੀਆ, ਮੋਜ਼ਾਮਬੀਕ, ਦੱਖਣੀ ਸੂਡਾਨ ਅਤੇ ਸੋਮਾਲੀਆ।
ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੱਤ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਗਠਨ ਇੱਕ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਹੈ। ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਪੱਧਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸਥਾਈ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੀ ਭਰਤੀ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਫੌਜ ਇੱਕ ਆਲ-ਵਲੰਟੀਅਰ ਫੋਰਸ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ 80% ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਗਰਮ ਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 1,237,117 ਸਰਗਰਮ ਫੌਜਾਂ ਅਤੇ 960,000 ਰਿਜ਼ਰਵ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੜੀ ਫੌਜ ਹੈ, । ਫੌਜ ਨੇ ਇੱਕ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਫਿਊਚਰਿਸਟਿਕ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਸੋਲਜਰ ਐਜ਼ ਏ ਸਿਸਟਮ (F-INSAS) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬਖਤਰਬੰਦ, ਤੋਪਖਾਨੇ ਅਤੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਲਈ ਨਵੀਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ
1775
1775 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1770 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਓਪੇਰਾ ਮਿਨੀ
ਓਪੇਰਾ ਮਿਨੀ ਓਪੇਰਾ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਦਾ ਮੋਬਾਇਲ ਫ਼ੋਨ ਲਈ ਜਾਵਾ ਆਧਾਰਿਤ ਮੁਫਤ ਵੈੱਬ ਬਰਾਊਜ਼ਰ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਹਲਕਾ - ਫੁਲਕਾ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸਰੂਪ ਦਾ ਚੰਗੇਰਾ ਬਰਾਉਜ਼ਰ ਹੈ। ਮੋਬਾਇਲ ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਾਇਟਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਠੀ ਪੜਨ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਵੈੱਬ ਬਰਾਊਜ਼ਰ ਹੈ।
ਆਪੇਰਾ ਮਿਨੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
ਦੋ ਘਾਤੀ ਫੰਕਸ਼ਨ
ਦੋ ਘਾਤੀ ਬਹੁਪਦ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਪਦ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੂਲ
ਦੋ ਘਾਤੀ ਸਮੀਕਰਨ ਜਿਥੇ ਡਿਸਕ੍ਰਿਮੀਨੈਂਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਸਾਬ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਹੁਪਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਕਗਣਿਤ
ਕੁਲ ਹਿੰਦ ਮਜਲਿਸ ਇਤਿਹਾਦ ਅਲਮੁਸਲਮੀਨ
ਕੁਲ ਹਿੰਦ ਮਜਲਿਸ ਇਤਿਹਾਦ ਅਲਮੁਸਲਮੀਨ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਨੀਹ 1927ਈ. ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ । ਇਸਨੇ 1984 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ। 2014 ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਿਆ।
ਲੋਕ ਸਭਾ
source
ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨਸਭਾ
source
ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਧਾਨਸਭਾ
so
ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ (ਖੇਤਰ)
ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚਲੀ ਸਰਹੱਦ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿਚਲੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਤੁਲ ਹੈ। ਸਿਆਸੀ-ਭੂਗੋਲਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵੱਲੋਂ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਉਪ-ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਅਪਣਾਈ ਗਈ ਸਕੀਮ ਮੁਤਾਬਕ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਬਰਮੂਡਾ, ਕੈਨੇਡਾ, ਗਰੀਨਲੈਂਡ, ਸੇਂਟ-ਪੀਏਰ ਅਤੇ ਮੀਕਲੋਂ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ.
ਐਮਿਲੀ ਡਿਕਨਸਨ
ਐਮਿਲੀ ਡਿਕਨਸਨ (10 ਦਸੰਬਰ, 1830 - 15 ਮਈ, 1886) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸ਼ਾਇਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ (ਲਗਭਗ 1,800) ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਜਦ ਕਿ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਕੁ, ਇੱਕ ਦਰਜ਼ਨ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਤੇ ਤਨਹਾਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਸੰਦ ਸੀ।
ਡਿਕਨਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਐਮਸੈਸਟ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਸੰਬੰਧ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਮਹਾਰਸਟ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਐਮਹਰਸਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਉਂਟ ਹੋਲੀਓਲੋਕ ਫੀਮੇਲ ਸੈਮੀਨਰੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਸਬੂਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਡਿਕਨਸਨ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਇਕੱਲਤਾ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੀ ਰਹੀ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਵੇਕ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਆਪਣਾ ਸੌਣ ਵਾਲਾ ਕਮਰਾ ਛੱਡਣ ਲਈ ਝਿਜਕਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਡਿਕਨਸਨ ਨੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੋਸਤੀਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਤਰ-ਵਿਹਾਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਜਦਕਿ ਡਿਕਨਸਨ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਕਰੀਬਨ 1,800 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 10 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਵਿ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਪਾਦਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦੌਰ ਲਈ ਵਿਲੱਖਣ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਸਲੈਂਟ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੈਰ ਰਵਾਇਤੀ ਪੂੰਜੀਕਰਣ ਅਤੇ ਵਿਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਮੌਤ ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਆਉਂਦੇ ਵਿਸ਼ੇ, ਅਤੇ ਸੁਹਜ, ਸਮਾਜ, ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਡਿਕਨਸਨ ਦੇ ਜਾਣੂ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਲਿਖਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਸਨ, ਪਰ ਇਹ 1886 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ - ਜਦੋਂ ਡਿਕਨਸਨ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਲਾਵਿਨਿਆ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਜਨਤਕ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 1890 ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਥੌਮਸ ਵੈਂਟਵਰਥ ਹਿਗਿਨਸਨ ਅਤੇ ਮੇਬਲ ਲੂਮਿਸ ਟੌਡ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1998 ਦੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਡਿਕਨਸਨ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, "ਸੂਜ਼ਨ" ਨਾਮ ਅਕਸਰ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਡਿਕਨਸਨ ਦੀਆਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਗਿਆਰਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਭੈਣ ਸੁਜ਼ਨ ਹੰਟਿੰਗਟਨ ਗਿਲਬਰਟ ਡਿਕਨਸਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਰੇ ਸਮਰਪਣ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਸੰਪਾਦਨ ਟੌਡ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਨਲੜਿਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਪਲਬਧ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਵਿਦਵਾਨ ਥੌਮਸ ਐਚ. ਜਾਨਸਨ ਨੇ 1955 ਵਿੱਚ "ਦਿ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਆਫ਼ ਐਮਿਲੀ ਡਿਕਨਸਨ" ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।
ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਬਚਪਨ
ਐਮਿਲੀ ਅਲਿਜ਼ਬੈਥ ਡਿਕਿਨਸਨ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਦਸੰਬਰ 1830 ਨੂੰ ਐਮਹੇਰਸਟ, ਮੈਸਾਚੂਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰਹਾਇਸ਼, ਐਮਿਲੀ ਡਿਕਿਨਸਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਐਡਵਰਡ ਡਿਕਿਨਸਨ ਐਮਹੇਰਸਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਐਮਹੇਰਸਟ ਕਾਲਜ ਦਾ ਟਰੱਸਟੀ ਸੀ।
ਅਨੁਵਾਦ
ਐਮਿਲੀ ਡਿਕਨਸਨ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਫਰਾਂਸੀਸੀ, ਸਪੇਨੀ, ਮੈਂਡਰਿਨ ਚੀਨੀ, ਫਾਰਸੀ, ਕੁਰਦਿਸ਼, ਜਾਰਜੀਅਨ, ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਵਰਗੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹੇਠਾਂ ਹਨ:
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1830 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1886 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਕਵੀ
ਆਪੇਰਾ ਮੋਬਾਇਲ
ਆਪੇਰਾ ਮੋਬਾਇਲ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਲ ਇੱਕ ਮੋਬਾਇਲ ਵੈਬ ਬਰਾਉਜ਼ਰ ਹੈ। ਇਹ ਆਪੇਰਾ ਦੇ ਜਾਵਾ ਆਧਾਰਿਤ ਮੋਬਾਇਲ ਵੇਬ ਬਰਾਉਜ਼ਰ ਆਪੇਰਾ ਮਿਨੀ ਦਾ ਵਧਾਇਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੰਬਿਅਨ ਅਤੇ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਮੋਬਾਇਲ ਮੰਚ ਲਈ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੈਸਕਟਾਪ ਬਰਾਉਜਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਜਿਵੇਂ ਟੈਬਸ, ਹਮਅਤੀਤ, ਬੁਕਮਾਰਕਸ, ਖੋਜ਼ ਪੱਟੀ ਆਦਿ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਲੱਛਣ
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਕੋਮਲ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਸੁਹਜਮਈ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਉਹ ਸਭ ਸਾਰਥਕ ਕਲਾਤਮਕ ਅਭਿਵਿਅਕਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੁਹਜ-ਸਵਾਦ ਦੇਂਦੇ ਤੇ ਜੀਵਨ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਤ ਦਾ ਜਾਮਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਨਾ। ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਦੋ ਰੂਪ ਹਨ ਇੱਕ ਲਿਖਤ ਸਾਹਿਤ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਲਾ ਸਾਹਿਤ ਆਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਹੈ ਮੌਖਿਕ ਸਾਹਿਤ ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੋ ਪੁਸ਼ਤ ਦਰ ਪੁਸ਼ਤ ਸਮੁੱਚੀ ਜਾਤੀ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ। ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਮਨ ਤੇ ਭਾਰ ਪਾਇਆ ਨਹੀਂ ਸਿਰਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸਗੋਂ ਅਚੇਤ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾ ਇਸ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਕਿਸੇ ਖਿੱਤੇ ਦੀ ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਰਾਹੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੱਗੇ ਤੁਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕਗੀਤ, ਅਖਾਣ, ਬੁਝਾਰਤਾਂ, ਮੁਕਰਨੀਆਂ ਆਦਿ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਲੇਖਕ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਰਚਨਾ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਗਿਆਤ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਿਲਵੀਂ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਨਿਖਾਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਜਾਂ ਸਰੂਪ ਏਨਾ ਨਿਖਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਜਾਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਢਾਲਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਕਹਿ ਸਕੇਦ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਵਿਦਮਾਨ ਹੋਣ, ਜੋ ਲੋਕ ਰੂੜੀਆ ਤੇ ਪਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਿਹੜਾ ਸਦੀਆਂ ਦਾ ਪੈਂਡਾ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵਾਂ ਨਰੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਚਲ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੁੱਲਾ ਤੇ ਜਿਉਂ ਦਾ ਰਹੇ, ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਭਾਸ਼ਾਈ ਤੇ ਸਥਾਈ ਰੰਗਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਸਮੂਹ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰੇਕ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਹੈ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਰਾਹੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੱਗੇ ਤੁਰਿਆ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਜੀਵਨ ਆਦਰਸ਼, ਮਨੋਤਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸਮਾਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਉਸ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਜਾਤੀ ਦੀ ਨੁਹਾਰ, ਨਕਸ਼ ਤੇ ਰੂਪ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਰ ਘਟ ਤੱਕ ਦੀ ਹਰ ਭਾਵਨਾ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਾਨ ਦੀਏਗੋ
ਸਾਨ ਦੀਏਗੋ ਜਾਂ ਸੈਨ ਡੀਏਗੋ ਦੱਖਣੀ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਤੱਟ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ੧੨੦ ਮੀਲ (੧੯੦ ਕਿ.ਮੀ.) ਦੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਐਨ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਅਤੇ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲ਼ਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਵਧ ਰਹੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਨ ਦੀਏਗੋ, ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਵੈਕਿਊਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਾਣੂ
ਅਹਿਮਦ ਨਦੀਮ ਕਾਸਮੀ
ਅਹਿਮਦ ਨਦੀਮ ਕਾਸਮੀ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਵਾਨ ਜ. 20 ਨਵੰਬਰ 1916 – ਮ. 10 ਜੁਲਾਈ 2006, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਲੇਖਕ, ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾ, ਗਲਪ, ਆਲੋਚਨਾ, ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਲਾ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ 50 ਤੋਂ ਵਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।  ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਹਸਤੀ ਸੀ। ਮਾਨਵਵਾਦ ਉਹਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਸੀ,  ਅਤੇ ਉਹਦਾ ਉਰਦੂ ਅਫ਼ਸਾਨਾ ਯਾਨੀ (ਨਾਵਲ) ਰਚਨਾ ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੇਂਡੂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਚਿਤਰਣ ਪੱਖੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਚੰਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਖਰਲੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਲੱਗਪਗ ਅਧੀ ਸਦੀ ਉਹ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਫ਼ਨੂਨ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਰਿਹਾ।  ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ਼ ਪਰਫ਼ਾਰਮੈਂਸ (1968) ਅਤੇ ਸਿਤਾਰਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ (1980) ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਇਨਾਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਪੀਰ ਗੁਲਾਮ ਨਬੀ ਆਪਣੀ ਇਬਾਦਤ, ਜ਼ਿਹਦ ਤਕਵਾ ਕਰਕੇ ਅਹਿਲ ਅੱਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਨਦੀਮ ਦੀ ਅਰੰਭਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। 1920 ਵਿੱਚ ਅੰਗਾਹ ਦੀ ਮਸਜਦ ਵਿੱਚ ਕੁਰਾਨ ਦਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਿਆ। 1923 ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਦੇ ਗੁਜਰ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਚਾਚਾ ਹੈਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਕੋਲ ਕੈਂਬਲਪੁਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ, ਵਿਵਹਾਰਕ ਅਤੇ ਕਾਵਿਕ ਮਾਹੌਲ ਰਾਸ ਆਇਆ। 1921-25 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਮਿਡਲ ਐਂਡ ਨਾਰਮਲ ਸਕੂਲ ਕੈਂਬਲਪੁਰ (ਅਟਕ) ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪਾਈ। 1930-31 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸੇਖੂਪੁਰਾ ਤੋਂ ਮੈਟਰਿਕ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1931 ਸਾਦਿਕ ਇਜਰਟਨ ਕਾਲਜ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੋਂ 1935 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਬੀ ਏ ਕੀਤੀ।
ਸੁਦੇਸ਼ ਲਹਿਰੀ
ਸੁਦੇਸ਼ ਲਹਿਰੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਹਾਸਰਸ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਸਰਸ ਕਲਾਕਾਰ ਸੁਰਿੰਦਰ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਚੇਲਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਾਹਗਾ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਸੁਦੇਸ਼ ਲਹਿਰੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਟੈਂਡਅੱਪ ਕਾਮੇਡੀਅਨ, ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ 'ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲਾਫਟਰ ਚੈਲੇਂਜ - 3' ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਉਹ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਰਨਰ ਅੱਪ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਟੀ.ਵੀ. ਸ਼ੋਅ, ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨਾਲ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ. ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸੀਜ਼ਨ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ - ਸੁਦੇਸ਼ ਜੋੜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟ ਬਚਾਓ, ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਆਗਾਮੀ ਸ਼ੋਅ ਸੋਨੀ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਡਰਾਮਾ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਿਧਾਂਤ ਮਿਥੁਨ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਉਹ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਹਾਸਰਸ ਕਲਾਕਾਰ
ਓਲਡ ਮੰਕ
ਓਲਡ ਮੰਕ ਮਟਕੇ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗੂੜ੍ਹ ਰਮ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 19 ਦਿਸੰਬਰ 1954 ਨੂੰ ਹੋਈ । ਇਸਨੂੰ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋਘੱਟ 8 ਸਾਲ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਵਿੱਚ ਅਲਕੋਹਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 40% ਤਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੁਜੀਸ਼ਨ
ਰੇਖਾਗਣਿਤ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਜਾਂ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਵੈਕਟਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਵੈਕਟਰ ਜਾਂ ਰੇਡੀਅਸ ਵੈਕਟਰ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਯੁਕਿਲਡਨ ਵੈਕਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਮਨਚਾਹੇ ਇਸ਼ਾਰੀਆ ਉਰਿਜਨ O ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ P ਦੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ x, r, ਜਾਂ s ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ, O ਤੋਂ P ਤੱਕ ਦੀ ਸਿੱਧੀ-ਰੇਖਾ ਵਿੱਚ ਦੂਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਡਿੱਫਰੈਂਸ਼ੀਅਲ ਜਿਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ), ਮਕੈਨਿਕਸ ਅਤੇ ਵੈਕਟਰ ਕੈਲਕੁਲਸ ਵਿੱਚ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਸ਼ਬਦ “ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਵੈਕਟਰ” ਜਿਅਦਾਤਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਦੋ-ਅਯਾਮੀ ਜਾਂ ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅਯਾਮਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਯੁਕਿਲਡਨ ਸਪੇਸਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦੀਨੇਵਾਲ
ਦੀਨੇਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਤਰਨਤਾਰਨ ਤੋਂ 13 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਪੂਰਵ ਵਲ੍ਹ ਹੈ।ਅਤੇ ਫਤਿਆਬਾਦ ਤੋਂ 18 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਦੀਨੇਵਾਲ ਪਿੰਡ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੱਕ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮਵਰ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਸੀ। ਗਿੱਲ ਉਪ ਜਾਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰ ਕੇਹਰ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਵਾਹੀਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਲੀ ਜਾਇਦਾਦ ਅਤੇ ਵੱਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀ। ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਘਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ।
1947 ਦੀ ਵੰਡ ਤੋ ਬਾਅਦ
ਪੰਜਾਬ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਕਾਫੀ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਸ ਗਏ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਆ ਗਏ। ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਪਰਵਾਸੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਘੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਮਾਲਕ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਜ਼ੈਲਦਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਘਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਛੱਡ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਸ.ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਰਪੰਚ ਸਨ,
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨੋਬਲ ਧਾਤਾਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
1685
'''1685 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1680 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਬਰੂ
ਬਰੂ ਇੱਕ ਨਦੀਨ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਪੋਰੀਦਾਰ ਜੜ੍ਹਾਂ ਰੇਤਲੀਆਂ ਜਮੀਨਾਂ ਚ ਬੜੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਗੰਨੇ ਵਾਂਗ ਫੁੱਟਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇਹ ਭਰਵਾਂ ਬੂਝਾ ਮਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਘਾਹ
ਕਰੁ ਜੈਨ
ਕਰੁਣਾ ਵਿਜੇਕੁਮਾਰੀ ਜੈਨ (ਜਨਮ ਬੰਗਲੌਰ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ 9 ਸਤੰਬਰ 1985) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲਈ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।  ਕਰੁਣਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਵਿਕਟ-ਰੱਖਿਅਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 4 ਟੈਸਟ ਅਤੇ 37 ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡੇ। ਕਰੁਣਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਡ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਅਰਧ ਸੈਂਕਡ਼ੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੈਂਕਡ਼ਾ ਬਣਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985
ਮੰਗਤ ਰਾਮ ਕਿੱਸਾਕਾਰ
ਮਿਸਤਰੀ ਮੰਗਤ ਰਾਮ ਬਹੇੜਾ ਰੋਡ ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਨਿਵਾਸੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ
ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਗੁਪਤਾ (ਸਿਆਸਤਦਾਨ)
ਜੀਵਨੀ
ਗੁਪਤਾ 2002 ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ ਕੇਂਦਰੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 2007 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ 2010 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਗੁਪਤਾ ਦੀ 11 ਫਰਵਰੀ 2020 ਨੂੰ 85 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋਈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020
ਆਬਲਿਸਕ
ਓਬੇਲਿਸਕ ( ਯੂਕੇ: ; ਯੂਐਸ:, ਯੂਨਾਨੀ: ὀβελίσκος ਓਬੇਲਿਸਕੋਸ, ਤੋਂ ) ਉੱਚੀ ਲੰਮੀ, ਚੌਰਸ, ਤੰਗ ਜਿਹੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਲਾਠ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਉੱਪਰਲੇ ਸਿਰੇ ਤੇ ਪਿਰਾਮਿਡ-ਨੁਮਾ ਮੁੱਕਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰੀ ਉਸਰਈਆਂ ਵਲੋਂ "ਤੇਖੇਨੂ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਯੂਨਾਨੀਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ 'ਓਬੇਲਿਸਕੋਸ' ਵਰਤਿਆ, ਜਿਥੋਂ ਇਹ ਲਾਤੀਨੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਾਦਗਾਰਾਂ
ਦੋ ਘਾਤੀ ਸਮੀਕਰਨ
ਦੋ ਘਾਤੀ ਸਮੀਕਰਨ' ਹਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੱਕ ਚਲ ਵਾਲੀ ਦੋ ਡਿਗਰੀ ਦੀ ਬਹੁਪਦੀ ਸਮੀਕਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਦੋ ਘਾਤੀ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ ਇਵੇਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਜਿਥੇ x ਇੱਕ ਚਲ ਜਾਂ ਅਗਿਆਤ ਅੰਕ ਹੈ, ਅਤੇ a, b, ਅਤੇ c ਅਚਲ ਹਨ ਅਤੇ a 0 ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। (ਜੇ a = 0, ਤਾਂ ਸਮੀਕਰਨ ਲਕੀਰੀ ਸਮੀਕਰਨ ਹੈ) ਉੱਪਰੋਕਤ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ a ਨਾਲ ਵੰਡ ਕੇ ਮੋਨਿਕ, ਯਾਨੀ ਮੋਹਰੀ ਗੁਣਾਂਕ ਇੱਕ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਹੈ: x^2+px+q=0, ਜਿਥੇ p=b/a ਅਤੇ q=c/a।
1099
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਦੋ ਘਾਤੀ ਸਮੀਕਰਨ
ਦੋ ਘਾਤੀ ਸਮੀਕਰਣ ਦੇ ਮੂਲ
ਕਿਸੇ ਦੋਘਾਤੀ ਸਮੀਕਰਣ ਦੇ ਦੋ (ਵੱਖ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀ) ਹੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੋਘਾਤੀ ਸਮੀਕਰਣ ਦੇ ਮੂਲ ਜਾਂ ਹੱਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮੀਕਰਨ-
ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ± ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਹੱਲ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਜਬਰਾ
ਪੰਡੋਰਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਮਿਥਿਹਾਸ