cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਨੇਕ ਚੰਦ ਸੈਣੀ
ਜੀਵਨ ਬਿਓਰਾ
ਉੁਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1976 'ਚ ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਰੌਕ ਗਾਰਡਨ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਡਾ. ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਉੁਸ ਦੀ ਕਲਾ ਤੇ ਲਗਣ ਦੀ ਕਦਰ ਪਾਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣ ਲਈ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ। 1984 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਨੇਕ ਚੰਦ ਨੂੰ ਪਦਮਸ੍ਰੀ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ। 1985 'ਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੇਕ ਚੰਦ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਲਗਣ ਨਾਲ ਖੁਭ ਗਿਆ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰੀਏਟਰ ਰੌਕ ਗਾਰਡਨ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਦਿਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ, ਜਰਮਨ, ਸਪੇਨ, ਲੰਡਨ, ਮਾਸਕੋ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ 'ਚ ਵੀ ਰੌਕ ਗਾਰਡਨ ਬਣਾਏ ਹਨ।
ਰਾਮਪੁਰ ਜਗੀਰ
ਰਾਮਪੁਰ ਜਗੀਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚਿੱਟਾ ਸਮੁੰਦਰ
ਚਿੱਟਾ ਸਮੁੰਦਰ (Бе́лое мо́ре) ਰੂਸ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਬਰੰਟ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਭੀੜੀ ਖਾੜੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਰੇਲੀਆ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕੋਲਾ ਪਰਾਇਦੀਪ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਾਨਿਨ ਪਰਾਇਦੀਪ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਚਿੱਟਾ ਸਮੁੰਦਰ ਰੂਸੀ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰੀ ਹੇਠ ਹੈ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਅਰਖੰਗਲਸਕ ਅਤੇ ਮੁਰਮੰਸਕ ਓਬਲਾਸਤਾਂ ਅਤੇ ਕਰੇਲੀਆ ਗਣਰਾਜ ਵਿਚਕਾਰ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ
ਰਾਤ
thumb|ਰਾਤ ﻿ਰਾਤ (Night) ਆਥਣ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਵਕਤ ਦੀ ਮੁਦਤ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਡੁੱਬ ਜਾਣ ਨਾਲ ਰਾਤ ਪਈ ਗਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਦੁਮੇਲ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਫਿਰ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰਾਤ ਮੁੱਕ ਗਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਲਟ ਸ਼ਬਦ ਦਿਨ ਹੈ। ਰਾਤ ਦੇ ਵਕਤ ਦੇ ਆਦਿ ਅਤੇ ਅੰਤ ਦੇ ਨੁਕਤੇ ਕਈ ਕਾਰਕਾਂ (ਮਿਸਾਲ ਲਈ ਰੁੱਤ, ਵਿਥਕਾਰ, ਲੰਬਕਾਰ ਅਤੇ ਟਾਈਮ ਜ਼ੋਨ) ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਆਵੀਲਾ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹਨਾ ਦੀਵਾਰਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਲਗਭਗ 1090 ਈ. ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ 12 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਬਣਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਦੇ ਔਸਤ ਲੰਬਾਈ 12ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ ਤਿੰਨ ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨੌਂ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਸਮੇਂ ਤੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੁਛ ਦੀਵਾਰਾਂ ਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਿਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਬਿਲਕੁਲ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ 1884 ਵਿੱਚ ਯੂਨੇਸਕੋ ਵਲੋਂ ਇਹਨਾਂ ਆਪਣੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਦੀਵਾਰਾਂ, ਗਿਰਜਾਘਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਯੂਨੇਸਕੋ ਵਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਗ਼ੁਲਾਮ ਮੁਸਤਫਾ ਖ਼ਾਨ
ਉਸਤਾਦ ਗ਼ੁਲਾਮ ਮੁਸਤਫਾ ਖ਼ਾਨ (ਜਨਮ: 3 ਮਾਰਚ 1931) ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਕਲਾਸਿਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸੰਗੀਤਕ ਘਰਾਣੇ "ਰਾਮਪੁਰ-ਸਾਹਸਵਾਨ ਘਰਾਣਾ"  ਨਾਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ
ਸਾਰੰਸ਼
ਸਾਰੰਸ਼ 1984 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ।
ਯੂ(U) ਆਕਾਰ ਦੀ ਘਾਟੀ
ਯੂ ਆਕਾਰ ਦੀ ਘਾਟੀ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੀ ਹਿਲਜੁਲ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮਕਰਣ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦੇ ਅੱਖਰ "U" ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਜਿਸ ਘਾਟੀ ਤੋਂ ਹੋਕੇ ਅਗਰਸਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਧਰਾਤਲੀ ਅਤੇ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਖੁਰਨ ਦੁਆਰਾ ਯੂ-ਆਕਾਰ ਘਾਟੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨਦੀ ਘਾਟੀ (V ਆਕਾਰ ਘਾਟੀ) ਤੋਂ ਹੋਕੇ ਕੋਈ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਤੁਰਦਾ ਹੈ, ਘਾਟੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਬਾਦਲ ਕੇ ‘U’ ਅੱਖਰ ਦੇ ਸਮਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਹਾੜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ
233
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਲੈਅ
ਲੈਅ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Rhythm ਯੂਨਾਨੀ ῥυθμός—ਰਿਥਮੋਸ, "ਬਾਕਾਇਦਗੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਮੁੜ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀ ਗਤੀ, ਸਮਿਟਰੀ" ) ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਰਥ ਹੈ " ਉਹ ਹਰਕਤ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਤਕੜੇ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੱਤਾਂ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਬਾਕਾਇਦਾ ਪੈਟਰਨ-ਯੁਕਤ ਦੁਹਰਾਈ ਹੋਵੇ।"
ਸੁਭਰਾ ਗੁਹਾ
ਸੁਭਰਾ ਗੁਹਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Subhra Guha; ਜਨਮ 1956) ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਆਗਰਾ ਘਰਾਣਾ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਖਿਆਲ, ਠੁਮਰੀ ਅਤੇ ਦਾਦਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਜੀਵਨੀ
ਸੁਭਰਾ ਗੁਹਾ ਦਾ ਜਨਮ 1956 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਿਖਾਈ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਤੀਸ਼ ਭੌਮਿਕ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਿਆ। 1970 ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਸੁਨੀਲ ਬੋਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਗਰਾ ਘਰਾਣਾ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। 1982 ਤੋਂ, ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈਟੀਸੀ ਸੰਗੀਤ ਰਿਸਰਚ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਕੇ.ਜੀ. ਗਿੰਦੇ ਅਤੇ ਭੌਮਿਕ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਡੀ.ਟੀ. ਜੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਠੁਮਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਸਿੱਖੀ। ਆਗਰਾ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਮਾਚੋ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਪਣੀ ਲਯਕਾਰੀ (ਤਾਲਬੱਧ ਖੇਡ) ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੂਝ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧੁਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਿਜੇ ਕਿਚਲੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਬਣਾ ਕੇ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ 1992 ਅਤੇ 2003 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਹ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਔਰਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗੁਹਾ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ HMV ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਐਲਬਮਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਗੌਤਮ ਘੋਸ਼ ਦੀ ਫਿਲਮ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਪਲੇਬੈਕ ਸੰਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਠੁਮਰੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਅੰਗ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ
2015 ਵਿੱਚ, ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ "ਗਿਰਿਜਾ ਸ਼ੰਕਰ ਸਮ੍ਰਿਤੀ" ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956
ਨੱਥੂ ਚਾਹਲ
ਨੱਥੂ ਚਾਹਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਜ਼ਾਰਾ (ਜਲੰਧਰ)
ਹਜ਼ਾਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੂਰਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
2010 ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ
2010 ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਜੋ XI ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਸਨ ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਢਾਕਾ ਵਿੱਖੇ 29 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ 8 ਫ਼ਰਵਰੀ 2010 ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿਖੇ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਹੋਈਆ। ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 2000 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ 23 ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜ਼ੋਹਰ ਦਿਖਾਏ। ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਦੇਸ਼ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਭੂਟਾਨ, ਭਾਰਤ, ਮਾਲਦੀਵ, ਨੇਪਾਲ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਹਨ।
ਤਗਮਾ ਸੂਚੀ
{{legend|#ccccff|ਮਹਿਮਾਨ ਦੇਸ਼|border=solid 1px #AAAAAA}}
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ
੨੩੪
234 (23 ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ
ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ 5 ਜੂਨ ਨੂੰ ਇਸ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ‘ਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਉਦੋਂ ਹੀ ਪਈ ਜਦੋਂ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਹਵਾ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧਣ ਲਗਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਆਲਮੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡੂੰਘੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਏ ਹਨ। ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਪੈ ਰਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਸਥਾ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ ਤੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਹਲ ਤਲਾਸ਼ਣ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੰਕੇ
ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਜੋ ਸ਼ੰਕੇ ਜ਼ਹਿਰ ਕੀਤੇ ਸਨ ਉਹ ਅੱਜ ਸੱਚ ਹੋਣ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਓਜ਼ੋਨ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਛੇਕ ਹੋ ਜਾਣੇ, ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਪਿਘਲਣਾ ਤੇ ਆਲਮੀ ਤਪਸ਼ ਦਾ ਵੱਧਣਾ ਇਸ ਦੇ ਮਾਰੂ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਨਾ ਮੁਰਾਦ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ‘ਚ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਲਏ ਹਨ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਇਧਰ ਖਿਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਵੀ ਹੈ।
ਆਲਮੀ ਤਪਸ਼
ਅੱਜ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਰੂਵਾ ਦੀ ਬਰਫ ਪਿਘਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਪਾਸੇ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਸੰਮੂਦਰਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਇਲਾਕੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਣਗੇ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਰਹੇਂ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡਾ ਸੁੱਰਖਿਆ ਕਵਚ ਉਜੋਨ ਵਿੱਚ ਛੇਕ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਰਾਂਵੈਂਗਨੀ ਕਿਰਨਾਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੇ ਰੋਗ ਫੈਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਗਰੀਨ ਹਾਊਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਬਨਡਾਇਆਕਸਾਈਡ ਗੈਸ ਦੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮਾਤਰਾ 0.03 % ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਵੱਧ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਵੱਧ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੱਨੁਖ ਦਾ ਜੋ ਵੀ ਅੱਜ ਕੰਮ ਜਿਵੇਂ ਪੈਟ੍ਰੋਲੀਅਮ ਦੀ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਹਿਰੀਲੇ ਧੂੰਏ ਦਾ ਵੱਧ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਰਿਜ ਅਤੇ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਨਾਲ ਕਾਰਬਨਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀ.ਐਫ.ਸੀ. ਗੈਸ ਦਾ ਰਿਸਾਵ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਾਰਬਨਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਗੈਸ ਦਾ ਪੱਧਰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਤੇ ਸੀ.ਐਫ.ਸੀ. ਗੈਸਾਂ ਦਾ ਰਿਸਾਵ ਰੋਕਣ ਲਈ। =ਭਾਰਤ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ== ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਾਰੇ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਹਲਾਤ ਬਹੁਤੇ ਸਾਜਗਰ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੋਰ ਕੁਦਰਤੀ ਸੋਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਤੇ ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੈਮੀਕਲਾਂ ਤੇ ਕੀਟ ਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਧੱੜਲੇ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਬਣਾ ਦਿਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਸੋਮਿਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜੀ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੰਭ ਦੇ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅਫਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਖਿਲਵਾੜ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਗਰੰਥ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ
ਪੰਜਾਬ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਰਚੇ ਗਏ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੀ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਮੁਨਾਫਾਖੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਪਾਵਨ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਹੋਇਆ ਤੇ ਜਿਸ ਪਵਿੱਤਰ ਵੇਈਂ ‘ਚ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਟੁੱਭੀ ਲਾ ਕੇ ਸੱਚ ਖੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸਨ। ਉਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵੇਈਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਖਸ਼ਿਆ ਗਿਆ|
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬੜੀ ਤਰਸਯੋਗ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਦਰਿਆ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲੇ ਤੇ ਡਰੇਨਾਂ, ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਗੰਦਗੀ ਨਾਲ ਭਰਕੇ ਵੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ ਮਨੁੱਖੀ ਲਾਲਚਪਨ ਕਰ ਕੇ ਵਾਪਰਿਆ ਹੈ। ਪੈਸੇ ਇਕਠੇ ਕਰਨ ਦੀ ਦੌੜ ਨੇ ਹਵਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਬਣਾ ਦਿਤਾ ਹੈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦੁਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਿੱਚਲੇ ਜਲਚਰ ਜੀਵ ਮਰ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਜਲਚਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਮਾਰ
ਹੁਣ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਵਾਰੀ ਹੈ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਪਾਣੀਆਂ ਕਾਰਨ ਕੁਦਰਤੀ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਕੰਢੇ ਵਸਦੇ ਲੋਕ ਕੈਂਸਰ ਤੇ ਕਾਲਾ ਪੀਲੀਆ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ ਬੀਕਾਨੇਰ ਜਾਂਦੀ ਟਰੇਨ ਦਾ ਨਾਂ ਹੀ ਕੈਂਸਰ ਟਰੇਨ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡਾ ਤੋਂ ਬੀਕਾਨੇਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਮਰੀਜ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਪੀੜ੍ਹਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਲਾ ਪੀਲੀਆ ਤੇ ਕੈਂਸਰ ਇਨੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਟੈਸਟ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਾਉਂਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੇ ਬਹੁਤ ਖਰਚਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੋਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਕੌਣ ਲੋਕ ਹਨ? ਤੇ ਕਿਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਿ ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਪਾਉਣ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ==ਕਾਲੀ ਵੇਈਂ ਦੀ ਕਾਰ ਸੇਵਾ\\ ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਲੀ ਵੇਈਂ ਦੀ ਕਾਰ ਸੇਵਾ ‘ਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਕਾਲਾ ਸੰਘਿਆ ਡਰੇਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪੀੜ੍ਹਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ 18 ਮਈ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਮਾਰ ਕੇ ਇਹ ਦਰਸਾ ਦਿਤਾ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕ ਹੁਣ ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰ ਕੇ ਸਹਿਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਕਾਲਾ ਸੰਘਿਆ ਡਰੇਨ
ਕਾਲਾ ਸੰਘਿਆ ਡਰੇਨ ‘ਚ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ‘ਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਮਿਉਂਸੀਪਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਟਰੀਟ ਕੀਤਿਆ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਹੇਠਾਂ 200 ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡੁੰਘਾਈ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਗੰਧਲਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਣੀ ਤੇ ਖੁਰਾਕ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਗ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਵਸ
ਭੰਵਰੀ ਦੇਵੀ
ਭੰਵਰੀ ਦੇਵੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਦਲਿਤ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਹੈ, 1992 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਤੋਂ ਗੁੱਸੇ ਉਚੇਰੀ-ਜਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਵਤੀਰੇ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਬਰੀ ਹੋ ਜਾਣ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਪਧਰ ਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਘਟਨਾ ਬਣ ਗਈ।
ਜੀਵਨੀ
ਭੰਵਰੀ ਕੁਮਹਾਰ ਜਾਤੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਭਾਟੇਰੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਜੈਪੁਰ ਤੋਂ 55 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (34 ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਦੁਧਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਗੁਰਜਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਭੰਵਰੀ ਦੀ ਜਾਤ ਨਾਲੋਂ ਜਾਤੀ ਦਰਜੇਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਹੈ। 1990 ਤੋਂ ਹੁਣ ਵੀ ਪਿੰਡ 'ਚ ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਆਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਭੰਵਾਰੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੋਹਨ ਲਾਲ ਪ੍ਰਜਾਪਤ ਨਾਲ ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜ-ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਅੱਠ ਜਾਂ ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਭਟੇਰੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਦੋ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ: ਵੱਡੀ ਧੀ ਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਗਈ; ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਧੀ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰੀ ਨੇ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਮਹੰਮਦ ਹਾਮਿਦ ਅੰਸਾਰੀ
ਮਹੰਮਦ ਹਮੀਦ ਅੰਸਾਰੀ (মহম্মদ হামিদ আনসারি;, ਜਨਮ 1 ਅਪਰੈਲ 1937) ਭਾਰਤ ਦਾ 14ਵਾਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਉੱਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੈ। ਇਹ 2007 ਤੋਂ 2017 ਤਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਉੱਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰਵੇਪੱਲੀ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਉੱਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਪੋਸਟ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਮੰਗਦੇ ਸਫ਼ੇ
ਮੈਂਗੋ ਬੁਕਸ
ਮੈਂਗੋ ਬੁਕਸ, ਜਿਸਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪਣ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਡੀਸੀ ਬੁਕਸ ਦਾ ਇੱਕ ਉਪ-ਸਮੂਹ ਹੈ। ਮੈਂਗੋ ਬੁਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਲਪ, ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ, ਕਵਿਤਾ, ਸੰਦਰਭ, ਕਲਾਸਿਕ, ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀਆਂ। ਮੈਂਗੋ ਨੇ ਰੀਅਲ ਰੀਡਜ਼, ਯੂਕੇ ਨੂੰ ਵੀ ਲਾਇਸੰਸਸ਼ੁਦਾ ਸਮੱਗਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਮੈਂਗੋ ਬੁਕਸ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕੀ ਦਫ਼ਤਰ ਏਰਨਾਕੁਲਮ, ਕੇਰਲਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਕੰਪਨੀਆਂ
ਫ਼ਰੀਦਾ ਜਲਾਲ
ਫ਼ਰੀਦਾ ਤਬਰੇਜ਼ ਬਾਰਮਾਵਾਰ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਜਲਾਲ (ਜਨਮ 14 ਮਾਰਚ 1949) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਜਲਾਲ ਨੇ ਹਿੰਦੀ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸੁਤੰਤਰ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਲਾਲ ਨੂੰ ਚਾਰ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਦੋ ਬੰਗਾਲ ਫ਼ਿਲਮ ਜਰਨਲਿਸਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਵਰਗੇ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲੇ ਹਨ।
ਜਲਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ "ਤਕਦੀਰ" (1967) ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 1970 ਅਤੇ 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਵਾਲੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰਸ (1971), ਹੈਨਾ (1991) ਅਤੇ "ਦਿਲਵਾਲੇ ਦੁਲਹਨੀਆ ਲੇ ਜਾਏਂਗੇ" (1995) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 1990 ਅਤੇ 2000 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਔਰਤ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਘਰੇਲੂ ਨਾਂ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ "ਮੰਮੋ" (1994) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਆਲੋਚਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ "ਏ ਗ੍ਰੇਨ ਪਲਾਨ" (2012) ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ 2012 ਹਰਲੇਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕੰਮ ਸੀਟਕਾਮ "ਯੇ ਜੋ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ", "ਦੇਖ ਭਾਈ ਦੇਖ", "ਸ਼ਰਾਰਤ" ਅਤੇ "ਅੰਮਾਜੀ ਕੀ ਗਲੀ" ਉਹ ਚੈਨਲ ਹਨ। ਜ਼ੀ ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਸਤਰੰਗੀ ਸਸੁਰਾਲ ਵਿੱਚ ਗੋਮਤੀ ਵਤਸਲ ਏ.ਕੇ.ਡੀ. ਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਫ਼ਰੀਦਾ ਜਲਾਲ, ਨੇ 1960 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਸੰਯੁਕਤ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਖੋਜ (United Film Producers Talent Hunt) ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਜੇਤੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਚ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਤਕਦੀਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਤਾਰਾਚੰਦ ਬੜਜਾਤੀਆ ਵਲੋਂ ਮਿਲੀ। ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ: “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਦੋਂ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪੰਚਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਸੇਂਟ ਜੋਸਫ ਦੇ ਕਨਵੈਂਟ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਾਂ "ਤਕਦੀਰ" ਸੀ। ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਵੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਕਾਕਾ (ਰਾਜੇਸ਼ ਖੰਨਾ) ਅਤੇ ਮੈਂ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਸਨ। ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ 'ਅਰਾਧਨਾ' ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।"
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਜਲਾਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਦਾਕਾਰ ਤਬਰੇਜ ਬਰਮਾਵਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਭੱਟਕਲ, ਕਰਨਾਟਕ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2003 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਯਾਸੀਨ ਹੈ। ਉਹ "ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ" ਦੇ ਸੈਟ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 1978 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਬੰਗਲੌਰ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸਾਬਣ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਬੇਟੇ ਯਾਸੀਨ ਨੂੰ ਅਭਿਨੈ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਗ੍ਰਿਫ਼ਿਨ ਪਾਰਕ
ਗ੍ਰਿਫ਼ਿਨ ਪਾਰਕ, ਇਸ ਨੂੰ ਲੰਡਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਬਰੱਟਫ਼ਰਡ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 12,763 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਸ੍ਰੀ ਸ੍ਰੀ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ
thumb|right|260px|ਸ੍ਰੀ ਸ੍ਰੀ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਸ੍ਰੀ ਸ੍ਰੀ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ (ਜਨਮ: ੧੩ ਮਈ ੧੯੫੬) ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਕ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਧਰਮਗੁਰੂ ਹਨ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼੍ਰੀ" ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਓਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜੀਵਨ ਜੀਣ ਦੀ ਕਲਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (international Art of Living Foundation) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956
ਜੇਮਜ਼ ਕੁੱਕ
ਕੈਪਟਨ ਜੇਮਜ਼ ਕੁੱਕ , ਐਫਆਰਐਸ, ਆਰਐਨ (7 ਨਵੰਬਰ 1728 – 14 ਫਰਵਰੀ 1779) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਮੁਹਿੰਮਬਾਜ਼, ਖੋਜੀ, ਜਹਾਜ਼ਰਾਨ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਾ ਨਿਗਾਰ ਸੀ। ਸ਼ਾਹੀ ਨੇਵੀ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਕਪਤਾਨ ਦੇ ਪਦ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਸਾਗਰ ਦੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤਟ ਅਤੇ ਟਾਪੂ ਹਵਾਈ ਪੁੱਜਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਯੂਰਪੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣਿਆ। ਉਸਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਪਹਿਲਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੰਜੀਕ੍ਰਿਤ ਚੱਕਰ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਨਿਊਫ਼ਾਊਂਡਲੈਂਡ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ।
ਜੇਮਜ਼ ਕੁੱਕ 1755 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਨੇਵੀ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਦ ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਲੌਰੰਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਦਾਖਿਲੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ੇ ਬਣਾਏ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੋਕ
ਮੁਸ਼ਾਇਰਾ
ਮੁਸ਼ਾਇਰਾ, (ਉਰਦੂ: مشاعره) ਉਰਦੁ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਸਭਾ ਹੈ। ਮੁਸ਼ਾਇਰਾ ਸ਼ਬਦ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਉਸ ਮਹਿਫਲ (محفل) ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਾਇਰ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਕਵਿਤਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੁਸ਼ਾਇਰਾ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਇਰ ਅਜ਼ਾਦ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਧਿਅਮ (ਰੰਗ ਮੰਚ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਬਿੰਦੀਆ (ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ)
ਬਿੰਦੀਆ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਟਕਾਂ ਨੂਰ ਬਾਨੋ, ਨਦਾਮਤ, ਸਮੁੰਦਰ, ਥਕਾਨ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਬੇਹਾਨ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬੇਗਮ ਜਾਨ, ਆਵਾਜ਼, ਪਾਕੀਜ਼ਾ, ਬੇਹਾਨ ਭਾਈ, ਏਕ ਦਿਨ ਬਹੂ ਕਾ ਅਤੇ ਜੂਰਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 1970, 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਬਿੰਦੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 1960 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਬਿੰਦੀਆ ਨੇ ਪੀਟੀਵੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਿਊਜ਼ਕਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਨਾਟਕ ਝੋਕ ਸਿਆਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਨਾਟਕ ਚਤੰਨ ਪਰ ਘੋਂਸਲਾ, ਸਮੁੰਦਰ, ਦਿਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਹ ਡਰਾਮਾ 83, ਅੰਧੇਰਾ ਉਜਾਲਾ, ਸਟੇਟਸ ਅਤੇ ਫੁੱਟਪਾਥ ਕੀ ਘਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। 1980 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਹਸਨ ਨਾਲ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਖਾਨ ਬਲੋਚ, ਬੇਗਮ ਜਾਨ, ਆਵਾਜ਼, ਪਾਕੀਜ਼ਾ, ਬੇਹਾਨ ਭਾਈ, ਏਕ ਦਿਨ ਬਹੂ ਕਾ, ਜੂਰਾ ਅਤੇ ਆਹਤ ਸਮੇਤ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੋਵਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਮੇਰੀ ਬੇਹਾਨ ਮਾਇਆ, ਨੂਰ ਬਾਨੋ, ਨਦਾਮਤ ਅਤੇ ਤਕੇ ਕੀ ਆਏਗੀ ਬਾਰਾਤ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਬਿੰਦੀਆ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜਾਰਡਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲ-ਖੁਮੈਸ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਜਹਾਨਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਡੇਢ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਸਦ ਨਜ਼ੀਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। 2013 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਫਰ ਇਬਰਾਹਿਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਬਿੰਦੀਆ ਦੀ ਭੈਣ ਮੀਨਾ ਪਰਵੇਜ਼ ਵੀ ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ਕਾਸਟਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਵਨੀਜ਼ਾ ਅਹਿਮਦ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ।
ਲਾਵੇਰਨ ਕਾਕਸ
ਲਾਵੇਰਨ ਕੋਕਸ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ ਐਡਵੋਕੇਟ ਹੈ।   ਉਹ ਨੈਟਫ਼ਲਿਕਸ ਲੜੀ ਓਰੇਂਜ ਇਜ ਦ ਨਿਊ ਬਲੈਕ 'ਤੇ ਸੋਫੀਆ ਬੁਰਸੇਟ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਉਭਰਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ, ਅਭਿਨੈ ਕੈਟੇਗਰੀ ਵਿਚ,  ਇਕ ਪ੍ਰਾਈਮਟਾਈਮ ਏਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ 1990 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਕਾਰ / ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਐਂਜੇਲਾ ਮੋਰਲੇ ਸੀ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਲਵਰੇਂਸ ਕਾਕਸ ਪਰਿਦਿੱਤੀਆਂ ਲਈ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਕਲਾਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੇ ਟਾਈਮ ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੀ: ਦ ਟੀ ਵਰਡ।   ਇਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਡੇ-ਟਾਈਮ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ, ਪਹਿਲੀ ਖੁਲ੍ਹੇ ਰੂਪ ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। 2015 ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਮੈਡੇਮ ਤੁਸੌਦਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਮੋਮ ਦਾ ਪੁਤਲਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਬਣੀ।  2017 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੀ ਬੀ ਐਸ ਡਾਊਟ ਤੇ ਕੈਮਰਨ ਵਿਥ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਜ 'ਤੇ ਇੱਕ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੜੀ ਨੂੰ ਨਿਯਮਬੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਲਾਵੇਰਨ ਕੋਕਸ ਮੋਬਾਈਲ, ਐਲਬਾਮਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇੱਕਲੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਦਾਦੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਏਐਮਈ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ।  ਉਹ ਜੁੜਵੇ ਭਰਾ ਸਨ, ਐਮ ਲਾਮਰ, ਜਿਸਨੇ ਓਰੇਂਜ ਇਜ ਦ ਨਿਊ ਬਲੈਕ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਸੋਫੀਆ (ਮਾਰਕਸ ਵਾਂਗ) ਦਾ ਚਿਤਰ ਬਣਾਇਆ।  ਕੋਕਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ "ਉਸਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਉਸਦੇ ਮੁੰਡੇ ਕਲਾਸਮੇਟ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜੋ ਇਕ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਂਦਾ ਹੈ।"
ਉਸ ਨੇ ਐਲਬਾਮਾ ਸਕੂਲ ਦੇ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ , ਬਰਮਿੰਘਮ, ਅਲਾਬਾਮਾ, ਵਿਚੋਂ ਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਡਾਂਸ ਸਿਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲਿਖਣ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।  ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮੈਰੀਮਾਉਂਟ ਮਨਹਾਟਨ ਕਾਲਜ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਿਥੇ ਡਾਂਸ (ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰੰਪਰਿਕ ਨ੍ਰਿਤਨਾਟਕ)ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਐਕਟਿੰਗ ਤੱਕ ਸਿਖੀ, ਦੋ ਸਾਲ  ਇੰਡੀਆਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਲੁਮਿੰਗਟਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।  ਓਰੇਂਜ ਇਜ਼ ਦ ਨਿਊ ਬਲੈਕ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਲੋਅਰ ਈਸਟ ਸਾਈਡ' ਤੇ ਇੱਕ ਡ੍ਰੈਗ ਰਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ (ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵੇਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ)।
ਪ੍ਰਭਾਵ
ਲਾਵੇਰਨ ਕਾਕਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ LGBT ਸਾਥੀਆਂ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਕਮਿਉਨਟੀ ਲਈ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਲ ਬਲਜ਼ਰ, ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਲਈ ਉਸਨੇ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ  ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ  ਇਕ  ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਹਨ।  ਉਹ ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ  ਦੇ ਕਵਰ 'ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਮਟ ਟਾਈਮ ਏਮੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਡੇ ਤੁਸਾਦ, ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਮੋਮ ਦਾ ਪੁਤਲਾ ਵੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਹਿਲੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਲਿੰਗੀ ਔਰਤ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਡੇ-ਟਾਈਮ ਐਮੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ।  ਮਈ 2016 ਵਿੱਚ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਲਿੰਗਕ ਸਮਾਨਤਾ ਲਈ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕੰਮ ਲਈ ਕੋਕਸ ਨੂੰ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਹਿਲਾ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀ
ਪਾਸਪੋਰਟ
ਵੈਧਤਾ
ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਵੈਧਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 5 ਤੋਂ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਵਿਦਾਇਗੀ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਖਾਲੀ ਪੇਜਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇੱਕੀ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਰੋਮਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਇਕ ਰੋਮਨ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਪੋਟਾਮੋਨ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੌਰੇ ਦੇ ਮੌਕੇ ਇਕ ਚਿੱਠੀ ਦਿਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਸਭਨੀਂ ਥਾਈਂ ਸਵਾਗਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਥਾਂ, ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮੋਹਰ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਦਿਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਮੁੰਦਰੀਆਂ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਮਿਸਰੀਆਂ ਨੇ ਅਰੰਭਿਆ। ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਪਿਆ। ਦੂਤ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਦੂਤ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਲਈ ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਂ ਵੀਜ਼ੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੈਂਦੀ। ਸੰਤਾਲੀ ਤਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ, ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਉਪਰੰਤ ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੁੱਢਲਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਚਿਠੀ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਪਾਸਪੋਰਟ 'ਤੇ ਫ਼ੋਟੋ ਲਾਉਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਤੀਜੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਲੀਗ ਆਫ ਨੈਸ਼ਨਲ ਨੇ, ਬੱਤੀ ਪੰਨਿਆਂ ਵਾਲੀ ਛੋਟੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਕਾਪੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਸਪੋਰਟ 'ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਫ਼ੋਟੋ ਲਾਉਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਏ। ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਨੂੰ ਵੀਜ਼ਾ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲਗ ਪਿਆ।
੨੩੫
235 (23 ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ
22ਅਕਤੂਬਰ
ਹੋਤ ਖ਼ਾਨ ਬਲੋਚ
ਹੋਤ ਖ਼ਾਨ ਬਲੋਚ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੋਥ ਖਾਨ ਬਲੋਚ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੋਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹਾਕਮ ਸੀ ਅਤੇ ਬਲੋਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਜਲਾਲ ਖਾਨ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਬਲੋਚ ਡਵੀਜ਼ਨਾਂ/ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਪੰਜ ਬਾਨੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਹੋਤ ਲੋਕ ਹੋਤ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਵਾਰਸ ਹਨ। ਉਸਨੇ 1200 ਈਸਵੀ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਜਲਾਲ ਖਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ, ਹੋਤ ਖਾਨ ਹੋਰ ਬਲੋਚੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ, ਅਰਥਾਤ ਰਿੰਦ ਖਾਨ, ਲਸ਼ਰ ਖਾਨ, ਕੋਰਾ ਖਾਨ, ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਜਾਤੋ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ।
ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ ਦੀ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਕਹਾਣੀ ਹੋਤ ਖਾਨ ਨੂੰ ਮੀਰ ਪੁੰਨੂੰ ਖਾਨ (ਮੀਰ ਦੋਸਤੀਨ ਹੋਤ) ਦਾ ਦਾਦਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪਿਤਾ ਹੋਤ ਖਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੀਰ ਅਲੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲੋਚ ਲੋਕ
ਛੋਲੇ ਭਟੂਰੇ
ਛੋਲੇ ਭਟੂਰੇ ਚਣਾ ਮਸਾਲਾ ਅਤੇ ਤਲੀ ਹੋਈ ਪੂੜੀ (ਜਿਸਨੂੰ ਭਟੂਰਾ ਆਖਦੇ ਹਨ) ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਨਾਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰ ਲੱਸੀ ਵੀ ਪਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਟੂਰੇ ਛੋਲੇ ਨੂੰ ਪਿਆਜ ਅਤੇ ਗਾਜਰ ਦੇ ਆਚਾਰ, ਹਰੀ ਚਟਨੀ ਨਾਲ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਟੂਰਾ ਬਹੁਤ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੰਵੇ ਆਲੂ ਭਟੂਰਾ, ਪਨੀਰ ਭਟੂਰਾ। ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਚਿੱਟੇ ਚੋਲੇ, ਅਤੇ ਕੁਲਚਾ, ਨਾਨ ਜਾਂ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਛੋਲੇ ਨਾਲ ਇਸ ਭਟੂਰੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸਨੂੰ ਪਿੰਡੀ ਚਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਿਮਾਰ ਸਿਨਾਨ
ਮਿਮਾਰ ਸਿਨਾਨ ਆਗ਼ਾ (معمار سينان, "ਸਿਨਾਨ ਆਗ਼ਾ ਮੁੱਖ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰ"; ਆਧੁਨਿਕ ਤੁਰਕੀ: Mimar Sinan,, "ਸਿਨਾਨ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰ"; c. 1488/1490 ; 17 ਜੁਲਾਈ, 1588) ਉਸਮਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੁਲੇਮਾਨ, ਸਲੀਮ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਮੁਰਾਦ ਤੀਜੇ ਜਿਹੇ ਸੁਲਤਾਨਾਂ ਦਾ ਸਿਵਿਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ 300 ਮੁੱਖ ਬਣਤਰਾਂ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਛੋਟੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਕੂਲ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਮਗਰੋਂ ਜਾ ਕੇ ਇਸਤਾਨਬੁਲ ਦੀ ਸੁਲਤਾਨ ਅਹਿਮਦ ਮਸਜਿਦ ਅਤੇ ਮੋਸਤਾਰ ਵਿਖੇ ਸਤਾਰੀ ਮੋਸਤ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਛੋਲੇ ਭਟੂਰੇ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਕਵਾਨ
ਮਿਮਾਰ ਸਿਨਾਨ
ਇੱਕ ਪੱਥਰ-ਤਰਾਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮੱਢਲੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਉਹ ਫੌਜੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਉਸਦੇ ਅਹੁਦੇ ਵਧਦੇ ਗਏ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਨਿਸਾਰੀ ਕਮਾਂਡਰ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਆਗ਼ਾ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਾਨਿਸਾਰੀਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਹੋ ਗਿਆ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਹੋਰ ਫੌਜੀ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੜਕਾਂ, ਪੁਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਰਸਦਾਂ ਆਦਿ ਵੀ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਲਗਭਗ 50 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਹੀ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੇ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜਨਤਕ ਬਣਤਰਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਹ ਇਸ ਦਰਜੇ ਉੱਪਰ ਲਗਭਗ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਿਹਾ।
ਸ਼ੇਰਪੁਰ, ਜਲੰਧਰ
ਸ਼ੇਰਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੂਰਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨੇਹਾ ਰਾਠੀ
ਨੇਹਾ ਰਾਠੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਹੈ।      ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਰੋਹਤਕ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਭਾਪੁਰੂਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਜਗਰੂਪ ਸਿੰਘ ਰਾਠੀ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।  ਉਸਨੇ 10 ਸੀਨੀਅਰ ਕੌਮੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 35 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 51 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (112 ਲੇਬਲ) ਭਾਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਸ਼ਤੀ
ਗਾਜਿਆਬਾਦ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੇਲਵੇ ਸ਼ਟੇਸ਼ਨ
ਇਤਿਹਾਸ
ਈਸਟ ਇੰਡੀਅਨ ਦੇ ਸਮੇਂ 1866 ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਹਾਵੜਾ-ਦਿੱਲੀ ਲਾਈਨ ਤੇ ਰੇਲ ਦਾ ਯਾਤਾਯਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ. ਪਰ ਮੇਰਠ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1864 ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਸਿੰਧ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ 1870 ਵਿੱਚ 483 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ (300 ਮੀਲ) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ-ਅੰਬਾਲਾ-ਸਹਾਰਨਪੁਰ-ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਲਾਈਨ ਦਿੱਲੀ ਨਾਲ ਮੁਲਤਾਨ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ) ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ. ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ-ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਲਿੰਕ 1900 ਵਿੱਚ ਅਵਧ ਅਤੇ ਰੋਹਿਲ ਖੰਡ ਰੇਲਵੇ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਵਿਧੁਤੀਕਰਨ
ਟੁੰਡਲਾ-ਅਲੀਗੜ੍ਹ-ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਲਾਇਨ ਦਾ ਵਿਧੁਤੀਕਰਨ 1975-76 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1976-77 ਵਿੱਚ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ-ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ-ਦਿੱਲੀ-ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਲਾਇਨ ਦਾ.
140 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (87 ਮੀਲ) ਲੰਮੀ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ-ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲਾਈਨ ਦਾ ਵਿਧੁਤੀਕਰਨ ਜਨਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਇਆ. ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ-ਮੇਰਠ-ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ-ਸਹਾਰਨਪੁਰ-ਰੁੜਕੀ-ਹਰਿਦੁਆਰ ਲਾਈਨ ਦੇ ਵਿਧੁਤੀਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਮਾਰਚ 2016 ਵਿੱਚ ਖੋਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ.
ਸਥਾਨਿਕ ਵਿਧੁਤੀ ਟ੍ਰੇਨਾ
ਸਥਾਨਕ ਵਿਧੁਤੀ ਟ੍ਰੇਨਾ ਗਾਜਿਆਬਾਦ ਰੇਲਵੇ ਸ਼ਟੇਸ਼ਨ ਤੋ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਵਾਸਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਉਪਲਬਧ ਹਨ. ਦੂਰੀ:. ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ (26 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ (20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਹਜ਼ਰਤ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ (23 ਕਿਲੋਮੀਟਰ), ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ (13 ਕਿਲੋਮੀਟਰ)
ਸਥਾਨਿਕ ਟ੍ਰੇਨਾ ਦੀ ਸਾਰਣੀ
ਸਥਾਨਕ ਰੇਲ ਈ ਏਮ ਯੂ ਤੇ ਏਮ ਈ ਏਮ ਯੂ ਪ੍ਸ੍ਜਰ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਪੂਰਵ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕੁੱਝ- ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਤੇ ਚਲਦਿਆ ਹਨ. ਇਹ ਟ੍ਰੇਨਾ ਜਲਦੀ ਸੁਬਹ ਤੋ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀਆ ਹਨ.
ਸੁਵਿਧਾਵਾ
ਗਾਜੀਆਬਾਦ ਸ਼ਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਯਾਤਰਿਆ ਵਾਸਤੇ ਉਡੀਕ ਕਮਰੇ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਕੂਲਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਰੈਸਟੋਰਟ, ਤਾਜ਼ਗੀ ਕਮਰੇ, ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਖੁਰਲੀ, ਕੰਪਿਊਟਰੀਕਰਨ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ, ਅਤੇ ਟੈਲੀਫੋਨ ਬੂਥ ਦੀਆ ਸੁਵਿਧਾਵਾ ਮੋਜੂਦ ਹਨ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨ
ਫ਼ਰਹਾਨ ਅਖ਼ਤਰ
ਫਰਹਾਨ ਅਖਤਰ (فرحان اختر, ਉਚਾਰਨ - ;ਜਨਮ - 9 ਜਨਵਰੀ 1974), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ, ਐਕਟਰ, ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਹੋਸਟ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਡਾ. ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ
ਡਾਕਟਰ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 20 ਅਗਸਤ 1939) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖਿਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਨਾਟਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਖੋਜ, ਅਨੁਵਾਦ, ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵਾ
ਡਾਕਟਰ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਅਗਸਤ 1939 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਢਡਵਾਡ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਪਿੰਡ ਸਰਹਾਲ ਕਾਜੀਆਂ ਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਬੀ ਏ ਰਾਮਗੜੀਆਂ ਕਾਲਜ ਫਗਵਾੜਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਐਮ ਏ ਗੋਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਤੇ ਪੀ. ਐਚ. ਡੀ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖਤਮ ਕਰਨ ਤੋ ਬਾਅਦ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਈਵਨਿੰਗ ਕਾਲਜ ਜਲੰਧਰ ਵਿਚ ਕੰਮ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ।
1990 ਵਿਚਸਰੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਬਸ ਗਿਆ।
ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ
ਡਾਕਟਰ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹੁਣ ਤਕ ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ ਦਰਜਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚ ਨਾਵਲ, ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ,ਅਲੋਚਨਾ,ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਮੜੀ ਦਾ ਦੀਵਾ (ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ) ਸੀ।
ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਤਾਬ  ‘ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ’ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ. ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬਾਗੀਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਇਕ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਲਹਿਰ ਨੂ ਜਨਮ ਦਿਤਾ ਸੀ. ਗੁਲਾਮ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਤੋਂ ਆਜਾਦ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ ਦੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੇ 25 ਜੂਨ 1913 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਹਰਜੀਤ ਕੌਰ ਸਿਧੂ ਮੇਮੋਰੀਅਲ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ
ਡਾਕਟਰ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 2012 ਵਿਚ ਹਰਜੀਤ ਕੌਰ ਸਿਧੂ ਮੇਮੋਰੀਅਲ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਲਈ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਦਵਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਰਜੀਤ ਕੌਰ ਸਿਧੂ ਮੇਮੋਰੀਯਲ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿਚ ਮਹੱਤਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2012 ਵਿਚ ਡਾਕਟਰ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ’ ਲਈ ਇਹ ਇਨਾਮ ਜਿਤਿਆ। ਇਸ ਇਨਾਮ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਇਕ ਸਨਮਾਨ ਚਿੰਨ ਅਤੇ ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦਿੱੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ
ਬੀ. ਸਰੋਜਾ ਦੇਵੀ
17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਸਰੋਜਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ, ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਮਹਾਕਵੀ ਕਾਲੀਦਾਸਾ (1955) ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰੇਕ ਮਿਲਿਆ। ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪਾਂਡੁਰੰਗਾ ਮਹਾਤਯਮ (1957) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਕਈ ਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਨਦੋਦੀ ਮੰਨਨ (1958) ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। 1967 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ 1974 ਤੱਕ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਮੰਗ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਉਹ 1958 ਤੋਂ 1980 ਤੱਕ ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਉਸਨੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਪੈਘਮ (1959) ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਸਰੋਜਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਬੰਗਲੌਰ, ਮੈਸੂਰ (ਹੁਣ ਬੈਂਗਲੁਰੂ, ਕਰਨਾਟਕ) ਵਿੱਚ 7 ਜਨਵਰੀ 1938 ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੋਕਲੀਗਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਭੈਰੱਪਾ ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਰੁਦਰਮਾ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੌਥੀ ਧੀ ਸੀ। ਭੈਰੱਪਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਡਾਂਸ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਐਕਟਿੰਗ ਨੂੰ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਸਰੋਜਾ ਦੇਵੀ ਅਕਸਰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਲਾਂਗੀਆਂ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨੱਚਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਸੁੱਜੇ ਹੋਏ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਖਤ ਪਹਿਰਾਵੇ ਦਾ ਕੋਡ ਦਿੱਤਾ: ਕੋਈ ਸਵਿਮਸੂਟ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਲੀਵਲੇਸ ਬਲਾਊਜ਼, ਜਿਸਦਾ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਕੀ ਕੈਰੀਅਰ ਲਈ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੀ ਆਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਬੀ ਸਰੋਜਾ ਦੇਵੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਵਾਰਡ
2010 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆ ਭਵਨ ਨੇ 'ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਬੀ. ਸਰੋਜਾ ਦੇਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ', ਹਰ ਸਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੇਜੇ ਯੇਸੂਦਾਸ, ਵੈਜਯੰਤੀਮਾਲਾ, ਅੰਜਲੀ ਦੇਵੀ, ਅੰਬਰੀਸ਼, ਜਯੰਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਤਰਿਨੀਦਾਦ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਜਾਂ ਤਰਿਨੀਦਾਦ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਮਾਦਰੀਦ, ਸਪੇਨ ਦੇ ਕੋਨਵੇਂਤੋ ਦੇ ਲਾ ਤਰਿਨੀਦਾਦ ਕਾਲਸਾਜਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1837 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅਤੇ 1872 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਪਰਾਦੋ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਅਲੀਗੜ੍ਹ
ਅਲੀਗੜ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਲੀਗੜ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਅਲੀਗੜ ਨਗਰ ਅਲੀਗੜ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜੰਦਰਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਅਲੀਗੜ ਜਨਪਦ ਅਤਰੌਲੀ, ਗਭਾਨਾ, ਇਗਲਾਸ, ਖੈਰ ਅਤੇ ਕੋਲ ਤਹਸੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਲੀਗੜ ਨੂੰ 18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਲ ਜਾਂ ਕੋਇਲ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅਲੀਗੜ ਸ਼ਹਿਰ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਮਧ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਅਲੀਗੜ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਹੈ। ਕੋਲ ਨਾਮ ਦੀ ਤਹਸੀਲ ਹੁਣ ਵੀ ਅਲੀਗੜ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਅਲੀਗੜ ਨਾਮ ਨਜਫ ਖਾਂ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। 1717 ਵਿੱਚ ਸਾਬਿਤ ਖਾਂ  ਨੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਸਾਬਿਤਗੜ ਅਤੇ 1757 ਵਿੱਚ ਜਾਟਾਂ ਨੇ ਰਾਮਗੜ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉੱਤਰ ਮੁਗ਼ਲ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਸਿੰਧੀਆ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸੇਨਾਪਤੀ ਪੇਰਨ ਦਾ ਕਿਲਾ ਅੱਜ ਵੀ ਖੰਡਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਗਰ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮੀਲ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1802 ਵਿੱਚ ਲਾਰਡ ਲੇਕ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਮਗੜ ਕਹਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕੋਲ ਦੋਰ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ ਅਤੇ ਗਜਨੀ ਦੇ ਮਹਿਮੂਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੋਰਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਬਾਰਾਨ ਦਾ ਹਰਦੱਤ ਸੀ। ਕੋਲ ਦੇ ਕਿਲੇ ਕੋਲ ਖੁਦਾਈ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ ਬੁੱਧ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੋਧੀ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਇਥੇ ਬੁੱਧ ਦੇ ਰਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਬਾਤ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਭਵ ਹੈ ਬੋਧੀ ਮੰਦਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਥੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਵੀ ਸੀ।
1194 ਵਿੱਚ, ਕੁਤੁਬ ਉਦ ਦੀਨ ਐਬਕ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੋਲ ਲਈ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜੋ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਕੁਤੁਬ ਉਦ ਦੀਨ ਐਬਕ ਨੇ ਹਿਸਮ ਉਦ ਦੀਨ ਉਲਬਕ ਨੂੰ ਕੋਇਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੁਸਲਿਮ ਗਵਰਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਕੈਥਰੀਨ ਜੇਨਕਿੰਸ
thumb|100x100px| ਓਬੀਈ ਰਿਬਨ ਕੈਥਰੀਨ ਮਾਰੀਆ ਜੇਨਕਿੰਸ OBE (born 29 June 1980) ਜਨਮ 29 ਜੂਨ 1980) ਇੱਕ ਵੇਲਸ਼ ਗੀਤ ਹੈਮੇਜ਼ੋ-ਸੋਪਰੈਨੋ, ਗਾਇਕ/ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਸੀਕਲ-ਕਰੌਸਓਵਰ ਗਾਇਕ ਹੈ।  ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਦੇ ਓਪੇਰਾ ਖੇਤਰਾਂ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਣੇ, ਸੰਗੀਤਕ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਭਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਗਾਇਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੇਨਕਿੰਸ ਨੇ ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਮਾਡਲ ਬਣੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਸਿਖਾਈ। ਉਹ 2003 ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਆਪਕ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਪੋਪ ਜੌਨ ਪੱਲ।I ਦੇ ਸਿਲਵਰ ਜੁਬਲੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ। 2004 ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਐਲਬਮਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਚਾਰਟਸ ਤੇ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2005 ਅਤੇ 2006 ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦੀ ਐਲਬਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਲਾਸਿਕ ਬ੍ਰਿਟ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜੀਆਂ ਲਈ ਕੰਸਰਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਉਸਨੇ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਚੈਰਿਟੀਆਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਇਆ ਹੈ 2012 ਦੇ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਐਨਐਫਐਲ ਸੁਪਰ ਬਾਉਲ ਚੈਂਪੀਅਨ ਡੋਨਾਲਡ ਡਰਾਈਵਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਮਰੀਕੀ ਟੇਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਡਾਂਸਿੰਗ ਵਿਦ ਦ ਸਟਾਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਜੇਨਕਿੰਸ ਦਾ ਜਨਮ ਨੈਥ, ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਲੌਰਾ ਬੂਬ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਸੇਲਵਿਨ ਜੌਹਨ ਅਤੇ ਸੂਜ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਿਆ ਪੋਸ਼ਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ  ਐਲਡਰਮੈਨ ਡੇਵਿਸ ਚਰਚ, ਨੀਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ  ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਡਬਲਿਊ.ਆਰ-ਵਾਈ-ਫੇਲਿਨ ਕੰਪਰੀਹੈਂਸਿਵ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੀਸੀਐਸਈਸ ਵਿੱਚ ਏ ਗਰੇਡ ਅਤੇ ਏ ਲੇਵਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਕਲੈਮਿਟੀ ਜੇਨ ਅਤੇ ਗਾਈਜ ਅਤੇ ਡੌਲਜ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।  ਉਸਨੇ ਜਾਨ ਹਗ ਥਾਮਸ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਇਨ ਸਬਕ ਲਏ ਅਤੇ ਗਾਇਨ ਅਤੇ ਪਿਯਾਨੋ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਦ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ 8 ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ।
1991 ਅਤੇ 1996 ਦੇ ਵਿੱਚ, ਜੇਨਕਿੰਸ ਚਰਚ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਕੈਥੇਡਰਲ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਰਾਇਲ ਸਕੂਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਨਾਰੀ ਭਜਨ ਮੰਡਲੀਆਂ ਲਈ ਸਰਵ ਉਚ ਆਰਐਸੀਐਮ ਇਨਾਮ, ਸੀਸਿਲਿਆ ਅਵਾਰਡ ਪਰਾਪਤ  ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਵੇਲਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਵਾਨ ਕੌਇਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੀ,   ਬੀਬੀਸੀ ਰੇਡੀਓ 2 ਵੇਲਸ਼ ਕੌਇਰਗਰਲ ਆਫ ਦ ਈਅਰ ਮੁਕਾਬਲਾ (ਦੋ ਵਾਰ), ਅਤੇ ਬੀਈਟੀ ਵੇਲਸ ਕੌਇਰਗਰਲ ਆਫ ਦ ਈਅਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਆਸ਼ਾਜਨਕ ਜਵਾਨ ਗਾਇਕ ਲਈ ਪਿਲੇਨਾ ਵੈਲੀ ਮੇਲ ਵਾਏਸ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰਾਇਲ ਅਕਾਦਮੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਸੀ, ਆਨਰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ  ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਿਖਿਅਕ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਇੱਕ ਫਰੀਲਾਂਸ ਗਾਇਨ ਸਿਖਿਅਕ, ਲੰਦਨ ਆਈ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਟੂਰ ਗਾਇਡ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ,   ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਾਡਲਿੰਗ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫੇਸ ਆਫ ਵੇਲਸ 2000 ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ।  ਯੂਨਿਵਰਸਲ ਕਲਾਸਿਕਸ ਅਤੇ ਜੈਜ ਨੇ ਉਸਦੇ ਡੇਮੋ ਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ ਸੱਦ ਲਿਆ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਉਸਨੇ ਰੋਸਿਨੀ ਦਾ ਉਨਾ ਵੋਸ ਪਾਕੋ ਫਾ ਗਾਇਆ ਸੀ। ਯੁਨਿਵਰਸਲ ਨੇ ਜੇਨਕਿੰਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛੇ-ਏਲਬਮ ਦੇ ਡੀਲ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ,  ਜੋ ਯੂਨਾਇਟੇਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ £ 1 ਮਿਲਿਅਨ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
੨੩੬
236 (23 ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਜੇਮਸ ਵਾਟਸਨ
ਜੇਮਸ ਡੇਵੀ ਵਾਟਸਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: James Dewey Watson; ਜਨਮ: ਅਪ੍ਰੈਲ 6, 1928) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕਨ ਆਵੌਲਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਜਨੈਟਿਕਸਿਸਟ ਅਤੇ ਜੀਓਲਿਜਸਟ, ਜੋ 1953 ਵਿੱਚ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਕ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਰੋਸਲੀਨਡ ਫ੍ਰੈਂਕਲਿਨ ਦੇ ਨਾਲ ਡੀ.ਐਨ.ਏ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਸਹਿ-ਖੋਜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਟਸਨ, ਕ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਮੌਰਿਸ ਵਿਲਕੀਨਸ ਨੂੰ 1962 ਦੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਫਿਜ਼ੀਓਲੋਜੀ ਜਾਂ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ "ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜਾਂ ਜੋ ਕਿ ਨਿਊਕਲੀਐਸਿਡ ਐਸਿਡ ਦੇ ਅੋਮਿਕ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਣ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਬਦਲੀ ਲਈ ਮਹੱਤਤਾ" ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਵਾਟਸਨ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਸ਼ਿਕਾਗੋ (ਬੀ.ਐਸ., 1947) ਅਤੇ ਇੰਡੀਆਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਪੀਐਚਡੀ, 1950) ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਕੋਪਨਹੈਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟੋਰਲ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹਰਮਰ ਕਲਕਰ ਅਤੇ ਓਲੇ ਮਾਅਲੋ ਨਾਲ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਾਟਸਨ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਦੇ ਕੈਵੈਂਡੀਸ਼ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਹਿਭਾਗੀ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਕ੍ਰਿਕ ਨੂੰ ਮਿਲੇ।
1956 ਤੋਂ 1976 ਤਕ, ਵਾਟਸਨ, ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੇ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜੋ ਐਨੀਮਲ ਬਾਯੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। 1968 ਤੋਂ ਉਹ ਕੋਲਡ ਸਪਰਿੰਗ ਹਾਰਬਰ ਲੈਬਾਰਟਰੀ (ਸੀਐਸਐਚਐਲ) ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸਦੀ ਫੰਡਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸੀਐਸਐਚਐਲ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਖੋਜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਐਂਲੋਿਕੁਅਲ ਬਾਇਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਇਆ। 1994 ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 10 ਸਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਚਾਂਸਲਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਤਕ ਉਹ 2007 ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੁਫੀਆ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।  1988 ਤੋਂ 1992 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਵਾਟਸਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਹੈਲਥ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੀ, ਜੋ ਹਿਊਮਨ ਜੀਨੋਮ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਜੇਮਸ ਡੀ. ਵਾਟਸਨ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 1928 ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਇਲੀਨਾਇਸ ਵਿੱਚ ਜੈਨ (ਮਿਚੇਲ) ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਡੀ. ਵਾਟਸਨ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ, ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਲੌਚਿਲਨ ਮਿਚੇਲ, ਇੱਕ ਦਰਬਾਨ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਗਲਾਸਗੋ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਲੀਜ਼ੀ ਗਲੇਸਨ, ਕਾਉਂਟੀ ਟਪਰਪਰਰੀ ਤੋਂ ਆਈਰਿਸ਼ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਬੱਚਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ "ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਰਮ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਾਲਾ" ਕਿਹਾ। ਵਾਟਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਰੱਬ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।"
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਟ ਰੌਬਰਟ ਹਚਿਂਨਜ਼ ਦੀ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਨੀਤੀ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟਿਊਸ਼ਨ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਵਾਟਸਨ ਇੱਕ ਨਾਸਤਿਕ ਹੈ। 2003 ਵਿੱਚ, ਉਹ 22 ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਹਿਊਮਨਿਸਟ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
ਵਾਟਸਨ ਨੇ 1968 ਵਿੱਚ ਇਲੀਜਾਬੈਥ ਲੁਈਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੇਟੇ, ਰੂਫੁਸ ਰਾਬਰਟ ਵਾਟਸਨ (ਬੀ. 1970) ਅਤੇ ਡੰਕਨ ਜੇਮਸ ਵਾਟਸਨ (ਬੀ. 1972) ਹਨ। ਵਾਟਸਨ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਰੂਫਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਕੀਜ਼ੋਫੇਰੀਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਮਾਨਸਿਕ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਸਮਝ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨੀ
ਢੱਡਾ, ਜਲੰਧਰ
ਢੱਡਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਜਲੰਧਰ ਪੂਰਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਫ਼ੁਲਹਮ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਫ਼ੁਲਹਮ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਲੰਡਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕ੍ਰਾਵੇਨ ਕੋਟੇਜ, ਲੰਡਨ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ , ਜੋ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਚੈਮਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ
ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦਾ ਆਲਮੀ ਐਲਾਨ
ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦਾ ਆਲਮੀ ਐਲਾਨ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਘੋਸ਼ਣਾ 10 ਦਸੰਬਰ 1948 ਨੂੰ ਪਾਲੇ ਡ ਸ਼ੈਯੋ, ਪੈਰਿਸ ਵਿਖੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵੱਲੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਐਲਾਨ-ਪੱਤਰ ਸੀ। ਇਹ ਐਲਾਨ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਸਦਕਾ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਹੱਕਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਆਲਮੀ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਹੈ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਸਾਂਝੇ ਹਨ। ਪੂਰੀ ਲਿਖਤ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਮੁਹਈਆ ਕਰਵਾਈ ਹੈ।
ਆਡੀਓ-ਵੀਡੀਓ ਸਮੱਗਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
੨੩੭
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਨਰਿੰਦਰ ਚੰਚਲ
ਨਰਿੰਦਰ ਚੰਚਲ (16 ਅਕਤੂਬਰ 1940 – 22 ਜਨਵਰੀ 2021) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਭੇਟਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਨਮਕ ਮੰਡੀ ’ਚ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਜਨਮੇ ਨਰਿੰਦਰ ਚੰਚਲ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭਜਨ ਤੇ ਆਰਤੀ ਗਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਕਾਫੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਇਆ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫਿਲਮ ਬੌਬੀ ਵਿੱਚ "ਬੇਸ਼ੱਕ ਮੰਦਰ ਮਸਜਿਦ ਤੋੜੋ" ਗਾਇਆ ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ‘ਚਲੋ ਬੁਲਾਵਾ ਆਇਆ ਹੈ’ ਅਤੇ ‘ਤੂਨੇ ਮੁਝੇ ਬੁਲਾਇਆ ਸ਼ੇਰਾਂਵਾਲੀਏ’ ਆਦਿ ਆਪਣੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਜਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਨਮਕ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਭਗਤ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਹੌਲ ’ਚ ਬੀਤਿਆ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਭਜਨ, ਆਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭੇਟਾਂ ਗਾਉਣ ਵੱਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਤਿੱਖਾ ਕੋਲੋ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ੧੯੭੩ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਬੌਬੀ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ "ਮੰਦਰ ਤੋੜੋ ਮਸਜਿਦ ਤੋੜੋ" ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ੧੯੭੩ ਦਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਚੰਚਲ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ "ਮਿਡਨਾਈਟ ਸਿੰਗਰ" (Midnight Singer) ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਆਪਣੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਸਫਰ, ਜਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਅਤੇ ਟੀਚਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਜਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ
ਏ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਵੈਸਟਰਨ ਫਿਲਾਸਫੀ
ਏ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਵੈਸਟਰਨ ਫਿਲਾਸਫੀ ਪਿਛਲੀ ਸਦੀ ਦੇ ਜਗਤ ਪ੍ਰਸਿਧ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਬਰਟਰੰਡ ਰਸਲ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਰਚਨਾ ਹੈ| ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਰਚਨਾ ਜਿਸਨੇ ਰਸਲ ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਦਾ ਹਕਦਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ| ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਦੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ 1945 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ| ਠੀਕ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਤਮਾਮ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿੰਨੀ ਮਕਬੂਲ ਰਹੀ ਹੈ| ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰੋੜਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਇਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੁਆਂਟਮ ਫ਼ਿਜ਼ਿਕਸ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ’ਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੋਰਡਿੰਗਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ|
ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਬਾਰੇ
ਬਰਟਰੰਡ ਰਸਲ ਨੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ| ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਮੁੱਢ 1941-42 ਵਿੱਚ ਬਰਟਰੰਡ ਰਸਲ ਵੱਲੋਂ ਫ਼ਿਲਾਡੇਲਫ਼ੀਆ ਦੀ ਬਰਨਸ ਫ਼ਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਬੱਝਾ ਸੀ| ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਪੱਛਮੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀਆਂ ਨੀਹਾਂ ਹਿੱਲ ਰਹੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਸਨ| ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨਕ, ਤਕਨੀਕੀ ਤੇ ਬੌਧਿਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੱਛਮੀ ਸਭਿਅਤਾ ਇੱਕ ਲਾਮਿਸਾਲ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਇਹ ਸੰਕਟ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜਾਂ ਆਰਥਿਕ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਪਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੁੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ| ਪੱਛਮੀ ਚਿੰਤਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਿਸ ਨਿੱਗਰ ਤਾਰਕਿਕਤਾ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਸੀ ਖੁਦ ਉਸਦੀ ਹੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਧੱਜੀਆਂ ਉਡਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ| ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਇਸ ਸਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਚੌਥਾਈ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਇੱਸ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕਟ ’ਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਦੀ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਮੂਲ ਆਧਾਰਾਂ ’ਤੇ ਹੀ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ| ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦੋਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਹੀ ਇੱਕੋ ਜਿੰਨੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ| ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਤਲਾਸ਼ਦੇ ਹੋਏ ਬਰਟਰੰਡ ਰਸਲ ਨੇ ’ਏ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਵੈਸਟਰਨ ਫਿਲਾਸਫੀ’ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਚਿੰਤਨ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਸਹਸਤਰਾਬਦੀਆਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤਹਿ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਚਿਤਵਿਆ ਤੇ ਚਿਤਰਿਆ ਹੈ|
ਰਸਲ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਦਰਸ਼ਨ, ਕੈਥੋਲਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਥੂਲ ਹਿੱਸਿਆਂ ’ਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ| ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੈਪਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ| ਕੈਥੋਲਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁਸਲਿਮ ਚਿੰਤਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਯੂਰੋਪ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨਂਣ ’ਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਸੀ| ਚੈਪਟਰਾਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਣ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਕੂਲਾਂ, ਯੁਗਾਂ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਉਪਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ| ਵਿਸ਼ੇ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਚੋਣ, ਤਰਤੀਬ ਅਤੇ ਨਾਮਕਰਣ ਵਿੱਚ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਬਰਟਰੰਡ ਰਸਲ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਛਾਪ ਬਹੁਤ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ|
1950 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਬਰਟਰੰਡ ਰਸਲ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਨੋਬਲ ਈਨਾਮ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜ਼ਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਰਚਨਾ ’ਏ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਵੈਸਟਰਨ ਫਿਲਾਸਫੀ’ ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ| ਅਲਬਰਟ ਆਇਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਇਸਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਸੀ : " ਇਹ ਇੱਕ ਕੀਮਤੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ।..,ਪੈਡਾਗੋਗਿਕਲ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਉਚਤਮ ਮੁਕਾਮ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦੀ ਹੋਈ ਕਿਰਤ ਜੋ ਕਿ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਮਤਾਂ-ਮਤਾਂਤਰਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਬੁਲੰਦ ਹੈ|’ ਕੁਆਂਟਮ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਰਵਿਨ ਸ਼ੋਰਡਿੰਗਰ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪਰਿਪਾਟੀਆਂ ਦੇ ਮੂਲ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰਖਣ ਵਾਲੇ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੁੱਲਵਾਨ ਸਰੋਤ ਹੈ| ਬਰਟਰੰਡ ਰਸਲ ਖੁਦ ਆਪਣੀ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਭੀਆਚਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦਾ ਹੈ| ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਸ ਗੱਲ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਸੁਚੇਤ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ੇ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਆਮਦ ਤੋਂ ਬਾਦ, ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਚੌਖਟੇ ਤਾਈਂ ਸੀਮਿਤ ਰਖਣਾ ਵਧੇਰੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|
ਕ੍ਰੇਵਨ ਕੌਟਿਜ
ਕ੍ਰਾਵੇਨ ਕੋਟੇਜ, ਇਸ ਨੂੰ ਲੰਡਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ੁਲਹਮ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 25,700 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
238
238 (23 ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਜੈਨੇਟ ਜੈਕਸਨ
ਜੈਨੇਟ ਦਮੀਤਾ ਜੋ ਜੈਕਸਨ (ਜਨਮ 16 ਮਈ, 1966) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕਾ, ਗੀਤਕਾਰ, ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਚੇਤੰਨ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਭੜਕਾ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੈਕਸਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨੌਵੀਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਬੱਚੀ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ' ਦਿ ਜੈਕਸਨ ' ਨਾਲ 1976 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁੱਡ ਟਾਈਮਜ਼, ਡਿਫਰੇਗੈਂਟ ਸਟ੍ਰੋਕ ਅਤੇ ਫੇਮ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਦੇ ਠੇਕੇ ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਐ &amp; ਐਮ ਰਿਕਾਰਡ 1982 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਆਈਕਾਨ ਨੂੰ ਪੌਪ ਉਸ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਹੇਠ ਕੰਟਰੋਲ (1986) ਅਤੇ ਤਾਲ ਕੌਮ 1814 (1989) ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਏ। ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਜਿੰਮੀ ਜੈਮ ਅਤੇ ਟੇਰੀ ਲੇਵਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਤਾਲ ਅਤੇ ਬਲੂਜ਼, ਫੰਕ, ਡਿਸਕੋ, ਰੈਪ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਬੀਟਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਸਓਵਰ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ।
1991 ਵਿਚ, ਜੈਕਸਨ ਨੇ ਵਰਜੀਨ ਰਿਕਾਰਡਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੋ ਰਿਕਾਰਡ-ਤੋੜ ਬਹੁ-ਮਿਲੀਅਨ-ਡਾਲਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਨਖਾਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਐਲਬਮ ਜੈਨੇਟ (1993) ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਚਿੱਤਰ ਨੂੰ ਸੈਕਸ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗਕਤਾ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਪੋਇਟਿਕ ਜਸਟਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਜੈਕਸਨ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਛੇਵੀਂ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ ਦਿ ਵੇਲਵੇਟ ਰੋਪ (1997) ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਗਾਇਕੀ ਸਮੱਗਰੀ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਬਿਲਬੋਰਡ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੀਆ ਕੈਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਐਲਬਮ ਆਲ ਫਾਰ ਯੂ (2001), ਉਦਘਾਟਨੀ ਐਮਟੀਵੀ ਆਈਕਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਉਦਯੋਗ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਰਜਿਨ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖਰੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਦਸਵੀਂ ਐਲਬਮ ਡਿਸਕੀਨ (2008) ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਆਈਲੈਂਡ ਰਿਕਾਰਡਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੀ ਐਲਬਮ ਸੀ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੀਐਮਜੀ ਰਾਈਟਸ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ, ਰਿਦਮ ਨੇਸ਼ਨ, ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਆਪਣੀ 11 ਵੀਂ ਐਲਬਮ ਅਨਬ੍ਰੇਕਬਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ।
1966–1985: ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
left|thumb|285x285px| ਦ ਜੈਕਸਨ ਦੇ ਸੈੱਟ ਉੱਤੇ 1977 ਸੀ ਬੀ ਐਸ ਦੀ ਫੋਟੋ ਵਿੱਚ ਜੈਕਸਨ (ਹੇਠਲੀ ਕਤਾਰ) ਜੈਨੇਟ ਜੈਕਸਨ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਮਈ, 1966 ਨੂੰ ਗੈਰੀ, ਇੰਡੀਆਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਦਸ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੀ।ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਕੈਥਰੀਨ ਅਸਤਰ (ਨੀ ਸਕ੍ਰੂਜ਼) ਅਤੇ ਜੋਸਫ਼ ਵਾਲਟਰ ਜੈਕਸਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੈਕਸਨ ਹੇਠਲੇ-ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੇ ਅਤੇ ਯਹੋਵਾਹ ਦੇ ਗਵਾਹ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੈਕਸਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਧਰਮ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰ ਗਏ। ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਸ਼ਿਕਾਗੋ-ਗੈਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੈਕਸਨ 5 ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਮਾਰਚ 1969 ਵਿਚ, ਸਮੂਹ ਨੇ ਮੋਟੋਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਸੌਦੇ ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨੰਬਰ ਵਨ ਹਿੱਟ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਪਰਿਵਾਰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਦੇ ਐਨਸੀਨੋ ਗੁਆਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜੈਕਸਨ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਾਲੀ ਜੌਕੀ ਜਾਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਵਕੀਲ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਭਿਨੈ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਸਦੀ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਜੈਨੇਟ ਜੈਕਸਨ ਸਤੰਬਰ 1984 ਵਿੱਚ ਗਾਇਕ ਜੇਮਜ਼ ਡੀਬਰਜ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਈ।ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਨਵੰਬਰ 1985 ਵਿੱਚ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 31 ਮਾਰਚ, 1991 ਨੂੰ, ਜੈਕਸਨ ਨੇ ਡਾਂਸਰ / ਗੀਤਕਾਰ / ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰੇਨੇ ਏਲੀਜੋਂਡੋ ਜੂਨੀਅਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜਦ ਤੱਕ ਕਿ ਫੁੱਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਾ ਹੋਣ ਤਕ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਜਨਵਰੀ 1999 ਵਿਚ, ਇਹ ਜੋੜਾ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 2000 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਲੀਜੋਂਡੋ ਨੇ ਉਸਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਮਿਲੀਅਨ-ਡਾਲਰ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਭਗ 10-25 ਡਾਲਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ ਮਿਲੀਅਨ, ਜੋ ਕਿ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards
ਪ੍ਰੀਤੀ ਸ਼ਿਨੋਏ
ਪ੍ਰੀਤੀ ਸ਼ੇਨੋਏ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਾਲ 2013 ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀ ਫੋਰਬਜ਼ ਸੂਚੀ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਂਡ ਅਕੈਡਮੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨੂੰ 'ਇੰਡੀਅਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ' ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਇੰਸਟੀਚਿਉਟ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।