cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੰਗੀਤ
ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਗੀਤ
ਰਵਾਇਤੀ ਜਾਂ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਪੰਜਾਬ ਸਮਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੇ ਹੋਏ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ-ਚੱਕਰ ਦੇ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ "ਰਸਮੀ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਪੜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਕਰਦੇ ਹਨ" ਅਤੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਆਹ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਜੀਅ ਅਤੇ ਦੋਸਤ ਵਿਆਹ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਕੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਹਰ ਕਦਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਵਾਇਤੀ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ. ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ 'ਸੁਹਾਗ' ਜਾਂ 'ਘੋਰਿਅਨ', ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਲਾੜੀ ਅਤੇ ਲਾੜੀ ਲਈ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਅਸੀਸਾਂ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਮਹਿਲਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਗੰਢਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਾਇਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਆਦਰਸ਼ ਲਾੜੇ ਅਤੇ ਲਾੜੀ' ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਗੀਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ' ਘੋਰਿਅਨ ਨੇ "ਸ਼ੁੱਧ ਅਨੰਦ ਅਤੇ ਇੱਛਾ" ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੁਹਾਗ "ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ" ਹੈ
ਹਵਾਲੇ-
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ
ਕਿਲ੍ਹਾ ਫਤਿਹਪੁਰ
ਕਿਲ੍ਹਾ ਫਤਿਹਪੁਰ ਰੋਪੜ ਤੋਂ ਮਾਜਰੀ ਜੱਟਾਂ-ਪੁਰਖਾਲੀ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਫਤਿਹਪੁਰ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਫਤਿਹਪੁਰ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅੱਗੇ ਸ਼ਿਵਾਲਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਨੀਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਸਰਹਿੰਦੀ ਇੱਟਾਂ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੋਣ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਨੀਂਹਾਂ ’ਤੇ ਸਰਹਿੰਦੀ ਇੱਟਾਂ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਠਾਕਰਗੜ੍ਹ
ਠਾਕਰਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭੁਨਰਹੇੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਿਲ੍ਹਾ ਫਤਿਹਪੁਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੰਗਲਾ ਸਾਹਿਬ
﻿ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੰਗਲਾ ਸਾਹਿਬ ਦਿੱਲੀ ਭਾਰਤ ‘ਚ੍ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਯਾਦ ‘ਚ ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲ ਸਰਦਾਰ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਨੇ 1783‘ਚ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੇ ਵੇਲੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਹਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ 1664 ‘ਚ ਇੱਥੇ ਠਹਿਰੇ ਸਨ। thumb|ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਬੰਗਲਾ ਸਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ 1783 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲ ਸਰਦਾਰ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ, ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੂਜਾ ਦੇ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸੇ ਸਾਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਘਰਖਣਾ
ਘਰਖਣਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਸਮਰਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ 36 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 66 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਘਰਖਣਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮਾਛੀਵਾੜਾ ਤਹਿਸੀਲ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੋਰਾਹਾ ਤਹਿਸੀਲ, ਦੱਖਣੀ ਦੇ ਵੱਲ ਖੰਨਾ ਤਹਿਸੀਲ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਖੰਨਾ, ਮੋਰਿੰਡਾ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਘਰਖਣਾ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ।
ਇਸ ਸਥਾਨ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਨਗਰ ਖਮਾਣੋ ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੈ।
ਗ਼ੋਰਮੇਹ ਸਬਜ਼ੀ
ਗ਼ੋਰਮੇਹ ਸਬਜ਼ੀ (ਕ਼ੋਰਮਾ ਸਬਜ਼ੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ) ਇੱਕ ਈਰਾਨੀ ਔਸ਼ਧ ਸਬਜ਼ੀ ਹੈ। ਇਹ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਿਸ਼ ਹੈ।
ਨਿਰੁਕਤੀ
ਗ਼ੋਰਮੇਹ  ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ( ਤੁਰਕੀ ਕਵਿਰਮਾਕ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ) ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ "ਦਾਲ" ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,  ਜਦਕਿ ਸਬਜ਼ੀ  ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਔਸ਼ਧ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਧੀ
thumb|ਘਰ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਗ਼ੋਰਮੇਹ ਸਬਜ਼ੀ ਮੁੱਖ ਸਮਗਰੀ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਸਾਲੇ, ਲੀਕ ਜਾਂ ਹਰਾ ਪਿਆਜ਼, ਧਨੀਆ, ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸੁੱਕੇ ਮੇਥੀ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਔਸ਼ਧ ਮਿਸ਼ਰਣ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ  ਗ਼ੋਰਮੇਹ ਸਬਜ਼ੀ ਡੇਅ
ਹਰ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸ਼ਨੀਵਾਰ (ਸੋਲਰ-ਹਿਜਰੀ ਕਲੈਂਡਰ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਾਨਬਿਹ) ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਰਸੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਇਰਾਨ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗ਼ੋਰਮੇਹ ਸਬਜ਼ੀ ਦਿਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਅਣਅਧਿਕਾਰਕ ਛੁੱਟੀ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ' ਤੇ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਧੰਨਵਾਦ ਦਿਵਸ ਮੰਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with citations lacking titles ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with citations having bare URLs ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-language sources (en) ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਕਵਾਨ
ਨਰੋਤਮ ਪੁਰੀ
ਨਰੋਤਮ ਪੁਰੀ (ਜਨਮ 1946) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਹੈ।
ਪੁਰੀ ਨੇ ਵੱਕਾਰੀ ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਓਟ੍ਰੋਹਿਨੋਲੈਰਿੰਗੋਲੋਜੀ (ਈ.ਐਨ.ਟੀ) ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵੀ ਸੀ (ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਰ), ਈ.ਐਨ.ਟੀ. ਵਿਭਾਗ, ਐਮ.ਏ. ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਐਲ.ਐਨ.ਜੇ.ਪੀ. ਜੀ.ਬੀ. ਪੈਂਟ ਹਸਪਤਾਲ (1975 - 1981), ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ - ਮੂਲਚੰਦ ਹਸਪਤਾਲ, ਤੀਰਥ ਰਾਮ ਹਸਪਤਾਲ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਈ.ਐਨ.ਟੀ. - ਸੰਤ ਪਰਮਾਨੰਦ ਹਸਪਤਾਲ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਬੋਰਡ ਸਦੱਸ - ਮੈਕਸ ਹੈਲਥਕੇਅਰ, ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ - ਮੈਡੀਕਲ ਰਣਨੀਤੀ ਅਤੇ ਕੁਆਲਟੀ - ਫੋਰਟਿਸ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਆਦਿ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਡਾ. ਪੁਰੀ ਫੋਰਟਿਸ ਹੈਲਥਕੇਅਰ, ਸਲਾਹਕਾਰ (ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ) - ਐਫ ਆਈ ਸੀ ਸੀ ਆਈ, ਚੇਅਰਮੈਨ - ਐਨ.ਏ.ਬੀ.ਐਚ. ਐਮਰੀਟਸ ਸਲਾਹਕਾਰ (ਈ ਐਨ ਟੀ) - ਫੋਰਟਿਸ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਆਦਿ ਵਿਚ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ।
ਪੁਰੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ, ਮੈਡੀਕਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ, ਮੈਡੀਕਲ ਰਣਨੀਤੀ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਨੈਤਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸਪੀਕਰ ਹੈ। 2013 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਆਇਫ਼.ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ.ਆਈ. ਦਾ “ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਪਰਸਨੈਲਿਟੀ ਆਫ ਦ ਯੀਅਰ” ਐਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਰਜਤ ਚੌਹਾਨ
ਰਜਤ ਚੌਹਾਨ (ਜਨਮ 30 ਦਸੰਬਰ 1994 ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕੋਪਨਹੇਗਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਇੰਚਿਓਨ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆਂ 2014 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਵਰਮਾ ਅਤੇ ਸੰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਕੰਪਾਊਂਡ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼
ਗ੍ਰੇਸ ਕਲਿੰਟਨ
ਗ੍ਰੇਸ ਕਲਿੰਟਨ ਇੱਕ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੈ। ਜੋ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਮਹਿਲਾ ਸੁਪਰ ਲੀਗ ਦੇ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ੇ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਸਿਟੀ ਆਫ ਦਿ ਵੂਮੈਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।
ਐਵਰਟਨ
ਕਲਿੰਟਨ ਦੀ ਸ਼ਰੂਆਤ ਐਵਰਟਨ ਅਕਾਦਮੀ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ। 2020-21 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰੀ-ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਮੁੱਖ ਟੀਮ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਦੀ ਉਮਰ16-ਸਾਲਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਨੇਜਰ ਵਿਲੀ ਕਿਰਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ " ਕਲਿੰਟਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਕਿਸ਼ੋਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਡੀ ਛੇਵੀਂ-ਚੋਣ ਵਾਲੀ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਟੀਮ ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਬਲਯੂ.ਐੱਸ.ਐੱਲ. ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਟੀਮਾਂ ਲਈ ਖੇਡ ਸਕਦੀ ਹੈ।" ਉਸਨੇ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਟੀਮ ਬਲੈਕਬਰਨ ਰੋਵਰਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਖੇਡੇ ਗਏ ਦੋਸਤਾਨਾ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੈਚ ਉਸ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ 5-0 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ।  ਉਸਨੇ 3 ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਨੂੰ ਕਲੱਬ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਐਸਟਨ ਵਿਲਾ 'ਤੇ 6-0 FA WSL ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਆਈਜ਼ੀ ਕ੍ਰਿਸਟੀਅਨਸਨ ਦੇ 74ਵੇਂ ਮਿੰਟ ਦੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। 1 ਨਵੰਬਰ 2020 ਨੂੰ, ਕਲਿੰਟਨ ਨੂੰ ਵੈਂਬਲੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਖੇ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ 2020 ਮਹਿਲਾ ਐਫਏ ਕੱਪ ਫਾਈਨਲ ਲਈ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਐਵਰਟਨ ਵਾਧੂ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਸਿਟੀ ਤੋਂ 3-1 ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ।  ਉਸਨੇ 18 ਨਵੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਮਰਸੀਸਾਈਡ ਡਰਬੀ ਵਿੱਚ ਕਲੱਬ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਏਵਰਟਨ ਨੇ ਲੀਗ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਲਿਵਰਪੂਲ ਨੂੰ 1-0 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।
ਮੈਨਚੇਸਟਰ ਯੂਨਾਇਟੇਡ
15 ਜੁਲਾਈ 2022 ਨੂੰ, ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਕਲਿੰਟਨ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ 'ਤੇ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਲਈ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। 14 ਜਨਵਰੀ 2023 ਨੂੰ, ਅਜੇ ਤੱਕ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਲਈ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਹੀਂ ਭਰੀ, ਕਲਿੰਟਨ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਰਜ਼ੇ 'ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਟੀਮ ਬ੍ਰਿਸਟਲ ਸਿਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਗੇਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ 93ਵੇਂ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਟੀ ਨੇ ਕੋਵੈਂਟਰੀ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਡਬਲਯੂਐਫਸੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 3-2 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਦੋ ਪੀਲੇ ਕਾਰਡ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਉਸਨੂੰ ਐਫਏ ਵੂਮੈਨ ਲੀਗ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਲੇਵੇਸ ਐਫਸੀ ਵੂਮੈਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਉਸਦੀ ਅਗਲੀ ਗੇਮ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਬੈਠਣਾ ਪਿਆ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਕਲਿੰਟਨ ਨੂੰ ਅੰਡਰ-17 ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਕੁਆਲੀਫਾਇੰਗ ਦੌਰਾਨ ਚਾਰ ਵਾਰ ਗੋਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਲਿੰਟਨ ਨੂੰ 2022 UEFA ਮਹਿਲਾ ਅੰਡਰ-19 ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਲਈ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਅੰਡਰ-19 ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕਲੱਬ
8 ਫਰਵਰੀ 2023 ਨੂੰ ਖੇਡੇ ਗਏ ਮੈਚ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2003 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਵਿਦਾ ਸਮਾਦਜ਼ਈ
ਜੀਵਨੀ
ਸਮਾਦਜ਼ਈ ਇੱਕ ਨਸਲੀ ਪਸ਼ਤੂਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਕਾਬੁਲ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਫਲੇਰਟਨ ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਦੇ ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਚੈਰਿਟੀ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਦੂਜੀ ਮਿਸ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ 1974 ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਹਰਾ ਦਾਊਦ ਨੂੰ ਮਿਸ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। 2003 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਅਰਥ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਔਰਤ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਸਕਰ, ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਪ੍ਰੈਸ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਰਵਾਇਤੀਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਲਾਲ ਬਿਕਨੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਦਿੱਖ ਉੱਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ। ਉਸ ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਸ ਅਰਥ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ "ਬਿਊਟੀ ਫਾਰ ਏ ਕਾਜ਼" ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਸਮਦਜ਼ਈ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 11 ਜੂਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਿਸਕਿੱਲਾ ਮੀਰੇਲਜ਼ ਨੂੰ ਮਿਸ ਅਰਥ 2004 ਵਜੋਂ ਚੁਣਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਕੁਨ ਨੇ ਇੱਕ ਗਾਉਨ ਪਾਇਆ, "ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਵਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਕੋਈ ਚਮੜੀ ਨਹੀਂ ਵਿਖਾ ਰਹੀ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸਵੀਮ ਸੂਟ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ।"
ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
1 ਮਈ, 2005 ਨੂੰ, ਵਿਦਾ ਸਮਦਜ਼ਈ ਨੇ ਮਿਸ ਅਮਰੀਕਾ 2005-2006 ਦੇ ਤਗ਼ਮੇ ਜਿੱਤੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1978
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਲੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸ ਅਰਥ ਦੇ ਡੈਲੀਗੇਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਸ਼ਤੂਨ ਲੋਕ
ਸਦਾ ਕੌਰ
thumb|ਸਦਾ ਕੌਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਸਦਾ ਕੌਰ (1762–1832) ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੰਘਣੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਉਹ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੱਸ ਅਤੇ ਕਨਹਈਆ ਮਿਸਲ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਸੀ।
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਸਦਾ ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ 1762 ਨੂੰ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਦਸੌਂਧਾ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਦਾ ਕੌਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਰਾਉਕੇ (ਹੁਣ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ) ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਰਾਉਕਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਤਕੜਾ ਸਰਦਾਰ ਸੀ। ਸਰਦਾਰਨੀ ਸਦਾ ਕੌਰ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਕਨ੍ਹਈਆ ਮਿਸਲ ਦੇ ਮਿਸਲਦਾਰ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ, ਜਿਸਦੀ ਉਮਰ ਉਦੋਂ ਨੌਂ ਸਾਲ ਸੀ, ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਦਾ ਕੌਰ ਵੀ ਉਮਰ ਦੀ ਨਿਆਣੀ ਹੀ ਸੀ। 25 ਕੁ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਟਾਲੇ ਕੋਲ ਜਾਹਦਪੁਰ ਵਿਖੇ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰਚੱਕੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹੋਇਆ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਰਦਾਰਨੀ ਜਵਾਨ ਉਮਰੇ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਸੀ, ਮਹਿਤਾਬ ਕੌਰ। 1785 ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਸਦਾ ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਸ਼ੁਕਰਚਕੀਆ ਮਿਸਲ ਦੇ ਮਿਸਲਦਾਰ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬੇਟੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਸਹੁਰੇ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੀ 1789 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ 81 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ। ਕਨਹਈਆ ਮਿਸਲ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਰਾਣੀ ਸਦਾ ਕੌਰ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ 8,000 ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਘੋੜ ਸਵਾਰ ਫੌਜ਼ ਦੀ ਵੀ ਕਮਾਂਡਰ ਬਣ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸਰਦਾਰ ਮਹਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ 1792 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਚਕੀਆ ਮਿਸਲ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਿਆ। ਸਦਾ ਕੌਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਬਣ ਗਈ। ਕਨਹੀਆ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰਚੱਕੀਆ ਦੋਨਾਂ ਮਿਸਲਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਕੌਰ ਨੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ। 1796 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਮਾਨ ਨੇ 30000 ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ਼ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ। ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਪਰ ਸਦਾ ਕੌਰ ਨੇ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸੱਦ ਕੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਡਾਕੂਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਬਚਾਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਜਵਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜਿਹੜਾ ਅਜੇ 17 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਲੜਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਫ਼ਗ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨੱਸਣਾ ਪਿਆ।
ਲਹੌਰ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸਦਾ ਕੌਰ ਨੂੰ ਲਹੌਰ ਤੇ ਮੱਲ ਮਾਰਨ ਲਈ ਸਦਾ ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਸਦਾ ਕੌਰ ਨੇ ਰਣਜੀਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਲਹੌਰ ਦਾ ਮਾਲਿਕ ਹੁੰਦਾ ਏ ਉਹ ਫ਼ਿਰ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਾਲਿਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 7 ਜੁਲਾਈ 1799 ਨੂੰ 25 ਹਜ਼ਾਰ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ਼ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸਦਾ ਕੌਰ ਨੇ ਲਹੌਰ ਤੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲਿਆ। ਲਹੌਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬੂਹੇ ਖੋਲ ਦਿੱਤੇ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਲੁਹਾਰੀ ਗੇਟ ਵੱਲੋਂ ਅਤੇ ਸਦਾ ਕੌਰ ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ ਵੱਲੋਂ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਸਦਾ ਕੌਰ ਨੇ 1801 ਵਿੱਚ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਚਨਿਓਟ, ਕਸੂਰ, ਅਟਕ ਹਜ਼ਾਰਾ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਸਮੇਂ ਉਹ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ਼ ਸੀ। 1807 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਦਾ ਕੌਰ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨਾਂ ਲੱਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਟੁੱਟਣ ਤੇ ਆ ਗਏ। ਸਦਾ ਕੌਰ ਆਪਣੀ ਮਿਸਲ ਦੀ ਆਪ ਰਾਣੀ ਬਣਨ ਦਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਗਈ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਦਾ ਕੌਰ 1832 ਚ ਲਹੌਰ ਵਿੱਚ ਮਰੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰਤ ਸਿੱਖ ਯੋਧੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1762
ਡਬਲਿਊ ਐਚ ਮੈਕਲੋਡ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ
ਰਾਏਕੋਟ
ਰਾਏਕੋਟ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Raikot) ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਕੀ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਤਕਰੀਬਨ 28000 ਦੇ ਲਗਭਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਫ਼ਰੈਂਚ ਕਿਸ
ਫਰੈਂਚ ਕਿਸ, ਜਾਂ ਫ਼੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਚੁੰਮੀ, ਚੁੰਮਣ ਦਾ ਇੱਕ ਆਸ਼ਕਾਨਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਅਤੇ ਮਗਨ ਚੁੰਮੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ੁਬਾਨਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਹੋਂਠਾਂ ਜਾਂ ਜ਼ੁਬਾਨਾਂ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮਧਮ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਚੁੰਮਣ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਹਿਜ, ਕਾਮੁਕ, ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਰੁਕਤੀ
ਇਸਨੂੰ ਫਰੈਂਚ ਕਿਸ ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ 20 ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਫ਼੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਲੋਕ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ।
ਲੋਕ-ਮਨ
ਲੋਕ-ਮਨ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਤੱਤ ਹੈ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਡਾ. ਸੁਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਅਨੁਸਾਰ,ਲੋਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਹਰ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਵੇਗ ਦਾ ਮੂਲ ਸਰੋਤ ਸਮੂਹਿਕ ਚਿੱਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੂਹਿਕ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਲੋਕ-ਮਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ।
ਥੰਗਜਾਮ ਮਨੋਰਮਾ
ਥੰਗਜਾਮ ਮਨੋਰਮਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Thangjam Manorama; 1971–2004) ਮਨੀਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ 32 ਸਾਲਾ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ 11 ਜੁਲਾਈ 2004 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਅਰਧ ਸੈਨਿਕ ਯੂਨਿਟ, 17ਵੀਂ ਅਸਾਮ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੀ ਅਤੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਗੜ ਚੁੱਕੀ ਲਾਸ਼ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਪਈ ਮਿਲੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਰਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਗੋਲੀ ਮਾਰੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਅਸਾਮ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਸੀ।
ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ
ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਮੀਮੋ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੋਈ ਵੀ ਅਪਰਾਧਕ ਵਸਤੂਆਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਘਰੋਂ ਇੱਕ ਗ੍ਰੇਨੇਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਸਾਮ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਛੇ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੋਈ ਖੂਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਪਾਹੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੱਜਣ ਜਾਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਇਹਨਾਂ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਮਨੀਪੁਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 2004 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂਚ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 2004 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗੁਹਾਟੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਸਾਮ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਨੂੰ ਆਰਮਡ ਫੋਰਸਿਜ਼ (ਸਪੈਸ਼ਲ ਪਾਵਰਜ਼) ਐਕਟ, 1958 ਦੇ ਤਹਿਤ ਤੈਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਕੇਸ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਪੋਰਟ ਕਦੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
AFSPA ਖਿਲਾਫ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਕਥਿਤ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਤਲ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਣੀਪੁਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ।
ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪੰਜ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, ਲਗਭਗ 30 ਅਧਖੜ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇੰਫਾਲ ਤੋਂ ਅਸਾਮ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਤੱਕ ਨੰਗੀਆਂ ਪੈਦਲ ਚੱਲੀਆਂ, ਚੀਕਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ: “ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਵੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰੋ. ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਮਾ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਹਾਂ।" ਪਦਮਸ੍ਰੀ ਲੇਖਕ ਐਮਕੇ ਬਿਨੋਦਿਨੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 2004 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਰਹੇ।
2012 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਜਸਟਿਸ ਵਰਮਾ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕਦਮਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ AFSPA ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਉਪਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਇਹ ਉਪਾਅ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੋਰਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਦਸੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਇੱਕ ਕੇਸ ਵਿੱਚ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ 2000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਅਦਾ ਕਰੇ। ਮਨੋਰਮਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਣਵਾਈ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਿਕ ਜਿੱਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਸ਼ੰਕਾ ਜਿਉਂ ਦੀ ਤਿਉਂ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਫਸਪਾ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾ ਸਕੀਆਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2004 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970
ਫ਼ਾਰਨਹਾਈਟ
ਫ਼ਾਰਨਹਾਈਟ (ਨਿਸ਼ਾਨ °F) ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪੈਮਾਨਾ ਹੈ ਜੋ ਜਰਮਨ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡੇਨੀਅਲ ਗਾਬਰੀਅਲ ਫ਼ਾਰਨਹਾਈਟ (1686-1736) ਵੱਲੋਂ 1724 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਮਗਰੋਂ ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ ਦਾ ਨਾਂ ਪੈ ਗਿਆ।
ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਲਤਾਨ
thumb|ਜ਼ਮਜ਼ਮਾ ਤੋਪ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੱਕ ਸਿਰ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਕੇ ਗੋਲੇ ਬਰਸਾਏ ਗਏ,ਇਹ ਤੋਪ ਅਜਕਲ ਲਹੌਰ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿਖੇ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਹੈ।450px
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਘੇਰੇ ਸਮੇਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜ਼ਮਜ਼ਮਾ ਤੋਪ ਨਾਲ ਬੰਬ ਵਰਸਾ ਕੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਤੋੜ ਕੇ ਭਾਂਵੇ ਫ਼ਤਹ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਪਰ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੋਪ ਬੁਰੀ ਤਰਾਂ ਵਿਗੜ ਗਈ ਸੀ। ਜਿਸ ਤੌਂ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਲ੍ਹਾ ਕਿਵੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਬਾ ਅਟੱਲ
ਹਵਾਲੇ
baba atal rai guru hargobind sahib ji de puttar san ohna ne apne ik mittar jo ki maarr geya us nu mud jeevat kar dita c jo ki akkal purakh di marzi de khilaf c is lai guru hargobind sahib ji ne ohna nu keha ki ya tan tuhanu apne pran dene paine ya mainu so es lai baba attal ji ne pran tyag dite
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ
ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ (1730–1802) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਝਬਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। 1765 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਰੋੜ ਸਿੰਘੀਆ ਮਿਸਲ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਣਿਆ। ਮੁਗ਼ਲ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਮਗਰੋਂ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ 11 ਮਾਰਚ 1783 ਨੂੰ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ (ਦਿੱਲੀ) ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ।ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਜਥੇ ਵਿੱਚ ਜਥੇਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨਾਲ ਜਥੇਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਨਾਮੀ ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਦਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਇਕੋ-ਇਕ ਸ਼ਰਤ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰ ਕੇ ਉੱਥੇ ਢੁਕਵੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸੀ। ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਮਨੋਰਥ, ਸਮੇਤ ਇਸ ਸੇਵਾ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਠਹਿਰਨ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਵਾਸਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਧਨ ਰਾਸ਼ੀ ਉਪਲੱਭਧ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਚੁੰਗੀ ਵਜੋਂ ਉਗਰਾਹੇ ਹਰ ਰੁਪਏ ਵਿਚੋਂ ਛੇ ਆਨੇ ਦੇਣਾ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ। ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੂਜਾ ਨਾਲ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਕੀ ਜਥੇਦਾਰ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਪਰ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਭਰ ਰਹਿ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਬਣਵਾਏ।ਇਵਜ਼ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ:
• ਸਿੱਖ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਪੰਜਾਬ ਵਾਪਸ ਜਾਵੇਗੀ।
• ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਦਿੱਲੀ ਠਹਿਰੇਗਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਟਿਕਾਣਾ ਸਬਜ਼ੀ ਮੰਡੀ ਵਿਚ ਰੱਖੇਗਾ।
• ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਹੋ ਸਕੇ, ਚਲੰਤ ਸਾਲ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਦਲ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਰੁਕੇ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੇਵਾ ਕਾਰਜ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੱਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਤੇਲੀਵਾੜਾ ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ ਜਿੱਥੇ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ ਰਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਜੈਸਿੰਘਪੁਰਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬੰਗਲੇ, ਜਿੱਥੇ ਦਿੱਲੀ ਠਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਨਿਵਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਹੁਣ ਬੰਗਲਾ ਸਾਹਿਬ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਯਮਨਾ ਕਿਨਾਰੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਹਿਬ, ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਦੋ ਸਥਾਨ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਨ, ਇਕ ਕੋਤਵਾਲੀ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਰਕਾਬਗੰਜ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਭਾਈ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰੇ ਦਾ ਘਰ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਦੇਹ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਜਨੂੰ ਦਾ ਟਿੱਲਾ ਅਤੇ ਮੋਤੀ ਬਾਗ਼ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਉਸਾਰੇ ਗਏ।
ਪਸ਼ਤੂਨ ਨੇਤਾ, ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੁਰਾਨੀ (ਅਬਦਾਲੀ) ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਫਗਾਨ ਘੁਸਪੈਠ ਕਾਰਨ 18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਯੂਨਿਟ ਨੇ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੁੱਰਾਨੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਸੀ। ਕਰੋੜਸਿੰਘੀਆ ਮਿਸਲ ਨੇ ਅੰਬਾਲਾ, ਕਰਨਾਲ, ਥਾਨੇਸਰ ਅਤੇ ਹਿਸਾਰ ਜਿੱਤ ਲਏ। ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਲੰਧਰ ਦੋਆਬ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਬਣਾ ਲਿਆ।
ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ 1764 ਵਿੱਚ ਸਰਹਿੰਦ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਕਰਨਾਲ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਛੱਲੌੜੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸ ਨੇ ਨਵਾਂ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੇਰਠ, ਸਰਰਨਪੁਰ, ਸ਼ਾਹਦਰਾ ਅਤੇ ਅਵਧ ਸਮੇਤ ਸਿਸ-ਸਤਲੁਜ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਖੇਤਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਾਬਿਤਾ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਗੁਲਾਮ ਕਾਦਰ ਖ਼ਾਨ ਸਮੇਤ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1730 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ
ਯੂਨਾਨੀ ਸਰਕਾਰੀ-ਕਰਜ਼ਾ ਸੰਕਟ
ਯੂਨਾਨ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ-ਕਰਜ਼ਾ ਸੰਕਟ  ((ਜਿਸ੍ ਨੂੰ ਯੂਨਾਨੀ ਮੰਦੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)  2009 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਯੂਰੋ-ਖੇਤਰ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਜ਼ਾ ਸੰਕਟ ਸੀ। ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਪਬਲਿਕ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਯੂਰੋ ਖੇਤਰ ਦੇ ਔਸਤ ਜਨਤਕ ਕਰਜ਼ੇ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗੂਡੀਸਨ ਪਾਰਕ
ਗੂਡੀਸਨ ਪਾਰਕ, ਲਿਵਰਪੂਲ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਇਵਰਟਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 39,572 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਡੇਲੀ ਪੰਜਾਬ ਟਾਈਮਜ਼
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਖਬਾਰ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਨੋਡਲ
thumb ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਜੇਸੀਜ਼ ਗੋਂਜ਼ਲੇਜ਼ ਨੋਡਲ (ਐਨ. Caborca, ਸਨੋਰਾ, ਜਨਵਰੀ 11, 1999) ਇੱਕ ਹੈ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਮੈਕਸੀਕਨ. ਫੋਨੋਵਿਸਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਦੇ ਤਹਿਤ 2017 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ, "ਆਡੀਸ ਅਮੋਰ", ਯੂਟਿ YouTube ਬ ' ਤੇ 880 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਯੂਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮੈਕਸੀਕੋ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਲਈ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1999 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜੱਫੀ
ਜੱਫੀ, ਜਾਂ ਗਲਵੱਕੜੀ ਸਰੀਰਕ ਨੇੜਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਬਾਹਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦੀ ਧੌਣ, ਪਿੱਠ ਜਾਂ ਲੱਕ ਦੁਆਲ਼ੇ ਪਾ ਕੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਕਰ ਕੇ ਫੜਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰੁੱਪ ਜੱਫੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰੁਕਤੀ
ਜੱਫੀ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ 'ਹੱਗ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਨਿਰੁਕਤੀ ਅਣਜਾਣ ਹੈ, ਪਰ ਦੋ ਸਿਧਾਂਤ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਆ "ਹੱਗ" (ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1560 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ) ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਰਸ ਸ਼ਬਦ 'ਹੱਗਾ' ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਆਰਾਮ ਸੀ। ਦੂਸਰਾ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਜਰਮਨ 'ਹੇਗੇਨ' ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨਾ।
ਦਿਆਲਪੁਰਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਸੋਨੀ
ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਸੋਨੀ (ਜਨਮ 8 ਫਰਵਰੀ, 1990) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ, ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2008 ਵਿੱਚ ਪੋਗੋ ਸਿਟਕਾਮ ਸੁਨੈਨਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ 'ਏਕ ਸਫ਼ਰ ਐਸਾ ਕਭੀ ਸੋਚਾ ਨਾ ਥਾ' ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਗਨੀਪ੍ਰਿਕਸ਼ਾ ਜੀਵਨ ਕੀ - ਗੰਗਾ (2010) ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੋਂ ਕੇ ਭੰਵਰ ਮੇਂ ਉਲਝੀ ਨੀਯਤੀ (2011) ਆਦਿ ਵਿਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਧਾਰਮਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦ ਵੈਲਥ ਆਫ਼ ਨੇਸ਼ਨਜ
ਐਨ ਇੰਕਵਾਇਰੀ ਇੰਟੂ ਦ ਨੇਚਰ ਐਂਡ ਕਾਜੇਜ ਆਫ ਦ ਵੈਲਥ ਆਫ ਨੇਸ਼ਨਜ (An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਐਡਮ ਸਮਿਥ (1723 - 1790) ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਲਿਖਤ ਹੈ ਜਿਹੜੀ 'ਕੌਮਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ' (ਵੈਲਥ ਆਫ਼ ਨੇਸ਼ਨਜ) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 1776 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਗਰੰਥ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗਕ ਕਰਾਂਤੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਗਰੰਥ ਵਿੱਚ ਕਿਰਤ ਵੰਡ, ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਅਜ਼ਾਦ ਬਾਜ਼ਾਰ ਆਦਿ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਐਡਮ ਸਮਿਥ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਰਕਾਰੀ ਦਖ਼ਲ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸਰਮਾਇਆ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਅਜ਼ਾਦ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੰਪੀਟੀਸ਼ਨ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵੱਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਹਰ ਮਾਅਨੇ ਵਿੱਚ ਫਾਦਏਮੰਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਡਮ ਸਮਿਥ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ
ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ (ਪੰਜਾਬੀ/سلمان بٹ, (ਜਨਮ 7 ਅਕਤੂਬਰ 1984) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2011 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਮੈਚ-ਫਿਕਸਿੰਗ (ਮੈਚ-ਘੁਟਾਲਾ) ਮਾਮਲੇ ਕਾਰਨ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੈ।
ਬੈਨ (ਰੋਕ) ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ (ਓਪਨਰ) ਸੀ। ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡ-ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 3 ਸਤੰਬਰ 2007 ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਤੀਸਰੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ 22 ਸਤੰਬਰ 2004 ਨੂੰ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਲ ਦਾ 16 ਜੁਲਾਈ 2010 ਨੂੰ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਭਾ ਨੇ ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਮੋਹੰਮਦ ਆਮਿਰ ਅਤੇ ਮੋਹੰਮਦ ਅਸਿਫ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ 2 ਸਤੰਬਰ 2015 ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੇਡ-ਜੀਵਨ
ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ-17 ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਅੰਡਰ-19 ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਗਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ 2000 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਾਈਟਸ ਲਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀ ਚੋਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਏ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖਿਲਾਫ਼ ਖੇਡਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪਰੰਤੂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜਿਆਦਾ ਜੌਹਰ ਨਾ ਵਿਖਾ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਟੀਮ ਦੀ ਚੋਣ ਸਮੇਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ।
ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾਣਾ
17 ਜੁਲਾਈ 2010 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਨੇ ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਲ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਸ਼ਾਹਿਦ ਅਫ਼ਰੀਦੀ ਨੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਹਿਦ ਨੇ ਇਹ ਐਲਾਨ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਤੋਂ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਹਾਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਬਣਨ ਵਾਲਾ 28ਵਾਂ ਕਪਤਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 2009 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਵਾਂ ਕਪਤਾਨ ਸੀ।
23 ਜੁਲਾਈ 2010 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਨੇ ਸਲਮਾਨ ਬੱਟ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਹੇਠ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਟੀਮ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਪੋਨੀ ਵਰਮਾ
ਪੋਨੀ ਵਰਮਾ ਇੱਕ ਬੋੱਲੀਵੁਡ ਕੋਰੀਓਂਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸੁਰੂਆਤ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਪੋਨੀ ਵਰਮਾ ਕਲਰ ਦੇ ਰਿਆਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਚੱਕ ਧੂਮ ਧੂਮ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਪੋਨੀ ਵਰਮਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਫਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਾਜ ਨਾਲ 24 ਅਗਸਤ 2010 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਫਰਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ ਲੜਕੇ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977
ਪੁੱਤਰਜੈ
ਪੁੱਤਰਜੈ ਇੱਕ ਵਿਉਂਤਬੰਦ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਕੁਆਲਾ ਲੁੰਪੁਰ ਤੋਂ 25 ਕਿ.ਮੀ. ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸੰਘੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1999 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਕੁਆਲਾ ਲੁੰਪੁਰ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਪੁੱਤਰਜੈ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਆਲਾ ਲੁੰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਭੀੜ-ਭੜੱਕਾ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਕੁਆਲਾ ਲੁੰਪੁਰ ਹੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਕੌਮੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਮਾਲੀ ਕੇਂਦਰ ਵੀ। ਪੁੱਤਰਜੈ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਹੱਤਿਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਖੋਜ ਸੀ। 2001 ਵਿੱਚ ਕੁਆਲਾ ਲੁੰਪੁਰ ਅਤੇ ਲਾਬੂਆਨ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸੰਘੀ ਇਲਾਕਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁੱਤਰਜੈ
ਹੁੰਡਈ ਮੋਟਰ ਕੰਪਨੀ
ਹੁੰਡਈ ਮੋਟਰ ਕੰਪਨੀ ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆਈ ਬਹੁਕੌਮੀ ਮੋਟਰਕਾਰਾਂ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਸੋਲ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿਚ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ 1967 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਇਸ ਦੇ 32.8% ਮਲਕੀਅਤ ਸਹਾਇਕ, ਕੀਆ ਮੋਟਰਜ਼, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ 100% ਮਲਕੀਅਤ ਠਾਠ ਸਹਾਇਕ ਉਤਪਤ ਮੋਟਰਜ਼ ਸਨ।  ਸਭ ਨੇ ਰਲਕੇ ਹੁੰਡਈ ਮੋਟਰ ਗਰੁੱਪ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। ਇਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿਚ ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਹੁੰਡਈ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਉਲਸਾਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਜਿਸਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ 1.6 ਮਿਲੀਅਨ ਯੂਨਿਟ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ 75,000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਹੁੰਡਈ ਵਾਹਨ 193 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ 5,000 ਡੀਲਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੋਅਰੂਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੱਡੀਆਂ ਵੇਚਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
left|thumb|ਉਲਸਾਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿਖੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਪਲਾਂਟ ਜੋ ਕਿ ਸਲਾਨਾ 1.6 ਮਿਲੀਅਨ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਚੁੰਗ ਜੁ-ਯੁੰਗ ਨੇ ਹੁੰਡਈ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ 1947 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਹੁੰਡਈ ਮੋਟਰ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1967 ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਲਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਾਡਲ ਕੋਰਟਿਨਾ 1968 ਵਿਚ   ਫੋਰਡ ਮੋਟਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦ ਹੁੰਡਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਫਰਵਰੀ 1974 ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਅਲੈਂਡ ਦੀ ਆਸ੍ਟਿਨ ਮੌਰਿਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਾਰਜ ਟਰਨਬੁੱਲ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੰਜ ਹੋਰ ਚੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਨ, ਕਿਨੀਥ ਬਰਨੈੱਟ ਕਾਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ, ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਯੂਹੰਨਾ ਸਿੰਪਸਨ ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ ਚਾਪਮੈਨ, ਯੂਹੰਨਾ ਕਰੋਸਥਵਾਏਟ ਸਾਬਕਾ ਬੀ.ਆਰ.ਐੱਮ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਚੈਸਿਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਪਤਰਸ ਸਲਾਟਰ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਵਿਕਾਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।   1975 ਵਿੱਚ, ਪੋਨੀ ਪਹਿਲੀ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆਈ ਕਾਰ, ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ  ਜੋਰਜੋ ਜਿਉਜਿਆਰੋ ਦੇ ਇਟਾਲਡਿਜ਼ਾਇਨ  ਦੇ ਢੰਗ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਜਪਾਨ ਦੇ ਮਿਤਸੁਬੀਸ਼ੀ ਮੋਟਰਜ਼ ਨਅ ਪਾਵਰਟਰੇਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ।
1984 ਵਿਚ, ਹੁੰਡਈ ਨੇ ਪੋਨੀ ਕਾਰ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੀ, ਪਰੰਤੂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਪੋਨੀ ਉੱਥੋਂ ਦਾਵਮਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੁਗਾਉਂਦਾ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਕਾਰ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਹ 1985 ਵਿੱਚ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਕਾਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋਈ।  10 ਲੱਖ ਹੁੰਡਈ ਕਾਰਾਂ ਬਣਾਇਆਂ ਗਈਆਂ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with citations lacking titles ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Unrecognized language ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਟਰ ਕੰਪਨੀ
ਤਾਪਮਾਨ
ਤਾਪਮਾਨ ਗਰਮ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਦਾ ਤੁਲਨਾਵਾਚੀ ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਨਾਪ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਲਨਾ ਤਾਪ ਕਿਰਨਾਂ, ਕਣਾਂ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ, ਗਤੀ ਊਰਜਾ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਮਿਕਦਾਰੀ ਵਤੀਰੇ ਦੀ ਘੋਖ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ ਸੈਲਸੀਅਸ, ਕੈਲਵਿਨ, ਫ਼ਾਰਨਹਾਈਟ ਵਰਗੇ ਕਈ ਤਾਪਮਾਨੀ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।.
ਪ੍ਰਵਾਹ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਤਾਪਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੜਾਅ (ਠੋਸ, ਤਰਲ, ਗੈਸ ਜਾਂ ਪਲਾਜ਼ਮਾ), ਘਣਤਾ, ਘੁਲਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਭਾਫ ਦਾ ਦਬਾਅ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਚਾਲਕਤਾ ਸਮੇਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ। ਰੇਟ ਅਤੇ ਹੱਦ ਜਿਸ ਤੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਥਰਮਲ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਗੁਣ ਇਕਾਈ ਦੀ ਸਤਹ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਗਤੀ ਸੰਪੂਰਨ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਵਰਗ ਰੂਟ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਪਮਾਨ
ਸਿੱਧਮ ਹਰੀ ਸਿੰਘ
ਸਿੱਧਮ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਪੇਸ ਰਨ
ਗੇਮਪਲੇਅ
ਖਿਡਾਰੀ ਕਾਰਗੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਲਈ ਪਾਇਲਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਇੱਕ ਹੈਕਸਾਗੋਨਲ ਟਾਈਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਫਲੈਟ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ। ਖਿਡਾਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਅਤੇ ਖਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਟਾਇਲਸ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਮੋਡੀਊਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਢਾਂਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਲੇਸਮੈਂਟ ਦੀਆਂ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਾਈਲ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਥਿਆਰ ਖਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਾਗਲੇ ਪਾਵਰ ਸਰੋਤ ਦੁਆਰਾ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੈਡਿਊਲ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਲੱਗ ਗਿਰੀ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਰੋਤ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਅਰਜਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਟੀਚੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰਸਰ ਨੂੰ ਮੂਵ ਕਰ ਕੇ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਕਾਰਗੋ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਸਧਾਰਨ ਕਾਰਗੋ ਕਰੇਟਸ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਮਕੈਨਿਕ ਮੋਡੀਊਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਧੇਰੇ ਕਾਰਗੋ ਕਰੇਟ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਇਨਾਮ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਯਾਤਰੀ ਮਾਡਿਊਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰੇਕ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਦੋ ਬਾਇਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚੀ ਹੋਈ ਕਾਰਗੋ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਵੱਕਾਰ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ, ਇਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖਿਡਾਰੀ ਕਾਰਗੋ ਜਾਂ ਸਮਾਂ ਥ੍ਰੈਸ਼ੋਲਡ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੁਲਾੜ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਡਿਊਲਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਬਲੀਅਤ ਅਤੇ ਬੋਨਸ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਣ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਮੋਡੀਊਲ ਦਾ ਤਾਲਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਹੈ।
ਪਲਾਟ
ਖਿਡਾਰੀ ਬੱਕ ਮਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇੱਕ ਪੁਲਾੜ ਰਨਰ ਹੈ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਫੌਜੀ ਪਾਇਲਟ ਅਤੇ ਰੇਸਰ, ਬਕ ਵੱਡੇ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਪੈਸਾ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਐਂਡਰਾਇਡ, ਅਦਾਮ -12 ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡੇ ਕਾਰਗੋ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸਧਾਰਨ ਮਾਲ-ਡੱਬਾ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਨੌਕਰੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਟਾਰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਉਸ ਕੋਲ ਪਰਮਾਣੂ ਕੂੜਾ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਗਈ. ਕਈ ਦੌੜਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੱਕ ਮਾਨ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂ ਬ੍ਰਾਊਨ ਦਾੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਕਪਤਾਨ ਬਲੈਕ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਤੰਗ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਵਧੇਰੇ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਮੁਨਾਫਾਕਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਕਾਸ
ਸਪੇਸ ਰਨ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਲਿਓਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਮੈਨ ਸਟੂਡੀਓ ਪਾਸਟੇਚ ਗੇਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਰ ਸਿਲਵੈਨ ਪਾਸੋਟ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਸਟੂਡੀਓ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ. []7] 8 ਪਾਸੋਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਪੇਸ ਰਨ ਗਲੈਕਸੀ ਟਰੱਕਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਲਾਡਾ ਚਵਾਟਿਲ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਬੋਰਡ ਗੇਮ, ਨਾਲ ਹੀ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਖੇਡਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੌਦੇ ਬਨਾਮ ਜੂਮਬੀਸ ਹੈ।
ਅਕਾਲੀ ਨੈਣਾ ਸਿੰਘ
ਅਕਾਲੀ ਨੈਣਾ ਸਿੰਘ ਲੜਾਕੂ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬੁਢਾ ਦਲ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਜੱਥੇਦਾਰ ਸਨ। ਨੈਣਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਖੁਦੀ ਕੁਰੜ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 1736 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੰਗੀ ਕਲਾ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਸ਼ਹੀਦ ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਕੋਲੋਂ ਸਿੱਖਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਤੀਜੇ ਨਿਹੰਗ ਖੜਗ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ, 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ (1761-1823) ਦੇ ਗਾਰਡੀਅਨ ਸਨ ਅਤੇ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਜੰਗੀ ਕਲਾ, ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਪਿਰਾਮਿਡਨੁਮਾ ਦਸਤਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਹੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੁਢਾ ਦਲ
ਵਿਜੈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਗਲਾ
ਵਿਜੈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਗਲਾ (ਜਨਮ 1 ਦਸੰਬਰ 1971) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨ। ਉਹ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਚੋਣ ਖੇਤਰ ਨੂੰ 30000 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 2017 ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ| ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਖੇਤਰ) ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹਨ ਅਤੇ 2014 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਕੰਮ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੀ ਯੂ.ਪੀ.ਏ. ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੰਤ ਰਾਮ ਸਿੰਗਲਾ ਵੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਕੰਮ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਵਿਜੇ ਇੰਦਰ ਸਿੰਗਲਾ ਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਯਾਦਵਿੰਦਰਾ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਅਤੇ 1989 ਵਿੱਚ ਮੁਲਤਾਨੀ ਮਾਲ ਮੋਦੀ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਬਾਰਵੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੀ.ਐੱਮ.ਐੱਸ. ਕਾਲਜ, ਬੰਗਲੌਰ,ਕਰਨਾਟਕਾ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ (ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਜਨੀਤੀ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੰਜਾਬ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ 2002 - 2004 ਤੋਂ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਹੋਈ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 2005 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬ ਊਰਜਾ ਵਿਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ (ਪੀ ਈ ਡੀ ਏ) ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2006-2008 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਕਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ (2010-2012) ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਨਵੀਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦਾ ਕਰੀਬੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸੰਸਦ
ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੰਗਰੂਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਤੋਂ 40000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਵਿਜੇ ਇੰਦਰ ਸਿੰਗਲਾ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਛੜੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 300 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪੀਜੀਆਈ ਸੰਗਰੂਰ ਹਸਪਤਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 449 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਹਲਕੇ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗਾ, ਹੋਰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਵਪਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ | ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਇਸਦੀ ਭਾਰੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰੇਲ ਅਤੇ ਸੜਕੀ ਸੰਪਰਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਯਤਨ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਗਰੂਰ ਤੋਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਪੰਜ ਤਖ਼ਤ ਯਾਤਰਾ ਰੇਲਗੱਡੀ, ਸਿਰਸਾ, ਅਜਮੇਰ, ਜੰਮੂ ਆਦਿ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ, ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਅਤੇ ਟਰੈਫਿਕ ਭੀੜ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰੇਲਵੇ ਓਵਰਬ੍ਰਿਜ | ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸਨ ਪਰ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸਦੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ ਹਨ | ਸੰਗਰੂਰ ਵਿਖੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਅਥਲੈਟਿਕ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਬਰਨਾਲਾ ਵਿਖੇ ਸਾਈ ਸਪੋਰਟਸ ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਹਨ| ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ,ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਐਮ ਪੀ ਐਲ ਏ ਡੀ ਫੰਡ ਦੁਆਰਾ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ| ਉਸਨੇ ਨਵੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ ਦੇ 64 ਵੇਂ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਲਸਤੀਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਵਰਲਡ ਅਫੇਅਰਜ਼, ਬਿਪਤਾ ਦੇ ਜੋਖਮ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ (ਐਨਪੀਡੀਆਰਆਰ), ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ ਮੈਡੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ (ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ) ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸਭਾ, ਖੇਤਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟ ਟੈਕਸ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ, ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਪਟਿਆਲਾ (ਪੰਜਾਬ) ਅਤੇ ਫੂਡ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਪੰਜਾਬ) ਬਾਰੇ ਖੇਤਰੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੋਰਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਸੋਨਿਕਾ ਕਲੀਰਾਮਨ
ਸੋਨਿਕਾ ਕਲੀਰਾਮਨ ਭਾਰਤ ਕੇਸਰੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਬਕਾ ਕੁਸ਼ਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨ ਚਾਂਦਗਿਰਾਮ (ਮਾਸਟਰ ਚਾਂਦਗਿਰਾਮ) ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਾਰਤ ਵਪਾਰੀ ਸਿਧਾਰਥ ਮਲਿਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਫੀਅਰ ਫੈਕਟਰ: ਖਤਰੋਂ ਕੇ ਖਿਲਾੜੀ (ਸੀਜ਼ਨ 2) ਅਤੇ ਬਿੱਗ ਬਾਸ ਸੀਜ਼ਨ 5 ਵਿਚ ਪਤੀਯੌਗੀ ਰਹੀ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਲਈ ਵੀ ਟਰਾਿੲਲ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਪਰ ਉਹ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਲੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰੀ
ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰੀ (1881 – 1958) ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਉਹ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਨ। ਲੇਕਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਨਮੋਲ ਖਜਾਨਾ ਹਨ।
ਜੀਵਨੀ
ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰੀ (1881–1958) – ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਫੱਗਣ ਸੰਮਤ 1938 (1881 ਈਸਵੀ ) ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਹਸਨਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਸ੍ਰ. ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰਦਾਰਨੀ ਨੰਦ ਕੌਰ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਹਸਨਪੁਰ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਲ੍ਹਾ ਅੰਬਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਰੂਪਨਗਰ ਜਿਲ੍ਹਾ ਬਣ ਗਿਆ ਤਦ ਇਹ ਪਿੰਡ ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਐਸ.ਏ.ਐਸ. ਨਗਰ (ਮੁਹਾਲੀ) ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਅਤੇ ਖਰੜ ਤਹਿਸੀਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਡਾਕਖਾਨਾ ਘੜੂੰਆਂ (ਪਿਨ ਕੋਡ 140413) ਲਗਦਾ ਹੈ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ
ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਘੜੂੰਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨੇੜੇ ਪੈਂਦੇ ਕਸਬੇ ਕੁਰਾਲੀ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੰਜਾਬ ਕੋਸ਼ ਦੇ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰੀ ਬਾਰੇ ਇੰਦਰਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਨੇ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਡੂੰਘਾ ਅਧਿਐਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਡਾ. ਪਿਆਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਸੱਤ ਸਾਦਿਕ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1957 ਵਿੱਚ ਛਾਪੀ, ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਜਾਣ–ਪਛਾਣ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਇਸ ਲੇਖਕ ਬਾਰੇ ਬੜੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਦਾਦਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਚੰਗੇ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿੱਤ ਰਸੀਏ ਸਨ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸ਼ੌਂਕ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਐਮ.ਏ. ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚੋਂ ਬਕਾਇਦਾ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਰੰਤੂ ਆਪ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ, ਉਰਦੂ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਦਾ ਚੰਗਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਦਾ ਸ਼ੌਂਕ ਕੁਦਰਤੀ ਸੀ। ਪਿੰਗਲ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਖੂਬ ਤਜਰਬਾ ਸੀ। ਕਬਿੱਤ, ਕੋਰੜੇ, ਸਵੱਯੇ ਲਿਖਣ ਦੀ ਅਜਮਾਇਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਬਹੁਤੀ ਕਵਿਤਾ ਬੈਂਤ ਜਾਂ ਚੌਪਈ ਵਿਚ ਹੀ ਰਚੀ। ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਉਪਲੱਭਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਅੈਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਬੜੀਆਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ, ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਉਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ। ਦੂਜੀ, ਉਹ ਮੰਨੇ ਹੋਏ ਖੋਜੀ ਸਨ। ਤੀਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ, ਅਰਬੀ, ਫਾਰਸੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਗੰਥਾਂ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਅਧਿਅੈਨ ਸੀ। ਚੌਥੀ, ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਉਘੇ ਕਵੀ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਲਿਖਾਰੀ ਸਨ। ਪੰਜਵਾਂ ਉਹ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਆਸ਼ਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਲਿਖਦੇ ਸਨ।
'ਕੇਸਰੀ' ਤਖੱਲਸ
ਸਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਗਜ਼ਟ ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤਖੱਲਸ 'ਕੇਸਰ' ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੰਨ 1914 ਵਿੱਚ ਕੇਸਰੀ ਤਖੱਲਸ ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਵਿੱਦਿਆ ਭੂਸ਼ਨ ਸ੍ਰੀ ਪੰਡਤ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾਖਾ ਵੱਲੋਂ ਤਜਵੀਜ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਡਾ ਇਹ ਲੇਖਕ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਹਨ : ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਗ੍ਰੰਥੀ, ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰ, ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰੀ।
ਵਿਆਹ ਤੇ ਬੱਚੇ
ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਹਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਸੀ। ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਇੱਕ ਧੀ ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ, ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਅੱਗੋਂ ਸੁਖਵੰਤ ਕੌਰ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਗੁਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰਣਜੋਧ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਦਾ ਦੋਹਤਰਾ ਰਣਜੋਧ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ ਜੀ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਯਤਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਮੌਤ
ਰਣਜੋਧ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਦੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਕਮਜੋਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅੱਖਾਂ ਉਤੇ ਕਾਲੀ ਐਨਕ ਨਾਲ ਹਰੀ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਚੁਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਗਏ ਸਨ। ਉਤਰਨ ਵੇਲੇ ਪੌੜਸਾਲ ਤੋਂ ਪੈਰ ਫਿਸਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਫਰਸ਼ ਉਤੇ ਸਿਰ ਭਾਰ ਆ ਡਿੱਗੇ। ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਹੂੰਗਰ ਹੀ ਵੱਜੀ ਕਿ ਸਭ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇ ਗਏ। ਸੰਖਿਆ ਕੋਸ਼ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਵਿੱਚ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਐਮ.ਏ. ਨੇ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਕੇਸਰੀ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 12 ਮਾਰਚ 1958 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਦੇ ਦੋਹਤਰੇ ਰਣਜੋਧ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ ਦੀ ਬੇਬਸੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਕੁਝ ਉਦਾਸ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ। ਮੇਰੀ ਬੀਬੀ (ਮਾਤਾ) ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ 'ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰਾ ਵਕਤ ਨਜਦੀਕ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਮੇਰਾ ਨਿੱਤ–ਨੇਮ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ'।
ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਨੇ ਚੋਖੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੋਈਆਂ। ਪਰ ਹੁਣ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ਼ ਰਹੀਆਂ। ਹੁਣ ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਦੇ ਦੋਹਤਰੇ ਰਣਜੋਧ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਬੀੜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ (ਛਪੀਆਂ/ਅਣਛਪੀਆਂ) ਨੂੰ ਛਾਪਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਹ ਅਨਮੋਲ ਖਜਾਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਸਾਂਭਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਲਈ ਪਾਠਕਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਅਗਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੇਸਰੀ ਜੀ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਛਪੀ–ਅਣਛਪੀ ਰਚਨਾ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਮੋਬਾਇਲ ਫੋਨ ਜਾਂ ਈਮੇਲ ਐਡਰੈਸ ਉਤੇ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜੀ। ਰਣਜੋਧ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ, 283, ਸੈਕਟਰ 8, ਫਰੀਦਾਬਾਦ – 121006 ਮੋਬ. +91 921 270 0473 ਈਮੇਲ ਆਈ.ਡੀ. convertaid@yahoo.com
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
https://fatehnama.com/product/nikkian-jindaan-vadde-saake-gurbaksh-singh-kesri/
http://www.hindibook.com/index.php?p=sr&Uc=HB-408613
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ
ਕਿਲ੍ਹਾ ਲੋਹਗੜ੍ਹ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ)
ਕਿਲ੍ਹਾ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਜੋ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਜੋ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸਾਰਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਜੰਗੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੁਰਕ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਫ਼ੌਜੀ ਤਿਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ 1614 ਈ: ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ 1619 ਈ: ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਪੁਰਾਣੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਤੇ ਉੱਚੀ ਦੀਵਾਰ ਬਣਵਾਈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸੰਨ 1629 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹਾ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸ਼ਾਹੀ ਮੁਗ਼ਲ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨ ਦੇ ਪਾਲਤੂ ਚਿੱਟੇ ਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਫੜੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਬਾਜ਼ ਵਾਪਸ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਅਹਿਲਕਾਰ ਮੁਖਲਸ ਖ਼ਾਂ ਨੂੰ 7000 ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਲ੍ਹਾ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਦੇ ਮੁਕਾਮ ਉੱਤੇ ਹੀ ਤੁਰਕ ਫੌਜ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਯੁੱਧ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ| ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਤੁਰਕਾਂ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚਲੇ ਕੁਝ ਬੇਰੀਆਂ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤੋਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਬੇਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਛੇਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਰੂਦ ਭਰ ਕੇ ਤੋਪ ਵਾਂਗੂ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਪਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਛੇਤੀ ਤੁਰਕ ਫੌਜ ਦੇ ਪੈਰ ਉਖੜਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਘੇਰਾ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਆਖਰ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਚੱਬੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜੂਹ ਦੇ ਮੁਕਾਮ ਉੱਤੇ ਮੁਖ਼ਲਸ ਖ਼ਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਨਾਲ ਇਸ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋ ਗਈ। ਬੇਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਬਣੀ ਇੱਕ ਤੋਪ ਅੱਜ ਵੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ੋਅ-ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਲ੍ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ
ਸਤਿਆ ਵ੍ਰਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਸੱਤਿਆ ਵ੍ਰਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ (ਜਨਮ 29 ਸਤੰਬਰ 1930) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਹਿਮ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ  ਵਿਦਵਾਨ, ਲੇਖਕ, ਵਿਆਕਰਨਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ।  ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮਹਾਂ-ਕਾਵਿ, ਤਿੰਨ ਖੰਡ-ਕਾਵਿ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧ-ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਤਰ-ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਪੰਜ ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਲਿਖਤਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ: ਰਾਮਕ੍ਰਿਤੀਮਹਕਾਵਿਯਮ, ਬ੍ਰਹਤਰਰਮ ਭਰਤਮ, ਸ੍ਰੀਬੋਧੀਸਤਵਚਾਰਿਤਮ, ਵੈਦਿਕਾ ਵਿਯਾਕਰਨ, ਸਰਮਨੀਆਦੇਸਾਹ ਸੂਤਰਮ ਵਿਭਤੀ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ "ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਖਜਾਨਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ"।
ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਆਨਰੇਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ। ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਆਰਟ ਦੇ ਫੈਕਲਟੀ ਦਾ ਡੀਨ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪੰਡਤ ਮਨਮੋਹਨ ਨਾਥ ਦਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (1970-1995) ਸੀ।
ਆਪਣੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਕਈ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਜ਼ ਦੁਆਰਾ 1968 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਕੰਮ, ਸ੍ਰੀਗੁਰੂਗੋਵਿੰਦਸਿੰਘਚਰਿਤਮ,   ਲਈ ਮਿਲਿਆ। 2006 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ (2009 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪੈਰੋਕਾਰ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮਹਾਂ ਚੱਕਰੀ ਸਰਿੰਦਹੋਰਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਆਪਣੇ ਪਿਓ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਚਾਰੂ ਦੇਵਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵਾਰਾਨਸੀ ਚਲੇ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਝਾਅ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਵਰਮਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪੜ੍ਹਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਬੀ.ਏ.ਆਨਰਜ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਐਮ ਏ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਅਗਲੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਆਰਟਸ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਦੇ ਡੀਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਹਿਮ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸਤਿਵਰਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਨਨਾਥ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪੁਰੀ, ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਕ ਦੇ ਚੁਲਾਲੋਂਗੋਰਨ ਅਤੇ ਸਿਲਪਾਕੌਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉੱਤਰਪੂਰਬੀ ਬੌਧ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨੋਂਗਹਾਈ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਟੂਬੀਨਜਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਟੂਬੀਨਜਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜਰਮਨੀ, ਕੈਥੋਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਉਵੈਨ, ਬੈਲਜੀਅਮ ਅਤੇ ਅਲਬਰਟਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਐਡਮੰਟਨ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮਹਾਂ ਚਕਰੀ ਸਿਰੀਨਧੋਰਨ [1977-1979] ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪੜ੍ਹਾਈ।
ਸਤਿਆ ਵ੍ਰਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਵਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਥਾਈ ਵਰਜ਼ਨ ਅਰਥਾਤ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ-ਕਿਰਤੀ ਮਹਾਂ-ਕਾਵਮ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਰਾਇਲ ਥਾਈ ਤੋਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਉਲਥਾਉਣਾ। ਇਸਦਾ ਮੁਖਬੰਧ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਖੋਜ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਥਾਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ, ਕਾਲੀਦਾਸ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਯੋਗਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਦਾ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਸੰਸਕਰਨ, ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਾਈ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਾ
ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਾ ਪੱਧਰੀ ਜਾਂ ਘਾਟੀਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਚਾਈ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾਂ ਲਭੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਠੰਡਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਾਰਜ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਲਗਭਗ 1,000 ਤੋਂ 2,500 ਮੀਟਰ (3,500 ਤੋਂ 7,500 ਫੁਟ) ਤੱਕ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਇਲਾਕੇ ਇਹਨਾਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਗਈ ਕਾਰਨ ਰਹੇ ਸੀ। 1857 ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੋਕ ਹੈਜ਼ੇ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਕਾਰਨ ਉੱਤਰੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਨੀਲਗਿਰੀ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲੱਗੇ, ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1857 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 1860ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਮਲਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ "ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ" ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੇੜੇ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਜਾਂ ਘਾਟੀ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚੀ ਉੱਚਾਈ ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ. ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਏਸ਼ੀਆ (ਖ਼ਾਸਕਰ ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ (ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਘੱਟ), ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਵਜੋਂ ਯੂਰਪੀਅਨ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਹਾਕਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਸਬੇ ਲਈ, ਜਿਥੇ ਤਾਪਮਾਨ ਠੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤੇ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲਗਭਗ 1,000 ਤੋਂ 2,500 ਮੀਟਰ (3,300 ਤੋਂ 8,200 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਹਨ; ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੁਝ ਇਸ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ.
ਇਤਿਹਾਸ ਸੋਧ ਜਿਆਦਾ ਜਾਣੋ ਇਸ ਭਾਗ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ. ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ. 1800 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਬੀਮਾਰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਸੈਨੇਟਰੀਅਮ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ। [1] 1857 ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, "ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨੇ ਉੱਤਰ ਵਿਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਭੱਜ ਕੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਹੋਰ ਦੂਰੀ ਮੰਗੀ। ਹੋਰ ਕਾਰਕਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਜਾਨ ਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ" ਪਤਨ ਦੇ ਡਰ ਨੇ ਲਿਆ ਇੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਲੰਬੇ ਨਿਵਾਸ ਦੁਆਰਾ. "ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਘਰੇਲੂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਲਾਰਡ ਲਿਟਨ ਨੇ ਓਓਟਾਕਾਮੰਡ ਬਾਰੇ 1870 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਸੀ," ਇੰਨੀ ਸੋਹਣੀ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਬਾਰਸ਼, ਐਨੀ ਸੁਆਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਚਿੱਕੜ. "[2] ਸ਼ਿਮਲਾ ਸੀ. 1860 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਭਾਰਤ ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ" ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਨੇ "ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਖ਼ਾਸਕਰ 1857 ਦੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।" []] []]
ਡੇਨ ਕੇਨੇਡੀ, ਮੋਨਿਕਾ ਬੁਹਰਲਿਨ ਦੇ ਮਗਰੋਂ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੜਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਉੱਚੀ ਪਨਾਹ, ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਉੱਚ ਪਨਾਹ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ. ਪਹਿਲੀ ਬਸਤੀਆਂ 1820 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸੈਨੇਟੋਰਿਆ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ. 1840 ਅਤੇ 1850 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਨਵੇਂ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਆਈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਜ਼ੋਰ "ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ onਖੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ" ਸੀ. 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿਚ, ਕੁਝ ਨਵੇਂ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਏਕੀਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ. ਅੰਤਮ ਪੜਾਅ ਵਿਚ, "ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ. ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਜਨਤਕ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ." []]: 14
ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਹ ਸੂਚੀ ਅਧੂਰੀ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ. ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੂਚੀਬੱਧ ਬਹੁਤੇ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ:
ਅਫਰੀਕਾ ਸੋਧ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਸੰਪਾਦਿਤ
ਐਂਟੀਸਰੇਬੇ, ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਐਂਟੀਸਰਾਬੇ ਮੋਰੋਕੋ ਐਡਿਟ
ਇਫਰੇਨ, ਮੋਰੋਕੋ. ਇਫਰੇਨ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਸੋਧ ਜੋਸ ਯੂਗਾਂਡਾ ਸੋਧ ਕਿਲ੍ਹਾ ਪੋਰਟਲ ਏਸ਼ੀਆ ਸੋਧ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸੋਧ
ਬਾਂਦਰਬਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼. ਬਾਂਦਰਬੰਣ ਜਾਫਲੌਂਗ ਖਗੜਚਰੀ ਮੌਲਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਰੰਗਮਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮੰਗਲ ਕੰਬੋਡੀਆ ਸੋਧ ਬੋਕੋਰ ਹਿੱਲ ਸਟੇਸ਼ਨ ਚਾਈਨਾ ਐਡਿਟ ਗੁਲਿੰਗ ਪਹਾੜ ਮੋਗੇਨ ਜਿਗੋਂਗਸ਼ਨ ਕੁਲਿਆਂਗ ਬੇਦੈਹੇ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਸੋਧ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਪੀਕ ਇੰਡੀਆ ਐਡਿਟਆਦਾਤਰ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਾ
1703
1703 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1700 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਫ਼ਲੂਜਾ
ਫ਼ਲੂਜਾ (الفلوجة, al-Fallūjah ਇਰਾਕੀ ਉੱਚਾਰਨ: ; פומבדיתא ਪੰਬੇਦੀਤਾ ) ਇਰਾਕ ਦੇ ਸੂਬੇ ਅਲ ਅਨਬਰ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ਰਾਤ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਬਗ਼ਦਾਦ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 69 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਅਖਾਣਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ
ਅਖਾਣਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ (ਹਿਬਰੂ: מִשְלֵי,"ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੇ ਅਖਾਣ)"), ਹਿਬਰੂ ਬਾਈਬਲ ਦੇ ਤੀਜੇ ਭਾਗ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਆਣਪ ਅਤੇ ਸਿਆਣੀਆਂ ਅਖਾਣਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਅਖਾਣਾਂ ਹਜਰਤ ਸੁਲੇਮਾਨ ਨਾਲ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਅਖਾਣਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 3000 ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1005 ਹੈ। ਕਈ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਾਵਤਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜਮਾਨੇ ਤੋਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਸਨ ਅਤੇ ਹਜਰਤ ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀਆਂ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀ ਬਚਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਮ ਦੋ ਅਧਿਆਏ ਆਜੂਰ ਅਤੇ ਲਿੰਮੋਐਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਜਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਸਿਆਣਪ ਅਤੇ ਸਿਆਣਪ ਭਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਹਾਵਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਲੇਮਾਨ