cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸੰਜੁਕਤਾ ਪਨੀਗਰਾਹੀ
ਕੈਰੀਅਰ
ਸੰਜੁਕਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ ਬਹੁਤ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਬਿਹਤਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ 1966 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਗੁਰੂ ਕੇਲੂਚਰਨ ਮੋਹਾਪਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਓਡੀਸੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਮਨਮੋਹਕ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਮੁੜੀ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਗਾਇਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੰਜੁਕਤਾ-ਰਘੁਨਾਥ ਜੋੜੀ ਨੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਨੂੰ ਲੁਭਾਇਆ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਯਾਮਿਨੀ-ਜੋਤੀਸਮਥੀ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਪਛਾੜਦਿਆਂ, 1976 ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸੰਜੁਕਤਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਕੇਲੂਚਰਨ ਮੋਹਾਪਾਤਰਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਚੇਲੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਓਡੀਸੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਗੁੰਮ ਗਏ ਨਾਚ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ, ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਪੁਨਰ-ਸੁਰਜੀਵਵਾਦੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡਾਂਸ ਸਟਾਇਲ
ਸੰਜੁਕਤਾ ਪਾਨੀਗਰਾਹੀ ਨੇ 1986, 1990 ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਬੋਲੋਨਾ, ਇਟਲੀ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਥੀਏਟਰ ਐਂਥ੍ਰੋਪੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਕੋਰਸ ਸਿਖਾਉਣ ਅਤੇ ਓਡੀਸੀ ਨਾਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ।
ਸੰਜੁਕਤਾ ਦਾ ਫੋਰਟੀ ਉਸ ਦਾ ਨ੍ਰਿਤ ਜਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਨਾਚ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਉਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਪਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਾਬਲੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਅਭਿਨਯਾ (ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ) ਵਿੱਚ, ਜੁਗਤ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੱਥ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅਕਸਰ ਜਤਰਾ ਅਤੇ ਸੁਰਾਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸੰਗੀਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਓਡੀਸੀ ਨਾਚ ਦਾ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਭੰਡਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ, ਜੈਦੇਵ ਦੇ ਗੀਤਾ ਗੋਵਿੰਦਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਰਵਾਇਤੀ ਸੰਖਿਆ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੂਰਦਾਸ ਦੇ ਪੱਦਵੀਆਂ ਤੱਕ, ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਦੇ ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਤੋਂ ਚੌਪਈਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਪਤੀ ਤੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਗੀਤਾਂ, ਟੁਕੜੇ-ਟਾਕਰੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਵਾਂ ਯੁੱਗ-ਦਵੰਦਵਾ: ਰਾਗ ਬਾਗੇਸ਼ਵਰੀ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਉਤਕਲ ਸੰਗੀਤ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਿਆ ਦੇ ਪੰਡਿਤ ਦਾਮੋਦਰ ਹੋਟਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਓਮਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਚੇਲਾ ਨਾਥ ਠਾਕੁਰ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਮੋਕਸ਼ ਮੰਗਲਮ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਦਸਤਖਤ ਬਣ ਗਏ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਨੋਟ 'ਤੇ, ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਖਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨ੍ਰਿਤ ਆਲੋਚਕ ਡਾ: ਸੁਨੀਲ ਕੋਠਾਰੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, "ਸੰਜੁਕਤਾ ਨੇ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦਸਤਖਤ ਫਾਰਮ 'ਤੇ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਓਡੀਸੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"
ਅੰਤਲਾ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਆਪਣੇ ਪਹਿਲਕਦਮ ਯਤਨਾਂ ਸਦਕਾ ਉਸ ਨੇ ਡਾਂਸ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਲਗਭਗ ਭੁੱਲੀ ਹੋਈ ਓਡੀਸੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਡਾਂਸ ਰੀਪਰੈਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਲਿਆਇਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਕਲਾਕਸ਼ੇਤਰ, ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਦਸ ਸਾਲ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਗੀਤਾ ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੇ ਚੰਗੇ ਗਾਇਕ ਰਘੁਨਾਥ ਪਾਨੀਗਰਾਹੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸੰਗੀਤ 'ਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੈਰੀਅਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਜੁਕਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇ ਸਕੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ 16 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਹੋਏ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਸ਼ਰੱਧਾ ਆਰਯਾ
ਸ਼ਰੱਧਾ ਆਰਯਾ (ਜਨਮ 17 ਅਗਸਤ 1987) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇਰੇ ਆਂਗਨ ਕੀ, ਤੁਮਾਰੀ ਪਾਖੀ ਅਤੇ ਡਰੀਮ ਗਰਲ ਆਦਿ ਲਾਈਫ਼ ਓਕੇ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਬਦ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਆਰਯਾ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਜਿਵੇਂ ਟੀਵੀਐਸ ਸਕੂਟੀ, ਪੀਅਰਜ਼, ਜੌਨਸਨ ਐਂਡ ਜੌਨਸਨ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਹਿੰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਜੀਵਨ
ਆਰ੍ਯਾ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਆਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬੇਸਟ ਸਾਈਨਸਟਾਰ ਕੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2005 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਲੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੋਕ
ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ
ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗਕਰਮੀ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਪਟਾ  ਦੀ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਸਮਾਜਵਾਦ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਦਾ ਸਨੇਹਾ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕੁਝ ਕੁ ਓਪੇਰਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਲੁਟੇਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਉਹਦੀ ਕਵਿਤਾ ਫਰਮਾਇਸ਼ ਬਹੁਤ ਸ਼੍ਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਬਾਨੀ ਯਾਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਇਪਟਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇਕਾਈ ਦੇ ਸੁਹਿਰਦ ਅਤੇ ਸਿਰੜੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਸੋਚ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸਨ। ਉਹ ਤੇਰਾ ਸਿੰਘ ਚੰਨ, ਲੋਕ-ਗਾਇਕਾ ਸਰਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਜਗਦੀਸ਼ ਫਰਿਆਦੀ, ਜੁਗਿੰਦਰ ਬਾਹਰਲਾ, ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ, ਅਮਰਜੀਤ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰੀ, ਉਰਮਿਲਾ ਅਨੰਦ, ਅਤੇ ਸ਼ੀਲਾ ਦੀਦੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਲਾ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕ ਜਾਗਰਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੜਾ ਹਿੰਮਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ।
ਲੰਮੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਨਮੂਨਾ
ਏਹਦੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਗੱਲ ਟੈਕਸ ਦੀ ਟੈਕਸ ਦਾ ਮੈਂ ਜਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾਂ ਬੇਸ਼ੱਕ ਟੈਕਸ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਟੁਟੱਣ ਵਾਂਗ ਪਹਾੜ ਹਿਮਾਲਾ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਣੇਪੇ ਉੱਤੇ ਛੜੇ ਛਟੀਂਕ ਰੰਡੇਪੇ ਉੱਤੇ ਤੁਰਨ ਫਿਰਨ ਤੇ ਆਣ ਜਾਣ ਤੇ ਕੋਠਾ ਛੱਪਰ ਪਾਣ ਤੇ ਟੈਕਸ ਮੇਲੇ ਮੰਦਰ ਜਾਣ ਤੇ ਟੈਕਸ ਸਿਨਮੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਬੈਹ ਕੇ ਦਿਲ ਪ੍ਰਚਾਣ ਤੇ ਟੈਕਸ ਨਰਮਾਂ ਮਿਰਚ ਕਮਾਦ ਕਪਾਹਾਂ ਚੀਜ ਖਰੀਦੋ ਭਾਵੇਂ ਵੇਚੋ ਜਿਧਰ ਕਿਧਰ ਏਧਰ ਉਧਰ ਪੁਰਬ ਪੱਛਮ ਉਤਰ ਦੱਖਣ ਟੈਕਸ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ ਲੋਕੋ ਪਰ ਮੈਂ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ
ਕਹਾਣੀਆਂ ਬਾਰੇ
ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੰਤਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪ੍ਰ੍ਦ੍ਦੇਆਂ ਹਨ। ਇੱਕੋ ਕਹਾਣੀ ‘ਆਖ਼ਰੀ ਪੁਲਾਂਘ’ ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀ ਵੀ ਆ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਨਜ਼ਰੰਦਾਜ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਬਾਤ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪਾਲੀ
ਸੰਤਾਲੀ ਦੇ ਹੱਲਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਈ ਮਲੂਕ ਜਿਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸਜੀਵ ਤਸਵੀਰ ਹੈ, ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦੀ ‘ਭਾਬੀ ਮੈਨਾ’ ਵਾਂਗ ਅਭੁੱਲ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਸਕਣ ਦੇ ਸਮਰਥ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010
ਬੀੜ-ਬੰਸੀਆਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ (ਨਾਵਲ)
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਹਾਲੀਆ ਸੰਸਕਰਣ 2014 ਵਿੱਚ ਲੋਕਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਲੋਂ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਰੁਮਾਂਸ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਯਥਾਰਥ ਚਿੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਇੱਕ ਹਾਣੀ ਨਾਂ ਦੀ ਫਿਲਮ ਵੀ ਬਣੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਨਾਵਲ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਮੁੱਖ ਥੀਮ ਉਹੀ ਹੈ।
ਏਜਾਜ ਅਨਵਰ
ਏਜਾਜ ਅਨਵਰ [ ਉਰਦੂ: اعجاز انور ] ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ ਆਰਟਸ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਸਿਖਿਅਕ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਾ ਲਾਹੌਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਟਰਕਲਰ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ (ਨਾਵਲ)
ਕਹਾਣੀ
ਨਾਵਲ ਦਾ ਨਾਇਕ ਰੂਪ ਅੰਤਾਂ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਹੁਣ ਪੇਕੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਰੂਪ ਦੀ ਜਿਸਮਾਨੀ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰੀਕ ਵਿੱਚ ਭਾਬੀ ਲੱਗਦੀ ਬਚਨੋ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਮੇਲੇ ਗਿਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੰਨੋ ਨਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਲੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੰਨੋ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਚੋਰੀ ਚੋਰੀ ਮਿਲਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਰੂਪ ਚੰਨੋ ਦੇ ਪਿੰਡ ਰਹਿੰਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਦੂਰ ਦੀ ਤਾਈ ਸੰਤੀ ਨਾਲ ਜਮੀਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾ ਵਾਹੀ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਚੰਨੋ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜਾਣਾ ਆਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਨੋ ਤੇ ਰੂਪ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਤੀ ਦਾ ਆਪਣੇ ਦਿਓਰ ਜਿਓਣੇ ਨਾਲ ਜਮੀਨੀ ਝਗੜਾ ਹੈ। ਜਦ ਬਚਨੋ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇ ਮੰਗਣੇ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸੜ-ਬੁਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਰੂਪ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਸੋਚਦੀ ਹੈ। ਸੰਤੀ ਦੀ ਜਮੀਨ ਵਾਹੁਣ ਕਾਰਨ ਰੂਪ ਦਾ ਜਿਓਣੇ ਨਾਲ ਵੀ ਵੈਰ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਚਨੋ ਦਾ ਜਿਓਣੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰੇਮ ਸਬੰਧ ਸੀ ਜੋ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵਧ ਸਕਿਆ| ਬਚਨੋ ਜਿਓਣੇ ਨੂੰ ਭੜਕਾ ਕੀ ਉਸਨੂੰ ਚੰਨੋ ਦੇ ਘਰ ਰੂਪ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਚੁਗਲੀ ਕਰਨ ਲਈ ਘੱਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੰਨੋ ਤੇ ਰੂਪ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੂਪ ਪ੍ਰਸਿੰਨੀ ਨਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੰਨੋ ਕਰਮੇ ਨਾਂ ਦੇ ਰੰਗਰੂਟ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਲ ਕੁ ਮਗਰੋਂ ਰੂਪ ਦੇ ਮੁੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੰਨੋ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਜੰਮਦੀ ਹੈ। ਰੂਪ ਅਤੇ ਚੰਨੋ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਰਾ ਆਪਣੀਆਂ ਦੱਬੀਆਂ ਖਵਾਹਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਏਜਾਜ ਅਨਵਰ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਏਜਾਜ ਦਾ ਜਨਮ 1946 ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਏਜਾਜ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ ਸੀ। ਏਜਾਜ ਨੇ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਐਮਏ 1967 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ 1978 ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਤੁਰਕੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। 1972 ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਆਫ ਆਰਟਸ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਰਿਹਾ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਉਹ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ (ਨਾਵਲ)
ਪਾਤਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ
ਏਜਾਜ ਅਨਵਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਕੌਮੀ ਰਾਜ
ਕੌਮੀ ਰਾਜ ਉਹ ਰਾਜ/ਮੁਲਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਕੌਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿਰਮੌਰ ਜਾਂ ਖ਼ੁਦਮੁ਼ਖ਼ਤਿਆਰ ਇਲਾਕਾਈ ਇਕਾਈ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਮਾਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਜਾਂ ਮੁਲਕ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਧਰਤ-ਸਿਆਸੀ ਇਕਾਈ ਹੈ, ਕੌਮ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਜਾਤੀ ਇਕਾਈ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਕੌਮੀ ਰਾਜ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਭੂਗੋਲਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋਹੇਂ (ਕੌਮ ਅਤੇ ਮੁਲਕ) ਇੱਕਮਿੱਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਕੌਮੀ ਰਾਜ ਦਾ ਗਠਨ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਪਰ ਇਹ ਮੁਲਕ੍-ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਸ਼ਾਪੋ ਸਰੋਵਰ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ਸ਼ਾਪੋ ਸਰੋਵਰ  ਹਾਇਕੋ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ, ਹੈਨਾਨ, ਚੀਨ, ਚੇਂਗਸੀ ਟਾਊਨ ਵਿਖੇ ਸ਼ਾਪੋ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹੈ।            ਇਸ ਸਰੋਵਰ  ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਅਤੇ ਹਾਈਕੋ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਡੈਮ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਸਰੋਵਰ
left|thumb| ਡੈਮ ਦੇ ਦੱਖਣ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਪੋ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸ਼ਾਪੋ ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਆਕਾਰ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ ਜੋ 27.46 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 2 ਹੈ। ਇਹ 14,190,000 ਘਣ ਮੀਟਰ ਪਾਣੀ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ 30 ਮੀਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ 11,320,000 ਘਣ ਮੀਟਰ ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੰਕਰੀਟ ਡੈਮ ਦੇ ਅਪਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਸਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰਨ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਹੈ। ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਅਤੇ ਬੋਟਿੰਗ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਮਛੇਰੇ ਵਾੜ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਜਾਂ ਹਰਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਦੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਡੈਮ
thumb| ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਡੈਮ (ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਨਕਸ਼ਾ ਚਿੱਤਰ ਦੇਖੋ)
ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਦੇਵਤਾਲੇ
ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਦੇਵਤਾਲੇ (ਜਨਮ 7 ਨਵੰਬਰ 1936) ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਗੁੰਮਟੀ ਕਲਾਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਥੀ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਥੀ (5 ਮਾਰਚ 1928 -1992 ) ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਥੀ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਮਾਰਚ 1928 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਨੰਦ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਂ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਲੋਕ ਮੂੰਹ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ੈਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾ ਦੇ ਗੀਤ ਲਿਖੇ। ਰੰਗ ਮੰਚ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਨੇ ਨਾਟਕ ਕਲਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਦਿਤਾ, ਕਈ ਹਿੰਦੀ-ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਗੋਲਡਨ ਜੁਬਲੀ ਸ਼ੋ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੂੰ 1979 ਵਿੱਚ "ਬੇਹਤਰੀਨ ਨਾਟਕਕਾਰ" ਲਈ ਸ਼ੋਭਨਾ ਐਵਾਰਡ, 1980 ਵਿੱਚ ਭੋਮਿਕਾ ਐਵਾਰਡ, 1981 ਵਿੱਚ ਘਈ ਐਵਾਰਡ, 1982 ਵਿੱਚ "ਬੇਹਤਰੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ" ਲਈ ਪੀ.ਸੀ.ਐਸ. ਐਵਾਰਡ ਤੇ 1983 ਵਿੱਚ "ਬੇਹਤਰੀਨ ਗੀਤ ਲੇਖਕ" ਲਈ ਕਲਾ ਸੰਗਮ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਾਮਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਕੈਮੀਲੋ ਖੋਸੇ ਸੇਲਾ
ਕੈਮੀਲੋ ਖੋਸੇ ਸੇਲਾ (11 ਮਈ 1916 – 17 ਜਨਵਰੀ 2002) ਜੈਨਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ '36 ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਵੀ, ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਘਣੀ ਗਦ ਲਈ "ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ" ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, "ਜੋ ਸੰਜਮੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਵਾਲੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ।"
ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਕੈਮੀਲੋ ਖੋਸੇ ਸੇਲਾ 11 ਮਈ 1916 ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਦੇ ਏ ਕਰੂਨੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪਦਰੋਨ ਖੇਤਰ ਵਿਚ, ਇਰੀਆ ਫਲੇਵੀਆ ਦੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਗਿਰਜੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਹ ਨੌਂ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ।  ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਕੈਮੀਲੋ ਕ੍ਰਿਸਾਂਤੋ ਸੇਲਾ ਯ ਫਰਨਾਂਡੇਜ਼, ਗੈਲੀਅਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਕੈਮੀਲਾ ਏਮਾਨੁਏਲਾ ਟ੍ਰਲੋਕ ਯ ਬਟੋਰਿਨੀ, ਵੀ ਭਾਵੇਂ ਗੈਲੀਸ਼ੀਅਨ ਪਰ ਉਸਦੇ ਵਡਾਰੂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਤਾਲੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਉੱਚ-ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੇਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਏਨਾ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਨੂੰ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦਾ।"
1921 ਤੋਂ 1925 ਤਕ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਵਿਗੋ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿੱਥੋਂ ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਹ ਮੈਡ੍ਰਿਡ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਇੱਥੇ ਸੀ ਕਿ ਸੇਲਾ ਇੱਕ ਪਾਇਰਿਸਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਸਕਿਆ ਸੀ। 1931 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਟੀ. ਬੀ. ਦੀ ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਗੁਆਡਰਰਾਮਾ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ, ਪਾਬੇਜੋਨ ਦਿ ਰਿਪੋਸੋ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਹਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ। ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਖੋਸੇ ਓਰਤੇਗਾ ਯ ਗੈਸੈ ਅਤੇ ਐਂਟੋਨੀ ਡੀ ਸਲੀਇਸ ਯ ਰਿਬਾਦੇਨੇਇਰਾ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਰਿਹਾ।
1936 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸੇਲਾ 20 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਇਆ ਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਸਪੇਨੀ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਝੁਕਾਅ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਬਾਗ਼ੀ ਜ਼ੋਨ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਉਹ ਲੌਗਰੋਈਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਰਿਹਾ।
ਕੈਰੀਅਰ
1939 ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੇਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦੁਚਿੱਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਬਿਊਰੋ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੇ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, ਲਾ ਫ਼ੈਮਲਿਆ ਡੀ ਪਾਸਕੂਅਲ ਦੁਆਰਚ (ਪਾਸਕੂਅਲ ਦੁਆਰਚ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ) ਬਣਨਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਖ਼ਰਕਾਰ 1942 ਵਿੱਚ 26 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੈਸਕਿਯੂਅਲ ਡੁਆਰਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਨੈਤਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵੈਧਤਾ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕਤਲਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਅਪਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਲਬੇਰ ਕਾਮੂ ਦੇ ਨਾਵਲ 'ਅਜਨਬੀ' ਵਿੱਚ ਮੈਫ਼ਸੌ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਤਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਪੇਨੀ ਨਾਵਲ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਇਆ ਸੀ। La familia de Pascual Duarte thumb|ਕੈਮੀਲੋ ਖੋਸੇ ਸੇਲਾ (ਸੱਜੇ) 1988 ਵਿੱਚ.
ਵਿਰਾਸਤ
right|thumb|250x250px|Cela's arms as 1st Marquis of।ria Flavia (1996) 26 ਮਈ 1957 ਨੂੰ ਸੇਲਾ ਨੂੰ ਰੋਇਲ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਊ ਸੀਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕੋਰਤੇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਇਲ ਸੈਨੇਟਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 1978 ਦੇ ਸਪੇਨੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। 1987 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਫ਼ ਅਸਤੁਰੀਆ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਉਸ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ "ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਘਣੀ ਗਦ ਲਈ" ਸਾਹਿਤ ਦਾ  ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ" ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, "ਜੋ ਸੰਜਮੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਵਾਲੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ।"
ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ
ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ (ਗੁਜਰਾਤੀ: સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ ) (31 ਅਕਤੂਬਰ 1875 – 15  ਦਸੰਬਰ 1950) ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਬੈਰਿਸਟਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ, ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸਰਦਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਉਹ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਦਿਹਾਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਪਟੇਲ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਤੇ ਕੰਮ
ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਅਕਤੂਬਰ 1875 ਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਨਾਦੀਆਦ ’ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਝਾਵਰ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਣ ਕਿਸਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਂ ਲਾਡ ਬਾਈ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਣ ਘਰੇਲੂ ਮਹਿਲਾ ਸਨ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਿਹਨਤੀ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ। ਉਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ‘ਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਐਨ. ਕੇ. ਹਾਈ ਸਕੂਲ ‘ਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਮਝਦਾਰ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ1896‘ਚ ਆਪਣੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਹ ਘਰ ‘ਚ ਹੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲਾ ਨੇਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਸ ਵੀ ਹੋਏ। ਸ. ਪਟੇਲ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਫਰਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਗੋਦਰਾ ਨਾਮਕ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਖੁਦ ਹੀ ਆਪਣੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਛੇਤੀ ਹੀ ਅਭਿਆਸ ਨਿਖਰਿਆ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੈਸੇ ਵੀ ਆਉਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ 1904 ‘ਚ ਝਾਬਰਾਬਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਾਲ1905 ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਮਨੀਬੇਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਬੇਟੇ ਦਹਿਆ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਕੀਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਉੱਚ ਸਿੱ ਖਿਆ ਲਈ ਇੰਗਲੈਂਡ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਸਾਲ 1908‘ਚ ਉਹ ਬੈਰਿਸਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਏ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ‘ਚ ਅਭਿਆਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਲ1909 ‘ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੈਂਟ ਮੈਰੀ ਸਕੂਲ ਮੁੰਬਈ ‘ਚ ਭਰਤੀ ਕਰਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪ ਇੰਗਲੈਂਡ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸਾਲ 1913 ‘ਚ ਭਾਰਤ ਆਏ।
ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ‘ਚ ਅਭਿਆਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਨਗਰ ‘ਚ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਚੋਣਾਂ ‘ਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਸਾਲ 1915ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜਦੋਂ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਸਵੇਦਸ਼ੀ ਅੰਦੋਲਨ ਸਿਖਰਾਂ ‘ਤੇ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ‘ਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਇੱਕ ਸਭਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਪਟੇਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਏਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦੋਲਨ ‘ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਸਿਖਰਾਂ ‘ਤੇ ਸਨ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ‘ਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਿਯਮਾਂ ‘ਚ ਸੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਮਿਲ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਸਮਝਣ ਲੱਗੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਈ ਕਈ ਵਾਰ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਜੇਲ ਭੇਜਿਆ। 1942 ‘ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ‘ਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਦੀ ਜੇਲ ‘ਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਸਿਆਂ ਨਾਲ ਐਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਨੇ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦੂਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਕਾਰਨ ਜਨਤਾ ‘ਚ ਕਾਫੀ ਹਰਮਨਪਿਆਰੇ ਹੋ ਗਏ। ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ‘ਚ ਕਾਫੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਖਿਲਾਫ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਲੜਾਈ ਲੜੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ‘ਚ ਲਿਜਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਕੰਮ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਆਇਰਨ ਮੈਨ’ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ। ਸ. ਪਟੇਲ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਟੀਚਰ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਵਲੋਂ ਦਰਸਾਏ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ। 15 ਦਸੰਬਰ 1950 ਨੂੰ ਕਾਰਡਿਕ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਸ਼ੋਕ ‘ਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ‘ਚ ਠਹਿਰਾਅ ਆ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਹਰਮਨਪਿਆਰੇ ਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਸਾਲ 1991 ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਹਾਨ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਦੇ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1875 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1950 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਹਿਰੂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ
ਈ. ਸਾਨ ਜੁਆਨ ਜੂਨੀਅਰ
ਇਪੀਫਾਨਿਓ ਸਾਨ ਜੁਆਨ ਜੂਨੀਅਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ '''ਈ. ਸਾਨ ਜੁਆਨ ਜੂਨੀਅਰ''' (ਜਨਮ 29 ਦਸੰਬਰ 1938) ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਟਾ. ਕਰੂਜ਼, ਮਨੀਲਾ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼), ਨੂੰ ਇੱਕ ਫਿਲੀਪੀਨੋ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤਕ ਅਕਾਦਮਿਕ, ਤਾਗਾਲੋਗ ਲੇਖਕ, ਫਿਲੀਪੀਨੋ ਕਵੀ, ਸਿਵਿਕ ਬੌਧਿਕ, ਕਾਰਕੁਨ, ਲੇਖਕ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਵੀਡੀਓ/ਫਿਲਮ ਮੇਕਰ, ਸੰਪਾਦਕ, ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫਿਲਪੀਨੀਓ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਲਪੀਨੋ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕੰਮ ਜਰਮਨ, ਰੂਸੀ, ਫ੍ਰੈਂਚ, ਇਤਾਲਵੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਨਸਲ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਧਿਐਨਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ "ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ" ਸੀ। ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਟੋਰੀਆਂ, ਕਨੈਟੀਕਟ ਵਿੱਚ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਕਲਚਰਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਨ। 1999 ਵਿੱਚ, ਸਾਨ ਜੁਆਨ ਨੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਲਈ ਸੈਂਟੇਨਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਫਿਲੀਪੀਨੋ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਾ ਅਮਰੀਕਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਸਾਨ ਜੁਆਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਫਿਲੀਪੀਅਨਸ ਵਿੱਚ ਬੋਨਿਫਸੀਓ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਜੋਸ ਅਬਾਦ ਸੰਤੋਸ ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ 1958 ਵਿੱਚ ਫਿਲੀਪੀਅਨਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਡਿਗਰੀ 1962 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 1965 ਵਿੱਚ ਰੌਕੇਫ਼ੈੱਲਰ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇਟਲੀ ਦੇ ਬੇਲਾਗਾਓ ਵਿੱਚ ਰੌਕੀਫੈਲਰ ਸਟੱਡੀ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਬਸਤੀਵਾਦ
ਸ਼ਹੀਦ ਦਿਵਸ (ਭਾਰਤ)
30 ਜਨਵਰੀ
30 ਜਨਵਰੀ 1948 ਨੂੰ ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਦਿਨ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ਵੱਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
23 ਮਾਰਚ
23 ਮਾਰਚ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਦੇਵ ਥਾਪਰ ਅਤੇ ਰਾਜਗੁਰੂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਿਸਨੂੰ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ਵੱਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
19 ਮਈ
ਅਸਮ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਰਾਕ ਘਾਟੀ ਦੀ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਅਸਮ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਸੀ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ ਸਨ। ਬਰਾਕ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ, ਸਿਲਹੇਤੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਬੰਗਾਲੀ ਆਬਾਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਘਟਨਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ 15 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, 19 ਮਈ 1961 ਨੂੰ ਸਿਲਚਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਵਾਪਰੀ ਸੀ। 19 ਮਈ ਨੂੰ ਹੁਣ ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼ਹੀਦ ਦਿਵਸ ("ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦ ਦਿਵਸ") ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
23 ਜੂਨ
ਇਸ ਦਿਨ ਡਾ. ਸਿਆਮਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੁਖਰਜੀ ਦੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ 1951 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਖਾਸ ਰਿਆਇਤ ਦੇਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਝੰਡਾ ਅਲੱਗ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਓੱਥੇ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ "ਏਕ ਦੇਸ਼ ਮੇਨ ਦੋ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਦੋ ਵਿਧਾਨ ਔਰ ਦੋ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਚਲੇਂਗੇ"। ਇਸਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵੱਜੋਂ ਉਹ 1953 ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਖਨਪੁਰ ਸਰਹੱਦ ਕੋਲ ਗਿਰਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਹੱਸਮਈ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਸ ਫੈਲ ਗਿਆ।
21 ਅਕਤੂਬਰ
21 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਸ਼ਹੀਦ ਦਿਵਸ (ਜਾਂ ਪੁਲਿਸ ਯਾਦ ਦਿਵਸ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ 1959 ਵਿੱਚ, ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਤਿੱਬਤੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਦੀ ਗਸ਼ਤ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਘੇਰ ਕੇ ਚਿਨੌ-ਭਾਰਤੀ ਸਰਹੱਦੀ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
17 ਨਵੰਬਰ
ਉੜੀਸਾ ਨੇ 17 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ, “ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸ਼ੇਰ”, ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ (1865–1928) ਦੀ ਬਰਸੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
19 ਨਵੰਬਰ
19 ਨਵੰਬਰ 1828, ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜਾ, ਮਰਾਠਾ ਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੀ ਰਿਆਸਕੀ ਝਾਂਸੀ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1857 ਦੇ ਬਗਾਵਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੋਹਰੀ ਸੀ।
ਨਦੀਨ ਅਸ਼ਰਫ
ਨਦੀਨ ਅਸ਼ਰਫ (نادين اشرف  ; ਜਨਮ 12 ਮਾਰਚ 1998) ਇੱਕ ਮਿਸਰੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਮੀ ਟੂ ਤਹਿਰੀਕ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਭੜਕਾਇਆ। ਉਹ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ 2020 ਦੀਆਂ 100 ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਅਸ਼ਰਫ਼ ਦਾ ਜਨਮ 1998 ਵਿੱਚ ਕਾਹਿਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਡਿਵੈਲਪਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਪੋਸ਼ਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। 2020 ਤੱਕ, ਉਹ ਕਾਹਿਰਾ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫਿਲਾਸਫੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। 1 ਜੁਲਾਈ 2020 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਅਸ਼ਰਫ਼ ਨੇ "ਅਸਾਲਟ ਪੁਲਿਸ" ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਕਾਉਂਟ ਪੇਜ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਮਿਸਰੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੀ ਟੂ ਤਹਿਰੀਕ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਜਨਤਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਸੀ।
ਅਵਾਰਡ
2020 ਵਿੱਚ, ਅਸ਼ਰਫ ਨੂੰ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਸਾਲ ਦੀਆਂ 100 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਗੁਚੀ ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਨਾਓ ਵਰਚੁਅਲ ਗਾਲਾ ਵਿੱਚ ਚੇਂਜਮੇਕਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1998 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਆਂਡਰਸਨ
ਹੈਂਸ ਕ੍ਰੈੱਸਡੀਅਨ ਆਨਾਸਨ (ਡੈਨਿਸ਼:ˈhanˀs ˈkʁæsdjan ˈɑnɐsn̩) ਜਾਂ ਹਾਂਜ਼ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਐਂਡਰਸਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:ˈ|h|ɑː|n|z|_|ˈ|k|r|ɪ|s|tʃ|ə|n|_|ˈ|æ|n|d|ər|.|s|ə|n; ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਚ ਸੀ ਐਂਡਰਸਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; 2 ਅਪਰੈਲ 1805 – 4 ਅਗਸਤ 1875) ਡੈਨਿਸ਼ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਐਂਡਰਸਨ ਨਾਟਕਾਂ, ਸਫਰਨਾਮਿਆਂ, ਨਾਵਲ, ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਐਪਰ ਉਸਦੀਆਂ ਪਰੀ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਕਮਾਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਹਿਤਕ ਵੰਨਗੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਏਨੀ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖੁਦ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜਿਨਾ ਹੀ ਮਿਥਹਾਸਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਐਂਡਰਸਨ ਦੀ ਹਰਮਨਪਿਆਰਤਾ ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਈਵੈਨਟੀਰ (eventyr), ਜਾਂ ਅਦਭੁੱਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤ ਥੀਮ ਉਮਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ 125 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਫਿਲਮਾਂ, ਡਰਾਮੇ, ਅਤੇ ਐਨੀਮੇਟਿਡ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ।
ਜੀਵਨੀ
ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ 1805 ਨੂੰ ਓਡੇਂਸ (ਡੈਨਮਾਰਕ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਡਰਾਮੇ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਭਾਵੀ ਕਲਪਨਾਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਝਲਕ ਵਿਖਾਈ। ਉਹ ਛੋਟੇ ਹੀ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਰਧਨ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਆਪੇਰਾ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕ ਬਨਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੋਪੇਨਹੇਗਨ ਆਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਭੈੜੇ ਦਿਨ ਵੀ ਵੇਖੇ, ਪਰ ਕੁੱਝ ਗਾਇਕ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਗਾਇਕ ਬਨਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਛੱਡਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਇਲ ਥਿਏਟਰ ਵਿੱਚ ਨਾਚ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਰਾਇਲ ਥਿਏਟਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੀ ਕਾਲਿਨ ਨੇ ਡੈਨਮਾਰਕ ਨਰੇਸ਼ ਕੋਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਂਡਰਸਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਭਾਰ ਸਭਾਲਿਆ।
ਸੰਨ 1829 ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਾਡਰਾਇਜ ਨਾਮਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਪਹਿਲਾਂ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। 1833 ਵਿੱਚ ਡੈਨਮਾਰਕ ਨਰੇਸ਼ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਪੈਸਾ ਭਰਮਣਾਰਥ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਵਧਿਆ। 1835 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਇੰਪ੍ਰੋਵਾਈਜੇਟਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੇਅਰੀ ਟੇਲਸ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਖਿਆਤ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਡਰਾਮਾ ਵੀ ਲਿਖੇ। 1872 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 4 ਅਗਸਤ, 1875 ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਕੈਂਡੇਨੇਵੀਆ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰਵਪ੍ਰਥਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਲਗਪਗ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ: ਫਾਡਰਾਇਜ (1829), ਰੈਂਬਲਸ (1831); ਦ ਇੰਪ੍ਰੋਵਾਈਜਰ (1835); ਫੇਅਰੀ ਟੇਲਸ (1835 - 37, 1845, 1847 - 48, 1852 - 62, 1871 - 72); ਏ ਪਿਕਚਰ ਬੁੱਕ ਵਿਦਾਉਟ ਪਿਕਚਰਸ (1840); ਏ ਪੋਏਟਸ ਬਜਾਰ (1847); ਦ ਦੂ ਬੈਰੋਨੇਸੇਜ (1847); ਇਸ ਸਵੀਡਨ (1849); ਆਤਮਕਥਾ, ਟੁ ਬੀ ਅਤੇ ਨਾਟ ਟੁ ਬੀ (1857) ਅਤੇ ਇਨ ਸਪੇਨ (1863)।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡੈਨਿਸ਼ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1805 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1875 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਟਕਕਾਰ
ਦ ਮਾਨਿਊਮੈਂਟਸ ਮੈੱਨ
ਸੰਖੇਪ
ਇਸ ਕੰਮ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਕਿ ਹਿਟਲਰ ਅਤੇ ਨਾਜੀ ਫੌਜ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਰਹੀ ਸੀ ਉੱਥੇ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁਰਾ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਧਰੋਹਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨਯੋਜਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉੱਥੇ ਭੇਜੇ ਗਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਧਰੋਹਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਹ ਲੱਖ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਣਾ ਸੀ। 1943 ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰ ਫੌਜ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਵਾਹਵਾ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਧੁਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪਿੱਛੇ ਢਕੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਐਪਰ, ਫ੍ਰੈਂਕ ਸਟੋਕਸ (ਜਾਰਜ ਕਲੂਨੀ) ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਤ ਦਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅਰਥ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ ਪੱਛਮੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਕਲਾ ਖਜਾਨੇ ਵੈਸੇ ਹੀ ਜਾਂ ਨਾਜ਼ੀ ਲੁੱਟ ਕਰਕੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਫ੍ਰੈਂਕ ਸਟੋਕਸ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੱਤ ਆਰਕਾਈਵ ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ, ਕਿਊਰੇਟਰਾਂ, ਅਤੇ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ "ਮਾਨਿਊਮੈਂਟਸ ਮੈੱਨ" ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਤਿਆਰ ਕਰੇ ਜਿਹੜਾ ਮਿੱਤਰ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਦਸਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਕਲਾ ਵਸਤੂਆਂ ਲਭਣ ਅਤੇ ਸਾਂਭਣ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਸੇਧ ਦੇਵੇ।
ਸਿਪਰਾ ਗੂਹਾ ਮੁਖਰਜੀ
ਸ਼ਿਪਰਾ ਗੂਹਾ ਮੁਖਰਜੀ (13 ਜੁਲਾਈ 1938 – 15 ਸਤੰਬਰ 2007) ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਪੌਦੇ ਦੇ ਅਣੂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਅਤੇ ਸੈੱਲ ਅਣੂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦਿਮਾਗੀ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 2007 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਸ਼ਿਪਰਾ ਗੂਹਾ ਮੁਖਰਜੀ ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਜੋ "ਐਂਥਰ ਕਲਚਰ ਦੁਆਰਾ ਹੈਪਲਾਈਡ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਤਕਨੀਕ" ਦੀ ਸਫ਼ਲ ਖੋਜ ਦਾ ਇਕ ਕਾਰਨ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਾਰਜ
ਸ਼ਿਪਰਾ ਗੁਹਾ-ਮੁਖਰਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਜੁਲਾਈ 1938 ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬੰਬੇ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1954 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਬੋਟਨੀ (ਆਨਰਜ਼) ਲਈ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਅਲੀਯੂਮ ਚੇਪਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਉੱਤੇ ਡਾ.ਬ.ਮ.ਜੌਹਰੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਪੀ.ਐੱਚ.ਡੀ ਕੀਤੀ। ਪੀ.ਐੱਚ.ਡੀ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਤੋਂ ਬਾਦ ਪਰਾਗ-ਕੋਸ਼ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਯੋਗੀ ਪਦਾਰਥ ਵਜੋਂ ਦਤੂਰਾ ਇੰਨੋਕਸੀਆ ਨੂੰ ਵਰਤਦਿਆਂ ਹੇਪਲੋਡ ਪਰਾਗ ਉਗਾਉਣ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਖੋਜੀ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਰ ਐੱਸ.ਸੀ.ਮਹੇਸਵਰੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਵਜੋਂ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹੀ।
ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ
ਸ਼ਿਪਰਾ ਗੂਹਾ-ਮੁਖਰਜੀ ਨੂੰ ਸੀਨੀਅਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਇਓ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੌਜੀ ਵਿੱਚ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਭਸੀਨ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਲਾਇਨਜ਼ ਕਲੱਬ ਤੋਂ ਕਨਿਸ਼ਕ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਬੰਗਲੌਰ ਅਤੇ ਫੇਰ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸ ਵਿਖੇ ਫੈਲੋ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਸ਼ਿਪਰਾ ਗੂਹਾ-ਮੁਖਰਜੀ ਦੀ 15 ਸਤੰਬਰ 2007 ਨੂੰ ਲੀਲਾਵਤੀ ਦੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ ਲਈ ਕੁਝ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਜੁੜਵਾਂ ਧੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਯੂਟੀਸੀ+5:30
ਯੂਟੀਸੀ+05:30, ਯੂਟੀਸੀ ਅੰਤਰ +05:30 ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਯੋਜਤ ਵਿਆਪਕ ਸਮੇਂ ਤੋਂ 5 ਘੰਟੇ 30 ਮਿੰਟ ਅੱਗੇ ਹੈ।
ਮਿਆਰੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ (ਸਾਰਾ ਸਾਲ)
ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ: ਮੁੰਬਈ, ਦਿੱਲੀ, ਚੇੱਨਈ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਕੋਲੰਬੋ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ ਅੰਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ
ਰਾਸ਼ਟਰ
ਕੌਮ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Nation, ਨੇਸ਼ਨ) ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਜਾਤੀਮੂਲਕ ਇਕਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਮੁਲਕ ਦੇ ਉਹ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਭਾਸ਼ਾਈ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਜਾਤ, ਘਰਾਣੇ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਾਂਝ ਸਦਕਾ ਇੱਕ ਫ਼ਿਰਕੇ ਵਜੋਂ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੇਠ ਕੌਮ ਦੀਆਂ ਕੋਈ ਭੌਤਿਕ ਹੱਦਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਲੋਕ ਵੀ ਕੌਮ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਸਿਰਮੌਰ ਮੁਲਕ ਦੇ ਵਾਸੀ)। ਨੇਸ਼ਨ ਸ਼ਬਦ ਵਧੇਰੇ ਢੁਕਵੇਂ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹਾਂ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੇਖੋ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੇਖੋ।
ਨੇਪਾਲ
ਜਿਨਸੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇਪਾਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਐਨ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਾਰੀਅਰ
ਐਨ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਾਰੀਅਰ (1916–1989) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਵਿਦਵਾਨ, ਅਕਾਦਮੀਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਚਿੰਤਕ ਸੀ। ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਲੇਖਕ, ਵਾਰੀਅਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ, ਨਾਟਕ, ਯਾਤਰਾ ਬਿਰਤਾਂਤ, ਅਨੁਵਾਦ, ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਕੇਰਲ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਸੀ। ਕੇਰਲਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ 1989 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 1986 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਨੇਰੁਕਾਵ ਵਰਿਆਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਾਰੀਅਰ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਮਈ, 1916 ਨੂੰ ਪਦਿਕਪਰਮਾਮੁ ਵਾਰੀਆਤ ਅਛੂਤਾ ਵਾਰੀਅਰ ਅਤੇ ਮਾਧਵੀ ਵਾਰਸਯਾਰ ਦੇ ਘਰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤ੍ਰਿਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਸਨ, ਸ਼ੰਕਰ ਵਾਰੀਅਰ ਅਤੇ ਅਛੂਤਾ ਵਾਰੀਅਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੈਣ, ਇੱਕਾਲਿਕੁੱਟੀ ਵਰਾਇਸਰ। ਉਸਦੀ ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਵਲਾਚੀਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪੇਰੂਵਨਮ ਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਦੋ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਮੇਲਤ ਰਾਘਵਨ ਨੰਬੀਆਰ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵਾਨ ਇਲਿਆਤੂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਵਿਆਕਰਣ ਭੂਸ਼ਨਮ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਸ਼ਿਰਮਣੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਿਨੀਥੁਰਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਕੂਲ (ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਲਜ, ਤ੍ਰਿਪਿਨੀਥੁਰਾ) ਦੇ ਸੰਕਰਣਾਰਾਯਣ  ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਸ਼ਰਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ।
ਵਾਰੀਅਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਲਜ, ਤ੍ਰਿਪਿਨੀਥੁਰਾ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਪਰੰਤੂ ਜਲਦ ਹੀ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮੂਲਾਨਾਗਰਮ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਨਦੋਦਯਮ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਕੂਲ, ਕਲਾਡੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। 1942 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨਦੋਜ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸਵਤੰਤਰ ਭਰਤਮ ਚਲਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਕੋਡਕਰਾ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1948 ਵਿਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕੇਰਲਾ ਵਰਮਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਮਦਰਾਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।  1975 ਵਿਚ, ਮਾਤਰਭੂਮੀ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਫਿਰ 1968 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲਾ ਭਾਸਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਸੰਨ 1975 ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਾਤਰਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸਨੇ ਕੁੰਕੁਮਮ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਨਾਲ ਵੀ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1911 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1989
ਮਜ਼ਾਰ-ਏ-ਸ਼ਰੀਫ਼
ਮਜ਼ਾਰ-ਏ-ਸ਼ਰੀਫ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜੀ ਪੱਖੋਂ ਅਹਿਮ ਸ਼ਹਿਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਆਮੂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕ਼ਰੀਬ ਆਬਾਦ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੱਕ ਫ਼ੌਜੀ ਰਸਦ ਲਈ ਵਾਹਿਦ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਕਈ ਹੋਰ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮਜ਼ਾਰ ਸ਼ਰੀਫ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹਾਸਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਉੱਤੇ ਗਹਿਰਾ ਅਸਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਜ਼ਾਰ ਸ਼ਰੀਫ ਜੋ ਸੋਵੀਅਤ ਕਬਜੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸੋਵੀਅਤ ਨਵਾਜ਼ ਹੁਕੂਮਤ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਗੜ੍ਹ ਸੀ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 693,000 (2015) ਹੈ, ਇਹ ਰੌਣਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਕਲਬਾਂ, ਫ਼ਿਲਮ ਸਟੂਡੀਓ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਹੈਸਿਅਤ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਲੀਲ
ਲੀਲ (Rijsel ) ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਪੈਂਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਲੀਲ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਪੈਰਿਸ, ਲਿਓਂ ਅਤੇ ਮਾਰਸੇਈ ਮਗਰੋਂ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿਚਲਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਲ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਕੋਲ਼ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੋਰ-ਪਾ-ਦੇ-ਕਾਲੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।
ਸੋਂਗਤਾਓ ਸਰੋਵਰ
ਸੋਂਗਤਾਓ ਸਰੋਵਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੋਂਗਤਾਓ ਰਿਜ਼ਰਵਾਇਰ ਸਿੰਚਾਈ ਖੇਤਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੈਨਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ।
ਨੰਦੂ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਲਗਭਗ 20 km ਡੈਨਜ਼ੌ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਸਰੋਵਰ ਟਾਪੂ ਦੇ 0.17 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕੁੱਲ ਸਮਰੱਥਾ 3,340,000,000 m3   ਹੈ। । ਜਲ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਾਪੂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਫ਼ੇ ਉਤੇ ਚੀਨੀ ਹਵਾਲੇ ਵਰਤੇ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਵਲੀਦ ਅਲ-ਫੁਸਸੀਨੀ
ਵਲੀਦ ਅਲ-ਫਲਸਤੀਨੀ ਇੱਕ ਫਲਸਤੀਨੀ, ਲੇਖਕ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਬਲਾਗਰ ਹੈ. ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਵਿੱਚ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਅਥਾਰਿਟੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਅਤੇ ਬਲਾੱਗ ਪੋਸਟਾਂ' ਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਲਾਮ ਖਿਲਾਫ ਕੁਫ਼ਰ ਬੋਲਣ ਲਈ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਨੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ. ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਬਚ ਨਿਕਲੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ. 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, ਬਲਸਫੀਏਮਾਈਟਰ!: les prisons d'ਅੱਲ੍ਹਾ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਬਾਰੇ
Bibliography
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ https://en.wikipedia.org/wiki/Waleed_Al-Husseini
ਭੜੋਲਾ
ਤਸਵੀਰ
ਅੰਨ ਨੂੰ ਜਿਸ ਤੂੜੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਬੜੇ ਢੋਲ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਭੜੋਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੜੋਲੇ ਵਿਚ ਛੋਲੇ, ਮੋਠ, ਮੂੰਗੀ, ਮਾਂਹ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਭੜੋਲਾ ਢੋਲ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਆਸ ਢਾਈ ਕੁ ਫੁੱਟ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਚਾਈ ਪੰਜ ਕੁ ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਹਿਬੂਬ
ਪ੍ਰੋ. ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਹਿਬੂਬ (1937 - 15 ਫਰਵਰੀ 2010) ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸਨ।
ਕਾਵਿ-ਨਮੂਨਾ
ਇਸ ਰੋਹੀ ਚੋਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਨੇ ਮੌਤ ਮਿਰੀ ਦੀਆਂ ਵਾਜਾਂ ਦੂਰ ਨਗਾਰੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ ਗੂੰਜਣ ਸੁਣ ਫ਼ਰਿਆਦਾਂ। ਕੱਚੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਬੂਹਿਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰੋਂਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਆਈਆਂ ਕਣਕਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਦੀ ਰੁੱਤੇ ਕਿਉਂ ਦਰਦ ਉਮਰ ਦੇ ਲਿਆਈਆਂ? ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ ਵਡੇਰਿਆਂ ਤੋਂ ਨੇ ਮਿਰਗਾਂ ਨਾਲ ਯਰਾਨੇ ਮਾਵਾਂ ਰੋਹੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡ ਕੇ ਵਸਨਾ ਦੇਸ ਬਿਗਾਨੇ। ‘ਮਾਏ ਕਣੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਨੈਣ ਨਿਮਾਣੇ ਦੋਏ` ਮਾਂ ਦੇ ਤਰਸ ਦੇ ਖੰਭ ਨਿਤਾਣੇ ਦੇਖ ਬੱਚੜੇ ਰੋਏ। ਸੂਰਜ ਪਰਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਲਾਏ ਜਦ ਪਰਦੇਸੋਂ ਚੱਲੀ ਵਤਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰੌਲੇ ਮਚੇ ਕੂੰਜ ਨਿਮਾਣੀ ਕੱਲੀ। (ਸਫਾ ੨੦ ‘ਵਣ ਵੈਰਾਗ`)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਲੇਖਕ
ਡੋਮਿਟੀਅਨ
ਡੋਮਿਟੀਅਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Domitian; 24 ਅਕਤੂਬਰ, 51 - 18 ਸਤੰਬਰ, 96 ਈ.) ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਸਮਰਾਟ ਸੀ। ਉਹ ਟਾਈਟਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਵੈਸਪੇਸੀਅਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਡੋਮਿਟੀਅਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੰਘਾਸਣ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਇਹ ਫਲੇਵੀਅਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਨੇਟ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੱਖੇ ਟਕਰਾਅ ਦਿੱਤੇ।
ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਡੋਮਿਟੀਅਨ ਦੀ ਇੱਕ ਨਾਬਾਲਗ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਸਮੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਡੋਮਿਟੀਅਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਟੋਰੀਅਨ ਗਾਰਡ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਾਟ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ 15 ਸਾਲ ਦਾ ਰਾਜ ਟਾਈਬੀਰੀਅਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਸੀ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਡੋਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਰੋਮਨ ਸਿੱਕਾ ਦੀ ਪੁਨਰ-ਸੁਰਜੀਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਕੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ, ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਟਾਕਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰੋਮ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਸ਼ਹਿਰ ਰੋਮ ਨੂੰ ਪੁਨਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬਿਲਡਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੁੱਧ ਲੜੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਜਨਰਲ ਐਗਰੀਲੋਡਾ ਨੇ ਕੈਲੇਡੋਨਿਆ (ਸਕੌਟਲਡ) ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੈਸੀਆ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਡੋਮਿਟੀਅਨ, ਰਾਜਾ ਡੇਸੇਬਲਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਡੋਮਿਟੀਅਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਆਗੁਸਸ ਮੰਨਦਾ ਸੀ, ਰੋਮੀ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਇੱਕ ਅਗਿਆਤ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਸੀ। ਧਾਰਮਿਕ, ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮਤਭੇਦ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਸੈਂਸਰ ਨਾਮਿਤ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਨੈਤਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਡੌਮਿਟੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਰੋਮਨ ਸੈਨੇਟ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਜ਼ਾਲਮ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਡੋਮਿਟੀਅਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਸਮਾਂ 96 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਰਵੇ ਦੁਆਰਾ ਅਗਲੀ ਗੱਦੀ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਡੋਮਿਟੀਅਨ ਦੀ ਮੈਮੋਰੀ ਨੂੰ ਰੋਮੀ ਸੀਨੇਟ ਦੁਆਰਾ ਵਿਅਰਥ ਸਾਸ਼ਨ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਸੀਨੇਟੋਰੀਅਲ ਲੇਖਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟੈਸੀਟਸ, ਪਲੀਨੀ ਦੀ ਯੂਅਰਜਰ, ਅਤੇ ਸਯੂਟੋਨੀਅਸ ਨੇ ਡੋਮੀਟੀਅਨ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜ਼ਾਲਮ ਅਤੇ ਪਾਗਲ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਸੋਧਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡੋਮੀਟੀਅਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੇਰਹਿਮ, ਪਰ ਕੁਸ਼ਲ ਓਪਰੇਟਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਿਸਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਦੂਸਰੀ ਸਦੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।
ਹੱਤਿਆ
ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ 18 ਸਤੰਬਰ 96 ਨੂੰ ਡੋਮੀਟੀਅਨ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਾਓਟੋਨਿਅਸ ਦੁਆਰਾ ਪਲਾਟ ਅਤੇ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਡੋਮਿਟੀਅਨ ਦੇ ਚੈਂਬਰਲਿਨ ਪੇਰਨੀਅਇਜ਼ ਨੇ ਪਲਾਟ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਡੋਮੀਟੀਅਨ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਇਪਪਰੋਦਿਤਸ ਦੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸੀ।
ਇਸ ਐਕਟ ਨੂੰ ਆਪੋ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਮੈਕਸਿਮਸ ਦੇ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਡੋਮਿਟੀਅਨ ਦੀ ਭਾਣਜੀ ਫਲਾਵੀਆ ਡੋਮੇਟੀਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸਟੀਫਨਸ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਯੂਟੋਨੀਅਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਈ ਕਮੀਆਂ ਨੇ ਡੋਮੀਟੀਅਨ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਤਲ ਤੋਂ ਕਈ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਿਨਰਵਾ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਜੁਉਪੀਟਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਹੱਥੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਡੋਮਿਟੀਅਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਮੰਨ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੇਚੈਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਦਿਨ, ਡੋਮੀਟੀਅਨ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇੱਕ ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਨੌਕਰ, ਜੋ ਖ਼ੁਦ ਇੱਕ ਪਲੌਟਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੀ, ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਦੁਪਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੇਰ ਸੀ। ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਰਾਮ ਪਾ ਕੇ ਸਮਰਾਟ ਕੁਝ ਹੁਕਮਾਂ' ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਡੈਸਕ 'ਤੇ ਗਏ। ਸਟੀਫਨਸ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤਕ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹ 'ਤੇ ਸੱਟ ਮਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਛੁਪਾ ਕੇ ਚਾਕੂ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਪੱਟੀ ਬੰਨੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਨੋਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 51 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 96 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਦੇ ਰੋਮਨ ਸ਼ਾਸ਼ਕ
2014
2014 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 2010 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਂ
1430
1430 43 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1430 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਬਜ਼ਾਰ ਪੂੰਜੀਕਰਣ
ਬਜ਼ਾਰ ਪੂੰਜੀਕਰਣ, ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬਕਾਇਆ ਸਾਂਝੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਮੁੱਲ ਹੈ।
ਬਜ਼ਾਰ ਪੂੰਜੀਕਰਣ ਬਕਾਇਆ ਸਾਂਝੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਂਝੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਮਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਬਕਾਇਆ ਸਟਾਕ ਜਨਤਕ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ ਅਤੇ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪੂੰਜੀਕਰਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ ਬਾਰੇ ਜਨਤਕ ਰਾਏ ਦੇ ਇੱਕ ਸੂਚਕ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਟਾਕ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਦੇ ਕੁਝ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਕਾਰਕ ਹੈ।
ਵਰਣਨ
ਮਾਰਕੀਟ ਪੂੰਜੀਕਰਣ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪੂੰਜੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਕੁਇਟੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫਰਮ ਨੂੰ ਵਿੱਤ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਕਰਜ਼ਾ (ਜਾਂ ਲੀਵਰੇਜ) ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਫਰਮ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਵਿਆਪਕ ਮਾਪ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਮੁੱਲ (EV) ਹੈ, ਜੋ ਬਕਾਇਆ ਕਰਜ਼ੇ, ਤਰਜੀਹੀ ਸਟਾਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੀਮਾ ਫਰਮਾਂ ਲਈ, ਏਮਬੈਡਡ ਵੈਲਯੂ (EV) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮੁੱਲ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਰੇਕ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਸਾਰੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਕੀਟ ਪੂੰਜੀਕਰਣ ਦੇ ਜੋੜ ਦੇ ਮਾਪ ਵਜੋਂ। ਸਟਾਕ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਜਾਂ ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਪੂੰਜੀਕਰਣ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਹੋਰ ਆਰਥਿਕ ਸੂਚਕਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਫੇਟ ਸੂਚਕ) ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਜਨਤਕ ਵਪਾਰਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਮਾਰਕੀਟ ਪੂੰਜੀਕਰਣ ਲਗਭਗ US $93 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਸੀ।
ਰਾਮਾਬਾਈ ਰਾਨਡੇ
ਰਾਮਾਬਾਈ ਰਾਨਡੇ (25 ਜਨਵਰੀ 1863 – 1924) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕਰ ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1863 ਵਿੱਚ, ਕੁਰਲੇਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗਿਆਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਮਹਾਂਦੇਵ ਗੋਵਿੰਦ ਰਾਨਡੇ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ, ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸੇਨ ਸਮਾਜਕ ਨਾ-ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਅਨਪੜ੍ਹ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਰਾਮਾਬਾਈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਮਹਾਂਦੇਵ ਗੋਵਿੰਦ ਰਾਨਡੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤ-ਭਾਸ਼ਾ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਕੇ, ਰਾਮਾਬਾਈ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ 'ਹਿੰਦੂ ਲੇਡੀਜ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਕਲੱਬ' ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸੱਦ ਜਨਤਕ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਰਾਮਾਬਾਈ ਪੂਨੇ ਵਿੱਚ 'ਸੇਵਾ ਸਦਨ ਸੋਸਾਇਟੀ' ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੀ। ਰਾਮਾਬਾਈ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਰਾਮਾਬਾਈ ਰਾਨਡੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ 1886 ਵਿੱਚ, ਪੂਨੇ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਹੁਜ਼ੁਰਪਾਗਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਜ
ਰਾਮਾਬਾਈ ਰਾਨਡੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਧੁਨਿਕ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਤਾ ਹੈ। ਉਹ "ਸੇਵਾ ਸਦਨ ਸੋਸਾਇਟੀ". ਪੂਨੇ ਦੀ ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੀ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈਆਂ। ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਬੇਅੰਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਇਸ ਤੱਥ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਰਾਮਾਬਾਈ ਦੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਨਿੱਜੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਰਾਮਾਬਾਈ ਰਾਨਡੇ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਜਨਵਰੀ, 1863 ਨੂੰ ਸੰਗਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ, ਦੇਵਰਾਸ਼ਟਰ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕੁਲੇਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਸਖਤ ਵਰਜਣਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ। 1873 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਨਿਆਧੀਸ ਮਹਾਦੇਵ ਗੋਵਿੰਦ ਰਾਨਡੇ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ ਦਾ ਬਾਨੀ, ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਜਾਕੇ ਉਸਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਬਾਈ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਲਿਖਣਾ ਸਿਖਾਇਆ ਤੇ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਮਾਬਾਈ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਤਮਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਣਿਆ। ਉਸਦੇ ਇਸ ਵੱਡੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਰਾਸਤੇ ਨੂੰ ਰਮਾਬਾਈ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ, ਰਾਮਾਬਾਈ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੁਤੰਤਰ ਬਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾ ਦਿੱਤੀ।
ਉਹ ਮਹਿਜ਼ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮਹਾਦੇਵ ਗੋਵਿੰਦ ਰਾਨਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਆਹੀ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਰਾਮਾਬਾਈ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨਾ ਜਾਂ ਲਿਖਣਾ ਪਾਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਉਸਦਾ ਪਤੀ, "ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਸ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ" ਵਜੋਂ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਬੰਬਈ ਦੇ ਐਲਫਿੰਸਟਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਪੂਰਬੀ ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬੁਰਾਈਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਛੂਤ-ਛਾਤ, ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਸਤੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਰਵਜਨਕ ਸਭਾ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕਈ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੀਹ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਪੂਰੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਉੱਚੀ ਸੋਚ, ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਭਾਵੁਕ ਅਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਨੇ ਰਮਾਬਾਈ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਉਸਦੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਰਮਾਬਾਈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲ ਬਣ ਸਕੇ। ਉਸਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੁਕਾਵਟ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਜਸਟਿਸ ਰਾਨਾਡੇ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਰਮਾਬਾਈ ਨੂੰ ਮਰਾਠੀ, ਇਤਿਹਾਸ, ਭੂਗੋਲ, ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਨਿਯਮਿਤ ਸਬਕ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਉਸਦੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਚੇਲਾ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸਦੀ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਦੋਸਤ ਬਣ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਪੰਡਿਤਾ ਰਮਾਬਾਈ ਵਿਧਵਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1882 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਆਈ ਤਾਂ ਰਾਨਾਡੇ ਨੇ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਦੋਵਾਂ, ਰਾਮਾਬਾਈ ਰਾਨਾਡੇ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤਾ ਰਾਮਾਬਾਈ ਰਾਨਾਡੇ ਨਿਵਾਸ ਨੇ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਔਰਤ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਬਕ ਲਏ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਰਾਮਾਬਾਈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਾਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਸਾਥੀ ਬਣ ਸਕੇ। ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸਥਾਰਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਰੁਕਾਵਟ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਜਸਟਿਸ ਰਾਨਡੇ ਲਗਾਤਾਰ ਰਾਮਾਬਾਈ ਨੂੰ ਮਰਾਠੀ, ਇਤਿਹਾਸ, ਭੂਗੋਲ, ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਪਾਠ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਸਾਰੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਉਸਦੀ ਚੇਲੀ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਸਦੀ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਦੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਪਾਤਰ ਦੋਸਤ ਵ ਬਣ ਗਈ। ਰਾਮਾਬਾਈ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਯੋਗਦਾਨ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿੱਖੀ ਹੋਈ ਉਸਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਅਮਾਚਯਾ ਆਯੁਸ਼ਯਤਿਲ ਅਥਾਵਨੀ  ਆਉਂਦੀ ਹੈ।   ਇਸ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਵਾਹਿਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਰਾਨਡੇ ਦੇ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੇ ਕਈ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛਪਵਾਇਆ। ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸੀ।
ਰਾਮਾਬਾਈ  ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਜਨਤਕ ਪਛਾਣ ਨਾਸ਼ਿਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਜਸਟਿਸ ਰਾਨਡੇ ਨੇ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਸ਼ਣ ਖ਼ੁਦ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਜਲਦ ਹੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਜਨਤਕ ਬੁਲਾਰੇ ਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਧਾਰਨ ਅਤੇ ਦਿਲ-ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਮਾਜ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਰੀਆ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। 1893 ਤੋਂ 1901 ਤੱਕ ਰਾਮਾਬਾਈ ਆਪਣੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਸੀ।ਉਸਨੇ ਬੰਬਈ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਲੇਡੀਜ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਅਤੇ ਲਿਟਰੇਰੀ ਕਲੱਬ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਟੇਲਰਿੰਗ ਅਤੇ ਹੈਂਡ ਵਰਕ ਵਿਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਕਈ ਕਲਾਸਾਂ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀਆਂ।
ਕਰੀਅਰ
ਰਾਮਾਬਾਈ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਸਿਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਜਨਤਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਜਸਟਿਸ ਰਾਨਾਡੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਸ਼ਣ ਲਿਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਬੋਲਣ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਦੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਮਾਜ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਰੀਆ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜ (ਆਰਿਆ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜ) ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 1893 ਤੋਂ 1901 ਤੱਕ ਰਮਾਬਾਈ ਆਪਣੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਲੇਡੀਜ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਡ ਲਿਟਰੇਰੀ ਕਲੱਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਆਮ ਗਿਆਨ, ਟੇਲਰਿੰਗ ਅਤੇ ਹੈਂਡਵਰਕ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਕਈ ਕਲਾਸਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਜਸਟਿਸ ਰਾਨਾਡੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰਗਰਮੀ
ਅਠੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, 1901 ਵਿੱਚ ਜਸਟਿਸ ਰਾਨਾਡੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬੰਬਈ ਛੱਡ ਕੇ ਪੂਨੇ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਫੂਲੇ ਮਾਰਕੀਟ ਨੇੜੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜੱਦੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗਤਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ। ਰਮਾਬਾਈ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ 23 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਿਉਂਦੀ ਰਹੀ - ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ, ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਲਈ ਸੇਵਾ ਸਦਨ ​​ਵਰਗੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਜੀਵਨ। ਰਮਾਬਾਈ ਨੇ 1878 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਆਪਣੀ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇਹ 1901 ਵਿੱਚ ਜਸਟਿਸ ਰਾਨਾਡੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਕੈਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਮਾਣ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਮੁਲਾਕਾਤੀ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਸੁਧਾਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਠਿਆਈਆਂ ਵੰਡੀਆਂ। ਉਹ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦੀ, ਫਲ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੰਡਦੀ। ਉਹ 1913 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਕਾਠੀਆਵਾੜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਕਾਲ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰਾਹਤ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹ ਸੰਤ ਗਿਆਨੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸੇਵਾ ਸਦਨ ​​ਦੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸ਼ਟਮੀ ਅਤੇ ਕਾਰਤੀਕੀ ਮੇਲਿਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਲਾਂਦੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੋਪਾਲ ਭੰਡਾਰਕਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਭਾਜੇਕਰ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਰਮਾਬਾਈ ਨੇ 1904 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਭਾਰਤ ਮਹਿਲਾ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ।
ਸੇਵਾ ਸਦਨ
1908 ਵਿੱਚ ਪਾਰਸੀ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ, ਬੀ.ਐਮ. ਮਲਬਾਰੀ ਅਤੇ ਦਯਾਰਾਮ ਗਿਦੁਮਲ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਘਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਰਸਾਂ ਬਣਨ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਮਾਬਾਈ ਵੱਲ ਮੁੜੇ, ਉਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾ ਸਦਨ ​​(ਬੰਬਈ) ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। 1915 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਸੇਵਾ ਸਦਨ ​​ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਦਿਅਕ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਸਿਖਲਾਈ ਕਾਲਜ, ਤਿੰਨ ਹੋਸਟਲ ਬਣਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਪ੍ਰੋਬੇਸ਼ਨਰ ਨਰਸਾਂ ਲਈ।
1924 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਰਮਾਬਾਈ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਪੁਣੇ ਸੇਵਾ ਸਦਨ ​​ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਮਾਬਾਈ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ, ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜਤਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਸੇਵਾ ਸਦਨ ​​ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੈਰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਪੱਖਪਾਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ। ਆਖਰੀ ਦੋ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ - ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀ-ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਸੰਗਠਨ; ਅਤੇ ਦੂਜਾ 1921-22 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਤਾਧਿਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਸੰਗਠਨ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇੰਡੋ-ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਪੋਸਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, 14 ਅਗਸਤ, 1962 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਮਾਬਾਈ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਪਰ ਪੋਸਟੇਜ ਸਟੈਂਪ ਦਰਸਾਈ ਗਈ।
ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼, ਜੋ ਜ਼ੀ ਮਰਾਠੀ ਉੱਪਰ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਊਂਚਾ ਮਾਜ਼ਾ ਜੋਕਾ ਹੈ ਜੋ ਰਾਮਾਬਾਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਵਜੋਂ ਹੋਏ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਸੀਰੀਜ਼ ਨੇ ਮਹਾਰਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੈਲੀਬ੍ਰੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1924 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ
ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੱਛੀ ਤੇ ਮਾਹੀਗੀਰ
ਕਹਾਣੀ ਸਾਰ
ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਝੌਂਪੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੁੱਢਾ ਆਦਮੀ ਤੇ ਔਰਤ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਕੱਟਦੇ ਸਨ। ਬੁੱਢਾ ਆਦਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਜਾਂਦਾ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਬੁੱਢੇ ਆਦਮੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜਾਲ ਸੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਘਾਹ ਫੂਸ ਹੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਪਰ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੱਛੀ ਸੀ। ਮੱਛੀ ਮਨੁੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੁੱਢੇ ਆਦਮੀ ਕੋਲੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਣ ਦੇਣ ਲਈ ਮਿੰਨਤ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸਦੇ ਬਦਲੇ ਬੁੱਢਾ ਆਦਮੀ ਕੁਝ ਵੀ ਮੰਗ ਲਵੇ ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗੀ। ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸੁਣ ਕੇ ਬੁੱਢਾ ਆਦਮੀ ਦਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।