cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ
ਲਾਂਗ ਅਤੇ ਪੈਰੋਲ
ਸੋਸਿਊਰ ਲੈਂਗ ਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤਾਰਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਹੈ। ਪੰਜ ਜਾਂ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਚੇਤ ਜਾਂ ਅਚੇਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਨੇਮ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਸੁਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਆਕਰਣ ਨੇਮ ਵਿਧਾਨ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਰਾਮ ਅਸਮਾਨ ਵਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੋ ਠੀਕ ਵਾਕ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਵੇਂ ਕਹੀਏ ਕਿ ਅਸਮਾਨ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਰਾਮ। (ਜੋ ਕਿ ਗਲ਼ਤ ਵਾਕ ਹੈ)।
ਸੋ ਠੀਕ ਵਾਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੀ ਲੈਂਗ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿੱਜੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਭਾਵ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪੈਰੋਲ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨੇਮ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਧੀਨ ਹੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਾਕਕ੍ਰਮਕ ਅਤੇ ਸਹਿਚਾਰੀ ਸੰਬੰਧ
ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿਧੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਉਪਵਰਗ ਵਾਕਕ੍ਰਮਕ ਅਤੇ ਸਹਿਚਾਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਵਾਕਕ੍ਰਮਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਭਾਵ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸੰਰਚਨਾ ਵਿਚਲੇ ਰੇਖਾਕਿਕ ਅਰਥਾਤ ਲੜੀਵਾਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾਈ ਤੱਤ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਚਰਿਤ ਲੜੀ ਵਾਂਗ ਨਿਯੰਤਰਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਰਥਾਤ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ order of succesioy ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਸਾਧਾਰਨ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਵਰਗ ਦੇ ਦੋ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਦੁਹਰਾਉ ਦੀ ਸਹਿਜ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੋ ਜਾਂ ਅਧਿਕ ਜੁੜਵੀਆਂ ਇਕਾਇਆਂ ਰਾਹੀਂ ਘੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਹਿਚਾਰੀ ਸੰਬੰਧ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਭਿੰਨ ਭਾਸ਼ਾਈ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਿਕ ਅਤੇ ਰੇਖਾਕਿਕ ਦੇ ਉਲਟ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਕਰੀ ਯਾਦ ਵਿਚਲੇ ਅਮੂਰਤ ਨਿਯਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਉਂਤੇ/ਸਿਰਜੇ ਗਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਰਗ ਜਾਂ ਉਪਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਨਿਯਮਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ, ਨਾਂਵ, ਪੜਨਾਂਵ ਆਦਿ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਪ੍ਰਤਿ-ਬਦਲ/ਵਾਕ-ਕ੍ਰਮਕ ਸੰਬੰਧ ਲੇਟਵੇਂ ਰੁਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸਹਿਚਾਰੀ ਸੰਬੰਧ ਖੜੇ ਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਾਕ ਕ੍ਰਮਕੀ ਸੰਬੰਧ ਸੰਯੋਜਨ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਾਕ- ਕ੍ਰਮਕੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵਾਕ-ਅੰਸ਼ੀ, ਵਾਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸੰਰਚਨਾ ਦੀ ਤਰਤੀਬ ਸੰਬੰਧੀ ਹੈ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਾਕ-ਕ੍ਰਮਕੀ ਸੰਬੰਧ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਕ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਧਾਰਣੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਹਿਚਾਰੀ ਸੰਬੰਧ ਇੱਕ ਉਪਵਰਗ, ਵਰਗ ਜਾਂ ਸਿਸਟਮ ਬਾਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨਾਂਵ, ਪੜਨਾਂਵ, ਸੰਯੋਜਕ ਆਦਿ। ਇਵੇਂ ਹੀ ਵਾਕ-ਕ੍ਰਮਕੀ ਸੰਬੰਧ ਅਰਥ ਸਿਰਜਣ ਦੇ generative process ਦੇ ਲੱਛਣ ਦਾ ਧਾਰਣੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਹਿਚਾਰੀ ਸੰਬੰਧ ਭਾਸ਼ਿਕ ਇਕਾਈਆਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਵਖਰੇਵੇਂ ਮੂਲਕ ਲੱਛਣ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ। ਵਾਕ-ਕ੍ਰਮਕੀ ਸੰਬੰਧ ਅਧਿਕਤਰ ਸੰਰਚਨਾਵੀ ਧਰਾਤਲ ਤੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸਹਿਚਾਰੀ ਸੰਬੰਧ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵਾਕ-ਕ੍ਰਮਕੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਸਰੂਪ ਸਹਿਹੋਂਦਮੂਲਕ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਹਿਚਾਰੀ ਸੰਬੰਧ ਵੰਡਮੂਲਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਾਕ ਕ੍ਰਮਕੀ ਸੰਬੰਧ ਸੰਯੋਜਨੀ ਜੁਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਹਿਚਾਰੀ ਸੰਬੰਧ ਵਖਰੇਵੇਂ ਦੇ ਜੁੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਚਿੰਨ੍ਹ:ਚਿੰਨ੍ਹਕ ਅਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹਤ
ਸੋਸਿਊਰ ਦੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਸ਼ਾ ਇੱਕ ਚਿਹਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਸੁਰੀਲੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋ ਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਂਉਹ ਵਿਚਾਰ ਅਭਿਵਿਅਕਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਿਰਾ ਸ਼ੋਰ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਰਯਾਦਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧ,ਚਿਹਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਅੰਗ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਸੋਸਿਊਰ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੀ ਗੱਲ ਤੋਰੀ। ਚਿੰਨ੍ਹ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਧਾਰ ਬਣਿਆ। ਸੋਸਿਊਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਸ਼ਕ ਚਿਹਨ, ਚਿਹਨਕ ਅਤੇ ਚਿਹਨਤ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਚਿਹਨਕ ਧੁਨੀ-ਸਮੂਹ ਹੈ, ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉਚਾਰ ਪੱਖ। ਚਿਹਨਤ ਉਹ ਬਿੰਬ ਜਾਂ ਸੰਕਲਪ ਹੈ ਜੋ ਧੁਨੀ ਸਮੂਹ ਦੇ ਉਚਾਰੇ ਗਏ ਜਾਂ ਲਿਖਤ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪੜਕੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਿਹਨ ਦਾ ਬਿੰਬ ਜਾਂ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਰਵਾਇਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹੁਦਰਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਚਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿੰਬਾਂ ਜਾਂ ਸੰਕਲਪਾ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਆਪ ਹੁਦਰੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੀ ਸਿਮਰਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਣ ਕਾਰਣ ਅਸਲ ਮਹੱਤਵ ਚਿਹਨਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਨਹੀੰ ਸਗੋਂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਅਨੁਕੂਲ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ 'ਚ ਬੱਝੇ ਚਿਹਨਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤੇ ਹੀ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਸਤੀ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਨੂੰ, ਅਰਥਾਤ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਉਪਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਾਵੇਂ ਸਾਧਾਰਨ ਜਿਹੀ ਜਾਪੇ, ਪਰ ਚੂੰਕਿ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖਣ ਸਮਝਣ ਦੇ ਅਸੀਂ ਆਦੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰੀਵੀਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਵਲ ਸਾਡਾ ਕਦੇ ਧਿਆਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੰਗਠਨ ਹੈ। ਵਾਕ ਬਣਤਰ ਅਨੁਕੂਲ, ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਚਿਹਨਤੀ ਸਮੱਗਰੀ, ਜਿਸ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਤਰਤੀਬ ਅਨੁਸਾਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੱਚੇ ਵਾਕ ਦੇ ਪਾਠ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅਸੀਂ ਵਰਤੇ ਗਏ ਚਿਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸੰਰਚਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਸਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚਿਹਨਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵਾਕ ਸੰਰਚਨਾ ਦਾ ਚਿਹਨਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਜੋ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ ਉਹ ਸਮਝ ਲਈਏ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਮਾਡਲ ਮੰਨਕੇ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਟੈਕਸਟ ਦੀ ਘੋਖ-ਪਰਖ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਤੇ ਵਸਤੂ ਪਰਕ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਚਿਹਨਕ ਅਤੇ ਚਿਹਨਤ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਆਪ ਹੁਦਰਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਸਿਊਰ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਤਰਕਪੂਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਆਪਹੁਦਰਾਪਣ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਇਸ ਆਰੰਭ ਰੂਪ, ਅਰਥਾਤ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਨਾਮਕਰਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ। ਭਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਆਪਹੁਦਰਾਪਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਬਲ ਮੈਟਿਕਸ ਭਾਸ਼ਕ ਚਿਹਨਾਂ ਦਾ ਸੀਮਤ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਚਿਹਨ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਨਿਰਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਤ ਰੂਪ ਲਈ ਚਿਹਨਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਜੋੜ ਮਿਲਾਪ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਜੋੜ ਮਿਲਾਪ ਪਿਛੇ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸਥੂਲ ਰੂਪ 'ਆਪਹੁਦਰੇਪਣ' ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਹਰ ਦਿਨ ਵੱਧਦੀ ਲੋੜ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਅਮੂਰਤ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਰੂਪਬੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਚਿਹਨਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਜੋੜ-ਤੋੜ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਲਕਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਪੁੱਜਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨੀ ਰੂਪ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਸੀਮਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜਦਾ ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇ। ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਫਿਰ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਅਣਕਿਹਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਸਿਰਜਤ ਭਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਚਿਹਨਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰੰਤਰ ਜੂਝਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਇਸਦਾ ਆਪਹੁਦਰਾਪਣ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਭਾਵ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿਸਟਮ ਅਧੀਨ ਤਾਂ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।
ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ:ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੀਮਾਵਾਂ
(ੳ) ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਰੋਧੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ
(1) ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਰਿਪੇਖ ਨਾਲੋਂ ਸੰਪੂਰਣ ਵਿਛੂਨਣਾ।
(2) ਵਿਭਿੰਨ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਮੂਲੋ ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹੋਣਾ।
(3) ਕਾਲਿਕ ਪਹਿਲੂ ਦੀ ਥਾਂ ਸਥਾਨੀਕ੍ਰਿਤ ਪਹਿਲੂ 'ਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਤਨਾਸਬੀ ਬਲ।
(4) ਵਿਕਾਸ, ਵਿਨਾਸ ਰਖ, ਮੁੱਖ ਦੌਰ,ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ, ਵਿਕਾਸ ਅਮਲ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਸਟਮ ਉਪਰ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬੇਮੁੱਖਤਾ।
(5) ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ/ਸਿਸਟਮੀ ਮਾਡਲ ਦੇ ਗਲਤ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਸ
(6) ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਜੀਵੰਤ ਸਰੰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਡਾਇਲੈਕਟਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ, ਸਮਝਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਥਿਰ ਮਕਾਨਕੀ ਰੂਪਗਤ ਸਰੰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿਖੇੜੇ ਅਤੇ ਸਥਾਪਤੀ ਉੱਤੇ ਮੂਲ ਬਲ।
(ਅ) ਵਿਸ਼ੇ ਜਾਂ ਸਾਰ ਦੀ ਉਪੇਖਿਆ : ਸਰੰਚਨਾਵਾਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰੰਚਨਾ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ, ਮੂਲ ਤੱਤ ਜਾਂ ਮੂਲ ਸਾਰ ਦੀ ਉਪੇਖਿਆ ਕਰਕੇ ਮੂਲ ਬਲ ਜਾਂ ਅੰਤਿਮ ਉਦੇਸ਼ ਇਸ ਦੇ ਸੰਗਠਨਕਾਰੀ ਤੱਤਾਂ ,ਰੂਪਗਤ ਜੁਗਤਾਂ ਜਾਂ ਅਰਥ ਸਿਰਜਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਉੱਪਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਸੰਰ। ਝ
ਚਨਾਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਮੂਲ ਮਸਲਾ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਉਦੇਸ਼ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਨਹੀ, ਸਗੋ ਇਹ ਤਾਂ ਅਧਿਐਨ ਬਾਹਰੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹਨ, ਮੂਲ ਮਸਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਰਥ ਦੀ ਥਾਂ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚਿੰਨੀਕਰਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਂ ਅਰਥ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤ ਦਾ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਪਰਿਪੇਖ ਅੱਗੋਂ ਜਿੰਨਾ ਤਬਾਹਕੁੰਨ ਪਰਿਣਾਮਾਂ, ਉਲਾਰ ਸੰਵਾਦਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਵਿਰੋਧੀ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਕੁੱਝ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ :
(1) ਅਧਿਐਨ ਕਾਰਜ ਵਿਚੋਂ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਨਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ denial of subject ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਹੀ 'ਇਸ ਵਿਗਿਆਨ' ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦੇਣਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਠ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਸਿਰਫ਼ ਰੂਪਗਤ ਤਕਨੀਕਾਂ ਤੱਕ ਮਹਿਦੂਦ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
(2) ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਰਚਨਾ ਦੇ ਤੱਤਾਂ, ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ -ਸੰਬੰਧ ਜਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜਣਾ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਮੂਲ ਉਦੇਸ਼ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸੰਰਚਨਾ ਸਮਾਜੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਕੀ ਅਰਥ, ਜਾਂ ਕੀਮਤ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਿਰਜਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ।..."to persue the reading of the text......its dissemination, not its truth. ਚਿੰਨ੍ਹ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸੇ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਅਧੀਨ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਨੂੰ ਉਪੇਖਿਅਤ ਕਰਕੇ ਕੇਂਂਦਰੀ ਸਥਾਨ ਚਿੰਨ੍ਹਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਸੋਸਿਊਰ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਹੀ ਵਿਚਾਰਵਾਦੀ ਅਤੇ theological ਹੈ ਚਿੰਨ੍ਹਕ ਅਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਨੂੰ ਨਿਖੇੜਨ ਦੇ ਦੋ ਪਰਿਣਾਮ ਨਿਕਲੇ
(5) ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਨੇ ਅਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਅਰਥ, ਸਿਰਜਕ, ਮਨੁੱਖ, ਸਮਾਜ, ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਖ਼ਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ Eco ਨੇ antihumanism ਅਤੇ fredric jameson ਨੇ militant anti-humanism' ਕਿਹਾ ਹੈ।
(ੲ) ਸਿਰਜਿਤ ਸੰਕਲਪਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਵਿਗਿਆਨਕ ਧਾਰਨਾ : ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿਚ ਨਿਖੇੜੇ ਗਏ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿਚ ਅਨੇਕ ਗੰਭੀਰ, ਉਲਾਰਪਣ ਅਤੇ ਕੁਰਾਹੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਸਿਧਾਂਤਕ ਪਰਿਪੇਖ ਉੱਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗਲਤ ਮਨੌਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਸਿਰਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਹੀ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਪਛਾਨਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸਵੈ- ਵਿਰੋਧਾ, ਵਿਹਾਰਕ ਸੀਮਾਵਾਂ, ਸਿਧਾਂਤਕ ਗਲਤੀਆਂ, ਤਾਰਕਿਕ ਅਸੰਗਤੀਆ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਚੌਖਟੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
(1) ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਨਿਰੋਲ ਅਮੂਰਤ, ਸਵੈ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਨਿਰਪੇਖ ਸੰਰਚਨਾ ਵਜੋਂ ਕਲਪਿਤ ਕਰਨਾ ਹੀ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹੁੰਚ ਹੈ।ਇਹੋ ਮਨੌਤ ਅੱਗੋਂ ਅਣਗਿਣਤ ਗਲਤ ਪਰਿਣਾਮਾਂ ਅਤੇ ਅਤਾਰਕਿਕ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।ਫਰੈਡਰਿਕ ਜੇਮਸਨ ਦਾ ਇਹ ਕਥਨ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ ਕਿ ਯਥਾਰਥ ਬਾਰੇ ਭਸ਼ਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਗੱਲ ਕਰਨੀ, ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਮਸਲਿਆ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੋਰ ਤੇ arbitrary ਅਤੇ ਨਿਰਪੇਖ ਫੈਸਲਾ ਹੈ ਬਾਖਤਿਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਸਿਊਰ ਦੀਆਂ ਮੁਸਕਲਾਂ ਦਾ ਮਸਲਾ la lange ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਕਰਨ ਵਿਚ ਹੈ। ਅੱਗੋਂ ਇਹੀ ਤਰਕ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਇਕ closed system ਮੰਨਣ ਵੱਲ ਰੁਚਿਤ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਇਸ ਨਿਰਪੇਖ ਅਤੰਕਪੂਰਨ ਅਮੂਰਤੀਕਰਨ ਨੂੰ ਅੱਗੋ ਸਮੁੱਚੀਆਂ ਸਿਰਜਣਾਵਾਂ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਪਦਾਰਥਕ ਡਾਇਲੈਕਟਸ ਦਾ ਸੰਭਾਵੀ ਬਦਲ ਸਿਰਜਣ ਦਾ ਸੁਚੇਤ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਜਿਵੇ ਭਾਸ਼ਾ ਹੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿਰਜਣਧਾਰਾ ਦਾ ਮੂਲ ਕਾਰਨ, ਸ੍ਰੋਤ, ਮਾਡਲ, ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਉਦੇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇ।ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਸਿਰਫ ਰੂਪਗਤ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੈ ਉਥੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਹਰੇਕ ਸੰਰਚਨਾ/ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਲਾਜਮੀ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਤੇ ਮੁਲਾਕਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
(2) order ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ, ਸੰਪੂਰਣ ਅਤੇ ਨਿਰਪੇਖ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸਥਾਪਤੀ ਦੇ ਕੇ ਇਸਦੇ ਸਿਰਜਣ, ਬਿਖਸਣ,ਬਦਲਣ ਦੇ ਅਮਲ ਨੂੰ ਮੂਲੌ ਬੇਲੋੜਾ,।ਜਾਂ ਅਧਿਐਨ ਬਾਹਰਾ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿਰਫ order ਪ੍ਰਤਿ ਉਲਾਰ ਤਰਜੀਹ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਦੀ ਅਵੱਗਿਆ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋਟੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਸੁਚੇਤ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਹੈ। ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਵਿਚ ਇਹ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹੁੰਚ ਅੱਗੋਂ ਸਿਸਟਮ, ਸੰਰਚਨਾ, ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਰੂਪਗਤ, ਸਥਿਰ ਮਕਾਨਕੀ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਲਸਰੂਪ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਇਹ ਪਹੁੰਚ ਸਥਾਪਿਤ ਲੋਟੂ ਜਮਾਤ ਦਾ ਹਿੱਤ ਪੂਰਦੀ ਹੈ।
(3) ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰੂਪ ਨੂੰ ਹੀ ਸਾਰ ਵਿਚ ਰੂਪਾਤਰਣ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਪਾਠ /ਕਿਰਤ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰ ਹੀ ਸਿਰਫ ਰੂਪ ਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੋ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤ ਭਾਸ਼ਾ ਉਚਾਰ ਦਾ ਅਮਲ ਹੀ ਇਸਦਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਜੇਮਸਨ ਨੇ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਨੂੰ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਰੂਪਵਾਦ' ਵਜੋਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦਾ ਮੱਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
(4) ਇਸ ਦਾ ਅਗਲੇਰਾ ਪਰਿਣਾਮ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਰਚਨਾ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਤੱਕ ਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੰਰਚਨਾ ਸਾਰਮੁਕਤਾ ਹੋਂਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਨਿਰੋਲ ਰੂਪਗਤ ਸੱਤਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਵਿਚ ਇਕ ਸਾਂਝੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਰੂਪਗਤ ਹੋਂਦ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ।ਉਹ ਜਾਂ ਵਾਕ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਜਾਂ ਗਣਿਤ ਮੂਲਕ ਸੰਰਚਨਾਵਾ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਇਵੇਂ ਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਹੋਂਦ ਵਜੋਂ ਜਿਸ ਦਾ ਕਿ ਨਾ ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਹਿਲੀ ਨਜਰੇ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ; ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
(5) ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਨੂੰ ਜੋ ਨਿਰੋਲ ਵਿਧੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਜਿਸ ਦੀ ਬਹੁਤੇ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਹਾਮੀ ਭਰਦੇ ਨੇ ਤਦ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਸੀਮਿਤ ਮਹੱਤਤਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਅਧਿਐਨ ਨਿਰੋਲ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ(ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਿਧੀ ਹਰੇਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੀ ਹੋਵੇਗੀ) ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਰਿਪੇਖ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਆਵਸ਼ਕਤਾ ਹੈ।
ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦਾ ਸਰੂਪ
ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਇੰਨੀਆ ਵੰਨ -ਸਵੰਨੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਕਲਪਾਂ/ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਚਿੰਤਕ ਦੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਕਹਿ ਸਕਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਪਹਿਲੂ ਹੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਾਂਗੇ। ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਤ ਅਨੁਸਾਰ:
"The goal of every structuralist activity whether 'reflective' or 'creative' ,consist of re- construction reveals the rules according to which the object functions. ਮਿਸੇ਼ਲ ਫੂਕੋ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਨੂੰ ananymous thinking knowledge without subject, theory without identity" ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।                                                                  ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਅਧਿਐਨ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸੰਰਚਨਾ ਦੇ ਆਂਤਰਿਕ ਨਿਯਮ, ਜਿਹੜੇ ਅਮੂਰਤ ਜਾਂ ਅਚੇਤਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਨਮੁੱਖ ਆ ਜਾਣ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਰਚਨਾ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਨਿਕਟ ਕਾਲਕੀ ਅਧਿਐਨ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਦੇ ਸੰਰਚਨਾਵੀ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਸੰਰਚਨਾਵਦ ਦਾ ਮੂਲ ਧੁਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਾਠ ਦਾ ਸਮੱਗਰ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮੀ ਅਧਿਐਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਸੰਰਚਨਾ ਦਾ 'ਵਿਆਕਰਨ' ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦੀ ਮੂਲ ਅੰਤਰ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਇਕਾਲਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ।                       ‌‌    ‌‌      ‌‌        ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਿਖੇੜਨ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਮਸਲਾ ਇਸ ਦੇ ਵਿਧੀ, ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਹੋਣ/ਨਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ।   ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਇੰਨੀਆਂ ਵਿਪਰੀਤ/ਕਾਟਵੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਸਨਮੁੱਖ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਠੋਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਚੈਲਿੰਜ ਇੰਨੇ ਹਨ,ਕਿ ਇਸ ਪਹਿਲੂ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਕ ਟੁਕ ਫੈਸਲਾ/ਮੱਤ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਅਤਿਅੰਤ ਸੰਜੀਦਾ ਪਰ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਪਹਿਲੂ ਸੰਬੰਧੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਵਿਲੱਖਣ ਜਾ਼ਵੀਏ ਜਾਂ ਰਾਵਾਂ ਹੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਏ ਘਚੋਲੇ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।                                                1) ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਨਿਰੋਲ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਹੈ:                              ਰੋਲਾਂ ਬਾਰਤ -   "      I think that name of structuralism should today be reserved for a methodological movement which specifically avows its direct with linguistics." ਇਸ  ਦਿ੍ਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿਧੀ, discovery procedure ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਰਥਾਤ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ, ਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਵਿਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿਧੀ ਤੋਂ ਭਾਵ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਸਾਮਾਨਯ ਸੰਰਚਨਾਵੀ ਤੱਤਾਂ, ਸੰਬੰਧਾਂ, ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕ ਬਲ ਅਰਥ ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਰਥ-ਸਿਰਜਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੇ ਹੈ। ਜੇ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਮੰਨ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨ ਗਿਆਨ -ਅਨੁਸਾ਼ਸਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਚਿਤਤਾ ਅਤਿਅੰਤ ਸੀਮਿਤ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਇਕ ਸਮੱਗਰ ਪਹੁੰਚ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਅਧੂਰੀ ਹੈ। ਦੂਸਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਿਆਨ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਦੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ੳਉਸ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸੁਭਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਜਾਂ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਆੱਵਸ਼ਕਤਾ ਹੈ। ਤੀਸਰਾ ਵਿਭਿੰਨ ਗਿਆਨ ਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀਗਤ ਅੰਤਰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਆਂਤਰਿਕ ਸਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਵਖਰੇਵਾਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ।
2) ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਹੈ:                 Edmund Leach - "Structuralism is neither a theory,nor a method, but a method of looking at things ."                                                  ਕੁਝ ਚਿੰਤਕਾਂ ਦਾ ਇਹ ਮੱਤ ਹੈ ਕਿ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦੀ ਕੋਈ ਸਾਂਝੀ ਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਦਾ ਮੱਤ ਹੈ ਕਿ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦੀ ਕੋਈ ਵਿਧੀ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ।ੲ ਇਵੇਂ ਹੀ ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਮੱਤ ਹੈ ਕਿ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੁਝ ਵਿਹਾਰਿਕ ਜੁਗਤਾਂ ਜਾਂ ਅੰਤਰ -ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।ਇਹ ਮੱਤ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦੇ ਉਨਾਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅੰਤਰ -ਵਿਰੋਧੀ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਹੀ ਸੂਚਕ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਇਹ 'ਵਾਦ' ਉਸਰਿਆ ਹੈ।                                                                   ‌‌‌3: ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦਰਸ਼ਨ/ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ:         ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਚਿੰਤਨ ਵਿਧੀ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕੀਕਰਨ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲੂ ਦੇ ਦੋ ਪੱਖ ਹਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕਿ ਕੀ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਕੋਈ ਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਹੈ ਵੀ। ਕੁਝ ਚਿੰਤਕਾਂ ਦਾ ਮੱਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੁਝ ਦਾ ਮੱਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਮਸਲੇ ਜ਼ਰੂਰ ਹਨ ਤੇ ਤੀਸਰਾ ਕਿ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।  ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਪੇਸ਼ ਹਨ।                                                                     ‌‌    ਅਲਤਿਊਜ਼ਰ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਨੂੰ  'a  philosophying idelology of scientists 'ਮੰਨਦਾ ਹੈ ।                   ‌‌ ‌‌‌‌‌        ਐਡਮ ਸੈਫ਼ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਨੂੰ  'an intellectual current ' ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।                                 ‌                                       ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਕਬੂਲਣੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਵੀ ਹੋਣ ,ਪਰ ਇਹ ਪਹਿਲੂ ਨਿਰਾ ਮੰਨਣ ਜਾਂ ਨਾ ਮੰਨਣ ਦਾ ਨਾਂ ਹੋ ਕੇ ਮੂਲ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਇਹ  ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ/ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ  ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਸੰਭਵ ਹੈ ਨਿਰਵਿਵਾਦ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਹੈ  ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਜਿਕ ਗਿਆਨ ਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਿੰਤਕ ਇਸ ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਹੈ ਜਾਂ ਅਚੇਤ ,ਉਸ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਲੋਟੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿਚਾਰਵਾਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਦਾਵੰਦਵਾਦੀ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ, ਇਹ ਵਿਭਿੰਨ ਪਹਿਲੂ ਹਨ। ਮੂਲ ਮਸਲਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਦੀ ਹੋਂਦ , ਪਾ੍ਪਤ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀਆ ਦੀ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਿਕ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜੀਵਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੀ ਅਟੱਲ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਰੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਮੰਨਣ ਜਾਂ ਨਾ ਮੰਨਣ, ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਅਤਿਅੰਤ ਸੰਜੀਦਗੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਭਿੰਨ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀਆ ਦੀ ਜਮਾਤੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਾਂਝੇ ਅਤੇ ਵੱਖੋ- ਵੱਖਰੇ ਪਹਿਲੂ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ। ਉਨਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਸਰੂਪ ਕੀ ਹੈ ? ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਵਿਚਾਰਵਾਦ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ,ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗੋਂ ਵਿਭਿੰਨ ਅੰਤਰ - ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਸੰਭਵ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵੀ। ਭਾਂਵੇ ਕੁਝ ਇੱਕ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀਆ ਨੇ ਵਿਕਿ੍ਤ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਵੀ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਮੰਗਦੇ ਸਫ਼ੇ
ਅਲਾ ਆਇਯਹਾ ਅਲਸਾਕ਼ੀ ਅਦਰ ਕਾਸਾਂ ਵ ਨਾਵਲਹਾ
ਅਲਾ ਯਾਇਹਾ ਅਲਸਾਕੀ ਅਦਰ ਕਾਸਾਂ ਵ ਨਾਵਲਹਾ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖਰੜਿਆਂ ਅਤੇ ਟੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ " ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲ਼ੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਹੈ।
ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਥੀਮ
ਕੁਝ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੋਰਤੇਜ਼ਾ ਮੋਤਹਾਰੀ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਹੁਸੈਨ ਸ਼ਹਿਰਯਾਰ, ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਿਅਰ ਯਜ਼ੀਦ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।  ਯਜ਼ੀਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸ਼ਿਅਰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:
أنا المسموم ما عندی بتریاقٍ ولا راقٍ
أدر کأسا و ناولها ألا یا أیها الساقی
ਇਸ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿਚ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਇਸ਼ਕ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਭਿੰਨ ਬਿੰਬਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੰਨ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੂਫੀ ਰੰਗ ਦੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ਼ੋ ਨਾਲ਼ ਰੂਹਾਨੀ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਦੇ ਦਿਲਾਸੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੂਲੀ ਮੀਸਾਮੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਾਹਿਤਕ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਵਲੋਂ ਅਤੀਤ ਦੀ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਉਸ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਆਸਥਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਗ਼ਜ਼ਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਸਰਾ ਦੋਨੋਂ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਅਰਬੀ ਮਿਸਰਾ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ, ਯਜ਼ੀਦ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਲਿਖੀ ਗਈ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਈਰਾਨੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨਾਲ਼ ਅਸਹਿਮਤੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵਿਤਾ
ਮੋਹਕਮਗੜ੍ਹ
ਮੋਹਕਮਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਐਕਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਸਰਪੰਚ (ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁਖੀ) ਨੇ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਚੋਣ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਟਿਕਾਣਾ ਵੇਰਵਾ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਨਾਮ : ਟਾਂਡਾ
ਭਾਸ਼ਾ : ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ
ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ: IST (UTC+5:30)
ਉਚਾਈ: ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 242 ਮੀਟਰ ਉੱਪਰ ਟੈਲੀਫੋਨ ਕੋਡ / ਐਸ.ਟੀ.ਡੀ ਕੋਡ: 01886
ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਦੁਆਰਾ-
ਜਲੰਧਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮੋਹਕਮਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 41 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ
ਨੇੜਲੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ
ਟਾਂਡਾ ਉਰਮਰ - 6 KM
ਖੁੱਡਾ ਕੁਰਾਲਾ- 9 KM
ਗਰ੍ਹਨਾ ਸਾਹਿਬ- 14 KM
ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ- 35 KM
ਜਲੰਧਰ - 42 KM
ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ- 51 KM
ਊਨਾ- 72 KM
ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ
ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਗਠਨ 19 ਜੂਨ 1966 ਨੂੰ ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ ਨੇ ਕੀਤਾ।
ਸੋਹਣੇਵਾਲਾ
ਸੋਹਣੇ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਪੱਛਮੀ ਸੜਕ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ । ਸੋਹਣੇ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੋ ਚੱਕ ਹਨ । ਚੱਕ ਅਟਾਰੀ ਅਤੇ ਚੱਕ ਬਧਾਈ । ਇਹ ਪਿੰਡ ਚਾਰ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ।‌‌ ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪਿੰਡ ਅਟਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪਿੰਡ ਕਬਰਵਾਲਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ।ਇਸਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪਿੰਡ ਫੱਤਣਵਾਲਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ।‌‌ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪਿੰਡ ਬਧਾਈ ਮੌਜੂਦ ਹੈ । ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੀਰ ਬਾਬਾ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਜਗਾ ਹੈ । ਪੀਰ ਬਾਬਾ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਜਗਾ ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ 15 ਹਾੜ ਨੂੰ ਮੇਲਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਸੋਹਣੇ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਾਸਿਆ ਤੇ ਦੋ ਨਹਿਰੀ ਸੂਏ ਵਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੁੱਖ ਫਸਲਾਂ ਕਣਕ ਅਤੇ ਝੋਨਾ ਹਨ । ਹਾਲਾਕਿ ਡੇਢ ਦਹਾਕਾ ਪਹਿਲਾਂ ਏਥੇ ਨਰਮੇਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ।  ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਛੱਪੜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ।  ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਟਿੱਬੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਲਿਕਪੁਰ ਬੋਦਲ
ਮਲਿਕਪੁਰ ਬੋਦਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ
ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ ਪੁਸਤਕ ਪੂਰਣ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1935 ਵਿੱਚ ਮੈਸਰਜ਼ ਅਤਰ ਚੰਦ ਕਪੂਰ ਐਂਡ ਸੰਜ਼, ਲਾਹੋਰ ਵੱਲੋਂ ਛਾਪੀ ਗਈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਨੇ 14 ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
15 ਦਸੰਬਰ
15 ਦਸੰਬਰ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 349ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 350ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 16 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਦੇਸੀ ਕਲੰਡਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਿਨ 1 ਪੋਹ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸੰਬਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਮੁਰਦਿਆਂ ਦਾ ਦਿਨ
ਮੁਰਦਿਆਂ ਦਾ ਦਿਨ (ਸਪੇਨੀ: Día de Muertos, ਦੀਆ ਦੇ ਮੁਏਰਤੋਸ) ਇੱਕ ਮੈਕਸੀਕਨ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਕੇ ਆਪਣੇ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦੁਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। 2008 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸੂਖਮ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ।
ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਛੁੱਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਪੇਨੀ ਬਸਤੀਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਬਦਲਕੇ 31 ਅਕਤੂਬਰ, 1 ਨਵੰਬਰ ਅਤੇ 2 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ ਮਿਤੀਆਂ ਸਾਰੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ, ਸਾਰੇ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਦਿਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਦੇ ਦਿਨ ਨਾਲ ਇੱਕਮਿਕ ਹੋ ਜਾਣ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਮੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਦਿਨ ਪੂਰਵ-ਕਲੰਬਿਆਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ। ਇੱਥੇ ਲਗਭਗ 2500-3000 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਰਸਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਅਗਸਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਉਸਤਵ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ "ਮੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਔਰਤ" ਦੇਵੀ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲਾ ਕਾਲਾਵੇਰਾ ਕਾਤਰੀਨਾ ਮੌਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਈ।
20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ 1 ਨਵੰਬਰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 2 ਨਵੰਬਰ ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਕਸੀਕਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਨੰਗਲ ਖੁੰਗਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਟੌਮ ਕਰੂਜ਼
ਥਾਮਸ ਕਰੂਜ਼ ਮੈਪੋਥ ਚੌਥਾ (ਜਨਮ 3 ਜੁਲਾਈ, 1962) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਆਨਰੇਰੀ ਪਾਮ ਡੀ'ਓਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਵਾਰਡਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ $4 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ $11.5 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1962 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਗੂਗਲ ਹੈਂਗਆਊਟਜ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੂਗਲ ਉਤਪਾਦ
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ (ਭਾਰਤ)
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਜ਼ਟ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਾਰਤੀ ਦੀਆਂ ਫੌਜ਼ਾਂ (ਥਲ ਸੈਨਾ, ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ, ਜਲ ਸੈਨਾ) ਦਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕਮਾਂਡਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ਼ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਦਿਸ਼ਾਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਾਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਦਾਰੇ
ਲੁਬਾਣਿਆਂਵਾਲੀ
ਲੁਬਾਣਿਆਂਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੁਕਤਸਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਰੌਬਰਟੋ ਬੇਨਿਗਨੀ
ਰੌਬਰਟ ਰੇਮੀਗੀਓ ਬੇਨਿਗਨੀ, ਓ.ਐਮ.ਆਰ.ਆਈ. (ਜਨਮ 27 ਅਕਤੂਬਰ 1952) ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਕੌਮੇਡੀਅਨ, ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1997 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲਾਈਫ਼ ਇਜ਼ ਬਿਊਟੀਫ਼ੁਲ ਦਾ ਸਹਿ-ਲੇਖਨ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਸਨ ਔਫ਼ ਪਿੰਕ ਪੈਂਥਰ ਵਿੱਚ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਕਲੌਸ਼ੀਓ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ ਜਿਮ ਜਾਰਮੁਸ਼ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਉੱਪਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ: ਡਾਊਨ ਬਾਏ ਲਾਅ (1986), ਨਾਈਟ ਔਨ ਅਰਥ (1991) ਅਤੇ ਕੌਫ਼ੀ ਐਂਡ ਸਿਗਰੇਟਸ (2003)।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਬੇਨਿਗਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਨਚਿਆਨੋ ਲਾ ਮਿਸੇਰੀਕੋਰਦੀਆ, ਇਟਲੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸੋਲੀਨਾ ਪਾਪੀਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਲੁਈਗੀ ਬੇਨਿਗਨੀ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਲੱਕੜਹਾਰਾ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਕੈਥੋਲਿਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੱਬ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਬੇਨਿਗਨੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਥੀਏਟਰ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1975 ਵਿੱਚ ਜਿਓਸੇਪ ਬਰਤੋਲੂਚੀ ਦੇ ਨਾਟਕ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਬੇਨਿਗਨੀ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਓਂਡਾ ਲਿਬੇਰਾ ਨਾਮ ਦੇ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਮਗਰੋਂ ਕੁਝ ਦੇਰ ਪਿੱਛੋਂ ਇਸ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ 1977 ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਬਰਲਿੰਗੁਅਰ, ਆਈ ਲਵ ਯੂ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਬਰਤੋਲੂਚੀ ਨੇ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।
ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਲਾ'ਆਲਤਰ੍ਰਾ ਡੌਮੇਨਿਕਾ (1976) ਨਾਲ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੇਨਿਗਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸੁਸਤ ਫ਼ਿਲਮ ਸਮੀਖਿਅਕ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਉਹਨਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸਨੇ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਪਿੱਛੋਂ ਬਰਨਾਰਡੋ ਬਾਰਤੋਲੂਚੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਲਾ ਲੂਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹਾ ਮੌਨ ਰੋਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ।
ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ
ਰੌਬਰਟ ਬੇਨਿਗਨੀ ਇੱਕ ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋਏ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਓਲੋ ਕੌਂਟੋ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਵਰਜ਼ਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਸਨਮਾਨ
1999 ਵਿੱਚ ਪਾਲਮ ਸਪਰਿੰਗਸ, ਕੈਲੇਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡਨ ਪਾਲਮ ਸਟਾਰ ਉਸਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਨਮਾਨਿਤ ਉਪਾਧੀਆਂ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਉਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਭਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਪਾਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਗੱਪ
ਮਨਘੜਤ, ਝੂਠੀ ਅਤੇ ਫੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਨਾਮੰਨਣਯੋਗ ਕਥਾ ਜਾਂ ਕਥਨ ਨੂੰ ਗੱਪ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਉਂ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਸੱਚੀ ਹੱਡਬੀਤੀ ਘਟਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਦੀ ਦੰਦ ਕਥਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਪੱਖੋਂ ਸਾਂਝ ਹੈ। ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਘੜਤ ਅਤੇ ਅਤਿਕਥਨੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਪਰ ਗੱਪ ਵਿੱਚ ਅਤਿਕਥਨੀ ਹੀ ਪੂਰੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋ ਨਿਬੜਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੰਦ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਵਧਾ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ
ਜਨਾਜ਼ਾ ਨਮਾਜ਼
ਜਨਾਜ਼ਾ ਨਮਾਜ਼ (صلاة الجنازة ,ਸਲਾਤ ਅਲ-ਜਨਾਜ਼ਾ) ਇਸਲਾਮੀ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਰਲ ਕੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੋਏ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖਿਮਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।   ਜਨਾਜ਼ਾ ਨਮਾਜ਼ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ (ਫਰਦ ਅਲ-ਕਿਫਾਯਾ) ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਅਗਰ ਕੁਝ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੋਣਗੇ।
ਇਸਲਾਮੀ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਈਯਤ ਨੂੰ ਕਿਬਲਾ-ਰੂ ਲਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ। ਨੀਮ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਗ਼ੁਸਲ ਕਰਵਾ ਕੇ ਕਫ਼ਨ ਪੁਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ੁਸਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਕਫ਼ਨ ਪੁਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੂਨ-ਆਲੂਦਾ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਫਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਚਾਰਪਾਈ ਉੱਤੇ ਲਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਈਯਤ ਨੂੰ ਕੰਧਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਕੇ ਆਹਿਸਤਾ ਆਹਿਸਤਾ ਜਨਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਪਾਕੀਜ਼ਾ ਮੁਕਾਮ ਉੱਤੇ ਜਨਾਜ਼ਾ ਨੁਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਮਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੱਜ਼ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਤਕਬੀਰਾਂ ਕਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਤਕਬੀਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਨਾ, ਦੂਜੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੁਰੂਦ ਸ਼ਰੀਫ, ਤੀਜੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੁਆ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਤਕਬੀਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਲਾਮ ਫੇਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਮਾਜ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮਈਯਤ ਨੂੰ ਕਿਬਲਾ-ਰੂ ਕਰਕੇ ਕਬਰ ਵਿੱਚ ਦਫਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਨਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਫ਼ਰਜ਼ ਕਿਫ਼ਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਾਜ਼ਾ ਨਮਾਜ਼ ਵੀ ਫ਼ਰਜ਼ ਕਿਫ਼ਾਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ
ਚਮਗਿੱਦੜ
ਚਮਗਿੱਦੜ ਚਿਰੋਪਟੇਰਾ (ਯੂਨਾਨੀ ਤੋਂ χείρ - ਚਿਰ, "ਹਥ" ਅਤੇ πτερόν - ਪਟੇਰੋਂ, "ਪੰਖ" ) ਗਣ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਥਣਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰਲੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਤਣ ਕੇ ਪੰਖ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਐਸੇ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਥਣਧਾਰੀ ਹਨ ਜੋ ਲੰਮੀ ਅਸਲੀ ਉਡਾਣ ਉੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ 1,240 ਦੇ ਲਗਪਗ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਥਣਧਾਰੀ ਉੱਪਗਣ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਫਲਾਹਾਰੀ ਵੱਡੇ ਚਮਗਿੱਦੜਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਸੁੰਘ ਕੇ ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਭਾਲਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜਾ ਸਮੂਹ ਕੀਟਾਹਾਰੀ ਛੋਟੇ ਚਮਗਿੱਦੜਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੂੰਜ ਦੁਆਰਾ ਸਥਿਤੀ ਨਿਰਧਾਰਣ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਭਾਲਦੇ ਹਨ।
ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਚਮਗਿੱਦੜ ਇੱਕ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਲਗਪਗ 1100 ਜਾਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸੁਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੀਟ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਇਹ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਕੰਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕੰਨ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੀਕਾਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਤਰੰਗਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਤਰੰਗਾਂ ਉੱਚ ਆਵ੍ਰਿਤੀ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੰਗਾਂ ਦੀ ਆਵ੍ਰਿਤੀ 20,000 ਹਰਡਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਤਰੰਗਾਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਕੀਟ ਜਾਂ ਵਸਤੂ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਮਗਿੱਦੜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ ਤਰੰਗਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀਟ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚਮਗਿੱਦੜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੰਗਾਂ ਨਾਲ 2 ਤੋਂ 10 ਮੀਟਰ ਤਕ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨੰਗਲ ਫਰੀਦ
ਨੰਗਲ ਫਰੀਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
1654
1654 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1650 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਨੱਥੂਪੁਰ (ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ)
ਨੱਥੂਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
1852
1852 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1850 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਭੁੱਲਰ
ਭੁੱਲਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਟਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਸਰਪੰਚ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ, ਇੱਕ ਚਰਚ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਹੈ।
ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਭੁੱਲਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦੀਆਂ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੱਸ ਸੇਵਾ, ਹਸਪਤਾਲ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ, ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਆਦਿ। ਇੱਕ ਖੇਡ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੰਚਾਇਤ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1954 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ 1973 ਤੋਂ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪਨੋਰਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਾਇਆ ਚੌਧਰੀ
ਮਾਇਆ ਚੌਧਰੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Maya Choudhury; ਜਨਮ 3 ਮਾਰਚ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮਨੀਪੁਰੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਬਸੰਤਗੀ ਨੋਂਗਲਮਦਾਈ ਤਿਕੜੀ, ਮੋਮਨ ਮੀਨੋਕ, 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਕੁੰਤੀ, ਨੁੰਗਸ਼ੀਬੀ ਤਖੇਲੀ, ਟੋਮਥਿਨ ਸ਼ਿਜਾ ਅਤੇ ਪੰਡਮ ਅਮਾਦਾ ਉਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਹਨ।  2023 ਤੱਕ, ਉਹ ਮਨੀਪੁਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਗੇ -ਥੀਮ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ, ਵਨਨੈੱਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਮਾਇਆ ਚੌਧਰੀ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੈਲੂਲਾਇਡ ਫਿਲਮ ਅਰੋਇਬਾ ਬਿਦਾਈ (1999) ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਉਪਸਿਰਲੇਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਸ ਮਨੀਪੁਰ 2nd ਰਨਰਜ਼ ਅੱਪ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਫਿਲਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਰੋਇਬਾ ਬਿਦਾਈ (1999), ਮੀਚਕ (2000) ਅਤੇ ਪਿਰੰਗਲਕਤਾ ਮੰਗਲਾਨ ਅਮਾ (ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 2011 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼)। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। 2006 ਦੀ ਫਿਲਮ ਬਸੰਤਗੀ ਨੋਂਗਲਾਮਦਾਈ ਵਿੱਚ ਓਜਾ ਸਰਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ। ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਮਨੀਕਾਂਤਾ ਲੈਸ਼ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਮੰਗ-ਨਗਲ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤਗੀ ਨੋਂਗਲਾਮਦਾਈ, ਉਜਾਨਿੰਗਬਾ ਸਕਤਮ, ਅਚੁੰਬਾ ਪਾਓਖੁਮ, ਲਿਕਲਾਈ, ਇੰਫਾਲ ਨਿੰਗੋਲ, 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਕੁੰਤੀ, ਸਕਲੋਨ ਅਮਾਦਾ ਅਤੇ ਮੋਮਨ ਮੀਨੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਫਿਲਮ ਮੀਰੀ ਨਟੇ ਲਿਕਲਾਨੀ ਵਿੱਚ, ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 2012 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ, ਉਸਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਲਈ।
ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਵਾਪਸੀ ਲੀਖਮਟਨ, ਇਮੋਇਨੂ, ਸ਼ਾਜਿਕ ਥਾਬਾ, ਟੋਮਥਿਨ ਸ਼ਿਜਾ ਅਤੇ ਹਿਆਈ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਫਿਲਮ ਪੰਡਮ ਅਮਾਦਾ ਨੂੰ 18ਵੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਢਾਕਾ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ 2019, 18ਵੇਂ ਥਰਡ ਆਈ ਏਸ਼ੀਅਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ 2019, ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਟੋਕੀਓ ਲਿਫਟ-ਆਫ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ 2020 ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ 2023 ਦੀ ਫਿਲਮ, ਪ੍ਰਿਯਕਾਂਤਾ ਲੈਸ਼ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਏਨਨੇਸ, ਮਨੀਪੁਰ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਮਲਿੰਗੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਮਨੀਪੁਰੀ ਸਮਲਿੰਗੀ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਕਥਿਤ ਆਨਰ ਕਿਲਿੰਗ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜਾਇੰਟ ਕੌਜ਼ਵੇ
ਜਾਇੰਟ ਕੌਜ਼ਵੇ ਹੈ ਇੱਕ ਖੇਤਰ, ਦੇ ਬਾਰੇ 40,000 ਇੰਟਰਲੌਕਿੰਗ ਬਸਾਲਟ ਥਮਲਿ ਆਂ ਦਾ ਖੇਤਰ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਬਿਆਈ ਫਟਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।   ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਕਾਉਂਟੀ ਐਂਟਰਿਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਬੂਸ਼ਮਿਲਸ ਦੇ ਕਸਬੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਮੀਲ (4.8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਦੂਰ।
ਇਸ ਨੂੰ 1986 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਾਈਟ ਅਤੇ 1987 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇੱਕ ਕੌਮੀ ਕੁਦਰਤ ਰਿਜ਼ਰਵ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।   2005 ਦੇ ਰੇਡੀਓ ਟਾਇਡਰ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ, ਜਾਇੰਟ ਕੌਜ਼ਵੇ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਦਰਤੀ ਅਜੂਬਾ  ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  ਕਾਲਮਾਂ ਦੇ ਸਿਖਰ ਪੌੜੀਆਂ ਦੇ ਪੌਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ ਚੱਟਾਨ ਦੇ ਪੈਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਲਮ ਛੇ ਭੁਜਾਵੀ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਚਾਰ, ਪੰਜ, ਸੱਤ ਜਾਂ ਅੱਠ ਭੁਜਾਵੀ ਵੀ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 12 ਮੀਟਰ (39 ਫੁੱਟ) ਹੈ, ਅਤੇ ਕਲਿਫਾਂ ਵਿੱਚ ਠੋਸ ਬਣਿਆ ਲਾਵਾ ਕੀ ਥਾਵਾਂ ਤੇ 28 ਮੀਟਰ (92 ਫੁੱਟ) ਮੋਟਾਈ ਤੱਕ ਦਾ ਹੈ।
ਜਾਇੰਟ ਕੌਜ਼ਵੇ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ ਕਾਜ਼ਵੇ ਕੋਸਟ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤੀ ਟਿਕਾਣੇ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅੱਜ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਰੱਸਟ ਕੋਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।  ਸਾਈਟ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮਾਲਕੀਅਤ ਕ੍ਰਾਊਨ ਅਸਟੇਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਕੋਲ ਹੈ।
ਦੰਤ-ਕਥਾ
left|thumb|250x250px|ਸੁਸੰਨਾ ਡਰੂਰੀ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਏ ਵਿਊ ਆਫ਼ ਦ ਜਾਇੰਟ ਕੌਜ਼ਵੇ: ਈਸਟ ਪ੍ਰੋਸਪੈਕਟ, 1768
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Uses authors parameter ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਅਸਥਾਨ
ਕਟਾਈ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਿੱਖੇ ਧਾਰਦਾਰ ਔਜਾਰ ਨਾਲ਼ ਦੋ ਤੋਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਵੱਧ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਟਾਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੰਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੈਂਚੀ, ਚਾਕੂ, ਦਾਤਰੀ ਅਤੇ ਆਰੀ ਹਨ।
ਕਤਰ ਕਲਾ
ਆਧੁਨਿਕ ਕਤਰ ਕਲਾ ਲਹਿਰ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਤੇਲ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਨਵੀਂ-ਲੱਭੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਕਤਰੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ। ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਦੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਗੈਰ-ਸੰਮਿਲਿਤ ਰੁਖ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਹੋਰ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਨੂੰ ਬੇਡੂਇਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ
ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇਖਿਆ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਕਲਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1972 ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਵਧੇ ਹੋਏ ਫੰਡ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਜਸੀਮ ਜ਼ੈਨੀ (1943–2012) ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਥਾਨਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ। ਕਤਰ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1980 ਵਿੱਚ ਕਤਰ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1998 ਵਿੱਚ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਕਲਾ
ਬੀੜ ਸਰਕਾਰ
ਬੀੜ ਸਰਕਾਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੁਕਤਸਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਸਾਰਨਾਥ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸਲੀ ਥੰਮ੍ਹ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਂਵਾਂ ਵੱਲ ਚਾਰ ਸ਼ੇਰ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜਾ, ਬਲਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੋਕ ਚੱਕਰ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 26 ਜਨਵਰੀ, 1950 ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸ਼ੇਰ ਦਿਸਦੇ ਹਨ ਚੌਥਾ ਸ਼ੇਰ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ। ਇਸ ਤੇ ਸਤਯਾਮੇਵਾ ਜਯਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਵ ਹੈ ਸੱਚ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿੱਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
ਅਧਿਕਾਰ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਂਬਲਮ’ ਐਕਟ-2005 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਸ਼ਡਿਊਲ-1 ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ, ਰਾਜਪਾਲ, ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ, ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤ ਪ੍ਰਦੇਸਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ, ਸੰਸਦ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਜੱਜ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰ, ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਦਿ ਇਸ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਅਸ਼ੋਕ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਅੱਗੇ ਮੈਟਲ ਪਲੇਟ ‘ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ, ਸਪੀਕਰ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਲੋਕ ਸਭਾ, ਡਿਪਟੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਾਜ ਸਭਾ,ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਅਤੇ ਜੱਜ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ, ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ, ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਆਫ ਕੌਂਸਲ ਆਫ ਸਟੇਟਸ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਨ
ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ । ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਰਵਾਇਤੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਉਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਸੀ । ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਸੋਵੀਅਤ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਵਿੱਦਿਆ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1941 ਤੋਂ 1946 ਤੱਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਮੰਗੋਲੀਅਨ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਰੀਲੀਕ ਵਰਣਮਾਲਾ ਤਕ, ਤਬਦੀਲੀ ਹੋਈ। ਸਾਖਰਤਾ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਮੁਫ਼ਤ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 1990 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਅਤੇ ਮੁਕਤ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੇ ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਕੁਝ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਏ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤੇ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਦੂਰਵਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਲਗ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਦੇਖਰੇਖ " ਸਿੱਖਿਆ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਤਰਾਲੇ " ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
ਦੀਪਤੀ ਸਾਧਵਾਨੀ
ਦੀਪਤੀ ਸਾਧਵਾਨੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰੋਡਵੇਜ਼, ਤੂਤ ਜਾਏਂ, ਲਾਲਾ ਲਾਲਾ ਲੋਰੀ ਅਤੇ ਬਟਰਫਲਾਈ ਵਾਲੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਈ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਵਰਤਮਾਨ ਸਿੱਖਿਆ ਸਥਿਤੀ
ਜੂਨ 2011 ਵਿਚ, ਵੀ.ਐਸ.ਓ. ਮੰਗੋਲੀਆ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਛਾਪੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤਰੱਕੀ, ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖੀ ਤਰਜੀਹਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ ।ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਰਿਪੇਰਟ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਪਰਦੇ 'ਤੇ ਉਭਰਿਆ ਹੈ,ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਲਾਭ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਾਸ਼ੀਏ ਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ । ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਮੰਗੋਲੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਮਾਹੌਲ ਸਿਰਜਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਗਲੇ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ, ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਜਨਸੰਖਿਆ ਘਣਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਵਲ ਸੇਧਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ।
ਦੀਪਤੀ ਸਾਧਵਾਨੀ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਸਾਧਵਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਲਖਨਊ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜੈਪੁਰੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਤੋਂ ਵਿੱਤ ਵਿੱਚ ਐਮਬੀਏ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ CA ਅਤੇ ICWA ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਬੈਂਕਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਪ੍ਰੀ-ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ
ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਿਆਪਕ, ਰਾਜ-ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਜਕੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ (ਦਿਨ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਬਣਿਆ ਢਾਂਚਾ) ਹਨ। ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਹਰੇਕ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇਕ ਨਰਸਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਇਕ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਹੀ ਹਨ ਜੋ 3 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਲਾਨਬਾਟਰ ਵਿਚ, ਕੁਝ ਨਰਸਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੂਸੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ।
ਦੀਪਤੀ ਸਾਧਵਾਨੀ
ਕਰੀਅਰ
ਸਾਧਵਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਬੈਂਕਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਿਸ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਸੀ। ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰ ਤਾਰਕ ਮਹਿਤਾ ਕਾ ਉਲਟਾ ਚਸ਼ਮਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ੀ ਮਰਾਠੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਸਿਆ ਸਮਰਾਟ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨਜ਼ਰ ਹਾਟੀ ਦੁਰਘਟਨ ਘਾਟੀ ਅਤੇ ਰੌਕ ਬੈਂਡ ਪਾਰਟੀ ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। 2020 ਲੌਕਡਾਊਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰੋਡਵੇਅ, ਤੂਤ ਜਾਏਂ, ਲਾਲਾ ਲਾਲਾ ਲੋਰੀ ਨਾਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਨੰਗਲ ਜਮਾਲ
ਨੰਗਲ ਜਮਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਟਾਂਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ
2003 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 688 ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 528,000 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ 20,725 ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਉੱਥੇ 32 ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਅਤੇ ਟੈਕਨੀਕਲ ਟਰੇਨਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 20,000 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ 800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ।
ਦੀਪਤੀ ਸਾਧਵਾਨੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਨੰਗਲ ਜਮਾਲ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਨਾਲ ਆਈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੋਵੀਅਤ ਮਾਡਲ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸੀ। 2003 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ 178 ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ 48 ਹੀ ਜਨਤਕ ਸਨ। ਪਰ, 31,197 ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪਬਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿਚ 98,031 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ, ਜੋ ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿਚ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਾਰੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਮੁਫਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਫ਼ੀਸ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਅਤੇ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪਾਂ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਘਟੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ
ਹੈਕਿੰਗ ਟੀਮ
ਹੈਕਿੰਗਟੀਮ ਇੱਕ ਮਿਲਾਨ ਅਧਾਰਤ ਸੂਚਨਾ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜੋ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਘੁਸਪੈਠ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੇਚਦੀ ਹੈ।   ਇਹ "ਰਿਮੋਟ ਕੰਟਰੋਲ ਸਿਸਟਮ " ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਐਨਕ੍ਰਿਪਟਿਡ ਫਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਈਮੇਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ, ਸਕਾਈਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਇਸ ਓਵਰ ਆਈਪੀ ਸੰਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਰਿਮੋਟ ਵਾਲੇ  ਮਾਈਕ੍ਰੋਫੋਨ ਅਤੇ ਕੈਮਰਾ ਨੂੰ ਟੀਚੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੈਕਿੰਗ ਟੀਮ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਨੈਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਇਟਲੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਹੈਕਿੰਗ ਟੀਮ ਇਸ ਦੇ ਇਤਾਲਵੀ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ 40 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਨਾਪੋਲਿਸ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀਸੀ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿਚ ਸਹਾਇਕ ਬਰਾਂਚਾਂ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਉਤਪਾਦ ਛੇ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਦੇ ਦਰਜਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
= ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਨੀਂਹ = ਹੈਕਿੰਗ ਟੀਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2003 ਵਿਚ ਦੋ ਇਟਲੀ ਉੱਦਮੀਆਂ: ਡੇਵਿਡ ਵਿੰਸੇਨਜ਼ੈਟੀ ਅਤੇ ਵੈਲੇਰੀਆਨੋ ਬੇਦੇਸੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2007 ਵਿਚ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਦੋ ਇਟਲੀ ਦੇ ਵੀਸੀ: ਫੋਂਡੋ ਨੈਕਸਟ ਅਤੇ ਇਨੋਗੇਜ ਦੁਆਰਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਮਿਲਾਨ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ।  ਇਟਾਲੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਕਾਈਪ ਕਾਲਾਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਸੰਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿਚ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਵਿਨਜ਼ਨੇਟੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਤਰਹਾ ਹੈਕਿੰਗ ਟੀਮ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਹੈਕਿੰਗ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਕਰੇਤਾ ਬਣ ਗਿਆ.
ਸਾਬਕਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਐਲਬਰਟੋ ਪੇਲਿਕਸੀਓਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੰਪਨੀ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਪੇਨੀਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਟੈਸਟਿੰਗ, ਆਡਿਟਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਚਾਅ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਪੇਲਸੀਕਾਈਓਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਮਾਲਵੇਅਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਪਰਾਧਕ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਲੀਏ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਲਈ ਹਿਸਾਬ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਸੰਗਠਨ ਵਧੇਰੇ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਕੰਪਾਰਟਮੈਂਟਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੇਲਸਕਾਈਓਨ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਥੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਇਕੋ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ - ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਐਂਡਰਾਇਡਐਸਪਲੋਇਤ  ਅਤੇ ਪੇਲੋਡ - ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ, ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਗਠਨ ਵਿਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਤਕਰਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਫਰਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ, ਸਿਟੀਜਨ ਲੈਬ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਲਿਨੋਡ, ਟੈਲੀਕਾਮ ਇਟਾਲੀਆ, ਰੈਕਸਪੇਸ, ਐਨ.ਓ.ਸੀ.4ਹੋਸਟਸ ਅਤੇ ਬੁਲੇਟ ਪਰੂਫ ਹੋਸਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਸੈਂਟਰੇਕਸ ਤੋਂ ਹੋਸਟਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ।
5 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ, ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਹਕਾਂ ਦੇ ਡੇਟਾ, ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਕੋਡ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਈ-ਮੇਲ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਡਾਟਾ ਉਲੰਘਣਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
2 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਨੂੰ ਹੈਕਿੰਗ ਟੀਮ ਨੂੰ ਦਸਾਈਬਰ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ ਮਮੈਂਟੋ ਲੈਬਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਥੌਰ: ਲਵ ਐਂਡ ਥੰਡਰ
ਥੌਰ: ਲਵ ਐਂਡ ਥੰਡਰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸੂਪਰਹੀਰੋ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਮਾਰਵਲ ਕੌਮਿਕਸ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਥੌਰ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਵਲ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਨੇ ਸਿਰਜਿਆ ਅਤੇ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਨੇ ਵੰਡਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਥੌਰ: ਰੈਗਨਾਰੌਕ (2017) ਦਾ ਅਗਲਾ ਭਾਗ ਅਤੇ ਮਾਰਵਲ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਯੁਨੀਵਰਸ ਦੀ 29ਵੀਂ ਫ਼ਿਲਮ ਹੋਵੇਗੀ। ਟਾਇਕਾ ਵੈਟਿਟੀ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਕੇਟਿਨ ਰੌਬਿਨਸਨ ਨਾਲ਼ ਰਲ਼ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ ਹੈੱਮਜ਼ਵਰਥ ਨੇ ਥੌਰ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਟੈੱਸਾ ਥੌਂਪਸਨ, ਨੈਟਲੀ ਪੋਰਟਮੈਨ, ਕ੍ਰਿਸਟਿਨ ਬੇਲ, ਕ੍ਰਿਸ ਪ੍ਰੈਟ, ਜੇਮੀ ਐਲਕਸੈਂਡਰ, ਪੌਮ ਕਲੇਮੈੱਨਟਿਐੱਫ, ਡੇਵ ਬਟੀਸਟਾ, ਕੈਰੇਨ ਗਿੱਲਨ, ਸ਼ੌਨ ਗੱਨ, ਜੈੱਫ ਗੋਲਡਬਲੱਮ, ਵਿਨ ਡੀਜ਼ਲ ਵੀ ਹਨ।
ਥੌਰ: ਲਵ ਐਂਡ ਥੰਡਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 8 ਜੁਲਾਈ, 2022 ਨੂੰ ਮਾਰਵਲ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਯੁਨੀਵਰਸ ਦੇ ਫੇਜ਼ 4 ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵੱਜੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਸਾਰ
ਸਿਫ਼ ਕੋਲ਼ੋਂ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥੌਰ, ਗਾਰਡੀਅਨਜ਼ ਔਫ਼ ਦ ਗਲੈਕਸੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਫ਼ ਕੋਲ਼ ਪੁੱਜਣ 'ਤੇ, ਸਿਫ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਗੌਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕੋਲ਼ ਇੱਕ ਰੱਬ-ਮਾਰੂ ਹੱਥਿਆਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂਮ ਨੈੱਕਰੋਸ੍ਵੋਰਡ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੌਰ ਸਾਰੇ ਰੱਬਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੱਬ ਨੇ ਉਸਦੀ ਧੀ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਗੌਲ਼ਿਆ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਗੌਰ ਦਾ ਅਗਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਨਵਾਂ ਐਸਗਾਰਡ (ਨਿਊ ਐਸਗਾਰਡ) ਹੈ।
ਡਾ. ਜੇਨ ਫੌਸਟਰ, ਥੌਰ ਦੀ ਸਾਬਕਾ-ਸਹੇਲੀ, ਆਪਣੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਐਸਗਾਰਡ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗੌਰ ਨਿਊ ਐਸਗਾਰਡ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ, ਥੌਰ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਹਥੋੜਾ ਮਿਓਲਨਿਰ ਮੁੜ੍ਹ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਨ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਪਰਖ਼ਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ਼ ਜੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਥੌਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮਿਲ਼ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਥੌਰ ਵੀ ਨਿਊ ਐਸਗਾਰਡ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਨ ਨੂੰ ਮਿਓਲਨੀਅਰ ਨਾਲ਼ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਥੌਰ ਵੈਲਕ੍ਰੀ, ਕੌਰਗ ਅਤੇ ਜੇਨ ਨਾਲ਼ ਟੀਮ ਬਣਾ ਕੇ ਗੌਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਛਾਈ-ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ਼ ਲੜਨ ਦੀ ਵਿਉਂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਥੌਰ ਦੀ ਟੀਮ ਗੌਰ ਨੂੰ ਭਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ਼ ਕਈ ਐਸਗਾਰਡੀਅਨ ਬੱਚੇ ਹਰਨ ਕਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਥੌਰ ਦੀ ਟੀਮ ਓਮਨੀਪੋਟੈਂਟ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਬਾਕੀ ਰੱਬਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਸਕਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਮੰਗ ਸਕਣ। ਓਲੰਪੀਅਨ ਰੱਬ—ਜ਼ਿਊਸ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਥੌਰ ਨੂੰ ਵੀ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਣ ਬਾਕੀ ਟੀਮ ਨੈ ਜ਼ਿਊਸ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਲੜਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਊਸ ਨੂੰ ਕੌਰਗ ਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਥੌਰ, ਜ਼ਿਊਸ ਦੇ ਥੰਡਰਬੋਲਟ ਖੋਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੈਲਕ੍ਰੀ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਉਹ ਥੰਡਰਬੋਲਟ ਉੱਥੋਂ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਟੀਮ ਫਿਰ ਸ਼ੈਡੋ ਰੈਲਮ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ। ਪਰ, ਇਹ ਗੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜਾਲ਼ ਨਿਕਲ਼ਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸਟੌਰਮਬ੍ਰੇਕਰ ਲੈ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਇਟਰਨਿਟੀ ਦਾ ਬੂਹਾ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰੱਬਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਮੁਰਾਦ ਮੰਗ ਸਕੇ। ਗੌਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਥੌਰ ਦੀ ਟੀਮ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਟੌਰਮਬ੍ਰੇਕਰ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੌਰ ਸਟੌਰਮਬ੍ਰੇਕਰ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਇਟਰਨਿਟੀ ਦਾ ਬੂਹਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵੈਲਕ੍ਰੀ ਅਤੇ ਜੇਨ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਕਾਰਣ, ਥੌਰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਗੌਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਸਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਗੌਰ ਵੱਲੋਂ ਹਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਰਲ਼ ਕੇ ਲੜਦਾ ਹੈ। ਜੇਨ ਵੀ ਥੌਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਉੱਥੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਨੈੱਕਰੋਸ੍ਵੋਰਡ ਭੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਾਰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥੌਰ, ਗੌਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਇਟਰਨਿਟੀ ਕੋਲ਼ੋਂ ਸਾਰੇ ਰੱਬਾਂ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਾਪਸ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਨ ਕੈਂਸਰ ਕਾਰਣ ਥੌਰ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਟਰਨਿਟੀ ਗੌਰ ਦੀ ਮੁਰਾਦ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਧੀ ਮੁੜ੍ਹ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੌਰ ਨੈੱਕਰੋਸ੍ਵੋਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਕਾਰਣ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਥੌਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖੇ। ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਗੌਰ ਨੇ ਹਰਨ ਕੀਤੇ ਸੀ ਉਹ ਮੁੜ੍ਹ ਨਿਊ ਐਸਗਾਰਡ ਪੁੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਵੈਲਕ੍ਰੀ ਅਤੇ ਸਿਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਤੌਰ-ਤਰੀਕੇ ਸਿਖਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਿਚਰ, ਥੌਰ, ਜਿਸ ਕੋਲ਼ ਮੁੜ ਮਿਓਲਨੀਅਰ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੌਰ ਦੀ ਧੀ ਜੋ ਹੁਣ ਥੌਰ ਨੇ ਗੋਦ ਲੈ ਲਈ ਹੈ ਉਹ ਸਟੌਰਮਬ੍ਰੇਕਰ ਵਰਤ ਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਅੱਧ-ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸੀਨ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ ਜ਼ਿਊਸ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਹਰਕੀਲਿਸ ਨੂੰ ਥੌਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਸਤੇ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅੰਤ-ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸੀਨ ਵਿੱਚ, ਜੇਨ ਵਲਹੱਲਾ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਪੁੱਜਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹੇਇਮਡਾਲ ਉਸਦਾ ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕਿਰਦਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2022 ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਵਿਲੀਅਮ ਰੋਵਨ ਹੈਮਿਲਟਨ
ਸਰ ਵਿਲੀਅਮ ਰੋਵਨ ਹੈਮਿਲਟਨ PRIA FRSE (4 ਅਗਸਤ 1805 – 2 ਸਤੰਬਰ 1865)  ਇੱਕ ਆਇਰਿਸ਼ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ, ਔਪਟਿਕਸ ਅਤੇ ਅਲਜਬਰੇ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਅਤੇ ਆਪਟੀਕਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਨਵੇਂ ਗਣਿਤਕ ਸੰਕਲਪਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਗਣਿਤ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਯੋਗਦਾਨ ਨਿਊਟੋਨੀਅਨ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਹੈਮਿਲਟੋਨੀਅਨ ਮਕੈਨਿਕਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਮ ਕਲਾਸੀਕਲ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਜ਼ਮ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਆਟਰਨੀਓਨਾਂ ਦੇ ਖੋਜੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੈਮਿਲਟਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਿਖਾਈ ਸੀ। ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਬਿਸ਼ਪ ਡਾ. ਜੌਨ ਬ੍ਰੇਂਕਲ ਨੇ 18 ਸਾਲ ਦੇ ਹੈਮਿਲਟਨ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, 'ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਇਸ ਜੁੱਗ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ।'
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਵਿਲੀਅਮ ਰੋਵਨ ਹੈਮਿਲਟਨ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਜਿਓਮੈਟਰੀਕਲ ਔਪਟਿਕਸ, ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ,ਔਪਟੀਕਲ ਸਿਸਟਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਅਨੁਕੂਲਤਾ, ਮਕੈਨਿਕਸ ਅਤੇ ਜਿਓਮੈਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੁਆਟਰਨੀਔਨ ਅਤੇ ਵੈਕਟਰ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਜਿਓਮੈਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਜੂਗੇਟ ਅਲਜਬਰੀ ਜੋੜਾ ਪ੍ਰਕਾਰਜਾਂ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੰਪਲੈਕਸ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਸਤਵਿਕ ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਜੋੜਿਆਂ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ), ਬਹੁਪਦੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਹਲਹੋਣਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਰੈਡੀਕਲਸ ਦੁਆਰਾ ਹਲਹੋਣਯੋਗ ਆਮ ਕੁਇੰਟਿਕ ਬਹੁਪਦੀ, ਡਾਵਾਂਡੋਲ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ (ਅਤੇ ਫੋਰੀਅਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਵਿਚਾਰ), ਕੁਆਟਰਨੀਔਨਾਂ ਬਾਰੇ ਲਕੀਰੀ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਅਤੇ ਕੁਆਟਰਨੀਔਨਾਂ ਦੀ ਸਪੇਸ ਤੇ ਲਕੀਰੀ ਓਪਰੇਟਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਤੀਜਾ ਸਿੱਧ ਕਰਨਾ (ਜੋ ਕਿ ਜਨਰਲ ਥਿਊਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜਕੱਲ ਕੇਇਲੇ-ਹੈਮਿਲਟਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਹੈਮਿਲਟਨ ਨੇ "ਆਈਕੋਸੀਅਨ ਕਲਕੂਲਸ" ਦੀ ਵੀ ਕਾਢ ਕੱਢੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਡੌਡੇਕੈਚੇਡਰੌਨ ਤੇ ਬੰਦ ਕਿਨਾਰਾ ਮਾਰਗਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਹਰ ਇੱਕ ਕੋਨੇ ਤੇ ਐਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਹੈਮਿਲਟਨ ਸਾਰਾਹ ਹਟਨ (1780-1817) ਅਤੇ ਆਰਕੀਬਾਲਡ ਹੈਮਿਲਟਨ (1778-1819), ਜੋ 38 ਡੋਮਿਨਿਕ ਸਟ੍ਰੀਟ ਤੇ ਡਬਲਿਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਦੇ ਨੌਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਥਾ ਸੀ।  ਹੈਮਿਲਟਨ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਡੂਨਬੋਇਨ ਤੋਂ ਸੀ, ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹੈਮਿਲਟਨ ਦਾ ਚਾਚਾ ਜੇਮਜ਼ ਹੈਮਿਲਟਨ,ਟ੍ਰਿਨਟੀ ਕਾਲਜ ਦਾ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਟਾਲਬੋਟਸ ਕਾਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਚਲਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੈਮਿਲਟਨ ਨੂੰ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਹੈਮਿਲਟਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੈਮਿਲਟਨ, ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੀ ਸੀ। ਔਯੂਰੀ ਡੀ ਵੇਰੇ (1814-1902) ਨੇ 1831 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਚੰਗੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ, ਹੈਮਿਲਟਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਮਿਲਣੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਦੀ ਧੀ ਹੈਲਨ ਮੈਰੀ ਬੇਇਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1833 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਹੈਮਿਲਟਨ ਦੇ ਬੇਇਲੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹੋਏ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਨਾਖੁਸ਼ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਕਿਉਂਕਿ ਬੇਇਲੀ ਪਵਿਤਰ, ਸ਼ਰਮੀਲੀ, ਡਰਪੋਕ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਲੰਬੀ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਿਤ ਸੀ।
ਨੋਟਸ
Category:CS1 errors: dates ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1865 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਿਸਾਬਦਾਨ
ਥਾਂਦੇਵਾਲਾ
ਥਾਂਦੇਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮੁਕਤਸਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ