cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਧੁਨੀ ਸੰਪਰਦਾਇ ( ਸੋਧ)
ਵਿਵਕੁਸ਼ਿਤ ਵਾਚਯ੍ ਧੁਨੀ
ਅਸੰਲਕੁਸ਼ਯ ਕ੍ਰਮ ਧੁਨੀ
ਜਿੱਥੇ ਵਿਅੰਗ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਲਕਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ,ਰਥਾਤ ਵਾਚਯ੍ ਅਰਥ ਤੋਂ ਵਿਅੰਗ ਅਰਥ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਇਤਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਅਗਲ-ਪਿਛਲ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸੇ ਵਿੱਚ ਭਾਵ, ਰਸ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਵਿਅੰਜਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਰਸ ਧੁਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਲਕੁਸ਼ਯ ਕ੍ਰਮ ਧੁਨੀ
ਜਿੱਥੇ ਵਿਅੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਚਯ੍ ਅਰਥ ਤੋਂ ਵਿਅੰਗ ਅਰਥ ਦੇ ਬੋਧ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਕਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂ ਅਤੇ ਅਲੰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਵਿਅੰਜਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਜਾਂ ਅਰਥ ਦੀ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਵਕੁਸ਼ਿਤ ਵਾਚਯ ਧੁਨੀ ਵਿੱਚ ਰਸ, ਵਸਤੂ ਅਤੇ ਅਲੰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਵਿਅੰਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੇ। ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਅੰਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਨੰਦ ਵਰਧਨ ਨੇ ਰਸ ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਧੁਨੀ ਕਾਵਿ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰਸ ਧੁਨੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ।
ਧੁਨੀ ਸੰਪਰਦਾਇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਆਚਾਰੀਆ ਆਨੰਦ ਵਰਧਨ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ‘ਧਵਲਯਾਲੋਕ’ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਇਸ ਸੰਪਰਦਾਇ ਸੰਬੰਧੀ ਦੋ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਈਆਂ।
ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀਆਂ:ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਜਿਸ ਧੁਨੀ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਉਸ ਧੁਨੀ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਸ਼ਬਦ ਹੈ । ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚੋ ਹੀ ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਰਮਜ਼ਾਂ ਫੁੱਟ - ਫੁੱਟ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ । ਧੁਨੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਦਾਰੋ-ਮਦਾਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਹੀ ਧੁਨੀ ਦਾ ਅਧਾਰ ਹਨ । ਪਰੰਤੂ ਸਬਦ ਤੋਂ ਧੁਨੀ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਅਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਹੀ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਕਾਵਿ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਅਨੋਖੀ ਧੁਨੀ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਅਦੁਭਤ ਰਮਜ਼ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਕਾਵਿ ਧੁਨੀ ਤੱਕ ਪੰਹੁਚਨ ਲਈ ਅਰਥ ਨੂੰ  ਸ਼ਬਦ ਦੀਆਂ ਭਿੰਨ - ਭਿੰਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਨਾਲ ਭਿੰਨ - ਭਿੰਨ ਅਰਥ ਪਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
ਅਭਿਧਾ ਸ਼ਕਤੀ :ਜਗਨਨਾਥ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਅਭਿਧਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਸ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਅਰਥ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੱਖ ਸਬੰਧ ਹੋਵੇ। ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲੀ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀ, ਅਭਿਧਾ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਅਭਿਧਾ ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਅਰਥ ਦਾ ਬੋਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਭਿਧਾ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਅਸੀ ਮੁੱਢਲੇ,ਪਹਿਲੇ ਜਾਂ ਆਮ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਅਰਥ ਜਾਨਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ । ਆਮ ਬਿਆਨੀਆਂ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਅਭਿਧਾ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਕਾਵਿ ਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ:
ਚਿੜੀ ਚੂਕਦੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਤੁਰੇ ਪਾਂਧੀ,
ਪਈਆਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮਧਾਣੀਆਂ ਨੇ।
ਕਈ ਉੱਠ ਕੇ ਹਾਲੀ਼ ਤਿਆਰ ਹੋਏ,
ਕਈ ਢੂੰਡਦੇ ਫਿਰਨ ਪਰਾਣੀਆਂ ਨੇ।
ਕਸ਼ਮੀਰ ਬਖੇੜਾ
ਕਸ਼ਮੀਰ ਬਖੇੜਾ (कश्मीर विवाद — ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਵਾਦ, — ਮਸਲਾ-ਏ ਕਸ਼ਮੀਰ) ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਕਾਰ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਆਕੀ ਦਸਤੇ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਇੱਕ ਰਾਜਖੇਤਰੀ ਝੇੜਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਬਹਿਸ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਯੁੱਧ (1947) ਤੋਂ ਹੀ ਜਾਰੀ ਹੈ ਪਰ 2002 ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਆਕੀਆਂ (ਕੁਝ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ਼ ਰਲਣ ਵੱਲ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦੀ ਮੰਗ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਪੂਰਨ ਖ਼ਲਾਸੀ) ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਵਾਦ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਬਖੇੜੇ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।
ਧੁਨੀ ਸੰਪਰਦਾਇ ( ਸੋਧ)
ਵਿਵਕੁਸ਼ਿਤ ਵਾਚਯ੍ ਧੁਨੀ
ਉਪਰੋਕਤ ਕਾਵਿ ਬੰਦ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਨਾ ਵਿਅੰਗ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਸਦਾਚਾਰਕ ਉਪਦੇਸ਼, ਨਾ ਕੋਈ ਲੁਕਵੀਂ ਜਾਂ ਗੁੱਝੀ ਚੋਟ ਸਪੱਸ਼ਟ ਬਿਆਨ ਹੈ ਜੋ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਬੰਦ ਦੇ ਹਰੇਕ ਸ਼ਬਦ -ਚਿੜੀ,ਪਾਂਧੀ, ਮਧਾਣੀ ਆਦਿ ਆਮ ਕੋਸ਼ ਅਰਥ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਭਿਧਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਤਰਾਂ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸੰਧੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਭਿਧਾ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
ਲਕਸ਼ਣਾ ਸ਼ਕਤੀ: ਮੰਮਟ ਅਨੁਸਾਰ ਲਕਸ਼ਣਾ ਸ਼ਕਤੀ- ਮੁੱਖ ਅਰਥ ਦੇ ਰੁਕਣ ਤੇ ਰੂੜੀ (ਰੀਤ) ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮਨਰੋਥ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਿਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਮੁੱਖ ਅਰਥ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਅਰਥ ਨਿਕਲਦਾ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਲਕਸ਼ਣਾ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਸ਼ਮੀਰ ਬਖੇੜਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰ ਮਸਲਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੱਖਵਾਦ
ਧੁਨੀ ਸੰਪਰਦਾਇ ( ਸੋਧ)
ਵਿਵਕੁਸ਼ਿਤ ਵਾਚਯ੍ ਧੁਨੀ
ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਿਉਂਤ ਬੰਦੀ ਇਸ ਤਰਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਅਰਥ ਆਮ ਜਾਂ ਕੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ । ਜਦੋਂ ਸ਼ਬਦ ਦੂਜੈਲੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਲਕਸ਼ਣਾ ਸ਼ਕਤੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਲਕਸ਼ਣਾ ਸ਼ਕਤੀ ਸਬਦਾਂ ਦੇ ਖੋਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ:
ਅੱਖਿਓ ਜਾਂਚ ਸਿੱਖੋ ਦੇਖਣ ਦੀ,
ਰੂਪ ਦੁਹਾਈਆਂ ਦੇਦਾਂ ਨੀ।
ਇਹ ਤਾਂ ਲਿਸ਼ਕੰਦੜਾ ਕੰਚ ਦਾ ਪਰਦਾ,
ਸੋਹਣਾ ਪਾਰ ਵਸੇਂਦਾ ਨੀ।
ਉਪਰੋਕਤ ਪੰਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਰੂਪ ਅਰਥਾਤ ਹੁਸਨ ਦਾ ਦੁਹਾਈਆਂ ਦੇਣਾ ਨਿਰੀ ਹਾਸੋ-ਹੀਣੀ ਗੱਲ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਰੂਪ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੱਡ ਮਾਸ ਦਾ ਕੋਈ ਦੇਹ ਧਾਰੀ ਸਥੂਲ ਅਕਾਰ ਨਹੀਂ ਪਰੰਤੂ ਕਵੀ ਦੀ ਅੱਖ ਦੁਹਾਈਆਂ ' ਦਿੰਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਵੈ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ। ਪਰ ਕਵੀ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਹੋਰ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਲਈ ਇਹ ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਭਾਵੇਂ ਲੋਕਿਕ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਕਥਨ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ,ਬੇਅਰਥੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਲਾਤਮਕ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਅਰਥ ਹਨ । ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਕਵੀ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅੱਖੀਆਂ, ਰੂਪ ਆਦਿ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਭਿਧਾ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਅਰਥਾਂ ਤੋਂ ਅਗਾਂਹ ਲੰਘ ਕੇ ਹੋਰ ਅਰਥ ਲੈਣੇ ਪੈਣਗੇ । ਲਕਸ਼ਣਾ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸੋ ਉਪਰੋਕਤ ਕਾਵਿ ਟੋਟੇ ਵਿੱਚ 'ਅੱਖੀਓ ' ਤੋਂ ਭਾਵ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀਨੇ-ਬੀਨੇ ਡੂੰਘੀ ਨੀਝਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਹੈ । ਰੂਪ ਤੋਂ ਭਾਵ ਰੂਪਮਾਨ, ਹੁਸੀਨ, ਮਹਿਬੂਬ ਅਰਥਾਤ ਰੱਬੀ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੋਂ ਹੈ। ਹੁਸਨ ਜਮਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਦਾ ਵਾਸੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਸੂਖਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਅਤੇ ਦੇਖਣ ਦੀ ਜਾਂਚ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ । ਇਹ ਅਰਥ ਲਕਸ਼ਣਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਅੰਜਨਾ ਸ਼ਕਤੀ:ਸਾਹਿਤ ਦਰਪਣ ਦੇ ਆਚਾਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਅਨੁਸਾਰ 'ਜਿਸ ਥਾਂ ਅਭਿਧਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਣਾ ਸ਼ਕਤੀ ਆਪੋ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਾਂਤ ਹੋ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋਰ ਅਰਥ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉੱਥੇ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ' ਜਦੋਂ ਅਭਿਧਾ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਰਥ ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਣਾ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਰਥ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਹੋਰ ਵਿਅੰਗ ਅਰਥ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਨਾ ਹੀ ਅਭਿਧਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਵਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਅਜਿਹੇ ਥਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਅੰਜਣਾ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । " ਜਿੱਥੇ ਅਭਿਧਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਣਾ ਆਪੋ - ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਣ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਅਧ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਉਪਰੋਕਤ ਕਾਵਿ ਟੋਟੇ ਦੀ ਅਗਲੀ ਪੰਕਤੀ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ:
'ਇਹ ਤਾਂ ਲਿਸ਼ਕੰਦੜਾ ਕੱਚਦਾ ਪਰਦਾ ਸੋਹਣਾ ਪਾਰ ਵਸੇਂਦਾ ਨੀ'
ਇੱਥੇ ਕੱਚ ਦਾ ਪਰਦਾ ਦੇ ਅਭਿਧਾ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਅਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਰਥ ਹੈ, ਗਲਾਸ ਜਾਂ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਲਕਸ਼ਣਾ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਥ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਨ ਕੱਚ ਵਰਗਾ ਟੁੱਟਣ ਯੋਗ,ਪਰਦੇ ਵਰਗਾ ਜਿਸਮ ਪਰੰਤੂ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੁਹਿਰਦ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਅਰਥ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਰੱਬੀ ਹੁਸੀਨ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਜਿਸਮ ਕੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਹੁਸਨਾਂ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਰੱਬੀ ਮਹਿਬੂਬ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਤਮਾ 'ਚੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਾਖਿਆਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਜਾਂਚ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ । ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਿਸਾਲ ਇਸ ਤਰਾਂ ਹੈ:
ਕੀਹਨੇ ਤੋੜ ਕੇ ਫੁੱਲ ਅਸਾਡੇ ਦਿਲ ਦਾ ਖੂਨ ਹੈ ਕੀਤਾ,
ਟਾਹਣੀ ਦੇ ਗਲ ਲੱਗ-ਲੱਗ ਪੁੱਛਣ ਕੰਡੇ ਹਿਜਰਾਂ ਮਾਰੇ।
ਇੱਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਕੰਡਿਆਂ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਰਾਹੀਂ ਨਾਇਕ ਦੇ ਹਿਜਰ ਦੀ ਗਾਥਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ । ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਅਭਿਧਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਣਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅਧਾਰ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਉੱਥੇ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਅਰਥ ਵਿੱਚੋਂ ਪਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਅਭਿਧਾ ਅਤੇ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਧੁੁੁੁਨੀ ਅਤੇ ਵਿਅੰੰਜਨਾ ਸ਼ਕਤੀ
ਇਸ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਅੰਦਰ ਅਭਿਧਾ, ਲਕਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਵਿਅੰਜਨਾ ਦੀਆ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀਆ ਰੂਪਮਾਨ ਹੁੰਦੀਆ ਹਨ । ਇੰਨਾ ਵਿਚੋ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਬੜੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ।ਜਿਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚੋ ਵਿਅੰਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵਿਅੰਗ ਅਰਥ, ਕਿਸੇ ਦੂਰਵਰਤੀ ਰਮਜ਼,ਕਿਸੇ ਗੁੱਝ ਇਸ਼ਾਰੇ ਕਿਸੇ ਕਾਵਿ-ਕਟਾਕਸ਼ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਨੋਖੇਪਣ ਦੀ ਝਲਕ ਉਭਰਦੀ ਹੋਵੇ ਉਸ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਉਚ ਕੋਟੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਵਿਅੰਜਨਾ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀ ਜਿਸ ਵਿਅੰਗ - ਅਰਥ ਦੀ ਪ੍ਤੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹੋ ਹੀ ਧੁਨੀ ਹੈ। ਵਿਅੰਗ - ਅਰਥ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਅਰਥਾ ਵਿੱਚ ਧੁਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੀ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧੁਨੀ ਕਾਵਿ ਹੈ । ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਵਿਅੰਗ ਹੋਵੇ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਧੁਨੀ ਕਾਵਿ ਹੈ। ਧੁਨੀ ਕਾਵਿ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅੰਗ - ਚਮਤਕਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਅਨੌਖਾ ਹੋਵੇ , ਵਿਸਮਾਦ - ਜਨਕ ਹੋਵੇ ਅਰਥਾਤ ਆਮ ਵਾਂਗ ਸਿੱਧ- ਪੱਧਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ , ਚੁਸਤ ਅਤੇ ਚਕਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਹੀ ਵਿਅੰਗ-ਅਰਥ ਧੁਨੀ ਕਾਵਿ ਦੀ ਪਦਵੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਅੰਗ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਕਾਵਿ ਦਾ ਸੂਰਜ ਖਿੜ ਉਠਦਾ ਹੈ , ਉੱਥੇ ਪਾਠਕ ਦੇ ਦਿਲ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਇਕ ਅਹਿਮ ਰਸ ਸਰੂਰਿਆ ਜਾਦਾ ਹੈ।ਧੁਨੀ ਕਾਵਿ ਦੀ ਇਹੋ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਉਪਰੋਕਤ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਵਿ ਸਾਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਧੁਨੀ ਸੰਪਰਦਾਇ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਪਰਦਾਇ ਅਨੁਸਾਰ ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਦੀ ਆਤਮਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਥ ਪੈਂਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਧੁਨੀ ਸੰਪਰਦਾਇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸਾਹਿਤ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਹੈ। ref>
ਧੁਨੀ ਸੰਪਰਦਾਇ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਆਚਾਰੀਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਸਿਧਾਂਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ
ਟੋਇਟਾ ਕੋਰੋਲਾ
ਕੰਪੈਕਟ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਹੈ (ਪਹਿਲਾਂ ਸਬਕੰਪੈਕਟ ) ਜਪਾਨੀ ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਟੋਯੋਟਾ ਮੋਟਰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 1966 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਕੋਰੋਲਾ 1974 ਤੱਕ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਹੀ ਹੈ। 1997 ਵਿੱਚ, ਕੋਰੋਲਾ ਵੋਲਕਸਵੈਗਨ ਬੀਟਲ ਨੂੰ ਪਛਾੜਦਿਆਂ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਨੇਮਪਲੇਟ ਬਣ ਗਈ। ਟੋਇਟਾ ਨੇ 2021 ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ 50 ਮਿਲੀਅਨ ਕੋਰੋਲਾ ਦੇ ਮੀਲਪੱਥਰ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਕੋਰੋਲਾ ਨਾਮ ਸੇਡਾਨ ਲਈ ਟੋਇਟਾ ਕ੍ਰਾਊਨ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਟੋਇਟਾ ਦੀ ਨਾਮਕਰਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਛੋਟੇ ਤਾਜ" ਲਈ " ਕੋਰੋਲਾ " ਲਾਤੀਨੀ ਹੈ । ਕੋਰੋਪਾਨ ਵਿੱਚ ਟੋਇਟਾ ਕੋਰੋਲਾ ਸਟੋਰ ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ 2000 ਤੱਕ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੁੜਵਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਟੋਇਟਾ ਸਪ੍ਰਿੰਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਨਿਰਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ
। 2006 ਤੋਂ 2018 ਤੱਕ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਤਾਈਵਾਨ ਵਿੱਚ 2018 ਤੋਂ 2020 ਤੱਕ, ਹੈਚਬੈਕ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਟੋਇਟਾ ਔਰਿਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਾਡਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੀਅਰ-ਵ੍ਹੀਲ ਡਰਾਈਵ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਅਦ ਦੇ ਮਾਡਲ ਫਰੰਟ-ਵ੍ਹੀਲ ਡਰਾਈਵ ਰਹੇ ਹਨ। ਫੋਰ-ਵ੍ਹੀਲ ਡਰਾਈਵ ਸੰਸਕਰਣ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਡੇ ਰੀਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਕੋਰੋਲਾ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਨਿਸਾਨ ਸਨੀ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਿਸਾਨ ਸੈਂਟਰਾ, ਨਿਸਾਨ ਸਿਲਫੀ, ਹੌਂਡਾ ਸਿਵਿਕ ਅਤੇ ਮਿਤਸੁਬੀਸ਼ੀ ਲੈਂਸਰ । ਕੋਰੋਲਾ ਦਾ ਚੈਸੀਸ ਅਹੁਦਾ ਕੋਡ "E" ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟੋਇਟਾ ਦੇ ਚੈਸੀਸ ਅਤੇ ਇੰਜਣ ਕੋਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing Japanese language text
ਸੋਤੋ ਕਿਲਾ (ਆਲੇਰ)
ਸੋਤੋ ਕਿਲਾ (ਆਲੇਰ) (ਸਪੇਨੀ: Castillo de Soto (Aller)) ਆਲੇਰ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 10 ਜੁਲਾਈ 1975 ਨੂੰ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਛੱਜ ਘਾੜੇ
ਛੱਜ ਘਾੜੇਛੱਜ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਸਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਲੋਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਛੱਜ ਬਣਾ ਕੇ ਹਾੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਤ
ਸਿਯਾਮੀ ਖੇਰ
ਸਿਆਮੀ ਖੇਰ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਮਿਰਜ਼ਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਕੇਸ਼ ਓਮਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਹਿਰਾ ਸਨ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਇਕ ਪ੍ਰੀਤ ਕਹਾਣੀ ਮਿਰਜ਼ਾ-ਸਾਹਿਬਾਂ ਉੱਪਰ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਸਿਆਮੀ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰੇਅ ਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕੌਮੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ
ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕੌਮੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ (ਨਾਮਭਾਰਨਾ ਦਾ ਉਪਨਾਮ) ਐਫਆਈਐਚ ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕਿੰਗ 'ਚ 9 ਵੇਂ ਸਥਾਨ' ਤੇ ਹੈ।.ਫਰਵਰੀ 2018 ਤੋਂ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕੌਮੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ, ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਸਪਾਂਸਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਨੇ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਇਤਿਹਾਸ
1974 ਵਿੱਚ ਮੰਡੇਲੀਉ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਆਇਆ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ 4 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ 1980 ਦੇ ਮੋਂਸੋ ਗਰਮੀ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਸੀ (ਜਿੱਥੇ ਉਹ 4 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਏ), ਜਦੋਂ ਓਲੰਪਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਰੋਹ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਟੀਮ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ 1982 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਕੋਰੀਆ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। ਕੈਪਟਨ ਸੂਰਜ ਲਤਾ ਦੇਵੀ 2002 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡ 2003 ਐਫ਼ਰੋ-ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡ ਹੈ ਅਤੇ 2004 ਹਾਕੀ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘਟਨਾ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦੀ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ. ਟੀਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, "ਐਸੀ (ਜਸਜੀਤ) ਜੈਸੀ ਕੋਈ ਨਹੀ" ਜਾ "ਗੋਲਡਨ ਹਾਕੀ ਦੇ ਗਰਲਜ਼," 2004 ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਟੀਮ ਨੇ ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ ਵਿਖੇ 2013 ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਫਾਈਨਲ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2014 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡ ਤੇ, ਇਸ ਨੂੰ 5 ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤਾ ਪਰ  2014 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡ, ਇਨਕੋਨ ਇੱਕ ਤੰਗ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ 2-1 ਨਾਲ ਹੈਰਾਨ ਏਸ਼ੀਅਨ ਗੇਮਜ਼' ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੀਜੇ ਬ੍ਰੋਨਜ਼ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ। 2015 ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਟੀਮ ਨੇ 2014-15 ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਐਫਆਈਐਚ ਹਾਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਲੀਗ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦੌਰ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਟੇਜ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਹੇ। ਐਂਟਵਰਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਰਲਡ ਲੀਗ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਨੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਪਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਦੀ ਕੌਮੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਨੂੰ 2016 ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ 1980 ਓਲੰਪਿਕ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਪੜਾਅ 'ਚ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 6 ਵੇਂ ਸਥਾਨ' ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
2002 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਚੱਕ ਦੇ ਇੰਡੀਆਂ (2007)
2002 ਦੇ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾ ਦਾ ਦਸਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੈਪਟਨ ਸੂਰਜ ਲਤਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ,ਨੇ 2002 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਟੀਮ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕੌਮੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰਨ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।
10 ਫ਼ਰਵਰੀ
10 ਫ਼ਰਵਰੀ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ ਦਾ 41ਵਾਂ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 324 (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 325) ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਵਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਅਦਿਤੀ ਸ਼ਰਮਾ
ਅਦਿਤੀ ਸ਼ਰਮਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁਡ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਲੇਡੀਜ਼ ਵਰਸਿਜ਼ ਰਿਕੀ ਬਹਿਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅੰਗਰੇਜ ਵਿੱਚ ਮਾੜੋ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਅਦਿਤੀ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਅਗਸਤ 1983 ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਡਾ. ਡੀ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਅਨੀਲਾ ਸ਼ਰਮਾ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਉਹ 2004 ਵਿੱਚ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ "ਇੰਡੀਅਜ਼ ਬੇਸਟ ਸਿਨੇਸਟਾਰਜ ਕੀ ਖੋਜ" ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ ਰਹੀ। "ਅਦਿਤੀ ਡੋਮਿਨੋਜ਼", "ਕੋਲਗੇਟ", "ਟਾਟਾ ਸਕਾਈ", "ਫੇਅਰ ਐਂਡ ਲਵਲੀ", "ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਆਇਲ", "ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ", "ਸਟੇਫ੍ਰੀ", "ਤਨਿਸ਼ਕ", "ਮੂਵ", "ਬਿਰਟੇਨੀਆ", "ਰਿਲਾਇੰਸ" ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਰਹੀ ਹੈ।
2015 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ, ਅਦਿਤੀ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੰਦ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਐੱਨ ਟੀ.​​ਵੀ ਦੀ ਗੰਗਾ ਸ਼ੋ ਵਿੱਚ ਵਕੀਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
2018 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ, ਇਸ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ ਅਰੋੜਾ ਅਤੇ ਕਿਨਸੁਕ ਮਹਾਜਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਲਰਜ਼ ਟੀ.ਵੀ ਦੀ ਸਿਲਸਿਲਾ ਬਾਦਲਤੇ ਰਿਸਤੋਂ ਕਾ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਮੌਲੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
ਲੁਈ ਪਾਸਚਰ
ਲੂਈ ਪਾਸਚਰ (27 ਦਸੰਬਰ 1822-27 ਸਤੰਬਰ 1895) ਦਾ ਜਨਮ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਡੋਲ ਜੂਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਪਾਸਚਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਆਰਬਾਇਟੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਸਨਾਕਾਨ ਦੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਸੰਨ 1840 ’ਚ ਬੀਏ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਸੇ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਣਿਤ ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਉਹ ਸਾਇੰਸ ਦਾ ਗਰੈਜੂਏਟ ਬਣਿਆ। ਸਾਰਬਨ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਰਸਾਇਣ ਖੋਜੀ ਜੇ ਡੀ ਡੂਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰਤੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਰਣਨਯੋਗ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਲਿਖੇ। ਪਾਸਚਰ ਸੰਨ 1848 ’ਚ ਡਿਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲੱਗਾ ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉੱਥੋਂ ਸਟਰਾਸਬਰਗ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਆਪ ਨੇ ਪ੍ਰੋ. ਬਾਇਟ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਦੁੱਖ
ਲੂਈ ਪਾਸਚਰ ਨੇ ਐਾਟੀ ਰੇਬੀਜ਼ ਫੀਕੇ ਖੋਜ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਸਨ | ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਤੇ ਇਕ ਪੁੱਤਰ | ਤਿੰਨੇ ਧੀਆਂ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮਰ ਗਈਆਂ | ਪੁੱਤਰ 1871 ਦੀ ਜਰਮਨੀ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਵਿਚ ਗਵਾਚ ਗਿਆ | ਬੁੱਢੀ ਉਮਰੇ ਜਾ ਕੇ ਕਿਤੇ ਲੱਭਾ |
ਪੋਲਰਾਈਜ਼ਡ
ਉਹ ਪੋਲਰਾਈਜ਼ਡ ਰੋਸ਼ਨੀ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਰੋਸ਼ਨੀ ਆਮ ਟਾਰਟੈਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ’ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਮੁੜ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਪੋਲਰਾਈਜ਼ਡ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਰਸਾਇਣ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਰਾਹੀਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਟਾਰਟੈਰਿਕ ਐਸਿਡ ’ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਟਾਰਟੈਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਉੱਤੇ ਪੈਣ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨੀ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਮੁੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਾਰਟੈਰਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਉੱਤੇ ਪੈਣ ’ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਮੁੜਦੀ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਅਸਰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਾਹੀਓਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਰਵਿਆਂ ’ਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਇਸੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਟਾਰਸਬਰਗ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰੀ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਲਾਰੈਂਟ ਰੈਕਟਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਧੀ ਮੈਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ।
ਖ਼ਮੀਰਨ
ਸੰਨ 1854 ’ਚ ਉਹ ਲਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਡੀਨ ਬਣਿਆ। ਬੀਅਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨਅਤਕਾਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਾਸਚਰ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਘਟੀਆ ਸ਼ਰਾਬ ਪਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸਚਰ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ, ‘‘ਸ਼ਰਾਬ ਵਧੀਆ ਜਾਂ ਘਟੀਆ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?’’ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜੁਆਬ ਉਸ ਨੂੰ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਘਾਲਣਾ ਉਪਰੰਤ ਲੱਭਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਖ਼ਮੀਰਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗੋਚਰ ਕਰ ਕੇ ਵਿਗਿਆਨ ਜਗਤ ਨੂੰ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਰਮ (Germs) ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਉਸ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਰਮ ਦੋ ਵੰਨਗੀਆਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਉਹ ਜਰਮ, ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਉਹ ਜਰਮ ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲੜੀ ’ਚ ਜਰਮਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵਾਚਦਿਆਂ, ਐਸਟਿਕ ਐਸਿਡ (ਸਿਰਕਾ), ਲੈਕਟਿਕ ਐਸਿਡ ਤੇ ਬਿਊਟੈਰਿਕ ਐਸਿਡ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਆਖ਼ਰ 1857 ’ਚ ਉਸ ਦੀ ‘ਜਰਮ ਥਿਊਰੀ’ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਖੋਜ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰਬਨ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ’ਚ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਖ਼ਮੀਰਨ ਸਬੰਧੀ ਉਸ ਦਾ ਚਰਚਿਤ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ।
ਪੈਸਚਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ
ਪੀਣ ਅਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਹੋਣੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ 100 ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗ੍ਰੇਡ ਤਕ ਗਰਮ ਕਰਨਾ ਅਤਿਅੰਤ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ‘ਪੈਸਚਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ’ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਲਾਰਡ ਲਿਸਟਰ ਨੇ ਚੀਫ-ਫਾੜ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਸੈਪਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਵੀ ਜਰਮ ਥਿਊਰੀ ਤੋਂ ਹੀ ਲਿਆ ਸੀ।
ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ
ਸੰਨ 1865 ’ਚ ਤਿੰਨ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਪਿੱਛੋਂ ਪਾਸਚਰ ਨੇ ਬੀਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋ ਕੀੜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਹੀਲੇ ਲੱਭੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਰਾਂਸ ਦਾ ਰੇਸ਼ਮ ਉਦਯੋਗ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ।
ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ
ਉਸ ਨੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਖੌਫ਼ਨਾਕ ਬੀਮਾਰੀ ਐਂਥਕਰੈਕਸ (ਮੂੰਹ ਖੁਰ) ਸਬੰਧੀ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ। ਚੇਚਕ ਦਾ ਇਲਾਜ ਲੱਭਣ ਲੱਗਾ। ਇਸੇ ਖੋਜ ਦਾ ਕਲਚਰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਮੁਰਗਿਆਂ ਲਈ ਚੇਚਕ ਦੇ ਟੀਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਮੂੰਹ-ਖੁਰ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਟੀਕੇ ਬਣਾ ਕੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿਵਾਇਆ।
ਇਨਸਾਨੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ
ਇਨਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇਸ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੋਦੇ ਬਣਾਏ। ‘ਹਲਕੇ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਹਲਕ ਰੋਕਣਾ’ ਅਤੇ ‘ਹਲਕੇ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਕੱਟਣ ਉੱਤੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਟੀਕੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ’ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਣਨਯੋਗ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਸੰਸਥਾ ‘ਪਾਸਚਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ’ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ ਲੂਈ ਪਾਸਚਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਉਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਵਿਗਿਆਨ ‘ਬੈਕਟੀਰੀਆਲੋਜੀ’ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੱਝਾ। ਲੁਈ ਪਾਸਚਰ ਨੂੰ ਜਰਮਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਮੈਡਲ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਆਪ 27 ਸਤੰਬਰ 1895 ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਥੋਂ ਸਦਾ ਲਈ ਵਿਛੜ ਗਿਆ। ਫਾਟਕ:ਵਿਗਿਆਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਦਰਬਾਰ
ਦਰਬਾਰ ( ਤੋਂ - darbār) ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਸਭਾ ਜਾਂ ਕਚਹਿਰੀ ਯਾਨੀ ਉਹ ਸਭਾ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿਥੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਰਾਜਭਾਗ ਸੰਬੰਧੀ ਮਸਲਿਆਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
Countries and dependencies
{{legend|lightcyan|Overseas department or dependency|border=1px solid #AAAAAA}}
Demographics and geography
{{legend|lightcyan|Overseas department or dependency|border=1px solid #AAAAAA}}
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ : ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਵਿਹਾਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ: ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਵਿਹਾਰ ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਭਾਟੀਆ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸਦੀ ਦੇ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਹੀ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਤਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮੈਟਾ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ
ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਏ ਇਸ ਕਾਰਜ ਦੇ ਨਾਂ ਵਜੋਂ ਹੀ ਹੈ: ਮੈਟਾ ਆਲੋਚਨਾ। ਭਾਟੀਆ ਨੇ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਸਾਰ, ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਮੈਟਾ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੰਬਧੀ ਬੜੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅੰਤਰੰਗ ਅਤੇ ਬਹਿਰੰਗ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦਾ ਹੀ ਨਿਖੇੜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਆਤਮਭਾਵੀ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕੁ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਤਤਾਂ ਉੱਪਰ ਉਸਰੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਵੀ ਪਛਾਣਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰੰਗ ਜਾਂ ਬਹਿਰੰਗ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਰਗ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿਧਾਂਤ, ਸਮੀਖਿਆ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅੰਤਰ ਪ੍ਰਸਪਰ ਸੰਬਧ ਨੂੰ ਵੀ ਪਛਾਣਿਆ ਹੈ।
ਅੱਪਮ
ਅੱਪਮ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਪੈਨਕੇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਚਾਵਲ ਦੇ ਘੋਲ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਾਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ, ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਖਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਆਮ ਭੋਜਨ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਨਾਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ
ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ : ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਵਿਹਾਰ
ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ: ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਜੁਗਤਾਂ
ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਸਾਡਾ ਬਹੁਚਰਚਿਤ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰ ਹੈ ਤੇ ਉਹਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਸੰਬਧੀ ਭਾਟੀਆ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹਿਰੰਗ, ਤੱਤਵਾਦੀ, ਵੇਰਵਾਮੁੱਖ, ਮਨੋਰਥਮੁੱਖ, ਪ੍ਰਯੋਜਨਮੁੱਖ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਨਿਖੇੜਾ ਥਾਪਦਿਆਂ ਸੇਖੋਂ ਨੂੰ ਨਿਰਮਾਣੀ ਬਿਰਤੀ ਵਾਲਾ ਆਲੋਚਕ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤਕ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਪ੍ਰਤੀ ਇਕਾਗਰ ਵਫ਼ਾ ਪਾਲਣ ਸਦਕਾ ਸੇਖੋਂ ਸਮੀਖਿਆ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਅਣਸਾਹਿਤ ਵਿਚਾਲੇ ਨਿਖੇੜਾ ਨਹੀਂ ਥਾਪ ਸਕੀ, ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸਰਲ ਸਰੰਚਨਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਜਟਿਲ ਨਹੀਂ। ਸੇਖੋਂ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋ. ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ: ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਜੁਗਤਾਂ
ਕਿਸਨ ਸਿੰਘ ਲੰਮੇ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਸਾ, ਨਿਖੇਧੀ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮੈਟਾ ਸਮੀਖਿਆ ਦਾ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਦੀ, ਨਿਸ਼ਚੇਵਾਦੀ, ਆਰੋਪਣ-ਮੁੱਖ, ਉਦੇਸ਼ਮੂਲਕ, ਵਚਨਬੱਧ ਅਤੇ ਤੱਤਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਜਨਾ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਅਤਰ ਸਿੰਘ: ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਜੁਗਤਾਂ
ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਬਾਰੇ ਭਾਟੀਆ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ,"ਉਹਦੀ ਕਿਰਤ-ਵਿਰਤ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਪਾਠ ਮੂਲਕ ਸਤਹ ਵੱਲ ਰੁਚਿਤ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਬਹਿਰੰਗ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਲੇਖ ਸਿਰਜਣਾ ਤੇ ਸਮੀਖਿਆ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੰਤਰੰਗ ਹੈ। ਵਸਤੂ-ਰੂਪ ਸੰਬਧੀ ਉਸਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਵੈਤੀ ਹੈ।
ਨਜਮ ਹੁਸੈਨ ਸੱਯਦ: ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਜੁਗਤਾਂ
ਭਾਟੀਆ ਨੇ ਨਜਮ-ਸਮੀਖਿਆ ਨੂੰ ਰੂਪ-ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਾਲੀ ਸਮੀਖਿਆ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਜੋ ਆਪਨੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਵਖਰੇਵੇਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਨਣ ਲਈ ਤੁਲਨਾ-ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਸਮਰੂਪ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਸਤੂ ਤੇ ਰੂਪ ਦੀ ਦਵੈਤ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਜਮ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਐਨ ਰਾਹੀਂ ਸਮੁੱਚੀ ਰਹਿਤਲ ਦੇ ਤਲੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾ ਨਾਲੋਂ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਵਧੇਰੇ ਨਜਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ: ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਜੁਗਤਾਂ
ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੈਟਾ ਆਲੋਚਨਾ ਸਮੇਂ ਭਾਟੀਆ ਨੇ ਰੂਸੀ ਰੂਪਵਾਦ, ਅਮਰੀਕੀ ਨਵਾਲੋਚਨਾ, ਪੈਰਿਸੀ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਡੂੰਘੀ ਵਾਕਫੀਅਤ ਦਰਸ਼ਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਕਿੰਤੂ-ਪ੍ਰੰਤੂ ਹਨ ਜੋ ਸਿਸਟਮੀ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਰਹਿਣ, ਅੰਤਰੰਗ ਸਮੀਖਿਆ ਲਈ ਬਹਿਰੰਗ ਸੋਮਿਆਂ ਤੋਂ ਮਦਦ ਨਾ ਲੈਣ, ਪੱਛਮੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਮ ਸਚ ਮੰਨ ਲੈਣਾ, ਜੁਗਤਾਂ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਸ਼ਬਦ-ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਨਵੇਂ ਸ਼ਬਦ-ਸੰਕੇਤ ਵਰਤਣ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਖ਼ਮੋਸ਼ੀ ਦਾ ਜਜ਼ੀਰਾ
ਖ਼ਮੋਸ਼ੀ ਦਾ ਜਜ਼ੀਰਾ ਕਿਤਾਬ ਡਾ. ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਵੇਤਾਂਬਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ: ਰਚਨਾ,ਕਲਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਸਵੇ ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਲਾਸਾਨੀ ਨਾਇਕ ਹੋਏ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਦੀ ਕੁਖੋਂ 22 ਦਸੰਬਰ 1666 ਈ. ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ (ਬਿਹਾਰ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਉਹ ਅਧਿਆਤਮਕ ਆਗੂ, ਸੈਨਾਪਤੀ ਤੇ ਅਮਰ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ।
ਬੀਚ
right|thumb|300x300px thumb|300x300px ਬੀਚ ਅਜਿਹੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਰੇਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕਣ ਢਿੱਲੇ ਹੋਣ। ਇਹ ਕਿਨਾਰੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੱਟਾਨ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੇਤ, ਬੱਜਰੀ, ਝਟਕਾ, ਪੈਬਲ ਜਾਂ ਕੋਬਲਸਟੋਨ। ਕਣ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੋਲਕੈਂਲ ਸ਼ੈੱਲ ਜਾਂ ਪ੍ਰੈਰਲਿਨ ਐਲਗੀ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ: ਰਚਨਾ,ਕਲਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
ਰਚਨਾ
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਇਲਾਹੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸਨ। ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਹ ਉਚ ਕੋਟਿ ਦੀ ਰੂਹਾਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦਾ ਅਨੂਠਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਰਚਨਾ ਗੈਰ ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹਨਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਫ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਇੱਕ ‘ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ` ਲਿਖੀ ਹੈ ਬਾਕੀ ਰਚਨਾ ਬ੍ਰਿਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਅਰਬੀ ਤੇ ਫਾਰਸੀ ਅਨੇਕਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ‘ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ` ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਪਨੇ ਜਾਪ ਸਾਹਿਬ, ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ, ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ, ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ (ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ), ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੂਜਾ, ਵਾਰ ਸ੍ਰੀ ਭਗੳਤੀ ਜੀ ਕੀ (ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ), ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਸਵੈਯ, ਸ਼ਬਦ, ਚੌਪਈ ਸਾਹਿਬ, ਆਦਿ ਵਰਣਨ ਯੋਗ ਹਨ। ਆਪ ਦੀ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰੋ: ਪ੍ਰਿਤਪਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ “ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਤੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦਾ ਵਿਨਾਸ ਆਪ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਧੁਰਾ ਹੈ।"
ਬੀਚ
ਕੁੱਝ ਬੀਚਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਵੀ ਮੌਜ਼ੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਈਫਗਾਰਡ ਪੋਸਟਾਂ, ਬਦਲ ਰਹੇ ਕਮਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਵਰ। ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਨੇੜਲੇ ਹੋਟਲਾਂ ਦੇ ਆਵਾਸ ਸਥਾਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਿਜ਼ਾਰਟਸ, ਕੈਂਪ, ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ) ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ: ਰਚਨਾ,ਕਲਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ
‘ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ` ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬਾਣੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਪੁ ਜੀ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਬੀਜ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਸੂਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਛੰਦਾਂਕ 199 ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਭਾਵ ਇਸ ਬਾਣੀ ਦੇ 199 ਬੰਦ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੰਦ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ ਪਹਿਲੇ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਚੱਕ ਚਿਹਨ ਅਰੁ ਬਰਨ ਜਾਤਿ ਅਰੁ ਪਾਤਿ ਨਹਿਨ ਜਿਹ॥ ਰੂਪ ਰੰਗ ਅਰੁ ਰੇਖ ਭੇਖ ਕੋਊ ਕਹਿ ਨਾ ਸਕਤ ਕਿਹ॥ ਅਚਲ ਮੂਰਤਿ, ਅਨਭਓ ਪ੍ਰਕਾਸ, ਅਮਿਤੋਜ ਕਹਿਜੈ॥ ਕੋਟਿ ਇੰਦ੍ਰ ਇੰਦ੍ਰਾਣਿ ਸਾਹੁ ਸਾਹਾਣਿ ਗਣਿਜੈ॥ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਇਹ ਇੱਕ ਲਾਸਾਨੀ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜੇ ਕਿਸੇ ਬੰਦ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਹੀ ਬੰਦ ਵਿੱਚ ਫਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰ ਕੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਬੀਚ
ਜੰਗਲੀ ਬੀਚ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਣਕਹੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣ ਬੀਚ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਜੰਗਲੀ ਬੀਚਾਂ ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੁਦਰਤ ਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ: ਰਚਨਾ,ਕਲਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ
ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਤੇ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਗਏ ਸੰਸਾਰਕ ਪਸਾਰੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ‘ਤ੍ਰੈ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਸੱਵਏ` ਵੀ ਇਸ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਮਤਮਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਹਿਮਾ ਭਰਮਾਂ ਤੇ ਪਾਖੰਡ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤੁਕਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:- ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਕੀ ਰਛਾ ਹਮਨੈ। ਸਰਬ ਲੋਹ ਕੀ ਰਛਿਆ ਹਮਨੈ। ਸਰਬ ਕਾਲ ਜੀ ਕੀ ਰਛਿਆ ਹਮਨੈ। ਸਰਬ ਲੋਹ ਜੀ ਕੀ ਸਦਾ ਰਛਿਆ ਹਮਨੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਛੰਦ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ 17 ਵਾਰ ਛੰਦ ਪਰਿਵਰਤਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਆਦਿ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤਕ ਦੋਹਰੀ ਛੰਦ-ਗਿਣਤੀ ਹੈ।
ਬੀਚ
ਬੀਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੱਟ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਲਹਿਰ ਜਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਐਕਸ਼ਨ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਅਤੇ ਰੀਵਰਕਸ ਪਲੈਸਟਜ਼।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ: ਰਚਨਾ,ਕਲਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
ਬਚਿਤ੍ਰ-ਨਾਟਕ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿਤਰੀ ਤੇ ਪੂਰਵ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਥਾ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਅਬ ਮੈਂ ਅਪਨੀ ਕਥਾ ਬਖਾਨੋ॥ ਤਪ ਸਾਧਤ ਜਿਹ ਬਿਧ ਮੁਹਿ ਆਨੋ॥ ਇਹ ਰਚਨਾ ਵੱਡ ਅਕਾਰੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਚੌਦਾਂ ਅਧਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 471 ਛੰਦ ਹਨ ਤੇ ਬੋਲੀ ਬ੍ਰਿਜ ਹੈ। ਜੋ ਹਮ ਕੋ ਪਰਮੇਸਰ ਉਚਰਹੈ॥ ਸੋ ਜਨ ਨਰ ਨਰਕ ਕੁੰਡ ਮਹਿ ਪਰਹੈ॥ ਮੈਂ ਹੋ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਕੋ ਦਾਸਾ॥ ਦੇਖਨ ਆਯੋ, ਜਗਤ ਤਮਾਸਾ॥ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਬੀਰ-ਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਕਿਧਰੇ ਕਿਧਰੇ ਅਦਭੁਤ ਰਸ ਤੇ ਰੌਧਰ ਰਸ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬੀਚ
ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਲ ਬੀਚ
ਕੁਝ ਬੀਚ ਨਕਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਨਕਲੀ ਬੀਚ ਸਥਾਈ ਜਾਂ ਅਸਥਾਈ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ (ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਮੋਨੈਕੋ, ਪੈਰਿਸ, ਕੋਪੇਨਹੇਗਨ, ਰੋਟਰਡਮ, ਨੋਟਿੰਘਮ, ਟੋਰਾਂਟੋ, ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਟਿਐਨਜਿਨ)।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ: ਰਚਨਾ,ਕਲਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਸਵੱਯੇ
ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾ ਦਾ ਖੰਡਨ ਤੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਗਾਈ ਹੈ। ਬੇਨਤੀ; ਚੌਪਈ ਤੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੇ ਸਵੱਯੇ ਵਿੱਚ ਘੜੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਹੈ ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੇਵਲ ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ: ਜਿਨ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀਓ ਤਿਨ ਹੀ ਪ੍ਰਭੁ ਪਾਇਓ।।
ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ
ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ 1 ਅਤੇ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ 2 ਜੋ ਕਿ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਕਥਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਦੇ ਕੁੱਲ 55 ਬੰਦ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਨਮੂਨਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਾਰ ਵਿੱਚ ਚੰਡੀ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਦਾ ਅਤਿ ਸ਼ੂਖਮ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਬੀਰ ਰਸੀ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸਿਰਲੱਖ ਸਿੰਘ ਅੱਜ ਵੀ ਬੀਰ ਰਸੀ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਾਉੜੀ ਮੰਗਲ ਸੂਚਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੌਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੂੰ ਸਿਮਰਿਆ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਤੇ ਸਿਵ ਨੂੰ ਸਿਰਜ ਕੇ ਫਿਰ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਲੀਲਾ ਰਚੀ ਗਈ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਇਹ ਸਿਰਖੰਡੀ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਮੈ ਖੰਡਾ ਸਾਜਿ ਕੈ, ਜਿਨ ਸਭ ਸੈਸਾਰੁ ਉਪਾਇਆ॥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨ ਮਹੇਸ ਸਾਜਿ ਕੁਦਰਤਿ ਦਾ ਖੇਲ ਰਚਾਇ ਬਣਾਇਆ॥
ਬੀਚ
ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਲ ਬੀਚ
ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਗੁਣ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਨਕਲੀ ਬੀਚਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਬੀਚ ਸਟਾਈਲ" ਜੋ ਕਿ ਸਿਫਰ-ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਐਂਟਰੀ ਅਤੇ ਲਹਿਰ ਪੂਲ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ੀਰੋ-ਡੂੰਘਾਈ ਐਂਟਰੀ ਪੂਲ ਵਿੱਚ, ਹੇਠਲੇ ਸਤ੍ਹਾ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਪਰਲੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਕ ਹੋਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੀਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਪਾਰਕ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਆਮ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੀਚ ਫੁਹਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਬੀਚਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਰਫ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲੇ ਪਾਰਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ: ਰਚਨਾ,ਕਲਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀਆ ਗਿਆਨ ਵਰਧਕ ਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਬਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਪਰਿਪੇਖ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਭਾਗ ‘ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਾਵਿ` ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਅਰਥ, ਕਾਮ ਤੇ ਮੋਕਸ਼ ਆਦਿਕ ਪੱਖਾਂ ਬਾਰੇ ਕਾਵਿ ਸਿਰਜਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚੀ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਰਾਗ, ਲੈਅ ਤੇ ਅੰਤਰੀਵ ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ ਦਾ ਖਿਆਲ ਬੜੀ ਚਤੁਰਤਾ ਤੇ ਕਾਵਿ ਕੌਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਦ ਚਿੱਤ੍ਰ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਚਿੱਤਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਹਰ ਗੱਲ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ, ਨੀਝ, ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਬਣਤਰ ਤੇ ਤਕਨੀਕ ਪੱਖੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਬੀਰ ਰਸੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ, ਢੁਕਵੇਂ ਅਲੰਕਾਰ, ਕਾਵਿ ਮਈ ਉੱਚਤਾ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੱਖਰੀ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਨੁਭਵ, ਰਹੱਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਬਿਰਤੀਆਂ ਤੇ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਬੀਚ
ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਲ ਬੀਚ
ਬੀਚ ਪੋਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਰੇਤੇ ਦੀ ਪੰਪਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੀਚ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਬੀਚ ਦਾ ਪੋਸ਼ਣ ਆਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸ਼ਤੀ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀ ਬੀਚ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਕਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਹਵਾਈ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹਾਨਵੂਲੂਲੂ ਵਿੱਚ ਵਕੀਕੀ ਬੀਚ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬੀਚ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਉਦਾਹਰਨ ਆਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਇਕੀਕੀ ਦੀ ਕਟਾਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਣ ਲਈ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮੈਨਹੈਟਨ ਬੀਚ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੀ ਰੇਤ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਰਫ੍ਰੇਡਰ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚਿਅਲ ਰੀਫ਼ਜ਼ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੱਟੀ ਵਾਤਾਵਰਣਾਂ ਅਤੇ ਸਰਫਿੰਗ ਤਰੰਗਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਾਤਾਵਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਚਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਤੋਪ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮਸਦੀਆਂ ਬਹਿਸਾਂ ਹਨ।
ਪਹੁੰਚ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਬੰਧ
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਾਰਾਂ ਤਕ ਪਬਲਿਕ ਪਹੁੰਚ ਸੀਮਤ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜਰਸੀ ਸ਼ੋਰ ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੀਚ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਬੀਚ ਟੈਗ ਨੂੰ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ: ਰਚਨਾ,ਕਲਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖੀ
ਬੀਚ
ਪਹੁੰਚ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਬੰਧ
ਕੁੱਝ ਬੀਚ ਸਾਲ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵੀ ਕੁੱਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬੀਚ
ਨਾਲ ਹੀ, ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬੀਚਾਂ, ਨੇੜੇ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਿੰਨ੍ਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਪਰਮਿਟ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹੀ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਬਲਿਕ ਬੀਚ
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਓਰੇਗਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੀਚਾਂ ਤੱਕ ਪਬਲਿਕ ਪਹੁੰਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, 1967 ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ, ਓਰੇਗਨ ਬੀਚ ਬਿਲ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਨਦੀ ਤੋਂ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਸਟੇਟ ਲਾਈਨ ਤੱਕ ਜਨਤਕ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, "ਤਾਂ ਜੋ ਜਨਤਾ ਮੁਫਤ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਵਰਤੋਂ"।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 219 (ਚੀਨ)
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 219, ਜਿਸਨੂੰ ਤਿੱਬਤ-ਸ਼ਿੰਜਿਆਂਗ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਇੱਕ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸ਼ਿੰਜਿਆਂਗ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਕਾਰਗਿਲਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਸ਼ਿਗਾਤਸੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਲਹਾਤਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਸਦੀ ਕੁਲ ਲੰਬਾਈ 2,743 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸੰਨ 1951 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸੜਕ 1957 ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਕਸਾਈ ਚਿੰਨ੍ਹ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਚੀਨ ਨੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਬਜਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ 1962 ਦਾ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਲੜਾਈ ਵੀ ਭੜਕ ਗਈ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
1954 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੇ ਤਿੱਬਤ ਉੱਤੇ ਕਬਜਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉੱਥੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਭੜਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਤਿੱਬਤ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਰਸਤਾ ਨੂੰ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਠਾਨੀ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਗਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਿੰਦੀ-ਚੀਨੀ ਭਾਈ-ਭਾਈ ਦੇ ਨੀਤੀ ਜੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸੀ। 1957 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸੜਕ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਚੀਨੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਤਾਵਾਸ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਤੰਬਰ 1957 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚੇਤੰਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੱਦਾਖ਼ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਸਰਦੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਜੁਲਾਈ 1958 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੋ ਦਸਤੇ ਸੜਕ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਨ ਭੇਜੇ। ਪਹਿਲਾ ਦਸਤਾ ਸੜਕ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਕਤੂਬਰ 1958 ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਅੱਪੜਿਆ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ। ਦੂਜਾ ਦਸਤਾ ਸੜਕ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਨ ਗਿਆ ਪਰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਪਰਤਿਆ।
ਵੇਰਵਾ
ਤੱਬਤ-ਸ਼ਿੰਜਿਆਂਗ ਰਾਜਮਾਰਗ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਆਦਰਯੋਗ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਝੀਲ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦੀ ਹੈ। (ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ) ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਰੁਤੋਗ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਦਭੁੱਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਾਈ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ ਕੋਨੇ ਉੱਤੇ ਚੀਨੀ ਫੌਜ ਨੇ ਦੋਮਰ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਖੇਮਾਂ ਅਤੇ ਚੂਨੇ ਦੇ ਮਕਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਾਫੀ ਸੁੰਨਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ। ਮਜ਼ਾਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਾਤਰੀ ਕਰਾਕੋਰਮ ਪਰਬਤਾਂ ਅਤੇ ਕੇ.2 ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਪਾਂਗੋਂਗ ਤਸੋ ਝੀਲ ਦੇ ਕੋਲ ਤੋਂ ਵੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਕੁੱਝ ਭਾਗ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੱਦਾਖ਼ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁੜੀਬੰਦੇ ਪੂਰਨਿਮਾ
ਗੁੜੀਬੰਦੇ ਪੂਰਨਿਮਾ (ਡਾ. ਐਸ. ਪੀ. ਪੂਰਨਿਮਾ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੰਨੜ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ। ਸ਼੍ਰਵਨਬੇਲਗੋਲਾ, ਹਸਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ, ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਮੈਸੂਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਜੈਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ 1982-3 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ - ਨਾਵਲ, ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਲੇਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਖੋਜ, ਜੀਵਨੀ ਆਦਿ ਵਿੱਚ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਉਸਨੇ ਕਈ ਕੰਨੜ ਰਸਾਲਿਆਂ, ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੋਜ ਪੱਤਰ, ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਦਲਾਘਟਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਚਿੱਕਬੱਲਾਪੁਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਗੁੜੀਬੰਦੇ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ, ਸ਼੍ਰੀ ਗੋਮਤੇਸ਼ਵਰ ਵਿਦਿਆਪੀਠਾ ਅਵਾਰਡ, ਮੱਲਿਕਾ ਅਵਾਰਡ, ਸ਼ਾਰਦਾ ਸੇਵਾ ਸ਼੍ਰੀ, ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।
ਕਰਨਾਟਕ ਲੇਖਕਿਆਰਾ ਸੰਘ, ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ "ਕਵਿਆਂ ਲਈ ਗੁੜੀਬੰਦੇ ਪੂਰਨਿਮਾ ਪੁਰਸਕਾਰ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਸਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੰਨੜ ਮਹਿਲਾ ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਜਾਯਾਕੁਮਾਰੀ
ਵਿਜਾਯਾਕੁਮਾਰੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Vijayakumari) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਟੇਜ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੇਰਲਾ ਪੀਪਲਜ਼ ਆਰਟਸ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਕਾਲੀਦਾਸਾ ਕਲਾਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟੇਜ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਸਟੇਜ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਜੇਤੂ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਸੰਗੀਤਾ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਕੇਰਲ ਸੰਗੀਤਾ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਲੀਦਾਸ ਕਲਾਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਹੈ।
ਗੁੜੀਬੰਦੇ ਪੂਰਨਿਮਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951
ਵਿਜਾਯਾਕੁਮਾਰੀ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਵਿਜੇਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਮ ਵਿਖੇ ਪਰਮੂ ਪਨੀਕਰ ਅਤੇ ਭਾਰਗਵਯੰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਕੋਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਜੂ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕਾਜੂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕੰਟੋਨਮੈਂਟ ਸਕੂਲ, ਕੋਲਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਓ. ਮਾਧਵਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਮੁਕੇਸ਼, ਸੰਧਿਆ ਰਾਜੇਂਦਰਨ, (ਦੋਵੇਂ ਅਦਾਕਾਰ ਹਨ) ਅਤੇ ਜੈਸ੍ਰੀ ਸਿਆਮਲਾਲ। ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਪਤੀ ਈ ਏ ਰਾਜੇਂਦਰਨ ਵੀ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਹਨ। thumb| ਵਿਜੇਕੁਮਾਰੀ ਮਾਧਵਨ KSNA ਸਲਪੁਰਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੰਡ 2019
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਈਕੋਕ੍ਰਿਟੀਸਿਜ਼ਮ
ਈਕੋਕ੍ਰਿਟੀਸਿਜ਼ਮ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਤਰਵਿਸ਼ਾਗਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਹਿਤਕ ਪਾਠਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਈਕੋਕ੍ਰਿਟੀਕ, ਸਮਕਾਲੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਭਵ ਹੱਲ ਲਭਣ ਲਈ ਦਿਮਾਗ ਖਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਾਰੇ ਈਕੋਕ੍ਰਿਟੀਕ ਈਕੋਕ੍ਰਿਟੀਸਿਜ਼ਮ ਦੇ ਮਕਸਦ, ਵਿਧੀ, ਜਾਂ ਸਕੋਪ ਬਾਰੇ ਇੱਕਮੱਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਈਕੋਕ੍ਰਿਟੀਸਿਜ਼ਮ ਅਕਸਰ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ASLE) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋਸਾਲਾਨਾ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ASLE ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਅੰਤਰਵਿਸ਼ਾਗਤ ਅਧੀਨ (ਇੰਟਰਡਿਸਿਪਲੀਨਰੀ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਇਨ ਲਿਟਰੇਚਰ ਐਂਡ ਐਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟ (ISLE) ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਸਾਲਾ ਛਾਪਦੀ ਹੈ - ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲੱਭੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ
ਮਿੱਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ
ਮਿੱਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ: Soil management) ਦਾ ਮਤਲਬ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ (ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ) ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਾਰਜਾਂ, ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਮਿੱਟੀ ਸੋਧ, ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਅਨੁਕੂਲ ਸਿਹਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ, ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਮਾੜੇ ਉਤਪਾਦਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਥੋੜੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਗੈਰ- ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ' ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਖਾਦ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂ ਲਗਭਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੀ ਹੈ।
ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਈ.ਪੀ.ਏ. ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਿੱਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਭਿਆਸ ਨਾਈਟ੍ਰਸ ਆਕਸਾਈਡ (N2O) ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ ਗੈਸ ਅਤੇ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣਕਾਰੀ। ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜੋ N2O ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿਚੋਂ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਕਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਮਿਥੇਨ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਵੀ ਨਿਕਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਾਇਓਚਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚੋਂ N2O ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ 54% ਦੀ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਦ ਕੈਚਰ ਇਨ ਦ ਰਾਈ
ਕੇਵਲ 220 ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਨਾਵਲ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਵਾਲੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰੌਚਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਲਡੇਨ ਕਾਲਫੀਲਡ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਯੁਵਕ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਫੇਲ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਸਕੂਲੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਕੂਲੋਂ ਘਰ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੱਡਬੀਤੀ ਦਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਰਲ ਕਥਾਨਕ ਵਿੱਚ ਬੁਣੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਬੇਸਿਰਪੈਰ ਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਲੇਖਕ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਅਲੂਣਾ ਪੱਲ੍ਹਾ
ਅਲੂਣਾ ਪੱਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖੰਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਰੋਸ਼ਨ ਮਿਨਜ਼
ਰੋਸ਼ਨ ਮਿਨਜ਼ (ਜਨਮ 21 ਅਕਤੂਬਰ 1987) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਰੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਅੱਗੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 2007 ਦੇ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਕੀ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵਿਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ਿਪ ਆਫ ਥਿਸਿਅਸ (ਫਿਲਮ )
ਸ਼ਿਪ ਆਫ ਥਿਸਿਅਸ ਲੇਖਕ ਆਨੰਦ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਸ਼ਿਪ ਆਫ ਥਿਸਿਅਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਸੋਹਮ ਸ਼ਾਹ, ਮੁਕੇਸ਼ ਸ਼ਾਹ,ਅਮਿਤਾ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ, ਆਡਿਆ ਅਲ ਖਾਸ਼ੇਫ, ਨੀਰਜ ਕਾਬੀ,ਸੋਹਮ ਸ਼ਾਹ ਹਨ। ਇਹ ੨੦੧੨ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ। ਆਰਗਨ ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਬਣੀ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਸ਼ਿਪ ਆਫ ਥਿਸਿਅਸ ਜਾਂ ਥਿਸਿਅਸ ਪਾਰਾਡੋਕ੍ਸ Ship of Theseus (ਤ੍ਰਾਸਦੀ), ਪੁਰਾਤਨ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਬੇਹਿਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਕੀ ਜੇਕਰ ਜਹਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁਰਜੇ ਬਦਲ ਦਿਤੇ ਜਾਂਣ ਤਾਂ ਫਿਰ ਵੀ ਕੀ ਇਹ ਓਹੋ ਪੁਰਾਣਾ ਜਹਾਜ ਹੋਵੇਗਾ? ਫਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੋਹਮ ਸ਼ਾਹ ਹਨ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਟਰੇਲਰ
ਰੋਸ਼ਨ ਮਿਨਜ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅਰਨੈਸਟੋ ਕਾਰਦੇਨਾਲ
ਅਰਨੇਸਟੋ ਕਾਰਡੇਨਲ ਮਾਰਟੀਨੇਜ (20 ਜਨਵਰੀ 1925 - 1 ਮਾਰਚ 2020) ਇੱਕ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਾਦਰੀ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਮੁਕਤੀ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੋਲਨਟੀਨਾਮੇ ਟਾਪੂਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹੋਰ ਵੱਧ ਦਸ ਸਾਲ (1965-1977) ਲਈ ਰਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਕਦੀਮਵਾਦੀ ਕਲਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਉਹ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆਨ ਸੈਨਡਿਨਿਸਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ 1979 ਤੋਂ 1987 ਤੱਕ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੂੰ ਪੋਪ ਜੌਨ ਪੌਲ II ਦੁਆਰਾ 1984 ਵਿੱਚ ਸੈਕਰਾਮੈਂਟਾਂ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਅਦਾ ਕਰਨਾ ਵਰਜਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ 2019 ਵਿੱਚ ਪੋਪ ਫਰਾਂਸਿਸ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਰੋਕ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਕਾਰਦੇਨਲ ਦਾ ਜਨਮ ਗ੍ਰੇਨਾਡਾ, ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਪੁਜਾਰੀ ਫਰਨਾਂਡੋ ਕਾਰਦੇਨਲ ਸੀ। ਉਹ ਕਵੀ ਪਾਬਲੋ ਐਂਟੋਨੀਓ ਕੁਆਦਰਾ ਦੇ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਕਾਰਦੇਨਲ ਨੇ ਮੈਨਾਗੁਆ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 1942 ਤੋਂ 1946 ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 1947 ਤੋਂ 1949 ਤਕ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ। 1949 ਅਤੇ 1950 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਇਟਲੀ, ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।
ਜੁਲਾਈ 1950 ਵਿਚ, ਉਹ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ 1954 ਵਿੱਚ ਅਨਾਸਤਾਸੀਓ ਸੋਮੋਜ਼ਾ ਗਾਰਸੀਆ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪ੍ਰੈਲ ਇਨਕਲਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਹ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕਈ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਕਾਰਦੇਨਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੈਥਸਮਨੀ (ਕੈਂਟਕੀ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ) ਦੇ ਟ੍ਰੈਪਿਸਟ ਮੱਠ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਵੀ-ਪੁਜਾਰੀ, ਥਾਮਸ ਮਰਟਨ, ਉਸਦਾ ਸਾਥੀ ਸੀ। ਪਰ 1959 ਵਿਚ, ਉਹ ਕੁਰਨੇਵਾਕਾ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪੁਜਾਰੀ
ਕਾਰਡੇਨਲ ਨੂੰ ਗ੍ਰੇਨਾਡਾ ਵਿੱਚ 1965 ਵਿੱਚ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਾਦਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸੋਲਨਟਾਈਨ ਟਾਪੂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਈਸਾਈ, ਲਗਪਗ-ਮੱਠਵਾਦੀ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ-ਕਿਸਾਨੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬਸਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ। ਇਹ ਕਲੋਨੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ ਲੇਖਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਲਰਸਨ ਬ੍ਰਾਂਡਟ, ਜੂਲੀਓ ਕੋਰਟਜ਼ਰ, ਅਸਿਲਿਆ ਗੂਲੀਨ, ਅਤੇ ਐਡੀਸ ਮਾਰਗਰੀਟਾ ਕਈ ਵਾਰ ਇਥੇ ਆਈ ਸੀ। ਇਹ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ ਜਿਥੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਤਾਬ ਏਲ ਈਂਗੇਲਿਓ ਐਨ ਸੋਲਨਟੀਨੇਨਮ (El Evangelio en Solentiname) ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਾਰਡੇਨਲ ਨੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਫਰੇਂਟੇ ਸੈਂਡਨੀਸਟਾ ਡੀ ਲਿਬਰੇਸੀਅਨ ਨੈਕਿਓਨਲ (ਸੈਨਡਿਨਿਸਟਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫਰੰਟ, ਜਾਂ ਐਫਐਸਐਲਐਨ) ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਨਨਾਸਤੀਓ ਸੋਮੋਜ਼ਾ ਦੇਬਾਈਲੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਨਿਕਾਰਾਗੁਆਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀ
ਸੋਲੇਨਟੀਨੇਮ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਐਫਐਸਐਲਐਨ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਸਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਪਣਾਏ ਗੁਰੀਲਾ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸਾਲ 1977 ਕਾਰਡੇਨਲ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਸੋਮੋਜ਼ਾ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਰਡ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸੈਨ ਕਾਰਲੋਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ 'ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸੋਲੇਨਟੀਨੇਮ' ਤੇ ਛਾਪਾ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਾਰਡੇਨਲ ਕੋਸਟਾ ਰੀਕਾ ਭੱਜ ਗਿਆ thumb| 2001 ਵਿੱਚ [[ਮਾਨਾਗੁਆ|ਮੈਨਾਗੁਆ ਵਿੱਚ ਕਾਰਡੇਨਲ ]] 19 ਜੁਲਾਈ 1979 ਨੂੰ, ਮੈਨਾਗੁਆ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਨਵੀਂ ਸੈਨਡਿਨਿਸਟਾ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ "ਬਦਲਾ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀ" ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ। ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਫਰਨਾਂਡੋ ਕਾਰਡੇਨਲ ਵੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਾਦਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਪੋਪ ਜੌਨ ਪੌਲ II ਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਅਰਨੇਸਟੋ ਕਾਰਡੇਨਲ ਮੈਨਾਗੁਆ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਰਨਵੇ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਇਆ। ਪੋਪ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਦੇ ਉਸਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਝਿੜਕਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਸੀਹਤ ਦਿੱਤੀ: " ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਰਚ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਾਮਲੇ ਠੀਕ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ "। 4 ਫਰਵਰੀ 1984 ਨੂੰ ਪੋਪ ਜੌਨ ਪਾਲ II ਨੇ ਕਾਰਡੇਨਲ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਮੁਅੱਤਲੀ ਲੱਗੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੋਪ ਫਰਾਂਸਿਸ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਭਾਲ ਕੀਤਾ। ਕਾਰਡੇਨਲ 1987 ਤੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਮੰਤਰਾਲਾ ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਬੰਦ ਹੋਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਵਿਤਾ
ਕਾਰਡੇਨਲ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਆਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਸਨ; ਹਾਲਾਂਕਿ, "ਜ਼ੀਰੋ ਆਵਰ" ਵਰਗੀਆਂ ਕੁਝ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੰਧ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੀਲਾ ਆਗੂ ਔਗਸਟੋ ਕੈਸਰ ਸਾਰਡੀਨੋ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਾਰਡੇਨਲ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਕੈਥੋਲਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਈ. ਉਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਨਵੀਨਤਮ ਰਚਨਾਵਾਂ ਉਸਦੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਕਾਰਡੇਨਲ ਨੇ ਇੱਕ ਪੀਬੀਐਸ ਨਿਊਜ਼ਆਵਰ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬਾਅਦ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਦੱਸਦਾ ਹੈ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1925
ਹਰਿੰਦਰ ਦੇਵ
thumb|ਹਰਿੰਦਰਾ ਦੇਵ ਹਰਿੰਦਰਾ ਜੇ ਦੇਵ (19 ਸਤੰਬਰ 1930 - 29 ਮਾਰਚ 1995) ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਵੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ।
ਜਿੰਦਗੀ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਸਤੰਬਰ 1930 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਾਛ ਰਾਜ) ਦੇ ਕੱਛ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਖਾਂਬੜਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਮਲਦਾਸ ਗਾਂਧੀ ਕਾਲਜ, ਭਾਵਨਗਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਬੰਬੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ.
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਲੇਖ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਗਲਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਅਗਨਪੰਖੀ (1962), ਮਾਧਵ ਕਯਾਇਨ ਨਾਥੀ (1970), ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਨੇ ਮਾਨਵ ਸੰਬੰਧੋ (1982), ਮੁਖਵਤੋ, ਅਨਾਗਤ, ਹਯਾਤੀ (1978),  'ਸੰਗ-ਅਸੰਗ, ਲੋਹੀ ਨੋ ਰੰਗ ਲਾਲ (1981), ਗਾਂਧੀ ਨੀ ਕਵਾਦ (1984) ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਰਚਨਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਨੇ ਮਾਨਵ ਸੰਬੰਧੋ (1982) ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਥੀਮ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ਮਾਧਵ ਕਿਆਨੀ ਨਾਥੀ ਦਾ ਭਾਨੂਸ਼ੰਕਰ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਮਾਧਵ ਕਹੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈਂ 1995 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਹ ਪੇਸ਼ੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ।
ਉਸਨੇ 1951 ਤੋਂ 1962 ਤੱਕ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਨਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਭਵਨ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਡਾਇਜਸਟ, ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ। 1968 ਵਿਚ, ਉਹ ਯੂਐਸਆਈਐਸ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1973 ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ।
1973 ਵਿਚ, ਉਹ ਜਨਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸੀ। ਜਨਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਅਖਬਾਰ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਨਮ ਭੂਮੀ'  ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਵਾਸੀ' , ਅਤੇ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ-ਪ੍ਰਵਾਸੀ', ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਮਾਨ ਸਨਮਾਨ
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਯਤੀ ਲਈ 1978 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਰਣਜੀਤਰਾਮ ਸਵਰਨ ਚੰਦਰਕ, ਕਬੀਰ ਅਵਾਰਡ (ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ), ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲਈ ਗੋਇਨਕਾ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1995 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930
ਸ਼ੰਕਰ-ਅਹਿਸਾਨ-ਲੋਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
11 ਫ਼ਰਵਰੀ
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਵਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਟਟਹਿਣਾ
ਟਟਹਿਣਾ(Lampyridae) ਇੱਕ ਕੀਟ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਉੱਡਣ ਵਾਲਾ ਕੀਟ ਹੈ। ਇਹਦੇ ਕੋਲ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬੱਤੀ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਏ ਜਿਹੜੀ ਸਾਥੀ ਕੀਟਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਇਹਦੇ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਚਾਨਣ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਛੱਲ-ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ 510 ਤੋਂ 670 ਨੈਨੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸਦੀਆਂ 2,000 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਸ਼ੀਤੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਊਸ਼ਣ ਕਟਿਬੰਧੀ ਵਾਲੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਦਲਦਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲਾਰਵੇ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕੁਝ ਮੱਧਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਗਲੋਵਾਰਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਫੇਨਗੋਡੀਆਡੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਟਿਹਣੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨਰ ਟਟਹਿਣਾ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਟਟਹਿਣਾ ਦੋਵੇਂ ਉੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰ੍ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਮਾਦਾ ਟਟਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਉੱਡ ਸਕਦੇ।
ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
left|thumb|ਇੱਕ ਲਾਰਵੀਫੋਰਮ ਮਾਦਾ ਟਟਿਹਣਾ ਜਿਸਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਬੱਤੀ ਜਗ ਰਹੀ ਹੈ।
ਰੌਸ਼ਨੀ ਪੈਦਾ ਕਿੱਥੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਜੁਗਨੂੰ ਦੇ ਢਿਡ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ (abdomen) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਐਨਜ਼ਾਈਮ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਲੁਸੀਫਿਰੇਸ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਐਨਜ਼ਾਈਮ ਲੁਸਿਫਰਨ ਨਾਮਕ ਰਸਾਇਣ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ATP ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਜੀ ਹਾਂ ਕਿ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੀ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਊਰਜਾ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਤੋੜੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਬਲਬ ਰੌਸ਼ਨੀ ਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਪਰਮਾਣੂ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਂਦਰਕ (nucleus) ਦੁਆਲੇ ਤਹਿ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਇਹਨਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਊਰਜਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਹੋਕੇ ਉਪਰਲੀ ਤਹਿ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅਸਥਿਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮਿਲੀ-ਸਕਿੰਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਾਪਸ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਤਹਿ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਆਉਂਦੇ ਇਹ ਆਪਣੀ ਸੌਖੀ ਹੋਈ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਊਰਜਾ ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗੁਣ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ATP ਸੈੱਲ ਦੀ energy ਕਰੰਸੀ (ਮੁਦਰਾ) ਹੈ, ਸੈੱਲ ਆਪਣੇ ਊਰਜਾ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ATP ਦੇ ਰੂਪ ਚ ਕਰਦਾ ਹੈ। ==ਹਵਾਲੇ==
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੀਟ ਪਤੰਗੇ
ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਹੀ
ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਹੀ ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕੁੱਸਾ ਦਾ 1979 ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1979 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ
ਅਲੂਣਾ ਤੋਲਾ
ਅਲੂਣਾ ਤੋਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਖੰਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2019 ਦੇ ਢਾਹਾਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਜਤਿੰਦਰ ਹਾਂਸ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ
ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਮਾਨ ਨਾਲ਼ ਤੀਰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲਾ, ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ archrey ਲਾਤੀਨੀ ਦੇ arcus ਤੋਂ ਆਇਆ। ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਦਕਿ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤਈਬਾ
ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤਈਬਾ (ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ ਸਦਾਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ, ਤਰਜਮਾ ਇਮਾਨਦਾਰਾਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ, ਜਾਂ ਪਾਕ-ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)  ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਅੱਤਵਾਦੀ ਜੱਥੇਬੰਦੀਆਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤਈਬਾ
ਪਲਕ ਮੁਛਾਲ
ਪਲਕ ਮੁਛਾਲ (ਜਨਮ 30 ਮਾਰਚ 1992) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਪਲਾਸ਼ ਮੁਛਾਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅ ਕਰਕੇ ਗਰੀਬ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। 8 ਦਸੰਬਰ 2016 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਚੈਰਿਟੀ ਸ਼ੋਆਂ ਰਾਹੀਂ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ 1333 ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਮੁਛਾਂਲ ਦਾ ਨਾਮ ਗਿਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਅਤੇ ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਮੁਛਾਲ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਏਕ ਥਾ ਟਾਈਗਰ ਆਸ਼ਿਕੀ 2, ਕਿੱਕ, ਐਕਸ਼ਨ ਜੈਕਸ਼ਨ, ਪ੍ਰੇਮ ਰਤਨ ਧਨ ਪਇਓ, ਐਮ.ਐਸ.ਧੋਨੀ: ਇੱਕ ਅਣਕਹੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਕਾਬਿਲ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਪਲਕ ਮੁੱਛਲ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਮਾਰਚ 1992 ਨੂੰ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਮਾਰਵਾੜੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਅਮਿਤਾ ਮੁਛਲ, ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਮੁੱਛਲ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਫਰਮ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਪਲਾਸ਼ ਮੁੱਛਲ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਵੀਂਸ ਕਾਲਜ ਇੰਦੌਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਮਈ 2013 ਵਿੱਚ ਮੁੱਛਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇੰਦੌਰ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬੀ.ਕਾਮ ਦਾ ਆਖਰੀ ਸਾਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
1997-2000
ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਇੱਕ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੁਛਾਲ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕਲਿਆਣਜੀ-ਆਨੰਦਜੀ ਲਿਟਲ ਸਟਾਰ, ਨੌਜਵਾਨ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ। 1999 ਦੀ ਕਾਰਗਿਲ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਹਿਰ, ਇੰਦੌਰ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਮ੍ਰਿਤਕ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕਵਰੇਜ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ₹25,000 (US$810) ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 1999 ਦੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਚੱਕਰਵਾਤ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗਾਇਆ। ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਗਰੀਬ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੇਲ ਦੇ ਡੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਦੇਖਿਆ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਇੰਦੌਰ-ਅਧਾਰਤ ਸਕੂਲ ਨਿਧੀ ਵਿਨੈ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਲੋਕੇਸ਼, ਜੋ ਕਿ ਜਮਾਂਦਰੂ ਦਿਲ ਦੇ ਨੁਕਸ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਚੈਰਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਛਲ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ। ਲੋਕੇਸ਼ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ-ਮਾਲਕ ਸਨ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਉੱਚੇ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸਨ। ਮੁੱਛਲ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮਾਰਚ 2000 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿਕਰੇਤਾ ਦੇ ਕਾਰਟ ਨੂੰ ਸਮਾਗਮ ਲਈ ਇੱਕ ਸਟੇਜ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਅਤੇ ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਖਰਚੇ ਲਈ ₹51,000 (US$1,600) ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ। ਅਟੈਂਡੈਂਟ ਪਬਲੀਸਿਟੀ ਨੇ ਬੰਗਲੌਰ-ਅਧਾਰਤ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜਿਸਟ, ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸ਼ੈੱਟੀ ਨੂੰ ਲੋਕੇਸ਼ ਦਾ ਮੁਫਤ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਮੁੱਛਲ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਲੋਕੇਸ਼ ਵਰਗੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਦਿਲ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਲਈ ਦਾਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਦਿਲ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੇ 33 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਸੀ।