cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਬੱਡੀ
ਨਿਯਮ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਬੱਡੀ ਇੱਕ ਗੋਲ ਪਿੱਚ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਕਾਰ 22 ਮੀਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਇੱਕ ਰੇਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਇਸ ਨੂੰ 'ਪਾਲਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਵਿੱਚ 8 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ 2 ਟੀਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਕਰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦੇ ਦੋ ਖਿਡਾਰੀ ਧਾਵੀ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਗਾ ਦੇਣ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਾਉਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਕ ਧਾਵੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਧਾਵੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅੰਕ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਬੱਡੀ ਵਿੱਚ ਰੇਡਰ ਨੂੰ 'ਕਬੱਡੀ, ਕਬੱਡੀ' ਬੋਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇੱਕ ਰੇਡ ਦਾ ਵਕਤ 30 ਸੈਕਿੰਡ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਧਾਵੀ ਨੂੰ ਪਾਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਣਾ ਪੈਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅੰਕ ਵਿਰੋਧੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੈਚ 40 ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਚਲਦਾ ਹੈ ਜਿਹਦੇ ਵਿੱਚ 20 ਮਿੰਟ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ ਟੀਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪਾਸੇ ਬਦਲ ਲੈਂਦੀਆ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਕਲ ਸਟਾਇਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਬੱਡੀ ਵਿੱਚ ਜਦ ਕਿਸੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਛੂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਪਰ, ਵਿਰੋਧੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅੰਕ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਬੱਡੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕਪ
ਮੇਨ ਵਿਸ਼ਵ ਕਪ ਤੇ ਵਿਮੇਨ ਵਿਸ਼ਵ ਕਪ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਲ ਸਟਾਇਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ
ਵਿਸ਼ਵ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ 2014 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਲ ਸਟਾਇਲ ਕਬੱਡੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਪਨਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਲੀਗ ਨੂ
ਸੌਂਚੀ ਕੌਡੀ ਸੋਧ ਸੌਂਚੀ ਕੌਡੀ (ਪੰਜਾਬੀ: ਸਾਂਚੀ ਕੋਡੀ / ਸੌਂਚੀ ਕੌਡੀ) (ਸੌਂਚੀ ਪੱਕੀ / ਪੰਜਾਬੀ: ਸੌਂਚੀ ਪੱਕੀ) ਵੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ. ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ. ਇਹ ਇੱਕ ਸਰਕੂਲਰ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਪਿੱਚ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸੀਮਿਤ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ. ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਬਾਂਸ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਪੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜੇਤੂ ਦੁਆਰਾ ਪਰੇਡ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਸੌਚੀ ਕਬੱਡੀ ਵਿਚ, ਰੇਡਰ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਿਰਫ ਛਾਤੀ 'ਤੇ. ਡਿਫੈਂਡਰ ਫਿਰ ਰੇਡਰਾਂ ਦੀ ਗੁੱਟ ਫੜਦਾ ਹੈ. ਇੱਕ ਗਲਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਜੇ ਡਿਫੈਂਡਰ ਰੇਡਰ ਦੀ ਗੁੱਟ ਫੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਰਕਤ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਵਿਜੇਤਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ. ਜੇ ਰੇਡਰ ਡਿਫੈਂਡਰ ਦੀ ਪਕੜ ਗੁਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੇਡਰ ਜੇਤੂ ਹੋਵੇਗਾ. ਕਬੱਡੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਐਡਿਟ ਸਰਕਲ ਸਟਾਈਲ ਕਬੱਡੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ, ਇੱਕ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਬੱਡੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ (ਭਾਰਤ) ਵੱਲੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹਰ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਉਦਘਾਟਨੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, 2015 ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ 2015 ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਕਾਰਨ। Tournamentਰਤਾਂ ਦਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 2012 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ, 2016 ਤੱਕ, ਹਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ, ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ,ਰਤਾਂ, ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸੁਪਰ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ ਐਡਿਟ ਸੁਪਰ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ (ਐਸਕੇਐਲ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪੱਧਰ ਦੀ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ ਹੈ. ਇਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸੀਜ਼ਨ 1 ਮਈ ਤੋਂ 10 ਮਈ, 2018 ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਲੀਗ ਸ਼ਹਿਰ-ਅਧਾਰਤ ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਮਾਡਲ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ. [3] ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖਰੜੇ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਦਘਾਟਨੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ, ਈਰਾਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
’Sਰਤਾਂ ਦਾ ਕਬੱਡੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਸੰਪਾਦਨ ਪਹਿਲਾ ਮਹਿਲਾ ਕਬੱਡੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ 2012 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਟਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਕੇ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਖਿਤਾਬ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦਿਆਂ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿants ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਿ Newਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।
ਏਸ਼ੀਅਨ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ ਐਡ ਏਸ਼ੀਆ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ ਲਗਾਤਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ. ਉਦਘਾਟਨੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਲ 2012 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ ਲਾਹੌਰ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ 1 ਤੋਂ 5 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਲ 2012 ਦੇ ਏਸ਼ੀਆ ਏ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੇ ਮੈਚ ਹਾਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਤਕਨੀਕੀ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿਰੁੱਧ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।ਸਰਕਲ ਸਟਾਈਲ ਕਬੱਡੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ, ਇੱਕ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਬੱਡੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ (ਭਾਰਤ) ਵੱਲੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹਰ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਉਦਘਾਟਨੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, 2015 ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ 2015 ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਕਾਰਨ। Tournamentਰਤਾਂ ਦਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 2012 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ, 2016 ਤੱਕ, ਹਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ, ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ,ਰਤਾਂ, ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸੁਪਰ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ ਐਡਿਟ ਸੁਪਰ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ (ਐਸਕੇਐਲ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪੱਧਰ ਦੀ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ ਹੈ. ਇਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸੀਜ਼ਨ 1 ਮਈ ਤੋਂ 10 ਮਈ, 2018 ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਲੀਗ ਸ਼ਹਿਰ-ਅਧਾਰਤ ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਮਾਡਲ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ. [3] ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖਰੜੇ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਦਘਾਟਨੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ, ਈਰਾਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। Sarakala saṭā'īla kabaḍī varalaḍa kapa, ika atara rāśaṭarī kabaḍī mukābalā hai jisa dā prabadhana pajāba sarakāra (bhārata) abaḍī varalaḍa kapa aiḍiṭa Local tournaments == There are over 1,000 Kabaddi tournaments held in Punjab, some of which include the following
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਬੱਡੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਯੂਐੱਸਬੀ ਕਿਸਮ-ਸੀ
thumb|ਯੂਐੱਸਬੀ ਕਿਸਮ-ਸੀ ਯੂਐੱਸਬੀ ਕਿਸਮ-ਸੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:USB Type-C), ਇੱਕ ਯੂਐੱਸਬੀ ਨਿਧਾਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿੱਚ 24 ਪਿੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਯੂਐੱਸਬੀ ਨੂੰ ਦੋਨੋ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯੂਐੱਸਬੀ ਕਿਸਮ-ਸੀ ਦੇ 1.0 ਨੂੰ ਯੂਐੱਸਬੀ ਇਮਪਲੀਮੈਂਟਸ ਫੋਰਮ ਵੱਲੋ ਪਬਲਿਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਅਗਸਤ 2014 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਲਗਭਗ ਉਸ ਵਕਤ ਕੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਯੂਐੱਸਬੀ 3.1 ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।
ਜੇ ਕੋਈ ਵੀ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਸੰਬੰਧ ਯੂਐੱਸਬੀ ਕਿਸਮ-ਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ ਤਾਂ ਓਹ ਯੂਐੱਸਬੀ 3.1 ਜਾ ਫਿਰ ਯੂਐੱਸਬੀ ਪਾਵਰ ਡਿਲਿਵਰੀ ਨਾਲ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਜਗਰਾਵਾਂ, ਜਲੰਧਰ
ਜਗਰਾਵਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਆਦਮਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
੩੯੬
396 (39 ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਵਰਗ ਸੰਘਰਸ਼
ਵਰਗ ਸੰਘਰਸ਼ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Class struggle) ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੱਤ ਹੈ। ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਦੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜਾਂ ਦਾ ਲਿਖਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਰਗ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ।
ਮਾਰਕਸ ਦੁਆਰਾ ਸੂਤਰਬੱਧ ਵਰਗ - ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਸਿੱਧਾਂਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਦੀ ਹੀ ਉਪਸਿਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵਾਧੂ ਮੁੱਲ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹੈ। ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਆਰਥਕ ਨਿਰਧਾਰਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪਰਕਾਸ਼ਨ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਆਰਥਕ ਵਰਗਾਂ ਦਾ ਅਸਤਿਤਵ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਰਗ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਮਾਲਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਵੱਲ ਦੂਜਾ ਉਹ ਜੋ ਕੇਵਲ ਆਪਣੀ ਸਰੀਰਕ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਵਰਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਦੂਜੇ ਵਰਗ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਿਤ - ਇਹ ਦੋ ਵਰਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਮਾਤਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਮਾਤਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਦੇ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਇੰਜਣ ਹੈ।
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾ
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾ ਅਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਨੀਲਾ-ਹਰਾ ਖਣਿਜ ਹੈ, ਜੋ ਕੌਪਰ ਅਤੇ ਅਲਮੀਨੀਅਮ ਦਾ ਹਾਈਡਰੇਟਿਡ ਫ਼ਾਸਫ਼ੇਟ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਰਸਾਇਣਕ ਫਾਰਮੂਲਾ cu al6(phosphate)4(OH)8·4water ਹੈ।
ਹਾਸਾ
ਹਾਸਾ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੁੰਗੜਨ ਅਤੇ ਫੈਲਣ ਕਾਰਨ ਸਾਨੂੰ ਹਾਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਸਾ ਸਿਰਫ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੀਬ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖ ਕੇ ਜਾਂ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਭਾਵੁਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਨੋਖੀ ਗੱਲ ਦਾ ਬਿਜਲੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਭਾਗ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਤਰ ਹਾਸੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਦਾ ਸੱਜਾ ਅਰਧ ਗੋਲਾ ਅਨੋਖੀ ਗੱਲ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੇਰੇਬ੍ਰਲ ਦਾ ਖੱਬਾ ਅਰਧ ਗੋਲਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਅਨੋਖੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਅਨੋਖੀ ਗੱਲ ਦਾ ਬਿਜਲੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਐਮੀਗਡਾਲਾ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਹਾਈਪੋਥੈਲੇਮਸ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਈਪੋਥੈਲੇਮਸ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਕੇ ਮੂੰਹ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪੇਟ ਪਰਦੇ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੁੰਗੜਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਾਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲਮੀਨੀਅਮ ਖਣਿਜ
ਹਾਸਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਸੈੱਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ
ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਪਾਠਕ
ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਪਾਠਕ (7 ਜਨਵਰੀ 1883 - 10 ਫਰਵਰੀ 1916) ਗਦਰ ਲਹਿਰ ਦਾ ਕਾਰਕੁਨ ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਪੰਡਤ ਚੰਦਾ ਰਾਮ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।
ਜੀਵਨ
ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਪਾਠਕ ਨੇ ਅੱਠਵੀਂ ਪਾਸ ਕਰ ਉਪਰੰਤ ਕਸਬਾ ਪੱਟੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹਿਰੀ ਮਹਿਕਮੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਰੁਪਏ ਮਹੀਨੇ ਉੱਤੇ ਬੇਲਦਾਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਬੇਲਦਾਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਨੂੰ ਛਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਚਵਿੰਡਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਉਪ ਅਧਿਆਪਕ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਨਾਰਮਲ ਸਕੂਲ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰ ਲਏ ਗਏ। 1901 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਲਾਨੌਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਤਾਨੇਸ)
ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਤਾਨੇਸ) ਆਸਤੂਰੀਆਸ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਤੂਰੀਆਸ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਪਾਠਕ
ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ
1913 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਦੇਸ਼-ਭਗਤਾਂ ਨੇ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬੁਲਾਵੇ ’ਤੇ ਪੰਡਤ ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਨਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਚਲੇ ਗਏ।
ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ
ਅਗਸਤ 1914 ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਛਿੜ ਗਈ। ਗ਼ਦਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬਰਮਾ ਜਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੀ ਅੱਗ ਭੜਕਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਲੀਡਰ ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਸਨ। ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਤੋਂ ਜਾਪਾਨ ਪਹੁੰਚੀ ਤੇ ਉੱਥੋਂ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਹੁੰਦਿਆਂ ਬੈਂਕਾਕ ਜਾ ਪਹੁੰਚੀ। ਉੱਥੋਂ ਪੈਦਲ ਟੁਰ ਕੇ ਬਰਮਾ ਪਹੁੰਚੀ। ਰਸਤੇ ’ਚ ਜਰਮਨੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਲਏ ਹਥਿਆਰ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਦੱਬ ਦਿੱਤੇ। ਸੋਹਨ ਲਾਲ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਕੇ ਮਾਂਡਲੇ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ-ਮਾਣ ਦੇਣ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ‘‘ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਮੰਨਾਂ?’’। ਗਵਰਨਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗ ਲਓ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।’’ ਇਸ ’ਤੇ ਪੰਡਤ ਜੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ‘‘ਮੁਆਫ਼ੀ ਤੁਸੀਂ ਮੰਗੋ, ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਮੰਗਾਂ?’’ਗਵਰਨਰ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1883
ਜਗਜੀਤ ਸੰਧੂ
ਜਗਜੀਤ ਸੰਧੂ (ਜਨਮ 10 ਜੁਲਾਈ 1972) ਇੱਕ ਕਨੇਡਾ ਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਜਗਜੀਤ ਸੰਧੂ ਨੇ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ, ਕਪੂਰਥਲਾ (ਪੰਜਾਬ) ਤੋਂ ਅਤੇ ਉਚੇਰੀ ਵਿਦਿਆ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਕਾਵਿ-ਨਮੂਨਾ
ਗ਼ਜ਼ਲ ਡੁਬਦੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰ ਕੇ ਕੀ ਕੀ ਰੋਜ਼ ਸਦਾਵਾਂ ਦੇਵਾਂ ਤੂੰ ਦਿਨ ਭਰ ਲੋਅ ਆਪਣੀ ਵੰਡੀ ਲੈ ਤੈਂਨੂੰ ਪਰਛਾਵਾਂ ਦੇਵਾਂ
ਮਨ ਪੈੜੂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲੈ ਥਿਰ ਰਾਹਾਂ ਦਾ ਰਾਹੀ ਨਾ ਮੈਂ ਕੀ ਸੁਫ਼ਨੇ ਦਾ ਰੈਣ ਬਸੇਰਾ ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਸਿਰਨਾਵਾਂ ਦੇਵਾਂ
ਨਿਰਮਲ ਨਿਰਛਲ ਕੰਜ ਕੁਆਰਾ ਤਨ ਮਿਰਦਿੰਗ ਮਨ ਵਾਵਣਹਾਰਾ ਇਕ ਲਟਬੌਰੀ ਜੂਨੀ ਬਦਲੇ ਤੀਰਥ ਜਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੇਵਾਂ
ਤੂੰ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਧੁਨ ਮੰਗਦਾ ਏਂ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ਬੋ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵੇ ਬਿਰਖਾ ਇਹ ਫੁੱਲ ਵੀ ਤੇਰੇ ਕੀਕਣ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਦੇਵਾਂ
ਦੂਰ ਟਿਕਾਣਾ ਪੈਰ ਅਲੂਹੇ ਤਪਦੀ ਰਾਹ ਨਿਰਮੋਹੇ ਬੂਹੇ ਵੱਸ ਹੋਵੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਸਿਰਜ ਸਰਾਵਾਂ ਦੇਵਾਂ
ਸ਼ਤਾਬਗੜ੍ਹ
ਸ਼ਤਾਬਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਤਬੀਲਿਸੀ ਚਿੜੀਆ ਘਰ
ਤਬੀਲਿਸੀ ਚਿੜੀਆ ਘਰ (თბილისის ზოოლოგიური პარკი, t'bilisis zoologiuri parki) ਜਾਰਜੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਬੀਲਿਸੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚਿੜੀਆਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਵੇਰੇ ਨਦੀ ਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ 1927 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਥੇ 14 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਹੜ੍ਹ ਆਇਆ ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਹ ਮਾਰ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅੱਧੇ ਜਾਨਵਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਏ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਘ, ਸ਼ੇਰ, ਭਾਲੂ ਅਤੇ ਬਘਿਆੜ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।
ਕਰੁਥਿਕਾ ਜਯਾਕੁਮਾਰ
ਕਰੁਥਿਕਾ ਜਯਾਕੁਮਾਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਕਰੁਥਿਕਾ ਜਯਾਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀ ਮਿਥੁਨ ਸ਼ਿਆਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਾਲੂ ਕਿਰਿਆਥ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਨਕਾਟੇਸ਼ ਦੱਗੁਬੱਤੀ ਦੀ ਧੀ 'ਦਰਿਸ਼ਯਮ' ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਮਲਿਆਲਮ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਰੀਮੇਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ ਸੀ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਡੱਡੂ
ਡੱਡੂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜੀਵ ਹੈ ਜੋ ਜਲ ਅਤੇ ਥਲ ਦੋਨਾਂ ਤੇ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡੱਡੂਆਂ ਦੀਆਂ 2600 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਝੀਲਾਂ, ਦਲਦਲ, ਚਟਾਨਾਂ, ਮਾਰੂਥਲਾਂ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਆਦਿ ਉੱਪਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 9 ਤੋਂ 11 ਸੈਂ: ਮੀ: ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਜੋ ਡੱਡੂ ਪੱਛਮੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ 40 ਸੈਂ: ਮੀ: ਤੱਕ ਲੰਬੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਟਰ-ਟਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਿਰਫ ਨਰ ਡੱਡੂ ਹੀ ਕੱਢਦੇ ਹਨ। ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 6 ਸਾਲ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਮਾਲਕ ਡੱਡੂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਤੋਂ 30 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਛਾਲ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਦੌੜ ਵੀ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਨਵਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੀ ਜੀਵ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਥਲੀ ਜਿਵ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਨਿਰਮਿਤੀ ਸਾਵੰਤ
ਨਿਰਮਿਤੀ ਸਾਵੰਤ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Nirmiti Sawant) ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮਾਂ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਧਾਰੀਨਾਥ ਕਾਂਬਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਟੀਵੀ ਸੋਪ ਕੁਮਾਰੀ ਗੰਗੂਬਾਈ ਨਾਨ-ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਆਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਟਕ ਜੌ ਬਾਈ ਜੋਰਤ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ੀ ਮਰਾਠੀ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਕਾਮੇਡੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਫੂ ਬਾਈ ਫੂ ਲਈ ਜੱਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਈਟੀਵੀ ਮਰਾਠੀ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਲਈ 1760 ਸਾਸੂਬਾਈ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਜਾਦੂਬਾਈ ਜੋਰਾਟ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਜ਼ੀ ਮਰਾਠੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
397
397 (39 ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅੰਜਲੀ ਭਾਗਵਤ
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਅੰਜਲੀ ਰਮਾਕਾਂਤ ਵੇਦਪਾਠਕ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਦਸੰਬਰ 1969 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਅਥਲੀਟ ਕਾਰਲ ਲੇਵਿਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਜੂਡੋ ਕਰਾਟੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਪਹਾੜ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੀ ਭਾਗਵਤ ਐਨਸੀਸੀ ਵੱਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਕਰਸ਼ਤ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਕੀਰਤੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਨਸੀਸੀ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ. ਆਪਣੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਉਹ ਐਮਆਰਏ (ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਈਫਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ) ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕ ਫੜਨ ਤੋਂ 7 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਉਸ ਨੇ 1988 ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਲਈ ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਕਰੀਅਰ
ਸੰਜੇ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੋਚ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੋਚ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਬੁਨਿਆਦ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ;ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1988 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰੋ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਲਈ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਡੋਮੈਸਟਿਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ 55 ਗੋਲਡ, 35 ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ 16 ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਅਜੇਤੂ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਐਸਏਐਫ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 1995 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੋਲਡ ਜੇਤੂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 1999 ਵਿੱਚ ਆਕਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ 3 ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਅਤੇ ਏਅਰ ਰਾਈਫਲ, 3 ਪੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਟੀਮ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਕਲੌਤੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।
ਦਸੰਬਰ 1999 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਲਾਸੋਲੋ ਸਜ਼ੁਕਸਕ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਟੀਮ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਕੋਚ ਸਨ। ਭਾਗਵਤ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਸਲੋ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ।ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੰਗਰੀਅਨ ਇੱਕ ਸਾਲ ਟੀਮ ਨਾਲ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਭਾਗਵਤ ਨੇ 2000 ਸਿਡਨੀ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਵਾਈਲਡ ਕਾਰਡ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਬਣ ਗਈ। 2001 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ, ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਚ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ 2002 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਬਣਨ 'ਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ।
ਸਾਲ 2006 ਦੌਰਾਨ, ਲਾਸਲੋ ਨੇ ਕੌਮੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਟੀਮ ਦੇ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ 2008 ਤੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ, ਸਟੈਨਿਸਲਾਵ ਲੈਪਿਡਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਨਾ ਦੁਆਰਾ ਕੋਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਖੇਡ ਦੇ ਕਈ ਸਟਾਰਵਰਲਡ ਅਕਸਰ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਓਲੰਪਿਕ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਪਲ 2002 ਵਿੱਚ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਚੈਂਪੀਅਨ ਵਜੋਂ ਦਰਜਾ ਮਿਲਨਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਇਕਲੌਤੀ ਭਾਰਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ।ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ
ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਸਪਾਂਸਰ
ਭਾਗਵਤ ਆਪਣੇ ਏਅਰ ਰਾਈਫਲ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਜਰਮਨ-ਬਣੀ ਰਾਈਫਲ ਫੀਨਵਰਕਬਾਉ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। 10 ਮੀਟਰ ਲਈ ਉਹ ਫੇਨਵਰਕਬਾਉ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ 50 ਮੀਟਰ ਲਈ ਉਹ .22 ਵਾਲਥਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿੱਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1993 ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼, ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਦੁਆਰਾ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2000 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਜਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2008 ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਲ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਹਿਊਂਦਾਈ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨੇ 2004 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਦੋ ਭੈਣ -ਭਰਾ ਹਨ; ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਰਾਹੁਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਨੀਨਾ ਹੈ। ਉਹ ਟੈਨਿਸ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੈ। ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਉਸ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੁਟੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਏਆਈਆਰ (ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ) ਲਈ ਗਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਵੀ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸ਼ੌਕੀਨ ਗਲਪ ਪਾਠਕ ਹੈ।
ਦਸੰਬਰ 2000 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਵਪਾਰੀ, ਮੰਦਰ ਭਾਗਵਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਰਾਧਿਆ 2010 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। 2006 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਬਿਹਤਰ ਖੇਡ ਸਹੂਲਤਾਂ ਕਾਰਨ ਆਪਣਾ ਅਧਾਰ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਭਾਗਵਤ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੋਚਿੰਗ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰੇਂਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। 10 ਮੀਟਰ ਦੀ ਰੇਂਜ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਥੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼
ਅੰਸ਼ੁਮਨ ਭਗਤ
ਅੰਸ਼ੁਮਨ ਭਗਤ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Ansuman Bhagat) ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਹੈ ।    ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ " ਯੋਰ ਓਨ ਥਾਟ " (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Your Own Thought) ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।    ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਘੁਬਰ ਦਾਸ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਕੁਨਾਲ ਸਾਰੰਗੀ ਨੇ ਵੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਸੰਦਰਭ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਜਨਮ 1996 ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖਕ
ਦੂਹੜੇ
ਦੂਹੜੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਆਦਮਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਣਜਾਰੇ (ਲੰਮੀ ਕਵਿਤਾ)
ਵਣਜਾਰੇ (Цыганы) ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਕਵਿਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ 1824 ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1827 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ
ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਆਰੰਭ ਬੇਸਾਰਾਬੀਆ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵਣਜਾਰਿਆਂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਰੰਗੀਨ ਅਤੇ ਸਜੀਵ ਵਰਣਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: Между колесами телег, Полузавешанных коврами, Горит огонь; семья кругом Готовит ужин; в чистом поле Пасутся кони; за шатром Ручной медведь лежит на воле. (ll.7–12)
ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ: ਗੱਡਿਆਂ ਦੇ ਥੱਕੇ ਪਹੀਆਂ ਦੇ ਗੱਭੇ ਲਟਕਦੀਆਂ ਦੂਹਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਦਰੀਆਂ ਬਲਦੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂਹਰੇ ਬੈਠਾ ਇੱਕ ਪਰਵਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਸੱਜਰੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਚਰਦੇ ਘੋੜੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਪਾਰ ਸੁੱਤਾ ਬੇਕੈਦ ਇੱਕ ਸਿਧਾਇਆ ਭਾਲੂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਦਵੰਦਾਤਮਕ ਪਦਾਰਥਵਾਦ
ਦਵੰਦਾਤਮਕ ਪਦਾਰਥਵਾਦ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧਵਿਕਾਸੀ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼ ਦਾ ਸੂਤਰਬਧ ਕੀਤਾ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧਵਿਕਾਸੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੀਗਲ ਤੋਂ ਅੱਡਰਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਉਸ ਦਾ ਉਲਟਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਹੀਗਲ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਾਰ ਹੀ ਹਕੀਕਤ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਵਿਚਾਰ ਬਜ਼ਾਤ-ਏ-ਖ਼ੁਦ ਕੋਈ ਸ਼ੈ ਨਹੀਂ, ਸਿਵਾਏ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਮਾਦਾ ਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਾਦਾ, ਇਨਸਾਨੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਿਹਨ ਜਾਂ ਮਨ ਦੀ ਸੂਰਤ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦ
ਹਬੀਬ
ਹਬੀਬ (حبيب; ), ਇੱਕ ਅਰਬੀ ਮਰਦ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ, "ਪਿਆਰਾ", ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਵਚਨ ਫਾਰਮ ਹੈ ਹਬਾਇਬ, ਹਬਾਏਬ ਜਾਂ ਹਬਾਐਬ (حبايب; )। ਮਾਲਟੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ "ਦੋਸਤ" ਹੈ। ਇਹ ਉਪਨਾਮ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਮ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ' ਚ ਯਮਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰੂਨੇਈ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸਯਦ ਘਰਾਣੇ ਕਿਸੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ  ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ।
ਭਰੂਣ
thumb|ਝੁਰੜੀਦਾਰ ਡੱਡੂ ਦੇ ਭਰੂਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡੱਡ ਬੱਚਾ thumb|ਇੱਕ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਜਾਂ ਗਰਭ-ਕਾਲ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਭਰੂਣ
ਭਰੂਣ (Embryo) ਆਪਣੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅਗੇਤਰੇ ਪੜਾਅ (ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼-ਵੰਡ ਤੋਂ ਜਣੇਪੇ, ਆਂਡਾ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਜਾਂ ਪੁੰਗਰਣ ਤੱਕ) ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਕੋਸ਼ੀ ਡਿਪਲਾਇਡ ਯੂਕੈਰੀਆਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨੂੰ ਆਂਡਾ ਸਿੰਜਣ ਦੇ ਅੱਠ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ (ਭਾਵ ਆਖ਼ਰੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਪੀਰੀਅਡ ਦੇ ਦਸ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ) ਭਰੂਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਇਹਨੂੰ ਗਰਭ (ਫ਼ੀਟਸ) ਕਹਿਣਾ ਚਾਲੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਰੂਣ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਭਰੂਣ ਨਿਰਮਾਣ ਜਾਂ ਐਂਬਰਿਓਜੈਨਸਿਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1706
1706 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1700 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਜੀਲਿਨ
thumb|230x230px|ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਜੀਲਿਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜੀਲਿਨ (ਚੀਨੀ: 吉林, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Jilin,) ਜਨਵਾਦੀ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਚੀਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਪੂਰਬੋਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਮੰਚੂਰਿਆ ਖੇਤਰ ਦਾ ਭਾਗ ਹੈ। ਜੀਲਿਨ ਸ਼ਬਦ ਮਾਂਛੁ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਗੀਰਿਨ ਉਲਾ (Girin Ula) ਵਲੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲੱਬ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਇਸਦੇ ਚੀਨੀ ਭਾਵਚਿਤਰਾਂ  ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਸ਼ੁਭ ਜੰਗਲ (ਜੰਗਲ) ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸੰਖਿਪਤ ਏਕਾਕਸ਼ਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ 吉 (ਜੀ) ਹੈ। ਜੀਲਿਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਸੀਮਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਹੈ  । ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 1, 87, 400 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਵਲੋਂ ਜਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ। ਸੰਨ 2010 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ 2, 74, 62, 297 ਸੀ ਜੋ ਲਗਭਗ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਜੀਲਿਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚਾਂਗਚੂਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜੀਲਿਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੀ ਜਾਤੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਿਆਨਬੇਈ, ਮੋਹੇ ਅਤੇ ਵੁਜੀ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਕਈ ਕੋਰਿਆਈ ਰਾਜ ਸਥਾਪਤ ਸਨ; ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੁਏਓ, ਗੋਗੁਰਏਓ ਅਤੇ ਬਾਲਹਾਏ। ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ-ਦੇ-ਬਾਅਦ-ਇੱਕ ਇਹ ਖਿਤਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਿਆਓ ਰਾਜਵੰਸ਼, ਜੁਰਚੇਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜਿਹਨਾਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ (1115–1234) ਅਤੇ ਮੰਗੋਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਯੁਆਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਤਹਿਤ ਰਿਹਾ। ਮਾਂਛੁ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਿੰਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੀਲਿਨ ਦੇ ਸਿਪਹਸਾਲਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਖੇਤਰ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਸ ਦੇ ਪ੍ਰਿਮੋਰਸਕੀ ਕਰਾਏ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਮਾਂਛੁ ਲੋਕ ਹਾਨ ਚੀਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਘੱਟ ਵੱਸਣ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। 1860 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਮੋਰਸਕੀ ਕਰਾਏ ਉੱਤੇ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਚਿੰਗ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਨ ਚੀਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵੱਸਣ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ| ਇੱਥੇ ਬਸਨੇ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚੀਨੀ ਸ਼ਾਨਦੋਂਗ ਖੇਤਰ ਵਲੋਂ ਆਏ। 1932 ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਮੰਚੂਕੁਓ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚਾਂਗਚੂਨ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ - ਉਸ ਸਮੇਂ ਚਾਂਗਚੂਨ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਿਨਜਿੰਗ (新京, Hsinjing) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਵਿਅਤ ਸੰਘ ਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਪਰ ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਮਾਓ ਜੇਦੋਂਗ ਦੇ ਸਾਂਮਿਅਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਭੂਗੋਲ
ਜੀਲਿਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਪਦਾ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ। ਤੇਲ, ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ, ਲੋਹਾ, ਨਿਕਲ, ਮੋਲਿਬਡੇਨਮ, ਵਗੈਰਾਹ ਦੀਆਂ ਖਾਨਾਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਦਕਸ਼ਿਣਪੂਰਵੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਚਾਂਗਬਾਈ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਯਾਲੂ ਨਦੀ ਅਤੇ ਤੂਮਨ ਨਦੀ ਜੀਲਿਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਦੀਆਂ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਠੰਡੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ ਦਾ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ −20 ਵਲੋਂ −14 °ਸੇਂਟੀਗਰੇਡ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਮੀਂਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੇਰਪੁਰ ਦੋਨਾ
ਸ਼ੇਰਪੁਰ ਦੋਨਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੋਬੀ ਸਮਲਡਰਸ
ਜਕੋਬਾ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕਾ ਮਾਰਿਆ ਕੋਬੀ ਸਮਲਡਰਸ (ਜਨਮ ਅਪਰੈਲ 3, 1982) ਇੱਕ ਕਨੇਡੀਅਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮਾਡਲ ਹੈ ਜੋ ਕੀ "ਹਾਓ ਆਈ ਮੇਟ ਉਅਰ ਮਦਰ" ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਏ ਰੋਬਿਨ ਸ਼ਰਬਾਟਸਕੀ ਅਤੇ "ਦ ਅਵੇਨਜੇਰ੍ਸ" ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ "ਮਾਰਿਆ ਹਿੱਲਸ" ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਾਸਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਕੋਬੀ ਦਾ ਜਨਮ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਖੇ ੩ ਅਪਰੈਲ 1982 ਨੂੰ ਡੱਚ ਪਿਤਾ ਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ ਮਾਂ ਦੀ ਕੁਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਆਪਣੀ ਆਂਟੀ ਜਾਕੋਬਾ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ। ਸਮਲਡਰਸ ਨੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ|
thumb|"ਹਾਓ ਆਈ ਮੇਟ ਯੂਅਰ ਮਦਰ" ਦਾ ਕਾਸਟ
ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ
ਸਮਲਡਰਸ ਨੇ ਕਈ ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਏ| ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾ ਕਿਰਦਾਰ "ਜਾਰ੍ਮਿਆਹ" ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਇਆ| ਉਸਨੇ ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਹੋਰ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਏ| ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਸਥਾਈ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ "ਦ ਕੁਏਸਟ" ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਪਰ ਇਹ ਨਾਟਕ ਜਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਨਾ ਚੱਲ ਸਕਿਆ| ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਿਰਦਾਰ "ਹਾਓ ਆਈ ਮੈੱਟ ਯੂਅਰ ਮਦਰ" ਵਿੱਚ "ਰੋਬਿਨ ਸ਼ਰਬਾਟਸਕੀ" ਦਾ ਮਿਲਿਆ| ਇਸ ਨਾਟਕ ਨੇ ਕੋਬੀ ਸਮਲਡਰਸ ਨੂੰ ਵਿਲਖਣ ਪਹਿਚਾਣ ਦਿਤੀ| ਇਹ ਨਾਟਕ ੨੦੦੫ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਕੋਬੀ ਸਮਲਡਰਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ "ਦ ਅਵੇਨਜੇਰ੍ਸ" ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ "ਮਾਰਿਆ ਹਿੱਲਸ" ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ|
ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ
ਕੋਬੀ ਸਮਲਡਰਸ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ| ਜਨਵਰੀ 28, 1009 ਨੂੰ ਕੋਬੀ ਸਮਲਡਰਸ ਨੇ ਤਰਨ ਕਿਲਮ ਨਾਲ ਮੰਗਣਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਕੋਲ ਸ਼ੇਲਿਨ ਕਾਡੋ ਕਿਲਮ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਮਈ 14, 2009 ਨੂੰ ਹੋਇਆ।
ਬ੍ਰਾਜ਼ਾਵਿਲ
ਬ੍ਰਾਜ਼ਾਵਿਲ ਕਾਂਗੋ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਕਾਂਗੋ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 2007 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦੇ ਢੁਕਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1,373,382 ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 1.1 ਕਰੋੜ ਜੇਕਰ ਪੂਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉਪਨਗਰ ਮਿਲਾ ਲਏ ਜਾਣ। ਕਿਨਸ਼ਾਸਾ ਦਾ ਅਬਾਦ ਸ਼ਹਿਰ (2009 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਸੀ), ਜੋ ਕਾਂਗੋ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ, ਕਾਂਗੋ ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕਿਨਸ਼ਾਸਾ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਨਸ਼ਾਸਾ-ਬ੍ਰਾਜ਼ਾਵਿਲ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1.2 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ (ਪਰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਇੰਫ਼ਰਾਸਟਰਕਚਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥਪੂਰਨ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੰਦੀਆਂ)। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਲਗਭਗ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 40% ਗ਼ੈਰ-ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰੁਜਗਾਰ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਂਗੋ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪਸਾਰ
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਜਾਂ ਵਸਤ ਦਾ ਪਸਾਰ, (ਅੰਗਰੇਜੀ ਸ਼ਬਦ ਰੂਪ ਡਾਇਮੈਨਸ਼ਨ) ਗ਼ੈਰ-ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਸ ਅੰਦਰਲੇ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਦੱਸਣ ਵਾਸਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਗੁਣਕਾਂ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਕਿਸੇ ਲਕੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਉਤਲੇ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਦੱਸਣ ਵਾਸਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗੁਣਕ ਚਾਹੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਲਕੀਰ ਉੱਤੇ ੫ ਦੀ ਸੰਖਿਆ। ਕਿਸੇ ਪੱਧਰੀ ਸਤ੍ਹਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੇਲਣੇ ਜਾਂ ਗੋਲ਼ੇ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਦੋ ਪਸਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਉਤਲੇ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਦੱਸਣ ਲਈ ਦੋ ਗੁਣਕ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਕਿਸੇ ਗੋਲ਼ੇ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਉਤਲੇ ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਦੱਸਣ ਲਈ ਅਕਸ਼ਾਂਸ ਅਤੇ ਰੇਖਾਂਸ਼ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਘਣਾਕਾਰ, ਵੇਲਣੇ ਜਾਂ ਗੋਲ਼ੇ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਤਿੰਨ-ਪਸਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਥਾਂਵਾਂ ਅੰਦਰਲੀ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੀ ਦੀ ਥਾਂ ਦੱਸਣ ਵਾਸਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਕ ਚਾਹੀਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਸਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
-
ਕਾਲਾਬਿ-ਯਾਓ ਮੈਨੀਫੋਲਡ
ਇਸ ਸਪਸ਼ਟ ਅੰਤਰਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ 2 ਤਰੀਕੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ| ਪਹਿਲਾ ਵਾਧੂ ਅਯਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸੂਖਮ ਬਣਾਉਣਾ; 6 ਜਾਂ 7 ਵਾਧੂ ਅਯਾਮ ਇੰਨੇ ਸੂਖਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜੋਕੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ| ਸੁਪਰਸਮਿੱਟਰੀ ਦਾ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲੈਣ ਲਈ, ਇਹ ਸੁੰਗੜੀ ਹੋਈ ਸੂਖਮ ਸਪੇਸ ਜਰੂਰ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਪੈਸ਼ਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋਲੋਨੋਮੀ (holonomy) (ਗੋਲੇ ਤੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਰਸਤੇ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਬਲ ਦੀ ਸਮਾਂਤਰ ਸਵਾਰੀ ਦੀ ਯੋਗਤਾ)ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ| ਇੱਕ 6ਅਯਾਮੀ ਬਹੁ-ਪਰਤ ਜਰੂਰ ਹੀ SU(3) ਬਣਤਰ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੋ SU(3) ਹੋਲੋਮੋਨੀ ਦਾ ਸਪੈਸ਼ਲ ਕੇਸ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਰੋੜੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ (torsionless), ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕੈਲਬੀ- ਯਾਊ ਬਹੁਪਰਤ Calabi–Yau ਸਪੇਸ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ 7 ਅਯਾਮੀ ਬਹੁਤ-ਪਰਤ ਜਰੂਰ ਹੀ G2 ਬਣਤਰ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ G2 holonomy ਨਾਲ ਫੇਰ ਤੋਂ ਸਰਲ ਸਪੈਸ਼ਲ ਕੇਸ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ| ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਪੇਸਾਂ ਇਸ ਮੰਤਵ ਲਈ ਸਟਡੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਹੋ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਨੂੰ 4-ਅਯਾਮੀ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ ਨਾਲ ਅੰਸ਼ਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਸਰਲਤਾ ਲਈ ਸੁਪਰਸਮਿਟਰੀ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਕਰ ਸਕਣ ਲਈ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ| ਬਹੁ-ਅਯਾਮੀ ਸਪੇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਬਗੀਚੇ ਦੇ ਰਬੜ ਦੇ ਪਾਈਪ ਦੀ ਇੰਨਬਿੰਨ ਸਟੈਂਡਰਡ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ| ਜੇਕਰ ਪਾਈਪ ਜਰੂਰੀ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ 1 ਅਯਾਮੀ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ| ਸੱਚਮੁੱਚ, ਇੱਕ ਗੇਂਦ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ ਜੋ ਇੰਨੀ ਛੋਟੀ ਹੋਵੇ ਕਿ ਪਾਈਪ ਵਿੱਚ ਨੂੰ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇ| ਅਜਿਹੀ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਪਾਈਪ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣ ਤੇ, ਗੇਂਦ ਇੱਕ ਅਯਾਮ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਗਤੀ ਕਰ ਸਕੇਗੀ; ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਪਾਈਪ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੇਂਦਾਂ ਸੁੱਟਣ ਨਾਲ, ਜਰੂਰੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲੀ ਗਤੀ ਸਿਰਫ 1 ਅਯਾਮੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਯਾਨਿ ਕਿ, ਪਾਈਪ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗੀ| ਫੇਰ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕੋਈ ਪਾਈਪ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਖੋਜਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਦੂਜਾ ਅਯਾਮ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦਾ ਘੇਰਾ(ਗੋਲਾਈ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਤਾਂ ਫੇਰ, ਇਸਦੇ ਅੰਦਰ ਤੁਰਦਾ ਇੱਕ ਕੀੜਾ 2 ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਤੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇਗਾ (ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਅੰਦਰ ਉਡਦੀ ਇੱਕ ਮੱਖੀ 3 ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਤੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇਗੀ)| ਇਹ ਵਾਧੂ ਅਯਾਮ ਦੀ "extra dimension" ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪਾਈਪ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਹੀ ਦੇਖੀ ਜਾਣ ਜੋਗੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਾਂ ਜੇ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ| ਇਸੇ ਤਰਾਂ, ਵਾਧੂ ਸੂਖਮ ਅਯਾਮ ਸਿਰਫ ਛੋਟੀਆਂ ਸੂਖਮ ਦੂਰੀਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਫੇਰ ਅਜਿਹੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਕੇ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗ ਲੰਬਾਈਆਂ wavelengths (ਸੂਖਮ ਸੁੰਗੜੇ ਅਯਾਮ ਦੇ ਅਰਧ ਵਿਆਸ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀਆਂ ਵੇਵਲੈਂਥਾਂ ਨਾਲ) ਅੱਤ ਦਰਜੇ ਤੱਕ ਜਰੂਰੀ ਸੂਖਮ ਹੋਣ, ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਉਰਜਾਵਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|
ਬਰੇਨ ਸੰਸਾਰ ਕਥਾ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਭਾਵਨਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ 3+1 ਪਸਾਰੀ, ਉਪ-ਸਪੇਸ (3 ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪਸਾਰ+ 1 ਸਮੇਂ ਦਾ ਪਸਾਰ) ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ ਹਾਂ| ਸੁਆਰ ਕੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਯਾਂਗ-ਮਿੱਲਜ਼ ਗੇਜ (Yang–Mills gauge) ਫੀਲਡਾਂ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜੇ ਸਬ-ਸਪੇਸਸਮਾਂ (ਉੱਪ ਸਪੇਸ ਟਾਈਮ) ਜਿਆਦਾ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈੱਟ ਹੋਵੇ| ਇਹ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸੈੱਟ ਕਲਾਬੀ-ਯੂ n-folds ਵਿੱਚ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਹਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਿਕ ਤੋੜਮਰੋੜ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਵਾਲੀਆਂ ਸਬਸਪੇਸਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੇਪਰ ਦੀ ਸ਼ੀਟ ਦੀ ਝੁਰੜੀ ਦੇ ਵਾਂਗ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਧੀਆ ਕੰਚ ਦੀ ਤਰੇੜ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਗਵਾਂਢ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸਬਸਪੇਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਸਪੇਸ ਹੈ| ਫੇਰ ਵੀ, ਰੰਡਲ ਤੇ ਸੁੰਦਰਮ ਦੇ ਕੰਮ ਤੱਕ ਇਹ ਅਗਿਆਤ ਸੀ ਕਿ ਗਰੈਵਟੀ ਵੀ ਸਬਸਪੇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੁਜੀਸ਼ਨ-ਬੱਧ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ| ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਸਪੇਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਿਥ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਅਯਾਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਦਾ ਸਤਰ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ 3+1-ਅਯਾਮੀ ਚਾਦਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ- ਅਜਿਹੇ ਰੇਖਾ ਗਣਿਤ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਲਾਬੀ-ਯੂ ਸੁੰਗੇੜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਬਸਪੇਸਸਮੇ D-ਬਰੇਨ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੇ ਮਾਡਲ ਬਰੇਨ ਸੰਸਾਰ ਸਮਾਨ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਜਨ| ਜਿਸਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ अम्कऋ अंक आदि के टम का विवरण (ਅਰੰਭਿਕ ਅੰਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਵਿਵਰਣ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਬਰੇਨ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ| अम्कऋ ਅੰਰਭ ਦੇ ਅਵਾਜ਼ ਦਾ ਵਿਵਰਣ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ|
ਲੁਕੇ ਪਸਾਰਾਂ ਦਾ ਅਸਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਲੁਕੇ ਪਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਾ ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ (ਗਰੈਵਟੀ) ਹੋਰ ਗੈਰ-ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ੀ ਬਲਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲ-ਚੁੰਬਕਤਾ| ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਕਲੂਜਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੰਮ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ 5 ਪਸਾਰਾ (ਅਯਾਮਾਂ) ਵਿੱਚ ਸਧਾਰਨ ਸਾਪੇਖਤਾ(ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ) ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲ-ਚੁੰਬਕਤਾ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ| ਫਿਰ ਵੀ, ਕਲਾਬੀ-ਯੂ ਬਹੁ-ਪਰਤਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਕਾਰਨ, ਸੂਖ਼ਮ ਪਸਾਰਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਬਲ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਕਾਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ 4-ਪਸਾਰੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਸਟਰਿੰਗਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਬਲ ਕਿਵੇਂ ਦਿਸਦੇ ਹਨ| ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਫਿਰ ਵੀ, ਮਿਆਰੀ ਨਮੂਨੇ (ਸਟੈਂਡਰਡ ਮਾਡਲ) ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸਮਝ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਵਾਧੂ ਪਸਾਰਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਜੇ ਪ੍ਰਯੋਗੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਿਆ। ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੁਕੇ ਪਸਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ੁੱਧ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰੀਖਣਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਸੂਖ਼ਮ ਪਸਾਰਾਂ ਦੀ ਉੱਪਰਲੀ ਹੱਦ ਹੀ ਬੰਨੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
੩੯੮
398 (39 ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਜਮੀਲੁੱਦੀਨ ਆਲੀ
ਨਵਾਬਜਾਂਦਾ ਮਿਰਜ਼ਾ ਜਮੀਲੁੱਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ (ਉਰਦੂ: مرزا جمیل الدین احمد خان, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Nawabzada Mirza Jamiluddin Ahmed Khan), ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਵਲ ਜਮੀਲੁੱਦੀਨ ਆਲੀ (ਉਰਦੂ: جمیل الدین عالی) ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ, ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਰਾਚੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਬਸੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਦੇਸਭਗਤੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉੱਤੇ ਦਰਸ਼ਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਨਾਸਰ ਹੁਸੈਨ
ਨਾਸਰ ਹੁਸੈਨ ਸਾਬਕਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਏਸੇਕਸ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਲਈ 1987 ਅਤੇ 2004 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੀ। ਉਹ 1999 ਅਤੇ 2003 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਕਪਤਾਨ ਰਿਹਾ। ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਤੇ ਸੂਚੀ-ਇਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ 650 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 62 ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਸਹਿਤ 30,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਨ ਬਣਾਏ। ਉਸ ਨੇ 207 ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟੈਸਟ ਸਕੋਰ 1997 ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਡਨ'' ਨੇ "ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ" ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਵਾਜਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਲ 96 ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਅਤੇ 88 ਇਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੇਮਾਂ ਖੇਡੀਆਂ। ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 5200 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਸਲਿੱਪ ਅਤੇ ਗੱਲੀ ਵਿੱਚ ਫੀਲਡਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੇ 150 ਕੈਚ ਕੀਤੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਰਵਾਸੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੁਸੈਨ ਪਰਿਵਾਰ
ਖੁਰਦਪੁਰ
ਖੁਰਦਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਆਦਮਪੁਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜ਼ੈਨਬ
ਜ਼ੈਨਬ (ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ: زینب) ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਵੇਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਬਰਤਾਨਵੀ ਫ਼ੌਜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਦੁੱਖਦਾਈ ਪ੍ਰੀਤ ਕਹਾਣੀ ਇਹ ਜੋੜੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਹੈ। ਵੰਡ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਜ਼ੈਨਬ ਦੇ ਕਾਫਲੇ ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਬਚਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਪੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਿੱਛੋਂ ਜ਼ੈਨਬ ਨੂੰ ਬਰਾਮਦ ਕਰ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਕਿ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਜਦ, ਆਪਣੇ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ, ਜ਼ੈਨਬ ਨੇ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਪਛਾਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਦੁੱਖੀ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸਮੇਤ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਅੱਗੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਬਚ ਗਈ।
ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ’ਤੇ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। 1999 ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਮੁਹੱਬਤ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ’ਤੇ ਹੀ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਮਨੋਜ ਪੁੰਜ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟ ਕੀਤੀ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 1999 ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ਼ਰਤ ਰਹਿਮਾਨੀ ਦਾ ਨਾਵਲ ਮੁਹੱਬਤ ਵੀ ਇਸੇ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। 2007 ਦੀ ਹੌਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਪਾਰਟੀਸ਼ਨ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਸੇ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਲੈਰੀ ਕੌਲਸਿਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬ, ਫ਼੍ਰੀਡਮ ਐਟ ਮਿਡਨਾਈਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। 2001 ਦੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਗ਼ਦਰ ਅਤੇ 2004 ਦੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਵੀਰ-ਜ਼ਾਰਾ ਵੀ ਇਸ ਕਥਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ
1999 ਵਿੱਚ, ਮਨੋਜ ਪੁੰਜ ਨੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ, ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਮੁਹੱਬਤ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਜੀਵਨੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਦੱਤਾ ਜ਼ੈਨਬ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਅਮਰ ਹਲਦੀਪੁਰ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਅਤੇ 46ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ 1999 ਦੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਸਮੇਤ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ਼ਰਤ ਰਹਿਮਾਨੀ ਨੇ ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਲਿਖਿਆ। ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ "ਫਰੀਡਮ ਐਟ ਮਿਡਨਾਈਟ" ਦੁਆਰਾ ਲੈਰੀ ਕੋਲਿਨਜ਼ ਅਤੇ ਡੋਮਿਨਿਕ ਲੈਪੀਅਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੇਰਵੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੈਟਰੀਕਾ ਫਿਨ ਤੇ ਵਿਕ ਸਾਰਿਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ 2007 ਦੀ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ 'ਪਾਰਟੀਸ਼ਨ' ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ 'ਚ ਜਿੰਮੀ ਮਿਸਤਰੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਿਨ ਕ੍ਰੇਅਕ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸਾਨ ਆਂਦਰੇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਪੋਲਾ ਦੇ ਆਯਾਂਦੇ)
ਸਾਨ ਆਂਦਰੇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਪੋਲਾ ਦੇ ਅਲਾਨਦੇ) ਅਸਤੂਰੀਆਸ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਆਂਦ੍ਰੀਊ (Andrew the Apostle) ਨਾਮਕ ਧਰਮਗੁਰੁ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਤਿੱਲੋਤਮਾ ਸ਼ੋਮ
ਤਿੱਲੋਤਮਾ ਸ਼ੋਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਤਿੱਲੋਤਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੇਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੇਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਰਵਿੰਦ ਗੌੜ ਦੇ ਅਸਮਿਤਾ ਰੰਗ-ਮੰਚ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀ। 2004 ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਰੰਗ-ਮੰਚ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਫ਼ਰਵਰੀ 2008 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਛੁੱਟੀਆਂ ਕੱਟਣ ਆਉਣ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੀ। ਮਈ 2008 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਮੁੰਬਈ ਆਈ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਘਰ ਲੈਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ। ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਕਾਤਿਲ ਮੁਜ਼ਰਿਮਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗ-ਮੰਚ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਹੈਨਰੀ ਆਰਮਸਟਰਾਂਗ
ਹੈਨਰੀ ਜੈਕਸਨ ਜੂਨਿਅਰ (12 ਦਸੰਬਰ, 1912 - ਅਕਤੂਬਰ 24, 1988) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਹੈਨਰੀ ਆਰਮਸਟ੍ਰੋਂਗ ਨਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ।
ਆਰਮਸਟ੍ਰੌਂਗ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਘੁਲਾਟੀਏ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ: ਫੇਦਰਵੇਟ, ਲਾਈਟਵੇਟ, ਅਤੇ ਵੈਲਟਰਵੇਟ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਵੈਲਟਰਵੋਟ ਟਾਈਟਲ ਨੂੰ ਕੁੱਲ ਅੱਠਾਂ ਵਾਰ ਰੱਖਿਆ।
ਰਿੰਗ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1937 ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦਾ ਲੜਾਕੂ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂਕਿ ਬਾਕਸਿੰਗ ਰਾਈਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਅਮੈਰਿਕਾ (ਬੀ ਡਬਲਏਪੀਏ) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1940 ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦਾ ਲੜਾਕੂ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ। 2007 ਵਿੱਚ, ਰਿੰਗ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 80 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਆਰਮਸਟੌਗ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਘੁਲਾਟੀਏ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ।
ਬਰਟ ਸ਼ੂਗਰ ਨੇ ਆਰਮਸਟ੍ਰੌਂਗ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਘੁਲਾਟੀਏ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ। ਈ.ਐਸ.ਪੀ.ਐਨ. ਨੇ ਆਰਮਸਟਰੋਂਗ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ 50 ਮਹਾਨ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 'ਤੇ 3 ਨੰਬਰ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਆਰਮਸਟ੍ਰੋਂਗ ਕੋਲੰਬਸ, ਮਿਸਿਸਿਪੀ ਵਿੱਚ 12 ਦਸੰਬਰ, 1912 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੇਂਟ ਲੂਈਸ, ਮਿਸੂਰੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਹ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਹੈਨਰੀ ਜੈਕਸਨ ਸੀਨੀਅਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਅਫ਼ਰੀਕਨ ਅਮਰੀਕਨ, ਆਇਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਮੂਲ ਅਮਰੀਕੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਅਤੇ ਆਈਰੋਕੁਈਸ ਅਮਰੀਕਾ ਜੈਕਸਨ ਸੀ। ਆਰਮਸਟੌਗ ਨੇ ਸੇਂਟ ਲੁਅਸ ਵਿੱਚ ਵਸ਼ਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਲੁਈਸ ਵਾਕ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਰਮਸਟ੍ਰੌਂਗ ਦੇ ਦੋ ਉਪਨਾਮ ਸਨ "ਹਰੀਕੇਨ ਹੈਨਰੀ" ਅਤੇ "ਹੋਮੀਸਾਈਡ 'ਹੈਂਕ"।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰੀਅਰ
ਆਰਮਸਟ੍ਰੌਂਗ ਨੇ ਅਲ ਇਓਵਿਨੋ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ 28 ਜੁਲਾਈ, 1931 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਮਸਟੌਗ ਤਿੰਨ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿੱਤ ਉਸ ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ ਆਈ, ਉਸ ਨੇ ਸੈਮੀ ਬਰਨਜ਼ ਨੂੰ 6 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ। 1932 ਵਿੱਚ, ਆਰਮਸਟ੍ਰੋਂਗ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਡੀ ਟ੍ਰੁਜਿਲੋ ਅਤੇ ਅਲ ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਚਾਰ-ਗੇੜ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਲਏ। ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ 11 ਜਿੱਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
1936 ਵਿੱਚ, ਆਰਮਸਟ੍ਰੋਂਗ ਨੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਮੇਕ੍ਸਿਕੋ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸੈਂਟ ਲੂਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਚੀ ਫੋਂਟੇਨ, ਅਰੀਜ਼ਮੈਂਡੀ, ਸਾਬਕਾ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਜੁਆਨ ਜੂਰੀਟਾ ਅਤੇ ਮਾਈਕ ਬੈਲੋਇਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਉਪਨਾਮ ਮੇਲਡੀ ਜੈਕਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੁਝ ਝਗੜੇ ਲੜੇ।
1937 ਵਿੱਚ ਆਰਮਸਟ੍ਰੋਂਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ 22 ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤੇ ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕੈਸੋਨੋਵਾ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਚਾਰ ਵਿੱਚ ਬੋਲੋਇਸ, ਤਿੰਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਰੂਜ, ਚਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸਾਬਕਾ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਫਰੈਂਕੀ ਕਲਿਕ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਾਬਕਾ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬੈਂਨੀ ਬਾਸ। ਮੈਡਿਸਨ ਸਕੁਆਇਰ ਗਾਰਡਨ ਵਿਖੇ ਵਿਸ਼ਵ ਫੀਤਾਵੇਟ ਚੈਂਪੀਅਨ ਪੀਟੀ ਸਰਰੋਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ 126 ਪਾਊਂਡ ਦੇ ਵਜ਼ਨ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਲੇਖ ਲਈ ਆਰਮਸਟ੍ਰੌਂਗ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਖ਼ਿਤਾਬ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਰਮਸਟ੍ਰੋਂਗ ਨੇ ਸਰਰੋਨ ਨੂੰ ਛੇ ਰਾਉਂਡ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਫੀਦਰਵੇਟ ਜੇਤੂ ਬਣ ਗਿਆ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1938 ਵਿੱਚ, ਆਰਮਸਟ੍ਰੌਂਗ, ਹਾਲੇ ਵੀ ਫੀਡਵੇਟ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨ, ਟਾਈਟਲ ਲਈ ਤਿੰਨ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਚੈਮਪਿਅਨਜ਼ ਕਲੱਬ, ਬਾਰਨੀ ਰੌਸ, ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵ ਵੈਲਟਰਵੇਟ ਚੈਂਪੀਅਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਆਰਮਸਟ੍ਰੌਂਗ ਨੇ 133½ ਪਾਉਂਡ 'ਤੇ ਰੌਸ ਅਤੇ 142 ਪਾਊਂਡ ਨੂੰ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਫੈਲਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਵੇਲਰਵੇਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਬੈਲਟ' ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਭਾਰ ਘਟਾਇਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਲਾਈਟਵੇਟ ਚੈਂਪੀਅਨ ਲੌ ਐਮਬਰਜ਼ ਨੂੰ ਸਪਲਿਟ ਫੈਸਲੇ ਕਰਕੇ ਹਰਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ 126 ਪੌਂਡ ਭਾਰ ਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫੈਦਰਵੇਟ ਤਾਜ ਖਾਲੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਬਾਅਦ
ਆਰਮਸਟ੍ਰੌਂਗ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆ 1988 ਵਿੱਚ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਹ 75 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1912 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1988 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਡਾਕਟਰ ਜਾਵੇਦ ਇਕਬਾਲ
﻿ਡਾਕਟਰ ਜਾਵੇਦ ਇਕਬਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ, ਹੁਕਮ ਅਲਾਮਤ ਅੱਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਦੇ ਫ਼ਰਜ਼ੰਦ ਸੀ।
ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਜਾਵੇਦ ਇਕਬਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਅਕਤੂਬਰ 1924 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਮੁਹੰਮਦ ਇਕਬਾਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ [ਪਤਨੀ, ਸਰਦਾਰ ਬੇਗਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। His mother died when he was 11, and his father died when he was 14. ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੀਏ ਪਾਸ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਦ 1954 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗ਼ਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। 1954 ਵਿੱਚ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਔਰ 1956 ਵਿੱਚ ਬਾਰ ਐਟ ਲਾ ਹੋਏ। 1960 ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕੈਨਬਰਾ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਈਨ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਫ਼ਦ ਦੇ ਰੁਕਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਰੀਕ ਹੋਏ। 1961 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦਾਅਵਤ ਤੇ ਉਥੇ ਗਏ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਤੇ ਲੈਕਚਰ ਦਿੱਤੇ। 1965 ਵਿੱਚ ਹਾਈਕੋਰਟ ਬਾਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਇਬ ਸਦਰ ਅਤੇ 1971 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਮੁਕੱਰਰ ਹੋਏ।
ਘਰਾਣਾ
ਘਰਾਣੇ ਤੋਂ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਉਸਦੇ ਦਾਦੇ- ਪੜਦਾਦੇ ਕਿਸ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।
ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ
ਉਧੇੜ-ਬੁਨਤ
ਉਧੇੜ-ਬੁਨਤ, ਗੁਰਬਚਨ ਦੀ ਚੋਣਵੀਂ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਿਕਤਾਬ ਹੈ, ਿਜਸਨੂੰ ਆੱਟਮ ਆਰਟ ਨੇ 2018 ਿਵੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।
399
399 (39 ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਮੇਲਾ ਇਮਾਮ ਨਸੀਰ ਜਲੰਧਰ
ਮੇਲਾ ਇਮਾਮ ਨਸੀਰ ਜਲੰਧਰ ਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੇਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਮਸਜਿਦ ਇਮਾਮ ਨਸੀਰ ਵਿੱਖੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਜਲੰਧਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਗਾਹ ਪੰਦਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਇਕ ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ ਇਮਾਮ ਨਸੀਰ ਦੀ ਖਾਨਗਾਹ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਮਾਮ ਨਸੀਰ ਨੌਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਮੱਧ ਪੁਰਬ ਚੋਂ ਭਾਰਤ ਆਏ ਸੂਫੀ ਫ਼ਕੀਰ ਸਨ। ਇਹ ਦਰਗਾਹ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਇਸਲਾਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦਰਗਾਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸਾਂਝੇ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਥਾਂ ਸੀ। ਸ਼ੇਖ਼ ਫ਼ਰੀਦ ਵੀ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪੀਰ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਇੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਭਾਰਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਥਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਲੰਧਰ ਨਾਥ ਦਾ ਟਿੱਲਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਜਲੰਧਰ ਨਾਥ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਬੋਧੀ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚੋਂ ਉਹ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਾਰਨ ਸਿੱਧ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਇਕ ਕਾਫ਼ਿਰ ਚੋਰ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਆ ਗਈ ਜੋ ਲਾਗਲੇ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿਚੋਂ ਮੁਰਦੇ ਪੱਟ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਫ਼ਨ ਚੋਰੀ ਕਰਿਆ ਕਰਦਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਦਾ। ਲੋਕ ਉਹਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਫਿਰਾਨਾ ਹਰਕਤਾਂ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੂਫ਼ੀ ਨਸੀਰ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਦੀ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੋਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿਵਾ ਸਕਣ। ਇਮਾਮ ਨਸੀਰ ਇੱਥੇ ਆ ਬਸੇ ਤੇ ਚੋਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਬਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਬਰ ਵਿਚ 40 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਲੇਟੇ ਰਹੇ। 40 ਦਿਨਾਂ ਮਗਰੋਂ ਜਦੋਂ ਚੋਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਬਰ ਪੁੱਟੀ ਤਾਂ ਉਹ ਜਿਉਂਦੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਉਹ ਇਮਾਮ ਨਸੀਰ ਦੇ ਨੂਰਾਨੀ ਬਿੰਬ ਤੋਂ ਏਨਾ ਕੁ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਤੌਬਾ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੇਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਥਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਕ ਧਾਰਮਿਕ ਮਜਲਿਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਕ ਭਾਈਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਬਣ ਗਈ। ਖਾਹਿਸ਼ਮੰਦ ਇੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਰਆਨ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਆਉਦੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀਨ-ਮਜ਼ਹਬ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਕਰਨ-ਸੁਣਨ ਆਉਂਦੇ। ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਇਮਾਰਤ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 800 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਾਬਾ ਸ਼ੇਖ਼ ਫ਼ਰੀਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ
ਇਸ ਥਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ ਸ਼ੇਖ਼ ਫਰੀਦ ਗੰਜਸ਼ਕਰ ਨਾਲ ਵੀ ਤਾਲੁਕਾਤ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪਾਕਪਟਨ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਰਾਹ ਵਿਚ ਇਸ ਦਰਗਾਹ ਦੀ ਮਕਬੁਲੀਅਤ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਉਹ ਇਸ ਥਾਂ ਦੇ ਰੂਹਾਨੀ ਮਾਹੌਲ ਤੋਂ ਏਨਾ ਕੁ ਮੁਤਾਸਿਰ ਹੋਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਥਾਂ ਉੱਪਰ 40 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਚਿਲਾ ਕੱਟਿਆ ਭਾਵ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦਰਗਾਹ ਦੇ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਦੇ ਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਛੋਟੀ ਮਸਜਿਦ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਹਰ ਵੀਰਵਾਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਥੇ ਚਿਰਾਗ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮੇਲੇ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਸਥਿਤੀ
ਇਮਾਮ ਨਸੀਰ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਦੇ ਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਥਾਂ ਉੱਪਰ ਕਰੀਬ ਪੰਜ ਸਦੀਆਂ ਭਾਰੇ ਮੇਲੇ ਲੱਗਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ 1947 ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਮੇਲੇ ਦੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਲਾਹੌਰ, ਮੁਲਤਾਨ, ਪਾਕਪਟਨ ਅਤੇ ਅਰਬ ਮੁਲਕਾਂ ਤੋਂ ਵਹੀਰਾਂ ਘੱਤ ਕੇ ਪੁੱਜਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਸੰਤਾਲੀ ਦੀ ਵੰਡ ਮਗਰੋਂ ਰਾਜਸੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਕਾਰਨ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਸੰਗਤ ਦਾ ਆਉਣਾ ਘਟ ਗਿਆ ਜੋ 1970ਵਿਆਂ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਰਜੇ ਦੇ ਰੁਤਬੇ ਵਾਲਾ ਮੇਲਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਮੇਲੇ ਦੇ ਦਰਜੇ ਤੱਕ ਸਿਮਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਥਾਨਕ ਸੰਗਤਾਂ ਹਰ ਵੀਰਵਾਰ, ਜੇਠੇ ਵੀਰਵਾਰ ਅਤੇ ਹਾੜ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਇਮਾਮ ਨਸੀਰ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਜਰੂਰ ਪੁੱਜਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੇਲੇ
ਅੱਲੂਵਾਲ
ਅੱਲੂਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੋਸਿਫ ਡੇਟਜ਼ਨ
ਜੋਸਿਫ ਡੇਟਜ਼ਨ (9 ਦਸੰਬਰ 1828 - 15 ਅਪਰੈਲ 1888) ਜਰਮਨ ਸੋਸਲਿਸਟ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪਰੂਸੀਆ ਦੇ ਰ੍ਹਾਈਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਇੱਕ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਜੋਹਾਨ ਗੋਟਫਰੀਦ ਐਨੋ ਡੇਟਜ਼ਨ (1794–1887) ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਅੰਨਾ ਮਾਰਗਰੇਥ ਲੁਕੇਆਰਥ (1808–1881) ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੇਠਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰੀ ਪੇਸ਼ਾ, ਚਮੜੇ ਦੀ ਰੰਗਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੂਰਨ ਭਾਂਤ ਸਵੈ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਸਦਕਾ, ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਜੋਂ ਵਿਰੋਧਵਿਕਾਸੀ ਭੌਤਿਕਵਾਦ‎ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੇ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਲੈਨਿਨ ਅਤੇ 1917 ਦੇ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਨੂੰ ਖੂਬ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿਧਾਤਾਂ ਉੱਤੇ ਲੁਡਵਿਗ ਫ਼ਿਊਰਬਾਖ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ
ਰਾਜੀਵ ਦੀਕਸ਼ਿਤ
ਰਾਜੀਵ ਦੀਕਸ਼ਿਤ (30 ਨਵੰਬਰ 1967 - 30 ਨਵੰਬਰ 2010) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਤੇਜ਼ ਵਕਤਾ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਬਚਾਓ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਨ-ਜਗਰਾਤਾ ਅਭਿਆਨ ਚਲਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਆਰਥਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦਾ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਤੱਕ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ  ਭਾਰਤ ਸਵੈ ਅਭਿਮਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2010
ਨਿਕੋਲੇਈ ਚਾਉਸੈਸਕੂ
ਨਿਕੋਲੇਈ ਚਾਉਸੈਸਕੂ (26 ਜਨਵਰੀ 1918 – 25 ਦਸੰਬਰ 1989) ਇੱਕ ਰੋਮਾਨੀਆਈ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ। ਉਹ 1965 ਤੋਂ 1989 ਤੱਕ ਰੋਮਾਨੀਆਈ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਨੇਤਾ ਸੀ। ਉਹ 1967 ਤੋਂ 1989 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੀ ਸੀ।
ਉਹ ਰੋਮਾਨੀਆਈ ਨੌਜਵਾਨ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਅਤੇ 1965 ਵਿੱਚ ਜੌਰਜੀਊ-ਦੇਜ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਰੋਮਾਨੀਆਈ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਕੁਝ ਦੇਰ ਦੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹਿੰਸਕ ਅਤੇ ਦਮਨਕਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਉਹ ਸੋਵੀਅਤ ਖੇਮੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕੱਟੜ ਸਟੈਲਿਨਵਾਦੀ ਨੇਤਾ ਸੀ।  ਉਹ ਪ੍ਰੈਸ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਖ਼ੂਫ਼ੀਆ ਪੁਲਿਸ ਬਹੁਤ ਨਿਰਦਈ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਗ਼ਲਤ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰੋਮਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਕ, ਬਾਲਣ, ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜਾਂ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਨੀਵਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਫ਼ੈਲ ਗਈ।
1989 ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਨੀਆਈ ਇਨਕਲਾਬ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਗਿਰ ਗਈ  ਚਾਉਸੈਸਕੂ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਇਲੀਨਾ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚ ਨਿੱਕਲੇ ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਹੇਠ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।  ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਗੋਲੀਮਾਰ ਦਸਤੇ ਵੱਲੋਂ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918
ਨਰਿੰਦਰ ਕੋਹਲੀ
ਨਰੇਂਦਰ ਕੋਹਲੀ  (नरेन्द्र कोहली) (ਜਨਮ 6 ਜਨਵਰੀ 1940) ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਹਾਕਾਵਿਕ ਨਾਵਲ ਦੀ ਵਿਧਾ ਨੂੰ ਅਰੰਭ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਚਰਿਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁੱਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਮਾਜ ਦੀਆਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਧਾਨ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਹਵੇਦਾਰ ਹੈ। "ਪੁਰਾਣਾਂ" ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਰਾਹੀਂ ਉਸਨੇ ਨਵੀਂ ਲੀਹ ਪਾਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਨਾਵਲਾਂ ਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀਆਂ 76 ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ‘ਨਾ ਭੂਤ ਨਾ ਭਵਿਸ਼ਅਤੀ’ ਨੂੰ ਵਕਾਰੀ ਵਿਆਸ ਸਨਮਾਨ-2012 ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਨਰੇਂਦਰ ਕੋਹਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਜਨਵਰੀ 1940 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਆਰੰਭਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵੰਡ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਚਲੇ ਆਉਣ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧੀ। ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਉਰਦੂ ਸੀ। ਹਿੰਦੀ ਵਿਸ਼ਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮਿਲ ਪਾਇਆ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਨਰੇਂਦਰ ਅਤਿਅੰਤ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਸੀ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਪਾਸ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਅਨੇਕ ਵਾਰ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੋਸਟਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਵੀ ਲਈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਲੋਚਕ ਡਾ. ਨਗੇਂਦਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ "ਹਿੰਦੀ ਉਪਨਿਆਸ: ਸਿਰਜਣ ਔਰ ਸਿੱਧਾਂਤ" ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸੋਧ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ।
1963 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1995 ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਹੀ 1995 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਲੇਖਕ ਬਨਣ ਸਵੈ-ਇੱਛਕ ਛੁੱਟੀ ਲੈ ਲਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਜੀ.ਬੀ. ਰੋਡ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ
'''ਜੀ.ਬੀ. ਰੋਡ ਜਾਂ ਗਾਰਸਟਿਨ ਬਾਸਟਨ ਰੋਡ '''(ਪੂਰਾ ਨਾਮ) ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ  ਸਥਿਤ ਅਜਮੇਰੀ ਗੇਟ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰੀ ਗੇਟ ਤੱਕ ਦੇ ਰੋਡ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਪੰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲਾਲ-ਬੱਤੀ ਏਰੀਆ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਬਹੁ-ਮੰਜ਼ਿਲੇ ਏਰੀਏ ਵਿੱਚ 100 ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਠੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1000 ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁ-ਮੰਜ਼ਿਲੀਆਂ ਬਿਲਡਿੰਗਾਂ ਦੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਿੱਸੇ ਉੱਪਰ ਦੁਕਾਨਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ ਦਿਨ ਸਮੇਂ ਇਥੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਰੌਣਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਇਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਲ-ਬੱਤੀ ਏਰੀਆ ਹੈ। 1966 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਰਧਾਨੰਦ ਮਾਰਗ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
thumb|300x300px| 1863 ਵਿੱਚ ਜੀ.ਬੀ. ਰੋਡ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ
ਜੀ.ਬੀ. ਰੋਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਮੁਗਲ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਜੂੜਦਾ ਹੈ।ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਥੇ ਪੰਜ ਲਾਲ-ਬੱਤੀ ਏਰੀਏ ਜਾਂ ਕੋਠੇ ਸਨ। ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਂ ਕੋਠਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਜੀ.ਬੀ. ਰੋਡ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਲਾਲ-ਬੱਤੀ ਏਰੀਏ ਕਮਥੀਪੁਰਾ(ਮੁੰਬਈ), ਸੋਨਾਗਾਚੀ(ਕਲਕੱਤਾ) ਅਤੇ ਚਤੁਰਭੁਜ ਸਥਨ (ਮੁਜ਼ੱਫ਼ਰਪੁਰ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਮਾਰਕੀਟ
ਇਹ ਸੜਕ ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਪਾਰਟਸ, ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਅਤੇ ਟੂਲਜ਼ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਰਕੀਟ ਹੈ। ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰ ਹੈ।
ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਜਮੇਰੀ ਗੇਟ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹੀ ਸੜਕ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਫਰਾਸ਼ ਖਾਨਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਗਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਲਾਂਘੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਮੰਜ਼ਲ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਅਤੇ ਕੋਠੇ ਜਾਂ ਵੇਸ਼ਵਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਹਨ।
ਸੜਕ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਘਰ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਏਰੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੇਸਵਾਗਿਰੀ
ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਵਿਸ਼ਾ ਵੰਡ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਇਸਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ - ਸੰਰਚਨਾ (ਵਿਆਕਰਨ) ਅਤੇ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ (semantics) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਏਤਾ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕਹਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਧਿਐਨ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੌਥੀ ਸਦੀ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਪਾਣਿਨੀ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਵਿਆਕਰਨ ਲਿਖੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸ਼ਟਅਧਿਆਈ (अष्टाध्यायी) ਹੈ। पाणिनि की अष्टाध्यायी</ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਤਾਂ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਹ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇ। ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਉਚਾਰਨ ਦਾ ਜਿਵੇਂ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਉਚਾਰਨ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਨਿਯਮ ਲੱਭਣਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਜੇ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਧੁਨੀ ਵਿਉਂਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਧੁਨੀਆਤਮਿਕ ਵਰਗੀਕਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਨੀਵੀਂ ਸੁਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਘੱਟ ਅਤੇ ਕੱਟ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਕੁ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫੇਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਤੱਥ ਦੀ ਹੋਂਦ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋ ਸਕੇ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਲ ਅਤੇ ਲ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਰਜੀ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਮਗਰੀ ਤੋਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਇਹ ਧੁਨੀਆਂ ਸਾਰਥਕ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਬਦਲਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਮਿਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪਰਖਣਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਈ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਰਿਵਰਤਨ ਜਾਂ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਉਸ ਦਾ ਹਰ ਰੂਪ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨ, ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਤਸਵੀਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵਿਵੇਚਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਧੁਨੀ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਧੁਨੀਆਂ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੂਪ-ਵਿਗਿਆਨ (ਸ਼ਬਦ-ਵਿਗਿਆਨ) ਵਿੱਚ ਧੁਨੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤਕ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਦੋ ਪਹਿਲੂਆਂ ਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲਿਕ ਅਧਿਐਨ। ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੂਲਾਤਮਿਕ, ਰੂਪਾਤਮਿਕ, ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਅਤੇ ਅਰਥਾਤਮਿਕ ਪੱਧਰਾਂ ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਪੰਜਾਬੀ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਬੋਲੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ- ਮਾਝੀ, ਪੁਆਧੀ, ਦੁਆਬੀ, ਮਲਵਈ ਆਦਿ। ਇਹਨਾਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਮੰਨਣਾ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰਾ ਮੰਨ ਕੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਸਮਕਾਲਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ। ਸਮਕਾਲੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਅਧਿਐਨ ਪੱਧਤੀਆਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਵਰਣਨਾਤਮਿਕ ਸੰਰਚਨਾਤਮਿਕ, ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਿਕ।
ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਆਂਤਰਿਕ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਜਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਪੱਧਤੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਣਨਾਤਮਿਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦਿਆਂ ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਰਚਨਾ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸੂਖ਼ਮ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਸੰਰਚਨਾਤਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਪੱਧਤੀ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜੇਕਰ ਦੋ ਜਾਂ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੀ ਆਪਸੀ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਅਧਿਐਨ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੁਨੀਆਂ ਦੇ ਉਚਾਰਨ, ਸ਼੍ਰਵਣ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੂਖ਼ਮਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਤਕਨੀਕੀ ਯੰਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਚਾਰਨੀ ਧੁਨੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਪੱਧਤੀ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।