cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
1788 ਦੇ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼
ਨੌਵਹਨ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਜੇਮਸ ਕੁਕ ਨੇ, ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ, ਸੰਨ 1770 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਲਈ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਵਨਰ, ਆਰਥਰ ਫਿਲਿਪ, ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ - ਸਿਡਨੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਦਾ ਸੰਭਾਸ਼ੀਆਂ ਬੇਨੇਲਾਂਗ ਅਤੇ ਬੰਗਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿਖਾਇਆ ਹੋਇਆ ਆਪਸੀ ਬੇਸਬਰੀ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਸਿਡਨੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੇਮੁਲਵਾਏ ਅਤੇ ਵਿੰਡਰੇਡਾਇਨ, ਅਤੇ ਪਰਥ ਦੇ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਯਾਗਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਵਿਰੋਧ ਤੱਕ - ਅਰੰਭ ਦਾ ਨਵਾਗਤੋਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਧਰਤੀ - ਸਵਾਮੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚਅੰਤ:ਕਰਿਆਵਾਂਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਤਬਦੀਲੀ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਬੇਨੇਲਾਂਗ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਯੂਰਪ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ - ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਸਟਰੇਲੀਆਵਾਸੀ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਕਿੰਗ ਜਾਰਜ ਤੀਸਰੀ ਵਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਬੰਗਾਰੀ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਰਾ - ਨੌਵਹੈ (circumnavigation) ਅਭਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮੈਥਿਉ ਫਲਿੰਡਰਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਸੰਨ 1790 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਚਿੱਟਾ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਪੇਮੁਲਵਾਏ ਉੱਤੇ ਲਗਾ ਅਤੇ ਵਿੰਡਰੇਡਾਇਨ ਨੇ ਬਲੂ ਮਾਉਂਟੇਂਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦਾ ਸਾਮਣਾ ਕੀਤਾ।
ਇਤੀਹਾਸਕਾਰ ਜੇਫਰੀ ਬਲੇਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ : ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੁੰਨਸਾਨ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਅਤੇ ਭਾਲਾ - ਲੜਾਈ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਭੈੜਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਲਪਾਕਸ, ਖਸਰਾ, ਜੁਕਾਮ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਨਵੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਬਸਤੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਬਸਤੀ ਤੱਕ ਫੈਲਣ ਲੱਗੀਆਂ… ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਜੇਤੂ ਰੋਗ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਾਥੀ, ਨੈਤਿਕ-ਪਤਨ, ਸਨ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਮਕਾਮੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਆਗਮਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਸਰ ਯੂਰਪੀ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸੰਨ 1789 ਵਿੱਚ ਸਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਲਪਾਕਸ ਦੀ ਮਹਾਮਾਰੀ ਫੈਲਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਸਿਡਨੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੱਗਪੱਗ ਅੱਧੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਯੂਰਪੀ ਬਸਤੀਆਂ ਦੀ ਤਤਕਾਲੀਨ ਸਰਹੱਦਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਬਾਹਰ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਸਾਰਾ ਭਾਗ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੰਨ 1829 - 1830 ਵਿੱਚ ਇਹ ਫਿਰ ਉਭਰੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦੇ 40 - 60 % ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਸਰਹੱਦਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਸਰਹਦ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸੀ ਸਮੇਂ, ਕੁੱਝ ਬਸਤੀਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਅਨਿਆਇਪੂਰਵਕ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੰਨ 1845 ਵਿੱਚ, ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਚਾਰਲਸ ਗਰਿਫਿਥਸ ਨੇ ਇਹ ਲਿਖਕੇ ਇਸਨੂੰ ਠੀਕ ਠਹਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ; ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੀਕ ਕੀ ਹੈ - ਉਹ ਅਸਭਿਆ ਜੰਗਲੀ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਅਤੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋ…ਜਾਂ ਉਹ ਸੰਸਕਾਰੀ/ਸੱਭਿਆਚਾਰੀ. ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਇਸ…ਅਨਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਯੋਧਿਆ
ਰਾਮਕੋਟ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਾਮਕੋਟ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੁਆਂ ਦਾ ਸਾਲ ਭਰ ਆਣਾ ਜਾਣਾ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਚ - ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਨੌਵੀਂ ਪਰਵ ਇੱਥੇ ਵੱਡੇ ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
1788 ਦੇ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼
ਸੰਨ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ, ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਦਾ ਪੁਨਰਮੁਲੰਕਣ ਕਰਣਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ - ਇਸਵਿੱਚ ਏਲਨ ਮੂਰਹੇਡ ਦਾ ਦ ਫੈਟਲ ਇੰਪੈਕਟ (1966) ਅਤੇ ਜੇਫਰੀ ਬਲੇਨੀ ਦੀ ਯੁਗਾਂਤਰਕਾਰੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਰਚਨਾ ਟਰਾਇੰਫ ਆਫ ਦ ਨੋਮੈਡਸ (1975) ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਸੰਨ 1968 ਵਿੱਚ, ਮਾਨਵਿਕੀਵਿਦ ਡਬਲਿਊ। ਈ। ਏਚ। ਸਟੈਨਰ ਨੇ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਵਿਵਰਣੋਂ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਮਹਾਨ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਚੁੱਪ (great Australian Silence) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਇਤੀਹਾਸਕਾਰ ਹੇਨਰੀ ਰੇਨਾਲਡਸ ਦਾ ਦਲੀਲ਼ ਹੈ ਕਿ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੇਇੱਜਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਅਕਸਰ ਅਰੰਭ ਦਾ ਵਿਆੱਖਾਵਾਂਵਿੱਚ ਇਹ ਵਰਣਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਲੁਪਤ ਹੋਣ ਦਾ ਸਰਾਪ ਮਿਲਿਆ। ਵਿਕਟੋਰਿਆ ਦੇ ਬਸਤੀ ਉੱਤੇ ਸੰਨ 1864 ਵਿੱਚ ਵਿਲਿਅਮ ਵੇਸਟਗਾਰਥ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਤੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ; ਵਿਕਟੋਰਿਆ ਦੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ…ਇਹ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਲੱਗਪੱਗ ਅਪਰਿਵਰਤਨੀਏ ਨਿਯਮ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਨਿਮਨ ਅਸ਼ਵੇਤ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿਲੁਪਤ ਹੋ ਜਾਓ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੰਨ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਦਾ ਕਾਲ ਤੱਕ ਆਉਂਦੇ - ਆਉਂਦੇ ਲਿੰਡਾਲ ਰਯਾਨ, ਹੇਨਰੀ ਰੇਨਾਲਡਸ ਅਤੇ ਰੇਮੰਡ ਇਵਾਂਸ ਜਿਵੇਂ ਇਤੀਹਾਸਕਾਰ ਸਰਹੱਦਾ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਨਵੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਆਕਲਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਲੇਖਬੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਸਨ।
ਅਯੋਧਿਆ
ਤਰੇਤਾ ਦੇ ਠਾਕੁਰ
ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਉਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਘ ਯੱਗ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਲੱਗਭੱਗ 300 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੱਲੂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੰਦਿਰ ਬਣਵਾਇਆ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਇੰਦੌਰ ਦੇ ਅਹਿਲਿਆਬਾਈ ਹੋਲਕਰ ਨੇ 1784 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸੀ ਸਮੇਂ ਮੰਦਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜਵੇਂ ਘਾਟ ਵੀ ਬਣਵਾਏ ਗਏ। ਕਾਲੇਰਾਮ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਨਵੇਂ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਾਲੇ ਰੇਤਲੈ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਮਾ ਸਥਾਪਤ ਹੈ ਉਹ ਘਾਘਰਾ ਨਦੀ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
1788 ਦੇ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼
ਅਜਿਹੀ ਅਨੇਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਪਰਵੇਸ਼ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀ ਜਮੀਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਦਰੀ - ਸਮਰਥਕਾਂ (Pastoralists) ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਾਜਰੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਹੋਈ। ਮਈ 1804 ਵਿੱਚ, ਵੈਨ ਡਾਇਮੇਨ ਦੀ ਭੂਮੀ (Van Diemens Land), ਰਿਡਨ ਕੋਵ ਉੱਤੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜਣ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਇਦ 60 ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਸੰਨ 1803 ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੈਨ ਡਾਇਮੇਨ ਦੀ ਭੂਮੀ (ਤਸਮਾਨਿਆ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਚੌਕੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਤਸਮਾਨਿਆਈ ਇਤਹਾਸ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਿਵਾਦਿਤ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਬਸਤੀਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਚਰਚਾ ਕੁੱਝ ਸਮਕਾਲੀ ਵਿਵਰਣੋਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵੇਤ ਲੜਾਈ (Black War) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਬੇਦਖ਼ਲੀ, ਅੰਤ:ਵਿਵਾਹ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੰਨ 1830 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਆਉਂਦੇ - ਆਉਂਦੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਘੱਟਕੇ ਕੇਵਲ ਕੁੱਝ ਸੈਂਕੜੇ ਰਹਿ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਕੁੱਝ ਹਜਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਮਾਨ 300 ਵਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸਲੀ ਆਂਕੜੀਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਪਾਣਾ ਹੁਣ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਸੰਨ 1830 ਵਿੱਚ, ਗਵਰਨਰ ਜਾਰਜ ਆਰਥਰ ਨੇ ਭੇੜੀਆ ਰਿਵਰ (Big River) ਅਤੇ ਆਇਸਟਰ ਬੇ (Oyster Bay) ਜਨਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਜਿਲੀਆਂ ਵਲੋਂ ਬਾਹਰ ਖਦੇੜਨੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸਸ਼ਸਰ ਦਲ (ਬਲੈਕ ਲਕੀਰ) ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਸੰਨ 1833 ਵਿੱਚ ਜਾਰਜ ਆਗਸਟਸ ਰਾਬਿੰਸਨ ਨੇ ਬਾਕੀ ਵਿਅਕਤੀ - ਜਾਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਚੋਲਗੀ ਲਈ ਨਿਹੱਥੇ ਜਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਰੁਗੈਨਿਨੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਲੋਂ, ਰਾਬਿੰਸਨ ਨੇ ਵਿਅਕਤੀ - ਜਾਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਲਿੰਡਰਸ ਆਇਲੈਂਡ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ, ਨਿਵੇਕਲਾ ਬਸਤੀ ਉੱਤੇ ਵਸਣ ਲਈ ਆਤਮਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਰਾਜੀ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੋਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਅਯੋਧਿਆ
ਹਨੂਮਾਨ ਗੜੀ
ਨਗਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ 76 ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਅੱਪੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਨੂਮਾਨ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਰਾਮਜਨਮਭੂਮੀ ਅਤੇ ਰਾਮਕੋਟ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮੁੱਖ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਜਨੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
1788 ਦੇ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼
ਸੰਨ 1838 ਵਿੱਚ, ਨਿਊ ਸਾਉਥ ਵੇਲਸ ਦੀ ਮੇਯਾਲ ਕਰੀਕ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਅੱਠਾਈ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਿਸਦੇ ਪਰਿਣਾਮਸਵਰੂਪ ਇੱਕ ਅਭੂਤਪੂਵ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੇ ਸੱਤ ਚਿੱਟਾ ਬਸਤੀਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਫ਼ਾਂਸੀ ਦੀ ਸੱਜਿਆ ਸੁਣਾਈ। ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਚਿੱਟਾ ਬਸਤੀਵਾਦੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ - ਸੰਨ 1838 ਵਿੱਚ, ਓਵੇਂਸ ਰਿਵਰ ਦੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੋਰਟ ਫਿਲਿਪ ਡਿਸਟਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਬਰੋਕਨ ਰਿਵਰ ਉੱਤੇ ਚੌਦਾਂ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਸੀ। ਪੋਰਟ ਫਿਲਿਪ ਡਿਸਟਰਿਕਟ ਦੇ ਕੈਪਟਨ ਹਟਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰੱਖਿਅਕ ਜਾਰਜ ਆਗਸਟਸ ਰਾਬਿੰਸਨ ਵਲੋਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਜਨਜਾਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਜਨਜਾਤੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਕਵੀਨਸਲੈਂਡ ਦੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਕੱਤਰ ਏ. ਐਚ. ਦੁਸ਼ਟ ਨੇ ਸੰਨ 1884 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਅਸ਼ਵੇਤਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਇੰਨਾ ਜਿਆਦਾ ਕਪਟਪੂਰਣ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕੇਵਲ ਡਰ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ - ਇਸ ਲਈ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਉੱਤੇ…ਸ਼ਾਸਨ ਕਰ ਪਾਣਾ…ਕੇਵਲ ਕਰੂਰ ਬਲਪ੍ਰਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹਾਲੀਆ ਨਰਸੰਹਾਰ ਸੰਨ 1928 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਾਨਿਸਟਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਨਰਸੰਹਾਰ ਦੇ ਅਨੇਕ ਹੋਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਹਨ।
thumb|left|ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਰਮੰਸਬਰਗ ਮਿਸ਼ਨ।
ਅਯੋਧਿਆ
ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ ਨਾਥ ਮੰਦਿਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ ਨਾਥ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤ ਕੁਸ਼ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੁਸ਼ ਘਾਘਰਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਨਹਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਾਜੂਬੰਦ ਖੋਹ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਜੂਬੰਦ ਇੱਕ ਨਾਗ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸ਼ਿਵਭਕਤ ਸੀ। ਕੁਸ਼ ਨੇ ਉਸਦੇ ਲਈ ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਬਣਵਾਇਆ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹੀ ਇੱਕਮਾਤਰ ਮੰਦਿਰ ਹੈ ਜੋ ਵਿਕਰਮਾਦਿਤ ਦੇ ਕਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦਾ ਪਰਵ ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
1788 ਦੇ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼
ਸੰਨ 1830 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ, ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਮੂਲਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਵਲੋਂ ਬਚਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੇਕਟਰ ਆਫ ਐਬੋਰਿਜਿਨਸ (Protector of Aborigines) ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਵਿਵਾਦਿਤ ਹਨ। ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਸਥਿਤ ਈਸਾਈ ਚਰਚਾਂ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਧਰਮਾਂਤਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਕਸਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਦੇ ਮੈਬਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਿਡਨੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕੈਥਲਿਕ ਆਰਚਬਿਸ਼ਪ, ਜਾਨ ਬੀਡ ਪੋਲਡਿੰਗ, ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਵਲੋਂ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਦੀ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੋਏਲ ਪੀਇਰਸਨ (ਜਨਮ 1965), ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਲਾਲਨ - ਪਾਲਣ ਕੇਪ ਯਾਰਕ ਦੇ ਇੱਕ ਲੂਥਰਨ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪੂਰੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਸਰਹੱਦਾ ਉੱਤੇ ਨਰਕੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਸੰਨ 1932–34 ਦੇ ਕੈਲੇਡਨ ਬੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮੂਲਨਿਵਾਸੀ ਅਤੇ ਗੈਰ - ਮੂਲਨਿਵਾਸੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਸਰਹੱਦਾ ਉੱਤੇ ਹਿੰਸਕ ਝੜਪਾਂ ਦੀ ਅੰਤਮ ਘਟਨਾ ਹੋਈ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਤੱਦ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਯੋਲੰਗੁ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਜਾਪਾਨੀ ਮਛੇਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬਰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਸੰਕਟ ਦਾ ਪਤਾ ਚਲਣ ਉੱਤੇ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਮਤ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਮੂਲਨਿਵਾਸੀ ਵਲੋਂ ਹਾਈਕੋਰਟ ਆਫ ਆਸਟਰੇਲੀਆ (High Court of Australia) ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਅਪੀਲ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮਾਨਵਿਕੀਵਿਦ ਡੋਨਾਲਡ ਥਾਮਪਸਨ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਯੋਲੰਗੁ ਸਮੁਦਾਏ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ, ਸਰ ਡਗਲਸ ਨਿਕੋਲਸ ਵਰਗੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਥਾਪਤ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੰਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅਭਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦਾਵਰਤੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਯੋਧਿਆ
ਸੋਨੇ ਦਾ ਭਵਨ
ਹਨੁਮਾਨ ਗੜੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸਥਿਤ ਸੋਨ ਭਵਨ ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਮੰਦਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਭਵਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਟੀਕਮਗੜ ਦੀ ਰਾਣੀ ਨੇ 1891 ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਗ੍ਰਹ (ਸ਼੍ਰੀ ਸੀਤਾਰਾਮ ਜੀ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁੰਦਰਤਮ ਸਰੂਪ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
1788 ਦੇ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦੀ ਮੁਠਭੇੜਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਆਰੰਭਿਕ ਯੂਰਪੀ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਰੀਤੀ - ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਸੰਪਰਕ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਵੇਰਵੇ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ : ਚਾਰਲਸ ਸਟਰਟ ਨੇ ਮੁਰੇ - ਡਾਰਲਿੰਗ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿੱਧੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ; ਬਰਕੇ ਅਤੇ ਵਿਲਸ ਦੇ ਅਭਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦਾ ਬਚੇ ਇੱਕਮਾਤਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਉਪਚਾਰ ਮਕਾਮੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀ ਖੋਜਕਰਤਾ ਜੈਕੀ ਜੈਕੀ ਨੇ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਭਾਗੇ ਮਿੱਤਰ ਏਡਮੰਡ ਕੇਨੇਡੀ ਦਾ ਕੇਪ ਯਾਰਕ ਤੱਕ ਸਾਥ ਨਿਭਾਇਆ। ਸਨਮਾਨਪੂਰਣ ਅਧਿਅਨ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਲਟਰ ਬਾਲਡਵਿਨ ਸਪੇਂਸਰ ਅਤੇ ਫਰੈਂਕ ਗਿਲਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਾਨਵਿਕੀ ਅਧਿਅਨ ਦ ਨੇਟਿਵ ਟਰਾਇਬਸ ਆਫ ਸੇਂਟਰਲ ਆਸਟਰੇਲੀਆ (1899), ਅਤੇ ਆਰਨਹੇਮ ਲੈਂਡ ਦੇ ਡੋਨਾਲਡ ਥਾਮਪਸਨ ਦੁਆਰਾ (1935 - 1943 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ)। ਅੰਦਰਲਾ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀ ਪਸ਼ੂਪਾਲਕਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲਗਾ ਅਤੇ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਵਿੰਸੇਂਟ ਲਿੰਗਿਆਰੀ ਵਰਗੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀ ਪਸ਼ੂਪਾਲਕ, ਬਿਹਤਰ ਤਨਖਾਹ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲਈ ਚਲਾਏ ਗਏ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਏ।
ਅਯੋਧਿਆ
ਆਚਾਰਿਆਪੀਠ ਸ਼੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕਿਲਾ
ਸੰਤ ਸਵਾਮੀ ਸ਼੍ਰੀ ਯੁਗਲਾਨੰਨਿਸ਼ਰਣ ਦੀ ਤਪਸਥਲੀ ਇਹ ਸਥਾਨ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰਸਿਕੋਪਾਸਨਾ ਦੇ ਆਚਾਰੀਆਪੀਠ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਚਿਰਾਂਦ (ਛਪਰਾ) ਨਿਵਾਸੀ ਸਵਾਮੀ ਸ਼੍ਰੀ ਯੁਗਲਪ੍ਰਿਆ ਸ਼ਰਨ ਜੀਵਾਰਾਮ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸਨ। ੧੮੧੮ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਰਾਮ ਪੁਰ (ਨਾਲੰਦਾ) ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਸਵਾਮੀ ਯੁਗਲਾਨੰਨਿਸ਼ਰਣ ਜੀ ਦਾ ਰਾਮਾਨੰਦੀ ਵੈਸ਼ਣਵ - ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
1788 ਦੇ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼
ਮੂਲਵਾਸੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਏ ਜਾਣ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਾਨਵ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਮੌਕੇ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨ (Human Rights and Equal Opportunity Commission) ਨੇ ਜਾਤੀਸੰਹਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਯਤਨ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਦਾ ਮੂਲਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ। ਕੀਥ ਵਿੰਡਸ਼ਟਲ ਦਾ ਦਲੀਲ਼ ਹੈ ਕਿ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਤਮਕ ਕਾਰਣਾਂ ਕਰਕੇ ਘੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬਹਿਸ ਉਸ ਗੱਲ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਤਹਾਸ ਯੁੱਧਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਯੋਧਿਆ
ਜੈਨ ਮੰਦਿਰ
ਜੈਨ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਥੇ ਪੰਜ ਤੀਰਥੰਕਰਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਇਥੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਤੀਰਥੰਕਰ ਆਦਿਨਾਥ, ਦੂਜਾ ਤੀਰਥੰਕਰ, ਅਜੀਤਨਾਥ, ਅਭਿਨੰਦਾਨਾਥ (ਚੌਥਾ ਤੀਰਥੰਕਰ), ਪੰਜਵੇਂ ਤੀਰਥੰਕਰ, ਸੁਮੈਤੀਨਾਥ ਅਤੇ 14ਵੇਂ ਤੀਰਥੰਕਰ ਅਨੰਤਨਾਥ,. ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੇਕ ਪੈਰੋਕਾਰ ਨੇਮ ਨਾਲ ਅਯੋਧਿਆ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਜਿਸ ਤੀਰਥੰਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਉਸ ਤੀਰਥੰਕਰ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਦਿਰਾਂ ਨੂੰ ਫੈਜਾਬਾਦ ਦੇ ਨਵਾਬ ਦੇ ਖਜਾਨਚੀ ਕੇਸਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਯੂਰਪੀ ਲਭਤ
thumb|300px|1812 ਤੱਕ ਯੂਰਪੀ ਦੁਆਰਾ ਲਭਤ thumb|ਹੋਲੈਂਡਿਆ ਨੋਵਾ ਦੇ 1644 ਚਾਰਟ।
ਅਯੋਧਿਆ
ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਦ ਬਨਾਮ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ
ਅਯੋਧਿਆ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉੱਥੇ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਾਸਪਦ ਭਵਨ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਹ ਰਾਏ ਸੀ ਕਿ ਉੱਥੇ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਦ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। 1992 ਨੂੰ ਇਸ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਦੂਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਹੋਰ ਗਹਿਰਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਿਨਾਂਕ 30/09/2010 ਨੂੰ ਮਾਣਯੋਗ ਲਖਨਊ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਜਨਮਸਥਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਣਯੋਗ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮਮੰਦਰ ਅਮੰਨਾ, ਨਿਰਮੋਹੀ ਅਖਾੜੇ ਅਤੇ ਸੁੰਨੀ ਵਕਫ ਬੋਰਡ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਯੂਰਪੀ ਲਭਤ
ਕਈ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਪੁੱਜੇ। ਕੇਨੇਥ ਮੈਕਲਿੰਟਿਅਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਦਲੀਲ਼ ਹੈ ਕਿ ਸੰਨ 1520 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਗੁਪਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਡਾਏਪੀ ਨਕਸ਼ੋਂ (Dieppe Maps) ਉੱਤੇ ਜੇਵ ਲਿਆ ਗਰਾਂਡੇ (Jave la Grande) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਧਰਤੀ - ਖੰਡ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਦਾ ਚਰਚਾ ਅਕਸਰ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਖੋਜ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਡਾਏਪੀ ਨਕਸ਼ੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ, ਦੋਨਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ, ਭੂਗੋਲਿਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅਪੂਰਣ ਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਇਹ ਦਲੀਲ਼ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਵ ਲਿਆ ਗਰਾਂਡੇ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਅਵਧਾਰਣਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸੋਲਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ੍ਰਸ਼ਟਿਵਰਣਨ ਦੀਆਂ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਤਰਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪੂਰਵ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਰੁਚੀ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਮਾਨਿਇਤ: ਵਿਵਾਦਪੂਰਣ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਵਲੋਂ ਰਹਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਯੋਧਿਆ
ਹਵਾਈ ਰਸਤਾ
ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਨਿਕਟਤਮ ਏਅਰਪੋਰਟ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜੋ ਲੱਗਭੱਗ 140 ਕਿ ਮੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਉੜਾਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਯੂਰਪੀ ਲਭਤ
ਵਿਲੇਮ ਜੈਨਸਜੂਨ ਨੂੰ ਸੰਨ 1606 ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਧਿਕ੍ਰਿਤ ਯੂਰਪੀ ਖੋਜ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸੀ ਸਾਲ ਲੁਇਸ ਵਾਏਜ ਡੀ ਟਾਰੇਸ (Luis Váez de Torres) ਟਾਰੇਸ ਜਲਡਮਰੂਮਧ ਤੋਂ ਹੋਕੇ ਗੁਜਰੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਤਟ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇ। ਜੈਂਸਜੂਨ ਦੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਨਾਵਿਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਚ ਖੋਜਕਰਤਾ ਏਬੇਲ ਤਸਮਾਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।
ਅਯੋਧਿਆ
ਰੇਲ ਰਸਤਾ
ਫੈਜਾਬਾਦ ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਨਿਕਟਤਮ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਹ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮੁਗਲ ਸਰਾਏ - ਲਖਨਊ ਲਾਈਨ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੱਗਭੱਗ ਤਮਾਮ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਅੱਪੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਯੂਰਪੀ ਲਭਤ
ਸੰਨ 1616 ਵਿੱਚ, ਹੇਨਡੇਰਿਕ ਬਰਾਵਰ ਦੁਆਰਾ ਕੇਪ ਆਫ ਗੁਡ ਹੋਪ ਵਲੋਂ ਰੋਅਰਿੰਗ ਫੋਰਟੀਜ ਹੋਕੇ ਬਾਟਾਵੀਆ ਤੱਕ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਖੋਜੇ ਗਏ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਵਧਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਡਚ ਸਮੁੰਦਰੀ - ਕਪਤਾਨ ਡਰਕ ਹਾਰਟੋਗ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਕੇ ਉਹ 25 ਅਕਤੂਬਰ 1616 ਨੂੰ ਸ਼ਾਰਕ ਬੇ ਵਿੱਚ ਕੇਪ ਇੰਸਕਰੀਪਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਉਤਰੇ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਪੱਛਮੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਤਟ ਉੱਤੇ ਪੁੱਜਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਰਪੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਏਬੇਲ ਤਸਮਾਨ ਨੂੰ ਸੰਨ 1642 ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਭਿਆਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੈਨ ਡਾਇਮੇਨ ਦੀ ਭੂਮੀ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤਸਮਾਨਿਆ) ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਉੱਤੇ ਪੁੱਜਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਫਿਜੀ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਆਤ ਯੂਰਪੀ ਬਣੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਮਾਨਚਿਤਰਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਲੇਖਣੀ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਨ 1644 ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਭਿਆਨ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਜਹਾਜਾਂ (ਲਿਮੇਨ, ਜੀਮੀਉਵ ਅਤੇ ਟੇਂਡਰ ਬ੍ਰੇਕ) ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੱਛਮ ਦੇ ਵੱਲ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਵਧੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਵਿੱਚ ਟਾਰੇਸ ਜਲਡਮਰੂਮਧਿਅ ਨੂੰ ਖੋਹ ਦਿੱਤਾ, ਲੇਕਿਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਤਟ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਭਿਆਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਤਟ ਦੇ ਮਾਨਚਿਤਰਣ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।
ਅਯੋਧਿਆ
ਸੜਕ ਰਸਤਾ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸੜਕ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਨਿਗਮ ਦੀਆਂ ਬਸਾਂ ਲੱਗਭੱਗ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਅਯੋਧਿਆ ਲਈ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਰਾਜ ਮਾਰਗਾਂ ਨਾਲ ਅਯੋਧਿਆ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਯੂਰਪੀ ਲਭਤ
ਸੰਨ 1650 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਆਉਂਦੇ - ਆਉਂਦੇ ਡਚ ਕਾਢਾਂ ਦੇ ਪਰਿਣਾਮਸਰੂਪ, ਸਾਰਾ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਤਟ ਦਾ ਇੰਨਾ ਮਾਨਚਿਤਰਣ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਤਤਕਾਲੀਨ ਨੌਵਹਨ ਮਾਨਕਾਂ ਲਈ ਸਮਰੱਥ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੰਨ 1655 ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਏੰਸਟਰਡਮ ਸਟੈਧੁਇਸ (Stadhuis) (ਟਾਉਨ ਹਾਲ) ਦੇ ਬਰਗਰਜਾਲ (Burgerzaal) (ਬਰਗਰਸ ਹਾਲ) ਦੇ ਫਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਜੜੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੇਖਣ ਲਈ ਪਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਸਤੀੀਕਰਣ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਉਲੇਖਨੀਯ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਨ 1717 ਵਲੋਂ 1744 ਤੱਕ ਪਿਅਰੇ ਪੁਰੀ (Pierre Purry) ਦੁਆਰਾ, ਲੇਕਿਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਿਅ ਗਿਆ। ਯੂਰਪੀ ਲੋਕਾਂ, ਭਾਰਤੀਆਂ, ਈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼, ਚੀਨ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਮੂਲਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਘੱਟ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾਵਾਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਡਚ ਈਸਟ ਇੰਡਿਆ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਓਥੇ ਕੁੱਝ ਵੀ ਅੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁਰੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਇਸ ਟਿੱਪਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਸਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਜਾਂ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਬਜਾਏ ਇਸਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਲਾਗਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਸੰਨ 1772 ਵਿੱਚ, ਲੁਇਸ ਏਲੀਨੋ ਡੀ ਸੇਂਟ ਏਲੋਆਰਨ (Louis Aleno de St Aloüarn) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਇੱਕ ਫਰੇਂਚ ਅਭਿਆਨ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵਾਇੱਤਤਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਯੂਰਪੀ ਦਲ ਬਣਾ, ਲੇਕਿਨ ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਬਸਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਕੋਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸੰਨ 1786 ਵਿੱਚ ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਗੁਸਤਾਵ ਤੀਸਰੇ ਦੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਸਵਾਨ ਰਿਵਰ (Swan River) ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਬਸਤੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਆਕਾਂਖਿਆ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਅਜਿਹਾ ਸੰਨ 1788 ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ, ਜਦੋਂ ਗਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀਆਂ ਆਰਥਕ, ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਅਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਨਿਊ ਸਾਉਥ ਵੇਲਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਬੇੜਾ ਭੇਜਣ ਦੀ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ
ਅਪਵਰਤਨਾਂਕ
ਆਪਟਿਕਸ ਵਿੱਚ, ਅਪਵਰਤਨਾਂਕ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:Refractive index, ਰਿਫਰੈਕਟਿਵ ਇੰਡੇਕਸ) ਉਹ ਗਿਣਤੀ ਹੈ ਜੋ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲਿਹਰ ਜਿਵੇਂ ਕੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਚਾਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਾਧਿਅਮ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਕਿੰਨੇ ਗੁਣਾ ਘੱਟ ਜਿਆਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਹੀਰੇ ਦਾ ਅਪਵਰਤਨਾਂਕ ਲਗਭਗ 2.42 ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹੀਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਚਾਲ, ਖ਼ਲਾਅ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਚਾਲ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲੋ 2.42 ਗੁਣਾ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਪਵਰਤਨਾਂਕ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ;
ਇਥੇ c, ਖ਼ਲਾਅ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਚਾਲ ਹੈ ਅਤੇ v ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਚਾਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਪਟਿਕਸ
ਕਾਲੇਵਾਲ (ਖੇੜੀ)
ਕਾਲੇਵਾਲ (ਖੇੜੀ) ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖਮਾਣੋਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਨੁਰੇਖਣ ਜਾਲਸਾਜ਼ੀ
ਅਨੁਰੇਖਣ ਜਾਲਸਾਜ਼ੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Forgery) ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਗੜਬੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਦਸਖਤਾਂ ਦਾ ਅਨੁਰੇਖਣ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਾਲਸਾਜ਼ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪੀਡ਼ਤ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਂ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਆਪਣੇ ਆਰਥਿਕ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ traced forgery ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪਛਾਣ
ਨਿਜਤਾ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ (law of individuality) ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇੱਕੋ ਜਹੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸੇ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਜੇਕਰ ਦੋ ਜਸਤਾਖ਼ਰ ਬਿਲਕੁਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਹ ਅਨੁਰੇਖਣ ਜਾਲਸਾਜ਼ੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਵੈਜੀਟੇਬਲ ਕੋਲਹਾਪੁਰੀ
ਵੈਜੀਟੇਬਲ ਕੋਲਹਾਪੁਰੀ ਕੋਲਹਾਪੁਰ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਬਜੀਆਂ ਅਤੇ ਮਸਲੇ ਦੀ ਗਰੇਵੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਸਨੂੰ ਰੋਟੀ ਜਾਂ ਬੰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਚਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ
ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫ਼ੌਜ
ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫ਼ੌਜ  (ਆਈ ਐੱਨ ਏ ; आज़ाद हिन्द फ़ौज; آزاد ہند فوج) ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਵਿੱਤੀ, ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 21 ਅਕਤੂਬਰ 1943 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ।
ਮਾਂ
ਮਾਂ (ਜਾਂ ਮਾਤਾ, ਅੰਮੀ) ਉਹ ਔਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂ ਉਹ ਅੰਡਾਣੂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।   ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸਮਾਜਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਜਟਿਲਤਾ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਵਿਆਪਕ ਮੰਨਣਯੋਗ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇਣੀ ਚੁਣੌਤੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਮਰਦ ਵਾਸਤੇ ਤੁੱਲਾਰਥ ਸ਼ਬਦ ਪਿਉ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਹੈ।
ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫ਼ੌਜ
1943 ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੰਡੋ ਬਰਮਾ ਫਰੰਟ ਤੇ ਪ੍ਰੋਵੀਜ਼ਨਲ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜੰਗ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਮੀ (ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ) ਨੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਜਾਪਾਨੀ ਫੌਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੋਰਚਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ INA ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਇੰਫਾਲ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮਾਂ
ਸ਼ਬਦ ਉਤਪਤੀ
ਵਰਤਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਪੁਰਾਤਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ मातृ (ਮਾਤਰੀ) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਸਜਾਤੀ ਸ਼ਬਦ ਹਨ: ਲਾਤੀਨੀ māter (ਮਾਤਰ), ਯੂਨਾਨੀ μήτηρ, ਸਧਾਰਨ ਸਲਾਵੀ mati (ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਰੂਸੀ мать (ਮਾਤ’ਅ)) ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ مادر (ਮਾਦਰ)।
ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫ਼ੌਜ
ਸਥਾਪਨਾ
ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਮਾਰਚ 1942 ਵਿੱਚ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਨਫਰੰਸ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ ਬੋਸ ਦੁਆਰਾ ਬੁਲਾਈ ਗਈ ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਸ ਲੀਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਸ ਬਿਹਾਰੀ ਬੋਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਭਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗੀ - ਇਸੇ ਫੋਰਸ ਦਾ ਨਾਂ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਮੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਕ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਦੂਜੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੇ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਨੂੰ ਲੀਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਨੇ ਹੀ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਇਸ ਫੌਜ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ।
ਮਾਂ
ਜੈਵਿਕ ਮਾਂ
ਕਿਸੇ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖ, ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤ ਆਪਣੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਪਜਾਊ ਅੰਡਾਣੂ ਸਾਂਭਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਡਾਣੂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਭਰੂਣ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਰਭ, ਗਰਭ-ਧਾਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰਾ ਵਿਕਸਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਅਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਤੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਗਰਭਕੋਸ਼ (ਬੱਚੇਦਾਨੀ) ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਜੰਮਣ-ਪੀੜਾਂ ਸਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਂ ਦੇ ਸਤਨ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੁੱਧ ਨਿਆਣੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਾਸਤੇ ਜਰੂਰੀ ਰੋਗਨਾਸ਼ਕ ਅੰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਇੱਕ-ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਇੱਕ-ਮਾਤਰ ਸਾਧਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫ਼ੌਜ
ਸਥਾਪਨਾ
ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਦੇ ਨੌਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਬੰਧ ਸਨ: ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ, ਜਾਪਾਨ ਸਾਮਰਾਜ, ਇਟਲੀ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਗਣਰਾਜ, ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ, ਵੈਂਗ ਜਿੰਗਵੇਈ ਸਰਕਾਰ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਬਰਮਾ ਰਾਜ, ਮੰਚੁਕੂਓ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਫਿਲੀਪੀਨ ਗਣਰਾਜ।
ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ
ਜਿਸ ਰਾਤ ਬੋਸ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਉਸੇ ਰਾਤ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰਾਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜੋ ਸੁਭਾਸ਼ ਬੋਸ(ਨੇਤਾ ਜੀ) ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸੈਨਿਕ ਟੁਕੜੀਆਂ ਸਨ ਸੁਭਾਸ਼, ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਨਹਿਰੂ। ਚੌਥੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਰਾਣੀ ਝਾਂਸੀ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਸੀ ਜੋ ਸਿਰਫ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੀ।
ਮਾਂ
ਅਜੈਵਿਕ ਮਾਂ
ਮਾਂ ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਔਰਤ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੈਵਿਕ ਮਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੋਦ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਜਾਂ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਗੋਦ ਲੈਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗੋਦ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਜੋ 20ਵੀਂ ਸਦੀ 'ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਸੂਝਵਾਨ ਅਧਿਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਹਾਲੀਆ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੋਦ-ਧਾਰਨ ਕਾਫ਼ੀ ਸਧਾਰਨ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ।
ਨਾਇਬ ਮਾਂ
ਨਾਇਬ (ਸਰੋਗੇਟ) ਮਾਂ, ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਹ ਔਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਭਰੂਣ ਨੂੰ ਸਾਂਭਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਉਪਜਾਊ ਅੰਡਾਣੂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਜੈਵਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਨਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਜੋੜੇ ਲਈ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਉਹ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਜੈਵਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਹ ਗੱਲ ਧਿਆਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਔਰਤ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਟੈਸਟ-ਟਿਊਬ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਤਾਨ-ਉਤਪਤੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਉੱਨਤੀ ਕਾਰਨ ਜੈਵਿਕ ਮਾਂ-ਪੁਣੇ ਦੇ ਕਰਤੱਵ ਨੂੰ ਜੀਵਾਣੂ ਮਾਂ (ਜੋ ਅੰਡਾਣੂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ) ਅਤੇ ਗਰਭਕਾਲੀ ਮਾਂ (ਜੋ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ) ਵਿਚਕਾਰ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫ਼ੌਜ
ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ
ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਦੇ ਫੌਜੀ ਬਲਾਂ ਨੇ INA ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੈਨਾ ਵਿਰੁੱਧ ਕੁਝ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਫਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਜਾਪਾਨੀ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਕੂਚ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ, ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਭਰਤੀ, ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਇੰਫਾਲ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰੁਕ ਗਈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬੰਬਾਰੀ ਨੇ ਮਨੋਬਲ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ INA ਬਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, INA ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਜਦੋਂ 1944-1945 ਦੀਆਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰੰਗੂਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਓਥੇ 6000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਮੇਜਰ ਜਰਨਲ ਆਰਕਟ ਡੋਰਿਆਸਵਾਮੀ ਲੋਗਾਨਾਥਨ ਨੂੰ ਫੀਲਡ ਕਮਾਂਡਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਡੇਮਾਨ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਮਨ-ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਫਲ ਰਿਹਾ ਕਿ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 4 ਮਈ 1945 ਤੱਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਡਕੈਤੀ ਜਾਂ ਲੁੱਟ-ਖੋਹ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਜਪਾਨੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰੰਗੂਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਛੱਡੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜ ਵੱਲੋਂ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਬੋਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਰਮਾ ਛੱਡਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਰੰਗੂਨ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਸਰਕਾਰ ਉਦੋਂ ਢਹਿ ਗਈ ਜਦੋਂ ਜਾਪਾਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਬਰਤਾਨਵੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਰਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਸ ਖੁਦ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਨੂੰ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤਾਈਵਾਨ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਪਰੰਤੂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਇੱਕ ਭੇਦ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਬੋਸ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੀ 1945 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਸ ਆਰਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।
ਗੈਲਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ
ਮਾਂ
ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਾਂ-ਪੁਣਾ
200px|thumb|right|ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ
ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ਰਜ਼ਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਚਾਹੇ ਧਾਰਮਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਮਾਂਂਵਾਂ ਦੇ ਦੈਵੀਕਰਨ ਅਤੇ ਵਡਿਆਈ ਦੁਆਰਾ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਮਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਧਰਮ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂਵਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਉਚੇਚੇ ਧਾਰਮਿਕ ਨਿਯਮ ਜਾਂ ਸਿਧਾਂਤ ਜਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਹਨ: ਇਸਾਈਅਤ, ਯਹੂਦੀਅਤ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ । ਮਾਂ-ਪੁਣੇ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ: ਕੈਥੋਲਿਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੈਡੋਨਾ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਆਰੀ ਮੈਰੀ (ਮਰੀਅਮ), ਹਿੰਦੂ ਮਾਂਂਵਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਪੂਰਵ-ਇਸਾਈ ਮੱਤ ਵਿੱਚ ਦੇਮੇਤਰ ਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਨੇ 1499 ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਜਾਂ ਮਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ "ਇੱਕ ਔਰਤ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ" ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ "ਔਰਤ ਨੂੰ ਫਿਟਕਾਰਨਾ ਜਾਂ ਭੰਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ-ਮਹਾਰਾਜੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ"।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ
ਮਾਂ ਹੂੰਦੀ ਹੈ ਮਾਂ ਓ ਦੁਨੀਆਂ ਵਾਲਿਓ, ਮਾਂ ਹੈ ਠੰਡੀ ਥਾਂ ਓ ਦੁਨੀਆਂ ਵਾਲਿਓ, ਮਾਂ ਬਿਨਾਂ ਨਾ ਕੋਈ ਲਾਡ ਲੜਾਉਂਦਾ, ਰੋਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਚੂਪ ਕਰਾਉਂਦਾ, ਭੁੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਟੁਕ (ਰੋਟੀ) ਖਵਾਉਂਦਾ, ਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਮਾਂ ਓ ਦੁਨੀਆਂ ਵਾਲਿਓ, ਮਾਂ ਹੈ ਠੰਡੀ ਥਾਂ ਓ ਦੁਨੀਆਂ ਵਾਲਿਓ |
ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਤਰਜਮਾ
ਨਿਆਣੇ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਪਹਿਲਾ ਲੌਕਿਕ ਸ਼ਬਦ "ਮਾ" ਜਾਂ "ਮਾਮਾ" ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੰਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਧੁਨੀ ਦਾ ਮਾਂ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਨਿੱਗਰ ਮੇਲਜੋਲ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਬੋਲੀ ਦੇ ਸਥਾਨੀਕਰਨ ਨੂੰ ਵੀ ਪਛਾੜਿਆ ਹੈ।
ਗੈਰ-ਰੇਖਿਕ ਸਿਗਮਾ ਮਾਡਲ
ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਗੈਰ-ਰੇਖਿਕ σ ਮਾਡਲ ਇੱਕ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ Σ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਗੈਰ-ਰੇਖਿਕ ਮੈਨੀਫੋਲਡ ਅੰਦਰ ਟਾਰਗੈਟ ਮੈਨੀਫੋਲਡ T ਨਾਮਕ ਮੁੱਲ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਗੈਰ-ਰੇਖਿਕ ਸਿਗਮਾ ਮਾਡਲ ਜੈਲ-ਮਾਨ ਅਤੇ ਲੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।, ਜਿਸਨੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ, ਆਪਣੇ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਸਿਗਮਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸਪਿੱਨਹੀਣ ਮੀਜ਼ੌਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਫੀਲਡ ਤੋਂ ਬਾਦ ਰੱਖਿਆ।
O(3) ਗੈਰ-ਰੇਖਿਕ ਸਿਗਮਾ ਮਾਡਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਗੈਰ-ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ
ਗਣਿਤਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਗੈਰ-ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ (ਜਾਂ ਗੈਰ-ਕਮਿਉਟੇਟਿਵ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਉੱਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ) ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਲਈ ਗੈਰ-ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਗਣਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਉਪਯੋਗ (ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ) ਹੈ ਜੋ ਗੈਰ-ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਜੀਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ) ਅਤੇ ਇੰਡੈਕਸ ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਗੈਰ-ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰੂਪ ਇਹ ‘ਕਾਨੋਨੀਕਲ’ ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ:
ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ (ਧੁਰਿਆਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸੈੱਟ ਨਾਲ), ਇੱਕ ਧੁਰੇ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਧੁਰਿਆਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਕਣ ਦੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਨਾਪਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਹੇਜ਼ਨਬਰਗ ਅਨਸਰਟਨਟੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕਾਂ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਿਤਾ ਸਬੰਧ ਵੱਲ ਲਿਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੈਰ-ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦੇ ਉੱਤਮ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ UV/IR ਮਿਸ਼ਰਣ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਉਰਜਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਨਿਮਨ-ਊਰਜਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰਦਾ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਵਟਾਂਦਰਾਤਮਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਭਾਰਤ ਦੇ 500 ਅਤੇ 1000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦਾ ਵਿਮੁਦਰੀਕਰਨ
ਭਾਰਤ ਦੇ 500 ਅਤੇ 1000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦਾ ਵਿਮੁਦਰੀਕਰਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਸਰਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨੋਟਬੰਦੀ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ 8 ਨਵੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਰਾਤ ਸਵਾ ਅੱਠ ਵਜੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੁਆਰਾ ਅਚਾਨਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਵਿੱਚ 8 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਯਾਨੀ 9 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 500 ਅਤੇ 1000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੇਵਲ ਕਾਲੇ ਪੈਸਾ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨਕਲੀ ਨੋਟਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣਾ ਵੀ ਸੀ।  ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਅਤੇ ਤਸਕਰੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਜਤਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।  ਪਰ ਨੋਟਬੰਦੀ ਨਾਲ ਨਕਦੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਕੰਮ-ਧੰਦੇ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਤੇ ਇਸਦਾ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਨੋਟਬੰਦੀ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ।  ਮੋਦੀ ਦੇ ਇਸ ਐਲਾਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਬੰਬਈ ਸ਼ੇਅਰ ਬਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ 50 ਦੇ ਸਟਾਕ ਸੂਚਕ ਅਗਲੇ ਦੋ ਦਿਨ ਦੇ ਲਈ ਕਰੈਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਕਈ ਬੈਂਕਰ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕੁਝ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਕੋਲੋਂ ਵਿਮੁਦਰੀਕਰਨ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ, ਸੰਸਦ ਦੇ ਦੋਨੋਂ ਸਦਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਗਠਿਤ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।  ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਨੋਟਬੰਦੀ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮੌਲਿਕ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਰਬ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
ਨੋਟ-ਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਨਾ ਕਾਲੇ ਧਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ, ਨਾ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਫ਼ੰਡਾਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲੱਗੀ ਤੇ ਨਾ ਜਾਲ੍ਹੀ ਕਰੰਸੀ ਦਾ ਚਲਣ ਰੁਕਿਆ। ਨੋਟ-ਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਵੱਕਾਰ ਨੂੰ ਜੋ ਸੱਟ ਵੱਜੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਾਕਮ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਨੋਟ-ਬੰਦੀ ਲਾਹੇਵੰਦੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੋਟਬੰਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬੰਦ ਹੋਏ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਟ ਵਾਪਸ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਆਰ ਬੀ ਆਈ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਲਾਨਾ ਜਨਰਲ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ 'ਚ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁੱਲ 99.30 ਫੀਸਦੀ 500 ਅਤੇ 1000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਟ ਵਾਪਸ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਆਰ ਬੀ ਆਈ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੋਟਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਲੇਖਾ ਜੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਰ ਬੀ ਆਈ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, 'ਸਪੈਸੀਫਾਈਡ ਬੈਂਕ ਨੋਟ (ਐੱਸ ਬੀ ਐੱਨ ਐੱਸ) ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਆਰ ਬੀ ਆਈ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੇਂਦਰਾਂ 'ਚ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਕੁੱਲ 15,310.73 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਾਲੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਟ ਵਾਪਸ ਆਏ ਹਨ।'
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 8 ਨਵੰਬਰ 2016 ਨੂੰ 15,417.93 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇ 500 ਅਤੇ 1000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨੋਟ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ 'ਚ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਜਿੰਨੇ ਨੋਟ ਵਾਪਸ ਆਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ 15,310.73 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਹਨ। ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨੋਟਬੰਦੀ ਰਾਹੀਂ ਮਹਿਜ਼ 0.7 ਕਰੰਸੀ ਕੌਮੀ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਪੰਜ ਸੌ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ 99.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਨੋਟ ਤਬਾਦਲੇ ਰਾਹੀਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਆਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲਾ ਧਨ, ਕੌਮੀ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਖਾਰਿਜ ਕਰਨ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਪੱਖੋਂ ਨੋਟਬੰਦੀ ਵਾਲਾ ਕਦਮ ਕਾਰਗਰ ਨਹੀਂ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ।
ਦੋ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਬਾਅਦ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਯਾਦ ਕਰਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਨੋਟਬੰਦੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਭਰਿਆ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਾਏ ਫੱਟਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਰ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਨੋਟਬੰਦੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੀ ਜੋ ਤਬਾਹੀ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਤੇ ਮੱਧਵਰਗੀ ਸਨਅਤਕਾਰਾਂ ਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਉਠਾਉਣਾ ਪਿਆ; ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਘਟੇ ਤੇ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਝਟਕੇ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ; ਅਰਥਚਾਰੇ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਰਸਮੀ (ਫਾਰਮਲ – ਲਿਖ਼ਤ-ਪੜ੍ਹਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ) ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਟੈਕਸ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੀ ਅਤੇ ਅਰਥਚਾਰਾ ਨਗਦੀ ਤੋਂ ਡਿਜੀਟਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੈਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ’ਤੇ ਤੁਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਦੋ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨੋਟਬੰਦੀ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨੋਟਬੰਦੀ ਦਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਹਾਓ ਆਈ ਮੈੱਟ ਯੂਅਰ ਮਦਰ
ਹਾਓ ਆਈ ਮੈੱਟ ਯੂਅਰ ਮਦਰ (ਕਈ ਬਾਰ HIMYM ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਟਕੌਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰੈਗ ਥੌਮਸ ਅਤੇ ਕਾਰਟਰ ਬੇਜ਼ ਨੇ ਸੀਬੀਐਸ ਲਈ ਸਿਰਜਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਲੜ੍ਹੀ ਜਿਹੜੀ ਕਿ 2005 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਚੱਲੀ, ਟੈੱਡ ਮੋਜ਼ਬੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਜੋ ਕਿ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਦੇ ਮੈਨਹੈਟਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਟੈੱਡ, ਵਰ੍ਹੇ 2030 ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਲਿਊਕ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ, ਪੈੱਨੀ ਨੂੰ ਸਤੰਬਰ 2005 ਤੋਂ ਮਈ 2013 ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਪਾਇਆ।
ਇਹ ਲੜ੍ਹੀ ਕੁੱਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਥੌਮਸ ਅਤੇ ਬੇਜ਼ ਦੀ ਯਾਰੀ-ਦੋਸਤੀ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। 208 ਵਿੱਚੋਂ 196 ਐਪੀਸੋਡਜ਼ ਨੂੰ ਪਾਮੇਲਾ ਫਰਾਈਮੈਨ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰੌਬ ਗ੍ਰੀਨਬਰਗ (7 ਐਪੀਸੋਡਜ਼), ਮਾਇਕਲ ਸ਼ਿਆ (4 ਐਪੀਸੋਡਜ਼), ਅਤੇ ਨੀਲ ਪੈਟਰਿਕ ਹੈਰਿਸ (1 ਐਪੀਸੋਡ) ਹਨ।
ਆਪਣੇ ਖਾਸ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਮਖੌਲ ਕਾਰਣ, ਹਾਓ ਆਈ ਮੈੱਟ ਯੂਅਰ ਮਦਰ ਆਪਣੇ ਦੌਰ 'ਚ ਬਹੁਤ ਪਰਚਲਿਤ ਰਿਹਾ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਧੀਆ ਟਿਪਣੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਰਲਵੀਆਂ ਮਿਲਵੀਂਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਨੂੰ 30 ਐੱਮੀ ਅਵਾਰਡਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ 10 ਜਿੱਤੇ। 2010 ਵਿੱਚ, ਐਲੀਸਨ ਹੈਨੀਗਨ ਨੇ ਪੀਪਲਜ਼ ਚੌਇਸ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਸੰਦੀਦਾ ਟੀਵੀ ਕੌਮੇਡੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। 2012 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਲੜ੍ਹੀ ਨੇ ਪੀਪਲਜ਼ ਚੌਇਸ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ, ਪਸੰਦੀਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਟੀਵੀ ਕੌਮੇਡੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਨੀਲ ਪੈਟਰਿਕ ਹੈਰਿਸ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਪਸੰਦੀਦਾ ਟੀਵੀ ਕੌਮੇਡੀ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਸਾਰ
ਇਹ ਲੜ੍ਹੀ ਟੈੱਡ ਮੋਜ਼ਬੀ (ਅਦਾਕਾਰ: ਜੌਸ਼ ਰੈਡਨਰ) ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਬੌਬ ਸੈਗੇਟ, ਟੈੱਡ ਮੋਜ਼ਬੀ ਵੱਜੋਂ 25 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ 2005 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ 27 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਟੈੱਡ ਮੋਜ਼ਬੀ ਇੱਕ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਸਤ ਮਾਰਸ਼ਲ ਐਰਿਕਸਨ, ਲਿਲੀ ਔਲਡ੍ਰਿਨ, ਬਾਰਨੀ ਸਟਿਨਸਨ ਅਤੇ ਰੌਬਿਨ ਸ਼ਰਬਾਟਸਕੀ ਹਨ।
ਲੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਟੈੱਡ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਿਊਕ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਪੈੱਨੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਵਰ੍ਹੇ 2030 ਵਿੱਚ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸਲ ਕਹਾਣੀ ਅੱਠਵੇਂ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਟੈੱਡ ਆਪਣੀ ਘਰਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਟ੍ਰੇਸੀ ਮੈੱਕੌਨਲ ਹੈ।
ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕਿਰਦਾਰ
ਕੋਬੀ ਸਮੱਲਡਰਜ਼ - ਰੌਬਿਨ ਸ਼ਰਬਾਟਸਕੀ
ਨੀਲ ਪੈਟਰਿਕ ਹੈਰਿਸ - ਬਾਰਨੀ ਸਟਿਨਸਨ
ਐਲਿਸਨ ਹੈਨੀਗਨ - ਲਿਲੀ ਐਲਡ੍ਰਿਨ
ਕ੍ਰਿਸਟਿਨ ਮਿਲਿਓਟੀ - ਟ੍ਰੇਸੀ ਮੈੱਕੌਨਲ
ਬੌਬ ਸੈਗੇਟ - ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਟੈੱਡ ਮੋਜ਼ਬੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਟੇਲੀਵਿਜਨ ਧਾਰਾਵਾਹਿਕ
ਹਿਊਗੋ ਗਰੋਸ਼ੀਅਸ
ਹੁਗੋ ਗਰੋਤੀਊਸ (10 ਅਪ੍ਰੈਲ 1583 – 28 ਅਗਸਤ 1645) ਡੱਚ ਗਣਤੰਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨਦਾਰ ਜਾਂ ਨਿਆਂ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਵੀਟੋਰਿਆ ਅਤੇ ਅਲਬੇਰੀਕੋ ਜੇਨਤਲੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਨੀਹ ਰੱਖੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ, ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਕਵੀ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਰਾਜਦੂਤ ਸੀ।
ਵੇਦਾਂਗੀ ਕੁਲਕਰਨੀ
ਵੇਦਾਂਗੀ ਕੁਲਕਰਨੀ (ਜਨਮ 1998) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਸਾਈਕਲਿਸਟ ਹੈ। 2018 ਵਿੱਚ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ।
ਜੀਵਨੀ
ਕੁਲਕਰਨੀ ਪੁਣੇ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬੋਰਨੇਮਾਊਥ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰਿਕਾਰਡ ਕੋਸ਼ਿਸ਼
ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ 2016 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਜੂਨ 2018 ਵਿੱਚ ਪਰਥ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 29,000 ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ 159 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਲੋਮੀਟਰ, 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਦਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ, 14 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗ੍ਰੀਜ਼ਲੀ ਰਿੱਛ ਦੁਆਰਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ, ਰੂਸੀ ਬਰਫ਼ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਇਕੱਲੇ ਕੈਂਪਿੰਗ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਚਾਕੂ-ਪੁਆਇੰਟ 'ਤੇ ਲੁੱਟਿਆ ਜਾਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। 80 ਫੀਸਦੀ ਸਫਰ 'ਚ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕੁਲਕਰਨੀ ਨੂੰ -20 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ 37 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1998 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ
ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਜਾਂ ਅਰਵਿੰਦ ਘੋਸ਼ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ; Sri Aurobindo, ਬੰਗਾਲੀ: শ্রী অরবিন্দ, ਜਨਮ: 15 ਅਗਸਤ 1872, ਮੌਤ: 5 ਦਸੰਬਰ 1950) ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਨ।
ਜੀਵਨੀ
ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ 15 ਅਗਸਤ 1872 ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਵਾਨ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਤੰਤਰਤਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਯੋਗੀ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਂਡਿਚੇਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਵੇਦ, ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਗਰੰਥਾਂ ਆਦਿ ਉੱਤੇ ਟੀਕੇ ਲਿਖੇ। ਯੋਗ ਸਾਧਨਾ ਉੱਤੇ ਮੌਲਕ ਗਰੰਥ ਲਿਖੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਪੱਧਤੀ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸਭ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਵੀ ਵੀ ਸਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਵੀ।
ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ
ਅਰਬਿੰਦੋ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਈਵੇਲੂਸ਼ਨ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਕਲਪ ਸਿਰਫ਼ ਵਰਤਾਰੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ (ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਉਹ ਦੈਵੀ ਵਜੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਰੀਦਕੋਟ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਕੋਟਕਪੂਰਾ
ਢਿੱਲਵਾਂ ਕਲਾਂ * ਹਰੀ ਨੌਂ * ਰਾਮਸਰ * ਸਰਾਵਾਂ
ਜੈਤੋ
ਡੋਡ * ਬਾਜਾਖਾਨਾ * ਮੱਲਾ * ਲੰਭਵਾਲੀ * ਬਰਗਾੜੀ * ਗੋਂਦਾਰਾ * ਉਕੰਦਵਾਲਾ * ਦਬੜੀਖਾਨਾ * ਸੇਢਾ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ * ਰਾਊ ਵਾਲਾ * ਝੱਖੜ ਵਾਲਾ * ਰਣ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ * ਦਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ * ਮੱਤਾ * ਚੈਨਾ * ਰੋੜੀ ਕਪੂਰਾ * ਚੰਦ ਭਾਨ * ਕੋਠੇ ਸੰਤਾ ਸਿੰਘ ਵਾਲੇ * ਰੋਮਾਣਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ * ਵਾੜਾ ਭਾਈ ਕਾ
ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਗੰਜਵੀ
ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਗੰਜਵੀ (نظامی گنجوی, Nizami Gəncəvi) (1141 - 1209) (6ਵੀਂ ਸਦੀ ਹਿਜਰੀ), Nizami Ganje'i,ਨਿਜ਼ਾਮੀ, ਜਾਂ ਨੇਜ਼ਾਮੀ, ਜਿਸਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਨਿਜ਼ਾਮ ਉਦ-ਦੀਨ ਅਬੂ ਮੁਹੰਮਦ ਇਲਿਆਸ ਇਬਨ-ਯੂਸੁਫ਼ ਇਬਨ-ਜ਼ਾਕੀ ਸੀ, 12ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ।   ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਮਹਾਂਕਾਵਿਕ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਸ਼ਾਇਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿਕ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਲੌਕਿਕ ਅਤੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਇਰਾਨ, ਕੁਰਦਸਤਾਨ   ਅਤੇ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਗੌਰਵ ਅਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੰਜ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਦਾ ਅਜੇ ਬਚਪਨ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਬਾਪ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਗ਼ਮ ਦਾ ਅਸਰ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਉੱਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਰਿਹਾ। ਸ਼ਹਿਰ ਗੰਜਾ ਸਰਜ਼ਮੀਨ ਈਰਾਨ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਬਾਦੀ ਇਰਾਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਇਸਾਈ ਸੀ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਇਸਲਾਮੀ ਦੁਨੀਆ ਅਤੇ ਮਸੀਹੀ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸਰਹਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਅਨਾਥ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉਸਦੇ ਮਾਮੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ 'ਰਾਇਸਾ' ਸੀ, ਕੁਰਦੀ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ  ਯੂਸਫ਼  ਸੀ, ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਇਆ ਹੈ।.
ਪਰਿਵਾਰ
ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਆਧੁਨਿਕ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਤਨੀ ਨੂੰ  ਆਫਾਕ  ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵਾਹਿਦ ਦਸਤਗਰਦੀ ਹੀ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਇਸ ਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖਕ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਈਦ ਨਫੀਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਸਰੋਤ ਨੇ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸਾਰੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਇਸ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ  ਆਫਾਕ  ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਸ਼ੇਅਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅਫਾਕ  ਆਇਆ ਹੈ ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਨਾਮ ਦੀ ਬਜਾਏ "ਦੁਮੇਲ" ਦੇ ਅਰਥ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਿਜ਼ਮੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਹੋਰ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰ ਗਈਆਂ - ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਵੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ, "ਰੱਬ, ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਮਸਨਵੀ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ!".
ਸਿੱਖਿਆ
ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਐਵੇਸੀਨਾ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸੂਫੀਵਾਦ ਦੇ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਇਬਨ ਅਰਬੀ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਇਸਲਾਮੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਉਸਦਾ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਹੜਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੁਤਬ ਅਲ-ਦੀਨ ਸ਼ੀਰਾਜ਼ੀ ਵਰਗੇ ਹਕੀਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਹਕੀਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਨਿਜ਼ਮੀ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਕਵੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗੀਤਕ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਦੋਵੇਂ ਹੈ। ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਦੀ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਕਵੀਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ; ਪਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਇਸ ਪੱਖੋਂ ਕਿਤੇ ਹੈਰਾਨਕੁਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਮੌਖਿਕ ਅਤੇ ਲਿਖਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਗਣਿਤ, ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ, ਜੋਤਿਸ਼, ਅਲਕੈਮੀ, ਮੈਡੀਸਨ, ਬੋਟਨੀ, ਕੁਰਾਨਿਕ ਮੁਹਾਵਰੇ, ਇਸਲਾਮੀ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ, ਈਰਾਨੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਅਤੇ ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ, ਇਤਿਹਾਸ, ਨੈਤਿਕਤਾ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਹੱਸਵਾਦ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚੰਗਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ।
ਚਰਨਜੀਤ ਅਹੂਜਾ
ਚਰਨਜੀਤ ਅਹੂਜਾ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਚਰਨਜੀਤ ਅਹੂਜਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਹੇਠ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ।
ਹੀਰੋਡਾਟਸ
ਹੀਰੋਡਾਟਸ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਸਟਰਬੌਟਨ-ਕੁਰੀਰੈਨ
ਵੈਸਟਰਬੌਟਨ-ਕੁਰੀਰੈਨ ਇੱਕ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1900 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਊਮਿਓ, ਵੈਸਟਰਬੌਟਨ ਵਿੱਚ ਛੱਪਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੈਸਟਰਬੌਟਨ ਦੀਆਂ ਖੇਤਰੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਊਮਿਓ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰੋਜ਼ਨ
ਵੀ.ਕੇ. ਪਹਿਲੀ ਬਾਰ 17 ਮਈ 1900 ਵਿੱਚ ਛੱਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1903 ਤੱਕ ਵੈਸਟਰਬੌਟਨ ਕਾਉਂਟੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਐਸਟ੍ਰਿਡ ਤੈਰਿਡ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਹਿਲੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਗੁਸਤਾਵ ਰੋਜ਼ਨ ਦੀ ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ 1926 ਤੱਕ ਇਸ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ 1926 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਕਾਰਲ ਗੁਸਤਾਵ ਏਕਮਾਨ ਦੇ ਆਫ਼ਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਉੱਤਰਅਧਿਕਾਰੀ ਅਰਨੈਸਟ ਗਾਫਵੇਲਿਨ ਬਣਿਆ ਜੋ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਮਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਸਤਾਵ ਰੋਜ਼ਨ ਦਾ ਇਕਲੋਤਾ ਮੁੰਡਾ ਸਟੈਲਨ ਰੋਜ਼ਨ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਬਣਿਆ। ਸਤੰਬਰ 1928 ਵਿੱਚ ਏਕਮਾਨ ਦੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਸਤਾਵ ਰੋਜ਼ਨ ਊਮਿਓ ਵਿੱਚ ਵਾਪਿਸ ਆ ਗਏ; ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ.ਕੇ. ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ 1931 ਤੋਂ ਲੈਕੇ 1942 ਤੱਕ ਵੈਸਟਰਬੌਟਨ ਕਾਉਂਟੀ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਉੱਤੇ ਰਹੇ।
ਬੈਕਸਟ੍ਰਾਮ
1929 ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ੇਅਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਿਲਡਰ ਬੈਕਸਟ੍ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤੇ। 1930/1931 ਤੱਕ ਵੀ.ਕੇ. ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਪੂਰੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1988 ਤੱਕ ਵੀ.ਕੇ. ਦਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ। 1949 ਵਿੱਚ ਇਹ ਨੌਰਲੰਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਜਿਹਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੈਸ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਸੀ, ਹੈਰੀ ਲਿੰਡਵਾਲ, ਜੋ 1985 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੱਕ ਨੌਕਰੀ ਉੱਤੇ ਰਿਹਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੀਡਨ
ਬਿਲ ਟਿਲਡਨ
ਵਿਲੀਅਮ ਟਾਟੇਮ ਟਿਲਡਨ II (ਫਰਵਰੀ 10, 1893 - 5 ਜੂਨ, 1953), (ਉਪਨਾਮ "ਬਿੱਗ ਬਿੱਲ") ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਰਸ਼ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਟੇਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਿਡਲਨ ਨੇ 1920 ਤੋਂ 1925 ਤੱਕ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ 1 ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਰਡ ਕੋਰਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰੋ ਸਕਾਲਮ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਸਮੇਤ 15 ਮੇਜਰ ਸਿੰਗਲ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ, ਉਹ 1920 ਵਿੱਚ ਵਿੰਬਲਡਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਯੂਐਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਟਾਈਟਲ (ਰਿਚਰਡ ਸੀਅਰਜ਼ ਅਤੇ ਬਿਲ ਲਾਰੈਨਡ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ) ਤੇ ਵੀ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ।
ਟਿਲਡਨ ਨੇ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਨਿਸ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ 1912-29 ਦੇ ਆਪਣੇ 18-ਸਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ 192 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 138 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤੇ। 1929 ਦੇ ਯੂਐਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਟਿਲਡਨ ਸਿੰਗਲ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਂਮ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਦਸ ਫਾਈਨਲ 2017 ਤੱਕ ਰੋਜਰ ਫੈਡਰਰ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜਣ ਤੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਤੇ ਬਣੇ ਰਹੇ। ਉਸ ਨੇ 37 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿੰਬਲਡਨਨ ਵਿਖੇ 1930 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਆਖਰੀ ਮੇਜਰ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਪੇਸ਼ਾਵਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਬਿਲ ਟਿਲਡੇਨ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਫਰਵਰੀ 1893 ਨੂੰ ਗਰੈਮਟਾਊਨ, ਫਿਲਡੇਲਫਿਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਿਲੀਅਮ ਟੈਟਮ ਟਿਲਡੇਨ ਸਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਉੱਨ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸੇਲੀਨਾ ਇੱਕ ਪਿਆਨੋਵਾਦੀ ਸੀ। ਬਰਾਈਟ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਟਿਲਡਨ 18 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ। ਟਿਲਡਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮਾਸੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਹਰਬਰਟ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਹਿਰਾਈ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਟਿਲਡੇਨ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਦੇ ਘਰ 1941 ਤੱਕ ਰਹੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ 48 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
1453
1453 45 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1450 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ
ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਿਨਸੀ ਵਿਹਾਰ ਜਾਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਜਿਨਸੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਰੁਝਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਪੀੜਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।   ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼, ਦੋਵੇਂ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਘਟਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ, ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਮਾਨਵੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਲੰਘਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਖੁਲਾਸੇ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਅੰਡਰ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਘਟਨਾ ਹੈ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਪਲੱਬਧ ਅੰਕੜੇ, ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਸਹੀ ਸਕੇਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਖੋਜ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਵੀ ਇੱਕ ਅਣਗੌਲਿਆ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਤਾਲਮੇਲ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿਵਾਦ-ਸਬੰਧਤ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।  ਅਕਸਰ, ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨਸਾਥੀ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਹ ਕੰਮ ਜਾਇਜ਼ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਟਕਰਾਅ ਵਜੋਂ, ਯੌਨ ਹਿੰਸਾ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਦੰਡ-ਰਹਿਤ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਫਸੇ ਅਢੁਕਵੇਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਜੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।  ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਬਲਾਤਕਾਰ, ਅਕਸਰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਇੱਕ ਢੰਗ (ਜੰਗੀ ਬਲਾਤਕਾਰ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਜੋਂ, ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਪਤਨ ਜਾਂ ਮਰਦ ਜਾਂ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਲੜਾਕਿਆਂ ਦਾ ਪਤਨ।  ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਆਈ.ਐਚ.ਆਰ.ਐਲ., ਕਸਟੌਮਰੀ ਲਾਅ ਅਤੇ ਆਈ.ਐਚ.ਐਲ. ਦੁਆਰਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਪਾਬੰਦੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜ਼ੂਦ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਅਜੇ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੋਨਿਆਂ ਵਿਚ ਅਜੇ ਵੀ ਗੈਰ-ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਗਰੀਕਾਂ ਤੋਂ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ "ਆਮ" ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਢੰਗ, ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਜਬੂਤੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਲਿੰਗਕ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਾਮੂਲੀ ਮੁੱਦਾ ਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇਹ ਅਪਰਾਧਕ ਕਾਰਵਾਈ ਬਣ ਗਿਆ।
ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ
ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਇਹ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਅਤੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਾਥੀ ਉੱਪਰ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਜਿਨਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਾਰਕ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੈਕਸ ਕਰਨ ਲਈ ਜਬਰਦਸਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਚਲੇ ਕਾਰਕ ਵਿਚ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਵਾਰ ਨੂੰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਖੋਜ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਮਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਧੇਰੇ ਕਾਰਕ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ, ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਾਰਕ ਮਹੱਤਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੋਖਮ ਕਾਰਕ
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜੋਖਮ ਤੱਥ ਹਨ:
ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਕਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਜੋਖਮ ਹਨ:
ਹੇਠਲੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਕਾਰਕ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
Category:CS1 maint: Archived copy as title ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਲੇਖ ਸੰਪਾਦਨ ਮੁਹਿੰਮ 2018
ਨਾਲਿਨੀ ਦਾਸ
ਨਲਿਨੀ ਦਾਸ (5 ਅਗਸਤ 1916 - 26 ਮਾਰਚ 1993) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰਸਾਲੇ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਨਲਿਨੀ ਦਾਸ ਅਰੁਣਨਾਥ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਪੁਨੀਲਤਾ (ਰੇ ਚੌਧਰੀ) ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ|ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਇੱਕ ਡਿਪਟੀ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ, ਟੈਕਨੋਲੋਜਿਸਟ ਅਤੇ ਉੱਦਮੀ ਉਪੇਂਦਰਕਿਸ਼ੋਰ ਰੇ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਸੁਕੁਮਾਰ ਰੇ ਉਸ ਦਾ ਮਾਮਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਸਕਰ ਜੇਤੂ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰੇ ਉਸ ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ। ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਹਮੋ ਬਾਲਿਕਾ ਸਿੱਖਿਆ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਸੇਂਟ ਜੋਹਨ ਡਾਇਓਸਨ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਆਈ.ਏ.
ਉਸ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਚਰਚ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਫਿਲੋਸੋਫੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਫਿਲੋਸੋਫੀ  ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਪੜਾਈ ਕੀਤੀ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਉਹ ਇੱਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਬੀ.ਏ. ਅਤੇ ਐਮ.ਏ.ਵਿਚ ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ | ਬੀ.ਏ. ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਪਹਿਲਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂ
ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਕਰਿਅਰ
ਦਾਸ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਸੰਸਥਾ ਵਿਚ ਫਿਲੋਸੋਫੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਫੈਕਲਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ | ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਿਦਿਅਕ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। 1945 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਵਾਪਸੀ ਤੇ, ਉਹ ਨਵੇਂ ਸਥਾਪਤ ਡੇਵਿਡ ਹੇਅਰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ | ਜਦੋਂ women ਰਤਾਂ ਲਈ ਇਕ ਵੱਖਰਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸਿਖਲਾਈ ਕਾਲਜ, ਵਿੱਦਿਅਕ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਦੇ ਫੈਕਲਟੀ ਦੀ ਇਕ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਈ| ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਉਸ ਇੰਸਟੀਚਿ .ਟ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਬਣ ਗਈ.
ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਹ ਬੈਥੂਨ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ (1968–1974) ਸੀ| ਉਸ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|
ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ
ਦਾਸ ਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਕੂਲੀ ਔਰਤ ਰਤ ਜਾਸੂਸ ਬਣਾਈ। ਗੋਇੰਦਾ ਗੋਂਡਾਲੂ (ਸਵਪਨਾ ਦੱਤਾ ਦੁਆਰਾ ਲੂ ਕੁਆਰਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਚਾਰ ਜਵਾਨ ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਰਹੱਸਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਹਨ|
1964 ਤੋਂ 1993 ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤਕ, ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਿੰਨ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲਦੀ ਸੀ. ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰੇ, ਸ਼ਾਤ ਰਾਜ ਧੋਂ ਏਕ ਮਾਣਿਕ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ| ਉਸਨੇ ਲੀਲਾ ਮਜੂਮਦਾਰ ਅਤੇ ਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ|
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਨਲਿਨੀ ਦਾਸ Ashokananda ਦਾਸ, ਬੰਗਾਲੀ ਕਵੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਵਿਆਹ Jibanananda ਦਾਸ. ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਅਮਿਤਾਨੰਦ ਦਾਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੇਟਾ ਹੈ|
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1993 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1916