cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਮੇਘ ਰਾਜ ਮਿੱਤਰ
ਮੇਘ ਰਾਜ ਮਿੱਤਰ 1984 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਤਕਰੀਬਨ 28 ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਬਰਨਾਲੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖਕ
ਟੀਬੀ
ਟੀਬੀ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਬੀਮਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਟਿਊਬਰ ਕਲੋਸਿਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਟੀਬੀ ਇੱਕ ਛੂਤ ਵਾਲਾ ਰੋਗ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ‘ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ’ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ 2012 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਪਗ 90 ਲੱਖ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 20 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟੀਬੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਟੀਬੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਟੀਬੀ ਉੱਪਰ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਪੈਨਸਲੀਨ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਨ 1940 ਤਕ ਇਹ ਬੀਮਾਰੀ ਮੌਤ ਦਾ ਵਾਰੰਟ ਹੀ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਐਂਟੀ-ਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਟੀਬੀ ਦੇ ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਹਾਇਕ ਸਿੱਧ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰੋਗ ਦਾ ਮੁਫ਼ਤ ਇਲਾਜ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟੀਬੀ ਦੇ ਰੋਗਾਣੂ ਦੀ ਖੋਜ 24 ਮਾਰਚ, 1882 ਨੂੰ ਰੋਬਰਟ ਕੋਛ ਨੇ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦੀ ਬਦੋਲਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 1905 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮੈਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।
ਟੀਬੀ ਇੱਕ ਛੂਤ ਵਾਲਾ ਰੋਗ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਗ਼ਰੀਬੀ ਕਾਰਨ ਇੱਕੋ ਕਮਰੇ ਦੀ ਛੱਤ ਹੇਠ ਜੀਆਂ ਦਾ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਟੀਬੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੱਖਰਾ ਰਹਿਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਸਕਣ। ਟੀਬੀ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਗ਼ਰੀਬੀ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ ’ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਬੀਮਾਰੀ ਸਬੰਧੀ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ਨੀਤੀ ਘੜੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰੋਗ ਦਾ ਮੁਫ਼ਤ ਇਲਾਜ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਟੀਬੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਅਤੇ ਪੱਕਾ ਇਲਾਜ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਟਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਬਿਲਕੁੱਲ ਮੁਫਤ ਹੈ। ਇਸ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਸੌਖੇ, ਪੱਕੇ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਾਲੇ ਇਲਾਜ ਸਬੰਧੀ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਹਫਤੇ ਤੱਕ ਹਲਕਾ ਬੁਖਾਰ, ਖੰਘ ਸਹਿਤ ਰਹਿਣ ਉੱਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਟੀਬੀ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰੋਗ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਉੱਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਟਸ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਯੁਕਤ ਦਵਾਈਆਂ ਲੇਕਰ ਹੋਰ ਟੈਸਟ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮੁਫਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ 2030 ਤੱਕ ਟੀਬੀ ਨੂੰ ਜੜ ਤੋਂ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਟੀਬੀ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ ਹਵਾ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਟੀਬੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸਦੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੀਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਖੁੰਘਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਛਿਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਛੂਤ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੁੰ ਫੈਲਣ ਲਈ ਟੀਬੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜਦੀਕੀ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ, ਜੋ ਸਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਟੀਬੀ ਦੇ ਕੀਟਾਣੂ ਅੰਦਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੁੰ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸੂਖਮਜੀਵੀ (ਮਾਈਕ੍ਰੋਬੈਕਟੀਰੀ)
ਟੀਬੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਤਪਦਿਕ ਮਾਈਕੋਬੈਕਟੀਰੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਛੋਟਾ, ਐਰੋਬਿਕ ਚੱਲਣ ਵਿਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੈਥੋਜਨ ਦੀ ਉੱਚ ਵਸਾ ਸਮੱਗਰੀ ਇਸਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਕਲੀਨਿਕਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ 16 ਤੋਂ 20 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੋਰ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੌਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਈਕੋਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਝਿੱਲੀ ਇੱਕ ਦੋ-ਪਰਤ ਵਾਲਾ ਵਸਾ ਹੈ। TB ਕਮਜ਼ੋਰ ਲਾਗਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਸੈਲਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਫਤਿਆਂ ਤੱਕ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ, ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸੰਜੀਵ ਜੀਵ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੱਛਣ ਇਸਦੇ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਸਰੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਖਾਸ (ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ) ਹਨ। ਕਈ ਵੇਰੀਐਂਟ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤਪਦਿਕ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ 5 ਤੋਂ 10% ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐੱਚ.ਆਈ.ਵੀ. ਨਹੀਂ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸਰਗਰਮ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਤਪਦਿਕ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸੰਕਰਮਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਲਮਨਰੀ ਟੀਬੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)। ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਮੋਨਰੀ ਟੀਬੀ ਉਦੋਂ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤਪਦਿਕ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਲਮਨਰੀ ਟੀਬੀ ਇੰਟਰਾਪਲਮਨਰੀ ਟੀਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਲਮਨਰੀ
ਜੇਕਰ ਤਪਦਿਕ ਦੀ ਲਾਗ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ (90% ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ)। ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਖੰਘ ਅਤੇ ਬਲਗ਼ਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲਗਭਗ 25% ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ (ਭਾਵ ਉਹ "ਅਸਿਮਪੋਮੈਟਿਕ" ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ)। ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੰਘਦੇ ਹੋਏ ਖੂਨ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ  ਮਾਤਰਾ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਤਪਦਿਕ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ  ਜਖਮਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਤਪਦਿਕ ਦੀ ਲਾਗ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਐਕਸਟ੍ਰਾ-ਪਲਮਨਰੀ
15-20% ਸਰਗਰਮ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਲਾਗ ਸਾਹ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੀਬੀ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਿਊਨਿਟੀ, ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ  ਐੱਚਆਈਵੀ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ 50% ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਲਾਗਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ  ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਢੱਕਣਾ (ਟੀਬੀ ਪਲਿਊਰੀਸੀ ਵਿੱਚ), ਕੇਂਦਰੀ ਨਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਤਪਦਿਕ ਮੈਨਿਨਜਾਈਟਿਸ ਵਿੱਚ), ਲਿੰਫੈਟਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਗਰਦਨ ਦੇ ਨੀਚੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ), ਜੈਨੀਟੋਰੀਨਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਯੂਰੋਜਨੀਟਲ ਟੀਬੀ ਵਿੱਚ ) ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜ (ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਵਿੱਚ) ਟੀ.ਬੀ. ਦੀ ਲਾਗ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਮਾਰੀਆਂ
11 ਅਗਸਤ
11 ਅਗਸਤ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 223ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 224ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 142 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਗਸਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਪਾਇਰਸ
ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਪਾਇਰਸ (23 ਨਵੰਬਰ, 1804 –8 ਅਕਤੂਬਰ, 1869) ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ 14ਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ। ਆਪਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਪਦ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਕਤਲ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਪਾਇਰਸ ਨੇ ਸੋਗਮਈ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪਦ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਨਵੰਬਰ 1804 ਵਿੱਚ ਹਿੱਲਜਬੋਰੋਹ, ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਾਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਆਪ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੱਕ ਪੁੱਜਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਰਸਤੇ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਸਾਫ ਕਰ ਦਿਤੇ। ਆਪ ਨੇ ਬੋਡੋਇਨ ਕਾਲਜ ਵਿਚੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, 24 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਲੈਜਿਸਲੇਚਰ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਪੀਕਰ ਬਣ ਗਿਆ। 1830ਵਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਆਪ ਪਹਿਲਾਂ ਰੀਪਰਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੈਨੇਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਕੰਮ
ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਪਾਇਰਸ ਨੇ 1850 ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਧੜੇਬੰਦਕ ਤੂਫਾਨ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਈ। ਆਪ ਨੂੰ ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਮੈਕਸੀਨਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਮਗਰੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਪਦ ਲਈ 1852 ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ। ਸਾਰੇ ਡੈਲੀਗੇਟ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਵਿਖੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਥਿੜਕਣ ਦੇ 1850 ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੌਖਿਆਂ ਹੀ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਗੁਲਾਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਰੱਖਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਨ ਵਾਸਤੇ ਰਜ਼ਾਮੰਦ ਹੋ ਗਏ। ਵਿੱਗਾਂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜਨਰਲ ਵਿਨਫੀਲਡ ਸਕਾਟ ਨੂੰ ਆਪ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਜਿਤ ਲਈ। ਆਪ ਨੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਬੈਠਦਿਆਂ ਹੀ ਘਰੇਲੂ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਯੁੱਗ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਪ ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਇਆ, ਜਿਥੇ 8 ਅਕਤੂਬਰ 1869 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1804 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1869 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
1900 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
1900 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਜਾਂ II ਓਲੰਪੀਆਡ ਫ਼੍ਰਾਂਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਖੇ ਹੋਈਆ। ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਖੇਡਾਂ 14 ਮਈ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕਿ 28 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈਆ। ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 997 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ 19 ਖੇਡ ਈਵੈਂਟ 'ਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਤੈਰਾਕ ਹੇਲੇਨਾ ਦਿ ਪੋਰਟੇਟਜ਼ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਬਣੀ। ਇਹ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨੀ ਹੇਠ ਖੇਡੀਆਂ ਗਈਆ। ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਐਥਲੀਟ ਅਲਵਿਨ ਕਰਾਨਜ਼ਲੇਨ ਨੇ 60 ਮੀਟਰ, 110 ਮੀਟਰ ਅੜਿਕਾ ਦੌੜ, 200 ਮੀਟਰ ਅੜਿਕਾ ਦੌੜ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ।
ਮਹਿੰਦਰਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲਾ
ਮਹਿੰਦਰਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦਾ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲਾ 1,859 ਕਿਲੋਮੀਟਰ2 ਵੱਡਾ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ਿਲੇ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 812,022 (2001 ਸੇਂਸਸ ਮੁਤਾਬਕ) ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲਾ 1 ਨਵੰਬਰ 1948 ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਬਾਅਦ ਇਹ ਜ਼ਿਲਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। 1966 ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਬਨਣ ਬਾਅਦ ਇਹ ਜ਼ਿਲਾ ਹਰਿਆਣੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। 1989 ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਰੇਵਾੜੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਛੱਤਿਆਣਾ
ਛੱਤੇਆਣਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਛੱਤਿਆਣਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਡ ਤੋਂ 16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ ਤੇ ਬਠਿੰਡਾ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ । ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ, ਭੀਸੀਆਣਾ ਇਥੋਂ ਸਿਰਫ਼ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਗੁਆਂਢੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਖਾਲਾ (3 ਕਿ:ਮੀ) ਬੁੱਟਰ ਸ਼ਰੀਹ (4 ਕਿ:ਮੀ) ਭਲਾਈਆਣਾ (4 ਕਿ:ਮੀ) ਸਹਿਬਚੰਦ (3 ਕਿ:ਮੀ) ਸੁਖਣਾ ਅਬਲੂ (2 ਕਿ:ਮੀ) ’ਤੇ ਕੋਟ ਭਾਈ (8 ਕਿ:ਮੀ) ਦੇ ਨਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 255 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਫ਼ਾਸਲੇ ’ਤੇ ਹੈ। ਬਸ ਸਰਵਿਸ ਰਾਹੀਂ ਪਿੰਡ  ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1972 ਤੱਕ ਇਹ ਪਿੰਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਸਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।1995 ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਿੰਡ ਮੁਕਤਸਰ ਨੂੰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਮੁਕਤਸਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਪਿਛੋਕੜ ਵੱਲ ਝਾਤ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਪਹਿਲਵਾਨ ਬੰਤਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜਿੰਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਰੀਰਕ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਦਮਖੋਰ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਛੱਤਿਆਣਾ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਕੋਹਾਂ ਦੂਰ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ  ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਪਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਥੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਬਰਾੜ ਗੋਤ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਪਤ ਮਾਇਆ ਕੱਢ ਕੇ ਤਨਖ਼ਾਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘਰ ਸਨ, ਜਿੰਨਾ ਨੇ ਲੱਗਭੱਗ 1925 ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਅੱਜ ਵੀ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਿੱਤਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੈ ਤੇ ਜੈਤੋ ਰਜਬਾਹੇ ਤੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਜੈਤੋ ਰਜਬਾਹਾ 1870 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਦੀ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੀ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਜੈਤੋ ਰਜਬਾਹੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਹਿਰੀ ਕੋਠੀ ਹੈ ਜੋਕਿ ਅੱਜ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ  ਸਮੇਂ ਇਹ ਨਹਿਰੀ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਘਰ ਸੀ।1875 ਦੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਗਜਟੀਅਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਨਹਿਰੀ ਕੋਠੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਲੱਗਭਗ 1920 ਵਿੱਚ ਕੋਠੀ ਵਿਚ ਤਾਰ  ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਮਹਿਕਮਾ ਹੋਰਾਂ ਕੋਠੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਜੁੜ ਗਿਆ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਤਾਰ ਬਾਬੂ ਦੀ ਵੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਹੋਈ।
ਇਤਿਹਾਸ
1705 ਵਿਚ ਮੁਕਤਸਰ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਖਿਦਰਾਣੇ ਦੀ āਾਬ, ਜੋ ਹੁਣ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ) ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਸਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਆਏ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਤਨਖਾਹ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਦਾਇਗੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਇਕ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਦਸਵੰਧ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ (1/10 ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਦਾ 10%) ਜੋ ਕਿ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਸਨ. ਦਸਵੇਂ ਮਾਸਟਰ ਨੇ ਇਹ ਸਿੱਕੇ ਆਪਣੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਵਿਚ ਤਨਖਾਹ ਵਜੋਂ ਵੰਡਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ. ਸਿਪਾਹੀ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸਨ ਪਰ ਇਕ ਸਿੱਖ-ਸਿਪਾਹੀ ਭਾਈ ਦਾਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੁਝ ਵੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। [2] ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹ ਫਿਰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਿੱਖੀ, ਬਪਤਿਸਮਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, "ਤੁਸੀਂ ਮਾਲਵੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਬਚਾਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਈ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਮਾਝੇ ਲਈ ਬਚਾ ਲਿਆ"। ਅਤੇ ਫਿਰ ਭਾਈ ਦਾਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਰਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। []] []]
ਪੀਅਰ / ਪੀਰ ਸਯਦ ਇਬਰਾਹਿਮ, ਜੋ ਪੀਅਰ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਜਾਂ ਵੇਹਮੀ ਪੀਅਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਸਥਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੀ. ਉਹ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਭਾਈ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੇ ਰਸਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ। []] []] []] ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪਾਸੋਂ ਕਈ ਲੜਾਈਆਂ ਲੜੀਆਂ।
ਸਿੱਖ-ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਵਾਧੂ ਸਿੱਕਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਦਫਨਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਪਤਸਰ ਰੱਖਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸਿੱਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। [२] []] ਅੱਜ, ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਪਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ (ਉੱਪਰ ਤਸਵੀਰ ਵੇਖੋ).
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲਾਡਪੁਰੀ
ਲਾਡਪੁਰੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
12 ਅਗਸਤ
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਗਸਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਛੇ ਦਸੰਬਰ ਕੋ ਮਿਲਾ ਦੂਸਰਾ ਬਨਵਾਸ ਮੁਝੇ
'' ਛੇ ਦਸੰਬਰ ਕੋ ਮਿਲਾ ਦੂਸਰਾ ਬਨਵਾਸ ਮੁਝੇ ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਨਜ਼ਮ ਹੈ। 6 ਦਸੰਬਰ 1992 ਨੂੰ ਜੋ ਘਟਨਾ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਦ ਨੂੰ ਮਲਬਾ ਬਣਾ ਦੇਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਉਸਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਤਹਿਜੀਬ ਦਾ ਖੂਨ ਕੀਤਾ ਸਗੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਵੀ ਜਨਾਜਾ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਪੀੜ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ਭਗਤ ਕਵੀ ਦਾ ਕੋਮਲ ਮਨ ਹਿਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਮਿਥਹਾਸ ਗਾਥਾ ਰਮਾਇਣ ਵਿੱਚੋਂ ਰਾਮ ਦੇ ਬਨਵਾਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਰਾਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬੌਂਬੇ ਟਾਕੀਜ਼
ਬੌਂਬੇ ਟਾਕੀਜ਼  ਇੱਕ 2013 ਭਾਰਤੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਛੋਟੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼ਿਅਪ, ਦਿਬਾਕਰ ਬੈਨਰਜੀ, ਜੋਇਆ ਅਖ਼ਤਰ ਅਤੇ ਕਰਨ ਜੌਹਰ ਹਨ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 3 ਮਈ 2013 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ 100 ਵੇਂ ਸਾਲ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ।   17 ਮਈ 2013 ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ 2013 ਕਾਨਜ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਲਕਾਰ
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਬਦੁਲ ਕਾਦਿਰ ਅਮੀਨ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਸਾ
ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਪੰਜ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸਾਹਿਬ ਚੰਦ
ਸਾਹਿਬ ਚੰਦ  ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਥੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਖਮੰਜਣ ਸਾਹਿਬ ਹੈ। ll
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਸਜੀਤ ਕੌਰ ਹਾਂਡਾ
ਜਸਜੀਤ ਕੌਰ ਹਾਂਡਾ (ਜਨਮ 20 ਦਸੰਬਰ 1987) ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਕੌਮੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ 2004 ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ, ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਜੇਤੂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਗੌਹਰ ਜਾਨ
ਗੌਹਰ ਜਾਨ (26 ਜੂਨ 1873 – 17 ਜਨਵਰੀ 1930) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾ ਅਤੇ ਤਵਾਇਫ਼ ਸੀ ਜੋ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 78 ਆਰਪੀਐਮ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸੰਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ। ਇਸਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਗੌਹਰ ਜਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਜੂਨ 1873 ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੂੰ, ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਂ "ਐਨਜੇਲੀਨਾ ਯੇਓਵਰਡ" ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਪਿਤਾ, ਵਿਲੀਅਮ ਰੋਬਰਟ ਯੇਓਵਰਡ, ਬਰਫ਼ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ 1872 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ, ਗੌਹਰ ਦੀ ਮਾਂ ਵਿਕਟੋਰਿਆ ਹੇਮਿੰਗਜ਼, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸਦੀ ਮਾਤਾ, ਵਿਕਟੋਰਿਆ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੀ ਜੋ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾ ਅਤੇ ਨਾਚ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਸੀ।
1879 ਵਿੱਚ, ਇਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤੰਗੀਆ ਤੇ ਔਖ਼ਿਆਈਆਂ ਸਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਕਟੋਰਿਆ ਤੇ ਗੌਹਰ ਦੋਵੇਂ 1881 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਸਰਦਾਰ 'ਖ਼ੁਰਸ਼ੀਦ' ਨਾਲ ਵਾਰਾਣਸੀ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਖ਼ੁਰਸ਼ੀਦ, ਵਿਕਟੋਰਿਆ ਦੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵਧ ਉਸਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਵਿਕਟੋਰਿਆ, ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਅਪਨਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਐਨਜੇਲੀਨਾ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ 'ਗੌਹਰ ਜਾਨ' ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਖੁਦ ਦਾ ਨਾਂ 'ਮਲਕਾ ਜਾਨ' ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਵਿਕਟੋਰਿਆ ('ਮਲਕਾ ਜਾਨ') ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾ, ਕਥਕ ਨ੍ਰਿਤਕੀ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੇਸਵਾ ਬਣੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੜੀ ਮਲਕਾ ਜਾਨ  ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੜੀ (elder) ਕਹਿਣ ਦਾ ਇਹ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਸਮੇਂ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਵੀ ਮਲਕਾ ਜਾਨ ਪ੍ਰਸਿਧ ਸਨ: ਆਗਰਾ ਦੀ ਮਲਕਾ ਜਾਨ, ਮੁਲਕ ਪੁਖਰਾਜ ਦੀ ਮਲਕਾ ਜਾਨ ਅਤੇ ਚੁਲਬੁਲੀ ਦੀ ਮਲਕਾ ਜਾਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਮਲਕਾ ਜਾਨ 1883 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਚਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਵਾਬ ਵਾਜਿਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ, ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸੋਂਪ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਮਾਤੀਆਬੁਰਜ (Garden Reach) ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿੱਚ, ਨਵਾਬ ਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਨੇੜੇ 24 ਚਿਤਪੋਰੇ ਮਾਰਗ (ਹੁਣ ਰਾਬਿੰਦਰ ਸਾਰਨੀ) ਉੱਤੇ, 40,000 ਰੂਪਏ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਖ਼ਰੀਦੀ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਗੌਹਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਇਸਨੇ ਸ਼ੁਧ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਗਾਇਣ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਕਲੇ ਖ਼ਾਨ, 'ਕਲੂ ਉਸਤਾਦ', ਰਾਮਪੁਰ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ, ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਅਲੀ ਬਕਸ਼ (ਪਟਿਆਲਾ ਘਰਾਣਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ) ਅਤੇ ਕਥਕ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਮਹਾਨ ਕਥਕਕਾਰ ਬ੍ਰਿੰਦਾਦੀਨ ਮਹਾਰਾਜ (ਬਿਰਜੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਵਿਚੋਂ), ਸ੍ਰੀਜਾਂਬਾਈ ਤੋਂ ਧਰੁਪਦ ਧਮਾਰ, ਅਤੇ ਚਰਨ ਦਾਸ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲੀ ਕੀਰਤਨ ਸਿੱਖਿਆ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸਨੇ ਗਜ਼ਲ ਆਪਣੇ ਤੱਖਲਸ (ਕਲਮੀ-ਨਾਂ) 'ਹਮਦਮ' ਹੇਠ ਲਿਖਣੀ ਅਤੇ ਲੈਅਬੱਧ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਪੁੰਨ ਬਣੀ।
ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੇਗਮ ਅਖ਼ਤਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਗੌਹਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਧਿਆਪਕ ਉਸਤਾਦ ਇਮਦਾਦ ਖ਼ਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਮਾਂ-ਧੀ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੰਗੀ 'ਤੇ ਗਈ ਸੀ।
26 ਜੂਨ 2018 ਨੂੰ, ਗੂਗਲ ਨੇ ਗੌਹਰ ਜਾਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ 145ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਡੂਡਲ ਨਾਲ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਗੂਗਲ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ: "ਗੌਹਰ ਜਾਨ, ਜੋ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸੀਨ 'ਤੇ ਉਭਰੀ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗੀ।"
ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸੈਸ਼ਨ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੌਹਰ ਜਾਨ, ਰਾਗ ਜੋਗੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ਿਆਲ ਗਾਇਆ, ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਫਰੇਡ ਗੈਸਬਰਗ ਦੁਆਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 8 ਨਵੰਬਰ 1902 ਨੂੰ ਹੋਈ। ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਸਥਾਨਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 1903 'ਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਸਾਬਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਜਾਂ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਟਲ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1903 ਤੱਕ, ਉਸ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮੰਗ ਸੀ।
ਬਹਾਲੀ ਅਤੇ ਰਿਲੀਜ਼
ਸਾਰਾਗਾਮਾ ਇੰਡੀਆ (ਪਹਿਲਾਂ ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਕੰਪਨੀ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਆਵਾਜ਼ (ਐਚਐਮਵੀ)), ਗੌਹਰ ਜਾਨ ਦੇ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਲੰਡਨ ਪੁਰਾਲੇਖਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਗਾਣੇ 'ਵਿੰਟੇਜ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਫਾਰ ਇੰਡੀਆ' (1996) ਦੀ ਆਡੀਓ ਐਲਬਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਇਸ ਦੇ ਕਵਰ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਸਮਕਾਲੀਨ
ਗੌਹਰ ਜਾਨ ਦੇ ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮਕਾਲੀ ਲੋਕ ਪਹਿਲੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਪੈਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਗੌਹਰ ਜਾਨ ਬਾਰੇ 20 ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਦੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ] ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਨ ਲੇਖ਼ ]
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਪੁਠਕੰਡਾ
ਪੁਠਕੰਡਾ (ਅਪਾਮਾਰਗ) ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਿਰਚਿਟਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੂਟਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੁਸ਼ਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੌਦੇ ਵਿੱਚ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪੋਟਾਸ਼ ਖਾਰ, 13 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਚੂਨਾ, 7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੋਰਾ ਖਾਰ, 4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੋਹਾ, 2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਗੰਧਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੱਤ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੌਦੇ ਦਾ ਨਾਮ (ਹਿੰਦੀ: ਵਿੱਚ ਚਿਰਚਿਟਾ, ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ:ਅਘਾੜਾ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ:ਅਖੇੜੋਂ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Prickly chalf Flower) ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਾਲ ਜਾਂ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਦਾਗ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੌਦੇ ਦੇ ਫਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰ ਚਪਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਗੋਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬੀਜ ਤਿੱਖੇ ਕੰਢਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਫਲ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੂਟਾ ਬਰਸਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਣ
ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪੌਦਾ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰੀ ਨਸਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਹ ਦੇ ਰੋਗ, ਦਰਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਰਦ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਭੁੱਚੋ ਮੰਡੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਭੁੱਚੋ ਮੰਡੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਹਲਕਾ ਨੰ: 91 ਹੈ ਇਹ ਹਲਕਾ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਇਸ ਇਲਾਕੇੇ ਦਾ ਨਾਮ ਨਥਾਨਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
13 ਅਗਸਤ
13 ਅਗਸਤ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 225ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 226ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 140 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਹੰਸ
ਹੰਸ ਨਾਲ ਅਨੇਕਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਚਿੱਤਰ ਤੇ ਰੁਮਾਂਸਿਕ ਕਥਾਵਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ | ਇਸੇ ਲਈ ਹੰਸ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ |
ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਂਨ
ਹੰਸ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨਸਲ ਬੋਗ ਹੰਸ ਹੈ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਸਾ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੰਭਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆਈ ਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਹੰਸਾਂ ਦੀਆਂ ਡਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖਣਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਹੰਸ ਖਮੋਸ਼ੀ ਪਸੰਦ ਪੰਛੀ ਹੈ | ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬੋਲਦਾ ਹੈ|
ਖੁਰਾਕ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ, ਲਾਰਵੇ, ਕਿਰਮ, ਪੇਪੜੀ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਜੀਵ, ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਬੀਜ ਅਤੇ ਦਲਦਲੀ ਗਾਰਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ|
ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਕਥਾ
ਹੰਸਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਥਾ ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੈ ਕਿ ਹੰਸ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਰਬਤ ਜਿਥੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਵਾਸਾ ਹੈ, ਮਾਨ ਸਰੋਵਰ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੋਤੀ ਚੁਗਦੇ ਹਨ ਪਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਇਸ ਤੱਥ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ|
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਨਵਰ
ਮੇਵਾਤ ਜ਼ਿਲਾ
ਮੇਵਾਤ ਜ਼ਿਲਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦਾ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲਾ 1859.61 ਕਿਲੋਮੀਟਰ2 ਵੱਡਾ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ਿਲੇ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 993,617 (2001 ਸੇਂਸਸ ਮੁਤਾਬਕ) ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲਾ 4 ਅਪਰੈਲ 2005 ਨੂੰ ਗੁੜਗਾਂਵ ਅਤੇ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਸੈਕਸ ਅਤੇ ਜੈਂਡਰ ਵਿੱਚ ਫਰਕ
ਸੈਕਸ ਅਤੇ ਜੈਂਡਰ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਸੈਕਸ (ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਅਨੌਟਮੀ, ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸੈਕਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ) ਨੂੰ ਜੈਂਡਰ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਸੈਕਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ (ਜੈਂਡਰ ਭੂਮਿਕਾ) ਜਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੇ ਜੈਂਡਰ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਪਛਾਣ (ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ) ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਨਾਲੋਂ ਵਖਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।  ਕੁਝ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਸੈਕਸ ਅਤੇ ਜੈਂਡਰ ਇਕਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਦੂਜੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਜਿਨਸੀ ਲੱਛਣ ਅਜਿਹੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸੈਕਸ ਨਿਰਧਾਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅੰਤਰਲਿੰਗੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਨਸੀ ਫਰਕ  ਪਦ (ਜੈਂਡਰ ਵਿੱਚ ਫਰਕਾਂ  ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ)  ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜਿਨਸੀ ਚੋਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜਿਨਸੀ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋਰੂਪੀ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ  ਹੈ।.
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੈਂਡਰ
ਨਵਾਏ ਵਕਤ
ਨਵਾਏ ਵਕਤ (   ,   ' ਸਮੇਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ' ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਉਰਦੂ ਅਖਬਾਰ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਜੀਦ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ। ਇਹ 23 ਮਾਰਚ, 1940 ਨੂੰ ਹਮੀਦ ਨਿਜ਼ਾਮੀ (3 ਅਕਤੂਬਰ 1915-22 ਫਰਵਰੀ 1962) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਮੀਦ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਇਸ ਅਖਬਾਰ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਮਜੀਦ ਨਿਜ਼ਾਮੀ (3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1928 - 26 ਜੁਲਾਈ 2014) ਨਵਾ-ਏ-ਵਕਤ ਸਮੂਹ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਆਪਣੀ  ਮੌਤ ਤਕ 2014 ਤਕ ਰਿਹਾ। ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਸਮੂਹ ਮਜੀਦ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਬਣ ਗਿਆ ਜੋ ਖੁਦ ਮਜੀਦ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਖਬਾਰ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਤ ਕੇਂਦਰੀ-ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਿਤੀ ਹੈ।ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚਾਰ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਰਦੂ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ, ਰਮੀਜ਼ਾ (ਮਜੀਦ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਦੀ ਗੋਦ ਲਈ ਗਈ ਧੀ) ਅਤੇ ਮੀਆਂ ਆਰਿਫ਼ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾ ਆਰਿਫ਼ ਦੀ ਅਸਲ ਧੀ ਨੂੰ ਮਜੀਦ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਟਰੱਸਟੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਵਾ-ਏ-ਵਕਤ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਖਬਾਰਾਂ ਸੁਸਾਇਟੀ (ਏਪੀਐਨਐਸ) ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਮਜੀਦ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਨਵਾ-ਏ-ਵਕਤ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨੀਂ ਦੀ 23 ਮਾਰਚ, 1940 ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਇਸ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦਾ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਰਥਕ ਸੀ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਵਿਰੋਧੀ। ਇਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸਨ ਇਸਲਾਮੀਆ ਕਾਲਜ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਫਕ ਹੁਸੈਨ ਜੌਹਰ ਅਤੇ ਕਿੰਗ ਐਡਵਰਡ ਮੈਡੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸ਼ੱਬਰ ਹਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਅਲੀਗੜ ਓਪੀਨੀਅਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਈਦ ਸਿਬਤੇ ਹਸਨ, ਖਵਾਜਾ ਅਹਿਮਦ ਅੱਬਾਸ ਅਤੇ ਡਾ.ਅਸ਼ਰਫ ਨੇ ਕੀਤੀ ਜੋ ਡਾ ਸ਼ੱਬਰ ਹਸਨ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤ ਸਨ। 15 ਦਸੰਬਰ, 1942 ਨੂੰ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ 19 ਜੁਲਾਈ 1944 ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਸਮੂਹ ਦੇ ਕੋਲ ਮਜੀਦ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਉਰਦੂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਵਾ-ਏ-ਵਕਤ ਅਖਬਾਰ ਅਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਦਿ ਨੇਸ਼ਨ ਅਖਬਾਰ, ਨਿਦਾ-ਏ-ਮਿਲਤ, ਇਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਅਤੇ ਬਾਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਫੂਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।
ਮਜੀਦ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਨਵਾ-ਏ-ਵਕਤ ਸਮੂਹ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਰਸਾਲੇ ਅਤੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉਰਦੂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ
ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਘਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। 1800 ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਐਡਮਜ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਹਰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਇਰਿਸ਼-ਦੇ ਜਨਮੇ ਜੇਮਜ਼ ਹੋਬਨ ਨੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ. ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਜੇਮਸ ਹੋਬਾਨ ਨਾਮਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। 13 ਅਕਤੂਬਰ, 1792 ਨੂੰ ਇਸ ਭਵਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸੰਨ 1800 ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਭਵਨ ਸਲੇਟੀ ਰੰਗ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਪਹਿਲਾਂ ਸਫੈਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਾਨ ਐਡਮਜ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਭਵਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਵਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। 24 ਅਗਸਤ, 1814 ਨੂੰ ਹੋਏ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਭਵਨ ਨੂੰ ਵੀ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਬਨ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿਚ ਇਸ ਭਵਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਸੰਨ 1817 ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗ ਅਤੇ ਧੂੰਏ ਦੇ ਧੱਬੇ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਭਵਨ ਨੂੰ ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ 'ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ' ਸੰਨ 1902 ਵਿਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਥਿਏਡਰ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਭਵਨ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੌ ਕਮਰੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਹਨ। ਇਸ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਭਵਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਹੈ, ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਭਵਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਕਲਾ
ਲੂਈ ਅਲਥੂਜ਼ਰ
ਲੂਈ ਅਲਥੂਜ਼ਰ (16 ਅਕਤੂਬਰ 1918 - 22 ਅਕਤੂਬਰ 1990) ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ। ਉਹ ਅਲਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਈਕੋਲੇ ਨੌਰਮੇਲ ਸਪੈਰੀਅਰ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਐਲਥੂਸਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੀਬਰ ਮਾਨਸਿਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝੀ ਹੋਈ ਸੀ।1980 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਸਮਾਜ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹਲੇਨ ਰੀਟਮੈਨ ਦੀ ਗਲਾ ਘੁੱਟ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਪਾਗਲਪਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੁਕੱਦਮੇ ਲਈ ਅਯੋਗ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਨੋਰੋਗਾਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਵਿੱਦਿਅਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ1990 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਐਲਥੂਸਰ ਦਾ ਜਨਮ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਅਲਜੀਰੀਆ ਵਿਚ ਐਲਗੀਰਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਰਮੇਂਡਰੇਸ ਕਸਬੇ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਅਲਸੇਸੇ ਤੋਂ ਇਕ ਪਾਈਡ-ਨਾਇਰ ਪੇਟੀਟ-ਬੁਰਜੂਆ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ | ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਚਾਰਲਸ-ਜੋਸਫ ਅਲਥੂਸਰ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਕਲਰਕ ਸ |, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ, ਲੂਸੀਅਨ ਮਾਰਥ ਬਰਗਰ, ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ, ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।  ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਯਾਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਲਜੀਰੀਆ ਦਾ ਬਚਪਨ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸੀ | ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਮਾਰਟਿਨ ਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਲਬਰਟਸਰ, ਅਲਬਰਟ ਕੈਮਸ ਅਤੇ ਜੈਕ ਡੈਰਿਡਾ ਦੇ ਨਾਲ, "ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਉਤਪਾਦ ਸੀ| 1930 ਵਿਚ, ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮਾਰਸੀਲੇ ਚਲੇ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਕੰਪੈਗਨੀ ਐਲਗੇਰੀਏਨ ਡੀ ਬੈਨਕ (ਅਲਜੀਰੀਅਨ ਬੈਂਕਿੰਗ ਕੰਪਨੀ) ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੋਣਾ ਸੀ |  ਐਲਥੂਸਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਾਕੀ ਬਚਪਨ ਉਥੇ ਹੀ ਬਿਤਾਇਆ, ਉਸਨੇ ਲਾਇਸੀ ਸੇਂਟ-ਚਾਰਲਸ [ਫਰਿੱਟ] ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਕ ਸਾਰਾ  ਸਮੂਹ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ | ਇਕ ਦੂਸਰਾ ਉਜਾੜਾ 1936 ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਐਲਥੂਸਰ ਲਾਇਓਨ ਵਿਚ ਲਾਇਸੀ ਡੂ ਪਾਰਕ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਵਸਿਆ | ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਉੱਚ-ਪੱਧਰ ਦੀ ਉੱਚ-ਸਥਾਪਨਾ ਸਥਾਪਨਾ (ਗ੍ਰੈਂਡ ਈਕੋਲੇ) ਇਕੱਲੇ ਨੌਰਮੇਲ ਸੁਪਰਿਓਅਰ (ਈ ਐਨ ਐਸ) ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਲਿਆ ਗਿਆ. | ਲਾਇਸੀ ਡੂ ਪਾਰਕ ਵਿਖੇ, ਐਲਥੂਸਰ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ, ਕੈਥੋਲਿਕ ਯੁਵਾ ਅੰਦੋਲਨ ਜਿਨੇਸੀਟੂਡੀਅੰਟ ਕ੍ਰਿਸ਼ਟੀਅਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਪਿਸਟ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ | ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਰਮ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਉਸਦੀ ਕਮਿistਨਿਸਟ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਥੋਲਿਕ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਐਲਥੂਸਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ 1945 ਵਿਚ ਈਐਨਐਸ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਲਈ ਇਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੀ | 1946 ਵਿਚ, ਅਲਥੂਸਰ ਨੇ ਸਮਾਜ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹਲੇਨ ਰੀਟਮੈਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਕ ਯਹੂਦੀ ਸਾਬਕਾ ਫ੍ਰੈਂਚ ਰੈਸਿਸਟੈਨ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ 1980 ਵਿਚ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦ ਤਕ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗਲਾ ਘੁੱਟ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਜੈਕ ਮਾਰਟਿਨ, ਇਕ ਜੀਡਬਲਯੂਐਫ ਹੇਗਲ ਅਤੇ ਹਰਮਨ ਨਾਲ ਨੇੜਲਾ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਇਆ।  ਹੇਸੇ ਅਨੁਵਾਦਕ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੈਲਥੂਸਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ | ਮਾਰਟਿਨ ਜੀਨ ਕੈਵਿਲਸ, ਜੋਰਜਜ਼ ਕੈਨਗੁਲੀਹੇਮ ਅਤੇ ਹੇਗੇਲ ਦੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿਚ ਐਲਥਰਸਰ ਦੀ ਰੁਚੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ. ਹਾਲਾਂਕਿ ਐਲਥੂਸਰ ਕੈਥੋਲਿਕ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਜੁੜ ਗਿਆ, "ਮਜ਼ਦੂਰ ਪੁਜਾਰੀਆਂ" ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸੋਚ ਦੇ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ।  ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਰਮਨ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ ਅਤੇ ਹੇਗੇਲੀਅਨ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਰਟਿਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ 1930 ਅਤੇ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਫਰਾਂਸ ਵਿਚ ਹੇਗਲ ਪ੍ਰਤੀ ਨਵੀਂ ਰੁਚੀ ਸੀ |. ਵਿਅੰਜਨ ਵਿੱਚ, ਐਲਥੂਸਰ ਦਾ ਮਾਸਟਰ ਥੀਸਿਸ ਜੋ ਉਸਦਾ ਡਿਪਲੇਮ ਡੀ 'ਟਿ .ਡਜ਼ ਸੁਪ੍ਰੀਅਰਜ "ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀ," ਜੀ. ਫੀਨੋਮੋਲੋਜੀ ofਫ ਆਤਮਿਕਤਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਅਤੇ ਗੈਸਟਨ ਬੈਚੇਲਡ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਐਲਥੂਸਰ ਨੇ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਨੇ ਹੇਗੇਲੀਅਨ ਮਾਸਟਰ-ਗੁਲਾਮ ਦਵੰਦਵਾਦੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ
ਕੱਕਾ ਰੇਤਾ
ਕੱਕਾ ਰੇਤਾ ਨਾਵਲ ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੋ ਆਡੀਸ਼ਨ ਛਪ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਆਡੀਸ਼ਨ 1993 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਆਡੀਸ਼ਨ 2005 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲਕਾਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਯਥਾਰਥਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਨਵਯੁਗ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ ਹੈ।
ਕਥਾ ਸਾਰ
ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲਕਾਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਝਲਕ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਨੇ ਪੇਂਡੂ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਤਜ਼ਰਬੇ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿਚਲੀ ਕਲਪਨਾ ਰਾਹੀਂ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਪ੍ਰਵੇਗ
ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਵੇਗ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵੇਗ (Acceleration) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਾਤਰਕ ਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਿੰਟ2 ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਸਦਿਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਹਨ।
ਜਾਂ,
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਗਜ਼ਾਨੀਆ
left|thumb|ਗਜ਼ਾਨੀਆ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਰੇਖਾ ਚਿੱਤਰ ਗਾਜ਼ਾਨੀਆ / ɡəˈzeɪniə / ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਜੱਦੀ Asteraceae ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜੀਨਸ ਹੈ। ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ, ਪੀਲੇ ਅਤੇ ਸੰਤਰੀ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ੇਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ, ਡੇਜ਼ੀ ਵਰਗੇ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਫੁੱਲਹੈੱਡ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।  ਇਹ ਅਕਸਰ ਸੋਕੇ ਸਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਟੈਕਸੋਨੋਮਿਕ ਇਤਿਹਾਸ
ਡੀ ਫਰੂਟੀਬਸ ਐਟ ਸੇਮਿਨੀਬਸ ਪਲਾਂਟਰਮ, 1791 'ਕਾਪਰ ਕਿੰਗ', ਡੈਜ਼ਰਟ ਡੈਮਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਗਾਰਡਨ, ਲਾਸ ਵੇਗਾਸ ਤੋਂ ਗਜ਼ਾਨੀਆ ਰਿਜਨਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਰਮਨ ਬੋਟੈਨੀਸਟ ਜੋਸਫ਼ ਗੈਰਟਨੇਰ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾ ਡੀ ਫਰੂਟੀਬਸ ਅਤੇ ਸੇਮਨੀਬਸ ਪਲਾਂਟਰਮ ਦੀ ਦੂਜੀ ਖੰਡ ਵਿਚ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 1791 ਵਿਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ।  ਗੈਰਟਨੇਰ ਨੇ ਜੀਨਸ ਦਾ ਨਾਮ ਥਿਓਡੋਰਸ ਗਾਜ਼ਾ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਜੋ ਥੀਓਫ੍ਰਾਸਟੁਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ 15 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ। []] ਗਜ਼ਾਨੀਆ ਅਰਕੋਟਾਈਡੇ ਕਬੀਲੇ ਅਤੇ ਉਪ-ਸਮੂਹ ਗੋਟਰਿਨੀਏ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਪਜਾਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਹਰਪਿਕਿਅਮ ਅਤੇ ਗੋਰਟੀਰੀਆ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। [१०] ਗਜ਼ਾਨੀਆ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚ ਫਰਕ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਨਸ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਕ ਲੇਖਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਲੇਖਕ ਵਿਚ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੀ ਹੈ. 1959 ਵਿਚ, ਹੇਲਮਟ ਰੋਸਲਰ ਨੇ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਉਸਨੂੰ ਗਜ਼ਾਨੀਆ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਸੰਸਕਰਨ ਮੰਨਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸਨੇ 16 ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। [11] ਰੋਸੇਲਰ ਨੇ 1973 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੋਧਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। [12] 2009 ਵਿੱਚ, ਜੀਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਫਾਈਲੋਜੀਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ । ਇਹ ਕਲੋਰੋਪਲਾਸਟ ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਡੀਐਨਏ ਜੀਨਾਂ ਦੇ ਅਣੂ ਫਾਈਲੋਗੇਨੈਟਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। []] ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ, ਗੈਸਾਨੀਆ ਓਥੋਨਾਈਟਸ othonnites ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਰੋਸਲਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਲਏ ਗਏ ਸਨ। ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਅੱਠ ਨਸਲਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਇੱਕ ਜਾਤੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਬਣਾਈ। ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ ਜੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ:
ਜੀ ਜੂਰੀਨੀਓਫੋਲੀਆ G. jurineifolia, ਜੀ ਕੈਸਪੀਟੋਸਾ G. caespitosa, ਜੀ ਸਿਲਾਰਿਸ G. ciliaris, ਜੀ ਟੇਨੂਫੋਲੀਆ G. tenuifolia, ਜੀ ਹੀਟੀਅਰੋਚਾਇਟਾ G. heterochaeta, ਜੀ ਸ਼ੈਂਕੀ G. schenckii, and ਜੀ ਲਿਸ਼ਟਨਸਟਾਇਨੀG. lichtensteinii
ਕਾਸ਼ਤ
ਗਜ਼ਾਨੀਆ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੰਗ ਲਈ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਬਸੰਤ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਖਿੜਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਧੁੱਪ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕੀ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਮਿੱਟੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹਨ। [14] ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਅਤੇ ਆਦਤ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਤਪਸ਼ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਧੇ-ਹਾਰਡੀ ( ਅਰਧ-ਤਗੜੇ )ਵਾਰਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਗਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸਮ ਟਰੇਲਿੰਗ ਗਜ਼ਾਨੀਆ ਹੈ (ਗਜ਼ਾਨੀਆ ਰਿਜੇਨਜ਼ ਭਾਂਤੀ ਲਿਊਕੋਲੇਨਾ (leucolaena)। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੈਂਡਕਵਰ ਦੇ ਤੌਰ' ਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਹੋਣ ਕਾਰਣ, ਵੱਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਜਾਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ'ਤੇ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰਾਂ ਵਿਚ 'ਸਨਬਰਸਟ', 'ਸੁੰਗਲੋ' ਅਤੇ 'ਸਨਰਾਈਜ਼ ਯੈਲੋ' ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।  ਇਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰੀ ਕਿਸਮ ਕਲਪਿੰਗ ਗਜ਼ਾਨੀਆ (ਗਜ਼ਾਨੀਆ ਰਿਗਨਜ਼) ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 'ਐਜ਼ਟੈਕ', 'ਬਰਗੰਡੀ', 'ਕਾਪਰ ਕਿੰਗ', 'ਫਿਸਟਾ ਰੈਡ', 'ਗੋਲਡ੍ਰਸ਼' ਅਤੇ 'ਮੂੰਗਲੋ' ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
[14] ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੇ ਰਾਇਲ ਬਾਗਬਾਨੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਗਾਰਡਨ ਮੈਰਿਟ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ:
- [15] ਜੀ. 'ਅਜ਼ਟੇਕ' [16]
ਜੀ 'ਕੁਕੀਈ' [17]
ਜੀ. rigens ‘Variegata’
Talent Series
ਉਪ-ਜਾਤੀਆਂ
}}
ਗੈਲਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦੇ
ਊਰਜਾ
right|thumb|300px
ਊਰਜਾ ਦੀ ਸਰਲ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਊਰਜਾ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਇਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਇਹ ਕੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਘੇਰਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਛਾਂ ਹੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪਦਾਰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ,ਪਰ ਪਦਾਰਥ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਓਨੀ ਹੀ ਅਸਲੀ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਸਮੁਦਾਏ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਤੇ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਜੋਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਇਸ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਪੇਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਰਜ ਕਰ ਸਕਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਜਦੋਂ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਮਾਨ ਨੂੰ ਝੁਕਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਮਾਨ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੱਕ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਗਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਨਚੱਕੀ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਰੂਦ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਅਤੇ ਤੋਪ ਵਲੋਂ ਗੋਲਾ ਦਾਗਣ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੋਟਰ ਚਲਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,ਜਿਸਦਾ ਵਰਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੇਲੋਂ ਦੁਆਰਾ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੰਝ ਹੀ ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਵਿੱਚ ਨਾਭਿਕੀ ਊਰਜਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਊਰਜਾ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਝੁਕੀ ਹੋਈ ਕਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਊਰਜਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਸਥਿਤੀਜ ਊਰਜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ; ਵਗਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਊਰਜਾ ਗਤਿਜ ਊਰਜਾ ਹੈ ; ਬਾਰੂਦ ਦੀ ਊਰਜਾ ਰਸਾਇਣਿਕ ਊਰਜਾ ਹੈ ; ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ ਦੀ ਊਰਜਾ ਵੈਦਿਉਤ ਊਰਜਾ ਹੈ ; ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਊਰਜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਜੋ ਊਰਜਾ ਹੈ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਉੱਚੇ ਤਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਉਸ਼ਮਾ ਊਰਜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਮਾਪਣ ਦੇ ਮਾਤਰਕ
ਐਸ. ਆ. ਇਕਾ = ਜੂਲ(joule)
ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਰਤੋਂ
==ਊਰਜਾ ਦਾ ਬਚੱਤ
ਹੋਂਦਵਾਦੀ ਨਹਿਲਵਾਦ
ਹੋਂਦਵਾਦੀ ਨਹਿਲਵਾਦ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Existential nihilism) ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤਰੀਵ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਕੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਹਰ ਵਕਤ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸਦੇ ਅਰਥ ਲੱਭੇ। ਹੋਂਦਵਾਦ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅੰਤਰਨਿਹਤ ਅਰਥਹੀਣਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮਕਸਦ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਹਿਲਵਾਦ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਹੋਂਦਵਾਦੀ ਨਹਿਲਵਾਦ ਦੀ ਗੱਲ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਹਿਲਵਾਦ
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ (φυσική (ἐπιστήμη), φύσις phúsis "ਕੁਦਰਤ"  ) ਉਹ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਐਨਰਜੀ ਅਤੇ ਫੋਰਸ ਵਰਗੇ ਸਬੰਧਤ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਰਾਹੀਂ ਇਸਦਾ ਵਰਤਾਓ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪੁਰਾਤਨ ਅਕੈਡਮਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਸਟ੍ਰੌਨੋਮੀ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਖਰੀ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਕੈਮਿਸਟਰੀ, ਬਾਇਓਲੌਜੀ, ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਇੰਨਕਲਾਬ ਦੌਰਾਨ, ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਨਿਰਾਲੇ ਰਿਸਰਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਤਰਵਿਸ਼ਾਤਮਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਇਓਫਿਜ਼ਿਕਸ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਕੈਮਿਸਟਰੀ, ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਠੋਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਵੇੰ ਵਿਚਾਰ ਅਕਸਰ ਹੋਰ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਫਿਲਾਸਫੀ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਖੁੱਲਦੇ ਹਨ।
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਭੌਤਿਕੀ, ਕੁਦਰਤ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ। ਭੌਤਿਕੀ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਊਰਜਾ ਵਿਸ਼ੇ ਸਬੰਧੀ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਦੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਵਿਵੇਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ ਜਗਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਪਰਿਕਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਨ, ਕਾਲ, ਰਫ਼ਤਾਰ, ਪਦਾਰਥ, ਬਿਜਲਈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਵੱਟ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਆਦਿ ਅਨੇਕ ਵਿਸ਼ੇ ਇਸ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਭਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸੀਮਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਸ਼ੇ ਵੱਧ-ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਿੱਧੇ ਹੀ ਭੌਤਿਕੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤਥਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੁੀ ਹੈ ਜੋ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੇਟਿਜ਼ਮ ਜਾਂ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸਾਂ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਨਵੇਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵੱਲ ਲਿਜਾਂਦਾ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਨਾਟਕੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਜਕੱਲ ਦੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਕੰਪਿਊਟਰ, ਘਰੇਲੂ ਯੰਤਰ, ਅਤੇ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਹਥਿਆਰ; ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸਾਂ ਨੇ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਲਿਜਾਂਦਾ, ਅਤੇ ਮਕੈਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸਾਂ ਨੇ ਕੈਲਕੁਲਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੱਤੀ। ਯੂਨਾਇਟਡ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਨੇ 2005 ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਸਾਲ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਭੌਤਿਕੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਜਨਮਦਾਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਇਹ ਇਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਸਾਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰੇਰਕ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅੰਗ ਮੰਨ ਕੇ ਕੁਦਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰ (ਨੈਚੁਰਲ ਫਿਲਾਸਫ਼ੀ) ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ 1870 ਈਸਵੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਇਸਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਨਾਮ ਭੌਤਿਕੀ ਜਾਂ ਫਿਜਿਕਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਵਿਗਿਆਨ ਉੱਨਤੀ ਕਰਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਗਰਗਣਨੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸ ਤੋਂ ਅਨੇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਸਾਇਣਕ ਭੌਤਿਕੀ, ਤਾਰਾ ਭੌਤਿਕੀ, ਜੀਵ ਭੌਤਿਕੀ, ਭੂਭੌਤਿਕੀ, ਨਾਭਿਕ ਭੌਤਿਕੀ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਭੌਤਿਕੀ ਆਦਿ।
ਭੌਤਿਕੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਊਰਜਾ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸਥਿਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਮੁਦਾਇ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਕਰਿਆਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਜਾਂ ਵਧਾਉਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਊਰਜਾ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦੇ ਸਾਪੇਖਤਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਵੀ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਊਰਜਾ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥ ਸੰਭਾਲ ਦੋਨਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਸੰਜੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਭੌਤਿਕੀ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਮਹੇੜੀ
ਦਮਹੇੜੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਬਲਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ ਖਾਨੋਲਕਰ
ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ ਖਾਨੋਲਕਰ (ਸੀ ਟੀ ਖਾਨੋਲਕਰ) (ਦੇਵਨਾਗਰੀ: चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर) (8 ਮਾਰਚ 1930 - 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 1976) ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ "ਆਰਤੀ ਪ੍ਰਭੂ" ਨਾਮ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਲਿਖੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਾਟਕ ਲੇਖਣੀ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 1978 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂਚੇ ਦੇਨੇ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।
ਦਮਹੇੜੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ ਖਾਨੋਲਕਰ
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਖਾਨੋਲਕਰ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਮਾਰਚ 1930 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਵੈਂਗੁਰਲਾ ਨੇੜੇ ਬਗਲਾਂਚੀ ਰਾਏ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਸ਼ੂਨਿਆ ਸ਼ਰੰਗਰਟ ਦੀ ਖ਼ੂਬ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਹੋਈ, ਜੋ 1954 ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ ਸੱਤਿਆ ਕਥਾ ਦੇ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ। ਖਾਨੋਲਕਰ ਨੇ ਦਸਵੀਂ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ “ਖਾਨਾਵਾਲ” (ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹੋਟਲ) ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਖਾਨੋਲਕਰ ਨੇ 1959 ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁੰਬਈ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
ਖਾਨੋਲਕਰ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਕਵੀ ਮੰਗੇਸ਼ ਪਦਗਾਂਵਕਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਮੁੰਬਈ ਅਕਾਸ਼ਵਾਣੀ (ਸਟੇਟ ਰੇਡੀਓ) ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ‘ਖਬਤੀ ਵਿਹਾਰ’ ਕਾਰਨ 1961 ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਣੀ ਪਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਤੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਕਵਿਤਾ
ਜੋਗਵਾ 1959 ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1962 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹਦਿਵੇਲਾਗਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿਤਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਯਾਦਾਂ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਉਸਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਦੁੱਖ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤੜਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਵਿਤਾ ਪੀੜਾਂ ਦਾ ਪਰਾਗਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1976 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1930 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ
ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਮਾਰਗੋ ਰੌਬੀ
ਮਾਰਗੋ ਰੌਬੀ ਇੱਕ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਟੈਲੀਵੀਜਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ
14 ਅਗਸਤ
14 ਅਗਸਤ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 226ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 227ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 139 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਦਿਹਾਂਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਗਸਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਗੀਤ
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
'ਲੋਕ' ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਦੇ ਅਨਪੜ੍ਹ, ਗੰਵਾਰ, ਅਸਭਿਅਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਅੱਜ ਇਹ ਧਾਰਣਾ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਲੋਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਨਸਲ, ਧਰਮ ਜਾਤ, ਕਿੱਤਾ ਆਦਿ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੂਹ ਅਨਪੜ੍ਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਵੀ। ਇਹ ਪੇਂਡੂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਵੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਭੂਤਕਾਲੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਵੀ। ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਹਰ ਵਰਗ, ਹਰ ਧਰਮ, ਜਾਤ ਦੇ ਲੋਕ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਾਲ਼ ਵੀ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਮੂਹ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ 'ਲੋਕ' ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮੂਹ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਕਈ ਵਿਦਵਾਨ ਭਾਵੁਕਤਾ ਵੱਸ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਹੱਦੋਂ ਵੱਧ ਵਡਿਆ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਥਾਂ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਗੀਤ ਦੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਪੰਗਤੀ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਦੇਵੇਂਦ੍ਰ ਸਤਿਆਰਥੀ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੁਚੇਤ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਉੱਚੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਜਾਂ ਸਾਹਿਤ ਜਾਂ ਲੋਕ ਧਾਰਾ ਵਿਦਰੋਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਖੋਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲ਼ਦੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਵੁਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵੀ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਆ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਦੇ ਟਕਰਾਉ, ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰ ਇਕੋ ਵੇਲੇ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। "'ਡੂੰਘਾ ਵਾਹ ਲੈ ਹਲ਼ ਵੇ ਤੇਰੀ ਘਰੇ ਨੌਕਰੀ'"ਬੋਲੀ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਔਰਤ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। "'ਵੱਸਣਾ ਫੌਜੀ ਦੇ ਭਾਵੇਂ ਬੂਟ ਸਣੇ ਲੱਤ ਮਾਰੇ'"ਜਾਇਦਾਦ ਵਿਹੀਣ ਘਰ ਦੀ ਔਰਤ ਦੇ ਭਾਵਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਬੋਲੀ ਹੈ।
ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਔਰਤ ਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਦਾਚਾਰਕ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਨੂੰ ਮੰਨਾਉਣ ਦਾ ਇਕੋ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਸਿਰ ਦੀ ਚੁੰਨੀ ਲਾਹ ਕੇ ਉਸਦੇ ਪੈਰੀਂ ਧਰਨਾ ਹੈ; ਭਾਵ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਸਮਝਣਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ"ਕੜ੍ਹੀਏ ਕੜ੍ਹੀਏ ਕੜ੍ਹੀਏ""ਤੈਨੂੰ ਚੱਕ ਬਨੇਰੇ ਧਰੀਏ""ਰੁੱਸੇ ਮਾਹੀ ਦਾ ਕੀ ਕਰੀਏ""ਅੰਦਰ ਵੜੇ ਤਾਂ ਮਗਰੇ ਵੜੀਏ""ਚੁੰਨੀ ਲਾਹ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਧਰੀਏ""ਇਕ ਬਾਰ ਬੋਲੋ ਜੀ ਆਪਾਂ ਫੇਰ ਕਦੇ ਨਾ ਲੜੀਏ।"ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸਮੋਈ ਬੈਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੋਆਜ (ਭੋਅਸ)æ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕਗੀਤ ਦੇ ਦਿਉ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਜਾਤੀ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਉਸਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਬੋਆਜ਼ ਦੇ ਕਥਨ ਦਾ ਅਰਥ ਵੀ ਇਹੋ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸਮੁੱਚਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖਾਣ ਪੀਣ, ਪਹਿਨਣ, ਸਦਾਚਾਰ, ਟੈਬੂ, ਟੋਟਮ, ਹਾਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਦਰਸ਼ਨ ਭਾਵ ਕਿ ਹਰ ਉਹ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਰਜਣਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪੱਖ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇਸ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਸੁਹਜ ਜਾਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਉਚੇਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਖਾਣ, ਪੀਣ, ਪਹਿਨਣ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ, ਵਸਤਾਂ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਸੁਹਜਾਤਮਿਕ ਸਿਰਜਣਾਵਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਬਿੰਬ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਕਲਪਣਾ ਦੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਨਵਾਂ ਸੁਹਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਕੁ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆ ਹਨ।"ਲੀੜਾ ਉੱਡਿਆ ਬਿਸ਼ਨੀਏਂ ਤੇਰਾ""ਨੀ ਸਾਡੇ ਭਾਣੇ ਮੋਰ ਉੱਡਿਆ।""ਮਾਏ ਰਿੰਨ੍ਹ ਚੁਲ਼ਾਈ ਦਾ ਸਾਗ ਨਿੱਕਾ ਤੇ ਨਿੱਕਾ ਚੀਰ ਕੇ ਨੀ।""ਮਾਏ ਸੇਰ ਕੁ ਮਖਣੀ ਪਾ ਜਦ ਮੈਂ ਆਉਂਨੀਆ ਪੀਹ ਕੇ ਨੀ।""ਮਾਏ ਤੂੰ ਬੁੱਢੀ ਮੈਂ ਮੁਟਿਆਰ ਤੇਰਾ ਮੇਰਾ ਤਿੰਜਣਾਂ ਨਾ ਰਲ਼ੇ ਨੀ।""ਸਿਰ ਗੁੰਦ ਦੇ ਕਪੱਤੀਏ ਨੈਣੇ""ਨੀ ਉੱਤੇ ਪਾਦੇ ਡਾਕ ਬੰਗਲਾ"ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪੈੜ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੈੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਂਭਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਲੋਕ ਭਾਵਨਾਵਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਕੇ ਕਦੇ ਗਾਉਣਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਨ੍ਰਿਤ ਗੀਤਾਂ ਦਾ। ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਿਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਸੁੰਦਰੀ ਨਾਵਲ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਉਹ ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ, ਅੰਗਰੇਜ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਘਰਸ਼, ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਅਤੇ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ,
ਨੀ ਮੈਂ ਰੰਡੀਉਂ ਸੁਹਾਗਣ ਹੋਵਾਂ
ਕਿ ਮੁਲਕ ਬਰਾਨ ਹੋਏ। ਅੰਗ੍ਰੇਜਾਂ ਨੇ ਲਾਈਆ ਲੜਾਈਆਂ ਜਰਮਨ ਨੇ ਮਾਰੇ ਜਵਾਨ ਕਿ ਮੁਲਕ ਬਰਾਨ ਹੋਏ।
ਮੈਨੂੰ ਮੰਨਣੇ ਨਾ ਪੈਣ ਜਠੇਰੇ।
ਜਿਹੜੇ ਗਿੱਧਾ ਪਾਉਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸ਼ਰਾਧ ਬੰਦ ਕੀਤੇ।
ਉਪਰੋਕਤ ਪੰਗਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਮਨ ਵਲੋਂ ਜੰਗ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੈ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਪ੍ਰਤਿਕਰਮ ਹੈ। ਇਸੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਬਾਰ ਬਾਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਵੀ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੋਕਮਨ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆ ਬੋਲੀਆਂ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੀਆ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਅਤੇ ਕੁਝ ਗੀਤ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮਿਲ਼ਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਈ ਵਾਰ ਓਪਰਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਕਾਫ਼ੀ ਡੂੰਘਾ। ਅਜੋਕੇ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਗੱਡੀਆਂ, ਡਾਕਘਰਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ ਸਾਈਕਲਾਂ, ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਵਰਣਨ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਗੀਤ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਦੇਰ ਤਕ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਗੀਤ ਸਿੱਧੇ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਾਂ, ਰੀਤਾਂ ਅਤੇ ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਾਂ, ਰੀਤਾਂ ਅਤੇ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਗਾਇਬ ਹੋਣ ਨਾਲ਼ ਇਹ ਗੀਤ ਵੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਿਆ੍ਹਈਆਂ (ਜਨਮ ਦੇ ਗੀਤ) ਹੁਣ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਿਤੇ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ। ਗੀਤ ਸਮਕਾਲੀ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ,
ਮਾਹੀਏ ਆਉਂਦੇ ਨੂੰ ਬੋਦਾ ਪ੍ਹਾਰ ਕੇ ਕਲਿੱਪ ਲਾਵਾਂ।
ਪੜ੍ਹਨਗੀਆਂ ਕੁੜੀਆ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚੱਕਣਗੇ ਮੁੰਡੇ। ਸਾਨੂੰ ਹੋਟਲ ਇੱਕ ਪੁਆ ਦਿਉ ਵਗਦੀ ਨਹਿਰ ਦੇ ਕੰਢੇ। ਖਾਣਾ ਖਾਣਗੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਚੱਟਣਗੇ ਮੁੰਡੇ।
ਲੋਕ ਕਾਵਿ, ਲੋਕ ਮਨ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਤਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਸੰਬੰਧਿਤ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਬੜੇ ਸੂਖਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ਼ ਪੇਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਕੁ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਘਾਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਹੇਠ ਲਿਖੀਆ ਪੰਗਤੀਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਜਿਵੇਂ,
ਲੌਂਗਾਂ ਦਾ ਤੜਕਾ ਮੈਂ ਲਾਵਾਂ ਬਾਰੀਂ ਵਰੀਏਂ ਸ਼ਾਮ ਆਇਆ। ਕੱਢ ਕਲ਼ੇਜਾ ਆਟਾ ਗੁਨ੍ਹਾਂ ਨੀ ਮੈਂ ਦਿਲ ਦਾ ਤੰਦੂਰ ਤਪਾਵਾਂ ਬਾਰੀਂ ਵਰੀ੍ਹਂਏਂ ਸ਼ਾਮ ਆਇਆ। ਆੜੂਆਂ ਜਿੰਨੇ ਜਿੰਨੇ ਪੇੜੇ ਕਰਾਂ ਨੀ ਮੈਂ ਪਿਪਲ਼ ਪੱਤ ਪਕਾਵਾਂ ਬਾਰੀਂ ਵਰੀ੍ਹਏਂ ਸ਼ਾਮ ਆਇਆ।
ਮੈਂ ਕੀ ਮੰਗਣਾ ਵੇ ਮੈਂ ਕੀ ਮੰਗਣਾ ਵੇ ਲੈਣਾ ਮੂਸਲ ਜਿੱਡਾ ਚੌਕ ... ਮੈਂ ਕੀ ਮੰਗਣਾ ਵੇ ਲੈਣੀ ਖੂਹੇ ਜਿੱਡੀ ਨੱਥ। ... ਮੈਂ ਕੀ ਮੰਗਣਾ ਵੇ ਲੈਣਾ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਹਾਰ ... ਮੈਂ ਕੀ ਮੰਗਣਾ ਵੇ ਲੈਣਾ ਚਿੜੀਆਂ ਦਾ ਦੁੱਧ। ...
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਲਪਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸੁਹਜਮਈ ਹੈ। ਕਈ ਡਵਾਰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਕੇ ਸੁਖ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਮਨੱਖ ਦੀ ਉਦੋਂ ਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾਬਰਾਬਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਲਪਨਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸਮਾਜ-ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਹੋਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਲੁੱਚੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸਮਾਜ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਜਿਹੜੀਆਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਜਾਂ ਅੰਗਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ਼ ਜੁੜਿਆ ਕਾਵਿ ਇਕੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਰਦ ਆਪਣੀਆ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਗਿੱਧੇ ਵਿੱਚ ਨਿਸੰਗ ਹੋ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਕਾਵਿ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸਮਾਜਿਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ਼ ਜੋੜ ਕੇ ਸੁਆਦ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਕੁਝ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਉਚਾਰਣ ਸਮੇਂ ਉਹ ਨਿਸੰਗ ਕਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਔਰਤ ਸੱਸ-ਸਹੁਰੇ, ਜੇਠ-ਜਿਠਾਣੀ, ਨਣਾਨ, ਸੌਕਣ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਦੱਬੇ ਭਾਵ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਉਂ ਹੀ ਮਰਦ ਆਪਣੀਆਂ ਵਰਜਿਤ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਸਰੀਰਕ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਤਕ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਉਂ ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਤਾਣਾ ਬਾਣਾ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਬੁਣਿਆਂ ਮਿਲ਼ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਵਿਅੰਗ ਦੀ ਸੁਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ,
ਪੰਜੀਰੀ ਖਾਵਾਂਗੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ।
ਸਹੁਰੇ ਦੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਪਾ ਆਈਆਂ ਘੁੰਡ ਕਢਣੇ ਦੀ ਅਲਖ ਮੁਕਾ ਆਈਆਂ।
ਕਿੱਕਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਵੇ ਜੱਫੀਆਂ
ਤੈਂ ਵੀ ਜਾਣਾ ਕਿਸੇ ਅੱਗੇ ਨਿੰਬੂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਸੀਆ।
ਤੇਰੀ ਦਿੱਲੀ ਮੇਰਾ ਆਗਰਾ ਆਹਮੋ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਰੇ ਭਾਂਡੇ ਤੇਰੇ ਵਲ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਕੌਲੀ ਮੇਰੇ ਵਲ ਅਜੇ ਵੀ ਸੌਕਣੇ ਲੜਦੀ ਐਂ ਲੜ ਲੜ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਐਂ ਓਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਤੂੰ ਲੜਿਆ ਕਰ ਓਹਦੀ ਦਾਹੜੀ ਫੜਿਆ ਕਰ ਗਿੱਠ ਗਿੱਠ ਲੰਮੀ ਕਰਿਆ ਕਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸੌਕਣੇ ਲੜਦੀਐਂ ਲੜ ਲੜ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਐਂ ਹੁਣ ਲੜ ਸੌਕਣੇਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਜਿੱਡੀ ਹੋਈ। ਇਥੇ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਯੋਗ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਚਨਾਕਾਰ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਵਰਗ ਦੀ ਗੱæਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਕੇ ਸਾਮੂਹਿਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਔਰਤ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ 'ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਮੈਂ ਵੇ ਚੰਗੀ ਜਿਹੜੀ ਸੁਣ ਸੁਣ ਕਰਦੀ ਗੁਜਾਰਾ' ਤਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸੁਹਿਰਦ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਉਦਰੇਵੇਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵਿਅੰਗਆਤਮਕ ਹੂੰਦਾ ਹੈ। ਮਰਦ ਜਦੋਂ ਇਹ ਬੋਲੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ;
ਮੇਰੇ ਨਿੱਤ ਦੇ ਸ਼ਰਾਬੀਆ ਯਾਰਾ।
ਤਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੈਲੀ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਬੋਲ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਔਰਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਔਰਤ ਇਹ ਕਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਹੇ 'ਮੇਰੇ ਨਿੱਤ ਦੇ ਸ਼ਰਾਬੀਆ ਯਾਰਾ ਆ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੇਸ ਪੱਟਦਿਆ।' ਇਉਂ ਔਰਤ ਦਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਰਵੱਈਆ ਭਾਵੇਂ ਮੋਹ-ਭਿੰਨਾ ਹੈ ਪੰ੍ਰਤੁ ਸ਼ਰੀਕੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਸਦੀ ਵੀ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਨਜੋੜ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦੀ ਪ੍ਰੰਤੂ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਔਰਤ ਕਾਲ਼ੇ, ਲੰਮੇ, ਅਫ਼ੀਮਚੀ, ਮਧਰੇ ਅਤੇ ਬੁੱਢੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਜ ਕੇ ਕੋਸਦੀ ਹੈ। ਸ਼æਾਇਦ ਆਮ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੰਨਾਂ ਕੁਝ ਨਾ ਕਹਿ ਸਕੇ।
ਅੰਦਰ ਵੜਿਆ ਤਾਂ ਡੰਗਰ ਵੱਛਾ ਡਰਿਆ ਨੀ ਮਾਏ ਮਧਰੇ ਕੌਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵੇ ਰੱਬਾ ਮੌਤ ਚੰਗੀ ਅੰਦਰ ਵੜਿਆ ਤਾਂ ਖਿੱਦੋ ਵਾਗੂੰ ਰਿੜ੍ਹਿਆ ਨੀ ਮਾਏ ਲੰਬੇ ਕੌਂਤ ਬਿਨਾਂ ਵੇ ਰੱਬਾ ਮੌਤ ਚੰਗੀ ਅੰਦਰ ਵੜਿਆ ਤਾਂ ਥੰਮੇ ਵਾਗੂੰ ਅੜਿਆ ਨੀ ਮਾਏ। ਸੋਹਣਾ ਕੌਤ ਹੋਵੇ ਦਿਲ ਦਾ ਸੌਕ ਹੋਵੇ ਅੰਦਰ ਵੜਿਆ ਤਾ ਗੈਸ ਵਾਗੂੰ ਜਗਿਆ ਨੀ ਮਾਏ।
ਤੂੰ ਹੀ ਲਾਵਾਂ ਲੈ ਲੈ ਬੁੱਢਾ ਤੇਰੇ ਹਾਣ ਦਾ। ਧੀਏ ਨੀ ਧੀਏ ਐੱਡੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦੀ ਬੁੱਢੇ ਨਾਲ਼ ਸੰਜੋਗ ਮੂੰਡਾ ਕਿੱਥੋਂ ਟੋਲਦੀ।
ਪੋਸਤ ਪੀਵਦਾ ਮਾਏ ਨੀ ਵੱਟੀ ਰੋਜ ਦਾ। ਨੱਥਵੀ ਮੰਗਦਾ ਮਾਏ ਨੱਥ ਵੀ ਮੰਗਦਾ, ਨਾਲੇ ਮੰਗਦਾ ਮਾਏ ਨੀ ਅਧੀਆ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਇਕ ਚਿਤ ਆਖਦਾ ਮਾਏ ਨੀ ਡੂੰਘੇ ਪੈ ਮਰਾਂ ਇਕ ਚਿਤ ਆਖਦਾ ਮਾਏ ਪੁੱਤ ਗਰੀਬ ਦਾ ਨੱਥ ਵੀ ਦੇ ਦੇ ਧੀਏ, ਨੱਥ ਵੀ ਦੇ ਦੇ ਨਾਲੇ ਦੇ ਦੇ ਧੀਏ ਅਧੀਆ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ।