cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕੈਜ਼ੁਅਲ ਫਰਮੀਔਨ ਸਿਸਟਮ
ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਫੀਲਡ ਇਕੁਏਸ਼ਨਾਂ
ਹੁਣੇ ਹੁਣੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਿਸਟਮ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਊਟ੍ਰੀਨੋ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਵਾਸਤੇ ਕੰਟੀਨੁੱਮ ਲਿਮਿਟ ਡੀਰਾਕ ਸਪਿੱਨੌਰਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ (ਕਪਲ) ਕੀਤੀਆਂ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਫੀਲਡ ਇਕੁਏਸ਼ਨਾਂ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਰਵੇਚਰ ਟੈਂਸਰ ਅੰਦਰ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੀ ਸੋਧ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਸਥਿਰਾਂਕ \Lambda ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ T_{jk} ਵਾਲਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਪਿੱਨੌਰਾਂ ਦਾ ਐਨਰਜੀ-ਮੋਮੈਂਟਮ ਟੇਂਸਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ SU(2) ਗੇਜ ਫੀਲਡ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਸਥਿਰਾਂਕ \kappa ਨਿਯਮਿਤਾਮਿਕਤਾ (ਰੈਗੂਲਾਇਜ਼ੇਸ਼ਨ) ਲੰਬਾਈ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ ਅੰਦਰ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ
ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਹੱਦ (ਕੰਟੀਨੁੱਮ ਲਿਮਿਟ) ਵਿੱਚ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਕਪਿਲਿੰਗ ਕੌਂਸਟੈਂਟਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਈਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੇ ਕਪਲ (ਮੇਲ) ਕੀਤੇ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਜਿਹੇ ਇੰਟਗ੍ਰਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਟ੍ਰੀ-ਲੈਵਲ (ਰੁੱਖ-ਪੱਧਰ) ਉੱਤੇ ਫਾਇਨਮੈਨ ਡਾਇਗ੍ਰਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਰਮੀਔਨ ਲੂਪ ਡਾਇਗ੍ਰਾਮ ਸਾਗਰੀ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਕਾਰਣ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਬੋਸੌਨਿਕ ਲੂਪ ਡਾਇਗ੍ਰਾਮ ਉਦੋਂ ਦਿਸਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਕੈਜ਼ੂਅਲ ਫਰਮੀਔਨ ਸਿਸਟਮ ਦੀ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਸੁਚਾਰੂ) ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪਿਕ (ਸੂਖਮ) ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਬਣਤਰ ਉੱਤੇ ਔਸਤਾਂ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। (ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕਿਪਿਕ ਮਿਕਸਿੰਗ ਦਾ ਤਰੀਕਾ)। ਵਿਵਰਿਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਲਿਖਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਗਰੈਵਿਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤਿਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ
ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ
ਜਰਮਨ ਸਿੱਖ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਰਮਨ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 10,000 ਤੋਂ 20,000 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਰਮਨੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਤੀਸਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੱਖ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਫਰੈਂਕਫਰਟ, ਅਤੇ ਬਰਲਿਨ ਆਦਿ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਜਰਮਨਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਫਰੈਂਕਫਰਟ, ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਮਿੰਨੀ ਪੰਜਾਬ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸਿੱਖ ਆਬਾਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਇੱਥੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਕੁਝ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ
ਆਇਰਨ ਮੈਨ (2008 ਫ਼ਿਲਮ)
ਆਇਰਨ ਮੈਨ 2008 ਦੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸੂਪਰਹੀਰੋ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਮਾਰਵਲ ਕੌਮਿਕਸ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਆਇਰਨ ਮੈਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਮਾਰਵਲ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਪੈਰਾਮਾਉਂਟ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਵਲੋਂ ਵੰਡੀ ਗਈ ਮਾਰਵਲ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਯੁਨੀਵਰਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਜੋਨ ਫੈਵਰੋਊ ਵਲੋਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਤੇ ਮਾਰਕ ਫੈਰਗਸ, ਹੌਕ ਓਲਟਬਾਏ, ਆਰਟ ਮੈਰਕਮ ਅਤੇ ਮੈਟ ਹੌਲੋਵੇ ਦੀ ਲੇਖਣੀ ਟੀਮ ਨੇ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਰੌਬਰਟ ਡਾਉਨੀ ਜੂਨੀਅਰ ਨੇ ਟੋਨੀ ਸਟਾਰਕ / ਆਇਰਨ ਮੈਨ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਟੈਰੈਂਸ ਹੌਵਰਡ, ਜੈਫ ਬਰਿਜਸ, ਸ਼ੌਨ ਟੋਬ, ਅਤੇ ਗਵਿਨਿਥ ਪਾਲਟਰੋ ਵੀ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਟੋਨੀ ਸਟਾਰਕ ਇੱਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਧੜੇ ਤੋਂ ਬੱਚ ਕੇ ਇੱਕ ਸੂਟ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਪਰਹੀਰੋ ਆਇਰਨ ਮੈਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰ
ਟੋਨੀ ਸਟਾਰਕ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਟਾਰਕ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਹੌਵਰਡ ਸਟਾਰਕ ਕੋਲੋਂ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯਾਰ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਜੇਮਜ਼ ਰ੍ਹੋਡਸ ਨਾਲ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਿਸਾਈਲ "ਜੈਰੀਕੋ" ਦਿਖਾ ਸਕੇ। ਮਿਸਾਈਲ ਚਲਾ ਕੇ ਦਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟੋਨੀ ਇੱਕ ਮਿਸਾਈਲ ਕਾਰਣ ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਕੰਪਣੀ ਦੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਧੜਾ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਟੈਨ ਰਿੰਗਜ਼ ਹੈ ਫ਼ੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੋ ਯਿਨਸਨ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇੱਕ ਹਕੀਮ ਹੈ ਉਹ ਟੋਨੀ ਦੀ ਹਿੱਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿਜਲ-ਚੁੰਬਕ ਲਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਗੰਜਗੋਲ਼ੇ ਦੇ ਪੁਰਜੇ ਉਸ ਦੇ ਕਲੇਜੇ ਤੱਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਟੈਨ ਰਿੰਗਜ਼ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਰਾਜ਼ਾ ਟੋਨੀ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਜੈਰੀਕੋ ਮਿਸਾਈਲ ਬਣਾ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ, ਪਰ ਟੋਨੀ ਅਤੇ ਯਿਨਸਨ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁੱਕਰ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸਟਾਰਕ ਅਤੇ ਯਿਨਸਨ ਚੋਰੀ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਬਿਜਲੀ ਜਰਨੇਟਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਰਕ ਰਿਐਕਟਰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਟੋਨੀ ਦੀ ਹਿੱਕ ਵਿੱਚ ਲਗੀ ਬਿਜਲ-ਚੁੰਬਕ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਰਮਰ ਸੂਟ ਨੂੰ ਚਲਦਾ ਰੱਖੇ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਓਥੋਂ ਨਿਕਲ਼ ਸਕਣ। ਉਹ ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਟ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਲੁਕੋ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਟੈਨ ਰਿੰਗਜ਼ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਵਿਉਂਤ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਯਿਨਸਨ ਆਪਣੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਸੂਟ ਨੂੰ ਚਾਰਜ ਹੋਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਮਿਲ਼ ਸਕੇ। ਸੂਟ ਪਾ ਕੇ ਟੋਨੀ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ਼ਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਨ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਯਿਨਸਨ ਮਿਲ਼ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਆ ਕੇ ਟੈਨ ਰਿੰਗਜ਼ ਦੇ ਕਈ ਹਥਿਆਰ ਭੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕਿ ਡਿਗਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਣ ਉਸ ਦਾ ਸੂਟ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜੇਮਜ਼ ਰ੍ਹੋਡਸ ਉਸਨੂੰ ਬਚਾਅ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਘਰ ਆ ਕੇ ਉਹ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਟਾਰਕ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਹੁਣ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ। ਓਬਾਦਿਆਹ ਸਟੈਨ, ਉਸ ਦੀ ਪਿਓ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਕੰਪਣੀ ਦਾ ਮੁਖ਼ਤਿਆਰ, ਟੋਨੀ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਥਿਆਰ ਨਾ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਸਟਾਰਕ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਟੋਨੀ ਦੇ ਪਿਓ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਟੋਨੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਆਇਰਨ ਮੈਨ ਸੂਟ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹਿੱਕ ਲਈ ਅਤੇ ਸੂਟ ਲਈ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਰਕ ਰਿਐਕਟਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਟੋਨੀ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਨਾਇਬ ਪੈਪਰ ਪੌਟਸ ਅਸਲ ਆਰਕ ਰਿਐਕਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਓਬਾਦਿਆਹ ਟੋਨੀ ਕੋਲ਼ੋਂ ਆਰਕ ਰਿਐਕਟਰ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਟੋਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਤੱਕ ਹੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸਟਾਰਕ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਚੈਰਿਟੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਾਰਤਾਕਾਰ ਕ੍ਰਿਸਟੀਨ ਐਵਰਹਾਰਟ ਟੋਨੀ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਟੋਨੀ ਦੀ ਕੰਪਣੀ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹਥਿਆਰ ਟੈਨ ਰਿੰਗਜ਼ ਦੇ ਹੱਥ ਲੱਗ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਯਿਨਸਨ ਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਗੁਲਮੀਰਾ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਨਗੇ। ਟੋਨੀ ਆਇਰਨ ਮੈਨ ਸੂਟ ਪਾ ਕੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਉਹ ਉਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਅ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਟੋਨੀ ਘਰ ਨੂੰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ਦੋ ਐਫ-22 ਰੈਪਟਰਜ਼ ਨਾਲ਼ ਹਮਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੇਮਜ਼ ਰ੍ਹੋਡਸ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੀ ਆਇਰਨ ਮੈਨ ਹੈ। ਟੈਨ ਰਿੰਗਜ਼ ਟੋਨੀ ਦੇ ਆਇਰਨ ਮੈਨ ਸੂਟ ਦੇ ਪੁਰਜੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਓਬਾਦਿਆਹ ਨਾਲ਼ ਮਿਲ਼ਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਟੈਨ ਰਿੰਗਜ਼ ਲਈ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਕਰਦਾ ਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਟੋਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਣ ਅਤੇ ਓਬਾਦਿਆਹ ਸਟਾਰਕ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਬਣ ਸਕੇ। ਓਬਾਦਿਆਹ ਰਾਜ਼ਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਬਾਕੀ ਧੜ੍ਹੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਓਬਾਦਿਆਹ ਕੋਲ਼ ਹੁਣ ਇੱਕ ਬਾਹਲ਼ਾ ਵੱਡਾ ਸੂਟ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭੰਨਤੋੜ ਤੋਂ ਮੁੜ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਟਾਰਕ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ, ਟੋਨੀ ਪੈਪਰ ਪੌਟਸ ਨੂੰ ਭੇਜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੇ ਡੇਟਾਬੇਸ ਨੂੰ ਹੈਕ ਕਰ ਸਕੇ। ਪੈਪਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਬਾਦਿਆਹ ਟੈਨ ਰਿੰਗਜ਼ ਨੂੰ ਟੋਨੀ ਮਾਰਨ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪੈਪਰ ਸ਼ੀਲਡ ਦੇ ਏਜੰਟ ਫਿਲ ਕੋਲਸਨ ਨੂੰ ਮਿਲ਼ਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਓਬਾਦਿਆਹ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੱਸ ਸਕੇ।
ਓਬਾਦਿਆਹ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਟੋਨੀ ਵਰਗਾ ਆਰਕ ਰਿਐਕਟਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਓਬਾਦਿਆਹ ਟੋਨੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਉਸਦੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਿੱਕ ਵਿੱਚੋਂ ਆਰਕ ਰਿਐਕਟਰ ਕੱਢ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਟੋਨੀ ਔਖਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਆਰਕ ਰਿਐਕਟਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਿੱਕ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਨੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੈਪਰ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲਡ ਦੇ ਕਈ ਏਜੰਟ ਓਬਾਦਿਆਹ ਨੂੰ ਗਿਰਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਓਬਾਦਿਆਹ ਆਪਣਾ ਸੂਟ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਟੋਨੀ ਓਬਾਦਿਆਹ ਨਾਲ਼ ਲੜਦਾ ਹੈ ਪਰ ਟੋਨੀ ਕੋਲ਼ ਪੁਰਾਣਾ ਆਰਕ ਰਿਐਕਟਰ ਹੋਣ ਕਾਰਣ ਓਬਾਦਿਆਹ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਹੁੰਦਾ। ਲੜਾਈ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟੋਨੀ ਅਤੇ ਓਬਾਦਿਆਹ ਸਟਾਰਕ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦੀ ਛੱਤ 'ਤੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਟੋਨੀ ਪੈਪਰ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਵੱਡੇ ਆਰਕ ਰਿਐਕਟਰ ਨੂੰ ਓਵਰਲੋਡ ਕਰ ਦੇਵੇ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪੂਰੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ਼ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਕਰੰਟ ਨਿਕਲ਼ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਓਬਾਦਿਆਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸੂਟ ਫਟਦੇ ਹੇਏ ਰਿਐਕਟਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਓਬਾਦਿਆਹ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਟੋਨੀ ਸਟਾਰਕ ਇੱਕ ਕਾਨਫਰੰਸ 'ਤੇ ਸ਼ੀਲਡ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਸੁਣਦਾ ਹੋਇਆ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੀ ਆਇਰਨ ਮੈਨ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪੋਸਟ-ਕਰੈਡਿਟ ਝਾਕੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੀਲਡ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿੱਕ ਫਿਊਰੀ ਟੋਨੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਘਰ ਮਿਲ਼ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਇਰਨ ਮੈਨ ਦੁਨੀਆ 'ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਸੂਪਰਹੀਰੋ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਅਵੈਂਜਰਜ਼ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ" ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮ ਕਾਸਟ
thumb|ਰੋਬਰਟ ਡਾਉਨੀ ਜੂਨੀਅਰ 2007 ਦੇ ਸੈਨ ਡਿਐਗੋ ਕੌਮਿਕ-ਕੌਨ 'ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।
ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ
ਆਇਰਨ ਮੈਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ 318.4 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ $ 266.8 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ $ 585.2 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਲਈ।
ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਵੀਕਐਂਡ ਵਿੱਚ, ਆਇਰਨ ਮੈਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ 4,105 ਥਿਏਟਰਾਂ ਵਿੱਚ 98.6 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ,  ਇਸ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੌਵੇਂ-ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਸਾਰ, ਅਤੇ 2008 ਦੀ ਭਾਰਤੀਆ ਜੋਨਸ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਸਕਾਲ ਅਤੇ ਦ ਡਾਰਕ ਨਾਈਟ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਸਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਇਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ 35.2 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ,  ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਈਕਰੋ ਮੈਨ ਦੀ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੀ ਸੀਕਵਲ ਲਈ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਸੀ, ਸਪਾਈਡਰ ਮੈਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਤੇ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਦਘਾਟਨ। ਯੂਐਸ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਤੇ ਆਇਰਨ ਮੈਨ ਵੀ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ, ਜੋ 51.1 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਸੀ,  ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੂਜੀ ਹਫਤੇ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸੀਕਵਲ ਲਈ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।  18 ਜੂਨ 2008 ਨੂੰ, ਆਇਰਨ ਮੈਨ ਘਰੇਲੂ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਲਈ $ 300 ਮਿਲੀਅਨ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਣ ਲਈ ਉਸ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2008 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਤੁਰਕੀ (ਪੰਛੀ)
ਪਤੁਰਕੀ ਆਪਣੀ ਨਸਲ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪੰਛੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ ਮੂਲ ਦਾ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਮਨ ਚੁੰਝ ਵਾਲਾ ਜਾਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਚੁੰਝ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੋਂ ਲਟਕਿਆ (ਸੁੰਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਰੰਗੀਨ ਹੈ।
ਵਰਗੀਕਰਨ
ਟਰਕੀਜ਼ ਫਾਸੀਆਂਡੀਏ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ (ਫੈਰੀਆਂ, ਅੰਡਰ੍ਰਿਜ, ਫ੍ਰੇਂਨੋਲਿਨ, ਜੰਗਲ ਫਲੋਲ, ਗਰੌਸ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ) ਗੈਲਫਾਰਮਸ ਦੇ ਟੈਕਸੌਨਿਕ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਨਾਮਕਰਨ
thumb|ਪਲਾਟ 1 ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪੰਛੀ, ਜੌਨ ਜੇਮਜ਼ ਔਦੂਬੋਨ ਦੁਆਰਾ ਜੰਗਲੀ ਤੁਰਕੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਤੁਰਕੀ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਚਿੰਨਤਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਅੰਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ
ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰੋਮਾਂਸ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮਾਰੀਓ ਪੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪੰਛੀ ਲਈ "ਟਰਕੀ" ਨਾਮ ਦੀ ਵਿਉਂਤਣ ਲਈ ਦੋ ਸਿਧਾਂਤ ਹਨ। ਇੱਕ ਥਿਊਰੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਯੂਰਪੀਨਜ਼ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਟਰਕੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਗਾਇਨਾਫੌਲਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਵਜੋਂ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਾਂਸਟੈਂਟੀਨੋਪਲ ਦੁਆਰਾ ਤੁਰਕੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਆਯਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਕੁੱਕੜ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪੰਛੀ ਦਾ ਨਾਮ "ਟਰਕੀ ਮੱਛੀ" ਜਾਂ "ਭਾਰਤੀ ਤੁਰਕੀ" ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੇਵਲ "ਟਰਕੀ" ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਛੋਟਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਅਭਿਲੇਖ
thumb|Male ocellated turkey, Meleagris ocellata
ਜੀਵਾਸ਼ਪ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਪਰਿਵਾਰ ਜੀਵ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।2010 ਵਿੱਚ, ਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਤੁਰਕੀ (ਮਾਲੀਗ੍ਰਾਸ ਗਲੋਪਵੋ) ਜੈਨੋਮ ਦੇ ਇੱਕ ਡਰਾਫਟ ਕ੍ਰਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੋਂ
alt=|thumb|ਕ੍ਰੌਸਰੋਮ ਲੌਕ ਕੇਕ, ਗ੍ਰੇਵੀ, ਸਪਾਰਕਲਿੰਗ ਜੂਸ ਅਤੇ ਸਬਜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਇੱਕ ਭੁੰਨਿਆ ਤੁਰਕੀ ਮੇਲੇਗ੍ਰੀਸ ਗਲੋਪਵੋ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਮੀਟ ਵਜੋਂ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 800 ਬੀ.ਸੀ. ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਲਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਯੂਐਸ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਾਲਤੂ ਪੰਛੀਆਂ ਵਜੋਂ ਪਾਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਦੂਜੀ ਵਾਰ 200 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਨੂੰ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਚੋਗੇ ਅਤੇ ਕੰਬਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਤੁਰਕੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਢਲੇ ਅਮਰੀਕਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਏਡੀ 1100 ਦੁਆਰਾ ਮੀਟ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜੰਗਲੀ ਟਰਕੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਘਰੇਲੂ ਟਰਕੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੀਟ ਦੇ ਆਕਾਰ ਲਈ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਮਰੀਕਨ ਅਕਸਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਥੈਂਕਸਗਿਵਿੰਗ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਛੰਦ
ਛੰਦ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਜਿਹਨਾਂ ਕਾਵਿ ਤੁਕਾਂ ਦੇ ਅੱਖਰ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਖ਼ਾਸ ਤੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਉਹ ਛੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਗੋਂ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪੋ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਛੰਦ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ ਬੰਧਨ ’ ਜਾਂ ‘ ਢੱਕਣਾ । ਐਸੀ ਰਚਨਾ ਜੋ ਪਿੰਗਲ ਦੇ ਵਰਣ ਜਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਥਾਤ ਵਰਣ ਜਾਂ ਅੱਖਰ, ਮਾਤਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ - ਮਿਣਤੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਸੁਰ ਤਾਲ ਵਿਚ ਗਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ , ਛੰਦ - ਬਧ ਰਚਨਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ |
ਛੰਦ ਦੇ ਵਰਗੀਕਰਣ
ਛੰਦਾਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਣ ਅਥਵਾ ਭੇਦ ਉਪਭੇਦ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ | ਡਾ: ਸੰਸਾਰ ਚੰਦ  ਇਸ ਦੀ ਵੰਡ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ  'ਛੰਦ ਅਲੰਕਾਰ ਪ੍ਰਦੀਪ' ਵਿੱਚ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਅਰਥਾਤ ਵੈਦਿਕ ਛੰਦ ਅਤੇ ਲੌਕਿਕ ਛੰਦ ਵਿਚ ਕਰ ਕੇ ਵੈਦਿਕ ਛੰਦ ਦੇ ਪੰਜ ਉਪਭੇਦ ਅਤੇ ਲੌਕਿਕ ਛੰਦ ਦੇ ਦੋ ਭੇਦ ਅਰਥਾਤ ਵਰਣਿਕ ਛੰਦ ਅਤੇ ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਛੰਦ ਮੰਨਦੇ ਹਨ । ਕੁਝ ਦੂਸਰੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਭੇਦਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਕੁਝ ਭੇਦ ਮੰਨੇ ਹਨ ਜਿਹਾ ਕਿ ਸਵਛੰਦ ਛੰਦ ( Blank verse ) ਜਾਂ ਗੁਣ ਛੰਦ । ਜਾਂ ਕੁਝ ਨੇ ਗਣ ਛੰਦ ਅਤੇ ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਛੰਦ ਨੂੰ ਜਾਤੀ ਛੰਦ ਦੇ ਦੋ ਉਪਭੇਦ ਮੰਨਿਆ ਹੈ । ਪਰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਇਕ ਨੇ ਦੋ ਭੇਦਾਂ ਅਰਥਾਤ ਵਰਣਿਕ ਛੰਦ ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਛੰਦ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਲਿਆ ਹੈ । ਉਂਝ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਛੰਦ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਰੰਪਰਾ ਹੀ ਚਲਦੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਇਕ ਵਰਣਿਕ ਛੰਦ ਪਰੰਪਰਾ ਦੂਸਰੀ ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਛੰਦ ਪਰੰਪਰਾ । ਇਸੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਛੰਦਾਂ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਭੇਦ ਹੀ ਮੰਨਾਂਗੇ।
( i ) ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਛੰਦ ।
( ii ) ਵਰਣਿਕ ਛੰਦ ।
ਮਾਤ੍ਰਾ ਦੀ ਨਿਸਚਿਤ ਸੰਖਿਆ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਪਦਾਂ ਵਾਲੇ ਛੰਦ ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਛੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਤੀ ਛੰਦ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਅਰਥਾਤ ਅਜੇਹੇ ਛੰਦ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮਾਤ੍ਰਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋਵੋ ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਛੰਦ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਵਰਣਿਕ ਛੰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਛੰਦ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਖਾਵੇਂ ਲੱਗਦੇ ਹਨ । ਅਸਲ ਵਿਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਚ ਵਰਣਿਕ ਛੰਦ ਸਨ ਜੋ ਗੀਤ ਧੁਨਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦੀਆਂ । ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਧੁਨਾਂ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਚਲਦੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਾਂ ਅਤੇ ਅਪਭੰਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਚਲ ਪਈ ਸੀ । ਰਾਗ ਜਾਂ ਸੰਗੀਤ ਅੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਛੰਦਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦੋਹਿਰਾ ਛੰਦ
ਇਹ ਇੱਕ ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਛੰਦ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦੋ ਚਰਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਚਰਣ ਵਿੱਚ 24 ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਿਸਰਾਮ 13 ਅਤੇ 11 ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਤੇ ਗੁਰੂ ਲਘੂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸੋਰਠਾ ਛੰਦ
ਇਹ ਵੀ ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਛੰਦ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦੋ ਚਰਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 11, 13 ਤੇ ਬਿਸਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਤੇ ਤੀਜੇ ਬਿਸਰਾਮ ਤੇ ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ ਦਾ ਮੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਮੂਨਾ
ਕਦਰ ਨਾ ਪੈਂਦੀ ਯਾਰ, ਢਠਿਆਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ। ਭਾਸੇ ਨਾ ਮਹਿਕਾਰ, ਗੱਲ ਪਏ ਫੁਲਹਾਰ ਦੀ।
ਦਵੱਈਆ ਜਾਂ ਦੁਵੈਯਾ
ਇਹ ਇੱਕ ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਛੰਦ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ ਚਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਛੰਦ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਹਰ ਚਰਣ ਵਿੱਚ 28 ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਬਿਸਰਾਮ 16 ਅਤੇ ਦੂਜਾ 12 ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਤੇ ਗੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਮੂਨਾ
ਨਾਜ਼ੁਕ ਪੈਰ ਮਲੂਕ ਸੱਸੀ ਦੇ,ਮਹਿੰਦੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ ਬਾਲੂ ਰੇਤ ਤਪੇ ਵਿੱਚ ਥਲ ਦੇ,ਜਿਊਂ ਜੌਂ ਭੁੰਨਣ ਭਨਿਆਰੇ ਸੂਰਜ ਭੱਜ ਵੜਿਆ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲੀਂ,ਡਰਦਾ ਲਿਸ਼ਕ ਨਾ ਮਾਰੇ ਹਾਸ਼ਮ ਵੇਖ ਯਕੀਨ ਸੱਸੀ ਦਾ,ਸਿਦਕੋਂ ਮੂਲ ਨਾ ਹਾਰੇ।
ਕੋਰੜਾ
ਇਹ ਇੱਕ ਵਰਨਿਕ ਛੰਦ ਹੈ। ਇਸ ਛੰਦ ਦੇ ਚਾਰ ਚਰਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਚਰਣ ਵਿੱਚ 13 ਅੱਖਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਵਿਸਰਾਮ 6 ਜਾਂ 7 ਵਰਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਵਿਸਰਾਮ 7 ਵਰਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਦੋ - ਦੋ ਤੁਕਾਂ ਦਾ ਤੁਕਾਂਤ ਮਿਲਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ  ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲਘੂ ਗੁਰੂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਮੂਨਾ
ਤੂੜੀ ਤੰਦ ਸਾਂਭ, ਹਾੜੀ ਵੇਚ ਵਟ ਕੇ।
ਲੰਬੜਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਹਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਕੱਟ ਕੇ।
ਕੱਛੇ ਮਾਰ ਵੰਝਲੀ ਅਨੰਦ ਛਾ ਗਿਆ।
ਮਾਰਦਾ ਦਮਾਮੇ ਜੱਟ ਮੇਲੇ ਆ ਗਿਆ।
ਕਬਿੱਤ ਛੰਦ
ਇਹ 31 ਜਾਂ 32 ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਕ ਛੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਚਾਰ ਚਰਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਤੇ ਗੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ:-1 ਭਾਈਆਂ ਬਗੈਰ ਕੋਈ, ਪੈਰ ਨਾ ਧਰਨ ਦੇਵੇ,           = 8 + 8 = 16 ਭਾਈ ਉੱਠ ਜਾਣ ਭੱਜ, ਪੈਂਦੀਆਂ ਨੇ ਬਾਹਾਂ ਉਇ         = 8 + 8 = 16 ਭਾਈਆਂ ਬਗ਼ੈਰ ਲੋਕ, ਸੱਥ ਵਿਚ ਦੇਣ ਗਾਈਂ            = 8 + 8 = 16 ਭਾਈ ਹੁੰਦੇ ਪਾਸ ਲੱਖ, ਹੁੰਦੀਆਂ ਪਨਾਹ ਉਇ            =8 + 8 = 16
ਬੈਂਤ
ਇਸਦੇ ਚਰਣਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਿਸਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। 4 ਤੋਂ 22 ਚਰਣਾਂ ਦੇ ਬੈਂਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਚਰਣ ਦੀਆਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਹਰ ਚਰਣ ਵਿੱਚ 19 ਤੋਂ 22 ਤੱਕ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਮੂਨਾ
ਨਬਜ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਕਰਾਂ ਇਲਾਜ ਇਸ ਦਾ,
ਨਾੜੀ ਵੇਖ ਕੇ ਏਸ ਦੀ ਕਰਾਂ ਕਾਰੀ,
ਦੇਵੇ ਉਠ ਕੇ ਹੱਥ ਦਿਖਾਇ ਮੈਨੂੰ।
ਰੋਗ ਕਾਸ ਤੋਂ ਚਲਿਆ ਕਰਾਂ ਜਾਹਰ,
ਮਜ਼ਾ ਮੂੰਹ ਦਾ ਦੇ ਬਤਾਇ ਮੈਨੂੰ
ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਮੀਆਂ ਛਤੀ ਰੋਗ ਕਟਾਂ,
ਮਲਕੁਲ ਮੌਤ ਥੀਂ ਲਵਾਂ ਬਚਾਇ ਏਹ ਨੂੰ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਾਇਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਛੰਦ
ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, (ਪੀਡੀਐਸ ਸਕੀਮ) ਭਾਰਤ ਦਾ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਖੁਰਾਕੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਬਸਿਡੀ ਰੇਟ 'ਤੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਉਪਭੋਗਤਾ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਦੇ ਅਧੀਨ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਇਸ ਤਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਵਾਜਬ ਕੀਮਤਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਜਾਲ ਰਾਹੀਂ ਕਣਕ, ਚਾਵਲ, ਖੰਡ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੇਲ ਵਰਗੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵੰਡਿਆ ਜਾਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਪੀਡੀਐਸ) ਦੀ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲਕੀਅਤ ਵਾਲਾ ਨਿਗਮ, ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਨਿਗਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਚੀਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ, ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ 750 ਬਿਲੀਅਨ ਰੁਪਏ (10 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ), ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਖਰਚ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਜੀਡੀਪੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜੇ 21% ਲੋਕ ਕੁਪੋਸ਼ਿਤ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿਚ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਵੰਡਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2011 ਤਕ, ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ 505,879 ਮੁਨਾਸਬ ਕੀਮਤ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ (ਐੱਫ ਪੀ ਐੱਸ) ਸਨ। ਪੀਡੀਐਸ ਸਕੀਮ ਅਧੀਨ, ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲਾ ਹਰੇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 35 ਕਿਲੋ ਚਾਵਲ ਜਾਂ ਕਣਕ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਅਧਾਰ 'ਤੇ 15 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਅਨਾਜ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ
ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਪੀ ਡੀ ਐਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਅਨਾਜ ਦੀ ਖਰੀਦ, ਭੰਡਾਰਨ, ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੰਡ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨਿਰਪੱਖ ਕੀਮਤ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ (ਐੱਫ ਪੀ ਐੱਸ) ਦੇ ਸਥਾਪਤ ਨੈਟਵਰਕ ਰਾਹੀਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੰਡਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਪਛਾਣ, ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਐਫਪੀਐਸ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਸਹੀ ਕੀਮਤ ਦੀ ਦੁਕਾਨ
ਇਕ ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਦੀ ਦੁਕਾਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਚਿਤ(ਸਹੀ) ਕੀਮਤ ਦੀ ਦੁਕਾਨ (ਐੱਫ ਪੀ ਐੱਸ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀ ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਨ ਵੰਡਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਰਾਸ਼ਨ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ' ਤੇ ਕਣਕ, ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਖੰਡ ਵੇਚਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ਼ੂ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਵੇਚੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇਕ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਕਾਨਾਂ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਹੁਤ ਸਸਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਔਸਤਨ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਲਾਕਿਆਂ, ਪਿੰਡਾਂ ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ 5.5 ਲੱਖ (0.55 ਮਿਲੀਅਨ) ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੁਕਾਨਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵੰਡਣ ਦਾ ਨੈਟਵਰਕ ਹੈ।
ਕਮੀਆਂ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਤਕਰੀਬਨ 40 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੀਆਂ ਢਾਂਚਾਗਤ ਕਮੀਆਂ ਅਤੇ ਗੜਬੜੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ:
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ
ਰਾਧਾਨਾਥ ਸਿਕਦਾਰ
ਰਾਧਾਨਾਥ ਸਿਕਦਾਰ ( ਬੰਗਾਲੀ : রাধানাথ শিকদার; ਅਕਤੂਬਰ 1813 - 17 ਮਈ 1870) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਵਰੈਸਟ ਪਹਾੜ ਦੀ ਉਚਾਈ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਮਹਾਨ ਤ੍ਰਿਕੋਣਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਰਵੇਖਣ
ਜਦੋਂ 1831 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰੀਖਕ ਜਨਰਲ ਜਾਰਜ ਐਵਰੇਸਟ ਨੇ ਇੱਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਜਵਾਨ ਗਣਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਗੋਲਾਕਾਰ ਤਿਕੋਣਵਿਤੀ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਹਿੰਦੂ ਕਾਲਜ ਦੇ ਗਣਿਤ ਅਧਿਆਪਕ ਟਾਈਟਲਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਕਦਾਰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 19 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ। ਸਿਕਦਾਰ 1831 ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਤ੍ਰਿਕੋਣਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਬਤੌਰ "ਕੰਪਿਊਟਰ" ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਈ ਜਿਸ ਨੂੰ 30 ਰੁਪਏ ਮਹੀਨਾ ਤਨਖਾਹ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਿਰੋਣਜ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਆਮ ਜਿਉਜੇਟਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਖੁਦ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਾਢਾਂ ਕਢੀਆਂ। ਐਵਰੈਸਟ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਸਿਕਦਾਰ ਜੀਟੀਐਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਕਲੈਕਟਰ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਐਵਰੈਸਟ ਨੇ ਇਸ 'ਚ ਦਖਲ ਕਰਦਿਆਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਆਪਣੇ ਬੌਸ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਦੂਜੇ ਵਿਭਾਗ 'ਚ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਐਵਰੈਸਟ 1843 'ਚ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਂਡਰਿਊ ਸਕਾਟ ਵੌਘ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਉੱਤਰ ਵਿਚ 20 ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਸਿਕਦਾਰ ਨੂੰ 1851 'ਚ ਕਲਕੱਤਾ 'ਚ ਬਤੌਰ ਚੀਫ਼ ਕੰਪਿਊਟਰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਜੀ.ਟੀ.ਐਸ. ਦੇ ਆਪਣੇ ਫਰਜ਼ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੱਝ ਖੋਜਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਲਈ ਮਿਆਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵੱਖਰੇ ਤਾਪਮਾਨਾਂ ਤੇ 32 ਡਿਗਰੀ ਫਾਰਨਹੀਟ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਬਾਰੋਮੈਟਰੀ ਰੀਡਿੰਗ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਸੀ।
ਕਰਨਲ ਵੌਘ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਦਾਰਜਲਿੰਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਪੀਕ XV ਬਾਰੇ ਛੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਤੋਂ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਆਖਰਕਾਰ ਇਸ ਸਿੱਟੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਕਿ ਪੀਕ XV ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਵੌਘ ਨੂੰ ਇਕ ਪੂਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਖੋਜ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਡਾਟਾ ਚੈੱਕ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ।  ਆਦਰਸ਼, ਐਵਰੇਸਟ ਦੁਆਰਾ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਿਖਰ ਦਾ ਨਾਂ ਦਰਜ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਥਾਨਕ ਨਾਮ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ, ਵੌਘ ਨੇ ਇਕ ਅਪਵਾਦ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ।
ਹੋਰ
ਇੰਝ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਐਵਰੇਸਟ ਅਤੇ ਵੌਘ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਅਸਧਾਰਨ ਗਣਿਤ ਕਾਬਲੀਅਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ, ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਹੋਲ-ਦਿਲੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਸਨ। ਦੋ ਖਾਸ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਰਿਕਾਰਡ 'ਚ ਹਨ।
1851 ਵਿਚ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਰਵੇਅ ਮੈਨੂਅਲ (ਈ. ਐੱਸ. ਕੈਪਟਨ ਐਚ ਐਲ ਥੁਲੇਅਰ ਅਤੇ ਕੈਪਟਨ ਐਫ. ਸਮੈਥ) ਸਰਵੇਅ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਨੂਅਲ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂਅਲ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਗਣਿਤਕ ਅਧਿਆਏ ਬਾਬੂ ਰਾਧਾਨਾਥ ਸਿਕਦਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸੀ। ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਤਾ ਲਈ ਮੈਨੁਅਲ ਬੇਹਦ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਬਿਤ ਹੋਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤੀਸਰਾ ਐਡੀਸ਼ਨ, 1875 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ (ਅਰਥਾਤ, ਸਿਕਦਾਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) ਜਿਸ 'ਚ ਉਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਸਿਕਦਾਰ ਦਾ ਯਾਦਗਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਨਾ-ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1876 ਵਿਚ ਫਰੈਂਡ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ  ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਲੁੱਟ' ਕਿਹਾ।
ਇਹ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਸਿਕਦਾਰ ਨੂੰ 1843 ਵਿਚ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਵਾਨਸਿਟਾਰਟ ਦੁਆਰਾ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਵਰਕਰਾਂ ਦੇ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ 200 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਰਾਮਗੋਪਾਲ ਘੋਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਬੰਗਾਲੀ ਸਪੈਕਟਰ ਵਿਚ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰੂਪ 'ਚ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਦਾਰਜ਼ੀਅਨ ਦੋਸਤ ਪੈਰੀ ਚਾਂਦ ਮੀਤਰਾ ਦੇ ਨਾਬੰਗਾਲੀ ਰਸਾਲਾ ਮਾਸਿਕ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਏਜੰਡਾ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਸੀ। ਉਹ ਆਮ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਦੀ ਅਤੇ ਅਣਜਾਣੀ ਸ਼ੈਲੀ 'ਚ ਲਿਖਦਾ ਸੀ।
ਸਿਕਦਾਰ 1862 ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀਜ਼ ਸੰਸਥਾਨ (ਹੁਣ ਸਕੌਟਿਸ਼ ਚਰਚ ਕਾਲਜ) ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਗਣਿਤ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
17 ਮਈ 1870 ਨੂੰ ਗੋਂਦਾਲਪਰਾ, ਚੰਦਨਗਰ, ਵਿਖੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਉਸ ਦੇ ਰਹਿਣ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੁੱਖੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1813 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1870
ਅਕਾਲੀ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਨਿਹੰਗ
ਅਕਾਲੀ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਨਿਹੰਗ (1886-1953) ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਰੀ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਲਕਰਮ ਕੌਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ  ਮਕਬੂਜਾ Jammu and Kashmir, Pakistan. ਦੇ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ, ਚਕਾਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ (ਤ੍ਰਿਲੋਕਨਾਥ) ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਿੱਚੋਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ  ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਜੁਲਮਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ  ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਕੋਲ ਆਏ ਸਨ। ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਾਵਾ ਮਹਾਰੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਬ੍ਰਜ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੈਦ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। 1904 ਵਿਚ, ਉਹ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨ ਗਿਆਨੀ ਬਾਗ਼ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਬਹਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਨਿਹੰਗ ਸਜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ, ਨੰਦੇੜ ਵਿਖੇ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਨਾਮ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਜਿਸ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਉਲੇਖ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਸਾਰੇ ਅੱਖਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਿੱਕੇ-ਬੱਧ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਅਕਾਲੀ ਦਾ ਰਹੱਸ ਅਕਾਲੀ ਫੌਜ (ਸ਼ਹੀਦੀ ਫੌਜ) ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ ਭਰੀ ਰਹਿਣੀ-ਬਹਿਣੀ ਤਕ ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਪੁੱਜ ਚੁਕਾ ਸੀ। ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤਮ ਛਿਨਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਰਾਜ-ਕਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੋਂ-ਪਹਿਲ ਦੇ ਦੋ ਵਰ੍ਹਿਆਂ (1952-53 ਈ.) ਤਕ ਅਕਾਲੀ ਰਹਿਣੀ-ਬਹਿਣੀ ਦੀ ਸੰਤ-ਸਿਪਾਹੀ ਵਰਗੀ ਅਤੇ ਰਹੱਸਾਤਮਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਭਰਪੂਰ ਅਜ਼ਮਤ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਸਿਰਫ਼ ਅਕਾਲੀ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ ਅਕਾਲੀ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਜਾਚ ਅਤੇ ਇਲਾਹੀ ਮੰਡਲਾਂ ਦੀ ਅਨੁਭਵੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਲਭ ਹੋ ਗਈ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਕੌਰ ਦੀ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਬਣਤਰ ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਦਾ ਆਭਾਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਕੰਵਰ ਦੀ ਨਿਕਟਤਾ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ ਨੂੰ ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਨੇ ਜੀਵਨ-ਪ੍ਰਯੰਤ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰਾ ਰੱਖਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਸਾਹਿਬ ਧਾਰਨ ਕਰੀ ਰੱਖਣਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ ਦਾ ਅੰਗ-ਸੰਗੀ ਰੁਤਬਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ (ਭਜਨ ਬੰਦਗੀ ਦੀ ਪ੍ਰਪੱਕਤਾ ਸਹਿਤ)।
ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਲਗਭਗ 1886 ਦੇ ਕਰੀਬ (ਅਕਾਲੀ ਕੌਰ ਸਿੰਘ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਅਕਾਲੀ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਨਿਹੰਗ, ਲੇਖਕ ਸ. ਅਤਰ ਸਿੰਘ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ) ਪਿੰਡ ਚਕਾਰ (ਮੁਜੱਫਰਾਬਾਦ, ਕਸ਼ਮੀਰ) ਦੇ ਉਸ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਦੋ (ਸਹਜਧਾਰੀ) ਬਜ਼ੁਰਗ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਰੈਨਾਵੜੀ ਬਸਤੀ ਤੋਂ (ਹੋਰ ਨਾਨਕ ਪੰਥੀਆਂ, ਭਾਵ ਬ੍ਰਹਮਦਾਸ ਦੀ ਔਲਾਦ ਭਾਈ ਕ੍ਰਿਪਾ ਰਾਮ ਆਦਿ ਨਾਲ) ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਪੁੱਜੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਨ, ਭਾਈ ਤ੍ਰਲੋਕੀ ਨਾਥ ਰੈਨਾ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਾਈ ਅਮੋਲਕ ਚੰਦ ਰੈਨਾ। ਇਸ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਉਪਰੋਕਤ ਜੀਵਨਕਾਰਾਂ ਨੇ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਕੇ ਸਿੰਘ ਪਦਵੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਨਮੇ ਭਾਈ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਉਪਰੋਕਤ ਮਿਤੀ ਨੂੰ ਭਾਈ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਪਹਿਲਾ ਬੱਚਾ ਅਕਾਲੀ ਕੌਰ ਸਿੰਘ (ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਾਮਕਰਣ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ) ਜਨਮਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਤੇ ਨਾਮ-ਬਾਣੀ ਦੇ ਰਸੀਏ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਵਿਆਹ ਦੀ ਪੰਡ
ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਅਤੇ ਇਸ਼ਕ-ਮੁਸ਼ਕ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਰੀ ਦੀ ਥਾਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਚਾਨਣ ਦੀਆਂ ਰਮਜ਼ ਭਰੀਆਂ ਤ੍ਰੰਗਾਂ ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਦੀ ਸੁਹਲ ਤੇ ਸੁਬਕ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਖਿਡਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਜਵਾਨ ਤੇ ਜੇਠੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੇ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਾਣ-ਮਰਿਆਦਾ ਖੱਟਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕਰਨੀਆਂ ਆਰੰਭੀਆਂ। ਦੁਨੀਆਦਾਰੀ ਦੀ ਜਿੱਲਣ ਵਿੱਚ ਫਸਣ ਤੋਂ ਬੇਨਿਆਜ਼ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਚੁੱਪ-ਚੁਪੀਤੇ ਸ੍ਰੀ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ ਹਰਨ ਹੋ ਗਏ (ਨੱਸ ਤੁਰੇ)। ਜਿੰਨੀ ਵਾਰੀ ਉਹ ਦੁਨੀਆਦਾਰੀ ਦੀ ਇਸ ਵਿਆਹ ਲਗਾਮ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲੈਣ ਨੱਸ ਤੁਰਦੇ, ਓਨੀ ਵਾਰੀ ਰਸੂਖ ਵਾਲੇ ਤੇ ਚੌਧਰੀ ਕਹਾਉਂਦੇ ਪਿਤਾ, ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ. ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਪਕੜਵਾ ਲਿਆਂਦੇ। ਆਖਰ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਸਚਿਤ ਥਾਂ ਉਪਰ ਲਾਵਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ, ਪਰ ਡੋਲਾ ਘਰ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਫਿਰ ਘਰੋਂ ਨੱਸ ਤੁਰੇ; ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਿਕਟ ਵਗਦੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੁਲ ਉੱਪਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਉਤਾਰ ਸੁੱਟੇ (ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਹੋਵੇ ਕਿ ਮੁੰਡਾ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕੁੱਦ ਗਿਆ ਹੈ), ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਡੇਰੇ ਸੁਨੇਹਾ ਰੱਖ ਕੇ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਸੇ ਫਰਾਰ ਹੋਏ (ਉਚੇਚੇ ਕਾਰਜ ਨਮਿਤ) ਕਿ ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾ ਦੇ ਗੁਜ਼ਰਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰਸਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਬੇ-ਨਿਆਜ਼ ਹੋ ਗਏ। ਜਾਂਦੀ ਵਾਰ ਜੋ ਚਿੱਠੀ ਰੱਖ ਆਏ ਸਨ (ਸੰਤਾਂ ਕੋਲ) ਉਸ ਦਾ ਲਹਿਜਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੀ, "ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੇ ਮੋਹ ਵੱਸ ਜਿਸ ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਲੜ ਲਾਇਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਨੂੰਹ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੱਦ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਛੋਟੇ ਵੀਰ ਦੇ ਸਪੁਰਦ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਦਾ ਭਲਾ ਹੈ। ਸੋ, ਇਉਂ ਹੀ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਆਪ ਜੀ ਅੰਦਰ ਐਸਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਇਆ ਕਿ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ ਜਾ ਪੁੱਜੇ ਜਿਥੇ ਤਖ਼ਤ ਸੱਚਖੰਡ ਦੇ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਭਾਈ ਹਜ਼ੂਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਨ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘੀ ਬਾਣਾ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਬੇ-ਫ਼ਿਕਰ ਹੋ ਗਏ, ਕੋਈ ਵੀ ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ. ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦੀ।
ਮੁਰਾਤਬਾ
ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਯੰਤ ਨਿਹੰਗੀ ਬਾਣੇ ਸਹਿਤ ਪੰਥ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਿਠਤ ਰਹੇ। ਵਿਦਿਆ, ਸਾਧਨਾ ਅਤੇ ਜਪ-ਤਪ ਦੀ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਕਿ ਬਿਬੇਕੀ ਪ੍ਰਚਲਨ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ (ਆਸਾਮ, ਬੰਗਾਲ, ਦੱਖਣ, ਉੱਤਰ, ਪੱਛਮ) ਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ (ਕਾਬਲ, ਬਰ੍ਹਮਾ) ਦੀ ਸੇਵਾ-ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਸਿੱਖੀ ਪ੍ਰਚਾਰ (ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸੰਚਾਰ) ਦੀ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਕਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਡੇਰਾ ਕਾਇਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਟਿਕਾਣਾ ਜਾਣਿਆ ਤਾਂਹੀਓਂ ਆਖਰੀ ਸੁਆਸ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰਨ ਪਟਿਆਲੇ ਹੀ ਤਿਆਗੇ, ਜਿਥੇ 23 ਜਨਵਰੀ 1953 ਨੂੰ ਆਪ ਦੇ ਦੁਸਹਿਰੇ ਦਾ ਭੋਗ ਪਿਆ ਸੀ।
ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਸਾਰ
ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਨੇ ਪਿਸ਼ੌਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਗਿਆਨੀ ਬਾਘ ਸਿੰਘ ਪਾਸੋਂ ਗੁਰਮਤਿ, ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ, ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਆਦਿ ਦੀ ਟਕਸਾਲੀ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਦਵਾਨ ਸੂਰਮਾ ਸਿੰਘ ਗਿਆਨੀ ਬਾਘ ਸਿੰਘ ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਪਾਸੋਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਨਾਵਲਿਸਟ ਵੀ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਗਿਆਨੀ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ (ਜੋ ਸੂਰਮਾ ਸਿੰਘ ਸਨ ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਨ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਨ) ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਏ ਸਨ।
ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਛੜੇ ਇਲਾਕੇ (ਚਕਾਰ ਪਹਾੜ) ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਆਸ਼ਰਮ ਨਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ ਖੋਲ੍ਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੋਰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਮੁਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੀ। ਕਈ ਲੱਖ ਦੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਸਥਾ 1947 ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਜੜ ਗਈ।
ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਕਲਾ ਦੇ ਖੋਜੀ ਅਤੇ ਕਦਰਦਾਨ
ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਖ਼ੁਦ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। 1925-26 ਦੇ ਫੁਲਵਾੜੀ ਦੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਆਪ ਦੇ ਲੇਖ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹਨ। ਆਪ ਨੇ ਰਟਨ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੁਰਲੱਭ ਲਿਖਤਾਂ ਤੇ ਵਸਤਾਂ ਲੱਭ ਕੇ ਸਿੱਖ ਜਗਤ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਈਆਂ।
2. ਵਾਰਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ (ਤੁਕ ਤਤਕਰਾ)- ਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਬਿਤ ਸਵੱਈਆਂ ਦਾ ਤੁਕ ਤਤਕਰਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ 1929 ਵਿੱਚ ਸੰਗਤਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
3. ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਸ਼ਬਦ ਰਤਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ (ਤੁਕ ਤਤਕਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ)- ਇਹ ਮਹਾਨ ਸੰਦਰਭ ਰਚਨਾ ਵੀਹ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਲਗਨ ਤੇ ਘਾਲ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ 1923 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਅੱਗੋਂ ਛਾਪਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
4. ਇਸਤ੍ਰੀ ਸੰਕਟ ਮੋਚਨ - ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਸਤਰੀ ਜ਼ਾਤੀ ਦੇ ਉਥਾਨ ਲਈ ਬਾਦਲੀਲ ਉਪਰਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹਵਾਲੇ ਦੇ ਕੇ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਤ੍ਰੀ ਜ਼ਾਤਿ ਮਰਦ ਦੇ ਐਨ ਬਰਾਬਰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੀ ਹਕੀਕਤ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਮੰਦਹਾਲੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮਰਦ ਦੀ ਹਠਧਰਮੀ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਉਲਾਰ-ਪਰਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ (ਅਬਨੋਰਮੳਲ ਫਸੇਚਹੋਲੋਗੇ) ਦੇ ਜਗਿਆਸੂ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਕੜੀ ਖੋਜ ਜਾਣਨਗੇ।
5. ਪ੍ਰਮਾਣੀਕ ਨਿਤਨੇਮ ਗੁਟਕਾ : ਅਤਿਅੰਤ ਟਕਸਾਲੀ ਬਿਰਤੀ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਚਨਾ, ਜੋ ਹੁਣ ਦੁਰਲਭ ਹੈ। (1927 ਈ:)
6. ਹਜ਼ੂਰੀ ਸਾਥੀ : ਸ੍ਰੀ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ (ਨਾਂਦੇੜ) ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਸੇਵਕ ਬਾਬਿਆਂ ਨਿਹੰਗਾਂ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਇਤਿਹਾਸ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਪੂਰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥ ਮੌਜਦੂ ਹਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਦੱਖਣ ਦੇ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਤੇ ਆਖਰੀ ਰਚਨਾ ਹੈ।
7. ਬੁਧਿਬਾਰਧ ਹਿਤ-ਉਪਦੇਸ਼ ਰਤਨਾਕਾਰ (ਕਾਵਿ)- ਪੰਚਤ੍ਰੰਤ ਦਾ ਗੁਰਮੁਖੀ ਕਰਣ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੁਰਲਭ ਹੈ। ਸੈਂਕੜੇ ਲੇਖ-ਉਲੇਖ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਪਤ੍ਰ (ਪੲਰੋਦਿਚਿੳਲ) ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੱਖ ਸਮਾਚਾਰ ਲਈ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਚਕਾਰ ਵਿਖੇ ਹੀ ਸਾੜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਆਪ ਨੇ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਦੀ ਉਸ ਪੇਂਟਿੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਢਾਕੇ ਤੋਂ ਲੱਭਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਪੇਂਟਿੰਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਸੱਵਰ ਨੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮਿਹਰ ਮਿਹਰਾਮਤ ਸਦਕੇ, ਭੇਂਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਦੋ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਵੀ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ ਇਹ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹਠੀ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਢਾਕੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜਿਥੋਂ ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸੰਚਾਰ
ਹਰ ਪੰਥਕ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸੰਚਾਰ ਇੱਕ ਅਨਿਖੜਵੇਂ ਅੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਭਰ ਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। 1953 ਤਕ ਲਗਭਗ ਹਰ ਅਜਿਹੇ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰਣੀ ਮੰਡਲੀ ਦਾ ਸਿਰਮੌਰ ਅਕਾਲੀ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੁਤੇ ਹੀ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਦੇ ਦੂਰ-ਦਰਾਜ਼ ਦੇ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਉਪਰ ਪੁੱਜ ਕੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ-ਸਾਰ ਲੈਣਾ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਉਣਾ ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਇਆ। ਆਸਾਮ, ਬਿਹਾਰ, ਬੰਗਾਲ, ਨੇਪਾਲ, ਯੂ.ਪੀ., ਪੰਜਾਬ, ਕਸ਼ਮੀਰ, ਦੱਖਣ, ਕਾਬਲ ਆਦਿ ਅਸਥਾਨਾਂ ਉੱਪਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਪਰਵਾਰਾਂ ਅੰਦਰ ਅਜੇ ਤਕ ਉਸ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਕਾਇਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ-ਸਾਰ ਲਈ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਵਾਲੇ ਬਣਾਇਆ।
ਰਾਜ-ਘਰਾਣਿਆਂ ਤੇ ਸਰਦੇ ਪੁੱਜਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ
ਇਹ ਗੱਲ ਵਿਰਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖੀ ਪਿਆਰ ਲਈ ਕੁਝ ਕੁ ਰਾਜੇ-ਰਾਣਿਆਂ ਤੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣੀ ਪਈ ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਰਾਜੇ ਰਾਣੇ ਤੇ ਸਰਦਾਰ ਇਸ ਗੁਰਸਿੱਖੀ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਸੱਖਣੇ ਰਹੇ। 1947 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਫਰੀਦਕੋਟ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਨਾਭਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਯਾਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਇਸ ਪਿਆਰ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਰਾਜੇ ਰਾਣਿਆਂ ਨੇ ਇਕਦਮ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਸਿੱਖੀ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਈਸਾਈਅਤ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਤਾਂ ਬੜੀ ਲੰਮੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੁਝ ਮਹਾਨ ਤਪੱਸਵੀ (ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਅਤਰ ਸਿੰਘ, ਗਿਆਨੀ ਬਚਨ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਬਾਗੜੀਆਂ, ਅਕਾਲੀ ਕੌਰ ਸਿੰਘ ਨਿਹੰਗ ਆਦਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜ-ਘਰਾਣਿਆਂ ਤੇ ਕਰੋੜਪਤੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਨਾ ਜਗਾਉਂਦੇ ਤਾਂ ਬਚਿਆ-ਖੁਚਿਆ ਸਿੱਖੀ ਪਿਆਰ ਵੀ ਸ਼ਾਇਦ ਪਤਿਤਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਸਤਾਏ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਦੀਵਾਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ (ਉਸ ਦੀ ਜਲਾਵਤਨੀ ਦੌਰਾਨ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ) ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਪਾਲ਼ਿਆ ਤੇ ਵਿਆਹਿਆ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ. ਅਤਰ ਸਿੰਘ, ਖ਼ਾਲਸਾ ਹੋਟਲ, ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਧਾਰਕ ਬੀਬੀ ਭਾਗਵੰਤ ਕੌਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਪਰਿਅੰਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੀਲੇ ਖੱਦਰ ਪੋਸ਼ ਲਿਬਾਸ ਵਿਚ, ਪੁਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੁਖ਼ਾਤਬ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ (ਮੈਂ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਬੈਠਾ ਸੀ) ਜੋ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਕਲਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਨਿਆਸਰਿਆਂ ਤੇ ਨਿਗੁਰਿਆਂ ਦੀ ਉਮੀਦ
1947 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਚੁਕੀਆਂ ਅਬਲਾ ਇਸਤਰੀਆਂ (ਸਿੱਖ ਹਿੰਦੂ ਆਦਿ) ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਜਾ ਕੇ ਭਾਲਣਾ, ਪਤਿਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਗੁਰਸਿੱਖੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਪਿਆਰ-ਮਰਹਮ ਦੇਣਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਯਤੀਮਖਾਨਿਆਂ, ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪਾਂ, ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਣੇ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਿਵਾਣੇ, ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਤੇ ਮਕਾਨ ਦਿਵਾਣੇ ਆਦਿ ਪਰਉਪਕਾਰ ਵੀ ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਦੇ ਹੀ ਹਿੱਸੇ ਆਏ।
ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਮੁਕਤੀ
ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਯਾਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨਾਭਾ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਕਿ "ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਹੀ ਕਾਬਲੀ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਇੱਕ ਮੁਕੰਮਲ ਸੂਬਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪੰਡਤ ਬੋਦੀਆਂ ਕੱਟ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਬਚਾ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਸਿੱਖ ਸੀਸ ਕਟਵਾ ਦੇਵੇਗਾ ਪਰ ਕੇਸ ਨਹੀਂ ਕਟਵਾਏਗਾ, ਸੋ ਇਲਾਕਾ ਅਤੇ ਖ਼ੂਨ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡਾ, ਤੁਹਾਡਾ ਹੀ ਜ਼ਾਇਆ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਫਸਟ ਪਟਿਆਲਾ ਤੇ ਨਾਭਾ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਾਇਆ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਅਕਾਲੀ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਦਕੇ।
ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਾਇ ਅਤੇ ਸਰਬ-ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਕਦੀ-ਕਦੀ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ
ਇਨਪੁਟ ਢੰਗ
ਇਨਪੁਟ ਢੰਗ ਨੂੰ ਇਨਪੁਟ ਮੈਥੱਡ ਜਾਂ ਇਨਪੁਟ ਮੈਥੱਡ ਐਡੀਟਰ (ਆਈ ਐਮ ਈ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਡਿਜਿਟਲ ਜੁਗਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਨਪੁਟ ਢੰਗ ਜਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਢੰਗ ਉਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਚਾਲਨ ਤੰਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਰਣਾਂ ਅਤੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਕੁੰਜੀਪਟਲ ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਹਿੰਦੀ ਜਾਂ ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ ਕੁੱਝ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯੂਸਫ਼ਪੁਰ
ਯੂਸਫ਼ਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੋਹੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਹੀਆਂ ਬਲਾਕ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। 1965 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ 'ਚ ਸੋਧ ਕਰਕੇ ਵਜੀਰੇ ਆਮ ਜਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁੱਦੇ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸਦਰ ਏ ਰਿਆਸਤ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਗਵਰਨਰ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। 30 ਮਾਰਚ 1965 ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਲਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਦਿਕ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁਕਾਈ ਗਈ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਆਹੁਦੇ
ਬਾਸਰਕੇ
ਬਾਸਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭਿੱਖੀਵਿੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਭਿੱਖੀਵਿੰਡ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਜ਼ਿਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੂਚੀਆਂ
ਸਵੈਘਾਤੀ ਹਮਲਾ
ਸਵੈਘਾਤੀ ਹਮਲਾ ਜਾਂ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹੱਲਾ ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹਾ ਹਮਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾਵਰ, ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਯਕੀਨਨ ਕਾਰਵਾਈ 'ਚ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। 1981 ਤੋਂ 2006 ਦੇ ਵਿੱਚ-ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ 1200 ਸਵੈਘਾਤੀ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ 4% ਸਨ ਪਰ ਅੱਤਵਾਦ-ਸਬੰਧਤ ਮੌਤਾਂ ਦਾ 32% (14,559 ਹਲਾਕ) ਸਨ। ਇਹਨਾਂ 'ਚੋਂ 90% ਹਮਲੇ ਇਰਾਕ, ਇਜ਼ਰਾਇਲ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ।
ਗਲੋਰੀਆ ਸਟੀਨਮ
ਗਲੋਰੀਆ ਮੈਰੀ ਸਟੀਨਮ (ਜਨਮ 25 ਮਾਰਚ, 1934) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ [ਨਾਰੀਵਾਦ ਨਾਰੀਵਾਦੀ], ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ, ਜੋ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਲਈ ਇੱਕ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੁਲਾਰੇ ਵਜੋਂ ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜਾਣੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਵੈਘਾਤੀ ਹਮਲਾ
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੈਘਾਤੀ ਹਮਲੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
ਗਲੋਰੀਆ ਸਟੀਨਮ
ਸਟੀਨਮ ਨਿਊਯਾਰਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਅਤੇ ਮਿਸਜ਼ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ। 1969 ਵਿਚ, ਸਟੀਨੇਮ ਨੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, "ਆਫਟਰ ਬਲੈਕ ਪਾਵਰ, ਵੁਮੈਨਸ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ", ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਿਵਾਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1934 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਤਾਪ ਗਤੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਤਾਪ ਗਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਥਰੋਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ(Thermodynamics) ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਤਹਿਤ ਊਰਜਾ ਦਾ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਤਾਪ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਣ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਦਾਬ ਵਰਗੇ ਸਥੂਲ ਚਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਾਪ, ਦਾਬ ਅਤੇ ਆਇਤਨ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਵੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ
ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਤਾਪ ਗਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਉਹ ਸ਼ਾਖਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਤਾਪ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਦੇ ਤਾਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਹੋਣ ਦਾ ਵਿਵੇਚਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਇਸਦਾ ਖੇਤਰ ਜਿਆਦਾ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਾਪ ਸਬੰਧੀ ਲੱਗਪਗ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ: ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਨਿਕਲ ਵਰਗੇ ਕਿਸੇ ਚੁੰਬਕੀ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਇੱਕ ਛੜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੁੰਡਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖੀਏ ਅਤੇ ਇਸ ਕੁੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਕਰਾਕੇ ਇੱਕ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਛੜੀ ਦੀ ਲੰਮਾਈ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਅੰਤਰ ਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਾਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫ਼ਰਕ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇੰਜ ਹੀ ਜੇਕਰ ਨਾਇਟਰੋਜਨ ਅਤੇ ਹਾਇਡਰੋਜਨ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਲੈ ਕੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਛੱਡ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟਰੋਜਨ, ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਅਤੇ ਅਮੋਨੀਆ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਨਪਾਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਗੇ। ਤਾਪ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਸ ਅਨਪਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਉਸ ਤਾਪ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਜੋ ਅਮੋਨੀਆ ਦੇ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਤਾਪ ਨੂੰ ਅਪਰਿਵਰਤਿਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਾਲਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਹੁਣ ਤਾਪ ਗਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਫੈਲਿਆ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਾਪ ਗਤੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ
ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਤਪਸ਼ੀ ਪਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਸੈੱਟ ਦੇ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂਹ ਦਾ ਤਪਸ਼ੀ ਸਮ ਤੋਲ ਇੱਕ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। "ΔU = Q - W(ਜਿਥੇ ΔU ਹੈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ,Q ਹੈ ਤਾਪ ਸ਼ਕਤੀ ਨਿਵੇਸ਼,W ਹੈ ਪਰਨਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਕੰਮ"
ਇਸ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਨਿਰਪੇਖ ਸਿਫਰ ਮੁੱਲ ਤੇ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਹੱਦ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦੇ ਅਮਲਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।, ਨਿਰਪੇਖ 0 ਤਾਪਮਾਨ -273.15 °C (degree celsius ਦਰਜਾ ਸੈਸੀਅਸ) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (respiratory apparatus ਜਾਂ respiratory system) ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣੀ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਜੀਵ ਅਤੇ ਪਰਿਆਵਰਣ ਵਿਚਕਾਰ ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਇਆਕਸਾਇਡ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵ ਵਰਗੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਰੀੜ੍ਹਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਹ ਕਿਰਿਆ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਲੈ ਜਾਣ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਨੂੰ ਸਾਹ ਛੱਡਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਖਾਜ (ਨਾਵਲ)
ਖਾਜ ਜਸਬੀਰ ਮੰਡ ਦਾ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੇ ਸੰਤਾਲੀ ਅਤੇ ਚੁਰਾਸੀ ਦੇ ਦੂਰਗਾਮੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੰਡ ਨੇ ਨਾਵਲੀ ਕਲਾ-ਜੁਗਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਲਮਬੰਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪਲਾਟ
ਇਹ ਨਾਵਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੁਆਧ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਲੀ ਦੇ ਉਜਾੜੇ ਅਤੇ 80ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਦੇ ਢਾਹੇ ਅਕਹਿ ਕਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਅੱਬਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਈ ਸਾਦੀਆ ਇਸ ਸੰਤਾਪੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਹੋਣੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦੀ ਸੈਟਿੰਗ ਕੁਰਾਲੀ, ਰੋਪੜ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਵਸਦੇ ਨੀਮ-ਪਹਾੜੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਵਾਪਰੇ ਦੂਹਰੇ ਦੁਖਾਂਤ ਕਾਰਨ ਅਨੇਕਾਂ ਪਰਵਾਰ ਮਰਦਾਂ ਤੋਂ ਵਿਰਵੇ ਹੋ ਗਏ। ਰੀਵਿਊਕਾਰ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੋਗੀ ਅਨੁਸਾਰ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਰਾਜੇਸਵਰ ਰਾਓ
ਚੰਦਰ ਰਾਜੇਸਵਰ ਰਾਓ (ਤੇਲੁਗੂ: చండ్ర రాజేశ్వరరావు,1915–1994) ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ, ਤਿਲੰਗਾਨਾ ਅੰਦੋਲਨ (1946–1951) ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਸਨ। ਉਹ 1964 ਤੋਂ 1992 ਤੱਕ ਅਠਾਈ ਸਾਲ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਰਹੇ। ਬੀਮਾਰ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਜੁੰਮੇਵਾਰੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਲਹਿਰਾ ਧੂਰਕੋਟ
ਲਹਿਰਾ ਧੂਰਕੋਟ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਨਥਾਣਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜੇਸਵਰ ਰਾਓ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰਾਜੇਸਵਰ ਰਾਓ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਜੂਨ 1914 ਨੂੰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੰਗਲਾਪੁਰਮ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਓ ਤੇਲਗੂ ਕੌਮੀਅਤ ਦੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਛੀਲੀਪਟਨਮ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿਚ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1931 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਕਪਾ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 1943 ਤੋਂ 1952 ਤੱਕ ਆਧਰਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸੀਪੀਆਈ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਰਿਹਾ।
ਲਹਿਰਾ ਧੂਰਕੋਟ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਾਜੇਸਵਰ ਰਾਓ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਖੁੱਲ ਜਾ ਸਿਮ ਸਿਮ
ਖੁੱਲ ਜਾ ਸਿਮ ਸਿਮ (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: Sésame, ouvre-toi) ਇੱਕ ਜੁਮਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬਾਰ ਵਰਤੋਂ ਅਲਫ਼ ਲੈਲ੍ਹਾ ਦੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਅਨੁਵਾਦਕ ਐਂਥਨ ਗੈਲੋਂ ਨੇ ਅਲਫ਼ ਲੈਲ੍ਹਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ, ਅਲੀ ਬਾਬਾ ਚਾਲੀ ਚੋਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਕੋਈ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਜ਼ਬਾਨੀ ਜਾਂ ਲਿਖਤ ਵਰਜਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਗੈਲੋਂ ਦੇ ਵਰਤੇ ਇਸ ਜੁਮਲੇ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:"Sesame, Open", "Open, Sesame" ਅਤੇ "Open, O Simsim". ।
ਵਰਗੀਕਰਨ
ਓਪਨ ਸੀਸੇਮ ਸਟਿਤ ਥਾਮਸਨ ਦੁਆਰਾ ਮੋਟਿਫ ਤੱਤ D1552.2, "ਜਾਦੂ ਫਾਰਮੂਲੇ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਖੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ", ਵਜੋਂ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਲਿਫ਼ ਲੈਲਾ
ਸਰਵਿਸਜ਼ ਇੰਸਟਿਟਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼
ਸੈਰਵਿਸਜ਼ ਇੰਸਟਿਟਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਈਨਸਜ਼ (سروسز انسٹیٹوٹ آف میڈیکل سائنسز ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ) 2003 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ, ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਾ ਹੈ।
ਸੈਰਵਿਸਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਲਜ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਲਜ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਨਾਮ "ਐਸ०ਆਈ०ਐਮ०ਐਸ" (SIMS) ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2003 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ
ਗੂਗਲ ਆਈ ਐਮ ਈ
ਗੂਗਲ ਆਇਏਮਈ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਟਾਇਪਿੰਗ ਔਜਾਰ (ਇਨਪੁਟ ਮੈਥਡ ਏਡੀਟਰ) ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਰਚੂਅਲ ਕੀਬੋਰਡ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਕਾਪੀ-ਪੇਸਟ ਦੇ ਝੰਝਟ ਦੇ ਵਿੰਡੋਜ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਗੂਗਲ ਦੀ ਇਹ ਸੇਵਾ ਗੂਗਲ ਇੰਡਿਕ ਲਿਪਿਅੰਤਰਣ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਆਨਲਾਇਨ ਸੰਪਾਦਿਤਰ ਦੇ ਰੁਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੁਏ ਇਸਨੂੰ ਆਫਲਾਇਨ ਪ੍ਰਯੋਗ ਲਈ ਦਸੰਬਰ 2009 ਵਿੱਚ ਗੂਗਲ ਆਈਐਮਈ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ
ਗੈਂਗਸ ਆਫ ਵਾਸੇਪੁਰ
ਗੈਂਗਸ ਆਫ ਵਾਸੇਪੁਰ (Gangs of वासेपुर) 2012 ਦੀ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਅਪਰਾਧ ਆਧਾਰਿਤ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼ਿਅਪ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਿਅਪ ਦੇ ਨਾਲ ਜੇਇਸ਼ਾਂ ਕਾਦਰੀ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਧਨਬਾਦ ਦੇ ਕੋਲਾ ਮਾਫੀਆ (ਮਾਫੀਆ ਰਾਜ) 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਿੰਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਾਲੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮਨੋਜ ਬਾਜਪਾਈ, ਨਵਾਜ਼ੂਦੀਨ ਸਿਦੀਕੀ, ਹੁਮਾ ਕੁਰੈਸ਼ੀ, ਰਿਚਾ ਚੱਡਾ ਅਤੇ ਤਿਗਮਾਂਸ਼ੂ ਧੂਲੀਆ ਕਲਾਕਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 1940 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 319 ਮਿੰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2012 ਦੇ ਕਾਨਸ ਡਾਇਰੈਕਟਰਸ ਫੋਰਟਨਾਇਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,   ਪਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਥੀਏਟਰ ਪੰਜ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਵੈਇੱਛੁਕ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਨੁਰਾਗ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ - 2010 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ 2018 ਵਿੱਚ ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ, ਸੁਬਰਾਮਣੀਅਮਪੁਰਮ (2008) ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਲੜੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਪ੍ਰਾਈਮ ਵੀਡੀਓ, ਵੂਟ ਸਿਲੈਕਟ ਅਤੇ ਐਮਐਕਸ ਪਲੇਅਰ 'ਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਰਦਾਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਵਾਸੇਪੁਰ ਦੇ ਹਨ।
ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ
ਸਮੀਖਿਆ ਏਗਰੇਗੇਟਰ ਵੈਬਸਾਈਟ ਰੋਟਨ ਟੋਮੈਟੋਸ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਔਸਤਨ 8.36 / 10 ਦੇ ਸਕੋਰ ਦੇ ਨਾਲ 27 ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ 96% ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਰੇਟਿੰਗ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ 10 ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ 89 ਦਾ ਮੈਟਾਕਰਿਟਿਕ ਸਕੋਰ ਵੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ "ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ" ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ, ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ ਨੇ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ 100 ਸਰਬੋਤਮ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਂਗਸ ਆਫ਼ ਵਾਸੇਪੁਰ ਨੂੰ 59ਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰੱਖਿਆ।
ਸੀਕੁਅਲ
ਗੈਂਗਸ ਆਫ ਵਾਸੇਪੁਰ 1.5 ਫ਼ਿਲਮ ਵੀ ਆਵੇਗੀ ਇਹ ਇੱਕ ਅਫਵਾਹ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕਸ਼ਿਅਪ ਨੇ ਅਫਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2012 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਵਿਕੀਸਰੋਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ
ਉੱਡਤ ਭਗਤ ਰਾਮ
ਉਡਤ ਭਗਤ ਰਾਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਝੁਨੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਉਡਤ ਭਗਤ ਰਾਮ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2023 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 7.75 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੰਗਲ
ਮੰਗਲ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਆਲੀਵਾਲ
ਆਲੀਵਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਲੋਹੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਭੈਣੀ ਮੱਸਾ ਸਿੰਘ
ਭੈਣੀ ਮੱਸਾ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਭਿੱਖੀਵਿੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਲਾਕ ਭਿੱਖੀਵਿੰਡ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ
ਘੁੰਗਰਾਂ
ਘੁੰਗਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਘਨੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਾਂਦਰ ਕਿੱਲਾ
ਬਾਂਦਰ ਕਿੱਲਾ ਖੇਡ ਟੋਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਟੋਲੀ ਵਿੱਚ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਖੇਡ ਦਾ ਗਰਾਊਂਡ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਲਗਪਗ ਤਿੰਨ ਫੁੱਟ ਅਰਧ ਵਿਆਸ ਦਾ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਵਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੱਕਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੱਕੜ ਦਾ ਕਿੱਲਾ ਠੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਿੱਲੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰੱਸੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੱਸੀ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਇੰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਵਾਰੀ (ਦਾਈ) ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਰੀ ਕੌਣ ਦੇਵੇਗਾ, ਇਸ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਟੈਸਟ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ, ਚੱਪਲਾਂ ਆਦਿ ਲਾਹ ਕੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਕਿੱਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਜੋ ਬੱਚੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਸਮੇਂ ਵਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਬਾਹਰਲੇ ਬੱਚੇ ਸਾਰੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਦੁਬਾਰਾ ਦਾਈ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਾਈ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਸਚਿਤ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਭੱਜਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਬੱਚੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਜੁੱਤੀਆਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਖੇਡ ਲਗਾਤਾਰ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਡ ਜਿੱਥੇ ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਦਿਮਾਗੀ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣਾ ਵੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਿਵਾਇਤੀ ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੇਂਡੂ ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ
ਆਂਡੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
thumb|ਆਂਡੇ ਖੁੰਭਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਓਪਨ-ਸਾਹਮਣਾਤ ਨਾਸ਼ਤਾ ਸੈਂਡਵਿੱਚ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪਰੋਸੇ ਗਏ। ਆਂਡੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮਾਦਾ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਛੀਆਂ, ਸੱਪ, ਜਲਥਲੀ, ਖਗੋਲ ਅਤੇ ਮੱਛੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਾਧੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਸੱਪ ਦੇ ਅੰਡੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਕ ਅੰਡਾਸ਼ੈਲ, ਅਲਬਉਮਿਨ (ਆਂਡੇ ਵਾਲਾ ਸਫੈਦ) ਅਤੇ ਵੈਟੇਲੁਸ (ਆਂਡੇ ਯੋਕ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਪਤਲੀ ਝਿੱਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਪਤ ਵਾਲੇ ਆਂਡੇ ਕੁੱਕੜੀ ਦੇ ਆਂਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਤਖ਼ ਅਤੇ ਕਵੇਲਾਂ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਪੋਲਟਰੀ ਆਂਡੇ ਵੀ ਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੱਛੀ ਆਂਡੇ ਨੂੰ ਰੋਈ ਅਤੇ ਕੈਵੀਆਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਂਡੇ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਆਂਡੇ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਕੋਲੀਨ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁੱਕਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਆਂਡੇ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਗਾਈਡ ਪਿਰਾਮਿਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੀਟਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਂਡੇ ਦੇ ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੱਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਦੀ ਸਮਗਰੀ, ਸੇਲਮੋਨੇਲਾ ਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਆਂਡੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਤੋਂ ਐਲਰਜੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕੁਝ ਸੰਭਾਵੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਹਨ।
ਕੁੱਕੜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਂਡੇ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਿਕਨ ਆਂਡੇ ਦਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਉਤਪਾਦ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਉਦਯੋਗ ਹੈ। 2009 ਵਿੱਚ, ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 62.1 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਆਂਡੇ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਭਗ 6.4 ਬਿਲੀਅਨ ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ. ਮੰਗ ਅਤੇ ਆਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਜਨਤਕ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਬਾਰੇ ਮੌਜੂਦਾ ਬਹਿਸਾਂ ਵੀ ਹਨ। 2012 ਵਿੱਚ, ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਚਿਕਨ ਦੀ ਬੈਟਰੀ ਪਰੀਜ਼ਨ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤੀ ਭੋਜਨ ਪਦਾਰਥ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੁਰਗੀ 7500 ਬੀ.ਸੀ.ਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਦੇ ਅੰਡੇ (ਜੰਗਲ ਫੁਆਲ ਮੂਲ ਤੋਂ ਟੌਰਿਪਿਕਲ ਅਤੇ ਸਬਟ੍ਰੋਪਿਕਿਕ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ) ਲਈ ਪਾਲਿਆ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੁਰਗੇ ਨੂੰ 1500 ਬੀ.ਸੀ.ਈ. ਵਿੱਚ ਸੁਮੇਰ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 800 ਬੀ.ਸੀ.ਈ ਦੇ ਕਰੀਬ ਯੂਨਾਨ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਕਿਊਲ ਆਂਡੇ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸ੍ਰੋਤ ਸੀ। ਥੀਬਸ, ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ, ਹਰੀਮੇਬ ਦੀ ਕਬਰ, ਲਗਭਗ 1420ਬੀ.ਸੀ.ਈ ਵਿੱਚ ਬਣੀ, ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਰ-ਮੁਰਗ ਆਂਡਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਅੰਡੇ ਵਾਲੇ ਕਟੋਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਭਵ ਤੌਰ ' ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਅੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਅਕਸਰ ਅੰਡੇ ਦੇ ਕੋਰਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਰੋਮਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਿਆ ਤਾਂਕਿ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਛੁਪਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਅੰਡੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਮੀਰੀ ਕਾਰਨ ਲੇਂਟ ਕਰਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਨ੍ਹਾ ਸਨ। ਸ਼ਬਦ ਮੇਓਨੈਸ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਯੁੂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਯੁਕਲ ਲਈ ਮੱਧਕਾਲੀ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਸਦਾ ਕੇਂਦਰ ਜਾਂ ਗੜ੍ਹ ਹੈ।
17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅੰਡੇ ਦੀ ਭੁਰਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਫਲ ਦੇ ਰਸ ਫ੍ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ। ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਨਿੰਬੂ ਦਹੀਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।
ਫ਼੍ਰੋਜ਼ਨ ਅੰਡੇ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ,ਸੁੱਕੇ ਅੰਡੇ ਦੇ ਉਦਯੋਗ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਸੰਨ 1878 ਵਿੱਚ, ਸੇਂਟ ਲੁਅਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁਕਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਅੰਡੇ ਯੋਕ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਨੂੰ ਹਲਕੇ-ਭੂਰੇ, ਭੋਜਨ ਵਰਗੇ ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਸੁੱਕੀਆਂ ਆਂਡੇ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਆਰਮਡ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇ ਉਪਯੋਗ ਲਈ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸਮਿਥਰਸ ਵਿੱਚ ਜੋਸਫ ਕੌਲ ਨੇ 1911 ਵਿੱਚ ਬੁਕਕੀਲੀ ਵੈਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਅੱਲਡਮੇਰ ਹੋਟਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਆਂਡੇ ਦੇ ਝਗੜੇ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਡੇ ਡੱਬਾ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢੀ। ਅਰਲੀ ਅੰਡਾ ਦੇ ਡੱਬੇ ਸਾਰੇ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਡੇ (ਭੋਜਨ)
ਬਾਲਾਕੋਟ
ਬਾਲਾਕੋਟ ਮਾਨਸਹਿਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ 38 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਸਬਾ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਾਗਨ ਘਾਟੀ ਇਸ ਕਸਬੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ. ਕੁੱਲਰ ਨਦੀ, ਜੋ ਕਿ ਲੋਲੂਸਰ ਝੀਲ ਤੋਂ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਬਾਲਾਕੋਟ ਕਸਬੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਜ਼ੱਫਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜੇਹਲਮ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ. ਇਹ ਮਾਨਸ਼ੇਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ.
ਸਯਦ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਹੀਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਇਸਮਾਈਲ ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਲਹਿਰ ਕਾਰਨ ਬਾਲਕੋਟ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ। ਦੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਇਕੋ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ. ਬਾਲਾਕੋਟ ਮੁਜਾਹਿਦੀਨ ਲਹਿਰ ਦਾ ਆਖਰੀ ਸਟਾਪ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮਹਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਆਖਰੀ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। 6 ਮਈ 1831 ਨੂੰ ਖ਼ੂਨੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਯਦ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਇਸਮਾਈਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਬਾਲਕੋਟ ਦੀ ਉਸੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਲਾਲ ਬਣਾਇਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮਸਜਿਦ ਸੱਯਦ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਕੁੰਹਾਰ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਯਦ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਹੀਦ ਮਸਜਿਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. 2005 ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਮਸਜਿਦ ਬਣਾ ਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। 1992 ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸਜਿਦ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਲਾਕੋਟ ਵਿੱਚ, ਹਿੰਦਕੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਉਰਦੂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮ ਹੈ। ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਹਤ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਲਕੋਟ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਤੂਫਾਨ ਦੇ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਹਨ. ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਦਾਰੇ ਅਤੇ ਕਈ ਘਰੇਲੂ ਅਦਾਰੇ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸੰਕਟ ਸੇਵਾ ਮੁਹੱਈਆ ਬਾਅਦ ਭੂਚਾਲ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਛੱਡ, ਅਜਿਹੇ ਸੰਗਠਨ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਭਲਾਈ ਮਨੁੱਖਤਾ ਫਾਊਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ Al- Khidmat ਭਲਾਈ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ Balakot ਵਾਪਸ ਦੇ ਲੋਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਰੀ. ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ. ਸੇਵਾ ਦਫਤਰ ਬਾਨਫੋਰਾ ਵਿਖੇ ਬਾਲਾਕੋਟ ਤੋਂ 1.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ.
ਤਾਰਿਕ ਅਲੀ
ਤਾਰਿਕ ਅਲੀ (ਜਨਮ: 21 ਅਕਤੂਬਰ 1943) ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲਿਖਾਰੀ,ਪਤਰਕਾਰ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੋ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਜੰਗ ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਸੱਤ ਨਾਵਲ (ਜੋ ਕਈ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਲਥਾਏ ਗਏ ਹਨ) ਅਤੇ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ 'ਨਿਊ ਲੈਫ਼ਟ ਰਿਵਿਊ' ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ ਤੇ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।