cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਰਾਗਮਾਲਾ
ਫਰੀਦਕੋਟੀ ਟੀਕਾ
“ਸੋ ਉਪਕ੍ਰਮ ਸਤਿਨਾਮ ਸੇ ਲੇਕਰ ਉਪਸੰਗ੍ਰਹ ਸਤਿਨਾਮ ਮਿਲੇ ਤੋ ਜੀਵਤਾ ਹੂੰ ਕਹਿ ਕਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਕੀ ਬੀੜ ਕਰ ਚੁਕੇ ਤੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਕਾ ਭੋਗ ਸੁਨ ਕਰ 6 ਰਾਗ 30 ਰਾਗਨੀ 48 ਪੁਤ੍ਰ ਸਭ ਪਰਵਾਰ ਸਮੇਤ ਦਰਸਨ ਕੋ ਆਏ ਔਰ ਕੀਰਤਨ ਕਰ ਬੇਨਤੀ ਪੂਰਬਕ ਬੋਲੇ ਕਿ ਹੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਸਿੰਧੁ ਜੀ ਹਮ ਸਭ ਕੇ ਵਕਤ ਕਾ ਕੈਸੇ ਨਿਰਣੇ ਹੋਗਾ ਤਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਕੋ ਆਗਾ ਕਰੀ ਕਿ ਜੈਸੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਕੇ ਆਦਿ ਮੈਂ ਸ਼ਬਦੋਂ ਕਾ ਸੂਚੀ ਪਤ੍ਰ ਲਿਖਾ ਹੈ ਤਿਸੀ ਭਾਂਤ ਰਾਗੋਂ ਕਾ ਸੂਚੀਪਤ੍ਰ ਮੰਗਲ ਰੂਪ ਅੰਤ ਮੇਂ ਲਿਖੋ। ਤਬ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਏਹੀ ਛੇ ਰਾਗ ਔਰ ਤੀਸ ਰਾਗਨੀ, ਅਠਤਾਲੀਸ ਪੁਤ੍ਰ ਜੋ ਆਏ ਥੇ ਸੋ ਰਾਗ ਮਾਲਾ ਰਖੀ ਹੈ॥ (ਫਰੀਦਕੋਟੀ ਟੀਕਾ)
ਇਥੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ, ਕੀ ਭੋਗ ਦਾ ਸੱਦਾ ਸਿਰਫ 6 ਰਾਗਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਰਾ ਨੂੰ ਹੀ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਬਾਕੀ ਰਾਗਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀ? ਜਦੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ 6 ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 3 ਰਾਗ ਗੁਰੁ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੀ ਨਹੀ ਹਨ।
ਗੁਰਬਾਣੀ ਪਾਠ ਦਰਸ਼ਨ
ਰਾਗ ਮਾਲਾ ਬਾਰੇ ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਨੇ ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਧੋਖੇ ਬਾਜੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਪੰਥ ਨਾਲ ………। ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜਦੋਂ ਮਰਿਆ ਤਾਂ ਗੁਪਤ ਥਾਂ ਕੀੜੇ ਪੈ ਗਏ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਡੀਆਂ ਪੈ ਗਈਆਂ, ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਦਬੂ ਆਵੇ। ਕਿਉਕਿ ਰਾਗਮਾਲਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ। (ਗੁਰਬਾਣੀ ਪਾਠ ਦਰਸ਼ਨ ਪੰਨਾ-216)
ਗੁਰ ਗਿਰਾ ਰਾਗਮਾਲਾ ਮੰਡਨ ਪ੍ਰੋਬਧ
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗੁਰਸਿਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਸ਼ੰਕਾ ਆ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਰਾਗਮਾਲਾ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਆਸ਼ੰਕਾਂ ਸੰ: ਬਿ: 1900 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੇ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਨਕੇ ਸਰੀਰ ਮੇ ਜਬ ਅਤੀ ਤਕਲੀਫ ਜ਼ਬਾਨ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਨੇ ਕੀ ਔਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੁਸਟ ਹੋ ਜਾਨੇ ਦੀ ਹੋ ਗਈ ਤੋ ਇਹ ਆਸ਼ੰਕਾ ਭੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। (ਗੁਰ ਗਿਰਾ ਰਾਗਮਾਲਾ ਮੰਡਨ ਪ੍ਰੋਬਧ ਪੰਨਾ 9)
ਚਾਂਗਬਾਈ ਪਹਾੜ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਟੁੰਡਰਾ-ਨੁਮਾ ਬਨਸਪਤੀ ਜੀਵਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁੱਖ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਭੂਰਜ, ਕੋਰਿਆਈ ਚੀੜ (ਪਾਇਨ), ਸਨੋਬਰ (ਫਰ) ਅਤੇ ਸਰਲ (ਸਪ੍ਰੂਸ) ਉੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਇਬੇਰਿਆਈ ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਭਾਲੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਡਿੱਗ ਕੇ −45° ਸੇਂਟੀਗਰੇਡ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਖੁਸ਼ਕ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਹਿਮਾਨੀਆਂ (ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ) ਨਹੀਂ ਚੱਲਦੀਆਂ।
ਰਾਗਮਾਲਾ
ਗੁਰ ਗਿਰਾ ਰਾਗਮਾਲਾ ਮੰਡਨ ਪ੍ਰੋਬਧ
ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਪ੍ਰੋਕਤ ਰਾਗਮਾਲਾ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ (ਚਰਿਤ੍ਰੋ ਪਾਖਿਆਨ 91) ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਠਕ ਉਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨੀ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਕਲਿਕ ਕਰਨ ਦੀ ਖੇਚਲ ਕਰਨੀ ਜੀ ਅਤੇ ਪੰਨਾ 43/104 ਤੋਂ 56/104 ਪੜ੍ਹੋ।
ਚਾਂਗਬਾਈ ਪਹਾੜ
ਭੂਗੋਲ
ਸਭ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚੀ ਪਾਏਕਤੁ ਪਹਾੜੀ (2,745 ਮੀਟਰ) ਹੈ,ਇਸਨੂੰ ਚਾਂਗਬਾਈ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਚੀਨ 'ਚ ਲੋਕਲੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਜੁਆਲਾਮੁਖੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ਼ ਭਟਾਈ
ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ ਭਟਾਈ (18 ਨਵੰਬਰ 1689-1 ਜਨਵਰੀ 1752) (ਸਿੰਧੀ: شاهه عبداللطيف ڀٽائي }}, ,شاہ عبداللطیف بھٹائی) ਸਿੰਧ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੂਫੀ ਕਵੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੰਗ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਾਹ ਲਤੀਫ ਦਾ ਕਾਲਜਈ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਸ਼ਾਹ ਜੋ ਰਸਾਲੋ ਸਿੰਧੀ ਸਮੁਦਾਏ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਧੜਕਨ ਵਾਂਗ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਲਤੀਫ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੱਤ ਨਾਇਕਾਵਾਂ ਮਾਰੁਈ, ਮੂਮਲ, ਸੱਸੀ, ਨੂਰੀ, ਸੋਹਣੀ, ਹੀਰ ਅਤੇ ਲੀਲਾ ਨੂੰ ਸੱਤ ਰਾਣੀਆਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਤੇ ਰਾਣੀਆਂ ਪਾਕੀਜਗੀ, ਵਫਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸਤੀਤਵ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਸਦੀਵੀ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੈ।
ਚਾਂਗਬਾਈ ਪਹਾੜ
ਭੂਗੋਲ
ਇਹ ਪਹਾੜ ਸੋਨਘੁਆ,ਤੁਮਨ ਅਤੇ ਯਾਲੂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ।
ਰਾਗਮਾਲਾ
ਚੌਪਈ
ਕਥਾ ਚੌਪਈ ਆਲਿਮ ਕੀਨੀ ਪਹਿਲੇ ਕਥਾ ਸ੍ਰਵਨ ਸੁਨਿ ਲੀਨੀ। ਕਹੂੰ ਕਹੂੰ ਬੀਚ ਦੋਹਰਾ ਪਰੇ ਕਹੂੰ ਕਹੂੰ ਬਚਿ ਸੋਰਠਾ ਧਰੇ। ਸੁਨਤ ਸ੍ਰਵਨ ਯਹਿ ਕਥਾ ਸੁਹਾਈ ਅਤਿ ਰਸਾਲ ਪੰਡਿਤ ਮਨਿ ਭਾਈ। ਪ੍ਰੀਤਵੰਤ ਹੋਇ ਸੁਨੇ ਜੁ ਕੋਈ ਬਾਢੈ ਪ੍ਰੀਤ ਹੀੲ ਸਖਿ ਹੋਈ। ਕਾਮੀ ਰਸਕਿ ਪੁਰਖ ਜੋ ਸੁਨਹੀ ਤੇ ਯਹ ਕਥਾ ਰੈਨ ਦਿਨ ਗੁਨਹੀ।
ਦੋਹਰਾ
ਪੰਡਿਤ ਬੁਧਵੰਤਾ ਗੁਨੀ ਕਬ ਜਨ ਅਛਰ ਏਕ। ਨਾਮ ਨਮਿਤ ਗੁਨ ਉਚਰਹਿ ਕਹਿ ਕਹਿ ਕਥਾ ਅਨੇਕ।। 179।।
ਚਾਂਗਬਾਈ ਪਹਾੜ
ਭੂਗੋਲ
ਚਾਂਗਬਾਈ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੌਸਮ ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਨ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਜਿਆਦਾ ਵਕਤ ਠੰਡਾ ਹੀ ਰਿਹੰਦਾ ਹੈ।ਵਰਖਾ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਔਸਤ 1400 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (55 ਇੰਚ) ਹੈ।ਇਥੇ ਵਰਖਾ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਰਾਗਮਾਲਾ
ਦੋਹਰਾ
ਇਤਿ ਮਾਧਵ ਨਲ ਕਾਮ ਕੰਦਲਾ ਕੀ ਕਥਾ ਸੰਪੂਰਨ ਸਮਾਪਤੰ।
ਸ਼ਾਹ ਜੋ ਰਸਾਲੋ
ਸ਼ਾਹ ਜੋ ਰਸਾਲੋ (ਸਿੰਧੀ: شاھ جو رسالو) ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ ਭਟਾਈ ਦੀ ਕਲਾਸਿਕ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਤ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਰਾਗਮਾਲਾ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
http://www.gobindsadan.org/institute/dasam/pdf/v4_3.pdf
ਲੌਂਗ (ਗਹਿਣਾ)
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਖਾਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਪੇਸ਼ ਹਨ: "ਛਾਪੇ ਛਾਪੇ ਛਾਪੇ, ਲੌਂਗ ਕਰਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ, ਮੱਛਲੀ ਪਾਉਣਗੇ ਮਾਪੇ, ਲੌਂਗ ਕਰਾਂ ........"
"ਤੇਰੇ ਲੌਂਗ ਦਾ ਪਿਆ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ, ਹਾਲੀਆਂ ਨੇ ਹੱਲ ਡੱਕ ਤੇ।"
"ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਲੌਂਗ ਤੇ ਮੱਛਲੀ, ਮੱਥੇ ਚਮਕੇ ਟਿੱਕਾ, ਨੀ ਤੇਰੇ ਮੂਹਰੇ ਚੰਨ ਅੰਬਰਾਂ ਦਾ, ਲੱਗਦਾ ਫਿੱਕਾ ਫਿੱਕਾ, ਹੱਥੀ ਤੇਰੇ ਛਾਪਾਂ ਛੱਲੇ, ਬਾਹੀੰ ਛੁੜਾ ਛਣਕੇ, ਨੀ ਫਿਰ ਕਦ ਨੱਚੇਗੀ, ਨੱਚ ਲੈ ਪਟੋਲਾ ਬਣਕੇ, ਨੀ ਫਿਰ ਕਦ ........"
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਕਾਰਾਕੁਮ ਰੇਗਿਸਤਾਨ
thumb|220px|ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ ਕਾਰਾਕੁਮ ਰੇਗਿਸ੍ਤਾਨ - ਸੱਜੇ [[ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ ਉਪਰ ਵੱਲ ਆਮੂ ਦਰਿਆ ਦੀ ਲਕੀਰ]] thumb|220px|[[ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਰਾਕੁਮ ਦਾ ਇੱਕ ਨਜ਼ਾਰਾ]] thumb|220px|ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਕਾਰਾਕੁਮ ਹੈ ਕਾਰਾਕੁਮ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ( ਤੁਰਕਮੇਨ: Garagum; ਰੂਸੀ: Каракумы; ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Karakum ) ਮਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਹੈ। ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ 70 % ਇਲਾਕਾ ਇਸ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਾਕੁਮ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕਾਲੀ ਰੇਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਬਾਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੰਘਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਔਸਤਨ ਹਰ 6.5 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮੀਂਹ ਔਸਤਨ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਫਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰੇਤੀਲੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ
ਕੁਲ ਮਿਲਾਕੇ ਕਾਰਾਕੁਮ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 3,50,000 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਹੈ। ਤੁਰਕਮੇਨੀਸਤਾਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤਰ ਇਸ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਾਕੁਮ ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਰਲ ਸਾਗਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਆਮੂ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਕਿਜ਼ਿਲ ਕੁਮ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਅਰਲ ਸਾਗਰ ਦੇ ਸੁੰਗੜਨ ਨਾਲ ਉਸ ਝੀਲ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਇਸ ਭਾਗ ਨੂੰ ਅਰਲ ਕਾਰਾਕੁਮ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਇਹ ਲਗਪਗ 40,000 ਵਰਗ ਕਿਮੀ (15,440 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਉੱਤੇ ਫੈਲਿਆ ਹੈ। ਅਰਲ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਫਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਪਦਾਰਥ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜੋ ਸਿੰਚਾਈ ਦੀਆਂ ਨਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਰੁੜ੍ਹਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਇੱਕ ਬਰੀਕ ਧੂਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਡਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੀਲ ਦੂਰ ਤੱਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਰਲ ਕਾਰਾਕੁਮ ਤੋਂ ਉੱਡੇ ਕੀਟਮਾਰ ਪਦਾਰਥ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਪੇਂਗੁਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਧੂੜ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਹਿਮਾਨੀਆਂ (ਗਲੇਸ਼ਿਅਰਾਂ) ਵਿੱਚ, ਨੋਰਵੇ ਦੇ ਵਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬੇਲਾਰੂਸ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਈ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਮਾਨਵੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ
ਕਾਰਾਕੁਮ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੋਲਸ਼ੋਈ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਸ਼ਾਣ ਯੁੱਗ (ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ) ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ ਖੂਹੰਦ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਸਿੰਚਾਈ ਨਹਿਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਾਰਾਕੁਮ ਨਹਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ 1,375 ਕਿਮੀ ਲੰਬੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਵਕਤ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲਗ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੇ ਲੂਣ ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਲੈ ਆਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜ਼ਾਖ਼ਸਤਾਨ ਦੇ ਮਾਰੂਥਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016
ਸੋਮਨਾਥ ਲਾਹਿਰੀ
ਡਾ. ਰੋਨੇਨ ਸੇਨ ਅਤੇ ਅਬਦੁਲ ਹਲੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕਲਕੱਤਾ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਜਿਸਨੂੰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ ਸੀ।, ਜਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਕਮੇਟੀ ਵਰਗੇ ਕਈ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਗਰੁੱਪ ਇਕੱਤਰ ਕਰ ਕੇ 1933 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਬ-ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਤਕੜਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਣ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰੀ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ 1938 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਮਿਆਦ ਲਈ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕੁੱਲ ਹਿੰਦ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸੋਮਨਾਥ ਲਹਿਰੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪਾਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾ ਕੀਤੀ। ਅਸੀਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ। ਇਸਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹ ਮਾਰਕਸਿਸਟ-ਲੈਨਿਨਿਸਟ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਘਰ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਕੋਈ ਟੁਕੜਾ ਨਾ ਖਰੀਦਿਆ, ਬੈੰਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕਲੇ ਰੁਪਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ। ਸੋਮਨਾਥ ਲਹਿਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਰੀਬ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤੇ ਮਾਣ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ, ਸੋਨਾਲੀ ਹੈ। ਸੋਨਾਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਪ੍ਰਬੀਰ ਸੀਪੀਆਈ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਕੁਨ ਹਨ। 1984 ਵਿੱਚ ਕਾਮਰੇਡ ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1901 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1984
ਸਵਪਨਾ ਦੱਤ
ਸਵਪਨਾ ਦੱਤ ਚਲਾਸਾਨੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Swapna Dutt Chalasani; ਜਨਮ 30 ਅਗਸਤ 1981) ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਸਵਪਨਾ ਦੱਤ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਵੈਜਯੰਤੀ ਮੂਵੀਜ਼ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ. ਅਸ਼ਵਨੀ ਦੱਤ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 2000 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸਵਪਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਵੈਜਯੰਤੀ ਮੂਵੀਜ਼ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਦੱਤ ਨਾਲ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਅਤੇ ਸਵਪਨਾ ਦੋਵਾਂ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਸਵਪਨਾ ਸਿਨੇਮਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
ਸਵਪਨਾ ਦੱਤ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਜੇਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਵਪਨਾ ਦੱਤ ਸੀ. ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੱਤ ਅਤੇ ਵਿਨਯਾ ਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸੀ. ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੱਤ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਵੈਜਯੰਤੀ ਮੂਵੀਜ਼ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹਨ। ਸਵਪਨਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਛੋਟੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਦੱਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵਪਨਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਵੰਤੀ ਦੱਤ ਜੋ ਪ੍ਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਵਪਨਾ ਦੱਤ ਨੇ ਫਿੰਡਲੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ MBA ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। 19 ਦਸੰਬਰ 2010 ਨੂੰ ਸਵਪਨਾ ਨੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਵਰਮਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਨਵਿਆ ਵੈਜਯੰਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981
ਅੱਚਲ
ਅੱਚਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੀ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਇਹ ਹਲਕਾ ਸ਼੍ਰੀ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਆਸਕਰ ਰੋਮੇਰੋ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1917 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1980
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੁਮਾਰ ਅੰਬਰ
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੁਮਾਰ ਅੰਬਰ ਉਰਦੂ ਦੇ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹਨ।ਇਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀ ਰਾਜਿੰਦਰ ਨਾਥ ਰਹਿਬਰ ਦਾ ਚੇਲਾ ਹੈ।ਉਹ ਗੜ੍ਹਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਕੋਸ਼ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੁਮਾਰ ਅੰਬਰ ਦਾ ਜਨਮ 07 ਮਾਰਚ 2000 ਨੂੰ ਮੇਰਠ ਜ਼ਿਲੇ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਵਾਨਾ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅੰਬਰ ਨੇ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਾਵਿ ਸੰਮੇਲਨ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਗ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅੰਬਰ ਨੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ
ਅੰਬਰ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਰਾਜੇਂਦਰ ਨਾਥ ਰਹਿਬਰ ਸਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਚੇਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਕਵਿਤਾ ਸਿੱਖੀ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀ ਸੂਝ. ਇਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਕੇ. ਕੇ. ਬਿਰਲਾ ਫਾਡੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੁਸਤਕ ਮੇਲਾ 2018 ਦੇ "ਏਕ ਸ਼ਾਮ ਗ਼ਜ਼ਲ ਕੇ ਨਾਮ" ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ, ਅਕਾਸ਼ਵਾਣੀ, ਜ਼ੀ ਸਲਾਮ, ਈਟੀਵੀ ਉਰਦੂ ਆਦਿ ਚੈਨਲਾਂ 'ਤੇ ਕਵਿਤਾ ਪੜ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਅੰਬਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਵਭਾਰਤ ਟਾਈਮਜ਼, ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ, ਅਮਰ ਉਜਾਲਾ, ਵੈੱਬ ਵਰਲਡ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਕਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਰੇਖਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਸਿਰਫ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਰੇਖਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਨੇ ਗਾਈਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ 3 ਗਿੰਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਹਨ. ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਦੁਆਰਾ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਨੂੰ 'ਇੰਤਜ਼ਾਰ' ਲਈ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, 'ਉਹ ਮੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ, ਮੈਂ ਕੀ ਦੇਵਾਂਗਾ'।
ਗੜ੍ਹਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਕੋਸ਼
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੁਮਾਰ ਅੰਬਰ ਨੇ ਉਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੀ ਗੜ੍ਹਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਗੜ੍ਹਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਕੋਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਗੜ੍ਹਵਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸਹੀ .ੰਗ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਹ ਇਥੇ ਅਤੇ ਉਥੇ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ. ਲੇਕਿਨ ਗੜ੍ਹਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਕੋਸ਼ ਨੇ ਗੜ੍ਹਵਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ .ੰਗ ਨਾਲ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਇਸ ਵੇਲੇ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ. ਅੰਬਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਗੜ੍ਹਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਕੋਸ਼ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਕੋਸ਼ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਕਵਿਤਾਕੋਸ਼ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਕਿਤਾਬਾਂ
ਅੰਬਰ ਜੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ।
ਹੋਰ 4 ਕਿਤਾਬਾਂ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ
ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ ਬਿਜਲਈ ਜਨ ਸੰਚਾਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਡੀਓ-ਵੀਡੀਓ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਰੂਰੀ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਦਾ ਆਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਬਿਜਲਈ ਜਨ-ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਅਨੇਕ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਧਨ ਰੇਡਿਓ, ਟੈਲੀਵਿਜਨ, ਸਿਨੇਮਾ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਮੋਬਾਇਲ ਆਦਿ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੁਮਾਰ ਅੰਬਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2000 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਵੀ
ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ
ਰੇਡਿਓ
ਰੇਡੀਓ ਬਿਜਲਈ ਜਨ-ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਾਧਨ ਹੈ ਜੋ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨੂੰ ਅਦਿਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ,ਸਿਰਫ ਆਵਾਜ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਤੇ,ਚੁੰਬਕੀ ਤਰੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਦਾ ਹੈ ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1926 ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਅਥਲੀਟ)
ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ  (ਜਨਮ 1 ਸਤੰਬਰ 1989)  ਹਰਿਆਣੇ (ਭਾਰਤ) ਦਾ 800 ਮੀਟਰ ਦੌੜ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ 800 ਮੀਟਰ ਦੌੜ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ 2018 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
ਧੁਨੀ ਪ੍ਸਾਰਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲਦੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਸਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੈਟੇਲਾਇਟ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਿਨੇਮਾ
ਇਹ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਖੋਜ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਡੀਸ਼ਨ ਨੂੰੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਬਇਓਸਕੋਪ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਅਥਲੀਟ)
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਥਲੀਟ
ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ
ਕੰਪਿਊਟਰ
ਇਹ ਇੱਕ ਬਿਜਲਈ ਜਨ-ਸੰਚਾਰਨ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ। ਇਹ ਮਸ਼ੀਨ ਅੱਜ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ,ਡਾਕ,ਵਪਾਰ,ਰੇਲਵੇ,ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਮਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਭਾਗ ਹਨ। 1. ਹਾਰਡਵੇਅਰ 2.ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ
ਇੰਟਰਨੈਟ
ਇੰਟਰਨੈਟ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੰੰਤਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਜਾਲ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਜਾਂ ਨੈਟਵਰਕ ਇੰਟਰਨੈਟ ਹੈ। 2015 ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 5 ਕਰੋੜ ਕੰਪਿਊਟਰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮੋਬਾਇਲ
ਇਹ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਖੋਜ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਟੈਲੀਗਰਾਮ,ਹਾਇਕ,ਈਮੋ,ਫੇਸਬੂੱਕ,ਵੱਟਸਐਪ ਆਦਿ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਡੀਓ-ਵਿਡੀਓਜ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੀਡੀਆ
ਰਾਜਰ ਫੈਡਰਰ
ਰਾਜਰ ਫੈਡਰਰ (ਜਨਮ 8 ਅਗਸਤ 1981) ਇੱਕ ਸਵਿਸ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2013 ਦੇ ਵਿੱਚ ਏ.ਟੀ.ਪੀ. ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਪੰਜਵੇਂ ਰੈਂਕ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਟੈਨਿਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਪਰੀ ਬੇਵਾ
ਪਰੀ ਬੇਵਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Pari Bewa), ਓਡੀਸ਼ਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸੀ। ਈਰਮ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਬੇਵਾ ਦੀ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਹੀਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਬੇਵਾ ਦਾ ਜਨਮ ਅਣਵੰਡੇ ਬਾਲਾਸੋਰ ਜਾਂ ਇਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਹੁਣ ਭਦਰਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਬੇਵਾ ਕੋਲ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਲਗਾਵ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਇਰਮ ਕਤਲੇਆਮ
28 ਸਤੰਬਰ 1942 ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਐਕਸ਼ਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਏਰਮ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਕੱਠ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਇਕੱਠ ਤੋਂ ਡਰਦਿਆਂ, ਡੀਐਸਪੀ ਕੁੰਜਬਿਹਾਰੀ ਮੋਹੰਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬਾਸੁਦੇਬਪੁਰ ਥਾਣੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਨੇ ਇਰਮ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ 1919 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਡੀਐਸਪੀ ਕੁੰਜਬਿਹਾਰੀ ਮੋਹੰਤੀ ਨੇ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ 6:30 ਵਜੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਕੱਠ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 304 ਸ਼ਾਟ ਛੱਡੇ ਗਏ, ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੈਦਾਨ ਤਿੰਨ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ, ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ 29 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਅਤੇ 56 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ। ਬੇਵਾ ਉਸ ਦਿਨ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1942
ਰਾਜਨੀਤਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ
ਰਾਜਨੀਤਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇੰਟਰਫੇਸ ਤੇ ਵਿਚਰ ਰਿਹਾ ਅੰਤਰ-ਵਿਸ਼ਾਗਤ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਦੋ-ਦਿਸ਼ਾਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਤਰ-ਵਿਸ਼ਾਗਤ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਮਾਨਵ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਬੰਧ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ, ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ, ਮੀਡੀਆ, ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜ - ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਦਾ ਅਧਿਅਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਅਨ ਦੀ ਵਸਤੂ, ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ (ਜੰਗ, ਆਤੰਕਵਾਦ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਨਿਰਣੇ, ਜ਼ਾਤੀ ਸੰਘਰਸ਼, ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ) ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਨਿਤਿ (ਰਾਜਨੀਤਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ, ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਭੇਦਭਾਵ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦੇ ਗਠਨ) ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਧਿਅਨ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਨੀਤੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪੇਂਡੂ ਖੇਡਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪੇਂਡੂ ਖੇਡਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਜੁਰਗਾਂ ਤੱਕ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਣ ਲਈ ਜਿਆਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਸ਼ੋਂਕ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਇੱਕਠੇ ਖੇਡਦੇ ਹਨ। ਖੇਡਾਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਬੋਧਿਕ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਨਿਸਚਿਤ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਆਉਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਖਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਖੇਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੰਡਿਆ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ੋਰ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦਕਿ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਕੋਮਲ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੇਡ ਸਮਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੋਟੀ,ਪੱਥਰ, ਰੱਸਾ, ਡੰਡਾ, ਪਲਾਸਟਿਕ, ਲੱਕੜ ਦਾ ਕੋਈ ਟੁੱਕੜਾ, ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਕਾਗਜ਼ ਆਦਿ ਚੀਜਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਨੋਰਥ ਮਨਪ੍ਰਚਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਪ੍ਰਚਾਵੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਖੇਡਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਸੇਸ਼ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖਿੱਤੇ ਲਈ ਸੀਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਾਲ ਘੇਰਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਘੱਟ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਕਾਰਨ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।ਮਾਝੇ, ਮਾਲਵੇ, ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਜਾਂ ਕਾਰਜ ਦੀ ਵਖਰਤਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਕੁਝ ਕੁ ਭਿੰਨਤਾ ਨਾਲ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ।
ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਹਨ:-
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੇਂਡੂ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
thumb|ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ 1914 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁਤਰ ਨਾਲ ਗੰਗਾਨਗਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਤਰੀ ਸਰਹੱਦੀ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਿਲ੍ਹਾ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਵਾਰ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਆਜਾ਼ਦੀ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਬੀਕਾਨੇਰ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਹਿਸਾ ਸੀ.੧੯੨੭ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਤੋ ਗੰਗ ਨਹਿਰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਤੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਣਾ ਸ਼ੂਰੂ ਹੋਇਆ.
ਲੋਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਮੁਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਬਾਗੜੀ ਹਨ |
ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਥਾਂਵਾਂ
ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁਖ ਵੇਖਣ ਜੋਗ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚੋ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਬੁਢਾ ਜੋਹੜ, ਅੰਧ ਵਿਦਿਆਲਿਆ, ਸ਼ਿਵਪੂਰ ਹੈਡ, ਹਿੰਦੁਮਲਕੋਟ ਬੋਰਡਰ, ਸੂਰਤਗੜ ਥਰਮਲ ਪਲਾੰਟ, ਜੈਤਸਰ ਅਤੇ ਸੂਰਤਗੜ ਦੇ ਯੰਤ੍ਰੀਕਰਤ ਖੇਤੀ ਫ਼ਾਰਮ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ.
ਅਰਥਚਾਰਾ
ਗੰਗਾਨਗਰ ਜਿਲ੍ਹੇ  ਦਾ ਮੁਖ ਕਿੱਤਾ ਖੇਤੀ ਹੈ ਇਥੇ ਕਪਾਹ, ਨਰਮਾ, ਝੋਨਾ,ਗੁਆਰ,ਕਣਕ  ਅਤੇ ਕਿੰਨੂ ਦੀ  ਫ਼ਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ. ਗੰਗਾਨਗਰ ਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਅੰਨ ਦਾ ਕਟੋਰਾ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾੰਦਾ ਹੈ |
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਗੁਰ੍ਹਾਂ
ਗੁਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਬੀਕਾਨੇਰ ਰਿਆਸਤ
thumb|ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ 1914 ਵਿਚ ਬੀਕਾਨੇਰ ਰਿਆਸਤ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਉਤਰੀ ਰਿਆਸਤ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਰਾਠੌੜ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਰਹੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਿਆਸਤਾਂ
ਹੁਸੈਨਾਬਾਦ
ਹੁਸੈਨਾਬਾਦ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਮਨੂੰ ਅਤਰੀ
ਮਨੂੰ ਅਤਰੀ (ਜਨਮ 31 ਦਸੰਬਰ 1992) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਡਬਲਜ਼ ਅਤੇ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਖੇਡਦਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪੁਰਸ਼ ਡਬਲਜ਼ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਵਿੱਚ ਭਾਈਵਾਲ ਜਿਸ਼ਨੂ ਸਾਨਿਆਲ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲਾ ਸਹਿਭਾਗੀ ਬੀ ਸੁਮਿਤ ਰੈਡੀ ਰਿਹਾ। ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਐਨ ਸਿਕੀ ਰੈਡੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਿਛਲੀ ਸਹਿਭਾਗੀ ਖਿਡਾਰਨ ਕੇ ਮਨੀਸ਼ਾ ਸੀ।
ਹੁਸੈਨਾਬਾਦ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਢੋਲੀਆਂ
ਢੱਡਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਦਸੂਹਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 85 ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। 2011 ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 345 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 158 ਮਰਦ ਅਤੇ 187 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਔਸਤ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 1184 ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ 895 ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਲਏ ਬਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਪਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 846 ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ ਵਧ, 1200 ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 84.29% ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 90.21% ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 79.29% ਹੈ।
ਮਨੂੰ ਅਤਰੀ
ਉਸ ਨੇ 2014 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦੇਵਾਨੂਰ ਮਹਾਦੇਵ
ਦੇਵਾਨੂਰ ਮਹਾਦੇਵ (ਜਨਮ 1948), ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਦੇਵਾਨੂਰ ਮਹਾਦੇਵ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਦੇ ਮੈਸੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦੇਵਾਨੂਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 1948 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਲਿਤ ਲੇਖਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਉਸ ਨੇ ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।  ਸਾਹਿਤਕ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਬਾਗੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ Nrupatunga ਅਵਾਰਡ (ਜਿਸ ਨਾਲ 5,01,000 ਰੁਪੇ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਹੈ) 2010 ਵਿੱਚ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।  ਪੁਰਸਕਾਰ ਠੁਕਰਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੰਨੜ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਸੀ। ਉਹ ਕੰਨੜ ਨੂੰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਕਾਲਜ ਪੱਧਰ' ਤੱਕ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਕੁਸੁਮ ਬਾਲੇ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। 1990 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕੋਟੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਸਦਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਟਿੱਪਣੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਲੇਵ ਯਾਸ਼ੀਨ
ਲੇਵ ਇਵਾਨੋਵਿਚ ਯਾਸ਼ੀਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ : Lev Ivanovich Yashin, 22 ਅਕਤੂਬਰ 1929 - 20 ਮਾਰਚ 1990), "ਬਲੈਕ ਸਪਾਈਡਰ" ਜਾਂ "ਬਲੈਕ ਪੈਂਥਰ" ਦੇ ਉਪਨਾਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਇੱਕ ਸੋਵੀਅਤ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੇਡ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗੋਲਕੀਪਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਥਲੈਟਿਕਸਮ, ਪੋਜੀਸ਼ਨਿੰਗ, ਕੱਦ, ਬਹਾਦਰੀ, ਟੀਚੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ, ਅਤੇ ਐਕਬੌਬਾਇਕ ਰਿਫਲੈਕਸ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵੀ ਸਨ।
ਯਸ਼ਿਨ ਨੇ ਪੂਰੇ ਬਚਾਓ ਪੱਖ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਲਗਾ ਕੇ ਗੋਲਕੀਪਿੰਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ' ਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ' ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ' ਤੇ ਇਕ ਅਣਥਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ ਕਾਲੀ ਡਰੈਸ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ 'ਬਲੈਕ ਸਪਾਈਡਰ ' ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਕਮਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ।
ਯਸ਼ੀਨ 1958 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1970 ਤੱਕ ਚਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਫੀਫਾ ਡਾਇਮ ਟੀਮ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਗਈ। 1994 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਆਲ ਟਾਈਮ ਟੀਮ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1998 ਵਿਚ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫੀਫਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਸ਼ੀਨ ਨੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿਚ 150 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪੈਨਲਟੀ ਕਿੱਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ - ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗੋਲਕੀਪਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ 270 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੀਟਾਂ ਨੂੰ ਕਲੀਨ ਰੱਖਿਆ, 1956 ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ। 1963 ਵਿਚ, ਯਸ਼ੀਨ ਨੇ ਇਕੋ-ਇਕ ਗੋਲਕੀਪਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਬੈਲੋਨ ਡੀ ਓਰ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਆਈ.ਐਫ.ਐਫ.ਐਚ.ਐਸ. ਨੇ ਯਾਸ਼ੀਨ ਨੂੰ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਵਧੀਆ ਗੋਲਕੀਪਰ ਵਜੋਂ ਵੋਟ ਪਾਈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਯਸ਼ੀਨ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਸਕੋ ਵਿਚ ਇਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 12 ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਸਕੋ ਵਿਚ ਇਕ ਫੌਜੀ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫੈਕਟਰੀ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਇਨਾਮੋ ਮਾਸਕੋ ਦੀ ਯੁਵਾ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ
1954 ਵਿੱਚ, ਯਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 78 ਕੈਪਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਕੌਮੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1956 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੇਡਿਆ, 1958, 1962 ਅਤੇ 1966 ਵਿੱਚ। ਯਸ਼ਿਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਫਾਈਨਲ ਵਿਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ 12 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਕਲੀਨ ਸ਼ੀਟਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਹੈ।
1958 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ, ਜੋ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਯਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਮੈਪ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਕੱਪ ਜੇਤੂ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿਰੁੱਧ ਗਰੁੱਪ ਸਟੇਜ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਟੀਮ ਨੇ 2-0 ਦੀ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਯਸ਼ੀਨ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਲ-ਸਟਾਰ ਟੀਮ ਵਿਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸੀ।
ਯਸ਼ੀਨ ਨੂੰ 1960 ਅਤੇ 1961 ਵਿੱਚ ਬੈਲੋਨ ਡੀ ਔਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੰਜਵੇਂ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1962 ਵਿੱਚ, ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਦੋ ਝਗੜਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਟੀਮ ਨੂੰ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਚਿਲੀ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਨੇ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਯਸ਼ੀਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੁਝ ਅਸਚਰਜ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ 4-1 ਦੀ ਲੀਡ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਯਸ਼ੀਨ ਨੇ ਕੁਝ ਨਰਮ ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕਸ ਸੋਲ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਕਸ ਕੋਲ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਰਨਰ ਕਿੱਕ ਤੋਂ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ (ਫੀਫਾ ਦਾ ਇੱਕ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਗੋਲ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ)। ਇਹ ਗੇਮ 4-4 ਟਾਈ ਵਿਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਲਖਉਪ ਨੂੰ ਯਸ਼ੀਨ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਚਿਲੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ, 2-1 ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਪਣੇ ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤਿਆਰ, ਯਸ਼ੀਨ ਨੇ 1970 ਵਿੱਚ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਤ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਦੀ ਇੱਕ ਚੌਥੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਤੀਸਰਾ ਵਿਕਲਪਿਕ ਬੈਕ-ਅਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਕੋਚ ਵਜੋਂ। ਸੋਵੀਅਤ ਟੀਮ ਫਿਰ ਕੁਆਰਟਰ ਫਾਈਨਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। 1971 ਵਿੱਚ, ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਡਾਇਨਾਮੋ ਮਾਸਕੋ ਲਈ ਆਪਣਾ ਆਖਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ। ਲੇਵ ਯਸ਼ੀਨ ਦੇ ਫੀਫਾ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਦਾ ਮੈਚ ਮਾਸਕੋ ਦੇ ਲੈਨਿਨ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1,00,000 ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫੁਟਬਾਲ ਸਟਾਰਾਂ ਦੇ ਪੈਲੇ, ਯੂਸੇਬੀਓ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਜ਼ ਬੇਕੇਨਬਾਏਰ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1990
ਰੁਸ਼ਨਾਰਾ ਅਲੀ
ਰੁਸ਼ਨਾਰਾ ਅਲੀ (ਬੰਗਾਲੀ: রুশনারা আলী; ਜਨਮ 14 ਮਾਰਚ 1975) ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਰੁਸ਼ਨਾਰਾ ਅਲੀ ਸ਼ੈਡੋ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਸਤੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਅਲੀ ਨੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਰੁਸ਼ਨਾਰਾ ਅਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ਼ ਇਹ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। 2010 ਵਿੱਚ 11.574 ਵੋਟ ਦੇ ਬਹੁਮਤ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਸਦ ਦੇ ਇੱਕ ਮੇੰਬਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੁਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਮੂਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਨਸਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਬਾਨਾ ਮਹਿਮੂਦ ਅਤੇ ਯਾਸਮੀਨ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼
ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਜਾਂ ਏਮਸ (AIIMS) ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਜਨਤਕ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਉੱਤਮ ਏਮਸ ਸੰਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਆਧਾਰਸ਼ਿਲਾ 1952 ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ 1956 ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਨਿਯਮ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਸ‍ਥਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ‍ਵਾਸ‍ਥ‍ ਦੇਖਭਾਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼‍ਟਤਾ ਨੂੰ ਪੋਸਣ ਦੇਣ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜ ਕਰਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਏਮਸ ਚੌਕ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਿੰਗ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਚੁਰਾਹਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਰਗ ਕੱਟਦਾ ਹੈ।
ਏਮਸ ਸੰਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਥਾਂਵਾਂ
15 (ਸੰਖਿਆ)
15 (ਪੰਦਰਾਂ) ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਤਿਕ ਸੰਖਿਆ ਹੈ ਜੋ 14 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ 16 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਕਗਣਿਤ
ਪਰਤੀ ਪਰਿਕਥਾ
ਪਰਤੀ ਪਰਿਕਥਾ (परती परिकथा) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਫਣੀਸ਼ਵਰਨਾਥ ਰੇਣੁ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲ ਮੈਲਾ ਆਂਚਲ ਵਿੱਚ ਰੇਣੁ ਨੇ ਜਿਹਨਾਂ ਨਵੀਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਉਭਾਰ ਦਿਖਾਂਦੇ ਹੋਏ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਚਰਿਤਰਾਂ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਪਤਨ ਦਾ ਖਾਕਾ ਖਿੱਚਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਪਰਤੀ ਪਰਿਕਥਾ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰਤੀ ਪਰਿਕਥਾ ਦਾ ਨਾਇਕ ਜਿੱਤਨ ਪਰਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਲਾਇਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਿੰਦਤ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਕੇ ਪਰਾਨਪੁਰ ਪਰਤਦਾ ਹੈ। ਪਰਾਨਪੁਰ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਲਘੂ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਣੀਸ਼ਵਰ ਨਾਥ ਰੇਣੂ
ਜ਼ੈਨਬ ਸਲਬੀ
ਜ਼ੈਨਬ ਸਲਬੀ (Zainab Salbi) ਇੱਕ ਲੇਖਿਕਾ, ਨਾਰੀ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਨ ਵਾਲੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਉੱਦਮੀ, ਮੀਡੀਆ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ], ਇਨਸਾਨੀ ਹਮਦਰਦ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ ਸੀ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਤਨਜ਼ੀਮ ਨਾਰੀਆਂ ਲਈ ਨਾਰੀਆਂ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਬਾਨੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
ਸਲਬੀ ਦਾ ਜਨਮ 1969 ਨੂੰ ਬਗ਼ਦਾਦ, ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਇਰਾਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਪਾਇਲਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਹੁਸੈਨ ਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਬਦਸਲੂਕੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਅਨੁਭਵ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸਲਬੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਾਲਗ ਜੀਵਨ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਰਗ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਉਹ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੀ ਗਈ। ਇਰਾਨ-ਇਰਾਕ ਜੰਗ ਦੇ ਸਲਬੀ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਲਈ ਉਹ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਪਧਰ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਓਪਰਾਹ ਵਿਨਫ੍ਰੇ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਵਾਰ ਦੇ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੀਡੀਆ ਆਊਟਲੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। 1995 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ ਨੇ ਸਲਬੀ ਨੂੰ ਬੋਸਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿਖੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸਲਬੀ ਨੇ ਜਾਰਜ ਮੇਸਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸੋਸ਼ੀਆਲੋਜੀ ਅਤੇ ਵਿਮਨਜ਼ ਸਟਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੀ ਏ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲੰਦਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਤੋਂ ਡੀਵਲਪਮਨਟ ਸਟਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਕੰਮ
1990ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਨਵ-ਵਿਆਹੇ ਜ਼ੈਨਬ ਸਲਬੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਲਸਤੀਨੀ-ਅਮਰੀਕੀ, ਅਮਜਦ ਅਤਾਉਲਾ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੰਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਤਹਿ ਦਿਲੋਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹੁਣ ਬਦਨਾਮ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ, ਪਰ ਕੋਈ ਸੰਗਠਨ ਜੋ ਇਸ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਘੋਰ ਗੁਨਾਹ ਨੂੰ ਮੁਖਾਤਿਬ ਹੋਵੇ, ਲੱਭ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਿਹਾ।
ਹਨੀਮੂਨ ਦੀ ਥਾਂ, ਜ਼ੈਨਬ ਸਲਬੀ ਅਤੇ ਅਮਜਦ ਅਤਾਉਲਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚਲੇ ਸਪਾਂਸਰਾਂ ਅਤੇ ਬੋਸਨੀਆ ਅਤੇ ਹਰਜ਼ੇਗੋਵੀਨਾ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦੀਆਂ ਝੰਬੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ "ਭੈਣ-ਭੈਣ" ਦੇ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੈਂਪਾਂ ਦੀ ਔਰਤ ਸਰਵਾਈਵਰ, ਜੋ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਗਵਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਸਾਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਈ ਹੈ।..."
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਕੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਕੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1969
ਫਲੋਰੀਸੈਂਟ ਲੈਂਪ
ਫਲੋਰੀਸੈਂਟ ਲੈਂਪ ਇੱਕ ਗੈਸ - ਡਿਸਚਾਰਜ ਲੈਂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਰੇ ਦੇ ਵਾਸ਼ਪ ਨੂੰ ਐਕਸਾਈਟ (excite) ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਜਲਈ ਕਰੰਟ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਨ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਧਾਰਨ ਬੱਲਬ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਬਿਜਲੀ ਖਰਚਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਾ ਮਰਕਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਖਮ ਮਾਤਰਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਰਿਆਵਰਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਗਾਂਬੀਆ
ਗਾਂਬੀਆ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਂਬੀਆ ਦਾ ਗਣਰਾਜ, ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਤਟ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਸੇਨੇਗਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਦੇਸ਼ ਗਾਂਬੀਆ ਦਰਿਆ ਦੁਆਲੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਇਸਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 11,295 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 17 ਲੱਖ ਹੈ।
18 ਫਰਵਰੀ 1965 ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਬਰਤਾਨੀਆ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬੰਜੁਲ ਹੈ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੇਰੇਕੁੰਦਾ ਅਰੇ ਬ੍ਰੀਮਾਕਾ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਅਨੀਅਡ
thumb|300x300px|Aeneas ਨਠ ਬਲਦੀ Troyਕੇ, ਫੇਡੇਰੀਕੋ Barocci (1598). Galleria Borghese, ਰੋਮ, ਇਟਲੀ right|thumb|300x300px|ਨਕਸ਼ਾ ਦੇ Aeneas ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਅਨੀਅਡ ( / <span title="/ɪ/: 'i' in 'kit'">ɪ <span title="/ˈ/: primary stress follows">ˈ n <span title="/iː/: 'ee' in 'fleece'">iː <span title="/ɪ/: 'i' in 'kit'">ɪ d / ; Aeneis ) ਇੱਕ ਲਾਤੀਨੀ ਮਹਾਕਾਵਿ, ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਵਰਜਿਲ ਨੇ  29 ਅਤੇ 19 ਈਪੂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। , ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਰੋਜਨ ਏਨੀਅਸ ਦੀ ਮਹਾਗਾਥਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਇਟਲੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰੋਮਨਾਂ ਦਾ ਪੂਰਵਜ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਡੈਕਟਾਈਲਿਕ ਹੈਕਸਾਮੀਟਰ ਵਿੱਚ 9,896 ਲਾਈਨਾਂ ਹਨ।  ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਬਾਰਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਛੇ ਟਰੋਏ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਟਲੀ ਤੱਕ ਏਨੀਅਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਅੱਧਾ ਟਰੋਜਨਾਂ ਦੀ 'ਲੈਟਿਨਾਂ' ਤੇ ਆਖਿਰ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਹੇਠ ਏਨੀਅਸ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਟਰੋਜਨ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਨੇ ਸਮਾ ਜਾਣਾ ਸੀ।
ਹੀਰੋ ਐਨੀਅਸ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਗ੍ਰੇਕੋ-ਰੋਮਨ ਦੰਤਕਥਾ ਅਤੇ ਮਿੱਥ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਇਲੀਅਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਰਿੱਤਰ ਸੀ। ਵਰਜਿਲ ਨੇ ਏਨੀਅਸ ਦੀਆਂ ਘੁਮੰਤਰੂ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਅੱਡ ਅੱਡ ਨਿੱਖੜੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਰੋਮ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਸੰਬੰਧ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸੂਝਵਾਨ ਵਡਾਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਈਆਂ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਅਨੀਅਡ ਨੂੰ ਰੋਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਿਥ ਜਾਂ ਕੌਮੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਰੋਮ ਨੂੰ ਟਰੋਏ ਦੀਆਂ ਦੰਦ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਪੂਨਿਕ ਯੁੱਧਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਰਵਾਇਤੀ ਰੋਮਨ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜੂਲੀਓ-ਕਲੌਡੀਆ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਣੇ ਨੂੰ ਬਾਨੀ, ਰੋਮ ਅਤੇ ਟਰੋਏ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ, ਨਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।
ਐਨੀਅਡ ਨੂੰ ਵਰਗਿਲ ਦਾ ਸ਼ਾਹਕਾਰ  ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਕਲਾ-ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ
ਅਨੀਅਡ ਨੂੰ ਬੁੱਕ 1-6 (ਐਨੀਅਸ ਦੀ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਲਾਤੀਓਮ ਦੀ ਯਾਤਰਾ) ਅਤੇ ਬੁੱਕਸ 7-12 (ਲਤੀਯੂਅਮ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ) ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਓਡੀਸੀ ਦੇ ਭਟਕਣ ਵਾਲੇ ਥੀਮ ਅਤੇ ਈਲੀਅਡ ਦੇ ਯੁੱਧ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਦੋਨਾਂ ਥੀਮਾਂ ਦੇ ਨਿਭਾਅ ਨਾਲ ਹੋਮਰ ਨੂੰ ਮਾਤ ਪਾਉਣ ਦੀ ਵਰਜਿਲ ਦੀ ਅਕਾਂਖਿਆ ਦੇ ਅਕਸ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇਹ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਕੱਚੀ ਜਿਹੀ ਸੰਗਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਥੀਮ
ਵਰਜਿਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਥੀਮ (Arma virumque cano ..., "ਮੈਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ...") ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਸੱਤ ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, (Musa, mihi causas memora ...,"ਓ ਕਾਵਿ ਦੇਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਕਾਰਣ ਬਿਆਨ ਕਰ ...") ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੜਾਈ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਟਰੋਜਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਜੂਨੋ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ। ਇਹ ਹੋਮਰਿਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ।
ਸੇਗਾ
right|thumb|200x200px|ਸੇਗਾ ਲੋਗੋ (1975-ਮੌਜੂਦਾ) ਸੇਗਾ (ਜਪਾਨੀ : セガ ) ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾੰ ਬਣਾਉੰਦੀ ਹੈ। ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਕੰਸੋਲ ਵੀ ਬਣਾਉੰਦੀ ਸੀ। ਓਹਨਾੰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ  ਟੋਕਯੋ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਉਹਨਾੰ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹਾੰਦੀਪਾੰ ਤੇ ਦਫਤਰ ਹਨ – ਜਿਵੇੰ, ਉੱਤਰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ।   ਉਹਨਾੰ ਦੀਆੰ ਸਭ ਤੋੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾੰ ਸੋਨਿਕ ਦਾ ਹੈਜਹੌਗ ਲੜੀ ਹਨ।
ਹੈਂਡਹੈਲਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੇਗਾ
ਅਕਾਲਗੜ੍ਹ (ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ)
ਅਕਾਲਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗਯੁਮਰੀ
ਗਯੁਮਰੀ (Գյումրի, pronounced ), ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਿਉਂਸਪਲ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਮੇਨਿਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡ੍ਰੋਪੋਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਰੂਸ-ਸ਼ਾਸਤ ਪੂਰਬੀ ਅਰਮੇਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਯੇਰੇਵਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਸੋਵੀਅਤ ਪੀਰੀਅਡ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਲੈਨਿਨਕਨ  ਗਿਆ ਸੀ। 1988 ਦੇ ਸਪਿਤਕ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 200,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਤਬਾਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਲ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 121,976 ਸੀ, ਜੋ 2001 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 150,917 ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੀ।
ਗਯੁਮਰੀ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਅਪੋਸਟੋਲਿਕ ਚਰਚ ਦੇ ਸ਼ਿਰਕ ਦੇ ਡਾਇਓਸੀਜ਼ ਦੀ ਸੀਟ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਆਧੁਨਿਕ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਗੁੰਮਰੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਉਮਾਰਤੁ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁਮਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਾਮ ਸਿਮਰੀਅਨਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।ਤੁਰਕੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਕੁਮਯਰੀ ਨੂੰ ਤੁਰਕੀ ਵਜੋਂ ਗਮਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1837 ਵਿਚ, ਜੈਸਰ ਨਿਕੋਲਸ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰਾ ਫਿਓਡੋਰੋਵਨਾ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਕੁਮਯਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡ੍ਰੋਪੋਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 1924 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਲੈਨਿਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲੈਨਿਨਕਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਸਲ ਨਾਮ ਕੁਮਰੀ 1992 ਤਕ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਯੁਮਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਲਾਸੀਕਲ ਪੁਰਾਤਨਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਰਾਜ
left|thumb| ਕੁਮੇਰੀ ਦਾ ਓਰਨਟਿਡ ਬੰਦੋਬਸਤ, 5 ਵੀਂ - ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਸੋਵੀਅਤ ਅਵਧੀ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਖੁਦਾਈ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਜ਼ਮਾਨਾ ਗਯੁਮਰੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤੀਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬੀ ਸੀ ਤੋਂ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅੱਠਵੀਂ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯੂਆਰਟੀਅਨ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕੁਮਯਰੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਨਾਮ ਧੁਨੀਂ ਸਿਮਰੀਅਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਯੂਰਪੀਅਨ ਨੀਵੇਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕਿਨਾਰੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ੇਨੋਫੋਨ ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੌਰਾਨ ਕੁਮੈਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਲੰਘਿਆ, ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਉਸਦੀ ਅਨਾਬਸਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਹੋ ਗਈ। thumb|ਮਾਰੋਮੈਸਨ ਮੱਠ ਗਯੁਮਰੀ (10 ਵੀਂ ਸਦੀ) ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ 6 km) thumb|ਸੇਂਟ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰਾ ਮਾਰਥਰ ਦਾ ਰੂਸੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਚਰਚ, 1837–42 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ
ਸਰੀਂਹ, ਨਕੋਦਰ
ਸਰੀਂਹ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮਦਾਲਸਾ ਸ਼ਰਮਾ
ਮਦਾਲਸਾ ਸ਼ਰਮਾ (ਜਾਂ ਮਾਦਾਲਾਸਾ ਸ਼ਰਮਾ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਮਦਲਸਾ ਨੇ ਹਿੰਦੀ, ਤੇਲਗੂ, ਕੰਨੜ, ਤਮਿਲ, ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਮਦਾਲਸਾ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੁਭਾਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸ਼ੀਲਾ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਮਾਰਬਲ ਆਰਕਸ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ  ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਮਿੱਠੀਬਾਈ ਕਾਲਜ,ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ "ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ"।  ਉਹ ਕਿਸ਼ੋਰ ਨਿਮਤ ਕਪੂਰ ਐਕਟਿੰਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਅਚਾਰੀਆ ਅਤੇ ਸ਼ਿਆਮਕ ਦਵਾਰ ਤੋਂ ਨਾਚ ਸਿੱਖੀਆ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਦਬਾਅ (ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ)
ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਬਲ (stress) ਉਸ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਭਾਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਉੱਚਾਰਨ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਹਿੱਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਵਾਕ ਉੱਚਾਰਨ ਵੇਲੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ਬਦ/ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਲ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬੋਲ ਦੀ ਬੁਲੰਦੀ ਅਤੇ ਸਵਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ, ਸਵਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ, ਅਤੇ ਪਿੱਚ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।  ਬਲ  ਅਤੇ ਲਹਿਜ਼ਾ ਅਕਸਰ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਦਾਲਸਾ ਸ਼ਰਮਾ
ਕਰੀਅਰ
ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2009 ਦੀ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ ਫਿਟਿੰਗ ਮਾਸਟਰ ਦੁਆਰਾ ਈ.ਵੀ.ਵੀ. ਸਤਿਆਨਾਰਾਇਣ ਫ਼ਿਲਮ ਸਫਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਮਦਾਲਸਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੌਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਮਦਾਲਸਾ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ। 2010 ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਰੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੇਲਗੂ ਫ਼ਿਲਮ, ਅਲਸਿਆਮ ਅਮ੍ਰਿਤਮ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਡੀ. ਰਮਾ ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਮਦਾਲਸਾ ਨੂੰ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਔਰਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁਣਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ ਫਿਲਮ ਵਧੀਆ ਚੱਲੀ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਨਾਲ ਮਦਾਲਸਾ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ। ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਗਣੇਸ਼ ਆਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਫਰਵਰੀ 2011 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਐਂਜਲ। ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮਦਾਲਸਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਟਾਕ ਆਫ ਦਾ ਟਾਊਨ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੇਲਗੂ ਰੀਲੀਜ਼, ਮੇਮ ਵਾਯਾਸੁਕੂ ਵਾਚਮ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਹ "ਆਈ ਕੈਂਡੀ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।" ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ, ਸੂਰਜ ਬੜਜਾਤਿਆ ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਦੀ ਸਮਰਾਟ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਸਮਰਾਟ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਮਦਾਲਸਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੀਲੌਂਚ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਲਗੂ ਅਭਿਨੇਤਾ ਉਦੈ ਕਿਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਚਿਤਰਾਮ ਚੇਪੀਨਾ ਕਥਾ ਆਈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਤਿੰਨ ਤੇਲਗੂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੀ ਅਨੁਪਮਾ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿਆ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਕੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਦਸੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ, ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨੇ ਦੇਵ ਨੇਗੀ ਅਤੇ ਸਵਾਤੀ ਸ਼ਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ, ਨਮਿਤ ਖੰਨਾ ਦੇ ਉਲਟ ਬਟਰਫਲਾਈ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਡਿਜੀਟਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਮਈ 2022 ਵਿੱਚ, ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨੇ ਅਨੁਪਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀਕਵਲ ਵੈੱਬ-ਸੀਰੀਜ਼ ਅਨੁਪਮਾ: ਨਮਸਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਆਖਰੀ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿਆ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ।
ਦਬਾਅ (ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਹੇਮਾ ਉਪਾਧਿਆਏ
ਹੇਮਾ ਉਪਾਧਿਆਏ (18 ਮਈ 1972 - 13 ਦਸੰਬਰ 2015) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ 1972 ਵਿੱਚ ਬੜੌਦਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 1998 ਦੇ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਪਾਧਿਆਏ ਵਿਸਥਾਪਨ ਅਤੇ ਵਿਰਹ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਿਤਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਫੋਟੋਗਰਾਫੀ ਅਤੇ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਟੌਮ ਹਿਡਲਸਟਨ
ਟੌਮਸ ਵਿਲੀਅਮ ਹਿਡਲਸਟਨ (ਜਨਮ 9 ਫਰਵਰੀ 1981) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਸੀਮਬੇਲਾਈਨ (2007) ਅਤੇ ਇਵਾਨੋਵ (2008) ਦੀਆਂ ਵੈਸਟ ਐਂਡ ਥੀਏਟਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਉਸਨੇ ਸਿਮਬੇਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲੇਅ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਵ-ਅਗੁੰਤਕ ਲਈ ਲੌਰੈਂਸ ਓਲੀਵੀਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਓਥੈਲੋ ਵਿੱਚ ਕੈਸਿਓ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਵੀ ਉਸੇ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਟੌਮਸ ਵਿਲੀਅਮ ਹਿਡਲਸਟਨ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਫਰਵਰੀ 1981 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ, ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਇਕ ਆਰਟ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸਟੇਜ ਮੈਨੇਜਰ ਡਿਆਨਾ ਪੈਟਰੀਸ਼ਿਆ (ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਵਾਏਸ) ਹਿਡਲਸਟਨ, ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਨਾਰਮਨ ਹਿਡਲਸਟਨ, ਇੱਕ ਭੌਤਿਕ ਕੈਮਿਸਟ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।  ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਗ੍ਰੀਨੋਕ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਤੋਂ ਹੈ  ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਸਫੋਕਲ ਤੋਂ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ, ਐਮਾ ਵੀ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਸਾਰਾਹ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਉਹ ਵਾਈਸ ਐਡਮਿਰਲ ਰੈਜੀਨਲਡ ਸਰਵਾਇਸ ਦਾ ਪੜਪੋਤਰਾ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸਰ ਐਡਮੰਡ ਵੈਸਟੇ ਦਾ ਇੱਕ ਲੱਕੜਪੋਤਰਾ ਹੈ।
ਹਿਡਲਸਟਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿੰਬਲਡਨ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਔਕਸਫੋਰਡ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਚਲੇ ਗਏ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਔਕਸਫੋਰਡ ਦੇ ਡਰੈਗਨ ਤਿਆਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।  ਜਦੋਂ ਉਹ 12 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ।  ਦ ਡੇਲੀ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਤਲਾਕ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਮਨੁੱਖੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਤਰਸਵਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"
2001-2010: ਮੁਢਲਾ ਕੰਮ
ਰੈਡਾ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਿਡਸਟੇਸਟਨ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜੋਆਨਾ ਹੋਗ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ, 'ਅਨਰਿਲੇਟਡ' (2006) ਵਿੱਚ ਓਕਲੀ ਦਾ ਪਾਰਟ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਐਮਾ ਨੇ ਵੀ ਬੈਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਕਾਸਟਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਲੂਸੀ ਬੇਵਨ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਉਸ ਸੰਬੰਧੀ ਬੱਸ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਭਰੋਸਾ ਸੀ"। ਹਿਡਲਸਟਨ ਨੇ ਡੇਕਲਨ ਡਾਨਨੇਲਨ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਚੀਕ ਦੁਆਰਾ ਜੌਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਾਂ ਦ ਚੇਂਜਲਿੰਗ (2006), ਅਤੇ ਸਿਮਬੇਲਾਈਨ (2007) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਬੈਸਟ ਨਿਊਕਮਰ ਲਈ ਲੌਰੈਂਸ ਓਲੀਵੀਏਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।  ਉਸ ਦੇ ਡੌਨਮਰ ਵੇਅਰਹਾਊਸ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਓਥੈਲੋ ਦੀ ਮਾਈਕਲ ਗਰੈਂਡੇਜ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ (2008) ਵਿੱਚ ਚਾਈਵੇਲਟ ਏਜੀਫੋਰ ਅਤੇ ਈਵਾਨ ਮੈਕਗ੍ਰੇਗਰ ਦੇ ਕੈਸੀਓ ਦੀ,   ਅਤੇ ਕੈੱਨਥ ਬਰਾਂਗਾ ਦੇ ਨਾਲ ਚੈਖਵ ਦੇ ਇਵਾਨੋਵ (2008) ਦੀ ਵੈਸਟ ਐੰਡ ਪੁਨਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਵੋਵ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਤਿਕੋਣੀਆ ਸੰਖਿਆ
nਵੀ ਤਿਕੋਣੀਆ ਸੰਖਿਆ,, n ਬਿਦੂਆਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਭੂਜਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਸਮਬਾਹੂ ਤਿਕੋਣ ਦੇ ਕੁਲ ਬਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਖਿਆ ਸਿਫ਼ਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆ ਹਨ।
ਇਥੇ ਬਾਈਨੋਮੀਅਲ ਗੁਣਾਕ ਹੈ। n + 1 ਚੁਣੇ ਗਏ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ "'n ਜੋੜ ਇੱਕ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਚੁਣੋ''' ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਕਗਣਿਤ
ਗਾਜ਼ੋਲਾਜ਼ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਗਾਜ਼ੋਲਾਜ਼ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de San Pedro Apóstol) ਗਾਜ਼ੋਲਾਜ਼, (Gazólaz), ਸੀਜ਼ੁਰ (Cizur) ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1931 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਰੋਮਾਨਿਸਕਿਊ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਕਈ ਵਿਦਵਾਨਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗਿਆਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ।     ਇਸਨੂੰ ਨਵਾਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਿਰਜਾਘਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇਹ ਸੇਂਟ ਜਾਨ ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸੰਭਾਵਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪੇਦਰੋ ਐਕਸੀਮੀਨਾਜ਼ ਦੇ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਰਹਿਮਦਿਲ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।  ਇਹ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਅਸਗਰ ਅਲੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ
ਅਸਗਰ ਅਲੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ (10 ਮਾਰਚ 1939 – 14 ਮਈ 2013) "ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਟਡੀ ਆਫ ਸੋਸਾਇਟੀ ਐਂਡ ਸੈਕਿਊਲਰਿਜਮ" ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਐਕਟਿਵਿਸਟ ਸਨ। ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਧਰਮ ਸਾਸ਼ਤਰ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ,'ਅਸਗਰ ਅਲੀ ਨੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਦਾਊਦੀ ਬੋਹਰਾ ਲਹਿਰ ਦੀ ਰਹੀਨੁਮਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਇਕਾਗਰ ਹੋਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਅਮਨ, ਅਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਫਿਰਕੂ ਸਾਂਝ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਲੈਕਚਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ "ਦ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟਡੀਜ" ਅਤੇ "ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਟਡੀ ਆਫ ਸੋਸਾਇਟੀ ਐਂਡ ਸੈਕਿਊਲਰਿਜਮ" ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 1980 ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਅਸਗਰ ਅਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਮਾਰਚ 1939 ਨੂੰ ਸਲੁਮਬਾਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੋਹਰਾ ਪੁਜਾਰੀ, ਸੇਖ ਕੁਰਬਾਨ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਰਾਨ ਤਫਸੀਰ ਅਤੇ ਤਵੀਲ ਦੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਕ਼ਾ (ਇਸਲਾਮੀ ਨਿਆਂ ਸਾਸ਼ਤਰ) ਅਤੇ ਹਦੀਸ਼ ਦੀ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਜੈਨ ਸਥਿਤ ਵਿਕਰਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੀ ਐੱਸ ਸੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੀਹ ਸਾਲ ਮੁੰਬਈ ਮਹਾਨਗਰਪਾਲਿਕਾ (ਬੀ ਐਮ ਸੀ) ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1972 ਵਿੱਚ ਸਵੈਇੱਛਤ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਲੈਕੇ ਬੋਹਰਾ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। 1980 ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ‘ਇਸਲਾਮਿਕ ਪਰਿਪੇਖ’ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਸਨਮਾਨ
1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਸਗਰ ਅਲੀ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ ਉੱਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲੜੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ 'ਯੂ ਐੱਸ ਏ ਇੰਡੀਅਨ ਸਟੂਡੈਂਟ ਅਸੰਬਲੀ' ਅਤੇ 'ਯੂ ਐੱਸ ਏ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਸਟੂਡੈਂਟ ਅਸੰਬਲੀ' ਵਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 1987 ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਧਾਰਮਿਕ ਅਮਨ ਚੈਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 1990 ਵਿੱਚ ਡਾਲਮੀਆ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਡਾ. ਅਸਗਰ ਅਲੀ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਤਿੰਨ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਵਾਜਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਕੁਰੀਲ ਟਾਪੂ
thumb|[[ਅਖ਼ੋਤਸਕ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਕੁਰੀਲ ਟਾਪੂ]] thumb|ਮਤੂਆ ਟਾਪੂ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਕੁਰੀਲ ਟਾਪੂ ( / <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ k <span title="/ʊər/ 'our' in 'tour'">ʊər <span title="/ɪ/ short 'i' in 'bid'">ɪ l /, / <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ k <span title="/jʊər/ 'ure' in 'cure'">jʊər <span title="/ɪ/ short 'i' in 'bid'">ɪ l  / , or /  k <span title="/j/ 'y' in 'yes'">j <span title="/ʊ/ short 'oo' in 'foot'">ʊ <span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ r <span title="/iː/ long 'e' in 'seed'">iː l  / ; Кури́льские острова́; Japanese: "Kuril।slands" (クリル列島)(<span class="t_nihongo_kanji" lang="ja">クリル列島 <span class="t_nihongo_help">? , "Kuril।slands")"Kuril।slands" (クリル列島)ਜਾਂ ਚਿਸ਼ੀਮਾ ਟਾਪੂ (<span class="t_nihongo_kanji" lang="ja">千島列島 <span class="t_nihongo_help">? , "Chishima।slands")"Chishima।slands" (千島列島)) ਰੂਸ ਦੇ ਸਾਖਾਲਿਨ ਓਬਲਾਸਤ ਵਿੱਚ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਹੋੱਕਾਇਦੋ, ਜਪਾਨ ਤੋਂ ਰੂਸ ਦੇ ਕਮਚਾਤਕਾ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਤੱਕ ਤਕਰੀਬਨ 1,300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਅਖ਼ੋਤਸਕ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਤੋਂ ਨਿਖੇੜਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 19,434 ਹੈ।
ਅਸਗਰ ਅਲੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਚਿੰਤਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਕੁਰੀਲ ਟਾਪੂ
ਸਾਰੇ ਟਾਪੂ ਰੂਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਜਪਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਵੱਡੇ ਟਾਪੂਆਂ, ਇਤੂਰੂਪ ਅਤੇ ਕੁਨਾਸ਼ੀਰ, ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ਿਕੋਤਾਨ ਅਤੇ ਹਾਬੋਮਾਈ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਜਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸ਼ੰਕਰ, ਨਕੋਦਰ
ਸ਼ੰਕਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੀ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ  ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 117 ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 24 ਨੰਬਰ ਚੌਣ ਹਲਕਾ ਹੈ।
ਇਹ ਹਲਕਾ ਸ਼੍ਰੀ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸੰਗੀਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਗ਼ਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ, ਮੌਤ ਤੱਕ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲੋਕ ਜਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਸੰਗੀਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਿਹਨਤੀ ਸੁਭਾਅ ਬਹਾਦਰੀ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੱਡਾ ਖਿੱਤਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਫ਼ਰਕ ਵੀ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਹਿਸਾਸ ਓਹੀ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਝਾ, ਮਾਲਵਾ, ਦੁਆਬਾ, ਪੋਠੋਹਾਰ, ਪੁਆਧ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਆਦਿ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਹਨ।
ਲੋਕ-ਗੀਤ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜਨਮ, ਵਿਆਹ, ਮੌਤ, ਪਿਆਰ, ਇਸ਼ਕ, ਵਿਛੋੜਾ, ਉਡੀਕ, ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ, ਸੁਹੱਪਣ, ਆਰਥਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਹਾਲਤਾਂ, ਸੁਭਾਅ, ਬਹਾਦਰੀ, ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਮੇਲੇ-ਤਿਉਹਾਰ, ਲੋਕ-ਗਾਥਾਵਾਂ, ਪ੍ਰੀਤ-ਕਹਾਣੀਆਂ, ਲੋਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਇਕਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਕਿੱਸੇ ਆਦਿ ਅਨੇਕਾਂ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਮੌਕੇ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੌਤ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ, ਸਾਕਾਂ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਮੇਲਿਆਂ-ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ/ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਅਹਿਸਾਸਾਂ, ਸੁਭਾਅ, ਰੀਝਾਂ, ਚਾਵਾਂ, ਸ਼ੌਕ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਸਮਾਜਕ ਦਰਜੇ ਆਦਿ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦ ਤਬੀਅਤ, ਮਿਹਨਤੀ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ-ਗੀਤ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਰੱਖਣ, ਵਿਆਹ, ਰਿਸ਼ਤੇ, ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਆਦਿ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ। ਵਿਆਹ ਮੌਕੇ ਸੁਹਾਗ, ਘੋੜੀਆਂ, ਸਿੱਠਣੀਆਂ, ਸਿਹਰਾ, ਸਿੱਖਿਆ ਆਦਿ ਗੀਤ ਹਨ। ਸੁਹਾਗ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ ਜਦਕਿ ਸਿਹਰਾ ਅਤੇ ਘੋੜੀਆਂ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਧੀ ਦੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਅਤੇ ਚਾਵਾਂ-ਮਲ੍ਹਾਰਾਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਾਪ ਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਘਰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਪੱਖੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੋੜੀਆਂ, ਸਿਹਰਾ, ਸੁਹਾਗ, ਸਿੱਖਿਆ, ਟੱਪੇ, ਬੋਲੀਆਂ, ਛੰਦ, ਲੋਰੀਆਂ, ਹੇਅਰਾ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮੇਲੇ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹਰ ਮੇਲਾ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਮਾਘੀ ਅਤੇ ਲੋਹੜੀ ਦਾ ਸਬੰਧ ਬਦਲਦੀ ਰੁੱਤ ਨਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸਾਖੀ ਹਾੜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਮੌਕੇ ਮਰਦ ਭੰਗੜਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਗਿੱਧਾ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਉਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਵਿਆਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪੇਕੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਪਿੜਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿੱਧਾਂ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਪੀਘਾਂ ਝੂਟਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ’ਤੇ ਰੰਗਦਾਰ ਫੁਲਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ’ਤੇ ਮਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਵੰਗਾਂ ਸਜਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਜ਼
ਲੋਕ-ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਅਕਸਰ ਢੋਲ, ਤੂੰਬੀ, ਘੜਾ, ਅਲਗੋਜ਼ੇ, ਚਿਮਟਾ, ਢੱਡ ਅਤੇ ਸਾਰੰਗੀ ਆਦਿ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਰਵਾਇਤੀ ਸੰਗੀਤ
ਦੋਦਵਾਂ
ਪਿੰਡ ਦੋਦਵਾਂ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ 1965-71 ਦੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਰਹੱਦ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਇਲਾਕਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਬੰਬਾਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਪਿੰਡ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਿਫੂਜ਼ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਬੰਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਰ ਪਰੀਆਂ ਦਾ ਬਾਗ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨੁਏਸਤਰਾ ਸੇਨਿਓਰਾ ਦੇ ਲਾ ਏਸਪੇਰਾਂਜ਼ਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਜਠੇਰੇ
ਜਠੇਰੇ  ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿਸੇ ਕੁਲ ਜਾਂ ਖਾਨਦਾਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਡੇਰੇ ਜਾਂ ਪਿਤਰ।ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਤ ਸ਼ਬਦ ਜੇਠੇ  ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਭਾਵ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੱਚਾ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵਾਰ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਵੀ ਉਸਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਜਠੇਰੇ  ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਜੱਟਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਜਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੈ।ਇਹ ਪੂਜਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਇੱਕ ਗੋਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਝੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੋਰ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ
ਪਵਨ ਹਰਚੰਦਪੁਰੀ
ਪਵਨ ਹਰਚੰਦਪੁਰੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ (ਸੇਖੋਂ) ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਧੂਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਕਾਵਿ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 2013 ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ "ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ" ਵਾਸਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਾਲ ਨਾਵਲ "ਏਲੀਅਨਜ਼ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ" ਲਈ ਸਾਲ 2019 ਦੇ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਜੈਦੇਵ (ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ)
ਜੈਦੇਵ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਹੈ।
ਜੀਵਨ
ਜੈਦੇਵ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਅਪਰੈਲ 1980 ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਾਧਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਘਰਾਣੇ (ਪੰਜਾਬ ਬਾਜ) ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਕਾਲੇ ਰਾਮ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਤਬਲਾ ਵਾਦਨ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਤਾਲੀਮ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕਾਲੇ ਰਾਮ ਤੋਂ ਲਈ ਹੈ ਜਦਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਹੀ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਹਰਿਵੰਸ਼ ਲਾਲ (ਮਰਹੂਮ) ਤੋਂ ਤਬਲਾ ਵਾਦਨ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਤਬਲੇ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਦੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਬਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਰਦ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਭਾਸਕਰ ਦੀਆਂ ਨਾਮੀ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਫਸਟ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਤੇ ਯੁਵਕ ਮੇਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰ ਦਿੱਲੀ, ਜਲੰਧਰ, ਹਿਸਾਰ, ਹਰਿਬੱਲਭ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮੇਲਨ ਜਲੰਧਰ, ਭਾਸਕਰ ਰਾਓ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮੇਲਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਦਿੱਲੀ, ਸਪਤਕ ਸੰਗੀਤ ਫੈਸਟੀਵਲ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਨੌਰਥ ਜ਼ੋਨ ਕਲਚਰਲ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ, ਸੰਗੀਤ ਲੋਕ ਅੰਬਾਲਾ, ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦਾ ‘ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀਯ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ’, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਟੇਜਾਂ ਉੱਤੇ ਹੁਨਰ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। 2004 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਦੌਰਾ ਵੀ ਕੀਤਾ।