cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ
ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 50 ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 8 ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 163,696 ਵਰਗ ਮੀਲ (423,970 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਦੇ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ 39.6 ਮਿਲੀਅਨ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਰਾਜ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਮਕਸੀਕਨ-ਅਮਰੀਕਨ ਲੜਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੈਕਸੀਕੋ ਨੂੰ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਪਿਆ। ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ 9 ਸਤੰਬਰ 1850 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ 31ਵਾਂ ਰਾਜ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੈਕਰਾਮੈਂਟੋ ਹੈ। ਗ੍ਰੇਟਰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਏਰੀਆ ਅਤੇ ਸੈਨ ਫ੍ਰੈਨਸਿਸਕੋ ਬੇ ਏਰੀਆ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 18.7 ਮਿਲੀਅਨ ਅਤੇ 9.7 ਮਿਲੀਅਨ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਦੂਸਰਾ ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦਾ ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲੀ ਕਾਉਂਟੀ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਕਾਉਂਟੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਉਂਟੀ, ਸੈਨ ਬਰਨਾਰਡੀਨੋ ਕਾਉਂਟੀ ਹੈ। ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦਾ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਕਾਉਂਟੀ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਪੰਜਵੀਂ-ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੀ ਕਾਉਂਟੀ ਹੈ।
ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਕੁੱਲ ਰਾਜ ਉਤਪਾਦ $ 3.0 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ (ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਫਰਾਂਸ, ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੀ) ਅਤੇ 2017 ਤੱਕ 36 ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ। ਗ੍ਰੇਟਰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਏਰੀਆ ਅਤੇ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਬੇ ਏਰੀਆ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਦੇ ਮਹਾਨਗਰ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਰਥਿਕਤਾ (ਕ੍ਰਮਵਾਰ $1.253 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਅਤੇ $907 ਬਿਲੀਅਨ) ਹਨ। ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਬੇ ਏਰੀਆ ਪੀਐਸਏ ਕੋਲ 2017 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ($ 94,000) ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅੰਕੜਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਪੂੰਜੀਕਰਣ ਦੁਆਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਦਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦਸ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਦਾ ਘਰ ਹੈ।
ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਸਭਿਆਚਾਰ ਪਾਪੂਲਰ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਸੰਚਾਰ, ਜਾਣਕਾਰੀ, ਨਵੀਨਤਾ, ਵਾਤਾਵਰਣਵਾਦ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ, ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਟ੍ਰੈਂਡਸੇਟਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਭੋਜਨ, ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ, ਹਿੱਪੀ ਕਾਊਂਟਰਕਲਚਰ, ਫਾਸਟ ਫੂਡ, ਬੀਚ ਅਤੇ ਕਾਰ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਿਊਟਰ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੀਰਪੁਰ ਮਾੜੀ
ਮੀਰਪੁਰ ਮਾੜੀ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਹਰਸ਼ ਮੰਦਰ
ਹਰਸ਼ ਮੰਦਰ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਤਕ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਦੇ ਪੀੜਿਤਾਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਬੇਘਰ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਗਲੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੈਂਟਰ ਫ਼ਾਰ ਇਕੁਇਟੀ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਹੱਕ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਡਿੰਪਲ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਹ 1980 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1999 'ਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਚੈਰਿਟੀ ਐਕਸ਼ਨਏਡ (ਏਏ) ਦੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਦੇਸ਼-ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਡੈਪੂਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਡੈਪੂਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਬਿਲਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਐਕਸ਼ਨਏਡ ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। 1984 ਵਿਚ, ਹਰਸ਼ ਇੰਦੌਰ ਦਾ ਅਡੀਸ਼ਨਲ ਕੁਲੈਕਟਰ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਲੈਕਟਰ ਸੀ ਅਜੀਤ ਜੋਗੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਇੰਦੌਰ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦੰਗੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ ਮੰਦਰ ਨੇ ਇੰਦੌਰ ਦਾ ਚਾਰਜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਦੰਗੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਲਏ। ਗੁਜਰਾਤ ਹਿੰਸਾ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਸਮੇਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਥਾਹ ਪੀੜ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਪੱਖਪਾਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਉਸ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ ਨੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਹਰਸ਼ ਨੇ ਮਸੂਰੀ ਵਿਖੇ ਆਈਏਐਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ ਅਤੇ ਐਸਸੀ/ਐਸਟੀ ਵਿੱਤ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਇੱਕ ਕਾਲਮਨਵੀਸ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁੰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਜਿਲ ਇੰਡੀਆ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ 2002ਦੇ ਐਮ ਏ ਥਾਮਸ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਲਿਖਤਾਂ
ਹਰਸ਼ ਮੰਦਰ ਇੱਕ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼
ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਅਮਰੀਕਨ ਏਅਰਲਾਈਨ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸੰਚਾਲਨ ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਫੈਡਰਲ ਐਵੀਏਸ਼ਨ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 8, 2015 ਨੂੰ ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਲਈ ਸਿੰਗਲ ਓਪ੍ਰੇਟਿੰਗ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ (ਐਸਓਸੀ) ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ I ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਕੈਰੀਅਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਿਲ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਬੂਕਿੰਗ ਦਾ ਕਾਰਜ ਅਕਤੂਬਰ 17, 2015 ਨੂੰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲੇ; ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਿਸਟਮ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੀ ਸੀ I ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਨੈਟਵਰਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਆਪਕ ਸੀ, ਇਸ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਉਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਦਖਣ ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਰੋਪ ਅਤੇ ਮਿਡਲ ਇਸਟ ਦੇ 24 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 193 ਸਥਾਨ ਆਉਂਦੇ ਸਨ I ਮਾਰਚ 2014 ਵਿੱਚ, ਵਣਵਲੱਡ ਦਾ ਐਫੀਲੀਏਟ ਸਦੱਸ ਬਣਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਏਅਰਲਾਈਨ ਸਟਾਰ ਏਲਾਯੰਸ ਦੀ ਸਦੱਸ ਸੀ I ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਨੇ 343 ਮੇਨਲਾਇਨ ਜੈਟ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ 278 ਰਿਜ਼ਨਲ ਜੈਟ ਅਤੇ ਟਰਬੋ-ਪਰੋਪ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਕੌਨਟ੍ਰੈਕਟ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜਾਂ ਨੂੰ, ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਐਕਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਨਾਂ ਤਹਿਤ, ਕੋਡ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਐਗਰੀਮੈਂਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ I  ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਂ ਯੂਐਸਏਅਰ ਸੀ I
ਕੈਰੀਅਰ ਨੇ ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਸ਼ਟਲ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ, ਜੋਕਿ ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਘੰਟਿਆ ਬੋਸਟਨ, ਨਿਉਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ. ਵਿਚਕਾਰ ਸੇਵਾ ਪ੍ਦਾਨ ਕੀਤੀ I ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਤੱਕ, ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 32,312 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 3,028 ਉਡਾਣਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ (1,241 ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਮੇਨਲਾਇਨ, 1,790 ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ) I ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਉਡਾਣਾਂ ਦਾ ਤਕਰੀਬਨ 60% ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਕਰਦੀ ਹੈ I
ਫ਼ਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕਨ ਏਅਰਲਾਈਨ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੀਨ ਹੋਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਬਣ ਗਈ I ਅਮਰੀਕਾ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਕੰਪਣੀਆਂ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਦੋਵੇ ਦਸੰਬਰ 9, 2013 ਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ II ਆਪਣੇ ਇਸ ਏਕੀਕਰਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਤਹਿਤ ਜਨਵਰੀ 7, 2014, ਨੂੰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਦੋਤਰਫ਼ਾ ਉਡਾਨਾਂ ਤੇ ਲਾਭ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਨੇ ਮਾਰਚ 31, 2014 ਨੂੰ, ਵਣਵਲੱਡ  ਨਾਲ ਲੀਨ ਹੋਣ ਲਈ ਸਟਾਰ ਏਲਾਯੰਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ I ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਇਆਂ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਨ ਏਅਰਲਾਈਨ ਤੇ ਨਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ ਰੱਖੀ, ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਅਤੇ ਕਈ ਸਟੇਟ ਐਟੋਰਨੀ ਜਨਰਲ ਦੇ ਨਾਲ ਟਰਮਸ ਆਫ਼ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਚਾਰਲੋਟ,  ਫ਼ਿਲਾਡੈਲਫੀਆ, ਫ਼ਿਨੀਕਸ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ. ਸੀ. ਨੂੰ ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਮੌਜੂਦਾ ਹੱਬਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰਖਿਆ I ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਮੈਨੇਜਮੇੰਟ ਅਮਰੀਕਨ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਫ਼ੋਟ ਵਰਥ, ਟੈਕਸਾਸ ਤੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਏਅਰਲਾਈਨ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ I ਅਪ੍ਰੈਲ 8, 2015 ਨੂੰ, ਐਫ਼ਏਏ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਗਲ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯੂਐਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਦੀ ਜੋ ਸੁਤੰਤਰ ਕੈਰੀਅਰ ਤੇ ਹੋਂਦ ਸੀ ਉਸਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ I ਇਹ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ I
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਉਡਾਨਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Punjab Agricultural University, Ludhiana) ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 1962 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਹਰਿਆਣਾ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ-ਆਪਣੀਆਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟਿਆਂ ਹਨ। 2005 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਵੈਟਨਰੀ ਐਂਡ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ (ਪੰਜਾਬ) ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨਿਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕਾਲਜ ਹਨ:
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 1962 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅੰਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ, ਮੁਰਗੀ ਪਾਲਣ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਧੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ਼, ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਪਸਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 1995 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੀ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਅਥਲੈਟਿਕਸ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੰਗੇ ਮਾਨ-ਸਨਮਾਣ ਅਤੇ ਸ਼ੌਹਰਤ ਹਾਸਲ ਹੈ। ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਸਕਟਬਾਲ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ, ਸਾਈਕਲਿੰਗ, ਕ੍ਰਿਕੇਟ, ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ, ਫੁੱਟਬਾਲ, ਜਿਮਨਾਸਟਿਕਸ, ਹੈਂਡਬਾਲ, ਵਾਲੀਬਾਲ, ਲਾਅਨ ਟੈਨਿਸ, ਤੈਰਾਕੀ, ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ, ਭਾਰ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਕਬੱਡੀ ਦੇ ਗਰਾਊਂਡ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ। ਹਾਕੀ ਲਈ ਐਸਟਰੋਟਰਫ ਗਰਾਊਂਡ ਵੀ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਉਪਨ ਏਅਰ ਥਿਏਟਰ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਵੀ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ ਜਿਥੇ ਅਣਗਿਣਤ ਹੀ ਯੂਥ ਫੈਸਟੀਵਲ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਹਨ (ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਹੇਠਾਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹਨ). ਪੀਏਯੂ ਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਕੈਡਮੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀਆਂ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ (ਹੇਠਾਂ ਸੂਚੀਬੱਧ) ​​ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਲਈ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ: ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੀਏਯੂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਜੇ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣ ਵਿਚ ਇੱਕ ਅਨੋਖਾ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ.
ਵਿਭਾਗ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਚਾਰ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ 50 ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਬੈਚੁਲਰਜ਼ ਡਿਗਰੀ, 51 ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ 42 ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਪੰਜ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
__INDEX__
ਤਰਫਾਲੀ
ਤਰਫਾਲੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਔਜਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਫਸਲ ਵਿੱਚੋਂ ਨਦੀਨ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਪਾਹ, ਨਰਮਾ, ਮੱਕੀ ਤੇ ਗੰਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਸੀੜਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤੀ ਸੰਦ ਨੂੰ ਤਰਫਾਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਰਫਾਲੀ ਤਿੰਨ ਫਾਲਿਆਂ ਦਾ ਹਲ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਤਰਫਾਲੀ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੀਜੀ ਫਸਲ ਵਿਚ ਤਰਫਾਲੀ ਫੇਰਨ ਨੂੰ ਸੀੜਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਰੇਤਲੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀ ਤਰਫਾਲੀ ਨਾਲ ਵਾਹੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਕਪਾਹ, ਨਰਮਾ, ਮੱਕੀ ਤੇ ਗੰਨੇ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਖੁਰਪੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਗੋਡੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਫੇਰ ਖੁਰਪੇ ਦੀ ਥਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਗੋਡੀ ਕਸੀਏ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ। ਜਦ ਇਹ ਫਸਲਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੰਨੇ ਹਲ ਨਾਲ ਸੀੜਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ। ਮੰਨੋ ਹਲ ਨਾਲ ਫਸਲ ਦੀ ਇਕ ਲਾਈਨ ਹੀ ਸੀੜੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਫੇਰ ਤਰਫਾਲੀ ਦੀ ਕਾਢ ਨਿਕਲੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਕੋ ਵਾਰ ਹੀ ਫਸਲ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਲਾਈਨਾਂ ਸੀੜੀਆਂ ਜਾਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਤਰਫਾਲੀ ਦਾ ਮੁੰਨਾ 3 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁੰਨੇ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤੇ ਮੋਟਾਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 3 ਕੁ ਇੰਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਿਰੇ ਵਿਚ ਹੱਥੀ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਹੱਥੀ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ ਹੀ ਤਰਫਾਲੀ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਹੱਲ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕਾਬਲੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲੋਹੇ ਦੀ ਬਣੀ ਤਰਫਾਲੀ ਨੂੰ ਹੱਲ ਨਾਲ ਕਾਬਲੇ ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕਲਿਪ ਲਾ ਕੇ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਰਫਾਲੀ ਦੇ ਫਾਲਿਆਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 7 ਕੁ ਇੰਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੌੜਾਈ ਉਪਰੋਂ 6 ਕੁ ਇੰਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਅਖੀਰ 'ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਨੋਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਰਫਾਲੀ ਦੇ ਦੋ ਫਾਲੇ ਅੱਗੇ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤੀਸਰਾ ਫਾਲਾ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਰਫਾਲੀ ਦੇ ਫਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਿਛੇ ਜਿਹੜੀ ਪੱਤੀ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਗਲੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਗਲੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਨੇੜੇ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਸੀੜਨ ਲਈ ਫਾਲਿਆਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਘਟਾਉਂਦੀ ਤੇ ਵਧਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀ ਦੇ ਸੰਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਲਦੀਆਂ ਕਲਾਂ
ਲਦੀਆਂ ਕਲਾਂ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਇਕ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ,ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਾ ਸਰਪੰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਪੁਸ਼ਕਰਮ
right|thumb| ਭਦਰਚਲਮ ਵਿਖੇ [[ਗੋਦਾਵਰੀ ਮਹਾ ਪੁਸ਼ਕਰਮ|ਗੋਦਾਵਰੀ ਪੁਸ਼ਕਰਮ, 2015]]
ਪੁਸ਼ਕਰਮ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰਲੂ ( ਤੇਲੁਗੂ ਵਿੱਚ), ਪੁਸ਼ਕਰ ( ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ) ਜਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 12 ਵੱਡੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਵਜ ਪੂਜਾ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਭਾਸ਼ਣਾਂ, ਭਗਤੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਸ਼ਨ ਹਰ ਸਾਲ ਹਰ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ 12 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਨਦੀ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਲਈ ਨਦੀ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਕਿ ਜੁਪੀਟਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਿਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਖੇਤਰੀ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕੁਝ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਕਈ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਨਦੀਆਂ
ਹਰੇਕ ਨਦੀ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਲਈ ਨਦੀ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜੁਪੀਟਰ ਗ੍ਰਹਿ ( ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ) ਕਿਸ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਦੌਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਜੁਪੀਟਰ ਪਿਛਾਂਹ-ਖਿੱਚੂ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਇੱਕੋ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ, ਜੁਪੀਟਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਪੁਸ਼ਕਰਮ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਮੁੱਢਲੇ ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਮੱਧਕਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਖੇਤਰੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ 12 ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ, ਭੀਮ ਸਕਾਰਪੀਓ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ, ਤਾਮਰਪਰਨੀ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਪਰੰਪਰਾ
ਜਾਤਕ ਪਾਰਿਜਾਤਾ (1426) ਵਰਗੇ ਜੋਤਸ਼-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਿਵ ਦੁਆਰਾ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਰਦਾਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਰਹਿ ਸਕੇਗਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰ ("ਉਹ ਜੋ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ") ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਰਹਸਪਤੀ (ਜੁਪੀਟਰ) ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ 12 ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਬਰਹਸਪਤੀ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਤੱਕ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਓਹਾਰ
ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ
thumb|"Leaves of Grass" ਦਾ 1860 ਦਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Leaves of Grass) ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ ਵਾਲਟ ਵਿਟਮੈਨ (1819 –1892) ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਐਡੀਸ਼ਨ 1855 ਵਿੱਚ ਛਪ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਿਟਮੈਨ ਨੇ ਇਸਦੇ ਸ਼ੋਧੇ ਹੋਏ ਐਡੀਸ਼ਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਗ ਆਫ਼ ਮਾਈਸੈਲਫ ("Song of Myself"), 'ਆਈ ਸਿੰਗ ਦ ਬਾਡੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ' "(I Sing the Body Electric)", 'ਆਊਟ ਆਫ਼ ਦ ਕ੍ਰੈਡਲ ਐਂਡਲੈੱਸਲੀ ਰੌਕਿੰਗ' "(Out of the Cradle Endlessly Rocking)", ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਕ਼ਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਲਈ ਵਿਟਮੈਨ ਦਾ ਸੋਗ ਗੀਤ, 'ਵੈੱਨ ਲੀਲਾਕਸ ਲਾਸਟ ਇਨ ਦ ਡੋਰਯਾਰਡ ਬਲੂਮ'ਡ'("When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd") ਆਦਿ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿੱਚਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਆਪਿਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਟਮੈਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਫਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਿਆਵੀ ਸੁੱਖਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇੰਝ ਕਰਨਾ ਅਨੈਤਿਕ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਾਲਟ ਵਿਟਮੈਨ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਰੂਹ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ ਪਰ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥਕ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਿਟਮੈਨ "ਰਾਲਫ ਵਾਲਡ, ਐਮਰਸਨ" ਅਤੇ "ਟ੍ਰਾਂਸੀਡੈਂਟਲਿਸਟ ਲਹਿਰ" ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਖੁਦ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਵਿਟਮੈਨ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਕ਼ੁਦਰਤ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਸੋਹਿਲੇ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨਮੂਨਾ
ਮੈਂ ਬੈਠਾ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ
ਮੈਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਤੇ ਸਭ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਤੇ ਸ਼ਰਮਸਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਤੇ ਪਛਤਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹਨ, ਚੋਰੀ ਛੁਪੇ ਤਿਲਮਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸਿਸਕੀਆਂ ਲੈਂਦੇ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਨਿਘਰ ਚੁੱਕੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਥੇ ਔਲਾਦ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਣਗੌਲੀ, ਤਿਆਗੀ, ਸੁੱਕ ਕੇ ਕੰਡਾ ਹੋਈ, ਆਖਰੀ ਘੜੀਆਂ ਗਿਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕਰਦੇ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਵਰਗਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਈਰਖਾ ਅਤੇ ਇੱਕਤਰਫਾ ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ, ਲੁਕੋਇਆਂ ਨਾ ਲੁਕਦੀਆਂ ਮਾਰਾਂ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਮੈਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਕੁਛ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਜੰਗਾਂ, ਮਹਾਮਾਰੀਆਂ, ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰੇ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸ਼ਹੀਦ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਕੈਦੀ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਕਾਲ਼ ਪਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਮਲਾਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਤ ਦੇ ਲਈ ਲਾਟਰੀ ਪਾਉਂਦੇ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਬਾਕੀਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਲਿਆ ਜਾਏ। ਮੈਂ ਹੰਕਾਰੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ, ਗ਼ਰੀਬਾਂ, ਹਬਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਕਾਰਦੇ ਤੇ ਜ਼ਲੀਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਛ ਇਹ ਸਭ ਕਮੀਨਗੀ ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਅੰਤਹੀਣ ਅਜ਼ਾਬ, ਮੈਂ ਬੈਠਾ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਜੁਨੋ ਤੱਟ
ਜੁਨੋ ਤੱਟ ਫ੍ਰਾਂਸ ਦਾ ਤੱਟ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 6 ਜੂਨ, 1944 ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਸਮੇਂ ਜਰਮਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜੇ 'ਚ ਲਏ ਪੰਜ ਤੱਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਤੱਟ ਬਰਤਾਨੀਵੀ ਗੋਲਡ ਤੱਟ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਕੋਰਸਿਉਲੇਜ਼ ਤੋਂ ਸੈਂਟ ਔਬਿਨ ਸੁਰਮਰ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੱਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ੍ਰਾਂਸ ਦੇ ਤੱਟ
ਨਿਆਮਤਪੁਰ (ਸੰਗਰੂਰ)
ਨਿਆਮਤਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਨੇੜਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਹਿਤਨਾਮਾ ਭਾਈ ਦਇਆ ਰਾਮ
ਰਹਿਤਨਾਮਾ ਅਜਿਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਜਾਂਚ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੇਸ਼ਕ ਹਰੇਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਜਾਂਚ ਦਾ ਵਿਵਰਨ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦੇ ਅਨਿਨ ਸਿਖਾਂ ਵੱਲੋ ਰਹਿਤਨਾਮੇ ਲਿਖ ਕੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਦੱਸੀ ਮਰਯਾਦਾ ਤੋਂ ਜਾਣੁ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਮਰ੍ਯਾਦਿਤ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਂਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਹਿਤਨਾਮਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਜਿਵੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ,ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਦੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਤੇ ਕਬਿਤ ਗਵੈਯੇ, ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ,ਸਾਖੀਆਂ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਮਰਯਾਦਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਰਹਿਤਨਾਮੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ,ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਏ,ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸੰਕੇਤਵਲੀ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ –ਮਰਯਾਦਾ,ਚਾਲ –ਢਾਲ,ਚੱਜ –ਆਚਾਰ ਅਤੇ ਰਹਿਣ –ਸਹਿਣ ਦੇ ਤੋਰ ਤਰੀਕੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰੇਕ ਗੁਰ ਸਿਖ ਨੇ ਰਹਿਣਾ ਅਥਵਾ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਣਾ ਹੈ।ਜੀਵਨ ਮਰਯਾਦਾ ਲਈ ਰਹਿਤਾ ਸ਼ਬਦ ਤੇਰਵੀਂ ਚੋਦਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ ਸਮੇਂ ਹੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਹਿਤ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਇੱਕ ਅੰਦਰਲੀ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਬਾਹਰਲੀ ਰਹਿਤ।ਅੰਦਰਲੀ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਦਾ ਭਾਵ ਮਾਨਸਿਕ ਰਹਿਣੀ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁਖ ਦੀ ਜੀਵਨ ਜਾਂਚ ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਬਾਹਰਲੀ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਦਾ ਭਾਵ ਮਨੁਖ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ,ਖਾਣ –ਪੀਣ ਆਦਿ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਅੰਦਰਲੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਰਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਸਿੱਖ ਨੂੰ "ਸਿੱਖ ਤਨਖਾਹੀਆ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਪਰਾਧ ਵਜੋਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਤਨਾgਮੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਜ਼ਾ ਨੂੰ "ਤਨਖਾਹ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਏ ਜੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਿੰਘ ਸ਼ਬਦ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਬਣ ਗਏ। ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸਪਾਤਰ ਅਤੇ ਯੋਗ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਅੰਗ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ। ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਜਾਂ ਦੂਸਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਮੰਡਲਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਜਾਂਦੀ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦੇ। ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਬਹਾਦਰ ਯੋਧੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਯੋਗ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਚੰਗਾ ਹੁਨਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭੰਗਾਣੀ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਨਿਰਮੋਹ, ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਯੁੱਧ ਕਲਾ ਦੇ ਜੌਹਰ ਵਿਖਾਏ।
20 ਦਸੰਬਰ 1704 ਨੂੰ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਛੱਡਣ ਸਮੇਂ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਪਏ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਪਿਆਰੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਸਨ। ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਪਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਕੱਚੀ ਗੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣੀ ਪਈ। ਗੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਦਰੋਂ ਡਟ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ, ਤਿੰਨ ਪਿਆਰਿਆਂ ਸਮੇਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਏ। ਅਖੀਰ 'ਤੇ ਗੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਣੇ ਛੇ ਸਿੰਘ ਜੀਵਤ ਸਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਗੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਚ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਪਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਰਤਦਿਆਂ ਗੁਰਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗੜ੍ਹੀ ਛੱਡਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਗੁਰਮਤੇ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਗੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੰਗੇ ਪੈਰੀਂ ਸਨ। ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਥਰੀਲੇ ਅਤੇ ਕੰਡਿਆਲੇ ਰਾਹ ਕਰਕੇ ਪੈਰੀਂ ਜੁੱਤੀ ਪਾਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ 21,22 ਦਸੰਬਰ 1704 ਈ. ਦੀ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ ਵ’ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਸਿੰਘਾਂ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਗੜ੍ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਤਿੰਨੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਤੁਰ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਕੁਝ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਕਾਰਨ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਗਏ ਪਰ 25 ਦਸੰਬਰ 1704 ਈ. ਨੂੰ ਮਾਛੀਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਆ ਮਿਲੇ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਦੀਨਾ ਕਾਂਗੜ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਘੋੜਾ ਭੇਂਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਘੋੜਾ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਦੀਨਾ ਕਾਂਗੜ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੁਗਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਝੂਠੀਆਂ ਸੌਂਹਾਂ ਖਾਂ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਨਾ-ਇਨਸਾਫੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਫਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਜ਼ਫਰਨਾਮਾ’ ਸੀ, ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ ਤੇ ਹਿੰਮਤੀ ਸਿੰਘ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਜ਼ਫਰਨਾਮਾ' ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੜਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੱਖਣ ਦੀ ਮਹਿੰਮ ’ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਰੁਕੇ ਹੋਣ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਠਹਿਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਜ਼ਫਰਨਾਮਾ ਦੇਣ ਲਈ ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਅੋਰੰਗਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਉਹ ਠਹਿਰੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ 'ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ' ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਜ਼ਫਰਨਾਮਾ ਫੜਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਵਾਪਸ ਆ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਆ ਮਿਲੇ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਗੁਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਨਾਂਦੇੜ ਵਿਖੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਰੁਕ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਥੋਂ ਨੇੜੇ ਹੀ ਗੁਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਬਣੇ ਬੈਰਾਗੀ ਮਾਧੋ ਦਾਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਮਾਧੋ ਦਾਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਰਸਤੇ ਪਾਉਣ ਗਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਵੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨ। ਮਾਧੋ ਦਾਸ ਨੂੰ ਸਿੰਘ ਸਜਾਉਣ ਲਈ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।ਇੱਥੇ ਦੋ ਪਠਾਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਛੁਰਾ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਵੀ ਦਸੰਬਰ 1708 ਈ. ਵਿੱਚ 47 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਲੋਕ ਸੁਧਾਰ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਅਖੀਰਲੇ ਸਮੇਂ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਗੀਠਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅੰਗੀਠੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਖਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਦਾ ਅੰਗੀਠਾ ਨਾਂਦੇੜ (ਸੱਚਖੰਚ ਸ੍ਰੀ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ) ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਅੰਗੀਠੇ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਅੰਗੀਠਾ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗੀਠੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਸੱਚਖੰਡ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ 'ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਜੀ' ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਈ ਦਾਇਆ ਸਿੰਘ ਦੀ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਨੂੰ ਵਡਮੁੱਲੀ ਦੇਣ ਹੈ। ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਬਹੁ ਪੱਖੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ। ਉਹ ਕੇਵਲ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਹੀ ਨਹੀਂ,ਸਗੋਂ ਯੋਗ ਅਗਵਾਈ ਕਰਤਾ, ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਲਿਖਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ 'ਰਹਿਤਨਾਮਾ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ' ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਪਾਂਚ ਕਰਮ ਨ ਕਰੇ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਹੈ,
ਪਰਧਨ,ਪਰ ਇਸਤ੍ਰੀ, ਪਰਨਿੰਦਾ, ਜੂਆ ਮਦਰਾ।
ਕੈਲੇ ਵਾਂਦਰ
ਕੈਲੇ ਵਾਂਦਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਕੈਲੇ ਵਾਂਦਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 3917 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 17.32 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੁਮਕੁਮ ਮੋਹੰਤੀ
ਕੁਮਕੁਮ ਮੋਹੰਤੀ (ਜਨਮ 10 ਸਤੰਬਰ 1946) ਇੱਕ ਓਡੀਸ਼ੀ ਡਾਂਸਰ ਹੈ।
ਮੋਹੰਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਟਕ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਲਾ ਵਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਕੇਲੂਚਰਨ ਮੋਹਾਪਾਤਰਾ ਤੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਭਿਨਯਾ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੱਕਤਰ (ਸਭਿਆਚਾਰ) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2004 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ 'ਚ ਆਪਣਾ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ ਗੀਤਾ ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਹਿਉਮੈਨਟੀਜ਼, ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਐਂਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਐਡਜੈਕਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਮਾਯਾ ਰਾਓ
ਮਾਯਾ ਰਾਓ (2 ਮਈ 1928 - 1 ਸਤੰਬਰ 2014) ਕਥਕ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸੀ।। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਥਕ ਦੀ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਡਾਂਸ ਬੈਲੇਜ਼, ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮੋਹਰੀ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਿਹਰਾ ਕਥਕ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਲਿਆਉਣ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਲੇਸ਼ਵਰਮ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿਖੇ 1987 ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ ਨਾਟਯ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਕਥਕ ਐਂਡ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ (ਐਨ.ਆਈ.ਕੇ.ਸੀ.) ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਡਾਂਸ ਕੰਪਨੀ “ਨਾਟਿਆ ਅਤੇ ਸਟੈਮ ਡਾਂਸ ਕੈਂਪਨੀ” ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਸਨ, ਜੋ ਐਨ.ਆਈ.ਕੇ.ਸੀ. ਅਤੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਐਸ.ਟੀ.ਈ.ਐਮ. ਡਾਂਸ ਕੈਂਪਨੀ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ (ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਮਧੂ ਨਟਰਾਜ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ)। ਜੈਪੁਰ ਘਰਾਨਾ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸੋਹਣਲਾਲ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੈਪੁਰ ਘਰਾਨਾ ਗੁਰੂ ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਥਕ ਡਾਂਸ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਖੇ ਲਖਨਾਉ ਘਰਾਨਾ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼ੰਭੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਕਾਦਮੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ, ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ ਲਈ 1989 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਟੈਗੋਰ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੇ 100 ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ 150 ਵੀਂ ਜਯੰਤੀ ਸਮਾਰੋਹ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਮਲੇਸ਼ਵਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਹੱਤੰਗਡੀ ਸੰਜੀਵ ਰਾਓ ਅਤੇ ਸੁਭਦਰਾ ਬਾਈ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਕੋਂਕਣੀ ਸਰਸਵਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ ਸਨ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ - ਦਿਲਰੂਬਾ ਰਾਮਾ ਰਾਓ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ,ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਕੱਟੜਵਾਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਨੱਚਣਾ ਵਰਜਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਉਦੋਂ ਬਦਲਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ 12 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਪਿਤਾ ਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਆਰ.ਵੀ. ਟਾਕੀਜ਼ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸਰ ਉਦੈ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਟਰੂਪ ਵੇਖੀ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਚਾਹਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵੀ ਨ੍ਰਿਤ ਸਿੱਖਣ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੇਂਟਰ ਕਾਲਜ, ਬੰਗਲੌਰ ਤੋਂ 1945 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. (ਆਨ.) ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਣੀ'ਜ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੱਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕਲੱਬ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਡਾਂਸ-ਡਰਾਮੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੇ 1947 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਣੀ'ਜ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬੈਲੇ “ਸੀਤਾ ਹਾਰਨ” ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ 1946 ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਧੋਖੇਬਾਜੀ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਘਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਅੰਦਰ ਨਿਲਾਮੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਮਨੋਹਰ ਨਾਲ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਤੋਰਨ ਲਈ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਡਾਂਸ ਸਿਖਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਉਹ ਕਥਕ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ 1951 ਵਿੱਚ ਜੈਪੁਰ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮਹਾਰਾਣੀ ਗਾਇਤਰੀ ਦੇਵੀ ਗਰਲਜ਼ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਾਉਣੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਾਂਸਰ, ਚਿੱਤਰਸੇਨਾ ਨਾਲ ਕੰਡਿਆਨ ਨਾਚ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1955 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉੱਘੇ ਗੁਰੂ, ਸ਼ੰਭੂ ਮਹਾਰਾਜ, ਲਖਨਾਉ ਘਰਾਨਾ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਕੇਂਦਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਪੰਥ ਸ਼ੰਭੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਸੀ। ਉਹ ਇਕਲੌਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਚ ਕੀਤਾ। 1960 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰਿਓਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਕੋਰਿਓਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਯੂ.ਐਸ.ਐਸ.ਆਰ. ਕਲਚਰਲ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਤਤਕਾਲੀ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਕਮਲਦੇਵੀ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ 1964 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਟਯ ਸੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਨਾਟਯ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੇਗੜੇ ਦੇ ਸੱਦੇ 'ਤੇ ਐਨ.ਆਈ.ਕੇ.ਸੀ. ਤੋਂ ਬੰਗਲੌਰ ਚਲੀ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ 12 ਜੁਲਾਈ 1987 ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਅਭਿਨਯਾ ਆਂਗਾ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਡਾਂਸ ਬੈਲੇਜ਼ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਵਿਲਾਸਮ, ਕਥਕ ਦੁਆਰਾ ਯੁੱਗ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਜੀਵਣ, ਸੁਰਦਾਸ, ਬਰਸ਼ਾ ਮੰਗਲ, ਤਰਾਨਾ, ਰਾਮਾਇਣ ਦਰਸ਼ਨਮ, ਹੋਇਸਲਾ ਵੈਭਾਵ, ਦ ਵਿਜ਼ਨ ਆਫ ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੂ, ਤੁਲਸੀ ਕੇ ਰਾਮ, ਅਤੇ ਉਰੂਬੰਗਾ ਆਦਿ।
ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਡਾਂਸ ਲਈ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਅਕੈਡਮੀ, ਸਟੇਟ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਬਣੀ ਅਤੇ 1987 ਤੋਂ 1990 ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਮਾਰਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਮਨਾਥਪੁਰਾ, ਪੱਤਦਕਾਲ ਅਤੇ ਹਲੇਬੀਡੂ ਵਿਖੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾ ਮੇਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਲਈ 1989 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1986 ਵਿੱਚ ਰਾਜਯੋਤਸਵ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ, ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 1999 ਲਈ ਸ਼ਾਂਤਲਾ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਨ 2013 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਤੋਂ ‘ਟੈਗੋਰ ਰਤਨ’ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਉਸੇ ਹੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਪਿਕ ਵੂਮਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 'ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ' ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 3,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰੂਪਮਾ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਸਯਦ ਸੱਲੁੱਦੀਨ ਪਾਸ਼ਾ, ਸੱਤਿਆ ਨਾਰਾਇਣ ਚਰਕਾ, ਸ਼ੰਭੂ ਹੇਗੜੇ, ਸ਼ਿਵਾਨੰਦ ਹੇਗੜੇ ਆਦਿ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਮਧੂ ਨਟਰਾਜ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਐਨ.ਆਈ.ਕੇ.ਸੀ. ਦੀ ਬ੍ਰਾਂਚ ਐਸ.ਟੀ.ਐਮ. ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਤਿਮ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਰਹੇ। ਮਾਯਾ ਰਾਓ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ, 'ਮਾਯਾ ਰਾਓ- ਏ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਇਨ ਕੋਰਿਓਗ੍ਰਾਫੀ'  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ 2014 ਵਿੱਚ ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨਪੀਠ ਐਵਾਰਡੀ ਸ਼੍ਰੀ ਗਿਰੀਸ਼ ਕਰਨਦ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
1 ਸਤੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਐਮ.ਐਸ. ਰਮਈਆ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਕਰੀਬਨ ਰਾਤ ਦੇ 11.30 ਵਜੇ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਕੇ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਚਿਤ੍ਰ ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ ਅਤੇ ਉਮਾ ਰਾਓ ਅਤੇ ਧੀ ਮਧੂ ਨਟਰਾਜ ਕਥਕ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਡਾਂਸਰ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਥਕ
ਮੁੱਲ ਦਾ ਵਿਆਹ
ਮੁੱਲ ਦਾ ਵਿਆਹ (ਟੱਕੇ ਦਾ ਵਿਆਹ) ਪੁੰਨ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਬਾਪ ਕੁੜੀ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੌਦਾ ਕਿਸੇ ਨਾਈ ਜਾਂ ਵਿਚੋਲੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੁੰਡੇ ਵਾਲੇ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਪੁੰਨ ਵਾਂਗ ਹੀ ਜਨੇਤ ਲਿਆ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਖਰਚਾ ਮੁੰਡੇ ਵਾਲੇ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੁੜੀ ਦਾ ਮੁੱਲ ਵਧੇਰੇ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਰਚਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਰਾਜਪੂਤ ਤਾਂ ਜਿੰਨੇ ਸਾਲ ਦੀ ਕੁੜੀ ਹੋਵੇ, ਓਨਾ ਮੁੱਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਗਹੀਣ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪੈਸੇ ਦੇਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੁੱਲ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੱਟੇ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਕੁਝ ਘਟ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਹ
ਫੋਸ ਬਨਾਮ ਹਰਬੋਟਲ
ਫੋਸ ਬਨਾਮ ਹਰਬੋਟਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਦਾ ਇੱਕ ਕੇਸ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਲਾ ਬਲੈਂਕਾ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਲਾ ਬਲੈਂਕਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Iglesia de Santa María la Blanca) ਮਾਦਰਿਦ ਮਹਾਂਨਗਰ, ਸਪੇਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਜਿਆਦਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ ਸੋਲਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ।
ਇਹ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸਪੇਨ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1994 ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਕੰਤਾਂਮਾ
ਤੇੱਲਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਕੰਤਾਂਮਾ (1 ਅਗਸਤ 1924 - 13 ਦਸੰਬਰ 2007) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 1962 ਤੋਂ 1977 ਤਕ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਮਹਿਬੂਬਨਗਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਆਲਮਪੁਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵੈਂਕਟ ਰੈਡੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਮੰਗਾਮਮਾ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਬੱਚਾ ਸੀ।
ਉਸ ਨੇ ਕੁਰਨੂਲ ਵਿਚ 5ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਦੀਵਾੜਾ ਵਿਚ ਐਸਐਸਐਸਸੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਮਦਰਾਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਮਾਛੀਲੀਪਟਨਮ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ; ਪਰ ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਨਹੀਂ ਬਣੀ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਵਾਦ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕੀਤਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਬਾਲਯੋਗੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕੀਮਤੀ ਜਾਇਦਾਦ ਆਪਣੇ ਟਰੱਸਟ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਉਹ 82 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਵਰਤਮਾਨ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਲਿਖਦੀ ਰਹੀ ਸੀ। 13 ਦਸੰਬਰ 2007 ਨੂੰ ਉਹ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਬੰਗਦਾ ਝੀਲ
ਬੰਗਦਾ ਝੀਲ ਜਾਂ ਯੇਸ਼ੀਲ ਕੁਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੀਨ ਦੇ ਤਿੱਬਤ ਆਟੋਨੋਮਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਨਗਾਰੀ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲੇਸ਼ੀਅਲ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਕੁਨਲੁਨ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਗੁਓਜ਼ਾ ਝੀਲ (ਲੇਕ ਲਾਈਟਨ) ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ। 4902 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ, ਇਹ 21.6 ਮੀਟਰ ਦੀ ਅਧਿਕਤਮ ਡੂੰਘਾਈ ਦੇ ਨਾਲ 106 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 90 ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਵਾਲੇ ਡਰੇਨੇਜ ਬੇਸਿਨ ਹਨ।
ਇੱਕ "ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ-ਤਿੱਬਤ ਹਾਈਵੇਅ" ਚੀਨ ਦੇ ਲੋਕ ਗਣਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਪੋਲੂ ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਬੰਗਦਾ ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 1950-1951 ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੀਪ ਟ੍ਰੈਕ ਫਿਰ ਲੋਂਗਮੂ ਕੋ ਫਾਲਟ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸਮਤਲ, ਸਖ਼ਤ ਇਲਾਕਾ ਉੱਤੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਜੋ ਰੁਡੋਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। 1953 ਤੱਕ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਜੀਪ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਚੀਨ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਈਵੇਅ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ G219 ਅਤੇ G216 ਹਾਈਵੇ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਟਿਕਾਣਾ
4902 m ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਬੰਗਦਾ ਝੀਲ 21.6 ਮੀਟਰ ਦੀ ਅਧਿਕਤਮ ਡੂੰਘਾਈ ਦੇ ਨਾਲ 106 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 90 ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਹਨ।
ਯੇਸ਼ੀਲ ਕੁਲ ਲੱਦਾਖ ਅਤੇ ਖੋਤਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੇਰੀਆ ਦੱਰੇ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯਾਤਰਾ ਮਾਰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਲੋਂਗਮੂ ਕੋ ਫਾਲਟ ਦੇ ਨਾਲ ਯਿਸ਼ਿਲ ਕੁਲ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕੇਰੀਆ ਦੱਰੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕਸੂ, ਪੋਲੂ ਅਤੇ ਕੇਰੀਆ ਨਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਦਾ ਹਨ ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਿੱਬਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਪੀਟਰ ਰੀਡਿੰਗ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2011
ਬਾਰਬਰਾ ਹਰਸ਼ੇ
ਬਾਰਬਰਾ ਹਰਸ਼ੇ (ਜਨਮ ਬਾਰਬਰਾ ਲੀਨ ਹਰਜ਼ਸਟੇਨ; 5 ਫਰਵਰੀ 1948), ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਰਬਰਾ ਸੀਗਲ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਕਰੀਬ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਆਂ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਕਾਮੇਡੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ 1965 ਵਿੱਚ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਪਰੰਤੂ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤਕ ਬਹੁਤਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਕ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ" ਕਿਹਾ।
ਅ ਕਿਲਿੰਗ ਇਨ ਏ ਸਮਾਲ ਟਾਊਨ (1990) ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਹਰਸ਼ੇ ਨੇ ਐਮੀ ਅਤੇ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲੀਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸੀਰੀਜ਼/ਟੀਵੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੈੱਸੀ ਮੈਗਡੇਲੀਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਚ ਲਾਸਟ ਟਿੰਪਟੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਕ੍ਰਿਸਟ (1988) ਅਤੇ ਪੋਰਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਏ ਲੇਡੀ (1996)' ਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਵਧੀਆ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਇੱਕ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੈਸਟ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਫ਼ਿਲਮ ਆਲੋਚਕ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
"ਹਿਪੀ" ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਟੀਚਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਝਗੜਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅਦਾਕਾਰ ਡੇਵਿਡ ਕੈਰਡਾਈਨ ਨਾਲ ਛੇ ਸਾਲ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਗਿਰਾਵਟ ਝੱਲਣੀ ਪਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਬੱਚਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਛਤਾਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਖੌਲ ਉਡਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਕਾਰਦਿਨ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਟੇਜ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਹਰਸ਼ੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਰੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਬਾਰਬਰਾ ਹਰਜ਼ਸਟੇਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਅਰਨੋਲਡ ਨੇਥਨ ਹਰਜ਼ਸਟੇਨ ਦੀ ਧੀ (1906-1981) ਸੀ, ਇੱਕ ਘੋੜਾ-ਰੇਸਿੰਗ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਅਤੇ ਮੇਲਰੋਸ ਹਰਜ਼ਸਟੇਨ (ਨੀ ਮੂਅਰ; 1917-2008)। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਾਪੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹੰਗਰੀ ਅਤੇ ਰੂਸ ਤੋਂ ਆਏ ਯਹੂਦੀ ਸਨ , ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਅਰਕਾਨਸਾਸ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਇਰਿਸ਼ ਮੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰੈਸਬੀਟਰੀ ਸੀ।
ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਬਾਰਬਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਸਾਰਾਹ ਬਾਰਨਹਾਰਡਟ" ਕਿਹਾ। ਉਹ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮੀਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੰਨੀ ਚੁੱਪ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਬੋਲ਼ੀ ਸੀ। 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤਕ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਇੱਕ "ਏ" ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਾਬਿਤ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਡਰਾਮਾ ਕੋਚ ਨੇ ਇੱਕ ਏਜੰਟ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1965 ਵਿੱਚ, 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੈਲੀ ਫੀਲਡ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਗਿੱਗਟ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਬਾਰਬਰਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਫੀਲਡ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਕਸ਼ਨਿੰਗ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਸਮਝਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਬੋਨ ਜੋਵੀ
ਬੋਨ ਜੋਵੀ (Bon Jovi) ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਦੇ ਸੇਅਰਵਿਲ ਦਾ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕਨ ਰੌਕ ਬੈਂਡ ਹੈ। 1983 ਵਿੱਚ ਗਠਿਤ ਇਸ ਬੋਨ ਜੋਵੀ ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਹਮਨਾਮ ਜਾਨ ਬੋਨ ਜੋਵੀ, ਗਿਟਾਰਵਾਦਕ ਰਿਚੀ ਸੰਬੋਰਾ, ਕਿਬੋਰਡਵਾਦਕ ਡੈਵਿਡ ਬ੍ਰਾਈਨ, ਡ੍ਰਮਵਾਦਕ ਟਿਕੋ ਟੋਰੇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਵਰਤਮਾਨ ਬਾਸਵਦਕ ਹਿਊ ਮੈਕਡਾਨਲਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਬੈਂਡ ਦੀ ਲਾਈਨ-ਅਪ (ਸਦੱਸ-ਮੰਡਲੀ) ਆਪਣੇ 26 ਵਰ੍ਹਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸਥਿਰ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਅਪਵਾਦ 1994 ਵਿੱਚ ਏਲੇਕ ਜਾਨ ਸਚ ਦਾ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਅਨਾਧਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹਿਊ ਮੈਕਡਾਨਲਡ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਰੌਕ ਗਾਨ ਲੇਖਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੈਂਡ ਕਾਫੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ 1986 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਪਣੇ ਤੀਜੇ ਅਲਬਮ, ਸਲਿਪਰੀ ਹਵੇਨ ਵੇਟ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਬੋਨ ਜੋਵੀ ਆਪਣੇ ਕੁੱਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਾਨੇ ਲਈ ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਾ ਚਿਹਨਕ ਗੀਤ ਬੰਨ ਚੁੱਕੇ ਲਿਵਿੰਗ ਆਨ ਏ ਪ੍ਰੇਅਰ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਯੂ ਗਿਵ ਲਵ ਏ ਬੈਡ ਨੈਮ, "ਵਾਂਟੇਡ ਡੇਡ ਆਰ ਅਲਾਈਵ", "ਬੈਡ ਮੇਡਿਸਿਨ", "ਕੀਪ ਦ ਫੈਥ", "ਬੇਡ ਆਚ ਰੋਜੇਜ", "ਆਲਵੇਜ", "ਇਟਸ ਮਾਈ ਲਾਈਫ", "ਏਵ੍ਰੀਡੇ" ਅਤੇ "ਹੈਵ ਏ ਨਾਈਸ ਡੇ" ਜਿਵੇਂ ਗਾਨੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਹ ਦੀ ਨਵੀਨਤਮ ਹਿਟ ਏਕਵੀ ਵੇਇਰ ਨਾਟ ਬੋਰਨ ਟੂ ਫਾਲੋ ਹੈ।
1984 ਅਤੇ 1985 ਵਿਚ, ਬੌਨ ਜੋਵੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਐਲਬਮਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿੰਗਲ "ਰਨਅਵੇ" ਚੋਟੀ ਦੇ 40 ਨੂੰ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। 1986 ਵਿਚ, ਬੈਂਡ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਐਲਬਮ, ਸਲਿਪਰੀ ਵੇਨ ਵੈੱਟ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਿੰਗਲ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ("ਯੂ ਜਿਵ ਲਵ ਏ ਬੈਡ ਨੇਮ" ਅਤੇ "ਲਿਵੀਨ ਆਂ ਏ ਪਰੇਅਰ") ਨੰਬਰ 1 ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੌਥੀ ਐਲਬਮ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ (1988) ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਗਾਣੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਸਿੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਬੈਂਡ ਦੇ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1988-90 ਦੇ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਟੂਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਜੋਨ ਬੋਨ ਜੋਵੀ ਅਤੇ ਰਿਚੀ ਸਾਂਬੋਰਾ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 1990 ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਸਿੰਗਲ ਐਲਬਮਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ।
1992 ਵਿੱਚ, ਬੈਂਡ ਨੇ ਡਬਲ-ਪਲੈਟੀਨਮ ਕੀਪ ਦ ਫੇਥ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ-ਚਾਰਟਿੰਗ ਵਾਲੀ ਸਿੰਗਲ ਫਾਰੈਵਰ (1994) ਅਤੇ ਐਲਬਮ ਦੀਜ਼ ਡੇਜ਼ (1995), ਜੋ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲੋਂ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਦੂਸਰੇ ਵਕਫ਼ੇ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ 2000 ਐਲਬਮ ਕਰੱਸ਼, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੁੱਖ ਸਿੰਗਲ, "ਇਟਸ ਮਾਈ ਲਾਈਫ" ਨੇ ਬੈਂਡ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਬੈਂਡ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਬਾਊਂਸ ਐਲਬਮ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਪਲੈਟੀਨਮ ਐਲਬਮ ਹੈਵ ਏ ਨਾਈਸ ਡੇ (2005) ਅਤੇ ਲੌਸਟ ਹਾਈਵੇ (2007) ਵਿੱਚ ਬੈਂਡ ਨੇ ਕੁਝ ਗਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2006 ਦੇ ਸਿੰਗਲ "ਹੂ ਸੇਜ਼ ਯੂ ਕਾਂਟ ਗੋ ਹੋਮ" ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੈਂਡ ਨੇ ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਨੰਬਰ 1 'ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਕ ਬੈਂਡ ਦੁਆਰਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਬਣ ਗਿਆ।  ਦੀ ਸਰਕਲ (2009) ਨਾਲ ਬੈਂਡ ਦੀ ਰਾਕ ਸਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਹੋਈ। ਬੈਂਡ ਨੇ ਵੀ 2005–06 ਦੇ ਹੈਵ ਏ ਨਾਇਸ ਡੇ ਅਤੇ 2007–08 ਦੇ ਲੌਸਟ ਹਾਈਵੇ ਟੂਰ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਟੂਰ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 20 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤ ਟੂਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਨ ਅਤੇ 2013 ਦਾ ਬਿਕੋਜ਼ ਵੂਈ ਕੈਨ ਟੂਰ 2010 ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਬੈਂਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਹਾਲ ਦੀ ਐਲਬਮ 'ਦਿਸ ਹਾਊਸ ਇਜ਼ ਨੋਟ ਫ਼ਾਰ ਸੇਲ' ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਟੂਰ ਦੇ ਨਾਲ 2016–19 ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੇ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੌਕ ਬੈਂਡ
ਰਾਮ ਕਾਵਿ
ਰਾਮ ਕਾਵਿ
ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ
ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਸੰਪਰਦਾਇ ਪ੍ਵਿਰਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਸਮੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਤਿ ਮਠਾਠਰਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।ਇਹਨਾ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਨੇ ਅਾਪਣੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ।ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਤਾਂ ਅਾਧੁਨਿਕ ਸਮੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹਨ।ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇੰਨਾ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੱਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।ਇਹਨਾ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਮੁੱਖ ਕਵੀ ਇਹ ਵੀ ਹਨ।
ਲਦੀਆਂ ਖੁਰਦ
ਲਦੀਆਂ ਖੁਰਦ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਇਕ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ,ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਰਾਮ ਕਾਵਿ
ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਾਇ
ਖੁਸਹਾਲ ਰਾਇ ਹਿੰਦੀ,ਉਰਦੂ,ਫਾਰਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਾਦਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।ਬਿਸ਼ਨਪਦੇ,ਕਿੱਸਾ ਰੂਪ ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਵਾਰ ਕਲਿਆਣ ਕੀ ਹੈ। ਬਿਸਨਪਦੇ ਬ੍ਜ਼ੀ,ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ -ਫਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।'ਰੂਪ ਬਸੰਤ' ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬ੍ਜ਼ੀ ਹੈ। 'ਵਾਰ ਕਲਿਆਣ ਕੀ' ਇੱਕ ਅਧਿਅਾਤਮਕ ਰਚਨਾ ਹੈ।ਇਸ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਨੋ ਅਾਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਚਿਤ੍ਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਲਦੀਆਂ ਖੁਰਦ
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ
ਪਿੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਾ ਸਰਪੰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਚੁਣੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਮ ਕਾਵਿ
ਹਿਰਦੈ ਰਾਮ
ਰਾਮ ਕਾਵਿ ਦੇ ਰਚਣਹਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿਰਦੈ ਰਾਮ ਕਾਫੀ ਪ੍ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਉਹਨਾ ਦਾ 'ਹਨੂੰਮਾਨ' ਨਾਟਕ 1630ਈ:ਵਿੱਚ ਸੰਪੂੂਰਨ ਹੋਇਆ।ਡਾ.ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਨੇ 'ਰਮਾਇਣ'ਨੂੰ ਨਾਟਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਾਵਿ ਦਾ ਨਾਟਕ 'ਹਨੂੰਮਾਨ'ਹੈ, ਜੋ ਰਾਮ ਭਗਤ ਹੈ।ਉਸ ਠੇਠ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ।
ਲਦੀਆਂ ਖੁਰਦ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: University College of Medical Sciences; ਸੰਖੇਪ: ਯੂ.ਸੀ.ਐੱਮ.ਐੱਸ.) ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਹਸਪਤਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਧਿਆਪਨ ਹਸਪਤਾਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਆਫ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1971 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਯੋਗਤਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰੇਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ। ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਦਿੱਲੀ, ਐਮ.ਏ.ਐਮ.ਸੀ. ਅਤੇ ਐਲ.ਐਚ.ਐਮ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਡੀਸਨ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਅਵਸਰ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਨ 1971 ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਕਾਲਜ ਲਈ ਕਲਾਸਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਸਫਦਰਜੰਗ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਅਭਿਆਸਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਕਲੀਨਿਕਲ ਪੋਸਟਿੰਗਜ਼ 125 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਰੱਖੀਆਂ ਸਨ। 50 ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੇਰਠ ਵਿਖੇ ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਯੂ.ਸੀ.ਐਮ.ਐਸ. ਦੱਖਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਫਦਰਜੰਗ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ। 1986 ਵਿਚ, ਯੂ.ਸੀ.ਐਮ.ਐਸ. ਦਿਲਸ਼ਾਦ ਗਾਰਡਨ ਵਿਖੇ ਇਸ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਾਨ ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਹਸਪਤਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ।
ਡੂਡਲ4ਗੂਗਲ
ਡੂਡਲ4ਗੂਗਲ ਜਾਂ ਡੂਡਲ 4 ਗੂਗਲ ਗੂਗਲ ਦੁਆਰਾ ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਲੋਗੋ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਲੋਗੋ ਗੂਗਲ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਸਫ਼ੇ ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼
ਇਤਿਹਾਸ
5 ਅਪ੍ਰੈਲ 2006 ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ, ਅਰਜੁਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪੱਛੜੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ, ਆਈ.ਆਈ.ਐਮ., ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ., ਏਮਜ਼, ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਗਰਸੇਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਅਗਰੋਹਾ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਪਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 27% ਕਰਨ ਦੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।, ਯੂ.ਸੀ.ਐਮ.ਐਸ., ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਮੈਡੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ। ਯੂ.ਸੀ.ਐੱਮ.ਐੱਸ., ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਦਿੱਲੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ, ਜੋ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਯੂਥ ਫਾਰ ਇਕੁਆਲੀਟੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਇਕ ਵਿਰੋਧ ਮੰਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਫਾਰਮ
ਕਾਲਜ ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਪੈਰਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕੋਰਸ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਦਿੱਲੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਅਤੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਸਿਹਤ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਮਾਗ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਲਈ ਇੱਕ ਨੈਟਵਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਏਡਜ਼ ਅਤੇ ਸਫਦਰਜੰਗ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਨੋਡਲ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਏਮਜ਼ ਵਿਖੇ ਸੁਸਰਤ ਟਰਾਮਾ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਜੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਰਾਇਣ ਟਰਾਮਾ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜਨਤਕ ਟਰਾਮਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਰਨਜ਼ ਵਾਰਡ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ।
UCMS ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਮਨੁੱਖਤਾ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ‘ਥਿਏਟਰ ofਫ ਅਪਰੈਸਡ’ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।
ਦਰਜਾਬੰਦੀ
ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2017 ਵਿਚ ਯੂ.ਸੀ.ਐਮ.ਐਸ. ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚੋਂ 5 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ, ਦਿ ਵੀਕ ਮੁਤਾਬਿਕ 14 ਵਾਂ ਅਤੇ ਆਉਟਲੁੱਕ ਇੰਡੀਆ ਮੁਤਾਬਿਕ13 ਵਾਂ ਸੀ।
ਕੈਂਪਸ
ਯੂ.ਸੀ.ਐਮ.ਐਸ. ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੈਂਪਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਹਸਪਤਾਲ (ਜੀ.ਟੀ.ਬੀ.) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਜੀਟੀਬੀ ਹਸਪਤਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਹਸਪਤਾਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ 1000 ਬੈੱਡ ਹਨ। ਇਹ ਸੈਂਟਰਲ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਘਰ, ਹਸਪਤਾਲ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਯੂਨਿਟ, ਹੋਸਟਲ, ਮੈਡੀਕਲ ਤਸਵੀਰ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਮੈਡੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਯੂਨਿਟ, ਹੁਨਰ ਲੈਬ ਅਤੇ ਕੰਟੀਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਆਡੀਓ-ਵੀਡੀਓ, ਟੈਲੀਮੇਡੀਸਾਈਨ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਵਿਭਾਗ
ਕਾਲਜ ਵਿਚ 21 ਵਿਭਾਗ ਹਨ: ਐਨਾਸਥੀਸੀਓਲਾਜੀ, ਅਨਾਟਮੀ, ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟਰੀ, ਬਾਇਓਸਟੈਟਿਕਸ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਇਨਫੌਰਮੈਟਿਕਸ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਮੈਡੀਸਨ, ਡੈਂਟਿਸਟਰੀ, ਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀ, ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਮੈਡੀਸਨ, ਮੈਡੀਸਨ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀ ਐਂਡ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜੀ, ਓਥਥਲਮੋਲੋਜੀ, ਆਰਥੋਪੀਡਿਕਸ, ਓਥਰਹਿਨੋਲੋਜੀ, ਪੈਥੋਟ੍ਰਿਕਸ, ਪੈਥੋਟ੍ਰੋਜੀ,, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਰੇਡੀਓਲੌਜੀ, ਸਰਜਰੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਹੇਅਰ
thumb
ਹੇਅਰ ਸਮੂਹ ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਉਪਕਰਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਕਿੰਗਡਾਓ, ਸ਼ਾਨਡੋਂਗ ਰਾਜ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ, ਮੋਬਾਇਲ ਫ਼ੋਨਾਂ, ਕੰਪਿਊਟਰ, ਮਾਈਕਰੋਵੇਵ ਅਵਨ, ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਫਰਿੱਜਾਂ ਤੇ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨਾਂ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤਿਆਰ ਕਰ, ਨਿਰਮਾਣ, ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਵੇਚਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਘਰੇਲੂ ਉਪਕਰਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਬਾਇਲ ਫ਼ੋਨ ਨਿਰਮਾਤਾ
ਮੱਲ੍ਹੀਆਂ ਕਲਾਂ
ਮੱਲ੍ਹੀਆਂ ਕਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਲਿਹਾਫ਼
ਲਿਹਾਫ਼ ਇਸਮਤ ਚੁਗ਼ਤਾਈ ਦੀ 1942 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ ਅਦਬ-ਇ-ਲਤੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਬੜਾ ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਹੰਗਾਮਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਮਤ ਨੂੰ ਇਸ ਰਚਨਾ ਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਮੁਕੱਦਮਾ ਲੜਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਚਰਤਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਈ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮੁਆਫੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗੀ ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਦਲੀਲ ਰੱਖੀ ਸੀ ਕਿ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਸੰਬੰਧੀ ਕੋਈ ਸੁਝਾਅ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਅਤੇ ਇਸਤਗਾਸਾ ਗਵਾਹ ਕੋਈ ਵੀ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸ਼ਬਦ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਝਾਊ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮੱਲ੍ਹੀਆਂ ਕਲਾਂ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲਿਹਾਫ਼
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਾਹਿਤ
ਹੋਹ ਨੂਰ
ਹੋਹ ਨੂਰ ( Хөх нуур , 呼和淖尔 ), ਡੋਰਨੋਦ ਪ੍ਰਾਂਤ  ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਗੋਲੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਬਿੰਦੂ  560 ਮੀਟਰ (1,840 ਫੁੱਟ) ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਗੋਲੀਆ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ
ਕਣਕਵਾਲ
ਕਣਕਵਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਕਣਕਵਾਲ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1687 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 11.89 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਾਨ ਕੀਪਰੀਆਨੋ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਨ ਕੀਪਰੀਆਨੋ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ: Iglesia Parroquial de San Cipriano) ਕੋਬੇਨੀਆ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1996 ਵਿੱਚ ਬੀਏਨ ਦੇ ਇੰਤੇਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਾਲ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਚਿਪਕੋ ਅੰਦੋਲਨ
ਚਿਪਕੋ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਘੋਸ਼ਣਾ-ਵਾਕ ਹੈ-
ਕੀ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਉਪਕਾਰ, ਮਿੱਟੀ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਿਆਰ।
ਮਿੱਟੀ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਿਆਰ, ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਦੇ ਅਧਾਰ।
ਸੰਨ 1987 ਵਿੱਚ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਰਿਜ਼ਕ ਪੁਰਸਕਾਰ' (Right Livelihood Award) ਮਿਲਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਚਿਪਕੋ ਅੰਦੋਲਨ, ਜੰਗਲ ਸੰਭਾਲ ਲਹਿਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਹਿਰ ਸੀ, ਪਰ ਜਲਦ ਹੀ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣਪ੍ਰੇਮੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਰੋਸ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਏਕਤਾ ਬਿੰਦੂ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਕ ਰੋਸ ਲਹਿਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੀ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਹਿਰ ਸੀ। ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਇਸ ਅਹਿੰਸਕ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ। ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਈਕੋ-ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲਈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਕਟਾਈ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਈ, ਨਿਹਿਤ ਸਵਾਰਥ ਬੇਨਕਾਬ ਕੀਤੇ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਈ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਦਿਖਾਈ। ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਿਵਲ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜਿਆ। ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਬਾਇਲੀ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਤੇ ਵਿਚਰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਉਠਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇੱਕ ਚੁਥਾਈ ਸਦੀ ਬਾਅਦ, ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਨੇ ਨਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ 100 ਨਿਰਮਾਤਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਚਿਪਕੋ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗਿਣਿਆ।
ਇੰਦਰ ਬਹਾਦੁਰ ਖਰੇ
ਇੰਦਰ ਬਹਾਦੁਰ ਖਰੇ (16 ਦਸੰਬਰ 1922 – 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1953) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ -ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ, ਕਵੀ-ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ।
ਗੁਰਬਾਜ਼ ਸਿੰਘ
ਗੁਰਬਾਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਅਗਸਤ 1988 ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਜ਼ੀਰਾ-ਮੱਖੂ ਰੋਡ ਉੱਤੇ  ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਮਲਸੀਆ ਕਲਾਂ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਗੁਰਬਾਜ਼ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਡਿਫੈਂਸ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। 16 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇ ਬਾਅਦ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦਾ ਉਹ ਅਹਿਮ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਅਤੇ  ਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਫਾਰਵਰਡਾਂ ਲਈ ਚੀਨ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ।
ਇੰਦਰ ਬਹਾਦੁਰ ਖਰੇ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਰਸਿੰਘਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਗਦਰਵਾੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਖਰੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਪੈਦਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੋਹਾਗਪੁਰ, ਇਟਾਰਸੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਟਨੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਹੋਬਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਰਮਨ ਵਿਦਿਆਲੇ ਮਥੁਰਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਹੋਸਟਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਬੀਏ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਕਾਰਨ ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਸੀ। ਜਬਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਅਜੀਬ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਹਿਤਕਾਰਿਨੀ ਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਬੀ.ਏ. 1949 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ।
1946 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵਿਦਿਆਵਤੀ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਜਿਸ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ ਅਤੇ ਐਮ.ਐੱਡ. ਉਹ ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਧਿਆਪਕ ਰਹੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਮੀਆ ਰੰਜਨ ਖਰੇ, ਖੰਜਨ ਸਿਨਹਾ, ਅਤੇ ਡਾ ਮਲਾਇਆ ਰੰਜਨ ਖਰੇ।
ਖਰੇ ਨੂੰ ਐਮ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਜਬਲਪੁਰ ਦੇ ਰੌਬਰਟਸਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਵਿੱਤੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗੁਰਬਾਜ਼ ਸਿੰਘ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਇੰਦਰ ਬਹਾਦੁਰ ਖਰੇ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਖਰੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਆਚਾਰੀਆ ਸ਼੍ਰੀ ਰਜਨੀਸ਼ ਓਸ਼ੋ, ਹਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾ ਉਮਾ ਸ਼ੰਕਰ ਪਾਠਕ, ਪ੍ਰੋ ਡਾ: ਜਵਾਹਰ ਚੌਰਸੀਆ ਤਰੁਨਹ, ਅਤੇ ਗਾਰਗੀ ਸ਼ਰਨ ਮਿਸ਼ਰਾ ਮਰਾਲ, ਪ੍ਰੋ ਭਰਤਦਵਾਜ।
ਹਿੰਦੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਈ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਆਦਿਤਿਆ, ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
1946 ਵਿੱਚ 10 ਮਹੀਨੇ ਖਰੇ ਨੇ ਜਬਲਪੁਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਡਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਹਰੀਸ਼ੰਕਰ ਪਰਸਾਈ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹਰਿੰਦਾ ਲਿਖਿਆ ਜੋ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਇਕ ਸਾਥੀ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। 1947 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1948 ਵਿੱਚ ਨਾਗਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਡਾ. ਰਾਮਕੁਮਾਰ ਵਰਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਬੇਰਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਨਾਗਪੁਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1947 ਤੋਂ 1952 ਤੱਕ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।