cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਥੁਪੱਕੀ
ਪਲਾਟ
ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੁਫੀਆ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਜਗਦੀਸ਼ ਧਨਪਾਲ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਮੁੰਬਈ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾ ਨਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਦੇਖਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਚੁਣਦੇ ਹਨ। ਲਾੜੀ ਵੇਖਣ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿਚ, ਜਗਦੀਸ਼ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਨਿਸ਼ਾ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੱਧਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਹੈ। ਜਗਦੀਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਕਸਿੰਗ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਬਦਲ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇਕ ਦਿਨ ਜਗਦੀਸ਼ ਇੱਕ ਬੱਸ ਦੇ ਧਮਾਕੇ ਦਾ ਗਵਾਹ ਬਣਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ-ਦੋਸਤ ਬਾਲਾਜੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਬੰਬ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਗਦੀਸ਼ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਅਪਰਾਧੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬੰਬ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਜਗਦੀਸ਼ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਹਮਲਾਵਰ ਸਿਰਫ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸੌਣ ਵਾਲਾ ਏਜੰਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਇਕੋ ਭੂਮਿਕਾ ਬੰਬ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਸਲਾਮਿਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹ ਹਰਕਤ-ਉਲ-ਜੇਹਾਦ ਅਲ-ਇਸਲਾਮੀ, ਜਿਸਦਾ ਹਮਲਾਵਰ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਨੇ ਇੱਕ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਕਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਾਥੀ ਫੌਜ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬਾਲਾਜੀ ਦੀ ਮਦਦ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ, ਜਗਦੀਸ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਸਲੀਪਰ ਏਜੰਟ ਦੇ ਨੇਤਾ ਦੇ ਭਰਾ ਅਤੇ 11 ਹੋਰ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਫੜੇ ਗਏ ਸਲੀਪਰ ਏਜੰਟ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹ ਦਾ ਆਗੂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਅਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜਗਦੀਸ਼ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਜਗਦੀਸ਼ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜਗਾਦੀਸ਼ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਸੰਜਨਾ ਨਾਲ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਚੁਣਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਅੱਤਵਾਦੀ ਦੇ ਲੁਕੇ ਘਰ ਤਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਪੀੜਤਾਂ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਲੀਪਰ ਏਜੰਟਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਮਾਂਡ ਆਸਿਫ ਅਲੀ ਨੂੰ ਜਗਦੀਸ਼ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਅੱਤਵਾਦੀ ਨੇਤਾ ਜਗਦੀਸ਼ ਨੂੰ ਖੁਦ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਗਦੀਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਗਦੀਸ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਅੱਗੇ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਲਈ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਗਦੀਸ਼ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਫੌਜ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਗਦੀਸ਼ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਜਗਦੀਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਿੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਬੰਬ ਨਾਲ ਬੰਬ ਨਾਲ ਧੱਕਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੇਤਾ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਗੱਦਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਲੀਪਰ ਏਜੰਟਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦਾ ਹੈ  - ਕਮਿਰੂਦੀਨ ਆਈ.ਏ.ਐੱਸ। ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰੱਖਿਆ ਸਕੱਤਰ, ਜਗਦੀਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਨੇਤਾ ਦਾ ਮਖੌਲ ਉਡਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਡਰ ਨੂੰ ਬੰਧਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਫਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਗਦੀਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਫੌਜ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਸਮੇਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕਮੀਰੂਦੀਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2012 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਮਲਿਕਾ-ਈ-ਜਹਾਨ
ਮਲਿਕਾ-ਈ-ਜਹਾਂ ਬੇਗਮ (ਮੌਤ- 1793 ਦੇ ਲਗਭਗ) ਨੂੰ ਸਾਹਿਬਾ ਮਹਲ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਰਾਣੀ ਸੀ।
ਦੀਪਕ ਸੰਧੂ
ਦੀਪਕ ਸੰਧੂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Deepak Sandhu; ਜਨਮ 19 ਦਸੰਬਰ 1948) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸੂਚਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੂਚਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਸੰਧੂ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਸੂਚਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਬਣੀ ਜਦੋਂ ਉਹ 5 ਸਤੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਸਤਿਆਨੰਦ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਗਈ। ਉਹ 1971 ਬੈਚ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਸੂਚਨਾ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ ਕੈਰੀਅਰ
ਦੀਪਕ ਸੰਧੂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਦੁਆਰਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸੂਚਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਸੂਚਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁਕਾਉਣ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ) ਪ੍ਰੈਸ ਸੂਚਨਾ ਬਿਊਰੋ, ਡੀਡੀ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (ਨਿਊਜ਼) ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਵਰਗੇ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪਟਕੀ
ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪਟਕੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਨਾਮ: Amruta Patki; 16 ਅਗਸਤ 1985) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੁਪਰ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸੁੰਦਰਤਾ ਰਾਣੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 2006 ਜਿੱਤੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਅਰਥ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਮਿਸ ਅਰਥ 2006 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਮਿਸ ਅਰਥ ਏਅਰ 2006 ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲੀ ਰਨਰ ਅੱਪ ਰਹੀ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਓਹ ਇੱਕ ਮਾਡਲ, ਅਦਾਕਾਰ, ਐਂਕਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਮਾਹਿਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2010 ਦੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਹਾਈਡ ਐਂਡ ਸੀਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਮਰਾਠੀ ਡੈਬਿਊ ਫਿਲਮ ਸੱਤਿਆ ਸਾਵਿਤਰੀ ਸਤਿਆਵਨ ਜੁਲਾਈ 2012 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪਟਕੀ ਓਹਲੇ ਅਤੇ ਸੀਕ (2010), ਸੂਰਿਆ (2023) ਅਤੇ ਕੌਲ ਮਨਚਾ (2016) ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਰੇਡੀਓ ਮਿਰਚੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡਸ 2012 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੀ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਗੀਤ, ਮਦਾਲਸਾ ਲਈ ਇੱਕ ਡੈਬਿਊ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਟਕੀ ਇੱਕ ਸਾਹਸੀ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ੁਕੀਨ ਪਾਇਲਟ ਹੈ। ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪਟਕੀ ਨੇ ਤਾਜ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗਲੈਮਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨ ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਨੇ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸਟਾਕ ਬ੍ਰੋਕਰ ਜਯੋਤਿੰਦਰ ਕਾਨੇਕਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਾਉਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਅਵਾਰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਜੇਤੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਪਿਛੋਕੜ-ਡਾ:ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ
'''
ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
ਇਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਾਹਿਤ,ਦਰਸ਼ਨ,ਵਿਗਿਆਨ ਆਦਿ ਜੋ ਅੱਜ ਸੁਤੰਤਰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਹਨ ਲੋਕ-ਮਨ ਦੀਆਂ ਅਨੁਭੂਤੀਆਂ ਦੀ ਉਸ ਸੰਰਚਨਾ ਦਾ ਅੰਗ ਸਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਲੋਕਧਾਰਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਫਿਰ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਚਿੰਤਨ ਦੀਆਂ ਇਹ ਸ਼ਾਖ਼ਾਵਾਂ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਗਈਆਂ।ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅੱਜ ਤਕ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਿਕ ਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਰੂਪ-ਸਰੂਪ ਵੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਰਹੇ ਹਨ।ਬੇਸ਼ਕ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਸਾਹਿਤ ਉਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਢੁਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਤਾਂ ਵੀ ਸਮੁੱਚਾ ਸਾਹਿਤ ਮਾਨਵੀ ਮਨ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਤੇ ਅਨੁਭੂਤੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਦਾ ਹੀ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਟੇਕ ਲੈਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਮੱਧਕਾਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲੋਕਧਾਰਾ(ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ)ਦੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਪੱਧਰ ਉਪਰ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਨਰ-ਸਿਰਜਤ ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ।ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਰਪੰਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਪਰ ਹੁਣ ਤਕ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ,ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਅੱਖੋਂ ਪਰੋਖੇ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਇਦ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਪਛੜ ਕੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਹੈ।ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਇਕਤਰੀਕਰਣ ਵੱਲ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ,ਪਰੰਤੂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਤਾ ਦੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਸਮਝ ਲੱਗੀ।
ਲੋਕਧਾਰਾ:ਨਿਰੰਤਰ ਸਜੀਵ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਉਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਫੈਲਿਆ ਐਸਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਸੇਧ ਵੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵੀ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਇੰਜ ਲੋਕਧਾਰਾ ਜਿਥੇ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਸਮੱਗਰੀ ਹੈ ਉਥੇ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,ਜਿਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮੂਹ ਜੀਵਨ ਲਈ ਸੇਧ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵੀ। ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਕਾਰਜ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਆਏ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਦਰੁਸਤੀ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚਾਲੂ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਹੈ।ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਕਾਰਜ ਦੁਵੱਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਜਿਥੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਥੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮੂਹ ਉਹਨਾਂ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਵੰਨਗੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਚੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਜਾਂਚ,ਵਿਹਾਰ,ਮਨੋਭਾਵ ਅਤੇ ਹੋਂਦ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਲ-ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ,ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਨੂੰ ਵਹਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਪਰ ਛੱਡਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸੋਝੀ ਹੁੰਦੀ ਗਈ,ਕਿਵੇਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਉਸੇ ਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਂ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਗਰਾਮਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,ਤਰਕ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਿਰਜਣਾ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਸਿਰਜਣਾ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤ,ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਲਾਤਮਕ ਜੁਗਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ,ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸੋਚ ਉਪਰ ਹੀ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾ ਦਾ ਬੜਾ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਇਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲੋਕ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਡਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਾਭੌਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਖੜੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਨਾਇਕ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਹੁੰਦਿਆਂ,ਉਸ ਬਾਰੇ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਮੂਲ ਆਧਾਰ ਲੋਕ-ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਰੂੜ੍ਹ-ਕਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਜ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਿਆਣਪ,ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਨੋਭਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਦਾ ਸਦਮਾ ਦੇਣਾ ਵੀ ਹੈ,ਤਾਂ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਸੋਚ,ਸਿਆਣਪ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੀ ਗਾਡੀ ਰਾਹ ਉਪਰ ਸਹਿਜ ਭਾਵ ਨਾਲ ਗ਼ਾਮਜ਼ਨ ਹੋ ਸਕੇ।
ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ:ਅੰਤਰ ਸੰਬੰਧ
ਤਕਰੀਬਨ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਰੱਥ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਲੋਕਧਾਰਾਈ ਤੱਤਾਂ ਤੇ ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੰਨਗੀਆਂ ਉਪਰ ਹੀ ਆਧਾਰਿਤ ਕਰਕੇ ਸਿਰਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪੁਰਾਤਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ।ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਅਜੋਕੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੜੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹਤੱਤਾ ਹੈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਮਿਥਾਂ,ਦੰਦ ਕਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਲੋਕ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਗਈਆਂ ਸਨ।ਇਸ ਅਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅੰਤਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਬੜੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ ਗਈ ਕਿ ਇਥੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਜਾਣ,ਇਥੇ ਕੇਵਲ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੀ ਦਿਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਇਸ ਕਾਰਜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।ਇਸ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ,ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਰੂਪ
ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ, ਲੋਕਗੀਤ, ਅਖਾਣ, ਮੁਹਾਵਰੇ, ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਆਦਿ ਕਾਵਿ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਪਛਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ, ਗੁਰਬਾਣੀ, ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਵਿਚੋਂ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ
ਜੂਈ
ਜੂਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੇ ਪੌੜੀ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੈਂਸਡਾਊਨ ਨਾਮ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (37 ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 172 ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 85 ਮਰਦ ਅਤੇ 87 ਔਰਤਾਂ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌੜੀ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲਾਕੇਟ ਚੈਟਰਜੀ
thumb|ਲਾਕੇਟ ਚੈਟਰਜੀ ਲਾਕੇਟ ਚੈਟਰਜੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Locket Chatterjee; ਜਨਮ 4 ਦਸੰਬਰ 1974) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਹੁਗਲੀ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ), ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਲਈ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਰਤ ਨਾਟਿਅਮ, ਕਥਕਲੀ, ਮਨੀਪੁਰੀ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿੰਗ, ਭਾਜਪਾ ਮਹਿਲਾ ਮੋਰਚਾ ਦੀ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਚੈਟਰਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ. ਅਨਿਲ ਚੈਟਰਜੀ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਵਾਂਗ ਦਕਸ਼ੀਨੇਸ਼ਵਰ ਕਾਲੀ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ ਲੈ ਗਈ। ਚੈਟਰਜੀ ਜਦੋਂ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ ਤਾਂ ਮਮਤਾ ਸ਼ੰਕਰ ਬੈਲੇ ਟਰੂਪ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਕਲਕੱਤਾ ਦੇ ਦਕਸ਼ੀਨੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਗੰਗਾ (ਹੁਗਲੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ) ਦੁਆਰਾ ਵੱਡੀ ਹੋਈ।
ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜੋਗਮਾਇਆ ਦੇਵੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਲਾਕੇਟ ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਏ.ਆਈ.ਟੀ.ਸੀ. ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ। ਉਸਨੇ AITC ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਤੋੜ ਲਏ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮਯੂਰੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ 2016 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲੜੀਆਂ ਪਰ AITC ਦੇ ਅਭਿਜੀਤ ਰਾਏ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ। 2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਮਹਿਲਾ ਮੋਰਚਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਰੂਪਾ ਗਾਂਗੁਲੀ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1973 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਕੋਰਰਾਵਈ
ਕੋਰਰਾਵਾਈ (ਕੋਰਰਾਵਾਈ) ਜਾਂ ਕੋਰਰਾਵੀ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਾਮਿਲ ਮੰਦਰ 'ਚ ਜੰਗ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਰੁਗਨ, ਜੰਗ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ, ਦੀ ਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਹਵਾਲੇ ਕੋਰਰਾਵਾਈ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤਾਮਿਲ ਵਿਆਕਰਨ ਟਾਲਕਾਪਿਅਮ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਗਮ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਕੰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਰਰਾਵਈ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਕੋਰਰਾਵਈ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਖ਼ੂਨ-ਖਰਾਬੇ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਢੀ ਅਤੇ ਜੰਗ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਾਮਿਲਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਖੇਤ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਕੋਰਰਾਵਈ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ੌਜੀ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਰਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਕੋਰਰਾਵਈ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਮਿਲ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਵੀਪੱਲੀ ਵੀਰਾ ਸੋਲੀਯਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਕਮਾਂਡਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਲੜਾਈ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਯੋਧਾ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਤਾਮਿਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀਕਰਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਕੋਰਰਾਵਈ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ, ਕਾਲੀ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਸਿਲਪਦਿਕਾਰਾਮ, ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰਰਾਵਾਈ ਦੁਰਗਾ ਨਾਲ ਵਿਲੀਨ ਹੋਣ ਨਾਲ ਚਲ ਰਹੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ, ਕਾਲਾ ਹਿਰਨ (ਕਾਲੀਆਮਾਨ) ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਕੋਰਰਾਵਾਈ ਦਾ ਵਾਹਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="">
ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤ ਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations
ਘਣੀਕੇ ਬੇਟ
ਜਨਸੰਖਿਆ
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 107 ਘਰ ਸਨ ਅਤੇ 582 ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 304 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 278 ਔਰਤਾਂ ਸਨ। 2011 ਵਿੱਚ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਛਾਪੀ ਗਈ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿਚੋਂ 11 ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="">
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Pages with unreviewed translations ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਨੈਨਾ ਸਿੰਘ ਚੌਟਾਲਾ
ਨੈਨਾ ਸਿੰਘ ਚੌਟਾਲਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Naina Singh Chautala) ਜਨਨਾਇਕ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਬਾਢਡਾ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੋਕ ਦਲ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਡੱਬਵਾਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਜੈ ਸਿੰਘ ਚੌਟਾਲਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਚੌਟਾਲਾ ਅਤੇ ਦਿਗਵਿਜੇ ਚੌਟਾਲਾ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਉਹ ਚੌਧਰੀ ਭੀਮ ਸਿੰਘ ਗੋਦਾਰਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਕਾਂਤਾਦੇਵੀ ਗੋਦਾਰਾ ਦੀ ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਧੀ ਹੈ।
ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੋਕ ਦਲ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਨਾਇਕ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕ
ਸਵਾਤੀ ਖੁਰਾਣਾ
ਸਵਾਤੀ ਖੁਰਾਣਾ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਮੂਲ ਦੀ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1975 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 1977 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਪੌਫਕੀਪਸੀ ਡੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਉਸਨੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੀਏ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਟੂਡੀਓ ਆਰਟ ਅਤੇ ਕਲਾ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਐਮਏ, ਅਤੇ ਹੰਟਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਐਮਐਫਏ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਲਿਖਣਾ
ਉਸ ਦੇ ਗਲਪ ਅਤੇ ਲੇਖ ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼, ਗੁਆਰਨੀਕਾ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਤਿਮਾਹੀ ਸਮੀਖਿਆ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਮਰੀਕਨ ਲਿਟਰੇਰੀ ਰਿਵਿਊ, ਦ ਆਫਿੰਗ, ਦ ਰੰਪਸ, ਦ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਰਿਵਿਊ, [5] ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਹਨ ਗੁੱਡ ਗਰਲਜ਼ ਮੈਰੀ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖ 2019 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੇਖ ਵਜੋਂ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲਿਖਤ ਲਈ ਨਿਊਯਾਰਕ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਆਰਟਸ, ਵਰਮੌਂਟ ਸਟੂਡੀਓ ਸੈਂਟਰ, ਅਤੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਫਿਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1"> ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਬਾਣੀ ਬਸੂ
ਬਾਣੀ ਬਸੂ (ਜਨਮ 11 ਮਾਰਚ 1939 ) ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਚਰਚ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਬਾਸੂ ਨੇ 'ਜਨਮਭੂਮੀ ਮਾਤਰਭੂਮੀ' ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਵਲਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਹਿਤਕ ਪਤਰਿਕਾ 'ਦੇਸ਼' ਬਾਕਾਇਦਗੀ ਨਾਲ ਛਾਪੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੇਤ ਪਥਰੇਰ ਥਾਲਾ (ਸੰਗਮਰਮਰ ਦਾ ਥਾਲ), ਏਕੁਸੇ ਪਾ (ਇੱਕੀ ਕਦਮ), ਮੈਤਰੀਏ ਜਾਟਕਾ(ਮੈਥਰੇਆ ਦਾ ਜਨਮ, ਗਾਂਧਰਵੀ, 'ਪੰਚਮ ਪੁਰਸ਼ ਅਸ਼ਟਮ ਗਰਭ' (ਅੱਠਵਾਂ ਗਰਭ) ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ 'ਅੰਤਰਰਾਘਾਤ' (ਧ੍ਰੋਹ) ਅਨੰਦ ਪੁਰਸ਼ਕਾਰ ਅਤੇ  ਮਤੇਰੇਆ ਜਾਤਕ  ਲਈ ਲਈ ਤਾਰਸ਼ੰਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਦੇਵੀ ਬਿਰਲਾ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਸੇਤੂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੇਖ, ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦੀ ਹੈ।
ਅਵਾਰਡ
ਬਾਣੀ ਬਾਸੂ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਹਿਤਕ ਐਵਾਰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ 2010, ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ 15 ਫਰਵਰੀ 2011 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੌਕਤ ਪ੍ਰਦੇਸੀ
ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ਇਰਫਾਨ ਉਰਫ ਸ਼ੌਕਤ ਪਰਦੇਸੀ (ਉਰਦੂ: شوککسسی, ਅਪ੍ਰੈਲ 1924 - ਅਕਤੂਬਰ 1995) ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਕਵੀ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ੇਖ ਸਾਹਿਬ ਅਲੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੌਨਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਰੂਫਪੁਰ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਗਏ ਸਨ। 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਪਰਦੇਸੀ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਰਦੂ ਡੇਲੀ ਇੰਕਿਲਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਟਾਈਮਜ਼ ਵੀਕਲੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਮੁੰਨਾ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਾਸਿਕ ਉਰਦੂ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਨਿਆਜ਼ ਫਤਿਹਪੁਰੀ, ਅਲੇ ਅਹਿਮਦ ਸੂਰੂਰ, ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫੈਜ਼ ਆਦਿ ਨਾਮਵਰ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੇ ਮੁੰਨਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਨਜ਼ਮਾਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਉਰਦੂ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਐਚਐਮਵੀ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕਾਂ ਤਲਤ ਮਹਿਮੂਦ, ਮੰਨਾ ਡੇ, ਸੀ ਐਚ ਆਤਮਾ, ਅਨੂਪ ਜਲੋਟਾ, ਦਿਲਰਾਜ ਕੌਰ, ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਸਿੰਘ, ਸ਼ਿਆਮ ਲਾਲਾ, ਮੁਕੇਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰੀਲੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1995 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1924
ਲਾਤੀਨੀ ਸਾਹਿਤ
ਲਾਤੀਨੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਲੇਖ, ਇਤਿਹਾਸ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਰ ਲਿਖਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਲਾਤੀਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 240 ਬੀ.ਸੀ. ਤੋਂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਰੋਮ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾ ਮੰਚ ਨਾਟਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲਾਤੀਨੀ ਸਾਹਿਤ ਅਗਲੀਆਂ ਛੇ ਸਦੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਲਾਤੀਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਯੁੱਗ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਦੌਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਅਰੰਭਕ ਲਾਤੀਨੀ ਸਾਹਿਤ, ਗੋਲਡਨ ਏਜ, ਦਿ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਪੀਰੀਅਡ ਅਤੇ ਦੇਰ ਪੁਰਾਤਨਤਾ.
ਲਾਤੀਨੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮਨਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਦੀ ਲੈਂਗੁਆ ਫ੍ਰਾਂਕਾ ਵੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਲਾਤੀਨੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸਿਸੇਰੋ, ਵਰਜਿਲ, ਓਵਿਡ ਅਤੇ ਹੋਰੇਸ ਵਰਗੇ ਰੋਮਨ ਲੇਖਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਰਪੀਅਨ ਲੇਖਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਐਕਿਨਸ (1225–1274) ਵਰਗੇ ਧਾਰਮਿਕ ਲੇਖਕਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਬੇਕਨ (1561–1626), ਬਾਰੂਕ ਸਪਿਨੋਜ਼ਾ (1632–1677), ਅਤੇ ਆਈਜ਼ਕ ਨਿਊਟਨ (1642–1727) ਵਰਗੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਾਤੀਨੀ ਸਾਹਿਤ
ਰਸਮੀ ਲਾਤੀਨੀ ਸਾਹਿਤ 240 ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਅਰੰਭ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ  ਰੋਮਨ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਯੂਨਾਨੀ ਨਾਟਕ ਦਾ ਲਾਤੀਨੀ ਰੂਪ ਵੇਖਿਆ। ਅਡੈਪਟਰ ਲਿਵੀਅਸ ਐਂਡਰੋਨਿਕਸ ਸੀ, ਜੋ ਯੂਨਾਨ ਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਮ ਵਿੱਚ 272 ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ ਵਜੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ।   ਐਂਡਰੋਨਿਕਸ ਨੇ ਹੋਮਰ ਦੇ ਯੂਨਾਨੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਓਡੀਸੀ  ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਲਾਤੀਨੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਤੂਰੀਅਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਰੋਮਨ ਥੀਮ ਤੇ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਲਾਤੀਨੀ ਕਵੀ ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਈਪੂ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਨਾਇਊਸ ਨਾਇਵਿਊਸ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੇ ਪੁਨਿਕ ਯੁੱਧ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪ ਲੜਿਆ ਸੀ, ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿਕ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਨਾਇਵਿਊਸ ਦੇ ਨਾਟਕ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਮੂਲ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂਤਰ ਸਨ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਰੋਮਨ ਮਿਥਿਹਾਸ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਦੁਖਾਂਤ ਨਾਟਕ ਵੀ ਲਿਖੇ।
ਨਾਇਵਿਊਸ ਦੇ ਬਾਦ ਹੋਰ ਮਹਾਂਕਾਵਿਕ ਕਵੀ ਵੀ ਹੋਏ। ਕੁਇੰਟਸ ਐਨਨੀਅਸ ਨੇ ਰੋਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਰੋਮਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਿਆਂ ਐਨਾਲਸ (200 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਾਅਦ) ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਲਿਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਯੂਨਾਨੀ ਡੈਕਟਾਈਲਿਕ ਹੈਕਸਾਮੀਟਰ ਅਪਣਾਇਆ, ਜੋ ਰੋਮਨ ਦੇ ਮਹਾਂਕਾਵਾਂ ਦੇ ਲੀ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁਖਦਾਈ ਨਾਟਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਮਾਰਕਸ ਪੈਕੁਵੀਅਸ ਅਤੇ ਲੂਸੀਅਸ ਐਕਸੀਅਸ ਸਨ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੇਖਕ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਦੇ ਰੋਮਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਖਾਂਤਕ ਥੀਮ ਦੇ ਲਾਤੀਨੀ ਸੰਸਕਰਣ ਲਿਖੇ ਜੋ ਯੂਨਾਨੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਨਾਨੀਆਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਵਕੂਫਾਂ ਵਾਂਗ ਗ਼ੁਲਾਮ ਮਾਨਸਿਕਤਾ  ਨਾਲ ਅਨੁਵਾਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਟੋਟੇ ਹੀ ਬਚੇ ਹਨ। thumb| ਬਜ਼ੁਰਗ ਕੈਟੋ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ : ਵਿਹਾਰ ਤੇ ਵਿਵੇਚਨ
ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ : ਵਿਹਾਰ ਤੇ ਵਿਵੇਚਨ ਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਆਲੋਚਨਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਡਾ. ਗੁਰਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਤਤਕਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਹਰੁਤਾ ਦੁਰਗੁਲੇ
ਹਰੁਤਾ ਦੁਰਗੁਲੇ (ਜਨਮ 12 ਸਤੰਬਰ 1993)    ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਮਰਾਠੀ-ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਕਲਾਦਰਪਨ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਟਾਈਮਜ਼ ਸਨਮਾਨ ਅਵਾਰਡਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਰਾਠੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੀ ਦੁਰਵਾ (2013) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਅਨੰਨਿਆ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।   ਉਹ ਜ਼ੀ ਯੁਵਾ ਦੇ ਫੁਲਪਾਖਰੂ ਵਿੱਚ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਈ।
2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੋਨੀ ਮਰਾਠੀ ਦੇ ਸਿੰਗਿੰਗ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਸਿੰਗਿੰਗ ਸਟਾਰ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜ਼ੀ ਮਰਾਠੀ ਦੇ ਮਨ ਉਦੂ ਉਦੂ ਝਾਲਾ ਵਿੱਚ ਦੀਪਿਕਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਹਰੁਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ 18 ਮਈ 2022 ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲਗਜ਼ਰੀ ਕਾਰ
ਲਗਜ਼ਰੀ ਕਾਰ ਅਜਿਹੀ ਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵੱਧਦੀ ਕੀਮਤ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਰਾਮ, ਉਪਕਰਣ, ਸਹੂਲਤਾਂ, ਗੁਣ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰੁਤਬੇ ਦੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਚਿੱਤਰ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸਲੀਮ ਅਲੀ ਝੀਲ
ਸਲੀਮ ਅਲੀ ਝੀਲ ( ਮਰਾਠੀ - पक्षीमित्र सलीम आली सरोवर) ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਦੇ ਕਈ ਗੇਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਹਿਮਾਯਤ ਬਾਗ, ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ।  ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਇਸ ਨੂੰ ਖਿਜ਼ੀਰੀ ਤਾਲਾਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਪੰਛੀ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਪ੍ਰਕਿਰਤੀਵਾਦੀ ਸਲੀਮ ਅਲੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਰਡਮੈਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਹਣੀ ਝੀਲ ਹੈ।
ਮੁਗਲ ਕਾਲ
ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਦਲਦਲ ਜਾਂ ਤਲਾਬ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਧ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, (ਅਜੋਕੇ ਸਲੀਮ ਅਲੀ ਝੀਲ ਤੋਂ ਬੇਗਮਪੁਰਾ/ਮਕਬਾਰਾ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ) ਪਰ ਗਿੱਲਾਪਣ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦੇ ਮਹਿਲ (ਕਿਲਾ-ਏ-ਆਰਕ) ਨੂੰ ਭਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਿੱਸਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਮੁਗਲ ਬਾਗ਼, (ਹੁਣ ਹਿਮਾਯਤ ਬਾਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਲਦਾਰ ਰੁੱਖ ਸਨ। ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਨੂੰ ਖਿਜ਼ਰੀ ਤਲਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। । ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬਹੁਤ ਰੋਚਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਲਿਟਲ ਫਿਸ਼ (ਨਾਵਲ)
ਲਿਟਲ ਫਿਸ਼ ਕੇਸੀ ਪਲੇਟ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ 1 ਮਈ, 2018 ਨੂੰ ਆਰਸਨਲ ਪਲਪ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਤਾਬ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਫਿਕਸ਼ਨ ਲਈ ਲਾਂਬਡਾ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਬੁੱਕਲਿਸਟ ਦੇ ਮਾਈਕਲ ਕਾਰਟ ਨੇ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ, "ਪਲੇਟ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਮੂਡ ਅਤੇ ਟੋਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੈਂਡੀ ਦੀਆਂ ਹਨੇਰੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਤਰ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਨਾਵਲ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਗਲਪ ਦੇ ਦੁਬਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵਾਗਤਯੋਗ ਜੋੜ ਹੈ।"
ਦ ਗਲੋਬ ਐਂਡ ਮੇਲ ਨੇ ਲਿਟਲ ਫਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ 100 ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਬਾਰੇ ਨਾਵਲ
ਪੂਨਮ ਖੱਤਰੀ
ਪੂਨਮ ਖੱਤਰੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵੁਸ਼ੂ ਖਿਡਾਰੀ, ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟਿਸਟ ਅਤੇ ਐਥਲੀਟ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਲਲਿਤਪੁਰ ਵਿਖੇ 13ਵੀਆਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੁਸ਼ੂ ਦੀਆਂ ਸੱਦਾ-ਪੱਤਰ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 75 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਖੱਤਰੀ ਨੇ ਸ਼ੰਘਾਈ, ਚੀਨ ਵਿੱਚ 2019 ਵਿਸ਼ਵ ਵੁਸ਼ੂ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਂਡਾ 75 ਕਿਲੋ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਝੱਜਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸੋਲਧਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਵੱਲ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ। ਦ ਹਿੰਦੂਜ਼ ਸਪੋਰਟਸਟਾਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਖੱਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਮੈਂ ਕਬੱਡੀ ਅਤੇ ਖੋ-ਖੋ ਖੇਡਦੀ ਸੀ।" ਪੂਨਮ ਨੇ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟ ਵੁਸ਼ੂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
2008 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਪੁਲਿਸ ਬਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਸਸ਼ਸਤਰ ਸੀਮਾ ਬਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਕੋਟੇ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਤਾਇਨਾਤ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ
2003 ਵਿੱਚ, ਖੱਤਰੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੁਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2004 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ 6ਵੀਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਵੁਸ਼ੂ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਉਸਨੇ ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਮਿਨਹਾਂਗ ਜਿਮਨੇਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਵਿਸ਼ਵ ਵੁਸ਼ੂ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ (WWC) 2019 ਦੇ 15ਵੇਂ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਵਿੱਚ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਇਰਾਨ ਦੀ ਮਰੀਅਮ ਹਾਸ਼ਮੀ ਆਪਣੇ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਈ।
ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ 2019 ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਖੱਤਰੀ ਨੇ ਵੁਸ਼ੂ - 75 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਵੁਸ਼ੂ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਲਈ 14 ਲੱਖ ਰੁਪਏ (US$18,000) ਦੇ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਯੁਵਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਕਿਰਨ ਰਿਜਿਜੂ ਦੁਆਰਾ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਅਗਸਤ 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਬੇਲਫਾਸਟ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 2013 ਵਿਸ਼ਵ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਫਾਇਰ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ 10 ਵਾਰ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ ਅਤੇ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਪੁਲਿਸ ਬਾਕਸਿੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਪੂਨਮ ਦਾ ਵਿਆਹ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨਜੀਤ ਖੱਤਰੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੀ ਪਰਿਧੀ ਨਾਂ ਦੀ ਬੱਚੀ ਹੈ।
ਯੋਗਰਾਜ ਅੰਗਰੀਸ਼
ਯੋਗਰਾਜ ਅੰਗਰੀਸ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਅਕਾਦਮਿਕ ਖਿੱਤਿਆਂ ਵਿਚ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਵਿ-ਆਲੋਚਨਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਖੋਜ ਪੁਸਤਕਾਂ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ
ਮੇਲਵਿਨ ਕੈਲਵਿਨ
ਮੇਲਵਿਨ ਏਲੀਸ ਕੈਲਵਿਨ (8 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1911 - 8 ਜਨਵਰੀ 1997) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਜੀਵ-ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੈਲਵਿਨ ਚੱਕਰ ਦੀ ਖੋਜ ਐਂਡਰਿਊ ਬੇਨਸਨ ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਬਾਸ਼ਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ 1961 ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤੇ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੇ ਵਿਖੇ ਬਿਤਾਇਆ।
ਜਿੰਦਗੀ
ਕੈਲਵਿਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸੇਂਟ ਪੌਲ, ਮਿਨੀਸੋਟਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਏਲੀਅਸ ਕੈਲਵਿਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ ਹਰਵਿਟਜ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਤੋਂ ਆਏ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸੀ।
ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੈਲਵਿਨ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਡੇਟ੍ਰੋਇਟ ਚਲੇ ਗਿਆ; ਉਸਨੇ 1928 ਵਿਚ ਸੈਂਟਰਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਮੇਲਵਿਨ ਕੈਲਵਿਨ ਨੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਮਾਈਨਿੰਗ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ (ਜੋ ਹੁਣ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਤੋਂ 1931 ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਬੈਚਲਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. 1935 ਵਿਚ ਮਿਨੀਸੋਟਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿਚ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਅਗਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਮੈਨਚੇਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਡਾਕਟਰੇਲ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਬਿਤਾਏ। ਉਸਨੇ 1942 ਵਿੱਚ ਮੈਰੀ ਜੇਨੀਵੀਵ ਜੈਮਟਗਾਰਡ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ, ਦੋ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਕੈਲਵਿਨ 1937 ਵਿਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੇ ਵਿਚ ਫੈਕਲਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ 1947 ਵਿਚ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਕਾਰਬਨ -14 ਆਈਸੋਟੌਪ ਨੂੰ ਟਰੇਸ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਨਾਲ, ਕੈਲਵਿਨ, ਐਂਡਰਿ B ਬੈਂਸਨ ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਬਾਸ਼ਮ ਨੇ ਸੰਪੂਰਨ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਮੈਪ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੈਵਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸੋਖਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਪੌਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕੈਲਵਿਨ, ਬੈਂਸਨ ਅਤੇ ਬਾਸ਼ਮ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਇਕ ਪੌਦੇ ਵਿਚਲੀ ਕਲੋਰੀਫਿਲ ਤੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜੈਵਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੈਲਵਿਨ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ 1961 ਦੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਕੈਲਵਿਨ – ਬੈਂਸਨਊ ਬਾਸ਼ਮ ਸਾਈਕਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਲਵਿਨ ਨੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਆਤਮਕਥਾ ਲਿਖੀ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਫਾਲੋਇੰਗ ਟ੍ਰੇਲ ਆਫ਼ ਲਾਈਟ: ਏ ਸਾਇੰਟਫਿਕ ਓਡੀਸੀ ਹੈ। 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਸੁਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਜਨਰਲ ਸਿਸਟਮ ਰਿਸਰਚ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 1963 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅਣੂ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦਾ ਅਤਿਰਿਕਤ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਸਾਇਣਕ ਬਾਇਓਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਰਕਲੇ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਹੋਣ ਤਕ ਆਪਣੀ ਬਹੁਤੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਖੋਜ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਤੇਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ wਰਜਾ ਦੇ ਨਵੀਨੀਕਰਣ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਲਈ ਵੀ ਕਈ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਇਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਜੋ 1969 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਵਿਵਾਦ
ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਬੋਟਨੀ ਦੇ ਆਪਣੇ 2011 ਦੇ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਬੋਟੈਨਿਕ ਗਾਰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਤਿਮੋਥਿਉਸ ਵਾਕਰ ਨੇ ਕੈਲਵਿਨ ਦੁਆਰਾ ਐਂਡਰਿ B ਬੇਨਸਨ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੈਲਵਿਨ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੈਂਸਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬੈਂਸਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ ਸਨ ਭੂਮਿਕਾ ਉਸ ਦੀ ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖਣ ਵੇਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ। ਬੈਂਸਨ ਨੇ ਖੁਦ ਕੈਲਵਿਨ ਦੁਆਰਾ ਕੱਢੇ ਜਾਣ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ ਵਿਚ ਜ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ
ਕੈਲਵਿਨ 1958 ਵਿਚ ਰਾਇਲ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1959 ਵਿਚ ਉਹ ਜਰਮਨ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ ਲਿਓਪੋਲਡਿਨਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਕੈਲਵਿਨ ਨੂੰ ਅੱਸਾ ਗ੍ਰੇ, ਮਾਰੀਆ ਗੋਪਰਟ-ਮੇਅਰ, ਅਤੇ ਸੇਵੇਰੋ ਓਕੋਆ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਨੇ ਯੂਐਸ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਦੀ 2011 ਵਾਲੀਅਮ ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਲੜੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਖੰਡ ਸੀ, ਪਹਿਲੇ ਦੋ 2005 ਅਤੇ 2008 ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1997 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1911 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਨਿਸ਼ੀ (ਅਦਾਕਾਰਾ)
ਨਿਸ਼ੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।  ਉਸਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਫੁਟਾਲਾ ਝੀਲ
ਫੁਟਾਲਾ ਝੀਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਝੀਲ 60 ਏਕੜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਨਾਗਪੁਰ ਦੇ ਭੌਸਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਬਣਵਾਈ ਸੀ, ਇਹ ਝੀਲ ਆਪਣੇ ਰੰਗਦਾਰ ਫੁਹਾਰਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸਾਈਟ ਹੈਲੋਜਨ ਲਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਟਾਂਗਾ (ਕੈਰੇਜ਼) ਸਵਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਝੀਲ ਤਿੰਨ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਪਾਸੇ ਲੈਂਡਸਕੇਪਡ ਬੀਚ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਝੀਲ ਹੈ। right|thumb| ਫੁਟਾਲਾ ਝੀਲ ਵਿਖੇ [[ਟਾਂਗਾ|ਟਾਂਗਾ (ਗੱਡੀ)]]
ਜਲ-ਜੀਵਨ
ਫੁਟਾਲਾ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਲੋਡ ਕਾਰਨ ਵਾਟਰ ਹਾਈਕਿੰਥ, ਵਾਟਰ ਲਿਲੀ, ਹਾਈਡ੍ਰੀਲਾ, ਵੁਲਫੀਆ, ਪੋਟਾਮੋਜੀਟਨ ਅਤੇ ਐਲਗੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ  ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਝੀਲਾਂ
ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਹਨ:
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸਟਰਿੰਗ ਫੀਨੋਮੀਨੌਲੌਜੀ
ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤਕ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਾ ਵਿਚਾਰਯੋਗ ਵਿਚਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਸਾਰ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਮਾਡਲ ਰਚਣ ਲਈ ਢਾਂਚਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀਕਲ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਦਾ ਮੇਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫੀਨੋਮੀਨੌਲੌਜੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਓਹ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੋ ਜਿਆਦਾ ਸੰਖੇਪ ਸਿਧਾਂਤਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਵਾਸਤਵਿਕ ਮਾਡਲ ਰਚਦੇ ਹਨ। ਸਟਰਿੰਗ ਫੀਨੋਮੀਨੌਲੌਜੀ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਵਾਸਤਵਿਕ ਮਾਡਲ ਰਚਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੁੱਝ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਗਣਿਤਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ, ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਇਹਨਾਂ ਥਿਊਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤਿ ਉੱਚ ਊਰਜਾਵਾਂ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਸਬੂਤ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਸਪਸ਼ੱਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕੇ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਮਾਡਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਮਾਡਲ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਵਿਵਰਣ ਦਾ ਸਹੀ ਮੁੱਢਲਾ ਵਿਵਰਣ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਮਾਜ ਅੰਦਰ ਕੁੱਝ ਨੂੰ ਏਕੀਕਰਨ ਪ੍ਰਤਿ ਇਹਨਾਂ ਪਹੁੰਚਾਂ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਖੋਜ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਵੰਦਨਾ ਚਵਨ
thumb|ਵੰਦਨਾ ਚਵਨ ਵੰਦਨਾ ਹੇਮੰਤ ਚਵਾਨ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Vandana Chavan; ਜਨਮ 6 ਜੁਲਾਈ 1961), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਰਾਜ ਸਭਾ (ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ) ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ (ਐਨ.ਸੀ.ਪੀ.) ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ 2012 ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਉਹ ਮਾਰਚ 1997 - 1998 ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਪੁਣੇ ਦੀ ਮੇਅਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕੌਂਸਲ ਆਫ ਮੇਅਰਜ਼ ਦੀ ਉਪ-ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੀ ਮੇਅਰ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਕੌਂਸਲਰ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵੀ ਸੀ। ਮੇਅਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸਨੇ ਬਾਇਓ ਡਾਇਵਰਸਿਟੀ ਪਾਰਕ (ਬੀਡੀਪੀ) ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਕੰਢੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਸੁਰੇਸ਼ ਕਲਮਾਡੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਬ੍ਰੇਕ ਦਿੱਤਾ, ਚਵਾਨ ਨੇ ਐਨਸੀਪੀ ਵਿਚ ਜਾਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬਾਠਾਂ
ਬਾਠ ਪਿੰਡ ਸੰਗਰੂਰ ਜਿਲੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ -ਨਾਭਾ ਸੜ੍ਹਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਬਲਾਕ -2 ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਨਗਰ ਹੈ।
ਫੈਮਿਲੀ ਗਾਏ
ਫੈਮਿਲੀ ਗਾਏ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਐਨੀਮੇਟਡ ਸਿਟਕੌਮ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸੈੱਥ ਮੈਕਫ਼ਾਰਲੇਨ ਨੇ ਫੌਕਸ ਬ੍ਰੌਡਕਾਸਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਲੜੀ ਗ੍ਰਿਫਿਨ ਟੱਬਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਟੱਬਰ ਵਿੱਚ ਪੀਟਰ ਅਤੇ ਲੋਇਸ ਮਾਂ ਪਿਓ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਆਣੇ ਮੈੱਗ, ਕ੍ਰਿਸ, ਸਟੂਈ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਨਾਲ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤਾ ਬ੍ਰਾਇਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਗ੍ਰਿਫਿਨ ਟੱਬਰ ਇੱਕ ਮਨਘੜ੍ਹਤ ਸ਼ਹਿਰ ਕ਼ੁਹੌਗ, ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਰਦਾਰ
ਲੜ੍ਹੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਿਨ ਟੱਬਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਿਓ ਪੀਟਰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਿਨ ਹੈ, ਇੱਕ ਬਲੂ-ਕੌਲਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੈ; ਲੋਇਸ, ਇੱਕ ਸੁਨੱਖੀ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਿਆਨੋ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ ਇਸਦੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਨਾਲ਼ ਉਹ ਅਮੀਰ ਪਿਊਟਰਛਮਿੱਟ ਟੱਬਰ ਦੀ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ; ਮੈੱਗ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਧੀ ਜਿਸਨੂੰ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਟੱਬਰ ਵੱਲੋਂ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕ੍ਰਿਸ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਕਿ ਹੱਦ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮੋਟਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧਹੀਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਦਾ ਹੀ ਛੋਟਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ; ਸਟੂਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਨਿਆਣਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਮਵਾਸ਼ਨਾ ਦਾ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਟੱਬਰ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤਾ ਬ੍ਰਾਇਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁੱਝ ਛੋਟੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵੀ ਲੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਿਨ ਟੱਬਰ ਦਾ ਗੁਆਂਢੀ, ਕੁਐਗਮਾਇਰ ਜੋ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਭੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਤੜਫਿਆ ਪਿਆ ਹੈ; ਡੈਲੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਕਲੀਵਲੈਂਡ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਲੋਰੈੱਟਾ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਡੋਨਾ) ਹੈ; ਅਧਰੰਗ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਜੋ, ਉਸਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਬੋਨੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੈਵਿਨ ਅਤੇ ਨਿਆਣੀ ਧੀ ਸੂਜ਼ੀ; ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਮੌਰਟ, ਉਸਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਮਰੀਅਲ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਝਿੰਜ ਜਿਹਾ ਪੁੱਤਰ ਨੀਲ; ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂਮ ਹਰਬਰਟ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਚਾਈਲਡ ਮੋਲੈਸਟਰ ਹੈ। ਟੀਵੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਟੌਮ ਟੱਕਰ, ਡੀਐਨ ਸਿਮੰਨਜ਼, ਏਸ਼ੀਆਈ ਪੱਤਰਕਾਰ ਟ੍ਰਿਸੀਆ ਟਾਕਾਨਾਵਾ, ਇੱਕ ਮੌਸਮ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਓਲੀ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਵੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੈਟਿੰਗ
ਫੈਮਿਲੀ ਗਾਏ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਹੌਗ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਨਘੜ੍ਹਤ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪੀਟਰ ਦੇ ਪੂਰਵਜ, ਗ੍ਰਿਫ਼ਿਨ ਪੀਟਰਸਨ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਮੈਕਫ਼ਾਰਲੇਨ ਪ੍ਰੌਵੀਡੈਂਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਸਕੂਲ ਔਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਇਨਜ਼ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਲੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਦੇ ਸਥਾਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਅਸਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰ੍ਹੋਡ ਆਈਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਰਚਨਾ ਚਿਟਨਿਸ
thumb|ਅਰਚਨਾ ਚਿਟਨਿਸ ਅਰਚਨਾ ਚਿਟਨਿਸ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Archana Chittinis; ਜਨਮ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ 1964) ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਬੁਰਹਾਨਪੁਰ (ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ) ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ। ਉਹ ਬੁਰਹਾਨਪੁਰ ਤੋਂ ਠਾਕੁਰ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ 2018 ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
1984 ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼, ਦੇਵੀ ਅਹਿਲਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇੰਦੌਰ ਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਅਤੇ 1984-85 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਸਕੱਤਰ। ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਇੰਸ ਕਾਲਜ, ਇੰਦੌਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਲੈਕਚਰਾਰ।
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਖੰਡਵਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿਚ ਸਵਯਮਸਿਧ ਸਹਿਕਾਰੀ ਖੰਡ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਦਯੋਗ ਲਿਮਿਟੇਡ, ਵਿਸ਼ਰਾਮਪੁਰ (ਗੁੜੀ) ਅਤੇ ਸਵੈਯਮਸਿਧ ਮਹਿਲਾ ਸਹਿਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਲਿਮਿਟੇਡ, ਇੰਦੌਰ ਅਤੇ ਓਜਸਵਿਨੀ (ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ) ਦੀ ਮੈਂਬਰ। ਭਾਜਪਾ ਮਹਿਲਾ ਮੋਰਚਾ ਇੰਦੌਰ ਦੀ ਸਿਟੀ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਭਾਜਪਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੈੱਲ ਦੇ ਸੂਬਾ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਡਾ. ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਮੈਂਬਰ। ਮਹਿਲਾ ਮੋਰਚਾ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਸੂਬਾ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਏਬੀਵੀਪੀ ਦੇ ਗਰਲਜ਼ ਵਿੰਗ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ। 2003 ਵਿੱਚ, ਉਹ 12ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ, ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ, ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ, ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ, ਗਊ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਲਈ ਮੰਤਰੀ ਰਹੀ। ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਸ. ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। 2008 ਵਿੱਚ 13ਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ, ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਅਰਚਨਾ ਚਿਟਨਿਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ 30 ਜੂਨ, 2016 ਨੂੰ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1964 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਆਇਰਿਸ਼ ਸਾਹਿਤ
thumb| ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਇਰਿਸ਼ ਲੇਖਕ. ਉੱਪਰੋਂ ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਘੜੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ: [[ਜੋਨਾਥਨ ਸਵਿਫ਼ਟ|ਜੋਨਾਥਨ ਸਵਿਫਟ ; ਡਬਲਯੂ ਬੀ ਯੇਟਸ ; ਆਸਕਰ ਵਾਈਲਡ ; ਜੇਮਜ਼ ਜੋਆਇਸ ; ਕੋਲਮ ਟੋਇਬਨ ; ਸੀਮਸ ਹੀਨੀ ; ਸੈਮੂਅਲ ਬੇਕੇਟ ; ਜੀਬੀ ਸ਼ਾ ]] ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਟਾਪੂ ਤੇ ਆਇਰਿਸ਼, ਲਾਤੀਨੀ ਅਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ (ਉਲਸਟਰ ਸਕਾਟਸ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂਸਮੇਤ) ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ ਆਇਰਿਸ਼ ਲਿਖਤਾਂ ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਤੀਨੀ ਅਤੇ ਅਰੰਭਕ ਆਇਰਿਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਭਿਕਸ਼ੂਆਂ ਨੇ ਰਚਿਆ ਸੀ। ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਲਿਖਤਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਭਿਕਸ਼ੂਆਂ ਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਕਥਾਵਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ। ਆਇਰਿਸ਼ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਚਿਆ ਭੰਡਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦ ਟੇਨ ਅਤੇ ਮੈਡ ਕਿੰਗ ਸਵੀਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਨੌਰਮਨ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਐਪਰ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆ ਰਹੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਆਇਰਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ, ਆਇਰਿਸ਼ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਰਹੀ। ਉੱਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਇਰਿਸ਼ ਦੀ ਥਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਪਣਾਉਣ ਵੱਲ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਵੇਖੀ ਗਈ। ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਉਭਰਦਾ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਜਿਸਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਗੈਲਿਕ ਰੀਵਾਈਵਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਸਾਹਿਤਕ ਰੀਵਾਈਵਲ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ (ਜਿਸ ਨੇ ਆਈਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਲਿਖਣ ਨੂੰ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦਿੱਤੀ)।
19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਅਤੇ ਸਾਰੀ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ, ਆਇਰਿਸ਼ ਸਾਹਿਤ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਫਲ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਲੜੀ ਵੇਖੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਖ਼ਾਸਕਰ ਆਸਕਰ ਵਾਈਲਡ, ਬ੍ਰਾਮ ਸਟੋਕਰ, ਜੇਮਜ਼ ਜੋਆਇਸ, ਡਬਲਯੂ ਬੀ ਯੇਟਸ, ਸੈਮੂਅਲ ਬੇਕੇਟ, ਸੀ ਐਸ ਲੂਈਸ ਅਤੇ ਜਾਰਜ ਬਰਨਾਰਡ ਸ਼ਾ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਸਰੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚੁਣ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਅਲਸਟਰ ਵਿੱਚ ਸਕੌਟਿਸ਼ ਵਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੇ ਉਲਸਟਰ-ਸਕਾਟਸ ਲਿਖਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸਕਰ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਰੰਪਰਾ ਸੀ।
ਖਿੰਡਸੀ ਝੀਲ
ਖਿੰਡਸੀ ਝੀਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਗਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਾਮਟੇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ। ਬੋਟਿੰਗ, ਵਾਟਰ ਸਪੋਰਟਸ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਰਾਜਕਮਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਖਿੰਡਸੀ ਝੀਲ ਵਿਖੇ ਓਲੀਵ ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੋਟਿੰਗ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪਾਰਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸੀ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਮੰਨਤ ਨੂਰ
ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਜੰਮੂ ਤੋਂ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਚਲੀ ਗਈ ਪਰ ਕਾਲਜ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤਕਾਰ ਪਵਿਤਰ ਪਿਟਾ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀਂ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਮੰਨਤ ਨਾਲ ਹੋਈ ਜਿਸਦੀ ਜਾਦੂਈ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਉਸਦੇ ਲਈ ਸੌਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕਈ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਕਲਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਡੈਬਿਊ ਸਿੰਗਲ ਸੀ ਜੋ "ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਨਚਨਾ", ਦਸੰਬਰ 2015 ਸੀ। ਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਆਰ ਗੁਰੂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਣ-ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਜੇ ਸਟਾਰ ਵਰਗੇ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਕਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।
ਸਫਲਤਾ
ਨੂਰ ਨੇ ਫਿਲਮ ਲੌਂਗ ਲਾਚੀ ਦਾ ਟਾਈਟਲ ਟਰੈਕ ਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਗੀਤ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਘਰ-ਘਰ ਵਿਚ ਨਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਲਈ ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ 'ਤੇ ਹੋਰ ਟਰੈਕਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਸਨੇ "ਮੇਕਅੱਪ" ਅਤੇ "ਰੇਸ਼ਮੀ ਚੁੰਨੀ" ਵਰਗੇ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ ਵੀ ਗਾਏ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਐਮੀ ਵਿਰਕ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕੰਸਰਟ ਟੂਰ "ਬੈਕਗ੍ਰਾਉਂਡ ਟੂਰ" ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭਾਵ
ਉਸਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤ ਗਾਇਕਾ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਬਾਲੀਵੁਡ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾ ਅਲਕਾ ਯਾਗਨਿਕ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸਦੇ ਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਜਸਪਿੰਦਰ ਨਰੂਲਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਵਰਗੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਲਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਜੋਂ ਗਿਣਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਥਿਊਰੀ
ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਆਇਤਾਕਾਰ ਲੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਮਾਡਲ ਭੌਤਿਕੀ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਸੂਤਰੀਕਰਨ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਮਾਡਲ ਮੈਟ੍ਰੀਸੀਜ਼ ਦੇ ਸੈੱਟ ਦੇ ਵਰਤਾੌ ਨੂੰ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਅੰਦਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਮਾਡਲ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਦਾਹਰਨ ਟੌਮ ਬੈਂਕ, ਵਿੱਲੀ ਫਿਸ਼ਲਰ, ਸਟੀਫਨ ਸ਼ੇਂਕਰ, ਅਤੇ ਲੀਓਨਾਰਡ ਸਸਕਿੰਡ 1997 ਵਿੱਚ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ BFSS ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਇਹ ਥਿਊਰੀ 9 ਵੱਡੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਦੇ ਵਰਤਾਓ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਪਣੇ ਅਸਲੀ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾ ਨਾਲ ਨਾਲ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ, ਇਸ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਮਾਡਲ ਦੀ ਨਿਮਰ ਊਰਜਾ ਹੱਦ 11-ਅਯਾਮੀ ਸੁੱਪਰ ਗਰੈਵਿਟੀ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਗਿਣਤੀਆਂ ਮਿਣਤੀਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਕਿ BFSS ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਮਾਡਲ ਇੰਨਿਬਿੰਨ M-ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੀ ਹੈ। BFSS ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਇਸਤਰਾਂ M-ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਸਹੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਸੂਤਰੀਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਮੂਲ ਮਾਡਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਲ ਸੈਟਿੰਗ ਵਿੱਚ M-ਥਿਊਰੀ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜਾਂਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ਔਜ਼ਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
M-ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਮਾਡਲ ਫਾਰਮੂਲਾ ਸੂਤਰੀਕਰਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ ਨੌਨਕਮਿਊਟੇਟਿਵ ਜੀਓਮੈਟਰੀ ਨਾਮਕ ਗਣਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦਰਮਿਆਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਬੰਧਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਸਧਾਰਨ ਜੀਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ) ਦੀ ਇੱਕ ਜਨਰਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੌਨ-ਕਮਿਊਟੇਟਿਵ ਅਲਜਬਰੇ ਤੋਂ ਔਜ਼ਾਰ ਵਰਤ ਕੇ ਨਵੀਆਂ ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। 1998 ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ, ਅਲੇਨ ਕੋਨੇਸ, ਮਾਈਕਲ ਆਰ. ਡਗਲਸ, ਅਤੇ ਅਲਬਰਟ ਸ਼ਵਾਰਜ਼ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਕੁੱਝ ਪਹਿਲੂ ਇੱਕ ਨੌਨ-ਕਮਿਊਟੇਟਿਵ ਕੁਆਂਟਮ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਕਿਸਮ ਦੀ ਭੌਤਿਕੀ ਥਿਊਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਨੂੰ ਨੌਨਕਮਿਊਟੇਟਿਵ ਜੀਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ) ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ ਗਣਿਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਮਾਡਲਾਂ ਅਤੇ M-ਥਿਊਰੀ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨੌਨਕਮਿਊਟੇਟਿਵ ਜੀਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ) ਨਾਲ ਵੀ ਸਬੰਧ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਇਸਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨੌਨਕਮਿਊਟੇਟਿਵ ਜੀਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ) ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹੋਰ ਭੌਤਿਕੀ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਵੀ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਹਿਰਾਸਤੀ ਮੌਤ
ਹਿਰਾਸਤੀ ਮੌਤ ਪੁਲੀਸ, ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਪਦ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੈ। 21 ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ, ਅਣਗਹਿਲੀ, ਨਸਲਵਾਦ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਮਾਰ-ਕੁੱਟ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੌਤਾਂ ਤੇ ਪਰਦਾਪੋਸ਼ੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪੁਲੀਸ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਜੁਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਨਿਹਾਇਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੇ ਨੈਤਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੀ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੁਲੀਸ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਲਈ ਵੀ ਆਪਾ-ਮਾਰੂ ਹੈ। ਹਿਰਾਸਤੀ ਮੌਤਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਗ਼ਾਨਗੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਨਗਰ ਜਾਂ ਬਸਤੀ ਦੇ ਲੋਕ, ਜਿੱਥੋਂ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਪੁਲੀਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਪੁਲੀਸ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਲੀਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਜਮਹੂਰੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲੀਸ ਤੋਂ ਆਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਾਬੰਦ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੇ।
ਅਨੁਰਾਧਾ ਚੌਧਰੀ
ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ
2002 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਾਗੜਾ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀ। 2004 ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ ਦਲ ਦੀ ਟਿਕਟ 'ਤੇ ਕੈਰਾਨਾ ਲਈ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 2009 ਦੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਮੁਜ਼ੱਫਰਨਗਰ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ ਸੀ।
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਵਰੀ 2012 ਵਿੱਚ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਨੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ ਦਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮਈ 2014 ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਯੂਪੀ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਖੋਹ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਜਨਵਰੀ 2015 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1960
ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ
ਇਹ ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਹੈ।
ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ 5.18% ਖੇਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਥਿਤੀ (12,360 km²) ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡੈਨਿਊਬ ਡੈਲਟਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੇ ਖੇਤਰ (ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ 2.43%) ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ
ਇੱਥੇ ਕੁੱਲ 3,223 ਦੇ 14 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਹਨ km²:
ਕੁਦਰਤੀ ਪਾਰਕ
ਇੱਥੇ ਕੁੱਲ 5,492.33 ਦੇ 17 ਕੁਦਰਤੀ ਪਾਰਕ ਹਨ km²:
ਕੁਦਰਤੀ ਭੰਡਾਰ
ਕੁਦਰਤੀ ਭੰਡਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤਰ ਹਨ। ਕੁਦਰਤੀ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਪ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੁਦਰਤੀ ਤੱਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲੋੜੀਂਦੇ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਦਰਤੀ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਰਵਾਇਤੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੈਰ -ਸਪਾਟਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕੁੱਲ 2,043.55 ਦੇ 617 ਕੁਦਰਤੀ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਹਨ km²।
ਵਿਗਿਆਨਕ ਭੰਡਾਰ
ਵਿਗਿਆਨਕ ਭੰਡਾਰ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਫਰਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ. ਇਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਜਾਂ ਖਾਸ ਕੁਦਰਤੀ ਤੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਕਿ ਇੱਥੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਾਖਲਾ ਕਾਫ਼ੀ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੁਆਰਾ ਸਜ਼ਾਯੋਗ ਹੈ।
ਕੁੱਲ 1,112.77 ਅਜਿਹੇ 55 ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਹਨ km²।
ਕੁਦਰਤੀ ਸਮਾਰਕ
ਇੱਥੇ ਕੁੱਲ 77.05 ਦੇ 234 ਕੁਦਰਤੀ ਸਮਾਰਕ ਹਨ km²।
ਨਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ : ਪ੍ਰਤਿਰੋਧ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸੰਦਰਭ
ਨਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ : ਪ੍ਰਤਿਰੋਧ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸੰਦਰਭ ਨਾਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ-ਆਲੋਚਨਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਲੇਖਕ ਯੋਗਰਾਜ ਅੰਗਰੀਸ਼ ਹਨ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਸਮਕਾਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ ਉੱਪਰ ਸਿਧਾਂਤਕ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਕੁਝ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਕਾਵਿ-ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਲੋਂ ਛਾਪੀ ਗਈ ਹੈ।
ਤਤਕਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਲਿਟਰੇਚਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਗੁਣਾਤਮਕ ਉਲਟ
ਗੁਣਾਤਮਕ ਉਲਟ ਜਾਂ ਉਲਟਕ੍ਰਮ ਇੱਕ ਪਰਿਮੇਯ ਸੰਖਿਆ \frac{a}{b} ਦੂਸਰੀ ਪਰਿਮੇਯ ਸੰਖਿਆ \frac{c}{d} ਦਾ ਉਲਟਕ੍ਰਮ ਜਾਂ ਗੁਣਾਤਮਕ ਉਲਟ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ \frac{a}{b} ×ਹੈ। ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ x ਦਾ ਗੁਣਾਤਮਕ ਉਲਟ 1/x ਜਾਂ x−1, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਦੋਂ x ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ 1 ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਮੇਯ ਸੰਖਿਆ a/b ਦਾ ਗੁਣਾਤਮਕ ਉਲਟ b/a ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਖਿਆ ਦਾ ਗੁਣਾਤਮਕ ਉਲਟ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਖਿਆ 1 ਨੂੰ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਖਿਆ ਨਾਲ ਭਾਗ ਕਰਨ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ 5 ਦਾ ਉਲਟਕ੍ਰਮ 1/5 ਜਾਂ 0.2 ਹੈ ਅਤੇ 0.25 ਦਾ ਉਲਟਕ੍ਰਮ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ 1 ਨੂੰ 0.25 ਭਾਗ ਕਰਨਾ ਨਾਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 4 ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਕਗਣਿਤ
ਰੰਕਾਲਾ ਝੀਲ
ਰੰਕਾਲਾ ਝੀਲ ਕੋਲਹਾਪੁਰ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਅੱਠਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੰਕਾਲਾ ਪੱਥਰ ਦੀ ਖੱਡ ਸੀ। 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਖੱਡ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੀ ਇਸਦੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੰਕਾਲਾ ਝੀਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਭੂਮੀਗਤ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਨੰਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਹਿੰਦੂ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੰਦੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਰੰਕਲਾ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਕਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ
ਸਿੰਗਲ (ਸੰਗੀਤ)
thumb|ਜਾਪਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ 8 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਸੀਡੀ ਸਿੰਗਲ। ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ, ਸਿੰਗਲ ਰੀਲੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਐਲਪੀ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਟਰੈਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ। ਜਾਂ ਇੱਕ ਐਲਬਮ। ਇੱਕ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਲਈ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਗੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਐਲਬਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਐਲਬਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਐਲਬਮ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੰਗੀਤ ਡਾਊਨਲੋਡ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਿੰਨ ਟਰੈਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡਿਜੀਟਲ ਸੰਗੀਤ ਵਿਤਰਕ, iTunes ਸਟੋਰ, ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਦਸ ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੇ ਤਿੰਨ ਟਰੈਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੰਗੀਤਕ ਰੀਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਰੈਕ ਜਾਂ ਕੁੱਲ ਚੱਲਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤੀਹ ਮਿੰਟ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪਲੇ (ਈਪੀ) ਜਾਂ, ਜੇ ਛੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਰੈਕ ਲੰਬੇ, ਇੱਕ ਐਲਬਮ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜਦੋਂ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਵਿਨਾਇਲ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖਰੀਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਸਿੰਗਲਜ਼ ਨੂੰ ਦੋ-ਪਾਸੜ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਯਾਨੀ ਇੱਕ ਏ-ਸਾਈਡ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੀ-ਸਾਈਡ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਦੋ ਗਾਣੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਇੱਕ।