cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਅਮੀਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ
ਰੂਪਾਂਤਰਨ
The Secret of the Nagas 9 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ), Hindi, Telugu, Bengali, Gujarati, Assamese, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਯੂਕੇ), Tamil, Malayalam ਅਤੇ Marathi.
The Oath of the Vayuputras 6 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ), ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਯੂਕੇ), Hindi, Telugu, Gujarati, Tamil ਅਤੇ  Marathi.
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ
ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 312
ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 312 ਅਨੁਸਾਰ, ਗਰਭਪਾਤ ਕਾਰਤ ਕਰਨਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਗਰਭਪਤੀ ਇਸਤਰੀ ਦਾ, ਸਵੈ ਇਛਾ ਨਾਲ ਗਰਭ-ਪਾਤ ਕਾਰਤ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਅਜਿਹਾ ਗਰਭਪਾਤ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਨੇਕ-ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਕਾਰਤ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾ ਦੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਿਆਦ 3 ਸਾਲ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕੇਗੀ, ਜਾਂ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ, ਜਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ, ਸਜ਼ਾ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਇਸਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਹਿਲਣ ਜੁਲਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾ ਦੀ ਕੈਦੀ ਦੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਿਆਦ 7 ਸਾਲ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕੇਗੀ, ਸਜ਼ਾ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦਾ ਭਾਗੀ ਹੋਵੋਗਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ
ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 313
ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 313 ਅਨੁਸਾਰ, ਗਰਭ-ਪਾਤ ਕਾਰਤ ਕਰਨਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਸਬੰਧਿਤ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਤੋ ਬਿਨਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਹਿਲਣ ਜੁਲਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾ ਨਾ, ਅੰਤਲੀ ਪੂਰਵਵਰਤੀ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਅਪਰਾਧ ਕਰੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ, ਜਾ ਸਧਾਰਨ ਜਾ ਸਖਤ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਿਆਦ 10 ਸਾਲ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕੇਗਾ, ਸਜ਼ਾ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦਾ ਵੀ ਭਾਗੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ
ਐਲ ਪੈਰਦੇਦੋਰ (ਗੀਤ - ਐਨਰੀਕੇ ਇਗਲੇਸੀਆਸ)
ਐਲ ਪੈਰਦੇਦੋਰ ਐਨਰੀਕੇ ਇਗਲੇਸੀਆਸ ਦੀ ਐਲਬਮ ਸੈਕਸ ਐਂਡ ਲਵ ਦਾ ਦੂਜਾ ਗੀਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਕਸੀਕਨ ਟੈਲੀਨੋਵੇਲਾ ਲੋ ਕੇ ਲਾ ਵੀਦਾ ਮੇ ਰੋਬੋ ਦਾ ਥੀਮ ਗੀਤ ਹੈ। ਇਹ ਐਨਰੀਕੇ ਦਾ 5ਵਾਂ ਗੀਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਟੈਲੀਨੋਵੇਲਾ ਦੇ ਥੀਮ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਗੀਤ 8 ਨਵੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਕੀ ਲਾਤੀਨੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਐਨਰੀਕੇ ਇਗਲੇਸੀਆਸ ਅਤੇ ਦੇਸਕੇਮੇਰ ਬੁਏਨੋ ਨੇ ਕੰਪੋਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਐਨਰੀਕੇ ਨੇ ਇਹ ਗੀਤ 8 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿੱਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੰਨੇ ਸਾਲ ਇਹ ਗੀਤ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਮਾਰਕੋ ਆਂਤੋਨੀਓ ਸੋਲੀਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਨਰੀਕੇ ਇਗਲੇਸੀਆਸ ਦੇ ਗੀਤ
ਲੁਡਵਿਗ ਵਿਟਗਨਸਟਾਈਨ
ਲੁਡਵਿਗ ਜੋਸਿਫ ਜੋਹਾਨਨ ਵਿਟਗਨਸਟਾਈਨ (26 ਅਪਰੈਲ 1889 – 29 ਅਪਰੈਲ 1951) ਇੱਕ ਆਸਟਰੀਆਈ-ਬਰਤਾਨਵੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਤਰਕ ਸਾਸ਼ਤਰ, ਹਿਸਾਬ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ, ਮਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ,ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਆਦਿ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1939 ਤੋਂ 1947 ਤੱਕ ਵਿਟਗਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਕੈਮਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਰੀਵਿਊ, ਇੱਕ ਲੇਖ, ਇੱਕ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ, ਅਤੇ 75-ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਟਰੈਕਟਾਟਸ ਲੌਜਿਕੋ-ਫਿਲੋਸੋਫ਼ੀਕਸ (Tractatus Logico-Philosophicus)(1921) ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਡਵਿਗ ਵਿਟਗਨਸਟਾਈਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼
ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਨੈਟਵਰਕ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 2017 ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਕੋਸਟ, ਔਕਲੈਂਡ, ਬੀਜਿੰਗ, ਸ਼ੰਘਾਈ, ਬੈਂਕਾਕ, ਬਾਲੀ, ਤਾਈਪੇਈ, ਸਿਓਲ, ਟੋਕੀਓ, ਸਾਓਪੋਰੋ ਅਤੇ ਓਕੀਨਾਵਾ ਸਮੇਤ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਨਵੇਂ ਵੈਨਕੂਵਰ ਅਤੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਰੂਟਸ ਸਮੇਤ 30 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਹੈ। ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ 35 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਫਲੀਟ ਹੈ ਮੌਜੂਦਾ ਯਾਤਰੀ ਫਲੀਟ ਕੋਲ 31 ਜਹਾਜ਼ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਲਗਭਗ 5 ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ 2017 ਤੱਕ ਹੈ।
ਕੋਡਸ਼ੇਅਰ ਸਮਝੌਤੇ
ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀਆਂ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਦੇ ਹਨ:
ਜਹਾਜ਼ਾ ਦੇ ਆਰਡਰ
20 ਦਸੰਬਰ 2005 ਨੂੰ, ਏਅਰਲਾਈਸ ਨੇ 30 ਬੋਇੰਗ 737-800 ਅਤੇ 10 ਬੋਇੰਗ 787 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਈ ਬੋਇੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਸੰਧੀ (ਐਮਓਯੂ) ਉੱਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਅਨੁਸਾਰ ਬੋਇੰਗ 787 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਫਰਮ ਆਰਡਰ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ, ਚਾਰ ਬੋਇੰਗ 737-800 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਆਦੇਸ਼ ਹੈ।
21 ਜੂਨ 2007 ਨੂੰ, ਏਅਰਲਾਈਸ ਨੇ 30 ਏਅਰਬੱਸ ਏ 320, 20 ਏਅਰਬੱਸ ਏ -330-200ਸ ਨੂੰ ਰੋਲਸ-ਰਾਇਸ ਟ੍ਰੈਂਟ 700 ਇੰਜਣਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਏਅਰਬੱਸ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜੇਟ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਲਈ ਏਅਰਬਸ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਸਹੀਬੰਦ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 12 ਸਤੰਬਰ 2007 ਨੂੰ ਏਅਰਬੱਸ ਦੇ ਨਾਲ ਫਰਮ ਕੰਟਰੈਕਟ ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਕੇ ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਏਅਰਲਾਈਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਭੈਣ ਦੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੋਂਗ ਕਾਂਗ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਏਅਰਵੇਜ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦਸੰਬਰ 2008 ਵਿੱਚ, 20 ਏ -330-200 ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੂਲ ਆਰਡਰ ਏ -330 -300 ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਲੀਜ਼ਿੰਗ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਜੁਲਾਈ 2010 ਵਿੱਚ ਫਾਰਨਬੋਰੋ ਏਅਰ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ, ਏਅਰਬੱਸ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ 15 ਏ -330 ਤੋਂ ਏ -350 ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਅਤੇ 10 ਏ -330-200 ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਆਰਡਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਏਅਰਲਾਈਸ ਨੇ 15 ਏ -330 ਦੇ ਇੱਕ ਮੌਜੂਦਾ ਆਰਡਰ ਨੂੰ ਏ -350 ਐਕਸਡਬਲਿਊ ਬੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਕਿ 2018 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਾਧੂ ਏ -330 ਲਈ ਕੋਈ ਇੰਜਣ ਦੀ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
2011 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਅਫਵਾਹਾਂ ਸਨ ਕਿ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ 15 ਬਿਊ .747-8 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁਕਮ ਕਦੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਜੂਨ 2011 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਏਅਰ ਸ਼ੋਅ ਵਿਚ, ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਏਅਰਲਾਈਜ਼ ਨੇ 10 ਏਅਰਬੱਸ ਏ 380 ਦੇ ਲਈ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਨ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਾਰੀਆਂ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਰਬਨ ਵਪਾਰ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ, ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ 10 ਏ 380 ਦੇ ਏਅਰਬੱਸ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੂੰ ਰੁਕਾਵਟ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿਚ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮਨਜੂਰੀ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਏ 380 ਦਾ ਰੇਟ ਇੱਕ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਮਾਪੇ, ਹੈਨਾਨ ਏਅਰਲਾਈਂਜ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ, ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।
ਜਨਵਰੀ 2012 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, HKA ਦੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੇਨੀਥ ਥੋਂਗ ਨੇ ਇੱਕ ਟੀ ਵੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਅੱਗੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਦਸੰਬਰ 2012 ਵਿੱਚ, ਸੀਈਓ ਯਾਂਗ ਜਿਆਨਹੋਂਗ ਨੇ ਬਲੂਮਬਰਗ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ "ਅਸੀਂ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਰੂਟਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਨਹੀਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਾਂਗੇ। ਕੈਰੀਅਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕੁਝ 10 ਵਿੱਚੋਂ ਆੱਨ ਆਕ੍ਰਮ ਏ -380 ਦੇ ਏ -330 ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਡਲੀਵਰ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।"
15 ਸਤੰਬਰ 2016 ਨੂੰ, ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰੂਟ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਵਧੀਕ 9 ਏ -330-300 ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਹਾਂਗ ਕੋਂਗ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ 4 ਬੋਇੰਗ 787-9 ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।
ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ
ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਟੂੰਗ ਚੁੰਗ, ਲੰਤੋ ਟਾਪੂ ਤੇ ਇੱਕ ਸਿਟੀ ਗੇਟ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਲੋਗੋ
ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਏਅਰਲਾਈਨ ਲਾਲ ਅਤੇ ਜਾਮਨੀ ਰੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੰਗ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਪਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਵਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ ਕੈਬਿਨ ਤੇ ਵਰਤਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਮੋਸ਼ਨ
"ਤਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹਾਂਗਕਾਂਗ" ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਏਅਰਲਾਈਂਸ ਨੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਕੀਤੀ:
TVC
2013: ਟੀ ਵੀ ਵਪਾਰਕ "ਵਧੀਆ ਸਕਾਈ ਹਾਈ ਲਾਉਣਾ"
ਖੇਡਾਂ
ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੂੰ ਹਫ ਕੈਨਾਲ ਪੈਰਾਲੀਮਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਪਾਹਜ ਲਈ ਸਪੋਰਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਕ ਕੈਰੀਅਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੈਬਿਨ ਸੇਵਾ
ਫਲੀਟ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਏਵੀਐੱਡ ਇਨ-ਫਲਾਈਟ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ। ਇੱਕ ਇਨ-ਫਲਾਈਟ ਮੈਗਜ਼ੀਨ "ਅਸਪ੍ਰੀ" ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਨਾਲ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
ਫੈਨੀਏਨ ਐਡੀ
ਫੈਨੀਏਨ ਵੀਓਲਾ ਐਡੀ (1974–2004) ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਸੀਅਰਾ ਲਿਓਨ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲੇਸਬੀਅਨ ਅਤੇ ਗੇਅ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸੀ। 2002 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੀਅਰਾ ਲਿਓਨ ਵਿੱਚ ਲੇਸਬੀਅਨ ਅਤੇ ਗੇਅ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਸੀਅਰਾ ਲਿਓਨ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2004 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਜੀਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਮਤੇ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ।
ਐਡੀ ਦਾ 29 ਸਤੰਬਰ 2004 ਨੂੰ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਫ੍ਰੀਟਾਉਨ ਵਿੱਚ ਸੀਅਰਾ ਲਿਓਨ ਲੇਸਬੀਅਨ ਅਤੇ ਗੇਅ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਕੂ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਉਸਦੀ ਗਰਦਨ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ।
ਐਡੀ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ 10 ਸਾਲ ਦਾ ਬੇਟਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਐੱਸਥਰ ਚਿਕਾਲੀਪਾ ਛੱਡ ਗਈ ਹੈ।
2008 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਫੈਨੀਏਨ ਐਡੀ ਕਵਿਤਾ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2004 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਸੰਤਪੁਰਾ
ਸੰਤਪੁਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਪਾਤੜਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੌਸਰ ਪਰਵੀਨ
ਕੌਸਰ ਪਰਵੀਨ (1933 - 1967) 1950 ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਹ " ਓ ਮੈ ਨਾ ਜਾਨੇ ਕਿਆ ਹੋਗਾਇਆ ਕਹਾਂ ਦਿਲ ਖੋਗਿਆ ", " ਪਲ ਪਲ ਝੂਮਣ ਝੂਮ ਕੇ ਗਾਉਨ ", ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਲੋਰੀ, " ਰਾਜ ਦੁਲਾਰੇ, ਮੇਰੀ ਅੱਖੀਆਂ ਦੇ ਤਰੇ " ਵਰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਆਸ਼ਾ ਪੋਸਲੇ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ
ਕੌਸਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪਟਿਆਲਾ, ਪੰਜਾਬ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1933 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਇਨਾਇਤ ਅਲੀ ਨਾਥ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਤੇਰੀ ਯਾਦ (1948) ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਹ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਆਸ਼ਾ ਪੋਸਲੇ, ਨਜਮਾ ਬੇਗਮ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਕਿਰਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਸੀ।
ਕਰੀਅਰ
ਕੌਸਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗਾਇਕੀ ਕੈਰੀਅਰ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮਾਂ, ਗੁਮਨਾਮ (1954) ਅਤੇ ਸੱਸੀ (1954) ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਇਨਾਇਤ ਹੁਸੈਨ ਅਤੇ ਜੀਏ ਚਿਸਤੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। 1955 ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਲ ਸੀ। ਮਾਸਟਰ ਇਨਾਇਤ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ, ਉਸਨੇ ਦੋ ਫਿਲਮਾਂ, ਇੰਤਕਾਮ ਅਤੇ ਕਾਤਿਲ ਲਈ ਗਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਾਤਿਲ ਇਕਬਾਲ ਬਾਨੋ ਦੇ ਉਦਾਸ ਧੁਨ, " ਉਲਫਤ ਕੀ ਨਈ ਮੰਜ਼ਿਲ ਕੋ ਚਾਲਾ " ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੌਸਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਪਿਆਰ ਦੇ ਸੋਲੋ, "ਓ ਮੈਨਾ, ਨਾ ਜਾਣੇ ਕਿਆ ਹੋ ਗਿਆ", ਜੋ ਕਿ ਸਬੀਹਾ ਖਾਨਮ 'ਤੇ ਫਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1955 ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖਾਸ ਗੱਲ ਫਿਲਮ ਨੌਕਰ ਦੀ ਇੱਕ ਲੋਰੀ ਸੀ, "ਰਾਜ ਦੁਲਾਰੇ ਤੋਹੇ ਦਿਲ ਮੇਂ ਬਸਾਓਂ," ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਉਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ।
1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਜ਼ੁਬੈਦਾ ਖਾਨਮ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਕੌਸਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਘੱਟਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 1957 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ ਦੋ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਬਹੁਮੁਖਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਵਾਦਾ ਅਤੇ ਸੱਤ ਲੱਖ । ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਲੱਖ ਲਈ ਦੁਖਦਾਈ ਗੀਤ "ਸੀਤਮਗਰ ਮੁਝੇ ਬੇਵਫਾ ਜਨਤਾ ਹੈ" ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਵਾਦਾ (1957) ਲਈ ਸ਼ਰਾਫਤ ਅਲੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਦੋਗਾਣਾ ਗਾਇਆ: "ਬਾਰ ਬਾਰ ਬਰਸੇ ਮੋਰੇ ਨੈਨ, ਮੋਹੇ ਕੈਸੇ ਮਿਲੇ ਚੇਨ"। ਰਾਸ਼ਿਦ ਅਤਰੇ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋਨਾਂ ਹਿੱਟ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਕੌਸਰ ਨੇ 90 ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ 273 ਗੀਤ ਗਾਏ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਕੌਸਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਖਤਰ ਹੁਸੈਨ ਅਣਖੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 30 ਦਸੰਬਰ 1967 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਖੇ 34 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
<references group="" responsive="1">
ਰੌਬਿਨ ਸ਼ਰਮਾ
ਰੌਬਿਨ ਸ਼ਰਮਾ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ 12 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ, ਸਾਬਕਾ ਵਕੀਲ, ਅਤੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਮਾਹਿਰ ਹੈ। ਉਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਦ ਮੌਂਕ ਹੂ ਸੋਲਡ ਹਿਜ ਫਰਾਰੀ (ਸੰਨਿਆਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਪੱਤੀ ਵੇਚ ਦਿੱਤੀ) ਕਰ ਕੇ ਮਿਲੀ, ਜਿਸਦੀਆਂ 4,000,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਦੀ ਵਿੱਕਰੀ ਹੋਈ। ਰੌਬਿਨ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ 62 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ ਪੰਝੱਤਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਜਾਰਜੀਆ (ਦੇਸ਼)
ਜਾਰਜੀਆ (საქართველო, ਸਾਖਾਰਥਵੇਲੋ) — ਟਰਾਂਸਕਾਕੇਸ਼ੀਆ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਸਾਗਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ। 1991 ਤੱਕ ਇਹ ਜਾਰਜੀਆਈ ਸੋਵੀਅਤ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ 15 ਗਣਤੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਜਾਰਜੀਆ ਦੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਨਾਲ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਜਰਬਾਈਜਾਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਆਰਮੀਨੀਆ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਰੌਬਿਨ ਸ਼ਰਮਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲੋਕ
ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ: ਦਸੰਬਰ 23, 1977, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ,ਭਾਰਤ) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਕਿ 1997 ਤੋਂ 2001 ਦਰਮਿਆਨ 3 ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ 16 ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੁਕਾਬਲੇ ਖੇਡੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਫੁਸ ਮੰਡੀ
ਫੁਸ ਮੰਡੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਫੁਸ ਮੰਡੀ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1237 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 4.26 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰਾਮਨਿਵਾਸ
ਰਾਮਨਿਵਾਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਰਾਮਪੁਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੂਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਚੌਥੀ ਉਦਾਸੀ
ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ
=== ਸਫਰ ਦਾ ਰਾਹ ===
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ
ਸਈਦਾ ਵਾਰਸ਼ੀ
﻿ਸਈਦਾ ਵਾਰਸ਼ੀ (ਜਨਮ 28 ਮਾਰਚ 1971) ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਹੁਕਮਰਾਨ ਜਮਾਤ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡੇਵਿਡ ਕੈਮਰੂਨ ਕੈਬਿਨੇਟ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਲਾਰਡਜ਼ ਦੀ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਇਸ ਅਦਾਰੇ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਬੇਰੋਨੈਸ ਸਈਦਾ ਵਾਰਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਸਪੋਰਟ ਐਕਟ
ਪਾਸਪੋਰਟ ਐਕਟ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਐਕਟ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਟ ਭਾਰਤ ਪਾਸਪੋਰਟ ਆਰਡੀਨੈਸ 1967 ਦੀ ਥਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ 5 ਮਈ 1967 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਲੈਣ ਲਈ ਸਬੰਧਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਨੂੰਨ
ਅਭੇਪੁਰ
ਅਭੇਪੁਰ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ.ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਾਜਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਈਸ਼ਵਰੀ ਬਾਈ
ਜੇੱਤੀ ਈਸ਼ਵਰੀ ਬਾਈ (1 ਦਸੰਬਰ 1918 - 25 ਫਰਵਰੀ 1991) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ, ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉੱਚੀ ਜਾਤਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਗੁਲਾਮੀ ਅਤੇ ਜਾਤਪਾਤ ਦੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਈਸ਼ਵਰੀ ਬਾਈ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਦਸੰਬਰ 1918 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਪਾਰੋਪਕਰਿਨੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚਿਲਕਲਗੁਡਾ, ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਗੀਤਾ ਵਿਦਿਆਲਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਗਰੀਬ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਮੀਨਾਕਾਰੀ, ਸਿਲਾਈ, ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਸਿਖਲਾਈ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ਼ਰੀਬ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਬਾਈ ਨੂੰ 1950 ਵਿੱਚ ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦਾ ਕੌਂਸਲਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਉਸ ਨੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਮਿਉਂਸੀਪਲ ਚੋਣਾਂ ਲੜਨ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮੇਟੀ (ਸੀ.ਆਰ.ਸੀ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਬਾਈ ਦੇ ਚਾਰ ਭਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੈਣ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜੇੱਤੀ ਲਕਸ਼ਮੀਨਰਾਇਣ ਨਾਮੀ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ਜੋ ਪੁਣੇ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਧੀ, ਜੇ. ਗੀਤਾ ਰੈਡੀ, ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਉਮੀਦਦਵਾਰ ਹੈ।
25 ਫਰਵਰੀ 1991 ਨੂੰ ਬਾਈ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਉਸ ਨੂੰ ਈਸ਼ਵਰੀ ਬਾਈ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਬੇਦਕਰਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1991 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਲਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਮਿਖਾਇਲ ਲੋਮੋਨੋਸੋਵ
ਮਿਖਾਇਲ ਵਾਸਿਲੀਏਵਿੱਚ ਲੋਮੋਨੋਸੋਵ  (Михаи́л Васи́льевич Ломоно́сов; ਨਵੰਬਰ 19 1711 – ਅਪਰੈਲ 15 1765) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਪੋਲੀਮੈਥ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਸਾਹਿਤ, ਸਿੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਨਸ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਸਨ: ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਸਾਇਣ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਭੌਤਿਕੀ, ਖਣਿਜ ਵਿਗਿਆਨ, ਇਤਹਾਸ, ਫ਼ਿਲਾਲੋਜੀ, ਕਲਾ, ਆਪਟੀਕਲ ਉਪਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ। ਲੋਮੋਨੋਸੋਵ ਕਵੀ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਪਰੀਥਾ ਰੈਡੀ
ਪਰੀਥਾ ਰੈਡੀ ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀ "ਮੈਡਟ੍ਰੋਨਿਕ" ਦੇ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਇਸਨੇ ਬੀ.ਐੱਸਸੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਐਡਮਨਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਅੰਨਾਮਲਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਅੰਨਾਮਾਲਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪਬਲਿਕ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਸ਼ੋਬਾਨਾ ਦੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ, ਸੁਨੀਤਾ ਰੈੱਡੀ, ਸੰਗੀਤਾ ਰੈੱਡੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੋਬਾਨਾ ਕਮੀਨੇਨੀ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਪ੍ਰਤਾਪ ਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਅਪੋਲੋ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ 34 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਰੈੱਡੀ 1989 ਵਿੱਚ ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣੇ। ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ, ਹਸਪਤਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
2012 ਵਿੱਚ, ਰੈੱਡੀ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀ ਮੇਡਟ੍ਰੋਨਿਕ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਬੋਰਡ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਰੈੱਡੀ ਨੇ ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਉਪ-ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957
ਮਰਗੀਲਾਨ
ਮਰਗ਼ੀਲਾਨ (Marg‘ilon / Марғилон; Маргилан) ਪੂਰਬੀ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫ਼ਰਗਨਾ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ 2009 ਵਿੱਚ ਅਬਾਦੀ 197,000 ਸੀ। ਇਸਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਉਚਾਈ 487 ਮੀਟਰ ਹੈ।
ਯੂਰਪੀ ਦੰਦ-ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਰਗ਼ੀਲਾਨ ਨੂੰ ਸਿਕੰਦਰ ਮਹਾਨ ਨੇ ਲੱਭਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਲਈ ਰੁਕਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮੁਰਗੇ ਦਾ ਮੀਟ (ਮੁਰਗ਼; ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ مرغ) ਅਤੇ (ਨਾਨ; ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ نان) ਖਾਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਕਸਬੇ ਦਾ ਨਾਂ ਮਰਗ਼ੀਲਾਨ ਪਿਆ। ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਤਹਿਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਰਗ਼ੀਲਾਨ ਸਿਲਕ ਰੋਡ ਉੱਪਰ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਠਹਿਰਾਅ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਰਸਤਾ ਅਲੇ ਪਰਬਤਾਂ ਤੋਂ ਕਸ਼ਗਾਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 16ਵੀਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਬਾਬਰ ਨੇ ਮਰਗੀਲਾਨ ਬਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅਨਾਰ ਅਤੇ ਖੁਰਮਾਨੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਅਸਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਚਿੱਟਾ ਹਿਰਨ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਰਤ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕ ਹਨ। ਭੂਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ ਰਿਵਾਜ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਟਰਾਂਸੋਜ਼ਿਆਨਾ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਰਗੀਲਨ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਸਮਰਕੰਦ ਜਾਂ ਬੁਖਾਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਿਦਾਇਆ ਦਾ ਲੇਖਕ ਬੁਰਹਾਨ ਅਲ-ਦੀਨ ਅਲ-ਮਰਗ਼ੀਨਾਨੀ ਮਰਗੀਲਾਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਰਿਸ਼ਤਾਨ ਸੀ। ਇਹ ਜ਼ਿੱਦੀ ਵਿਹਾਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਮਰਗੀਲਾਨ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਰਗੀਲਾਨ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕਾਲੇ ਧਨ ਦੀ ਮਾਰਕਿਟ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਮਰਗੀਲਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਕੱਟੜਵਾਦੀ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਹੈ।
ਅਰਥਚਾਰਾ
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਰੇਸ਼ਮ ਫ਼ੈਕਟਰੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਯੋਦਗੋਰਲਿਕ ਰੇਸ਼ਮ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਹੈ, ਦੇ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 2000 ਮਜ਼ਦੂਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਰਵਾਇਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫ਼ੈਕਟਰੀ 250,000 ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੇਸ਼ਮ ਦਾ ਕੱਪੜਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਰਗ਼ੀਲਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਸਿਲਕ ਫ਼ੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ 15000 ਆਦਮੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ 22 ਮਿਲੀਅਨ ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਕੱਪੜਾ ਹਰ ਸਾਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਰੇਸ਼ਮ ਦਾ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਫ਼ਰਗਨਾ ਵਾਦੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ, ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪੱਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਮਰਗੀਲਾਨ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਗਨਾ ਖੇਤਰ
ਵੇਦ ਮਰਵਾਹ
ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਰਵਾਹ (15 ਸਤੰਬਰ 1934- 5 ਜੂਨ 2020) ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਸ ਦੇ ਅਫਸਰ ਸਨ। ਉਹ ਮਣੀਪੁਰ, ਮਿਜ਼ੋਰਾਮ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਵੀ ਰਹੇ। ੳਹ 5 ਜੂਨ 2020 ਨੂੰ 87-ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਵਿਖੇ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ।
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਪੇਸ਼ਾਵਰ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਫਕੀਰਚੰਦ ਮਰਵਾਹ ਸੀ ਅਤੇ ਉੁਹ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਆ ਵੱਸੇ। ਉਹਨਾ ਨੇ ਤਾਲੀਮ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨਸ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਰਾਜਪਾਲ
ਆਪਣੇ 36-ਸਾਲਾ ਨੌਕਰੀ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁੱਖੀ ਅਤੇ  ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿਕੋਰਟੀ ਗਾਰਡ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਰਹੇ । ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸੁਹਬਤ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ ੳਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਤਿੰਨ ਰਾਜਾਂ (ਮਣੀਪੁਰ, ਮਿਜ਼ੋਰਾਮ, ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ) ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ (ਗਵਰਨਰ) ਵੀ ਰਹੇ।
ਕਿਤਾਬਾਂ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦ ਅਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਤੇ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖਿਆਂ ਹਨ॥
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ
ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ
ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ  ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਆ ਅਤੇ ਗਦਰੀ ਦੇਸ਼ਭਗਤ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਬੁਧ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 1888 ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਜਰਮਨੀ, ਰੂਸ, ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੇਨਿਨ, ਸਟਾਲਿਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। 1919 ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਰਮਨ ਪਾਸਪੋਰਟ ਉੱਤੇ ਕੁਰਤਜ਼ਬਰਗ, ਲਾਤਵੀਆ ਰਾਹੀਂ ਮਹਿੰਦਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਲਸ਼ਵਿਕ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਜਰਮਨ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਦੇ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਨਾਲ ਰੂਸ ਦਾ ਦੌਰਾ (ਜੁਲਾਈ), ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਉਪਰੰਤ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਿੰਦੁਸਾਨੀਆਂ ਦੀ ਇੱੱਕ ਗੁਪਤ ਜਥੇਬੰਦੀ ‘ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ ਸਭਾ’ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ। ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਫੜੋ-ਫੜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਤਾਂ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਵੀ ਚੀਫ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ 1939 ਦੇ ਡਿਫੈਂਸ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਰੂਲਜ਼ ਦੀ ਦਫ਼ਾ 129 ਅਧੀਨ ਜਾਰੀ ਹੁਕਮ ਤਹਿਤ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲੀਸ ਨੇ 1 ਨਵੰਬਰ, 1940 ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਦਰਿਆਗੰਜ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਇੱੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਸੀ ਪਰ 30 ਨਵੰਬਰ, 1940 ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨੂੰ 31 ਦਸੰਬਰ, 1940 ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੁਲਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੀ ਪੁੱਛ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਦਿੱਲੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਪਿੱਛੋਂ ਦਿੱਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਖੁਫੀਆ ਮਹਿਕਮੇ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪੋਤੜੇ ਤੱਕ ਫਰੋਲ ਦਿੱਤੇ। ਦਿੱਲੀ ਬੈਠੇ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਇਹੀ ਰਾਇ ਸੀ ਕਿ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਿਤਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਨਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਛੱਡ ਦੇਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ ਸਹੇੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਦ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਜੂਹਬੰਦ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਲਕੀ ਕਾਰਵਾਈ ਗਰਦਾਨਦਿਆਂ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਫਲਸਰੂਪ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਅਮਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਸੁਚਾਰੂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਵਾਸਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੰਬਰ 7/1/40- ਪੁਲਿਟੀਕਲ (1) ਮਿਤੀ 31 ਦਸੰਬਰ 1940 ਦੁਆਰਾ ਡਿਫੈਂਸ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਰੂਲਜ਼ ਦੇ ਨਿਯਮ 26 ਦੀ ਉਪ-ਧਾਰਾ (1) ਅਧੀਨ ਅਗਲੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਛੇਤੀ ਹੀ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸਬ ਜੇਲ੍ਹ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਮੌਤ
ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਦੀ ਮੌਤ ਕਦੋਂ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਹੋਈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੁਖਤਾ ਸਬੂਤ ਅਜੇ ਤਕ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਗੈਂਗਸ ਆਫ ਵਾਸੇਪੁਰ 1
ਗੈਂਗਸ ਆਫ ਵਾਸੇਪੁਰ 1 ਇੱਕ 2012 ਦੀ ਹਿੰਦੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਅਪਰਾਧ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼ਿਅਪ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਤੇ ਕਸ਼ਯਪ ਅਤੇ ਜ਼ੀਸ਼ਾਨ ਕਵਾਦਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਗੈਂਗਸ ਆਫ ਵਾਸੇਪੁਰ ਲੜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਸ਼ਤ ਹੈ, ਇਹ ਧਨਬਾਦ, ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਕੋਲਾ ਮਾਫੀਆ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਅਪਰਾਧ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਬਦਲਾ ਲੈਣ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਭਾਗ 1 ਵਿੱਚ ਮਨੋਜ ਵਾਜਪਾਈ, ਜੈਦੀਪ ਆਹਲਾਵਤ, ਨਵਾਜ਼ੁਦੀਨ ਸਿਦੀਕੀ, ਹੁਮਾ ਕੁਰੈਸ਼ੀ, ਤਿਗਮਨਸ਼ੁ ਧੂਲਿਆ, ਵਿਨੀਤ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ, ਪੀਊਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਪੰਕਜ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ, ਰਿਚਾ ਚੱਡਾ, ਪ੍ਰਣਾਯ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 1940 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 319 ਮਿੰਟ ਮਾਪਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਹੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ 2012 ਦੇ ਕਾਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਥੀਏਟਰ ਪੰਜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਵੈਇੱਛੁਕ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ (ਕ੍ਰਮਵਾਰ 160 ਮਿੰਟ ਅਤੇ 159 ਮਿੰਟ) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਤੋਂ ਏ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਰਵਾਇਤੀ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ।
ਭਾਗ 1 ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਥੀਏਟਰ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਵਿੱਚ 22 ਜੂਨ 2012 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ 25 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 28 ਜੂਨ ਨੂੰ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਕੁਵੈਤ ਅਤੇ ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਗੈਂਗਸ ਆਫ ਵਾਸੇਪੁਰ ਜਨਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਸਨਡੈਂਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।  ਇਸਨੇ 55 ਵੇਂ ਏਸ਼ੀਆ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਮੇਤ ਚਾਰ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਸਰਬੋਤਮ ਆਡਿਓਗ੍ਰਾਫੀ, ਫਾਈਨਲ ਮਿਕਸਡ ਟ੍ਰੈਕ (ਆਲੋਕ ਡੀ, ਸਿਨਯ ਜੋਸੇਫ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਜੇਸ਼ ਨਾਇਰ) ਦੇ ਰੀ-ਰਿਕਾਰਡਿਸਟ ਜਿੱਤਆ ਅਤੇ 60 ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ (ਨਵਾਜ਼ੂਦੀਨ ਸਿਦੀਕੀ) ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ 58 ਵੇਂ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਫ਼ਿਲਮ (ਆਲੋਚਕ) ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ (ਆਲੋਚਕ) ਸਮੇਤ ਚਾਰ ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।
ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਕਲਾਕਾਰ: ਨਵਾਜੁੱਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ, ਹੁਮਾ ਕੁਰੈਸ਼ੀ, ਰਿਚਾ ਚੱਢਾ, ਪੀਊਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ: ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼ਿਅਪ ਸੰਗੀਤ: ਸਨੇਹਾ ਖਾਨਵਲਕਰ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2012 ਦੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਵੋਲਗਾ
ਵੋਲਗਾ ਯੂਰੋਪ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀ ਨਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਰੋਪ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਂਦਰੀ ਰੂਸ ਵਿੱਚੋਂ ਵਹਿੰਦੀ ਹੋਈ ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਰੂਸ ਦੇ ਵੀਹ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋ ਗਿਆਰਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚੋਂ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਜੇਤ ਦਿਬਰਾ
ਇਜੇਤ ਦਿਬਰਾ ਇੱਕ ਅਲਬੇਨੀਆਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਆਗੂ ਅਤੇ 1927 ਤੋਂ 1928 ਤੱਕ ਤੀਰਾਨਾ ਦੇ ਨਗਰਪਤੀ ਸਨ।
ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 314
ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 314 ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਗਰਭਪਾਤੀ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਗਰਭ-ਪਾਤ ਕਾਰਤ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕਾਰਜ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਜਿਹੀ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਿਆਦ 10 ਸਾਲ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕੇਗੀ, ਸਜ਼ਾ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦਾ ਵੀ ਭਾਗੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੇ ਉਹ ਕਾਰਜ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਤੋ ਬਿਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ. ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਕਾਰਜ ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਤੋ ਬਿਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਕਾਰਜ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਤੋ ਬਿਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ, ਜਾ ਉਪਰ ਜਿਕਰ ਕੀਤੀ, ਸਜ਼ਾ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ
ਸ਼ੋਥਾ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ
ਸ਼ੋਥਾ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ (ਜਾਰਜੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ: შოთა რუსთაველი,ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਸਾਲ ਅਗਿਆਤ ਹਨ)— ਬਾਰਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦਾ ਜਾਰਜੀਆਈ ਮਹਾਕਵੀ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ' ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖੱਲ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ' ਦਾ ਰਚਣਹਾਰ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਕਵੀ ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ-ਸਥਾਨ ਰੁਸਥਾਵੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਨੇ ਯੂਨਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪਾਈ ; ਫਿਰ ਉਹ ਥਾਮਾਰ-ਰਾਣੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਖਜਾਨਚੀ ਬਣ ਗਿਆ (ਸੰਨ ੧੧੯੦ ਦੇ ਇੱਕ ਅਭਿਲੇਖ ਵਿੱਚ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਦੇ ਹਸਤਾਖਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ)। ਬਾਰਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਤਰਫ ਜਾਰਜੀਆਈ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ ਉਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਥਾਮਾਰ-ਰਾਣੀ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਗੀਤਕਾਵਿ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਤਤਕਾਲੀਨ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਦਾ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ 'ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖੱਲ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ' ਨਾਮਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਜਾਰਜਿਆਈ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਮਾਣ ਹੈ। ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਰਚਣਹਾਰ ਹੋਮਰ ਦੀਆਂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਪਲੇਟੋ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਵਾਕਫ਼ ਸੀ।
ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖੱਲ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ
ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖੱਲ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਾਰਜੀਆਈ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਬਿਲਿਸੀ ਵਿੱਚ 1712 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ। ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖੱਲ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ ਦੀਆਂ ਪਾਂਡੂਲਿਪੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਰਜੀਆ ਵਿੱਚ ਰਚੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚਤਮ ਜਾਰਜੀਆਈ ਰਾਜ ਇਨਾਮ ਸ਼ੋਥਾ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਰਾਜ ਇਨਾਮ ਹੈ। ਤਬਿਲਿਸੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਏਵੇਨਿਊ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਬਿਲਿਸੀ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ: ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਰੰਗ ਮੰਚ, ਜਾਰਜੀਆਈ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸੇਜ ਵਿੱਚ ਜਾਰਜੀਆਈ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸ਼ੋਥਾ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਸੰਸਥਾਨ, ਅਤੇ ਸ਼ੋਥਾ ਰੁਸਥਾਵੇਲੀ ਭੂਮੀਗਤ ਸਟੇਸ਼ਨ।
ਕੀਰਤੀ ਕਿਰਪਾਲ
ਕੀਰਤੀ ਕਿਰਪਾਲ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਫਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਸਬੇ ਜੈਤੋ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੀ.ਏ.ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਰਕਾਰੀ ਬਰਜਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ ਫਰੀਦਕੋਟ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਾਲੀ ਭੁਪਿੰਦਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਬਾਦ ਕੀਰਤੀ ਕਿਰਪਾਲ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਾਮਹਣੇ ਆਇਆ.ਕੀਰਤੀ ਕਿਰਪਾਲ ਨੇ ਨਾਟਿਅਮ ਜੈਤੋ ਨਾਮ ਦਾ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੀਰਤੀ ਕਿਰਪਾਲ ਵਲੋ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਬਤੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਭਾਸ਼ਾ ਅਫ਼ਸਰ ਬਠਿੰਡਾ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਨੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੰਗਕਰਮੀ
ਮਾਰਫੀਮ
ਮਾਰਫੀਮ ਜਾਂ ਰੂਪਗ੍ਰਾਮ (morpheme) ਭਾਸ਼ਾ ਉੱਚਾਰ ਦੀ ਲਘੁੱਤਮ ਅਰਥਵਾਨ ਇਕਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਪੱਖੋਂ ਸਾਰਥਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਧੁਨੀਮ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਤ ਅਤੇ ਅੰਗ ਹੈ।
ਮਾਰਫੀਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਰੂਪ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਫੀਮ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਇੱਕੋ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਦੋਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਰਕ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਾਰਫੀਮ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਚਰ ਵੀ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਹੀਂ ਵੀ ਜਦਕਿ, ਸ਼ਬਦ ਆਪਣੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਤੰਤਰ ਅਰਥਵਾਨ ਇਕਾਈ ਹੈ। ਕੋਈ ਮਾਰਫੀਮ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਚਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੂਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਅਰਥ ਹੈ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਮਾਰਫੀਮ ਕੁਰਸੀ) ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕੋਈ ਅਰਥ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਰਫੀਮ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਦ, ਇਹ ਇੱਕ ਵਧੇਤਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਆਕਰਨ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹੈ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਕੁਰਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਂ ਕੁਰਸੀ ਨੂੰ ਬਹੁਵਚਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ). ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵੱਧ ਮਾਰਫੀਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਮਾਰਫੀਮ ਜਿੰਨੇ ਵੱਧ ਸੰਯੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨਾ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਮੁਘਨੀ ਅੱਬਾਸੀ
ਮੁਘਨੀ ਅੱਬਾਸੀ (21 ਮਾਰਚ 1921 – 22 ਅਕਤੂਬਰ 2000) ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ ਸੀ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਅਬਦੁਲ ਮੁਘਨੀ ਅੱਬਾਸੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਮਰੋਹਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਦੇ ਇੱਕ ਰਈਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਮੁਢਲੀ ਜੁਆਨੀ ਬਤੀਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਝਬੁਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ  ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ ਪਤਲਾਵਾਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1921 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2000 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ
ਰੀਤੂ ਪਾਠਕ
ਰੀਤੂ ਪਾਠਕ  ਇੱਕ ਬੋੱਲੀਵੁਡ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾਂ ਹੈ। ਜਿਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਡਲ ਦੂਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ੋਅ ਫ਼ੇਮ ਏਕਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫ਼ਾਇਨਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹੀ।
ਸੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਰੀਤੂ ਪਾਠਕ ਮੱਧੀਆ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗੋਪਾਲਗਨੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਵੀ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਗਾਇਕ ਹਨ।  ਰੀਤੂ ਨੇ  ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਨਾਗਪੁਰ ਤੋਂ ਲਈ।  ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸਿਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਗੀਤ ਮਹਾਭਾਰਤੀ ਤੋਂ ਲਈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵਿਤ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ 2016 ਐਡੀਟਾਥਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987
ਰਮਾ ਚੌਧਰੀ
ਰਮਾ ਚੌਧਰੀ (14 ਅਕਤੂਬਰ 1936 - 3 ਸਤੰਬਰ 2018) ਇੱਕ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਲੇਖਕ ਅਤੇ 1971 ਦੌਰਾਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਮੁਕਤੀ ਸੰਗਰਾਮ ਦੀ ਬੀਰਾਂਗਨਾ ਸੀ। ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਰਚਨਾ " ਏਕਾਤੋਰ ਜੋਨੋਨੀ " ("71 ਦੀ ਮਾਂ") ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਸ਼ੱਦਦ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ 2019 ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 'ਬੇਗਮ ਰੋਕਿਆ ਪਦਕ' ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਅਹਿਲਿਆ ਰੰਗਨੇਕਰ
ਅਹਿਲਿਆ ਰੰਗਨੇਕਰ (8 ਜੁਲਾਈ 1922 – 19 ਅਪ੍ਰੈਲ 2009) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ, ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਦੀ ਇੱਕ ਨੇਤਾ, ਅਤੇ, 1977 ਤੋਂ 1980 ਤੱਕ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਉੱਤਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਰੰਗਨੇਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੀ। ਬੀ.ਟੀ.ਰਣਦੀਵ ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੀ।
ਰਮਾ ਚੌਧਰੀ
ਕਰੀਅਰ
ਸਾਲ 1962 ਵਿਚ,ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੌਕਸ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ 16 ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਉਸਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚ ਉਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲਿਖਣ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਇਕਲੋਤੇ ਕੰਮ ਵਜੋਂ ਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਲਗਭਗ 20 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ, ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਯਾਦਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਮਾ ਗੰਭੀਰ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਮੰਗੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਵੇਚੀਆਂ ਅਤੇ ਇਹ ਉਸਦੀ ਆਮਦਨੀ ਦਾ ਇਕਮਾਤਰ ਸਰੋਤ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ 19 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।
ਅਹਿਲਿਆ ਰੰਗਨੇਕਰ
ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਅਹਿਲਿਆ ਰੰਗਨੇਕਰ 1943 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ 1943 ਵਿੱਚ "ਪਰੇਲ ਮਹਿਲਾ ਸੰਘ" ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ "ਜਨਵਾਦੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਘ", ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਵੂਮੈਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਇਕਾਈ ਬਣ ਗਈ। ਰੰਗਨੇਕਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ AIDWA ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ 2001 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇਸਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ 1961 ਤੋਂ 19 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਬੰਬੇ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟਰ ਚੁਣੀ ਗਈ ਉਹ 1983 ਤੋਂ 1986 ਤੱਕ ਸੀਪੀਆਈ (ਐਮ) ਦੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਇਕਾਈ ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਰਹੀ। ਉਹ 1978 ਤੋਂ 2005 ਤੱਕ ਇਸ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ। 1975 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਜ਼ ਦੀ ਜਨਰਲ ਕੌਂਸਲ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ 1979 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇਸਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ।
ਰਮਾ ਚੌਧਰੀ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ, ਉਹ ਉਦੋਂ ਸਿਰਫ ਪੰਜ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਤੀਜੇ ਬੱਚੇ ਦੀ 1998 ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਅਹਿਲਿਆ ਰੰਗਨੇਕਰ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਅਹਿਲਿਆ ਨੇ 1945 ਵਿੱਚ ਪੀਬੀ ਰੰਗਨੇਕਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਜੀਤ ਅਤੇ ਅਭੈ ਸਨ।
ਰਮਾ ਚੌਧਰੀ
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਹਿੰਦੂ ਸੰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਿਆਂ ਭੂਮੀਗਤ ਹੇਠ ਦਫ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਤੀਜੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਜੁੱਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਈ। ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸੇ ਮਿੱਟੀ ਉੱਤੇ ਜੁੱਤੇ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਤੁਰ ਸਕਦੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਟ ਨਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ।
ਅਹਿਲਿਆ ਰੰਗਨੇਕਰ
ਨੋਟਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2009 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1922
ਰਮਾ ਚੌਧਰੀ
ਮੌਤ
ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਮੌਤ 3 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਚਟਗਾਓਂ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਥਿਤੀ ਉਦੋਂ ਵਿਗੜ ਗਈ ਜਦੋਂ 2014 ਵਿਚ ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੁੱਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਸੱਤ ਲੱਗੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੀਜੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੋਪਡੀਆ ਪਿੰਡ ਵਿਚ  ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2018 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1936 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਬੜੇ ਹੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲੇ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹਮ-ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਇਰਾਦੇ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਇਸ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਰਹੇ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਮਹਾਂਵਾਕ "ਇਤੁ ਮਾਰਗਿ ਪੈਰੁ ਧਰੀਜੈ-- ਸਿਰੁ ਦੀਜੈ ਕਾਣਿ ਨ ਕੀਜੈ" ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਗੁਰੂ-ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ
ਆਪ ਜੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਧੂ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਰਹਿੰਦੇ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਆਪ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੀ ਗੱਦੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਆਏ ਹਨ। ਆਪ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਪੁੱਜੇ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਰਬਾਰ ਲਾ ਕੇ ਬੈਠੇ ਸਨ ਤਾਂ ਪੀਰ ਜੀ ਉਂਠ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਅਤੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਿਸ ਤੇ ਪੀਰ ਜੀ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਸਹਿਤ ਉਂਤਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਮਨ ਕਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਆਪ ਜੀ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਮਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਹਾਂਕਵੀ ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ-- ਸੁਨਿ ਕਰ ਜੋਰਤਿ ਬਾਕ ਬਖਾਨੋ। ਸੱਯਦ ਜਾਤਿ ਦੇਹ ਕੀ ਜਾਨੋ। ਸ਼ਹਿਰ ਸਢੌਰੇ ਮਹਿˆ ਘਰ ਅਹੈਂ। ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਨਾਮ ਜਗ ਕਹੈ। ਮਹਿਮਾ ਸੁਨੀ ਘਨੀ ਬਹੁ ਦਿਨ ਤੇ। ਚਹਤਿ ਮਿਲਨਿ ਕੋ ਪ੍ਰੀਤੀ ਮਨ ਤੇ। ਅਬਿ ਹਜ਼ੂਰ ਕੇ ਮੇਲਨਿ ਕੀਨਿ। ਬਨਹਿ ਨ ਬਿਛੁਰਨਿ ਮੈਂ ਲਖਿ ਲੀਨਿ। (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰੰਥ, ਰਿਤੁ 1 ਅੰਸੂ 49, ਪੰਨਾ 4686)
ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਚਿਰ ਇਵੇਂ ਹੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਰਸ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਵਾਪਸ ਸਢੌਰੇ ਆ ਗਏ। ਸਢੌਰੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬੀਤਿਆ ਤਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਪੰਜ ਸੌ ਸਿਪਾਹੀ ਆਪ ਜੀ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਫੌਜ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਹੁਕਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਉੱਤੇ ਨਾ ਰੱਖੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਤੋਂ ਲਾਚਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪਹਿਨਣ ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਖਰਚ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਹਥਿਆਰ ਤੱਕ ਵੇਚਣ ਦੀ ਨੌਬਤ ਵੀ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰੋ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਨੌਕਰੀ ਉੱਤੇ ਰਖਵਾਓ, ਜੋ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰੇ। ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪੀਰ ਜੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ ਅਤੇ ਕੁਝ ਚਿਰ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿਹਾ ਅਜਿਹੀ ਇਕੋ ਹੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇਦੁਨਿਆਵੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਗੱਦੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲ ਸੀ-- ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਗਾਦੀ ਪਰ ਅਹੈ। ਸੋ ਨਹਿˆ ਤ੍ਰਾਸ ਕਿਸੂ ਤੇ ਲਹੈ। ਰਾਖਿ ਸਕਹਿ ਤੁਮ ਕੋ ਗੁਰ ਸੋਈ। ਅਪਰ ਬਿਖੈ ਨਿਸ਼ਚੈ ਨਹਿˆ ਕੋਈ। (ਉਹੀ, ਰਿਤੁ 2 ਅੰਸੂ 1, ਪੰਨਾ 4699)
ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੋਲ ਲੈ ਆਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ (ਗੁਰੂ ਜੀ) ਨੂੰ ਬੇਕਾਰ ਹੋਏ ਪਠਾਣ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੰਨ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ "ਚਾਰ ਸਰਦਾਰਾਂ ਕਾਲੇ ਖਾਂ, ਭੀਖਮ ਖਾਂ, ਨਿਜਾਬਤ ਖਾਂ ਅਤੇ ਉਮਰ ਖਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਪੰਜ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੁਪਈਆ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨੌਕਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।"2 ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਪਾਉਂਟੇ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਦੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸਾਹਿਤ ਵੀ ਲਿਖਿਆ। ਪਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਸੰਬੰਧੀ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭੁਲੇਖੇ ਪਾਏ ਗਏ ਤੇ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੇ ਜਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਭੀਮ ਚੰਦ ਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁੜਮ ਸ੍ਰੀਨਗਰ (ਗੜ੍ਹਵਾਲ) ਦੇ ਰਾਜੇ ਫਤਿਹ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ। ਰਾਜਾ ਫਤਿਹ ਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਭੀਮ ਚੰਦ ਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਭੀਮ ਚੰਦ ਦੇ ਅੜੀਅਲ ਵਤੀਰੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ-- ਸਮਧੀ ਕੇ ਹਰਖਾਵਨਿ ਕਾਰਨ। ਊਚੇ ਕੀਨਸਿ ਹੁਕਮ ਉਚਾਰਨਿ। ਦੁਹਰਿ ਚੋਬ ਧੌਂਸਾ ਧੁੰਕਾਰਹੁ। ਕਹਯੋ ਸਭਿਨਿ ਸੋਂ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਸੰਭਾਰਹੁ। (ਰਿਤੁ 2 ਅੰਸੂ 20, ਪੰਨਾ 4772)
ਭੰਗਾਣੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ
ਜਦੋਂ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁਰੀਦਾਂ ਸਮੇਤ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੋਲ ਆਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਜਦੋਂ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਭੰਗਾਣੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਘਮਸਾਣ ਦਾ ਯੁੱਧ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਤੁਰੰਤ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਡਟ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁਰੀਦਾਂ ਨੇ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦਰੀ ਦਿਖਾਈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਨਿਪੁੰਨ ਸਿਪਾਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੇ ਦੋ ਸਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਮੁਰੀਦ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਦਾ ਦੀ ਨੀਂਦ ਸੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਅਖੀਰ ਜਿੱਤ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦਾ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਕਰਕੇ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ ਦੇ ਬਦਲੇ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਪਈ ਇਸ ਸਾਂਝ ਉਂਤੇ ਸਦੀਵੀ ਮੋਹਰ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੂੰ "ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਪੁਸ਼ਾਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਲਿਖਿਆ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਬਖਸ਼ਿਆ। ਆਪਣੀ ਅੱਧੀ ਦਸਤਾਰ (ਪੱਗ) ਭੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਕੰਘਾ ਆਪ ਮੰਗ ਕੇ ਲੈ ਲਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਵਰਤ ਕੇ ਹਟੇ ਹੀ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕੇਸ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ।"4 ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਸਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ, ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ, ਸਢੌਰੇ ਵੀ ਗਏ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਭੱਲਾ ਖਾਨਦਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਖੀਆ ਗੁਰਬਖਸ਼ਾ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਯਕੀਨ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰ-ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਗੁਰਬਖਸ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਹੁਲ ਬਖਸ਼ੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।"5 ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਸੀਰਾਂ ਵੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਭਰਾ ਸੱਯਦ ਖਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਭੰਗਾਣੀ ਦੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵੀ ਇਸੇ ਨੇ ਦਬਾ ਲਈ ਸੀ। ਪਰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਇਹੀ ਸੱਯਦ ਖਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਤੇ ਨਿਕਲਿਆ ਤੇ ਸਢੌਰੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨਸੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਣ ਆਇਆ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨਸੀਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਤੇ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਤੋਂ ਵਰਜਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਸੱਯਦ ਖਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੱਲ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ਸੱਯਦ ਖਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੱਯਦ ਖਾਂ ਨੇ ਉਦੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤੇਜ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਦਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਆਏ ਸਢੌਰੇ ਦੇ ਹਾਕਮ ਮੁਹੰਮਦ ਉਸਮਾਨ ਖਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਟਾਲਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸਰਹਿੰਦ ਵੱਲ ਚੱਲਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸਮਾਨ ਖਾਨ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ
ਉਸਮਾਨ ਖਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਕਰਕੇ ਬੜਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੀਰ ਜੀ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਉਂਤਾਂ ਘੜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕਾਮਯਾਬ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਸਢੌਰੇ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੀਰ ਜੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਮਾਨ ਖਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜਬਰ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਫਿਰ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਨਵਾਬ ਦੀ ਈਨ ਨਾ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਬਿਰਾਜੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਵੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ ਵਿਖੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸਮਾਨ ਖਾਂ ਸਹੀ ਮੌਕਾ ਜਾਣ ਕੇ ਸਢੌਰੇ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੀਰ ਜੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਪੀਰ ਜੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਪੈ ਰਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਫਿਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਸਮਾਨ ਖਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਢੁਕਵਾਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਉਸਮਾਨ ਖਾਂ ਨੇ ਪੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾ ਕੇ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੀਰ ਜੀ ਤੇ ਉਸਮਾਨ ਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਦਾ ਸਢੌਰੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਸਦਮਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੀਰ ਜੀ ਦੇ ਪੱਕੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਡਰੋਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਸਨ।
ਉਸਮਾਨ ਖਾਂ ਦੇ ਹਾਕਮ ਪ੍ਰਸਤਾਂ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਸੋਧਣਾ
ਇਸ ਦਾ ਸਬੂਤ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਬੰਦੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਆਗਮਨ ਤੇ ਸਢੌਰੇ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਮਾਨ ਖਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀਰ ਜੀ ਉਂਤੇ ਕੀਤੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਸੁਣਾਈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ "ਸਢੌਰੇ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੀਰ ਸੱਯਦ ਬਦਰੁੱਦੀਨ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ (ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸੱਯਦ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ) ਕੇਵਲ ਇਸ ਕਰਕੇ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਮਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਭੰਗਾਣੀ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।"6 ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦਾ ਖੂਨ ਖੌਲ ਉਠਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਢੌਰੇ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਢੌਰੇ ਦੇ ਉਹ ਵਸਨੀਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉਂਤੇ ਉਸਮਾਨ ਖਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਾਕਮ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਅਸਹਿ ਅਤੇ ਅਕਹਿ ਜ਼ੁਲਮ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਹਾਕਮ-ਪ੍ਰਸਤਾਂ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਹਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਪ੍ਰਤੀ ਅਥਾਹ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਭਾਵੇਂ ਸਰੀਰਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਤਕਾਰ ਦੀ ਜੋਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਈ। ਅੱਜ ਵੀ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਮਾਣ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚਾਪਲੂਸ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੱਚ ਅਤੇ ਹੱਕ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਲਈ ਭੰਗਾਣੀ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤਕ ਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਪਾਤਰ ਬਣ ਗਏ।
ਰਾਜਰਾਣਾ
ਰਾਜਰਾਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਰਾਜਰਾਣਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 612 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 4.1 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਦੌਲਤਪੁਰਾ
ਦੌਲਤਪੁਰਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਰਾਮਪੁਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਡਾ. ਗੁਰੂਮੇਲ ਸਿੱਧੂ
''ਡਾ. ਗੁਰੂਮੇਲ ਸਿੱਧੂ''' (ਜਨਮ 23 ਮਈ 1944) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਕਿੱਤੇ ਪੱਖੋਂ ਉਹ ਜਨੈਟਿਕਸ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂਮੇਲ ਉਸਦਾ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਹੈ, ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਗੁਰਮੇਲ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ
ਕਾਰਲ ਯੋਹਾਨ ਕਾਊਤਸਕੀ
ਕਾਰਲ ਯੋਹਾਨ ਕੌਤਸਕੀ (16 ਅਕਤੂਬਰ, 1854 - 17 ਅਕਤੂਬਰ 1938) ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੈੱਕ-ਜਰਮਨ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਸੀ। 1895 ਵਿੱਚ ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ 1914 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤਕ ਕੌਤਸਕੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਚਿੰਤਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ "ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਦਾ ਪੋਪ" ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੌਤਸਕੀ, ਬਾਲਸ਼ਵਿਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵਧੀਕੀਆਂ ਦਾ ਤਕੜਾ ਆਲੋਚਕ ਸੀ। ਸੋਵੀਅਤ ਰਾਜ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਬਾਰੇ ਲੈਨਿਨ ਅਤੇ ਲਿਓਨ ਟਰਾਟਸਕੀ ਨਾਲ ਉਹਦੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਬਹਿਸਾਂ ਹੋਈਆਂ।
ਮਕਤਬ
ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਚਾਰ ਦੋਸਤਾਂ ਹਜ਼ਰਤ ਅਬੂਬਕਰ, ਹਜ਼ਰਤ ਉਮਰ, ਹਜ਼ਰਤ ਉਸਮਾਨ ਅਤੇ ਹਜ਼ਰਤ ਅਲੀ ਜਾਂ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਪਦਾਂ ਨੂੰ ਮਕਤਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੀਆਂ ਮਸਨਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਿਯਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਾਵਿ ਰੂਪ
ਫੈਜ਼ਲ ਖ਼ਾਨ
ਮੁਹੰਮਦ ਫੈਜ਼ਲ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ (ਜਨਮ 3 ਅਗਸਤ 1966) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੇਲਾ (2000) ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ਾਨੇ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਖਾਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਤਾਹਿਰ ਹੁਸੈਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਨਿਖਤ ਖਾਨ, (ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ) ਅਤੇ ਫ਼ਰਹਤ ਖਾਨ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਚਾਚਾ ਨਾਸਿਰ ਹੁਸੈਨ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਭਤੀਜਾ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਤਾਰਿਕ ਖਾਨ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੌਲਾਨਾ ਅਬੁਲ ਕਲਾਮ ਆਜ਼ਾਦ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਖਾਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ 1994 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫਿਲਮ ਮਧੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਅਤੇ ਵਿਕਰਮ ਭੱਟ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਮੇਲਾ (2000) ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਈ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ 2003 ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਆਂਧੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਆਖਰੀ ਫ਼ਿਲਮ 2005 ਵਿੱਚ 'ਚਾਂਦ ਬੁਝ ਗਿਆ' ਸੀ। ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਲੰਬੇ ਵਕਫੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜੇਸ਼ ਜੈਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਫ਼ਿਲਮ ਚਿਨਾਰ ਦਾਸਤਾਨ-ਏ-ਇਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਾਪਸੀ ਕਰੇਗਾ।
ਡੈਂਜਰ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਜ਼ਲ ਸੈਫ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਉਹ ਤਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਕੋਂਟਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਫੈਕਟਰੀ' 'ਚ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਗੀਤ ਨਾਲ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
2007 ਵਿੱਚ ਖਾਨ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਲਾਪਤਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਆਮਿਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਆਮਿਰ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਫੈਜ਼ਲ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਹੈ। ਆਖਰਕਾਰ ਉਸਨੂੰ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੁੰਬਈ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਆਖਿਰ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਗਾੜ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਆਮਿਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਫੈਜ਼ਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਲੜਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਸਨੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੈਸ ਕਵਰੇਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫੈਜ਼ਲ ਦੀ ਕਸਟਡੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਤਾਹਿਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966
ਰਾਡ ਲੇਵਰ
ਰੋਡਨੀ ਜਾਰਜ ਲੇਵਰ ਏਸੀ, ਐਮ ਬੀ ਈ (9 ਅਗਸਤ 1938) ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲਿਆਈ ਸਾਬਕਾ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੂੰ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖਿਡਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।     1968 ਵਿੱਚ ਓਪਨ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1964 ਤੋਂ 1970 ਤੱਕ ਦੇ ਪ੍ਰਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਨੰਬਰ 1 ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 1961-62 ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ 1 ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਟੈਨਿਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਲੇਵਰ ਦੇ 200 ਸਿੰਗਲਜ਼ ਖ਼ਿਤਾਬ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸੱਤ ਸਾਲ (1964-70) ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 10 ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਪੁਰਸ਼ ਰਿਕਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਲੇਵਰ ਨੇ 11 ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਂਮ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਓਪਨ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖੇਡਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਲੇਵਰ 19 62 ਅਤੇ 1969 ਵਿਚ ਦੋ ਵਾਰ ਕੈਲੰਡਰ-ਸਾਲ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਂਮ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਕੋ-ਇਕ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਓਲੰਪ ਯੁਅਰ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ 1967 ਵਿੱਚ "ਪ੍ਰੋ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ" ਸਮੇਤ ਅੱਠ ਪ੍ਰੋ ਸਕਾਲ ਖਿਤਾਬ ਵੀ ਜਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਭਿਆਸ ਦੌਰਾਨ ਡੇਵਿਸ ਕੱਪ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਡ ਸਲੇਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਆਸਟਰੇਲਿਆ ਲਈ ਪੰਜ ਡੇਵਿਸ ਕੱਪ ਖ਼ਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਰਾਡਨੀ ਜਾਰਜ ਲੇਵਰ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਅਗਸਤ 1938 ਨੂੰ, ਕੁਈਨਇਸਲੈਂਡ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਰਾਕਹੈਂਪਟਨ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਕ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕ ਅਤੇ ਕਸਾਈ ਰਾਏ ਲਵਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਮੇਲਾਬਾ ਰੋਫੀ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਜਾ ਸੀ।
1966 ਵਿਚ ਲੇਵਰ ਨੇ 27 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਕੈਲੇਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸਾਂ ਰਾਫੇਲ ਵਿਚ ਮੈਰੀ ਬੈਨਸਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਔਰਤ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲਵ ਹਾਡ, ਕੇਨ ਰੋਸੇਵਾਲ, ਰਾਏ ਐਮਰਸਨ, ਮੱਲ ਐਂਡਰਸਨ ਅਤੇ ਬੈਰੀ ਮਕੇ, ਸਮੇਤ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਗਰੁੱਪ ਚਰਚ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੇ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜੇ ਲਈ ਚੌਰਾਹੇ ਬਣਾਇਆ। ਲੇਵਰ ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਦਾ ਇਕ ਬੇਟਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਂਚੀ ਮਿਰਜ, ਕੋਰੋਨਾ ਡੇਲ ਮਾਰ, ਸਾਂਟਾ ਬਾਰਬਰਾ ਅਤੇ ਕਾਰਲਸਬੈਡ ਦੇ ਨੇੜੇ। ਨਵੰਬਰ 2012 ਵਿਚ ਕਾਰਲਸੇਬ ਵਿਚ 84 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਮੈਰੀ ਲੇਵਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਲੇਵਰ ਨੇ 1963 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਟੇਨਿਸ ਸਕੇਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਫ੍ਰੈਂਚ ਓਪਨ 1968 ਵਿੱਚ ਓਪਨ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੱਕ, ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ।
ਬਾਗ਼-ਏ-ਜਿਨਾਹ
ਬਾਗ਼-ਏ-ਜਿਨਾਹ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਾਗ਼ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲਾਰੰਸ ਬਾਗ਼ ਜਾਂ ਲਾਰੰਸ ਗਾਰਡਨ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ
ਪਾਟਨਗੜ੍ਹ
ਪਾਟਨਗੜ੍ਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮੱਧਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਡਿੰਡੋਰੀ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਆਦਿਵਾਸੀ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੋਂਡ ਕਲਾ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਇੱਕ ਹਜਾਰ ਦੇ ਲੱਗਭਗ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਬਾਲਗ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਈ ਪੇਂਟਰ ਚਿੱਤਰ-ਨੁਮਾਇਸ਼ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਿੰਡੋਰੀ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਮੀਆ ਪਾਲੀਆ
ਕਮੀਏ ਆਨਾ ਪਾਲੀਆ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Camille Anna Paglia ; ਜਨਮ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ 1947) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕਨ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਾਡੈਲਫ਼ੀਆ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਰਟਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ 1984 ਤੋਂ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
1964 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਬਿੰਘਮਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਹਾਰਪੁਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਇਸੇ ਸਾਲ, ਪਾਲੀਆ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ‘‘ਅਟ੍ਰੋਫ਼ੀ`` ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ। ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਇਸਦੀ ਸੋਚ ਉੱਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਵੀ ਮਿਲਟਨ ਕੈਸਲਰ ਦੁਆਰਾ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਮਾਤਾਂ ਦਾ ਸੀ।
1968 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਹਾਰਪੁਰ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਆਨੰਦ ਕੁਮਾਰ
ਆਨੰਦ ਕੁਮਾਰ (ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1973) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੁਪਰ 30 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਪਟਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਆਈਆਈਟੀ-ਜੇਈਈ ਲਈ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ਆਈਆਈਟੀਜ਼) ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਾਸਤੇ ਗਰੀਬ ਸਾਧਨ-ਹੀਣ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਚਿੰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 2018 ਤਕ, 480 ਵਿੱਚੋਂ 422 ਨੇ ਆਈਆਈਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਡਿਸਕਵਰੀ ਚੈਨਲ ਨੇ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਦਿਖਾਇਆ।   ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਨੂੰ 2019 ਦੀ ਫਿਲਮ, ਸੁਪਰ 30 ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਿਤਿਕ ਰੋਸ਼ਨ ਨੇ ਆਨੰਦ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਆਨੰਦ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਐਮਆਈਟੀ ਅਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਗਰੀਬ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਕਲੰਕਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਆਨੰਦ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪਟਨਾ, ਬਿਹਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਡਾਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਲਰਕ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਮਾਧਿਅਮ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੋ ਗਈ। ਬਚਪਨ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਪਟਨਾ, ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਪਟਨਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਨੰਬਰ ਥਿਊਰੀ ਉੱਤੇ ਪਰਚੇ ਲਿਖੇ, ਜੋ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਲ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਅਤੇ ਦ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਲ ਗਜ਼ਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਸਨ।
ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਹਾਲਤ ਕਾਰਨ ਪਟਨਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 1994-1995 ਵਿੱਚ ਸਪਾਂਸਰ ਦੀ ਭਾਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਉਥੇ ਜਾ ਨਾ ਸਕਿਆ।
ਆਨੰਦ ਦਿਨ ਸਮੇਂ ਗਣਿਤ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪਾਪੜ ਵੇਚਦਾ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਲਣ ਲਈ ਘਰ ਤੋਂ ਪਾਪੜਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਆਨੰਦ ਨੇ ਹੋਰ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਟਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਕੋਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਸਾਲੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਹਰ ਹਫਤੇ ਛੇ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਰੇਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਜਾਂਦਾ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਐਨ. ਰਾਜਮ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਵਾਇਲਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਹੋਸਟਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਮਰਾ ਸੀ। <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2018)">ਹਵਾਲੇ ਦੀ ਲੋੜ  ]
ਟੀਚਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਅਤੇ ਸੁਪਰ 30
1992 ਵਿਚ, ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਗਣਿਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 500 ਰੁਪਏ ਮਹੀਨੇ ਤੇ ਇੱਕ ਕਲਾਸਰੂਮ ਕਿਰਾਏ ਤੇ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੰਸਥਾ, ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਸ (RSM) ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਕਲਾਸ ਦੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਛੱਤੀ ਤੱਕ ਚਲੀ ਗੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਤਕਰੀਬਨ 500 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ 2000 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਈਆਈਟੀ-ਜੇਈਈ ਲਈ ਕੋਚਿੰਗ ਲਈ ਆਇਆ, ਜੋ ਗਰੀਬੀ ਕਾਰਨ ਸਾਲਾਨਾ ਦਾਖ਼ਲਾ ਫੀਸ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਆਨੰਦ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਸੁਪਰ 30 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਹੁਣ ਉਸਦੀ ਚਰਚਾ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।