cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਕੜ੍ਹੀ ਪੱਤੇ ਦਾ ਰੁੱਖ
thumb|right|ਕੜ੍ਹੀ ਪੱਤੇ ਦਾ ਰੁੱਖ ਕੜ੍ਹੀ ਪੱਤੇ ਦਾ ਰੁੱਖ (ਮੁਰਾਇਆ ਕੋਏਨਿਜੀ, (Murraya koenigii); ਉਮਰ (syn) ਬਰਗੇਰਾ ਕੋਏਨਿਜੀ, (Bergera koenigii), ਚਲਕਾਸ ਕੋਏਨਿਜੀ (Chalcas koenigii) ਤਪਤ-ਖੰਡੀ ਤੇ ਅਰਧ ਤਪਤ-ਖੰਡੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰੁਤਾਸੇਈ (Rutaceae) ਪਰਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਖਤ ਹੈ, ਜੋ ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਰਸੇਦਾਰ ਖਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਸਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੜ੍ਹੀ ਪੱਤਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਮਿੱਠੀ ਨਿੰਮ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਤਮਿਲ ਨਾਮ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ, ਉਹ ਪੱਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਰਸੇਦਾਰ ਖਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਸ਼ਬਦਾਰਥ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ - ਕਾਲ਼ੀ ਨਿੰਮ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਪੱਤੇ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਕੌੜੀ ਨਿੰਮ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੜ੍ਹੀ ਪੱਤੇ ਦੇ ਦਰਖਤ ਦਾ ਨਿੰਮ ਦੇ ਦਰਖਤ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੜ੍ਹੀ ਪੱਤਾ ਤੇਜ ਪੱਤਾ ਜਾਂ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ, ਜੋ ਭੂ ਮਧਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਪੱਤੇ ਹਨ, ਤੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵੱਖ ਹੈ।
ਵਿਵਰਣ
ਇਹ ਦਰਖਤ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਉਂਚਾਈ 4-6 ਮੀਟਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦੇ ਤਣੇ ਦਾ ਵਿਆਸ 40 ਸੈਂ ਮੀ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਪੱਤੇ ਨੁਕੀਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਟਾਹਣੀ ਵਿੱਚ 11-21 ਪੱਤੀਦਾਰ ਕਮਾਨੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਕਮਾਨੀ 2-4 ਸੈਂ ਮੀ ਲੰਬੀ ਅਤੇ 1-2 ਸੈਂ ਮੀ ਚੌੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਫੁਲ ਛੋਟੇ - ਛੋਟੇ, ਸਫੇਦ ਰੰਗ ਦੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਛੋਟੇ - ਛੋਟੇ, ਚਮਕੀਲੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਫਲ ਤਾਂ ਖਾਧੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਲੇਕਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਜਹਰੀਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਨੂੰ ਵਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੋਹਾਨ ਕਾਨਿਗ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਪਯੋਗ
ਮੁਰਾਇਆ ਕੋਏਨਿਜੀ (Murraya koenigii) ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਿੱਚ ਜੜੀ - ਬੂਟੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਔਸ਼ਧੀ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ – ਡਾਇਬੈਟਿਕ (anti-diabetic), ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ (antioxidant), ਐਂਟੀਮਾਇਕਰੋਬੀਅਲ (antimicrobial), ਐਂਟੀ-ਇੰਫਲੇਮੇਟਰੀ (ant-inflammatory), ਹੇਪਾਟੋਪ੍ਰੋਟੈਕਟਿਵ (hepatoprotective), ਐਂਟੀ-ਹਾਇਪਰਕੋਲੇਸਟਰੋਲੇਮਿਕ (anti-hypercholesterolemic) ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਕੜ੍ਹੀ ਪੱਤਾ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਤੰਦੁਰੁਸਤ ਵਾਲਾਂ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੜ੍ਹੀ ਪੱਤੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਉਪਯੋਗ ਰਸੇਦਾਰ ਖਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਹੋਰ ਕਈ ਖਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਸਾਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪਜ
ਬੂਟੇ ਉਗਾਉਣ ਲਈ ਤਾਜੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਬੀਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸੁੱਕੇ ਜਾਂ ਮੁਰਝਾਏ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਕੁਰ-ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਫਲ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸੰਪੂਰਣ ਤੌਰ ਤੇ (ਜਾਂ ਗੁੱਦ ਕੱਢਕੇ) ਗਮਲੇ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਗੱਡ ਦਿਓ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਗਿੱਲਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਿਰਫ ਨਮ ਬਣਾਈਂ ਰਖੋ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਸ਼ਧੀ ਪੌਦੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਸਾਲੇ
ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ
ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਉਪ-ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਦੱਖਣ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬ, ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਦੇ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪੈਂਦੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਭੂਗੋਲਕ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਮੁੱਖਦੀਪੀ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਜਿਹਨੂੰ ਹਿੰਦਚੀਨ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੰਬੋਡੀਆ, ਲਾਓਸ, ਮਿਆਂਮਾਰ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਵੀਅਤਨਾਮ ਅਤੇ ਪਰਾਇਦੀਪੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਰੂਨਾਏ, ਪੂਰਬੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਪੂਰਬੀ ਤਿਮੋਰ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਫ਼ਿਲਪੀਨਜ਼, ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਪੁਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਜੰਗ ਤੇ ਅਮਨ
ਜੰਗ ਤੇ ਅਮਨ ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1869 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ। ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  ਇਸ ਵਿੱਚ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਿਉਂਦੇ ਜਾਗਦੇ ਪਾਤਰ ਹਨ।  ਲੈਨਿਨ ਨੇ ਤਾਲਸਤਾਏ ਨੂੰ 'ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ' ਕਿਹਾ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰਚਨਾ ਅੰਨਾ ਕਾਰੇਨੀਨਾ (1873–1877) ਸਮੇਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੰਗ ਤੇ ਅਮਨ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਉੱਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਜਾਰਸ਼ਾਹੀ ਸਮਾਜ ਉੱਤੇ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੇ ਦੌਰ ਦੇ ਅਸਰਾਂ ਨੂੰ, ਪੰਜ ਰੂਸੀ ਕੁਲੀਨ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਤੱਕ ਚਿਤਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਇੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਉਦੋਂ ਦ ਯੀਅਰ 1805 ਸੀ, ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ 1865 ਅਤੇ 1867 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਰੂਸੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਦ ਰਸੀਅਨ ਮੈਸੰਜਰ ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ ਛਪੇ ਸਨ। ਪੂਰਾ ਨਾਵਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1869 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸੀ। 2003 ਵਿੱਚ, ਬੀ ਬੀ ਸੀ ਦੇ ਸਰਵੇ ਦ ਬਿੱਗ ਰੀਡ ਨੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ 20ਵੇਂ ਨੰਬਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ।
ਰਚਨਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਤਾਲਸਤਾਏ ਨੇ 1863 ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਅਤੇ ਅਮਨ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭਾਬੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਬਰਸ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ, ਕੀ ਉਸਨੂੰ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਕਾਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸ, ਡਾਇਰੀਆਂ ਜਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਕੁਝ ਲਿਖਤੀ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੂਸੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਡਰਾਫਟ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਭੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੱਧ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ "1805" ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਦੀ ਲਿਖਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੋਪੇਨਹਾਊਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੇਰਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ। ਤਾਲਸਤਾਏ ਨੇ ਅਫਨਾਸੀ ਫੇਟ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਜੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੋਪੇਨਹਾਊਰ ਨੇ ਦ ਵਰਲਡ ਵਿੱਚ ਵਿਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਖਰੜਾ 1863 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1865 ਵਿੱਚ, ਰਸ਼ਕੀ ਵੈਸਟਨਿਕ (ਰਸ਼ੀਅਨ ਮੈਸੇਂਜਰ) ਨੇ ਇਸ ਡਰਾਫਟ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ 1805 ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਤਾਲਸਤਾਏ ਇਸ ਸੰਸਕਰਣ ਤੋਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਇਸਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ 1867 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਅੰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1866 ਅਤੇ 1869 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੂਰੇ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖਿਆ। ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੋਫੀਆ ਤਾਲਸਤਾਏ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੱਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਪੂਰਨ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਰੂਸੀ ਵੈਸਟਨਿਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੰਸਕਰਣ ਦਾ ਅੰਤ 1869 ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਅਤੇ ਅਮਨ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸੰਸਕਰਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਰੂਸੀ ਨੇ ਲੜੀਬੱਧ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਨਾਵਲ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਲਗਭਗ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਵਿਕ ਗਿਆ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਰੰਤ ਕਈ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
1805 ਦੀ ਖਰੜੇ ਨੂੰ 1893 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਜਰਮਨ, ਫਰਾਂਸੀਸੀ, ਸਪੈਨਿਸ਼, ਡੱਚ, ਸਵੀਡਿਸ਼, ਫਿਨਿਸ਼, ਅਲਬਾਨੀਅਨ, ਕੋਰੀਅਨ ਅਤੇ ਚੈੱਕ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਾਲਸਤਾਏ ਨੇ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਦੀ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਬਣਤਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਲਈ ਨੋਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੀ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪਾਤਰ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਹਿਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਕਸਰ ਸਿਨੇਮਾ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾਯੋਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਾਹਿਤਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜੋ ਪੈਨਿੰਗ, ਵਾਈਡ ਸ਼ਾਟਸ ਅਤੇ ਕਲੋਜ਼-ਅੱਪ ਵਰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਯੰਤਰ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਾਲਸਤਾਏ ਲਈ ਨਿਵੇਕਲੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਨਾਵਲ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਜੋ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਾਲਸਤਾਏ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਹਿਰ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਮਿਆਰੀ ਰੂਸੀ ਪਾਠ ਨੂੰ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ (ਪੰਦਰਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਤਿਕਾ ਹੈ। ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਅੱਧ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪਾਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅੰਤਿਕਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜੰਗ, ਸ਼ਕਤੀ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਾਰੇ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸੰਖੇਪ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ, ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ, ਇਹਨਾਂ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਤਿਕਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗ
ਇਹ ਨਾਵਲ 1805 ਤੋਂ 1820 ਤੱਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਥਰੀਨ ਮਹਾਨ ਦਾ ਯੁੱਗ ਅਜੇ ਵੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ਾ ਸੀ। ਕੈਥਰੀਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਬਣਾ ਲਈ ਸੀ। ਅਗਲੇ 100 ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਰੂਸੀ ਰਈਸ ਲਈ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਬੋਲਣਾ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਲੋੜ ਬਣ ਗਈ।
ਨਾਵਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਦਰਭ 1805 ਵਿੱਚ ਲੁਈਸ ਐਂਟੋਇਨ, ਡਿਊਕ ਆਫ ਐਂਗੀਅਨ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਯੁੱਧਾਂ ਦੌਰਾਨ ਰੂਸ ਉੱਤੇ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪਹਿਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਬੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਮ ਮੁਹਿੰਮ, ਔਸਟਰਲਿਟਜ਼ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਟਿਲਸਿਟ ਦੀਆਂ ਸੰਧੀਆਂ, ਅਤੇ ਏਰਫਰਟ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਤਾਲਸਤਾਏ ਨੇ ਰੂਸ 'ਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ 1811 ਦੇ ਧੂਮਕੇਤੂ ਦਾ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤਾਲਸਤਾਏ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਓਸਟ੍ਰੋਵਨੋ ਦੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ੇਵਰਡੀਨੋ ਰੀਡਾਊਟ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਮਾਸਕੋ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਟਾਰੂਟਿਨੋ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਮਲੋਯਾਰੋਸਲਾਵਟਸ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਵਿਆਜ਼ਮਾ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਸਨੋਈ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤਮ ਲੜਾਈ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਬੇਰੇਜ਼ੀਨਾ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਤਰ ਮਾਸਕੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ
ਇਹ ਨਾਵਲ ਪੰਜ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ- ਬੇਜ਼ੂਖੋਵਜ਼, ਬੋਲਕੋਨਸਕੀਜ਼, ਰੋਸਟੋਵਜ਼, ਕੁਰਾਗਿਨਸ ਅਤੇ ਡਰੂਬੇਟਸਕੋਇਸ।
ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹਨ:
ਬੇਜ਼ੂਖੋਵਸ
ਬੋਲਕੋਨਸਕੀਜ਼
ਰੋਸਟੋਵਜ਼
ਕੁਰਗਿਨਸ
ਡਰੂਬੇਟਸਕੋਇਸ
ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਤਰ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਈ ਅਸਲ-ਜੀਵਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਾਤਰ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮਿਖਾਇਲ ਕੁਤੁਜ਼ੋਵ) ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ
ਇਹ ਨਾਵਲ ਜੁਲਾਈ 1805 ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ, ਅੰਨਾ ਪਾਵਲੋਵਨਾ ਸ਼ੈਰਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਏ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਰਾਣੀ ਮਾਰੀਆ ਫੀਓਡੋਰੋਵਨਾ ਦੀ ਨੌਕਰਾਣੀ ਸੀ। ਸੈਲੂਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਕਈ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੀਅਰੇ (ਪਿਓਟਰ ਕਿਰੀਲੋਵਿਚ) ਬੇਜ਼ੂਖੋਵ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰਨ ਕਿਨਾਰੇ ਹੈ। ਪਿਅਰੇ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਲਝਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਖਰਚੇ 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਪੀਅਰੇ ਦਿਆਲੂ ਹੈ ਪਰ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜੀਬ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਹੋਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਰਟੀ 'ਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਅਰੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਭ ਪੁਰਾਣੀ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਔਲਾਦ ਦਾ ਪਸੰਦੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੀਅਰੇ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਕਾਉਂਟ ਬੇਜ਼ੂਖੋਵ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ ਆਦਮੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੀਅਰੇ ਉਸਦਾ ਪਸੰਦੀਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤੇ ਕੁਲੀਨ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਹੈ।
ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਪੀਅਰੇ ਦਾ ਦੋਸਤ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਂਦਰੇਈ ਨਿਕੋਲਾਏਵਿਚ ਬੋਲਕੋਨਸਕੀ, ਲੀਜ਼ ਦਾ ਪਤੀ, ਇੱਕ ਮਨਮੋਹਕ ਸਮਾਜ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਹੈ। ਉਹ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੈ; ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਖਾਲੀ ਅਤੇ ਸਤਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪੀਅਰੇ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੀਅਰੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਝਗੜੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੀਅਰੇ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਇੱਕ ਕੈਰੀਅਰ ਚੁਣਨ ਲਈ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਭੇਜਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਬੇਚੈਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਂਦਰੇਈ ਪੀਅਰੇ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਯੁੱਧ (ਆਸਟਰਲਿਟਜ਼ ਦੀ ਲੜਾਈ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮਿਖਾਇਲ ਇਲਾਰੀਓਨੋਵਿਚ ਕੁਤੁਜ਼ੋਵ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ-ਡੀ-ਕੈਂਪ ਬਣਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕੇ।
ਇਹ ਪਲਾਟ ਰੂਸ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਾਸਕੋ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤਕ, ਵਧੇਰੇ ਰੂਸੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਮਾਜ ਦੇ ਉਲਟ ਰੋਸਟੋਵ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਾਉਂਟ ਇਲਿਆ ਐਂਡਰੀਏਵਿਚ ਰੋਸਟੋਵ ਅਤੇ ਕਾਉਂਟੇਸ ਨਤਾਲਿਆ ਰੋਸਟੋਵਾ ਇੱਕ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੋੜੇ ਹਨ ਪਰ ਆਪਣੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਵਿੱਤ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਹਨ। ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਨਤਾਸ਼ਾ (ਨਤਾਲੀਆ ਇਲੀਨਿਚਨਾ) ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੋਰਿਸ ਡ੍ਰੁਬੇਟਸਕੋਏ, ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਫਸਰ ਵਜੋਂ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬੋਰਿਸ ਦੀ ਮਾਂ ਅੰਨਾ ਮਿਖਾਇਲੋਵਨਾ ਡ੍ਰੁਬੇਟਸਕਾਯਾ ਹੈ ਜੋ ਕਾਉਂਟੇਸ ਨਤਾਲਿਆ ਰੋਸਟੋਵਾ ਦੀ ਬਚਪਨ ਦੀ ਦੋਸਤ ਹੈ। ਵੀਹ ਸਾਲਾ ਨਿਕੋਲਾਈ ਇਲਿਚ ਸੋਨੀਆ (ਸੋਫੀਆ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੋਵਨਾ), ਉਸ ਦੀ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲਾ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ, ਇੱਕ ਅਨਾਥ, ਜਿਸਨੂੰ ਰੋਸਟੋਵਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੱਚਾ, ਵੇਰਾ ਇਲੀਨਿਚਨਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹੰਕਾਰੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਰੂਸੀ-ਜਰਮਨ ਅਫਸਰ, ਅਡੋਲਫ ਕਾਰਲੋਵਿਚ ਬਰਗ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸੰਭਾਵੀ ਵਿਆਹ ਹੈ। ਪੇਟੀਆ (ਪਿਓਟਰ ਇਲੀਚ) ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਉਮਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਫੌਜ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਉਤਸੁਕ ਹੈ।
ਬਾਲਡ ਹਿਲਜ਼ ਵਿਖੇ, ਬੋਲਕੋਨਸਕੀਜ਼ ਦੀ ਕੰਟਰੀ ਅਸਟੇਟ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਂਦਰੇਈ ਯੁੱਧ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਗਰਭਵਤੀ ਪਤਨੀ ਲੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਨਕੀ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਿੰਸ ਨਿਕੋਲਾਈ ਐਂਡਰੀਏਵਿਚ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਪੂਰਵਕ ਧਾਰਮਿਕ ਭੈਣ ਮਾਰੀਆ ਨਿਕੋਲਾਯੇਵਨਾ ਬੋਲਕੋਨਸਕਾਯਾ ਨਾਲ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਕੁਲੀਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਬੇਵਫ਼ਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਔਸਟਰਲਿਟਜ਼ ਦੀ ਲੜਾਈ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘਟਨਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਂਦਰੇਈ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਉਸਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਵਿਚ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਂਦਰੇਈ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਇਕ, ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸਦਾ ਪਿਛਲਾ ਜੋਸ਼ ਚਕਨਾਚੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਹੁਣ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤਾ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦਾ, ਉਸ ਉੱਚੇ, ਧਰਮੀ ਅਤੇ ਦਿਆਲੂ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਝਿਆ ਸੀ। ਤਾਲਸਤਾਏ ਨੇ ਆਸਟਰਲਿਟਜ਼ ਨੂੰ ਰੂਸ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਰੀਖਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਪਾਹੀ ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਹਿਮਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਲੜਦੇ ਸਨ ਜੋ ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 1812 ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬੋਰੋਡੀਨੋ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੀਆਂ।
ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ
ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਿਕੋਲਾਈ ਰੋਸਟੋਵ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਡੇਨੀਸੋਵ ਦੇ ਨਾਲ ਛੁੱਟੀ 'ਤੇ ਮਾਸਕੋ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਪਾਵਲੋਗਰਾਡ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਤਾਸ਼ਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਮੁਟਿਆਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ। ਡੇਨੀਸੋਵ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਕੋਲਾਈ ਡੋਲੋਖੋਵ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਡੋਲੋਖੋਵ ਨੂੰ ਸੋਨੀਆ, ਨਿਕੋਲਾਈ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਿਕੋਲਾਈ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਡੋਲੋਖੋਵ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਨਿਕੋਲਾਈ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਡੋਲੋਖੋਵ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਾਜ਼ ਡੋਲੋਖੋਵ ਤਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਕੋਲਾਈ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਕੋਲਾਈ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਹਰ ਹੱਥ ਗੁਆ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ 43,000 ਰੂਬਲ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਗੰਭੀਰ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਨਿਕੋਲਾਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਵਾਰਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਕੁਚਲੇ ਅਤੇ ਅਨਾਥ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ, ਦਾਜ-ਰਹਿਤ ਸੋਨੀਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਿਏਰੇ ਬੇਜ਼ੂਖੋਵ, ਆਖਰਕਾਰ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਰਾਸਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ 'ਤੇ, ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਭੜਕਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਤੋਂ ਰੂਸੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ ਕੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿ ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਿੰਸ ਕੁਰਾਗਿਨ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਅਨੈਤਿਕ ਧੀ ਹੇਲੇਨ (ਏਲੇਨਾ ਵੈਸੀਲੀਏਵਨਾ ਕੁਰਾਗਿਨਾ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ। ਹੇਲੇਨ, ਜਿਸਦੀ ਕਿ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਐਨਾਟੋਲ ਨਾਲ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਅਫਵਾਹ ਹੈ, ਪੀਅਰੇ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ। ਹੇਲੇਨ ਦਾ ਡੋਲੋਖੋਵ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੋਣ ਦੀ ਅਫਵਾਹ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੀਅਰੇ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੀਅਰੇ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਗੁਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡੋਲੋਖੋਵ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੀਅਰੇ ਨੇ ਡੋਲੋਖੋਵ ਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੇਲੇਨ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੀਅਰੇ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਯਕੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ, ਪੀਅਰੇ ਫ੍ਰੀਮੇਸਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਦੋ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਉਸਦੇ ਜਨੂੰਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਟਕਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਲਾਪਰਵਾਹ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਲਸਤਾਏ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਨੈਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪੂਰਣ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੈਤਿਕ ਜੀਵਨ ਕਿਵੇਂ ਜੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੀਅਰੇ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਲਾਮਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਖਰਕਾਰ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਪਿਅਰੇ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਂਦਰੇਈ ਬੋਲਕੋਨਸਕੀ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੈ। ਆਂਦਰੇਈ ਇੱਕ ਮਿਲਟਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਘਾਤਕ ਜ਼ਖ਼ਮ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ, ਸਿਰਫ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਲੀਜ਼ ਨੂੰ ਜਣੇਪੇ ਵਿੱਚ ਮਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਵਿਵਹਾਰ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੀ ਦੋਸ਼ੀ ਜ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਬੱਚਾ, ਨਿਕੋਲਾਈ, ਬਚ ਗਿਆ। ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬੋਝ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਂਦਰੇਈ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਪਰ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਰੂਸੀ ਪਾਸੇ ਦੇ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਸੰਗਠਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਫੌਜੀ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਕੋਡਬੱਧ ਕਰੇਗਾ। ਪਿਅਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਵਾਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ: ਇਸ ਅਨੈਤਿਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਪਿਅਰੇ ਸਰਬ ਧਰਮ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਪੀਅਰੇ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਹੇਲੇਨ, ਉਸਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫ੍ਰੀਮੇਸਨ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇਲੇਨ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋਸਟੇਸ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਂਦਰੇਈ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਲਿਖੇ ਫੌਜੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭੋਲੇਪਣ ਨਾਲ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਨ ਨਤਾਸ਼ਾ, ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਂਡਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੋਸ਼ੀਲੇ ਸੁਹਜ ਨਾਲ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਂਦਰੇਈ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮਕਸਦ ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ, ਰੋਸਟੋਵਜ਼ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਤਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਂਦਰੇਈ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰੋਸਟੋਵਸ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋੜਾ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਉਡੀਕ ਕਰੇ। ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਂਦਰੇਈ ਨਤਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਕਾਉਂਟ ਰੋਸਟੋਵ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸੋਨਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਟਰੌਸੋ ਲਈ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਸਕੋ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਤਾਸ਼ਾ ਮਾਸਕੋ ਓਪੇਰਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹੇਲੇਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਐਨਾਟੋਲ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਐਨਾਟੋਲੇ ਨੇ ਉਦੋਂ ਇੱਕ ਪੋਲਿਸ਼ ਔਰਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਪੋਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਨਤਾਸ਼ਾ ਵੱਲ ਬਹੁਤ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਭਰਮਾਉਣ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚਦਾ ਹੈ। ਐਨਾਟੋਲ ਨਤਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਖਰਕਾਰ ਭੱਜਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਤਾਸ਼ਾ ਨੇ ਆਂਦਰੇਈ ਦੀ ਭੈਣ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮਾਰੀਆ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੰਗਣੀ ਤੋੜਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ। ਆਖਰੀ ਪਲਾਂ 'ਤੇ, ਸੋਨੀਆ ਨੂੰ ਭੱਜਣ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਤਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਐਨਾਟੋਲ ਦੇ ਵਿਆਹ ਬਾਰੇ ਪੀਅਰੇ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਨਤਾਸ਼ਾ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੀਅਰੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਤਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ 1811-12 ਦਾ ਧੂਮਕੇਤੂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਪਿਅਰੇ ਲਈ ਜੀਵਨ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਂਡਰੇਈ ਨੇ ਨਤਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਤੋੜਨ ਨੂੰ ਠੰਡੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪੀਅਰੇ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਹੰਕਾਰ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ।
ਤੀਜੀ ਕਿਤਾਬ
ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨਾਲ, ਨਤਾਸ਼ਾ ਇਸ ਹਨੇਰੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ ਰਹਿਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਫੌਜ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਰੂਸ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਪੀਅਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿਮੇਟ੍ਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ। ਬੁੱਢੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਬੋਲਕੋਨਸਕੀ ਦੀ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੁਟੇਰੇ ਉਸਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਲਈ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੋਲਕੋਨਸਕੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਸੀ ਫੌਜ ਤੋਂ ਕੋਈ ਸੰਗਠਿਤ ਮਦਦ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ, ਪਰ ਨਿਕੋਲਾਈ ਰੋਸਟੋਵ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਿਸਾਨ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮਾਰੀਆ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਪਸ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ, ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਪੇਟੀਆ ਜ਼ਾਰ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਾਰ ਦੁਆਰਾ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦੀ ਬਾਲਕੋਨੀ ਦੀ ਖਿੜਕੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਇੱਕ ਬਿਸਕੁਟ ਨੂੰ ਖੋਹਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਦੁਆਰਾ ਲਗਭਗ ਕੁਚਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸੇ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਖੁਦ ਇਸ ਭਾਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਗ੍ਰਾਂਡੇ ਆਰਮੀ ਦੇ ਚਾਰ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਗਠਿਤ ਫੋਰਸ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਲੱਖ ਚਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ) ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਦੇਸੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੇ ਅਮਲੇ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਵੈਨਟੇਜ ਪੁਆਇੰਟ ਤੋਂ ਬੋਰੋਡਿਨੋ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇਖਣ ਲਈ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਦੇਰ ਤੱਕ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅਸਲਾ ਚੁੱਕਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜੰਗ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਯੂਜੀਨ ਦੇ ਤੋਪਖਾਨੇ ਨੇ ਰੂਸੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਾਲਮਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਰਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਰਸ਼ਲ ਨੇ ਅਤੇ ਡੇਵੌਟ ਨੇ ਸੇਮਯੋਨੋਵਸਕਾਇਆ ਉਚਾਈਆਂ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਰਾਸਫਾਇਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਲੜਾਈ ਦੋਵਾਂ ਫੌਜਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਘਿਣਾਉਣੀ ਹੱਤਿਆ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੁਕਾਵਟ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰੂਸੀਆਂ ਨੇ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੀ ਨਾਮਵਰ ਅਜਿੱਤ ਫੌਜ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਨੈਤਿਕ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰੂਸੀ ਫ਼ੌਜ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਨੂੰ ਮਾਸਕੋ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨਾਤੋਲੇ ਕੁਰਗਿਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਂਦਰੇਈ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਐਨਾਟੋਲ ਇੱਕ ਲੱਤ ਗੁਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਂਦਰੇਈ ਨੂੰ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗ੍ਰੇਨੇਡ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੋਸਟੋਵਜ਼ ਨੇ ਮਾਸਕੋ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਆਖਰੀ ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕੀਤਾ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਕੁਤੁਜ਼ੋਵ ਮਾਸਕੋ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਸਕੋਵਾਈਟਸ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਭੱਜਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਲੜਨਾ ਹੈ। ਮਾਸਕੋ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਇਨ ਚੀਫ ਕਾਉਂਟ ਫਿਓਡੋਰ ਰੋਸਟੋਪਚਿਨ, ਪੋਸਟਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਪਿੱਚਫੋਰਕਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਭੱਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤਾਲਸਤਾਏ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਣੇ ਇੱਕ ਛੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਾੜਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਰੂਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਫਰਾਂਸੀਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਰੋਸਟੋਵਜ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਨਤਾਸ਼ਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਰੋਡੀਨੋ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ। ਨਤਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਂਦਰੇਈ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੀ ਫੌਜ ਆਖਰਕਾਰ ਇੱਕ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੜ ਰਹੇ ਮਾਸਕੋ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੀਅਰੇ ਨੇਪੋਲੀਅਨ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ 'ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮਨਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਸਾਨੀ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਨਤਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਾਸਕੋ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਤਾਸ਼ਾ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੀਅਰੇ ਨੇ ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਅਫਸਰ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ, ਜੋ ਪਨਾਹ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ, ਪੀਅਰੇ ਦੇ ਇੱਕ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੋਸਤ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੀਅਰੇ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ, ਦੋਸਤਾਨਾ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਪੀਅਰੇ ਆਪਣੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਲੁੱਟਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਔਰਤ ਦੀ ਗਰਦਨ ਤੋਂ ਹਾਰ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਿਅਰੇ ਨੇ ਸੈਨਿਕਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਚੌਥੀ ਕਿਤਾਬ
ਫੜੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੀਅਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਚ ਗਿਆ, ਪਿਅਰੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਕੈਦੀ, ਪਲਾਟਨ ਕਰਾਟੇਵ, ਇੱਕ ਸੰਤ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਕਿਸਾਨ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਰਾਤੇਵ ਵਿੱਚ, ਪਿਅਰੇ ਨੂੰ ਆਖਰਕਾਰ ਉਹ ਲੱਭਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਉਹ ਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ: ਇੱਕ ਇਮਾਨਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਦਿਖਾਵਾ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਪਿਅਰੇ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅਰਥ ਲੱਭ ਲਿਆ। ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸਕੋ ਨੂੰ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਨਮਾਨੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੋਲੀ ਮਾਰਨ ਦੇ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੀਅਰੇ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਰੂਸੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਕੋ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਵਾਪਸੀ ਦੌਰਾਨ ਗ੍ਰੈਂਡ ਆਰਮੀ ਨਾਲ ਮਾਰਚ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਬਿਪਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ-ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਕਰਾਤੇਵ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਦੁਆਰਾ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ-ਪਿਏਰੇ ਨੂੰ ਆਖਰਕਾਰ ਡੋਲੋਖੋਵ ਅਤੇ ਡੇਨੀਸੋਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਛੁਡਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਰਾਂਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਝੜਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੌਜਵਾਨ ਪੇਟੀਆ ਰੋਸਟੋਵ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਆਂਦਰੇਈ ਨੂੰ ਮਾਸਕੋ ਤੋਂ ਯਾਰੋਸਲਾਵਲ ਵੱਲ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਰੋਸਟੋਵ ਦੁਆਰਾ ਲੱਭ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਨਤਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਮਾਰੀਆ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਗੁਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਆਖਰੀ ਕੰਮ ਵਜੋਂ ਨਤਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਕੋਲਾਈ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵਿੱਤ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੇਟੀਆ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਫੌਜ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਰੋਸਟੋਵਜ਼ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਅਮੀਰ ਮਾਰੀਆ ਬੋਲਕੋਨਸਕਾਯਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਸਹਿਜ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਨਾਵਲ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਿਅਰੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੇਲੇਨ ਦੀ ਗਰਭਪਾਤ ਦੀ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਤਾਲਸਤਾਏ ਇਸ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੋ ਸੁਹਜਮ ਉਹ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਉਹ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ)। ਪੀਅਰੇ ਨੂੰ ਨਤਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੇਤੂ ਰੂਸੀ ਮਾਸਕੋ ਦਾ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਤਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਿੰਸ ਆਂਦਰੇਈ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਕਰਾਟੇਵ ਦੇ ਪੀਅਰੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹਨ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮਾਰੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਪਿਏਰੇ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਨਤਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ।
ਅੰਤਿਕਾ ਪਹਿਲੀ
ਅੰਤਿਕਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ 1813 ਵਿੱਚ ਪੀਅਰੇ ਅਤੇ ਨਤਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਉਂਟ ਰੋਸਟੋਵ ਦੀ ਮੌਤ ਛੇਤੀ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨਿਕੋਲਾਈ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਆਈ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਿਕੋਲਾਈ ਤੇ ਦੀਵਾਲੀਆਪਨ ਦੀ ਕਗਾਰ 'ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਪੈਸੇ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਘਿਣਾਉਣਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਕੋਲਾਈ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਮਾਰੀਆ ਲਈ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿਕੋਲਾਈ ਅਤੇ ਮਾਰੀਆ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੀਆ ਨਾਲ ਬਾਲਡ ਹਿੱਲਜ਼ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਿਅਰੇ ਅਤੇ ਨਤਾਸ਼ਾ 1820 ਵਿੱਚ ਬਾਲਡ ਹਿਲਜ਼ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਪਤੀ ਅਧਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ, ਲੜਕੇ ਵਰਗਾ ਨਿਕੋਲੇਨਕਾ ਅਤੇ ਪਿਅਰੇ ਦੋਵੇਂ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਣਗੇ। ਪਹਿਲਾ ਐਪੀਲੋਗ ਨਿਕੋਲੇਂਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਕਰੇਗਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮਰਹੂਮ ਪਿਤਾ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਣਗੇ।
ਅੰਤਿਕਾ ਦੂਜੀ
ਅੰਤਿਕਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ। ਉਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ। ਉਹ ਫਿਰ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਛੋਟੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲੋੜ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਉਲਟ ਸਬੰਧ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ, ਜ਼ਰੂਰਤ ਕਾਰਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੁਆਰਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਇੱਛਾ ਚੇਤਨਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੈ। ਤਾਲਸਤਾਏ ਨੇ ਨਵੇਂ ਉਭਰ ਰਹੇ ਡਾਰਵਿਨਵਾਦ ਦਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਲਤਾਵਾਦੀ ਕਹਿ ਕੇ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ, ਇਸਦੀ ਤੁਲਨਾ ਖਿੜਕੀਆਂ, ਆਈਕਾਨਾਂ, ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਰ ਨਾਲ ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ ਪਲਾਸਟਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਾਡੀ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲੋੜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾ ਦੂਜੇ ਜਿੰਨਾ ਅਸਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਕਿ ਇਸਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ। ਉਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਗਤੀ ਦੀ ਕੋਪਰਨੀਕਨ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਪਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡੀਆਂ ਤਤਕਾਲੀ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਫਿੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬੇਹੂਦਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅੰਤਿਕਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇਸ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਨਮਾਨੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਜ਼ਾਦ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਜ਼ਾਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਆਜ਼ਾਦ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਨੈਤਿਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਿਧਾਂਤ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਨੁਵਾਦ
ਜੰਗ ਅਤੇ ਅਮਨ ਹੁਣ ਤੱਕ 10 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਕੱਲੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸਦੇ 10 ਦੇ ਕਰੀਬ ਅਨੁਵਾਦ ਕਾਰਜ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੇ ਨਾਵਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ
ਸੁਰਖੀ
ਸੁਰਖੀ ਜਾਂ ਲਿਪਸਟਿਕ ਇੱਕ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਵਸਤੂ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਬੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਣ ਅਤੇ ਨਿਖਾਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਮ ਸੁਰਖੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਰਕੇ ਰੰਗ, ਤੇਲ ਅਤੇ ਮੋਮ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਸੁਰਖੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਸ਼੍ਰਿੰਗਾਰ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਕਿਸਮਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁਰਖੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵੀ ਆਮ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਾਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ
ਜੂਨ ਚੈਨ
ਜੂਨ ਚੈਨ (ਜਨਮ 6 ਜੂਨ 1956) ਅਮਰੀਕੀ ਲੈਸਬੀਅਨ ਕਾਰਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਅਨ ਲੈਸਬੀਅਨ ਆਫ ਦ ਈਸਟ ਕੋਸਟ (ਏ.ਐਲ.ਓ.ਈ.ਸੀ) ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ ਚੈਨ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆਈ-ਅਮਰੀਕੀ ਕਮਿਉਨਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ।
ਜੀਵਨੀ
ਚੈਨ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਜੂਨ 1956 ਨੂੰ ਲੋਅਰ ਮਨਹੱਟਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਦੇ ਚਾਈਨਾਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਚੈਨ ਦੀ ਮਾਂ ਚੀਨ ਤੋਂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਸੀ। ਚੈਨ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਚਾਈਨਾਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਨਸਲਵਾਦੀ ਰਵੱਈਏ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।  ਚੈਨ ਨੇ ਬ੍ਰੌਨਕਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1973 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ।  ਉਸਨੇ 1977 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।  ਚੈਨ ਨੇ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਬਫੇਲੋ ਤੋਂ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਚੈਨ ਅਤੇ ਕੈਥਰੀਨ ਹਾਲ 1983 ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਲੈਸਬੀਅਨਜ਼ ਦਾ ਸਲਾਈਡ ਸ਼ੋਅ ਬਣਾਇਆ ਜੋ 1980 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਏਸ਼ੀਅਨ ਲੈਸਬੀਅਨ ਹਿਸਟਰੀ ਸਲਾਈਡ ਸ਼ੋਅ ਪੌਲੀ ਥਿਸਟਲਥਵੈਟ ਦੁਆਰਾ "ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਲਾਈਡ ਸ਼ੋਅ ਨੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ "ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਪੈਸੀਫਿਕ ਆਈਲੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਵਜੋਂ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦਿੱਤਾ।"
1983 ਵਿੱਚ ਚੈਨ ਅਤੇ ਹਾਲ ਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਲੈਸਬੀਅਨ ਆਫ ਦ ਈਸਟ ਕੋਸਟ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਮੂਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਮਰਦ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਕਮਿਉਨਟੀ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਏਸ਼ੀਅਨ ਲੈਸਬੀਅਨ ਆਫ ਦ ਈਸਟ ਕੋਸਟ ਨੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਨਿਊਜ਼ਲੈਟਰਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਿਆਂ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ. 'ਤੇ 1989 ਦੇ ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਚੈਨ ਨੇ ਹੋਰ ਏਸ਼ੀਆਈ-ਅਮਰੀਕੀ ਲੈਸਬੀਅਨ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਗਠਨ ਕੀਤਾ।  ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਲੈਸਬੀਅਨ ਆਫ ਦ ਈਸਟ ਕੋਸਟ ਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਸੀਫਿਕ ਲੈਸਬੀਅਨ ਨੈਟਵਰਕ (ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਸੀਫਿਕ ਬਾਈ-ਸੈਕਸੁਅਲ ਲੈਸਬੀਅਨ ਨੈਟਵਰਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ।  1994 ਵਿੱਚ 'ਏਸ਼ੀਅਨ ਲੈਸਬੀਅਨ ਆਫ ਦ ਈਸਟ ਕੋਸਟ' ਨੇ ਸਟੋਨਵਾਲ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ 25 ਵੇਂ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਮਾਈਕਲ ਨਬੀਲ ਸਨਦ
ਮਾਈਕਲ ਨਬੀਲ ਸਨਦ (ਅਸੀਊਤ, ਮਿਸਰ), 1985 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ), ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁੰਨ ਅਤੇ ਬਲਾਗਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਅਸੀਊਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਵੈਟਰਨਰੀ ਮੈਡੀਸਨ 'ਚ ਬੈਚੁਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਜਮਹੂਰੀ ਮੁੱਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਇਸਰਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਲਈ ਅਭਿਆਨ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੀਸ ਐਕਟੀਵਿਸਮ ਅਤੇ ਕੈਦ
ਅਪ੍ਰੈਲ 9, 2009 ਨੂੰ ਨਬੀਲ ਨੇ "ਨੋ ਟੂ ਕਮਪਲਸਰੀ ਮਿਲਟਰੀ ਸਰਵਿਸ" ਲਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਅਕਤੂਬਰ 2010 'ਚ, ਉਸ ਨੇ ਫ਼ੌਜੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਬਲਾਗ ਪੋਸਟ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 12 ਨਵੰਬਰ 2010 ਨੂੰ ਮਿਲਟਰੀ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਮਿਸਰ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬ 'ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। 4 ਫਰਵਰੀ 2011 ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ, ਪਰ 27 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 28 ਮਾਰਚ 2011 ਨੂੰ ਮਿਲਟਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। 10 ਅਪਰੈਲ 2011 ਨੂੰ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ, ਨਬੀਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੋਸਟ - "ਫੌਜ ਅਤੇ ਲੋਕ ਇੱਕ ਹੱਥ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ" ਵਿੱਚ "ਫੌਜ ਦਾ ਅਪਮਾਨ" ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੱਘੜ ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੀੜੇ-ਭਰੇ ਬਿਸਤਰ 'ਤੇ ਸੌਣ ਅਤੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ 23 ਅਗਸਤ 2011 ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਦੋ ਵਾਰ ਕੋਮਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ। ਦਸੰਬਰ 14, 2011 ਨੂੰ ਰੀਲੀਜ਼ ਦੀ ਅਪੀਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਿਸਰ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਮਿਲਟਰੀ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਘਟਾ ਕੇ ਦੋ ਸਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਮਾਜਿਕ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ 29 ਦਸੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਤਹਰੀਰ ਸਕਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕਲ ਨਬੀਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ 23 ਜਨਵਰੀ 2012 ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਸ਼ਾਸਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੇ ਨਬੀਲ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸੇਨ
ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸੇਨ (ਜਨਮ 4 ਅਗਸਤ 2002) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਫੈਨਟਸੀ ਸ਼ੋਅ, ਬਾਲਵੀਰ ਵਿੱਚ ਮੇਹਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਡਰਾਮਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ 'ਖੂਬ ਲੜ੍ਹੀ ਮਰਦਾਨੀ-ਝਾਂਸੀ ਕੀ ਰਾਣੀ' ਵਿੱਚ ਮਣੀਕਰਨਿਕਾ ਰਾਓ/ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਸੇਨ ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਂਚੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਦਿਆ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਰਿਆਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ, ਕਾਂਦੀਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਮਰਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਸੀ.ਬੀ.ਐਸ.ਈ. ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ 89.4% ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। 2021 ਤੱਕ, ਉਹ ਠਾਕੁਰ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਕਾਮਰਸ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ
ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2009 ਵਿੱਚ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸੀਰੀਅਲ ਯਹਾਂ ਮੈਂ ਘਰ ਘਰ ਖੇਲੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਹਮਕੋ ਹੈ ਆਸ਼ਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਬਾਲ ਵੀਰ ਵਿੱਚ ਮੇਹਰ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ। 2015 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਕ੍ਰੇਜ਼ੀ ਕੁੱਕੜ ਫੈਮਿਲੀ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਉਸਨੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਵਾਲਾ ਲਵ ਅਤੇ ''ਦੇਵੋਂ ਕੇ ਦੇਵ. . ਮਹਾਦੇਵ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੀਰੀਅਡ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਲਿਹਾਫ: ਦ ਕੁਇਲਟ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਮਾਦਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2020 ਵਿੱਚ ਉਹ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ' ਅਪਨਾ ਟਾਈਮ ਭੀ ਆਏਗਾ' ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸੀ ਪਰ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਕਈ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਹੈ ਚੂਰਾ ਲੀਆ'' ਹੈ।
ਉਹ 2019 ਦੀ ਲੜੀ 'ਖੂਬ ਲੜੀ ਮਰਦਾਨੀ - ਝਾਂਸੀ ਕੀ ਰਾਣੀ' ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਰਦਾਰ ਮਣੀਕਰਨਿਕਾ ਰਾਓ ਉਰਫ ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਈ 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਟੰਟ-ਅਧਾਰਤ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਫੀਅਰ ਫੈਕਟਰ: ਖਤਰੋਂ ਕੇ ਖਿਲਾੜੀ 11 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੱਤਵੇਂ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2002
ਗਿੰਕਗੋ
ਗਿੰਕਗੋ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Gingo biloba) ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਹੈ। ਇਹ ਰੁੱਖ ਕੋਰੀਆ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਦਰੱਖਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਪੱਖੀ ਦੇ ਅਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰੁੱਖ ਦੀ ਉਮਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗਿੰਕਗੋ, ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਛਾਂ, ਪੱਤਝੜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗੂੜ੍ਹੇ-ਸੁਨਹਿਰੀ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਤੇ ਭੂ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਕਰਕੇ ਕਮਾਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਿਉਲ ਵਿੱਖੇ ਲਗਪਗ 62 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਲਗਪਗ 1100 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਦਰੱਖਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲੱਕੜੀ, ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਬੀਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰੁੱਖ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਡਾਇਨਾਸੌਰਾਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਸਮੇਂ। Err:510
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰੱਖ਼ਤ
ਪੁਨਾਤਿਲ ਕੁੰਣਾਬਦੁੱਲਾ
ਪੁਨਾਤਿਲ ਕੁੰਣਾਬਦੁੱਲਾ (3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1940 - 27 ਅਕਤੂਬਰ 2017) ਕੇਰਲਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਪੇਸ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰ, ਕੁੰਣਾਬਦੁੱਲਾ ਮਲਿਆਲਮ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਅਵੈਂਤ-ਗਾਰਡ ਦਾ ਅਗਵਾਨੂੰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ 45 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ 7 ਨਾਵਲ, 15 ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਯਾਦਾਂ, ਇਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਰਚਨਾ ਸਮਾਰਕਸੀਲਕਾਲ (ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੱਥਰ ) ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਕੁੰਣਾਬਦੁੱਲਾ ਦਾ ਜਨਮ 1940 ਵਿਚ ਵਟਾਕਾਰਾ, ਮਲਾਬਾਰ ਜ਼ਿਲਾ (ਮੌਜੂਦਾ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਕੇਰਲਾ) ਦੇ ਕਰੱਕੜ ਵਿੱਚ ਸੀ. ਕੇ. ਮਾਮੂ ਅਤੇ ਸਾਇਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।  ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਕਰੱਕੜ ਮਾਪੀਲਾ ਲੋਅਰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ਟੈਕਨੀਕਲ ਸਕੂਲ, ਮਡੱਪੱਲੀ ਤੋਂ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਤਲਸੇਰੀ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬਰਨੇਨ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀ-ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਬਰੇਨਨ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਹੂਮ ਆਲੋਚਕ ਐਮ ਐਨ ਵਿਜਯਾਨ, ਜੋ ਕਿ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ,ਨੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, "ਲੇਖਕ ਬਣਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਐਮ.ਏ. ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੱਸ ਅੱਖਰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।" ਉਸਨੇ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਮ ਬੀ ਬੀ ਐਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ।  ਉਹ ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1970 ਤੋਂ 1973 ਤੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 1974 ਤੋਂ 1976 ਤੱਕ ਵਟਾਕਾਰਾ ਵਿਖੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਹਲੀਮਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨ।   ਕੁੰਣਾਬਦੁੱਲਾ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਾਲੀਕਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਲੈਟ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ.
ਇੱਕ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੁੰਣਾਬਦੁੱਲਾ ਆਪਣੀ ਮਨਮੌਜੀ ਅਤੇ ਗੈਰ ਰਵਾਇਤੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮਾਨਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਸੇਠੂ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਕਿਹਾ: “ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਜਾਦੂ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਿਖ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਪਰ, ਉਸਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮਾਨਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਕਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਮਹਾਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਇਸ ਰੁਕਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ” ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਦੱਸਿਆ। ਉਹ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਸੂਰ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਕਦੇ ਸੰਕੋਚ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2017 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940
ਵਰਮਾਂਟ
ਵਰਮਾਂਟ (, or  ) ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਨਿਊ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੇਤਰਫਲ ਪੱਖੋਂ 6ਵੇਂ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ ਪੱਖੋਂ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਊ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀਆਂ। ਇਸ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਚੈਪਲੇਨ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਹੱਦ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਰਾਜ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਮੈਸਾਚੂਸਟਸ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਸੂਬੇ ਕੇਬੈਕ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਜ
ਹਰਸ਼ਾਲੀ ਮਲਹੋਤਰਾ
ਹਰਸ਼ਾਲੀ ਮਲਹੋਤਰਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬਾਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ  ਹੈ ਜੋ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਰਸ਼ਾਲੀ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ  2015 ਵਿੱਚ ਕਬੀਰ ਖਾਨ ਦੀ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਬਜਰੰਗੀ ਭਾਈਜਾਨ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫਿਲਮ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ, ਕਰੀਨਾ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਨਵਾਜ਼ੁਦੀਨ ਸਿਦੀਕੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਿਬਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸਨੂੰ "ਮੁੰਨੀ" ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੁਸਲਿਮ ਕੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਚਤੁਰਵੇਦੀ (ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ) ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਿਸ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਇੱਕ ਗੂੰਗੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜਿਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ਲਾਘਾ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਵੀਂ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਕਰੀਨ ਅਵਾਰਡ ਵਧੀਆ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ  ਲਈ ਜਿੱਤਿਆ।
ਇਸਨੇ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਬੂਲ ਹੈ (2014) ਅਤੇ ਲੌਟ ਆਓ ਤ੍ਰਿਸ਼ਾ ਟ੍ਰਿਸ਼ਾ (2014) ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਟੀ. ਵੀ. ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਵਿਗਿਆਪਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਫੇਅਰ ਐਂਡ ਲਵਲੀ, ਪੀਅਰਸ (ਕਾਸਮੈਟਿਕ), ਐਚਡੀਐਫਸੀ ਬੈਂਕ, ਹੋਰਲਿਕਸ, ਏਸ ਗਰੁੱਪ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਾਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2008
ਆਇਰਲੈਂਡ ਗਣਰਾਜ
ਆਇਰਲੈਂਡ ( Éire ) ਯੂਰਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸੌਂਦਰਿਆ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਹਰਿਆਲੀ ਵਲੋਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 20ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 3.95 ਕਰੋਡ਼ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਆਇਰਲੈਂਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਵਲੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ। 3 ਮਈ 1921 ਨੂੰ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਿਭਾਜਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 6 ਦਿਸੰਬਰ 1922 ਨੂੰ ਇਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਲੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਕੇ ਇੱਕ ਵੱਖ ਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਜ ਵਲੋਂ ਇਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦਰਜਾ 29 ਦਿਸੰਬਰ 1937 ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸੰਨ 1949 ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਸਾਰਾ ਰੂਪ ਵਲੋਂ 'ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ ਆਇਰਲੈਂਡ' ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਅੰਕਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਅੱਜ ਵੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਨ 1949 ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਲੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਤਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਆਰਥਿਕ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਉੱਨਤੀ ਦੇ ਵੱਲ ਆਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। ਸੰਨ 1950 ਵਿੱਚ ਯੂਰਪਿਅਨ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰੀ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਵਿਕਸਿਤ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵੱਲੋਂ ਇਸਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਬਦੀਲੀ ਆ ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਸਕਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਛੇਵੇਂ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ, ਆਰਥਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ, ਮਾਨਵਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਗਿਣਤੀ ਉੱਚਤਮ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ
ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਮੂਲਤ, ਜੋ ਹਿਕਾਇਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੁਣ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਸੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਆਪਣੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅੱਜ ਵੀ ਓਨੇ ਹੀ ਆਸਥਾਵਾਨ ਹੈ ਜਿੰਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਰੀਤੀ - ਰਿਵਾਜਾਂ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਿਤ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਇਰਿਸ਼ ਖੁੱਲੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੋਇਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜਰਾ ਵੀ ਸੰਕੋਚ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਹੀ ਖੁਲ੍ਹਾਪਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਅਵਹਾਰਕੁਸ਼ਲਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਦ੍ਰੜ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਇਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਇੱਥੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ। ਆਇਰਿਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੂਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਬੋਲ - ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਆਇਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਅਂਗ੍ਰੇਜੀ ਦੋਨ੍ਹੋਂਭਾਸ਼ਾਵਾਂਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਦੀ ਜੀਵਨ - ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਡ਼ੀ ਤਬਦੀਲੀ ਆ। ਵੱਡੇ ਕਲਸ਼ ਦਾ ਸਥਾਨ ਛੋਟੇ ਅਪਾਰਟਮੇਂਟਸ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ, ਫਾਇਰਪੇਲੇਸ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸੇਂਟਰਲ ਹੀਟਿਗ ਸਿਸਟਮ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹਿਕਾਇਤੀ ਆਇਰਿਸ਼ ਭੋਜਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਨੇ ਲੈ ਲਈ। ਆਇਰਿਸ਼ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਮਾਸ ਅਤੇ ਆਲੂ ਦਾ ਵਰਤੋ ਬਹੁਤਾਇਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵੱਖਰਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨਾਜਾਂ ਵਲੋਂ ਬਣੀ ਬਰੇਡ ਇੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਆਇਰਿਸ਼ ਆਪਣੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਗਰੂਕ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਤਾਜੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਦ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਦੇ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ, ਚਾਇਨੀਜ, ਇਟੈਲਿਅਨ ਅਤੇ ਮੈਕਸਿਕਨ ਭੋਜਨ ਇੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਜਵਾਨ ਵਰਗ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪਸੰਦ ਹੈ। ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ
ਆਇਰਿਸ਼ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਭੂਮੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਨ 1998 ਵਿੱਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਪੂਰੀ ਭੂਮੀ ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ ਦਾ ਕੇਵਲ 19,5% ਭਾਗ ਹੀ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੋ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਲਗਭਗ 6 % ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਅਨਾਜ ਜਿਵੇਂ ਕਣਕ, ਜੌਂ, ਮੱਕੀ ਆਦਿ ਅਨਾਜ ਉਗਾਏ ਗਏ ਸਨ 1,5 % ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਹਰੀ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਰਥਾਤ ਭੂਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਭਾਗ ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਸ਼ੂ- ਪਾਲਣ ਇੱਥੇ ਦੀ ਨਿਰਿਆਤ-ਕਮਾਈ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਿਆਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ 60% ਗਾਂ ਦੇ ਮਾਸ, ਅਤੇ ਦੁਗਧ ਉਤਪਾਦਨ ਵਲੋਂ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਇਰਲੈਂਡ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬੀਫ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ ਕਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 130, 000 ਕਿਸਾਨ ਹਨ। ਸੰਨ 2002 ਦੇ ਅੰਕਡ਼ਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 13 % ਕਿਸਾਨ 35 ਸਾਲ ਵਲੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਹੈ, 46 % ਕਿਸਾਨ 35 ਅਤੇ 55 ਸਾਲ ਦੇ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, 21 % ਕਿਸਾਨ 55 ਅਤੇ 65 ਸਾਲ ਦੇ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ 20 % ਕਿਸਾਨ 65 ਸਾਲ ਵਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਉਮਰ ਦੇ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਭੂਮੀ ਦਾ ਮਾਲਿਕ ਹੋਣਾ ਅਮੀਰ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ ਅਤੇ ਕਮਾਈ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਵੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਰਵੇ ਵਲੋਂ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਕਰਸ਼ਣ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਆਪ ਦੇ ਪੇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਰੂਚੀ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਉਦਯੋਗ ਕੱਪੜੇ ਉੱਤੇ ਛਪਾਈ, ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਮੱਛੀ-ਪਾਲਣ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਪੈਕਿੰਗ ਅਤੇ ਵੰਡ ਉਦਯੋਗ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਏਫ.ਡੀ. ਆਈ.ਆਈ. ਵਪਾਰ ਸੰਗਠਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ
ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ, ਸੇਕੇਂਡਰੀ ਅਤੇ ਹਾਇਇਰ ਤਿੰਨ ਸਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੰਨ 1960 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਆਰਥਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਅਨੇਕ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋਏ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਸਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨਿਸ਼ੁਲਕ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਕੇਵਲ ਕੁੱਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਹੀ ਹੈ। ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ, ਸੇਕੇਂਡਰੀ ਅਤੇ ਹਾਇਇਰ ਤਿੰਨ ਸਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੰਨ 1960 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਆਰਥਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਅਨੇਕ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋਏ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਸਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨਿਸ਼ੁਲਕ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਕੇਵਲ ਈ0 ਯੂ0 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਹੀ ਹੈ। ਅਰੰਭ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹਰ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦਾ ਸਰੀਰਕ, ਬੌਧਿਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਕਰਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਮੁੱਖਤ: ਨੇਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ, ਮਲਟੀਡੋਮਿਨੇਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੇਕੇਂਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੱਕ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹੀ ਹਨ। ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਮੁੱਖਤ, ਮਲਟੀਸਕੂਲ, ਕੰਪ੍ਰੀਹੇਂਸਿਵ ਸਕੂਲ, ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਜਾਂ ਵੋਲੇਨਟਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ 12 - 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਲੈਂਦੇ ਹੈ ਅਤੇ 17 - 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੀਵਿਗ ਸਰਟਿਫਿਕੇਟ ਪਰੀਖਿਆ ਦੇਕੇ ਸੇਕੇਂਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੈ। ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਏ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਟਾਪ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ. ਕੰਮ ਵੇਬਸਾਈਟ 2008 ਦੇ ਆਂਕੜੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਡਵਲਿਨ ਟਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੱਬਤੋਂ ਉੱਤਮ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਯੋਂ ਵਿੱਚ 49ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਡਬਲਿਨ ਨੂੰ 108ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਕਾਰਕ ਨੂੰ 226 ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ, ਡਬਲਿਨ ਸਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ 302 ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਡਬਲਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਟੇਕਨਾਲਾਜੀ 328 ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੋਇਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਧਰਮ
ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਨਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਲਗਭਗ 92 % ਆਬਾਦੀ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲੀਕ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੇਵਲ 3 % ਲੋਕ ਪ੍ਰੋਟੇਸਟੇਂਟ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਣਦੇ ਹੈ, ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਆਫ ਆਇਰਲੈਂਡ ਨੂੰ 2. 35 % ਪ੍ਰੇਸਵਾਇਟੇਰਿਅਨ ਨੂੰ 0. 37 % ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਨੂੰ 0. 14 % ਅਤੇ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਪਰ ਸਥਿਰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣੇ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਸ਼ ਸਮੁਦਾਏ ਦਾ 0. 04 % ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦਾ 0. 11 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ। ਸੰਨ 2005 ਵਿੱਚ ਯੂਰੋਵਾਰੋਮੀਟਰ ਦੁਆਰਾ ਕਰਾਏ ਗਏ ਸਰਵੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 73 % ਆਇਰਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਗਾਂਡ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹੈ। 22 % ਆਤਮਾ ਵਰਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਵਲ 4 % ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੱਬ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਲਾ
ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਅਤੇ ਕਲਾਦੀਰਘਾਵਾਂਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮੁੱਖਤ, ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਵਲੋਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਈ ਪਰੋਗਰਾਮ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੈ। ਸੇਲਟਿਕ ਮਿਊਜਿਕ ਇੱਥੇ ਦਾ ਪਾਰਮਪਰਿਕ ਸੰਗੀਤ ਹੈ, ਜੋ ਆਇਰਿਸ਼ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਰੰਗ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣ ਦਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜੇੰਸ ਗਾਲਵੇ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਬੇਜੋੜ ਹੈ। ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਸੇਲਟਿਕ ਆਰਟ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੇਖਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਮੇਟਰੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੇਲਟਿਕ ਕਰਾਸ, ਨਾਟਵਰਕ ਡਿਜਾਇਨ, ਸੇਲਟਿਕ ਟਰੀ ਆਫ ਲਾਇਫ, ਸਪਾਇਰਲ ਡਿਜਾਇਨ, ਪਾਰਟਕੁਲਿਸ ਡਿਜਾਇਨ ਆਦਿ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਹੀਂ ਕਿਸੇ ਮਾਨਤਾ ਵਲੋਂ ਜੁਡ਼ੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਸੇਂਟ ਪੇਟਰਿਕ ਦਿਨ ਤਿਉਹਾਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਲਾ ਵਲੋਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਨੇਕਾਂ ਪਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਰਾਏ ਖਾਨਾ
ਰਾਏ ਖਾਨਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਮੌੜ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਕਸਰ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਬਕਸਰ ਦੀ ਲੜਾਈ 22/23 ਅਕਤੂਬਰ 1764 ਨੂੰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਹੇਠ, ਹੈਕਟਰ ਮੁਨਰੋ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਬਲਾਂ ਅਤੇ ਮੀਰ ਕਾਸਿਮ, ਨਵਾਬ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ 1764 ਤਕ ਲੜੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਵਧ ਸ਼ੁਜਾ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਦੇ ਨਵਾਬ ; ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੂਜਾ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਲੜਾਈ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਇੱਕ "ਛੋਟੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾ ਕਸਬਾ", ਬਕਸਰ ਵਿਖੇ ਲੜੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਲਗਭਗ 130 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪਟਨਾ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਇਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਜਿੱਤ ਸੀ। ਇਹ ਜੰਗ 1765 ਵਿੱਚ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਦੀ ਸੰਧੀ ਦੁਆਰਾ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਲੜਾਈ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫੌਜ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ 7,072 ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 859 ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼, 5,297 ਭਾਰਤੀ ਸਿਪਾਹੀ ਅਤੇ 918 ਭਾਰਤੀ ਘੋੜਸਵਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 40,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੋਰ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁਗਲਾਂ, ਅਵਧ ਅਤੇ ਮੀਰ ਕਾਸੀਮ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਸੈਨਾ ਜਿਸ ਵਿਚ 40,000 ਆਦਮੀ ਸਨ, ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ 10,000 ਆਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਨਵਾਬਾਂ ਨੇ ਬਕਸਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ ਆਪਣੀ ਸੈਨਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਤਿੰਨੇ ਵੱਖਰੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲੇ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਘਾਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਹਾਰ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ।
ਮਿਰਜ਼ਾ ਨਜਾਫ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਹੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪੱਖ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਮੇਜਰ ਹੈਕਟਰ ਮੁਨਰੋ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਸੀ, ਵੀਹ ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਈਨ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਗੀ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਰਾਨੀ ਅਤੇ ਰੋਹਿਲਾ ਘੋੜਸਵਾਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖ ਵੱਖ ਝੜਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਰਹੇ ਪਰ ਦੁਪਹਿਰ ਤੱਕ, ਲੜਾਈ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਜਾ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਤੁਮਬਰਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਰੂਦ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਸਾਲੇ ਉਡਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਮੁਨਰੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਾਲਮਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸਕਰ ਅਵਧ ਦੇ ਨਵਾਬ ਮੁਗਲ ਗ੍ਰੈਂਡ ਵਜ਼ੀਰ ਸ਼ੁਜਾ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਕਿਸ਼ਤੀ-ਪੁਲ ਨੂੰ ਉਡਾ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਆਪਣੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ. ਮੀਰ ਕਾਸਿਮ ਵੀ ਆਪਣੇ 3 ਮਿਲੀਅਨ ਰੁਪਿਆ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਸਮੇਤ ਭੱਜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ 1777 ਵਿਚ ਗਰੀਬੀ ਵਿਚ ਮਰ ਗਿਆ। ਮਿਰਜ਼ਾ ਨਜਾਫ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੂਜੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਦਾ ਪੁਨਰਗਠਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜੇਤੂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ।
ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਜੌਹਨ ਵਿਲੀਅਮ ਫੋਰਟਸਕੁ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿਚ ਹੋਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਵਿਚ 847: 39 ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 64 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਯੂਰਪੀਅਨ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਤੇ 250 ਮਾਰੇ ਗਏ, 435 ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਅਤੇ 85 ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤਿੰਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਹਿਯੋਗੀ 2000 ਮਰੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ।  ਇਕ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੱਖ ਵਿਚ 69 ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਤੇ 664 ਸਿਪਾਹੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ 6,000 ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।  ਬਦਮਾਸ਼ਾਂ ਨੇ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੇ 133 ਟੁਕੜੇ ਅਤੇ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਨਕਦੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ। ਲੜਾਈ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਮੁਨਰੋ ਨੇ ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਯੁੱਧ ਵਰਗੀ ਨਸਲ” ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਵਾਬਾਂ ਅਤੇ ਮੈਸੂਰ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੱਲ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਨਫ਼ਰਤ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ।
ਬਾਅਦ
ਬਕਸਰ ਵਿਖੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੇ “ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਡਿੱਗ ਪਈ”, ਉਪਰਲੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਮੁਗ਼ਲ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਚੱਕਰਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੀਰ ਕਾਸਿਮ [ਕਾਸੀਮ] ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ੁਜਾ [ਸ਼ੁਜਾ-ਉਦ-ਦੌਲਾ] ਬਦਮਾਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ। ਸਾਰੀ ਗੰਗਾ ਘਾਟੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਰਹਿਮ 'ਤੇ ਪਈ ਹੈ, ਆਖਰਕਾਰ ਸ਼ਾਹ ਸੁਜਾ ਨੇ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਓਧ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਿਹਾਰ ਵਿਚ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀ-ਦਲਾਲ ਬਣ ਗਈਆਂ। ”
ਦੁਰਾਡਾ ਪੂਰਬ
ਦੁਰਾਡਾ ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਫ਼ਾਰ ਈਸਟ (ਚੀਨੀ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸ਼ਬਦ 遠東 yuǎn dōng ਅੱਖਰੀ ਅਰਥ "ਦੁਰਾਡਾ ਪੂਰਬ") ਪੱਛਮ ਜਗਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ (ਰੂਸੀ ਦੁਰਾਡਾ ਪੂਰਬ ਸਮੇਤ) ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਆਰਥਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਆਂਧਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ఆంధ్ర విశ్వకళాపరిషత్) ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪਬਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1926 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗ ਸੀ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 422 ਏਕਡ਼ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
"ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਅਧੀਨ 2005 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਰਹੱਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਪਛਾਣਨ ਦਾ ਵਡਮੁੱਲਾ ਜਿਹਾ ਯਤਨ ਜ਼ਰੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਕਾਵਿ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਲੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅੰਕਿਤ ਜਾਂ ਪਰੋਇਆ ਦਿਸੇ।" ਪੁਰਾਤਨ ਸੂਫ਼ੀ ਸੋਮਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਦੇ ਵਜੂਦ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। "ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਚਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਵੀ ਅਣਗੌਲਿਆ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਕਾਰਗਰ ਇਸਲਾਮ ਰਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ ਖਲੋਤੀ ਹੈ।" ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਿਹਨਾਂ ਸੂਫ਼ੀ ਸਿਲਸਿਲਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁੱਝ ਦੇ ਨਾਂ ਹਨ:
ਚਿਸ਼ਤੀ ਸਿਲਸਿਲਾ
"ਚਿਸ਼ਤੀ ਸਿਲਸਿਲਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਵਿਕਸਿਤ ਤੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਈਨੁੱਦੀਨ ਨੂੰ ਚਿਸ਼ਤੀ ਇਸ ਲਈ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਿੱਛੋਂ ਚਿਸ਼ਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਨ ਭਾਵ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਅਭਾਰਤੀ ਸੀ।" ਚਿਸ਼ਤੀ ਸਿਲਸਿਲੇ ਦੀਆਂ ਅੱਗੇ ਦੋ ਹੋਰ ਸ਼ਾਖ਼ਾਂ ਸਨ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਅਤੇ ਸਾਬਰੀ ਸਿਲਸਿਲਾ। ਚਿਸ਼ਤੀ ਸਿਲਸਿਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ:
ਕਾਦਿਰੀਯਹ ਜਾਂ ਗੋਸ਼ੀਯਹ ਸਿਲਸਿਲਾ
"ਕਾਦਿਰੀਯਹ ਜਾਂ ਗੋਸ਼ੀਯਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਦੇ ਬਾਨੀ ਹਜ਼ਰਤ ਹਜ਼ਰਤ ਗੌਸ਼-ਅਲ ਆਜ਼ਮ ਮੁਹੀਉੱਦੀਨ ਅਬਦੁਲ ਕਾਦਿਰ ਜੀਲਾਨੀ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1077 ਈ. ਵਿੱਚ ਤੇ ਦੇਹਾਂਤ 1166 ਈ. ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਅਬੂਬਕਰ ਸ਼ਿਬਲੀ, ਜੁਬੈਦ ਬਗ਼ਦਾਦੀ ਆਦਿ ਸੂਫ਼ੀ ਏਸੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿਚੋਂ ਹਨ।" ਕਾਦਿਰੀਆ ਸਿਲਸਿਲੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ-ਕਵੀਆਂ ਦਾ ਕਲਾਮ ਉਪਲਬਧ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ