cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਮਰਦਾਨਗੀ
ਜ਼ਿੰੰਮੇਵਾਰੀ
ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਜੀਅ ਹੋਣ, ਸਭ ਦਾ ਖ਼ਰਚ ਚੁੱਕਣਾ ਉਸ ਦੀ ਨੈਤਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਨਮੋਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਿਕੰਮਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਂਭ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਜਾ ਕਰੇ, ਦੂਜਾ ਛੱਡ ਕੇ ਤੀਜਾ ਕਰੇ, ਕਿੱਦਾਂ ਵੀ ਕਮਾਵੇ, ਚਾਹੇ ਆਪਣਾ ਗੁਰਦਾ ਵੇਚੇ ਜਾਂ ਖ਼ੂਨ ਪਰ ਕਮਾਵੇ ਜ਼ਰੂਰ। ਇਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੇ ਤਾਂ ਉਹ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਤਕ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਿੰਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਭਾਵੇਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਉਹ ਵੀ ਉਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਪੁਰਸ਼ ਤੋਂ ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਥੰਮ੍ਹ ਹੈ ਜੋ ਨਾ ਕਦੇ ਡੋਲੇਗਾ, ਨਾ ਰੋਵੇਗਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਵੇਗਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਅਣਸਰਦੇ ਨੂੰ ਹੀ ਰੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਪੁਰਸ਼ ਰੋਂਦੇ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ।
ਸਮੱਸਿਆਵਾਂਂ ਨੂੰ ਸਾਝਾਂ ਕਰਨਾ
ਜਿੱਥੇ ਦੇਖੋ ਕੰਧਾਂ ਭਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ “ਮਰਦਾਨਾ ਤਾਕਤ ਹਾਸਲ ਕਰੋ! '' 20-25 ਸਾਲ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਬਿਨਾਂ ਲੋੜ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਖਾਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਬੋਝ ਹੈ ਮਰਦਾਨਗੀ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦਾ! ਇਸ ਸੋਚ ਦੇ ਬਹੁਤ ਬੁਰੇ ਨਤੀਜੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਆਪੇ ਚੁੱਕਿਆ ਇਹ ਬੋਝ ਕਈ ਵਾਰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤ ਦੀ ਗੋਦ ਹੀ ਇੱਕੋ-ਇਕ ਸਹਾਰਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ
ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ 2014 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 332 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਪੁੰਸਕਤਾ ਕਾਰਨ ਆਤਮਘਾਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਵੱਧ ਕੇ 448 ਹੋ ਗਿਆ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਰਾਈਮ ਰਿਕਾਰਡ ਬਿਊਰੋ ਅਨੁਸਾਰ 2015 ਵਿੱਚ ਨਪੁੰਸਕਤਾ ਕਾਰਨ ਹੋਏ 448 ਆਤਮਘਾਤਾਂ ਵਿੱਚ 7 ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਤੇ 34 ਬਜ਼ੁਰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਮੋਸ਼ੀ ਦੇ ਡਰੋਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਰਕਾਰ ਤਕ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜਦੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਇਸਤਰੀ ਇੱੱਕ ਬਰਾਬਰ
ਜੇਕਰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਹੱਕ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹੋਣ ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰੀਝਾਂ, ਚਾਅ ਤੇ ਹੁਨਰ ਘਰ ਦੀ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦਮ ਨਹੀਂ ਤੋੜਨਗੇ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਵੀ ਵਾਧੂ ਬੋਝ ਤੋਂ ਬਚੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਤਰੀ ਤੇ ਪੁਰਸ਼, ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਨੇਮ ਰੱਖਣੇ ਹੋਣਗੇ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਸੋਈ ਦਾ ਕੰਮ ਤੇ ਘਰ ਦਾ ਹੋਰ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣਾ ਆਦਿ ਪੁਰਸ਼ ਲਈ ਕੋਈ ਮਿਹਣਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਕਹਿ ਕੇ ਫੋਕਾ ਸ਼ਬਦੀ ਆਦਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਨੀਵੇਂ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਥਾਂ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇ।
ਉਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੰਗਾਰੈਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕਲੂਰ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਡਾਕਟਰ ਸੀ। ਉਹ ਜਵਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਸੁਪਨੇ ਸਨ। ਆਪਣਾ ਸੰਸਾਰ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਗੀਤ ਸਨ। ਉਹ ਰੋਜ਼ ਕਲੂਰ ਤੋਂ ਬਸ ਫੜਦੀ ਤੇ ਟੋਂਡੂਪਲੀ ਨਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਾ ਪਹੁੰਚਦੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨੇ ਆਪਣਾ ਸਕੂਟਰ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਕੂਟਰ 'ਤੇ ਘਰ ਜਾਂਦੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਕਦੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਆਏਗੀ। ਉਹ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਡੇਢ ਹਫ਼ਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਜਰਵਾਣਿਆਂ ਨੇ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਕਰਕੇ ਉਹਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਦਾ ਸਰੀਰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨਾ ਤੇ ਸਾੜਨਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ? ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ਮਰਦਾਵੀਂ ਧੌਂਸ ਤੇ ਹਉਮੈ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦੇ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਮਰਦਾਨਗੀ ਦਾ ਝੰਡਾ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਲਈ, ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੋਚ ਦੀ ਜੈ ਜੈ ਕਾਰ ਲਈ। ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਤਲ ਕੌਣ ਸਨ? ਉਹ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਹਟੇ ਮੁੰਡੇ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਮਰਦਾਨਗੀ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਮਰਦਾਨਗੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਲੱਭਣਾ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਫਰੇਬ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆ ਜਾਣਾ ਕਿ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਜ਼ੁਲਮ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਭੱਜੇ ਹੋਏ ਮੁੰਡੇ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਤੇ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਵਾਲੇ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਰਦ ਵੀ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ। ਮਰਦ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿਣਾ ਜਾਣਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਆਖ਼ਰ ਉਹ ਮਰਦ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੱਕ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ ਸਲੂਕ ਕਰਨ, ਔਰਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਹਨ, ਹੇਠਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਜੀਵ।
ਕੋਈ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਾਬਾਲਗ ਧੀ ਨਾਲ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਸ ਸਾਲਾ ਧੀ ਨਾਲ। ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 65 ਸਾਲਾ ਔਰਤ ਨਾਲ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਨਾਓ ਵਿੱਚ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀੜਤ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਕੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਧੂਰੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਸੰਗਰੂਰ... ਪੰਜਾਬ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਭਿਅੰਕਰ ਅਪਰਾਧ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੇ?
ਢਾਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਲਾਤੀਨੀ (ਦੱਖਣੀ) ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਗਾਇਆ ਹੋਇਆ ਇਹ ਗੀਤ 'ਬਲਾਤਕਾਰੀ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੈ/ਬਲਾਤਕਾਰੀ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ' ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਹਨ:
ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੂੰ ਏਂ।
ਕਾਤਲ ਤੂੰ ਏਂ!
ਤੂੰ ਏਂ!... ਤੂੰ ਏਂ !... ਤੂੰ ਏਂ !...
ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੂੰ ਏਂ
ਹਾਂ ਤੂੰ... ਤੂੰ ਏਂ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ
ਹਾਂ, ਹਾਂ, ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਏਂ ਤੂੰ...
ਇਹ ਪੁਲੀਸ ਏ
ਇਹ ਜੱਜ ਨੇ
ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਦਰ ਏ
ਪਿਤਰੀ ਸੱਤਾ (ਮਰਦ ਪ੍ਰਧਾਨ) ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਜੱਜ ਬਣੀ ਬੈਠੀ ਏ
ਤੇ ਉਹ ਨਿਆਂ ਕਰਦੀ ਏ
ਕਿ ਅਸੀਂ ਜੰਮੀਆਂ ਕਿਉਂ ਹਾਂ
ਤੇ ਸਾਡੀ ਸਜ਼ਾ ਹੈ-
ਸਾਡੀ ਸਜ਼ਾ ਏ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਮਰਨਾ
ਕਾਤਲਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਹੋਣਾ
ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਣਾ
ਹਾਂ ਇਹ ਸਭ ਸਾਡੀ ਸਜ਼ਾ ਹੈ
ਸਾਡੀ ਸਜ਼ਾ ਹੈ-
ਤੇ ਉੱਤੋਂ ਮਰਦ ਕਹਿੰਦਾ ਏ
ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਕਸੂਰ ਨਹੀਂ
ਕਸੂਰ ਇਸ ਔਰਤ ਦਾ
ਇਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ ਇਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਓਥੇ ਕਿਉਂ ਸੀ
ਇਸ ਨੇ ਕਿੱਦਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ
ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ
ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦਾ
ਕਸੂਰ ਹੈ
ਦਮਨਕਾਰੀ ਮਰਦਾਨਗੀ ਵਿੱਚ ਗੜੁੱਚੀ ਸਰਕਾਰ/ ਰਿਆਸਤ/ ਸਟੇਟ
ਤੂੰ ਏਂ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ...
ਹਾਂ ਤੂੰ ਏਂ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ...
ਚਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਵਾਰ ਇਨਕਲਾਬ ਤਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦਾ (ਨਾਰੀਵਾਦੀ) ਇਨਕਲਾਬ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ (ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇਨਕਲਾਬ) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਇਨਕਲਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਹ ਗੀਤ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 20 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਲਾਸਟੈਸਿਸ (Lastesis) ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵਾਲਪਰੈਜ਼ੋ (Valparaiso) ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ। ਔਰਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਰੋਹ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਗੀਤ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਹੈ, ਚੀਖ਼ ਤੇ ਰੋਹ ਤੇ ਦਰਦ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ, ਸਿਸਕਦੀ, ਕਰਲਾਉਂਦੀ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲਲਕਾਰਦੀ ਹੋਈ, ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੋਚ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਟਦੀ ਹੋਈ। 26 ਨਵੰਬਰ, ਜਿਹੜਾ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਬੰਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਲਾਸਟੈਸਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੀਤ ਚਿੱਲੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਾਨਤਿਆਗੋ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਵਾਲੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਸਾਹਮਣੇ ਗਾਇਆ। ਚਿੱਲੀ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਸਾਹਮਣੇ ਗਾਇਆ ਗਿਆ।
ਚਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਗੀਤ ਲਿਖਣ, ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਗਾਉਣ ਪਿੱਛੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੀ ਰੀਤਾ ਲਾਰਾ ਸੀਗੈਤੋ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਚਿੰਤਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਲਾਰਾ ਸੀਗੈਤੋ ਨੇ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹਿੰਸਾ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਆਪਣੇ ਲੇਖ  ਇਲਾਕਾ, ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਰਿਆਸਤ/ਸਟੇਟ ਦੇ ਅਪਰਾਧ : ਕਤਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲਿਖਤ (Territory, Sevoreighty and Crimes of the Second State : The writing on the Body of Murdered Women)  ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ।
ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ, ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਸੀਮਾਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਸ ਜ਼ੁਲਮ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਤਾਂ ਹੀ ਬਚ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜੇ ਉਹ ਤਹੱਈਆ ਕਰ ਲੈਣ ਕਿ ਇਹ ਦੁਸ਼ਕਰਮ/ਕੁਕਰਮ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਉਹ ਪੀੜਤ ਅਬਲਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਣਗੀਆਂ, ਉਹ ਲੜਨਗੀਆਂ, ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਹੀ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕੁਕਰਮ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਲਿਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਘਰ, ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਹੜੀ ਰਜ਼ਾ? ਜਿਹੜੀ ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੋਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਦਨ ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਤਮੀਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਮੀਜ਼? ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਰਦ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੋਚ ਦਾ ਅਸਰ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਭ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਐਰਵਿੰਗ ਹੌਫਮੈਨ ਨੇ 1970ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ '' ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਲਿੰਗ ਵਖਰੇਵੇਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੋਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਫ਼ੀਮ ਹੈ। (Gender, not religion, is the opiate of the masses.)"
ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੋਚ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ, ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਠੋਸਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਇਸ ਸੋਚ ਸਮਝ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਅਤੇ ਆਤਮਸਾਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਕੋਈ ਅਟੱਲ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਤਾਰਾ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਯਮ ਤੇ ਜਿਊਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਹੋਵੇ।
ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦਮੋਦਰ, ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ ਹੀਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਬਰੀ ਵਾਲਾ ਕਿਰਦਾਰ ਸਿਰਜਿਆ। ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜਦ ਹੀਰ ਨੂੰ ਇਸ਼ਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਹਟਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਿਣਕ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਪਣੇ ਵੇਲੇ ਦੀ ਮਰਦ-ਔਰਤ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੀ ਹੋਈ ਹੀਰ ਮੂੰਹੋਂ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਇਹ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ,  ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੇਟੀਆਂ ਮਾਰੀਆਂ, ਰੋਜ਼ ਕਿਆਮਤ, ਸਿਰੀਂ ਤਿਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡਾ ਗੁਨਾਹ ਮੀਆਂ
ਹੀਰ ਇਸ਼ਕ ਪੁਗਾਉਣ ਲਈ ਮਾਂ, ਪਿਉ, ਭਰਾਵਾਂ, ਚਾਚਿਆਂ, ਸਮਾਜ ਤੇ ਕਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੱਥਾ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, '' ਅੱਖੀਂ ਲੱਗੀਆਂ, ਮੁੜਨ ਨਾ ਵੀਰ ਮੇਰੇ, ਹੀਰ ਵਾਰ ਘੱਤੀ ਬਲਿਹਾਰੀਆਂ ਵੇ। ਇਹ ਨਸੀਹਤਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਇਉਂ ਦਿਸਣ, ਜਿਉਂ ਰੇਤ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵੇ... ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਮੀਆਂ ਭਾਈ ਵਰਜਦੇ ਨੀ, ਵੇਖ ਇਸ਼ਕ ਬਣਾਈਆਂ ਖਵਾਰੀਆਂ ਵੇ।  ਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ  ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨਾ ਮੁੜਾ ਕਲੰਦੜੇ ਤੋਂ, ਭਾਵੇਂ ਬਾਪ ਦੇ ਬਾਪ ਦਾ ਬਾਪ ਆਵੇ।  ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚਾਚੇ ਕੈਦੋ ਨੂੰ ਕੁੱਟਦੀ ਹੈ :  ਝੰਜੋੜ ਸਿਰ ਤੋੜ ਕੇ ਘਤ ਮੂਧਾ, ਲਾਂਗੜ ਪਾੜ ਕੇ ਧੜਾ ਧੜ ਕੁਟਿਉ ਨੇ।  ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਆਢਾ ਲਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਕਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ,  ਜਿਹੜੇ ਰਿਸ਼ਵਤਾਂ ਖਾਇ ਕੇ ਹੱਕ ਰੋੜਨ, ਉਹ ਚੋਰ ਉਚਕੜੇ ਰਾਹ ਦੇ ਨੀ।  ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਹੀਰ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਸਿਰਜ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ 'ਤੇ ਤਾਂ ਇਹ ਬੋਲ ਧਰਦਾ ਹੀ ਹੈ ਪਰ ਨਾਲ ਸਮਾਜ, ਧਰਮ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ 'ਤੇ ਖ਼ੁਦ ਕਰਾਰੀ ਚੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ : ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ,  ਪੈਂਚਾਂ ਪਿੰਡ ਦਿਆਂ ਸੱਚ ਥੀਂ ਤਰਕ ਕੀਤਾ, ਕਾਜ਼ੀ ਰਿਸ਼ਵਤਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਕੋਰ ਕੀਤੇ॥  ਅਤੇ  ਦਾੜੀ ਸ਼ੇਖਾਂ ਦੀ, ਛੁਰਾ ਕਸਾਈਆਂ ਦਾ, ਬਹਿ ਪਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਚ ਸਦਾਵਦੇ ਨੇ। '' ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਦੁਖਾਂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੀਰ ਕਿੱਸਿਆਂ ਤੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਬੋਲਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਕੀਕੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੋਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੀਰ ਸਾਡੇ ਘਰ ਨਹੀਂ, ਗਵਾਂਢੀ ਦੇ ਘਰ ਜੰਮੇ।
ਕੌੜੀਆਂ ਸਚਿਆਈਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ
ਕੁਝ ਹੋਰ ਕੌੜੀਆਂ ਸਚਿਆਈਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਧਰਮ ਵੀ ਲਿੰਗ ਆਧਾਰਿਤ ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੋਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਹੱਕ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਉੱਥੋਂ ਤਕ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਨਿਯਮਬੱਧ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਮਰਦਾਂ ਕੋਲ ਹਨ। ਪੁਰਾਤਨ ਧਰਮਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਮਰਦ-ਔਰਤ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਜਟਿਲ ਪਰਤੌਅ ਸਨ, ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਵੇਂ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰੀ ਮਰਦ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਤੇ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਹੱਕ ਪਾਉਣ ਲਈ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਕੀਤੀ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਬਹੁਤ ਸੀਮਤ ਰਹੀ ਹੈ (ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਐਂਗਲੀਕਨ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਦਰੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ)। ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਕਿ ਰਵਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਇਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ।
ਮੇਰੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਯੂ ਟਿਊਬ 'ਤੇ ਪਿਆ ਚਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਗੀਤ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਣਨ ਤੇ ਦੇਖਣ, ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਇਹ ਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਗੀਤ ਬਣਾਉਣ, ਗਲੀਆਂ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਣ, ਮਰਦ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਦੁਰਕਾਰਦੇ ਤੇ ਲਲਕਾਰਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ। ਇਹ ਗੀਤ ਚਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਹੀਰਾਂ ਨੇ ਗਾਇਆ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਹੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਉਣਾ ਪੈਣਾ ਹੈ। ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੋਚ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦਾ ਇਹੀ ਇਕੋ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਹੀਰਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰੀ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੈਣਾ ਹੈ। ਅਜੇ ਤੀਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਕਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਹਨ।
੧੪੧
141 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਲੰਕਾ
ਰਾਮਾਇਣ ਰਾਵਣ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅਪਹਰਣ ਕਰ ਕੇ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਲੇ ਕੇ ਆਉਦਾਂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿਸ਼ਣ ਨੇ ਰਾਜ ਕਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ
ਨਿਸ਼ਾਨਾ (ਕਹਾਣੀ)
"ਨਿਸ਼ਾਨਾ" (ਰੂਸੀ: Выстрел) ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। 1830 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਅਤੇ 1831 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸਵਰਗੀ ਇਵਾਨ ਬੇਲਕਿਨ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕਹਾਣੀਆਂ ਚ ਪਹਿਲੀ ਹੈ।
ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਿਓਦਰ ਦਾਸਤੋਵਸਕੀ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨਦੋਜ਼ ਤੋਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਅੱਜ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪਾਠਕ ਲਈ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਠਕ ਨੂੰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਰੂਸੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਮਝ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਲਵੀਓ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਬੁਣਿਆ ਰਹੱਸ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਰੁਚੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਕੀਟ ਵਿਗਿਆਨ
ਕੀਟ ਵਿਗਿਆਨ, (Eng: Entomology) ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ "ਕੀੜੇ" ਸ਼ਬਦ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਪਸ਼ਟ ਸੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਟ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਆਰਥਰੋਪੌਡ ਗਰੁੱਪਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਰਕਿਨਡਜ, ਮਰੀਅਪੌਡਜ਼, ਕੀੜੇ,  ਅਤੇ ਸਲੱਗ ਆਦਿ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ । ਇਸ ਅਨੋਖੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ.
ਕਈ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੀਊਲੋਜੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਕੀਟੌਮੌਲੋਜੀ ਇੱਕ ਟੈਕਸੋਂ-ਅਧਾਰਿਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਹੈ; ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਰੂਪ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ-ਸੰਬੰਧੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੀਟੌਲੋਜੀ ਐਂਟੋਮੌਲੋਜੀ ਇਸਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਣੂ ਜੈਨੇਟਿਕਸ, ਵਿਵਹਾਰ, ਬਾਇਓਮੈਕਨਿਕਸ, ਬਾਇਓਕੈਮੀਸਿਰੀ, ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ, ਵਿਕਾਸ ਸੰਬੰਧੀ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਰੂਪ ਵਿਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਪਾਈਲੋੰਟੌਲੋਜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਕਰਾਸ-ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਓਵਰਲੈਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਮਾਊਰੋ ਕੈਬਰਲ ਗ੍ਰੀਂਸਪੈਨ
ਮਾਊਰੋ ਕੈਬਰਲ ਗ੍ਰੀਂਸਪੈਨ ਨੂੰ 'ਮਾਊਰੋ ਕੈਬਰਲ' ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਇੰਟਰਸੈਕਸ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸ ਲਈ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਗੇਟ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੋਗਾਈਕਰਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਸੁਧਾਰਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2015 ਵਿੱਚ ਕੈਬਰਲ ਨੇ ਉਦਘਾਟਨੀ 'ਬੌਬ ਹੈਪਲ ਇਕੁਏਲਟੀ ਅਵਾਰਡ' ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਜੀਵਨ
ਮਾਊਰੋ ਕੈਬਰਲ ਗ੍ਰੀਂਸਪੈਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਔਰਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਹੁਣ ਮਰਦ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਂ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ 'ਵੱਖਰਾ' ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਰਜਰੀ ਕਰਵਾਈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਕਾਫੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਅਕਾਦਮੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਕੈਬਰਲ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕੋਰਡੋਬਾ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ
ਮਥੁਰਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਮਥੁਰਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 80 ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ।
ਸਾਂਸਦ
2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਸਾਂਸਦ ਚੁਣੀ ਗਈ। 1962 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਂਸਦਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।
!ਸਾਲ !colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ !align="center" | ਸਾਂਸਦ !ਸਰੋਤ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਸਾਖਰਤਾ
ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ
ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਦੇ ਕੁਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਪੜੇ ਲਿਖੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੂਪਾਤ ਨੂੰ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਫ਼ੀਸਦੀ (Percentage) ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਪਰ ਕਦੇ ਕਦੇ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ (Per Thousand) ਵੀ ਵਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |
ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਮਾਪਣ ਦੀ ਵਿਧੀ
ਇਸਦੀ ਗਿਣਤੀ ਗਣਿਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:
ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ= ਸਾਖਰ ਜਨਸੰਖਿਆ / ਕੁਲ ਜਨਸੰਖਿਆ * 100 ਭਾਵ ਸੌ ਵਿਚੋਂ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਸਧਾਰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਵਿਚੋਂ ਕਿੰਨੇ ਪੈਸੇ ਲੋਕ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਸਿਰਫ ਬਾਰਾਂ (੧੨ %) ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ ਜੋ ਵੱਧ ਕੇ' ਲੱਗਪਗ 74 % ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ (2011)| ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਭਾਰਤ,ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਔਸਤ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਜੋ 85 % ਹੈ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਿੱਛੇ ਹੈ | ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਅਨਪੜ੍ਹ ਜਨਸੰਖਿਆ ਹੈ |
ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂਨ ਅਤੇ ਸਾਖਰਤਾ
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਵਧੀ ਹੈ | ਕੇਰਲ ਹਿਮਾਚਲ, ਮਿਜੋਰਮ, ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਕਾਇਆ ਪਲਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਉੱਥੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੈ | ਉੱਥੇ ਗਰੀਬੀ ਦੀ ਦਰ ਇੰਨੀ ਜਿਆਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਜਰੂਰਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਰੋਟੀ ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਮਕਾਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ | ਉਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਫਿਸਣ ਦਾ ਖਰਚ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਸਾਖਰ ਕੌਣ ਹਨ
ਭਾਰਤੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦੀ ਆਮ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹਨਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿੱਖਿਅਤ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਪੈਸੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਮੋਟਾ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਕਰਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਏਹ ਦੋਵੇਂ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਖਰਤਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਿਕ ਆਰਥਿਕ ਅੰਕੜੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ
ਜ਼ਰੂਰੀ ਚਰਬੀਲਾ ਤਿਜ਼ਾਬ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਚਰਬੀਲੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ: ਐਲਫ਼ਾ-ਲਿਨੋਲੀਨਿਕ ਤਿਜ਼ਾਬ (ਇੱਕ ਓਮੇਗਾ-3 ਚਰਬੀਲਾ ਤਿਜ਼ਾਬ) ਅਤੇ ਲਿਨੋਲੀਨਿਕ ਤਿਜ਼ਾਬ (ਇੱਕ ਓਮੇਗਾ-6 ਤਿਜ਼ਾਬ)।
ਪੈਰਿਸ ਕਲੱਬ
ਪੈਰਿਸ ਕਲੱਬ (Club de Paris) ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਚੋਂ 21 ਕੁ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗੈਰਰਸਮੀ ਗਰੁੱਪ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੰਗਠਨ
ਅੰਨਾ ਚਾਂਡੀ
ਜੀਵਨ
ਅੰਨਾ ਚਾਂਡੀ ਦਾ ਜਨਮ 1905 ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰਾਵਨਕੋਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਹ ਇੱਕ ਐਂਗਲੀਕਨ ਸੀਰੀਅਨ ਈਸਾਈ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ, ਕੈਥੋਲਿਕ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ। 1926 ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਨੇ 1929 ਤੋਂ ਬੈਰਿਸਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿਚ, ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਉਸਨੇ ਹੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਉਹ ਹੀ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਅਕਸਰ "ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ" ਵਜੋਂ ਵਰਣਿਤ, ਚਾਂਡੀ ਨੇ 1931 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਲਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਚੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਉਹ 1932-34 ਦੇ ਅਰਸੇ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ।
ਚਾਂਡੀ ਨੂੰ 1937 ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਾਵਨਕੋਰ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਸਰ ਸੀ.ਪੀ. ਰਾਮਾਸਵਾਮੀ ਅਈਅਰ ਦੁਆਰਾ ਤ੍ਰਾਵਨਕੋਰ ਵਿੱਚ ਮੁਨਸਿਫ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜ ਬਣੀ ਅਤੇ 1948 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜੱਜ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਉਭਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ 9 ਫਰਵਰੀ 1959 ਨੂੰ ਕੇਰਲਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜ ਬਣੀ। ਉਹ 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 1967 ਤੱਕ ਉਸ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹੀ।
ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਚਾਂਡੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਆਤਮਕਥਾ (1973) ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਵੈ -ਜੀਵਨੀ ਵੀ ਲਿਖੀ। 1996 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
https://web.archive.org/web/20120304222528/http://keralawomen.gov.in/view_page.php?type=11&id=262 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਜੱਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1996 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1905
ਸੈਦਖੇੜੀ
ਸੈਦ ਖੇੜੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਰਾਜਪੁਰਾ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੰਤ ਸੈਦ ਰਾਜੂ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਪੀਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸੈਦ ਰਾਜੂ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਸ਼ਾਹ ਰਾਜੂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਭੋਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਜ਼ੋਰ 'ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੈਦ ਖੇੜੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਗਏ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਵੱਸ ਗਿਆ। ਸੈਦ ਰਾਜੂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਮਜ਼ਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਸੈਦ ਰਾਜੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦਾਦਾ ਰਾਜੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਦੀਆਂ 10 ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੇ 1947 ਦੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀ ਵੰਡ ਤੱਕ ਸੈਦ ਖੇੜੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ।
੧੪੨
142 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਈਸ਼ਵਰਿਆ ਮੇਨਨ
thumb|ਈਸ਼ਵਰਿਆ ਮੇਨਨ ਈਸ਼ਵਰਿਆ ਮੇਨਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਈਸ਼ਵਰਿਆ ਮੇਨਨ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਚੇਂਦਮੰਗਲਮ, ਕੇਰਲ ਤੋਂ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਇਰੋਡ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਇਰੋਡ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਉੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੇਲਾਲਰ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਕੂਲ, ਇਰੋਡ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਐਸ ਆਰ ਐਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਈਸ਼ਵਰਿਆ ਮੇਨਨ ਨੇ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕਢਲੀਲ ਸੋਧਾਪੁਵਧੂ ਯੇਪਦੀ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕੰਨੜ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਅਕਸ਼ਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਾਸਾਵਾਲਾ ਨਾਲ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਐਮਐਸ ਰਮੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਜੋਗੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਉਲਟ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਫਿਲਮ 11 ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਾਹਜ ਲੜਕੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੈਨਨ ਦੀ ਅਗਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮ ਐਪਲ ਪੇਨੇ ਸੀ। ਇਹ ਮਾਂ ਅਤੇ ਧੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਵਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਰੋਜ਼ਾ ਸੇਲਵਾਮਣੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਕੰਨੜ ਡਰਾਉਣੀ ਕਾਮੇਡੀ ਨਮੋ ਭੂਤਮਾ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ
ਅਪੋਲੋ ਹਾਸਪਿਟਲਸ ਇੰਟਰਪ੍ਰਾਇਜ਼ ਲਿਮਿਟਿਡ ਚੇਨਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1983 ਵਿੱਚ ਡਾ. ਪ੍ਰਥਾਪ ਸੀ ਰੈਡੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੂਹ ਦੇ ਕਈ ਹਸਪਤਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਜੁਆਇੰਟ ਕਮਿਸ਼ਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ (ਜੇਸੀਆਈ) ਵੱਲੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ ਪਹਿਲੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ
ਕੌਸਮੌਲੌਜੀ (ਗਰੀਕ ਸ਼ਬਦ κόσμος, kosmos “ਸੰਸਾਰ” ਅਤੇ -λογία, -logia “ਦਾ ਅਧਿਐਨ”), ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਉਤਪਤੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੈ। ਭੌਤਿਕੀ ਕੌਸਮੌਲੌਜੀ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਕਿਸਮਤ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਪੈਮਾਨੇ ਦੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਅਤੇ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ, ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਅਤੇ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਵਿਦਵਤਾ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਧਿਐਨ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਮਿਥਿਹਾਸਿਕ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰੀਰ ਹੈ ਜੋ ਮਿਥਿਹਾਸਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ, ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਇਸ਼ੈਟੌਲੌਜੀ (ਕਿਸਮਤ ਸਿਧਾਂਤ)ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੰਪਰਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ
2000 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਾਪ ਰੈਡੀ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਟੈਲੀਮੈਡੀਸ਼ਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ
ਭੌਤਿਕੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਖਗੋਲਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਿਨਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ, ਮੈਟਾਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨ (ਅਧਿਆਤਮਵਾਦੀ), ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਸਪੇਸ ਅਤੇ ਟਾਈਮ ਦੇ ਫਿਲਾਸਫਰ। ਇਸਦੀ ਫਿਲਾਸਫੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਸਦਕਾ, ਭੌਤਕੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਥਿਊਰੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਥਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨਾਲ ਵਾਸਤਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਖਗੋਲਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਵਰਤਦੀ ਹੈ। ਅਜੋਕੀ ਭੌਤਿਕੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਉੱਤੇ ਬਿੱਗ ਬੈਂਗ ਥਿਊਰੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰੀਖਣਾਤਮਿਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਹੋਰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਬਿੱਗ ਬੈਂਗ ਦੀ ਡਾਰਕ ਮੈਟਰ ਅਤੇ ਡਾਰਕ ਐਨਰਜੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਮਾਪਦੰਡੀਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਲੈਂਬਡਾ- CDM ਮਾਡਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਈਸ਼ਵਰਿਆ ਮੇਨਨ
ਕੈਰੀਅਰ
ਫਹਾਦ ਫਾਸਿਲ ਦੀ ਸਹਿ-ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਮੌਨਸੂਨ ਮੈਂਗੋਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ "ਵਿਹਾਰਕ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਮੁਟਿਆਰ" ਰੇਖਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੀਐਸ ਅਮੁਧਨ ਦੀ ਤਮੀਜ਼ ਪਦਮ 2 ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।
ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ
ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਭਰਨ ਲਈ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲ ਸਿਹਤ ਸਿੱਖਿਆ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨਾਲ ਇੱਕ "ਮੈਮੋਰੰਡਮ ਆਫ ਅੰਡਰਸਟੈਂਡਿੰਗ" 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ।
ਈਸ਼ਵਰਿਆ ਮੇਨਨ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼ਬਦ ਕੌਸਮੌਲੌਜੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1730 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਫਿਲਾਸਫਰ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਵੋਲਫ ਦੁਆਰਾ ਕੌਸਮੌਲੌਜੀਆ ਜਨਰਲਿਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਿਧਾਂਤਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡੇਵਿਡ ਐੱਨ. ਸਪ੍ਰਗਲ ਨੇ ਕੌਸਮੌਲੌਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ “ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਵਿਗਿਆਨ” ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ “ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਪੇਸ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ” ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਫਿਤਰਤ ਹੈ।
ਅਪੋਲੋ ਹਸਪਤਾਲ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਟ
ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਚਰਬੀਲਾ ਤਿਜ਼ਾਬ
ਰਸਾਇਣਕੀ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਜੀਵ ਰਸਾਇਣਕੀ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀਲਾ ਤਿਜ਼ਾਬ ਲੰਮੀ ਅਚੱਕਰੀ ਪੂਛ ਵਾਲ਼ਾ ਇੱਕ ਕਾਰਬਾਕਸਿਲੀ ਤਿਜ਼ਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲਬਾਲਬ ਜਾਂ ਅਧੂਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਚਰਬੀਲੇ ਤਿਜ਼ਾਬਾਂ ਵਿੱਚ, 4 ਤੋਂ 28 ਤੱਕ, ਦੋ ਉੱਤੇ ਵੰਡਣਯੋਗ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲ਼ੇ ਕਾਰਬਨ ਪਰਮਾਣੂਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਰਬੀਲੇ ਤਿਜ਼ਾਬ
ਏ. ਐੱਫ਼. ਏ. ਸੀ. ਸਟੇਡੀਅਮ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ
ਇੰਨੂੰ
ਇੰਨੂੰ ਗੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਛੇ ਕੁ ਇੰਚ ਵਿਆਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਚਾਲੇ ਤੋਂ ਖੋਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਾਜ ਦਾ ਇੰਨੂੰ ਕਣਕ ਦੇ ਨਾੜ/ਮੁੰਜ ਨੂੰ ਰੰਗਦਾਰ ਸੂਤ ਦੀ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਨਗੰਦ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੰਨੂੰ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਕਈ ਸ਼ੁਕੀਨ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਪੁੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ ਕੌਡੀਆਂ ਜਾਂ ਸਿਤਾਰੇ ਜੜ੍ਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਕਈ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਲੋਗੜੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਬਣਾ ਕੇ 4/5 ਕੁ ਡੋਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਇੰਨੂੰ ਨਾਲ ਲਮਕਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਦ ਇਹ ਇੰਨੂੰ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇਹ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਡੋਰਾਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੌਣਾਂ ’ਤੇ ਲਟਕਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੇ ਇੰਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਉਪਰ ਸਣ ਦੀ ਰੱਸੀ ਵਲ੍ਹੇਟ ਕੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਹੁਣ ਇੰਨੂੰ ਦਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਘਰ ਘਰ ਨਲਕੇ ਜਾਂ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ ਦੀਆਂ ਟੂਟੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦਾ ਘੜਿਆਂ ਹੇਠ ਇੰਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ ਪਾਣੀ ਢੋਣ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਲੱਸੀ ਦੀ ਥਾਂ ਲੋਕ ਹੁਣ ਚਾਹ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਗੋਹਾ ਕੂੜ, ਕਰਨ ਸਮੇਂ, ਇੱਟਾਂ, ਗਾਰਾ, ਸੀਮਿੰਟ ਢੋਣ ਸਮੇਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜ਼ਰੂਰ ਇੰਨੂੰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਇੰਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਅਤੇ ਬੜੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੰਨੂੰ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਦਾ ਯੁੱਗ ਹੁਣ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਲੰਡਨ ਕਲੱਬ
ਲੰਡਨ ਕਲੱਬ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲੈਣਦਾਰਾਂ ਦਾ ਪੈਰਿਸ ਕਲੱਬ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਗੈਰਰਸਮੀ ਗਰੁੱਪ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲੈਣਦਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਗੈਰਰਸਮੀ ਗਰੁੱਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੰਡਨ ਕਲੱਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਜ਼ਾਇਰੇ ਦੀਆਂ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵਜੋਂ 1976 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਲੰਡਨ ਕਲੱਬ ਅਜਿਹਾ ਸੰਗਠਨ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਬੈੰਕਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਦਾ ਮੁੜ-ਨਿਰਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੰਗਠਨ
ਆਂਦਰੇ ਬਰੇਤੋਂ
ਜੀਵਨ
ਬਰੇਤੋਂ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਫ਼ਰਵਰੀ 1896 ਨੂੰ ਤੀਨਛੇਬਰੇ, ਓਰਨ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸਨੇ ਡਾਕਟਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਯਾਕ ਵਾਛੇ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਵਾਛੇ ਦਾ ਬਰੇਤੋਂ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ। ਵਾਛੇ ਨੇ 24 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਉਹਦੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰੇਤੋਂ ਨੇ ਮੁੱਢਲੇ ਚਾਰ ਲੇਖ ਲਿਖਕੇ ਯੁੱਧ ਦੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ (Lettres de guerre) ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਇਆ।
15 ਸਤੰਬਰ 1921 ਨੂੰ ਬਰੇਤੋਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਸੀਮੋਨ ਕਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਫਿਰ ਇਹ ਦੋਨੋਂ 1 ਜਨਵਰੀ 1922 ਤੋਂ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਫੋਂਤਾਨ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ।
ਦਾਦਾ ਤੋਂ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦ
1919 ਵਿੱਚ ਬਰੇਤੋਂ ਨੇ ਲੂਈ ਆਰਾਗੋਂ ਅਤੇ ਫਿਲਿਪ ਸੂਪੌਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਹਿਤ (Littérature) ਨਾਂ ਦਾ ਰਸਾਲਾ ਕੱਢਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫ਼ੀਲਡਜ਼ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਅਵਚੇਤਨ ਲੇਖਣੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਪਣਾਈ। 1924 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਮੈਨੀਫ਼ੈਸਟੋ ਛਪਵਾਇਆ ਅਤੇ 1924 ਤੋਂ ਇਹ ਪੜਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਇਨਕਲਾਬ ਨਾਂ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੂਈ ਆਰਾਗੋਂ, ਫਿਲਿਪ ਸੂਪੌਲ, ਪੌਲ ਏਲੂਆਰ, ਮਿਛੇਲ ਲੇਰਿਸ, ਰੇਨੇ ਕਰੇਵੇਲ ਅਤੇ ਬੇਂਜਾਮੀਂ ਪੇਰੇ ਵਰਗੇ ਜੁੜੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਲੇਖਕ
ਸੰਦੀਪ ਪਾਂਡੇ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਪਾਂਡੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਹੁਣ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (BHU) ਵਾਰਾਣਸੀ) ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਸੈਰਾਕਿਊਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੇ ਤੋਂ ਕੰਟਰੋਲ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ 1992 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਏਰਨਾ ਗੋਹਾ
ਜੰਗਲੀ ਨੂੰ ਏਰਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲੀ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਜੰਗਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਗੋਹੇ/ਸੁੱਕੇ ਗੋਹੇ ਨੂੰ ਏਰਨਾ ਗੋਹਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਏਰਨੇ ਗੋਹੇ ਨਾਲ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਬਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧੂਣੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਜੰਗਲ ਸਨ। ਗੈਰ ਆਬਾਦ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਵੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਪੱਟ ਕੇ ਗੈਰ ਆਬਾਦ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਦ ਆਬਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਸ਼ੂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਪਸ਼ੂ ਜੰਗਲੀ ਘਾਹ, ਪੱਤੇ ਖਾਂਦੇ ਸਨ। ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਹੀ ਗੋਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਇਸ ਏਰਨੋ ਗੋਹੇ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ, ਲੱਕੜਾਂ ਨਾਲ, ਸੁੱਕੇ ਘਾਹ ਫੂਸ ਨਾਲ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਬਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਏਰਨਾ ਗੋਹਾ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ/ਹੈ। ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਕੋਈ ਸਾਂਝੇ, ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਿਥੇ ਪਸ਼ੂ ਚਾਰੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋਣ। ਇਸ ਲਈ ਏਰਨਾ ਗੋਹਾ ਨਾ ਹੁਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅੱਜ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਏਰਨੇ ਗੋਹੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਗੰਗਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪ੍ਰਸੰਗ
ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾਵਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਮਿਥਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਪੈਰ ਦੇ ਮੁੜ੍ਹਕੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਥਾਵਾਂ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਰੋਚਕ ਹਨ।
ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਦੀ ਕਥਾ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਥੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਨੇ ਜਾਦੁਈ ਰੁਪ ਵਲੋਂ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਨੇ ਸਵਰਗ ਉੱਤੇ ਫਤਹਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਯੱਗ ਕੀਤਾ। ਯੱਗ ਲਈ ਘੋੜਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ਜੋ ਈਰਖਾਲੂਆਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਚੁਰਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਸਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਾਂ ਨੂੰ ਘੋੜੇ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੋੜਾ ਪਤਾਲ ਬਿਲਾ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਏਕ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੰਧਾ ਸੀ। ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸੋਚ ਕਰ ਕਿ ॠਸ਼ਿ ਹੀ ਘੋੜੇ ਦੇ ਗਾਇਬ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕੀਤਾ। ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ॠਸ਼ਿ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਲੋਂ ਸਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤ ਪਾਣੀ ਕਰ ਉਥੇ ਹੀ ਭਸਮ ਹੋ ਗਏ। ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤੋ ਦੀ ਆਤਮਾਵਾਂ ਭੂਤ ਬਣਕੇ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਨੇ ਰੂਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਅਸਫਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦਲੀਪ ਨੇ ਵੀ। ਭਗੀਰਥ ਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦਾ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਰਾਖ ਗੰਗਾਜਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਹ ਕਰ ਭਟਕਦੀ ਆਤਮਾਵਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕੇ। ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਘੋਰ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਤਾਂਕਿ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲਿਆਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭੇਜਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਤਾਲ ਬਿਲਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂਕਿ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਾਂ ਦੇ ਰੂਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ। ਤਦ ਗੰਗਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇੰਨੀ ਉੱਚਾਈ ਵਲੋਂ ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗਿਰਾਂਗੀ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਇੰਨਾ ਵੇਗ ਕਿਵੇਂ ਸਾਥੀ ਪਾਏਗੀ ? ਤਦ ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਵਲੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁੱਲੀਜਟਾਵਾਂਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਦੇ ਵੇਗ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕਰ, ਇੱਕ ਜੁਲਫ਼ ਖੋਲ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸੰਘਣਾ ਧਾਰਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੋਈ। ਉਹ ਧਾਰਾ ਭਗੀਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਗੰਗਾ ਸਾਗਰ ਸੰਗਮ ਤੱਕ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਸਗਰ-ਪੁੱਤਾਂ ਦਾ ਉੱਧਾਰ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਛੋਹ ਵਲੋਂ ਗੰਗਾ ਹੋਰ ਵੀ ਪਾਵਨ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬੰਨ ਗਈਆਂ। ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਅਤੇ ਪਤਾਲ ਬਿਲਾ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਂਤਨੂੰ ਦੀ ਕਥਾ
ਭਰਤਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨਾਮਕ ਵੱਡੇ ਪਰਤਾਪੀ ਰਾਜਾ ਸਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਗੰਗਾ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਦੇ ਸਮਾਂ ਉਨਹਾਂ ਗੰਗਾ ਦੇਵੀ ਵਿਖਾਈ ਪਈ। ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਆਹ ਕਰਣਾ ਚਾਹਿਆ। ਗੰਗਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਉੱਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਕੁੱਝ ਵੀ ਕਰਾਂਗੀਆਂ ਉਸ ਵਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰਣਗੇ। ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਵਲੋਂ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸੱਤ ਪੁੱਤ ਹੋਏ। ਪਰ ਗੰਗਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਠਵਾਂ ਪੁੱਤ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੇ ਆਪੱਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਚਨ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਆਹ ਰੱਦ ਕਰ ਸਵਰਗ ਚੱਲੀ ਗਈਆਂ। ਜਾਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤਨੂੰ ਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪ ਬੱਚੇ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸਣਾ ਕਰ ਬਹੁਤ ਕਰ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ ਪਰਤਿਆ ਦੇਣਗੀਆਂ।
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਕਮੰਡਲ ਵਲੋਂ ਗੰਗਾ ਦਾ ਜਨਮ
ਇੱਕ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੁੰਦਰੀ ਮੁਟਿਆਰ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਹਮਦੇਵ ਦੇ ਕਮੰਡਲ ਵਲੋਂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਖਾਸ ਜਨਮ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਿਚਾਰ ਹਨ। ਇੱਕ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਧਰਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਲੋਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਰਹਮਦੇਵ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਪੜਾਅ ਧੋਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਭਰ ਲਿਆ। ਦੂੱਜੇ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਦੁਰਉਪਯੋਗ ਵਲੋਂ ਪੀਡ਼ਿਤ ਰਾਗ-ਰਾਗਣੀ ਦਾ ਉੱਧਾਰ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਬਰਹਮਦੇਵ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਾਨਾ ਗਾਇਆ ਤਾਂ ਇਸ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਲੋਂ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਮੁੜ੍ਹਕਾ ਰੁੜ੍ਹਕੇ ਨਿਕਲਣ ਲਗਾ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਭਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਕਮੰਡਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਲੋਂ ਗੰਗਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮੇ ਦੇ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ
ਨਵਨੀਤ ਅਦਿੱਤਿਆ ਵੈਬਾ
ਨਵਨੀਤ ਆਦਿੱਤਿਆ ਵੈਬਾ ਇੱਕ ਨੇਪਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਮਰਹੂਮ ਹੀਰਾ ਦੇਵੀ ਵੈਬਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਹੀਰਾ ਦੇਵੀ ਵੈਬਾ ਦੀ ਨੇਪਾਲੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਮੋਢੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
ਨਵਨੀਤ ਆਦਿੱਤਿਆ ਵੈਬਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੀਰਾ ਦੇਵੀ ਵੈਬਾ (ਮਾਂ) ਅਤੇ ਰਤਨ ਲਾਲ ਆਦਿੱਤਿਆ (ਪਿਤਾ) ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਕਸਬੇ ਕੁਰਸੀਆਂਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵੈਬਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਸ੍ਰੀ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਵੈਬਾ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਵਾਲੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਕੋਚ ਵੀ ਸੀ|
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਪੇਸ਼ਾ
ਨਵਨੀਤ ਆਦਿੱਤਿਆ ਵੈਬਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਇੰਗਲਿਸ਼ (ਐਮ.ਏ.) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਉੱਤਰ ਬੰਗਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਸੀਨੀਅਰ ਫਲਾਈਟ ਪੁਰਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕੈਥੇ ਪੈਸੀਫਿਕ ਏਅਰਲਾਇੰਸ, ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ|
ਟੀਮ
ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਸੱਤਿਆ ਵੈਬਾ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਾਠਮੰਡੂ ਤੋਂ ਕੁਟੁੰਬਾ ਬੈਂਡ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ|
ਸੰਗੀਤਕ ਯਾਤਰਾ
ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਹੀਰਾ ਦੇਵੀ ਵੈਬਾ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਵਨੀਤ ਆਦਿੱਤਿਆ ਵੈਬਾ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ |ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਸੱਤਿਆ ਆਦਿੱਤਿਆ ਵੈਬਾ ਅਤੇ ਨਵਨੀਤ ਰਵਾਇਤੀ ਨੇਪਾਲੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਟੀਮ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੈਬਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲੀ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਬਾਰੇ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ|
ਭਰਾ ਅਤੇ ਭੈਣ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨੇ ਹੀਰਾ ਦੇਵੀ ਵੈਬਾ ਦੇ ਗਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀਰਾ ਦੇਵੀ ਵੈਬਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥੀਂ ਚੁਕਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਲਬਮ ਦਾ ਨਾਮ 'ਅੰਮਾ ਲੈ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ - ਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ' ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 3 ਨਵੰਬਰ, 2017 ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ, ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕਠਮੰਡੂ ਦੇ ਪਾਟਨ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿਖੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।
“ਮੈਂ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹਾਂਗੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸੰਬੰਧਤ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੀਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਗੇ।” -ਨਵਨੀਤ ਆਦਿਤਿਆ ਵੈਬਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾਵਾਂ
ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਚਿਹਨ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਧਿਐਨ
ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਚਿਹਨ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਧਿਐਨ ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਦਾ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਦੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਦਾ ਕਿਤਾਬੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ 'ਚਿਹਨ-ਵਿਗਿਆਨ:ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਪਰਿਪੇਖ' ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਿਹਨ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਿਧਾਤ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਲੀਕਦਿਆਂ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਚਿੰਤਕਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ੳੇੁਲੇਖ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਅਗਲੇ ਖੰਡਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਲੋਹਾ ਕੁੱਟ, ਕਣਕ ਦੀ ਬੱਲੀ, ਸੁਲਤਾਨ ਰਜ਼ੀਆ, 'ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ', ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਨਾਟ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪਰਿਪੇਖ' ਆਦਿ ਅਧਿਆਇ ਦਰਜ ਹਨ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਉਪਯੋਗੀ ਸਥਾਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
੧੪੩
143 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਸੱਜੀ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਮੋਫ਼ੀਦਾ ਅਹਿਮਦ
ਮੋਫ਼ੀਦਾ ਅਹਿਮਦ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਅਸਾਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਦ ਮਹਿਲਾ ਸਦੱਸ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕੁਝ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੰਸਦ ਦੀ ਸਦੱਸ ਵੀ ਬਣੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਜੋਰਹਾਟ ਟਾਊਨ ਵਿਚ ਐਮਡੀ. ਬਰੂਆ ਅਲੀ ਕੋਲ ਨਵੰਬਰ 1921 ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਅਸਾਮੀ ਜਰਨਲਜ਼ 'ਚ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਸਵਦੀਪ- ਬਾਪਾੂਜੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤਰ -ਨਹਿਰੂ  ਸ਼ਮਲ ਹਨ।
ਕੈਰੀਅਰ
ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਜੋਰਹਾਟ (1946-1949) ਵਿਖੇ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ, ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਸਮਰੱਥਾ (14-7-55 ਤੋਂ 19-1-57) ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਬੱਚਤ ਸਕੀਮ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ 1956 ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1956 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਗੋਲਾਘਾਟ ਵਿਖੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਕਨਵੀਨਰ ਵੀ ਸੀ।ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਕਲਿਆਣ 'ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸਮਿਤੀ (ਅਕਤੂਬਰ 1, 1951 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 1953) ਦੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਤੇਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ
11 ਦਸੰਬਰ 1940 ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਅਸਾਨੁਦਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਬੁਣਾਈ, ਸਿਲਾਈ ਅਤੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਪਸੰਦ ਸੀ। 17 ਜਨਵਰੀ 2008 ਨੂੰ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ 88 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1921 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ
ਸੌਂਦਰਿਆ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਸੌਂਦਰਿਆ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਬੈਂਗਲੁਰੂ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਨੜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਕੇ.ਐਸ. ਸਤਿਆਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਮੰਜੁਲਾ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।  ਸੌਂਦਰਿਆ ਦੀ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਮੀਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਅਸੰਗਤ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਸਰੋਤ ਜਨਮ ਮਿਤੀ 18 ਜੁਲਾਈ 1972 ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ,  ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਸਮੇਤ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 18 ਜੁਲਾਈ 1976 ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
27 ਅਪ੍ਰੈਲ 2003 ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਜੀ.ਐਸ. ਰਘੂ, ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਮੌਤ
ਸੇਸਨਾ 180, ਜਹਾਜ਼ ਨੇ 11:05 'ਤੇ ਉਡਾਣ ਭਰੀ am ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗਾਂਧੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ। ਇਹ ਸਿਰਫ 100 ft ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਫਟ ਗਿਆ। ਬੀਐਨ ਗਣਪਤੀ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜੋ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜਹਾਜ਼ ਵੱਲ ਦੌੜੇ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਕਰੈਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੱਲ ਗਿਆ।
ਫਲੋਰੀਕਲਚਰ (ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ)
thumb|250x250px|ਇੱਕ ਰਿਟੇਲ ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ ਫਲੋਰਿਕਸਚਰਲ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਲੋਰੀਕਲਚਰ, ਜਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ, ਬਗੀਚੇ ਅਤੇ ਬਾਗ ਲਈ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟੀ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਫਲੋਰਿਸਟਰੀ ਲਈ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪਲਾਂਟ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਾਸ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਿੱਤੇ ਹਨ।
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਸਤਰੇ ਪੌਦੇ, ਹਾਊਸ ਪਲਾਂਟਸ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬਗੀਚੇ ਅਤੇ ਗਮਲੇ ਪਦਾਰਥ, ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਕਣਕ ਅਤੇ ਕਟਾਈਆਂ ਫੁੱਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨਰਸਰੀ ਫਸਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਵਜੋਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ' ਬੈਡਿੰਗ ਅਤੇ ਬਾਗ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ (ਸਾਲਾਨਾ ਅਤੇ ਪੀਰੇਨੀਅਲ) ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੌਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੈਲ ਪੈਕਾਂ (ਫਲੈਟਾਂ ਜਾਂ ਟ੍ਰੇਾਂ) ਵਿਚ, ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਟੋਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਚ, ਅਤੇ ਬਾਗ ਅਤੇ ਲੈਂਡਸਕੇਪਿੰਗ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵੇਚਦੇ ਹਨ। ਪੈਲਾਰਗੋਨੀਅਮ ("ਜਰਾਨੀਅਮ"), ਇਮਪੀਟੈਨਸ ("ਬਿਜ਼ੀ ਲੀਜ਼ਜ਼"), ਅਤੇ ਪੈਟੂਨਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਹਨ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਨੈਂਟਮਮ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬਰਸਾਤੀਆ ਪੌਦਿਆਂ ਹਨ।
ਇਨਡੋਰ ਵਰਤਣ ਲਈ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪੌਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪੌਦੇ ਪਨੀਸੇਟੀਆਸ, ਆਰਕਿਡਜ਼, ਫਲੋਰੀ ਕ੍ਰਿਸਸੈਂਥਮਮਜ਼ ਅਤੇ ਫਲੋਰੀਸਟ ਅਜ਼ਾਲੀਆਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫੋਲੀਜ ਪਲਾਂਟ ਨੂੰ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਪੈਂਟੋ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਟੋਕਰੀ ਫਟਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਫਤਰ, ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕਟਾਈਆਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੂੜ ਵਿੱਚ ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕੱਟੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਗੁਲਦਸਤੇ ਵਜੋਂ ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਟਾਈ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੱਟ ਫੁੱਲ ਉਦਯੋਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੇਤੀ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਪੇਸਿੰਗ, ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਅਨੁਰੂਪ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਫਸਲ ਲਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਪੌਦੇ; ਅਤੇ ਫਸਲ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਇਲਾਜ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਸਾਇਣਕ ਇਲਾਜ, ਸਟੋਰੇਜ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੈਕਿੰਗ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਲਈ ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਜੰਗਲੀ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਲ
ਵਿਸ਼ਵ ਡੋਪਿੰਗ ਵਿਰੋਧ ਸੰਸਥਾ
ਵਿਸ਼ਵ ਡੋਪਿੰਗ ਵਿਰੋਧ ਸੰਸਥਾ (ਵਾਡਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ WADA) ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਵਧਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਆਜ਼ਾਦ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵਲੋਂ ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 10 ਨਵੰਬਰ 1999 ਨੂੰ ਸਵਿਟਜਰਲੈਂਡ ਦੇ ਲੁਸੇਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਮਾਂਟਰੀਆਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਡਾ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰੱਗਜ਼ ਦੇ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਵਾਡਾ ਦੇ ਜਨਵਰੀ 2009 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੈਚ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਕੀ ਵਿਹਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਲਈ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਿਯਮਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉਠਾਏ ਹਨ।
ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਵਰਲਡ ਐਂਟੀ ਡੋਪਿੰਗ ਕੋਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2004 ਵਿੱਚ ਏਂਥਸਜ਼ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 600 ਖੇਡ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਡਰੱਗਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਸ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਪਰ ਵਿੱਚ ਵਾਡਾ ਵਲੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ 35 ਲੈਬਾਰਟਰੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਡਰੱਗਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਰੋਕਣ ਦੇ ਲਈ ਖੋਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਡਾ ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇੱਕ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ 34ਵੀਂ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਹੈ।
ਅਰਨੈਸਟ ਟਰੰਪ
ਅਰਨੈਸਟ ਟਰੰਪ( ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:Ernest Trumpp (13 ਮਾਰਚ 1828 – 5 ਅਪ੍ਰੈਲ 1885) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾਈ ਮਾਹਰ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸੀ ਜੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੰਧ (ਅਜਕਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਿਆਕਰਨ ਲਿਖੀ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ," ਸਿੰਧੀ ਅਲਫਾਬੈਟ ਐਂਡ ਗਰਾਮਰ|ਉਸਨੇ ਅਫਗਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਸ਼ਤੋ ਦੀ ਵਿਆਕਰਨ ਵੀ ਲਿਖੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਵੀ ਕਾਫੀ ਹਿੱਸਾ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1828 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1885
ਬੋਲ਼ਾਪਣ
ਬੋਲ਼ਾਪਣ ਸੁਣਨ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦੇ ਘਟ ਜਾਣ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਨਾ ਸੁਣ ਸਕਣਾ, ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਘੱਟ ਜਾਂ ਉੱਚਾ ਸੁਣਨਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਸੁਣਨ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਬੋਲ਼ਾਪਣ ਅਖਵਾਉਦਾ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੰਨ ਦੀ ਮੈਲ਼ ਹੋਣਾ ਘੱਟ ਸੁਣਾਈ ਦੇਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਮੈਲ਼ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਸੁੱਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਤਿੱਖੇ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮੈਲ ਕੱਢਣੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕੰਨ ਦਾ ਪਰਦਾ ਫਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੱਡਿਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਨ ਦੀ ਲਾਗ, ਮਪਸ, ਦਿਮਾਗ ਸ਼ੋਧ, ਰੁਬੇਲਾ, ਹੱਡੀ ਭੁੰਗਤਰਾ ਵਿਕਾਰ, ਉਲਟ ਔਸ਼ਧੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਟਰਨਸ ਵਿਕਾਰ ਵੀ ਬੋਲ਼ੇਪਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ 20,000 ਹਾਰਟਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂ 20 ਹਾਰਟਜ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਤਣਾਅ, ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ, ਪਾਚਣ ਵਿਕਾਰ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਥਲਤਾ ਆਦਿ ਅਸਰ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵੱਧ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਤੇਜ਼, ਖੂਨ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਚਿੱਟੇ ਖੂਨ ਕਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ, ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਬੋਲਾਪਣ, ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀਆਂ, ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ |
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਗ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਹਤ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਪਤੰਗਾ
ਸ੍ਰੀ ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਪਤੰਗਾ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਹੈ।
ਜਨਮ ਤੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ
ਸ੍ਰੀ ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਪਤੰਗਾ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਜੂਨ 1954 ਨੂੰ ਚਹੈੜੂ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਸੋਨੀ ਰਾਮ ਮਾਤਾ ਸ੍ਰੀ ਮਤੀ ਗੁਰਦੇਵ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਇਕ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਜਿਲ੍ਹਾ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਨਾਭਾ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚਹਿਲ ਆਣ ਵੱਸਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਜਟਾਧਾਰੀ ਸਾਧੂ ਸਨ ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਫ਼ਕੀਰ’ ਆਖਕੇ ਸੱਦਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਫ਼ਕੀਰ ਦਾ ਇਹ ਰੁਤਬਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਘਰ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਗਾਇਕੀ
ਮਜ੍ਹਾਰਾਂ ਤੇ ਸੂਫ਼ੀ ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਵਾਲੀ ਸੁਣਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਰੁਹਾਨੀ ਗਾਇਕੀ ਵੱਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਉੱਘੇ ਲੋਕ-ਗਾਇਕ ਉਸਤਾਦ ਸੰਤ ਰਾਮ ਖੀਵਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉਸਤਾਦ ਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਉਹ ਦੌਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੋਗਾਣਾ ਗਾਇਕੀ ਵਿਚ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰਿਕ ਰੁਚੀਆਂ ਭਾਰੂ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਫ਼ਕੀਰ ਚੰਦ ਪਤੰਗਾ ਨੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਈ।
ਸਖ਼ਸ਼ੀਅਤ
ਆਪਣੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਸਖ਼ਸ਼ੀਅਤ ਅਤੇ ਬੁਲੰਦ ਆਵਾਜ਼ ਸਦਕਾ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਕਬੂਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਸਟੇਜ ਦੇ ਧਨੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕੈਸੇਟ ਕਲਚਰ ਤੋਂ ਹੱਟ ਕੇ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸਧਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਲੋਕ-ਅਖਾੜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮਨਵਾਇਆ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਾਏ ਹੋਏ ਬੇਹੱਦ ਮਕਬੂਲ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ‘ਆਹ ਚੱਕ ਛੱਲਾ’, ‘ਮੈਂ ਪੁੱਤ ਤਾਂ ਜੱਟ ਦਾ ਸੀ’, ਅਤੇ ‘ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਯਰਾਨੇ ਲਾਉਣ ਦੀ’ ਗੀਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਪਿਠ ਵਰਤੀ ਗਾਇਕ ਵੱਜੋਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸੁਰੀਲੀ ਅਤੇ ਸੰਜ਼ੀਦਾ ਗਾਇਕੀ ਰਾਹੀਂ ਭਰਭੂਰ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਿੱਘੀ ਸਖ਼ਸ਼ੀਅਤ ਅਤੇ ਮਿਲਣਸਾਰ ਸੁਭਾਅ ਕਰਕੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਦਾ ਜ਼ਜਬਾ ਬਹੁਤ ਭਾਰੂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਿਰ ਵੀ ਗਾਇਆ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਰੂਹ ਅਤੇ ਆਸਥਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ।
ਮੌਤ
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਬਿਮਾਰ ਚਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਿਤੀ 27 ਸਤੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਉਹ ਅਚਨਚੇਤ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਸੱਜਣਾਂ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਦਾ-ਸਦਾ ਲਈ ਅਲਵਿਦਾ ਆਖ ਗਏ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਗਾਇਕੀ ਵਿਚ ਪਾਏ ਨਿੱਗਰ ਯੋਗਦਾਨ ਸਦਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਚੰਦਰਸ਼ੇਕਰ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਚੰਦਰਸ਼ੇਕਰ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਚੰਦਰਸ਼ੇਕਰ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੀਥੀ (2002), ਅਵਸਥ (1987), ਐਸਪੀ ਸਾਂਗਲਿਆਨਾ ਭਾਗ 2 (1990)।
ਕੈਰੀਅਰ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਚੰਦਰਸ਼ੇਕਰ ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ 10 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ 35 ਨਾਟਕ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕ  'ਸਿੰਗਰੇਵਵਾ ਮੱਟੂ ਅਰਾਮਣੇ'  ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਟਕ ਮੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਕੰਨੜ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ  ' ਮਾਯਾਮਰੁਗਾ ' ,  ' ਮੰਥਾਨਾ ' ਆਦਿ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ
ਅਹਿਮਦ ਰਸ਼ੀਦ
2014 (ਉਰਦੂ:) (ਜਨਮ 1948 ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅੱਤਵਾਦੀ, ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ, ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬਹੁਤ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ
ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਰਸ਼ੀਦ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਸ ਸਾਲ ਰਿਹਾ। ਉਥੇ ਉਹ ਅਯੂਬ ਖਾਨ ਅਤੇ ਯਾਹੀਆ ਖਾਨ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਦਰੋਹ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਨਿਰਾਸ ਹੋਕੇ ਆਪਣੀ ਗੁਰੀਲਾ ਲੜਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅਪਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ।
ਵੀਹ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਡੇਲੀ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ ਲਈ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਅਤੇ ਦੂਰ ਪੂਰਬੀ ਆਰਥਿਕ ਰਿਵਿਊ ਲਈ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਸੂਜ਼ਨ ਫੇਨਿਮੋਰ ਕੂਪਰ
ਸੂਜ਼ਨ ਔਗਸਟਾ ਫੇਨਿਮੋਰ ਕੂਪਰ (17 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1813 –  31 ਦਸੰਬਰ, 1894) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕੀਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਕੋਪਰਸਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਫਲ ਚੈਰੀਟੀ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਲੇਖਕ ਜੇਮਸ ਫੈਨਿਮੋਰ ਕੂਪਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਸੈਕਰੇਟਰੀ ਅਤੇ ਮੁਨਸ਼ੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਾਰਜ
ਸੂਜ਼ਨ ਫੇਨਿਮੋਰ ਕੂਪਰ ਦਾ ਜਨਮ 1813 ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਸਡਲ, ਨਿਊ ਯਾਰਕ, ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਨਾਵਲਕਾਰ ਯਾਕੂਬ ਫੋਨਿਮੋਰ ਕੂਪਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਜੈਨ ਔਗਸਟਾ ਡੇਲੈਨਸੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਦੂਜੀ ਬੱਚੀ ਸੀ।
1873 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਕੋਪਰਸਟਾਊਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਵਿਲੀਅਮ ਕੂਪਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਇਸਦਾ ਪਿਤਾ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਸੰਸਥਾ ਬਣ ਗਈ। ਇਹ ਪੰਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਆਮ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; 1900 ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤ, ਜੋ 1883 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਨੱਬੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਆਸ਼ਕੀਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਲੇਖਕ
thumb|ਵਾਟਰਕਲਰ ਸੋਨ ਚਿੜੀ, ਸੂਜ਼ਨ ਫੇਨਿਮੋਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਰੂਲਰ ਆਰ, 1851 ਤੋਂ ਕੂਪਰ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਖਾਸ ਤੌਰ' ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ। ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਡਾਇਰੀ ਬਣਾਈ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਰੂਲਰ ਆਰ (1850) ਇਸੇ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੁਮਨਾਮ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਪਰਸਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਓਸ਼ਸੀਗੋ ਹਾਲ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ ਤੋਂ ਇੱਟਾਂ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਦਾਦਾ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸਦੀ ਮੌਤ, 81 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਕੂਪਰਸਟੋਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1894 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੋਜੀ ਔਰਤਾਂ
144
144 ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਚੈਟਮ ਹਾਊਸ
ਚੈਟਮ ਹਾਊਸ (Chatham House) ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਰਾਇਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ, ਲੰਡਨ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ, ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਜਵਾਨੀ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਆਨੀ 2
ਜਵਾਨੀ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਆਨੀ 2 2019 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ।
ਲਿੰਕਡਇਨ
ਤਰੀਕਾ ਕਾਰ
ਲਿੰਕਡਇਨ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਦਾਰੇ ਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣਿਆਂ ਅਸਾਮੀਆਂ ਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਲਿੰਕਡਇਨ ਦੋਨੋਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾ (ਨੈੱਟਵਰਕ) ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲਿੰਕਡਇਨ ਵਿਚ ਕੁੱਝ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਦੀ ਰਕਮ ਅਦਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਦਫ਼ਤਰ
ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਸੰਨ੍ਹੀ ਵੇਲ, ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ, ਯੂ.ਐੱਸ.ਏ. ਵਿਚ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਇਸ ਦੇ 33 ਦਫ਼ਤਰ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਲਿੰਕਡਇਨ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਬੰਗਲੌਰ   ਵਿਚ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ 15,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕਨ ਕੰਪਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ
ਮਿੱਧੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ
ਮਿੱਧੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਿਖੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਪ੍ਰਬੋਧ ਚੰਦਰੋਇ
ਪ੍ਰਬੋਧ ਚੰਦਰੋਇ -- ਗਿਆਨ ਦੇ ਚੰਨ ਦਾ ਚੜਨਾ --ਇਕ ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਨਾਟਕ, ਜੋ ਕਿਰ੍ਰਸ਼ਣ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ | ਇਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲਗਭਗ ਬਾਹਰਵੀ ਸਦੀ ਵਿਚ ਮਿਥਿਆ ਜਾਦਾਂ ਹੈ | ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਡਾ.ਟੇਲਰ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਰੋਸਨਕ੍ਰੇਜ ਤੇ ਹਿਜਰਲ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ |
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਟਕ
ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਈਸੜੂ
ਪੜ੍ਹਾਈ
ਆਪ ਨੇ ਸੱਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਦੀ ਵਿੱਦਿਆ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਖੁਸ਼ਪੁਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅੱਠਵੀਂ ਪਾਸ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਆਪ ਵੀ ਮਾਤਾ ਜੀ ਪਾਸ ਪਿੰਡ ਈਸੜੂ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖੰਨੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਅਧਿਆਪਕ
ਘਰ ਦੀ ਹਾਲਾਤ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਆਪ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਨਾ ਲੈ ਸਕੇ ਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਐਫ.ਏ. ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰਨ ਉੱਪਰੰਤ ਪਿੰਡ ਬੰਬਾ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਆਪ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਬੇਸਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਜਗਰਾਉਂ ਸਕੂਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜ੍ਹਾਈ
ਇਸ ਸਮੇਂ ਗੋਆ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਸਿਖਰਾਂ ਤੇ ਸੀ। ਆਪ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਏ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਜਗਰਾਉਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਗੋਆ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਆਪ ਨੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਡੱਟ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਤਰੰਗਾ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ। ਆਪ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਈਸੜੂ ਵਿਖੇ ਹਰ ਸਾਲ 15 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੋਨਿਆਂ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ’ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਨੂੰ ਨਤਮਸਤਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਸਬਾ ਈਸੜੂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਸ਼ਹੀਦ ਮਾਸਟਰ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਈਸੜੂ, ਇਸ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ’ਚ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹਨ। ਸ਼ਹੀਦੋ ਕੀ ਚਿਤਾਓ ਪੇ ਲਗੇਂਗੇ ਹਰ ਬਰਸ ਮੇਲੇ, ਵਤਨ ਪੇ ਮਿਟਨੇ ਵਾਲੋਂ ਕਾ ਬਾਕੀ ਯਹੀ ਨਿਸ਼ਾਂ ਹੋਗਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929
ਲੰਘ ਗਏ ਦਰਿਆ (ਨਾਵਲ‌)
ਲੰਘ ਗਏ ਦਰਿਆ ਨਾਵਲ ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਹੈ। ‘ਲੰਘ ਗਏ ਦਰਿਆ’ ਰਾਜੇ ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਨੈਤਿਕ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਭਾਂਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਰਿਆਸਤੀ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਧਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵੇਰਵੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਲਗਭਗ‌ ਸਾਰੀ‌ ਆਧੁਨਿਕ ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰੀ ਸਧਾਰਨ ਬੰਦੇ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੇ ਹੋਣੀ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ‌ ਹੈ,ਸਧਾਰਨ ਬੰਦੇ ਦੇ ਹੀ‌ ਨੈਤਿਕ ਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਿਆਸਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਅਹਿਲਕਾਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾ ਦੇ ਹੋਣਗੇ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾ ਦਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਦੇ ਹੋਣਗੇ,ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾ ਦੀਆਂ ਕਦ-ਰਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਧੁੰਦਲੀ ਜਿਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾਮੂਲਕ ਸਮਝ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਮਕਾਲ ਦੇ ਨੁਕਤਾ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਇਹ ਬੀਤ ਚੁੱਕੀ ਜੀਵਨ-ਜਾਂਚ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਹੁਣ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਬਣ ਗਈ ਇਸ ਧਿਰ ਨੂੰ ਬੋਲ ਦੇਣ ਦਾ ਇੱਕ ਯਤਨ ਹੈ।