cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਪੇਖਤਾ
ਸੂਡੋ-ਯੂਕਿਲਡਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਨਿਯਮ
ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਇਨਰਸ਼ੀਅਲ ਫਰੇਮ ਲਈ, ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਥੋਨੌਰਮਲ ਬੇਸਿਸ ਨਾਲ ਯੂਨਿਟ ਟਾਈਮ ਵੈਕਟਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਥੋਨੌਰਮਲ ਬੇਸਿਸ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੇਸਿਸ ਵਿੱਚ ਪੌਜ਼ੇਟਿਵ ਤੇ ਨੈਗੈਟਿਵ ਯੂਨਿਟ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਇੱਕ ਫਿਕਸ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਨੰਬਰਾਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੁਣਨਫਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਬਾਇਲੀਨੀਅਰ ਅਕਾਰ ਦੇ ਸਿਗਨੇਚਰ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਲਵੈਟਰ ਦਾ ਇਨਰਸ਼ੀਆ ਨਿਯਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ (ਪਰ ਬਣਤਰ ਨਹੀਂ): ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਸੂਡੋ-ਰੀਮਾਨੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਤੋਂ ਵੀ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਸਿਗਨੇਚਰ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਦੀ ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ 4-ਅਯਾਮੀ ਫਲੈਟ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਮੀਟ੍ਰਿਕ
ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਪੇਖਤਾ) ਦੇ ਦੋ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਘਟਨਾਵਾਂ 1,2 ਦਰਮਿਆਨ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਇੰਟਰਵਲ (ਅੰਤਰਾਲ)
ਚੁਣੀ ਗਈ ਇਨਰਸ਼ੀਅਲ ਫਰੇਮ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੈਕਟਰ ± ਦਾ ਸਰਲਾਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿਗਨੇਚਰ ਦੀ ਚੋਣ ਖੁੱਲੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। η ਦਾ ਸੰਖਿਅਕ ਮੁੱਲ, ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੁਣਨਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰ ਰਹੇ ਇੱਕ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਬਾਇਲੀਨੀਅਰ ਅਕਾਰ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਹਿਤ (ਲਿਟਰੇਚਰ) ਵਿੱਚ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਦੇ ਸਿਗਨੇਚਰ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਇਹ ਮਾਤਰਾ ਸਥਿਰਤਾ ਨਾਲ ਨਾਮਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਅੰਤਰਾਲ (ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ) ਕਦੇ ਕਦੇ ਇੰਟਰਵਲ ਸਕੁਏਰਡ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਮੌਜੂਦਾ ਇੰਟਰਵਲ ਦਾ ਵਰਗਮੂਲ (ਸਕੁਏਅਰ ਰੂਟ) ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਿਗਨੇਚਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਵਲ ਫਿਕਸ ਕਰ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਅਜੇ ਵੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਕਤ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਕਿਹੜਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੌਥਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪਹਿਲਾ (ਜ਼ੀਰੋ ਵਾਲਾ) ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਕਲਿਪ ਅਸਿਥਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਵਕ ਸੂਚੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਇੱਕ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਲਿਟਰੇਚਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਲੱਗੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਲੈਣਾ ਪਹਿਲੀ ਚੀਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਨਰਸ਼ੀਅਲ ਫਰੇਮਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਕੋ-ਆਰਡੀਨੇਟ ਟਰਾਂਸਫੋਰਮੇਸ਼ਨਾਂ (ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ) ਅਧੀਨ ਇੰਟਰਵਲ (ਅੰਤਰਾਲ) ਦੀ ਇਨਵੇਰੀਅੰਸ (ਸਥਿਰਤਾ) ਇਸ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੀ ਮਾਤਰਾ (ਕਿਸੇ ਵੀ ਚਿੰਨ ± ਲਈ ਰੱਖਵਾਂ) ਦੇ ਇਨਵੇਰੀਅੰਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਲੀਨੀਅਰ (ਰੇਖਿਕ) ਹੋਵੇ ;
ਇਸ ਕੁਆਡਰੈਟਿਕ ਅਕਾਰ (ਵਰਗਾਕਾਰ) ਨੂੰ ਪੋਲਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਆਇਡੈਂਟਿਟੀ (ਧਰੁਵੀ-ਪਹਿਚਾਣ) ਰਾਹੀਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖਿਆ ਬਾਇਲੀਨੀਅਰ ਅਕਾਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ;
ਇਸ ਬਾਇਲੀਨੀਅਰ ਅਕਾਰ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰਾਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ;
ਜਿੱਥੇ [η]  ਇੱਕ  4×4 ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ η ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਭਵ ਤੌਰ ਤੇ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਭਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ, [η] ਨੂੰ ਸਿਰਫ η ਨਾਲ ਲਿਖ ਦੇਣਾ ਰਿਵਾਜ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਸਪਸ਼ਟ ਬਾਇਲੀਨੀਅਰ ਅਕਾਰ ਤੋਂ ਇਸ ਤਰਾਂ ਪੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ;
ਅਤੇ ਬਾਇਲੀਨੀਅਰ ਅਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸਤਰਾਂ ਪੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸੈਕਸ਼ਨ ਇਸਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।, ਜੋ ਹੁਣ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ;
ਤਿੰਨ ਚੁੜੈਲਾਂ
ਤਿੰਨ ਚੁੜੈਲਾਂ ਜਾਂ  ਡਰਾਉਣੀ ਭੈਣਾਂ ਜਾਂ ਬੁਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ, ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਨਾਟਕ ਮੈਕਬਥ ਦੀਆਂ ਪਾਤਰ ਹਨ (c. 1603-1607)। ਉਹ ਤਿੰਨ "ਫੇਟ" ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਕ ਲੜੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ (ਯੂਨਾਨੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ) ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਸਫੇਦ-ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਅਵਤਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਜਾਦੂਗਰਨੀਆਂ ਆਖਿਰਕਾਰ ਮੈਕਬਥ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਧੱਕ ਦਿੰਦਿਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈਲੋਨਸ਼ੇਡ ਦੇ ਇਤਹਾਸ (1587), ਇੰਗਲੈਂਡ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਦੂਸਰੇ ਸੰਭਵ ਸਰੋਤ, ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੋਕਧਾਰਾ, ਸਕੌਟਲਡ ਦੇ ਡੈਮੋਨੋਲਿਅਕ ਦੇ ਕਿੰਗ ਜੇਮਜ਼ VI, ਨੋਰਸ ਮਿਊਥਲੌਜੀ ਦੇ ਨੋਰਨ ਅਤੇ ਫੈਟਾਂ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਲਪਤ ਕਹਾਣੀਆਂ: ਯੂਨਾਨੀ ਮਿਓਰਾਈ ਅਤੇ ਰੋਮੀ ਪਾਰਸੀ ਵੀ ਹਨ। ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਮੈਕਬਥ ਦੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਨੇ ਥਾਮਸ ਮਿਡਲਟਨ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀਨ ਨਾਟਕ, ਦ ਵਿੱਚ, 1618 ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਪੇਖਤਾ
ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਮੀਟ੍ਰਿਕ
ਨਿਸ਼ਚਿਤਿਤਾ ਅਤੇ ਸੰਖੇਪ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਲਈ, ਸਿਗਨੇਚਰ (−,+,+,+) ਨੂੰ ਹੁਣ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੋਣ ਦਾ ਕੋਈ ਭੌਤਿਕੀ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਸਿਗਨੇਚਰ ਨਾਲ, ਸਿਗਨੇਚਰ ਦੀ ਇੱਕ ਚੋਣ ਵਾਲਾ ਬਾਇਲੀਨੀਅਰ ਅਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਦਾ ਸਮਿੱਟਰੀ ਗਰੁੱਪ ਆਈਸੋਮਰਫਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਚੋਣਾਂ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੇ ਸਵੈ-ਸਿੱਧ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ।
ਤਿੰਨ ਚੁੜੈਲਾਂ
ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਜਾਦੂਗਰ ਅਜਿਹੇ ਨਬੀਆਂ ਸਨ ਜਿਹੜੇ ਮੈਕਬਥ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਨਾਟਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਲਈ ਇਹ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ। ਰਾਜੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੀ ਗੱਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮੈਕਬਥ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਚਿੰਤਾਜਨਕ ਤੌਰ ਤੇ ਆਖਰੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ਜਾਦੂਗਰਨੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ "ਗੰਦੇ" ਸ਼ੌਂਕ ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਸਭ ਲਈ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸ਼ੁੱਭ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਪੇਖਤਾ
ਸਟੈਂਡਰਡ ਬੇਸਿਸ
ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਸਟੈਂਡਰਡ ਬੇਸਿਸ ਚਾਰ ਪਰਸਪਰ ਔਰਥੋਗਨਲ ਵੈਕਟਰਾਂ { e0, e1, e2, e3 } ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੈੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ;
ਤਿੰਨ ਚੁੜੈਲਾਂ
ਆਰੰਭ
thumb|ਮੈਕਬੈਥ ਦੀ ਪਹਾੜੀ, ਬ੍ਰੋਡੀ ਭਵਨ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ' ਤੇ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਬਤੌਰ "ਬਲੇਸਡ ਹੈਥ" ਜਿੱਥੇ ਮੈਕਬੇਥ ਅਤੇ ਬੈਂਕੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ "ਡਰਾਉਣੀ ਚੁੜੈਲਾਂ" ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਸਨ ਇਹ ਨਾਂ "ਵੀਅਰਡ ਸਿਸਟਰਸ" ਸਭ ਤੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ''ਮੈਕਬੈਥ. ''ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਪੇਖਤਾ
ਸਟੈਂਡਰਡ ਬੇਸਿਸ
ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੰਝ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ;
ਤਿੰਨ ਚੁੜੈਲਾਂ
ਆਰੰਭ
ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਪਿਛਲੇ ਸੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁੜੈਲਾਂ ਨੂੰ "ਬੁਰੀ" ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਕਦੀ "ਬੁਰੀਆਂ" ਨਹੀਂ ਸਨ।ਆਧੁਨਿਕ ਉਪਨਾਮ "ਬੁਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ" ਨੂੰ ਹਿਲਿਨਸ਼ੇਦ ਦੇ ਮੂਲ ਇਤਹਾਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਧੁਨਿਕ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸਪੈੱਲਿੰਗ ਸਿਰਫ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਣ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ 'ਵੀਅਰਡ' (ਪੁਰਾਣੀ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ) ਦੇ ਅਰਥ ਆਮ ਆਧੁਨਿਕ ਅਰਥਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਨ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਪੇਖਤਾ
ਸਟੈਂਡਰਡ ਬੇਸਿਸ
ਸਟੈੰਡਰਡ ਬੇਸਿਸ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ, ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ v ਦੇ ਕੰਪੋਨੈਂਟਾਂ ਨੂੰ
ਤਿੰਨ ਚੁੜੈਲਾਂ
ਆਰੰਭ
ਰੈਕੀਲ ਹੋਲਿਨਸ਼ੇਦ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਕ੍ਰੈਨਿਕਸ, ਸਕੌਟਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ (1587) ਵਿੱਚ ਕਿੰਗ ਡੰਕਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਚੁੜੈਲਾਂ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ  ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੋਲੀਨਸ਼ਾਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਆਮ ਰਾਏ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਤਿੰਨ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬੁਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ... ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਦੇਵੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਕੁ ਨਿੰਫ ਜਾਂ ਨਿਰੋਧਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੈਰੋਮੈਂਟੇਨਟਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸਹਿਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।"
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਪੇਖਤਾ
ਸਟੈਂਡਰਡ ਬੇਸਿਸ
(v0, v1, v2, v3)
ਤਿੰਨ ਚੁੜੈਲਾਂ
ਨਾਟਕੀ ਭੂਮਿਕਾ
alt=Dark painting showing two figures encountering witch-like creatures.|thumb|ਮੈਕਬੈਥ ਅਤੇ ਬੈਂਕੋ ਨਾਲ ਚੁੜੈਲਾਂ, ਹੈਨਰੀ ਫੁਸੇਲੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਤਸਵੀਰ ਤਿੰਨ ਚੁੜੈਲਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ 1.1 ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੈਕਬਥ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। 1.3 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੈਕਬੈਥ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ,ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਾਥੀ ਬੈਂਕੋ  ਜਿਸ ਲਈ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗੀ, ਦੀ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਿਆਂ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਸਕੌਟਲੈਂਡ ਦੀ ਗੱਦੀ ਨੂੰ ਹੜੱਪਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਅਗਲੀਆਂ ਸਿਖਿਆਵਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, 3.5, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੈਕਟੇਟ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੈਕਬਥ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਝਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।  "ਸ਼ੋਅ" ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਬੈਂਕੋ ਅਤੇ ਮੈਕਬਥ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਉੱਤਰਧਿਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਮੁਲਾਕਤ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨੋ ਚੁੜੈਲਾਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਪੇਖਤਾ
ਸਟੈਂਡਰਡ ਬੇਸਿਸ
ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ
ਤਿੰਨ ਚੁੜੈਲਾਂ
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
ਤਿੰਨ ਚੁੜੈਲਾਂ ਬਦੀ, ਹਨੇਰੇ, ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਗੜਬੜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਏਜੈਂਟ ਅਤੇ ਗਵਾਹਾਂ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇਸ਼ ਧ੍ਰੋਹ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ, ਜਾਦੂਗਰਨੀਆਂ ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਭੈੜੀਆਂ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, "ਸਭ ਤੋਂ ਬਦਨਾਮ ਗੱਦਾਰ ਅਤੇ ਬਾਗੀ ਜਿੰਨੀਆਂ ਉਹ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ"। ਉਹ ਸਿਰਫ ਰਾਜਨੀਤਕ ਗੱਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਆਤਮਕ ਗੱਦਾਰ ਵੀ ਸਨ। ਉਹ ਤਰਕ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਸਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਪੇਖਤਾ
ਸਟੈਂਡਰਡ ਬੇਸਿਸ
v0
ਤਿੰਨ ਚੁੜੈਲਾਂ
ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
alt=Painting of a woman with arms outstretched, flying. Below her are three gnome-like mean holding cushions.|thumb|[[ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਗੋਯਾ ਦੀ ਵੋਲੀਵਰਟ]] ਵਿਕੀਅਮ ਡੇਵੈਨਟ (1606-1668) ਦੁਆਰਾ ਮੈਕਬਥ ਦੇ ਇੱਕ ਵਰਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਦੂਗਰਨੀਆਂ ਮੈਕਡਫ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਐਕਟ 4 ਵਿੱਚ ਮੈਕਬਥ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਕਈ ਲਾਈਨਾਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਥਾਮਸ ਮਿਡਲਟਨ ਦੇ 'ਦਿ ਵਿਚ' ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਡੇਵਿਡ ਗੈਰਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ ਸਾਰਾ ਨਾਟਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਪਾਗਲਪਣ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਪੇਖਤਾ
ਸਟੈਂਡਰਡ ਬੇਸਿਸ
ਨੂੰ v ਦਾ ਟਾਈਮਲਾਈਕ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਕੰਪੋਨੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਸਪੈਸ਼ੀਅਲ ਕੰਪੋਨੈਂਟ (ਸਥਾਨਿਕ ਹਿੱਸੇ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ 4-ਵੈਕਟਰ ਦੇ ਸਪੈਸ਼ੀਅਲ ਕੰਪੋਨੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ 3-ਵੈਕਟਰ
ਤਿੰਨ ਚੁੜੈਲਾਂ
ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਜਾਦੂ-ਟੂਣਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸਾਧਾਰਣ ਅਤੇ ਅਤਿ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਪੇਖਤਾ
ਸਟੈਂਡਰਡ ਬੇਸਿਸ
ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਿੰਨ ਚੁੜੈਲਾਂ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਪਨਾਤਮਿਕ ਚੁੜੈਲਾਂ
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਪੇਖਤਾ
ਸਟੈਂਡਰਡ ਬੇਸਿਸ
ਕੰਪੋਨੈਂਟਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਵੈਕਟਰਾਂ v ਅਤੇ w ਦਰਮਿਆਨ ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਇਨਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਨੂੰ ਇਸਤਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ;
ਅਤੇ
ਇੱਥੇ ਮੀਟ੍ਰੀਕ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸੂਚਕਾਂਕ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ਤੇ, ਇੱਕ ਨੌਨ-ਡੀਜਨਰੇਟ ਬਾਇਲੀਨੀਅਰ ਅਕਾਰ, ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਦੋਹਰੀ (ਡਿਊਲ) ਸਪੇਸ ਦਰਮਿਆਨ ਨਕਸ਼ਾ ਮੁੱਹਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਮੈਪ (ਨਕਸ਼ਾ) M ਦੀਆਂ ਟੈਨਜੈਂਟ (ਸਪਰਸ਼) ਸਪੇਸਾਂ ਅਤੇ ਕੋਟੈਨਜੈਂਟ ਸਪੇਸਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। M ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ ਉੱਤੇ, ਟੈਨਜੈਂਟ ਅਤੇ ਕੋਟੈਨਜੈਂਟ ਸਪੇਸਾਂ ਡਿਊਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਤਰਕ ਫਿਕਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੁਣਨਫਲ ਨੂੰ, ਰੀਸਜ਼ ਰੀਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟੇਸ਼ਨ ਥਿਊਰਮ ਰਾਹੀਂ, ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਲੀਨੀਅਰ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਦੇ ਐਕਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਵੇਂ ਹੀ ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ ਦੇ ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੁਣਨਫਲ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਕੁੱਝ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸਤਰਾਂ ਜੇਕਰ
vμ
ਕਿਸੇ ਟੈਨਜੈਂਟ (ਸਪਰਸ਼) ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ ਦੇ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਹੋਣ, ਤਾਂ
ਸਹਿਸਪਰਸ਼ (ਕੋਟੈਨਜੈਂਟ, ਇੱਕ ਲੀਨੀਅਰ ਫੰਕਸ਼ਨਲ) ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ ਦੇ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਹੋਣਗੇ। M ਦੇ ਅਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੈਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਸਪਰਸ਼ ਸਪੇਸਾਂ ਦੇ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਾਰਣ ਇਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਇਗਨੋਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਥੱਲੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਸੂਚਕਾਂਕਾਂ (ਲੋਅਰ ਇੰਡੀਸੀਜ਼) ਵਾਲੇ ਵੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਵੇਰੀਅੰਟ ਵੈਕਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਦ ਵਾਲੀ ਇਸ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿੱਚ, ਕੋਵੇਰੀਅੰਟ ਵੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ (ਲੱਗਭੱਗ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਉਲਝਾਓ ਨਾਲ) ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ ਦੀ ਡਿਊਲ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਵੈਕਟਰਾਂ (ਲੀਨੀਅਰ ਫੰਕਸ਼ਨਲਾਂ) ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਪਰ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੂਚਕਾਂਕਾਂ (ਅੱਪਰ ਇੰਡੀਸੀਜ਼) ਵਾਲੇ ਵੈਕਟਰ ਕੌਂਟਰਵੇਰੀਅੰਟ ਵੈਕਟਰ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਟੈਨਜੈਂਟ ਤੋਂ ਕੋਟੈਨਜੈਂਟ ਸਪੇਸਾਂ ਵੱਲ ਮੈਪ ਦਾ ਉਲਟ, ਜੋ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ η ਦੇ ਇਨਵਰਸ (1/ η) ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਸੂਚਕਾਂਕ (ਇੰਡੈਕਸ) ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਣ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਇਨਵਰਸ (ਉਲਟ) ਦੇ ਕੰਪੋਨੈਂਟਾਂ (ਹਿੱਸਿਆਂ) ਨੂੰ
ημν
ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਡਿਊਲ ਸਪੇਸ ਦਰਮਿਆਨ ਇਹਨਾਂ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤਿਕ ਸਮਾਨਤਾ ਰਾਹੀਂ
η♭
η♯
(ਸ਼ਾਰਪ-ਈਟਾ) ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਦੇ ਕਦੇ ਇੰਡੈਕਸ ਜਿਮਨਾਸਟਿਕਸ (ਸੂਚਕਾਂਕ ਕਸ਼ਮਕਸ਼) ਕਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਵਕਤ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਫਾਰਮੂਲਾ ਸੂਤਰੀਕਰਨ ਅਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁਮਾਉਣਾ ਅਤੇ ਕੌੰਟਰਾਵੇਰੀਅੰਟ ਤੋਂ ਕੋਵੇਰੀਅੰਟ ਵੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕੋਵੇਰੀਅੰਟ ਤੋਂ ਕੌੰਟਰਾਵੇਰੀਅੰਟ ਵੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਨਾ ਗਣਿਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਰਥਕ ਹੈ। ਗਲਤ ਪ੍ਰਗਟਾਓ ਚਿੰਨ ਅਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਫਟਾਫਟ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
ਲੌਰੰਟਜ਼ ਟਰਾਂਸਫੋਰਮੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮਿੱਟਰੀ
ਪੋਆਇਨਕੇਅਰ ਗਰੁੱਪ ਅੰਤਰਾਲ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦਾ ਗਰੁੱਪ ਹੈ। ਅੰਤਰਾਲ (ਇੰਟਰਵਲ) ਨੂੰ 4-ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਲੇਸ਼ਨ ਗਰੁੱਪ ਰਾਹੀਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੁੰਦਾ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਪਰਿਵਰਤਨ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅੰਤਰਾਲ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਰਿਜਿਨ ਨੂੰ ਫਿਕਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਬਾਇਲੀਨੀਅਰ ਅਕਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀ ਥਿਊਰੀ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ) ਤੋਂ ਢੁਕਵੇਂ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਲਿੰਕ ਕੀਤੇ ਆਰਟੀਕਲ ਵਿੱਚ, ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ Φ ਦੇ ਨਾਲ η (ਇਸਦੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ) ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਢੁਕਵਾਂ ਗਰੁੱਪ O(3,1) ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਐਲੀਮੈਂਟਾਂ ਨੂੰ (ਹੋਮੋਜੀਨੀਅਸ) ਲੌਰੰਟਜ਼ ਟਰਾਂਸਫੋਰਮੇਸ਼ਨਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਭੌਤਿਕੀ ਮੋੜ ਨਾਲ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਖੋਜਣ ਲਈ ਦੇਖੋ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਟਰਾਂਸਫੋਰਮੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਡੈਰੀਵੇਸ਼ਨਾਂ।
ਸਰਲਤਮ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਟਰਾਂਸਫੋਰਮੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਬੂਸਟ ਹੈ। ਇਸ਼ਾਰੇ ਵਜੋਂ, x-ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੂਸਟ ਇਸਤਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ;
ਜਿੱਥੇ
ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਫੈਕਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ
ਹੋਰ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਟਰਾਂਸਫੋਰਮੇਸ਼ਨਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ O(3,1) ਦੇ ਸਬਗਰੁੱਪ SO(3) ਦੇ ਐਲੀਮੈਂਟ ਵੀ। ਇੱਕ ਸਧਾਰਣ ਹੋਮੋਜੀਨੀਅਸ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਟਰਾਂਸਫੋਰਮੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁੱਧ ਬੂਸਟ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਗੁਣਨਫਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਇਨਹੋਮੋਜੀਨੀਅਸ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਟਰਾਂਸਫੋਰਮੇਸ਼ਨ ਸਪੇਸ ਅਤੇ ਟਾਈਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਦਲਾਓ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ ਹੋਮੋਜੀਨੀਅਸ ਟਰਾਂਸਫੋਰਮੇਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟਰਾਂਸਫੋਰਮੇਸ਼ਨਾਂ (ਪਰਿਵਰਤਨ) ਉਹ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਪੇਸ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕਾਂ ਅਤੇ ਟਾਈਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਉਲਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ (PT)।
ਕਾਰਣਾਤਮਿਕ ਬਣਤਰ
ਵੈਕਟਰਾਂ v = (ct, x, y, z) = (ct, r) ਨੂੰ
c2t2 - r2
ਦੇ ਚਿੰਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਟਾਈਮਲਾਈਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ
c2t2 > r2
ਹੋਵੇ, ਸਪੇਸਲਾਈਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ
c2t2 < r2
, ਅਤੇ ਨੱਲ ਜਾਂ ਲਾਈਟਲਾਈਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ
ਹੋਵੇ। ਇਸਨੂੰ η(v,v) ਦੇ ਚਿੰਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਗਨੇਚਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੈਕਟਰ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸਾਰੀਆਂ ਰੈਫਰੇਂਸ ਫਰੇਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਰਹੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਤਰਾਲ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ ਦੀ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਨੱਲ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦਾ ਸੈੱਟ ਓਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਲਾਈਟਕੋਨ ਰਚਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਟਾਈਮਲਾਈਕ ਵੈਕਟਰ v ਦਿੱਤਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਥਿਰ ਵਿਲੌਸਿਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਰਲਡਲਾਈਨ (ਸੰਸਾਰ ਰੇਖਾ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਡਾਇਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਰੇਖਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਕਤ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਚੁਣ ਲਈ ਜਾਣ ਤੇ, ਟਾਈਮਲਾਈਕ ਅਤੇ ਨੱਲ ਵੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਕਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਜਿਤ ਕੀਤਾ (ਵੰਡਿਆ) ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟਾਈਮਲਾਈਕ ਵੈਕਟਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ;
ਨੱਲ ਵੈਕਟਰ ਤਿੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ;
ਸਪੇਸਲਾਈਕ ਵੈਕਟਰ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਉਪਜਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਪੇਸਲਾਈਕ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੈਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਲਈ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ। ਸਪੇਸਲਾਈਕ ਅਤੇ ਟਾਈਮਲਾਈਕ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਵੈਕਟਰ ਕੁੱਲ 7 ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਔਰਥੋਨੌਰਮਲ ਬੇਸਿਸ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਟਾਈਮਲਾਈਕ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਪੇਸਲਾਈਕ ਯੂਨਿਟ ਵੈਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗੈਰ-ਔਰਥੋਨੌਰਮਲ ਬੇਸਿਸਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਮੇਲ ਰੱਖਣੇ ਸੰਭਵ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਇੱਕ ਨੱਲ ਬੇਸਿਸ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨੱਲ ਵੈਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਇੱਕ (ਨੌਨ-ਔਰਥੋਨੌਰਮਲ) ਬੇਸਿਸ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਾਸਤਵਿਕਾਂ ਉੱਪਰ, ਜੇਕਰ ਦੋ ਨੱਲ ਵੈਕਟਰ ਔਰਥੋਗਨਲ ਹੋਣ (ਜ਼ੀਰੋ ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਟੈਂਸਰ ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ), ਤਾਂ ਉਹ ਜਰੂਰ ਹੀ ਅਨੁਪਾਤਿਕ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਤੇ, ਇੱਕ ਨੱਲ ਟੈਟ੍ਰਾਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨੱਲ ਵੈਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਬੇਸਿਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਵੈਕਟਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਔਰਥੋਗਨਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰਣਤਾਮਿਕ ਸਬੰਧ
ਮੰਨ ਲਓ x, y ∈ M ਹੋਣ। ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ;
ਉਲਟ ਤਿਕੋਣ ਅਸਮਾਨਤਾ
ਜੇਕਰ v ਅਤੇ w ਦੋਵੇਂ ਭਵਿੱਖ-ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਟਾਇਮਲਾਈਕ 4-ਵੈਕਟਰ ਹੋਣ ਤਾਂ  ਨੌਰਮ ਲਈ (+ - - -) ਸਾਈਨ (ਚਿੰਨ) ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ;
ਅਯਾਮਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਗਿਣਤੀ
ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ ਚਾਰ ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਣਿਤਿਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਸੂਤਰੀਕਰਨ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, ਅਯਾਮਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੀ “ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ” ਦੇ ਸਮਾਨ ਇੱਕ ਰਚਨਾ ਲਈ ਗਣਿਤ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂ ਸਰਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ n ≥ 2 ਹੋਵੇ ਤਾਂ n-ਅਯਾਮੀ ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ n ਵਾਸਤਵ ਅਯਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਸਪੇਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਿਗਨੇਚਰ (n − 1, 1) ਜਾਂ (1, n − 1) ਦਾ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਲੌਰੰਟਜ਼ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਵ ਸਧਾਰਨ ਕਰਨ ਥਿਊਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਨੂੰ 4-ਅਯਾਮਾਂ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਜਾਂ ਘੱਟ ਅਯਾਮਾਂ ਵਾਲਾ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਹੋਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ M-ਥਿਊਰੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦੋ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ n > 4 ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਟਰਿੰਗ ਥਿਊਰੀ ਵਿੱਚ, ਕਨਫੋਰਮਲ ਫੀਲਡ ਥਿਊਰੀਆਂ 1 + 1 ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਅਯਾਮਾਂ ਨਾਲ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੱਧਰੀ ਬਨਾਮ ਵਕਰਿਤ ਸਪੇਸ
ਇੱਕ ਫਲੈਟ ਸਪੇਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਪੈਸ਼ੀਅਲ (ਸਥਾਨਿਕ) ਕੰਪੋਨੈਂਟ (ਹਿੱਸੇ) ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪਾਈਥਾਗੋਰਸ ਥਿਊਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਪੇਖਤਾ) ਲਈ ਇੱਕ ਅਨੁਕੂਲ ਬੇਸਿਸ ਹੈ, ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨ ਮਹੱਤਤਾ ਬਗੈਰ ਸਿਸਟਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਭੌਤਿਕੀ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੰਗਾ ਵਿਵਰਣ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ, ਗਰੈਵਿਟੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਗੈਰ-ਯੁਕਿਲਡਨ ਜੀਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ) ਦੇ ਗਣਿਤ ਨਾਲ ਸੂਤਰਬੱਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਜੀਓਮੈਟਰੀ (ਰੇਖਾਗਣਿਤ) ਨੂੰ ਭੌਤਿਕੀ ਸਪੇਸ ਦੇ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਕਰਵਡ (ਵਕਰਿਤ) ਸਪੇਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰਵਡ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ ਅਜੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ (ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨਲ ਸਿੰਗੁਲਰਟੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ) ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਅਤਿਸੂਖਮ ਖੇਤਰ (ਇਨਫਿਨਟੈਸੀਮਲ ਰਿਜਨ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਵਿਵਰਣ ਹੈ। ਹੋਰ ਸੰਖੇਪ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਗਰੈਵਿਟੀ ਸਪੇਸਟਾਈਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਇੱਕ 4-ਅਯਾਮੀ ਵਕਰਿਤ ਮੈਨੀਫੋਲਡ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੂ ਪ੍ਰਤਿ ਟੈਨਜੇਂਟ (ਸਪਰਸ਼) ਸਪੇਸ ਇੱਕ ਚਾਰ-ਅਯਾਮੀ ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਤਰਾਂ, ਮਿੰਕੋਵਸਕੀ ਸਪੇਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਜੇ ਵੀ ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਦੇ ਵਿਵਰਣ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਕੂਟਨੀਤੀ
ਕੂਟਨੀਤੀ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਡਿਪਲੋਮੇਸੀ ਹੈ (ਅਤੇ ਇਹ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖਾਸਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ)। ਇਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ ਡਿਪਲੋਮਾ (δίπλωμα ਅਰਥਾਤ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕਾਰ-ਵਿਹਾਰ) ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਡਿਪਲੋਮੇਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਮੁੱਦੇ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਅਤੇ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ (ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਅਮਨ-ਕਰਨ, ਵਪਾਰ, ਜੰਗ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਆਦਿ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਡਿਪਲੋਮੇਟਾਂ ਦੀ ਵਿਚੋਲਗੀ ਰਾਹੀਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਕੋਦਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਹਾਰਮਨ ਕਵੈਸਟ
ਹਾਰਮਨਕਵੈਸ੍ਟ  (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: HarmonQuest) ਡੈਨ ਹਾਰਮਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ  ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ/ਬਾਲਗ ਹੈ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਇੱਕ ਭਾਗ ਐਨੀਮੇਟਿਡ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਭਾਗ ਲਾਈਵ ਕਾਰਵਾਈ ਹੈ। ਹਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਮਹਿਮਾਨ ਫ਼ੀਚਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਦੇ ਵਿਤੋਰੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ ਦੇ ਵਿਤੋਰੀਆ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: Catedral de Santa María de Vitoria) ਵਿਤੋਰੀਆ, ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1931 ਈ. ਵਿੱਚ ਬਿਏਨ ਦੇ ਇੰਤਰੇਸ ਕੁਲਤੂਰਲ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ
ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਪ੍ਰਾਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੇਨਈ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਬ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। 11 ਨਵਬਰ 1839 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਰਵਜਨੀਕ ਯਾਚਿਕਾ ਦੁਆਰਾ ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਿਤੀ ਗਈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਪਾਬਲਾ
ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਪਾਬਲਾ ਇੱਕ ਉਹ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ 1705 ਚ ਮੁਗਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਸਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦਾਹ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਚਮਕੌਰ ਤੋਂ ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਵਸੇ ਪਿੰਡ ਰਾਏਪੁਰ ਰਾਣੀ ਤੋਂ ਸਨ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ 22 ਦਸੰਬਰ, 1705 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ  ਚਮਕੌਰ ਦੇ ਕਿਲੇ ਚੋਂ ਬਚ ਨਿਕਲੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਾਛੀਵਾੜੇ ਨੂੰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਲਈ ਰਾਏਪੁਰ ਰੁਕੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਪਾਬਲਾ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੱਖ ਯੋਧਿਆਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।  ਬੀਬੀ ਸਰਨ ਕੌਰ ਪਾਬਲਾ ਨੇ ਲੜਾਈ ਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋੲੇ ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀਆ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆ। ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਨੇ ਕਿ ਬੀਬੀ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਪਾਬਲਾ ਨੇ ਸੋਗ ਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਿਖਾ ਚ ਛਾਲ ਮਾਰਕੇ ਖਤਮ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਕ ਹੋਰ ਧਾਰਨਾ ਮੁਤਾਬਿਕ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਿਖਾ ਚ ਆਪ ਛਾਲ ਨਹੀਂ ਮਾਰੀ ਸੀ ਪਰ  ਮੁਗਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਰਾੲੇਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੇ ਦਾਹ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਫੜ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਮਾਰਕੇ  ਚਿਖਾ ਦੇ ਚ ਸੁੱਟ ਦਿਤਾ ਸੀ
ਇੱਕ ਤੀਜੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਚਿਖਾ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰਕੇ ਜੌਹਰ ਸ਼ੈਲੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੈ-ਆਤਮਦਾਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਭਾਈ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਜੋ ਕਿ ਚਮਕੋਰ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ ਚ ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਸਾਮ੍ਹਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਵਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ 32 ਸ਼ਹੀਦ ਯੋਧਿਆਂ ਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਥਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਚਿਖਾ ਨੂੰ ਲਾਂਬੂ ਲਗਦਿਆਂ ਹੀ ਮੁਗਲ ਅਤੇ ਰੰਘੜ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਪਤਾ ਲਗ ਗਿਆ ਜੋ ਸ਼ਹੀਦ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਦਾਹ ਸੰਸਕਾਰ ਖੁੱਲੇ ਚ ਕਰਕੇ ਗੈਰ ਮੁਸਲਿਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਧਮਕਾੳਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਅਪਣਾ ਧਰਮ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਠਿਕਾਣੇ ਦੀ ਸੂਹ ਨੀ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਗਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਨਾਪਾਕ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਪਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਆਤਮ ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਕਾਰ ਚਿਖਾ ਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿਤੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ।
.
References
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ
ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਐਬੇ
ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਐਬੇ, ਰਸਮੀ ਨਾਮ ਕਾਲਜੀਏਟ ਚਰਚ ਆਫ਼ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰ ਐਟ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ, ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਸਿਟੀ, ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਗੌਥਿਕ ਚਰਚ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਸਟਮਿੰਸਟਰ ਮਹਲ ਦੇ ਐਨ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਦੇ ਲਈ ਅਤੇ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੰਡਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣੇ
ਬੀਟਾ ਕਣ
ਬੀਟਾ ਕਣ ਜਾ ਫਿਰ ਬੀਟਾ ਰੇਅ, ਕਿਸੇ ਅਟਾਮਿਕ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਦੇ ਰੇਡੀਓ ਐਕਟਿਵ ਡਿਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੀ ਪੋਟਾਸੀਅਮ-40 ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਦੇ ਬੀਟਾ ਡਿਕੇ, ਦੌਰਾਨ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਉੱਚ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਤੇਜ ਰਫਤਾਰ ਇਲੈਕਟਰੋਂਨ ਜਾ ਫਿਰ ਐਂਟੀ ਇਲੈਕਟਰੋਂਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਯੂਨਾਨੀ ਅੱਖਰ (β) ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ: β− (ਇਲੈਕਟਰੋਂਨ) ਅਤੇ β+ (ਐਂਟੀ ਇਲੈਕਟਰੋਂਨ)। ਬੀਟਾ ਕਣ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਆਇਓਨਾਈਜਿੰਗ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹਨ।
β− ਡਿਕੇ ((ਇਲੈਕਟਰੋਂਨ))
ਇੱਕ ਅਸਥਿਰ ਅਟਾਮਿਕ ਨਿਊਲੀਅਸ ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਲੋੜ ਤੋ ਵੱਧ ਨਿਉਰੋਨ ਹੋਣ, ਉਹ ਬੀਟਾ ਡਿਕੇ (β−) ਦੀ ਪ੍ਰੀਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨਿਊਟਰੋਨ; ਪ੍ਰੋਟੋਨ, ਇਲੈਕਟਰੋਂਨ ਜਾ ਫਿਰ ਐਂਟੀਇਲੈਕਟਰੋਂਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੇਡੀਓ ਐਕਟਿਵ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੇਡੀਓਐਕਟੀਵਿਟੀ
ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੈ।
ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁੱਖਆਲਾ ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਹੈ।
ਖੇਤਰਫਲ- ੧੭,੪੧੩ ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ.
ਜਨਸੰਖਿਆ- ੪੫,੪੩ ,੦੮੦ (੨੦੧੧ ਜਨਗਣਨਾ)
ਸੰਦਰਭ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਅੰਜਲੀ ਪੇਂਧਰਕਰ
ਅੰਜਲੀ ਪੇਂਧਰਕਰ (ਜਨਮ 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1964 ਨੂੰ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕੁੱਲ ਪੰਜ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਅਤੇ 19 ਓਡੀਆਈ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1959 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ (ਜਾਂ ਅਖਬਾਰ) ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਭਾਰਤ, ਥੋੜੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਪਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪਦੇ ਨੇ। ਭਾਵੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਲੋਕ ਨੇ ਲੇਕਿਨ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰਪਰਸਤੀ ਬਿਨਾ ਅਖਬਾਰ ਥੋੜੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਸਿਫਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਛਪਦੇ ਨੇ।
ਭਾਰਤ
thumb|alt=ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ|ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟਾਲ ’ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੁੱਖ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
ਕਪੀਲਾ ਦੇ ਸਾਂਤਾ ਏਉਗੇਨਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸੋਬਰੀਕੂਏਵਾ)
ਕਪੀਲਾ ਦੇ ਸਾਂਤਾ ਏਉਗੇਨਾ ਗਿਰਜਾਘਰ (ਸੋਬਰੀਕੂਏਵਾ) ਅਸਤੂਰੀਆਸ, ਸਪੇਨ ਦਾ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ
ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਪੱਛਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ
ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ: ਇਸ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਚਾਰ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਆਨਲਾਇਨ ਸਮਾਚਾਰ ਪੱਤਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 2002 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2004 ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਟ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਡਿਜਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਵਿੱਚ ਮੁਦਰਿਤ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਏਨਆਰਆਈ ਕੇਂਦਰਿਤ s। News ਅਤੇ ਏਨਆਰਆਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਹ readers। ਵੇਬ ਲਈ ਕਲਿਕ ਕਰੋ QE WEB
ਪੰਜਾਬ ਮੇਲ ਯੂਐਸਏ
ਦੇਸ਼ ਦੋਆਬਾ ਕੈਲਿਫੋਰਨੀਆ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਚਾਰ ਪੱਤਰਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ। ਅੰਬੇਡਕਰ ਟਾਈਮਸ ਕੈਲਿਫੋਰਨਿਆ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਚਾਰ ਪੱਤਰਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ।
ਸਾਂਝ ਸਵੇਰਾ ਇਹ ਅਖਬਾਰ Canada। It ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਮੁੱਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਚਾਰ ਕੈਨੇਡਿਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਵਲੋਂ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, Sikhs। It 1978 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵੇਬਸਾਈਟ ਲਈ ਕਲਿਕ ਕਰੀਏ SS WEB
ਪੰਜਾਬ ਮੇਲ
ਪੰਜਾਬ Newsline
ਵਿਚਾਰ
ਮੀਡਿਆ ਪੰਜਾਬ
ਯੂਰੋਪ ਸਮਾਚਾਰ
ਯੂਰੋਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਟਾਈਮਸ
ਖੁਸ਼ਬੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ
thumb|Alt=Punjabi language newspapers|ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ 'ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੋਕਾਈ' ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੋਕਾਈ: ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁੱਝ ਪੰਜਾਬੀ ਦੈਨਿਕ ਸਮਾਚਾਰ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਹੈ।ਇਹ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਖਬਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਾਚਾਰ ਪੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ, epaper ਲਈ ਕਲਿਕ ਕਰੋ LK Epaper
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਐਸਟਰੋਏਸ਼ੀਆ ਖ਼ਿੱਤੇ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੁਲਕ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮੀਡੀਆ ਕਨੇਡਾ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਹਿਮ ਰੂਪ ਚ’ ਪ੍ਰਫੁੱਲਿਤ ਹੋਇਆਂ। ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅਖਬਾਰ ਛੱਪਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤਾਵਰੀ ਰੂਪ ਚ’ ਛੱਪਦੇ ਐਨ ਜੈੱਡ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰ ਦਾ ਨਾਂ ਪਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਕਤ ਅਖਬਾਰ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵੈਬ ਪੋਰਟਲ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਤੇ ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਚ’ ਕਾਫ਼ੀ ਮਕਬੂਲ ਹੈ। ਇਸ ਅਖਬਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਟ ਅਵਤਾਰ ਟਹਿਣਾ ਤੇ ਤਰਨਦੀਪ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਨੇ ਸਥਾਨਿਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਰਾਜਪੁਰਾ ਨਾਲ ਰਲਕੇ ਕੀਤੀ। ਐਨ ਜੈੱਡ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿਊਜ ਨੂੰ www.nzpunjabinews.com ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਪੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਅਨੂਪਗੜ
ਅਨੂਪਗੜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਭੀਖੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਅਨੂਪਗੜ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1071 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 5.42 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਵਾਂਦਰੇ ਉਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੈ।
ਯਾਨਾ ਗੁਪਤਾ
ਯਾਨਾ ਗੁਪਤਾ ਮੁੰਬਈ ਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਇੱਕ ਚੈੱਕ ਮਾਡਲ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਚ ਉਸ ਨੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪਾਰਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਕੁਛ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਤੌਰ ਮਾਡਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਔਰਤਾਂ
ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਹੈ, ਜੋ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ, ਸਮਾਜਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ. ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲੀਲੀ ਥਪਾ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ 73 ਜਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ 1550 ਵੀਡੀਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਕੱਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਨਾਨਾ ਹੱਕ
ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ
ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੈ।
ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁੱਖਆਲਾ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਹੈ।
ਖੇਤਰਫਲ- 10,106 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ.
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ
ਫੂਲਚੰਦ ਗੁਪਤਾ
ਫੂਲਚੰਦ ਗੁਪਤਾ (ਜਨਮ 30 ਅਕਤੂਬਰ 1958) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ। ਉਹ ਹਿੰਮਤਨਗਰ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਦਲਿਤ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਰਾਜ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ ਖਵਾਬਖਵਾਹਾਂ ਕੀ ਸਦਾ ਹੈ ਲਈ 2013 ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਈਸੀ ਮਹੋਲ ਮੈਂ ਲਈ ਸ਼ਫਦਰ ਹਾਸ਼ਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (2000) ਜਿੱਤਿਆ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਫੂਲਚੰਦ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਜਗਤਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ 30 ਅਕਤੂਬਰ 1958 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰੁਦੌਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਅਮਰਾਇਗਾਓਂ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਮਰੇਗਾਓਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ 1969 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ 1970 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਆਇਆ ਅਤੇ 1974 ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਹਿੰਦੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਨਰੋਦਾ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ (ਪੁਰਾਣੀ SSC) ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 1978 ਵਿੱਚ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਕਾਮਰਸ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲੇ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਕੀਤੀ।
1982 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਐਚ ਕੇ ਆਰਟਸ ਕਾਲਜ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 1985 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲੈਂਗੂਏਜ ਤੋਂ 1987 ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਕੀਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਭਵਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ 1993 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉੱਤਮਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਹੇਠ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਵੀਰ ਨਰਮਦ ਦੱਖਣੀ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ 2013 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਇਕਿਸਵੀ ਸਦੀ ਕੇ ਪ੍ਰਥਮ ਦਸਕ ਕੇ ਹਿੰਦੀ ਉਪਨਿਆਸ ਮੈਂ ਦਲਿਤ, ਨਾਰੀ ਇਵਮ ਵਰਗੀਆ ਚੇਤਨਾ (21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ 'ਦਲਿਤ, ਔਰਤ ਅਤੇ ਵਰਗ ਚੇਤਨਾ') ਲਈ।
ਕਰੀਅਰ
ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ 1980 ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕਲਰਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1987 ਤੋਂ 1988 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। 1989 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਂਤੀਜ ਵਿੱਚ ਸਾਬਰਗ੍ਰਾਮ ਵਿਦਿਆਪੀਠ, ਸੋਨਾਸਨ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਉਸ ਨੇ ਸਕੂਲੀ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ 1973 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੰਸਾ, ਸਮਕਾਲੀਨ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ, ਨਿਰੀਕਸ਼ਕ, ਨਵਨੀਤ ਸਮਰਪਨ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਂਤੀਜ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਕੰਮ
ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਕਵੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸੀ ਮਹੋਲ ਮੈਂ, ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 1997 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੇ ਰਾਮ (2002)। ਸਾਂਸਤ ਮੈਂ ਹੈ ਕਬੂਤਰ (2003), ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੁਨਤਾ ਆਗ ਕੇ ਸੰਸਾਰ (2006), ਰਾਖ ਕਾ ਢੇਰ (2010), ਕੋਟ ਕੀ ਜੈਬ ਸੇ ਝਨਕਤੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ (2012), ਦਿਨੁ ਔਰ ਕੌਵ (2012), ਝਰਨ ਕੀ ਤਰਾਹ (2013), ਫੂਲ ਔਰ ਤਿਤਲੀ (2014) ਅਤੇ ਤਿਮੀਰ ਕਾ ਦੁਰਗ (2021) ਉਸਦੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਨ।
ਖਵਾਬਖਵਾਹੋ ਕੀ ਸਦਾ ਹੈ (2009) ਅਤੇ ਆਰਜ਼ੂ-ਏ-ਫੂਲਚੰਦ (2015) ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਜ਼ਲਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਨ। ਪ੍ਰਯਾਸਚਿਤ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ੋਧ ਉਸਦਾ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਪ੍ਰਥਮ ਦਸਕ ਕੇ ਹਿੰਦੀ ਉਪਨਿਆਸ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਚੇਤਨਾ (2016) ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ।
ਗਾਂਧੀ ਅੰਤਰਮਨ (2008, ਗੁਜਰਾਤੀ), ਮਹਾਗਾਥਾ (2011) ਅਤੇ GEMS ਔਨ ਗ੍ਰਾਸ ਟਿਪਸ (2018, ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰਤਕ) ਉਸਦੇ ਹੋਰ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹਨ।
ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ, ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਰਘੁਵੀਰ ਚੌਧਰੀ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਨਾਵਲਾਂ: ਲਗਾਨੀ, ਇਛਾਵਰ ਉੱਪਰਵਾਸ, ਸਹਿਵਾਸ ਅਤੇ ਅੰਤਰਵਾਸ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਹਰੀਸ਼ ਮੰਗਲਮ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤਾਲਾਬ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਮਾਨਤਾ
ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਈਸੀ ਮਹੋਲ ਮੈਂ (1997) ਲਈ 2000 ਵਿੱਚ ਸ਼ਫਦਰ ਹਾਸ਼ਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਗੁਜਰਾਤ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬ ਫੂਲ ਔਰ ਤਿਤਲੀ ਲਈ 2014 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਅਰਾਵਲੀ ਸ਼ਿਖਰ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਥਾਗਤ ਸਨਮਾਨ ਵੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਪਰਿਵਾਰ
ਉਸਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਸ਼ਕੁਨ ਗੁਪਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ, ਪੱਲਵੀ, ਅਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਸਿਧਾਰਥ ਅਤੇ ਰੁਚਿਰ ਹਨ। ਉਹ ਹਿੰਮਤਨਗਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1958 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਜਮੇ ਨੂੰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਰਾਣੀ ਸਤੀ
ਰਾਣੀ ਸਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਰਾਇਣੀ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਾਦੀਜੀ (ਦਾਦੀ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜੋ 13ਵੀਂ ਅਤੇ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਸਤੀ (ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ) ਹੋਈ ਸੀ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਮੰਦਿਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਤ ਹਨ।
ਦੰਤਕਥਾ
ਰਾਣੀ ਸਤੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ 1295 ਜਾਂ 1595 ਨੂੰ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਸਰੇ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ 14ਵੀਂ ਸਦੀ, ਜਾਂ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਇਕ ਸਮੂਹ ਵਿਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰਾਣੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਦੂਸਰੇ ਸੰਸਕਰਣ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਜਲਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਸਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਮਧੁਰਾ ਨਾਇਕ
ਮਧੁਰਾ ਹੇਮੰਤ ਨਾਇਕ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਆਂ 'ਪਿਆਰ ਕੀ ਯੇਹ ਏਕ ਕਹਾਣੀ, ਇਸ ਪਿਆਰ ਕੋ ਕਯਾ ਨਾਮ ਦੂੰ, ਸਪਨਾ ਬਾਬੁਲ ਕਾ... ਬਿਦਾਈ, ਹਮ ਨੇ ਲੀ ਹੈ - ਸ਼ਪਥ ਅਤੇ ਤੁਮਹਾਰੀ ਪਾਖੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਧੁਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ "ਗੁੱਡ ਬੁਆਏ, ਬੈਡ ਬੁਆਏ" (2007) ਨਾਲ ਕੀਤੀ।
ਸਵਾਸਤਿਕਾ ਦੱਤਾ
ਸਵਾਸਤਿਕਾ ਦੱਤਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Swastika Dutta; ਜਨਮ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ) ਸਵਾਸਤਿਕਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬੰਗਾਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮ ਪਰਬੋਨਾ ਅਮੀ ਚਾਰਤੇ ਟੋਕੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਾਮੇਡੀ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਭੋਜੋ ਗੋਬਿੰਦੋ (2017) ਵਿੱਚ ਡਾਲੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ, ਸੀਰੀਅਲ ਬਿਜੋਨੀ (2018), ਵਿੱਚ ਕੇਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕੀ ਕੋਰੇ ਬੋਲਬੋ ਟੋਮੇ (2019) ਵਿੱਚ ਰਾਧਿਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਧੁਰਾ ਨਾਇਕ
ਕੈਰੀਅਰ
ਨਾਇਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਾਇਲ ਓਸਵਾਲ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ "ਉਮਰ ਭਰ" ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ੋਅ ਕਹਾਨੀ ਘਰ ਘਰ ਕੀ ਲਈ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਸ 'ਨੇ ਫਿਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ 9X ਚੈਨਲ ਤੇ ਕਹੀਂ ਨਾ ਕਹੀਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੀ ਤੇ ਭਾਸਕਰ ਭਾਰਤੀ, ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਤੇ ਕਿਸ ਦੇਸ ਮੇਂ ਹੈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ, ਏਕ ਨਨਦ ਕੀ ਖੁਸ਼ਿਓਂ ਕੀ ਚਾਬੀ...ਮੇਰੀ ਭਾਬੀ, ਕਯਾਮਤ ਅਤੇ ਸਟਾਰ ਵਨ ਤੇ ਪਿਆਰ ਕੀ ਯੇ ਏਕ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਵਾਸਤਿਕਾ ਦੱਤਾ
ਕੈਰੀਅਰ
ਦੱਤਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਭਿਨੈ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ FFACE ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਪਰਬੋਨਾ ਅਮੀ ਚਾਰਟੇ ਟੋਕੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਰਾਜ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੁੱਗਾ ਦੁੱਗਾ 2015 ਸੀਰੀਅਲ ਸੀ, ਤਾਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਟਾਰ ਜਲਸਾ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2017 ਵਿੱਚ ਰੋਹਨ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਸਟਾਰ ਜਲਸਾ ਸੀਰੀਅਲ ਭੋਜੋ ਗੋਬਿੰਦੋ ਵਿੱਚ ਡਾਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਸਟਾਈਲ ਆਈਕਨ 2018 ਸਟਾਰ ਜਲਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।
ਮਧੁਰਾ ਨਾਇਕ
ਕੈਰੀਅਰ
ਉਸਨੇ ਲਾਇਫ਼ ਓਕੇ ਤੇ ਹਮ ਨੇ ਲੀ ਹੈ ਸ਼ਪਥ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਇਸ ਪਿਆਰ ਕੋ ਕਯਾ ਨਾਮ ਦੂਂ? ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ੀਤਲ ਕਪੂਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਸਵਾਸਤਿਕਾ ਦੱਤਾ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਮਧੁਰਾ ਨਾਇਕ
ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਨ
ਨਾਇਕ, ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵੀ ਹੈ, ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪੀਟਾ   ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਪਰਡੂਡ ਲਈ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਆਨੰਦ ਕੁਮਾਰ ਸਵਾਮੀ
ਆਨੰਦ ਕੇਂਟਿਸ਼ ਕੁਮਾਰਸਵਾਮੀ  (ஆனந்த குமாரசுவாமி, Ānanda Kentiś Kumāraswāmī) (22 ਅਗਸਤ 1877 − 9 ਸਤੰਬਰ 1947) ਸਿਰੀ ਲੰਕਾ ਦੇ ਇੱਕ ਫ਼ਲਸਫ਼ੀ ਅਤੇ ਚਿੰਤਕ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਆਗੂ ਇਤਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ, ਖਾਸਕਰ ਕਲਾ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ "ਪੱਛਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਜੁੰਮੇਵਾਰ ਜ਼ਮੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"
ਜੀਵਨ ਬਿਰਤਾਂਤ
ਕੁਮਾਰਸਵਾਮੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲੁਪਿਤਿਆ, ਕੋਲੰਬੋ (ਸ਼ਰੀਲੰਕਾ) ਵਿੱਚ 22 ਅਗਸਤ 1877 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਰ ਮੁਤੁ ਕੁਮਾਰਸਵਾਮੀ ਪ੍ਰਥਨ ਹਿੰਦੂ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ 1863 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਬੈਰਿਸਟਰੀ ਕੋਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਪਾਲੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਸ ਅਲਿਜਾਬੇਥ ਕਲੇ ਨਾਮਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਔਰਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਆਹ ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੁਰਗਵਾਸ ਹੋ ਗਏ। ਆਨੰਦ ਕੁਮਾਰਸਵਾਮੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਔਲਾਦ ਸਨ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਨੰਦ ਕੇਵਲ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਮਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ। 12 ਸਾਲ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਾਇਕਲਿਫ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। 1900 ਵਿੱਚ ਲੰਦਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਭੂਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਨਸਪਤੀਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ੇ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਬੀਐੱਸਸੀ (ਆਨਰਸ) ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਫੈਲੋ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸ਼ਿਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਮਿਨਰਾਲਾਜਿਕਲ ਸਰਵੇ ਦੇ ਨਿਦੇਸ਼ਕ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ। ਖੋਜ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਭ੍ਰਮਣ ਕੀਤਾ। ਇੱਥੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਅਤ ਇਸ ਮਹਾਨ ਚਿੰਤਕ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸ਼ਿਲਪੀ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਨੇ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਘੁੰਮਦੇ ਘੁੰਮਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਹ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਪੈ ਗਿਆ। 1911 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ‘ਇੰਡੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀ’ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। 1917 ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੋਸਟਨ ਦੇ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਸ ਪਦ ਉੱਤੇ ਰਹੇ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਇੰਡੀਅਨ ਕਲਚਰ ਸੈਂਟਰ’ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਗਰੰਥ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਭੈਣੀ ਕੰਬੋਆਂ
ਭੈਣੀ ਕੰਬੋਆਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਨੇੜਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪੱਬੀ
ਪੱਬੀ ਜਾਂ ਪਠਾਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜਨੁਮਾ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਤਲਾ ਹਿੱਸਾ ਲਗਭਗ ਪੱਧਰੇ ਮੈਦਾਨ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
ਤੋਮਾ ਤਾਮਸ
ਤੋਮਾ ਤਾਮਸ (1924-1996) ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਅਬੂ ਯੂਸੁਫ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉੱਤਰੀ ਇਰਾਕ ਦਾ 1960-70 ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਯੋਧਾ (ਅਲ-ਅਨਸਾਰ) ਹੋਇਆ।
ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਤੋਮਾ ਤਾਮਸ, ਇੱਕ ਨਸਲੀ ਅੱਸ਼ੂਰ 1924 ਵਿਚ ਅਲਕੋਸ਼, ਸ਼ਹਿਰ ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਚਾਲਡੀਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਦਾ ਅਨੂਆਈ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਮੇਲ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅੱਸੂਰ ਕਤਲੇਆਮ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਅਲਕੋਸ਼ ਨੂੰ ਗਏ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਅਹਿਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਵੱਖਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿਤੀ।
ਅਲਕੋਸ਼ ਚ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੋਸੁਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਕੇ ਅੱਸ਼ੂਰਾਂ ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੇਲ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਰਕੁਕ ਦੇ ਰਾਹ ਪਿਆ। 1950 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਚ ਉਹ ਇਰਾਕੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ  ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੌਤ
ਉਸਦੀ ਮੌਤ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1996 ਨੂੰ ਸੀਰੀਆ ਚ ਹੋਈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦੋਹਕ ਚ ਚਾਲਡੀਨ ਦੇ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2010 ਚ ਉਸਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1924 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1996 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਕੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਕ ਦੇ ਲੋਕ
ਘਾਸੀਰਾਮ ਕੋਤਵਾਲ
ਘਾਸੀਰਾਮ ਕੋਤਵਾਲ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ 1972 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਨਾਟਕਕਾਰ ਵਿਜੈ ਤੇਂਦੂਲਕਰ ਦਾ ਮਰਾਠੀ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੋਕਲ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ, ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵਜੋਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਗੜ ਪੂਨਾ ਵਿੱਚ ਰੋਜਗਾਰ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਏ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ੀ ਬਾਹਮਣ ਘਾਸੀਰਾਮ ਦੀ ਤਰਾਸਦੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਅਪਮਾਨਿਤ ਘਾਸੀਰਾਮ ਮਰਾਠਾ ਪੇਸ਼ਵਾ ਨਾਨਾ ਫੜਨਬੀਸ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਨਾ ਦੀ ਕੋਤਵਾਲੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਉਹਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਨਾਨਾ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਘਾਸੀਰਾਮ ਲੋਚਕੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਬਦਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਪਾਉਂਦਾ। ਉਲਟੇ ਨਾਨਾ ਉਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਡਰਾਮੇ ਦੇ ਮੂਲ ਮਰਾਠੀ ਸਰੂਪ ਦਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸ਼ੋ 16 ਦਸੰਬਰ 1972 ਨੂੰ ਪੂਨਾ ਵਿੱਚ ‘ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਡਰਾਮਾਟਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ’ ਦੁਆਰਾ ਭਰਤ ਨਾਟ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਡਾ. ਜੱਬਾਰ ਪਟੇਲ ਸਨ। 1973 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਜੱਬਾਰ ਪਟੇਲ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਕੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਨਾਟਕ ਦੇ 16 ਦਸੰਬਰ 1972 ਨੂੰ ਪੂਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਪਹਿਲੇ ਕਾਮਯਾਬ ਸ਼ੋਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਮੰਡਲੀ ਨੇ ਸਾਲ 1980 ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਨੂੰ 1986 ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੰਡਲੀ ਨੇ ਰੂਸ, ਪੂਰਬੀ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਹੰਗਰੀ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਨਾਟਕ ਖੇਡਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਨਾਟਕ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਰਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਖਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭਿਆਚਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਭਾਵ ਇਸ ਦੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਰਮ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ, ਰਵਾਇਤਾਂ, ਬੋਲੀਆਂ, ਰਸਮਾਂ, ਕੋਮਲ ਕਲਾਵਾਂ, ਕਦਰਾਂ, ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਤੋਂ ਹੈ।
ਬੀਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਬੀਡ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜਿਲਾ ਹੈ ।
ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁੱਖਆਲਾ ਬੀਡ ਹੈ।
ਖੇਤਰਫਲ -  ਵਰਗ ਕਿ. ਮੀ.
ਜਨਸੰਖਿਆ - (2001 ਜਨਗਣਨਾ)
ਸਾਕਸ਼ਰਤਾ -
ਏਸ.ਟੀ .ਡੀ (STD) ਕੋਡ - 02442
ਜਿਲਾਧਿਕਾਰੀ - (ਸਤੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ)
ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਵੱਲ ਉਚਾਈ -
ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ - ਉੱਤਰ
ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ - ਪੂਰਬ
ਔਸਤ ਵਰਖਾ - ਮਿ.ਮੀ.
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਜੇਮਜ਼ ਕਲਰਕ ਮੈਕਸਵੈੱਲ
ਜੇਮਸ ਕਲਰਕ ਮੈਕਸਵੈੱਲ (13 ਜੂਨ 1831 – 5 ਨਵੰਬਰ 1879) ਇੱਕ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਗਣਿਤ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਬਿਜਲੀ, ਸ਼ਕਤੀ, ਅਤੇ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵਿਆਂ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਕੱਠੇ ਲਿਆਉਂਦਿਆਂ ਇਲੈਕਟਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਿਧਾਂਤ ਸੂਤਰਬਧ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਲੈਕਟਰੋਮੈਗਨੈਟਿਜ਼ਮ ਦੀਆਂ ਮੈਕਸਵੈੱਲ ਦੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ "ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਮਹਾਨ ਏਕੀਕਰਨ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਦੀ ਹਾਲਤ
ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਦੀ ਹਾਲਤ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:ਦ ਕੰਡੀਸ਼ਨ ਆਫ ਵਰਕਿੰਗ ਕਲਾਸ ਇਨ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਮੂਲ ਜਰਮਨ:Die Lage der arbeitenden Klasse in England) ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼ ਦੀਆਂ ਵਧ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਏਂਗਲਜ਼ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ: “ਨੈਤਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੰਨੀ ਗਿਰੀ ਹੋਈ, ਖੁਦਪ੍ਰਸਤੀ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਬੁਰੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਗਲਤਾਨ, ਅੰਦਰੋਂ ਇੰਨੀ ਖੋਖਲੀ… ਜਮਾਤ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ”। ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਨਕਲਾਬ ਨੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਦਤਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ। ਮਿਸਾਲ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ ਮੈਨਚੇਸਟਰ ਅਤੇ ਲਿਵਰਪੂਲ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ (ਚੇਚਕ, ਖਸਰਾ, ਲਾਲ ਬੁਖ਼ਾਰ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਖੰਘ ਵਰਗੇ) ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ\ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਚਾਰ ਗੁਣਾਂ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਅਨੂ ਅਗਾ
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ
ਅਨੂ ਅਗਾ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਅਗਸਤ 1942 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਰਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਉਸਨੇ ਸੈਂਟ ਐਗਸਵਾਇਰ'ਸ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਅਰਥਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ, ਕੀਤੀ,  ਅਤੇ ਟਾ"ਟਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਜ਼" (ਟੀਆਈਐਸਐਸ), ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ ਵਿਦਵਾਨ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ
ਅਨੂ ਨੇ ਰੋਹਿਨਟਨ ਅਗਾ, ਹਾਰਵਰਡ ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੁਏਟ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਮੇਹਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੇ ਕੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਰੋਹਿਨਟਨ ਦੀ ਮੌਤ  ਵੱਡੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਨਾਲ 1996 ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਰੁਸ਼ ਦੀ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।  ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਨੂ ਅਗ ਪੂਨੇ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1942 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਰਬਪਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਵਪਾਰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਕਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਲੈਪਸ ਦੀ ਨੀਤੀ
ਲੈਪਸ ਦੀ ਨੀਤੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: The Doctrine of Lapse, 1848 - 1856) ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਵਲੋਂ ਨਿੱਬੜਨ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਲਾਰਡ ਡਲਹੌਜੀ ਦੁਆਰਾ 1848 ਅਤੇ 1856 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਨੁਸਖਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਮ ਸੱਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਉਪਸਿੱਧਾਂਤ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਗਰੇਟ ਬਰੀਟੇਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦਵੀਪ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਧੀਨਸਥ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰ ਦੇ ਵਿਵਸਥਾਪਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ।
ਫਿਲੌਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ
ਫਿਲੌਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 117 ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 30 ਨੰਬਰ ਚੌਣ ਹਲਕਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਬਿਲੀ ਜੀਨ ਕਿੰਗ
ਬਿਲੀ ਜੀਨ ਕਿੰਗ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Billie Jean King; ਜਨਮ 22 ਨਵੰਬਰ, 1943) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕਨ ਸਾਬਕਾ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ 1 ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਕਿੰਗ ਨੇ 39 ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਂਮ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ: ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ 12, ਮਹਿਲਾ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ 16 ਅਤੇ ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ ਵਿੱਚ 11। ਉਦਘਾਟਨੀ WTA ਟੂਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਕਿੰਗ ਨੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਕਿੰਗ ਅਕਸਰ ਸੰਘ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੱਪ ਅਤੇ ਵਾਈਟਮੈਨ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸੱਤ ਫੈਡਰਲ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਨੌ ਵਾਈਟਮੈਨ ਕੱਪ ਸਨ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਫੈਡਰਲ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਸੀ।
ਰਾਜਾ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਨਿਆਂ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਾਇਨੀਅਰ ਰਹੀ ਹੈ। 1973 ਵਿਚ, 29 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਉਹ 55 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੋਬੀ ਰਿਗਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ "ਲਿੰਗ ਦੇ ਲੜਾਈ" ਟੈਨਿਸ ਮੈਚ ਜਿੱਤੀ। ਕਿੰਗ ਵੀਔਮਨ ਟੈਨਿਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵੁਮੈਨਸ ਸਪੋਰਟਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸਨ।
ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਗਏ, ਕਿੰਗ ਨੂੰ 1987 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਟੇਨਿਸ ਹੌਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਫੈੱਡ ਕੱਪ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1972 ਵਿੱਚ, ਕਿੰਗ ਯੁਨਵਰਨਿਡ ਸਪੋਰਟਮੈਨ ਆਫ ਦਿ ਯੀਅਰ ਦੇ ਜੌਨ ਲੌਡਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਜੇਤੂ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ 1975 ਵਿੱਚ ਟਾਈਮ ਪਰਸਨਸ ਦਾ ਸਾਲ ਸੀ। ਕਿੰਗ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੈਡਲ ਆਫ਼ ਫ੍ਰੀਡਮ ਅਤੇ ਸੈਨਡ ਟਾਈਮਜ਼ ਸਪੌਹਡੇਵੌਮਨ ਆਫ ਦ ਈਅਰ ਦੇ ਲਾਈਫਟ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਿੰਗ ਨੂੰ 1990 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਹੌਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2006 ਵਿਚ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਯੂਐਸਟੀਏ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੈਨਿਸ ਸੈਂਟਰ ਨੂੰ ਯੂ ਐਸ ਟੀ ਏ ਬਿਲੀ ਜੀਨ ਕਿੰਗ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੇਨਿਸ ਸੈਂਟਰ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
ਕਿੰਗ ਲੋਂਗੋ ਬੀਚ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਬੇਟੀ (ਇਕ ਜੈਰਨ) ਦੀ ਧੀ, ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਾਇਰਫਾਈਟਰ ਬਿਲ ਮੌਫਿਟ। ਬਿਲੀ ਜੀਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਅਥਲੈਟਿਕ ਸੀ. ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਤੈਰਾਕੀ 'ਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖੇਡਦੇ, ਬੇਸਬਾਲ ਖੇਡਦੇ ਅਤੇ ਦੌੜ ਦੌੜਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਰੈਂਡੀ ਮੋਫਿਟ, ਮੇਨ ਲੀਗ ਬੇਸਬੋਲ ਘੋਲਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦੇ ਦਾਰਟਸ, ਹਿਊਸਟਨ ਐਸਟਸ ਅਤੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਬਲੂ ਜੈਸ ਲਈ ਮੁੱਖ ਲੀਗ ਵਿੱਚ 12 ਸਾਲ ਲਈ ਪਿੰਗ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਬਿਲੀ ਜੀਨ ਨੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੇਸਬਾਲ ਅਤੇ ਸਾਫਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ 4-5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਛੋਟੀ ਖੇਡ ਖੇਡ ਰਹੀ ਸੀ। ਟੀਮ ਨੇ ਲੌਂਗ ਬੀਚ ਸੌਫਟਬਾਲ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ।
ਬਿਲੀ ਜੀਨ ਨੇ ਲੌਂਗ ਬੀਚ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ (ਕੈਲ ਸਟੇਟ LA) ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਬਿੱਲੀ ਜੀਨ ਨੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਲਈ 1964 ਵਿੱਚ ਟੇਨਿਸ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਕੈਲ ਸਟੇਟ ਬਿੱਲੀ ਜੀਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਲੈਰੀ ਕਿੰਗ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਜੋੜੀ ਉਦੋਂ ਟੁੱਟ ਗਈ ਜਦੋਂ ਬਿਲੀ ਜੀਨ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਲਾਰੀ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 17 ਸਤੰਬਰ 1965 ਨੂੰ ਲੌਂਗ ਬੀਚ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
thumb|ਫਲਾਸ਼ਿੰਗ ਮੀਡੋਜ਼-ਕੋਰੋਨਾ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਯੂਐਸਟੀਏ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੈਨਿਸ ਸੈਂਟਰ ਯੂਐਸਟੀਏ ਬਿਲੀ ਜੀਨ ਕਿੰਗ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੇਨਿਸ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943 ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਿਡਾਰੀ
ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਨਾਜੰਗੀ
ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਨਾਜੰਗੀ(ਮੂਲ ਜਰਮਨ: Der Bürgerkrieg in Frankreich) 1871 ਦੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪੈਰਸ ਦੇ ਕਮਿਊਨਾਰਦਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਦੇ ਚਰਿਤਰ ਅਤੇ ਅਹਿਮੀਅਤ ਬਾਰੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਦੀ ਜਨਰਲ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਵਜੋਂ ਮਾਰਕਸ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਕਿਤਾਬਚਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦ
ਅਤਲਾ ਕਲਾਂ
ਅਤਲਾ ਕਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਭੀਖੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਅਤਲਾ ਕਲਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2749 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 9.83 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਾਈਨੌਰ (ਪਿੰਡ)
ਕਾਈਨੌਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰੂਪਨਗਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਕਾਈਨੌਰ ਮੋਰਿੰਡਾ ਬਲਾਕ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
http://www.esopb.gov.in/WriteReadData/VD/BlockReports/VDBlock_Population1081.Pdf
ਚੌਧਰੀ ਮਾਜਰਾ
ਚੌਧਰੀ ਮਾਜਰਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਾਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਏਵੇਂਕ ਲੋਕ
ਇਤਿਹਾਸ
ਏਵੇਂਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਸਾਇਬੇਰਿਆ ਵਿੱਚ ਬਈਕਾਲ ਝੀਲ ਅਤੇ ਅਮੂਰ ਨਦੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ। ਏਵੇਂਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੁਂਗੁਸੀ ਭਾਸ਼ਾ - ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਉਪਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਇੱਕ ਬੋਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਇਬੇਰਿਆ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਏਵੇਨ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਨੇਗਿਦਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਮਿਲਦੀ - ਜੁਲਦੀ ਹੈ। ੧੬੦੦ ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਸਾਇਬੇਰਿਆ ਦੇ ਏਵੇਂਕੀਆਂ ਨੇ ਰੇਨਡਿਅਰ (ਉੱਤਰੀ ਬਰਫੀਲੇ ਇਲਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਹਿਰਣੋਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਸਲ) ਦਾ ਪਾਲਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮੰਗੋਲਿਆ ਦੇ ਏਵੇਂਕੀਆਂ ਨੇ ਮੰਗੋਲ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਘੋੜੀਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸੀਖ ਲਿਆ ਸੀ। ੧੭ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਵਲੋਂ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਪੂਰਵੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਸਾਇਬੇਰਿਆ ਵਿੱਚ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਲਗਾ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਏਵੇਂਕੀਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਰੂਸੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਾਰੰਪਰਕ ਕੋਸਾਕ ਜਾਤੀ ਦੇ ਫੌਜੀ ਇੱਥੇ ਭੇਜੋ ਅਤੇ ਏਵੇਂਕੀਆਂ ਨੂੰ ਰੂਸੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲਗਾਨ ਦੇਣ ਉੱਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਕੁੱਝ ਏਵੇਂਕੀਆਂ ਨੇ ਰੂਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਕੁੱਝ ਏਵੇਂਕੀ ਪਰਵਾਰਾਂ ਦਾ ਅਗਵਾਹ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਏਵੇਂਕੀ ਰੂਸੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬੰਨ ਗਏ। ਕੁੱਝ ਏਵੇਂਕੀ ਭੱਜਕੇ ਸਾਖਾਲਿਨ ਟਾਪੂ, ਮੰਗੋਲਿਆ ਅਤੇ ਮੰਚੂਰਿਆ ਵਿੱਚ ਬਸ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹੁਣੇ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਧਰਮ
ਹਿਕਾਇਤੀ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਏਵੇਂਕ ਲੋਕ ਕੁਦਰਤ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਜਿਨੂੰ ਸਰਵਾਤਮਵਾਦ ਜਾਂ ਐਨੀਮਿਜਮ (animism) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਤਹਿਤ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਓਝਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਿਰਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ - ਉਹ ਪੰਡਿਤ - ਪੁਜਾਰੀ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜੜੀ - ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਵੈਦ ਵੀ। ਇਹ ਓਝਾ ਪੁਰਖ ਜਾਂ ਇਸਤਰੀ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਰੇਨਡਿਅਰ ਦੀ ਖਾਲ ਵਲੋਂ ਬਣੀ ਇੱਕ ਡਫਲੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਉਹ ਕਮਲਨ ਨਾਮ ਦੇ ਪੂਜੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਡਫਲੀ ਵਜਾ ਕੇ ਮਦਦਗਾਰ ਰੂਹਾਂ - ਦੇਵਤਰਪਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਲੱਬਣ ਦੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬੀਮਾਰ ਜਾਂ ਜਖਮੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਭਲਾ ਕਰਣ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮੰਗਦਾ ਸੀ।  ਮੰਗੋਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤਾਂ ਨੇ ਤੀੱਬਤੀ ਲਹਿਜੇ ਦਾ ਬੋਧੀ ਧਰਮ ਅਪਣਾ ਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਲੋਂ ਕੁੱਝ ਨੇ ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਵੀ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ
ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ
'''ਪ੍ਰੋ. ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ''' ਇੱਕ ਗਜ਼ਲਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਐਮ. ਏ. ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਾਲਜ ਮੈਗਜ਼ੀਨ 'ਸਤਲੁਜ 1956-57' ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ ਅਤੇ ਫੇਰ ਮਾਲਵਾ ਸਿਖਲਾਈ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਬੀ.ਟੀ. ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ 1957-58 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ‘ਮਾਲਵਾ’ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦਾ ਨਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਉੱਘੇ ਗ਼ਜ਼ਲਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਬ੍ਰਿਹਾ, ਇਸ਼ਕ, ਪ੍ਰੇਮ, ਦਰਦ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪ੍ਰਤੀ ਰੋਸ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਸ਼ਿਅਰ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨੁਖਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਵਡੇਰੇ ਸ੍ਰੋਕਾਰ ਵੀ ਇਸ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਿਜ਼ ਪਿਆਰ ਦਾ ਕਵੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਰਵ ਵਿਆਪੀ ਅਤੇ ਸਰਵ ਭੌਮਿਕਤਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਿਕਤਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਿਅਰ ਵੀ ਕਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਸਾਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਸਤੂਗਤ ਧਰਾਤਲ ਉੱਤੇ ਹੋਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਪਰ ਐਸਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿੱਚ ਰਮਜ਼ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਦਾ ਇਲਮ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਗੁਝੀਆਂ ਰਮਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਨਿਭਾ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋ. ਸੰਧੂ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਗੁੱਤੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਕਸਕਾਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰੋ. ਸੰਧੂ ਆਪਣੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪਾਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲੁੱਟੀ ਜਾ ਰਹੀ ਧਿਰ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਖਲੋਂਦਾ ਹੈ।
ਚੋਣਵੇਂ ਸ਼ਿਅਰ
ਬੁੱਲਾ ਹਵਾ ਦਾ ਆਵੇ ਸੰਦਲੀ ਫੁਹਾਰ ਵਰਗਾ।
ਨਿਤਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਣ ਦੇਕੇ ਮਾਨ ਵੀ ਦੁਆ ਸਕਾਂ।
ਕਟਾਕੇ ਪਰ ਵੀ ਸੋਚਦਾਂ ਮੈਂ ਸਾਥੀਆਂ ‘ਚ ਜਾ ਰਲਾਂ,
ਤੇ ਪਿੰਜਰੇ ਨੂੰ ਤੋੜਕੇ ਮੈਂ ਤਾਰੀਆਂ ਲਗਾ ਸਕਾਂ। ਮਜ਼ਹਬ ਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸੁੱਚੇ ਪਿਆਰ ਵਰਗਾ।
ਕਲਮ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਤੂੰ, ਨਾਨਕਾ ਜੌਹਰ ਵਖਾ।
ਮੰਜ਼ਲ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਪਾਏ ਚੀਰੇ ਨਾ ਜੋ ਹਨੇਰੇ।
ਪਰ ਨਾ ਪਿੱਛਾ ਛਡਦੀ ਨਿਸ ਦਿਨ ਚਿਤ ਹਰਨੀ।
ਵਿਚ ਅਰਦਾਸਾਂ ਨਾਂ ਦਾ ਨੌਂਗਾ, ਕਦ ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ ਪਾਵੇਂਗਾ।
ਮੋਹਨ ਆਕੇ ਫਿਰ ਵੀ ਸਭਨੂੰ ਕਿੱਸੇ ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ।
* ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਦੀ ਇਸ ਬੇਲਾ ਅੰਦਰ ਥਾਂ ਥਾਂ ਕਾਤਲ ਠੱਗ ਉਚੱਕੇ,
* ਵੰਡੇ ਨਾਨਕ ਤੇ ਮਰਦਾਨੇ, ਸਿੰਘ ਫਤਿਹ ਤੇ ਫਤਿਹ ਮੁਹੰਮਦ,
ਦਰਸ ਤੇਰੇ ਦੀ ਲੋਚਾ ਪਾਵੇ ਫੁੱਮਣੀਆਂ।
ਕੰਧਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਯਾਦਾਂ ਨੇ ਹੈ ਆ ਵਲਿਆ।
ਬੋਲੀ ਮੇਰੀ ਜੋ ਦਿੱਤੇ ਯਾਰੋ ਉਧਾਰ ਮੈਨੂੰ।
ਜ਼ਾਹਰ ਨੂੰ ਛੋਡ ਟੋਲੇ ਮੜ੍ਹੀਆਂ ਮਸਾਨ ਅੰਦਰ।
ਦੌਲਤ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿਤ ਨਾਨਕ ਸੀ ਪਰ ਨਿਰਾਲਾ।
ਘਾਇਲ ਜੋ ਕਰ ਗਈ ਹੈ ਦਿਸਦੀ ਕਟਾਰ ਨਾਹੀਂ।
ਬਿਨ ਹੌਸਲੇ ਦੇ ਸੰਧੂ ਹੋਣਾ ਤੂੰ ਪਾਰ ਨਾਹੀਂ।
ਓਨੀ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਮੇਰੀ ਵੀ ਤੋਰ ਸੀ।
ਕੋਈ ਤੇ ਵਕਤ ਆਵੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜੋ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਵੇ।
ਗੋਲਾ ਬਰੂਦ ਚਿਣਕੇ ਨੀਹਾਂ ਬਣਾਈ ਫਿਰਦਾ।
ਬੀਜ ਅੰਦਰ ਭੇਤ ਸਾਰੇ ਕਿਵ ਲਕੋ ਫਿਰ ਫੋਲਦਾ।
ਗੀਤ ਸੇਠੀ
ਗੀਤ ਸ੍ਰੀਰਾਮ ਸੇਠੀ (ਜਨਮ 17 ਅਪਰੈਲ 1961) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਾਰ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਬਿਲਿਅਰਡਸ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 1990 ਦੇ ਦਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾਏ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਸਨੂਕਰ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ੌਕਿਆ ਤੌਂਰ ਤੇ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਨਾਮ ਕਮਾਇਆ ਹੈ। ਇੰਗਲਿਸ਼ ਬਿਲਿਅਰਡਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਛੇ ਵਾਰ ਪੇਸ਼ੇਵਾਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸ਼ੌਕਿਆ ਪੱਧਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਖਿਤਾਬੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦਾ ਜੇੱਤੂ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਡ ਦੇ ਦੋ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦਰਜ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਦੂਕੋਨੇ, ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਸਥਾ ਓਲਿੰਪਕ ਗੋਲਡ ਕਿਉਸਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।