cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гуйлинь
Гуйли́нь (Gveilinz) у сахары зылд Китайы. Ис Гуанси-Чжуаны автономон районы.
Клуж-Напокæ
Клуж-Напо́кæ (Cluj-Napoca ) кæнæ Коложвар (Kolozsvár ), Клаузенбург (Klausenburg) у сахар Румынийы, Клужы жудецы административон центр.
Гуйлинь
Фиппаинæгтæ
Категори:Китайы сахартæ
Клуж-Напокæ
Фиппаинæгтæ
Категори:Румынийы сахартæ
Вардан Аревелци
Варда́н Аревелци́ (Վարդան Արևելցի — Стыр Варда́н; райгуырдис 1198 азмæ ’ввæхс Бардзраберды, Килики — амардис 1271-æм азы Хор Вирапы) — сомихаг историк, географ, философ, æвзагзонæг, тæлмацгæнæг, педагог æмæ æхсæнадон архайæг.
Биография
Вардан Аревелци райгуырдис Киликийы. Райдиан ахуыр райста уым, моладзандон Нор Гетикы, йæ ахуыргæнæг уыдис Мхитар Гош. Йæ ахуыр адард кодта Тавушы, Хоранашаты моладзандоны, уым йæ ахуыргæнæг уыдис Ванакан Вардалет, уымæй Вардан ахуыр кодта грамматикæ, чырыстон дин, чиныг аразыны хъуыддаг. Йæ мадæлон æвзаджы йеддæмæ зыдта грекъаг, сириаг, персайнаг æвзæгтæ дæр, латынь æмæ иврит. Вардалеты къапхан куы райста, уæдæй фæстæмæ архайда иртасæн куыстытыл. Вардан бындур сæвæрдта Сыгъдæг Андрейы номыл моладзандоны скъолайæн, амыдта дзы 1235—1239 æмæ 1252—1255 азты. 1239-æм бабæрæг кодта Иерусалим. Фæстæмæ куы цыдис, баззадис Киликийы, иу-цалдæр азы дзы цардис 1243-æм азы онг æмæ ссыдис Сомихмæ. Архайдта йæ дуджы уæлдæр политикæйы дæр, 1264 азы æрвыст æрцыдис Тебризмæ, фебæлди дзы мангойлаг æлдæр Хулагуимæ, ныхас цыдис Сомихы хъалон исыны тыххæй. Амардис Хор Вирапы моладзандоны, уым ныгæд æрцыдис.
«Иумæйаг истори»
Вардан Аревелцийы сæйраг уацмысыл нымад у йæ «Иумæйаг истори», уымæй афæлвæрдта Сомихы истори æнæхъæнæй афыссын. Чиныджы ис 100 сæры æмæ разныхас. Астæузаманы иннæ ахæм чингуыты хуызæн, «Иумæйаг истори» райдайы рагон таурæгътæй, суанг ма Вавилоны мæсыг аразыны хабарæй æмæ фæвæййы 1267-æм азыл, католикос Костандин I Бардзрабердци куы амардис, ууыл. Уæлдай ахсджиагдæр сты XIII æнусы тыххæй æвдисæнтæ, — автор куы цардис, уыцы рæстæг. Аревелцийы «Истори» у ахсджиаг ратæдзæн Фæскавказмæ тæтæр-мангойлаг бабырсты тыххæй, манголты хъалонты политикæ куыд уыдис, Хулагуидты паддзахад цы уыдис, куыд уыдысты мангойлаг-сомихаг æххæстдзинæдтæ, æппæт уыдæттыл.
Чиныг мыхуырæй рацыдис М. Эмины редакцийы 1861 азы. Уыцы иу аз Эмин бацæттæ кодта чиныгæн йæ уырыссаг тæлмац. Иуæй-иу скъуыддзæгтæ мыхуырæй цыдысты францусаг (Э. Дюлорие — 1860, И. Мюллер — 1927) æмæ туркаг æвзагыл (Г. Андреасян — 1937).
Цы ратæдзæнты бындурыл Аревелци фыста йæ истори, уыдысты сомихаг историктæ: Агатангелос, Зеноб Глак, Фавстос Бузанд, Корюн, Мовсес Хоренаци, Егише, Лазарь Парпеци, Иоанн Мамиконян, Себеос, Гевонд, Мовсес Каганкатваци, Ованес Драсханакертци, Товма Арцруни, Степанос Таронаци, Ухтанес, Матвей Эдесский, Григор Ерец, Самуел Анеци, Мхитар Анеци, Киракос Гандзакеци.
Уый кæны иннæ сомихаг историктæн сæ чингуыты кой дæр, фæлæ ацы чингуытæ не ссардæуыдысты нырмæ: Шапух Багратуни («Сомихы истори»), Ованес Имастасер («Турчы равзæрды истори»), Ваграм Рабуни («Тæтæры равзæрды истори»).
Цы иннæ бæстæты историкты кой кæны, уыдон сты: Иосиф Флавий, Евсевий Кесарийский æмæ Сократ.
«Жхланк»
Астæузаманы сомихаг филологийы историйы сæрмагонд бынат ахсы Аревелцийы «Жхланк» — энциклопедион æмбырдгонд, астæусомихаг æвзагыл фыст, кæцы æмбарын кæны алыхуызон фарстатæ цæрæгойтæ æмæ зайæгойты тыххæй, адæймаг æмæ йæ сфæлдыстадон архайды тыххæй, æвзаг æмæ фыссынады тыххæй, музыкæйы тыххæй дæр. Ацы энциклопеди фыст æрцыдис паддзах Хетум I уынаффæмæ гæсгæ. «Жхланк» уыд астæузаманы Сомихы зындгонддæр чингуытæй иу.
«Грамматикæйы æмбарынгæнæн» æмæ «Ныхасы хæйтты тыххæй»
Аревелци у дыууæ грамматикон уацмысы автор — «Грамматикæйы æмбарынгæнæн» æмæ «Ныхасы хæйтты тыххæй». Дыууæ чиныджы дæр фыст æрцыдысты уæды хуымæтæджы æвзагыл (астæусомихаг), кæй сæрыл æдзух уыдис Вардан. «Грамматикæйы æмбарынгæнæн» фыст æрцыдис Киликийы паддзах Хетум I амындмæ гæсгæ 1244—1246 азты æмæ у Фракиаг Дионисийы «Грамматикæ»-йы сомихаг тæлмацы æбмарынгæнæн чиныг. Уацмыс «Ныхасы хæйтты тыххæй» (Վասն բանին մասանց) у сомихаг æвзаджы синтаксисы тыххæй.
Дженин
Джени́н (جنين) у Палестинæйы паддзахады сахар. Ис Цæугæдон Иорданы Ныгуылæн Былы территорийы.
Категори:Палестинæйы паддзахады сахартæ
Дзаттиаты Тотырбег
Дзаттиаты Исмелы фырт Тотырбег (райгуырдис 1910-æм азы 28 декабры Дæллаг Сыбайы — амардис 1984-æм азы 7 июлы) у ирон фыссæг æмæ журналист.
Цардафыст
Тотырбег райгуырдис 1910-æм азы Дæллаг Сыбайы. Йæ фыд Исмел мæгуыр, æнæзæхх хæххон лæг уыд.
1934 азы балæууыд Мæскуыйы æмæ ссис «Правда»-йы номыл Æппæтцæдисон коммунистон институты студент. Уый каст фæуыны фæстæ йæ ахуыр адарддæр кодта М. Горькийы номыл литературон институты.
1935 азы ссис фысджыты цæдисы уæнг.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон фысджытæ Тотырбег Категори:Советон Цæдисы фысджытæ Категори:Сыбагомы чи райгуырдис, уыдон
Урсдзуары ком
Урсдзуары ком кæнæ Урсдзуаргом у ком Хуссар Ирыстоны. Ис Цъалагомы.
Географи
Æмарæн кæны Дзомагъгом æмæ Чеселтгомимæ. Комы сæйраг дон у Урсдзуары дон.
Мыггæгтæ
Цардысты дзы Дзиццойтæ, Бæгъиатæ, Къомайтæ, Тыджытæ æмæ Гаглойтæ.
Фиппаинæгтæ
*
Уырыймæгты Езетхан
Уырыймæгты Алимырзæйы чызг Езетхан (райгуырдис 1905-æм азы Цæгат Ирыстоны Чырыстонхъæуы — амардис 1955-æм азы 15 майы) у ирон фыссæг.
Цардафыст
Езетхан райгуырдис 1905-æм азы 12 декабры Чырыстонхъæуы мæгуыр зæхкусæг бинонты хæдзары. Йæ фыд Алимырзæ мæгуыр, æнæзæхх лæг уыд. Езетхан — æвдæм чызг, уый ма куы райгуырд, фыд зæрдæдзурæнты уæд фæцис. Ничи бацин кодта Езетханы райгуырдыл. Алимырзæ уыдис æнæахуыргонд зæхкусæг лæг, фæлæ хæларзæрдæ, зондджын адæймаг. Йæ бирæ сывæллæтты зымæгон даргъ æхсæвты ирхæфста ирон аргъæуттæ æмæ таурæгътæй, нарты диссаджы кадджытæй.
Езетханы царды, ахуыры фæндæгтыл бафтыдта йæ фыды æфсымæр Харитон, йæ рæстæджы зындгонд ахуыргæнæг æмæ публицист, революцийы сæрыл тохгæнæг.
Езетхан фыццаг ахуыр кодта Чырыстонхъæуы дыууæкъласон дины скъолайы. Фæцахуыр дзы кодта иу аз, стæй йæ Харитон ракодта Зилгæйы скъоламæ.
Панамæ (сахар)
Панамæ (Ciudad de Panamá) у Панамæйы сæйраг æмæ стырдæр сахар.
Категори:Панамæйы сахартæ
Ног Джегута
Ног Джегута (Новая Джегута, Джангы Джёгетей) у хъæу Хъæрæсе-Черкесы Усть-Джегутайы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Усть-Джегутайы районы цæрæнрæттæ
Ханьдань
Ханьда́нь у сахары зылд Китайы. Ис Хэбэйы провинцийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Китайы сахартæ
Бискайя
Биска́йя у провинци Испанийы Баскæгты Бæстæйы.
Тюри (Эстони)
Тю́ри (Paide) у сахар Эстонийы. Ис Ярвамаайы зылды.
Бискайя
Фиппаинæгтæ
Категори:Баскæгты Бæстæйы провинцитæ
Ассен
Ассен (Assen) у Нидерландты сахар, Дрентейы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Нидерландты сахартæ
Бæзойтæ
Бæзойтæ (Базоевы ) сты ирон мыггаг.
Авокадо
Авока́до (Persea americana) у лаврхуызты бинонадмæ чи хауы, ахæм æнусонцъæх дыргъджын зайæгой.
Бæзойтæ
Фиппаинæгтæ
*
Авокадо
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Бæзойтæ (хъæу)
Бæзойтæ, вариант Безеткъар (ბეზეთკარი) у хъæу Хуссар Ирыстоны Цхинвалы районы.
Мыггæгтæ
Цардысты дзы Хуыбылтæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Цхинвалы районы сахартæ æмæ хъæутæ
Къусратæ
Къусратæ (Кусраевы, Кусрашвили) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Житомир
Жито́мир (Житомир) у сахар Украинæйы, Житомиры облæсты административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Житомиры облæсты сахартæ
Койдан
Койдан (Койдан, Къвайдан, Къойдан) у хъæу Хъæрæсе-Черкесы Усть-Джегутайы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Усть-Джегутайы районы цæрæнрæттæ
Хилок (сахар)
Хило́к (Хилок) у сахар Фæсбайкалы крайы, Хилочы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Фæсбайкалы крайы сахартæ
Гипускоæ
Гипу́скоæ у провинци Испанийы Баскæгты Бæстæйы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Баскæгты Бæстæйы провинцитæ
Дзылитæ (хъæу)
Дзылитæ кæнæ Дзлитæ у хъæу Хуссар Ирыстоны Дзауы районы. Ис Урсдзуары комы.
Литературæ
Категори:Дзауы районы сахартæ æмæ хъæутæ
Синьян
Синья́н у сахары зылд Китайы. Ис Хэнаны провинцийы.
Риети (провинци)
Риети (Provincia di Rieti) у провинци Италийы. Йæ административон центр у Риети.
Синьян
Фиппаинæгтæ
Категори:Китайы сахартæ
Риети (провинци)
Категори:Лациойы провинцитæ
Дейтон
Де́йтон (Dayton) у Огайойы сахар, Монтгомерийы зылды административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Огайойы сахартæ
Ахуыбат
Ахуыбат кæнæ Мидæггаг Згъуыбир у Хуссар Ирыстоны Дзауы районы хъæу, Згъуыбиры хъæуы хай.
Фиппаинæгтæ
Категори:Дзауы районы сахартæ æмæ хъæутæ
11 июлы
Ацы бон амардысты
Категори:Бонтæ
Къофийы бæлас
Къофийы бæлас (Coffea) у æнусонцъæх зайæгойты мыггаг.
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Линьи
Линьи  у сахары зылд Китайы. Ис Шаньдуны провинцийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Шаньдуны сахартæ
Фарго (Цæгат Дакотæ)
Фа́рго (Fargo) у Америкæйы Иугонд Штатты сахар, Цæгат Дакотæйы стырдæр сахар.
Фиппаинæгтæ
Категори:Цæгат Дакотæйы сахартæ
Выру
Вы́ру (Võru, Võro) у сахар Эстонийы хуссар-скæсæны, Вырумаайы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Эстонийы сахартæ
Миссури (цæугæдон)
Миссу́ри (Missouri) у АИШ-ы цæугæдон, Миссисипийы фæрсагдон. Йæ дæргъ у 3767 километры.
Категори:АИШ-ы цæугæдæттæ
Эммен (Нидерландтæ)
Э́ммен (Emmen) у сахар Нидерландты, Дрентейы провинцийы стырдæр сахар.
Фиппаинæгтæ
Категори:Нидерландты сахартæ
Джегута
Джегута (Джегута, Джёгетей) у хъæу Хъæрæсе-Черкесы Усть-Джегутайы районы.
Бельмопан
Бельмопан (Belmopan) у Белизы сæйраг сахар.
Джегута
Фиппаинæгтæ
Категори:Усть-Джегутайы районы цæрæнрæттæ
Бельмопан
Фиппаинæгтæ
Категори:Белизы сахартæ
Алькала-де-Энарес
Алькала́-де-Эна́рес (Alcalá de Henares) у сахар Испанийы. Ис Мадриды автономон æмбалады.
Фиппаинæгтæ
Категори:Испанийы сахартæ
Ниагарæ-Фолс
Ниага́рæ-Фолс (Niagara Falls):
Риети
Риети (Rieti) у сахар Италийы, Риетийы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Лациойы сахартæ
Саулохты Мухтар
Саулохты Пъаулейы фырт Мухтар (райгуырдис 1915-æм азы Дæллаг Згъуыбиры хъæуы — амардис 1946-æм азы) у ирон поэт, драматург, Гуырдзыстоны ССР-йы сгуыхт артист.
Цардафыст
Мухтар райгуырдис 1915-æм азы Хуссар Ирыстоны Дзауы районы Згъуыбиры хъæуы зæхкусæг бинонты хæдзары. Мухтар уыд кæстæр, æхсæзæм фырт.
1923-æм азы Мухтар бацыд Згъуыбиры райдиан скъоламæ, цыран фæцахуыр кодта иу азы бæрц. 1924-æм азы Мухтары йæ хистæр æфсымæр Симон йемæ акодта Калакмæ, барвыста йæ ирон скъоламæ. 1925-æм азы Симон раивта æмæ Мухтар дæр æрбаздæхт фæстæмæ æмæ йæ ахуыр адарддæр кодта сæхи хъæуы райдиан скъолайы.
Сæ мад Букуылон афтид уæзæгыл цы ракъахтаид уыйбæрц сывæллæттæн æмæ Мухтар дæр лæвæрд æрцыд сидзæр сывæллæтты хæдзармæ Къоджоры (Тбилисы цур).
Уый фæстæ ахуыр кодта Сталиниры «ФЗУ»-йы. Уыцы рæстæджы цыдис ирон театрмæ, фыццаг кусæгæй, стæй йæм хауд къаннæг ролтæ дæр. Фæстæдæр Мухтар æппæт йæ хъару радта театралон куыстмæ. 1932-1933 азты куыста театры профессионалон актёрæй æмæ декораторæй.
1933-æм азы æрвыст æрцыд Тбилисы Шота Руставелийы номыл театралон студимæ, уый фæстæ каст фæцис Ленинграды театралон ахуыргæнæндон дæр. Уырдыгæй æрыздæхгæйæ, 1936-æм азæй куыста Хуссар Ирыстоны драмтеатры. 1940-æм азæй та уыд Хуссар Ирыстоны фысджыты Цæдисы секретарь. Уыцы аз ын лæвæрд æрцыд Гуырдзыстоны ССР сгуыхт артисты ном.
Саулохты Мухтар кодта егъау литературон куыст. 1930-æм азтæй кæрæдзи фæдыл зынын райдыдтой мыхуыры йе ’мдзæвгæтæ, фæстæдæр та йæ драматикон уацмыстæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон поэттæ Мухтар
Зволле
Зво́лле (Zwolle, Zwolle) у Нидерландты сахар, Оверэйсселы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Нидерландты сахартæ
Сретенск
Сре́тенск (Сретенск) у сахар Фæсбайкалы крайы, Сретенсчы районы административон центр.
Беухуызтæ
Беухуызтæ (Rubiaceae, Мареновые) у сты зайæгойты бинонад.
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Меридæ (Юкатан)
Ме́ридæ (Mérida) у сахар Мексикæйы, Юкатаны штаты административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Мексикæйы сахартæ
Гюрюльдеук
Гюрюльдеук (Гюрюльдеук) у хъæу Хъæрæсе-Черкесы Усть-Джегутайы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Усть-Джегутайы районы цæрæнрæттæ
Ир (Гуырдзыстон)
Ир кæнæ Ирыхъæу (ირი) у хъæу Гуырдзыстоны Оны муниципалитеты.
Мыггæгтæ
Цардысты дзы Мамсыратæ æмæ Гæдиатæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Оны муниципалитеты цæрæнрæттæ
Сикким
Категори:Индийы штаттæ æмæ территоритæ
Елдзартæ
Елдзартæ кæнæ Елзартæ (Елдзаровы, Елзаровы, Елзарашвили) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Къоджор
Къоджор (კოჯორი) у сахарæнгæс посёлок Гуырдзыстоны. Ис Тбилисмæ хæстæг.
Фиппаинæгтæ
Категори:Тбилисы цæрæнрæттæ
Читтагонг
Читтагонг (চট্টগ্রাম) у сахар Бангладешы хуссар-скæсæны.
Категори:Бангладешы сахартæ
Вальядолид (провинци)
Вальядоли́д (Valladolid ) у провинци Кастили æмæ Леоны. Йæ административон центр у Вальядолид.
Фиппаинæгтæ
Категори:Кастили æмæ Леоны провинцитæ
Салерно (провинци)
Сале́рно (Provincia di Salerno) у провинци Италийы. Йæ административон центр у Салерно.
Фиппаинæгтæ
Категори:Кампанийы провинцитæ
Петровск-Забайкальский
Петро́вск-Забайка́льский (Петровск-Забайкальский) у сахар Фæсбайкалы крайы.
Майрæмсау
Майрæмсау у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Цъитидон
Цъитидон у цæугæдон Хуссар Ирыстоны, Стырдоны фæрсагдон.
Фиппаинæгтæ
Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ
Газзацатæ
Фиппаинæгтæ
*
Хъариатæ
Хъариатæ (Кариаевы, Каряевы) сты ирон мыггаг.
Агуаскальентес (сахар)
Агуаскалье́нтес (Aguascalientes) у сахар Мексикæйы, Агуаскальентесы штаты административон центр.
Хъариатæ
Фиппаинæгтæ
*
Агуаскальентес (сахар)
Категори:Мексикæйы сахартæ
Утрехт
У́трехт (Utrecht, ) у Нидерландты сахар, Утрехты провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Нидерландты сахартæ
Бастер
Категори:Сент-Китс æмæ Невис
Титикакæ
Титика́кæ (Titicaca, Titiqaqa, Titiqaqa) у стыр æдзæх цад Хуссар Америкæйы. Йæ фæзуат у 8372 кв. км, æмæ уымæ гæсгæ у Хуссар Америкæйы стырдæр цад.
Категори:Боливийы цæдтæ Категори:Перуйы цæдтæ
Тæтæратæ
Тæтæратæ (Татаровы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Уасхойы бæрзонд
Уасхойы бæрзонд у хохы ном нарты кадджыты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Нарты кадджыты географи
Даръа
Даръа́ (درعا) у сахар Сирийы, Даръайы провинцийы административон центр.
Категори:Сирийы сахартæ
Тулоны зæхх
Тулоны зæхх у нарты кадджыты бæстæйы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Нарты кадджыты географи
Саламанкæ (провинци)
Салама́нкæ (Salamanca) у провинци Кастили æмæ Леоны. Йæ административон центр у Саламанкæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Кастили æмæ Леоны провинцитæ
Биет
Биет у хъæу Хуссар Ирыстоны Цхинвалы районы. Абон ацы хъæуы цæрæг нал ис, алыгъдысты Цæгат Ирыстонмæ Гуырдзыйы агрессийы рæстæджы (1991-1992 азты). Раздæр дзы цардис цыппар мыггаджы: Багултæ, Джиголатæ, Болататæ, Къусратæ.
Литературæ
Категори:Цхинвалы районы сахартæ æмæ хъæутæ
Дзæгойтæ
Дзæгойтæ (Дзагоевы) сты дыгурон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Апатæ
Фиппаинæгтæ
*
Плиты Гацыр
Плиты Гаврилы фырт Гацыр (райгуырдис 1935-æм азы 11 июлы Дзауы районы Ручъы хъæуы), ахуыргонд, ирон литературæ иртасæг, филологон зонæдты кандидат, профессор, Хетæгкаты Къостайы номыл премийы лауреат.
Цардафыст
Гацыр йæ саби бонтæ арвыста йæ райгуырæн хъæуы. 1953-æм азы каст фæцис Ручъы астæуккаг скъола, стæй Хуссар Ирыстоны педагогон иснтитут (ныртæккæ университет). Фæстæдæр уыцы университеты куыста.
Плиты Гацыр кусы Хуссар Ирыстоны паддзахадон университеты ирон литературæйы кафедрæйы сæргълæууæгæй.
Фиппаинæгтæ
Гацыр Категори:Хуссар Ирыстоны ахуыргæндтæ Категори:Ручъы чи райгуырдис, уыдон Категори:Хетæгкаты Къостайы номыл премийы лауреаттæ
Беневенто (провинци)
Беневе́нто (Provincia di Benevento) у провинци Италийы. Йæ административон центр у Беневенто.
Фиппаинæгтæ
Категори:Кампанийы провинцитæ
Восток (Хъæрæсе-Черкес)
Восток (Восток) у хъæу Хъæрæсе-Черкесы Хъæрæсейы районы.
Гуанахуато (сахар)
Гуанахуа́то (Guanajuato) у сахар Мексикæйы, Гуанахуатойы штаты административон центр.
Восток (Хъæрæсе-Черкес)
Фиппаинæгтæ
Категори:Хъæрæсейы районы цæрæнрæттæ
Гуанахуато (сахар)
Фиппаинæгтæ
Категори:Мексикæйы сахартæ
Закъатæ
Закъатæ (Закаевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Борзя
Бо́рзя (Борзя) у сахар Фæсбайкалы крайы, Борзяйы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Фæсбайкалы крайы сахартæ
Амерсфорт
А́мерсфорт кæнæ Амерсфоорт (Amersfoort) у Нидерландты сахар. Ис Утрехты провинцийы.
Цæруатæ
Цæруатæ (Царуевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Æрнæджыгомы æхсæрдзæн
Æрнæджыгомы æхсæрдзæн ис Цæгат Ирыстоны Адайы комы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Æхсæрдзæнтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Цæгат Ирыстоны æхсæрдзæнтæ
Тæтæри
Тæтæри у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Алавæ
А́лавæ (Araba, Álava) у провинци Испанийы Баскæгты Бæстæйы.
Тартус
Тарту́с (طرطوس) у сахар Сирийы, Тартусы провинцийы административон центр.
Категори:Сирийы сахартæ
Бекмæрзатæ
Бекмæрзатæ (Бекмарзаевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Епхиты Тæтæри
Епхиты Аслæмбеджы фырт Тæтæри (райгуырдис 1911-æм азы Æрыдоныы — амардис 1958-æм азы) у ирон поэт æмæ драматург.
Цардафыст
Епхиты Тæтæри райгуырдис 1911-æм азы Æрыдоны. Ам арвыста Тæтæри йæ сабион бонтæ. Скъолайы фæстæ ахуыр кодта Дзæуджыхъæуы ФЗУ-йы. Уыцы курсытæ уыдысты завод «Электроцинк»-ы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон поэттæ Тæтæри
Урау
Урау (ურავი) у хъæу Гуырдзыстоны Амбролауры муниципалитеты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Амбролауры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Виктори-де-Дуранго
Дура́нго (Durango), официалон ном у Викто́ри-де-Дура́нго (Victoria de Durango) у сахар Мексикæйы, Дурангойы штаты административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Мексикæйы сахартæ
Балей
Бале́й (Балей) у сахар Фæсбайкалы крайы, Балейы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Фæсбайкалы крайы сахартæ
Хурзук
Хурзу́к (Хурзук) у хъæу Хъæрæсе-Черкесы Хъæрæсейы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Хъæрæсейы районы цæрæнрæттæ
Шамкир
Шамки́р (Şəmkir) у сахар Азербайджаны, Шамкиры районы административон центр.
Категори:Азербайджаны сахартæ
Тегусигальпæ
Тегусига́льпæ (Tegucigalpa) у Гондурасы сæйраг сахар.
Бекмæрзтæ
Бекмæрзтæ (Бекмурзовы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Тернёзен
Тернёзен (Terneuzen) у сахар æмæ муниципалитет Нидерландты. Ис Зеландийы провинцийы хуссары.
Фиппаинæгтæ
Категори:Нидерландты сахартæ
Пачукæ-де-Сото
Пачукæ-де-Сото (Pachuca de Soto) у сахар Мексикæйы, Идальгойы штаты административон центр.
Категори:Мексикæйы сахартæ
Отартæ
Отартæ кæнæ Отаратæ (Отараевы, Отаровы, Отарашвили) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Сух
Сух кæнæ сухтæ — æбæрæг адæмыхатт, цагъды чи фæци, ахæм. Кадæггæнæг-иу загъта: «Нарты æфсæдтæ сæ цæгъдын райдыдтой, сухты цагъд сæ фæкодтой».
Фиппаинæгтæ
Категори:Нарты кадджытæ
Авеллино (провинци)
Фиппаинæгтæ
Категори:Кампанийы провинцитæ
Агуаскальентес
Агуаскалье́нтес (Aguascalientes):
Сухы быдыр
Сухы быдыр, вариант: Сухсы быдыр у быдыр нарты кадджыты, Сослан дзы хызта йе ’ртæ æфсургъы æмæ дзы ацæуæг нæ уагъта.
Гадамш
Гадамш (გადამში) у хъæу Гуырдзыстоны Оны муниципалитеты. Лæууы Цъалайы доны былыл.
Мыггæгтæ
Цардысты дзы Æлбортæ, Бæззатæ, Габутæ, Гæджитæ, Гуылдатæ, Жажитæ, Зассетæ, Зæгъойтæ, Нанитæ, Нартыхтæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Оны муниципалитеты цæрæнрæттæ
Дзындзаласа
Дзындзаласа, вариант: Дзындз-Аласа — зæлдаг, сыгъзæринхуыз аласа нарты кадджыты. Чысыл уæвгæйæ тыхджын, фæразон, уайгæ æмæ тæхгæ дæр чи кæны, ахæм таурæгъон бæх.
Цæбитæ
Цæбитæ (Чабиевы, Цабиевы, ჩაბიშვილი) сты ирон мыггаг.
Дзындзаласа
Фиппаинæгтæ
Категори:Нарты кадджытæ
Цæбитæ
Фиппаинæгтæ
*
Дербенты сис
Дербенты сис — Сассанидты рæстæджы дывæр къул, Дербенты Къаспы дуæрттæ æхгæнæг фортификацион амаддзаг, «символон арæн цæугæцардгæнæг адæмтимæ». Топоним «Дербент» йæхæдæг дæр «нарæг дуар» амоны, æмæ сис уыцы бацæуæн фидар Нарын-Калайæ денджызы былгæроны онг бахгæны. Къул 15 æнусы дæргъы æххæст кодта хъаггæныны функцитæ, пайда дзы кодтой араббæгтæ, манголтæ, ильхантæ, Тимуридтæ. Рагперсайнаг фортификацион арæзтады тæккæ хуыздæр уавæры баззайæг фенддаг ЮНЕСКО бахаста Æппæтдунеон бынты номхыгъдмæ.
Ас æмæ бæрц
Сисы дæргъ хæццæ кæны 3600 метрмæ. Хуссайраг æмæ цæгатаг къултæ кæрæдзи æмвæрсты цæуынц парралелонæй 300-400 метры иу иннæйы фалейы. Сисы хохаг хай (Дагъ-Бары) айтындзы Кавказы рагъы ’рдæм 40 километры онг; аразæггаджы ацы тæмæссаг хай махмæ æрмæст хæйттæ-чыртæй æрхæццæ. Сисы денджызон фадыг донмæ бацæуы 500 метрмæ, наулæууæны къубал æхгæнгæ. Дербент-сахары тæккæ рагондæр хай бавæрдæуыд ацы къулы дыууæ базыры астæу. Хуссайраг, фæстæдæр арæзт сис, XIX æнусы, зæгъæн ис æмæ дæрæнгонд æрцыд. Цæгатаг хуыздæр бафснайдæуыд æмæ кæмдæрты йæ фыццагон хуызæй нæ фæцух.
Дербенты дыууæ дих чи кæны, сисы уыцы цæгатаг фадыг дисы ’фтауы йæ амадæй. Амайæн æрмæджытæ расткъуымонты хуызы сты, кæрæдзимæ афтæ æнгом æвæрд, æмæ дзы карды ком тъæпæнæй атъыссын нæ комы. Уыцы бирæкилометрон амад у Кавказы диссаг æмæ Уæрæсейы иунæг ахæм циклопикон амаддзаг.
рахиз|thumb|250px|Сис Сисы быннаг фæлтæртæ æвæрд сты æнæфых агуыридурæй, фæлæ йæ сæйрагдæр хай, VI æнусы арæзт, конд цæуы амад æмæ лæгъзгонд дурын блоктæй, сæ æхсæйнаг гуырахст ис афыссæн куыд 100-65-25 см. блоктæ. Дурын амайæнты дыууæ рæнхъы астæу над цыд хуымæтæг пырх дуртæй; амайджытæ уыдæттæ кæрæдзиуыл чъырæй æндæгътой. Куыстытæй фæстæдæр æххæстгонд чи ’рцыд, уыдон æнцонтæй ис базонæн блокты къаддæр бæрцæй (30 x 40 cм). Дуртæ æвæргæйæ амайджытæ кæрæдийы фæдыл æрмæг æвæрдтой цæсгом-чъылдым схемæмæ, уымæ гæсгæ сис фидардæр æмæ хъæддыхдæр кодта. Къулы æхсæйнаг бæрзæнд 12 метры, йæ фæтæн — 230 сантиметрæй 380 см онг.
Мæсгуытæ æмæ къулдуæрттæ
Къулы дæргъæн, æввахс дæрддзæфты амад уыдысты 73 хъаггæнæн мæсыджы. Цæгатаг къулыл баззад 46 мæсыджы, сæ иу иннæмæй æхсæйнагæй 70 метры дæрддзæф æвæрдæй. Къулдуæрттæ, сæ фылдæр Сассанидты рæстæджыты амад, сты оригиналон архитектурон хъуыдымæ гæсгæ фæлдыст
Хъæллатæ
Хъæллатæ (Каллаевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Цъалайы дон (Гуырдзыстон)
Цъалайы дон (სართაულა, სონტარულა) у цæугæдон Гуырдзыстоны, Рионы фæрсагдон.
Краснокаменск
Краснока́менск (Краснокаменск) у сахар Фæсбайкалы крайы, Краснокаменсчы районы административон центр.
Цъалайы дон (Гуырдзыстон)
Фиппаинæгтæ
Категори:Гуырдзыстоны цæугæдæттæ
Морæхы ком
Морæхы ком у ком Хуссар Ирыстоны. Ис Къуыдаргомы.
Хоситæ
Хоситæ ( Хосиевы, Хосишвили , Хоситашвили , ხოსიშვილი, ხოსიტაშვილი, Hoşkan, Bakış, Canpolat, Aslan ) сты ирон мыггаг.
Морæхы ком
Литературæ
Категори:Хуссар Ирыстоны кæмттæ
Казертæ (провинци)
Казе́ртæ (Provincia di Caserta) у провинци Италийы. Йæ административон центр у Казертæ.
Хоситæ
Фиппаинæгтæ
*
Казертæ (провинци)
Фиппаинæгтæ
Категори:Кампанийы провинцитæ
Шамкиры район
Шамкиры район (Şəmkir rayonu) у Азербайджаны районтæй иу. Районы административон центр у сахар Шамкир.
Категори:Азербайджаны районтæ
Хъæрæгъæстæ
Хъæрæгъæстæ (Карагасовы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Марр, Николай Яковы фырт
Никола́й Я́ковы фырт Марр (ნიკოლოზ იაკობის ძე მარი; райгуырдис 1865-æм азы 6 январы Кутаисы — амардис 1934-æм азы 20 декабры Ленинграды) — зындгонд уæрæсейаг æмæ советон скæсæниртасæг æмæ кавказзонæг, филолог,, этнограф æмæ археолог, Империйы зонæдты академийы уæнг (1912-æм азæй), стæй Советон Цæдисы Зонæдты академийы академик æмæ вице-президент. Революцийы фæстæ тынг зындгонд сси, цы «æвзаджы тыххæй ног теори» (яфетаг теори) сарæзта, уый тыххæй. Марры ахуыргæнинæгтыл нымад цæуыны иранист Абайты Васо æмæ Эрмитажы директор Борис Пиотровский.
Скæсæнзонæн
Николай Марр райгуырдис зæронд шотландаг Яков Марр (Jacob/James Murray) æмæ гуырдзиаг Агафья Магулариайы хæдзары, афтæмæй йæ мадæлон æвзаг уыд гуырдзиаг, фæстæдæр сахуыр кодта иннæ цалдæр æвзаджы. Каст фæци Кутаисы гимназ æмæ ацыдис Бетъырбухмæ, цыран цардис йæ амæлæты бонмæ.
Бетъырбухы университеты ахуыр кодта Скæсæны факультеты æппæт хæйæдты дæр уыцы-иу рæстæг, 1888-æм азы каст фæцис университет æмæ тагъд рæстæджы сси зындгонддæр уæрæсейаг скæсæнзонджытæй иу.
Марр стыр бавæрæн скодта Гуырдзыстон æмæ Сомихы историмæ, археологимæ, этнографимæ. Мыхуырмæ бацæттæ кодта бирæ рагон тексттæ æмæ фыстытæ, археологон къæхтытæ кодта Кавказы рагон сахартæ æмæ моладзандонты, уæлдæйдæр рагон Анийы сахары. Цы иртæстытæ кодта уыцы рæстæг, уый ныры онг ахсджиаг сты æмæ уыдоныл гуырысхо никуы ничи кодта. 1902-æм азы Иерусалимы Марр ссардта Георгий Мерчулийы чиныг «Григорий Хандзтелийы цардафыст». Марр бирæ куыста æрыгон ахуыргæндтимæ, бацæттæ кодта къорд сомихаг æмæ гуырдзиаг скæсæнзонджыты: уыдоны ’хсæн И. А. Джавахишвили, И. А. Орбели, А. А. Калантар, А. Г. Шанидзе.
Уæлдай цытджын Марры ном сси Сомихы, уымæн ис политикон аххосаг дæр — Марры хъуыдымæ гæсгæ Гуырдзыстон хæдбар хъуамæ ма уа, фæлæ Фæскавказы иумæйаг республикæйы сконды, афтæ Тбилисы университет дæр хъуамæ алы Кавказæн дæр уа зонæдты артдзæст. Зæгъын хъæуы уый дæр, æмæ Сомихы Марры «æвзаджы тыххæй ног ахуыр» нымады нæ уыд, уымæй фылдæр — Марры карздæр критикты ’хсæн уыдысты гуырдзиаг А. С. Чикобава æмæ сомихаг Г. А. Капанцян.
Бетъырбухы Скæсæны факультеты Марр сси профессор (1902) æмæ æвзæрст декан (1911).
Лингвистикон уацмыстæ
1908-æм азы джыппæй рауагъта рагон сомихаг æвзаджы (грабары) грамматикæ, 1910-æм азы та — лазаг æвзаджы грамматикæ æд хрестомати, ацы чингуытæ специалистты зæрдæмæ фæцыдысты.
Йæ архайды райдианæй Марр цымыдис кодта æвзæгты ’хсæн цы бастдзинад ис, ууыл. Уый рæгъмæ рахаста картвелаг æмæ семитаг æвзæгты ’хсæн иудзинады тыххæй гипотезæ (1908). Уымæй райдыдта йæ «яфетаг теори» (библейаг Нойы фырт Иафеты номæй).
Йæ теориты рæдыдтытæм æндæр лингвисттæ куы амыдтой, уæд Марр-иу мæсты кодта æмæ фæстæдæр уый сфæнд кодта æппæт æвзагзонынады системæ баивын ног принциптыл. Ахуыргонды хъуыдымæ гæсгæ æвзаг иртасыны ахсджиагдæр у типологи æмæ социолингвистикæ.
1928-æм азæй Марр йæ яфетаг теори хæстæгдæр кæнын байдыдта марксизммæ. Традицион индоевропеистикæ схуыдта буржуазон зонад. Сси коммунистты партийы уæнг.
Бынтæ
Марр куы амардис, йæ баныгæныны бон сахары нæ куыстой скъолатæ, мысæн мадзæлттæ уыдысты Кировы ныгæндимæ æмиас.
Марры амæлæтæй 15 азы фæстæ, 1950-æм азы, йæ ахуыр ныддарæн кодта Иосиф Сталин йæхæдæг йæ уац «Марксизмы тыххæй æвзагзонынады», æмæ уымæй советон æвзагзонынад раздæхтис дунейы зонад цы фæндагыл цыдис, уымæн. Сталины ныхæстæм гæсгæ «Марры æцæгæй дæр фæндыдис марксист суын, фæлæ йæ къухы нæ бафтыд».
1956-æм азы фæстæ Марры иннæ æнтыстытæ базыдтой. Йæ кавказзонæн уацмыстæ ма ахсджиаг сты, стæй цы иртæстытæ сразæнгард кодта (уæлдайдæр Кавказы æвзæгты тыххæй), уый дæр зонадæн фæпайда уыдис.
Гобозтæ
Гобозтæ (Гобозовы, Гобозашвили) сты ирон мыггаг.
Марр, Николай Яковы фырт
Мысæн
Марры ном хæссынц уынгтæ Тбилисы (Нико Мари), Сухумы æмæ Ереваны.
Гобозтæ
Фиппаинæгтæ
*
Марр, Николай Яковы фырт
Æддаг æрмæг
Категори:Полиглоттæ Категори:СЦКП-йы уæнгтæ Категори:Зындгонд адæм алфавитмæ гæсгæ Категори:Википеди:Викирардтæй йæ ратæдзæнтæ чи исы, ахæм уацтæ Категори:Гуырдзыстоны лингвисттæ Категори:Гуырдзыстоны историктæ Категори:Картвелологтæ Категори:Арменисттæ Категори:Кавказзонджытæ
Алмере
Алмере (Almere) у Нидерландты сахар. Ис Флеволанды провинцийы.
Елтъура (Гуырдзыстон)
Елтъура у ирон хъæу Гуырдзыстоны Лагодехы районы.
Мыггæгтæ
Цардысты дзы Гобозтæ, Болататæ, Уалытæ, Чертхъотæ, Санахъотæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Лагодехы муниципалитеты цæрæнрæттæ Категори:Къахеты ирæттæ
Тепсыхъотæ
Тепсыхъотæ (Тепсикоевы) сты дыгурон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Тырговиште
Тырговиште:
Къуезертæ
Къуезертæ (Квезеровы, Квезерашвили) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Чъехы нарæг
Чъехы нарæг у нарæг Хуссар Ирыстоны, Чъехы хъæумæ ’ввахс, дыууæ ныллæг рæгъы ’хсæн Стыр Леуахи кæм кæлы, уым.
Категори:Хуссар Ирыстоны географи
Закаевы
Закаевы — ирон мыггæгты уырыссаг вариант:
Тырговиште (Румыни)
Тыргови́ште (Târgoviște) у сахар æмæ порт Румынийы, Дымбовицæйы жудецы административон центр.
Зылыгтæ
Фиппаинæгтæ
*
Тырговиште (Румыни)
Фиппаинæгтæ
Категори:Румынийы сахартæ
Леты комы дон
Леты комы дон у цæугæдон Хуссар Ирыстоны, Стырдоны фæрсагдон.
Куыдзæг
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Красногорская (Хъæрæсе-Черкес)
Красного́рская (Красногорская, Красногорка) у станицæ Хъæрæсе-Черкесы Усть-Джегутайы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Усть-Джегутайы районы цæрæнрæттæ
Хъизинтæ
Хъизинтæ (Кизиновы) сты ирон мыггаг.
Уехеры ком
Уехеры ком у ком Хуссар Ирыстоны Ленингоры районы, Чысангомы къабаз.
Фиппаинæгтæ
Категори:Чысангом
Могочæ
Мого́чæ (Могоча) у сахар Фæсбайкалы крайы, Могочæйы районы административон центр.
Важное (Хъæрæсе-Черкес)
Важное (Важное) у хъæу Хъæрæсе-Черкесы Усть-Джегутайы районы.
Могочæ
Фиппаинæгтæ
Категори:Фæсбайкалы крайы сахартæ
Важное (Хъæрæсе-Черкес)
Фиппаинæгтæ
Категори:Усть-Джегутайы районы цæрæнрæттæ
Адиген
Адиген (ადიგენი) у хъæу Гуырдзыстоны, Адигены муниципалитеты административон центр. Хъæуы цæры 783 адæймаджы (2014).
Фиппаинæгтæ
Категори:Адигены муниципалитеты цæрæнрæттæ
Плимут (Англис)
Пли́мут (Plymouth ) у Англисы сахар. Ис Девоны графады хуссары.
Фиппаинæгтæ
Категори:Англисы сахартæ
Гоцъотæ
Гоцъотæ (Гоцовы) сты ирон мыггаг.
Дордрехт
До́рдрехт (Dordrecht) у Нидерландты сахар. Ис Хуссар Голландийы провинцийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Нидерландты сахартæ
Гоцъотæ
Фиппаинæгтæ
*
Новоаннинский
Новоа́ннинский (Новоаннинский) у сахар Волгограды облæсты, Новоаннинскийы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Волгограды облæсты сахартæ
Сотатæ
Сотатæ (Шотаевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Елбыздыхъо
Елбыздыхъо у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Казертæ
Казе́ртæ у сахар Италийы, Казертæйы провинцийы административон центр.
Петров Вал
Петров Вал (Петров Вал) у сахар Волгограды облæсты. Ис Камышины районы.
Казертæ
Фиппаинæгтæ
Категори:Кампанийы сахартæ
Петров Вал
Фиппаинæгтæ
Категори:Волгограды облæсты сахартæ
Тер-Ованесян, Даянæ Ованесы чызг
Тер-Ованесян Ованесы чызг Даянæ (Դայանա Տեր-Հովհաննիսյան; райгуырд 1922-æм азы 21-æм майы, фæзиан 2018-æм азы 1-æм мартъийы ) — сомихаг-америкæйаг поэт, тæлмацгæнæг æмæ фыссæг. Йæ поэзийы фылдæр хай уыд нывондгонд Сомихæн æмæ сомихаг диаспорæйæн. Ныффыста æмæ мыхуыры рауагъта фондз æмæ ссæдз чиныгæй фылдæр.
Цардафыст
Тер-Ованесян Ованесы чызг Даянæ райгуырд Вустеры сомихаг бинонты. Ахуырад райста Бостоны университеты англисаг æвзаджы специализацийы, стæй йæ ахуырад адарддæр кодта Гарварды университеты, ахуыр дзы кодта Роберт Лоуээлмæ. Сси америкæйаг литературæйы профессор Ереваны паддзахадон университеты æмæ сомихаг поэзийы профессор. Уыдис бирæ семинарты разамонæг, се ’хсæн уыдысты Бостоны университеты семинартæ, Бард-колледжы æмæ Колумбийы университеты. Уый йеддæмæ ма уыд хуынд поэт æмæ америкæйаг поэзийы лектор, сомихаг поэзийы тæлмацы. Ноджы ма фыста АИШ-ы æмæ фæсарæнты адæмы бартыл литературæ. Æртын азæй фылдæр уыд Ног Англисы поэзийы клубы президент, стæй та сси Колумбийы университеты тæмалмацгæнæн цæдисы уæнг. Куыста поэтæй Массачусеты скъолаты.
Йæ поэзийы æртæ томы сомихаг æвзагмæ æрцыдысты тæлмацгонд æмæ сæ Ереваны мыхуыры рауагътой. Йæ уацмыстæ дæр тæлмацгонд сты бердзенаг, францусаг æмæ румынаг æвгзæгтæм. Тер Ованесяны æмдзæвгæта мыхуыры цыдысты газетты «The New York Times», «Christian Science Monitor», «The Boston Globe», «Paris Review», «The Writer’s Almanac», «AGNI», «The American Poetry Review», «The Nation» æмæ бирæ æндæрты.
Æрвитæнтæ
Категори:Зындгонд адæм алфавитмæ гæсгæ
Богъазлыйан
Богъазлыйан (Boğazlıyan) у сахар Турчы Йозгаты провинцийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Йозгаты цæрæнрæттæ
Карк
Карк, бирæон нымæц: кæрчытæ (Gallus gallus domesticus) у æппæты бирæнымæцондæр хæдзарон маргъ.
*
Пона
Пона:
Хетæг (ном)
Хетæг у ирон нæлгоймаджы ном.
Кочин
Кочи́н кæнæ Коччи, Кочи (കൊച്ചി, कोच्चि, Kochi ) у сахар Индийы, Кералæйы штаты стырдæр сахар. Цæрынц дзы 0,67 милуан адæймаджы (2011).
Хетæг (ном)
Литературæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Кочин
Фиппаинæгтæ
Категори:Индийы сахартæ
Æчетæ
Æчетæ (Ачеевы) сты ирон мыггаг.
Хертогенбос
Хе́ртогенбос (’s-Hertogenbosch ) у Нидерландты сахар, Цæгат Брабанты провинцийы административон центр.
Категори:Нидерландты сахартæ
Хадзысмел
Хадзысмел у ирон нæлгоймаджы ном.
Яньтай
Яньта́й у сахары зылд Китайы. Ис Шаньдуны провинцийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Шаньдуны сахартæ
Эльбрусский
Эльбру́сский (Эльбрусский) у сахарæнгæс посёлок Хъæрæсе-Черкесы Карачаевсчы сахары зылды.
Фиппаинæгтæ
Категори:Карачаевсчы сахары зылды цæрæнрæттæ
Бойалыхъ
Бойалыхъ кæнæ Бойалык, ирон ном: Æлбегты хъæу (Boyalık) у ирон хъæу Турчы Йозгаты провинцийы.
Гранд-Рапидс
Гранд-Рапидс (Grand Rapids) у сахар АИШ-ы. Ис Мичиганы.
Бойалыхъ
Уым цæрынц: Бад, Æлбегтæ, Гойатæ, Габысатæ, Беруатæ.
Гранд-Рапидс
Фиппаинæгтæ
Категори:Мичиганы сахартæ
Бойалыхъ
Фиппаинæгтæ
Категори:Йозгаты цæрæнрæттæ Категори:Турчы ирæттæ
Оливæ
Оли́вæ кæнæ оливбæлас, сойбæлас (Olea) у æнусонцъæх бæлæсты æмæ къутæрты мыггаг.
Щипс
Æнæмæнг æй цæттæ кæнынц бæрæгбойнон æмæ ритуалон кæнды, æмæ куыд ахадгæдæр сты, уымæ гæсгæ вæййы æмæ сæрмагонд адæмы дæр æрбахонынц, сæ хынцмæ гæсгæ щипс фыцыны дæсныйад иттæг хорз чи банкъардта, ахæмты. Фæлæ уымæй уæлдай хойраг у æрвылбойнон хæдзарон хæлцады иуæг, æмæ алы ’фсин æй кæнын куыд зоны, афтæ йæм йæхи цавæрдæр бавæртæнтæ дæр бахæссы, æмæ хæдзарæй-хæдзармæ хæдхуыз хæссы.
Йæ номæй дæр бæрæг у, щипс тæнгъæдджын хæринаг кæй у, уымæн æмæ адыгаг æвзæгты «-пс» хойраджы сконды уæвæг донмæ амоны. Щипс вæййы куыд дзидзаджын, афтæ халсарджын æмæ суанг æхсыры бындурыл дæр. Йæ сæйраг хуызтæ ахæмтæ сты:
Уыимæ æппæт хуызтæй сæйрагдæрыл нымад цæуы дзидзайы басыл конд щипс. Уый дæр хуызтæй дих кæны дыууæйыл; бжедухаг æмæ кабардинагыл (суанг ма хъæуты нæмттæм гæсгæ ма сæ хонынц — кошехаблаг æмæ уляпаг).
Бжедухаг цæттæ кæнынц æрмгуыройæ ссад еууæй, æфтауынц æм ссад æмæ сырх цывзы. Уымæ гæсгæ уайы тар, бæзджын æмæ нуарджын. Кæсгон та цæттæ кæнынц æрмæст ссадæй, æнæ еууæй. Иумæйагæй щипсты сæйрагдæр — дзидзаджы щипсы арæхдæр æмбæлынц ахæм ингридиенттæ: дзидза, бас (фысы кæнæ стуры), лæхурæг (еуу, нартхор кæнæ мæнæуы ссад), сырх кæрддзæмджын цывзы, хъæдындзы цурæнтæ, цæхх. Цæттæ хойраджы бæзджын хъуамæ уа маннæйы касы кæнæ цымгæйы хуызæн.
Фиппаинæгтæ
Категори:Черкесаг хæринæгтæ
Ленинск (Волгограды облæст)
Фиппаинæгтæ
Категори:Волгограды облæсты сахартæ
Сихиат (Гуырдзыстон)
Сихиат у ирон хъæу Гуырдзыстоны Лагодехы районы.
Мыггæгтæ
Цардысты дзы Гобозтæ, Болататæ, Уалытæ, Чертхъотæ, Санахъотæ.
Адонц, Николай Георгийы фырт
Никола́й Гео́ргийы фырт Адо́нц (Никогайос Тер-Аветикян; Նիկողայոս Գեորգիի Ադոնց (Տէր-Աւետիքեան); 1871—1942) — сомихаг византинист æмæ арменист, æхсæнадон архайæг,.
Цардафыст
Николай Адонц райгуырдис 1871 азы 22 январы хъæууон сауджыны бинонтæм, Брнакоты хъæуы (Елизаветполы губернæ).
Ахуырад
Фыссын-кæсын базыдта бынаты аргъуаны скъолайы, стæй ахуыр кодта Татевы моладзандоны скъолайы, Эчмиадзины дины семинары æмæ Тифлисы 2-æм уырыссаг классикон гимназы (1892—1894). Гимназ каст куы фæци, уæд йæ къухы бафтыд Бетъырбухы университеты историкон-филологон факультетмæ бацæуын. 1895-æм азы фæззæгæй ахуыртæм цыдис дыууæ факультеты дæр — историкон-филологон æмæ скæсæны æвзæгты факультеты. Тагъд рæстæджы Адонц сси зындгонд скæсæнзонæг Николай Марры ахуыргæнинаг. 1899-æм азы Адонц фесгуыхт и фæлварæнты æмæ райста диплом æд сызгъæрин майдан, сомихаг сыгъдæджыты царды тыххæй цы уацмыс ныффыста, уый тыххæй. 1899−1902 азты кодта иртасæн куыст Византияйы империйы тыххæй Мюнхены университеты, стæй Сорбоннæ æмæ Оксфорды. 1902-æм азы раздæхтис Бетъырбухмæ, магистры къапханы фæлварæнтæм йæхи цæттæ кодта. 1908-æм азы рухс федта йæ ахсджиаг уацмыс «Сомих Юстинианы рæстæг. Политикон уавæр нахарарты æлдариуæг кæныны уæварты».
1909-æм азы Адонц уыцы темæйыл диссертаци бахъахъхъæдта, стæй цалдæр рæстæг ахуыр кодта гуырдзиаг æвзаг Тбилисы, уый фæстæ ацыдис Эчмиадзинмæ рагон сомихаг къухфыстытимæ кусынмæ.
Уæрæсейы хицæуады хъæппæрисæй уыцы рæстæг сарæзтæуыд Сомихаг фарстайы фæдыл къамис. Анонц сси Бетъырбухаг сомихаг къамисы уæнг, Паддзахадон думæйы депутат М. И. Пападжановимæ 1912-æм азы абалц кодта Константинопольмæ, ныхас кодтой уымы сомихаг элитæ цæуыл тыхсы, ууыл. Бетъырбухы Адонц, куыд сомихаг къамисы уæнг, æххуыс кодта лигъдæттæн.
1916-æм азы Н. Я. Марры экспедицийы сконды Адонц цæуы Муш æмæ Эрзерумы историон бынтæ афыссынмæ, цалынмæ уырыссаг хотыхджынтæ уыцы зæххытæ байстой Дунеон хæсты.
1916-æм азы Адонц райста филологийы докторы къапхан, равзæрстой йæ Бетъырбухы университеты сомихаг æмæ гуырдзиаг филологийы кафедрæйы профессорæй.
1920-æм азы Адонц цæрынмæ ацыдис фæсæрæнтæм, цардис Лондоны, Парижы (1921−1931) æмæ Брюсселы (1931-æм азæй йæ амæлæты бонмæ). Разамынд лæвæрдта Брюсселы сæрибар университеты Арменистикæйы кафедрæйæн (1940-æм азы онг, университет куы сæхгæдтой, уæдмæ).
Николай Адонц амардис 1942-æм азы 27 январы оккупацигонд Брюсселы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Википеди:Викирардтæй йæ ратæдзæнтæ чи исы, ахæм уацтæ Категори:Сомихы археологтæ Категори:Сюничы чи райгуырдис, уыдон Категори:Брюсселы чи амардис, уыдон Категори:Византинисттæ Категори:Арменисттæ Категори:Сомихы историктæ
Заойтæ
Заойтæ (Заоевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Хосатæ
Хосатæ (Хосаевы) сты ирон мыггаг.
Джингирик
Джингирик (Джингирик) у хъæу Хъæрæсе-Черкесы Хъæрæсейы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Хъæрæсейы районы цæрæнрæттæ
Сарыкайа (Йозгат)
Фиппаинæгтæ
Категори:Йозгаты цæрæнрæттæ
Фыййагкъæхтæ
Фиппаинæгтæ
Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Авеллино
Авелли́но (Avellino) у сахар Италийы, Авеллинойы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Кампанийы сахартæ
Новоселицкое
Новосе́лицкое (Новоселицкое) у хъæу Стъараполы крайы, Новоселицкоейы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Стъараполы крайы цæрæнрæттæ
Леон (департамент)
Лео́н (León) у Никарагуæйы департамент. Йæ административон центр у сахар Леон.
Категори:Никарагуæйы департаменттæ
Тæлынтæ
Тæлынтæ (Талиновы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Александровскæ
Александровскæ (Александровская, Александровскэ) у станицæ Кæсæг-Балхъары Майскийы районы. Цæрынц дзы 3,6 мин адæймаджы (2020).
Фиппаинæгтæ
Категори:Майскийы районы цæрæнрæттæ
Пало-Алто
Па́ло-А́лто (Palo Alto ) у сахар Калифорнийы. Ис Сантæ-Кларæйы зылды.
Фиппаинæгтæ
Категори:Калифорнийы сахартæ
Бали
Ба́ли (ᬩᬮᬶ Bali) у Малайы архипеладжы сакъадæхтæй иу. Сакъадахы фæзуат у 5416 км2.
Категори:Индонезийы сакъадæхтæ
Хихатæ
Хихатæ кæнæ Гуытты хъæу у хъæу Хуссар Ирыстоны Дзауы районы.
Биеллæ (провинци)
Биеллæ (Provincia di Biella, Provincia ëd Biela) у провинци Италийы цæгаты. Йæ административон центр у Биеллæ.
Хихатæ
Мыггæгтæ
Цардысты дзы Цыхуырбатæ.
Биеллæ (провинци)
Категори:Пьемонты провинцитæ
Хихатæ
Литературæ
Категори:Дзауы районы сахартæ æмæ хъæутæ
Учкулан (хъæу)
Фиппаинæгтæ
Категори:Хъæрæсейы районы цæрæнрæттæ
Эйндховен
Э́йндховен (Eindhoven, ) у Нидерландты сахар. Ис Цæгат Брабанты провинцийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Нидерландты сахартæ
Пьяченцæ (провинци)
Пьяче́нцæ (Provincia di Piacenza) у провинци Италийы. Йæ административон центр у Пьяченцæ.
Категори:Эмили-Романьяйы провинцитæ
Сегежæ
Сеге́жæ (Segeža, Segež) у сахар Карелийы, Сегежæйы районы административон центр.
Гуылдатæ
Гуылдатæ (Гулдаевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Майскийы район
Майскийы район (Майский район, Май куей, Май район) у Кæсæг-Балхъары район. Йæ административон центр у Майский.
Фиппаинæгтæ
*
Мармарæ (сакъадах)
Ма́рмарæ (Marmara) у Мармæр денджызы сакъадах.
Категори:Турчы сакъадæхтæ
Гъебура
Гъебура (ღებურა) у цæугæдон Хуссар Ирыстоны æмæ Гуырдзыстоны, Хъæргæнагдоны фæрсагдон.
Литературæ
Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ Категори:Гуырдзыстоны цæугæдæттæ
Байройт
Ба́йройт кæнæ Байрёйт (Bayreuth [], Bayreith) у сахар Германы, Уæллаг Франконийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Баварийы сахартæ
Беридзуар
Беридзуар у хъæу Хуссар Ирыстоны Цхинвалы районы. Цардысты дзы Къусратæ.
Литературæ
Категори:Цхинвалы районы сахартæ æмæ хъæутæ
Феррарæ
Ферра́рæ (Ferrara, Frara, Ferraria) у сахар Италийы, Феррарæйы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Эмили-Романьяйы сахартæ
Менло-Парк (Калифорни)
Менло-Парк (Menlo Park) у сахар Калифорнийы. Ис Сан-Матеойы зылды.
Европæйаг оливæ
Европæйаг оливæ кæнæ оливбæлас (Olea europaea) у æнусонцъæх бæлас, оливæйы хуыз.
Менло-Парк (Калифорни)
Фиппаинæгтæ
Категори:Калифорнийы сахартæ
Европæйаг оливæ
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Зайæгойтæ Библийы Категори:Зетидæттæг зайæгойтæ
Гуизгъа
Гуизгъа у цæугæдон Хуссар Ирыстоны, Хъæргæнагдоны фæрсагдон.
Литературæ
Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ
Хуссар Ирыстоны хæст
Хуссар Ирыстоны хæст:
Вэйфан
Вэйфан у сахары зылд Китайы. Ис Шаньдуны провинцийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Шаньдуны сахартæ
Зеленчукскаяйы район
Зеленчукскаяйы район (Зеленчукский район, Зеленчук район, Зеленчук куей, Зеленчук район) у Хъæрæсе-Черкесы муниципалон район. Йæ административон центр у Зеленчукская.
Фиппаинæгтæ
*
Торозтæ
Торозтæ (Торозовы) сты ирон мыггаг.
Уаддзалх
Уаддзалх — быдыр рæтты зайæг кæрдæг зайæгойтæ, кæцытæ бахус уæвгæйæ ныууадзынц хицæн арæзттæ, тымбыл, овалон æмæ хус, арæзт сты зайæгойы хус хæйттæй æмæ тулы дымгæмæ хатгæй-хатт фаг стыр къоригондтæй, мыггæгтæ пырхгæнгæйæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Эйзенах
Э́йзенах кæнæ Айзенах (Eisenach, Iesenack) у сахар Германы Тюрингийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Тюрингийы сахартæ
Гæтдзитæ
Гæтдзитæ (Гатдзиевы, Гаччиевы) сты ирон мыггаг.
Цъедис
Цъедис (წედისი):
Гæтдзитæ
Фиппаинæгтæ
*
Тæрхъусы дзидзи
Тæрхъусы дзидзи у хæрынæн бæзгæ кæрдæг.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Селим (Хъарс)
Селим (Selim) у сахар Турчы скæсæны, Хъарсы провинцийы.
Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Рубайтæ, Таутиатæ, Кезиатæ, Фидаратæ, Мамсыратæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Турчы сахартæ Категори:Хъарсы сахартæ æмæ хъæутæ
Пьяченцæ
Пьяче́нцæ (Piacenza, Piasëinsa) у сахар Италийы, Пьяченцæйы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Эмили-Романьяйы сахартæ
Гардантæ
Гардантæ (Гардановы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Беломорск
Беломо́рск (Беломорск, Šuomua, Sorokka) у сахар Карелийы, Беломорсчы районы административон центр.
Алессандри
Алесса́ндри (Alessandria, Lissandria) у сахар Италийы цæгат-ныгуылæны, Алессандрийы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Пьемонты сахартæ
Ливорно
Ливо́рно (Livorno) у сахар Италийы, Ливорнойы провинцийы административон центр.
Редвуд-Сити
Фиппаинæгтæ
Категори:Калифорнийы сахартæ
Сидæмонтæ (мыггаг)
Сидæмонтæ (Сидамоновы, Сидамонидзе) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Герæ (Тюринги)
Ге́рæ (Gera) у сахар Германы Тюрингийы.
Барахътæ
Барахътæ (Бараковы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Сырдарья
Сырдарья́ (Сырдария, Сирдарё, Sirdaryo, Ἰαξάρτης, Якса́ртес) у Астæуккаг Азийы стырдæр цæугæдон. Йæ дæргъ у 2212 км.
Категори:Узбекистаны цæугæдæттæ Категори:Таджикистаны цæугæдæттæ Категори:Хъазахстаны цæугæдæттæ
Сойзайтæ
Сойзайтæ (Oleaceae, Маслиновые) сты зайæгойты бинонад.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Зайæгойты бинонæдтæ
Исахътæ
Исахътæ (Исаковы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Боситæ
Боситæ (Босиевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Хакъæдзи
кæнæ хæкъæдзи у кæрдæг зайæгой.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Зайæгойтæ дыгуронау
Аньшань
Аньша́нь у сахары зылд Китайы. Ис Ляонины провинцийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ляонины сахартæ
Римини (провинци)
Ри́мини (Provincia di Rimini) у провинци Италийы. Йæ административон центр у Римини.
Категори:Эмили-Романьяйы провинцитæ
Агъвали
Агъвали (Агъвали, Агвали) у хъæу Дагъистаны, Цъумадайы районы административон центр. Хъæуы цæрынц 2,7 мин адæймаджы (2017 азы), уыдонæй фылдæр хай сты солиаг адæмыхаттæй.
Фиппаинæгтæ
Категори:Цъумадайы районы цæрæнрæттæ
Донысыф
Донысыф кæнæ галы сыкъа, доны сабæлут (Trapa, Рогульник) у доны иуазон кæрдæг зайæгой.
Чехтæ
Чехтæ (Чеховы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Донысыф
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Рузаевкæйы район
Рузаевкæйы район (Рузаевский район, Орозаень аймак) у Мордовийы муниципалон район. Йæ административон центр у Рузаевкæ.
Напæ (сахар)
Напæ (Napa) у сахар Калифорнийы, Напæйы зылды административон центр.
Хахеты дон
Хахеты дон (ხახეთისწყალი) у цæугæдон Хуссар Ирыстоны æмæ Гуырдзыстоны, Гъебурайы фæрсагдон.
Рузаевкæйы район
Фиппаинæгтæ
Категори:Мордовийы районтæ
Напæ (сахар)
Фиппаинæгтæ
Категори:Калифорнийы сахартæ
Хахеты дон
Литературæ
Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ Категори:Гуырдзыстоны цæугæдæттæ
Букуылтæ
Букуылтæ кæнæ Букъултæ (Букуловы) сты ирон мыггаг.
Теделеты дон
Теделеты дон у цæугæдон Хуссар Ирыстоны æмæ Гуырдзыстоны, Хахеты доны фæрсагдон.
Букуылтæ
Фиппаинæгтæ
*
Теделеты дон
Литературæ
Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ Категори:Гуырдзыстоны цæугæдæттæ
Дзахсортæ
Дзахсортæ (Дзахсоровы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Хаутатæ
Хаутатæ кæнæ Хæутатæ (Хаутовы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Новарæ
Нова́рæ (Novara) у сахар Италийы цæгат-ныгуылæны, Новарæйы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Пьемонты сахартæ
Сассари
Са́ссари (Sassari, Tàtari) у сахар Сардинийы, Сассарийы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Сардинийы сахартæ
Бабаюрты район
Бабаюрты район (Баба-юртлу якъ, Бабаюртовский район) у Дагъистаны районтæй иу. Районы административон центр у хъæу Бабаюрт.
Фиппаинæгтæ
Категори:Дагъистаны районтæ
Хъантемыр
Хъантемыр у ирон нæлгоймаджы ном.
Литературæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Сулак (цæугæдон)
Сула́к (Сулак, Къой сув — «фысы дæттæ», Сулахъ, , Сулак мыри, Гӏой-хи) у цæугæдон Дагъистаны. Йæ дæргъ у 169 километры.
Фиппаинæгтæ
Категори:Дагъистаны цæугæдæттæ Категори:Къаспы денджызмæ кæлæг цæугæдæттæ
Мугуты дон
Мугуты дон кæнæ Мугутдон у цæугæдон Хуссар Ирыстоны, Стыр Леуахийы фæрсагдон.
Литературæ
Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ
Чъиузæнг
Чъиузæнг (Silene; Смолёвка) у бирæазон зайæгойты мыггаг.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Дæллаг Пона
Дæллаг Пона (ქვემო ფონა) у хъæу Гуырдзыстоны Лагодехы муниципалитеты.
Мыггæгтæ
Цардысты дзы Цхуырбатæ, Хетæгкатæ, Козатæ, Хъоцытæ, Уанетæ, Хъæцлæутæ, Тедетæ, Тыбылтæ, Калотæ, Гасситæ, Гаглойтæ, Сагкатæ, Уалытæ, Санахъотæ, Къоратæ, Аджитæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Лагодехы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Йенæ (сахар)
Йе́нæ (Jena ) у сахар Германы Тюрингийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Тюрингийы сахартæ
Фрайбург-им-Брайсгау
Фиппаинæгтæ
Категори:Баден-Вюртемберджы сахартæ
Сокатæ
Сокатæ (Сокаевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Темырхантæ
Фиппаинæгтæ
*
Тути
Тути (, Попугаеобразные) у мæргъты къорд.
Фиппаинæгтæ
Категори:Мæргътæ
Коимбрæ
Кои́мбрæ (Coimbra; []) у сахар Португалийы, Коимбрæйы зылды административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Португалийы сахартæ
Торецк
Торе́цк (Торецьк, Торецк) у сахар Украинæйы Донецчы облæсты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Донецчы облæсты сахартæ
Пармæ (провинци)
Па́рмæ (Provincia di Parma) у провинци Италийы. Йæ административон центр у Пармæ.
Категори:Эмили-Романьяйы провинцитæ
Къаболатæ
Къаболатæ (Каболовы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Темырхъан
Темырхъан у ирон нæлгоймаджы ном.
Сольвычегодск
Сольвычего́дск (Сольвычегодск) у сахар Архангельсчы облæсты.
Темырхъан
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ