cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ботевград
Фиппаинæгтæ
Категори:Софияйы облæсты сахартæ
Хямеэнлиннæ
Хя́меэнли́ннæ (Hämeenlinna, Tavastehus, Та́вастегу́с) у сахар æмæ муниципалитет Финляндийы, Канта-Хямейы административон центр.
Кърисхеу
Кърисхеу (კრისხევი) у хъæу Гуырдзыстоны Хашуры муниципалитеты.
Лосино-Петровский
Лоси́но-Петро́вский у сахар Уæрæсейы Мæскуыйы облæсты.
Кърисхеу
Фиппаинæгтæ
Категори:Хашуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Лосино-Петровский
Фиппаинæгтæ
Категори:Мæскуыйы облæсты сахартæ
Мыдзбырхуызтæ
Мыдзбырхуызтæ кæнæ мыдзбыронтæ (Crustacea, Ракообразные) — бирæкъахджынты типмæ чи хауы, ахæм дæлтип.
Фиппаинæгтæ
Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Ефремов (сахар)
Фиппаинæгтæ
Категори:Тулæйы облæсты сахартæ
Хъазхуызтæ
Хъазхуызтæ (Anseriformes) сты доныленкгæнæг мæргъты къорд.
Фиппаинæгтæ
Категори:Мæргътæ
Салхъазанты Таймураз
Салхъазанты Мæирбеджы фырт Таймураз (райгуырдис 1996-æм азы 6 апрелы Хъарман-Сындзыхъæуы) у Уæрæсейы хъæбысæйхæцæг (74 кг онг уæз), Европæйы чемпион (2021).
Фиппаинæгтæ
Категори:Зындгонд ирæттæ Категори:Ирон хъæбысæйхæцджытæ Таймураз Категори:Хъарман-Сындзыхъæуы чи райгуырдис, уыдон Категори:Словакийы хъæбысæйхæцджытæ
Велеби
Велеби (ველები) у хъæу Гуырдзыстоны Гуры муниципалитеты.
Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Къæлхидтæ, Чысиатæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Хедаят, Садег
Садег Хедаят ( райгуырдис 1903-æм азы 17 февралы Тегераны — амардис 1951-æм азы 9 апрелы Парижы) уыдис ирайнаг фыссæг, тæлмацгæнæг æмæ интеллектуал. У нырыккон персайнаг литературæйы фыдæлтæй иу. Садег Хедаят уыд нырыккон ирайнаг аивадон литературæйы ногдзаутæй иу, стæй ма зынгæ интеллектуал дæр. Бирæ иртасджытæ йæ роман «Куырм уыг» нымайынц нырыккон ирайнаг фантастикæйы æппæты зындгонддæр æмæ ирддæр уацмысыл.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ираны фысджытæ
Йыхви
Йы́хви (Jõhvi) у сахар Эстонийы цæгат-скæсæны, Идæ-Вирумаайы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Эстонийы сахартæ
Къæлхидтæ
Къæлхидтæ (Калхидовы, კალხიდაშვილი) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Цъарæгрихионтæ
Цъарæгрихионтæ (Scarabaeidae, Пластинчатоусые) сты сасчыты бинонад.
Фиппаинæгтæ
Категори:Сасчытæ
Тадтаты Алексей
Тадтаты Гочайы фырт Алексей (райгуырдис 1998-æм азы 8 октябры Цхинвалы) у ирон футболист, «Аланийы» хъахъхъæнæг.
Фиппаинæгтæ
Категори:Футболисттæ алфавитмæ гæсгæ Алексей Категори:Уæрæсейы футболисттæ Категори:ФК «Аланийы» хъазджытæ Категори:Ирон спортсментæ
Хъæрæсейы район
Хъæрæсейы район (Карачаевский район, Къарачай район, Къарча район, Къэрэшей район / Къэрэшей куей, Карашай район) у Хъæрæсе-Черкесы муниципалон район. Йæ административон центр у Карачаевск.
Фиппаинæгтæ
*
Рустау (Аспиндзæйы муниципалитет)
Рустау (რუსთავი) у хъæу Гуырдзыстоны Аспиндзæйы муниципалитеты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Аспиндзæйы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Сары-Тюз
Сары-Тюз у хъæу Хъæрæсе-Черкесы Усть-Джегутайы районы, Хъобаны доны был.
Фиппаинæгтæ
Категори:Усть-Джегутайы районы цæрæнрæттæ
Гардабаны муниципалитет
Гардабаны муниципалитет (გარდაბნის მუნიციპალიტეტი) у муниципалитет (район) Гуырдзыстоны. Йæ административон центр у Гардабан.
Категори:Гуырдзыстоны муниципалитеттæ
Амгъа
Амгъа (ამღა) у хъæу Гуырдзыстоны Душеты муниципалитеты. Ис Хевсуреты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Душеты муниципалитеты цæрæнрæттæ
Мчадиджвари
Мчадиджвари (მჭადიჯვარი) у хъæу Гуырдзыстоны Душеты муниципалитеты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Душеты муниципалитеты цæрæнрæттæ
Кварацхелия, Хвичæ Бадрийы фырт
Фиппаинæгтæ
Категори:Гуырдзыстоны футболисттæ
Кере
Кере (ქერე) у хъæу Гуырдзыстоны Гуры муниципалитеты. Ис Гуырдзыстон æмæ Хуссар Ирыстоны тæккæ арæныл.
Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Уалытæ, Къæлхидтæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Араваны район
Араваны район (Араван району) у район Хъиргъизы Ошы облæсты. Йæ административон центр у Араван.
Националон сконд
Категори:Ошы облæсты районтæ
Трентон (Нью-Джерси)
Тре́нтон (Trenton) у Нью-Джерсийы сæйраг сахар.
Фиппаинæгтæ
Категори:Нью-Джерсийы сахартæ
Игоети
Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Аулохтæ.
Аспиндзæйы муниципалитет
Аспиндзæйы муниципалитет (ასპინძის მუნიციპალიტეტი) у муниципалитет (район) Гуырдзыстоны. Йæ административон центр у Аспиндзæ.
Категори:Гуырдзыстоны муниципалитеттæ
Конкорд (Нью-Хэмпшир)
Ко́нкорд (Concord) у Нью-Хэмпширы сæйраг сахар.
Аннаполис (Мэриленд)
Анна́полис (Annapolis) у Мэриленды сæйраг сахар.
Конкорд (Нью-Хэмпшир)
Фиппаинæгтæ
Категори:Нью-Хэмпширы сахартæ
Идлети
Идлети (იდლეთი) у хъæу Гуырдзыстоны Къаспы муниципалитеты.
Аннаполис (Мэриленд)
Фиппаинæгтæ
Категори:Мэриленды сахартæ
Махмудов, Акжол Махамаджаны фырт
Акжол Махамаджаны фырт Махмудов (райгуырдис 1999-æм азы 15 апрелы Хъиргъизы) у хъыргъызаг хъæбысæйхæцæг, Сæрдыгон Олимпиаг хъæзтыты æвзист призёр (2020), Азийы чемпион, Хъиргъизы спорты мастер.
Æрвитæнтæ
Категори:Хъиргъизы хъæбысæйхæцджытæ
Идлети
Фиппаинæгтæ
Категори:Къаспы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Гуæцæлты Солтаны фырт Хадзымурат
Гуæцæлты Солтаны фырт Хадзымурат (райгуырдис 1982-æм азы 11 декабры Цыколайы) у ирон хъæбысæйхæцæг, Сæрдыгон Олимпиаг хъæзтыты чемпион (2004), Уæрæсейы Федерацийы спорты сгуыхт мастер.
Фиппаинæгтæ
Категори:Уæрæсейы спорты сгуыхт мастертæ Категори:Цыколайы чи райгуырдис, уыдон Хадзымурат Категори:Ирон хъæбысæйхæцджытæ Категори:Олимпиаг чемпионтæ хъæбысхæстæй
Хаапсалу
Ха́апсалу (Haapsalu, Hapsal, Hapsal) у сахар Эстонийы ныгуылæны, Ляэнемаайы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Эстонийы сахартæ
Цхавер
Цхавер (ცხავერი) у хъæу Гуырдзыстоны Къаспы муниципалитеты.
Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Кæркуыстæ, Дзыныхътæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Къаспы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Евлоев, Муса Гиланийы фырт
Муса́ Гила́нийы фырт Евло́ев (райгуырдис 1993-æм азы 31 мартъийы Мæхъхъæлы) у мæхъхъæлон хъæбысæйхæцæг, Сæрдыгон Олимпиаг хъæзтыты чемпион (2020), Уæрæсейы Федерацийы спорты сгуыхт мастер.
Категори:Уæрæсейы спорты сгуыхт мастертæ Категори:Мæхъхъæлы спортсментæ Категори:Олимпиаг чемпионтæ хъæбысхæстæй
Псыж
Псыж (Псыжв, Псыжь) у хъæу Хъæрæсе-Черкесы Абазайы районы. Цæрынц дзы 8,8 мин адæймаджы (2020).
Фиппаинæгтæ
Категори:Абазайы районы цæрæнрæттæ
Славянск-Хъобаныл
Славянск-Хъобаныл (Славянск-на-Кубани) у сахар Уæрæсейы Краснодары крайы, Славянсчы районы административон центр.
Дерчи
Дерчи (დერჩი) у хъæу Гуырдзыстоны Цъхъалтъубойы муниципалитеты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Цъхъалтъубойы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Усть-Лабинск
Усть-Лаби́нск (Усть-Лабинск) у сахар Краснодары крайы, Усть-Лабинсчы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Краснодары крайы сахартæ
Хатукай
Хатука́й (Хатукай, Хьатикъуай) у хъæу Уæрæсейы Адыгейы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Адыгейы цæрæнрæттæ
Метъех (Къаспы муниципалитет)
Метъех (მეტეხი) у хъæу Гуырдзыстоны Къаспы муниципалитеты.
Узбекаг адæм
Узбе́каг адæм кæнæ узбекæгтæ (oʻzbeklar) сты тюркаг равзæрды адæм, дзурынц узбекаг æвзагыл. Сæ фылдæр хай цæры Астæуккаг Азийы æмæ Афгъанистаны.
Фиппаинæгтæ
Категори:Узбекистаны адæмтæ Категори:Афгъанистаны адæмтæ Категори:Таджикистаны адæмтæ Категори:Хъиргъизы адæмтæ Категори:Тюркаг адæмтæ
Метъех (Къаспы муниципалитет)
Фиппаинæгтæ
Категори:Къаспы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Хакуринохабль
Хакуриноха́бль (Хьэкурынэхьабл, Хакуринохабль) у хъæу Уæрæсейы Адыгейы, Шовгеновы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Адыгейы цæрæнрæттæ
Венгриаг
Венгриаг:
Канцеляризмтæ
Канцеляри́зм — традицимæ гæсгæ литературон æвзаджы официалон хъуыддаджы стилы цы дзырдтæ, дзырдбæстытæ, грамматикон формæтæ æмæ конструкцитæй пайдагонд цæуы, уыдон.
Сабольч-Сатмар-Берег
Сабольч-Сатмар-Берег (Szabolcs-Szatmár-Bereg) у медье Венгрийы скæсæны. Йæ сæйраг сахар у Ньиредьхазæ.
Канцеляризмтæ
Категори:Социолингвистикæ Категори:Жаргон Категори:Стилистикæ
Сабольч-Сатмар-Берег
Категори:Венгрийы медьетæ
Яс-Надькун-Сольнок (медье)
Яс-Надькун-Сольнок (Jász-Nagykun-Szolnok) у медье Венгрийы скæсæны. Йæ сæйраг сахар у Сольнок.
Категори:Венгрийы медьетæ
Гуыцмæзтæ (хъæу)
Гуыцмæзтæ у хъæу Хуссар Ирыстоны Цхинвалы районы.
Литературæ
Категори:Цхинвалы районы сахартæ æмæ хъæутæ
Тутаев
Тута́ев (Тутаев) у сахар Уæрæсейы Ярославлы облæсты, Тутаевы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ярославлы облæсты сахартæ
Йезд
Йезд ( — Yazd) у сахар Ираны хуссары, Йезды провинцийы административон центр. Цæрджыты нымæц — 529 673 адæймаджы (2016).
Категори:Йезды сахартæ
Хвити
Хвити (ხვითი) у хъæу Гуырдзыстоны Къаспы муниципалитеты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Къаспы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Сабацъминда
Сабацъминда (საბაწმინდა) уыд хъæу Хуссар Ирыстоны Цхинвалы районы, Хеиты цур.
Литературæ
Категори:Цхинвалы районы сахартæ æмæ хъæутæ
Велики-Преслав
Вели́ки-Пресла́в кæнæ Пресла́в (Велики Преслав) у сахар Болгарийы Шумены облæсты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Шумены облæсты сахартæ
Дæллаг Ногъа
Фиппаинæгтæ
Категори:Самтредиайы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Дебрецен
Де́брецен (Debrecen) у сахар Венгрийы ныгуылæны, Хайду-Бихары провинцийы административный центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Венгрийы сахартæ
Чонград-Чанад
Чонград-Чанад (Csongrád-Csanád megye) у медье Венгрийы хуссары. Йæ сæйраг сахар у Сегед.
Фиппаинæгтæ
Категори:Венгрийы медьетæ
Дьёр-Мошон-Шопрон
Дьёр-Мо́шон-Шо́прон (Győr-Moson-Sopron) у медье Венгрийы цæгат-ныгуылæны. Йæ сæйраг сахар у Дьёр.
Категори:Венгрийы медьетæ
Сегед
Се́гед (Szeged) у сахар Венгрийы хуссары, Чонград-Чанады провинцийы административный центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Венгрийы сахартæ
Дьёр
Дьёр (Győr ; Raab; Ráb) у сахар Венгрийы цæгат-ныгуылæны, Дьёр-Мошон-Шопроны провинцийы административный центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Венгрийы сахартæ
Эрдэнэт
Эрдэнэ́т (Эрдэнэт) у Манголы сахар, Орхоны аймачы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Манголы сахартæ
Борситæ
Фиппаинæгтæ
*
Дзангуыбеккатæ
Фиппаинæгтæ
*
Дзодзыккатæ
Дзодзыккатæ (Дзодзикоевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Нави-Мумбаи
Нави-Мумба́и кæнæ Ног Мумбаи (नवी मुंबई, हिन्दी, Navi Mumbai) у сахар Индийы Махараштрæйы, Мумбаийы ’мбæлццон. Цæрынц дзы 1,1 милуан адæймаджы (2001). Бындурæвæрд æрцыдис 1972-æм азы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Махараштрæйы сахартæ
Бдайцайтæ
Бдайцайтæ (Бдайцаевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Самцъхъаро
Самцъхъаро (სამწყარო) у хъæу Хуссар Ирыстоны Знауыры районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Знауыры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Рашидов, Гаджимурад Газиганды фырт
Раши́дов Газиганды фырт Гаджимура́д (Гаджимурад Газигандович Рашидов, ; райгуырдис 1995-æм азы 30 октябры Дагъистаны Карабудахкенты районы) у Уæрæсейы хъæбысæйхæцæг, Дунейы æмæ Уæрæсейы чемпионатты чемпион, Сæрдыгон Олимпиаг хъæзтыты бронзæйы призёр (2020).
Æрвитæнтæ
Категори:Уæрæсейы хъæбысæйхæцджытæ Категори:Дагъистаны спортсментæ
Куруглиев, Даурен Халиды фырт
Дауре́н Хали́ды фырт Куругли́ев (Даурен Халидович Куруглиев, Куругълиярин Халидан хва Даурен; райгуырдис 1992-æм азы 12 июлы Дагъистаны Дербенты) у лекъаг хъæбысæйхæцæг, Уæрæсейы чемпион (2018, 2020), Уæрæсейы æхсæнадæмон къласы спорты мастер.
Æрвитæнтæ
Категори:Уæрæсейы хъæбысæйхæцджытæ Категори:Уæрæсейы æхсæнадæмон къласы спорты мастертæ Категори:Дагъистаны спортсментæ
Няксимволь
Няксимволь (Няксимволь) у хъæу Ханты-Мансийы автономон зылды.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ханты-Мансийы автономон зылды цæрæнрæттæ
Таймазты Мадинæ
Таймазты Андрейы чызг Мадинæ (райгуырдис 1999-æм азы 30 июны Сунжæйы) у ирон дзюдоисткæ, Уæрæсейы Федерацийы спорты сгуыхт мастер, Сæрдыгон Олимпиаг хъæзтыты бронзæйы призёр (2020).
Мадинæ Категори:Уæрæсейы спорты сгуыхт мастертæ Категори:Ирон спортсментæ Категори:Сунжæйы чи райгуырдис, уыдон
Южно-Сухокумск
Южно-Сухокумск (Южно-Сухокумск) у сахар Дагъистаны цæгаты. Сахары цæрынц 10,6 мин адæймаджы (2020 азы).
Фиппаинæгтæ
Категори:Дагъистаны сахартæ
Хартфорд (Коннектикут)
Ха́ртфорд (Hartford) у АИШ-ы сахар, Коннектикуты сæйраг сахар.
Фиппаинæгтæ
Категори:Коннектикуты сахартæ
Зæронд Ладогæ
Зæронд Ладогæ (Старая Ладога) у рагон хъæу Ленинграды облæсты, Волховæй 12 км æдде. Хъæу лæууы цæугæдон Волховы былгæрон. Зæронд Ладогæ у Уæрæсейы зæронддæр цæрæнрæттæй иу — 1250 азæй фылдæр ыл цæуы.
Ош (Хъиргъиз)
Ош (Ош) у Хъиргъизы сахар, Ошы облæсты административон центр.
Ош у бæстæйы дыккаг стырдæр сахар, арæх æй фæхонынц «хуссары сæйраг сахар» дæр. Цæрджыты нымæц у 270 мины бæрц, уыдонæй фылдæр хай — хъиргъизæгтæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Хъиргъизы сахартæ
Цнал
Цнал (Цнал) у хъæу Дагъистаны Хивы районы. Хъæуы цæрынц 0,6 мин адæймаджы (2019 азы).
Фиппаинæгтæ
Категори:Хивы районы цæрæнрæттæ
Яздани, Хасан
Хаса́н Яздани́ Черати (райгуырдис 1994-æм азы 28 декабры Мазендераны) у ирайнаг хъæбысæйхæцæг, Сæрдыгон Олимпиаг хъæзтыты чемпион (2016), Дунейы чемпион 2017, 2019 æмæ 2021 æзты.
Категори:Ираны хъæбысæйхæцджытæ Категори:Олимпиаг чемпионтæ хъæбысхæстæй
Даудтæ
Фиппаинæгтæ
*
Тотыккатæ
Тотыккатæ (Тотиковы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Садулаев, Абдулрашид Булачы фырт
Садула́ев Була́чы фырт Абдулраши́д (Абдулрашид Садулаев, Гӏабдулрашид Сагӏадулаев; райгуырдис 1996-æм азы 9 майы Цъурибы) у Уæрæсейы хъæбысæйхæцæг, Сæрдыгон Олимпиаг хъæзтыты дыууæхаттон чемпион (2016, 2020), Уæрæсейы Федерацийы спорты сгуыхт мастер.
Категори:Уæрæсейы хъæбысæйхæцджытæ Категори:Уæрæсейы спорты сгуыхт мастертæ Категори:Олимпиаг чемпионтæ хъæбысхæстæй Категори:Уæрæсейы æхсæнадæмон къласы спорты мастертæ Категори:Дагъистаны спортсментæ
Майртуп
Майртуп (Майртуп) у хъæу Цæцæны Курчалойы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Курчалойы районы цæрæнрæттæ
Чекойтæ
Чекойтæ (Чекоевы) сты ирон мыггаг.
Истори
Аци муггаги фиддæл Чеко, дан, исæнтæстæй Уæллагири коми, Ходи гъæуи. Адтæй, Ос-Бæгъатæри къабазæй ка исæнтæстæй, уæхæн лæг. Æ муггаг конд адтæй æхе номбæл Чеко — Чекойтæбæл. Хæстæг æрваддæлтæбæл син нимад цæунцæ: Тедтойтæ, Хъайтухътæ, Бадриатæ æма Ходтæ (сæ тæккæ хæстæгдæр Тедтойти муггаг).
Литературæ
*
Хъараонтæ
Хъараонтæ (Караоновы) сты дыгурон мыггаг.
Истори
Раджы, дам, Уæлладжыры комы Зæрæмæджы цæрæг Гасийы фырт Гасан кæйдæр амардта æмæ фæлыгъд Зджыды хъæумæ. Уым æрхаста Хъараты чызджы, фæлæ куы фехъуыста туджджынтæ йæ агурынц, уæд алыгъд Дыгургоммæ, æрцард Уæхъæцы. Райгуырд сын фырт Хъасай. Гасан амард, лæппуйы хаста йæ мад Хъараон. Адæм сын сæ рагон мыггаг ферох кодтой æмæ сæм дзырдтой мады мыггагæй, афтæмæй баззадысты Хъараонтæй.
Литературæ
*
Лодзы воеводæйад
Лодзы воеводæйад (Województwo łódzkie) у воеводæйад (административон иуæг) Польшæйы. Йæ административон центр у Лодзь.
Фиппаинæгтæ
Категори:Польшæйы административон дих
Дæлкарпаты воеводæйад
Дæлкарпаты воеводæйад (Województwo podkarpackie) у воеводæйад (административон иуæг) Польшæйы. Йæ административон центр у Жешув.
Фиппаинæгтæ
*
Подлясьейы воеводæйад
Подлясьейы воеводæйад (Województwo podlaskie) у воеводæйад (административон иуæг) Польшæйы. Йæ административон центр у Белосток.
*
Любушы воеводæйад
Любушы воеводæйад (Województwo lubuskie) у воеводæйад (административон иуæг) Польшæйы ныгуылæны.
Фиппаинæгтæ
Категори:Польшæйы административон дих
Волжск
Волжск (Юлсер-Ола) у Уæрæсейы сахар, Волгæйы галиу былыл.
Фиппаинæгтæ
Категори:Марий Элы сахартæ
Ополейы воеводæйад
Фиппаинæгтæ
*
Хъалабегтæ
Хъалабегтæ (Калабеговы) сты дыгурон мыггаг.
Истори
Æндæр таурæгъмæ гæсгæ та, ацы æфсымæртæ Асы æмæ Хъæрæсемæ нæ фæлыгъдысты, фæлыгъдысты Хуссар Ирмæ æмæ уым сæ мыггаг Хъуылымбегтæй скодтой. Хъудайнат æмæ йæ мад та баззадысты Къуссуйы. Уым ус ракуырдта лæппу, райгуырд ын иунæг фырт — Айтег. Уымæн дæр уыд иунæг фырт — Бимболат. Уымæн дæр фæзынд цæуæт æмæ цæуæты цæуæт. Хъалабегтæ Къуссуйы фæцардысты бирæ рæстæг. Фæстæдæр сæ бирæтæ алыгъдысты Чырыстонхъæумæ, Мæскуы, Омск æмæ æндæр рæттæм.
Фиппаинæгтæ
*
Уæллаг Тагил
Уæллаг Таги́л (Верхний Тагил) у сахар Уæрæсейы Свердловсчы облæсты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Свердловсчы облæсты сахартæ
Свентокшийы воеводæйад
Свентокшийы воеводæйад (Województwo świętokrzyskie) у воеводæйад (административон иуæг) Польшæйы. Йæ административон центр у Кельце.
Категори:Польшæйы административон дих
Хъуымыз
Фиппаинæгтæ
Категори:Æхсыры нозтытæ
Агдамы район
Агда́мы район (Ağdam rayonu) у Азербайджаны районтæй иу. Районы административон центр у сахар Агдам.
Категори:Азербайджаны районтæ
Цегойтæ
Цегойтæ (Цегоевы) сты ирон мыггаг.
Истори
Цопанаты мыггаг мæсыг амадтой. Мыггаг æрæмбырд сты, фæлæ дзы æртæ æфсымæры уыцы бон не ’вдæлди æмæ не ’рцыдысты. Уыдон сын загътой, сымах уал амайут, зæгъгæ, мах дæр уæм æндæр бон фæкæсдзыстæм. Мыггаг мæсыг самадтой æмæ æртæ æфсымæрæн загътой: «Сымахæн ацы мæсыгæй хай нæй». Уæд уыдон загътой: «Уæдæ нын дзы кæд хай нæй, уæд мах мæсыгæн йæ алыварс йæхи бæрзæндæн сис самайдзыстæм». Сис амайын райдыдтой. Сæрæн лæппутæ уыдысты æмæ сæм Дзæгъæсхъойы цот фæныхмæ сты, сафыны фæнд сын скодтой. Амарын сæ кодтой.
Сæ устыты сын сæхи бакодтой, фæлæ чындзытæй иу — Дзантион, уыцы заман йæ цæгаты уыд æмæ сæм нал æрыздæхт йæ лæджы мæлæты фæстæ. Дзантионæн йемæ сывæллæттæ уыди. Цы æфсымæрты амардтой, уыдоны мад Цегойты чызг уыди, æмæ Дзантионы цот сæ мыггаджы ном Цегойтæй аивтой.
Литературæ
*
Хъæлицтæ
Хъæлицтæ кæнæ Хъæлыцтæ (Калицовы, Калицевы) сты дыгурон мыггаг.
Истори
Таурæгъмæ гæсгæ, раджы кæддæр Бызы хъæуы цæрæг Албæкаты Албæгæн райгуырд æртæ фырты: Гури (Горо), Хъæлыц æмæ Созыр. Созыры, дам, сæ хъæуккаг Хæмæтатæй иу лæг амардта. Хъæлыц уыцы рæстæджы уыд балцы. Куы рыздæхт, уæд Хæмæтатæй фондз лæджы амардта: туджджынты цыппар æфсымæры æмæ уыдонæн сæ фыды. Уый адыл Хъæлыц Куырттаты комæй фæлыгъд Дыгургомæ æмæ æрцардис Задæлескы. Уыд ын фырт Гизо æмæ иу чызг. Гизойæн йæ цæуæт уыдысты — Текъо, Цагъа æмæ Гæма. Гæмайæн уыд иунæг чызг æмæ йæ чындзы радтой сæхи хъæуккагмæ, фæлæ йæ лæг амард, баззад ын иунæг лæппу — Самур. Мад йæ фыртимæ хицæн хæдзарæй цардысты Задæлескы хъæуы. Хъæуы адæм, сыхæгтæ сæм дзырдтой мады мыггаджы номæй, Гæмаон, зæгъгæ, афтæмæй мады номæй рауади сæ мыггаг.
Гизойы фырты фырт Басилæн уыди фырт Æндре. Æндре фæстагмæ йæхи номæй скодта мыггаг, æмæ Задæлескы фæзынд мыггаг — Æндретæ.
Цагъайæн дæр Задалескы фæзынд цæуæт æмæ цæуæты цæуæт, йæ мыггаг йæхи номæй схуыдта — Цагъатæ. Афтæ — Текъа дæр. Йæ мыггаг йæхи номæй скодта — Текъатæ.
Литературæ
*
Довер (Делавэр)
До́вер (Dover) у сахар АИШ-ы, Делавэры сæйраг сахар.
Фиппаинæгтæ
Категори:Делавэры сахартæ
Гобустаны район
Гобуста́ны район (Qobustan rayonu) у Азербайджаны районтæй иу. Районы административон центр у сахар Гобустан.
Категори:Азербайджаны районтæ
Газиантеп
Газиантеп (Gaziantep) у сахар Турчы хуссары, Газиантепы провинцийы административон центр.
Категори:Турчы сахартæ
Гдыня
Фиппаинæгтæ
Категори:Померанийы воеводæйады сахартæ Категори:Польшæйы порттæ Категори:Балты денджызы порттæ
Бытом
Бы́том (Bytom, Bytōm, Bytōń, Beuthen Oberschlesien) у сахар Польшæйы Силезийы воеводæйады.
Фиппаинæгтæ
Категори:Силезийы воеводæйады сахартæ
Лансинг
Ла́нсинг (Lansing) у сахар АИШ-ы, Мичиганы сæйраг сахар.
Фиппаинæгтæ
Категори:Мичиганы сахартæ
Антакья
Анта́кья (Antakya), рагон ном у Антиохи (Αντιόχεια, Antiochia) у сахар Турчы хуссары, Хатайы провинцийы административон центр.
Категори:Турчы сахартæ
Ченстоховæ
Ченстохо́вæ (Częstochowa) у сахар Польшæйы Силезийы воеводæйады.
Искендерун
Искендеру́н (İskenderun), рагон ном у Александреттæ (Ἀλεξανδρέττα) у сахар Турчы хуссары. Ис Хатайы провинцийы.
Ченстоховæ
Фиппаинæгтæ
Категори:Силезийы воеводæйады сахартæ
Искендерун
Истори
2023-æм азы 6 февралы Искендеруны æрцыдис тыхджын зæххæнкъуыст, сæдæгай адæм фæмард сты хæлддзæгты бын. Наулæууæны та ссыгъдысты контейнертæ. Туркаг сейсмолог Гёрурмæ гæсгæ, ахæм тыхджын зæххæнкъуыст регионы фæстаг 500 азы дæргъы нæ уыдис.
Ольштын
О́льштын (Olsztyn ), 1945-æм азы агъоммæ — Алленштайн (Allenstein) у сахар Польшæйы, Варми-Мазурийы воеводæйады административон центр.
Категори:Варми-Мазурийы воеводæйады сахартæ
Искендерун
Истори
Категори:Турчы сахартæ
Ширак (облæст)
Шира́к (Շիրակի մարզ) у облæст (марз) Сомихы цæгат-ныгуылæны.
Конья
Ко́нья (Konya; Ικόνιον, Iconium) у сахар Турчы, Коньяйы провинцийы административон центр.
Эль-Пасо (Техас)
Фиппаинæгтæ
Категори:Техасы сахартæ
Пльзень
Пльзень (Plzeň, Pilsen) у сахар Чехийы ныгуылæны, Пльзены крайы административон центр.
Котайк
Кота́йк (Կոտայքի մարզ) у облæст (марз) Сомихы. Йæ административон центр у Раздан.
Фиппаинæгтæ
Категори:Сомихы марзтæ
Аштарак
Аштара́к (Աշտարակ) у сахар Сомихы, Арагацотны административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Сомихы сахартæ
Лагань
Лага́нь (Лагань, Лагань) у сахар Уæрæсейы Хъалмыхъхъы. Цæрынц дзы 12,7 мин адæймаджы (2021).
Фиппаинæгтæ
Категори:Хъалмыхъхъы сахартæ
Зеленский, Владимир Александры фырт
Влади́мир Алекса́ндры фырт Зеле́нский (Володимир Олександрович Зеленський; райгуырдис 1978 азы 25 январы, Кривой Роджы сахары) у Украинæйы политикон архайæг, Украинæйы архайæг президент 2019-æм азы 20 майы фæстæмæ. У политикон парти «Слуга народа»-йы бындурæвæрæг.
Президент суæвыны агъоммæ зындгонд уыдис куыд актёр, продюссер æмæ сценарист, фылдæр фесгуыхт ис комедиты жанры. Йæ актёры карьерæ райдыдта КВН-ы, уыд къорд «95-æм квартал»-ы капитан, фæстæдæр та — æмном студийы разамынддæттæг.
Цардафыст
Владимир Зеленский райгуырдис 1978 азы 25 январы сахар Кривой Роджы (Украинæйы ССР) украинаг-дзуттаг бинонтæн. Дзуры украинаг, уырыссаг æмæ англисаг æвзæгтыл.
Владимиры фыд — Александр Семёны фырт Зеленский (р. 1947-æм азы 23 декабры) у математик, программист, техникон зонæдты доктор, профессор, информатикæйы кафедрæйы хицау; уый цы университеты куыста, уым йæ фырт Владимир дæр ахуыр кодта. Советон дуджы рæстæг Александр Зеленский бирæ азты цардис Манголы, куыста Эрдэнэты æрзæты комбинаты арæзтадыл.
Фиппаинæгтæ
Категори:Украинæйы президенттæ Категори:XXI æнусы политиктæ Категори:Актёртæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Украинæйы актёртæ
Ехегнадзор
Ехегнадзо́р (Եղեգնաձոր) у сахар Сомихы, Вайоц Дзоры провинцийы административон центр.
Категори:Сомихы сахартæ
Тавуш
Таву́ш (Տավուշի մարզ) у облæст (марз) Сомихы цæгат-скæсæны.
Категори:Сомихы марзтæ
Армавир (облæст)
Армави́р (Արմավիրի մարզ) у облæст (марз) Сомихы ныгуылæны.
Фиппаинæгтæ
Категори:Сомихы марзтæ
Иджеван
Иджева́н (Իջևան) у сахар Сомихы, Тавушы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Сомихы сахартæ
Наньчан
Наньча́н у сахары зылд Китайы. Ис Цзянсийы провинцийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Китайы сахартæ
Армавир (сахар, Сомих)
Фиппаинæгтæ
Категори:Сомихы сахартæ
Чанчунь
Чанчу́нь у субпровинциалон нысаниуæджы сахар Китайы. Цзилины провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Китайы сахартæ
Сюйчжоу
Сюйчжо́у у Китайы сахары зылд. Ис Цзянсуйы провинцийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Китайы сахартæ
Шицзячжуан
Фиппаинæгтæ
Категори:Китайы сахартæ
Сиань
Сиа́нь у сахар Китайы, Шэньсийы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Китайы сахартæ
Куньмин
Куньми́н у сахары зылд Китайы, Юньнаны провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Китайы сахартæ
Северодонецк
Северодоне́цк (Сєвєродонецьк, Северодонецк) у сахар Украинæйы Лугансчы облæсты.
Циндао
Цинда́о у сахар Китайы. Ис Шаньдуны провинцийы.
Северодонецк
Категори:Лугансчы облæсты сахартæ
Циндао
Фиппаинæгтæ
Категори:Шаньдуны сахартæ
Югорск
Фиппаинæгтæ
Категори:Ханты-Мансийы автономон зылды сахартæ
Раздан (сахар)
Разда́н (Հրազդան) у сахар Сомихы, Котайчы административон центр.
Категори:Сомихы сахартæ
Алчевск
Алче́вск (Алчевськ, Алчевск) у сахар Украинæйы Лугансчы облæсты.
Категори:Лугансчы облæсты сахартæ
Ивано-Франковск
Ива́но-Франко́вск (Івано-Франківськ) у сахар Украинæйы, Ивано-Франковсчы облæсты административон центр.
Категори:Ивано-Франковсчы облæсты сахартæ
Цзинин
Цзини́н у сахары зылд Китайы. Ис Шаньдуны провинцийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Китайы сахартæ
Краматорск
Крамато́рск (Краматорськ) у сахар Украинæйы Донецчы облæсты.
Тайюань
Тайюа́нь у сахар Китайы, Шаньсийы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Китайы сахартæ
Краматорск
Фиппаинæгтæ
Категори:Донецчы облæсты сахартæ
Лисичанск
Лисича́нск (Лисичанськ, Лисичанск) у сахар Украинæйы Лугансчы облæсты.
Лугансчы Адæмон Республикæйы хицауад сахар нымайы йæхи бæстæйы хай. 2022-æм азы 2 июлы ЛÆР æмæ УФ-йы æфсад бацыдысты сахармæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Лугансчы облæсты сахартæ
Мамыкъатæ
Мамыкъатæ, дыгуронау Мамукъатæ (Мамукаевы) сты ирон мыггаг.
Истори
Мамыкъатæ æмæ Мамыхъатæ иу мыггаг сты. Мамыкъатæ уырыссагау сæ мыггаг фыссынц Мамукаевы, Мамыхъатæ та — Мамуковы. Мыггагон таурæгъмæ гæсгæ, Мамукъæн йæ цæуæтæй иу хуынд Мамыхъ, уырыссагау — Мамук. Мамыхъæн йæ цæуæт сæ мыггаг ныффыстой сæ фыды номыл — Мамыхъатæ. Сæ фыдæл цардис Куырттаты комы Цымытийы хъæуы. Ам абоны онг лæууы сæ мыггаджы мæсыг.
Ацы мыггаг сæ æрвадæлтыл нымайынц Уызегаты, Хуытъинаты, Есиаты, Парсиаты.
Литературæ
*
Хатайы паддзахад
Хатайы паддзахад (Hatay Devleti, لواء الإسكندرونة), зындгонд у куыд Хатайы Республикæ дæр, уыд политикон иуæг 1938-æм азы 7 сентябрæй 1939-æм азы 29 июны онг. Сарæзтой йæ Францы мандаты территори Сири æмæ Ливаны Александреттæйы санджакы, фæстæдæр æй бацахста Турчы Республикæ — æмæ ныры онг ис ил Хатай йе сконды.
Бердянск
Бердя́нск (Бердянськ) у сахар æмæ порт Украинæйы Запорожьейы облæсты, Бердянсчы районы административон центр.
Хатайы паддзахад
Категори:Турчы истори Категори:Историон бæстæтæ Категори:Æнæбанымад паддзахæдтæ
Фыццаг дунеон хæсты фæстæ, Сан-Ремойы конференцийы уынаффæмæ гæсгæ, Сири æмæ Ливаны территоритæ хаудысты францаг разамындмæ 1935-æм азы онг. Франц æмæ Турк 1921-æм азы бадзырдтой, цæмæй Александреттæйы санджакæн раттой автономи, уый тыххæй æмæ дзы араббаг æмæ сомихаг цæрджыты йеддæмæ бирæ турк цардис. 1939-æм азы Хатай бацыдис Турчы скондмæ. Уыциу рæстæг Европæйы райдыдта Дыккаг дунеон хæст æмæ уый тыххæй Франц Турчы президент Исмет Инёнюйы раконды ныхмæ нæ уыдис. Сири XXI æнусы агъоммæ Хатайы нымадта йæхи зæххыл.
Бердянск
Фиппаинæгтæ
Категори:Запорожьейы облæсты сахартæ
Бердск
Бердск у сахар Уæрæсейы Новосибирсчы облæсты. Лæууы цæугæдон Обы былыл.
Мелиа, Никанор Анзоры фырт
Никанор (Ника) Мелиа (ნიკანორ ანზორის ძე მელია, райгуырдис 1979-æм азы 21 декабры Тбилисы) у Гуырдзыстоны политик, парти «Иугонд национ змæлды» разамонæг.