cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хъуаты дон
Литературæ
Категори:Цæгат Ирыстоны цæугæдæттæ Категори:Мамысонгомы цæугæдæттæ
Марганец (сахар)
Ма́рганец (Марганець) у сахар Днепропетровсчы облæсты Никополы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Днепропетровсчы облæсты сахартæ Категори:Никополы районы цæрæнрæттæ
Центарой
Центаро́й:
Боровск
Бо́ровск (Боровск) у сахар Калугæйы облæсты, Боровсчы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Калугæйы облæсты сахартæ
Буртунай
Буртуна́й (Буртунай) у хъæу Дагъистаны Казбековы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Казбековы районы цæрæнрæттæ
Центарой (Ножай-Юрты район)
Центаро́й (Центарой, Цӏоьнтара) у хъæу Цæцæны Ножай-Юрты районы. Цæрынц дзы 321 адæймаджы (2017).
Фиппаинæгтæ
Категори:Ножай-Юрты районы цæрæнрæттæ
Зымæгон æфцæг
Зымæгон æфцæг у æфцæг Мамысонгомæй Къуыдаргомы ’хсæн.
Литературæ
Категори:Ирыстоны æфцджытæ Категори:Мамысонгом
Æцæг галтæ
Æцæг галтæ кæнæ галтæ (Bos) сты тутсыкъаджын цæрæгойты мыггаг, хауынц сæм хъæддаг æмæ схæдзаронгонд сион стуртæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Фрайтæ
Фрайтæ (Фраевы) сты ирон мыггаг.
Галифтыгъдтытæ
Галифтыгъдтытæ у стъалыгуппары ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Стъалыгуппæрттæ
Дальнегорск
Дальнегорск у сахар Уæрæсейы Денджызгæрон крайы. Цæрынц дзы 34 мин адæймаджы (2020).
Фадзайты Марат
Фадзайты Хъазыбеджы фырт Марат (райгуырдис 2004-æм азы 3 мартъийы Цыколайы) у Уæрæсейы спортсмен. 2021-æм азы 15 июны рамбылдта Европæйы ерыстæ уæгъдибар хъæбысхæстæй.
Дальнегорск
Фиппаинæгтæ
Категори:Денджызгæрон крайы сахартæ
Зруджы æфцæг
Зымæгон æфцæг у æфцæг Зруггомæй Къуыдаргомы ’хсæн.
Стыр Хурвалет
Стыр Хурвалет (დიდი ხურვალეთი) у хъæу Гуырдзыстоны Гуры муниципалитеты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Осиек-Бараньяйы жупани
Осиек-Бараньяйы жупани (Osječko-baranjska županija) у Хорватийы жупани (провинци). Йæ административон центр у Осиек.
Категори:Хорватийы жупанитæ
Фриатæ
Фриатæ (Фриевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Бизонтæ
Бизонтæ (Bison) сты тутсыкъаджын цæрæгойты мыггаг.
Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Верховцево
Верхо́вцево (Верхівцеве) у сахар Днепропетровсчы облæсты Каменскоейы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Днепропетровсчы облæсты сахартæ
Баскаг
Баскаг:
Беркъатæ
Беркъатæ (Беркаевы) сты ирон мыггаг.
Вогезтæ (департамент)
Воге́зтæ (Vosges) у департамент Францы. Йæ административон центр у Эпиналь.
Фиппаинæгтæ
*
Зруджы здæхæн
Зруджы здæхæн у хохы цъупп Цæгат Ирыстоны. Ис Джинаты комы.
Литературæ
Категори:Цæгат Ирыстоны хохы цъуппытæ
Сырх (низ)
Сырх (erysipelas) — цармы цыргъ хæцгæ низ.
Этимологи
Ацы низæн ном лæвæрд æрцыд йæ хуызмæ гæсгæ. Уымæй буар ссырх вæййы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Низтæ
Нанитæ (Цæгат Ирыстон)
Нанитæ у æдзæрæг хъæу Цæгат Ирыстоны Алагиры районы.
Æрчъигæнæн
Æрчъигæнæн, :
Юхнов
Ю́хнов (Юхнов) у сахар Калугæйы облæсты, Юхновы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Калугæйы облæсты сахартæ
Алмак
Алмак (Алмак) у хъæу Дагъистаны Казбековы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Казбековы районы цæрæнрæттæ
Гатайтæ
Гатайтæ (Гатаевы) сты ирон мыггаг.
Литературæ
*
Стыр хох (æфцæг)
Стыр хох кæнæ Стырхох у æфцæг Захъхъагомæй Хилачъы комы ’хсæн.
Литературæ
Категори:Ирыстоны æфцджытæ
Бететæ
Фиппаинæгтæ
*
Сплит-Далмацийы жупани
Сплит-Далмацийы жупани (Splitsko-dalmatinska županija) у Хорватийы жупани (провинци). Йæ административон центр у Сплит.
Категори:Хорватийы жупанитæ
Хуымæтæджы сахъхъæд
Хуымæтæджы сахъхъæд (Ligustrum vulgare; Бирючина обыкновенная) у сахъхъæды хуыз.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Хубар
Хубар (Хубар) у хъæу Дагъистаны Казбековы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Казбековы районы цæрæнрæттæ
Майан
Майан кæнæ Майянн (Maillane, Malhana) у коммунæ Францы хуссары. Ис Буш-дю-Роны департаменты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Прованс — Альпæтæ — Æрвхуыз донбылы коммунæтæ
Апостолово
Апо́столово (Апостолове) у сахар Днепропетровсчы облæсты Кривой Роджы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Днепропетровсчы облæсты сахартæ
Уæллаг Луарæ
Уæллаг Луа́рæ (Haute-Loire, Naut Léger, Naut Leir) у департамент Францы. Йæ административон центр у Ле-Пюи-ан-Веле.
Фиппаинæгтæ
*
Дальнереченск
Дальнере́ченск у сахар Уæрæсейы Денджызгæрон крайы. Цæрынц дзы 25 мин адæймаджы (2020).
Фиппаинæгтæ
Категори:Денджызгæрон крайы сахартæ
Хуымæтæджы мыртгæ
Хуымæтæджы мыртгæ кæнæ сырх мыртгæ (Viburnum opulus, Калина обыкновенная) у мыртгæйы хуыз.
Лахти
Ла́хти (Lahti) у сахар Финляндийы, Пяйят-Хямейы регионы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Финляндийы сахартæ
Ахмат-Юрт
Ахма́т-Юрт (2019-æм азы агъоммæ — Центаро́й; Ахьмад-Йурт, Хоси-Йурт) у хъæу Цæцæны Курчалойы районы. Цæрынц дзы 8,3 мин адæймаджы (2017).
Фиппаинæгтæ
Категори:Курчалойы районы цæрæнрæттæ
Уæтæратæ
Уæтæратæ (Отараевы, Отаровы) сты ирон мыггаг.
Истрийы жупани
Истрийы жупани (Istarska županija) у Хорватийы жупани (провинци). Йæ административон центр у Пазин.
Уæтæратæ
Фиппаинæгтæ
*
Фалькон (штат)
Фалькон (Falcón) у штат Венесуэлæйы цæгаты. Штаты сæйраг сахар у Коро.
Фиппаинæгтæ
Категори:Венесуэлæйы штаттæ
Истрийы жупани
Истрийы жупанийы cахартæ
Категори:Хорватийы жупанитæ
Дачу-Борзой
Дачу-Борзой (Доча-Борзе) у хъæу Цæцæны Шатойы районы. Цæрынц дзы 2,1 мин адæймаджы (2020).
Фиппаинæгтæ
Категори:Шатойы районы цæрæнрæттæ
ვ
ვ (Вини) у гуырдзиаг алфавиты æхсæзæм дамгъæ.
Категори:Гуырдзиаг алфавит
Зубутли
Фиппаинæгтæ
Категори:Казбековы районы цæрæнрæттæ
Манш
Фиппаинæгтæ
*
Мулухтæ
Мулухтæ (Мулуховы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Акулæтæ
Акулæтæ (Selachii) сты æргъиуджын кæфты уæлкъорд. Ис йæм ахæм хицæн миниуджытæ: даргъгонд буар торпедæхуыз формæйæ, бирæнымæц цыргъ дæндæгтæ алы æфсæрыл дæр.
Пулæ
Пу́лæ (Pula, Pola, Pulj) у сахар Хорватийы ныгуылæны, Истрийы жупанийы стырдæр сахар.
Категори:Хорватийы сахартæ
Саджджын барз
Саджджын барз (Сакинбарз) у къæдзæхты ном Цæгат Ирыстоны Хъобангомы. Къæдзæхты бæрзæнд у 1507 м.
Верхнеднепровск
Верхнеднепро́вск (Верхньодніпровськ) у сахар Днепропетровсчы облæсты Каменскоейы районы.
Саджджын барз
Литературæ
Категори:Цæгат Ирыстоны хæхтæ Категори:Хъобангом
Верхнеднепровск
Фиппаинæгтæ
Категори:Днепропетровсчы облæсты сахартæ
Уртаты Аланкæ
Уртаты Аланкæ (Аланка Уртати; æцæг ном у Татьянæ Андреева) у уырыссаг фыссæг, журналист æмæ æхсæнадон архайæг, Уæрæсейы фысджыты цæдисы уæнг. Уый райгуырдис Беслæны уырыссаг фыд æмæ ирон мады бинонтæм, йæ сфæлдыстадон фæсномыгæн райста йæ мады мыггаг.
1990-æм азты Аланкæ уыдис газет «Стыр Ныхас»-ы фыццаг автортæй иу. Аланкæ хæцы иугонд Ирыстоны идейæйыл, фæнды йæ цæмæй Хуссар Ирыстон уа Цæгат Ирыстонимæ иу республикæйы мидæг.
Уртаты Аланкæйы уацмыстæ номинацигонд цыдысты Хетæгкаты Къостайы номыл преми æмæ иннæ премитæм.
Фиппаинæгтæ
Категори:Беслæны чи райгуырдис, уыдон Категори:Уæрæсейы фысджытæ Категори:Уырыссаг фысджытæ
Дзæгъиатæ
Дзæгъиатæ (Джагаевы) сты ирон мыггаг.
Равзæрд
Таурæгъмæ гæсгæ, Дзæгъиатæ раздæр цардысты Цæгат Ирыстоны Холыстыхъæуы. Уырдыгæй, дам, æрцыдысты Хуссар Ирыстонмæ Бæгъиаты коммæ, Урсдзуары хъæумæ. Урсдзуарæй та алыгъдысты Сазелеты хъæумæ (ис Дзауы районы). Ацы бынаты Дзæгъиатæ уыдысты царды хæрзиуджытæй æххæст. Фæлæ, дам, иу рæстæджы æлдар йæ фæсдзæуинтимæ хъалон исынмæ бацыд ацы хъæумæ. Алчи йын йæ домæнтæ нæ æххæст кодта. Дзæгъиатæ æлдары фæсдзæуинтæй амардтой дыууæйы. Сазелеты сын цæрæн нал уыд, æмæ уырдыгæй фæлыгъдысты æндæр рæттæм. Сæ иу хай алыгъд Бендерыхъæумæ. Сазелетæй куы ралыгъдысты, уæд, дам, семæ рахастой къæртайы æхсыр. Бендеры уæд цæрæг нæма уыд. Æхсыр, дам, ацы бынаты бацахст æмæ, дам, хистæртæ, уый куы федтой, уæд загътой, зæгъгæ, дам, нын Хуыцау ацы бынат радта цæрынæн. Ахæм хуызы æрцардысты Дзæгъиатæ Бендеры.
Фиппаинæгтæ
*
Арсеньев (сахар)
Арсе́ньев (Арсеньев) у сахар Уæрæсейы Денджызгæрон крайы. Цæрынц дзы 51,7 мин адæймаджы (2020).
Вагактæ
Вагактæ (Вагаковы) сты дыгурон мыггаг.
Арсеньев (сахар)
Фиппаинæгтæ
Категори:Денджызгæрон крайы сахартæ
Вагактæ
Фиппаинæгтæ
*
Гойты
Гойты (ГIойтIа) у хъæу Цæцæны Урус-Мартаны районы. Цæрынц дзы 18,3 мин адæймаджы (2017).
Фиппаинæгтæ
Категори:Урус-Мартаны районы цæрæнрæттæ
Ков
Ков (Cobh ; An Cóbh, 1922-æм азы агъоммæ — Куинстаун) у чысыл сахар Ирландийы. Ис Корчы графады.
Категори:Ирландийы сахартæ
Задар
За́дар (Zadar, Zara) у сахар Хорватийы, Задары жупанийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Хорватийы сахартæ
Агъулаг æвзаг
Агъулаг æвзаг у агъулаг адæмы мадæлон æвзаг, Дагъистаны æвзæгтæй иу.
Категори:Лекъаг æвзæгтæ Категори:Дагъистаны æвзæгтæ
Кардгæсаг
Кардгæсаг (Xiphias gladius) сты тынсисджын кæсæгты хуыз.
Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Перещепино
Переще́пино (Перещепине) у сахар Днепропетровсчы облæсты Новомосковсчы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Днепропетровсчы облæсты сахартæ
Чох
Чох (Чӏохъ) у хъæу Дагъистаны Гунибы районы. Хъæуы цæрынц 3,2 мин адæймаджы (2010).
Фиппаинæгтæ
Категори:Гунибы районы цæрæнрæттæ
Цирхъгæсаг
Цирхъгæсаг (Xiphophorus) сты тынсисджын кæсæгты мыггаг.
Фиппаинæгтæ
Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Гилиб
Гилиб (Гьилиб) у хъæу Дагъистаны Чъародайы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Чъародайы районы цæрæнрæттæ
Карловац
Карловац (Karlovac) у сахар Хорватийы, Карловацы жупанийы административон центр.
Категори:Хорватийы сахартæ
Лакаг район
Лакаг район (Лакрал кӏану) у Дагъистаны районтæй иу. Йæ административон центр у Кумух.
Фиппаинæгтæ
*
Уæллаг Корсикæ
Уæллаг Корсикæ (Haute-Corse, Corsica suprana) у департамент Францы. Йæ административон центр у Басти.
Фиппаинæгтæ
*
Дай (Цæцæн)
Дай (ДӀай) у хъæу Цæцæны Чеберлойы районы. Цæрынц дзы 554 адæймаджы (2013).
Фиппаинæгтæ
Категори:Чеберлойы районы цæрæнрæттæ
Эль-Альто
Эль-Альто (El Alto — «уæлвонг, бæрзонд», Altu pata) у Боливийы дыккæгæм стырдæр сахар.
Фиппаинæгтæ
Категори:Боливийы сахартæ
Кудиябросо
Кудиябросо (КIудиябросо) у хъæу Дагъистаны Ахвахы районы. Цæрынц дзы 2,5 мин адæймаджы (2017).
Ла-Риохæ (сахар)
Ла-Рио́хæ (La Rioja) у Аргентинæйы сахар, Ла-Риохæйы провинцийы административон центр.
Кудиябросо
Фиппаинæгтæ
Категори:Ахвахы районы цæрæнрæттæ
Ла-Риохæ (сахар)
Фиппаинæгтæ
Категори:Аргентинæйы сахартæ
Лесозаводск
Лесозаводск у сахар Уæрæсейы Денджызгæрон крайы. Цæрынц дзы 35 мин адæймаджы (2020).
Фиппаинæгтæ
Категори:Денджызгæрон крайы сахартæ
Ла-Риохæ (нысаниуджытæ)
Ла-Риохæ (La Rioja):
Мугурух
Мугурух (Мугурухъ) у хъæу Дагъистаны Чъародайы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Чъародайы районы цæрæнрæттæ
Къирбал
Къирбал (კირბალი) у хъæу Гуырдзыстоны Гуры муниципалитеты, Хуссар Ирыстоны арæныл.
Фиппаинæгтæ
Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Хуссар Корсикæ
Хуссар Корсикæ (Corse-du-Sud, Corsica suttana) у департамент Францы. Йæ административон центр у Аяччо.
Плау
Плау (ფლავი) у хъæу Гуырдзыстоны Гуры муниципалитеты. Ис Гуырдзыстон æмæ Хуссар Ирыстоны тæккæ арæныл.
Хуссар Корсикæ
Фиппаинæгтæ
*
Плау
Фиппаинæгтæ
Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Шибеник
Фиппаинæгтæ
Категори:Хорватийы сахартæ
Лывз
Лывз кæнæ хъуынабын, хъуынагæрдæг , цæгæрхъуына (Lichenes) — зокъотæ æмæ донзайты æмдзардæй (симбиозæй) сырæзгæ организмтæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зокъотæ алфавитмæ гæсгæ
Ширван
Ширва́н (Şirvan, ) — Хуссар Кавказы историон хай, Къаспы денджызы ныгуылæн донгæроны, айтыгъдис Дербенты цæгаты ’рдыгæй Къуары дельтæйы онг хуссарыл. XV—XVI æнусты размæ хуындис Шарван. Ныр та у нырыккон Азербайджаны территорийы хай.
Жилинæйы край
Жилинæйы край (Žilinský kraj) у Словакийы крайтæй иу. Йæ административон центр у Жилинæ.
Ширван
Сæйраг сахартæ — Шемахы, Баку, Кабала, Шабран.
Жилинæйы край
Фиппаинæгтæ
Категори:Словакийы крайтæ
Новомосковсчы район (Украинæ)
Новомосковсчы район (Новомосковський район) у район Украинæйы Днепропетровсчы облæсты. Йæ административон центр у Новомосковск.
Ширван
Ширваны сæрты цыдис базарадон фæндаг, уыцы регион бирæ сæдæазты дæргъы тасы æппæрстой бирæнымæцон бабырстытæ. Ширван уыд алыхуызон паддзахадты хай. Уымæ гæсгæ йын ис тынг хъулон национ сконд, се ’хсæн кавказаг, ирайнаг æмæ тюркаг элементтæ дæр.
Истори
Азербайджайнаг историк Сарæ Ашурбейлийы ныхæстæм гæсгæ: ''«Ширваны территорийыл рагон заманы царди алыхуызон знæмтæ, кæдоны ’хсæн кавказæгты йеддæмæ уыд ирайнаг пласт дæр. Чи зоны ирайнаг æвзагон цæрæгад ацы регионы фæзынд нырид I миназы фыццаг æмбисы нæ дуджы агъоммæ. Зындгонд у æмæ Азербайджаны территорийыл цыдысты скифаг знæмтæ, кæдонæй-иу анæдызæрдыгæй чидæртæ баззадысты уыцы бæстæйы. Уый тыххæй дзурынц археологон æрмæджытæ. Кубайы районы, Апшероны æмæ Муганы топонимтæй кæцыдæртæ хаст цæуынц ирайнаг лексикæмæ»''.
IV æнусы кæронæй VIII æнусы райдайæны онг ацы территори уыд Кавказы Албанийы хай. Уыцы паддзахады цæрæгад конд уыд знæмты цæдисæй.
Нырыккон Ширваны фылдæр хай хаудис Маскуты историон бæстæмæ. Афтæ йæ схуыдтой рагон дуджы массагетты знæмы номыл. Уыдон дзы цардысты нæ дуджы I æнусæй VII-ы æнусы онгмæ ’ввахс.
Фæстæдæр Ширваны бæстæйы æрцардысты æндæр ирайнаг æрцæуæггæгтæ Ираны бæстæтæй, нырыккон татты фыдæлтæ. Историон ратæдзæнтæм гæсгæ савиртæ ’мæ хазартæ цардысты нырыккон Губайы сахары бынаты.
Антикон автортæм Ширваны кой нæ цæуы, фæзынынц æрмæст Сасанидты рæстæджы. VII æнусы «Сомихаг географийы» цæуы шарванты знæмы кой. Балазури «Шарван-шах»-ы тыххæй дзуры Хосров I Ануширваны (531—579) вассалты ’хсæн. Номы иуыл рагон формæ — «Шарван», формæ «Ширван» æрфидар ис æрмæст XVI æнусы.
654 азы Ширван бацахстой араббæгтæ. VIII æнусы æмбисæй райдайгæ Ширваны æмæ Дагъистаны райдыдта хазарты æмæ араббаг халифты династи Омейядты ’хсæн тугкалæн тох.
Литературæ
Категори:Азербайджаны истори Категори:Ираны истори Категори:Кавказы истори
Покров
Покро́в:
Иерузалимски, Роберту
Роберту Иерузалимски (Roberto Ierusalimschy; ) — компьютерон программæтæ фыссынæн æвзаг Lua чи сарæзта, уыдонæй иу.
Кусы Рио-де-Жанейройы Католикон университеты доцентæй.
Йæ интервьюйы куыд загъта, кусы Си æмæ Lua æвзæгтимæ.
Кубатль
Кубатль (арч. Къубакь, Кубатль) у хъæу Дагъистаны Чъародайы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Чъародайы районы цæрæнрæттæ
Стодеревская
Стодеревская (Стодеревская) у станицæ Стъараполы крайы Курскаяйы районы. Бындурæвæрд æрцыдис 1769-æм азы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Курскаяйы районы цæрæнрæттæ
Лакаг æвзаг
thumb|300px|right| {{legend|#E2E27E|Нахаг æвзæгтæ}} {{legend|#86CF8C|[[Солиаг-андиаг-цезаг æвзæгтæ}} {{legend|#4693B2|Даргъинаг æвзæгтæ}} {{legend|#3C3276|Лакаг æвзаг}} {{legend|#CAFE5B|Лекъаг æвзæгтæ}}]] Лакаг æвзаг у лакаг адæмы мадæлон æвзаг, Дагъистаны официалон æвзæгтæй иу.
Æрвитæнтæ
Категори:Дагъистаны æвзæгтæ
Покров (сахар, Украинæ)
Покро́в (Покров), 2016-æм азы агъоммæ — Орджоникидзе (Орджонікідзе) у сахар Днепропетровсчы облæсты Никополы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Днепропетровсчы облæсты сахартæ Категори:Никополы районы цæрæнрæттæ
Полярон дзæгъдзæгъгæнæг
Полярон дзæгъдзæгъгæнæг (Papaver radicatum) у дзæгъдзæгъгæнæджы хуыз.
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Басти
Басти  у сахар Францы, Уæллаг Корсикæйы департаменты административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Корсикæйы сахартæ
Иурет
Иурет у хъæу Хуссар Ирыстоны Цхинвалы районы. Ис Медзыдайы донæн хурскæсæн фарс.
Мыггæгтæ
Цардысты дзы Туатæ, Хохатæ, Мæргъитæ, Куыдзетæ.
Литературæ
Категори:Цхинвалы районы сахартæ æмæ хъæутæ
Мулукатæ
Мулукатæ (Мулукаевы) сты дыгурон мыггаг.
Шалиб
Фиппаинæгтæ
Категори:Чъародайы районы цæрæнрæттæ
Мулукатæ
Истори
Мулукаты мыггаджы фыдæл Къумбулты хъæуккаг Боллотæй уыд. Боллоты мыггаджы хистæртæ Къумбулты хъæумæ æрбафтыдысты Асыйæ. Къумбулты Боллоты мыггагæй цард æхсæз æфсымæры: Галачи, Глаз-Глаз, Кебек, Мулук, Тез æмæ Чихауи. Æфсымæртæ куы слæгтæ сты, уæд сæ фыдæй байуæрстой. Сæ нæмттæм гæсгæ рауадысты сæ мыггæгтæ æмæ хъæуы фæзынд: Галачитæ, Глаз-Глазтæ, Кебектæ, Мулукатæ, Тезтæ, Чихауитæ æмæ Боллотæ сæхæдæг. Галачитæ фæлыгъдысты Кæсæгмæ Озречы хъæумæ, Кебектæ — Хайтыхъæумæ (Лескен), Мулукатæ — Гæлиаты хъæумæ, Тезтæ — Асымæ, Чихауитæ та — Чырыстонхъæумæ. Глаз-Глазтæ фæлыгъдысты Æргуынæгмæ, æмæ сæ дарддæры цард куыд рауад, уый иннæтæй ничи зоны. Бирæтæ афтæ æнхъæл сты, æмæ Глаз-Глазы мыггаг фæстагмæ Галазты мыггаг ссис. Мулукатæ Гæлиаты хъæумæ слыгъдысты Доныфарсы зылды Къумбулты хъæуæй. Мыггаджы фыд Мулук цард æд бинонтæ Гæлиаты.
Литературæ
*
Шибеник-Книны жупани
Шибеник-Книны жупани (Šibensko-kninska županija) у Хорватийы жупани (провинци). Йæ административон центр у Шибеник.
Кошицейы край
Кошицейы край (Košický kraj) у Словакийы крайтæй иу. Йæ административон центр у Кошице.
Фиппаинæгтæ
Категори:Словакийы крайтæ
Спасск-Дальний
Спасск-Дальний у сахар Уæрæсейы Денджызгæрон крайы. Цæрынц дзы 39,3 мин адæймаджы (2020).
Шибеник-Книны жупани
Категори:Хорватийы жупанитæ
Мериайы дон
Фиппаинæгтæ
Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ
Любим
Люби́м (Любим) у сахар Уæрæсейы Ярославлы облæсты, Любимы районы административон центр.
Спасск-Дальний
Фиппаинæгтæ
Категори:Денджызгæрон крайы сахартæ
Порвоо
Фиппаинæгтæ
Категори:Финляндийы сахартæ
Пореч
По́реч (Poreč) кæнæ Паренцо (Parenzo, Parentium) у сахар Хорватийы ныгуылæны. Ис Истрийы жупанийы.
Категори:Хорватийы сахартæ
Бено-Юрт
Бе́но-Юрт (Бено-Юрт, Бена-Юрт) у хъæу Цæцæны Уæлтерчы районы. Цæрынц дзы 7,6 мин адæймаджы (2017).
Фиппаинæгтæ
Категори:Уæлтерчы районы цæрæнрæттæ
Читаб
Читаб (Читаб) у хъæу Дагъистаны Чъародайы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Чъародайы районы цæрæнрæттæ
Дидинæг
Дидинæг кæнæ дидин, у дидинæгджын зайæгойты бирæ кæныны органты системæ.
Фиппаинæгтæ
*
Сарны
Са́рны (Сарни) у сахар Украинæйы, Сарныйы районы административон центр.
Категори:Ровнойы облæсты сахартæ
Цъыцъыгæнæг
Цъыцъыгæнæг (Cicadidae, Певчие цикады, Настоящие цикады) у æрдæгхъæбæрбазырон сасчыты бинонад. Нæлтæ уадзынц характерон цъыр-цъыр зæлтæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Сасчытæ
Бурж
Бурж (Bourges) у Францы сахар, Шеры департаменты административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Францы сахартæ
Прешовы край
Прешовы край (Prešovský kraj) у Словакийы крайтæй иу. Йæ административон центр у Прешов.
Фиппаинæгтæ
Категори:Словакийы крайтæ
Пицкъатæ
Пицкъатæ (Пицкаевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Умаг
У́маг (Umag, Umago) у сахар Хорватийы ныгуылæны. Ис Истрийы жупанийы.
Категори:Хорватийы сахартæ
Битутæ
Битутæ (Битуевы, Ogün ) сты дыгурон мыггаг.
Истори
Мыггаджы фыды фыд Биту уыд Бадилаты Баделы фырттæй. Бадел æмæ йæ фырттæ Махческы хъæуы цæргæйæ схъæздыг сты æмæ балхæдтой Дыгургомы хъæуты цæрджыты зæххытæ. Баделы авд фырты æрцардысты Дыгургомы фæйнæ хъæуы. Биту Гæлиаты хъæуы сарæзта хæдзар, ус æркодта æмæ йæ мыггаг йæхи номыл æскодта: Битутæй. Афтæ Гæлиаты хъæуы фæзынд Битуты мыггаг. Се ’рвадæлтæ уыдысты Хъуыбадтæ. Битутæй сæ иу, йæ ном Беко, Гæлиатæй Урсдонмæ ралыгъд, йе ’рвадæлтæ Хъуыбадты цурмæ.
Фиппаинæгтæ
*
Гаппатæ
Гаппатæ кæнæ Гапптæ (Гапповы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Гаврилов-Ям
Фиппаинæгтæ
Категори:Ярославлы облæсты сахартæ
Пазин
Па́зин (Pazin, Pisino) у сахар Хорватийы ныгуылæны, Истрийы жупанийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Хорватийы сахартæ
Луарæ
Луа́рæ (Loire, Liger, Léger, Liger) у цæугæдон Францы. Дон йæ гуырæн исы Централон массивы хæхты.
Сахартæ
Категори:Францы цæугæдæттæ
Дусрах
Дусрах (Рисиб) у хъæу Дагъистаны Чъародайы районы.
Партизанск
Партизанск у сахар Уæрæсейы Денджызгæрон крайы. Цæрынц дзы 36,6 мин адæймаджы (2020).
Дусрах
Фиппаинæгтæ
Категори:Чъародайы районы цæрæнрæттæ
Партизанск
Фиппаинæгтæ
Категори:Денджызгæрон крайы сахартæ
Будтутæ
Будтутæ (Будтуевы) сты дыгурон мыггаг.
Истори
Мыггаджы фыдæл Будту уыд Хъарадзауты Мысырбийы фырт йæ номылусæй. Будтуты хистæртæ куыд дзурынц, уымæ гæсгæ Мысырбийæн йæ фыццаг номылусæй Хъарадзауты хъæуы райгуырд фырт, йæ ном, дам, æндæр куыддæр уыд, фæлæ йæ Будту схуыдтой йæ уæнгты кондмæ гæсгæ. Дыккаг номылусæй та Мысырбийы фырт уыд Бырнац. Будту æмæ Бырнац кæрæдзиимæ нæ фидыдтой æмæ Будтуйы йæ мад æрыгон лæппуйæ акодта цæрынмæ Дур-Дурмæ, фæстæдæр та æрбалыгъдысты Цыколамæ. Уым Будту йæ мыггаг йæхи номыл скодта — Будтуты мыггаг. Будтуйæн Цыколайы Цæукъаты чызгæй райгуырд фондз фырты: Дзабе, Барæсбий, Минболат, Сæрæбий æмæ Сланихъо. Уыдон цæуæт æмæ цæуæты цæуæт дæр цардысты æмæ цæрынц Цыколайы, Лескены, Кæсæг-Балхъары, Дзæуджыхъæуы. Се ’ппæт дæр сты Будтутæй.
Литературæ
*
Печенгæ
Пе́ченгæ (Печенга; 1944-æм азы агъоммæ — Пе́тсамо, Petsamo) у Мурмансчы облæсты сахарæнгæс посёлок. Ис Печенгæйы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Мурмансчы облæсты цæрæнрæттæ
Къитъох
Къитъох (კიტოხი) у хъæу Гуырдзыстоны Душеты муниципалитеты. Ис Гудамахъары.
Фиппаинæгтæ
Категори:Душеты муниципалитеты цæрæнрæттæ
Братское (Цæцæн)
Фиппаинæгтæ
Категори:Уæлтерчы районы цæрæнрæттæ
Бæлæутæ
Бæлæутæ (Балаовы) сты дыгурон мыггаг.
Истори
Рагон таурæгътæм гæсгæ, Каса, Бæлæу, Бичил, Бигъа, Джикка, Уани æмæ Кусай уыдысты æфсымæртæ, цардысты Куырттаты комы, Цымытийы хъæуы (Цмийы доны рахиз фарс).
Каса Цымытийы мæсыг самадта æмæ дзы бирæ фæцард, стæй алыгъд Чырыстонхъæумæ. Иннæ дыууæ æфсымæры: Бæлæу æмæ Бичил хуыздæр цардагур æрбафтыдысты Дыгургоммæ. Бæлæу æрцард Гæлиаты, Бичил та — Тъæпæн Дыгуры. Бæлæу Гæлиаты бинонтæ скодта æмæ йæ цоты йæхи номыл — Бæлæутæй ныффыста. Бæлæутæй бирæтæ ралыгъд Гæлиатæй Сырх Дыгурмæ.
Литературæ
*
Мерет (хъæу)
Мерет (მერეთი) у хъæу Гуырдзыстоны Гуры муниципалитеты, Хуссар Ирыстоны арæныл.
Фиппаинæгтæ
Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Гаппо
Гаппо у ирон нæлгоймаджы ном.
Себу (сахар)
Себу́ (Dakbayan sa Sugbo, Lungsod ng Cebu, Cebú) у Филиппинты сахар, Себуйы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Филиппинты сахартæ
Трнавæйы край
Трнавæйы край (Trnavský kraj) у Словакийы крайтæй иу. Йæ административон центр у Трнавæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Словакийы крайтæ
Костополь
Косто́поль (Костопіль) у сахар Ровнойы облæсты. Ис Ровнойы районы.
Категори:Ровнойы облæсты сахартæ
Америкæйы хъалац
Америкæйы Хъалац (Copa América) — Хуссар Америкæйы хæдбар бæстæты æмбырд къордты ’хсæн КОНМЕБОЛ-ы разамындæй арæзт футболы турнир.
Фыццаг хатт ерыс арæзт æрцыд 1910 азы, КОНМЕБОЛ бындурæвæрд куы нæма ’рцыд, уæд, æмæ уый тыххæй официалоныл нымад нæу. Турниры фыццаг ерысыл нымад у 1916 азы арæзт кæцы æрцыди, уый. Фæстæдæр турнир схуыдтой Хуссар Америкæйы национ къордты ’хсæн чемпионат (Campeonato Sudamericano de Selecciones). Афтæмæй, Америкæйы Хъалац у нырыккон æхсæнадæмон футболы турниртæй æппæты рагондæр. Европæйы футболы турнирæй йыл 44 азы фылдæр цæуы. 1975-æм азы турнирыл æвæрд æрцыд йæ ныры ном.
Америкæйы Хъалац арæзт цæуы къорд азы иу хатт — уыцы азты бæрæг нымæц цалдæр хатты ивд æрцыд. 2001 азæй 2007 азмæ арæзт цыди æртæ азы иу хатт. 2007 азæй 2019 азмæ та цыппар азы иу хатт. Уыимæ ма 2016 азы арæзт æрцыд уæлæмхасæн Америкæйы Хъалац — турнирæн йæ 100 азы кадæн, кæцы фыццаг хатт арæзт æрцыд Хуссар Америкæйы фæсарæнты (АИШ-ы). 2020 азы хъуамæ турнирæн йæ арæзты æмгъуыд ивд æрцыдаид цæмæй Европæйы чемпионатимæ æмрæстæг уа. Фæлæ сæ дыууæ дæр аргъæвтой 2021 азмæ коронавирусæй тасы тыххæй.
Æппæты фылдæр хатт Америкæйы Хъалац (1916 азæй райдайгæ, фыццаг хатт куы рамбылдта) райста Уругвайы къорд. Æдæппæт та турниры фæуæлахиз 15 хатты. Аргентинæ у 14-хаттон уæлахиздзау, ныры уæлахиздзау та, Бразили — 9-хаттон.
Истори
Хуссар Америкæйы фыццаг æхсæнадæмон турнир (КОНМЕБОЛ-мæ нымад нæу) арæзт æрцыд Аргентинæйы 1910 азы, Майы революцийы 100 азы бæрæгбоны кадæн.
1916 азы, Аргентинæйы, бæстæйы хæдбарады 100 азы бæрæгбоны кадæн сарæзтой Аргентинæ, Бразили, Уругвай æмæ Чилийы къордты ’хсæн чемпионат. Чемпионаты цы цыппар ассоциацийы райстой хайад, уыдон бавæрдтой Хуссарамерикæйаг футболы конфедерацийæн (КОНМЕБОЛ) йæ бындур, цæмæй дарддæр турнирæн фæтк дæтта. 1916 азы цы турнир ацыд, кæд КОНМЕБОЛ-ы официалон æгъдаумæ гæсгæ конд не ’рцыд, уæддæр нымад у Хуссар Америкæйы футболы чемпионаты (ныр Америкæйы Хъалацæй кæй зонæм) фыццаг мадзалыл.
Турнирæн йæ фыццаг хъазт ацыд 1916 азы 2 июлы Буэнос-Айресы. Уыцы быцæуы Уругвай Чилийы амбылдта 4:0 хыгъдæй, фыццаг гол бакъуырдта Хосе Пьендибене «Пеньяроль»-æй. Турнирæн йæ скъуыддзаггæнæг хъазты фембæлдысты Аргентинæйы æмæ Уругвайы къордтæ. «Химнасия»-йы клубы стадион дзаг уыд, 18 000 адæймаджы æрымбырд сты хъазт фенынмæ. Фæлæ 6 минуты дæр куы нæма рацыд хъазтæн йæ райдианæй, афтæ урæд æрцыд, хъазт фенынмæ æрцæуæг адæмы ’хсæн хыл кæй рауад, хъазæн фæзмæ бырсын кæй райдыдтой æмæ трибунæтыл зынг кæй сирвæзт, уый тыххæй. Дыккаг бон хъазт дарддæр ахæццæ «Расинг»-ы клубы стадионыл Авельянедæйы. Уыцы хатт Чили æмæ Уругвай хæрæгсаст фесты, æмæ Уругвай сси турнирæн йæ фыццаг чемпион.
Фиппаинæгтæ
Категори:Футболон хъалацтæ
Темырболат
Темырболат у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Гвардейское (Цæцæн)
Гвардейское (Гвардейское, Iелин-Юрт) у хъæу Цæцæны Уæлтерчы районы. Цæрынц дзы 8,4 мин адæймаджы (2017). Бындурæвæрд æрцыдис 1839-æм азы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Уæлтерчы районы цæрæнрæттæ
Шемахы
Шемахы́ (Şamaxı) у сахар Азербайджаны, Шемахыйы районы административон центр.
Категори:Азербайджаны сахартæ
Елызбар
Елызбар у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Косрода
Косрода (Косрода) у хъæу Дагъистаны Чъародайы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Чъародайы районы цæрæнрæттæ
Дæбе
Дæбе у ирон нæлгоймаджы ном.
Дубно
Ду́бно (Дубно) у сахар Украинæйы, Дубнойы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ровнойы облæсты сахартæ
Зауыр
Зауыр у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Нитрæйы край
Нитрæйы край (Nitriansky kraj) у Словакийы крайтæй иу. Йæ административон центр у Нитрæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Словакийы крайтæ
Калушы район
Калушы район (Калуський район) у район Украинæйы Ивано-Франковсчы облæсты. Йæ административон центр у Калуш.
Фиппаинæгтæ
*
Хъойбайтæ
Хъойбайтæ (Койбаевы) сты дыгурон мыггаг.
Арчийаг æвзаг
Литературæ
Категори:Лекъаг æвзæгтæ Категори:Дагъистаны æвзæгтæ
Хъойбайтæ
Таурæгътæм гæсгæ, Мæстинокы хъæуы цæрæг Хъойбайтæн сæ фыдæл æрбафтыд Дыгуры коммæ Асыйæ. Хъойбай фыццаг цард Доныфарсы зылды, Лезгоры. Уым ус ракуырдта, йæ мыггаг йæхи номыл скодта — Хъойбайтæ, зæгъгæ. Райгуырд ын дыууæ фыртты: Гулу æмæ Огъуллар. Лезгорæй алыгъдысты Мæстинокмæ.
Леванты денджыз
Леванты денджыз (Θάλασσα του Λεβάντε, Levanten Denizi, اَلْبَحرْ الشامي, יַם לבנטיני) у Зæххастæуы денджызы скæсæйнаг хай.
Хъойбайтæ
Фиппаинæгтæ
*
Леванты денджыз
Категори:Денджызтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Зæххастæуы денджызы денджызтæ
Зауырбег
Зауырбег у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Теруэль
Фиппаинæгтæ
Категори:Испанийы сахартæ
Уæллаг Науыр
Уæллаг Науыр (Верхний Наур, Лакха-Нёвре) у хъæу Цæцæны Уæлтерчы районы. Цæрынц дзы 6,1 мин адæймаджы (2017).
Фиппаинæгтæ
Категори:Уæлтерчы районы цæрæнрæттæ
Шиндис
Шиндис (შინდისი) у хъæу Гуырдзыстоны Гуры муниципалитеты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Хулисма
Хулисма (Ххюлуссун, Хулисма) у хъæу Дагъистаны Лакаг районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Лакаг районы цæрæнрæттæ
Першотравенск
Першотравенск:
Йелбердухъ
Йелбердухъ у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Ладемыр
Ладемыр у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Печенгæйы район
Печенгæйы район (Печенгский район) у Мурмансчы облæсты муниципалон район. Йæ административон центр у Никель. Ис Уæрæсе æмæ Норвегийы тæккæ арæныл.
Фиппаинæгтæ
Категори:Мурмансчы облæсты районтæ
Телугу
Те́лугу (తెలుగు ) у дравидиаг æвзæгтæй иу. Дзурынц ыл Индийы хуссар-ныгуылæны (штаттæ Андхрæ-Прадеш æмæ Телинганæ). Æдæппæт дзурджыты нымæц у 80 милуаны бæрц.
Категори:Индийы æвзæгтæ Категори:Дравидиаг æвзæгтæ
Калатаюд
Калатаю́д (Calatayud, Calatayú) у сахар Испанийы. Ис Сарагосæйы провинцийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Испанийы сахартæ
Карловацы жупани
Карловацы жупани (Karlovačka županija) у Хорватийы жупани (провинци). Йæ административон центр у Карловац.
Категори:Хорватийы жупанитæ
Першотравенск (сахар)
Фиппаинæгтæ
Категори:Днепропетровсчы облæсты сахартæ Категори:Синельниковойы районы цæрæнрæттæ
Дици
Дици (დიცი) у хъæу Гуырдзыстоны Гуры муниципалитеты. Ис Гуырдзыстон æмæ Хуссар Ирыстоны тæккæ арæныл.
Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Фидиуæг (журнал)
Фидиуæг у Хуссар Ирыстоны Фысджыты цæдисы журнал. Журнал цæуы 1927-æм азы январæй.
Брагуны
Брагуны (Брагуны, БоргӀане, Борагъан) у хъæу Цæцæны Гудермесы районы. Цæрынц дзы 3,6 мин адæймаджы (2017).
Фидиуæг (журнал)
Æддаг æрмæг
Категори:Хуссар Ирыстоны журналтæ
Уæгъуыллæ
Уæгъуыллæ у ирон сылгоймаджы ном.
Брагуны
Фиппаинæгтæ
Категори:Гудермесы районы цæрæнрæттæ
Уæгъуыллæ
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон сылгоймаджы нæмттæ
Агуындæ (ном)
Агуындæ у ирон сылгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон сылгоймаджы нæмттæ
Бæцæзатæ
Бæцæзатæ (Бацазовы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
2022-æм азы февраль
Фиппаинæгтæ
Категори:2022-æм азы мæйтæ
Бурши
Бурши́ (Бурши) у хъæу Дагъистаны Лакаг районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Лакаг районы цæрæнрæттæ
Цъæхгæнаг
Цъæхгæнаг у хæмпæлгæрдæг, йæ тауинаг мæнæуимæ куы схæццæ вæййы, уæд дзул тарбын рауайы, фæлæ уыйхыгъд тынг фæлмæн.
Фиппаинæгтæ
Категори:Хæмпæлгæрдæджытæ
Чоран, Эмиль Мишель
Эмиль Мишель Чора́н (Emil Michel Cioran; райгуырдис 1911-æм азы 11 апрелы Решинарийы хъæуы, Трансильванийы — амардис 1995-æм азы 20 июны Парижы) уыди францаг-румынаг хъуыдыгæнæг-эссеист.
Фиппаинæгтæ
Категори:Францы фысджытæ Категори:Францы философтæ Категори:Румынийы фысджытæ
Маратхи
Мара́тхи:
Цъебо
Цъебо у ирон нæлгоймаджы ном.
Тхъиау
Тхъиау (ტყვიავი) у хъæу Гуырдзыстоны Гуры муниципалитеты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Цъебо
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Тляратæ
Тляратæ:
Гасынтæ
Гасынтæ (Гасиновы) сты ирон мыггаг.
Тамилаг æвзаг
Тами́лаг æвзаг (தமிழ் ) у дравидиаг æвзæгтæй иу. Дзурынц ыл Индийы хуссары (Тамилнады) æмæ Шри-Ланкайы. Æдæппæт дзурджыты нымæц у 70 милуаны бæрц.
Категори:Индийы æвзæгтæ Категори:Дравидиаг æвзæгтæ
Рутулаг æвзаг
Рутулаг æвзаг (МыхӀабишды чӀал) у рутулаг адæмы мадæлон æвзаг, Дагъистаны æвзæгтæй иу. Рутулаг æвзагыл дзурынц Рутулы районы.
Æрвитæнтæ
Категори:Лекъаг æвзæгтæ Категори:Дагъистаны æвзæгтæ
Къæбонтæ
Къæбонтæ (Кабоновы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Стыр Камень
Стыр Камень (Большой Камень) у сахар Уæрæсейы Денджызгæрон крайы. Цæрынц дзы 39 мин адæймаджы (2020).
Фиппаинæгтæ
Категори:Денджызгæрон крайы сахартæ
Бестолтæ
Бестолтæ (Бестоловы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Нишавæйы зылд
Нишавæйы зылд (Нишавски управни округ) у Сербийы зылд. Йæ административон центр у Ниш.
Категори:Сербийы административон дих
Къалатæ
Къалатæ (Калаевы, Калашвили) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Синельниковойы район
Синельниковойы район (Синельниківський район) у район Украинæйы Днепропетровсчы облæсты. Йæ административон центр у Синельниково.
*
Касерес (провинци)
Ка́серес (Provincia de Cáceres, província de Caçris) у провинци Испанийы Эстремадурæйы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Эстремадурæйы провинцитæ
Пятихатки (сахар)
Пятиха́тки (П'ятихатки) у сахар Днепропетровсчы облæсты Каменскоейы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Днепропетровсчы облæсты сахартæ
Маратхи (æвзаг)
Мара́тхи (деванагари: मराठी, ) у индоариаг æвзæгтæй иу. Дзурынц ыл Индийы æмæ Маврикийы. Æдæппæт дзурджыты нымæц у 83 милуаны бæрц.
Категори:Индийы æвзæгтæ Категори:Индоариаг æвзæгтæ
Алды
Алды (БухӀан-Юрт) у раздæры хъæу Цæцæны, абон у Грознайы хай.
Категори:Грозна
Звенигово
Звени́гово (Провой, Звенигово) у сахар Марий Элы Республикæйы, Звениговойы районы административон центр.
Расинæйы зылд
Расинæйы зылд (Расински управни округ) у Сербийы зылд. Йæ административон центр у Крушевац.
Звенигово
Фиппаинæгтæ
Категори:Марий Элы сахартæ
Тляратæ (Гумбеты район)
Тляратæ (ЛъаратIа) у хъæу Дагъистаны Гумбеты районы. Хъæуы цæрынц 622 адæймаджы (2019 азы).
Фиппаинæгтæ
Категори:Гумбеты районы цæрæнрæттæ
Ябланицæйы зылд
Ябланицæйы зылд (Јабланички управни округ) у Сербийы зылд. Йæ административон центр у Лесковац.
Категори:Сербийы административон дих
Зæронд Атаги
Зæронд Атаги (Старые Атаги, Йоккха-Атагlа) у хъæу Цæцæны Урус-Мартаны районы. Цæрынц дзы 12,1 мин адæймаджы (2017).
Мецъатæ
Фиппаинæгтæ
*
Никоз
Никоз (ნიქოზი):
Никель (Мурмансчы облæст)
Ни́кель (Печенга; 1945-æм азы агъоммæ — Колосйоки, Kolosjoki) у Мурмансчы облæсты сахарæнгæс посёлок, Печенгæйы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Мурмансчы облæсты цæрæнрæттæ
Лекъаг æвзæгтæ
thumb|300px|right| {{legend|#E2E27E|[[Нахаг æвзæгтæ}} {{legend|#86CF8C|Солиаг-андиаг-цезаг æвзæгтæ}} {{legend|#4693B2|Даргъинаг æвзæгтæ}} {{legend|#3C3276|Лакаг æвзаг}} {{legend|#CAFE5B|Лекъаг æвзæгтæ}}]] Лекъаг æвзæгтæ сты нахаг-дагъистайнаг æвзæгты къорд.
Лекъаг æвзæгтыл дзурынц Дагъистаны æмæ Азербайджаны цæгаты.
Сконд
*
Хуссар Бачкæйы зылд
Категори:Сербийы административон дих
Мысойтæ
Мысойтæ (Мсоевы) сты ирон мыггаг.
Бабатæ
Бабатæ кæнæ Бабиатæ (Бабаевы, Бабиаевы, Бабашвили) сты ирон мыггаг.
Иван-цай
Иван-цай (Chamaenerion) у бирæазон кæрдæг зайæгойты мыггаг.
Бабатæ
Фиппаинæгтæ
*
Иван-цай
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Картъис
Картъис уыдис хъæу Хуссар Ирыстоны Ленингоры районы. Ис Лехурагомы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ленингоры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Шабдух
Шабдух (Шабдух) у хъæу Дагъистаны Гумбеты районы. Хъæуы цæрынц 143 адæймаджы (2010-æм азы).
Фиппаинæгтæ
Категори:Гумбеты районы цæрæнрæттæ
Австралийы административон дих
Австралийы ис 6 штаты, æртæ материкон æмæ цалдæр æддаг территорийы.
Материкон территоритæ
*
Дзыгастæ
Дзыгастæ (Дзигасовы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Касерес (сахар)
Ка́серес (Cáceres, Caçris, Norba Caesarina, Norba Caesarea, Norba Caesarensis) у сахар Испанийы, Касересы провинцийы административон центр.
Подгородное
Подгоро́дное (Підгородне) у сахар Днепропетровсчы облæсты Днепры районы.
Касерес (сахар)
Фиппаинæгтæ
Категори:Испанийы сахартæ
Æрг
Æрг (Арги) у рагон адæмы ном ирон фольклоры.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон адæмон сфæлдыстад Категори:Рагон адæмтæ
Джехау
Джехау, вариант: Гехау (გეხავი) уыдис хъæу Хуссар Ирыстоны Ленингоры районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ленингоры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Бужумбурæ
Бужумбу́рæ (Bujumbura; 1962-æм азы агъоммæ — Усумбурæ) у Бурундийы стырдæр сахар.
Категори:Бурундийы сахартæ
Кудзатæ
Кудзатæ кæнæ Куджатæ (Куджаевы, Кудзаевы, Кузаевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Урду
Урду́ (اردو) у индоариаг æвзæгтæй иу, хиндустанийы æвзаджы функционалон стиль. Дзурынц ыл Пакистаны æмæ Индийы.
Категори:Пакистаны æвзæгтæ Категори:Индийы æвзæгтæ Категори:Индоариаг æвзæгтæ
Кулийы район
Кулийы район (Кулинский район) у Дагъистаны районтæй иу. Районы административон центр у Вачи.
Кандалакшæ
Кандала́кша (Кандалакша, Kandalakši, Kannanlakši, Kandalahti) у сахар Мурмансчы облæсты, Кандалакшæйы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Мурмансчы облæсты сахартæ
Кулийы район
Фиппаинæгтæ
*
Цитджитæ
Цитджитæ (Цитджиевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Вьелья
Вьелья (Viella y Medio Arán, Viella — Mitg-Aran, Vielha e Mijaran) у муниципалитет Испанийы, Валь-д’Араны административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Каталонийы муниципалитеттæ
Лусон
Лусо́н (, Luzón) у Филиппинты стырдæр сакъадах. Йæ фæзуат у 109 965 км2.
Категори:Филиппинты сакъадæхтæ Категори:Сабыр фурды сакъадæхтæ
Хатиаг æвзаг
Хатиаг æвзаг у æбæрæг таурæгъон æвзаг; зыдтой йæ Æхсæртæггатæ, уыцы æвзагыл кодтой сæ сусæг ныхас. Иутæ йæ æнхъæлынц китайаг, иннæтæ — хеттаг.
Тантари
Тантари (Тантари) у хъæу Дагъистаны Гумбеты районы. Хъæуы цæрынц 350 адæймаджы (2010-æм азы).
Хатиаг æвзаг
Литературæ
Категори:Æхсæртæггатæ Категори:Нарты кадджытæ
Тантари
Фиппаинæгтæ
Категори:Гумбеты районы цæрæнрæттæ
Уæллаг Никоз
Фиппаинæгтæ
Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Шумадийы зылд
Шумадийы зылд (Шумадијски управни округ) у Сербийы зылд. Йæ административон центр у Крагуевац.
Категори:Сербийы административон дих
Тъуратæ
Тъуратæ (Тураевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Дæллаг Нарт
Дæллаг Нарт кæнæ Дæллаг нартæ, Дæлнарт , Дæллаг сых у Нарты хъæуы æртæ сыхтæй иу.
Фиппаинæгтæ
Категори:Нарты кадджыты географи
Банскæ-Бистрицæйы край
Банскæ-Бистрицæйы край (Banskobystrický kraj) у Словакийы крайтæй иу. Йæ административон центр у Банскæ-Бистрицæ.
Чъародайы район
Чъародайы район (Чародинский район) у Дагъистаны районтæй иу. Районы административон центр у Цъуриб.
Фиппаинæгтæ
*
Тъургитæ
Тъургитæ (Тургиевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Нарты хъæу (Нарты кадджытæ)
Нарты хъæу у нарты цæрæнуат, дих кæны æртæ хайыл:
Фиппаинæгтæ
Категори:Нарты кадджыты географи
Еккатæ
Еккатæ (Еккаевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Астæуккаг Банаты зылд
Астæуккаг Банаты зылд (Средњобанатски управни округ) у Сербийы зылд. Йæ административон центр у Зренянин.
Категори:Сербийы административон дих
Кяхтæ
Кя́хтæ (Кяхта, Хяагта хото) у сахар Бурятийы, Кяхтæйы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Бурятийы сахартæ
Галич (Уæрæсе)
Га́лич (Кострома) у сахар Костромайы облæсты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Костромайы облæсты сахартæ
Дæллаг Никоз
Дæллаг Никоз (ქვემო ნიქოზი) у хъæу Гуырдзыстоны Гуры муниципалитеты.
Фокино (Денджызгæрон край)
Фо́кино у сахар Уæрæсейы Денджызгæрон крайы. Цæрынц дзы 22,9 мин адæймаджы (2020).
Дæллаг Никоз
Фиппаинæгтæ
Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Фокино (Денджызгæрон край)
Фиппаинæгтæ
Категори:Денджызгæрон крайы сахартæ
Палаван
Пала́ван у Филиппинты стырдæр сакъадæхтæй иу. Йæ фæзуат у 12 189 км2.
Категори:Филиппинты сакъадæхтæ Категори:Сабыр фурды сакъадæхтæ
Хъабан
Хъабан у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Цъуриб
Цъуриб (Цӏуриб) у хъæу Дагъистаны, Чъародайы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Чъародайы районы цæрæнрæттæ
Снежногорск (Мурмансчы облæст)
Фиппаинæгтæ
Категори:Мурмансчы облæсты сахартæ
Хъаирбег
Хъаирбег у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Хъайтмаз
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Лагкойтæ
Лагкойтæ (Лагкоевы, Лакоевы, ლაქოშვილი) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Ош (сахар, Франц)
Ош (Auch, ) у Францы сахар, Жеры департаменты административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Францы сахартæ
Уæллаг Нарт
Уæллаг Нарт кæнæ Уæллаг нартæ, Уæлнарт , Уæлæсых , Уæллаг сых , Уæлхъæу , Æхсæртæггаты сых у Нарты хъæуы æртæ сыхтæй иу.
Фиппаинæгтæ
Категори:Нарты кадджыты географи Категори:Æхсæртæггатæ
Шитли
Шитли (Шитли) у хъæу Дагъистаны Гунибы районы. Хъæуы цæрынц 21 адæймаджы (2010-æм азы).
Фиппаинæгтæ
Категори:Гунибы районы цæрæнрæттæ
Арбо
Арбо (არბო) у хъæу Гуырдзыстоны Гуры муниципалитеты, Хуссар Ирыстоны арæныл.
Астæуккаг Нарт
Фиппаинæгтæ
Категори:Нарты кадджыты географи
Арбо
Фиппаинæгтæ
Категори:Гуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Минданао
Категори:Филиппинты сакъадæхтæ Категори:Сабыр фурды сакъадæхтæ
Балхъары Цæрæк
Балхъары Цæрæк у цæугæдон Кæсæг-Балхъары. Кæлы Цæрæчы районы территорийыл. Цæугæдоны дæргъ — 54 км, тæнгъæдæмбырдгæнæн донуаты фæуат — 688 км². Безенгийы Цæрæкимæ баиуы фæстæ дыууæйæ рауайы ног цæугæдон Цæрæк.
Географи
Цæугæдон рауайы дыууæ тыхджын хæххон лæсæны куы баиу вæййынц, уæд. Сæ иу Карасу, иннæ Дыхсу. Дарддæр Балхъары Цæрæк кæлы дæлвæзтæм, йæ цыды фæстиуæгæн Цæрæчы ком гæрдгæ. Ком хъæу Уæллаг Балхъары районы дзæвгар ауæрæх вæййы. Къæдзæхджын рагъы акъæртт кæнгæйæ донвæды рауайы Цæрæчы комынарæг, йæ ахастон арф 1000 метры у. Хохы рæгътыл ахизгæ, хъæу Бабугенты цур баиу вæййы Безенгийы Цæрæкимæ, ардыгæй нымадæуы иумæйаг Цæрæчы дон.
Балхъары Цæрæкæн йæ сæйрагдæр фæрсагдæттæ сты рахизырдыгæй Рцывашки, Хашхасу æмæ æнд., галиуырдыгæй Тютюнсу, Мусухсу, Чайнашки, Сауран æмæ æнд.
Хæдзарады
Цæугæдоны амад æрцыдысты Уæлбалхъайраг ГЭС — йæ хъомыс 10 МВт, стæй Мухолы ГЭС — 0,9 МВт хъомысимæ.
Доны реестры бæрæггæнæнтæ
Балхъары Цæрæчы цæугæдонон бассейн — Къаспы денджызы бассейны цæугæдæттæ, Терк æмæ Идылы астæутæ. .
Паддзахадон доны реестры объекты код — 07020000612108200004971.
Фиппаинæгтæ
Категори:Кæсæг-Балхъары цæугæдæттæ
Себу
Себу́ (, Cebú, Sugbo) у Филиппинты сакъадæхтæй иу. Йæ фæзуат у 4467,5 км2.
Категори:Филиппинты сакъадæхтæ Категори:Сабыр фурды сакъадæхтæ
Цæгат Бачкæйы зылд
Цæгат Бачкæйы зылд (Севернобачки управни округ) у Сербийы зылд. Йæ административон центр у Суботицæ.
Категори:Сербийы административон дих
Хъайтмырзæ
Хъайтмырзæ у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Мачвæйы зылд
Мачвæйы зылд (Мачвански управни округ) у Сербийы зылд. Йæ административон центр у Шабац.
Категори:Сербийы административон дих
Църом
Църом (წრომი) у хъæу Гуырдзыстоны Хашуры муниципалитеты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Хашуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Кондом (Жер)
Кондо́м (Condom) у Францы сахар. Ис Жеры департаменты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Францы сахартæ
Беса
Беса у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Арчиб
Арчи́б (Рочиб) у хъæу Дагъистаны Чъародайы районы, Арчибы хъæусоветы центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Чъародайы районы цæрæнрæттæ
Хъазиты хох
Хъазиты хох кæнæ Къуайса-хох у хох Хуссар Ирыстоны. Ис Гогаджынмæ ’ввæхс.
Литературæ
Категори:Хуссар Ирыстоны хохы цъуппытæ
Хъайтыхъ
Хъайтыхъ у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Бецъа
Бецъа у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Хъилсагъд
Литературæ
Категори:Хуссар Ирыстоны хохы цъуппытæ
Укъанубан
Укъанубан (უკანაუბანი) у хъæу Хуссар Ирыстоны Ленингоры районы. Ис Цхразмайы комы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ленингоры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Колæ (сахар)
Ко́лæ (Кола) у сахар Мурмансчы облæсты, Колæйы районы административон центр, Колæйы æрдæгсакъадахы историон сæйраг сахар.
Фиппаинæгтæ
Категори:Мурмансчы облæсты сахартæ
Сарди
Сарди у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Дубровник-Неретвæйы жупани
Дубровник-Неретвæйы жупани (Dubrovačko-neretvanska županija) у Хорватийы жупани (провинци). Йæ административон центр у Дубровник.
Категори:Хорватийы жупанитæ
Чъала (Оны муниципалитет)
Чъала (ჭალა) у хъæу Гуырдзыстоны Оны муниципалитеты.
Уссури
Уссу́ри (Уссури, 乌苏里江) у цæугæдон Уæрæсейы æмæ Китайы, æфты Амурмæ.
Категори:Уæрæсейы цæугæдæттæ Категори:Китайы цæугæдæттæ
Ириб
Ириб (ГІириб) у хъæу Дагъистаны Чъародайы районы, Ирибы хъæусоветы центр.
Хъимизтæ
Хъимизтæ вариант: Хъымистæ, цæугæдон Хъимизты дон кæм кæлы, уыцы ком Тырсыгомы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Тырсыгомы кæмттæ
Лектур
Лекту́р (Lectoure, Leitora) у Францы сахар. Ис Жеры департаменты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Францы сахартæ
Сæнткъæдзæх
Сæнткъæдзæх кæнæ Сæныкъæдзæх у къæдзæх Хуссар Ирыстоны Урсдзуармæ ’ввæхс.
Литературæ
Категори:Хуссар Ирыстоны хæхтæ
Рашкæ (сахар)
Рашкæ (Рашка) у сахар Сербийы. Ис Рашкæйы зылды.
Категори:Сербийы сахартæ
Тренчины край
Тренчины край (Trenčiansky kraj) у Словакийы крайтæй иу. Йæ административон центр у Тренчин.
Фиппаинæгтæ
Категори:Словакийы крайтæ
Борцо
Борцо (ბორცო) у хъæу Гуырдзыстоны Оны муниципалитеты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Оны муниципалитеты цæрæнрæттæ
Мадхья-Прадеш
Ма́дхья-Праде́ш (मध्य प्रदेश, «централон регион»; Madhya Pradesh) у Индийы штат. Штаты сæйраг сахар у Бхопал. Цæрджыты нымæц у 72,6 млн адæймаджы.
Фиппаинæгтæ
*
Арчийаг адæм
Фиппаинæгтæ
Категори:Дагъистаны адæмтæ Категори:Кавказы адæмтæ
Укъанамхаре
Укъанамхаре (უკანამხარი) у хъæу Хуссар Ирыстоны Ленингоры районы. Ис Цхразмайы комы.
Флёранс
Флёранс (Fleurance) у Францы сахар. Ис Жеры департаменты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Францы сахартæ
Сырхысæр
Сырхысæр у хохы цъупп Гуырдзыстоны. Ис Мынагомы.
Картæ
Категори:Тырсыгомы хæхтæ
Апатиты
Апати́ты (Апатиты) у сахар Мурмансчы облæсты.
Мокшæ (цæугæдон)
Мо́кшæ (Мокша, Мокша, Йов) у цæугæдон Пензæйы облæсты, Мордовийы, Дæллаг Новгороды облæсты æмæ Рязаны облæсты, Окайы рахиз фæрсагдон. Йæ дæргъ у 656 км.
Апатиты
Фиппаинæгтæ
Категори:Мурмансчы облæсты сахартæ
Мокшæ (цæугæдон)
Категори:Пензæйы облæсты цæугæдæттæ Категори:Мордовийы цæугæдæттæ Категори:Дæллаг Новгороды облæсты цæугæдæттæ Категори:Рязаны облæсты цæугæдæттæ
Бихъхъуырайы къæдзæх
Бихъхъуырайы къæдзæх у къæдзæх Хуссар Ирыстоны Едысмæ ’ввæхс.
Литературæ
Категори:Хуссар Ирыстоны хæхтæ
Пенджаб
Кæс ноджы
* Категори:Индийы географи Категори:Пакистаны географи
Рашкæйы зылд
Рашкæйы зылд (Рашки управни округ) у Сербийы зылд. Йæ административон центр у Кралево.
Категори:Сербийы административон дих
Цъыли
Цъыли у хох Хуссар Ирыстоны. Ис Сыбагомы.
Литературæ
Категори:Хуссар Ирыстоны хохы цъуппытæ
Гере (сахар)
Гере́ (Guéret, Garait) у Францы сахар, Крёзы департаменты административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Францы сахартæ
Цъуер
Фиппаинæгтæ
Категори:Карелы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Урус-Мартаны район
Урус-Мартаны район (Урус-Мартановский район, Хьалха-Мартан кIошт) у Цæцæны районтæй иу. Йæ административон центр у Урус-Мартан.
Фиппаинæгтæ
*
Ахалшен (Ахметъайы муниципалитет)
Ахалшен (ახალშენი) у хъæу Гуырдзыстоны Ахметъайы муниципалитеты.
Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Нанитæ, Зæгъойтæ, Хуыгатæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ахметъайы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Кралево (сахар)
Кра́лево (Краљево) у сахар Сербийы Рашкæйы зылды.
Категори:Сербийы сахартæ
Хъимизты дон
Хъимизты дон у цæугæдон Тырсыгомы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Тырсыгомы цæугæдæттæ
Мокшаны район
Мокшаны район (Мокшанский район) у Пензæйы облæсты муниципалон район. Йæ административон центр у Мокшан.
Фиппаинæгтæ
Категори:Пензæйы облæсты районтæ
Ахалшен
Ахалшен (ახალშენი):
Мескер-Юрт
Мескер-Юрт (Мескар-Эвла) у хъæу Цæцæны Шалийы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Шалийы районы цæрæнрæттæ
Малатья
Мала́тья (Мalatya) у сахар Турчы, Малатьяйы провинцийы административон центр.
Категори:Турчы сахартæ
Ньор
Ньор (Niort) у Францы сахар, Дё-Севры департаменты административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Францы сахартæ
Братиславæйы край
Братиславæйы край (Bratislavský kraj) у Словакийы крайтæй иу. Йæ административон центр у Братиславæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Словакийы крайтæ
Алхан-Юрт
Алха́н-Юрт (Iалхан-Йурт) у хъæу Цæцæны Урус-Мартаны районы. Цæрынц дзы 11 мин адæймаджы (2013).
Фиппаинæгтæ
Категори:Урус-Мартаны районы цæрæнрæттæ
Мокшанаг æвзаг
Категори:Финнаг-угораг æвзæгтæ
Тромс æмæ Финнмарк
Тромс æмæ Финнмарк (Troms og Finnmark — Тромс-ог-Финнмарк,, Tromssa ja Finmarkku) у провинци (фюльке) Норвегийы цæгаты. Йæ административон центр у Тромсё.
Гудермесы район
Гудермесы район (Гудермесский район, Гуьмсен кlошт) у Цæцæны районтæй иу. Йæ административон центр у Гудермес.
Фиппаинæгтæ
*
Аддала-Шухгельмеэр
Аддала́-Шухгельмеэр у хохы цъупп Стыр Кавказы скæсæны хайыл, Богосы рагъыл, Дагъистаны. Йæ бæрзæндмæ гæсгæ Дагъистаны ахсы æртыккаг бынат, йæ бæрзæнд хæццæ кæны 4151 метрмæ денджызы æмвæзæй уæлдæр. Бынæттон цæрджытæ йæ хонынц Каббала.
Афыст
Хохы формæ зæрдыл æфтауы рæгътæ, кæдон æмбырд кæнынц йæ цъуппыл. Уый тыххæй Адалла-Шухгельмеэр мæргътахты бæрзæрндæй у стъалыйы хуызæн. Хохы хуссар-ныгуылæны ’рдыгæй æрбынат кодта хæхты массив Бочек (4116 м), ныгуылæны ’рдыгæй Аддалайы бæрзондæй уæвы ихын рагъ. Уыцы рагъыл ис ахæм цъуппытæ: Беляковы пик (х. Беленги-меэр, 4053 м), Байдуковы пик (х. Косараку-меэр, 4097 м), Чкаловы пик (х. Анчобала-анда, 4150 м). Æрдæг километры дарддзæфы та уæлæмæ цæуынц Тунсада (4013 м) æмæ Ижинамеэр (4025 м). Бирæ альпинистон маршрутмæ арæзт сты Аддаламæ.
Бузайы къæдзæх
Литературæ
Категори:Тырсыгомы хæхтæ
Аддала-Шухгельмеэр
Афыст
Аддалайы цъитийы бын райдайæн исынц бирæнымæцон Солыйаг æмæ Андийаг Койсуйы фæрсагдæттæ. Цæугæдæтты бассейнтæ дих кæны хох.
Аддаламæ ’ввахс уæвынц Дагъистаны Цъумадайы районы хъæутæ: Хонох, Хварши æмæ Тъинди.