cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Отаров, Керим Сарамурзайы фырт
Кери́м Сарамурзайы фырт Ота́ров (Отарланы Сарамурзаны жашы Керим) уыдис асыйаг (балхъайраг) поэт æмæ тæлмацгæнæг.
Цардафыст
1934 азы каст фæцис педагогон училище, фæстæдæр та — Кæсæг-Балхъары университет. Куыста скъолайы, медицинон æмæ педагогон техникумы балхъайраг æвзаг æмæ литературæйы ахуыргæнæгæй.
Категори:Балхъайраг поэттæ Категори:Тырныаузы чи райгуырдис, уыдон
Букиттинги
Букитти́нги (Bukittinggi) у Индонезийы сахар. Ис Ныгуылæн Суматрæйы провинцийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Индонезийы сахартæ
Наньтун
Наньту́н у сахары зылд Китайы. Ис Цзянсуйы провинцийы.
Дзæццойтæ (хъæу)
Дзæццойтæ у хъæу Хуссар Ирыстоны Ленингоры районы. Ис Дзимыргомы.
Литературæ
Категори:Ленингоры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Битетæ
Битетæ ( Битеевы, Битиевы , Битешвили ) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Дзылат (Кæсæг-Балхъар)
Дзылат, (Джулат, Жулат) у хъæу Кæсæг-Балхъары Терчы районы.
Гейдельберг
Ге́йдельберг, вариант у Ха́йдельберг (Heidelberg) у сахар Германы. Ис Баден-Вюртемберджы цæгаты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Баден-Вюртемберджы сахартæ
Корсаков (сахар)
Фиппаинæгтæ
Категори:Сахалины облæсты сахартæ
Сомихы уæлвæз
Сомихы уæлвæз (Հայկական լեռնաշխարհ [Haykakan leṙnašxarh], Армянское нагорье) у Раззаг Азийы хæххон регион, Раззаг Азийы æртæ уæлвæзтæн сæ мидаг. Уымæй скæсæнырдæм ис Ираны уæлвæз, ныгуылæнырдæм та — Чысыл Азийы уæлвæз.
Зынгæдæр хæхтæ
Сомихы уæлвæзыл ис æдæппæт цыппар хохы, кæцытæн сæ бæрзæнд 4 мин метрæй фылдæр у, стæй иунæг хох, кæцыйæн йæ бæрзæнд у 5 минæй фылдæр (Стыр Арарат). Иннæ зындгонд цъуппытæ сты:
Цæугæдæттæ æмæ цæдтæ
Бæстæйы цæугæдæттæ сæ дон ласынц Къаспы æмæ Сау денджызмæ, æмæ ма Персы бакæлæнмæ. Уæлвæзы зыднгонддæр цæугæдæттæ сты Къуар, Аракс, Евфрат, Тигр, Чорох.
Дæргъвæтиндæр цæугæдæттæ сты:
Чохатаур
Чохатаур (ჩოხატაური) у сахарæнгæс посёлок Гуырдзыстоны, Чохатауры муниципалитеты административон центр.
Категори:Чохатауры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Сомихы уæлвæз
Цæугæдæттæ æмæ цæдтæ
Æдæппæт Сомихы уæлвæзыл ис 95 минæй фылдæр цæугæдæттæ, уыдонæй 4000 фылдæр сты 10 километрæй цыбырдæр.
Илия II (æппæт Гуырдзыстоны католикос-патриарх)
Католико́с-Патриа́рх Илия́ II (კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II; аргъуаны æдде Ира́клий Георгийы фырт Гудушаури́-Шиолашви́ли, ირაკლი გიორგის ძე ღუდუშაური-შიოლაშვილი; райгуырдис 1933-æм азы 4 январы, Дзæуджыхъæуы, Цæгат Ирыстоны) у Гуырдзиаг рæстуырнæг еклезийы алчер; 1977-æм азы 23 декабрæй у Æппæт Гуырдзыстоны æппæты сыгъдæг католикос-патриарх, Гуырдзыстоны еклезийы сæргълæууæг.
Сомихы уæлвæз
Истори
Адæм цардысты Сомихы уæлвæзы незамантæй. Иу гипотезæмæ гæсгæ нырыккон бæх дарын æмæ æфсæйнаг кæнын тайыны дæсныйæдтæ амы рагон царджытæ æрымысыдысты. Иуæй-иу ахуыргæндтæм гæсгæ (уыдоны ’хсæн Л. А. Миллер, Т. В. Гамкрелидзе, В. В. Иванов, О. С. Широков æмæ иннæтæ) Сомихы уæлвæз у æппæт индоевропæйаг адæмтæ кæцæй равзæрдысты, уыцы ран (куыд æй хонынц Сомихаг гипотезæ). Ууыл дзурæг сты ног генетикон иртæстытæ дæр, Дэвид Райхы ныхæстæм гæсгæ, фыццаг индоевропæйаг æвзагыл чи дзырдта, уыдон цардысты Кавказæй хуссарырдæм, нырыккон Иран æмæ Сомихы, уымы рагон цæрджытæй ист ДНК, уыдон иннæ рагон популяциты фыдæлтæ кæй уыдысты, уый æвдисы (чиныг «Чи стæм æмæ кæцæй æрбацыдыстæм», 2018).
Илия II (æппæт Гуырдзыстоны католикос-патриарх)
Илияйы ныййарджытæ сты Гуырдзыстоны Хъазыбеджы районæй, 1927-æм азы цæрынæн ралыгътой Дзæуджыхъæумæ.
Илия уыдис сæ цыппæрæм сывæллон. Саргъуыдта йыл архимандрит Тарасий (Канделаки) гуырдзыстоны аргъуаны мидæг, лæппуйыл сæвæрдтой ном Иракли — гуырдзиаг паддзах Иракли II кадæн.
Сомихы уæлвæз
Фиппаинæгтæ
Категори:Азербайджаны хæхтæ Категори:Гуырдзыстоны хæхтæ Категори:Турчы хæхтæ Категори:Сомихы хæхтæ
Илия II (æппæт Гуырдзыстоны католикос-патриарх)
1952-æм азы каст фæци Орджоникидзейы астæуккаг скъола № 22 æмæ бацыдис Мæскуыйы дины семинармæ. Уый куы каст фæцис 1956-æм, йæ ахуыр адард кодта Мæскуыйы дины академийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Гуырдзыстоны политиктæ Категори:Дзæуджыхъæуы чи райгуырдис, уыдон Категори:Тбилисы дины семинары ректортæ
Битъитæ
Фиппаинæгтæ
*
Крылов, Иван Андрейы фырт
Крылов Иван Андрейы фырт (Иван Андреевич Крылов) — уырыссаг, басняфæлдисæг, , сатирикон-рухсадон журналты рауадзæг. Хъуыстгонд фылдæр у йæ 236 басняйы руаджы, уыдон нырид йæ царды рæстæг рацыдысты фараст æмбырдгондæй. Крыловы ацы сфæлдыстадон бынтæ арæзт сты куыд хæдхуыз фыстытæй, афтæ Лафонтены фæлгуыст басняты сюжеттæй. Крыловы баснятæй бирæ разæгъæнтæ систы «рæстдзæф» ныхæстæ.
Сабийы æмæ æвзонджы бонтæ
Æрхъулагонд Оренбурджы æххормаг рæстæг æрлæууыд, хæлц сабитæн дæр нал фаг кодта. Уыцы уавæр гыццыл Крыловыл тынг ратавта, æмæ йæ царды кæронмæ уыд уыцы тæлмæны бархъомысы. Рагсабидуджы цытæ бавзæрста, уыдæтты психологион фæстиуджытæ (фæстæдæр терминологийы уыцы уавæр схуыдтаиккой «блокадникы синдром»), вæццæгæн дзуапп дæттынц И.А. Крыловæн уæрæх чи айхъуыст, йæ æмдуггæгтæн æдзух хъазгæмхасæны хъул чи уыд, уыцы æнæхуыххæлдзинадæн.
Пугачёвы растад сабыр кæнгæйæ лæгдзинад равдисгæ йæ фыд, уый хъауыджыдæр, нæдæр хорзæхджын, нæдæр чинæй уæлдæргонд æрцыд. Йæ куыстæй куы суæгъд, уæд граждайнаг службæмæ бацыд, æмæ æд ус, æд дыууæ фырты — Иван æмæ Левимæ, æрцард Тверы. Магистраты сæргълæууæджы хæсад æфтиагджын нæ разынд, бинонтæ мæгуырæй цардысты. 1778-æм азы фыд амард, идæдз æмæ сывæллæтты финансон уавæр та ноджы фæкарздæр.
Бремерхафен
Бремерха́фен (Bremerhaven, Bremerhoben — «Бремены наулæууæн») у сахар Германы цæгаты.
Крылов, Иван Андрейы фырт
Сабийы æмæ æвзонджы бонтæ
Иванæн хорз ахуырад райсыны гæнæнтæ нæ уыд. Фæлæ йæ фыдæй, цыма йын бынуагъд æрцыд, афтæ райста кæсынмæ стыр уарзондзинад. Уыцы уагъд æууæлмæ ма фыд бафтыдта егъау, чингуытæй дзаг чырын. Крыловты бонджын сыхæгтæ Иванæн бар радтой сæхи сывæллæттæн цы францусаг æвзаджы урочытæ лæвæрд цыдысты, уыдонмæ цæуын. Тверы губернаг магистрат, йæ фыды раздæрон куысты бынат, лæппуйы æрфидар кодта дæлканцеляристæй. Бинонтæн æхца тыххæй- фыдæй фаг кодта цæрын æмæ хæрынæн. Фондз азы фæстæ идæдз æд сывæллæттæ араст Бетъырбухмæ пенси, æмæ хистæр фыртæн куысты бынат курæг. Иван уæд ног хæсадыл æрфидар — райсдæуыд къазнайы палатæмæ дæлбардзырдон лæггадгæнæгæй.
Бремерхафен
Фиппаинæгтæ
Категори:Германы сахартæ
Крылов, Иван Андрейы фырт
Сабийы æмæ æвзонджы бонтæ
Иван Бетъырбухмæ куы аивта, раст уыцы рæстæг сахары байгом рæувадат, иумæйаг театр дæр. Æрыгон лæппу, æдзух аивады фæдтæ смудынмæ цæрдæгарæхтæй, уайтагъд уым балæууыд æмæ ма кæцыдæр актёртимæ дæр фæзонгæ ис. Уый фæстæ райдыдта уыцы театры цæрайæ цæрын. Фæлæ уый хыгъд йæ ног къазнайы службæйы карьерæ аразын уый бæрц йæ зæрдæмæ нæ иста. Уымæ гæсгæ æвзонг службæгæнæг 18-аздзыдæй отставкæмæ ныкъкъуырдта æмæ бавнæлдта литературон куыстмæ. Фыццаг æм æнтыст æмгæрон дæр нæ цыд. Йæ «Филомела», классикты фæзмгæйæ фыст трагеди, кæмдæрты талант æмæ сæрибайраг хъуыдыйæ цух нæ уыд, фæлæ литературон критикон цæстæнгасæй кæсгæйæ лæмæгъ фæлдисонд разынд. Фæлæ æрыгон литератор уыромынарæзт нæ уыд — трагедийы фæстæ рахал кодта цалдæр комедийы: «Бешеная семья», «Проказники», «Сочинитель в прихожей» æмæ æнд. Уыдон дæр, кæд æмæ кæсджыты æмæ критикты æвастхъæртæ æмæ скъæфгæ цин нæ расайдтой, уæддæр «Филиомелæ»-имæ абаргæйæ дзæвгар фæхæрзгъæддæр сты.
Фыццаг мыхуыр
Иван Алексейы фырт Крыловы фыццаг мыхуыры цау æрцыд 1786-æм азы декабры, фæсгуыхт журнал «Лекарство от скуки и забот». Фёдор Туманский цы мыхуырвæрæз уагъта, уым равæрдæуыд эпиграммæ, йæ бафыст та уыдис хæрзцыбыр — «И.Кр». Йæ фыццаг рæнхъытæ ахæмтæ уыдысты:
Фыццаг баснятæ та, ацы хатт æнæ бафыстæй, анонимонæй, фæзындысты 1788-æм азы журнал «Утренние часы»-йы сыфтыл. Æртæ уацмысы — «Стыдливый игрок», «Судьба игроков» æмæ «Новопожалованный осёл» зæгъæн ис æмæ кæсджыты нæ бацагайдтой. Критиктæ дæр сæм сæ цæст не ’рдардтой. Уыдысты сарказм æмæ туагæй йæмыдзаг, рæхойæг, фæлæ цын дæсныйад нырма дæр нæ фаг кодта.
Баснятæ
1805-æм азы Крылов уыд Мæскуыйы æмæ Дмитриев И.И-йæн равдыста Лафонтены дыууæ басняйы уырыссагмæ тæлмæцтæ. Уыдысты «Дуб и Трость» æмæ «Разборчивая невеста». Лобановы ныхæстæм гæсгæ Дмитриев баснятæ бакаст æмæ Крыловмæ баздæхт: «Это истинный ваш род; наконец, вы нашли его». Крылов кæддæриддæр Лафонтены (кæнæ Фонтены, йехирдыгонау æй куыд хуыдта) уарзта æмæ, фæстæдæйрон дам-думтæм гæсгæ, хæрз æвзонгæй йæ тыхтæ ацы авторы сфæлдыстад тæлмацгæныны æвзæрста. Уыцы рæстæг баснятæ æмæ æмбисæндтæ модæйы сты, æмæ, гæнæн ис, Крылов уыцы рæстæг фæлвæрдта æрмæст тæлмац нæ, фæлæ ма Лафонтены æрмæг интерпретаци кæнын дæр. Хуымæтæг адæмон æвзаджы замманай дæсны, кæддæриддæр йæ хъуыды аполоджы пластикон формæйы равдисынæввонг, хъазгæмхасæн хуынджылæджы æмæ пессимизмы апологет Крылов æцæгæй дæр цыма раст баснятæ фыссынæн фæлдыст æрцыд, фæлæ, уæддæр, ныр дæр ма æххæстæй нæма раздæхт ацы сфæлдыстадон формæмæ; 1806-æм азы ныммыхуыр кодта æрмæст æртæ басняйы! 1807-æм азы фæзындысты йæ æртæ пьесæйы, уыдонæй дыууæ, Крыловы сатирикон дæсныйадæн дзуапп кæй лæвæрдтой, уыымæ гæсгæ сценæйыл тынг æнтыстджынæй æвæрд æрцыдысты. Уыдон уыдысты «Модная лавка» æмæ «Урок дочкам» (афæстаг уæгъдæй рафæзмыдта Мольеры «Смешные жеманницы»-йы сюжет). Дыууæ амынд пьесæйы сюжет дæр æнгæстæ рауад, æмæ уæды рæстæджы царды æууæлтæ æвдыста — уацмыстæ худтысты уæрæсейаг æхсæнад францусаг æгъдæуттæ куырмфæзмыд кæй кодта, ууыл. (Уыимæ худæг у æмæ дзы иу пьесæ йæхæдæг францусаг Мольеры мотивтæ кæй рафæзмыдта).
Мæлæт æмæ зианбавæрд
Иван Крылов фæзиан 1844-æм азы 9 (21) ноябры. Æфснайд æрцыд 13 (25) ноябры Алексадр Невскийы лаврæйы Тихвинаг уæлмæрдты. Зианы бон Крыловы æмбæлттæ æмæ зонгæтæ хъæргæнæн фыстæгтимæ райсой йæ басняты фæйнæ тома дæр. Чингуыты сæйраг фарсыл, маройджын мæскъы бын фыст уыд: «Приношение на память об Иване Андреевиче, по его желанию». Зиан хæппол рауад. Граф Орлов, паддзахады номдзыддæр адæмæн сæ иу, чырыны бын йæхæдæг бацыд, студенттæй иуы ассонгæ, æмæ табæт хаста.
Ис ахæм дзырддзæугæ думтæ, Крылов, зæгъгæ, æгæр бахæргæ тъæнгæздыхтæй фæзиан. Фæлæ æцæгæй та йæ мæлæты аххоссаг уыд дыууæварсон пневмонийæ.
Луккæ
Лу́ккæ (Lucca) у сахар Италийы, Луккæйы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Тосканæйы сахартæ
Силезийы воеводæйад
Силезийы воеводæйад (Województwo śląskie) у воеводæйад (административон иуæг) Польшæйы хуссары. Йæ административон центр у Катовице.
*
Хайфон
Хайфо́н (Hải Phòng) у стыр сахар Вьетнамы цæгаты. Ис Хонгхайы цæугæдоны дельтæйы.
Категори:Вьетнамы сахартæ
Тохсыртæ
Тохсыртæ (Тохсировы) сты ирон мыггаг.
Саулатæ
Фиппаинæгтæ
*
Тохсыртæ
Фиппаинæгтæ
*
Мæхъитæ (хъæу)
Мæхъитæ у хъæу Хуссар Ирыстоны Ленингоры районы. Ис Дзимыргомы.
Литературæ
Категори:Ленингоры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Гæлæутæ
Фиппаинæгтæ
*
Кореновск
Корено́вск (Кореновск) у сахар Краснодары крайы, Кореновсчы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Краснодары крайы сахартæ
Фæрниатæ (хъæу)
Фæрниатæ у хъæу Хуссар Ирыстоны Ленингоры районы. Ис Дзимыргомы.
Литературæ
Категори:Ленингоры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Гиотæ
Гиотæ (Гиоевы ) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Кантхо
Кантхо́ (Cần Thơ) у сахар Вьетнамы хуссары. Ис Меконджы цæугæдоны дельтæйы.
Категори:Вьетнамы сахартæ
Тæтæры донкъубал
Тæтæры донкъубал (Татарский пролив) у донкъубал Евразийæ æмæ Сахалины ’хсæн.
Фиппаинæгтæ
Категори:Донкъубалтæ алфавитмæ гæсгæ
Вольфсбург
Вольфсбург (Wolfsburg, Wulfsborg) у сахар Германы Дæллаг Саксонийы, машинæаразыны центртæй иу.
Фиппаинæгтæ
Категори:Дæллаг Саксонийы сахартæ
Цъиптаури
Литературæ
Категори:Ленингоры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Озургетийы муниципалитет
Категори:Гуырдзыстоны муниципалитеттæ
Баден-Баден
Ба́ден-Ба́ден (Baden-Baden) у сахар-курорт Германы. Ис Баден-Вюртемберджы ныгуылæны.
Фиппаинæгтæ
Категори:Баден-Вюртемберджы сахартæ
Ныгуылæн Проне
Фиппаинæгтæ
Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ Категори:Гуырдзыстоны цæугæдæттæ
Массæ (сахар)
Фиппаинæгтæ
Категори:Тосканæйы сахартæ
Дæллаг Силезийы воеводæйад
Дæллаг Силезийы воеводæйад (Województwo dolnośląskie, Wojewůdztwo dolnoślůnske) у воеводæйад (административон иуæг) Польшæйы хуссар-ныгуылæны. Йæ административон центр у Вроцлав.
Фиппаинæгтæ
*
Абинск
Фиппаинæгтæ
Категори:Краснодары крайы сахартæ
Хальберштадт
Фиппаинæгтæ
Категори:Саксони-Анхальты сахартæ
Босфор
Босфо́р (Βόσπορος, İstanbul Boğazı) у донкъубал Европæйæ æмæ Азийы ’хсæн.
Категори:Донкъубалтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Турчы донкъубалтæ
Дананг
Дана́нг (Đà Nẵng) у стыр сахар Вьетнамы.
Транспорт
Сахары цур ис æхсæнадæмон аэропорт.
Категори:Вьетнамы сахартæ
Фошань
Фоша́нь у сахары зылд Китайы. Ис Гуандуны провинцийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Гуандуны сахартæ
Æгкацаты Станислав
Æгкацаты Виталийы фырт Станислав (райгуырдис 2002-æм азы 9 январы Дзæуджыхъæуы) у ирон футболист, «Краснодары» дуаргæс.
Станислав Категори:Уæрæсейы футболисттæ Категори:Ирон спортсментæ Категори:Футболисттæ алфавитмæ гæсгæ
Кэрнс (Квинсленд)
Кэрнс (Cairns) у сахар Австралийы. Ис Квинсленды цæгаты.
Категори:Квинсленды сахартæ
Мальдонадо (сахар)
Мальдонадо (Maldonado) у Уругвайы сахар, Мальдонадойы департаменты административон центр.
Категори:Уругвайы сахартæ
Сулавеси
Сулаве́си (Sulawesi), историон вариант — Це́лебес у стыр сакъадах Индонезийы. Сакъадахы фæзуат у 174 600 км2.
Категори:Индонезийы сакъадæхтæ Категори:Сабыр фурды сакъадæхтæ
Базоан
Базоан (ბაზუანი) у хъæу Хуссар Ирыстоны Ленингоры районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ленингоры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Созæтæ
Созæтæ (Созиевы) сты ирон мыггаг.
Истори
Созæты фыдæлтæ фондз æфсымæры уыдысты Æндудтатæй. Цардысты Дæллаг Уыналы. Уырдыгæй алыгъдысты, ныр Цъамад кæм ис, уырдæм. Æфсымæртæ Созæ æмæ Кæсæби, стæй Уырым, Пага, Тотыкк уырдыгæй фæйнæрдæм фæлыгъдысты, фæлæ æрвадиуæг кæнынц абоны онг дæр. Æндудтайæ нырмæ цы фæлтæртæ рацыд, уыдон сты: Æндудта — Созæ — Хъази — Хъарадзау — Майрæм — Адзæба — Петр. Таурæгъмæ гæсгæ, Созæтæ æмæ Созайтæ æндæр æмæ æндæр мыггæгтæ сты. Созæтæ (Созиевы) цардысты Уæлладжыры комы; Созайтæ (Созаевы) сты Сындзыхъæуæй.
Фиппаинæгтæ
*
Цвиккау
Цвиккау (Zwickau, Šwikawa, Šwikawa) у сахар Германы Саксонийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Саксонийы сахартæ
Апшеронск
Апшеро́нск (Апшеронск) у сахар Краснодары крайы, Апшеронсчы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Краснодары крайы сахартæ
Сукре (департамент)
Су́кре (Sucre) у департамент Колумбийы. Йæ административон центр у сахар Синселехо.
Гæналы хох
Гæналы хох у хохы цъупп Цæгат Ирыстоны. Ис Гæналгомы.
Литературæ
Категори:Цæгат Ирыстоны хохы цъуппытæ
Сгæрæны дон
Сгæрæны дон (Скарон) у цæугæдон Цæгат Ирыстоны Дæргъæвсы комы, Мидæгрæбындоны фæрсагдон.
Литературæ
Категори:Цæгат Ирыстоны цæугæдæттæ Категори:Дæргъæвсы комы цæугæдæттæ
Пистоя
Писто́я (Pistoia) у сахар Италийы, Пистояйы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Тосканæйы сахартæ
Гæздæнты Булат
Гæздæнты Гаппойы фырт Булат (райгуырдис 1936-æм азы 22 июны Ольгинскæйы) у ирон дирижёр, композитор, фæндырдзæгъдæг, Уæрæсейы адæмон артист.
Цардафыст
Гæздæнты Булат райгуырдис 1936-æм азы 22 июны Цæгат Ирыстоны Ольгинскæйы.
Æддаг æрмæг
Булат Категори:Ольгинскæйы чи райгуырдис, уыдон Категори:Уæрæсейы Федерацийы сгуыхт артисттæ Категори:Уæрæсейы Федерацийы адæмон артисттæ Категори:Уæрæсейы дирижёртæ Категори:Уæрæсейы фæндырдзæгъдджытæ Категори:Дирижёртæ алфавитмæ гæсгæ
Хакодате
Хакода́те (函館市, Hakodate-shi) у Японы сахар. Ис Хоккайдойы префектурæйы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Японы сахартæ
Ног Гвиней
Ног Гвине́й (, хири-моту Niu Gini) у стыр сакъадах Сабыр фурды. Сакъадахы фæзуат у 786 000 км2.
Категори:Индонезийы сакъадæхтæ Категори:Сабыр фурды сакъадæхтæ
4 июлы
Ацы бон амардысты
Категори:Бонтæ
Боцуатæ
Боцуатæ (Боцоевы) сты ирон мыггаг.
Истори
Дзанæгаты Малсæгыл сæдæ дæс азы цыд. Уый куыд радзырдта, афтæмæй Бацуатæ сты Дзанæгатæй. Тырсымæ ацы мыггагæй фыццаг чи балыгъд, уый дардта даргъ боцъо æмæ йæ адæм уымæ гæсгæ схуыдтой Боцъо, йæ фæстагæтты та — Боцуатæ. Фæстæдæр Боцуатæй иу хæдзар ралыгъд Бæрзæфцæгмæ æмæ уым куыста дзæнгæрæгдзæгъдæг-фидиуæгæй. Уæды заманы иу мыггагæн дыууæ раны зæххы хæйттæ дæттæн кæй нæ уыд, уымæ гæсгæ бинонты хистæры Бидары номæй сæхи ныффыстой Бидартæй. Афтæ Дзæнæгатæй равзæрд дыууæ мыггаджы: Боцуатæ æмæ Бидартæ.
Литературæ
*
Таунсвилл
Та́унсвилл (Townsville) у сахар Австралийы. Ис Квинсленды цæгат-скæсæны.
Фиппаинæгтæ
Категори:Квинсленды сахартæ
Сагъой
Сагъой у хъæу Хуссар Ирыстоны Ленингоры районы. Ис Дзимыргомы.
Чысыл Польшæйы воеводæйад
Чысыл Польшæйы воеводæйад (Województwo małopolskie) у воеводæйад (административон иуæг) Польшæйы хуссары. Йæ административон центр у Краков.
Фиппаинæгтæ
Категори:Польшæйы административон дих
Медельин (нысаниуджытæ)
Медельи́н (Medellín):
Бакæлæн
Бакæлæн  — сурзæххы арф чи бацæуы, фурды, денджызы кæнæ цады уыцы хай.
Фиппаинæгтæ
*
Хъалатæ
Хъалатæ (Калаевы) сты ирон мыггаг.
Истори
Раджы кæддæр Хъалатæй иу æфсымæр фæтуджджын æмæ ралыгъд йæ цæрæн бынат Тырсыйы комæй. Фыццаг йæхи æрæмбæхста йæ туджджынтæй Уæлладжыры комы Тури æмæ Мызуры, стæй уырдыгæй фæлыгъд Дыгурмæ æмæ æрцард Фæрæскъæтты. Уым Хъала бинонтæ æркодта, стæй алыгъд Уæллагкоммæ æмæ æрцард Гæлиаты.
Литературæ
*
Сесар (департамент)
Сеса́р (Cesar) у департамент Колумбийы. Йæ административон центр у сахар Вальедупар.
Фиппаинæгтæ
Категори:Колумбийы департаменттæ
Белореченск
Белоре́ченск (Белореченск) у сахар Краснодары крайы, Белореченсчы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Краснодары крайы сахартæ
Медельин (Испани)
Медельи́н (Medellín, Medellín) у муниципалитет Испанийы. Ис Бадахосы провинцийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Испанийы сахартæ
Колумби (Миссури)
Колу́мби (Columbia) у сахар АИШ-ы, Миссурийы штаты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Миссурийы сахартæ
Алиев, Азер Илгар оглы
Азе́р Илгар оглы Али́ев (Azər İlqar oğlu Əliyev; райгуырдис 1994-æм азы 12 майы Безаклойы, Гуырдзыстон ) у уæрæсейаг футболист, футболон клуб «Уфа»-йы æрдæгхъахъхъæнæг.
Карьерæ
Алиев у красноярскаг футболы хъомылгæнинаг. 9 азы йыл куы цыдис, уæд хъазынмæ æрбацыдис сывæлæтты спорты скъоламæ (ДЮСШ №2, Красноярск) æмæ дзы хъазыдис 16 азы онг, йæ тренер уыдис Алексей Лазаренко. Уый фæстæ æрыгон лæппу йæхи ссардта ФК «Енисей»-ы дублёрон сконды. 2013-æм азы фæззæджы арендæмæ ацыдис дыккаг дивизионы клуб «Сахалин»-мæ, хорз равдыста дзы йæхи, бакъуырдта æхсæз пуртийы дæс хъазты.
2015-æм азæй хъазыдис «Енисей»-йы сæйраг сконды. Уыцы клубы тыххæй ахъазыдис 89 матчы, бакъуырдта 6 пуртийы.
2016-æм азы фехъусын кодта, Азербайджаны иугонд командæйы хъазын æй кæй фæнды, уый тыххæй. Футболистæн ис Азербайджаны граждандзинад, кæд æмæ Гуырдзыстоны райгуырдис, уæддæр. Куыд ахицæн ацы фæндиаг, нæма бæрæг у.
2017-æм азы сæрды хъазынмæ рацыдис Самарæйы клуб «Крылья Советов»-мæ. Уыцы командæйы сконды йæ къухы бафтыд премьер-лигæмæ схизын, уыцы ахсджиаг сезоны дæргъы алы 38 матчы дæр хъазыдис Алиев. Командæйы ног статусы, премьер-лигæйы, ахъазыдис æрмæстдæр иунæг хъазт — 2018-æм азы 11 августы «Ростов»-ы ныхмæ. Уыцы азы августы рацыдис ФК «Уфа»-мæ, уый дæр Уæрæсейы уæлдæр дивизионы архайы.
2020-æм азы 9 июлы Азер хъазыдис æнæхъæн матч, 90 минуты, клуб «Ростов»-ы ныхмæ. Журналисттæн куыд загъта, алы хатт дæр уымæ у цæттæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Уæрæсейы футболисттæ Категори:Дманисы муниципалитеты чи райгуырдис, уыдон Категори:ФК «Енисей»-йы хъазджытæ Категори:ФК «Сахалин»-ы хъазджытæ Категори:ФК «Крылья Советов»-ы хъазджытæ Категори:ФК «Уфа»-йы хъазджытæ
Тегатæ
Тегатæ (Тегаевы) сты дыгурон мыггаг.
Истори
Тегатæ Дыгуры коммæ, æрбафтыдысты Уæлладжыры комæй. Æрцардысты Æхсæуы хъæуы. Ам сæхи Телехъурты мыггагимæ балымæн кодтой æмæ, кæд тугæй хæстæг нæ уыдысты, уæддæр бирæ рæстæджы кæрæдзиимæ фæцардысты лымæн æмæ уарзонæй.
Литературæ
*
Садзегур
Садзегур (საძეგური პირველი) у хъæу Хуссар Ирыстоны Ленингоры районы.
Акопян, Арам Хачатуры фырт
Ара́м Хачату́ры фырт Акопя́н (Արամ Խաչատուրի Հակոբյան; райгуырдис 1979-æм азы 15 августы Ереваны, Сомихы ССР, ССРЦ) у сомихаг футболист, размæбырсæг, тренер. Хъазыдис национ иугонд командæйы, «Спартак»-ы (Ереван), «Бананц»-ы, «Улисс»-ы æмæ «Импульс»-ы. У Акопян Арайы æфсымæр.
Клубон карьерæ
Арам йæ карьерæ байдыдта Арташаты клуб «Двин»-ы, йе ’фсымæр Араимæ хъазыдис иумæ. Афæдз фæстæ та Ара ацыдис Дзæуджыхъæуы «Алани»-мæ, Арам та — «Цемент»-мæ. Чысыл фæстæдæр йæ кæстæр æфсымæр дæр уыцы командæмæ æрбацыдис.
Уыцы клубы Арам хъазыдис 2002-æм азы онг, клуб йæ ном «Спартак»-мæ куы аивта, уæдмæ. Уый фæстæ футболист ралыгъдис Украинæмæ æмæ дзы хъазыдис Алчевскы клуб «Сталь»-ы. 2005-æм азы раздæхтис йæ сомихаг клубмæ (кæцы «Бананц» хуыйнын райдыдта) æмæ дзы хъазыдис 51 хъазты дыууæ азы дæргъы, 37 пуртийы бакъуырдта. .
2011-æм азы 19 июлы футболист фехъусын кодта, йæ хъазæджы карьерæ кæй фæцис, уый тыххæй. .
Харгейсæ
Харге́йсæ (Hargeysa, هرجيسا) у сахар Африкæйы, æнæбанымад паддзахад Сомалиленды сæйраг сахар.
Акопян, Арам Хачатуры фырт
Иугонд командæйы мидæг
Иугонд командæмæ Арамы райстой 2000-æм азы, «Аракс»-ы ма куы хъазыдис, уæд. Уыцы аз ахъазыдис 4 хъазты, стæй фондз азы дæргъы иугонд командæйы нал хъазыдис.
Харгейсæ
Категори:Сомалийы сахартæ Категори:Сомалиленды сахартæ
Акопян, Арам Хачатуры фырт
Иугонд командæйы мидæг
Акопяны æнтыстджын хъазт «Бананц»-ы иугонд командæйы тренертæн ахæм хъомыс радта, æмæ йæ фæстæмæ æрбахуыдтой командæмæ. Арам Акопян иугонд командæйы ахъазыдис 16 матчы æмæ дзы бакъуырдта иу пурти (Андорæйы командæйы дуармæ).
Æддаг æрмæг
Категори:Сомихы футболисттæ Категори:Сомихы иугонд командæйы хъазджытæ футболæй Категори:ФК ЦСКА Ереваны хъазджытæ Категори:ФК «Спартак» Ереваны хъазджытæ Категори:ФК «Двин»-ы хъазджытæ Категори:ФК «Улисс»-ы хъазджытæ Категори:ФК «Импульс»-ы хъазджытæ Категори:ФК «Алашкерт»-ы хъазджытæ
Галюгаевская
Галюгаевская (Галюгаевская) у станицæ Стъараполы крайы Курскаяйы районы. Бындурæвæрд æрцыдис 1770-æм азы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Курскаяйы районы цæрæнрæттæ
Битарты Зоя
Битарты Александры чызг Зоя (райгуырдис 1942-æм азы 4 июлы Ленингоры районы Гарубаны хъæуы) — филологон зонæдты кандидат, профессор, Хетæгкаты Къостайы номыл паддзахадон премийы лауреат.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ленингоры районы чи райгуырдис, уыдон Категори:Хуссар Ирыстоны ахуыргæндтæ Зоя
Дадæгатæ
Дадæгатæ (Дадагоевы, Дадаговы) сты ирон мыггаг.
Истори
Мыггагон таурæгъмæ гæсгæ, Дадæгатæ, Хъалæгатæ æмæ Бадзиатæ хæрз æрвадæлтæ сты. Сæ фыдæлтæ æртæ æфсымæры уыдысты: Дадæг, Хъалæг æмæ Бадзи. Уыдонæй алчидæр йæхæдæг смыггаг кодта. Сæ фыд уыд Цымыти, цард Стыр Дыгуры хъæуы. Бынат йæ зæрдæмæ нæ цыд. Цуаны ацыд æмæ бахауд, ныр Цымыти кæм ис, уырдæм. Бынат цæрынæн йæ зæрдæмæ фæцыд æмæ ардæм æрлыгъдис.
Литературæ
*
Силвиш
Си́лвиш (Silves, ) у сахар Португалийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Португалийы сахартæ
Аргентинæйы административон дих
Аргентинæйы ис 23 провинцийы æмæ автономон сæйраг сахар:
Быдырон мыст
Быдырон мыст   (Apodemus agrarius) у мыстыты хуыз.
Фиппаинæгтæ
Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Лекко
Фиппаинæгтæ
Категори:Ломбардийы сахартæ
Цоцолты дон
Цоцолты дон у цæугæдон Гуырдзыстоны Тырсыгомы, Терчы фæрсагдон.
Стыр Польшæйы воеводæйад
Стыр Польшæйы воеводæйад (Województwo wielkopolskie) у воеводæйад (административон иуæг) Польшæйы. Йæ административон центр у Познань.
Цоцолты дон
Литературæ
Категори:Тырсыгомы цæугæдæттæ Категори:Терчы фæрсагдæттæ
Стыр Польшæйы воеводæйад
*
Æвгарстау хох
Æвгарстау хох у хохы цъупп Тырсыгомы.
Литературæ
Категори:Тырсыгомы хæхтæ Категори:Гуырдзыстоны хæхтæ
Маккай (Квинсленд)
Макка́й (Mackay) у сахар Австралийы. Ис Квинсленды скæсæны.
Категори:Квинсленды сахартæ
Балакен
Балакен, вариант: Белекан (Balakən, Bilkan) у сахар Азербайджаны, Балакены районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Азербайджаны сахартæ
Дарбинян, Армен Размичы фырт
Арме́н Размичы фырт Дарбиня́н (Արմեն Ռազմիկի Դարբինյան; райгуырдис 1965-æм азы 23 январы Ленинаканы, Сомихы ССР, ССРЦ) — сомихаг политикон æмæ паддзахадон архайæг, Республикæ Сомихыстоны Национ зонадон академийы уæнг, экономикæйы зонæдты доктор, профессор.
«Экономикæ æмæ транзиты цы бæстæтæ ис, уыдоны политикæ»-йы курсы автор; ÆФВ (Æхсæнадæмон Валютон Фонд) æмæ ÆБ-йы сæйраг эксперт экономикон реформæты æмæ æхсæнадæмон финансты хайады; паддзахадон хорзæхы кавалер, майдантæ; Мовсес Хоренацийы номыл — бирæазон æмæ намысджын куысты тыххæй Сомихы хæдбардзинад расидыны 18 афæдзы боныл æмæ Хæлардзинады Орден УФ-хæлардзинады æмæ нациты æмгуыстады фидаркæныны цы стыр бавæрд бакодта, уый тыххæй. Йæ бæрзонд æнтыстыты тыххæй экономикæйы æмæ Уæрæсейы зонадон потенциалы рарæзты, дыууæ паддзахады ’хсæн сабырдзинад æмæ хæлардарæг ахастытæ сфидар кæныны хъуыддагмæ хайбавæрды тыххæй. Уæрæсе-Сомихаг университеты бындурæвæрды 20 афæдзы боныл профессор Армен Дарбиняны схорзæхджын кодтой фыццаг къæпхæны Орденæй “За заслуги перед Отечеством”.
1981—1986-æм æзты ахуыр кодта æмæ фæци экономикон факультет М.В. Ломоносовы номыл Мæскуыйы паддзахадон университеты.
1986—1989-æм æзты — МПУ-йы аспирант. Экономикон зонæдты кандидат.
1989—1991-æм æзты — «финанстæ ’мæ кредиты» кафедрайы ассистент МПУ-йы экономикон факультеты.
1989—1992-æм æзты — Сомихы минæварад Мæскуыйы, экономикон хайады специалист, стæй управленийы сæрдары хæдивæг, экономикон политикæйы управленийы сæрдар. Республикæ Сомихыстоны æххæстбарджын минæвар Мидпаддзахадон комиссийы ССРЦ-йы æддагон хæс снывыл кæныны тыххæй.
1992—1994-æм æзты — æддагон базарад «Армениторгы» Сомихаг цæдисы генералон сæрдар.
1994—1997-æм æзты — Сомихы Централон Банчы сæрдары фыццаг хæдивæг. Республикæ Сомихыстоны банчы закъондæттынады æмæ нормативон бакасты банчы архайады фæдыл концепцийы автортæй сæ иу.
1997—1998-æм æзты — Сомихы финансты æмæ экономикæйы министр.
1998—1999-æм æзты — Сомихы премьер-министр.
Йæ разамынды рæстæджы сарæзтауыд Сомихы нæуæг æмбæстагон кодекс. Зындгонд уыд куыд эффективон менеджер æмæ реформаторты командæйы лидер.
1999 (июнь)—2000 (февраль) æзты — Сомихы экономикæйы министр.
2000-æм азæй — Уæрæсе-Сомихы университеты æмсæрдариуæг æмæ «Адæймаджы рарæзты æхсæнадæмон центры» сæрдар (Ереван).
2001-æм азæй — Уæрæсе-Сомихы паддзахадон университеты ректор.
2005-æм азы бахъхъахъæдта докторон диссертаци «Мæскуыйы Экономикон рарæзты модель: Сомихы равзæрст»-ы темæйыл.
2006-æм азæй — Уæрæсейы æхсæнадæмон информацийы агенство«РИА Новости»- йы экспертон уынæффæйы уæнг.
Æрвитæнтæ
Категори:Сомихы политиктæ Категори:Сомихы ахуыргæндтæ
Горячий Ключ
Горячий Ключ (Горячий Ключ) у сахар Краснодары крайы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Краснодары крайы сахартæ
Толимæ
Толи́мæ (Tolima) у департамент Колумбийы. Йæ административон центр у сахар Ибаге.
Фиппаинæгтæ
Категори:Колумбийы департаменттæ
Бадахос
Бадахо́с (Badajoz, Baajós) у сахар Испанийы, Бадахосы провинцийы административон центр. Ис Испани æмæ Португалийы тæккæ арæныл.
Фиппаинæгтæ
Категори:Испанийы сахартæ
Астæуккаг Проне
Астæуккаг Проне кæнæ Оконайы Проне (შუა ფრონე) у цæугæдон Хуссар Ирыстоны æмæ Гуырдзыстоны, Пронейы фæрсагдон.
Фиппаинæгтæ
Категори:Хуссар Ирыстоны цæугæдæттæ Категори:Гуырдзыстоны цæугæдæттæ
Красное Село
Кра́сное Село́ («сырх хъæу») у Бетъырбухы горæтгæрон. Ис Красное Селойы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Бетъырбухы горæтгæрæттæ
Чуды цад
Чуды цад (Чудское озеро, Peipsi järv) у стыр æдзæх цад Европæйы, Чуд-Псковы цады хай.
Фиппаинæгтæ
Категори:Цæдтæ алфавитмæ гæсгæ
Цæргæстæ (мыггаг)
Цæргæстæ кæнæ Цæргæсатæ  (Царгасовы) сты ирон мыггаг.
Хъарабугъатæ, Таймазтæ æма Хъантемуртæ равзурдæнцæ Цæргæсати муггагæй. Хъарабугъа, Таймаз æма Хъантемур адтæнцæ Цæргæсати Цæргæси æртæ фурти, райгурдæнцæ Дигори коми Къуссуй гъæуи. Сæ лæгти карæмæ ку исхъæрттæнцæ æнсувæртæ, уæд уоститæ ракурдтонцæ, хецæнтæй æрцардæнцæ æма сæ муггæгтæ сæхе нæмттæбæл искодтонцæ. Уотемæй Къуссуй гъæуи фæззиндтæнцæ, уæлдæр ке кой кæнæн, еци æртæ муггаги.
Фиппаинæгтæ
*
Кобестæ
Кобестæ (Кобесовы, ქობესაშვილი) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Сондрио
Фиппаинæгтæ
Категори:Ломбардийы сахартæ
Ковровы район
Ковровы район (Ковровский район) у Владимиры облæсты муниципалон район. Йæ административон центр у Ковров.
Фиппаинæгтæ
*
Боулинг-Грин (Кентукки)
Боулинг-Грин (Bowling Green) у Кентуккийы сахар, Уоррены зылды административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Кентуккийы сахартæ
Сахъмантæ
Сахъмантæ (Сакмановы) сты ирон мыггаг.
Ададжы дон (Тырсыгом)
Ададжы дон у цæугæдон Гуырдзыстоны Тырсыгомы.
Сахъмантæ
Фиппаинæгтæ
*
Ададжы дон (Тырсыгом)
Литературæ
Категори:Тырсыгомы цæугæдæттæ
Борщёв
Борщёв (Борщів) у сахар Украинæйы Тернополы облæсты.
Категори:Тернополы облæсты сахартæ
Гусар (сахар)
Гусар, раздæры — Кусары (Qusar, КцӀар) у сахар Азербайджаны, Гусары районы административон центр. Æрбынат кодта паддзахады цæгаты.
Категори:Азербайджаны сахартæ
Мецъитæ
Мецъитæ кæнæ Мецъытæ (Мециевы) сты ирон мыггаг.
Равзæрд
Уыдысты Зæнджыатæй. Абысалтæ цардысты Уæллагкомы. Сæ иу бæгъæмсæрæй Сындзыхъæумæ æрбафтыд. Уæд Зæнджиатæй Куыцыкк æрбацыди Мызурæй. Бадтысты Хъуыбадты уазæгдоны. Абысалтæй Дзанхот разылд æмæ бадзырдта Куыцыккмæ, мæ къухыл мын дон æркæн, зæгъгæ. Куыцыкк куы нæ рахаста дон, уæд æй уый ныццавта. Уый фæстæ йæ Куыцыкк амардта. Уырдыгæй Куыцыкк фæстæмæ ралыгъд. Уæдмæ Хъуыбадтæ фæфæдис кодтой, цæмæй Куыцыккы амардтаиккой. Уый фæдыл сæ фыдæлы ном Мецъи кæй хуынд, уымæ гæсгæ систы Мецъитæй, сæ мыггаг аивтой.
Фиппаинæгтæ
*
Гру
Гру:
Потоси (департамент)
Потоси́ (Potosí) у департамент Боливийы. Йæ административон центр у сахар Потоси.
Доцитæ
Доцитæ кæнæ Дочитæ (Доциевы, Доцеевы, Дочиевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Меридæ (Испани)
Ме́ридæ (Mérida, Méria) у сахар Испанийы, Эстремадурæйы административон центр.
Потоси (департамент)
Категори:Боливийы департаменттæ
Меридæ (Испани)
Фиппаинæгтæ
Категори:Испанийы сахартæ
Франц-Иосифы зæхх
Франц-Иосифы зæхх (Земля Франца-Иосифа) у архипелаг Цæгат Ихджын фурды.
Категори:Сакъадæхты къордтæ алфавитмæ гæсгæ
Арсы ком (Тырсыгом)
Арсы ком у ком Тырсыгомы, цæугæдон Арскомдоны дæргъмæ.
Литературæ
Категори:Тырсыгомы кæмттæ
Варесе
Варе́се (Varese, Varés) у сахар Цæгат Италийы, Варесейы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ломбардийы сахартæ
Антилы сакъадæхтæ
Анти́лы сакъадæхтæ кæнæ Карибы сакъадæхтæ сты сакъадæхты къорд Карибы денджызы æмæ Мексикæйы бакæлæны.
Фиппаинæгтæ
Категори:Сакъадæхты къордтæ алфавитмæ гæсгæ
Чортков
Чортко́в (Чортків) у сахар Тернополы облæсты, Чортковы районы административон центр.
Окросопели
Окросопели (ოქროსოფელი) у хъæу Гуырдзыстоны Карелы муниципалитеты.
Чортков
Фиппаинæгтæ
Категори:Тернополы облæсты сахартæ
Окросопели
Цардысты дзы Хъуылымбегтæ, Богъитæ, Тасойтæ, Джиотæ, Гаглойтæ, Цыбыртæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Карелы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Тохтæ (хъæу)
Литературæ
Категори:Ленингоры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Хъусхæмайхуæ
Хъусхæмайхуæ (Кусхо-Майхо, Кусхомайхо) уыдис хъæу Цæгат Ирыстоны Æрæфы районы.
Къозы дон (Цæгат Ирыстон)
Къозы дон кæнæ Къодзы комы дон у цæугæдон Цæгат Ирыстоны Алагиры районы, Зымæгондоны фæрсагдон.
Фиппаинæгтæ
Категори:Цæгат Ирыстоны цæугæдæттæ Категори:Мамысонгомы цæугæдæттæ
Хъæрæуы рагъ
Литературæ
Категори:Цæгат Ирыстоны хæхтæ
Шрусбери
Шру́сбери (Shrewsbury) у Англисы сахар, Шропширы графады административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Англисы сахартæ
Шеки
Шеки́ (Şəki) у сахар Азербайджаны цæгат-ныгуылæны, Шекийы районы административон центр.
Аликанте
Алика́нте (Alicante, Alacant) у сахар Испанийы, Аликантейы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Испанийы сахартæ
Люблины воеводæйад
Люблины воеводæйад (Województwo lubelskie) у воеводæйад (административон иуæг) Польшæйы скæсæны. Йæ административон центр у Люблин.
Фиппаинæгтæ
*
Монтсеррат
Монтсерра́т (Montserrat) у Стыр Британийы фæсденджызон территори Карибы денджызы.
Абаза-Хабль
Аба́за-Хабль (Абаза Хӏабла, Абазэ Хьэблэ) у хъæу Хъæрæсе-Черкесы Адыге-Хаблы районы.
Монтсеррат
*
Абаза-Хабль
Фиппаинæгтæ
Категори:Адыге-Хаблы районы цæрæнрæттæ
Хачмаз
Хачмаз (Xaçmaz) у сахар Азербайджаны цæгаты, Хачмазы районы административон центр.
Категори:Азербайджаны сахартæ
Лоди
Фиппаинæгтæ
Категори:Ломбардийы сахартæ
Æвзæндаг
Æвзæндаг (æвзонг + дуаг/дауæг) у кувæндон (стыр дур) Куырттаты комы Къорайы сæрмæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон мифологи Категори:Куырттаты ком
Нефтегорск
Нефтего́рск:
Перечин
Перечи́н (Перечин, Perecseny, Perezindorf, Perečín, Perečany) у сахар Украинæйы Фæскарпаты облæсты. Ис Ужгороды районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Фæскарпаты облæсты сахартæ
Цъыфтæ
Цъыфтæ у Цъæйы сыхтæй иу. Ис Цъæйы комы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Алагиры районы цæрæнрæттæ Категори:Цъæйы ком
Фару
Фа́ру (Faro, ) у сахар Португалийы, Алгарвийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Португалийы сахартæ
Нефтегорск (Самарæйы облæст)
Нефтего́рск (Нефтегорск) у сахар Уæрæсейы Самарæйы облæсты, Нефтегорсчы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Самарæйы облæсты сахартæ
Джорджтаун (Кайманы сакъадæхтæ)
Джорджтаун (George Town) у Кайманы сакъадæхты сæйраг сахар.
Дзускуатæ
Дзускуатæ кæнæ Дзускатæ (Дзускаевы, Жускаевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Уæллаг Гру
Уæллаг Гру (ზემო ღრუ) у хъæу Хуссар Ирыстоны Ленингоры районы.
Литературæ
Категори:Ленингоры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Дауидтæ
Дауидтæ (Давидовы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Дзоттæ
Дзоттæ (Дзотовы) сты дыгурон мыггаг.
Аликанте (провинци)
Алика́нте (Alicante, Alacant) у провинци Испанийы Валенсийы.
Дзоттæ
Истори
Ацы мыггаг равзæрд Уæлладжыры комы, Зæрæмæджы Магкæты мыггагæй. Магкæтæй, дам, иу лæг Уæлладжыры комы кæимæдæр фæтуджджын, æмæ уымæ гæсгæ ралыгъд Дыгуры коммæ, Стыр Дыгурмæ. Ам æй Сосрантæ суазæг кодтой, ус ын ракуырдтой, райгуырд ын фырт Сосран. Сосран дæр Сосрантæм слæг, уымæн дæр ус æрхастой. Уый фæстæ уый æд бинонтæ алыгъд Хæнæзы хъæумæ. Райгуырд ын дыууæ фырты — Хъуыбады æмæ Налухъ. Хъуыбадыйæн райгуырд фырт — Тасо. Кæд Тасо Магкæтæй уыд, уæддæр йæ мыггаг аивта Дзоттæй, æвæццæгæн, сæ рагон фыдæлтæй иу æфсымæры ном — Дзот кæй хуынд, уымæ гæсгæ.
Литературæ
*
Аликанте (провинци)
Фиппаинæгтæ
Категори:Валенсийы провинцитæ
Варми-Мазурийы воеводæйад
Варми-Мазурийы воеводæйад (Województwo warmińsko-mazurskie) у воеводæйад (административон иуæг) Польшæйы цæгат-скæсæны. Йæ административон центр у Ольштын.
Фиппаинæгтæ
*
Хадыженск
Фиппаинæгтæ
Категори:Краснодары крайы сахартæ
Орбассано
Фиппаинæгтæ
Категори:Пьемонты коммунæтæ
Шефа-Амр
Шефа-Амр кæнæ Шефарам (شفاعمرو, Šafā ʻAmr, שְׁפַרְעָם, Šəfarʻam) у сахар Израилы цæгаты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Израилы сахартæ
Иршавæ
Ирша́вæ (Іршава) у сахар Украинæйы Фæскарпаты облæсты. Ис Хусты районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Фæскарпаты облæсты сахартæ
Нытвæ
Ны́твæ (Нытва) у сахар Пермы крайы, Нытвæйы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Пермы крайы сахартæ
Картье
Картье́ (Cartier):
Пави (сахар)
Пави́ (Pavia, Pavia) у сахар Цæгат Италийы, Павийы провинцийы административон центр.
Хачмазы район
Хачмазы район (Xaçmaz rayonu) у Азербайджаны районтæй иу, паддзахады цæгаты. Районы административон центр у сахар Хачмаз.
Пави (сахар)
Фиппаинæгтæ
Категори:Ломбардийы сахартæ
Хачмазы район
Фиппаинæгтæ
Категори:Азербайджаны районтæ
Гудацъуер
Гудацъуер у хъæу Хуссар Ирыстоны Ленингоры районы.
Литературæ
Категори:Ленингоры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Чегемы æхсæрдзæнтæ
Чегемы æхсæрдзæнтæ — æрдзон фенддаг, цæугæдæттæ Адайсу, Сакал-Туп æмæ Каяарты цы къорд æхсæрдзæны æмбæлы, уыдоны иумæйаг ном. Æмткæй амынд дæттæ æппынфæстаг бакæлынц, Чегемы цæугæдонмæ. Сæ баиуы бынат æрхастой Чегемы районмæ; Кæсæг-Балхъары Республикæ, Уæрæсе. Амынд фенддæгтæм хæстæгдæр цæрæнрæттæ сты хъæутæ Дæллаг Чегем æмæ Хушто-Сырт. Егъау кæй схонæн ис, ахæм бынæттæй та æхсæрдзæнтæм хæстæгдæр у горæт Чегем, йæ централон район у æрдзон диссагæй 44 километры дæрддзæф. Республикæйы сæйраг сахар, Налцыкк, æрбынат кодта 55 километры дарддæр.
Дзогкатæ
Дзогкатæ (Дзогкаевы) сты ирон мыггаг.
Истори
Дзогкатæ Уæлладжыры комæй рацыдысты, Æрхоны хъæуæй. Дзогк хуынди, мыггаг кæй номæй рацыд, уыцы лæг. Уыдон цыппар æфсымæры уыдысты: Дзогк, Гаппо, Къарджи, Годжи. Гъе уыдоны нæмттæй рауад ног мыггæгтæ. Сæ фылдæр алыгъди Туркмæ. Ам ма дзы цы гыццыл аззад, уыдон Æрхонæй Куырттаты коммæ раивтой. Хидыхъусы æрцардысты. Уым чи æрцарди, уыдон уыдысты Хæлын æмæ Быдзо. Годжи дæр уым æрцарди æмæ йæ номыл мыггаг рацыд.
Литературæ
*
Адетæ
Адетæ (Адеевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Курганинск
Курга́нинск (Курганинск) у сахар Краснодары крайы, Курганинсчы районы административон центр.
Бискайы бакæлæн
Биска́йы бакæлæн (golfo de Vizcaya, golfe de Gascogne, Bizkaiko Golkoa, Golfu de Bizkaia, golfo de Biscaia, golf de Gasconha, Pleg-mor Gwaskogn) у бакæлæн Атлантикон фурды.
Фиппаинæгтæ
Категори:Бакæлæнтæ алфавитмæ гæсгæ
Валенси (провинци)
Валенси (Valencia, València) у провинци Испанийы Валенсийы.
Курганинск
Фиппаинæгтæ
Категори:Краснодары крайы сахартæ
Сунжæйы район
Сунжæйы район:
Акъуатæ
Акъуатæ кæнæ Акъатæ (Акоевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Мингечаур
Мингечаур кæнæ Мингечевир (Mingəçevir) у сахар Азербайджаны, Къуары доны был.
Фиппаинæгтæ
Категори:Азербайджаны сахартæ
Синиш
Си́ниш (Sines ) у сахар æмæ порт Португалийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Португалийы сахартæ
Свалявæ
Сваля́вæ (Свалява, Сол'ява, Szolyva, Svaľava) у сахар Украинæйы Фæскарпаты облæсты. Ис Мукачевойы районы.
Кунео
Ку́нео (Cuneo, Coni) у сахар Италийы цæгат-ныгуылæны, Кунеойы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Пьемонты сахартæ
Цагъайрæгты Стыр цад
Цагъайрæгты Стыр цад (Great Slave Lake, Grand Lac des Esclaves, догриб Tıdeè) у стыр цад Канадæйы, Цæгат Америкæйы къуырфдæр цад (йæ арфдзинад у 614 м).
Фиппаинæгтæ
Категори:Канадæйы цæдтæ
Лысьвæ
Фиппаинæгтæ
Категори:Пермы крайы сахартæ
Бицатæ
Бицатæ (Бицаевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Фрозиноне (провинци)
Фрозиноне (Provincia di Frosinone) у провинци Италийы. Йæ административон центр у Фрозиноне.
Категори:Лациойы провинцитæ
Милоны хох
Фиппаинæгтæ
Категори:Гуырдзыстоны хæхтæ Категори:Хиу
Кастельон (провинци)
Кастельон (Castellón, Castelló) у провинци Валенсийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Валенсийы провинцитæ
Италийы сахарты номхыгъд
Италийы сахартæ:
Цуанон æвзаг
Цуанон æвзаг кæнæ цуанæтты æвзаг — цуаны кæмæй пайда кæнынц, ахæм хицæн æвзаг, цуанон терминтæ дзы хуынд цæуынц фæсномыгæй. Зæгъæм, ирон цуанæттæ хъæддаг хуыйы бæсты дзырдтой «ссырджын», арсы хуыдтой «зылынвад», саджы «сыкъаджын» æмæ аф.д. Цуанæтты æвзаг дæр бирæ æндæр магион мадзæлтты хуызæн фæзынд цуан фæрæстмæ кæныны тыххæй: фæсномыг ныхасы руаджы ирон цуанæттæ хъавыдысты сæ фæндтæ Æфсатийæ æмæ, цуан цы сырдтыл кодтой, уыдонæй басусæг кæнын.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон æвзаг Категори:Кавказы сусæг æвзæгтæ
Новокубанск
Новокуба́нск (Новокубанск) у сахар Краснодары крайы, Новокубансчы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Краснодары крайы сахартæ
Бзартæ
Бзартæ кæнæ Бузартæ (Бзаровы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Сосрантæ
Сосрантæ (Сосрановы) сты дыгурон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Цæгæры рагъ
Цæгæры рагъ у хохы рагъ Бадæй Дæйыхъæуы ’хсæн.
Серноводскоейы район
Серноводскоейы район, 2019-æм азы агъоммæ: Сунжæйы район (Серноводский район; Эна-Хишкан кIошт) у район Цæцæны ныгуылæны.
Фучжоу
Фиппаинæгтæ
Категори:Китайы сахартæ
Серноводскоейы район
Фиппаинæгтæ
*
Цæгæры рагъ
Литературæ
Категори:Цæгат Ирыстоны хæхтæ Категори:Бады ком
Рыныбардуаг
Рыныбардуаг кæнæ Рыны бардуаг, Ныры бардуаг — раздæр-иу Ирыстоны арæх чи фæзынд æмæ ахæлиу, уыцы рынты бардуаг ирон мифологийы. Ирон адæм куыд æнхъæлынц, афтæмæй Рыныбардуаг у æвирхъау цæрæгой, нæй йын бæлвырд хуыз. Хицæн æууæлтæ æмæ сæрмагонд миниуджытæй хайджын кæй у, уымæ гæсгæ йын нæй бæлвырд кувæн бон кæд иуæй-иу хъæуты йæ номыл кувæндæттæ ис, уæддæр. (Æрмæст Цъамады хъæубæстæ иннæ хъæутæй хъауджыдæр алы аз дæр Рыныбардуаджы номыл кодтой куывд æмæ йын æргæвстой нæл фыс йæ кувæндоны, хъæумæ ’ввахс). Æмтгæй райсгæйæ, æгас Ирыстоны Рыныбардуагæн табу кодтой æмæ дзуары фæтк æмæ æгъдаумæ гæсгæ куывтой æрмæстдæр уæд, æмæ-иу адæмыл рын куы сыстад, куы ахæлиу.
Æрси
Æрси (Veronica chamaedrys; Вероника дубравная) у бирæазон кæрдæг зайæгой.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Биеллæ
Биеллæ (Biella) у сахар Италийы цæгат-ныгуылæны, Биеллæйы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Пьемонты сахартæ
Рыныбардуаг
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон мифологи
Теплице
Те́плице (Teplice, Teplitz) у сахар Чехийы. Ис Устийы крайы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Чехийы сахартæ
Уæллаг цад
Уæллаг цад (Lake Superior, Lac Supérieur, ) у цад Цæгат Америкæйы, Стыр цæдты системæйы стырдæр цад.
Фиппаинæгтæ
Категори:АИШ-ы цæдтæ Категори:Канадæйы цæдтæ
Теруэль (провинци)
Теруэ́ль (Teruel, Tergüel) у провинци Испанийы Арагоны. Йæ административон центр у Теруэль.
Фиппаинæгтæ
Категори:Арагоны провинцитæ
Дзодзатæ
Дзодзатæ (Дзодзаевы) сты дыгурон мыггаг.
Истори
Хистæртæ куыд дзурынц, уымæ гæсгæ Дзодзатæн сæ фыдæл Доныфарсмæ æрлыгъд Гуырдзыстонæй. Ууыл мыггагæй бирæтæ нæ разы кæнынц, хонынц сæхи рагон алантæй. Таурæгъмæ гæсгæ Дзодзаты фыдæлы ном уыд Кермен. Кермен Доныфарсы хъæуы цæргæйæ ракуырдта къумбултыхъæуккаг Тахъазты чызджы. Уымæй йын райгуырд æртæ фырты: Дзодза, Агко æмæ Хуасдзау. Дзодзайæн уыд дыууæ фырты: Хъуыбады æмæ Хъауырбег. Хуасдзау алыгъд Туркмæ. Дзодзатæн сæ мыггаг рацыд Дзодзайы номæй. Дзодзатæй бирæтæ фæлыгъдысты Лескенмæ æмæ æндæр рæттæм.
Тячев
Фиппаинæгтæ
Категори:Фæскарпаты облæсты сахартæ
Налдыхъуатæ
Налдыхъуатæ (Налдикоевы) сты ирон мыггаг.
Дзодзатæ
Литературæ
*
Мичиган (цад)
Мичиган (Lake Michigan) у цад Цæгат Америкæйы, Стыр цæдты системæйы цæдтæй иу.
Категори:АИШ-ы цæдтæ
Налдыхъуатæ
Фиппаинæгтæ
*
Витербо (провинци)
Вите́рбо (Provincia di Viterbo) у провинци Италийы. Йæ административон центр у Витербо.
Категори:Лациойы провинцитæ
Джилы-Су
Джилы-Су (Джылы Суу — «хъарм дон») у фæлладуадзæн бынат Кæсæг-Балхъары Золкæйы районы, Эльбрусы цæгатварс; ис дзы бирæ хъарм суадæттæ æмæ æхсæрдзæнтæ. Хъарм суадæттæй цъус уæлдæр, Кызыл-Колы цæугæдоны былыл и Джылы-суйы æппæты стырдæр æхсæрдзæн (40 м), хуыйны Сылтран-су (Султан-су).
Уымæй уæлдай ма уыцы ран и æндæр æхсæрдзæнтæ дæр — Кызылкол-су, Каракая-су (Тузлук Шапа) æмæ Гитче Чучхур (Эмир).
Литературæ
Категори:Золкæйы район Категори:Кæсæг-Балхъары географи
Моденæ
Мо́денæ (Modena, Mòdna, Mutina) у сахар Италийы, Моденæйы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Эмили-Романьяйы сахартæ
Эльтаркач
Эльтарка́ч (Элтаркъач) у хъæу Хъæрæсе-Черкесы Усть-Джегутайы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Усть-Джегутайы районы цæрæнрæттæ
Мæзлуатæ
Мæзлуатæ (Мазлоевы) сты ирон мыггаг.
Сунжæйы район (Мæхъхъæл)
Сунжæйы район (Сунженский район; Шолжа шахьар) у район Мæхъхъæлы. Районы административон центр у Сунжæ.
Фиппаинæгтæ
*
Лавр
Лавр (Laurus) у æнусонцъæх бæлæсты кæнæ къутæрты мыггаг.
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Хъинæ
Хъинæ (Hyaenidae) у тугдзых æхсырæйхæссæг цæрæгойты бинонад.
Фиппаинæгтæ
Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Чоп
Чоп (Чоп, Csap, Čop, Tschop) у сахар Украинæйы Фæскарпаты облæсты. Ис Ужгороды районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Фæскарпаты облæсты сахартæ
Уэскæ (провинци)
Фиппаинæгтæ
Категори:Арагоны провинцитæ
Дечин
Де́чин (Děčín) у сахар Чехийы. Ис Устийы крайы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Чехийы сахартæ
Латинæ (провинци)
Лати́нæ (Provincia di Latina) у провинци Италийы. Йæ административон центр у Латинæ.
Категори:Лациойы провинцитæ
Хæтотæ
Хæтотæ у хъæу Хуссар Ирыстоны Ленингоры районы. Ис Дзимыргомы.
Литературæ
Категори:Ленингоры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Сыгъдæг Лаврентийы цæугæдон
Сыгъдæг Лаврентийы цæугæдон (fleuve Saint-Laurent, Saint Lawrence River) у стыр цæугæдон Цæгат Америкæйы. Йæ дæргъ у 1197 км.
Категори:Канадæйы цæугæдæттæ
Ронсыф
Ронсыф кæнæ ронсыфджын (Puschkinia; Пушкиния) у кæрдæг зайæгойты мыггаг.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Реджо-нель-Эмили
Ре́джо-нель-Эми́ли, Реджо-Эмили (Reggio nell'Emilia, Rèz, Regium Lepidi) у сахар Италийы, Реджо-нель-Эмилийы провинцийы административон центр.
Онтарио (цад)
Категори:АИШ-ы цæдтæ Категори:Канадæйы цæдтæ
Лаврхуызтæ
Лаврхуызтæ (Laurus) сты зайæгойты бинонад.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Сату-Маре
Са́ту-Ма́ре (Satu Mare), Szatmárnémeti) у сахар Румынийы цæгат-ныгуылæны, Сату-Марейы жудецы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Румынийы сахартæ
Уруймæгтæ
Фиппаинæгтæ
*
Цæндиатæ
Цæндиатæ (Цандиевы, Чандиевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Мадонæ
Ма́донæ (Madona) у сахар Латвийы, Мадонæйы крайы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Латвийы сахартæ
Кызыл-Кала
Кызыл-Кала (Къызыл-Къала) у хъæу Хъæрæсе-Черкесы Усть-Джегутайы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Усть-Джегутайы районы цæрæнрæттæ
Уэскæ
Уэ́скæ (Huesca, Uesca, Osca) у сахар Испанийы, Уэскæйы провинцийы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Испанийы сахартæ
Пайде
Па́йде (Paide) у сахар Эстонийы, Ярвамаайы административон центр.
Дæллаг Чегем
Дæллаг Чегем (Тёбен Чегем) у хъæу Кæсæг-Балхъары Чегемы районы. Дæллаг Чегемы муниципалон сырæзты иунæг цæрæгджын пункт.
Пайде
Фиппаинæгтæ
Категори:Эстонийы сахартæ
Дæллаг Чегем
Географион уавæр
Хъæу æрбынат кодта Чегемы районы централон хайы, Чегемы цæугæдоны дыууæ былыл дæр, Чегемы комы дæлвæзы. Сахар Чегемы централон районæй у 40 километры дæрддзæф, Налцыккæй та 45 километры.
Хъæууаты фæзуат у 66 км²-ы бæрц. Æмарæн кæны цæрæгджын пункты зæххытимæ — Хушто-Сырт хуссары ’рдыгæй æмæ Паддзахадон Хъæды фонды зæххытимæ скæсæны æмæ цæгат-скæсæны.
Хъæууат æрбынат ис республикæ хæххон зонæмæ цы ран хизы, уым. Йæ рельеф конд у хохы рæгъты хуызы — уыдон лæууынц хъæуы алыварс. Чегемы бæрзонддæр бынат у хох Ухраюк (1 798 м), уый æрбынат кодта хъæуы цæгаттаг фарсыл. Скæсæны 'рдыгæй та лæууынц Узунтула æмæ Джаллак.
Истори
Хъæуæн бындур æрæвæрдтой 1886-æм азы Чегемы комы бæрзæндтæй цы адæм ралыгъд, уыдон. 1935-æм азы Дæллаг Чегемы хъæусовет уыд Балхъайраг зылды хай. Стæй хъæусовет куы сыстыр, уæд æй баиу кодтой ногарæзт Чегемаг районимæ, хъæууат та равæзрдæуыд йæ районон центрæй.
Цалынмæ балхъайрæгты 1944-æм азы Астæуккаг Азимæ нæ ахастой, уæдмæ Чегемы комы районон центр уыд Дæллаг Чегемы. 1957-æм азы ССРЦ-йы Сæйраг Совет куы среабелитаци кодта балхъайрæгты, уæд раздæхтысты сæ раздæры цæрæн бынæттæм. Сæ раздæхты фæстæ райдыдтой архайын фосдарынады æмæ зæхгуысты.
Сæ адæмы хаттмæ гæсгæ дзы цæры
Æгæссад
2006-æм азы дзы медицинон кусджытæ кæй нæ фаг кодта, уый тыххæй æхгæд æрцыд. Фæлæ йæ хистæрты бадзырды руаджы фервæзын кодтой. Иу азы фæстæ рынчындоны схорзæх кодтой КБР-ы Æнæниздзинадхъахъхъæнынады Министрады кадджын грамотæйæ, 2008 æмæ 2009 æзты та районон хайады æнæниздзинадхъахъхъæнынады кадджын грамотатæй. Абон дзы кусы амбулатори æмæ стоматологион кабинет.
Олопта
Олопта у хъæу Хуссар Ирыстоны Цхинвалы районы.
Мыггæгтæ
Цардысты дзы Гойатæ, алыгъдысты Арцеуы хъæумæ.
Литературæ
Категори:Цхинвалы районы сахартæ æмæ хъæутæ
Пагæтæ (хъæу)
Пагæтæ у хъæу Хуссар Ирыстоны Ленингоры районы. Ис Дзимыргомы.
Литературæ
Категори:Ленингоры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Кохтлæ-Ярве
Кохтлæ-Ярве (Kohtla-Järve) у сахар Эстонийы цæгат-скæсæны.
Фиппаинæгтæ
Категори:Эстонийы сахартæ