cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пожаревац
Пожа́ревац (Пожаревац, Požarevac) у Сербийы сахар, Браничевойы зылды административон центр.
Категори:Сербийы сахартæ
Таматæ
Таматæ (Тамаевы) сты ирон мыггаг.
Истори
Таматæй иу лæппу Лоджы хъæуы (Мызуры сæрмæ) кæйдæр амардта, уый тыххæй дыууæ æфсымæрæй фæлыгъдысты Дыгургоммæ, Уæхъæцы хъæумæ. Уæлладжыры комæй Таматæй Дыгургоммæ цы дыууæ æфсымæры æрбафтыд, уыдон сты Уæхъæцы æмæ Къумбулты хъæуты цæрæг Таматы фыдæлтæ. Ам сын цæрæнбынæттæ радтой хъæуыцæрджытæ, хæдзæрттæ сарæзтой сæхицæн. Ам устытæ ракуырдтой. Сæ иу — йæ ном Цæрай — йæ бинойнаг Гецаонимæ алыгъд Къумбулты хъæумæ, иннæ ’фсымæр та баззад цæргæ Уæхъæцы хъæуы. Асыйы Таматæ дæр сын хæстæг æрвадæлтæ сты. Уыдон Къумбулты Таматæй Асымæ чи алыгъд, уыдон сты.
Фиппаинæгтæ
*
Къостаоба
«Къостаоба» (კოსტაობა) у Хетæгкаты Къостайы бæрæгбон Къахеты (Гуырдзыстоны). Бæрæгбоны раздæр хуыдтой «Къостаоба», фæлæ йæ фæстаг азты хонын райдыдтой Къостайы бонтæ.
Истори
50-æм азтæй Ирыстоны, стæй Гуырдзыстоны районты цæрæг ирон адæммæ традици сси Хетæгкаты Къостайы райгуырæн бон стыр бæрæгбоны хуызы нысан кæнын. Ацы æгъдау фыццаг кæнын райдыдтой Лагодехы районы Сывылдзджыны хъæуы 1950-æм азты, уыйфæстæ ног бæрæгбон аразыны фæтк айстой районы иннæ ирон хъæутæ дæр (Арешперан, Пона) æмæ йæ кæнын байдыдтой 15 октябрмæ æввахсдæр сабаты.
Æддаг æрмæг
Категори:Ирон бæрæгбæттæ Категори:Къахеты ирæттæ
Ряжск
Ряжск (Ряжск) у сахар Рязаны облæсты, Ряжсчы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Рязаны облæсты сахартæ
Могилёв-Подольский
Могилёв-Подо́льский (Могилів-Подільський) у сахар Украинæйы Винницæйы облæсты, Могилёв-Подольскийы районы административон центр. Ис Украинæ æмæ Молдавийы тæккæ арæныл.
Самоков
Са́моков (Самоков) у сахар Болгарийы. Ис Софияйы облæсты.
Могилёв-Подольский
Категори:Винницæйы облæсты сахартæ
Самоков
Фиппаинæгтæ
Категори:Софияйы облæсты сахартæ
Рутæхуызтæ
Ру́тæхуызтæ (Rutaceae, Рутовые) сты зайæгойты бинонад.
Чъырын
Чъырын — чъыримæ амад мæсыг, гæнах.
Рутæхуызтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Зайæгойты бинонæдтæ
Бреда
Бреда (Breda ) у Нидерландты сахар. Ис Цæгат Брабанты провинцийы.
Категори:Нидерландты сахартæ
Версаль
Верса́ль (Versailles, ) у Францы сахар, Ивелины департаменты административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Францы сахартæ
Эфиры бырст
Эфиры бырст — Сигнал тыхæй ист радио, телевезион станцæ, æмæ каналтæ кабелон телевидени кæнæ æмбæлццон сигнал. Инциденты тыхæй хæдтæхæг хайад исын бынæттон телевидени æмæ радиостанцæ, дæр кабелон æмæ националон хыз.
АИШ
Америкæйы Иугонд Штатты æнæзакъон эфиры бырст тугтæрхонон фыдракæндыл нымад цæуы. Фæстыхæй раст эфир æрæвæрд кæнын иварйæ 100 минмæ 250 доллæры АИШ, кæнæ цух сæрибары æмгъуыдмæ 10 тæхын колонийы карзæй режим.
Уæрæсе
Категори:Телеуынынад Категори:Æдасдзинад
Чынтæ
Фиппаинæгтæ
Категори:Нарты кадджытæ
Сырхы дзуар
Сырхы дзуар — йæ кувæндон ис Хуссар Ирыстоны, Хъелы цадмæ ’ввахс ран Сырх хохыл. Йæ бæрæгбон вæййы уалдзæгæй сæрды ’хсæн. Куывды йæм цæуынц ацы зылды кæмтты цæрджытæ æмæ Гуырдзыстоны цæрæг ирæттæ. Сырхы дзуар — сывæрниз фадынæджы бардуаг.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон мифологи
Аргох
Аргох (არგოხი) у хъæу Гуырдзыстоны Ахметъайы муниципалитеты.
Вилейкæ
Фиппаинæгтæ
Категори:Минсчы облæсты сахартæ
Аргох
Фиппаинæгтæ
Категори:Ахметъайы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Быцентæ (Нарты кадджытæ)
Быцентæ кæнæ быценæгтæ — нартæн фыдгæнæг адæмыхатт кадджыты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Нарты кадджытæ
Жуковкæ (сахар)
Жу́ковкæ (Жуковка) у сахар Уæрæсейы Брянсчы облæсты, Жуковкæйы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Брянсчы облæсты сахартæ
Су-Сити
Су-Сити (Sioux City) у Айовæйы сахар, Вудберийы зылды административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Айовæйы сахартæ
Уæллаг æмвæзады паддзахадон доментæ
Хронологи
1985:
1987:
1989:
1990:
1991:
1993:
1994:
1995:
1997:
2008:
2010:
2012:
2013:
2014:
Фиппаинæгтæ
Уæллаг æмвæзады паддзахадон доментæ
Скопин
Скопи́н (Скопин) у сахар Рязаны облæсты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Рязаны облæсты сахартæ
Бурдидинджытæ
Бурдидинджытæ (Ranunculaceae, Лютиковые) сты зайæгойты бинонад.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Зайæгойты бинонæдтæ
Валдай
Валда́й (Валдай) у сахар Новгороды облæст, Валдайы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Новгороды облæсты сахартæ
2022-æм азы апрель
Фиппаинæгтæ
Категори:2022-æм азы мæйтæ
Фукуямæ (сахар)
Фукуямæ (福山市, Fukuyama-shi) у сахар Японы. Ис Хиросимæйы префектурæйы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Японы сахартæ
Мендосæ (провинци)
Мендосæ (Mendoza) у провинци Аргентинæйы ныгуылæны. Сæйраг сахар — Мендосæ.
Категори:Аргентинæйы провинцитæ
Энсхеде
Э́нсхеде (Enschede, Eanske) у Нидерландты сахар. Ис Оверэйсселы провинцийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Нидерландты сахартæ
Нова-Загорæ
Фиппаинæгтæ
Категори:Сливены облæсты сахартæ
Трубчевск
Трубче́вск (Трубчевск) у сахар Уæрæсейы Брянсчы облæсты, Трубчевсчы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Брянсчы облæсты сахартæ
Цыси (сахар)
Цыси́ у сахар Китайы. Ис Чжэцзяны провинцийы.
Категори:Китайы сахартæ
Алани (национ парк)
thumb|right|250px|Национ парк «Алани» Национ парк «Алани» у Цæгат Ирыстоны национ парк. Ис Æрæфы районы. Æдæппæт йæ фæзуат ахсы 549,26 км². Æрдз хъахъхъæныны куыстæй уæлдай ма ахуыргæндтæ ам иртасынц археологон æмæ историон цыртдзæвæнтæ.
Национ парк «Алани»-йы территори райдайы Мæцутæйæ, хæццæ кæны Зджыды æфцæгмæ, Гуырдзыстоны æмæ Кæсæг-Балхъар арæнтæм. Парчы зæххытæ сты денджызы æмвæзадæй 1350–1646 м уæлдæр. Национ парчы хуссайраг хай ахсынц Æрæфы бассейны хæхтæ.
Национ парк «Алани»-йы зæхх у тынг хъæздыг. Æрмæст хосгæнæн зайæгойтæ дзы ис 50 хуызы. Ардæм чи ’рбацæуы, уыдоны уæлдай тынгдæр дисы бафтауынц уæлхох уыгæрдæнтæ, хæххон хъæдтæ, cыгъдæг уæлдæф æмæ фынккалгæ цæугæдæттæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Национ парктæ Категори:Цæгат Ирыстоны географи
Æмцег
Æмцег кæнæ æмцек, — раджы уыдис ахæм æгъдау, æдыхдæр мыггаг, хæдзар-иу тыхджындæр мыггаджы бинонтæй хъомыл кæнынмæ райста лæппу. Æмæ-иу уæд дыууæ мыггаджы систы æмцегтæ, бахъуыды рæстæг кæрæдзийæн — æнцойтæ. Цы лæппу иу хъомыл кодтой, уый та хуынд хъан. Æмбисондæн куы баззад: «Хъаны цард кæны», ома, хорз цæры.
Литературæ
Категори:Ирон æхсæнад
Давенпорт (Айовæ)
Да́венпорт (Davenport) у Айовæйы сахар, Скотты зылды административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Айовæйы сахартæ
Порт-Морсби
Категори:Папуæ — Ног Гвинейы сахартæ
Осиаури (Ахметъайы муниципалитет)
Осиаури (ოსიაური) у хъæу Гуырдзыстоны Ахметъайы муниципалитеты.
Ирон мыггæгтæ
Цардысты дзы Багатæ, Цхуырбатæ, Хуыгатæ, Зассетæ, Хъазитæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ахметъайы муниципалитеты цæрæнрæттæ
Æхсæрдзæн (Хъуды ком)
Æхсæрдзæн  ис Гуырдзыстоны Хъуды комы Ганисы сæрмæ.
Литературæ
Категори:Гуырдзыстоны æхсæрдзæнтæ Категори:Хъуды ком
Брытъиаты Зариффæ
Брытъиаты Елбыздыхъойы чызг Зариффæ (райгуырдис 1919-æм азы Дзуарыхъæуы — амардис 2001-æм азы) уыдис зындгонд советон театралон режиссёр. Уæрæсей Федерацийы адæмон артисткæ. Уæрæсейы æмæ Цæгат Ирыстоны аивæдты сгуыхт кусæг. Зындгонд ирон фыссæг Брытиаты Елбыздыхъойы чызг
Цардафыст
Зариффæ райгуырдис 1919-æм азы 13 январы Цæгат Ирыстоны, Дзуарыхъæуы. Йæ сабийы бонтæй фæстæмæ Зариффæ тынг бæллыд ахуырмæ. Уæлдай зæрдæргъæвддæр Зариффæ уыд ирон литературæмæ.
1938-æм азы Зариффæ радта фæлварæнтæ Мæскуыйы Театралон аивæдты паддзахадон институтмæ, фæахуыр кодта иттæг хорз, иста Сталины стипендии. Зариффæ бæллыд йæ ахуыр кæронмæ ахæццæ кæнын æмæ Ирыстонмæ сыздæхынмæ, театры кусынмæ, цæмæй йæ бирæ зонындзинæдтæ сфæлвара сценæйыл. Фæлæ йын Фыдыбæстæйы Стыр хæст йæ бæллицтæ сæххæсты æмгъуыд ныддаргъ кодта. 1941 азы июлæй августмæ иннæ студенттимæ къуыригæйтты къахтой æгæрон хъахъхъæнæн дзыхъхъытæ Мæскуы æмæ Смоленскы бынмæ. Уый тыххæй Зариффæ хорзæхгонд æрцыд майданæй «За оборону Москвы». 1941 азы сентябры сыздæхт Ирыстонмæ, уымæн æмæ Театралон аивæдты паддзахадон институт эвакуацигонд æрцыд. Кусын райдыдта Цæгат Ирыстоны паддзахадон драмон театры. Ирыстоны уæвгæйæ дæр та Зариффæ хъахъхъæнæн дзыхъхъытæ къахта Дзæуджыхъæуы бынмæ. Уæд райста йæ майдан «За оборону Кавказа» дæр. Фæндыд æй Уæлахизы бæллиццаг бон фæхæстæгдæр кæнын. Радистты скъоламæ дæр уымæн бацыд, цæмæй йæ иуафон хæсты цæхæрмæ баппарой, фæлæ Зариффæ балæууыд Тбилисы, стæй – Дзæуджыхъæуы, ныр йæхæдæг иннæты ахуыр кодта бастдзинады аппаратурæимæ архайыныл. Фæлæ йын хъысмæтæй нысангонд уыд сфæлдыстадон фæндаг æмæ уæлахизтæ. 1945 азы та бацыд Мæскуыйы Театралон аивæдты паддзахадон институтмæ æмæ йæ ахуыр кæронмæ ахæццæ кодта. Кусынмæ сыздæхт йæ райгуырæн зæхмæ. Æрыгон Ирон театры йыл стыр æхсызгонæй сæмбæлдысты йæ фыццаг фæлтæры æрттивгæ фæсивæд: Тæутиаты Соломон, Тæбæхсæуты Бало, Икъаты Серафин, Баллаты Валодя æмæ иннæтæ.
1945 азы Зариффæ сæвæрдта йæ фыццаг спектакль «Талынджы фембæлд» – йæ фыццаг æнтыст. Спектакльæн бæрзонд аргъ скодтой куыд йе ’мкусджытæ, афтæ театралон критикæ дæр.
Цал æмæ цал хъысмæты, характеры, сценикон быцæуы равзæрста уæдæй фæстæмæ режиссёр. Йæ æвæрд спектакльты нымæц сæдæйы онг схызт. Уыдонимæ Ирон театрæн ном æмæ цæсгом чи скодта, уыцы ахъаззаджы куыстытæ: Къостайы «Фатимæ», Шекспиры «Отелло», «Дыууадæсæм æхсæв», «Ромео æмæ Джульеттæ», Плиты Грисы «Чермен», «Æууæнк», Брытъиаты Елбыздыхъойы «Амыран», «Дыууæ хойы», Къубалты Алыксандры «Æфхæрдты Хæсанæ», Туаты Дауыты «Мæрдтæйдзæуæг», А. Островскийы «Судзгæ зæрдæ», «Æнаххосæй аххосджынтæ», Мольеры «Тартюф», Брытъиаты Зариффæйы æмæ Саламты Къолайы «Дыууæ чындзæхсæвы», Уырыймæгты Езетханы «Знæгтæ». Стыр сфæлдыстадон æнтыстыты тыххæй 1960 азы Мæскуыйы ирон литературæ æмæ аивады декадæйы сæйраг режиссёр Брытъиаты Зариффæйæн лæвæрд æрцыд «Сырх Тырысайы орден».
60-æм азты нæ республикæйы Уырыссаг театры куыст зынгæ фæца-уддæр. Æмæ дзы уæд сæйраг режиссёрæй нысагонд æрцыд Брытъиаты Зариффæ. Театрыл фæзынд курдиатджын разамонæджы хъæппæрисджын архайд. Йæ спектакльтæй иуæн – Уырыймæгты Езетханы «Перед грозой»- æн саккаг кодтой Хетæгкаты Къостайы номыл преми. Фæстæр сфæлдыстадон бæрзæндтæм схизæг режиссёры хонын райдыдтой æндæр театртæм дæр. Спектакльтæ сæвæрдта Цæцæн-Мæхъæлы, Болгарийы алы горæтты театрты сценæтыл.
Уæлтæмæн æмæ æнтыстытæй дзаг бонтæ, мæйтæ, азтæ. Йæ ныхасы кæддæриддæр уыд уæз. Йæ куысты театралон хъуыддаджы æппæт фæзилæнтæ дæр афтæ хорз зыдта, æмæ-иу йæ уынаффæйыл, фиппаинæгтыл сразы сты суанг мæскуыйаг театрты дзырддзæугæ архайджытæ дæр. Уымæн æрцыд æвзæрст æмæ бирæ азты фæкуыста Æппæтуæрæсеон театралон æхсæнады цæгатирыстойнаг хайады сæрдарæй. Цæмæй йæ бон уыд, уымæй æххæст кодтатеатрты кусджыты социалон домæнтæ, æнæ дзуаппæй никуы никæй раздæхта. Уæлдæр ранымад хорзæхтæй дарддæр ма Зариффæ райста майдантæ «За доблестный труд в ВОв 1941-1945 гг» (1946), «За трудовую доблесть» (1948), «За доблестный труд в ознаменование 100-летия со дня рождения В.И. Ленина».
Хъуды Майрæм
Хъуды Майрæм кæнæ Хъуды Мады Майрæмы дзуар у аргъуан Гуырдзыстоны Дзуарыхъæуы (Хъуды).
Фиппаинæгтæ
Категори:Хъуды ком
Брытъиаты Зариффæ
Цардафыст
1991 азы йын лæвæрд æрцыд Цæгат Ирыстоны АССР-йы аивæдты сгуыхт архайæджы ном.
Зариффæ уыд ирон театры историйы бæрæгдæр хай. Йæ удуæлдай куыстæй уый тох кодта æхсæнадон царды хъæнтæ æмæ хæрамдзинадимæ, адæймаджы уды æнæраст æфхæрдимæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон драматургтæ Зариффæ
Саудар наз
Саудар наз кæнæ кипари́с (Cupressus) у æнусонцъæх зайæгойты мыггаг.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Сельцо (сахар)
Сельцо́ (Сельцо) у сахар Уæрæсейы Брянсчы облæсты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Брянсчы облæсты сахартæ
Суровикино
Сурови́кино (Суровикино) у сахар Волгограды облæсты, Суровикинойы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Волгограды облæсты сахартæ
Чаусы
Ча́усы (Чавусы) у сахар Белоруссийы Могилёвы облæсты, Чаусыйы районы административон центр.
Шацк
Шацк (Шацк) у сахар Рязаны облæсты, Шацчы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Рязаны облæсты сахартæ
Бедфорд
Бе́дфорд (Bedford) у Англисы сахар, Бедфордширы графады административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Англисы сахартæ
Бæзитæ
Бæзитæ (Базиевы) сты дыгурон мыггаг.
Истори
Таурæгъмæ гæсгæ, Бæзи, Зæгæл, Сæбан æмæ Хъамбол уыдысты æфсымæртæ. Раджы кæддæр, дам, сæ фыд Логонты Айгобек Дыгургомы Нарыхъæумæ æрлыгъд Туалгомы Нарыхъæуæй. Дыгуры комы фыццаг æрцард Мæцутæйы, ракуырдта ус, райгуырд сын цыппар фырты: Бæзи, Зæгæл, Сæбан æмæ Хъамбол. Уым сын хуымзæхх нал фаг кодта æмæ ралыгъдысты Нарыхъæумæ. Куы байуæрстой, уæд сæ нæмттæм гæсгæ скодтой сæ мыггæгтæ, афтæмæй Нары фæзынди мыггæгтæ: Бæзитæ, Зæгæлтæ, Сæбантæ æмæ Хъамболтæ. Бæзитæ Нарыхъæуæй фæлыгъдысты сæ сыхаг хъæу Задæлескмæ æмæ уым бындурон цæрæг систы. Зæгæл æмæ Зæгæлы хæстæг Зохъо та алыгъдысты Гæлиатмæ, Нары хъæуы кæй фæтуджджын ис Абысалты æлдæрттимæ, уый тыххæй. Сæбаны цæуæтæй бирæтæ фæлыгъди быдыры хъæутæм. Хъамбол йæ бинонтимæ цард Нарыхъæуы. Куы амард, уæд йæ фырттæй иуы цæуæт цард Нарыхъæуы, иннæйы та — Къумбулты хъæуы, йæ мады æрвадæлтæ кæм цардысты, уым. Хъамболтæй дæр бирæтæ ралыгъдысты быдыры хъæутæм.
Литературæ
*
Севлиево
Севлиево (Севлиево) у сахар Болгарийы. Ис Габровойы облæсты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Габровойы облæсты сахартæ
Фæткъуыйы зæнг
Фæткъуыйы зæнг у зæнг (къуылдым) Хуссар Ирыстоны. Ис Къозы комы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Хуссар Ирыстоны хохы цъуппытæ Категори:Къозы ком
Фæлурсзокъо
Фæлурсзокъо (Amanita phalloides, Бледная поганка) у маргджын зокъо, бындзмары хуыз.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зокъотæ алфавитмæ гæсгæ
Боровичи
Боровичи́ (Боровичи) у сахар Новгороды облæст, Боровичийы районы административон центр.
Арани (хъæу)
Арани (ГІарани) у хъæу Дагъистаны Хунзахъы районы. Хъæуы цæрынц 674 адæймаджы (2010 азы), уыдонæй фылдæр хай сты солиаг адæмыхаттæй.
Фиппаинæгтæ
Категори:Хунзахъы районы цæрæнрæттæ
Жирновск
Жи́рновск (Жирновск) у сахар Волгограды облæсты, Жирновсчы районы административон центр.
Тыхостаты Саукуыдз
Цардафыст
Саукуыдз райгуырд Беслæны. Ахуыр кодта Стъараполы гимназы, уый фæстæ бацыд Бетъырбухы фæндæгты бастдзинады инженерты институтмæ. Курдиатджын специалистмæ равзæрст дæсныйады æнхъæлмæ каст æнтыстдзинæдтæ, фæлæ лæппу бæллыд йæ фыды уæзæгмæ æрыздæхынмæ.
Сфæлдыстад
Тыхостаты Саукуыдзы ном айхъуыст чиныг «Путевые очерки Ирона»-йы фæстæ. Ныффыста йæ Одессæйæ-Владивостокмæ балцы фæстæ уæлмонц æнкъарæнтæ зæрдылдардаргæйæ. Рауагътой йæ 1912 азы. Уæдæй фæстæмæ чиныг бирæ азты дæргъы нæ мыхуыр кодтой. Ныр æй 110 азы фæстæ баххæст кодтой ног æрмæджытæй, сног æй кодтой. Афтæмæй та ногæй ссис æхсæнады фидыц. Йæ рауадзыныл куыстой цалдæр азы.
Йæ ном ын нæ раивтой, фæлæ йын æрмæджытæм бафтыдтой. Балцыты тыххæй фыстæджытæй уæлдай-ма чиныджы ис ирон адæмон зарджытæ, таурæгътæ, аргъæуттæ, автобиографион очерктæ, официалон фыстæджытæ, зындгонд фыссæджы къамтæ. Уымæй уæлдай-ма чиныгкæсджыты сцымыдис кæндзысты Тыхостаты Саукуыдзы хиуæтты мысинæгтæй дæр, уыдон та мыхуыргонд æрцыдысты фыццаг хатт.
Фиппаинæгтæ
Саукуыдз Категори:Ирыстоны æхсæнадон архайджытæ
Даду, Сергей
Сергей Михаилы фырт Даду (Sergiu Dadu, Серӂиу Даду; райгуырдис 1981-æм азы 23 январы Кишинёвы) у Молдавийы футболист, размæбырсæг. Уыдис «Аланийы» футболист.
Фиппаинæгтæ
Категори:Кишинёвы чи райгуырдис, уыдон Категори:ФК «Аланийы» хъазджытæ Категори:Молдавийы футболисттæ Категори:Футболисттæ алфавитмæ гæсгæ
Таймазы хох
Таймазы хох у хохы цъупп Цæгат Ирыстоны Æрæфы районы. Хохы бæрзæнд у 3855 метры.
Фиппаинæгтæ
Категори:Цæгат Ирыстоны хохы цъуппытæ Категори:Гуырдзыстоны хæхтæ
Пучхон
Пучхо́н у сахар Хуссар Корейы, Сеулы горæтгæрон. Ис Кёнгидойы провинцийы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Хуссар Корейы сахартæ
Дзалатæ
Дзалатæ (Дзалаевы) сты ирон мыггаг.
Истори
Сæ мыггаджы хистæртæ куыд дзурынц, уымæ гæсгæ Дзалаты мыггаг равзæрд Хетæджы къабазæй. Хетæгæн Гуыркъуымтыкомы райгуырд иунæг фырт Джеуæрджи (Георги). Уымæн уыд дыууæ фырты. Уыдонæй — Мамийы цотæй уыдысты Дзана æмæ Бырнац. Гоцъийы фырттæ та Дзидахан, Дзас æмæ Отар. Дзидаханæн уыд фондз фырты: Амран, Хоси, Дзапар, Геуæрги æмæ Дзала. Дзалайæн йæ ус уыд Ручъы комæй Плиты чызг. Дзалайæн Плиты чызгæй райгуырд æртæ фырты: Ахмæт, Тома, Хъайсын. Дзалайы фырты фырттæ (Ахмæт æмæ Томайы фырттæ) сæ мыггаг сæ фыды номæй ракодтой Дзалатæ. Дзалатæ цардысты Туалгомы Гуыркъуымты арф комы. Уырдыгæй сæ иутæ алыгъдысты Цъæймæ, стæй Цъæйæ та æрбафтыдысты Дыгургоммæ. Сæ иу æфсымæр æрцард Гæлиаты, иннæтæ Æхсæрысæры, Мустыздæхы æмæ æндæр рæтты.
Литературæ
*
Ли-он-Си
Ли-он-Си (Leigh-on-Sea) у Англисы сахар. Ис Эссексы графады хуссары.
Категори:Англисы сахартæ
Сан-Хуан (провинци, Аргентинæ)
Сан-Хуан (San Juan) у провинци Аргентинæйы ныгуылæны, Чилийы арæныл. Йæ административон центр у Сан-Хуан.
Категори:Аргентинæйы провинцитæ
Гæдыджын
Гæдыджын:
Сывылдзджын (Хуссар Ирыстон)
Сывылдзджын кæнæ Сывылджджын у хъæу Хуссар Ирыстоны Знауыры районы. Ныр дзы цæрæг нал ис.
Фиппаинæгтæ
Категори:Знауыры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Пестово
Песто́во (Пестово) у сахар Новгороды облæст, Пестовойы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Новгороды облæсты сахартæ
Новгород-Северский
Но́вгород-Се́верский (Новгород-Сіверський) у сахар Украинæйы Черниговы облæсты, Новгород-Северскийы районы административон центр. Ис Черниговы облæст æмæ Сумыйы облæсты тæккæ арæныл.
Категори:Черниговы облæсты сахартæ
Бадырджан
Бадырджан (Solanum melongena, Баклажан) у бирæазон кæрдæг зайæгой.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Куыдзы багангæстæ
Данилов (сахар)
Дани́лов (Данилов) у сахар Уæрæсейы Ярославлы облæсты, Даниловы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ярославлы облæсты сахартæ
Лом (Болгари)
Лом (Лом) у сахар Болгарийы. Ис Монтанæйы облæсты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Монтанæйы облæсты сахартæ
Пингвинтæ
Пингвинтæ (Spheniscidae, Пингвиновые) — тæхгæ чи нæ кæны, ахæм мæргъты бинонад.
Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Мæргътæ
Гæдыджын (хъæу)
Гæдыджын у хъæу Хуссар Ирыстоны Знауыры районы. Ныр дзы цæрæг нал ис.
Литературæ
Категори:Знауыры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Нæзыхуызтæ
Нæзыхуызтæ (Pinaceae, Сосновые) сты хихджын зайæгойтæ бинонад.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Зайæгойты бинонæдтæ
Дзарасутæ
Дзарасутæ (Дзарасуевы) сты дыгурон мыггаг.
Истори
Таурæгъмæ гæсгæ, Дзарасуты мыггаджы фыдæл Дыгургоммæ æрбафтыд Хуссар Ирыстонæй. Фыццаг æрцардысты Стыр Дыгуры, уырдыгæй та алыгъдысты Фæрæскъæттæм.
Литературæ
*
Пуатье
Пуатье́ (Poitiers ) у сахар Францы, Вьеннæйы департаменты административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Францы сахартæ
Кораблино
Кораблино́ у сахар Рязаны облæсты. Сахар у Кораблинойы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Рязаны облæсты сахартæ
Тогызтæ
Тогызтæ кæнæ Тогуызтæ (Тогузовы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Æнгуырстуанæг
Æнгуырстуанæг (Digitalis, Наперстянка) у кæрдæг зайæгойты мыггаг.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Ромы импери
Ромы импери (Imperium Romanum, Βασιλεία Ῥωμαίων) уыдис Рагон Ромы историон дуг (27-æм азæй нæ э. а. — 476-æм азы онг).
Категори:Историон бæстæтæ
Хуырыхъæу
Хуырыхъæу у хъæу Хуссар Ирыстоны Знауыры районы. Ныр дзы цæрæг нал ис.
Литературæ
Категори:Знауыры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Мглин
Мглин (Мглин) у сахар Уæрæсейы Брянсчы облæсты, Мглины районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Брянсчы облæсты сахартæ
Соммæ (департамент)
Соммæ (Somme, Sonme) у департамент Францы. Йæ административон центр у Амьен.
Фиппаинæгтæ
*
Саурихи уари
Саурихи уари кæнæ рихиуари (, Чеглок) — уарихуызты къордмæ чи хауы, ахæм тугдзых маргъ.
Яготин
Яготи́н (Яготин) у сахар Киевы облæсты Борисполы районы.
Саурихи уари
Фиппаинæгтæ
Категори:Мæргътæ
Яготин
Фиппаинæгтæ
Категори:Киевы облæсты сахартæ
Сольцы
Сольцы́ (Сольцы) у сахар Новгороды облæст, Сольцыйы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Новгороды облæсты сахартæ
Трубеж (Окайы фæрсагдон)
Тру́беж (Трубеж) у чысыл цæугæдон Рязаны облæсты, Окайы рахиз фæрсагдон. Трубежы дæргъ у 10 км.
Трубеж
Тру́беж:
Вьеннæ (департамент)
Вье́ннæ (Vienne) у департамент Францы. Йæ административон центр у Пуатье.
Тогъуызтæ
Тогъуызтæ (Тогузовы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Алексинац
Алексинац (Алексинац) у сахар Сербийы Нишавæйы зылды.
Категори:Сербийы сахартæ
Котельниково
Коте́льниково (Котельниково) у сахар Волгограды облæсты, Котельниковойы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Волгограды облæсты сахартæ
Ржищев
Ржи́щев (Ржищів) у сахар Киевы облæсты Обуховы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Киевы облæсты сахартæ
Тогызты Владимир
Тогызты Таймуразы фырт Владимир (райгуырдис 1966-æм азы 31 августы Потсдамы, ГДР) у Советон Цæдисы, Уæрæсейы æмæ Украинæйы хъæбысæйхæцæг.
Æрвитæнтæ
Владимир Категори:Потсдамы чи райгуырдис, уыдон Категори:Советон Цæдисы хъæбысæйхæцджытæ Категори:Уæрæсейы хъæбысæйхæцджытæ Категори:Украинæйы хъæбысæйхæцджытæ Категори:Ирон спортсментæ
Хурыхъæу (Æрыдоны район)
Хурыхъæу у Цæгат Ирыстоны Æрыдоны районы хъæу, Мичуриныхъæуы хай.
Литературæ
Категори:Æрыдоны районы цæрæнрæттæ
Куыдзыхсирæг
Куыдзыхсирæг (Euphorbia virgata; Молочай лозный, Молочай прутьевидный) у кæрдæг зайæгой, æхсырæджы хуыз.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Стародуб
Староду́б (Стародуб) у сахар Уæрæсейы Брянсчы облæсты, Стародубы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Брянсчы облæсты сахартæ
Михайлов (сахар)
Михайлов у сахар Рязаны облæсты. Сахар у Михайловы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Рязаны облæсты сахартæ
Эслинген-ам-Неккар
Фиппаинæгтæ
Категори:Баден-Вюртемберджы сахартæ
Зымтæ
Зымтæ (Tetraogallus, Улары) сты мæргъты мыггаг.
Фиппаинæгтæ
Категори:Мæргътæ
Чако
Ча́ко (Chaco) у провинци Аргентинæйы цæгаты. Йæ административон центр у Ресистенси.
Гаглойты Алан
Гаглойты Эдуарды фырт Алан (райгуырдис 1981-æм азы 6 февралы Цхинвалы) у Хуссар Ирыстоны 5-æм президент 2022-æм азы 24 майæй, 2020-æм азæй у политикон парти «Ныхасы» разамонæг.
Чако
Фиппаинæгтæ
Категори:Аргентинæйы провинцитæ
Гаглойты Алан
2022-æм азы 8 майы æвзæрст æрцыдис Хуссар Ирыстоны президенты бынатмæ, уыцы бынаты кусын райдыдта 24 майы.
2022-æм азы æвзæрстыты дыккæгæм туры рамбылдта æмæ сси Хуссар Ирыстоны ног президент. 8 майы изæры Бибылты Анатоли раарфæ кодта Гаглойты Аланæн æмæ загъта, йæ цæст ын кæй уарзы æнтыстджын куыст.
Фиппаинæгтæ
Алан Категори:Хуссар Ирыстоны политиктæ Категори:Хуссар Ирыстоны президенттæ
Саджваре
Саджваре (საჯვარე) у хъæу Хуссар Ирыстоны Знауыры районы. Хъæу кæны дыууæ дихы — Дæллаг Саджваре кæнæ Зæгъойтыхъæу æмæ Уæллаг Саджваре кæнæ Къуыдар.
Хърихъуппхуызтæ
Хърихъуппхуызтæ (Gruiformes, Журавлеобразные) сты мæргъты къорд.
Саджваре
Литературæ
Категори:Знауыры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Хърихъуппхуызтæ
Фиппаинæгтæ
Категори:Мæргътæ
Черномырдин, Виктор Степаны фырт
Виктор Степаны фырт Черномырдин (Виктор Степанович Черномырдин; 9 апрелы 1938, Оренбурджы облæст — 3 ноябры 2010, Мæскуы) — уыд советон æмæ уæрæсейаг политик, Министрты Советы сæрдар (1992 — 1993) , Уæрæсейы Федерацийы Хицауады Сæрдар (1993 — 1998) , Уæрæсейы Федерацийы президент (хæстæ æххæстгæнæг; 1996-æм азы 5 — 6 ноябры) , Паддзахадон Думæйы депутат (1999 — 2001).
Фиппаинæгтæ
Категори:Уæрæсейы политиктæ
Канадæйы административон дих
Канадæйы ис 10 провинцийы æмæ 3 территорийы. Провинцитæн ис фылдæр автономи, территоритимæ абæргæйæ.
Холм (сахар)
Холм (Холм) у сахар Новгороды облæст, Холмы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Новгороды облæсты сахартæ
Новомичуринск
Фиппаинæгтæ
Категори:Рязаны облæсты сахартæ
Калмы хъæдындз
Калмы хъæдындз (Muscari; Гадючий лук, Мышиный гиацинт) у зайæгойты мыггаг.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Палласовкæ
Палла́совкæ (Палласовка) у сахар Волгограды облæсты, Палласовкæйы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Волгограды облæсты сахартæ
Кæсагласгæрдæг
Кæсагласгæрдæг (Erodium, Аистник) у кæрдæг зайæгойты мыггаг.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Куманово
Категори:Цæгат Македонийы сахартæ
Березань (сахар)
Береза́нь (Березань) у сахар Киевы облæсты Броварыйы районы.
Алитус
Алитус (Alytus) у Литвайы сахар, Алитусы зылды административон центр.
Березань (сахар)
Фиппаинæгтæ
Категори:Киевы облæсты сахартæ
Алитус
Фиппаинæгтæ
Категори:Литвайы сахартæ
Дятьково
Дя́тьково (Дятьково) у сахар Уæрæсейы Брянсчы облæсты, Дятьковойы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Брянсчы облæсты сахартæ
Хæлхæлгæнджытæ
Хæлхæлгæнджытæ (Syrphidae, Журчалки) сты дыбазырон сасчыты бинонад.
Удине
У́дине (Udine, Ùdine, Udin, Videm) у сахар Италийы, Удинейы провинцийы административон центр. Ис Фриули-Венеци-Джулийы регионы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Фриули-Венеци-Джулийы сахартæ
Веленье
Веле́нье (Velenje) у Словенийы сахар.
Фиппаинæгтæ
Категори:Словенийы сахартæ
Панчево
Па́нчево (Панчево, Pančevo) у сахар Сербийы цæгаты, Хуссар Банаты зылды административон центр.
Категори:Сербийы сахартæ
Тинатæ
Истори
Рагон таурæгъмæ гæсгæ иу гуырдзиаг, йæ мыггаг Тинашвили, арæх цыд æфцæгыл Доныфарсы хъæумæ (хаста сын хъуымæцтæ, сылгоймаджы дарæс æмæ æндæр цыдæртæ). Доныфарсы балымæн Хъабантæй иу лæгимæ. Хъабантæ йæ райдыдтой нымайын сæхи бинойнагыл, фæлæ, дам, иу рæстæджы Хъабанты бинонтæ æмæ гуырдзиаджы ’хсæн хыл рауад. Хъабантæ уæзданыл нымад уыдысты, ацы хабар сæ сæрмæ не схастой æмæ хъавыдысты гуырдзиаджы амарынмæ, фæлæ загътой, уый бæсты йын йæ сывæллæтты радавæм, æмæ афтæ бакодтой: радавтой йын йæ лæппу æмæ чызджы, æрбахастой сæ хъæумæ æмæ сæ сусæгæй сæхи хæдзары уæрмы дардтой. Чызг чындздзон чызг ссис. Уыцы рæстæг хæдзары хистæрæн йæ ус амард, æмæ сфæнд кодта ацы гуырдзиаг чызгæй йæхицæн ус скæнын. Цæмæй йæ ацы хъуыддаджы чызджы æфсымæр ма бахъыгдардтаид, уый тыххæй лæппуйы Мæздæгмæ акодта æмæ йæ уым кæмæндæр ауæй кодта. Гуырдзиаг чызг фыццаг нæ разы кодта Хъабанты зæронд лæгмæ чындзы ’рцæуын, фæлæ фæстагмæ сразы ис. Сразы, кæд сын цы цæуæт рацæуа, уыдон Хъабантæй нæ, фæлæ чызджы мыггагæй — Тинашвилитæй ныффысса, уæд. Райгуырд сын дыууæ фырты æмæ иу чызг. Фырттæ куы схъомыл сты, уæд сæ мыггаг ныффыстой Тинашвилитæ нæ, фæлæ Тинатæ. Афтæмæй Доныфарсы хъæуы фæзынд Тинаты мыггаг.
Литературæ
*
Хъулчитæ
Хъулчитæ (Кульчиевы) сты дыгурон мыггаг.
Истори
Ацы дыууæ мыггаджы равзæрдысты Тæрион Тулабегæй. Мыггаджы фыццаг фыд уыд Доныфарсы цæрджытæй иу — Тæрион Тулабег. Уымæн йæ байзæддаг уыдысты Дзæх æмæ Бæта-Бабей. Дзæхæн Доныфарсы рацыд дыууæ фырты: Хъуыдайнат æмæ Уæда. Æфсымæртæ слæгтæ сты, æркодтой бинонтæ, рацыд сын зæнæг. Фæстагмæ Хъуыдайнаты æмæ Бæта-Бабеймæ сыхæгтæ æмæ хъæуккæгтæ Тæрионты мыггаджы номæй нал дзырдтой, фæлæ сæм райдыдтой дзурын Хъулчиты номæй. Бинонты хистæртæй сæ иу Хъулчи хуынд. Афтæмæй Доныфарсы фæзынд нæуæг мыггаг — Хъулчитæ. Дзæхы дыккаг фырт Уæда йæ мыггаг ныууагъта йæхи номыл — Уæдатæ. Адон дæр сæхи Тæрионтæй нал хуыдтой, фæлæ Уæдатæй.
Литературæ
*
Зымæгондон
Зымæгондон‎ у цæугæдон Цæгат Ирыстоны, Мамысондоны фæрсагдон.
Фиппаинæгтæ
Категори:Цæгат Ирыстоны цæугæдæттæ Категори:Мамысонгомы цæугæдæттæ Категори:Алагиры районы цæугæдæттæ
Мажейкяй
Мажейкяй (Mažeikiai, Mažeikē) у Литвайы сахар. Ис Тельшяйы зылды.
Фиппаинæгтæ
Категори:Литвайы сахартæ
Чысыл Вишерæ
Чысыл Ви́шерæ (Малая Вишера) у сахар Новгороды облæст, Чысыл Вишерæйы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Новгороды облæсты сахартæ
Хуритæ
Хуритæ ( Хуриевы, Хоруевы ;  ხურაშვილი , ხურიშვილი  ) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Мысты къуымæл
Мысты къуымæл у зайæгойы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Чачак
Ча́чак (Чачак, Čačak) у сахар Сербийы, Моравицæйы зылды административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Сербийы сахартæ
Хуыриатæ
Хуыриатæ (Хуриевы) сты ирон мыггаг.
Литературæ
*
Бургъустаны тох
Уырыссаг Мидхæсты дыккаг ӕмбисы Бургъустаны тох (1920-ӕм азы сентябрӕй) раз цы тох уыд. Урсӕгты ныхмӕ тох кодта.
Гæджиты Бабил рауагъта иу чиныджы куыд фыст ис, афтӕмӕй дзы авдсӕдӕ ирон большевик ӕфсӕддонтӕ уыцы тохы фӕмард. Бафӕдзӕхста 193-ӕм «2-ӕм Хуссар Ирон партизан Бригады» дӕр тохы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Хуссар Ирыстоны истори Категори:Советон Цæдисы истори
Æлхæстæ
Æлхæстæ (Алхасовы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Хуытъинаты Цыппу
Хуытъинаты Налыхъы фырт Цыппу (райгуырдис 1910-æм азы Хъæдгæроны — амардис 1938-æм азы) у ирон поэт.
Цардафыст
Хуытъинаты Налыхъы фырт Цыппу райгуырди Хъæдгæроны. Ахуыр кодта хъæууон скъолайы. Æвддæсаздзыдæй кусын райдыдта фæсивæды газет «Æвзонг тых»-ы.
1931 азы сси Цæгат Ирыстоны пединституты литературон факультеты студент, фæлæ дзы иу аз йеддæмæ нæ бакасти — рæуджыты низ ыл стых æмæ йæ райгуырæн хъæумæ ацыди. 1933 азæй йæ амæлæты онг куыста Алагиры-Æрыдоны районы газеты, фыццаг редакторы хæдивæгæй, стæй та редакторæй. Амарди 1938 азы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон поэттæ Цыппу Категори:Хъæдгæроны чи райгуырдис, уыдон
Уæрццытæ
Уæрццытæ (Coturnix, Перепела) сты мæргъты мыггаг.
Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Мæргътæ
Сау куыдзыбага
Сау куыдзыбага (Solanum nigrum, Паслён чёрный) у зайæгой, куыдзы багайы хуыз.
Михаловце
Михаловце (Michalovce) у Словакийы сахар. Ис Кошицейы крайы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Словакийы сахартæ
Тельшяй
Тельшя́й (Telšiai, Telšē) у Литвайы сахар, Тельшяйы зылды административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Литвайы сахартæ
Уæдатæ
Уæдатæ (Адаевы) сты дыгурон мыггаг.
Истори
Ацы дыууæ мыггаджы равзæрдысты Тæрион Тулабегæй. Мыггаджы фыццаг фыд уыд Доныфарсы цæрджытæй иу — Тæрион Тулабег. Уымæн йæ байзæддаг уыдысты Дзæх æмæ Бæта-Бабей. Дзæхæн Доныфарсы рацыд дыууæ фырты: Хъуыдайнат æмæ Уæда. Æфсымæртæ слæгтæ сты, æркодтой бинонтæ, рацыд сын зæнæг. Фæстагмæ Хъуыдайнаты æмæ Бæта-Бабеймæ сыхæгтæ æмæ хъæуккæгтæ Тæрионты мыггаджы номæй нал дзырдтой, фæлæ сæм райдыдтой дзурын Хъулчиты номæй. Бинонты хистæртæй сæ иу Хъулчи хуынд. Афтæмæй Доныфарсы фæзынд нæуæг мыггаг — Хъулчитæ. Дзæхы дыккаг фырт Уæда йæ мыггаг ныууагъта йæхи номыл — Уæдатæ. Адон дæр сæхи Тæрионтæй нал хуыдтой, фæлæ Уæдатæй.
Литературæ
*
Тарнув
Та́рнув (Tarnów) у сахар Польшæйы Чысыл Польшæйы воеводæйады.
Æфсымæрон сахартæ
Категори:Чысыл Польшæйы воеводæйады сахартæ
Карлайл (Англис)
Карла́йл (Carlisle) у Англисы сахар, Камбрийы графады административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Англисы сахартæ
Майлийы хох
Фиппаинæгтæ
Категори:Цæгат Ирыстоны хохы цъуппытæ Категори:Гуырдзыстоны хæхтæ
Уæрæсейы Советон Федеративон Социалистон Республикæ
Уæрæсейы Советон Федеративон Социалистон Республикæ (Российская советская федеративная социалистическая республика; УСФСР; Уæрæсейы СФСР) — у Советон Цæдисы цæдисаг республикæ (1922 — 1991).
Фиппаинæгтæ
Категори:Советон Цæдис
Сальтæ (провинци)
Сальтæ (Salta) у провинци Аргентинæйы цæгат-ныгуылæны. Йæ административон центр у Сальтæ.
Категори:Аргентинæйы провинцитæ
Куыдзыгага
Куыдзыгага (Solanum dulcamara, Паслён сладко-горький) у зайæгой, куыдзы багайы хуыз.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Куыдзы багангæстæ Категори:Маргджын зайæгойтæ
Котляревская
Котляре́вская (Котляревская, Котляревскэ) у станицæ Кæсæг-Балхъары Майскийы районы. Цæрынц дзы 3,2 мин адæймаджы (2021).
Фиппаинæгтæ
Категори:Майскийы районы цæрæнрæттæ
Цъойхорхуызтæ
Цъойхорхуызтæ (Charadriiformes, Ржанкообразные) сты мæргъты къорд.
Фиппаинæгтæ
Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Мæргътæ
Багъæратæ
Багъæратæ, вариант: Багъратæ (Баграевы) сты ирон мыггаг.
Истори
Нары комы Нарыхъæуы царди Хаситæй æртæ æфсымæры: Багъæра, Тогух æмæ Саулæн. Багъæра Нарæй ралыгъд Дыгургоммæ, æрцард Дзынагъайы. Ам йæ цот ныффыстой Багъæратæй.
Фиппаинæгтæ
*
Цехъойтæ
Цехъойтæ (Цекоевы) сты ирон мыггаг.
Дурсæт
Дурсæт кæнæ дурсæттаг, дурпырх (Saxifraga, Камнеломка) у кæрдæг зайæгойты мыггаг.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Кобленц
Ко́бленц (Koblenz, Kowelenz) у сахар Германы. Ис Рейнланд-Пфальцы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Рейнланд-Пфальцы сахартæ
Медвежьегорск
Фиппаинæгтæ
Категори:Карелийы сахартæ
Решицæ
Ре́шицæ (Reșița) у сахар Румынийы, Караш-Северины жудецы административон центр.
Цъойхортæ
Цъойхортæ (Pluvialis, Ржанки) сты мæргъты мыггаг.
Фиппаинæгтæ
Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Мæргътæ
Дзытиатæ
Дзытиатæ (Дзтиевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Абысал
Абысал, дыгуронау Абисал — у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Пришибо-Малкинское
Приши́бо-Ма́лкинское (Пришибо-Малкинское, Пришибкэ) у хъæу Кæсæг-Балхъары Майскийы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Майскийы районы цæрæнрæттæ
Зеланди (сакъадах)
Зела́нди (Sjælland ) у Данийы стырдæр сакъадах.
Категори:Данийы сакъадæхтæ
Джоланы бæрзæндтæ
Фиппаинæгтæ
*
Нагасаки
Нагасаки (長崎市) у централон сахар Японы хуссар-ныгуылæны, Нагасакийы префектурæйы административон центр.
Хъазбегты Хъазбег
Хъазбегты Темболаты фырт Хъазбег (райгуырдис 1912-æм азы Чырыстонхъæуы — амардис 1966-æм азы) у ирон поэт.
Нагасаки
Фиппаинæгтæ
Категори:Японы сахартæ
Хъазбегты Хъазбег
Цардафыст
Хъазбегты Хъазбег райгуырди Чырыстонхъæуы (ныр Дигорæ). Сæ хъæуы скъола каст куы фæци, уæд кусын райдыдта фæскомцæдисы Дыгуры зылды комитеты. Ноджы ахуыр кодта æфсæнвæндаджы техникумы æмæ Хæххон педагогон институты литературон факультеты. 1938 азы каст фæци Цæгат Ирыстоны зонадон-иртасæг институты аспирантурæ æмæ ахуыргæнæгæй куыста пединституты.
1942 азы ацыди Фыдыбæстæйы Стыр хæстмæ.
Хъазбег литературон куыстыл фæцалх 1928 азы. Рауагъта къорд чиныджы. Йæ уацмысты æххæстдæр æмбырдгæндтæ сты: «Фæлтæрты намыс» (Орджоникидзе, 1960), «Фарныдуг» (Орджоникидзе, 1977).
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон поэттæ Хъазбег Категори:Дигорайы чи райгуырдис, уыдон Категори:Ирæттæ Фыдыбæстæйы Стыр хæсты
Налыхъ
Налыхъ, дыгуронау Налухъ — у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Хцис
Хцис (ხცისი) у хъæу Гуырдзыстоны Хашуры муниципалитеты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Хашуры муниципалитеты цæрæнрæттæ
Годжиатæ
Фиппаинæгтæ
*
Борнхольм
Бо́рнхольм (Bornholm) у Данийы сакъадах.
Категори:Данийы сакъадæхтæ
Æхсæлыхуыз дурсæт
Æхсæлыхуыз дурсæт (Saxifraga juniperifolia, Камнеломка можжевелолистная) у кæрдæг зайæгой, дурсæты хуыз.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Астемыр
Астемыр, дыгуронау Астемур — у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Ульсан
Ульса́н у сахар-метрополи Хуссар Корейы хуссар-скæсæны.
Фиппаинæгтæ
Категори:Хуссар Корейы сахартæ
Зæринхуыз цъойхор
Зæринхуыз цъойхор (Pluvialis apricaria, Золотистая ржанка) у мæргъты хуыз.
Злынкæ
Злы́нкæ (Злынка) у сахар Уæрæсейы Брянсчы облæсты, Злынкæйы районы административон центр. Ис Уæрæсе æмæ Белоруссийы тæккæ арæныл.
Зæринхуыз цъойхор
Фиппаинæгтæ
Категори:Цæрæгойтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Мæргътæ
Злынкæ
Фиппаинæгтæ
Категори:Брянсчы облæсты сахартæ
Сантьяго-дель-Эстеро
Сантьяго-дель-Эстеро:
Бачки-Петровац
Бачки-Петровац (Бачки Петровац, Báčsky Petrovec) у сахар Сербийы. Ис Хуссар Бачкæйы зылды.
Категори:Сербийы сахартæ
Тренчин
Тре́нчин (Trenčín) у Словакийы сахар, Тренчины крайы административон центр.
Хъантетæ
Хъантетæ (Кантеевы) сты ирон мыггаг.
Беллинцонæ
Беллинцо́нæ (Bellinzona) у сахар Швейцарийы, Тичинойы кантоны административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Швейцарийы сахартæ
Созырыхъо (ном)
Созырыхъо, дыгуронау Созурухъо — у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Ново-Ивановское (Кæсæг-Балхъар)
Но́во-Ива́новское (Ново-Ивановское) у хъæу Кæсæг-Балхъары Майскийы районы.
Сан-Луис (провинци)
Сан-Луис (San Luis) у провинци Аргентинæйы центры. Йæ административон центр у Сан-Луис.
Ново-Ивановское (Кæсæг-Балхъар)
Фиппаинæгтæ
Категори:Майскийы районы цæрæнрæттæ
Сан-Луис (провинци)
Категори:Аргентинæйы провинцитæ
Кромержиж
Кро́мержиж (Kroměříž), раздæры ном — Кремзир (Kremsier) у сахар Чехийы. Ис Злины крайы.
Тузар
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Каширæ
Каширæ у сахар Уæрæсейы, Мæскуыйы облæсты Каширæйы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Мæскуыйы облæсты сахартæ
Сæгъæхсирæг
Сæгъæхсирæг (Galega, Козлятник) — хъæдурхуызты бинонадмæ чи хауы, ахæм зайæгойты мыггаг.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Хъæдурхуызтæ
Гергитæ
Гергитæ (Гергиевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Луангпхабанг
Луа́нгпхаба́нг, варианттæ — Луангпрабанг, Луанг-Прабанг (ຫລວງພະບາງ) у сахар Лаосы.
Категори:Лаосы сахартæ
Сидæныком
Сидæныком кæнæ Сидæн у ком Цæгат Ирыстоны. Ис Къасарагомы.
Сидæныкомы зайынц нæзы, тулдз, тæгæр, бæрз, цъуй, мыртгæ, къæбырттæг. Сæрдыгон ам ссарæн ис мæнæргъыйы æрдузтæ, хъæлæрдзы, саунæмыг, мæцкъуы æмæ бирæ æндæр гагадыргътæ.
Фиппаинæгтæ
Категори:Цæгат Ирыстоны кæмттæ Категори:Къасарагом
Мекен-Юрт
Мекен-Юрт (Мекен-Юрт, Макане) у хъæу Цæцæны Уæлтерчы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Уæлтерчы районы цæрæнрæттæ
Токтæ
Токтæ (Токовы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Багъæраты Созыр
Багъæраты Хъуырманы фырт Созыр, (райгуырдис 1888-æм азы 18 июны Чырыстонхъæуы — амардис 1928-æм азы 9 июлы) у дыгурон поэт.
Цардафыст
Созыр райгуырди Чырыстонхъæуы хæрз мæгуыр бинонты астæу. 1904-æм азы каст фæци райдайæн скъола æмæ кодта хæдзары куыстытæ. 1908-æм азы йæм фæсидтысты æфсадмæ, фæлæ Созыр йæхи бааууон кодта, æмбæхсти хæхты. Уæдмæ йæ фыд амард, æмæ лæппу йæ бинонты иунæг дарæг кæй уыд, уымæ гæсгæ йæ æфсадмæ нал акодтой. Империалистон хæсты рæстæг æм ногæй фæсидтысты. Созыр бахауд Ирон бæхджын дивизионмæ. Фæци дзы 1916–æм азмæ, стæй ралыгъд æмæ абырæджы цард кодта хъæдты. 1918-æм азы бацыди «Кермен»-ы партимæ, стæй та УК(б)П-мæ. Партизанты къордимæ хæцыд урсгвардионты ныхмæ. Советты дуг куы ралæууыд, уæд зæрдиагæй бавнæлдта æхсæны хъуыддæгтæм Фæлæ йæ йæ хъизæмайраг цард, иудадзыг рахау-бахаутæ рæуджыты низмæ æртардтой æмæ бирæ рæстæг хуыссæнæй нал стади. Иу цыппар азы дæргъы (1921 — 1925) йæ бон ныффыссын дæр ницуал баци.
Созыры чиныг «Зæрди дуар» фыццагхатт мыхуыры фæзынди Дзæуджыхъæуы 1926-æм азы. Фæстæдæр æм поэты архивæй хастæуыди ног æмдзæвгæтæ, афтæмæй ма рацыди 1939, 1949, 1978 азты. 1988 азы та йын йæ уацмыстæ рауагътой дыгурон æмæ уырыссаг æвзæгтыл (Орджоникидзе, «Ир»). «Зæрди дуар» тæккæ æххæстдæрæй рухс федта 1991 азы (Дзæуæгигъæу, «Ир») — бацæттæ йæ кодта йæ чызг Зинæ.
Æддаг æрмæг
Категори:Ирон поэттæ Категори:Дыгурон поэттæ Категори:Цæгат Ирыстоны поэттæ Созыр Категори:Дигорайы чи райгуырдис, уыдон
Хъарадзау
Хъарадзау у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Хъайсын
Хъайсын у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Айдарты Знауыр
Айдарты Зауырбеджы фырт Знауыр (райгуырдис 1889-æм азы ноябры Цæгат Ирыстоны Хъæдгæроны хъæуы — амардис 1919-æм азы 15 ноябры Хцисы хъæуы ) уыдис ирон революционер-большевик.
Хъæу Знауыр схуыдтой Айдарты Знауыры номæй.
Цардафыст
Айдарты Знауыр райгуырдис 1889-æм азы Цæгат Ирыстоны Хъæдгæроны хъæуы зæхкусæг бинонты ’хсæн. Йæ фыд Зауырбегæн йæ бинонты нымæц уыд 12 адæймаджы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирыстоны революционертæ Знауыр
Косты Лизæ
Косты Мараты чызг Лизæ (райгуырдис 1954-æм азы Ногиры) у ирон поэтессæ.
Цардафыст
Куыста газет «Социалистическая Осетия»-йы, Цæгат Ирыстоны радиойы, журнал «Ногдзау»-ы редакцийы, чиныгуадзæнтæ «Ир» æмæ «Проект-Пресс»-ы редакторæй. Ныртæккæ та у Гасситы Викторы номыл типографийы рауагъдады редактор.
1985-æм азы Дзæуджыхъæуы рацыди Лизæйы æмдзæвгæты æмбырдгонд «Æрвонзынг».
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон поэттæ Лизæ Категори:Ногиры чи райгуырдис, уыдон
Сураж
Сура́ж (Сураж) у сахар Уæрæсейы Брянсчы облæсты, Суражы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Брянсчы облæсты сахартæ
Зылындидин
Зылындидин (Epipogium aphyllum, Надбородник безлистный) у бирæазон кæрдæг зайæгой.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ
Подгорное (Цæцæн)
Подго́рное (Подгорное) у хъæу Цæцæны Уæлтерчы районы.
Фиппаинæгтæ
Категори:Уæлтерчы районы цæрæнрæттæ
Вандей
Ванде́й (Vendée, Vande) у Францы департамент. Йæ административон центр у Ла-Рош-сюр-Йон.
Гоцъойтæ
Гоцъойтæ (Гоцоевы, Гоццовы) сты ирон мыггаг.
Ботаз
Ботаз у ирон нæлгоймаджы ном.
Вандей
Фиппаинæгтæ
*
Ботаз
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Гоцъойтæ
Фиппаинæгтæ
*
Вишакхапатнам
Вишакхапа́тнам (Visakhapatnam, విశాఖపట్టణం) у сахар Индийы. Ис Андхрæ-Прадешы штаты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Андхрæ-Прадешы сахартæ
Арешперан
Арешперан (არეშფერანი) у хъæу Гуырдзыстоны, Къахеты, Лагодехы районы. Ис Алазаны дæлвæзы, Арешы доны рахиз былгæрон, 25 км Лагодехæй.
Истори
Ирон адæмы фыццаг фæлтæр Арешпераны хъæумæ æрцыди ссæдзæм æнусы райдайæны — 1901 азы. Уыдон уыдысты Æлбортæ, Гæджитæ, Багатæ, Тедетæ, Лалытæ, Жажитæ, Джусойтæ, Хъæцмæзтæ, Тъуритæ, Къæбултæ, Хъалатæ, Козатæ, Сиукъатæ, Цхуырбатæ, Хæситæ æмæ Къоратæ. Фæстæдæр цæуын райдыдтой иннæ мыггæгтæ дæр.
Хъæу у æртæ стыр хайгондæй иугонд: Арешперан йæхæдæг, йæ рахиз къабаз Хошатъиани (уым та Сывылдзджын сых), йæ иу кæронхай у Елтъура (Къехвиани), иннæ кæрон та хуыйны Къакъалиджын («æнгузджын»), бирæ стыр æнгуз бæлæстæ дзы кæй зайы чысыл къохгондæй, уымæн. Урдыгæй-иу райдыдтой фос хизæн быдыртæ, цъус фалдæр уыдис дзы фермæтæ дæр Советон рæстæджы. Къакъалиджыны ма, æнгузджын къохы, æрвыстой Ирыстонæй ныххæссгæ бæрæгбон — Чъециаг, кæцымæ-иу æрцыдысты æндæр æмæ дард ирон хъæуты цæрджытæ. Уыдис-иу дзы гуырдзийæгтæ дæр. Арешперайнæгтæ-иу рæдау фысымтæ уыдысты се ’ндæрхъæуккаг ирон адæмæн, лæггад-иу кодтой кæрæдзийæн, уымæн æмæ-иу арæх не ’мбæлдысты. Уæлдайдæр æмæ сæ уарзон куыст у - цæл кæнын. Цалынмæ-иу уазджыты хорз нæ федтой торневых хъыбылтæй æмæ сæнæй, уæдмæ йæ хæдзарæ ничи ауагътаид. Уыдис-иу дзы цырен хæбысæйхæсты ерыстæ, кæцыйы рамбулын нымадтой тынг сгуыхтдзинадыл. Уæлахиздзауы кой-иу хъуыст æнæхъæн аз, суанг иннæ Чъециагмæ.
Уымæй уæлдай ма дзы сеппæты хъæутæн уыди иунæг скъола, Хетæгкаты Къостайы номыл, æмæ ма йын бæрзон цырт дæр скъолайы кæрты лæууыди. Нæуæдзæм æзты, змæстытæ куы райдыдтой, уæд æй гуырдзыйы фыдзæндтæ срæмыгътой. Саакашвили ма йæ йе ’мгъуыды уæвгæйæ дыккагæй скæнын кодта, фылдæр хъæлæстæ бамбырд кæнынмæ ирон хъæутæй, фæлæ раздæры хуызон аив нæ уыд уæддæр. Скъолайы куыстой уæздан æмæ интеллигентон ахуыргæнджытæ. Дард хъæуты сывæллæттæ-иу автобустыл цыдысты æуцы иунæг скъоламæ дæсгай километртæ дæр.
Ирæтты ныццыды размæ Арешпераны алфæмбылæйтты цардысты лекъ æмæ-иу абырæг митæ кодтой, гуырдзыйы сабыр нæ уагътой. Æмæ гуырдзы ирæтты æрцæрын кодтой æумыты, цалдæр ирон хъæутæй кæрæдзимæ æввахс: Пичхисбогири (ფიჩხისბოგირი), Пона (ფონა), Гудзарет (გუჯარეთი), Лапиан (ლაფიანი), Цъицъкъанацер (წიწკანაცერი). Адæм ма хъуыды кодтой Цхуырбаты Дубийы, хъæбатыр лæджы, кæцы ма, дам, хæцыд лекъимæ, дардта ма, дам, цухъхъатæ. Уый уыдаит иу-XX æнусы райдийан, йе та йæ хæдразмæты. Уыдис, дам, хъæд бынат. Адæм фæцагътой бæлæстæ, фæластой бындзæфхæдтæ, сфæзгонд æй кодтой, сахуыр сты сæндæттæ дарын. Уыдысты тынг кусаг.
Иу таурæгъмæ гæсгæ, кæддæр æуцы бынæтты ма царди стыр калм, адæмы, дам-иу, æнæхъæнтæй хордта, ахæм дынджыр уыди. ’Мæ дзы разынд иу хъайтар, Тедеты Хоша (Хоса), кæцы йæ ныммардта, йæхи конд чырынхуыз ахсæнмæ басайгæйæ. Хошатъаны номы баззад Хошайы хабар.
Ирон адæм æм æрхастой сæ Ирæй рацæугæ хъæуты нæмттæ дæр æмæ-иу иуæй-иу сыхтæ хуындысты сæ цæрджытæм гæсгæ: Сихиат (Джиоты сых), Сиоты сых (Джусойты сых уыди, фыды-фырты ном Сиойæ), Æлборты сых (Гæдыты сых æй хуыдтой арæхдæр), Елтъура (Гобозты сых, æнхъæл дæн, æмæ).
Къахеты ирон хъæутæ федзæрæг кæнынц. Семæ кæддæры фæрнджын æмæ пæлхъгæнæг Арешперан дæр. Паддзахадæй ницыуал размæдзыды хъæппæрис хъуысы. Адæмæн сæ фылдæр ацыдысты Цæгат Ирыстонмæ, бынтон мæгуыртæ ’мæ ма зæрæттæ баззадысты. Ныр дзы паддзахад ирæтты бæсты цæрын кæны ачъарайаг лигъдæтты æмæ гуырдзийæгты, æрцæрынц-иу къапеччытæй æлхæд хæлæдздзаг хæдзæртты.
Мыггæгтæ
Цардысты дзы Джиотæ, Къоратæ, Лолатæ , Хъаратæ , Тедетæ , Багатæ , Пухатæ , Тъуритæ , Цыхуырбатæ , Хъæцмæзтæ , Джусойтæ , Лалытæ.
Арешпераны райгуырд номдзыд фыссæг æмæ Цхинвалы университеты кусæг Тедеты Зурабы фырт Герас, Уæрæсейы сгуыхт æмæ бодибилдинджы фыццагдæр богæлттæн сæ иу, Джусойты Уаниайы фырт Ибрагим; йæ хо, фыссæг, Джусойты Майя; журналист æмæ фыссæг уый дæр, «Хурзæрин» кусæг Джусойты Сергийы чызг Нинæ; æмæ ма зæлвидыц къорд «ИР-ИС»-ы зарæггæнæг Къораты Апъалойы чызг Хатуна.
Фиппаинæгтæ
Категори:Лагодехы муниципалитеты цæрæнрæттæ Категори:Къахеты ирæттæ
Сантьяго-дель-Эстеро (провинци)
Сантьяго-дель-Эстеро (Santiago del Estero) у провинци Аргентинæйы. Йæ административон центр у Сантьяго-дель-Эстеро.
Категори:Аргентинæйы провинцитæ
Воломин
Воломин (Wołomin) у сахар Польшæйы Мазовийы воеводæйады, Воломины повяты административон центр.
Категори:Мазовийы воеводæйады сахартæ
Хуыдæлтæ
Хуыдæлтæ (Худаловы) сты ирон мыггаг.
Хуыдæлты мыггагæн сæ фыдæл Мæхæмæт ралыгъд Уæлладжыры комы Æрхонæй. Æрцард Дыгуры комы, Фæрæскъæтты. Хуыдæлтæ, Катаутæ, Гергитæ æмæ Адырхатæ сты хæстæг æрвадæлтæ. Æвзæргæ та, дам, ракодтой Цæразонтæй. Катаутæ æрцардысты Фæснæлы, Худæлтæ та — Фæрæскъæтты, Гергитæ — Къорайы. Адырхатæ та баззадысты цæргæйæ Уæлладжыры комы.
Фиппаинæгтæ
*
Цъæхойтæ
Цъæхойтæ (Цахоевы) сты ирон мыггаг.
Фиппаинæгтæ
*
Браслав
Бра́слав (Браслаў) у сахар Белоруссийы Витебсчы облæсты, Браславы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Витебсчы облæсты сахартæ
Фокино (Брянсчы облæст)
Фо́кино (Фокино) у сахар Уæрæсейы Брянсчы облæсты.
Фиппаинæгтæ
Категори:Брянсчы облæсты сахартæ
Билар
Билар у ирон нæлгоймаджы ном.
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон нæлгоймаджы нæмттæ
Каменец-Подольскийы район
Фиппаинæгтæ
*
Олонец
Оло́нец (Олонец, Anus, Anuksenlinnu) у сахар Карелийы, Олонецы районы административон центр.
Фиппаинæгтæ
Категори:Карелийы сахартæ
Надабур
Надабур у хъæу Хуссар Ирыстоны Ленингоры районы.
Литературæ
Категори:Ленингоры районы сахартæ æмæ хъæутæ
Цъæх цъироба
(Pulmonaria obscura, Медуница неясная) у бирæазон кæрдæг зайæгой.
Фиппаинæгтæ
Категори:Зайæгойтæ алфавитмæ гæсгæ Категори:Мыдхæссæг зайæгойтæ Категори:Зайæгойтæ дыгуронау
Хидирты Ехйа
Хидирты Батырбеджы фырт Ехйа, дыгур. Хидирти Ехйа (райгуырдис 1934-æм азы Лескены — амардис 1999-æм азы) у дыгурон поэт.
Цардафыст
Хидирты Ехйа райгуырдис Цæгат Ирыстоны Лескены интеллигенты хæдзары. Батырбег уыд ахуыргонд лæг, зæххы куысты дæсны. Фæлæ йæ æнаххосæй æрцахстой æртынæм азты æмæ йæ амардтой.
Ехйа ахуыр кодта сæ хъæуы астæуккаг скъолайы, стæй та Мæскуыйы паддзахадон университеты. Куыста Цæгат Кавказы хæххон-металлургион институты бирæтиражон газеты редакцийы, Стыр Дыгуры астæуккаг скъолайы ахуыргæнæгæй, Лескены совхозы фæскомцæдисы организацийы секретарæй, фæскомцæдисы райкомы дыккаг секретарæй, райæххæсткомы культурæйы хайады сæргълæууæгæй, газет «Дигорæ»-йы редакцийы.
Ехйайæн мыхуыры рацыди цалдæр чиныджы. Сæ зынгæдæр у æмдзæвгæтæ æмæ кадджыты æмбырдгонд «Есе» (чиныгуадзæн «Ир», 1987).
Фиппаинæгтæ
Категори:Ирон поэттæ Ехйа Категори:Лескены чи райгуырдис, уыдон